Türk ve yabancı eğitim sendikalarının eğitim politikaları ve insan yetiştirme anlayışına etkilerinin karşılaştırmalı analizi /
Yazar: ENGİN ASAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞADUMAN KAPUSUZOĞLU
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sendikaları = Education unions ; Sendikalar = Unions

Özet:
Bu çalışmada, tüm sosyal kurumların temel yapı taşı olan 'insan'ın kendini var etme sürecine katkıları ile kilit kurum konumunda bulunan eğitim alanında sendikalaşma çabaları Türkiye ile Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri bazında karşılaştırmalı olarak alınmıştır. Eğitim çalışanlarının, ülkelerindeki eğitim politikalarına, kendi özlük haklarına ve uygulamalara, iş şartlarına ve eğitimle ilgili her konuya müdahalede ve etkide bulunabildikleri "eğitim sendikaları"nın Türkiye merkez alınarak yabancı sendikalarla karşılaştırmalı olarak analizi, eğitim alanında yapılan çalışmalara, sivil insiyatiflerin eğitim politikalarına etki/katkılarına ışık tutabilecektir.
Sendikaların eğitimciler adına mevcut misyonlarını ne şekilde ve ne derecede kullandıklarının Türkiye ve yabancı öğretmen sendikaları bağlamında karşılaştırmalı incelenmesi, eğitim politikaları ve uygulamaları üzerinde eğitim sendikalarının var olan etkilerini tespit etmede ve bu etkilerinin arttırılmasına yönelik alternatif öneriler üretilmesinde de etkili olacaktır. Aynı zamanda Sanayi Devrimi'nden itibaren tüm dünyada yaygınlaşan sendikal mücadelelerin Türkiye'de ne düzeye ulaştığı; ne gibi çalışmalar yürüttükleri, ülkede eğitim aracılığı ile yetiştirilmek istenen insan profilini belirleyen eğitim politikalarına/hedeflerine katkıda bulunup bulunmadıklarının tespit edilmesi de çalışmanın amaçları arasında yer almıştır.
Yapılan inceleme ve analizlerde Türk eğitim sendikalarının öğretmenlerin özlük haklarının (izin, yer değiştirme, görevde yükselme vb.), ücretlendirmelerin iyileştirilmesi konularına yoğunlaştıkları, Türk eğitim sendikal yapılanmasında siyasi dünya görüşünün halâ belirleyici bir gücü olmasından dolayı sendikalar arasında işbirliği ve ortak çalışmanın yok denecek kadar az olduğu; bu nedenlerin de beslemesiyle ülkenin eğitim politikalarının oluşturulması ve geliştirilmesinde Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri eğitim sendikaları kadar etkin olmadıkları görülmüştür. Merkezi yönetim yapısının da etkisiyle Türkiye'de eğitim politikalarının oluşturulmasında sivil insiyatifler olan sendikaların belirleyici etkisinin başat olmadığı analiz edilmiştir. Buna karşılık Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri eğitim sendikalarının daha
iv
organize bir işbirliği sağladıkları, ortak çalışmalarla birbirlerini destekledikleri, ülkelerindeki eğitim gündemine ve eğitim politikalarına Türkiye'ye oranla daha etkili bir katkı sağladıkları görülmüştür. Sonuç olarak; çalışmada sendikal yapılanmaların eğitim politikaları ve pratikleri üzerindeki işlevsel etkilerinin izleri sürülerek Türkiye ile diğer ülke sendikal yapılanmalarının çalışmalarının karşılaştırmalı analizleri ile toplumun kilit kurumu olan eğitim üzerindeki belirleyiciliğine sorgulama kapısı aralanmıştır.

Abstract:
In this study, contribution of man to the process of self existance which has been the basic building blocks of all social institutions and unionization efforts in the field of education has been examined comperatively with Turkey, Europe and America. The comparative analysis of the education unions focusing on our country in which the education workers can interfere and effect the education policy, their personal rights, the implementation of unions and working conditons moreover every subject that is connected with the education can enlighten the contributions/effects of the studyings in education area and to the educational policies of civil initiatives. How and to which degree the unions use their current missions for the teachers will be more effective and improving the results and produce alternative proposals, the comparetive examinations with Turkish and foreign teachers unions, understanding of the current effects of unions on educations policies and implementations. At the same time, since the industrial revolution, struggles of educational unions which have been in common worldwide, at which level they have reached in our country, the studies they are processing, to understand if they contribute the education policies which decide the human profile, that was wanted to be created in the country, has taken place in this study In the examination, it is analyzed that in creation of education policies, the unions which are civil initiatives are not successful as determining power because Turkish education unions put focus on improvement of teachers' personal rights (for example petitions, changing place and promotions), improvement of salaries, because of political world view has a determining power in the restructring of turkish education. As a result, there is less or no cooperation or cooperative work beetween unions, and the creation and improvement of education policies are not as effective in Turkey as they are in Europe and America. With the effect of a central management structure. However, it has been understood that European and American unions have more organised cooperation, they support each other in cooperative works and they contribute more to
vi
their countries' educational agenda and education policies. As a result, with tracing the functional effects of education unions on education policies and experiences, with the comperative analysis of Turkish and the other countries' unions' studies, it has been questioned if the determination of unions on education are key structures of the society.