Mercimek (Lens culinaris Medik)'te doku kültürü çalışmaları ve Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla gen aktarımı
Tissue culture and gene transfer by Agrobacterium tumefaciens in lentil (Lens culinaris Medik)
Yazar: KHALİD MAHMOOD KHAWAR BHATTİ
Danışman: DOÇ. DR. SEBAHATTİN ÖZCAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doku kültürü = Tissue culture ; Gen aktarımı = Gene transfer ; Lens culinaris = Lens culinaris ; Mercimek = Lentil ; İn vitro = In vitro

Özet:
Mercimeğe ait 21 genotipin kotiledon boğum eksplantlarından 0.05 mg/1 TDZ içeren MS besin ortamında yüksek oranda adventif sürgün rejenerasyonu elde edilmiştir. Daha sonra en yüksek adventif sürgün elde edilen 7 genotipe (Pul 11, Akm 261, Dİ 62, Akra 49, Kışlık 21, Akm S6S ve Akm 362) gen aktanım yapılmıştır. Bu hatların kotiledon boğum eksplantlarının GV 2260 (pGV 2260) :: p35GUS INT, EHA 105 (pTiBo542) :: p35GUS INT ve LBA 4404(pAL 4404) :: pRGGbar bakteri hatlarıyla inokulasyonu sonucunda yüksek oranlarda transgenik sürgünler elde edilmiş, ancak bu sürgünler daha sonra IBA'lı ortamda köklendirilememiştir. Köklendirme problemini aşmak için, GUS pozitif sürgünler kesilerek önceden in vitro tohumdan geliştirilmiş Kayı 91 çeşidinin fidecikleri Üzerine aşılanmıştır. Değişik genotiplerden 16 aşı yapılmış olup, bu aşılardan 11 tanesi tutarak gelişme göstermiştir. Aşılanan bu bitkicikler daha sonra saksılara aktarılmış ve iklim dolaplarında dış şartlara alıştırılmaya çalışılmıştır. İklim dolabında gelişen bu bitkiciklerden yaprak örnekleri alınarak PCR analizi yapılmıştır. PCR analizine göre 8 bitkinin transgenik olduğu belirlenmiştir. Ancak, transgenik bitkiler daha sonra iklim dolabında gelişmeyerek ölmüşlerdir. Anahtar kelimeler: Lens culinaris Medik, adventif sürgün rejenerasyonu, Agrobacterium tumefaciens, köklendirme, in vitro aşılama

Abstract:
High number of adventitious shoots were obtained using cotyledonary node explants of twenty one genotypes of lentil obtained from different sources in Turkey and Pakistan by culturing them in MS medium supplemented with 0.05 mg/1 of TDZ. The best responding seven genotypes (Pull 1, Akm 261, 111 62, Akm 49, Kışlık 21, Akm 565 ve Akm 362) were selected for use in transgenic studies by treating them with GV2260 (pGV 2260) :: p35GUS INT, EHA 105 (pTiBo542) :: p35GUS INT and LBA 4404(pAL 4404) :: pRGGbar lines of Agrobacterium tumefaciens which resulted in successful GUS positive shoots. However, these GUS positive shoots could not be rooted in MS medium supplemented with IBA. In order to get rid of this problem GUS positive shoots were grafted on rootstock obtained from Kayi 91 variety of lentil. Sixteen micrografts were made using scions from aforementioned GUS positive plantlets which resulted in establishment of 11 micrografts. These successfully micrografted transgenic plants were later on transferred to pots and kept in growth cabinet for acclimitizalion. Leaves portion from these micrografts were subjected to PCR. The results showed 8 plants out of 11 to be PCR positive. However, these transgenic plants died in growth cabinet without showing signs of further development Key words: Lens culinaris Medik, adventitious shoot regeneration, Agrobacterium tumefaciens, rooting, in vitro micrografting