Eğitimde teknoloji entegrasyonu sürecinde okul yöneticilerinin bilişim teknolojileri liderlik ve öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of school managers information technologies leadership and self efficacy in terms of different variables
Yazar: ORHAN DOĞRUÖZ
Danışman: PROF. DR. ERCAN TOP
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında görev yapan okul yöneticilerinin bilgi ve iletişim (BİT) öz-yeterlik algıları ile okulda teknoloji liderliği yeterlik algılarını çeşitli değişkenlere (cinsiyet, yaş, görev süresi, yöneticilik kademesi, eğitim durumu, yöneticilik yapılan okul türü, görev yapılan bölge, çalıştığı okulda etkileşimli tahta bulunma durumu, yabancı dil bilgisi ve BT ile ilgili eğitimi alma durumu) göre incelemek ve yöneticilerin BİT öz-yeterlik algıları ile okulda teknoloji liderliği yeterlik algıları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. 
Araştırmada, nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli ve teknik olarak da ölçek tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Bolu ili merkez, ilçeler ve kasabalarda yer alan toplam 214 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yöneticilerin, bilgi ve iletişim teknolojileri öz-yeterlik algıları ile okulda teknoloji liderliği öz-yeterlik algıları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla Bilgi Teknolojileri Kullanım Öz Yeterlik Ölçeği ve Teknoloji Liderliği Öz Yeterlik ölçeği kullanılmıştır.
 Araştırmanın sonuçları, okul yöneticilerinin BİT öz-yeterlik algı düzeylerinin "yüksek" seviyede olduğunu, yöneticilerin BİT öz-yeterlik algılarının cinsiyetlerine, görev yaptıkları bölgelere, görev yaptıkları okul kademelerine, unvanlarına, öğretmenlikte geçen hizmet yıllarına, yöneticilikte geçen hizmet yıllarına, okullarında etkileşimli tahta bulunma durumuna göre değişmediği, yaş, eğitim durumları, okullarında BT rehber öğretmen bulunma, yabancı dil seviyesi ve BT ile ilgili eğitim alma durumlarının ise etkili bir değişken olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlik algı düzeyleri "yüksek" olarak belirlenmiş, bu durumu cinsiyet, yaş, görev yapılan bölge, okul kademesi, görev unvanı, öğretmenlikte geçen hizmet süresi, yöneticilikte geçen hizmet süresi, okullarında BT Rehber öğretmeni bulunma, okullarında etkileşimli tahta bulunma değişkenleri etkilemezken, eğitim durumu, yabancı dil seviyesi, BT ile ilgili eğitim alma durumlarının etkili birer değişken olduğu görülmüştür. 
Bunun yanında eğitimde teknoloji entegrasyonu sürecinde okul yöneticilerinin BİT öz-yeterlik ve okulda teknoloji liderliği yeterlik algıları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonuçlarından hareketle teknoloji entegrasyonu sürecinin hedeflenen başarıyı yakalayabilmesi için; okul yöneticilerinin teknoloji bilgileri yanı sıra liderlik becerilerinin de çok önemli bir kuvvet çarpanı olduğunun bilinciyle, yönetici seçiminde liderlik becerileri üst seviyede olan ve gelişen durumlara uygun liderlik davranışları sergileyebilen kişilere öncelik verilebilir. Okulun temel paydaşlarından olan öğretmenlere verilecek hizmet içi eğitimlere okul yönetimi, liderlik ve eğitimde teknoloji entegrasyonunun gerekliliklerine yönelik ihtiyaçlar da tespit edilerek dâhil edilebilir. Okul yöneticiliği farklı bir meslek kolu olarak kabul edilerek görev tanımı ve yetki alanı yenilenebilir. Yöneticilik görevi meslek olarak daha cazip hale getirilebilir.










ANAHTAR KELİMELER: Eğitimde Teknoloji Entegrasyonu, Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlikleri, Teknoloji Liderliği

Abstract:
This study aimed to examine Information and Communication Technologies (ICT) self-efficacy perceptions of school administrators working in Ministry of National Education affiliated public schools and their perception of school technology leadership efficacy according to different variables (gender, age, seniority, management level, educational status, type of school, region, availability of interactive boards in the school they work, foreign language knowledge and computer training) and to identify whether there was a significant relationship between administrators' perceptions of ICT self-efficacy and technology leadership efficacy at school. 
Relational survey design, a quantitative method, was used in the study along with the scale technique. The study group in this research was composed of 214 school administrators employed at the city center, districts, and towns of Bolu. Self-Efficacy Scale for Information Technologies Usage and Technology Leadership Self-Efficacy Scale were used as data collection tools to determine whether there was a relationship between administrators' information and communication technologies self-efficacy perceptions and their technology leadership self-efficacy perceptions at school. 
Study results demonstrated that school administrators' ICT self-efficacy perceptions were "high"; school administrators' ICT self-efficacy perceptions did not differ according to gender, the regions they worked in, type of school, job title, seniority in teaching, seniority in administration and availability of interactive boards in their schools. However, age, status of education, availability of ICT personnel in their schools, foreign language level and training in information technologies were found to be effective variables. School administrators' technology leadership efficacy perceptions were determined to be "high", and their perceptions did not change according to gender, age, region of duty, type of school, job title, seniority in teaching, seniority in administration, availability of ICT personnel in their schools, availability of interactive boards in their schools. However, school administrators' technology leadership efficacy perceptions were found to change based on level of education, foreign language level, and training in information technologies. In addition, a positive and significant relationship was found between school administrators' ICT self-efficacy perceptions and technology leadership efficacy perceptions in school in the process of technology integration in education.
Based on the study results and being aware of the fact that school administrators' leadership characteristics are significant force multipliers in the success of technology integration process; it is suggested to give priority to select school administrators who can display the characteristics required by leadership as well as exhibit leadership behaviors when confronted with unexpected and emerging situations. Leadership dimension should be added to the criteria when determining school administrators. While planning pre-service and in-service training for teachers, one of the components of the school, the requirements and needs in regard to leadership, administration, and the application of technology in schools can be identified and included in these trainings. School administration could be considered as a separate profession, job definitions of school administrators could be renewed and school administration could be made attractive as a profession.