Postmenopozal hipertansif sıçanlarda karvakrolün kardiyovasküler ve bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of carvacrol on cardiovascular and cognitive functions in postmenoposal hypertensive rats
Yazar: DUYGU ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AYDIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-renovasküler = Hypertension-renovascular ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Karvakrol = Carvacrol ; Postmenopoz = Postmenopause ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Giriş ve Amaç:
Kardiyovasküler hastalıklar için en önemli risk faktörlerinden olan hipertansiyon ciddi bir halk sağlığı problemidir. Çalışmalar; hipertansiyonun kognitif disfonksiyonla ilişkili olduğunu, Alzheimer hastalığı ve vasküler demans insidansını artırdığını göstermiştir. 
Bu çalışmada, deneysel hipertansiyon modellerinde meydana gelen kardiyovasküler ve bilişsel fonksiyonlardaki değişimler üzerinde; güçlü antiinflamatuar, antioksidan, nöroprotektif ve kardiyoprotektif aktiviteleri olduğu ileri sürülen karvakrolün olumlu etkileri araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem:
Subakut toksisite testi yapılarak karvakrol dozu 40 mg/kg olarak belirlendi. Kontrol, OVT, RVH, RVH+OVT, perindopril ve karvakrol tedavi grupları olmak üzere 6 grup oluşturuldu. Tüm RVH gruplarına Goldblatt 2böbrek-1klip cerrahi yöntemi uygulandı. Deneklerin kognitif fonksiyonları, yeni obje tanıma ve Morris'in su tankı davranış testleri yapılarak değerlendirildi. Biyokimyasal incelemeler için kan, hipokampus ve prefrontal korteks doku örnekleri ile histopatolojik analizler için kalp kası ve aort doku örnekleri alındı.
Bulgular:
Çalışmamızda, RVH+OVT grubu hipokampal ve kortikal Na + /K + -ATPaz, NEP ve ChAT seviyeleri anlamlı olarak azalırken; Aβ, AChE, OPN düzeyleri ve sistolik kan basıncı değerleri anlamlı olarak artmıştır. Hipertansif grupların davranış testleri performansları anlamlı bir düşüş göstermiştir.. Karvakrol grubunda sistolik kan basıncı düzeyleri anlamlı olarak düşmüş, biyokimyasal parametreler geri dönerken, davranış testlerindeki performanslarda anlamlı bir iyileşme bulunmuştur. 
Sonuç ve Öneriler:
Karvakrolün, güçlü bir antihipertansif aktivite göstererek kardiyovasküler ve bilişsel hasarı önlediği, kognitif fonksiyonlarda iyileşme sağladığı görülmüştür.
Karvakrolün anti-AChE, antiamiloidojenik ve ChAT aktivasyonunu artırıcı fonksiyonları sayesinde kolinerjik sistemi iyileştirebildiği görülmüştür. Bir çok modülatör etkiyi aynı anda tek başına gerçekleştirebilmesi bakımından karvakrol; kardiyovasküler ve nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde umut vadetmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Renovasküler hipertansiyon, Postmenopozal hipertansiyon, Bilişsel hasar, Kardiyovasküler hasar, Karvakrol

Abstract:
Introduction and purpose:
Hypertension, one of the most important risk factors for cardiovascular diseases, is a serious public health problem. Studies showed that hypertension is associated with cognitive dysfunction and increases the incidence of Alzheimer's disease and vascular dementia.
In this study, on the changes in cardiovascular and cognitive functions that occur in experimental hypertension models; The positive effects of carvacrol, which is claimed to have strong antiinflammatory, antioxidant, neuroprotective and cardioprotective activities, were investigated. 
Materials and Methods:
Carvacrol dose was determined as 40 mg/kg by performing subacute toxicity test. Six groups were formed as control, OVT, RVH, RVH+OVT, perindopril and carvacrol treatment groups. Goldblatt 2kidney-1clip surgical method was applied to all RVH groups. The cognitive functions of the subjects were evaluated by performing new object recognition and Morris water maze behavior tests. Blood, hippocampus and prefrontal cortex tissue samples were taken for biochemical studies, and heart muscle and aortic tissue samples for histopathological analysis.
Results:
In our study, while hippocampal and cortical Na+/K+-ATPase, NEP and ChAT levels decreased significantly in the RVH+OVT group; Aβ, AChE, OPN levels and systolic blood pressure values increased significantly. The behavioral test performances of hypertensive groups showed a significant decrease. In the carvacrol group, systolic blood pressure levels decreased significantly, biochemical parameters returned, and a significant improvement was found in performance in behavioral tests. 
Conclusion and Suggestions:
It has been observed that carvacrol prevents cardiovascular and improves cognitive functions by showing a strong antihypertensive activity.
It has been observed that carvacrol can improve the cholinergic system thanks to its anti-AChE, antiamyloidogenic and ChAT activation enhancing functions. Carvacrol in terms of being able to perform many modulatory effects alone at the same time, it holds promise in the treatment of cardiovascular and neurodegenerative diseases. 
Keywords: Renovascular hypertension, Postmenopausal hypertension, Cognitive damage, Cardiovascular damage, Carvacrol