Farklı renkteki gölgeleme filelerinin tuz stresi altındaki çilekte büyüme ve gelişme üzerine etkileri
The effects of different color shading nets on growth and growth in strawberry under salinity stress
Yazar: HATİCE SABIRLI
Danışman: PROF. DR. AHMET EŞİTKEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Camarosa çilek çeşidinde tuz stresi altındaki bitkilerde %50 geçirgen kırmızı, sarı, mavi, yeşil, beyaz renkli ve alüminyum gölgeleme filelerinin etkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Çilek fideleri nisan sonunda torf-perlit karışımı yetiştirme ortamı doldurulmuş saksılara dikilmiş ve bitkiler yeterli büyüklüğe gelinceye kadar sadece su verilmiş ve gölgeleme yapılmamıştır. Temmuz ayının sonunda tuz uygulamalarına ve aynı zamanda gölgeleme uygulamasına da başlanmıştır. Tuz uygulamaları, haftada 2 kez 50 mM NaCl olacak şekilde saksılara sulama suyu ile birlikte yapılmıştır. Eylül ayı sonunda bitkilerin sökümü yapılıp deneme sonlandırılmıştır. Yapılan çalışma sonuçlarına göre; yaprak sayısı (7.21), gövde yaş (15.47 g) ve kuru ağırlığı (5.92 g), kök yaş (29.49 g) ve kuru ağırlığı (7.28 g), toplam yaprak alanı (25.29 cm2), yaprak ölü doku yüzdesi (%68.98), stoma iletkenliği (98.36 mmol/m2s), membran geçirgenliği (60.12), POT (1786.66 EU g-1 TA) ve H2O2 (48.81 μg g-1 TA) tuz uygulamasından kontrolde gölgeleme uygulamalarındaki bitkilere göre daha fazla olumsuz etkilenmiş, gölgelemenin bu paramatrelerde tuz stresinin etkilerini azalttığı bulunmuştur. YOSİ, KAT, gövde çapı ve gövde sayısı parametrelerinde, kontrolle gölgeleme uygulamaları arasında çok fazla farklılık bulunmamıştır. Kök uzunluğu kontrole göre gölgeleme uygulamalarında daha düşük bulunmuştur. Gövde çapı (16.62mm), yaprak ölü doku oranı (%36.85), membran geçirgenliği (%57.43) ve SOD (887.86 EU g-1 TA) değerleri diğer file uygulamalarına göre en yüksek sarı renkli gölgeleme filesinde bulunmuştur. Diğer gölgeleme uygulamalarına göre; yaprak sayısı, kök ağırlığı, POD ve protein değerleri (32.62 μg g-1 TA) en düşük sarı renkli gölgeleme filesinde tespit edilmiştir. Yaprak sayısı (12.90) ve alanı (33.76 cm2), kök yaş (55.36 g) ve kuru ağırlığı (12.44 g) parametreleri bakımından diğer gölgeleme uygulamalarına göre en yüksek değerler yeşil renkli gölgeleme filesinde saptanmış olup yaprak ölü doku yüzdesi (%21.61) ve SOD (609.06 EU g-1 TA) değerleri en düşük bu uygulamada bulunmuştur. Mavi renkli gölgeleme filesinde; bitki yaşama yüzdesi (%90), YOSİ (%94.91), klorofil a (11.76 mg/l), klorofil b (21.28 mg/l) ve toplam klorofil miktarı (33.06 mg/l), stoma iletkenliği (147.67 mmol/m2s) ve protein miktarında (38.27 μg g-1 TA) diğer gölgeleme uygulamalarına göre en yüksek değerler tespit edilmiştir. MDA (0.7923 nmol ml-1), H2O2 (12.58 μg g-1 TA) ve prolinde (13.41 μg g-1 TA) en düşük değerler bu uygulamada bulunmuştur. Gövde yaş (30.55 g) ve kuru ağırlığı (10.73 g) ve POD (5106.66 EU g-1 TA) değerleri gölgeleme uygulamaları arasında en yüksek beyaz renkli gölgeleme uygulamasında tespit edilmiş olup klorofil a (6.41 mg/l), klorofil b (11.73 mg/l) ve toplam klorofil (18.15 mg/l) değerleri en düşük bu file renginde bulunmuştur. Alüminyum gölgeleme filesinde diğer gölgeleme uygulamalarına göre kök uzunluğu (48.17 cm), bitki yaşama yüzdesi (%86.6), H2O2 (40.03 μg g-1 TA) ve prolin (76.06 μg g-1 TA) değerleri en yüksektir. Yaprak alanı (27.03 cm2), membran geçirgenliği (36.76), stoma iletkenliği (123.17 mmol/m2s), KAT (787 EU g-1 TA), POD (2328.0 EU g-1 TA) ve MDA (0.7710 nmol ml-1) değeri diğer file renklerine göre en düşük alüminyum gölgeleme filesi uygulamasında tespit edilmiştir. Kırmızı renkli gölgeleme filesinde gövde sayısı (2.27) ve MDA (1.5330 nmol ml-1) parametreleri diğer gölgeleme