İlkokul ve ortaokul müdürlerinin liderlik davranışları ve çatışma yönetimi stillerine ilişkin öğretmen algıları
Teachers perceptions related to leadership behaviors and conflict management styles of elementary and secondary schools principals
Yazar: FİLİZ ODABAŞIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ TEMEL
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yönetim stilleri = Management styles ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırma, ilkokul ve ortaokul müdürlerinin liderlik davranışları ile çatışma yönetimi stillerini kullanma düzeylerini öğretmen algılarına göre belirlemek ve müdürlerin liderlik davranışları ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın evreni, 2012-2013 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Tuzla ilçesinde bulunan resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 1216 öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise söz konusu okullarda görev yapan basit tesadüfi örnekleme yolu ile seçilmiş 300 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Liderlik Davranışlarını Betimleme Ölçeği (LBDQ)? ve Rahim tarafından geliştirilen ve Gümüşeli (1994) tarafından Türkçe? ye uyarlanan ?Çatışma Yönetimi Stilleri Ölçeği? kullanılmıştır.
Öğretmenlerin verdiği cevaplar doğrultusunda SPSS 17 programı kullanılarak problem cümlesi içerisinde yer alan değişkenlerin frekans ve yüzde değerleri bulunmuş, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD testi ve Pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği uygulanmıştır. Tüm istatistiksel analizler 0.05 anlamlılık düzeyi esas alınarak yapılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürleri en çok yapıyı kurma liderlik davranışını sergilemektedir.
Öğretmenler okul müdürlerinin çatışma yönetimi stillerinden en çok tümleştirme, daha sonra sırasıyla uzlaşma, kaçınma, ödün verme ve hükmetme stilini kullandıklarını belirtmişlerdir.



Anahtar Kelimeler: Liderlik Davranı?ı, Çatı?ma Yönetimi Stilleri

Abstract:
This study was carried out to determine elementary and secondary schools? principals? levels of using conflict management strategies and leadership behaviors. Additionally, the study aims to put forward the relationship between principals? leadership behaviors and their conflict management strategies.
The population of the study was composed of teachers working in private and state elementary and secondary schools in the 2012-2013 academic year in the Tuzla district of Istanbul. The sample of the study consisted of 300 teachers chosen from these schools by a random sampling method. For the purposes of data collection, a?Participant Information Form? and ?Leadership Behaviors Description Questionaire? and a?Conflict Management Strategies Scale? which was developed by Rahim and adapted to Turkish by Gümüşeli (1994) were used.
The variable frequencies and percentage analysis of the teachers? responses were calculated using the SPSS.17 statistics program. The Independent Group t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), LSD test and the Pearson multiplication Moments Correlation Coefficient were used in the statistical analysis of data. All data analysis techniques yielded statistically significant results with a discrepancy of no more than 0.05.
According to the findings of the study, the principals of the elementary and secondary schools chosen mostly displayed constructive leadership behavior.
 Teachers indicated that their principals mostly used integration, negotiation, avoidance, compromise and domination styles of conflict management strategies respectively.




Key Words: Leadership Behaviors, Conflict Management Styles