İtfaiye personeli'nin fiziksel uygunluk ve antropometrik profil normları: Mersin örneği
Physical fitness and anthroopometric profile norms of fire personnel: The case of Mersin
Yazar: ALEV KARİMİ
Danışman: PROF. DR. MANOLYA AKIN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Fiziksel performans = Physical performance ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Mesleki yeterlilik = Professional competence

Özet:
İtfaiye personelleri izokinetik kuvvet, kassal endurans, koordinasyon, reaksiyon zamanı, hız, çeviklik, kardiyovasküler endurans, vücut kompozisyonu, esneklik ve diğer fiziksel özellikler açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme testleri, motor uygunluğu ve kas fonksiyonunun yeterliliğini ölçmek, ayrıca norm oluşturmak için gerekli bulunmuştur. Çalışmaya Mersin Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü'nde aktif görev yapan itfaiye personelleri katılmıştır. İtfaiye personellerine Wingate Aerobik Güç Testi, İzokinetik Kuvvet Testi, Aerobik Dayanıklılık Testi, Denge Testi ve Sürat Testi uygulanmıştır. İstatistiksel analizde, itfaiye personellerinin fiziksel uygunluk seviyelerinin ortalama, standart sapma ve yüzdelik normları alınmış ve değerlendirilmiştir. Araştırma grubundan elde edilen antropometrik verilerin ortalama, standart sapma ve yüzdelik değerleri hesaplanmıştır. Sonuçlardan %10'luk dilimler halinde norm değerleri elde edilmiştir. Elde edilen norm değerleri, itfaiye teşkilatlarına ülkemiz şartlarında bir değerlendirme ve karşılaştırma imkânı sunmuş, ayrıca itfaiye personellerinin fiziksel uygunluklarının kontrol edilmesi açısından faydalı olacağı düşünülmüştür. Araştırmada 230 itfaiye personeli yer almış, bunların 9'u kadın, 221'i erkek olarak değerlendirilmiştir. Toplam kadın itfaiye eri katılımcı sayısı 9 kişidir. Sağlık sorunları nedeniyle testlere katılamayan katılımcı sayısı 4 kişidir. Teste katılan katılımcı sayısı 5 kişidir bu nedenle kadın itfaiye erleri norm değerleri bu veriler ile sağlanamamaktadır. Erkek katılımcıların yaş ortalaması 50,43 ± 3,11 yıl, boy ortalaması 173 ± 6,11 cm, vücut ağırlığı ortalaması ise 85,46 ± 12,73 kg olarak belirlenmiştir. Kadın katılımcıların yaş ortalaması 45,00 ± 2,67 yıl, boy ortalaması 160 ± 5,01 cm, vücut ağırlığı ortalaması ise 68,16 ± 12,45 kg olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri, Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde ve atletizm sahasında protokollere uygun şekilde toplanmıştır. Fiziksel uygunluk testleri için bir dizi modern cihaz kullanılmıştır. İtfaiye personelinin izokinetik kas kuvveti, Cybex Norm izokinetik dinamometre kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu cihaz, diz ekstansör ve fleksör kasları için 60°/s, 180°/s ve 240°/s açılarda kuvvet ölçümleri yapmıştır. İzokinetik kuvvet testi, kas fonksiyonunun değerlendirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Denge ölçümleri ise Tecno Body (Prokin PK 200W) denge cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Bu cihaz, dinamik dengeyi değerlendirmek için kullanılmış ve itfaiyecilerin denge yeteneklerinin analiz edilmesinde önemli bir veri sağlamıştır. Ayrıca, katılımcıların aerobik kapasiteleri, Wingate anaerobik güç testi (Monark 834E bisiklet ergometresi) ile ölçülmüş, bu testte yüksek hassasiyetle anaerobik güç değerlendirilmeleri yapılmıştır. Sürat performansı ölçümleri, katılımcıların 30 metre koşu sürelerinin fotosel cihazları kullanılarak hassas bir şekilde belirlenmesiyle yapılmıştır. Katılımcılar iki deneme hakkına sahip olmuş ve en iyi dereceler kaydedilmiştir. Dikey sıçrama performansları ise İvmes Jump cihazı kullanılarak ölçülmüş, bu cihaz yüksek doğrulukla sıçrama yüksekliğini belirlemiştir. Vücut kompozisyonları Tanita BC418 biyoelektrik empedans analizörü ile ölçülerek, yağ yüzdeleri ve vücut kütle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Araştırma bulguları, tüm yaş gruplarındaki itfaiyecilerin ortalama 28,50 BKİ ile "kilolu" kategorisinde yer aldığını göstermektedir. Katılımcılar arasında 3'ü "zayıf", 30'u "normal", 111'i "kilolu", 62'si "Obez I", 13'ü "2. derece obez" ve 2'si "morbid obez" olarak sınıflandırılmıştır. Genel olarak, itfaiyecilerin BKİ değerlerinin yüksek olduğu ve çoğunun obezite sınırlarında bulunduğu, bu nedenle sağlık ve fiziksel uygunluklarına daha fazla önem vermeleri gerektiği vurgulanmıştır. Mersin itfaiye erlerinin 30 metre sprint testi; tüm gruplar dikkate alındığında 5,97 ± 0,87 