Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı kadınların meme ve serviks kanseri taramaları hakkındaki farkındalıkları
Awareness of woman in an education family health center on  scanning of breast and cervix cancers
Yazar: GÜL ARAS
Danışman: UZMAN İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Kadınlar = Women ; Kitle taraması = Mass screening ; Mamografi = Mammography ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Vajinal smirler = Vaginal smears

Özet:
ÖZET
Amaç: Çalışmadaki amacımız hastalarımızın meme kanseri, serviks kanseri ve taramaları hakkındaki farkındalıklarını belirlemektir. Böylelikle eğitim aile sağlığı merkezimize kayıtlı kadın nüfusun, taramaları yaptırma oranları, meme-serviks   kanseri hakkındaki bilgiyi edinme yolları, tarama yaptırmayan kadınların neden   yaptırmadıklarını öğrenerek bu konudaki mevcut durumu belirlemek amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma 01.03.2017-01.06.2017 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğantepe Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 201 kadında uygulandı. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, obstrektik ve  jinekolojik özellikleri, meme-serviks kanseri tarama yöntemlerini bilip bilmedikleri, yaptırıp yaptırmadıkları, yaptırdılarsa nerede yaptırdıkları ve yaptırmadılarsa neden yaptırmadıklarını içeren 41 sorudan oluşan anket yüz yüze görüşme esnasında     dolduruldu. 

Bulgular: Araştırmaya katılanlar arasında smear testi yaptırma oranına      bakıldığında 86 (%42,8) kişinin hiç smear testi yaptırmadığı tespit edildi. Smear testi yaptıran katılımcılar arasında hastanede yaptıran kişi sayısı 105 (%52,2) iken; ASM'de smear testi yaptıran kişi sayısı ise 8 (%4) olarak belirlendi. Katılımcılardan 173'ünün (%86,1) Human Papilloma Virüs aşısını duymadığı belirlendi. Katılımcıların 140'ı (%69,7) mamografi yaptırmamıştı. Menopoza girme ile        mamografi USG yaptırma oranı ve smear testi yaptırma oranına bakıldığında menopoza girenlerin mamografi USG yaptırma oranları yüksek olarak tespit edilirken (p=0,000); smear testi yaptırma oranlarında fark bulunamadı. Smear testi yaptıranların yüksek oranda meme kanseri taramaları hakkında bilgisi olduğu (p=0,000) ve yüksek oranda mamografi USG yaptırdığı (p=0,000) tespit edildi. Serviks kanseri hakkında bilgisi olan, serviks kanseri taramalarını ve smear testini bilen kişilerin daha yüksek oranda smear testi yaptırdığı belirlendi (p=0,000 p=0,000 ve p=0,000). Meme kanseri ve taraması hakkında bilgisi olanların yüksek oranda mamografi USG yaptırdığı tespit edildi (p=0,020 ve p=0,003).

Sonuç: Meme ve serviks kanserleri, erken tanı ile mortalitesi azaltılabilen    kanserlerdendir. Erken tanı ise taramalar ile mümkündür. Aile hekimleri mamografi ve smear testi hakkında bilgilendirmede, taramaların yapılmasında ve sonuçların aktarılmasında anahtar rol oynayabilirler. Bu nedenle aile hekimleri bu konuda desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler: serviks kanseri, meme kanseri, papsmear, mamografi.

Abstract:
ABSTRACT

Aim: The aim of our study is to determine the awareness of our patients about breast cancer, cervical cancer and screenings. Thus, determining the current status of the female population enrolled in education family health center by questioning the rates of making surveys, how to obtain information about breast-cervical cancer, and the reasons why non-screening women have not done so.

Materials and Methods: Between 01.03.2017-01.06.2017, 201 women registered with Ankara Training and Research Hospital Doğantepe Training Family Health Center were enrolled in the study. Socio-demographic characteristics of those who participants; obstetrics and gynecological characteristics; a questionnaire consisting of 41 questions were filled and applied during the interview including whether they knew breast cancer-cervical cancer screening methods, whether they had breast cancer-cervical cancer screenings, if they had breast-cervical cancer   screenings where they did it and if they did not have breast cer-vical cancer screening why they did not.

Results: When the rate of smear test among the survey participants was examined, 86 (42.8%) of them did not have smear test at al. The number of participants who had smear test in hospital was 105 (52.2%) while the number of smear test was 8 (4%). Among the participants, 173 (86.1%) were unaware of human papilloma virüs vaccination, 140 (69.7%) of the participants did not have mammography. Based on the rate of taking mammograms with climacteric and smear test rate; while the rates of mammography surgeries were found to be high in   climacteric entrants (p=0.000) there was no difference in smear-taking rates. Smear test takers had high knowledge of breast cancer screening (p=0.000) and had mammogram in high-rate (p=0.000). It was determined that people with knowledge of cervical cancer, who know cervical cancer screenings and who know smear test, had smear test in higher rates (p=0.000 p=0.000 and p=0.000). Those who have knowledge of breast cancer were found to have a higher usage of mammography than those with lack of breast cancer screening information 
(p= 0.020 and p=0.003).

Conclusion: Breast and cervical cancers are cancers with reduced mortality in early diagnosis. Early diagnosis is possible by scanning. The family doctor plays a key role in informing about the mammography and smear scans, making the scans and transferring the results. For this reason, family physicians should be supported in this issue, necessary tools and financial support should be provided.

Key Words: cervical cancer, breast cancer, papsmear, mammography.