Normatif kamusal alanda yok sayılmanın yeniden üretimi bağlamında sağlık haberlerinde 'engelli' dezavantajlı grupların temsili
Representation of 'disabled' disadvantaged groups in health news in the context of the reproduction of being ignored in the normative public sphere
Yazar: NURDANE DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Yeni gazetecilik = New journalism

Özet:
Basın, toplumun sağlık kapsamında bilgilendirilmesinde ve sağlıkla ilgili mevcut olaylar hakkında kamuoyu oluşturulmasında etkin bir rol üstlenmektedir. Ulusal ve uluslararası sözleşmelerde "yaşam hakkı" kapsamında doğuştan kazanılmış temel bir hak olarak güvence altına alınan sağlıklı olma halinin korunması ve geliştirilebilmesi için toplumun tüm kesimlerinin eşit ve eş zamanlı olarak sağlık bilgisine erişebilmeleri ciddi bir önem taşımaktadır. 
Toplumu oluşturan bireylerin sağlıklarını koruması ve yaşam kalitelerini yükseltebilmeleri için sağlık bilgisine ihtiyaçları vardır. Bu doğrultuda sağlık haberciliği, sağlıkla ilgili gelişmelerin ve bilgilerin topluma aktarılmasında son derecede etkin rol oynamaktadır. Ayrıca sağlık haberciliği bir uzmanlık alanı olarak sadece sağlık bilgisinin topluma aktarılmasında değil, toplumun sağlıkla ilgili sorunlar ve talep ettikleri düzenlemeler hususunda kamuoyu oluşmasında çok büyük sorumlulukları olan bir gazetecilik pratiğidir. Bu bağlamda, sağlık muhabirliği toplumu oluşturan tüm kesimleri ayrım gözetmeksizin temsil etmek ve sorunları hususunda kamuoyu oluşturmakla mükellef bir uzmanlık alanıdır.
Sağlık muhabirleri ayrıca, ülkemizin taraf devleti olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşmesi gereği düzenlenen ve işitme engelli bireylerin medyaya erişimini güvence alan yasal haklar doğrultusunda ayrım yapmaksızın işitme engelli bireylerin sağlıklarını gözetmek zorundadır. Tüm bu yasal haklar doğrultusunda, sağlık konulu haberlerde işitme engelli bireyler toplumun tüm kesimleri ile eşit şekilde temsil edilmelidir. Ayrıca yine güvence altına alınan yasal haklar doğrultusunda işitme engelli bireyler sağlık bilgi ve enformasyonuna "engelsiz" içerikte düzenlenen yayınlar aracılığıyla ulaşmalarının sağlanmalı ve sorunları hususunda kamuoyu oluşturulmalıdır. Bu bağlam kapsamında yürütülen çalışmada, Covid-19 pandemi konulu sağlık haberlerinde, işitme engelli bireylere yönelik yapılan hak ihlalleri sorunsallaştırılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Dezavantajlı Gruplar, Sağlık Haberciliği, Kamusal Alan, İşitme Engelliler, Covid-19

Abstract:
The press plays an active role in informing the society within the scope of health and in creating public opinion about current health-related events. Equal and simultaneous access to health information by all segments of society is of great importance in order to protect and improve the state of being healthy, which is guaranteed as a fundamental right from birth within the scope of the "right to life" in national and international conventions.
Individuals who make up the society need health information in order to protect their health and improve their quality of life. In this respect, health journalism plays an extremely active role in transferring health-related developments and information to the society. In addition, as a field of expertise, health journalism is a journalism practice that has great responsibilities not only in the transfer of health information to the society, but also in forming public opinion about the health problems of the society and the regulations they demand. In this context, health journalism is a specialty that is responsible for representing all segments of the society without discrimination and creating public opinion on their problems.
Health reporters are also obliged to protect the health of hearing-impaired individuals without discrimination in line with the legal rights that guarantee the access of hearing-impaired individuals to the media, regulated by the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities, of which our country is a party. In line with all these legal rights, hearing-impaired individuals should be represented equally with all segments of society in health-related news. In addition, in line with the legal rights guaranteed, hearing-impaired individuals should be provided with access to health information and information through publications with "handicapped" content, and public opinion should be created about their problems. In the study carried out within this context, the rights violations against the hearing-impaired individuals will be problematized in the health news about the Covid-19 pandemic.
Keywords: Disadvantaged groups, Health Journalism, Public Sphere, Individuals with Hearing Impairment, Covid 19.