Batı Karadeniz'de kullanılan dip trol ağlarında seçiciliğin geliştirilmesi
Improving the selectivity of bottom trawl nets used in the western Black Sea
Yazar: HAMDI MOUSSA
Danışman: PROF. DR. FİRDES SAADET KARAKULAK ; PROF. DR. CELALETTİN AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Balıkçılık Teknolojisi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Dip trol ağı, Karadeniz'de yaygın olarak kullanılan aktif av araçlarından biridir. Dip trol balıkçılığında, ıskarta oranı yüksek olup çok sayıda jüvenil ve minimum yakalama boyu altında balık denize atılmaktadır. Birçok araştırmacı kare gözlü torbalarda balık türlerini ve seçiciliğini incelemişlerdir. Bu çalışmalarda, kare göze sahip torbaların rombik gözlü torbalara göre daha seçici olduğu ve hesaplanan L50 değerinin daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, T90 trol torbası kullanıldığında ise, ağlardaki seçiciliğin arttığı ve balıklara daha fazla kaçma şansı verildiği belirlenmiştir. Bu çalışma, Batı Karadeniz'in Kefken (Kocaeli) ile Kıyıköy (Kırklareli) arasındaki bölgede gerçekleştirilmiş olup, farklı göz şekline sahip trol torbaları (kare gözlü 40S, baklava gözlü 40D ve 44D, 40T90) kullanılarak mezgit (Merlangius merlangus) ve barbunya (Mullus barbatus) balıklarının boy seçiciliği hesaplanmıştır. Örnekleme çalışmaları 21-28 Temmuz 2019 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesine ait R/V Yunus S adlı araştırma gemisinde yürütülmüş olup, bu kapsamda örtü torba yöntemi ile trol çekimleri gerçekleştirilmiştir. Her bir hedef tür için elde edilen veriler, bireysel çekimler ve ortalama seçicilik değerleri için CC200 ve EC-Modeller yazılımları kullanılmıştır. Barbunya balığı için elde edilen L50 değerleri 44D, 40D, 40S ve 40T90 olan trol torbaları için sırasıyla 12,88 cm, 8,50 cm, 12,32 cm ve 11,83 cm olarak hesaplanmıştır. Mezgit balığı için L50 değerleri ise sırasıyla 13,37 cm, 10,18 cm, 16,28 cm ve 15,72 cm olarak bulunmuştur.

Abstract:
The bottom trawl net is one of the commonly used active fishing gear in the Black Sea. In bottom trawl fishing, a high discard rate is observed, with numerous juveniles and fish below the minimum landing size being thrown back into the sea. Many researchers have studied fish species and selectivity in square-mesh and diamond-mesh codends. These studies have shown that codends with square meshes are more selective than those with diamond meshes and have a higher calculated L50 value. Additionally, when a T90 trawl codend is used, selectivity increases, giving fish a better chance to escape. This study was conducted in the region between Kefken (Kocaeli) and Kıyıköy (Kırklareli) in the Western Black Sea, using different codend types (square-mesh 40S, diamond-mesh 40D and 44D, and 40T90) to calculate the size selectivity of whiting (Merlangius merlangus) and red mullet (Mullus barbatus) fish. 
Sampling activities were carried out on the research vessel R/V Yunus S belonging to Istanbul University, Faculty of Aquatic Sciences, between July 21 and July 28, 2019. Trawl hauls were conducted using the cover codend method. CC200 and EC-Models software were used to obtain data for individual hauls and average selectivity values. The calculated L50 values for red mullet were 12.88 cm, 8.50 cm, 12.32 cm, and 11.83 cm for the 44D, 40D, 40S, and 40T90 trawl codends, respectively. For whiting, the L50 values were found to be 13.37 cm, 10.18 cm, 16.28 cm, and 15.72 cm for the same codend types, respectively.