Nükleer reaktör çeşitlerinin araştırılması ve VVER-1200 reaktör tipinin çalışma prensibinin incelenmesi
Investigation of nuclear reactor types and working principle of the VVER-1200 reactor
Yazar: SUNA YURT
Danışman: PROF. DR. CEVAD SELAM ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞADİYE ÇAKMAK
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Enerji ve Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, nükleer santrallerde enerji üretim mekanizması olan nükleer reaktör çeşitlerinin araştırılması ve bir güç reaktörü olan VVER-1200 reaktör tipinin ülkemizde tercih edilmesinin gerekçeleri açısından genel çalışma prensibinin incelenmesidir. Aynı zamanda çalışma prensibini, VVER-1200'in yeni nesil reaktör çeşitlerinden biri olmasından dolayı ve birçok gelişmiş teknik donanımı ve ülkemizde tercih edilme sebepleri bakımından ele almaktır.
Dünya'daki artan enerji ihtiyacından dolayı, endüstrisi ve teknolojisi gelişmiş olan birçok Avrupa ülkesi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya gibi ülkeler nükleer enerji ile ilgili çalışmaları, birçok alanda geliştirmişlerdir. Dolayısıyla günümüzde farklı amaçlarda birçok reaktör tasarımından söz etmek mümkün hale gelmiştir. Çalışmada kısaca nükleer fiziğin tarihine ve nükleer reaktörlerin gelişim sürecine değinilerek, reaktörlerin kullanım amaçlarına göre ve kullanılan malzemelerine göre çeşitleri anlatıldı. Daha çok güç reaktörlerinin çeşitlerinin üzerinde duruldu. Türkiye'deki TRIGA-MARK II araştırma reaktörünün teknik bazı özelliklerine ve kısaca tarihine değinildi. VVER-1200 reaktörünün ekipmanları ile reaktörün çalışmaya başlaması, kritik olması, çalışır durumdayken reaktörün durdurulması ve acil durumda güvenlik sistemlerinin devreye girmesi gibi genel çalışma prensibi anlatıldı.
VVER-1200 reaktör tipinin ülkemizde inşaat halinde olması ve 2023 yılında birinci reaktörünün işletmeye alınacağı için ülkemizdeki enerji ihtiyacını ne ölçüde karşılayacağı ve reaktörün şimdiye kadar dizayn edilen en son nesil reaktörlerden olması dolayısıyla tercih edilmesinin temel gerekçeleri değerlendirildi. Ülkemiz için yeni sayılan bu alanda daha fazlasını yapabilir miyiz veya nasıl yapabiliriz gibi sorular cevaplanmaya çalışıldı. 

2021, 69 Sayfa 

Anahtar Kelimeler: Nükleer reaktör çeşitleri, Araştırma reaktörleri, TRIGA-MARK II Araştırma reaktörü, VVER-1200 reaktöründe kullanılan malzemeler, Kritik kütle, VVER-1200 reaktörünün güvenlik sistemleri.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the types of nuclear reactors, which are the energy production mechanism in nuclear power plants, and to examine the general working principle in terms of the reasons why the VVER-1200 reactor type, which is a power reactor, is preferred in our country. At the same time, it is to consider the working principle of VVER-1200 due to being one of the new generation reactor types and many advanced technical equipment and the reasons why it is preferred in our country
Due to the increasing energy need in the world, many European countries with developed industry and technology, countries such as the United States of America (USA), Russia have developed studies on nuclear energy in many areas. Therefore, it has become possible to talk about many reactor designs for different purposes today. In the study, the history of nuclear physics and the development process of nuclear reactors were briefly mentioned, and the types of reactors according to their intended use and materials used were explained. More emphasis was placed on the types of power reactors. Some technical features of the TRIGA-MARK II research reactor in Turkey and its history were briefly mentioned. The general operating principle of the VVER-1200 reactor, such as starting the reactor, being critical, stopping the reactor while it is running, and activating the safety systems in case of emergency, were explained.
The main reasons why the VVER-1200 reactor type is under construction in our country and the first reactor will be put into operation in 2023, to what extent it will meet the energy needs of our country, and because the reactor is one of the last generation reactors designed so far, were evaluated. Questions such as can we do more or how can we do more in this field, which is considered new for our country, were tried to be answered.

2021, 69 Pages

Keywords: Types of nuclear reactors, research reactors, TRIGAA-MARK II research reactor, apparatuses make use of VVER-1200 reactor, critical mass, the safety systems of VVER-1200 reactor.