Pandemi sürecinde dâhili kliniklerde çalışan hemşirelerde kendi kendine akupresur uygulamasının uyku kalitesi ve yorgunluğa etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of self-acupressure application on sleep quality and fatigue in nurses who working in medical clinics during the pandemic process: A randomized controlled study
Yazar: ESRA ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. MERAL GÜN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu araştırma pandemi sürecinde dâhili kliniklerde çalışan hemşirelerde kendi kendine akupresur uygulamasının uyku kalitesi ve yorgunluğa etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Prospektif, iki kollu (1:1), deneysel desendeki araştırma akupresur grubu (n=32) ve sham akupresur grubu (n=32) olmak üzere Mart-Haziran 2021 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin dâhili kliniklerinde çalışan 64 hemşire ile gerçekleştirildi. Araştırmada her iki grup haftada üç kez dört hafta süre (12 seans) ile kendilerine öğretilen bası noktalarını dikkate alarak kendi kendine akupresur uygulaması yaptı. Her iki gruba akupresur uygulaması öncesi ve uygulamadan dört hafta sonra Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği uygulandı. Araştırma verileri Shapiro-Wilk, ki-kare ve bağımlı-bağımsız örneklemlerde t testi kullanılarak değerlendirildi. Araştırmamızda akupresur grubunun uygulama sonrası Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ile Yorgunluk Şiddet Ölçeği toplam puan ortalamaları sham akupresur grubuna göre anlamlı derece düşük bulundu (p<0,05). Gruplar kendi içinde değerlendirildiğinde ise akupresur grubunda uygulama sonrası Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ile Yorgunluk Şiddet Ölçeği toplam puan ortalamalarının anlamlı olarak azaldığı belirlendi (p<0,05). Sham akupresur grubunda ise uygulama sonrası Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ile Yorgunluk Şiddet Ölçeği toplam puan ortalamalarında uygulama öncesine göre kısmen düşüş olsa da, bu farkın anlamlı olmadığı saptandı (p>0,05). Araştırmamızda akupresurun hemşirelerde uyku kalitesinin artırılması ve yorgunluğun yönetiminde uygulanabilecek invaziv olmayan, basit, güvenli ve etkili bir tamamlayıcı ve bütünleşik bir yöntem olduğu belirlendi.

Abstract:
This research was conducted to determine the effect of self-acupressure application on sleep quality and fatigue in nurses who working in medical clinics during the pandemic process. The prospective, two-armed (1:1), experimental design study was conducted with 64 nurses working in the medical clinics of a university hospital between March and June 2021, including the acupressure group (n=32) and the sham acupressure group (n=32). In the study, both groups applied self-acupressure thrice a week for four weeks (12 sessions), taking into account the pressure points taught to them. Pittsburg Sleep Quality Index and Fatigue Severity Scale were applied to both groups before and four weeks after acupressure. Research data were evaluated using Shapiro-Wilk, chi-square and dependent-independent samples t test. In our study, the Pittsburg Sleep Quality Index and Fatigue Severity Scale total scores averages were found to be significantly lower in the acupressure group compared to the sham acupressure group (p<0.05). When the groups were evaluated within themselves, it was determined that the Pittsburg Sleep Quality Index and Fatigue Severity Scale total score averages decreased significantly after the application in the acupressure group (p<0.05). In the sham acupressure group, although there was a partial decrease in Pittsburg Sleep Quality Index and Fatigue Severity Scale total score averages after acupressure, this difference was not significant (p>0.05). In our study, it was determined that acupressure is a non-invasive, simple, safe and effective complementary and integrated method that can be applied to improve sleep quality and manage fatigue in nurses.