Periton diyalizi hastalarında COVID-19 pandemisinin kişisel hijyen davranışları ve peritonit görülme sıklığı üzerine etkisi
The effects of the COVID-19 pandemic on personal hygiene behaviors and the frequency of peritonitis in patients undergoing peritoneal dialysis
Yazar: EZGİ ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. EBRU AŞICIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; COVID 19 = COVID 19 ; Hijyen = Hygiene ; Periton = Peritoneum ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis

Özet:
Giriş ve Amaç: Periton Diyalizi (PD) hastalarında karşılaşılan en önemli
komplikasyon peritonittir. Peritonitten korunmak için kişisel hijyen kurallarına
uyulması çok önemlidir. COVID-19 (Koronavirüs Hastalığı 2019) salgını ise, kişisel
hijyen davranışlarının iyileşmesine yol açmıştır. Bu çalışmada PD hastalarında
COVID -19 pandemisinin kişisel hijyen davranışlarında yarattığı farkındalığı
göstermeyi ve peritonit görülme sıklığı üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 52 PD hastası dahil edildi. Hastaların kişisel hijyen
davranışlarını belirlemek için 15 soruluk anket uygulandı. Her hastanın medikal
özgeçmişi, kronik hastalıkları, boy, kilo, eğitim durumu sorgulandı. Ayrıca hastaların
COVID-19 öncesi ve sonrası hemogram ve biyokimyasal değerlerinin ortalamaları
not edilerek, karşılaştırıldı. Peritonit geçiren hastaların kültür sonuçları ile üreyen
mikroorganizmalar not edildi.
Bulgular: COVID-19 pandemisi sonrası el yıkama sıklığı başta olmak üzere 11
kişisel hijyen davranışında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 10 ve 11).
Pandemi sonrasında, peritonit oranlarında düşüş saptanmıştır ancak anlamlı farka
ulaşılamamıştır (p>0.05) (Tablo 12, 13). Gram (+) peritonit vaka oranlarında da
düşüş izlenmiştir (Tablo 14). Pandemi sonrası, transfer seti bağlamadan önceki el
yıkama sıklığı (p=0.014) ve çıkış yeri pansumanının günlük/gün aşırı yapılma sıklığı
(p=0.026) (Tablo 16, 19) peritonit geçirmeyenlerde daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: COVID-19 pandemisi sonrası kişisel hijyen davranışında anlamlı oranda
iyileşme ile buna bağlı olarak peritonit ve gram (+) mikroorganizmalar ile enfeksiyon
oranlarında azalma gözlenmiştir. Çalışmamızda transfer seti bağlamadan önce el
yıkama sıklığı ve çıkış yeri pansumanının günlük/gün aşırı yapılmasının peritonit
riskini azalttığı gösterilmiştir. PD hastalarında kişisel hijyen davranışlarının
geliştirilmesine yönelik eğitimler yaygınlaştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, Kişisel hijyen davranışları, Peritonit, Periton
diyaliz

Abstract:
Introduction and Aim: Peritonitis is the most important complication encountered
in patients with Peritoneal Dialysis (PD). It is very important to follow the rules of
personal hygiene to prevent peritonitis. The COVID-19 (Coronavirus Disease 2019)
epidemic has led to the improvement of personal hygiene behaviors. In this study, we
aimed to show the awareness created by the COVID -19 pandemic on personal
hygiene behaviors in PD patients and to investigate the effect on the incidence of
peritonitis.
Materials and Methods: Fifty-two PD patients were included in our study.The
personal hygiene behaviors of the patients were evaluated with a questionnaire
consisting of 15 questions. The medical history, chronic diseases, height, weight and
educational status of each patient were questioned. In addition, the averages of
hemogram and biochemical values of the patients before and after COVID-19 were
noted and compared. The culture results of the patients who had peritonitis and the
microorganisms grown were noted.
Results: A significant difference was found in 11 personal hygiene behaviors,
especially in the frequency of hand washing after the COVID-19 pandemic (p<0.05)
(Tables 10 and 11). After the pandemic, there was a decrease in the rates of
peritonitis, but no significant difference could be reached (p<0.05) (Table 12, 13). A
decrease was also observed in gram (+) peritonitis case rates (Table 14). After the
pandemic, the frequency of hand washing before attaching the transfer set (p=0.014)
and the frequency of daily/every other day dressing of the exit site (p=0.026) (Table
16, 19) were found to be higher in those who did not have peritonitis.
Conclusion: Due to a significant improvement in personal hygiene behaviors after
the COVID-19 pandemic, a decrease in the rates of peritonitis and infection with
gram (+) microorganisms was observed. In our study, it has been shown that the
frequency of hand washing before attaching the transfer set and daily/every other day
dressing of the exit site reduce the risk of peritonitis. Trainings for improving
personal hygiene behaviors in PD patients should be expanded.
Keywords: COVID-19, Peritoneal dialysis, Peritonitis, Personal hygiene behaviors