Türkiye'de kayıt dışı ekonominin tahmini: Ekonometrik bir yaklaşım
Estimation of the size of the underground economy in Turkey: An ecometric approach
Yazar: NÜKET KIRCI
Danışman: PROF.DR. ŞENAY ÜÇDOĞRUK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziTürkiye'de Kayıt Dışı Ekonominin Tahmini: Ekonometrik Bir YaklaşımNüket KırcıDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüEkonometri Anabilim DalıEkonometri Programı1960'lı yıllarda gelişmiş Batı Ekonomilerinde, 1970'lerde ABD'detartışılmaya başlanan, 1980'de uluslararası bir sorun olarak kabul edilen vegünümüzde dünyada birçok ülkenin ekonomilerini tehdit edecek boyutlaraulaşmış olan kayıt dışı ekonomi kavramı 1990'lı yıllarda ülkemiz ekonomikgündemine yerleşmiştir. Kayıt dışı ekonominin hacmindeki artışlar vergigelirlerindeki azalışlar vasıtasıyla kamu bütçe açıklarına neden olmaktadır.Aynı zamanda çeşitli ekonomik göstergeler için yapılan tahminlerde sapmalaryaratarak para ve maliye politikalarının etkinliğini azaltmaktadır.Kayıt dışı ekonominin ölçülmesi doğası gereği zor olmakla beraber,tahminlenmesine yönelik çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Doğrudan ve dolaylıyöntemler olmak üzere iki ana başlıkta toplanan bu yöntemlerle yapılan tümdeğerlendirmeler ülkemizde kayıt dışı ekonominin artış trendi gösterdiğiniortaya koymaktadır. Bu çalışmada tahmin yöntemi olarak nakit para talebi veMIMIC model yaklaşımları kullanılmıştır.Kayıt dışı ekonominin doğru ve güvenilir tahminlerinin yaratılması,kayıt dışı ekonomiye sebep olan ve gelişimine etki eden faktörlerin kendiaralarındaki ilişkilerin de dikkate alınarak bir bütün şeklinde ortayakonulmasına bağlıdır. Kayıt dışı ekonominin sebeplerine ilişkin yapılacak doğrutespitler, mücadelede izlenecek yol açısından temel oluşturacağından kayıt dışıekonomi analizlerinde önemli bir paya sahiptir. Ancak kayıt dışı ekonominindoğru tahminlenebilmesi durumunda, toplumda sosyal bunalımlaryaratılmaksızın sağlıklı ekonomi politikaları belirlenebilecek ve kamukaynaklarının etkin ve verimli kullanımı sağlanabilecektir.1- Kayıt Dışı Ekonomi2- Nakit Para Talebi Yaklaşımı3- Yapısal Denklem Modelleri4- MIMIC Model5- LISREL

Abstract:
ABSTRACTMaster of Degree With ThesisEstimation of the Size of the Underground Economy:An Econometric ApproachNüket KırcıDokuz Eylül UniversityInstitute of Social SciencesDepartmant of EconometricsUnderground economy was started to be discussed as an importanteconomic and social issue in the Western Economies and in the U.S.A. duringthe 1960?s. In the 1980?s it became a problem that was being discussed in all theeconomies worldwide. In our country, it first found its place on the economicagenda in the early 1990?s. Increases in the size of the underground economygive rise to the budget deficits via falling total tax revenues. Because it alsocauses large biases in the estimates of various economic indicators, it alsoreduces efficiencies of the monetary and fiscal policies.As is well known, because of the very nature of it, it is difficultmeasuring underground economy. Although this is the case, various scientificmethods were developed to estimate the size of it. All of the work based on thedirect or indirect estimation methods show that underground economy is in anincreasing trend in Turkey. In this study was used as estimation methodcurrency demand and MIMIC model approach.To be able to obtain correct and reliable estimates of the size of theunderground economy, it is necessary to consider interrelationships amongst allthe factors which causes and helps growth of the underground economy. Thecauses of underground economy must be understood and determined correctly,since the measures that will be taken to reduce it have of course to be chosenaccording to them. To be able have strong, effective and healthy economicpolicies and to apply them without causing social crises depends throughly onthe correct estimation of the size of the underground economy.1- Underground Economy2- Currency Demand Approach3- Structural Equation Models4- MIMIC Model5- LISREL