İran'da sağlık alanında toplam kalite yönetimi: Devlet hastaneleri uygulamaları üzerine bir araştırma
Total quality management in the health sector in Iran: A research on public hospitals' practices
Yazar: SHAHRAM BEGZADEH
Danışman: PROF. DR. GAMZE YÜCESAN ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kalite = Quality ; Kalite yönetimi = Quality management ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Yönetim = Management ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışma İran'da sağlık alanında devlet hastanelerinde Toplam Kalite Yönetimi (TKY) transferi ve uygulamalarını konu almaktadır. Araştırmanın amacı TKY uygulamalarının başarı veya başarısızlık düzeyini iki devlet hastanesi çalışanları açısından saptamak ve bu transferi kolaylaştıran ve engelleyen etkenleri incelemektedir. Bu bağlamda tezin soruları şöyledir: i) İran devlet hastanelerine transfer edilen TKY sistem transferi midir? Teknik transferi midir? ii) TKY transferini kolaylaştıran etkenler nelerdir? iii) TKY transferini engelleyen etkenler nelerdir? iv) Hastanelerdeki uygulamalar başarı veya başarısızlık düzeyi nedir? v) Devlet Hastaneleri'nde TKY uygulamaları kamu hizmetini ve kamu yararı kavramlarını nasıl etkilemektedir? vi) Müşteri odaklılık vatandaş kavramını nasıl etkilemektedir? vii) Katılım ne ölçüde kimler için ve nasıl uygulanmaktadır? Yöntem olarak kitap, makale, dergi ve internet ve anket araştırması yapılmıştır. Çalışanlar tarafından doldurulan anketler bilgisayar ortamında SPSS 12.0 istatistik programında değerlendirilmiştir. TKY'nin birinci hastanede sistem (Toplam) olarak transfer edilip uygulandığı, fakat ikinci hastanede teknik (kısmı) olarak transfer edilip kullanıldığı saptanmıştır. Kaplinsky'nin belirtiyi başarı düzeyi spektruma göre, birinci hastane çalışanları açısından ?başarılı? düzeyde ve ikinci hastanede TKY teknik olarak uygulandığı için ?az başarılı? olduğu ortaya çıkmıştır. TKY sistem transferini kolaylaştıran etkenler; birinci hastane yapısal olarak diğer hastaneye göre daha özerk (yönetişim modeli) bir yapıya sahip olması, liderliğin gerçek anlamda gerçekleşmesi, çalışanların önemsenmesi, personel sayısının azlığı, yönetimin değişmemesi olarak saptanmıştır. TKY sistem transferinin önündeki önemli engeller ise; hastanelerde idari olarak geleneksel kültürün bulunması, değişime ve sistem transferine karşı direnç göstermeleri, iş güvencelerini nasıl etkileyeceğinin merakı, işin yoğunlaşması, istismar edilme endişesi, çalışanların mutsuzluğu ve morallerinin bozukluğu, hastane primlerinin zamanında ödenmemesi ve bütçe kısıtlığı, olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This study handles transfer and applications of Total Quality Management (TQM) in public hospitals of Iran. The study aims to determine to what extent the applications gained success among employees and to search factors that facilitate or hinder transfer. In this context, questions of the study are: i) Is TQM transfer to public hospitals a system transfer? ii) What are the facilitators of TQM transfer? iii) What are the hindrances to TQM transfer? iv) What is degree of success of TQM applications in hospitals? v) How do TQM applications in public hospitals affect the concepts of public service and public interest? vi) How does customer orientation affect the concept of citizen? vii) How and to what extent is participation applied and for whom? The survey?s been done through books, articles, magazines, internet and questionnaires. Questionnaires were processed in SPSS 12.0. It was found that system was ?totally? transferred and applied in one of two hospitals while in the other was ?technically? transferred and applied. According to Kaplinsky?s spectrum, first one was ?successful? while the other was ?less successful? since technically applied. It was found the system transfer facilitators are; one?s having a more autonomous structure than other, leadership in real terms, careful consideration to employees, small number of employees, unchanged management. And it was found that barriers to transfer are; non-existing traditional administrative culture, resistance to change and transfer, doubt of losing job security, work intensification, doubt of exploitation, unhappiness and despondency, non-payment of premiums in time and budget cuts.