Şihâbî'nin Hüsnü'l-Mahâdır'ı: İnceleme - metin
Şihabi's Hüsnül Mahadır: Examination - text
Yazar: ORHAN BALCI
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA BATUR
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Celaleddin es-Suyuti = Celaleddin es-Suyuti ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hüsnü'l-Mahadır = Hüsnü'l-Mahadır ; Metin = Text ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İnceleme = Study ; Şihabi = Şihabi

Özet:
Celâleddin Suyûtî'ye ait olan Hüsnü'l-Mahâdır adlı bu eser dilimize Şihâbî tarafından Arapçadan çevrilmiştir. Bu eser eski Mısır tarihiyle ilgili birçok bilgi içerir. Mısır'ın kuruluşundan itibaren Hz. Ömer'in devrine kadar olan dönemi içine alan bu eser; Mısır'da yapılan savaşları, kurulan şehirleri, insanoğlunun yapmış olduğu yapıtları, Mısır'da çıkan madenlerden insanların faydalanma yöntemlerini, piramitlerin kim yada kimler tarafından yapıldığını ve büyük tufan hakkında bilgiler yer alır.
Yaptığımız çalışma altı bölümde incelenmiştir. İlk bölümde Şihâbî'nin hayatı, sanatı, eserleri ve yaşadığı dönemin siyasi ve edebi durumu verilmeye çalışılmıştır. Hayatıyla ilgili bilgilere sadece kendi eserlerinde ulaştığımız Şihâbî ile ilgili çok fazla bilgi verilememiştir. Divanından ve bu eserinden yola çıkarak elde edilen bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
2. bölümde ise metin transkribe edilmiştir. Eser transkribe edilirken karşılaşılan en büyük problem şahıs ve mekan isimlerinin çokluğu olmuştur. Bu özel isimlerin doğru yazılabilmesi için Mısır'la ilgili birçok kaynak taranmıştır.
3. bölümde metin tahlil edilmeye çalışılmıştır. Eser konularına göre din, şahıslar, şehirler, kavimler, dağlar ve nehirler başlığı altında verilmiştir. İncelenen her başlıkla ilgili beyitlerden örnekler verilmiştir.
4. bölümde manzum olan eser daha iyi anlaşılabilmesi için içerisinde yer alan konular nesre çevrilmeye çalışılmıştır. Konuyla ilgili yer yer verilen ayet ve hadislerin Türkçe karşılıkları dipnot şeklinde verilmiştir.
5. bölümde ise beyitlerin daha iyi anlaşılabilmesi için sözlük ve çalışma sürecinde faydalanılan kaynaklar yazılmıştır.
6. bölümde metnin orijinalinden baştan, ortadan ve sondan olmak suretiyle ikişer sayfa eklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Mısır, Şihâbî, Hüsnü'l-Mahâdır, Eski Türk Edebiyatı

Abstract:
HüsnülMahadır which belongs to CelaleddinSuyuti was translated into our language from Arabic by Şihabi. This work includes many information about the history of ancient Egypt. The work that includes the period starting from the founding of Egypt until the era of Umar bin al-Khat'tab, gives information about the wars in Egypt, cities, the buildings made by human beings, the methods people created to make use of minerals in Egypt, who built the pyramids, and Noah's Flood. 
The study is analyzed in six chapters. In the first chapter, Şihabi's life, art, works, the political and literary conditions of the era he lived in are tried to be given. Not so many information is given about Şihabi because we can get information about his lifeonly from his own works. The information obtained from his diwan and this work is tried to be given. 
In the second chapter, the text is transcribed. During the transcription, the biggest problem that is faced is the abundance of names of people and places. Many sources related to Egypt were searched in order to write the proper names correctly. 
In the third chapter, the text is tried to be analyzed. The work is divided into chapters with topics about religion, people, places, clans, mountains and rivers according to its subjects. Examples from couplets were given about each topic that was analyzed.
In the fourth chapter, the subjects in the poetic work is tried to be transformed into prose in order to be explained better. Ayahs' and hadiths' Turkish translations which are related to subjects were given as footnotes.  
In the fifth chapter, sources that were used during the dictionary and study process in order to explain the couplets better were written. 
In the sixth chapter, two pages from the beginning, two pages from the middle and two pages from the end of the original text are added.
 
Key words: 
Egypt, Şihabi, Hüsnül Mahadır, Old Turkish Literature