Diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarında nötrofil-lenfosit oranı ile insülin direnci arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between neutrophil-lymphocyte ratio and insulin resistance in non-diabetic hemodialysis patients
Yazar: ABDULLAH URTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET NURİ TURAN
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Lenfositler = Lymphocytes ; Nötrofiller = Neutrophils ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Hemodiyaliz hastalarında nötrofil-lenfosit oranı (NLO) inflamatuar belirteçlerle ilişkilidir. İnflamasyon insülin direncini arttırmaktadır. Bu çalışmada, diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarında NLO ile insülin direnci arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.
Metod: Bu kesitsel çalışmada, 40 diyabetik olmayan hemodiyaliz hastası ve 40 sağlıklı gönüllü birey çalışmaya alındı. Sağlıklı gönüllülerden ve hemodiyalize giren hastalardan hemodiyaliz öncesi biyokimya tüpüne kan alındı. Nötrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesi ile NLO elde edildi. Serum insülin düzeyleri ELİSA yöntemi ile çalışıldı. İnsülin direnci, homeostaz modeli değerlendirmesi indeksi (HOMA) ile hesaplandı.
Bulgular: Ortalama yaş hasta grubunda 43.6 ± 14.4, kontrol grubunda 42.9 ± 17.3 idi. Çalışmaya alınan hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi ve bel-kalça çevresi oranı açısından anlamlı fark yoktu ( tüm p > 0.05). Hasta grubunda NLO, C-reaktif protein (CRP) ve HOMA kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek idi (NLO için ortalama 2.9 ± 1.2' ye karşılık 1.9 ± 0.7, p < 0.001; CRP için ortalama 0.9 ± 0.8 mg/dl' ye karşılık 0.4 ± 0.6 mg/dl, p = 0.01; HOMA için ortalama 4.4 ± 3.7 mg/dl x uIU/ml' ye karşılık 1.7  ± 1.1 mg/dl x uIU/ml, p < 0.001). Hem hasta grubunda hem de kontrol grubunda NLO ile CRP arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (hasta grubu için  r = 0.405, p = 0.009; kontrol grubu için r = 0.341, p = 0.031). Her iki grupta NLO ile HOMA arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (tüm p > 0.05).
Sonuç: Her ne kadar diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarında NLO ve HOMA düzeyleri yüksek saptansa da NLO ile HOMA arasında korelasyon yoktu. NLO ile HOMA arasında anlamlı bir ilişki olmaması üremik ortamda bilinmeyen başka faktörlerin bu ilişkiyi etkileyebileceğini düşündürdü. Bu konunun aydınlatılmasında, daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Nötrofil-Lenfosit Oranı, İnsülin Direnci

Abstract:
Objective: The neutrophil-lymphocyte ratio (NLR) is associated with inflammatory markers in hemodialysis patients. Inflammation increases insulin resistance. In this study, it was aimed to investigate the relationship between NLR and insulin resistance in non-diabetic hemodialysis patients.
Method: In this cross-sectional study, 40 non-diabetic hemodialysis patients and 40 healthy volunteers were enrolled. Blood samples were collected from healthy volunteers and hemodialysis patients at the beginning of the hemodialysis session. NLR was obtained by dividing absolute neutrophil to absolute lymphocyte. Serum insulin levels were determined using an ELISA kit. The insulin resistance was calculated by the homeostasis model assessment (HOMA).
Findings: Mean ages of patient group and control group were 43.6 ± 14.4, and 42.9 ± 17.3, respectively. There were no significant differences between the patients and control subjects with respect to age, gender, body mass index or waist-hip ratio (all p > 0.05). The levels of NLR, C-reactive protein (CRP) and HOMA were significantly higher in patient group than in control group (2.9 ± 1.2 versus 1.9 ± 0.7, p < 0.001; 0.9 ± 0.8 mg/dl versus 0.4 ± 0.6 mg/dl, p = 0.01; 4.4 ± 3.7 mg/dl x uIU/ml versus 1.7  ± 1.1 mg/dl x uIU/ml, p < 0.001, respectively). NLR positively correlated with CRP both in patient and control groups (r = 0.405, p = 0.009; r = 0.341, p = 0.031, respectively). There was no significant correlation between NLO and HOMA in both groups (both p> 0.05).
Conclusion: Although the levels of NLR and HOMA were found significantly higher in non-diabetic hemodialysis patients, there was no correlation between NLR and HOMA. The absence of significant relationship between NLO and HOMA suggested that this relation could be affected by other unknown factors of uremic media. We think that  more detailed studies are needed in order to clarify this issue.

Key Words: Hemodialysis, Neutrophil-Lymphocyte Ratio, Insulin Resistance