Seramik sanatında figüratif form olanakları bağlamında amiguruminin kullanımı
Use of amigurumi in ceramic art in the context of figurative form possibilities
Yazar: AYKUT ALP GÜREL
Danışman: YRD. DOÇ. SADETTİN AYGÜN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Amigurumi = Amigurumi ; Artistik seramik = Artistic ceramic ; El örgüsü = Hand-knitted ; Figüratif heykel = Figurative sculpture ; Figüratif sanat = Figurative art ; Japon = Japanese ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Örme teknikleri = Knitting techniques ; Örmecilik = Being a knitter

Özet:
Çok eski zamanlardan beri pişmiş topraktan oluşan kullanım araçları neredeyse bütün kültürlerde görülmektedir. İhtiyaçtan doğmuş denebilecek seramik sanatı günümüzde işlevselliği yanında daha çok plastik değer veya kavramsal öge olarak kullanılmakta, yeni bir kimliğe bürünmektedir. Aynı şekilde örmeciliğin de insanoğlunun örtünme ihtiyacı hissedildiği zamanda başladığı ve günümüze kadar toplumların zevk ve ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştiği söylenebilir. 
Örgü öğrenilmesi kolay bir tekniktir. Ailede nesilden nesile öğretilmesi yaygındır. Herkes, muhakkak örgü ören birini tanır. İster bir arkadaş, ister bir aile yakını, ister bir komşu... Örgü cana yakın, insani ve etkisi geniş bir alana sahiptir. Dünyanın çeşitli kültürlerinde farklı biçimlerde örnekleri görülebilir. Japon kültüründe giderek popülerleşen 'amigurumi' de bu örneklerden biridir. Amigurumi, Japonca örgü anlamına gelen 'Ami' kelimesiyle, doldurulmuş canlı anlamına gelen 'Nuigurumi' kelimelerinin birleşiminden doğmuştur. Genelde karşılaştığımız örnekleri antropomorfik (insan biçimci) özellikler taşıyan oyuncaklardır. Aslında, çok eski kökenlere dayanmayan amigurumi 1950'lerden beri yavaş yavaş büyüyerek bir fenomen olmuştur. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Hiroşima-Nagazaki felaketleri ve savaşın kaybedilmesiyle Japon kültürü değişime uğramış; bütün yaşananlara ve hayatın acımasızlığına karşı bir kaçınma olarak yeni bir sevimlilik (kawaii) kültürü oluşmuştur. 1960'lara gelindiğinde Japonya'nın gücünü yeniden kazanmaya baslamasıyla 'kawaii' kültürü ve amigurumi de giderek dünya popüler kültürünün bir parçası haline gelmiştir. 
Bu çalışmada, seramik sanatının yeni anlatımlar ve yeni arayışlar içinde amigurumi ile birleştirilmesi ve iki alanda da bir yenilik ortaya konması amaçlanmıştır. Tez kapsamında örgü ve seramiği birleştirebilecek bir teknikle ilk denemeler yapılmış, Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi'nde bir sergi açılmış ve alınan tepkilere göre sanat açısından da ilgili çekici, özgün ve başarılı bulunduğu tespit edilmiştir. Kullanılan tekniğe uygun formlar, dokular, malzeme ve seramik pişirim teknikleri denenerek kullanılan tekniğin idealleştirilebilmesi için ilk adımlar atılmıştır. Amigurumi örnekleri ve farklı örgü teknikleri araştırılmıştır. Seramik malzemenin, farklı bir malzemeyle birlikteliği denenirken bu tarz uygulamalara sahip sanatçıların çalışmalarından örnekler değerlendirilip çalışmayı desteklemek adına sunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Seramik, Örgü, Amigurumi, Japonya, Kawaii

Abstract:
Since the ancient times fired clay tools are encountered at every culture throughout history. Born out of necessity, the art of ceramics nowadays used for plastic values and cognitive factors more than functionality, giving itself a new identity. Similarly, knitting first came into existence when humanity's need for covering up arose and shaped to respond to the needs and pleasures of societies.
Knitting is a easy to learn technique. It is passed through the generations in families. Everyone certainly knows someone who knows how to knit, be it a friend or a family member or a neighbor... Knitting is lovely, humane and has a wide radius of influence. Its examples can vary in different cultures, such as 'amigurumi' in Japanese culture, gaining popularity rapidly. Amigurumi consists of 'Ami' meaning knitting and 'Nuigurumi' meaning stuffed creature in Japanese. Generally most encountered examples are the toys that are antropromorphised. Amigurumi, which doesn't have a history of long standing, slowly increased in popularity into being a phenomenon since the 1950's. Hiroshima and Nagasaki disasters at the end of the World War II and losing the war itself altered Japanese Culture, caused a new cuteness (kawaii) culture to born despite all the terrible things war caused and the cruelty of life. In 1960's as Japan began to reclaim its strength 'kawaii' culture and amigurumi started to be a part of world's popular culture.
In this study, it is aimed to combine the art of ceramics and amigurumi within new means of expression and vision. As a part of the thesis, with a technique that can combine knitting and ceramics, first trials are concluded and displayed in an exhibition at Anadolu University Museum of Educative Caricature. According to the feedback received from artistic field, it can be said that the technique is both intriguing and successful. Within this study, proper forms, patterns, materials and ceramic firing methods are tested to make the technique optimized as firs steps in this field. Types of amigurumi and different knitting techniques are researched. While trying compatibility of ceramic materials with different materials, the examples of other artists' works who have similar practices are evaluated in order to reinforce the project.

Key Words: Ceramics, Knitting, Amigurumi, Japan, Kawaii