Ziya Gökalp'in şiirlerinde dil, milli kültür, aidiyet kavramlarının göstergebilim açısından incelenmesi
The semiotic analysis of Ziya Gökalp's poems considering the terms language, national culture and belonging
Yazar: MİNE DAMLA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. CAHİT GELEKÇİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Dil = Language ; Gökalp, Ziya = Gökalp, Ziya ; Gösterge bilim = Semiotics ; Milli kültür = National culture ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Yaşayan bir organizma olarak dil, kültürün en önemli taşıyıcısı ve parçasıdır. İnsan türüne özgü olan dil, milli kimliğin oluşumunda etkilidir. Dil özelliklerini insanın bilinçaltından alır. Milletin zekâsı, espri anlayışı, hayat felsefesi, eleştirileri hep dil yapılarında anlamını bulmuştur. Dilin edinimi insanın bilinçaltını etkilemekte olduğuna göre, dil edinimi ile milli kimlik edinilir. Dilin bu edinimdeki fonksiyonu milleti oluşturan en önemli unsurdur. Millet bir gelenek, bir dil birliğidir. Dil, millet kişiliğini var eden etmenlerden biriyken, bir zihniyet, bir ruh, bir deha işidir. Bu işi, bir içerikte ileten sözcükler, anlamlar, resimler, semboller, düşünceler ve temalar, herhangi bir iletiye gönderme yapar. Bu noktada sözlü ya da yazılı dili, derinlemesine incelemek ve Göstergeler Kuramı'ndan faydalanmak gerekir; çünkü seçimin olduğu her yerde anlam vardır ve seçilmeyen şeyler seçilen şeyin anlamını belirler. Anlamlar toplumsal ilişkilerin ve yapıların içinde oluşmaktadır. Bu çalışma Ziya Gökalp'in şiirlerinin yazıldığı dönem, şairin ideolojisinin eserlerine olan yansıması, dil, milli kültür, aidiyet kavramları üzerine semiotik açıdan bir söylem analizidir. Bu analizde şiirlerin seçilme sebebi, şiir dilinin hem araç, hem de bir ortam olmasındandır. Şiir bir yerde dilin kendisi olur. Dilde çıkan bir yangındır söz gelimi. Bir zeka yangını, bir duyarlılık yangını gibi...Sosyolog yönünü Edebiyatçı kimliğiyle harmanlayan Ziya Gökalp eserlerinde dil, kültür, milli kimlik gibi konuların üzerinde durmuş ve okuyucuya bu temalarla ilgili bir takım göstergeler bırakmıştır. Çalışma bu göstergelerin, Ziya Gökalp imzasıyla, sosyolojik ve dilbilimsel açıdan disiplinlerarası bir şekilde derinlemesine incelemesinden oluşmaktadır.Anahtar SözcüklerDil, Semiyotik, Söylem Analizi, Milli Kültür, Aidiyet, Milli Kimlik, Ziya Gökalp

Abstract:
As a living organism; language, is the most important part and the carrier of culture. Language, unique to human being, is effective on the forming of national identity. Language derives its features from human subconscious. Nation?s intelligence, sense of humour, philosophy of life, criticisms have all found their meainings in language structures. As language acquisition effects human subconscious, national acquisition is adopted by means of language acquisition. The function of language in this adoption is the most important component of being a nation. Nation is a custom and a language unity. While language is one of the components of a nation?s identitiy, it is also a mentality, a soul and a work of genius. The words, meanings, pictures, symbols, thoughts and themes in a context may refer to any content. At this point, oral or written language should be investigated thoroughly and Signs Theory should be benefitted; because there is meaning in anywhere there is a choice, and the things that are not chosen idenitifies the meaning of the thing which is chosen. Meanings are created in social relations and contents. The study is a discourse analysis in the view of Semiotics, considering the period when Ziya Gökalp poems are written, the reflection of the poets?s ideology to his poems, language, national culture and belonging concepts. The reason for the poems to be chosen in the analysis is that the language of the poems are both a tool and an atmosphere. Poem becomes the language itself in a way. To say, it?s a fire in language. A fire of intelligence, like a fire of sensitivity... Ziya Gökalp who blends his sociologist side with his Literateur identity, has focused on fields such as language, culture, national identity in his pieces and he left some signs about themes for the readers. The study is composed of the thourough investigation of these signs by Ziya Gökalp autograph, as interdisciplinary in both sociologic and linguistic sides.Key WordsLanguage, Semiotics, Discourse Analysis, National Culture, Belonging, National Identity, Ziya Gökalp