Dijitalleşmenin kadın istihdamına etkileri: Bankacılık sektörü örneği
The effects of digitalisation on women's employment: The case of banking sector
Yazar: NİL HÖKE
Danışman: PROF. DR. HACER SİMAY KARAALP ORHAN
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Çalışma ekonomisi = Labour economics

Özet:
Teknolojik dönüşümün üretim ve işgücü piyasasına etkileri oldukça geniş
kapsamlıdır. Dijitalleşmeyle birlikte bilgi teknolojilerinin kullanımı çalışma
yaşamında büyük bir dönüşüm yaşanmasına ve yeni iş kollarının, mesleklerin,
becerilerin ve çalışma şekillerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Teknolojiye
ayak uydurmak toplumun farklı kesimleri için farklı zorluklar içermektedir.
Yaşanılan coğrafya, eğitim düzeyi, meslek, sektör, yaş ve cinsiyet gibi faktörler
teknolojiye uyum sağlama ve onu kullanma becerilerini etkilemektedir. Teknolojik
değişim, tarihsel süreçte zaman zaman kadının işgücüne katılımına katkı
sağlarken zaman zaman toplumsal cinsiyet normlarının bir sonucu olarak kadın
istihdamının belirli mesleklerde ve sektörlerde yoğunlaşmasında ya da kadınların
çalışma yaşamında geri planda kalmasında etkili olmuştur. Günümüzde; özellikle
nitelikli kadın emeğinin istihdam edildiği sektörlerin başında yer alan bankacılık
sektörü, dijitalleşmenin yoğun kullanıldığı ve teknolojik değişimden en fazla
etkilenen sektörler arasında yer almaktadır. Dijitalleşme, tüm dünyada olduğu
gibi Türkiye'de de bankacılık sektörünün işleyişinde ve istihdam yapısında
değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de bankacılık
sektöründe dijitalleşmenin kadın istihdamına etkileri karma yöntem uygulanarak
incelenmiştir. Nicel araştırma kapsamında 412 bankacıya anket uygulanmış ve
ayrıca nitel araştırma kapsamında 26 kişi ile derinlemesine mülakat
gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, bankacılık sektöründe dijitalleşmeyle
birlikte istihdamın azalacağını; ancak dijitalleşmenin kadın istihdamına olumlu
etkileri bulunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda; kadınların teknolojiye uyum
sağlamada başarılı olduğu, dijitalleşme ve uzaktan çalışmanın kadınların iş-yaşam
dengesine erkeklere göre daha olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca,
dijitalleşme bankacılıkta cinsiyetin önemini azaltmakta ve dolayısıyla cinsiyete
dayalı iş bölümünün azalmasına, estetik emeğin daha az önemli hale gelmesine
neden olmaktadır. Dijital sistemler sayesinde, yapılan işlerin ve çalışanların
performanslarının daha objektif bir biçimde değerlendirilmesiyle kadınlar cinsiyet
ayrımcılığından daha arınmış bir atmosferde kariyer basamaklarına
tırmanabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, toplumsal cinsiyet, kadın istihdamı, iş-yaşam dengesi, bankacılık sektörü, Türkiye.

Abstract:
The effects of technological transformation on production and the labour
market are considerably comprehensive. Information technologies and
digitalization have led to an extended transformation in working life and the
emergence of new business lines, professions, skills, and working methods. Keeping
up with technology poses different challenges for different segments of society.
Various factors such as geography, education level, profession, sector, age, and
gender affect the ability to adapt to and use technology. While technological
change has contributed to women's participation in the workforce from time to
time throughout the historical process, it has also affected the concentration of
women's employment in certain professions and sectors or in keeping women in
the background in working life as a result of gender norms. Nowadays, the
banking sector where qualified female labour is employed, is among the sectors
where digitalization is used extensively and is most affected by technological
change. Digitalization has caused changes in the functioning and employment
structure of the banking sector in Turkey, as well as all over the world. In this
study, the effects of digitalization on women's employment in the Turkish banking
sector are examined by applying a mixed method. Within the scope of quantitative
research, a survey was applied to 412 bankers and in-depth interviews were
conducted with 26 people within the scope of qualitative research. The findings
show that employment in the banking sector will decrease with digitalization;
however, digitalization has positive effects on women's employment. In this contex,
it was found that women are successful in adapting to technology; and
digitalization and remote working have a more positive impact on women's work-
life balance than men. In addition, digitalization reduces the importance of gender
in banking and thus leads to a less gendered division of labour and aesthetic labour
becomes less prominant. With the help of digital systems, women can move up the
career ladder in an atmosphere free of gender discrimination, with a more
objective evaluation of work and employee performance.

Keywords: Digitalization, gender, women employment, work-life balance, banking sector, Türkiye.