12 haftalık geleneksel okçuluk aktivitesinin hafif düzeyde zihinsel engelli ergenlerin motor performanslarına ve yaşam kalitelerine etkisi.
The effect of 12 -week traditional archery activity on the motor performance and quality of life of adolescents with mild intellectual disabilities
Yazar: ÖZKAN BEYAZ
Danışman: PROF. DR. GIYASETTİN DEMİRHAN ; PROF. DR. SELÇUK AKPINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, 12 haftalık geleneksel okçuluk aktivitesinin hafif düzeyde zihinsel engelli ergenlerin motor performanslarına ve yaşam kalitelerine olan etkisi araştırılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenen 20 (deney grubu: 10; kontrol grubu: 10) ergen araştırmaya katılmıştır. Araştırma, ön-test, son-test ve kalıcılık-testli kontrol grup desenli deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak motor performans testleri için "Motor performans testi (doğrusallık-doğruluk), El kavrama kuvvet üretimi, El kavrama kuvvet üretim hızı oranı, Dokuz delikli tahta çivi testi (DDTÇT), Stork denge testi" ve yaşam kalitelerini belirlemek için "Çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği (ÇİYKÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde "Karışık desen varyans analizi (ANOVA)" kullanıldı. Araştırma sonuçlarına göre doğrusallık, doğruluk, el kavrama kuvvet üretimi, el becerisi, denge ve yaşam kalitesi değişkenlerinde, deney grubunun son-test ve kalıcılık testlerinde ön-teste göre istatistiksel olarak daha iyi performans sergiledikleri, kontrol grubunun değerlerinde testler arasında farklılık olmadığı bulunmuştur. Bunun yanında, deney grubu son-test doğrusallık, doğruluk, el becerisi, denge ve yaşam kalitesi değerlerinin kontrol grubuna göre daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, deney grubunun son-test el kavrama kuvvet üretim hızı oranının ön-teste göre gelişim gösterdiği, fakat hem el kavrama kuvvet üretim hızı oranı hem de el kavrama kuvvet üretimi performanslarının kontrol grubuna göre farklı olmadığı bulunmuştur. Sonuç olarak, el kavrama kuvvet üretimi ve el kavrama kuvvet üretim hızı oranı dışında motor performans ve yaşam kalitelerindeki gelişimin deney grubunun lehine anlamlı ve kalıcı olduğu söylenebilir. Bunun yanında, motor yetersizliği olan zihinsel engelli ergenlerin rehabilitasyon programları geliştirilirken okçuluk gibi hedefe yönelik spor aktiviteleri tercih edilebilir.

Abstract:
This study was conducted to explore the effect of 12 weeks of traditional archery activity on the motor performances and quality of life of adolescents with mild intellectual disabilities. 20 adolescents (experimental group: 10; control group: 10) participated in this study used the purposeful sampling model. This research is an experimental study with a pre-, post- and retention test with a control group design. As the data collection tools of the study, "motor Performance test (efficiency-accuracy)", "grip force development", "rate of grip force development", "nine-hole peg test" and "stork balance test" for motor performance test and to determine the quality of life "quality of life scale for children" was used in the study. "Mixed-model variance test (ANOVA)" was used for the analysis of the data. According to the results of the study, it was found that the experimental group showed statistically better performance in the post- and retention-tests compared to the pre-test in the variables of movement efficiency, accuracy, hand grip force development, hand dexterity, balance, and quality of life. There was no difference between the tests in the values of the control group. It was determined that the experimental group had better performance than the control group in the post-test movement efficiency, movement accuracy, hand dexterity, balance, and quality of life values. It was found that the post-test hand grip force development rate of the experimental group showed an improvement compared to the pre-test, but both hand grip force development and rate of force development performances were not different compared to the control group. As a result, it can be said that the improvements in motor performance and quality of life, except for hand grip force development and rate of force developmemt were permanent in favor of the experimental group. In addition, target-oriented sports activities such as archery can be preferred when developing rehabilitation programs for intellectually disabled adolescents with motor deficiency