Koyunlarda paraziter kaynaklı karaciğer fibrozisinde immunhistokimyasal incelemeler
Immunhistochemical investigations in sheep with parasitary liver fibrosis
Yazar: AYHAN AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA İLHAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Koyunlar = Sheep ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; PCNA = PCNA ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Prostaglandin-endoperoksit sentazlar = Prostaglandin-endoperoxide synthases ; Protein-P53 = Protein-P53 ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Karaciğer fibrozisi ülkemizde ve dünyanın pekçok bölgesinde insan ve hayvan sağlığını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada makroskobik incelemede paraziter fibrozis bulguları gösteren 30 koyun karaciğer dokusu, histopatolojik ve immunhistokimyasal olarak (α-SMA, iNOS COX-2, p53 ve PCNA) incelendi. Karaciğerler yoğun fibrozisten dolayı oldukça sert kıvamda ve soluk renkteydi. Safra kanalları dilate ve duvarları kalınlaşmıştı.  Yüzeyi grimsi beyaz sert fibrotik odaklarla kaplı karaciğerlerin kesit yüzeyinde safra kanallarının içinde kahverengimsi müköz eksudat ve erişkin parazitler görüldü. Histopatolojik incelemede, hepatositler şişkin, sitoplazmaları eozinofilik ve granülerdi. Portal alanda lenfosit, makrofaj ve eozinofilden oluşan MNH infiltrasyonu ve fibrozis şekillenmişti. İçinde parazit bulunan safra kanalı epitellerinde hiperplazi ve çevresini saran değişen şiddette MNH infiltrasyonu ile fibrozis gözlendi. Merkezde vena sentralisleri bulunmayan rejenere hepatositlerin oluşturduğu nodüller (pseudolobulus) şekillenmişti. Ayrıca çok çekirdekli dev hücreleri ve MNH içeren fibröz doku ile sarılmış granülomlar görüldü. İmmunhistokimyasal incelemede; kontrol grubuyla karşılaştırıldığında fibrotik karaciğerlerde α-SMA, İNOS, COX-2, p53 ve PCNA için çok daha yüksek pozitiflik gözlendi. Fibrotik karaciğerlerde α-SMA prolifere myofibroblastlar, iNOS makrofaj, dev hücreler ve damar endotel hücrelerinde, p53 hepatosit sitoplazması ile granülomlardaki dev hücrelerinde, COX-2 myofibroblastlar, damar düz kas hücreleri ve MNH infiltrasyonlarında, PCNA safra kanalı epitel hücresi, fibroblast ve hepatositlerin çekirdeğinde değişen şiddette immunpozitif boyanma gösterdi. Fibroziste bağ doku artışını göstermek için α-SMA, karaciğer tümörlerinin temelinde fibrozis ve sirozun olması ve yara iyileşmesinde rol alması yönünden COX-2, artan proliferasyonun değerlendirilmesinde PCNA, apoptozis için p53; paraziter enfeksiyonlarda makrofajlarda salınması yönünden iNOS antikorunun kullanılmasının faydalı olduğu görülmüştür. 
Anahtar Sözcükler: Karaciğer paraziter fibrozis α-SMA, iNOS, COX-2, p53 ve PCNA.

Abstract:
Liver fibrosis significantly effect human and animal health in our country and worldwide. In this study, 30 sheep liver tissues with macroscopical parasitary fibrosis were examined histopathologically and immunohistochemically (α-SMA, iNOS COX-2, p53 and PCNA). Livers were excessively firm and pale due to intense fibrosis. Bile ducts were dilated and had thickened walls. Cross section of liver was covered with white firm fibrotic foci and brownish mucous exudate and adult parasites were observed in bile ducts. According to the histopathological examination; hepatocytes were swollen, eosinophilic and had granules. In portal region; mononuclear cell infiltration and fibrosis were formed containing lymphocytes, macrophages and eosinophils. In epithelium of bile ducts containing parasites, hyperplasia was present and mononuclear cell infiltration and fibrosis were observed at the surrounding bile ducts with variable severity. In the center, nodules (pseudolobulus) were formed by regenerated hepatocytes which did not have central veins. Besides, granulomes surrounded by fibrous tissue containing polynucleated giant cells and mononuclear cells were observed. According to immunohistochemical examination; stronger positivity was observed in SMA, iNOS, COX-2, p53 and PCNA compared to control group. Strong immunopositivity with variable severity for α-SMA was observed in prolipherated myofibroblasts ; for iNOS was observed in macrophages, giant cells and endothelium cells of vessels; for p53 was observed in hepatocyte cytoplasms and giant cells in granulomes; for COX-2 was observed in myofibroblasts, smooth muscle cells of vessels and in mononuclear cell infiltrations; for PCNA was observed in epithelial cells of bile ducts, fibroblasts and hepatocytes. It is concluded that, in fibrosis using α-SMA in order to present connective tissue increase; using COX-2 as fibrosis and cirrhosis are in the basis of liver tumors and COX-2 has a role in wound healing; using PCNA in order to evaluate increase proliferation, using p53 for apoptosis, using iNOS antibody as its secreted from macrophages were found beneficial.

Keywords: Liver parasitary fibrosis, α-SMA, iNOS, COX-2, p53 and PCNA.