Puccinellia distans (çorak çimi)'ın in vitro doku kültürü ve bora (B) tepkisinin araştırılması
The study of in vitro tissue culture of Puccinellia distans (desert grass) and its response to boron
Yazar: MEHMET UFUK BACAKSIZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BABAOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması 2007 yılında 3 farklı alandan toplanan (Konya Keçeli Kanalizasyon Kanalı etrafından, Eskişehir Kırka Bor (B) işletmesi maden alanı ve yine aynı alandaki yıkama göleti) Çorak çimi (Puccinellia distans (Jacq.) Parl) tohumlarınnın in vitro fidelerinin, bor alma ve biriktirme durumlarının ICP-AES (Inductively coupled plasma-Atomic emission spectrometry) ile tespiti ve in vitro doku kültürü yöntemleri ile çoğaltılması araştırılması amacıyla yürütülmüştür.Bor denemeleri için tohumlar, % 0.7 agar, % 3 sakkaroz ve sırasıyla; 0, 50, 250, 500 ve 1000 mg l-1 B içeren MS temel besin ortamında kültüre alınmıştır. Bor alımının tespiti için 120 günlük ICP-AES ile analiz edilmiştir.Analiz sonuçlarına göre; B konsantrasyonu arttıkça bitkide biriken B miktarının arttığı, bu artışın her üç farklı alandan toplanan tohumlardan yetişen fidelerde de meydana geldiği, en düşük B alımının 0 mg l-1 B içeren kültür koşullarında, en yüksek B alımının 1000 mg l-1 B içeren kültür koşullarında meydana geldiği belirlenmiştir.In vitro rejenerasyon çalışmalarında ve meristem kültürü tekniği çalışmalarında çimlenme yetenekleri daha iyi olduğu için Maden alanından toplanan tohumlar kullanılmıştır. Bu çalışmalarda eksplantlar embriyogenik ve organogenik kallus elde etmek için, %3 sakkaroz ve % 0.7 agar ile MS, B5 ve N6 temel besin ortamlarında 2 mg l-1 2,4-D x Kinetin ve BAP'nin farklı konsantrasyonları denenmiştir. Çalışmalar sonucunda kalluslar elde edilmiş ancak elde edilen kalluslardan organogenesis yada embriyogenesis uyarılamamıştır.Meristem kültürü tekniği ile çoğaltma yapmak için 10 günlük steril fideciklerin meristem içeren kardeşlenme bölgeleri eksplant olarak kullanılmıştır., MS temel besin ortamında Zeatin, Kinetin ve BAP'nin farklı konsantrasyonlarında test edilmiştir. Yapılan çalışmalarda in vitro sürgünler köksüz olarak elde edilmiştir. En fazla in vitro sürgün sayısı MS+2 mg l-1 Zeatin içeren besin ortamı kombinasyonundan elde edilmiş, elde edilen köksüz sürgünler MS+0.5 mg l-1 IAA içeren besin ortamında % 90 oranında köklendirilmiştir. Köklendirilen sürgünlerin aklimatizasyonu % 80 oranında başarılı olmuştur.Abiyotik strese toleranslı bir bitki olan Puccinellia distans (Jacq.) Parl buğdaygil familyasınını bir üyesi olduğu için biyoteknoloji ve fizyoloji çalışmalarında önemli bir genetik kaynaktır. Bu çalışma temel araştırma niteliğindedir.ANAHTAR KELİMELER: Bor, Çorak Çimi, Doku Kültürü, ICP-AES, MS, Puccinellia

Abstract:
In this study, surveyed the in vitro shoots of the seeds of desert grass (Puccinellia distans (Jacq.) Parl), which were collected from three different areas, one being around Konya Kecheli Sewage Canal, another Eskişehir Kırka Boron (B) Plant and the other being the washing pond at the same area, so as to identify their capacity to absorb and accumulate boron and to germinate through in vitro tissue culture.For boron trials, the seeds were cultured MS basal medium that contained 0.7 % agar, 3 % sucrose, and respectively 0, 50, 250, 500 and 1000 mg l-1 B. To identify the amount of boron absorption, the shoots that were 120 day-old ICP-AES.According to the analyses, it was identified that as the concentration of B increased, the amount of grew larger, that this increase occurred in the shoots collected from the three different areas, that the lowest amount of B absorption took place in circumstances with 1 mg l-1 B, and that the highest amount of B absorption took place in circumstances with 1000 mg l-1 B.Because they are more capable of germinating in vitro culture studies, the seeds collected from the Mining site were used as explant. In these studies, so as to obtain embryonic and organogenic calluses, different concentrations of 2 mg l-1 2,4-D x Kinetin and BAP were tried in MS, B5 and N6 basal media. Calluses were obtained at the end of the studies, but no organogenesis or embriogenesis was stimulated in the calluses obtained.Multiplication attempts through meristem culture were made, and for this, the meristem containing germination parts of sterile 10-day shoots that were obtained form the seeds that were collected again from the mining area were used. So as to achieve multiplication via meristem culture technique, explants were tested in different concentrations of Zeatin, Kinetin and BAP in MS basal medium. In the studies conducted, in vitro shoots were obtained without roots. The highest number of in vitro shoots were obtained in basal medium containing MS+2 mg l-1 Zeatin, and the rootless shoots that were obtained were rooted in basal medium containing MS+0.5 mg l-1 IAA. The acclimatization of the rooted shoots were successful at a rate of 80 %.Abiotic stress tolerant Puccinellia distans (Jacq.) Parl plant is very important genetic resource for biotechnology and physiology research. Because it is member of graminea family. This study was basic research quatitatively.KEY WORDS: Boron, Alkaligrass, Tissue Culture , ICP-AES, MS, Puccinellia