Hizmet öncesi öğretmen eğitimine ilişkin ekonomik ve politik olguların öğretmen eğitimi programlarına yansıması
Reflection of economic and political issues concerning pre-service teacher education on teacher education curricula
Yazar: ABDULLAH AÇAR
Danışman: DOÇ. DR. BANU YÜCEL TOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim sosyolojisi = Education sociology ; Hizmet öncesi eğitim = Pre-service training ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs

Özet:
Bu çalışmanın amacı, uluslararası ve ulusal düzeydeki çeşitli kuruluşların dokümanlarındaki öğretmen eğitimine yönelik ekonomik ve politik olguları incelemek ve Türkiye'deki öğretmen eğitimi programlarına yansımalarını ortaya çıkarmaktır. 
Bu amaca yönelik olarak nitel doküman analizi şeklinde tasarlanmış olan çalışmada uluslararası düzeyde Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve OECD; ulusal düzeyde ise bazı Sivil Toplum Kuruluşları, kamu kurumları ve siyasi partilerin eğitim ile ilgili olan ve öğretmen eğitimine ilişkin içeriğe sahip olan dokümanları analiz edilmiştir. Ayrıca 2018, 2007 ve 1998 Eğitim Fakültesi programları ekonomik ve politik olgular bakımından analize tabi tutulmuştur. Doküman analizi boyunca mikro analiz, açık kodlama, eksensel kodlama ve seçici kodlama adımları çalışmanın verilerine ve amaçlarına uygun olacak şekilde takip edilmiştir. Bu süreçte MAXQDA2018 yazılımından yararlanılmıştır. 
Dokümanların ve programların analizinde öne çıkan ekonomik olgular girişimcilik, hayat boyu öğrenme, bilgi ve iletişim teknolojileri, ekonomik verimlilik, finansal okuryazarlık ve STEM olmuştur.  Politik olgular ise, öğretmen adaylarını çeşitlik içeren gruplara öğretime hazırlama, toplumsal cinsiyet, değerler eğitimi, demokrasi ve insan hakları gibi sosyal konular; bazı ideolojik konular; hizmet öncesi öğretmen eğitiminin kalitesine ilişkin hesap verilebilirlik, akreditasyon ve standartlaşma olguları; ve yapısına ilişkin esneklik, otonomi ve katılım olguları şeklindedir. Bu olguların dokümanlarda ve programlarda yer alıp almama durumu ve nasıl vurgulandıkları değişkenlik göstermektedir. Genel olarak, programlardaki ekonomik olguların uluslararası dokümanlar ile politik olguların ise ulusal dokümanlar ile uyumlu olduğu söylenebilir. Ayrıca ekonomik ve politik olgular, 2018 programlarında çoğunlukla meslek bilgisi ve genel kültür seçmeli derslerinin içeriklerinde yer almaktadır. Çalışmada söz konusu dersler ve içeriklerine ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Dokümanların ve programların, ekonomik ve politik olguların ele alınışı bakımından uzlaşmacı yaklaşım ile uyumlu olduğu söylenebilir. Ancak öğretmen eğitimi programlarının geliştirilmesi ve uygulanması sürecinde, literatürde de önemli yer tutan eleştirel bakış açılarının da dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim of this study is to examine economic and political issues in the documents of national and international institutions and to reveal reflections of these issues on curricula of faculties of education in Turkey.
In line with this aim, the study is designed as a qualitative document analysis. United Nations, European Union, and OECD at international level, and public institutions, political parties and four non-governmental organizations at national level were selected and their teacher education related documents were analyzed. Besides, 2018, 2007 and 1998 curricula of faculties of education were analyzed in terms economic and political issues. In document analysis, microanalysis, open coding, axial coding, and selective coding steps were followed and MAXQDA2018 software was utilized at each of these steps. 
In the analysis of the documents and the curricula, entrepreneurship, lifelong learning, information and communication technologies, economic efficiency, financial literacy, and STEM have step forward as economic issues. In terms of political issues, social themes as preparing teacher candidates for diversity, gender, values education, democracy and human rights, ideological themes; quality issues as accountability, accreditation and standardization; and structural issues as flexibility autonomy and involvement revealed. According to results, it varies that whether the documents and the curricula include or not these issues and how much importance they attach to the issues. In general, it can be said that economic issues in the curricula are compatible with international documents while the political issues are compatible with the national documents. Results showed that economic and political issues were covered by the 2018 curriculum mostly in elective courses. The study provides several suggestions about these courses and their content. It can also be said that in the documents and the curricula, featured perspective on economic and political issues is accordance with consensus approach to education. However, it is thought that critical perspectives underlined in teacher education literature should also be considered in development and practice of pre-service teacher education curricula.