İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin öğrenci başarısını değerlendirme yeterlikleri: İstanbul örneği
Primary religious culture and ethics course teachers? student evaluation competencies: the case of Istanbul
Yazar: YUSUF BAHRİ GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. FAHRİ KAYADİBİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Başarı değerleme = Success evaluation ; Değerlendirme = Evaluation ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışmada ?İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Öğrenci Başarısını Değerlendirme Yeterlikleri? araştırılmıştır. İstanbul örneğinde yürütülen çalışma 2008-2009 yılında ilköğretim okullarında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine giren resmi-özel okul öğretmenlerini kapsamaktadır. Araştırmada ?ilişkisel tarama? modeli ve ?anket? tekniği kullanılmıştır. İstanbul'un 16 ilçesinden elde edilen geçerli kabul edilen 557 anket verisi, SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Analiz yöntemleri olarak t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmış (ANOVA); varyans analizi sonucunda anlamlılık oluştuğunda anlamlılığın kaynağı öncelikle Schfee ve bazen de Fisher LSD testiyle sorgulanmıştır. Gruplar arasındaki farklar 0.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Araştırma sonuçlarından mezuniyet türünün, lisansüstü eğitimin, hizmet öncesinde alınan ölçme ve değerlendirme eğitiminin öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yeterliklerinde farklılaşmalara neden olmadığı anlaşılmaktadır. Buna karşın branştan/branşdışı olma, yaş grubu, hizmet süresi, kurum türü, hizmet içinde ölçme ve değerlendirme eğitimi, yeterlik algısı ve meslek sevgisi öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yeterliklerinde anlamlı farklılaşmalara yol açmaktadır. Cinsiyetin de ölçme ve değerlendirmenin bazı boyutlarında etkili bir faktör olduğu görülmüştür. Öğretmenler bir ölçme aracı olarak en çok performans görevini tercih etmekle beraber geleneksel araçlar, alternatif araçlara göre daha yaygın kullanılmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre, DKAB öğretmenleri öğrencilerin başarısının değerlendirilmesinde yeterlidirler. Ayrıca öğretmenler, eğitim bölgesi çalışmalarını ölçme ve değerlendirme açısından verimli bulmakta, programda yer alan sure ve duaların ezberlenmesini gerekli görmekte, öğrencilerin sınıf geçmesinde ölçme ve değerlendirme sonuçlarına genel itibariyle bağlı kalmaktadırlar. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümü mezunu öğretmenlerin DKAB dersinde daha farklı ölçme ve değerlendirme kriter ve uygulamaları beklentisi bu bölümde dikkat çeken hususlardan biri olmuştur.

Abstract:
In this research, the student assessment competency of the primary religious teachers was studied. This research done in the primary schools of İstanbul comprised the public and private school religious teachers. In the research, ?relational scan? model and ?questionnare? technique were used. The 557 questionnares attained from the 16 districts of İstanbul were analysed by Statistics Program for Social Sciences (SPSS). In the analyses, the independent sample t-test and one way of Analaysis of Variance (ANOVA) techniques were used. In the ANOVA technique, Scheffe and Fisher LSD were used as post-hoc techniques. The differences between the groups were tested in the 0,05 significant level. According to the results of the research, the type of undergraduation, the graduation level and the measurement and evaluation received before service did not bring about in significant differences in the evaluation competency of the teachers. On the other hand, the being from the branch or not, the age group, the service length, the type of institution, the measurement and evaluation training in in-service, the perception of competency and the profession love brought about in significant differences in the evaluation competency of the teachers. The gender was seen to be an effective factor on the some dimensions of the measurement and evaluation. The teachers favoured mostly the performance task as the evaluation instrument. At the same time, the traditional instruments were more widespread than alternative instruments. According to the results of the research, the religious teachers were competent in the evaluation of the success of the students. According to the teachers, the performance of education districts was efficient and the memorization of the suras and prayers existent in the curriculum was neccessary. The teachers were generally bound to the results of the measurement and evaluation during promoting the class. It is interesting that the religious teachers graduated from the Departments of Religious Culture and Ethics Course Teachers of the Universities expected that the different measurement and evalution criteria and application must be used in the lessons.