Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri ile çevresel tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between the environmental attitudes and critical thinking skills of secondary school students
Yazar: ZEKİYE DUYGU KUŞPINAR
Danışman: PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile çevresel tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerinin ve çevresel tutumlarının çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
 Bu araştırmanın örneklemini Konya ili Selçuklu ilçesindeki, 2022 – 2023 eğitim öğretim yılında, faaliyet gösteren altı farklı okulun, 6. 7. ve 8. sınıf düzeyindeki 763 öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanmasında Çevresel Tutum Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Yapılan araştırmanın sonucunda, öğrencilerin çevresel tutumları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu, cinsiyet değişkeni açısından kız öğrencilerin hem çevresel tutum toplam puanları hem de eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarının erkek öğrencilerden yüksek olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Sınıf düzeyi değişkenine göre öğrencilerin hem çevresel tutum toplam puanlarının hem de eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Anne-baba eğitim düzeyi değişkenine göre anne eğitim düzeyinin çevresel tutum toplam puanlarında ve eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarında anlamlı düzeyde farklılaşmadığı fakat baba eğitim düzeyinin çevresel tutum ölçeğinin alt boyutu olan çevresel duygu ve düşünce toplam puanlarında anlamlı düzeyde farklılaşırken eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarında anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak ailenin aylık gelirinin öğrencilerin çevresel tutum toplam puanlarında anlamlı bir farklılığa neden olmadığı fakat eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarında yüksek gelire sahip aileler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the relationship between secondary school students' critical thinking tendencies and environmental attitudes and to ascertain if such sentiments alter depending on a variety of factors. One of the general screening methods employed in this study was the relational screening model.  
During the 2022-2023 academic year, 763 students from the sixth, seventh, and eighth grades from six different schools in the district of Sulçuklu of Konya took part in this study.  
Data was collected using the Environmental Attitude Scale, the Critical Thinking Tendency Scale for Secondary School Students, and a Personal Information Form. The research data was analyzed using the SPSS 26.0 package program.
As a result of the study, it was observed that there was a significant positive relationship between students' environmental attitudes and critical thinking dispositions, and that female students had higher total scores of environmental attitudes and critical thinking dispositions than male students in terms of gender variable. According to the grade level variable, the students' total scores of environmental attitude and total scores of critical thinking disposition differed considerably. According to the parental educational level variable, the mother's education level did not differ significantly in the total scores of environmental attitude and critical thinking disposition, but the father's education level did differ significantly in the total scores of environmental sentiments and thoughts, which are sub-dimensions of the environmental attitude scale, while it did not differ significantly in the total scores of critical thinking disposition.   Additionally, it was concluded  that while the monthly income of the family did not produce a significant difference in the overall environmental attitude scores of the pupils, the total scores of critical thinking propensity differed considerably in favor of high-income families.