Kronik hepatit B'ye bağlı fibrozisin saptanmasında NON-invaziv yöntemlerle karaciğer biyopsisinin karşılaştırılması
Comparison of NON-invasive methods and liver biopsy for detection of liver fibrosis associated with chronic hepatitis B
Yazar: MİNE FİLİZ
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR ARTUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Amaç: Kronik Hepatit B'ye bağlı karaciğer fibrozisinin saptanmasında son zamanlarda non-invaziv serum biyokimyasal testleri ve elastografi temelli görüntüleme yöntemleri daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada Kronik Hepatit B nedeniyle perkütan karaciğer biyopsisi yapılan hastalarda histopatolojik olarak doğrulanmış karaciğer fibrozisinin serum biyokimyasal testleri ve elastografi temelli görüntüleme yöntemleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.09.2021-01.09.2022 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji polikliniğinde Kronik Hepatit B tanısı ile takip edilen ve Girişimsel Radyoloji ünitesinde perkütan karaciğer biyopsisi yapılan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastaların yaşı, vücut kitle indeksi, cinsiyeti, laboratuvar sonuçları ve Point Shear Wave Elastografi (pSWE) ölçümleri retrospektif olarak taranarak kaydedilmiştir. Hastanemizde pSWE ölçümleri Avrupa Tıp ve Biyolojide Ultrason Dernekleri Federasyonu (EFSUMB) yönergelerine uygun olarak yapılmakta ve EFSUMB tarafından tavsiye edilen karaciğer fibrozis eşik değerleri kullanılmaktadır. İstatistiksel veriler SPSS Versiyon 22.0 paket programı ile hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 35 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 23'ü erkek (%65,7), 12'si kadındı (%34,3). Hastaların yaş ortalaması 47,2 ± 12,6 idi. Histopatolojik fibrozis skorlama sistemlerine göre 20 hastada (%57,1) hafif fibrozis, 15 hastada (%42,9) ise belirgin fibrozis saptanmıştır. Yapılan istatistiksel analizde belirgin fibrozis riskinin yaş ve VKİ ile anlamlı olarak arttığı gösterilmiştir (p=0,018 ve p=0,032).
Hafif fibrozis saptanan hastaların ortalama pSWE değeri 1,6 ± 0,5 m/sn iken, belirgin fibrozis saptanan hastaların ortalama pSWE değeri 2,2 ± 0,5 m/sn saptanmıştır. Belirgin fibrozis riski ile pSWE ortalama değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gösterilmiştir (p=0,002) ve histopatolojik skorlama sistemleri referans olarak alındığında testin doğruluk oranı %62,8 olarak hesaplanmıştır. Yapılan ROC eğrisinde eğri altında kalan alan (EAA) 0,807 hesaplanmıştır. Analizlerde pSWE'nin belirgin fibrozisi belirlemek için cut-off değeri 1,77 m/sn alındığında [Olabilirlik Oranı (LR): 2,67] testin sensitivitesi %80 ve spesifitesi %70 bulunmuştur (p=0,002).
Spearman korelasyon testine göre hastaların pSWE median değerleri ile yaş (r=0,452, p< 0,01), VKİ (r=0,673 , p< 0,01), hepatosteatoz derecesi (r=0,534 , p< 0,01) ve histopatolojik fibrozis skorları (r=0,633 , p< 0,01) arasında orta seviyede pozitif ve anlamlı bir korelasyon olduğu gösterilmiştir.
Sonuç: pSWE'nin klinik pratikte Kronik Hepatit B ile takipli hastalarda avantaj sağlayabileceği öngörülmektedir. Uygun teknolojide cihazlar ile rutin ultrason görüntülemesi esnasında yapılabilen pSWE umut vadetmektedir; ancak pSWE'nin yaygınlaşması ile elde edilecek yeni bilgiler sayesinde yöntemin daha da gelişeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Recently, non-invasive serological tests and ultrasound elastography have been used more common in the detection of liver fibrosis associated with Chronic Hepatitis B. Therefore the aim of this study was compare histopathologically confirmed liver fibrosis with serological tests and ultrasound elastography in patients who underwent percutaneous liver biopsy for Chronic Hepatitis B.
Materials And Methods: Patients who were followed up with the diagnosis of Chronic Hepatitis B in Gülhane Training and Research Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology outpatient clinics between 01.09.2021-01.09.2022 and who also had percutaneous liver biopsy in the Radiology department were included in the study. Age, body mass index, gender, laboratory results and Point Shear Wave Elastography (pSWE) measurements of all patients were recorded retrospectively. pSWE measurements are evaluated in accordance with the European Federation of Ultrasound Societies in Medicine and Biology (EFSUMB) and liver fibrosis cut-off values recommended by EFSUMB are used at our hospital. SPSS Version 22.0 was used for statistical analysis.
Results: 35 patients were included in the study. Twenty-three (65.7%) of the patients were male and 12 (34.3%) were female. The mean age of the patients was 47.2 ± 12.6. According to the histopathological score for liver fibrosis, mild fibrosis was found in 20 patients (57.1%) and significant fibrosis was found in 15 patients (42.9%). The risk of significant fibrosis was found to increase significantly with age and BMI (p=0.018 and p=0.032, respectively).
The mean pSWE value of patients with mild fibrosis was 1.6 ± 0.5 m/s and the mean pSWE value of patients with significant fibrosis was 2.2 ± 0.5 m/s. A statistically significant association was shown to exist between the significant fibrosis risk and the mean pSWE values (p=0.002), and the accuracy rate of test was calculated 62.8% when the histopathological score for liver fibrosis were referenced. The area under the curve (AUC) in the ROC curve was calculated 0.807. When the cut-off value of pSWE was taken as 1.77 m/s to determine significant fibrosis in the analyzes [Likelihood Ratio (LR): 2.67], the sensitivity of the test was 80% and the specificity was 70% (p=0.002).
The relationship between pSWE median values and age (r=0.452, p< 0.01), BMI (r=0.673, p< 0.01), liver steatosis grading (r=0.534, p< 0.01) and histopathological score for liver fibrosis (r=0.633, p< 0.01) was evaluated according to the Spearman correlation test. It has been shown that there is a moderate positive and significant correlation.
Conclusion: It is predicted that pSWE may provide an advantage in clinical practice in patients followed up with Chronic Hepatitis B. pSWE, which can be applied during a routine ultrasound examination, is promising; however, it is believed that the method will develop further if pSWE is used more frequently in clinical practice.