saniye ortalaması ile kriterlerin (Mükemmel =<4.0, Ortalama Üstü=4.2 - 4.0, Ortalama=4.4 - 4.3, Ortalama Altı=4.6 - 4.5, Zayıf=>4.6) altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde, katılımcıların dikey sıçrama ve şınav performansları da beklenen seviyelerin altındadır. Dikey sıçrama testine katılan 184 itfaiyecinin ortalaması 26,57 cm olup "çok zayıf" kategorisinde yer almıştır. Bu düşük performans, patlayıcı kuvvet ve ani hareket yeteneğinde yetersizliklere neden olabilir ve görev etkinliğini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, şınav testine katılan 148 itfaiyecinin ortalama şınav sayısı 14,89 olarak belirlenmiş ve bu değer de "çok zayıf" kategorisindedir. Mekik testine katılan 147 itfaiyecinin genel mekik sayısı ortalaması 18,11 ± 11,32 olarak bulunmuştur. 35 yaş altı için ortalama 30,15 ± 5,45 iken, 35 yaş üstü ortalaması 18,29 ± 10,22 olarak ölçülmüştür. Yaş ilerledikçe azalan kas dayanıklılığı gözlemlenmiştir. Mersin itfaiyecilerinin mekik sayısı, yaş gruplarına göre istenilen kriterlere ulaşamamıştır. İzokinetik test sonuçları, itfaiye erlerinin diz ekstansiyonu ve fleksiyonu kuvvet değerlerinin (176,68 ± 40,80; 88,54 ± 25,40) ortalamanın altında kaldığını göstermiştir. İzokinetik kuvvet testi verileri, dünya literatüründeki norm değerlerle karşılaştırıldığında, 45 yaş öncesinde ortalama değer aralığındayken, 45 yaş sonrası ortalamaların altında kalmaktadır. Yaş kategorileri arttıkça kuvvette azalma gözlemlenmiştir. Wingate Anaerobik Testi'ne katılan 221 erkek itfaiyeciden 109'u testi tamamlamıştır. Wingate anaerobik güç ve dayanıklılık testlerinin sonuçları, tüm yaş gruplarındaki itfaiyecilerin ortalamalarının norm değerlerinin altında olduğunu göstermektedir. İtfaiye erlerinin Prokin denge cihazı ile yapılan ölçümlerinde, yaş gruplarına göre denge performanslarının oldukça zayıf olduğu tespit edilmiştir. "Easy" başlık adı verilen basit basamaklama ile başlayan denge ölçümlerinde elde edilen sonuçlar beklenenin altında kalmış ve sağa sola salınım değerleri de tatmin edici seviyelerde bulunmamıştır. Araştırmaya katılan 158 itfaiyecinin genel MaxVO2 ortalaması 24,01 ml/kg/dakika olarak tespit edilmiş ve bu değer "çok zayıf" kategorisinde yer almıştır. Bu düşük MaxVO2 seviyesi, itfaiyecilerin görevlerini kısa sürede ve güvenli bir şekilde yerine getirmeleri için yetersiz olup, kardiyovasküler sistem yetersizliğini ve olası sağlık sorunlarını işaret etmektedir. Yüksek kas kuvveti, sadece görevlerin başarıyla tamamlanması için değil, aynı zamanda yaralanma risklerinin azaltılması açısından da kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler: İtfaiye, Fiziksel Uygunluk, Antropometrik Veri, Fiziksel Norm, Mesleki Performans

Abstract:
The aim of this research is to establish the physical fitness parameters and norm values suitable for the conditions of our country for the Firefighters. Firefighters will be evaluated in terms of isokinetic strength, muscular endurance, coordination, reaction time, speed, agility, cardiovascular endurance, body composition, flexibility and physical characteristics. These assessment tests are required to measure motor fitness, adequacy of muscle function and to establish norms. Firefighters working actively in Mersin Municipality Fire Department will participate in this study. Firefighters will be given the Wingate Aerobic Strength Test, Isokinetic Strength Test, Aerobic Endurance Test, Balance Test and Skill Test. In the statistical analysis, the average, standard deviation and percentile norms of the physical fitness levels of the firefighters will be taken and evaluated. The mean, standard deviation and percentage values of the anthropometric data to be obtained from the research group will be calculated. Norm values will be obtained in 10% slices from the results. The norm values to be obtained can provide the Fire Departments with an evaluation and comparison opportunity under the conditions of our country, and it is thought that it will be useful for controlling the physical fitness of the firefighters. The research involved 230 firefighters, of which 9 were female and 221 were male. The total number of female firefighter participants was 9. Due to health issues, 4 participants were unable to attend the tests. Only 5 female participants took part in the tests, making it impossible to establish norm values for female firefighters with this data. The average age of male participants was 50.43 ± 3.11 years, average height was 173 ± 6.11 cm, and average body weight was 85.46 ± 12.73 kg. The average age of female participants was 45.00 ± 2.67 years, average height was 160 ± 5.01 cm, and average body weight was 68.16 ± 12.45 kg. The data for the study were collected at Mersin University Faculty of Sports Sciences and on the athletics field in accordance with the protocols. A series of modern devices were used for physical fitness tests. The isokinetic muscle strength of the firefighters was evaluated using the Cybex Norm isokinetic dynamometer, which measured force at angles of 60°/s, 180°/s, and 240°/s for knee extensors and flexors. The isokinetic strength test played an important role in assessing muscle function. Balance measurements were conducted using the Tecno Body (Prokin PK 200W) balance device, which provided important data on the firefighters' balance abilities. Additionally, the participants' aerobic capacities were measured with the Wingate anaerobic power test (Monark 834E bicycle ergometer), providing high-precision anaerobic power assessments. Speed performance measurements were conducted using photoelectric cells to precisely determine the 30-meter sprint times of the participants. Each participant had two attempts, and the best times were recorded. Vertical jump performance was measured using the Ivmes Jump device, which determined jump height with high accuracy. Body compositions were measured using the Tanita BC418 bioelectrical impedance analyzer, which calculated body fat percentages and body mass index (BMI). The research findings indicate that firefighters of all age groups have an average BMI of 28.50, categorizing them as "overweight." Among the participants, 3 were classified as "underweight," 30 as "normal," 111 as "overweight," 62 as "Obese I," 13 as "Class 2 obesity," and 2 as "morbidly obese." Overall, the firefighters' BMI values were high, with many being at the obesity threshold, highlighting the need for greater attention to health and physical fitness. The 30-meter sprint test results for Mersin firefighters showed an average time of 5.97 ± 0.87 seconds, which was below the criteria (Excellent = ≤4.0, Above Average = 4.2 - 4.0, Average = 4.4 - 4.3, Below Average = 4.6 - 4.5, Poor = ≥4.6). Similarly, the vertical jump and push-up performances of the participants were also below the expected levels. The average vertical jump height of 184 firefighters was 26.57 cm, placing them in the "very poor" category. This low performance may indicate deficiencies in explosive power and quick movement abilities, potentially affecting job efficiency. Additionally, the average number of push-ups performed by 148 firefighters was 14.89, also categorized as "very poor." The average number of sit-ups for 147 firefighters was 18.11 ± 11.32. For those under 35 years, the average was 30.15 ± 5.45, while for those over 35, it was 18.29 ± 10.22. A decline in muscle endurance with age was observed. Mersin firefighters did not meet the desired criteria for sit-up counts according to age groups. Isokinetic test results showed that the knee extension and flexion strength values of firefighters (176.68 ± 40.80; 88.54 ± 25.40) were below average. When compared to global literature norm values, these results were within the average range before age 45 but fell below average after age 45. A decrease in strength was observed with increasing age categories. Among the 221 male firefighters, 109 completed the Wingate Anaerobic Test. The results of the Wingate anaerobic power and endurance tests showed that the average values for firefighters across all age groups were below norm values. Balance measurements using the Prokin device indicated that the balance performance of firefighters was quite weak across age groups. Results from simple step tests, labeled "Easy," were below expectations, and the sway values were also unsatisfactory. The average MaxVO2 for 158 participating firefighters was 24.01 ml/kg/min, which fell into the "very poor" category. This low MaxVO2 level indicates that the firefighters may be inadequate in performing their duties quickly and safely, signaling potential cardiovascular system inadequacies and possible health issues. High muscle strength is crucial not only for completing tasks successfully but also for reducing injury risks.
Keywords: Firefighter, Physical Fitness, Anthropometric Data, Physical Norm, Job-Related Performance