Farklı periodontal hastalıklı bireylerde periodontal tedavinin dişeti oluğu sıvısı IL-1β, IL-34 ve rankl/OPG seviyeleri üzerine etkisi
Effect of periodontal treatment on gingival crevicular fluid IL-1β, IL-34 and rankl/OPG levels in individuals with different periodontal diseases
Yazar: MUSTAFA KEMAL ERENLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE PİRİM GÖRGÜN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Nükleer faktör-kappa B = Nuclear factor-kappa B ; Osteoprotegerin = Osteoprotegerin ; Periodontal cep = Periodontal pocket ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Tedavi = Treatment ; İnterlökin 1 = Interleukin 1 ; İnterlökin 34 = Interleukin 34 ; İnterlökinler = Interleukins

Özet:
Periodontitis periodonsiyumun fırsatçı enflamatuvar hastalığıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalar periodontitisin, çeşitli enflamatuvar biomarkırların(interlökin(IL)-1, IL-6, Tümör nekrotizan faktör(TNF)-α) artışıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Periodontal hastalıkta alveolar kemik kaybı, osteoklast aktivasyonunun lokal stimülasyonu ile gerçekleşmektedir. Osteoklastların çoğalması, farklılaşması ve sonuçta kemik kaybı oluşumunda birçok hormon, büyüme faktörü ve sitokinler rol oynamaktadır. Birçok çalışmada, periodontal hastalığın enflamatuvar durumu ile dişeti dokusundaki ve dişeti oluğu sıvısı(DOS)'ndaki sitokin seviyeleri ilişkili bulunmuştur. Çalışmanın amacı; farklı derecedeki periodontitisli hastaların farklı cep derinlikli bölgelerindeki DOS IL-1β, IL-34 ve RANKL/OPG ve seviyeleri ve klinik parametreler üzerine başlangıç periodontal tedavinin etkilerinin araştırılmasıdır.
Çalışmamıza 50 generalize periodontitis hastası(GrupA:25; GrupB:25), 25 periodontal sağlıklı(GrupC); toplam 75 birey dahil edilmiştir. Periodontitisli gruplarda bireylerin dişleri orta ve derin cep olarak alt gruplara ayrıldı. Periodontal tedavi öncesi ve sonrası periodontal klinik indeksler (plak indeksi(PI), gingival indeks(GI), sondalama cep derinliği(SCD) ve klinik ataçman seviyesi(KAS)) kaydedilmiş; DOS örnekleri toplanarak, enzim bağlı immünosorbent analizi(ELIZA) yöntemi ile değerlendirilmiştir. 
Yapılan istatistiksel analiz sonucunda; tüm ağız ve örneklem bölgesi bölgesi GI, PI ve SCD düzeyleri; periodontitis gruplarında, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p<0,05). Periodontal tedavi öncesi DOS IL-1β seviyeleri; periodontitis gruplarında periodontal sağlıklı gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. 6. haftada ölçülen DOS IL-1β seviyeleri, periodontal tedavi öncesine göre tüm periodontitis gruplarında istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır. Periodontal tedavi öncesi periodontitis gruplarından orta cep alt grupları arasında karşılaştırma yapıldığında GrupA1>GrupB1'den; derin cep alt grupları arasında karşılaştırma yapıldığında ise, GrupA2>GrupB2'den istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek DOS IL-1β seviyeleri göstermiştir. Periodontal tedavi öncesi DOS IL-34 seviyeleri; periodontitis gruplarında periodontal sağlıklı gruba göre yüksek olmasına rağmen, bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir. 6.hafta DOS IL-34 seviyeleri değerlendirildiğinde ise; tüm periodontitis gruplarında periodontal tedavi öncesi seviyelerine göre azalmalar tespit edilmesine rağmen, sadece GrupB1 istatistiksel anlamlı farklılık sergilemiştir. Periodontal tedavi öncesi ve 6.hafta DOS RANKL seviyeleri karşılaştırıldığında; genel olarak periodontitis grupları arasında GrupA GrupB'den istatistiksel anlamlı derecede yüksek seviyeler gösterirken, periodontal sağlıklı grupla olan karşılaştırmalar istatistiksel anlamlı farklılıklar göstermemiştir. Periodontal tedavi öncesi DOS OPG seviyeleri karşılaştırıldığında ise; periodontitis grupları arasında GrupA seviyeleri GrupB'den istatistiksel anlamlı derecede daha düşüktür. 6. hafta DOS OPG seviyelerinde periodontal tedavi öncesine göre, GrupA1, GrupA2 ve GrupB1 artış gözlenirken, sadece GrupB1'de istatistiksel anlamlı farklılık göstermiştir. DOS IL-1β ile IL-34 seviyeleri arasındaki pozitif korelasyon, DOS OPG ile IL-1β, IL-34 ve RANKL seviyeleri arasındaki negatif korelasyonlar, bu sitokinlerin aynı anda periodontitis etiyopatogenezinde ve periodontal sağlığın sürdürülmesinde rol oynadığını göstermektedir. 
