1930-1950 yılları arasında Bulgaristan ve Suriye'de yaşanan askeri darbelerin karşılaştırmalı analizi ve Türk basınındaki yansımaları
A comparative analysis of military coups in Bulgaria and Syria between 1930-1950 and their reflections in the Turkish press
Yazar: FİLİZ ERKUTLU
Danışman: DOÇ. DR. NURAN KILAVUZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarihsel süreçteki ortak paydaları, Osmanlı hâkimiyeti altında uzunca yıllar beraber yaşamak olan Bulgaristan ve Suriye, Fransız İhtilali'nin getirmiş olduğu milliyetçilik akımından etkilenerek zaman içerisinde bu hâkimiyete karşı ayrılıkçı hareketler sergilemeye başlamışlardır. Bu hareketler neticesinde ise Bulgaristan 1908 yılında bağımsız bir krallık olurken Suriye ise Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı Devleti'nin elinden çıkmış ve 1946 yılına kadar Fransız mandası olarak varlık göstermiştir. Fransız mandasının akabinde ise 1946 yılında bağımsız Suriye Cumhuriyeti kurulmuştur. Böylece bağımsız olan bu iki ülkede de askeri vesayet her zaman kendisini hissettirmiş ve cebir kullanarak yönetimi elde etmiştir. Bunun nedeni ise ordunun kendisini ülkenin banisi olarak görmesi ve sergilediği bu tavrı siyaset üstü olarak algılamasıdır. Bu nedenle 1930 ile 1950 yılları arasında Bulgaristan'da iki, Suriye'de ise üç askeri darbe meydana gelmiştir. Bulgaristan'da yaşanan bu darbeler 1934 ve 1944 tarihleri arasında Albay Kimon Georgiev'in başrolünde gerçekleştirilirken Suriye'de ise darbeler 1949 yılında birkaç ay arayla meydana gelmiştir. Yapılan bu darbeler sivil siyaseti ve demokrasiyi derinden etkilerken her iki ülkenin de izlediği politikayı önemli derecede şekillendirmiştir.

Çalışmada bahsi geçen 1930-1950 yılları arasında Bulgaristan ve Suriye'de yaşanan askeri darbelerin karşılaştırmalı analizi ve Türk basınındaki yansımaları, nitel araştırma yöntemlerinden doküman ve belge analizi yöntemi kullanılarak ele alınmıştır. Böylece arşiv belgeleri, gazeteler ve dönemi anlatan diğer kaynaklar incelenerek objektif bir çalışma ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Bulgaria and Syria, whose common denominator in the historical context is living together for many years under Ottoman domination, were influenced by the nationalist movement brought by the French Revolution and, over time, began to exhibit separatist movements against this domination. As a result of these movements, Bulgaria became an independent kingdom in 1908, while Syria left the Ottoman Empire at the end of the First World War and existed as a French mandate until 1946. Following the French mandate, the independent Syrian Republic was established in 1946. Thus, in these two independent countries, military tutelage has always made itself felt and has gained control by using force. The reason for this is that the army sees itself as the founder of the country and perceives this attitude as above politics. For this reason, there were two military coups in Bulgaria and three in Syria between 1930 and 1950. While these coups in Bulgaria were carried out under the leadership of Colonel Kimon Georgiev between 1934 and 1944, the coups in Syria occurred a few months apart in 1949. While these coups deeply affected civil politics and democracy, they significantly shaped the policies followed by both countries.

In the study, the comparative analysis of the military coups that took place in Bulgaria and Syria between 1930 and 1950 and their reflections in the Turkish press were discussed using the document and document analysis method, one of the qualitative research methods. Thus, an objective study was tried to be produced by examining archive documents, newspapers and other sources describing the period.