Kemoterapi alan hastalarda oral mukozit sıklığı ve risk faktörleri
Oral mucositis incidence and risk factors in patients receiving chemotherapy
Yazar: SEHER ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN NURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Komplikasyonlar = Complications ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Risk faktörleri = Risk factors ; Stomatit = Stomatitis

Özet:
Araştırma, ayaktan kanser kemoterapisi alan gastrointestinal sistem, akciğer ve meme kanseri olan hastalarda oral mukozit görülme sıklığını, evresini ve risk faktörlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini ayaktan kanser kemoterapisi alan 147 hasta oluşturdu.  Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen soru formu ve "Oral Mukozit Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve ki-kare testi kullanıldı.
Araştırmaya alınan hastaların yaş ortalaması 53.70 ± 11.18, % 61.9'u kadın, % 47.6'sı ev hanımı, 
% 1.4'ü sigara kullanmakta, % 36.7'si fazla kiloludur. Hastaların %34'ünün komorbid bir hastalığı, yaklaşık yarısının protez dişi ve çürük dişi bulunmakta, % 86.4'ü dişlerini fırçalamaktadır. Araştırmaya alınan hastaların yaklaşık yarısının (% 47.6) meme kanseri olduğu, % 34.7'sinin ikinci kemoterapi kürünü aldığı, %32.7'sinin kemoterapi öyküsü olduğu ve bu hastaların yarısında kemoterapi kaynaklı oral mukozit olduğu saptandı.
Oral mukozit sıklığı % 51.7 olarak saptanan hastaların % 81.6'sında hafif (evre 1) düzeyde oral mukozit belirlendi. Oral mukozite ilişkin risk faktörleri yaş, iştah durumu, kemoterapi kaynaklı oral sorunların varlığı, kemoterapi süresi olarak saptandı (p<0.05). Hastaların tedavi süresince ağız kuruluğu (% 55.1), tat duyusunda azalma/değişiklik (% 52.4), iştahsızlık (% 47.6) dudaklarda kuruma ve çatlamanın (%41.5) en sık yaşadığı oral sorunlar olduğu belirlendi. 
Sonuç olarak ayaktan kanser kemoterapisi alan hastaların yarısında oral mukozit olduğu ve tedavi sürecinde oral sorunların geliştiği belirlendi.

Abstract:
Research were performed in order to define the incidence, the stage and risk factors of oral mucositis in patients with gastrointestinal, lung and breast cancer patients receiving outpatient cancer chemotherapy. The sample of the study were consists of 147 patients receiving outpatient cancer chemotherapy. The data were collected by questionnaire and "Oral Mucositis Assessment Scale".  In the analysis of data, number, percentage, mean and chi square test was used.
The mean age of patients in the study were 53.70 ± 11.18, 61.9% were women, 47.6% were housewives, 1.4% were smoking, 36.7% were overweight, 34.0% of patients had a comorbid disease, about half of patients had a denture and decay teeth, 86.4% were brushing their teeth. About half of the patients in the study (47.6%) were breast cancer, 34.7% were receiving second of chemotherapy cure, 32.7% were history of the chemotherapy, and half of these patients was determined that chemotherapy-induced oral mucositis.
It was determined that 81.6% of patients had slight (stage 1) of oral mucositis that oral mucositis incidence was found to be 51.7%. In the study, the risk factors was found as advanced age, lack of appetite, the presence of oral problems during chemotherapy and chemotherapy time (p<0.05). The most common oral problems experienced during treatment of patients was determined as dry mouth (55.1%), reduced sensation of taste / change (52.4%), anorexia (47.6%), drying and cracking of the lips (41.5%). 
As a result was determined that half of patients receiving outpatient cancer chemotherapy had oral mucositis and oral problems had improved during treatment.