Güftesi Yunus Emre'ye ait TRT THM repertuvarında bulunan ve bulunmayan türkülerin ayak/makam, usul ve tür yönünden incelenmesi
An investigation of the Turkish Turkish songs composed and in the TRT repertoire with lyrics belonging to Yunus Emre in terms of foot/math, procedure and type
Yazar: ÖMER ZÜLFÜ GÜRAKAR
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ DEMİRTAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı / Türk Halk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmanın amacı, güftesi Yunus Emre'ye ait olan TRT THM repertuvarında bulunan ve bulunmayan türkülerin makam/ayak, tür ve usûl özelliklerini ortaya koymaktır. Böylece bu türkülerin müzikal değerlerini ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu ana amaç içerisinde türkülerin zaman, birim, usûl türü, incelenerek usûl özellikleri, karar perdeleri güçlüleri gibi makamsal özellikleri; saptanmaya çalışılmıştır.
Bu araştırmanın yürütülmesinde belgesel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini örneklemini ise TRT THM repertuvarında bulunan güftesi Yunus Emre'ye ait 10 adet türkü ile TRT THM repertuvarında bulunmayan güftesi Yunus Emre'ye ait güncel popüler 10 adet türkü ile toplam 20 adet türkü oluşturmaktadır.
Araştırmanın sonucunda güftesi Yunus Emre'ye ait 20 adet türkü incelenmiş; farklı usûl kalıplarının ve farklı makam dizilerinin işlendiği ortaya çıkarılmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda TRT THM repertuvarında bulunan güftesi, Yunus Emre'ye ait 10 türkünün makam ve ayak yönünden en çok hüseyni dizisinden oluştuğu, usul yönünden en çok karma usûllerden meydana geldiği, nazım türü yönünden en çok ilahi ve koşma türünün olduğu görülmüştür.
Bu çalışmanın sonucunda TRT THM repertuvarında bulunmayan güftesi, Yunus Emre'ye ait 10 popüler eserin makam ve ayak yönünden en çok Hüseyni dizisine ait olduğu usul yönünden en çok ana usûllerden oluştuğu, nazım türü yönünden en çok koşma türünün olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Makam, Geleneksel Türk Halk Müziği, Ayak, Usul Yunus Emre, Güfte

Abstract:
The aim of this study is to reveal the maqam/modal, genre and tempo characteristics of the folk songs 
whose lyrics belong to Yunus Emre and are in and not in the TRT THM repertoire. Thus, it is aimed to reveal 
the musical values of these folk songs. Within this main purpose, the time, unit, rhythm type of the folk songs 
are examined and their modal features such as rhythmic features, strengths of the key pitches are examined; 
attempts were made to detect it.
Documentary scanning model was used in conducting this research.
The population sample of the research consists of 10 folk songs with lyrics by Yunus Emre in the 
TRT THM repertoire, 10 currently popular folk songs with lyrics by Yunus Emre that are not in the TRT 
THM repertoire, and a total of 20 folk songs.
As a result of the research, 20 folk songs with lyrics by Yunus Emre were examined; It has been 
revealed that different usûl patterns and different maqam sequences are used.
As a result of this study, it was seen that the 10 folk songs belonging to Yunus Emre in the TRT THM 
repertoire mostly consisted of the hüseyni sequence in terms of maqam and rhythm, mostly consisted of 
mixed usuls in terms of style, and mostly consisted of hymn and kosh types in terms of verse type.
As a result of this study, it was seen that of the 10 popular works of Yunus Emre, whose lyrics do not 
exist in the TRT THM repertoire, the most belong to the Hüseyni series in terms of maqam and rhythm, they 
mostly consist of main rhythms in terms of style, and the most in terms of verse type are the running type.

Key Words: Maqam, Traditional Turkish Folk Music, Foot, Usul, Yunus Emre, Lyrics