Çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen olgularda d vitamini düzeyi ve mortalite ile ilişkisi
The relationship between vitamin d level and mortality in the cases followed in the pediatric intensive care unit
Yazar: TUĞÇE GÜZELKAŞ
Danışman: PROF. DR. HANDAN ALP
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Mortalite = Mortality ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamini öncelikli olarak kemik metabolizmasında önemli rol oynayan bir vitamindir. Aynı zamanda steroid yapıda bir hormon olan bu vitaminin enfeksiyonlardan koruyucu, otoimmun sistemi destekleyen, antineoplastik, kardiyovasküler ve santral sinir sistemleri üzerine çeşitli yollardan etkileri de gösterilmiştir.  Bu çalışmada çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen olgularda D vitamini düzeyinin belirlenmesi, D vitamini düzeyinin mortalite indeks belirteci olan PRISM III skoru ve mortalite ile ilişkili olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamıza Atatürk Üniversitesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine 01/01/2016-01/01/2017 tarihleri arasında yatırılan toplamda 200 olgu alındı. Olguların demografik verileri, PRISM III skoru ile serum kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, parathormon ve vitamin D düzeyleri kaydedildi. 25(OH)D düzeylerine göre eksiklik (12 ng/ml'nin altı), yetersizlik (12-20 ng/ml), yeterlilik (20-100 ng/ml), fazlalık ( 100 ng/ml'nin üzeri) olarak gruplandırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza alınan olguların ortalama D vitamini düzeyi 22,8±13,8 ng/ml idi. Olgularımızın %23,5'inin D vitamini düzeyi 12 ng/ml'nin altındaydı. %52'sinin ise D vitamini düzeyi 20 ng/ml'nin üzerindeydi. Bir yaş altı bebeklerde D vitamini eksikliği/yetersizliği sıklığı %26,9 iken, 1 yaş üzerinde bu oran  %58,6'ya kadar yükselmekteydi. Yaş küçüldükçe D vitamini düzeyi artmaktaydı, 1 yaş altı olgularda D vitamini düzeyleri en yüksekti. Nefrolojik, hematolojik, onkolojik hastalıklar, gastrointestinal sistem hastalıkları ile endokrin ve metabolizma hastalıklarının dahil edildiği grupta D vitamini düzeyi 18,8±16,4 ng/ml ile düşüktü. Olgularımızın %25,5'i D vitamini kullanmaktaydı ve bu olguların tamamında D vitamini düzeyi 20 ng/ml'nin üzerindeydi. D vitamini eksik olanların PRISM III skoru ortalaması, yeterli olanlara göre daha yüksekti. D vitamini ile PRISM III skoru arasında negatif yönde bir korelasyon vardı. D vitamini düzeyi 12 ng/ml'nin altında olanların mortalite oranı %25,5 iken, 12 ng/ml'nin üzerinde olanlarda %19,6 idi. D vitamini düzeyi yeterli olanların sağkalım süreleri daha uzundu.
Sonuç: Çalışmamızda yer alan olgularımızın D vitamini ortalaması 22,8±13,8 ng/ml idi. Yaş arttıkça D vitamini düzeyinin düşmesi D vitamini profilaksisinin 1 yaştan sonra da tüm pediatrik yaş grubunda devam edilmesi gerektiğini düşündürdü. Kronik hastalarda D vitamini düzeylerinin diğer olgulara göre daha yüksek olması; kronik hastaların yakın takip ve tetkik edilip sıklıkla D vitamini tedavisi almasına bağlı olabilir. D vitamini düzeyi eksiklik seviyesinde olanların PRISM III skoru diğer olgulara göre daha yüksekti. Mortalite ile D vitamini düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunamadı ancak D vitamininin yeterli seviyelerde olmasının sağkalım sürelerini olumlu yönde etkilediği görüldü. Literatür taramalarımız ve bizim sonuçlarımız yoğun bakım ünitesinde yatan çocuklarda D vitamini eksikliği ve/veya D vitamini yetersizliğinin mortalite skorları ve mortalite ile ilişkisini belirleyecek daha fazla çalışmalara gereksinim olduğunu gösterdi.

Abstract:
Introduction and Objective: Vitamin D is a vitamin that plays an important role in bone metabolism. At the same time this vitamin is a steroid hormone which also shown protective against infections, support autoimmune system, antineoplastic, cardiovascular and central nervous system effects in various ways. In this study, it was aimed to determine the level of vitamin D in the cases followed up in the pediatric intensive care unit and to evaluate whether the vitamin D level is associated with the mortality index PRISM III score and mortality.
Method: In our study, 200 patients who hospitalizated in Atatürk University Pediatric Intensive Care Unit between 01/01/2016-01/01/2017 were included. Demographic data, PRISM III scores, serum calcium, phosphorus, alkaline phosphatase, parathormone and vitamin D levels were recorded. 25(OH)D levels were grouped as deficiency (below 12 ng/ml), insufficiency (12-20 ng/ml), sufficiency (20-100 ng/ml) and excess (above 100 ng/ml).
Findings: The mean level of vitamin D in the study was 22.8 ± 13.8 ng / ml. Vitamin D level of 23,5% of our cases were below 12 ng / ml. Vitamin D level of 52% had above 20 ng / ml. In 26,9% of infants under 1 year, vitamin D was deficient and / or insufficient, while this ratio increased to 58,6% over one year. Vitamin D levels were higher when the age was smaller, while vitamin D levels were highest at the first year of life. Vitamin D levels is low in patients with nephrological, haematological, oncological diseases, gastrointestinal system diseases and endocrine and metabolic diseases (18,8 ± 16,4 ng / ml). 25.5% of our cases were using vitamin D and all of these cases had vitamin D level above 20 ng / ml. The mean PRISM III score of those who had vitamin D deficiency was higher than those who were sufficient. There was a negative correlation between vitamin D and PRISM III score. The mortality rate of patients with vitamine D levels below 12 ng / mL was 25,5%, while those with levels above 12 ng / mL were 19,6%. Patients with adequate vitamin D levels had longer survival times.
Conclusion: The mean vitamin D level of our cases was insufficient (22.8 ± 13.8 ng / ml). Decrease in vitamin D level as age increases suggested that vitamin D prophylaxis should be continued in all pediatric age groups after 1 year of age. Vitamin D levels in chronic patients are higher than in other cases; may be due to close follow-up and examination of chronic patients and frequent D vitamin therapy. Patients with a deficiency of vitamin D level had a higher PRISM III score than the others. There was no significant correlation between mortality and vitamin D levels however ıt was observed that the presence of vitamin D in sufficient levels affected the survival times positively Our literature review and our results showed that there is a need for more studies to determine the association of vitamin D deficiency and / or insufficiency with mortality scores and mortality in children who hospitalized in intensive care unit.