Adana ili Yüreğir ilçesi Havutlu beldesindeki özürlülük epidemiyolojisi
Disablement epidemiology in Havutlu state of Yüreğir/Adana
Yazar: SELEN ULUDAĞ KİS
Danışman: PROF. DR. MUHSİN AKBABA
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Adana-Yüreğir = Adana-Yüreğir ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Giriş, AmaçÖzürlülük:?Kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki geçici yada kalıcı herhangi bir eksiklik yada anormalliktir. Özürlülüklerin bazılarından korunmak ve rehabilitasyon aldıkları taktirde bağımlı olmaları engellenebildiğinden özürlüler üzerine eğilinilmesi önem kazanmaktadır. Ülkemizde özürlü sayısı, özürlülük türü ve nedenleri konusunda yeterli bilimsel veriler mevcut değildir. Özürlülere yardım için alınacak önlemler ve uygulanacak tedavilerde öncelikleri saptamak amacıyla bu tür bilgilere gereksinim vardır. Çalışmamızda Havutlu'daki özürlü kişi sayısını bulmak, bu özürlerin nedenlerini belirlemek, özürlerin doğuştan mı kazanılmış mı olduğunu tespit etmek, özürlülerin rehabilitasyon alıp almadıklarını saptamak ve daha sonra özürlülerle ilgili yapılacak projelere ışık tutması amaçlanmıştır.Gereç, YöntemBu çalışma Havutlu Aile Sağlığı Merkezi bölgesi içinde özürlülük sıklığını, türlerini ve epidemiyolojik özelliklerini belirlemeyi amaçlayan kesitsel tanımlayıcı bir araştırmadır. Çalışmanın evrenini Havutlu Aile Sağlığı Merkezi bölgesinde yaşayan kişiler oluşturmaktadır. 2008 Haziran Ev Halkı Tespit Fişi (ETF) kayıtlarına göre bölge nüfusu 3926 kişidir. Örnek büyüklüğü % 95 güvenilirlik ve % 2 standart hata payı ile 708 kişi olarak hesaplandı. Bu 708 kişi basit rastgele yöntemle ETF'lerinden seçildi. Araştırma verileri bilgisayar ortamında SPSS 11.5 paket programı kullanılarak değerlendirildi.BulgularAraştırmaya katılanların % 54,5'ini kadınlar, % 45,5'ini erkekler oluşturmaktadır. Araştırılan topluluğun % 23,3'ünün özürlü olduğu saptandı. Araştırmamızda okur yazar olmayan grupta özürlülük sıklığı diğer gruplara göre anlamlı olarak fazla görüldü (x2=116,4, SD=5, p<0,0001). En sık görülen özür türleri sırayla; İç organ (visseral) bozuklukları (% 51,6), iskelet sistemi bozuklukları (% 16,9), psikolojik bozukluklar (% 8,7), göz ve görme ile ilgili bozukluklar (% 7,9), işitme bozuklukları (% 5,1), lisan ve konuşma bozuklukları (% 4,7), entelektüel bozukluklar (% 3,1), şekil görünüm bozuklukları(%2) idi. İç organ (visseral) bozukluklardan ise sırasıyla hipertansiyon (% 42,7), diyabet (%29), kardiyovasküler sistem hastalıkları (% 19,1) ilk üç sırayı oluşturmaktadır. Ebeveynleri arasında akrabalık olanlarda özürlülük, akrabalık olmayanlara göre anlamlı olarak fazlaydı (x2=46,3, SD=1, p<0,0001). Araştırmada saptanan özürlülerin % 13,9'unda özürlerinin doğuştan olduğu,% 86,1'inde sonradan kazanılmış olduğu tespit edildi. Özürlülerin % 87,3'ü özrü ile ilgili rehabilitasyon aldığı, % 12,7'sinin rehabilitasyon almadığı saptandı.SonuçDüşük eğitimli grupta özürlü sıklığının fazla olduğu, bölgede kronik hastalıkların sık görüldüğü ve yine bölgenin önemli bir sorununun da akraba evlilikleri olduğu tespit edildi. Bu çalışma havutlu bölgesinde özürlülere eğitim verilmesine, bütün özürlülerin rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmasına, bölge halkının kronik hastalıklar ve akraba evlilikleri konusunda bilinçlendirilmesine gereken önemi işaret etmektedir.Anahtar Kelimeler: Özürlülük, Prevelans, Havutlu

Abstract:
Introduction and ObjectivesThe disablement is a permanent or a temporary anomaly or defect in human?s physiological, mental, anatomical functions. Since it is possible to either be protected from some of the defectiveness or prevented to be dependent with rehabilitation, it is being important to give importance to defective people. There are not enough scientific data about the number of the defective people, the type of the disablement and the reasons. These types of information are important to determine the priority of the precautions of help and the treatment. In our study, it is aimed to find the number of the defective people in Havutlu, to find the reasons of these disablements, to determine if these disablements are natural born or earned, to find out if they are taking rehabilitation or not and to be reference for the future works about disablement.Material, MethodThis study is a descriptive research that aims to determine the frequency, type and epidemiological properties of the disablement in the Havutlu Family Health Center region.The people living around Havutlu Family Health Center region are the target group of this study. The population is 3926 people according to the 2008 June records of the Home Society Determination Group (ETF). The sample size is calculated as 708 with %95 reliability and %2 error margins. These 708 people are chosen randomly from the records of ETF. The research data is evaluated in computer environment by using SPSS 11.5 package program.ResultsThe women constitute the %54,5 of the participants and the men are the %45,5 of them. It is determined that the %23,3 of the participants are defective. It is observed that the rate of the disablement is more in non-educated group (x2=116,4, SD=5, p<0,0001). The most common defect types are successively; visceral disablement (%51,6), skeleton system disablement (%16,9), physiological disablement (%8,7), eye and visual disablement (%7,9), hearing disablement (%5,1), language and speech disablement (%4,7), intellectual disablement (%3,1) and appearance disablement. From visceral disablement, successively; hypertension (%42,7), diabetes (%29) and cardiovascular system disablement are the first three disablement types. It is observed that the rate of the disablement is more in the children of relative marriage parents than the children of non-relative parent marriage(x2=46,3, SD=1, p<0,0001). It is determined in the research that the %13,9 of the disablement are natural born and %86,1are earned. Also it is determined that the %87,3 of the defective people are taking rehabilitation and %12,7 are not.ConclusionIt is determined that the rate of the disablement is more in under-educated group, the chronicle diseases are frequent and another important problem of the area is relative marriage. This study emphasizes the importance of the education of the defective people, rehabilitation of all defective people and the conscious level of the area people about the chronicle diseases and the relative marriage.Key Words: Disablement, Prevalence, Havutlu