Türkiye'de neoliberal politikalar sonucunda öğretmenlik mesleğinde yaşanan dönüşümlere ilişkin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşleri
The views of teachers and school administrators related to transformations occured in teaching profession as a result of neoliberal policies in Turkey
Yazar: SAMET KILIÇ
Danışman: PROF. DR. BİNALİ TUNÇ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşüm = Transformation ; Mesleki değişim = Accupational change ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de neoliberal politikalar sonucunda öğretmenlik
mesleğinde yaşanan dönüşümlere ilişkin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerini
belirlemeye çalışmaktır. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre yapılmış olup durum çalışması
desenine uyacak şekilde tasarlanmıştır. 23 öğretmen ve 4 okul yöneticisi ile yarı yapılandırılmış
görüşme formu aracılığıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerde öğretmenlik
mesleğinin toplumsal statüsünde, öğretmenlerden beklenilen davranışlarda, öğretmenlerin
özlük haklarında ve öğretmenlerin denetim süreçlerinde yaşanan dönüşümler ele alınmıştır.
Toplanan verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, alt
amaçlar dikkate alınarak oluşturulmuş olan temalara uyacak şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.
Araştırmada katılımcı görüşlerine göre geçmişten günümüze öğretmenlik mesleğinin toplumsal
statüsünde bir gerileme yaşandığı belirlenmiştir. Öğretmenlerden beklentilerin ise sınav başarısı
ve üretilen proje sayısına yönelik olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin özlük haklarının
neler olduğu noktasında yeterli bilgiye sahip olmamasının yanında genel itibariyle mesleki, mali
ve sosyal haklarda ilerleme kaydedilmediği ifade edilmiştir. Son olarak öğretmenlerin
performans ve sonuç odaklı denetim anlayışı yerine kendilerine rehberlik edecek bir denetim
anlayışına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: öğretmen, okul yöneticisi, neoliberalizm, öğretmenlik mesleği, dönüşüm

Abstract:
The purpose of this study is to explain the views of teachers and administrators related
to transformations occured in teaching profession as a result of neoliberal policies ın Turkey.
The research was carried out as a qualitative study and designed as a case study. The interviews
were held with 23 teachers and 4 school administrators via a semi-structured interview form.
Interviews mainly focused on the transformations experienced through the social rank of the
teaching profession, expectations from teachers, personal rights and the practices of inspection
of the teachers. The data were analyzed through descriptive analysis. The findings were
explained corresponding with the themes created by considering the sub-purposes. According
to the views of the participants of the study, it was stated that there has been a recession in the
social rank of the teaching profession from past to present. The expectations from the teachers
are determined based on test score and the quantity of projects. Moreover, the research
uncovers that the teachers are not informed enough about their personal rights, and it was also
signifed that there is no improvement at professional, financial and social rights. Finally, it is
derived from the findings that teachers need an understanding of instructional supervision,
instead of the performance and result oriented supervision.

Keywords: teacher, school administrator, neoliberalism, teaching profession, transformation