uygulamalarına göre en yüksek değeri vermiştir. Gövde yaş ağırlığı (23.32 g), kök uzunluğu (45.91 cm), kök kuru ağırlığı (9.23 g) ve bitki yaşama yüzdesinde (%50) diğer file renklerine göre en düşük değerler kırmızı renkli gölgeleme filesinde elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the effects of 50% permeable red, yellow, blue, green, white and aluminum shading nets on salt stressed plants in Camarosa strawberry cultivar. At the end of April, strawberry seedlings were planted in pots filled with peat-perlite mixture and only water was given until the plants were large enough and there was no shading. At the end of July, salt treatments and shading were started. Salt treatments were applied to the pots with irrigation water at 50 mM NaCl twice a week. At the end of September, the plants were dismantled and the experiment was completed. According to the results of the study; number of leaves (7.21), stem age (15.47 g) and dry weight (5.92 g), root age (29.49 g) and dry weight (7.28 g), total leaf area (25.29 cm2), leaf dead tissue percentage (68.98%) , stomatal conductivity (98.36 mmol / m2s), membrane permeability (60.12), POT (1786.66 EU g-1 TA) and H2O2 (48.81 μg g-1 TA) were more adversely affected by salt application than in plants in shading applications. salt stress seems to reduce the effects. There was not much difference between YOSİ, KAT, body diameter and body number parameters between control and shading applications. Root length was lower in shading applications than control. Stem diameter (16.62mm), leaf dead tissue ratio (36.85%), membrane permeability (57.43%) and SOD (887.86 EU g-1 TA) values were found in the highest yellow shading net compared to other net applications. According to other shading applications; Leaf number, root weight, POD and protein values (32.62 μg g-1 TA) were determined in the lowest yellow shading net. In terms of number of leaves (12.90) and area (33.76 cm2), root age (55.36 g) and dry weight (12.44 g) parameters, the highest values were found in green shading net and leaf dead tissue percentage (21.61%) and SOD (609.06 EU g-1 TA) values were found to be the lowest in this application. Shading mesh in blue color; percentage of plant survival (90%), YOSI (94.91%), chlorophyll a (11.76 mg / l), chlorophyll b (21.28 mg / l) and total amount of chlorophyll (33.06 mg / l), stoma conductivity (147.67 mmol / m2s) and protein content (38.27 μg g-1 TA) was higher than other shading applications. The lowest values of MDA (0.7923 nmol ml-1), H2O2 (12.58 μg g-1 TA) and proline (13.41 μg g-1 TA) were found in this application. Body age (30.55 g) and dry weight (10.73 g) and POD (5106.66 EU g-1 TA) values were found to be the highest white shading applications among chlorophyll a (6.41 mg / l), chlorophyll b (11.73 mg). / l) and total chlorophyll (18.15 mg / l) values were the lowest in this mesh color. According to other shading applications, the root length (48.17 cm), percentage of plant survival (86.6%), H2O2 (40.03 μg g-1 TA) and proline (76.06 μg g-1 TA) were the highest in aluminum shading net. Leaf area (27.03 cm2), membrane permeability (36.76), stoma conductivity (123.17 mmol / m2s), CAT (787 EU g-1 TA), POD (2328.0 EU g-1 TA) and MDA (0.7710 nmol ml-1) value was found in the lowest aluminum shading net application compared to other mesh colors. Red shading net number of body (2.27) and MDA (1.5330 nmol ml-1) parameters gave the highest value compared to other shading applications. The lowest values were obtained in red shading netting in terms of trunk wet weight (23.32 g), root length (45.91 cm), root dry weight (9.23 g) and percentage of plant survival (50%) compared to other net colors.