Periodontitis patogenezinde bu kemik yıkım markırlarının etkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için çalışma gruplarına dahil edilen örnek sayılarının artırılarak daha kapsamlı ileriki çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Periodontitis is an opportunistic inflammatory disease of the periodontium. Recent studies have shown that periodontitis is associated with the increase of various inflammatory biomarkers(interleukin (IL)-1, IL-6, tumor necrotizing factor (TNF) -α). Alveolar bone loss in periodontal disease is caused by local stimulation of osteoclast activation. Many hormones, growth factors and cytokines play a role in osteoclast proliferation, differentiation and eventual bone loss. In many studies, inflammatory status of periodontal disease and cytokine levels in gingival tissue and gingival crevicular fluid(GCF) were found to be correlated. Purpose of this study was to evaluate the effect of initial periodontal treatment on clinical parameters and the levels of IL-1β, IL-34, RANKL/OPG in the GCF in patients with different grading of periodontitis in different pocket depths.
In our study, 50 generalized periodontitis patients (GroupA:25; GroupB:25), 25 periodontal healthy(GrupC); 75 individuals in total were included. The teeth of individuals in the groups with periodontitis were divided into subgroups as middle and deep pockets. Periodontal clinical indexes (plaque index (PI), gingival index (GI), periodontal probing depth (PPD) and clinical attachment level (CAL)) were recorded and GCF samples were taken at both the baseline and the 6th week after periodontal treatment. Cytokine levels were measured via enzyme-linked immunosorbent analysis(ELISA). 
As a result of statistical analysis; GI, PI and PPD levels of the whole mouth and sample region before treatment were statistically significant higher in periodontitis groups than control groups(p<0,05). Clinical measurements significantly improved in all periodontitis groups after periodontal treatment(p<0.05). GCF IL-1β levels were statistically significant higher in periodontitis groups than control groups before periodontal treatment(p<0,05).  In addition, GCF IL-1β levels in all periodontitis groups were statistically significant reduced at 6th week(p<0,05). When a comparison is made between middle pocket subgroups in periodontitis groups before periodontal treatment, from GroupA1> GroupB1; When the comparison is made between deep pocket subgroups, it showed statistically significant higher GCF IL-1β levels than GroupA2> GroupB2. Before periodontal treatment, GCF IL-34 levels; although they were higher in periodontitis groups compared to the periodontal healthy group, this difference was not statistically significant. When GCF IL-34 levels were evaluated at 6th week; although decreases were detected in all periodontitis groups compared to baseline levels, only GroupB1 showed a statistically significant difference. When GCF RANKL levels were compared before periodontal treatment and at 6th week; In general, while GroupA showed statistically significant higher levels than GroupB among periodontitis groups, comparisons with periodontal healthy group did not show statistically significant differences.
When GCF OPG levels before periodontal treatment were compared; among the periodontitis groups, GroupA levels are statistically significant lower than GroupB. In GroupA1, GroupA2 and GroupB1, GCF OPG levels increased in the 6th week compared to before periodontal treatment, whereas only GroupB1 showed a statistically significant difference. Positive correlation between GCF IL-1β and IL-34 levels, negative correlations between GCF OPG and IL-1β, IL-34 and RANKL levels suggest that these cytokines simultaneously play a role in the etiopathogenesis of periodontitis and maintenance of periodontal health.
More comprehensive studies are needed by increasing the number of samples included in the study groups in order to better understand the effect of these bone destruction markers in the pathogenesis of periodontitis.