Farklı kültürlerden gelen yüksek öğretim öğrencilerinin eğitim ortamlarındaki ilk etkileşim algılarının ve kültürlenme düzeylerinin incelenmesi
An investigation of first interaction perceptions and acculturation levels of higher education students from different cultures in educational environments
Yazar: RAMİN ALİYEV
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Asimilasyon = Assimilation ; Bütünleşme = Integration ; Etkileşim = Interaction ; Eğitim = Education ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kültür = Culture ; Kültürel etki = Cultural effect ; Kültürel ortam = Cultural medium ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Kültürleşme = Acculturation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Farklı kültürel özgeçmişlere sahip olan bireyler birbirleriyle ilk kez etkileşime girdiklerinde, aynı kültürel özgeçmişe sahip bireylere göre, ilişkilerinin ileride hangi yönde gelişebileceğine dair daha farklı beklentiler geliştirebilirler. İlk etkileşimlerinden memnuniyet veya memnuniyetsizlik duygularıyla ayrılabilirler. Bu etkileşimleri sonucunda da meydana gelen psikolojik ve davranışsal değişim süreci kültürlenme olarak tanımlanmaktadır.Araştırmanın genel amacı, farklı kültürlerden gelen bireylerin eğitim ortamlarında birbirleriyle olan ilk etkileşimlerine ilişkin algılarını ve kültürlenme düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir.Bu araştırma, kültürlerarası etkileşim ve kültürlenmenin çeşitli değişkenler açısından ele alındığı tarama modelinde bir araştırmadır. Bu çalışmada Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin eğitim ortamındaki ilk etkileşim algılamaları ve kültürlenme düzeyleri incelenmiştir. Araştırma grubunu, yurtdışından Türkiye'ye gelmiş ve öğrenimlerine farklı üniversitelerde devam eden farklı yaşlardaki, Kafkasya, Avrupa ve Ortadoğu kökenli 492 öğrenci oluşturmuştur.Verilerin toplanması için, yabancı uyruklu öğrencilere ?Kişisel Bilgi Formu?, Ling Chen (2002) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından uyarlanan ?Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği? (15 madde) ile araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kültürlenme Ölçeği? (84 madde) uygulanmıştır. Kişisel bilgi formu diğer ölçeklerle beraber kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile çözümlenmiştir. Çeşitli değişkenlerle, kültürlerarası etkileşim algısı ve kültürlenme arasında fark bulunup bulunmadığı da t testi ile tespit edilirken, grupları birbirleriyle karşılaştırıp farkı bulmak için ise "tek yönlü varyans analizi" (ANOVA) kullanılmıştır.Araştırma iki çalışmadan oluşmaktadır. Birinci çalışmada: Kültürlerarası etkileşim algısı ve onun alt boyutları olan, etkileşimde güçlük ve etkileşimde uyum, ikinci çalışmada: Kültürlenme ve onun alt boyutları olan, asimilasyon, ayrılma ve bütünleşmenin, cinsiyet, medeni durum, yaş, Türkiye'deki ikamet süresi, geldiği ülke, ülkesinde ikamet ettiği yerleşim birimi, öğrenim gördüğü alan, Türkiye'de nerede oturduğu ve Türkiye'de kiminle yaşadığı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Araştırmada, yaş ilerledikçe etkileşimde güçlüğün azaldığı bulunmuştur. Katılımcıların geldikleri ülke ve öğrenim gördükleri alanın etkileşimde uyumu etkilediği görülmüştür. Kafkasya'dan gelen öğrencilerin genelde eğitim ortamında diğer ülkelere göre daha olumlu etkileşim deneyimleri edindikleri ve kültürlenme düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.Bulgulara göre evli olmak, ülkede daha uzun süre yaşamak ve benzer kültürlerden (Kafkasya) gelmek kültürlenme düzeyini yükseltmekte yani bütünleşmeye olumlu etkide bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kültürlerarası etkileşim, etkileşimde algı, kültürlenme, asimilasyon, bütünleşme.

Abstract:
When compared to individuals of the same cultural background, those with different cultural background may develop different expectations about the course of development of their relationships in the future during the first interaction with each other. They may feel satisfied or unsatisfied from their first interactions. The psychological and behavioral change process resulting from such an interaction is defined as acculturation.The main purpose of this study is to investigate the level of acculturation and perceptions regarding the first interaction of individuals of different cultural background in the educational environment using various indicators.This study is in the group of survey model that deals with intercultural interaction and acculturation in terms of various variables. In this study, we examine the perceptions of first interactions and the level of acculturation of international students at Turkish universities. This research focuses on 492 students of different ages from the Caucasus, Europe and Middle East attending various universities in Turkey.In order to collect the data, we used ?Personal Information Questionnaire?, ?Perceptions of Intercultural Interaction Questionnaire? (15 items) developed by Ling Chen (2002) and adapted by the researcher as well as ?Acculturation Questionnaire? (84 items) developed by the researcher. The personal information form was used together with other questionnaires. The collected data was analyzed using the SPSS software. We used the t-test in order to examine the effects of various variables on the perceptions of intercultural interactions and acculturation, and one-way analysis of variance (ANOVA) to see whether there are differences among various groups.This research comprises two analyses. In the first analysis, we examined perceptions of intercultural interactions as well such sub-forms as difficulties and synchrony in interactions. In the second analysis we examined whether acculturation and its sub-forms such as assimilation, separation and integration varies with different factors such as sex, marital status, age, the time period spent in Turkey, country of origin, the type accommodation in the home country, the field of education, the place of residence in Turkey, and with whom the respondent resides.The results suggest that the difficulties in interactions decline with age. In addition, we find that the country of origin and the field of education affect the level of synchrony in interactions. We find that students from the Caucasus had much more positive interaction experiences and possess higher acculturation level at educational environment when compared to students from other countries.The results suggest that the factors such as being married, the time spent in Turkey, and being from similar cultures (i.e., from the Caucasus) increase the level of acculturation, that is, affect integration positively.Key Words: Intercultural interaction, perceptions of interaction, acculturation, assimilation, integration.