Akut gastroenterit tedavisinde probiyotiklerin etkinliği
Efficiency of probiotics for management of acute gastroenteritis
Yazar: SEYRAN BULUT
Danışman: PROF. DR. NURİ ZAFER KURUGÖL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bifidobacterium = Bifidobacterium ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Probiyotikler = Probiotics ; Saccharomyces = Saccharomyces ; İnülin = Inulin

Özet:
Akut gastroenterit tedavisinde, rehidratasyonun sağlanması yanında probiyotikler
de son yıllarda gittikçe artan bir kullanım sahası bulmuştur. Antibiyotik ishali ve akut
gastroenteritlerde Saccharomyces boulardii ve Lactobacillus GG gibi probiyotiklerin
kullanımı için kanıt düzeyi 1a'dır. Ancak akut gastroenteritlerde diğer probiyotik ve
simbiyotiklerin kullanımı ile ilgili çalışmalar devam etmektedir. Uzmanlar akut
gastroenteritli hastalarda çeşitli probiyotiklerin etkilerini karşılaştıran çalışmaların
yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bizim çalışmamızda da geniş bir hasta grubunda 4
farklı probiyotik preparatı karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın Amacı: Bu prospektif, randomize, plasebo kontrollü çalışmada farklı
probiyotiklerin ishal tedavisinde etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışamanın Gereç ve Yöntemi: Bu çift kör, plasebo kontrollü çalışma, yaşları 6 ay ile 18
yaş arası değişen 191 hastayla (102 erkek, 89 kız hasta) yapıldı. Akut gastroenterit
nedeniyle hastaneye başvuran hastalar muayene edilip bilgileri kaydedildi. Hastalara
bilgisayar ortamında numaralandırılmış, görünüşleri aynı olan ilaçlar 5 gün süresince
verildi. İstatistiksel değerlendirme aşamasında ilaçların kodları ve herbir hastaya hangi
probiyotiğin verildiği öğrenildi. Birinci gruba (32 hasta) Saccharomyces boulardii, ikinci
gruba (50 hasta) Bifidobacterium lactis + inülin, üçüncü gruba (41 hasta) Lactobacillus
acidophilus + Lactobacillus rhamnosus + Bifidobacterium bifidum + Enterococus faeceum
+ Bifidobacterium longum + fruktooligosakkarit + laktuloz, vitamin A + vitamin B1-2 +
vitamin C + vitamin E preparatı, dördüncü gruba (38 hasta) Bifidobacterium lactis ve
beşinci gruba (30 hasta) da plasebo verildiği görüldü. İshal süresi ve günlük gaita sayısı
açısından tedavi grupları kendi aralarında ve plasebo ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Probiyotik alan grupta ishal süresi (90.9 22.8 saat) plasebo alan gruba
(100.8 ±20.3 saat) göre daha kısa bulundu (p=0.028). Probiyotik grupları tek tek
değerlendirildiğinde, Bifidobacterium lactis + inülin grubunda ishal süresi plaseboya göre
14.4 saat, Bifidobacterium lactis grubunda 13.7 saat, simbiyotik grupta ise 9.5 saat kısa
olduğu saptandı. Saccharomyces boulardii verilen grupta ishal süresi (102 27.3 saat)
plasebo grubu (100.8 20.3 saat) ile karşılaştıırıldığında anlamlı fark bulunmadı
(p=0.128). Bifidobacterium lactis ve Bifidobacterium lactis + inülin gruplarında ishal
sürelerinin (sırasıyla 86.4 18.8 saat, 87.1 22.6 saat) Saccharomyces boulardii grubuna
55
(102 27.3 saat) göre anlamlı olarak kısa olduğu saptandı. Tedavinin 3. gününde
Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium lactis + inülin ve Lactobacillus acidophilus +
Lactobacillus rhamnosus + Bifidobacterium bifidum + Enterococus faeceum +
Bifidobacterium longum + fruktooligosakkarit – simbiyotik karışımı alan hastalarda
günlük gaita sayısı plasebo grubuna göre anlamlı olarak az bulundu (p=0.000, p=0.003,
p=0.001). Tedavinin 3. gününde Bifidobacterium lactis + inülin alan hastaların
Saccharomyces boulardii grubuna göre daha az gaita yaptığı saptandı (p=0.038). Tedavinin
4. günüden itibaren Saccharomyces boulardii dahil tüm probiyotik gruplarında gaita
sayısının plasebo grubuna göre anlamlı olarak az olduğu görüldü.
