Dış politika ve kimlik: İnşacı perspektiften Türk dış politikasının analizi
Foreign policy and identity: An analysis of Turkish foreign policy through the lenses of the constructivist approach
Yazar: FULYA EREKER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kimlik = Identity ; Konstrüktivizm = Constructivism ; Milli kimlik = National identity ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışma, eleştirel uluslararası ilişkiler yaklaşımlarından inşacı bakış açısı çerçevesinde, Türk dış politikasının belirlenmesinde kimlik unsurunun etkisini ortaya koymaya çalışmaktadır. Bir başka deyişle, günümüzde yaygın kabul gören `Türk kimliğinin değiştiği' savından hareketle, `Türk dış politikasını belirleyen kimliğin ne olduğu, bu kimliğin zamanla değişip değişmediği ve değişmişse ne yönde değişime uğradığı' sorusuna yanıt aranmıştır.Bir kimlik değişiminden söz edebilmek için öncelikle mevcut kimliğin ortaya koyulması gerektiği görüşüne dayanılarak, ilk olarak Türkiye devletinin kimliğinin ne olduğu ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, Tanzimat döneminden başlayan ve Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte içselleştirilen batılılaşma/modernleşme süreçlerinin kimlik inşa edici bir pratik olarak işlediği ve etkileşim ile yapısal süreçlerle de desteklenen bu pratiklerin, Türkiye'nin kimliğini batılı/modern ve laik bir kimlik olarak inşa ettiği sonucuna varılmıştır. Buna karşın, devletin kendini tanımladığı ve topluma da dayattığı kimliği, modernleş(tir)me yoluyla toplumun her katmanına nüfuz etmiş olsa da, bütünüyle toplumsal meşruiyet sağlayamamış, farklı etkenlerle ve farklı süreçler içerisinde hep bir yeniden yorumlama girişimi söz konusu olmuştur. Bu bağlamda, devletin meşruiyetini dayandırdığı kimliğiyle, ulus olarak adlandırdığımız topluluğun kimliğinin (ulusal kimlik) birbiriyle uyuşmadığı ve devletin `ayrı' bir kimliğinin olduğu sonucuna varılmıştır.Devletlerin dış politikalarını belirleyen kimliği, sözü edilen ve ulusal kimlikten `ayrı' olan devlet kimliğidir. Devletin dış politika pratikleri bu çerçevede analiz edildiğinde, dış politikanın kaynağı olan `ayrı' kimliğinin, batılı/laik referansı bağlamında değişime uğramamış olduğu gözlemlenmiştir. Buna karşın değişimin Türkiye'nin Batı'yı kavrayışında gerçekleştiği, bu durumun içsel süreçlerce olduğu kadar, etkileşim ve yapısal süreçlerce de desteklendiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This thesis aims to reveal the identity of Turkish foreign policy, and whether there occurred a change in this identity. Although the theoretical framework is based on the constructivist approach, however an analytical eclectisism is preffered, because of the comprehensive nature of foreign policy analyzing.It is firstly tried to find out the identity of Turkey, with the argument in mind that `to detect an identity change, it is imperative to identify the identity an actor has?. Since the Tanzimat reforms, westernization/modernization processes operated as constructive practices of identity, and through these practices Turkey?s identity was constructed as western/modern and secular. In the meantime, it is contended that the interaction and structural processes were in the same way constitutive. However, the identity which the state based its legitimacy, has not been identical with the identity of the nation. At the national level, there has always been a trend to reinterpret the identity imposed by the state, with references to the Islamic/Ottoman past. In this context, state identity which determines foreign policy is distinct from the identity of the nation.In terms of Turkish foreign policy, an analysis of foreign policy practices reveals that the western/modern and secular identity of the state, unlike the national identity, has not underwent a dramatic change since the construction period. However, although Turkey?s (state) identity keeps its western formation, Turkey has been faced with an identity crisis, mostly because the conception of West has been changed since the end of the Cold War.