Çatılı işyeri kiralarında uyarlama
Adaptation of roofed workplace lease contracts
Yazar: İLAYDA GÜL ÇİNDİRLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCİHAN ÖZDOĞAN ; PROF. DR. MEHMET DEMİR ; YRD. DOÇ. DR. DURSUN ALİ DEMİRBOĞA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sözleşme, borç ilişkisi kurmaya yarayan iki veya daha fazla kişi arasında gerçekleşen bir hukuki işlemdir. Kira sözleşmesi ise, TBK m. 299'da yer alan tanımıyla; kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılması hakkını kiracıya bıraktığı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Çatılı işyeri kira sözleşmelerinde kiralanan şey çatılı işyerleridir ve kiraya veren tarafından çatılı işyerinin kullanımı kiracıya devredilmektedir. 
Sözleşmeye bağlılık ilkesi gereğince, sözleşme tarafları akdedilmiş olan sözleşme hükümlerine ne olursa olsun uymak zorundadır. Sözleşme akdedilirken tarafların içinde bulunduğu şartlar ve durumlar değiştiğinde bu ilkenin istisnasız şekilde uygulanması dürüstlük ilkesine aykırı olabilmektedir. Sözleşmeler akdedildikten sonra meydana gelen bazı değişiklikler sözleşmenin devamını taraflar açısından çekilmez kılabilmektedir. İşte bu durumda, sözleşmenin uyarlanması hakkında genel hüküm niteliğinde olan TBK m. 138'de yer alan diğer şartların somut olayda bulunması halinde sözleşmenin uyarlanarak ayakta tutulması gündeme gelebilir. Eğer sözleşmelerin uyarlanarak ayakta tutulması mümkün değil ise ani edimli sözleşmelerde dönme, sürekli edimli sözleşmelerde fesih hakkı kullanılabilmektedir. Konumuz açısından çatılı işyeri kira sözleşmeleri sürekli edimli sözleşme niteliğinde olduğu için bu sözleşmenin uyarlanmasının mümkün olmaması, sözleşme taraflarının sözleşmeyi feshetmesine yol açabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Aşırı İfa Güçlüğü, Şartların Değişmesi, Uyarlama, Çatılı İşyeri Kira Sözleşmeleri, Covid-19 ve Uyarlama

Abstract:
A contract is a legal transaction between two or more people that establishes a debt relationship. The lease contract, by the definition given in Article 299 of the Turkish Code of Obligations, is the contract in which the lessor gives the lessee the right to use something or to benefit from it together with its use, and the lessee undertakes to pay the agreed rental fee in return. What is leased in the roofed workplace rental contracts are the roofed workplaces, and the use of the roofed workplace is transferred to the tenant by the lessor.
Pursuant to the principle of commitment to the contract, the contracting parties are obliged to comply with the provisions of the contract, regardless of what is concluded. When the terms and conditions of the parties change while the contract is concluded, the application of this principle may be contrary to the principle of honesty without exception. Some changes that arise after the contracts are concluded can make the continuation of the contract unbearable for the parties. In this case, if the other conditions in Article 138 of the Turkish Code of Obligations, which is a general provision about the adaptation of the contract, are found in the concrete case, it may be necessary to adapt the contract and sustain it. If it is not possible to sustain the contracts by adapting them, the right to revoke in the contract of instantaneous performance and to terminate in the contract of continuous performance can be used. In terms of our subject, since the roofed workplace lease contracts are contracts of continuous performance, it is not possible to adapt them, which may lead the contract parties to terminate the contract.

Keywords: Hardship, Change of Circumstances, Adjustment, Lease Contract of Roofed Workplace, Covid-19 and Adaptation