Çalışanların aşırı niteliklilik algılarının işe angaje olma üzerindeki etkisinde örgüt temelli benlik saygısının aracı rolü
The mediating role of organization-based self-esteem in the effect of employees perceptions of overqualification on job engagement
Yazar: EFEKAN TAHA ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan aşırı niteliklilik = Perceived overqualification

Özet:
Araştırmanın problemi, algılanan aşırı nitelikliliğin işe angaje olma üzerindeki etkisinde örgüt temelli benlik saygısının aracı rolünün bulunup bulunmadığıdır. Algılanan aşırı nitelikliliğin işe angaje olma üzerindeki etkisi değişkenlerin teorik olarak ele alındığı kişi-iş uyumu çerçevesinde irdelenmiştir. Aynı zamanda örgüt temelli benlik saygısının bu etki üzerinde tam veya kısmi bir aracı rol üstlenip üstlenmediği ve değişkenler ile ilintili olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında ele alınan üç değişken ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamış olmaması nedeniyle uluslararası literatüre katkısının yanı sıra; ülkemizde eğitimli nüfusun, işsizlik oranının ve kariyer hareketliliği teorisi ile desteklenen mobil işgücünün fazlalığı sebebiyle oluşan sorunlar bakımından örgütler ve çalışanlar için de yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı algılanan aşırı nitelikliliğin işe angaje olma üzerindeki etkisinde örgüt temelli benlik saygısının aracı rolünü tespit etmektir. Bir diğer amaç, algılanan aşırı niteliklilik, işe angaje olma ve örgüt temelli benlik saygısının araştırmaya katılan çalışanların demografik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar gösterip göstermediğini belirlemektir. Bu doğrultuda İstanbul ve Konya illerinde faaliyet gösteren zincir marketlerde yer alan 412 çalışandan anket yöntemi ile toplanan veriler, SPSS 22 ve AMOS 24 paket programları ile analiz edilmiştir.
Veri analizi sonucunda algılanan aşırı nitelikliliğin işe angaje olma üzerinde negatif ve anlamlı, algılanan aşırı nitelikliliğin örgüt temelli benlik saygısı üzerinde negatif ve anlamlı, örgüt temelli benlik saygısının işe angaje olma üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu tespit edilirken; algılanan aşırı nitelikliliğin işe angaje olma üzerindeki etkisinde örgüt temelli benlik saygısının kısmi aracı bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Ayrıca araştırma değişkenlerinin demografik özellikler bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
The problem of the research is whether organization-based self-esteem has a mediating role in the effect of perceived overqualification on work engagement. The effect of perceived overqualification on job engagement was examined within the context of person-job fit, where the variables are discussed theoretically. At the same time, it was tried to reveal whether organization-based self-esteem plays a full or partial mediator role on this effect and whether it is related to variables. In addition to its contribution to the international literature, since no study has been found regarding the three variables discussed within the scope of the research; It is thought that it will be a guide for organizations and employees in terms of the problems caused by the excess of educated population, unemployment rate and mobile workforce supported by career mobility theory in our country. The main purpose of this research is to determine the mediating role of organization-based self-esteem in the impact of perceived overqualification on work engagement. Another aim is to determine whether perceived overqualification, work engagement, and organization-based self-esteem differ significantly according to the demographic characteristics of the employees participating in the research. In this regard, the data obtained by survey method from 412 employees in chain markets operating in Istanbul and Konya were analyzed via SPSS 22 and AMOS 24 package programs.
In the light of the data analysis, it was established that perceived overqualification had a negative and considerable effect on job engagement, perceived overqualification had a negative and significant effect on organization-based self-esteem, and organization-based self-esteem had a positive and significant impact on job engagement; It was established that organization-based self-esteem played a partial mediating role in the effect of perceived overqualification on job engagement. Additionally, it was determined that the research variables showed significant differences in terms of demographic characteristics.