Sonuç: Bu çalışma, probiyotik kullanımı ile ishal süresinin kısaldığını bir kez daha
vurgulamıştır. Bifidobacterium lactis + inülin karışımının, Saccharomyces boulardii'ye
göre ishal süresini anlamlı şekilde kısalttığı saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: akut gastroenterit, probiyotikler, Bifidobacterium lactis,
Saccharomyces boulardii, inülin

Abstract:
Introduction: The use of probiotics has been suggested in the treatment of acute
gastroenteritis (AGE) in addition to early rehydration. In acute gastroenteritis and in
antibiotic associated diarrhea, there is evidence for efficacy of some strains of
Lactobacillus GG and for Saccharomyces boulardii. However researches about the effect
of other probiotics and symbiotics in acute gastroenteritis are still progressing. The authors
emphasize the necessity of researching the effects of varied probiotics on acute
gastroenteritis patients. Our study evaluated the use of 4 different probiotics in the large
patient group
Aim: The aim of this prospective, randomized, placebo controlled study is to compare the
clinical effectiveness of the probiotics in children who had been diagnosed acute
gastroenteritis.
Materials and Methods: This double – blind, placebo controlled, randomized clinical trial
was performed with 191 children (102 male, 89 female) aged between 6 months and 18
years old. Patients with acute gastroenteritis were examined and their data were recorded.
The drugs which were randomized with the help of computer-generated random number
were given to the patients for five days. At the statistical level the codes of the drugs and
probiotic types which were given to the each patient were learned. The first group (32
patients) was given Saccharomyces boulardii, the second group (50 patients) was given
Bifidobacterium lactis + inulin, the third group (41 patients) was given Lactobacillus
acidophilus + Lactobacillus rhamnosus + Bifidobacterium bifidum + Enterococcus faecium
+ Bifidobacterium longum + lactulose + fructooligosaccharides + vitamin A + vitamin B1-
2 + vitamin C + vitamin E- preparation, the fourth group (38 patients) was given
Bifidobacterium lactis and the fifth group (30 patients) was given placebo. Patients were
compared with the duration of diarrhea and the number of stools.
Results: The mean duration time of diarrhea for probiotic group (90.9 22.8 hours) was
significantly shorter than placebo group's (100.8 20.3 hours, p=0.028). The mean
duration time of diarrhea for Bifidobacterium lactis + inulin group was 14.4 hours,
Bifidobacterium lactis group's was 13.7 and symbiotic group's was 9.5 hours shorter than
placebo group. There was not significant difference between Saccharomyces boulardii
group (102 27.3 hours) and placebo group (100.8 20.3 hours) in terms of the mean
57
duration time of diarrhea (p=0.128). The mean duration time of diarrhea in groups
supplemented with Bifidobacterium lactis and Bifidobacterium lactis + inulin was
significantly shorter than Saccharomyces boulardii' (The mean duration time of diarrhea
for each group in order of 86.4 18.8 hours, 87.1 22.6 hours and 102 27.3 hours). On
the 3rd day of the theraphy, it was determined that stool numbers of the patients who were
given Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium lactis + inulin and Lactobacillus acidophilus
+ Lactobacillus rhamnosus + Bifidobacterium bifidum + Enterococus faeceum +
Bifidobacterium longum + fruktooligosakkarit - symbiotic were significantly less than
placebo group's stool number (p=0.000, p=0.003, p=0.001). On the 3rd day of the theraphy,
it was determined that the patients' stool frequency who were given Bifidobacterium lactis
+ inulin significantly decreased than Saccharomyces boulardii group (p=0.038). On the 4th
day of therapy it was detected that the stool frequency decreased than placebo because of
the probiotics including Saccharomyces boulardii.
Conclusion: This study showed a reduction in diarrhea duration by approximately 10 h in
children with acute diarrhea with the probiotics. The mean duration time of diarrhea in
group supplemented with Bifidobacterium lactis + inulin mixture is significantly shorter
than the mean duration time of diarrhea in group supplemented with Saccharomyces
boulardii.
Key words: acute gastroenteritis, probiotics, Bifidobacterium lactis, Saccharomyces
boulardii, inulin.