Kolon kanseri evre II dokularında mikrorna profilinin belirlenmesi
Investigation of microrna profiles in stage II colorectal cancer tissue
Yazar: ÇİĞDEM GÜNGÖRMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE AKTAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Kolorektal kanser, bir takım moleküler değişiklikler sonucu meydana gelir. Önce küçük iyi huylu tümörler oluşur. Ardından adenokarsinomlara kadar uzanan bir seri değişimler gerçekleşir. Kolorektal kanserin görülme sıklığı, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gelişmiş ülkelerde daha yüksektir. Günümüzde kolorektal kanserin ve diğer kanserlerin erken ve ağrısız tanısı ile teşhisinde kullanılan belirteçlerin duyarlılıkları zayıf kalmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, protein kodlamayan küçük RNA molekülleri olan miRNA'ların, hem kanser oluşum mekanizmalarında hem de teşhis ve tedavi süreçlerinde önemli roller oynadıklarını göstermiştir. miRNA'lar, kolon kanseri dahil olmak üzere kanser gelişiminde tümör baskılayıcı veya onkogenik etki yaparlar. Bu bilgilerden hareketle çalışmada, Evre II kolorektal kanser tanısı konmuş hasta dokularında mikroarray çipleri kullanarak miRNA profilinin çıkarılması; kolorektal kanserlerde onkogenik ve tümör baskılayıcı olarak rol oynayan bazı miRNA'ların ekspresyon miktarlarının real time PCR analizi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Array analizi sonucunda, tümör dokularında tespit edilen 32 miRNA'dan 3 tanesinin (hsa-miR-4745-5p, hsa-miR-6126 ve hsa-miR-1469) kat değişiminin fazla olduğu bulunmuştur. Bu miRNA'ların kolorektal tümör dokularında varlığı ilk kez gösterilmiştir. Yine array sonucunda ekspresyonun azaldığı tespit edilen miR-378 ailesinden 8 adet miRNA'dan 6 tanesi (hsa-miR-378i, hsa-miR-378c, hsa-miR-378d, hsa-miR-378e, hsa-miR-378f ve hsa-miR-378g) kolon dokularında ilk kez gösterilmiştir. Sonuç olarak; kolorektal kanserde daha önce varlığı ve etkisi bilinmeyen yeni miRNA'lar, erken tanı amacıyla kullanılabilecek yeni biyobelirteç üretimi çalışmalarına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Colorectal cancer is the resulted from a number of molecular changes. Initially, small benign tumors first form. Then, a series of changes are occured to the adenocarcinomas. The incidence of colorectal cancer is higher in developing countries including Turkey. The sensitivity of markers used in the early and painless diagnosis of various cancers, including CRC, remains low. Recent studies have shown that non-protein coding small RNA molecules, called microRNAs (miRNA), play a key role in the mechanism of both the development of cancer and its treatment. In the development of certain types of cancer, including CRC, miRNAs have tumor suppressing and oncogenic effects. Therefore, the aim of the present study was to determine the oncogenic and tumor suppressing miRNAs profiles affecting cancer development and progression in the tumor tissue, as well as in normal tissues of patients with Stage II CRC using microarray chips. Array analysis is found that the fold change of 3 of the 32 miRNAs detected in tumor tissues (hsa-miR-4745-5p, hsa-miR-6126 and hsa-miR-1469) was found to be higher. These miRNAs have been demonstrated for the first time in colorectal tumor tissues. In addition, 6 of the 8 miRNAs of the miR-378 family (hsa-miR-378i, hsa-miR-378c, hsa-miR-378d, hsa-miR-378e, hsa-miR-378f and hsa-miR-378g) for the first time. As a result; new miRNAs whose presence and effect are unknown in colorectal cancer will contribute to new biomarker production studies that can be used for early diagnosis.