Türkiye karton ambalaj sektöründe çevresel sürdürülebilir ambalaj tasarimi yaklaşımının benimsenme profili
The adoption profile of environmentally sustainable packaging design approach in turkish cardboard packaging sector
Yazar: SENCER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SUHA ERDA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Ambalaj sektörü = Packaging sector ; Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Karton = Cardboard ; Karton = Cardboard ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Son yüzyılda ekolojik kaynakların kullanımı sebebiyle oluşan endüstri kaynaklı tahribat ve tüketim, üretim süreçlerinde sürdürülebilirlik ve buna bağlı olarak ta sürdürülebilir tasarım kavramının önemini giderek arttırmıştır. Bu araştırmada sürdürülebilirlik kavramının çevresel boyutu Türkiye karton ambalaj endüstrisindeki uygulama biçimleri üzerinden ele alınmıştır. Hammadde ve enerji tüketimi, atık oluşumu ve ambalajın yaşam döngüsü gibi faktörler ele alındığında karton ambalaj sektörü, çevresel açıdan sürdürülebilir tasarım yaklaşımlarının incelenmesi ve endüstrilerde bu kavramın benimsenme profillerinin ortaya konması açısından uygun bir endüstri örneği oluşturmaktadır.
Araştırmanın giriş bölümünde konunun ele alınış sebepleri belirtilerek endüstrilerin sürdürülebilirlik kavramına yaklaşımları irdelenmiş ve araştırmada izlenecek yol ve yöntem belirtilmiştir.
İkinci bölüm, sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir tasarım kavramlarının tanımlandığı; bu kavramların içeriğinin, boyutlarının ve prensiplerinin literatür yardımıyla incelendiği bölümdür. Bu bölümde sürdürülebilirlik kavramının çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları arasındaki ilişki incelenerek bunların sürdürülebilir tasarım süreçlerine nasıl aktarıldığı irdelenmiş, bu kavramların endüstrilere aktarılışı tanımlanarak ambalaj endüstrisinde uygulanma biçimleri için altyapı oluşturulmuştur.
Üçüncü bölümde ambalaj tasarımı ve karton ambalajın tanımı yapılmış; ambalaj endüstrisinde tasarımının temel ölçütleri ele alınarak sürdürülebilir tasarım ilkelerinin bu ürünün tasarım süreçlerine etkisi incelenmiştir. Ambalaj tasarımında göz önüne alınacak sürdürülebilirlik ilkelerinin ortaya konulmasıyla, karton ambalaj tasarımlarının değerlendirilmesinde kullanılacak anahtar performans göstergeleri oluşturulmuş ve örnekler üzerinden bu göstergeler incelenmiştir. 
Dördüncü bölümde ise karton ambalaj sektörünün genel yapısı incelenmiş, karton ambalaj tasarımında sürdürülebilirlik kavramına yaklaşımları irdelenmiştir. Türkiye karton ambalaj sektörünün yapısı üzerinden bu sektörde sürdürülebilir tasarım konusunda yapılan çalışmalar ve standartlar ele alınmıştır.
Beşinci bölümde araştırmanın metodolojisi belirlenmiş, daha önceki bölümlerdeki yazın çalışmaları sonucu ortaya konan bilgiler dahilinde Türkiye karton ambalaj sektöründe faaliyet gösteren 25 firmanın tasarım süreçlerinde aktif rol alan kişilere anket çalışması uygulanmıştır. Bununla birlikte bu firmaların ortaya koyduğu ambalaj örnekleri sürdürülebilir ambalaj tasarımı prensiplerini sağlayan anahtar performans göstergeleri üzerinden incelenmiştir. Son bölümde ise bu çalışmada elde edilen veriler analiz edilerek Türkiye karton ambalaj endüstrisinde tasarım süreçlerinde çevresel sürdürülebilir ambalaj tasarımına yaklaşımın benimsenme profilleri ortaya konmuş ve bu profillerin geliştirilmesini sağlayacak stratejiler sunulmuştur.

Abstract:
In the last century, industry induced damage and consumption caused by the use of ecological resources gradually increased the importance of sustainability and sustainable design concepts. In this study, the environmental dimension of sustainability concepts are discussed through the application forms of the cardboard packaging industry in Turkey. Factors like raw material and energy consumption, waste generation and packaging life cycle made the cardboard packaging industry as an appropriate example for studying the approaches and the adoption profiles for this concept.
In the introduction chapter of the study, reasons of dealing the subject given, and the industry's approaches to the concept of sustainability and specifying the ways and methods to be followed stated.
The second chapter is the part that sustainability and sustainable design concepts are defined and its concepts and principles studied with the help of the literature. In this section, relationship between the environmental, economic and social dimensions of the sustainability concept studied, and then examined to how to transfer them to sustainable design processes, to finally defining an infrastructure for packaging industry's application methods of the concept.
In the third chapter packaging design and cardboard packaging design defined; and the effect of sustainable design principles to this product's design process examined by considering the basic principles of packaging design. With the help of putting forward the principles of sustainability that should take into consideration while designing, key performance indicators for evaluating cardboard packaging design were built, and then analyzed through examples.
Ih the fourth chapter cardboard packaging sector's overall structure examined and this industry's approaches to concept of sustainability in the carton packaging design discussed. Sustainable design studies and sustainable design standarts in this sector discussed with the help of Turkey's cardboard packaging industry's structure.
In the fifth chapter methodology of the research determined, a survey applied to people who actively involves in the design process of 25 companies which operating in Turkey's cardboard packaging industry with the help of literature studies in the previous chapters. At the same time, packaging samples of these companies analyzed through the key performance indicators that provides the principles of sustainable packaging design. In the last chapter the data obtained in this study analyzed and environmentally sustainable packaging design's adoption profiles in Turkish cardboard packaging industry's design processes revealed, and finally the strategies for development of these adoption profiles presented.