Renal biyopsi yapılan diyabetik hastalarda non diyabetik renal hastalık sıklığı
Non diabetic renal disease frequency in renal biopsies of diabetic patients
Yazar: AYŞENUR ERTEKİN
Danışman: PROF. DR. HALİL ZEKİ TONBUL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies

Özet:
Amaç: Diyabet, ülkemizde ve dünyada kronik böbrek hastalığının en önemli sebebidir. Ancak diyabetik hastalarda non-diyabetik renal hastalığın yüksek oranlarda gösterildiği çalışmalar da vardır. Bu ayrım sadece renal biyopsi ile yapılabilir. Çalışmamızın amacı diyabetik hastalarda renal biyopsi ile non-diyabetik renal hastalık sıklığını ve bunun demografik, klinik ve laboratuvar bulgular ile ilişkisini tespit etmektir.
Yöntem: Meram Tıp Fakültesi Nefroloji Kliniğinde Ocak 2010 ve Ağustos 2022 arasında renal biyopsi yapılan 131 tip 2 DM tanılı hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların sosyodemografik verileri, diyabet süresi, diyabetik retinopati, koroner arter hastalığı ve serebrovasküler olay öyküsü,  hipertansiyon, hiperlipidemi ve düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliği gibi komorbiditeleri, vücut kitle indeksi, biyopsi öncesi renin anijotensin aldosteron sistemi(RAS) blokörü kullanma durumu, kan basıncı değerleri kaydedildi. Kreatinin, tahmini glomeruler filtrasyon hızı (tGFH), HbA1c, serum albümin ve lipit değerleri, proteinüri (g/gün) ve albüminüri (g/gün) düzeyleri kaydedildi. Patoloji sonuçlarına göre hastalar diyabetik nefropati (DN) ve non-diyabetik renal hastalık (NDRH) olarak iki gruba ayrıldı. Veriler SPSS 18.0 paket programı kullanılarak istatiksel analiz yapıldı.
Bulgular: Renal biyopsi yapılan 131 diyabetik hasta incelendi; %45,8'i (n=60) kadındı, yaş ortalaması 55,32±11,62 yıl, ortanca diyabet süresi 4 (2-8) yıldı. En sık biyopsi nedeni nefrotik düzeyde proteinüriydi (n=71), bunu hematüri ve proteinüri birlikteliği (n=27), akut böbrek hasarı (n=25) ve izole hematüri (n=8) izliyordu. Hastaların %71,8'inde (n=94) patolojik olarak non-diyabetik renal hastalık tespit edildi. En sık görülen NDRH tanıları; membranöz nefropati (n=32, %24,4), FSGS (n=13, %9,9) ve Ig A nefropatisiydi (n=11, %8,4). Diyabetik nefropati tespit edilen grupta diyabet süresi ve diyabetik retinopati oranı anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,001, p<0,001). Bu grupta biyopsi öncesi antilipidemik ilaç kullanma oranı da daha yüksekti (p=0,025). NDRH grubunda total kolesterol, trigliserit (TG), düşük dansiteli lipoptotein ve çok düşük dansiteli lipoprotein (VLDL) düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi (p değerleri sırasıyla; p=0,005; p=0,007; p=0,011; p=0,001). Tek ve çok yönlü regresyon analizlerinde diyabetik retinopati ve uzun diyabet süresinin diyabetik nefropati riskini artırdığı görüldü (p<0,01). 
Sonuç: Çalışmamızda hastaların yarıdan fazlası (%71,8) non-diyabetik renal hastalık tanısı almış olup çoğunluğu glomerulonefrittir. Tip 2 diyabetik hastalarda retinopati yokluğunun ve kısa diyabet süresinin non-diyabetik renal hastalık ile ilişkili olduğu gözlenmiştir. Hastalarda bilinen hiperlipidemi ve anti-lipidemik ilaç kullanım öyküsü olmaması ve  lipit değerlerinin yüksek olması nefrotik sendrom açısından uyarıcı olabilir. Renal biyopsinin; retinopatisi olmayan, diyabet süresi kısa ve nefrotik sendrom komponentlerinden hiperlipidemi görülen tip 2 diyabetik hastalarda non-diyabetik renal hastalık açısından akılda tutulması gerektiğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik böbrek hastalığı, diyabetik nefropati, non-diyabetik renal hastalık, renal biyopsi

Abstract:
Objective: Diabetes is the most important cause of chronic kidney disease in our country and in the world. However, there are also studies showing high rates of non-diabetic renal disease in diabetic patients. This distinction can only be made by renal biopsy. The aim of our study is to determine the frequency of non-diabetic renal disease in diabetic patients with renal biopsy and its relationship with demographic, clinical and laboratory findings.
Method: The data of 131 patients with type 2 DM who underwent renal biopsy between January 2010 and August 2022 at Meram Medical Faculty Nephrology Clinic were retrospectively analyzed. Sociodemographic data of the patients, duration of diabetes, diabetic retinopathy, history of coronary artery disease and cerebrovascular accident, comorbidities such as hypertension, hyperlipidemia and low ejection fraction heart failure, body mass index, pre-biopsy renin-anijotensin aldosterone system (RAS) blocker use, blood pressure values was recorded. Creatinine, estimated glomerular filtration rate (eGFR), HbA1c, serum albumin and lipid values, proteinuria (g/day) and albuminuria (g/day) levels were recorded. According to the pathology results, the patients were divided into two groups as diabetic nephropathy (DN) and non-diabetic renal disease (NDRD). Statistical analysis of the data was performed using the SPSS 18.0 package program.
Results: 131 diabetic patients who underwent renal biopsy were analyzed; 45.8% (n=60) were female, mean age was 55.32±11.62 years, median diabetes duration was 4 (2-8) years. The most common biopsy cause was nephrotic level proteinuria (n=71), followed by hematuria and proteinuria (n=27), acute kidney injury (n=25), and isolated hematuria (n=8). Pathologically, non-diabetic renal disease was detected in 71.8% (n=94) of the patients. The most common NDRD diagnoses are; membranous nephropathy (n=32, 24.4%), FSGS (n=13, 9.9%), and Ig A nephropathy (n=111, 8.4%). Diabetes duration and diabetic retinopathy rate were significantly higher in the group with diabetic nephropathy (p<0.001, p<0.001). The rate of using antilipidemic drugs before biopsy was also higher in this group (p=0.025). Total cholesterol, triglyceride (TG), low-density lipoprotein and very low-density lipoprotein (VLDL) levels were significantly higher in the NDRD group (p values, respectively; p=0.005; p=0.007; p=0.011; p=0.001). In single and multiple regression analyzes, it was observed that diabetic retinopathy and long diabetes duration increased the risk of diabetic nephropathy (p<0.01).
Conclusion: In our study, more than half of the patients (71.8%) were diagnosed with non-diabetic renal disease, and most of them were glomerulonephritis. Absence of retinopathy and short duration of diabetes were observed to be associated with non-diabetic renal disease in type 2 diabetic patients. The fact that patients do not have a known history of hyperlipidemia and anti-lipidemic drug use and high lipid values may be warning signs for nephrotic syndrome. We think that renal biopsy should be kept in mind in type 2 diabetic patients without retinopathy, short duration of diabetes, and hyperlipidemia, one of the components of nephrotic syndrome.
Keywords: Diabetic kidney disease, diabetic nephropathy, non-diabetic renal disease, renal biopsy