Yas sürecinin yordanmasında anlamın yeniden yapılandırılması ve bitmemiş işlerin rolü
The role of meaning recogstruction and unfinished business factors predicting to the bereavement process
Yazar: BEYZA NUR ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. EDA ERMAĞAN ÇAĞLAR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yas süreci ile anlamı yeniden yapılandırma ve bitmemiş işlerin rolünü incelemektedir. Yas sürecinin, kaybı olan kişi ile ilişkili faktörler (cinsiyet, manevi inanç) ve kayıpla ilişkili faktörlerin (kaybın kişiye yakınlık derecesi, kaybın ani/beklenmedik oluşu) birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Belirtilen amaç kapsamında son beş yıl içinde önemli bir kayıp yaşantısına sahip 18-65 yaş aralığında 280 kişiye Demografik Bilgi Formu, İki Boyutlu Yas Ölçeği, Yas ve Anlamı Yeniden Yapılandırılması Envanteri ve Bitmemiş İşler Ölçeği-Kısa Formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon, Bağımsız Gruplar T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda anlamın yeniden yapılandırılmasının ve bitmemiş işlerin yası yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, İki Boyutlu Yas Ölçeğinin, alt boyutlarından olan aktif yas sürecinin ilişkisel yönü, sosyal işlevsellikte bozulma ve yasın travmatik olarak algılanması faktörlerini yordadığı görülmüştür. Araştırmanın demografik değişkenlerden biri olan cinsiyetin iki boyutlu yas sürecinin yasın travmatik olarak algılanması alt boyutunda; kaybın yakınlık derecesinin aktif yas sürecinin ilişkisel yönü, yasın travmatik olarak algılanması, kaybedilenle kurulan yakın ve olumlu ilişki ve kaybedilenle kurulan çatışmalı ilişki alt boyutlarında; kaybın ani/beklenmedik oluşunun aktif yas sürecinin ilişkisel yönünü, sosyal işlevsellikte bozulmayı ve yasın travmatik olarak algılanması alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bulgular edinilmiştir. Diğer bir demografik değişken olan yaslı kişinin manevi inancına ilişkin olarak da sosyal işlevsellikte bozulma alt boyutunda anlamlı istatistiksel bulgulara ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examines the bereavement process and the role of meaning reconstruction and unfinished business factors associated with the bereavement process (gender, spiritual belief) and factors related to the loss (degree of closeness to the person, sudden/unexpected loss) to be evaluated together. 280 people with a significant loss experience were included in the study. Pearson Correlation Analysis, Multiple Linear Regression, Independent Groups T-test, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used in the analysis of the data. Two track models of bereavement scale, meaning reconstruction inventory, unfinished business in lost experiences, and demographic information scales were used in the study. In the results of the study, it was seen that restructuring of meaning and unfinished work predicted mourning. However, relational active grieving, social dysfunction, and traumatic perception of the loss which are the sub-dimensions of the two-dimensional bereavement scale were predicted by unfinished business and meaning reconstruction. Statistically significant findings were obtained for gender, which is one of the demographic variables of the study, in the sub-dimension of traumatic perception of the loss; for the degree of affinity of the loss person in the sub-dimensions of relational active grieving, traumatic perception of the loss, close and positive relationship with the deceased and conflictual relationship with the deceased; for the sudden/unexpected loss in the sub-dimensions of relational active grieving, social dysfunction and traumatic perception of the loss. Regarding the spiritual belief of the bereaved person, which is another demographic variable, significant statistical findings were obtained in the sub-dimension of social dysfunctiong.