Normal işiten çocuklarda montreal müzikal beceri değerlendirme bataryası'nın Türkçe geçerlik ve güvenirliği ile yüz yüze ve online uygulama sonuçları arasındaki ilişki
Turkish validity and reliability of montreal battery of evaluation of musical abilities in normal hearing children and the relationship between the results of face-to-face and online practice
Yazar: MERVE ÇİNAR SATEKİN
Danışman: PROF. DR. SUNA TOKGÖZ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzikal beceri = Musical skills ; Müziksel işitme = Musical hearing ; Çevrimiçi = Online ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Müzik algısı, müziğin öğelerinin işitsel olarak algılanmasının yanı sıra biliş, dikkat, hafıza gibi birçok değişkenin de bir araya geldiği ve etki gösterdiği, işlemlenmesi için sağlıklı beyin mekanizmaları gerektiren kompleks bir beceridir. Konjenital amüzya, nüfusun %3-4'ünü etkileyen, yaşam boyu süren, melodileri ve melodik konturları ayırt etme, hatırlama, müzikal perdeyi işlemlemedeki eksikliklerle karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Uluslararası literatürde Montreal Müzikal Beceri Değerlendirme Bataryası (MBEMA)'nın Batı ve Asya çocuklarında müzikal becerilerin değerlendirilmesi ve amüzya varlığının belirlenmesi için uygun olduğu belirtilmiştir. Araştırmamız, Türk çocuklarda müzik algısının değerlendirilmesine ve özellikle amüzya varlığının belirlenmesine yönelik yapılan ilk çalışma niteliğini taşımaktadır. Bu araştırmanın genel amacı, normal işiten Türk çocuklarında müzik algısının değerlendirilmesidir. MBEMA'nın Türk çocuklarında geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması, yüz yüze ve online uygulama sonuçları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla MBEMA'nın 3 alt test (melodi, ritim, hafıza) ve toplam 60 maddeden oluşan kısa versiyonu 6-9 yaş arasındaki 360 çocuğa uygulanmıştır. MBEMA'nın yapı geçerliği incelediğinde; melodi, ritim, hafıza alt test ve toplam test puanları ile müzik ilgisi-VAS ve müzik algısı-VAS puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve düşük dereceli bir ilişki bulunmuştur (p<0,01). MBEMA, müzik algısını ölçmede yapısal olarak geçerlidir. MBEMA'nın güvenirlik analizinde; maddelerin iç tutarlılık güvenirlik kestirimini değerlendirmek için uygulanan KR-20 güvenirlik katsayısı toplam test için 0,871, melodi alt testi için 0,822, ritim alt testi için 0,829 ve hafıza alt testi için 0,850 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler, testin güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, MBEMA'nın test-retest sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bir uyum göstermiştir. Buna göre uyum; melodi alt testi için orta dereceli (ICC=0,602 ; p=0,007), ritim alt testi için yüksek dereceli (ICC=0,813 ; p<0,001), hafıza alt testi için orta dereceli (ICC=0,500 ; p=0,032) ve toplam test için orta dereceli (ICC=0,770 ; p<0,001) olarak güvenilirdir. MBEMA'nın güvenirliğinin kabul edilir düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Yüz yüze ve online uygulanan MBEMA'nın alt test ve toplam test puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Online uygulamadan elde edilen melodi, ritim, hafıza alt test puanları ve toplam test puanları, yüz yüze uygulamaya göre anlamlı olarak daha yüksektir. Aynı çocuklardan alınan yüz yüze ve online test sonuçları arasındaki uyum değerlendirildiğinde ise online ve yüz yüze uygulama sonuçlarının yüksek derecede uyum ile yüksek güvenirliğe sahip olduğu görülmüştür (ICC>0,80 ; p<0,05). Araştırmamızda çocukların toplam test puanına göre amüzya olup olmadığı incelendiğinde; toplam 9 çocuk (3 kız, 6 erkek) amüzya olarak kabul edilmiş ve Türk çocuklarında amüzya görülme oranı %2,5 (9/360) olarak belirlenmiştir. MBEMA, konjenital amüzyası olan veya görece zayıf/güçlü müzik algısı becerileri olan çocukları belirlemek için bir ön tarama aracı olarak kullanılabilir. MBEMA; odyoloji, müzik eğitimi, özel eğitim ve örgün eğitim gibi pek çok alanda değerlendirme ve takip için rahatlıkla yüz yüze ve online uygulanabilen, yeni, pratik ve kullanışlı bir testtir.

Abstract:
Music perception is a complex skill in which many variables such as cognition, attention, and memory, as well as the auditory perception of the elements of music, come together and affect, and require healthy brain mechanisms to be processed. Congenital amusia is a lifelong neurodevelopmental disorder that affects 3-4% of the population and is characterized by deficiencies in distinguishing melodies and melodic contours, remembering, and processing musical pitch. In the literature, it has been stated that the Montreal Battery of Evaluation of Musical Abilities (MBEMA) is suitable for the assessment of musical skills in Western and Asian children and for determining the presence of amusia. Our research is the first study to evaluate music perception in Turkish children and especially to determine the presence of amusia. This research aimed to evaluate music perception in Turkish children with normal hearing. It is aimed to carry out the validity and reliability study of MBEMA in Turkish children and to determine the relationship between the results of face-to-face and online practices. For this purpose, the short version of MBEMA consisting of 3 subtests (melody, rhythm, memory) and a total of 60 items was administered to 360 children aged 6-9. When examining the construct validity of MBEMA; a statistically significant, positive, and low correlation was found between melody, rhythm, memory subtest, total test scores and music interest-VAS, music perception-VAS scores (p<0.01). MBEMA has construct validity in measuring music perception. In the reliability analysis of MBEMA to evaluate the internal consistency reliability estimation of the items; the KR-20 score was calculated as 0.871 for the total test, 0.822 for the melody subtest, 0.829 for the rhythm subtest, and 0.850 for the memory subtest. These values showed high reliability. In addition, the test-retest results of MBEMA showed statistically significant compliance. Accordingly, the reliability was moderate for the melody subtest (ICC=0.602; p=0.007), high for the rhythm subtest (ICC=0.813; p<0.001), moderate for the memory subtest (ICC=0.500; p=0.032) and moderate for the total test (ICC=0.770; p<0.001). It was concluded that the reliability of MBEMA was at an acceptable level. The subtest and total test scores of face-to-face and online MBEMA show statistically significant differences (p<0.05). The melody, rhythm, memory subtest scores and total test scores obtained from the online practice are significantly higher than the face-to-face practice. When the compatibility between face-to-face and online test results obtained from the same children was evaluated, it was seen that the results of online and face-to-face practice had a high degree of concordance and high reliability (ICC>0.80; p<0.05). In our study, when the children's total test scores were examined for amusia; a total of nine children (three girls, six boys) were accepted as amusia and the incidence of amusia in Turkish children was determined as 2.5% (9/360). MBEMA can be used as a pre-screening tool to identify children with congenital amusia or relatively weak/strong musical perception skills. MBEMA is a new, practical, and useful test that can be easily applied face-to-face and online for evaluation and follow-up in audiology, music education, special education, and formal education branches.