Karl Jaspers'ta hermeneutik ve diyalektik
Hermeneutics and dialectic method in Karl Jaspers
Yazar: CANSU KOCAMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN FİLİZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Anlama = Understanding ; Diyalektik = Dialectic ; Hermeneutik = Hermeneutic ; Jaspers, Karl = Jaspers, Karl ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Tarihsel süreçte, hermeneuitik ve diyalektik farklı anlam kalıplarıyla, farklı alanlarda
karĢımıza çıkar. Birçok filozof bu iki kavramı kendi felsefelerinde kullanmıĢlardır. Karl
Jaspers‟da bunlardan birdir. Jaspers, tıp eğitimi alarak psikiyatri alanında uzmanlaĢan aynı
zaman da felsefe alanında çalıĢmalar yaparak, varoluĢçu filozof kimliği olan bir düĢünür bir
bilim insanıdır. Filozof kimliği ile insan bilimleriyle ilgilenirken, psikiyatrist kimliğiyle ise
doğa bilimleri ile ilgilenir. Jaspers‟ın yaĢadığı dönem, felsefe ve pozitif bilimlerinin
birbirinden ayrıldığı, koptuğu bir dönemdir. Bu kopmanın ardından, çift kimlikli yetiĢen
Jaspers ayrılmanın ardından yaĢanan problemlerin, her iki alanı da nasıl etkilediğini
düĢüncelerinde farkeder. Bu etkilenimin, hangi sorunlara yol açtığını, birbirinden mahrum
kalan bu iki alanın nasıl eksik kaldıklarını kendi çalıĢma alanlarında bize gösterir. Bu tezde
birbirinden ayrılan bilim ve felsefeyi yeniden birleĢtirmenin sorunlarını taĢıyan ve bu
sorunlara getirdiği çözümler noktasında kendi metodolojisini geliĢtiren Jaspers‟ı görürüz. Her
iki alana da hâkim oluĢuyla nasıl bir hermeneutik ve diyalektiğe baĢvurmuĢtur? Jaspers
sadece psikiyatrist olsaydı hermeneutiğinin ve diyalektiğinin alanı bu kadar geniĢ olabilir
miydi? Olamazdı. Çünkü varoluĢçu filozof kimliği, pozitif bilim yönteminin üzerine, sosyal
bilimler yöntemini de eklemektedir. Bu nedenle hem bilim ve felsefeyi yeniden birleĢtirme
noktasında, hem de felsefenin yöntemler arası köprü olduğunu göstermesi açısından Jaspers
önemli bir filozoftur. Temsil ettiği her iki bilimi de hermeneutik ve diyalektikte birbirine
yaklaĢtıran bu filozofta bunların anlamı nedir? Kavramların tarihçesi, anlamları, Jaspers'e
kadar ki geliĢ süreçleri nasıl iĢlenmiĢtir? Sorularının cevabını bulmaya çalıĢtık.

Anahtar Kelimeler: Karl Jaspers, Hermeneutik, Diyalektik, Anlama, Açıklama, Psikiyatri

Abstract:
In historical process, hermeneutics and dialectics appear in different fields with
different meaning patterns. Many philosophers have used these two concepts in their own
philosophies. Karl Jaspers is one of them. Jaspers is a philosopher, a thinker, a scientist who
specializes in psychiatry and also works in the field of philosophy. He deals with the human
sciences with his philosopher identity and deals with the natural sciences as a psychiatrist.
The period in which Jaspers lived was a period when philosophy and positive sciences were
separated and broken. Following this break, Jaspers, who grew up with a double-identity,
deeply recognizes how the problems experienced after separation affect both areas. It shows
us what problems this impact leads to, and how these two areas, which are deprived of each
other, are incomplete. In this thesis, we see Jaspers, who has the problems of reunifying
science and philosophy and develops his own methodology for the solutions he brings to these
problems. What kind of hermeneutics and dialectics have he applied to both domains? If
Jaspers was only a psychiatrist, could the area of hermeneutics and dialectics be so wide? I
could not. Because his existentialist philosopher identity, on the positive science method, adds
the method of social sciences. For this reason, In historical process, hermeneutics and
dialectics appear in different fields with different meaning patterns. Many philosophers have
used these two concepts in their own philosophies. Karl Jaspers is one of them. Jaspers is a
philosopher, a thinker, a scientist who specializes in psychiatry and also works in the field of
philosophy. He deals with the human sciences with his philosopher identity and deals with the
natural sciences as a psychiatrist. The period in which Jaspers lived was a period when
philosophy and positive sciences were separated and broken. Following this break, Jaspers,
who grew up with a double-identity, deeply recognizes how the problems experienced after
separation affect both areas. It shows us what problems this impact leads to, and how these
two areas, which are deprived of each other, are incomplete. In this thesis, we see Jaspers,
who has the problems of reunifying science and philosophy and develops his own
methodology for the solutions he brings to these problems. What kind of hermeneutics and
dialectics have he applied to both domains? If Jaspers was only a psychiatrist, could the area
of hermeneutics and dialectics be so wide? I could not. Because his existentialist philosopher
identity, on the positive science method, adds the method of social sciences. For this reason,
Jaspers is an important philosopher in terms of both reunifying science and philosophy and
showing that philosophy is the interdepartmental bridge. What does it mean in this
philosopher that both sciences represent each other in hermeneutics and dialectics? The
history of the concepts, their meaning, how are the processes of development up to Jaspers
processed? We tried to find the answer to the questions. Keywords: Karl Jaspers,
Hermeneutics, Dialectics, Understanding, Explanation, Psychiatr
the answer to the questions.
Keywords: Karl Jaspers, Hermeneutics, Dialectics, Understanding, Explanation, Psychiatr