Otistik bir çocuğun yabancı dil öğrenimine ilişkin örnek olay incelemesi
A Case study of an autistic child`s foreign language learning
Yazar: BEYHAN NAZLI
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET SABAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi stratejileri = Foreign language learning strategies ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
ÖZET Bu araştırmada otistik bir çocuk olan Hale'nin Türkçe öğrenimi incelendi. Bu incelemenin amacı, Hale'nin yabancı dili olan Türkçe'yi öğrenme sürecim anlamak ve bu süreçte ona yardımcı olmaktı. Hale'ye altı ay boyunca, bireysel özelliklerine, ihtiyaçlarına ve ilgilerine göre geliştirilen bir yabancı dil eğitim programı uygulandı ve programın Hale üzerindeki etkilerinin bir değerlendirilmesi yapıldı. Araştırmada durum çalışması modeli kullanıldı ve veriler gözlem, görüşme ve doküman incelemesi yöntemleriyle elde edildi. Verilerin toplanmasında kullanılan bu yöntemler, araştırmanın konusu birey olan Hale'yi yakından incelemeye, durumunu daha iyi anlamaya ve tanımlamaya olanak verdi. Bu nedenle, elde edilen verilerin analizi ve yorumlanmasında, Hale ve onun çevresindeki kişilerin tecrübeleri üzerinde duruldu ve bu kişilerin araştırma konusuna ilişkin bakış açılan yansıtıldı. Araştırma sonunda, Hale'nin anadili İngilizce'nin yanı sıra yabancı bir dil olarak Türkçe'yi de öğrenebildiği gözlendi. Gözlenen bu öğrenmenin sonuçları, yabancı bir dili öğrenme süreci öncesinde, otistik bir çocuğun aldığı erken ve yoğun davranış ve konuşma terapisinin, sistemli bir eğitimin, anadilinde konuşmayı bilmesinin, zihinsel bir engelinin bulunmamasının ve zekasının normal veya normalin üzerinde olmasının son derece önemli olduğunu gösterdi. Hale'nin Türkçe'yi öğrenme sürecinde yaşadığı zorluklar, yabancı bir dili öğrenmenin otistik bir çocuk için kolay olmadığını, bu dili öğrenirken bir çok problemle karşılaşılabildiğini ortaya koydu. Ancak, Hale'nin zamanla gösterdiği gelişme, otistik bir çocuğun yabancı bir dili öğrenmesinin zor olmasına rağmen imkansız olmadığım, ııçocuğun önüne çıkan güçlüklerin ve problemlerin uygun bir öğrenme ortamının oluşturulması ve çocuğun bireysel ihtiyaçlarına yönelik bir eğitim yaklaşımının sağlanmasıyla üstesinden gelinebildiğim ortaya çıkardı. Yabancı dil eğitim programının uygulanmasıyla, çevrenin Hale'nin Türkçe'yi öğrenmesinde en önemli faktörlerden birisi olduğu ortaya çıktı. Bu durum, otistik bir çocuğun yabancı bir dili öğrenmesinde çevrenin büyük bir katkısı olduğunu ve o dilin öğrenilmesi için uygun sosyal ortamı oluşturduğunu, bu ortam öğrenme sürecinin doğal bir parçası haline getirildiğinde, çocuğun öğrendiği dilin iletişim amaçlı kullanımını anlamasına yardımcı olabildiğini ve bu dili öğrenmeye karşı yaklaşımım etkileyebildiğini gösterdi. Öğrenme süreci öncesinde ve başlangıcında Türkçe'nin Hale üzerinde oluşturduğu baskı ve stres nedeniyle, program yoğun ve sık bir şekilde uygulanamadı. Bunun sonucunda, Hale Türkçe'yi okula gidebilecek ve toplumda kendisini tek başına idare edebilecek kadar öğrenemedi. Bununla birlikte, programın Hale için çeşitli kelime, kavram ve cümleleri ve bunların telaffuzunu öğrenmesi; Türkçe oyun oynamayı, şarkı söylemeyi ve iletişim kurmayı başarması; davranışlarında, sosyal ilişki ve becerilerinde ve anadilini kullanmasında gelişme kaydetmesi; kendini daha iyi ifade eder hale gelmesi ve sosyal konuşmaları kendiliğinden başlatması gibi bir çok olumlu ve faydalı sonucunun olduğu görüldü. Özetle, bu araştırma, otistik bir çocuğun yabancı bir dili öğrenme sürecini inceleyerek ona bu probleminde yardımcı olmak için gerçekleştirildi. Sonuç olarak, araştırmanın ortaya koydukları, bu çocuğun ihtiyaçlarıyla ve onun problemlerine çözüm getirme çalışmalarıyla sınırlandırıldı. Ancak, araştırmanın bu ye bu duruma benzer nitelikte mevcut olan veya olabilecek başka örnek olayların incelenmesine ııızemin hazırlaması ve hala bilinmezliğini koruyan bir gelişme özrü olan otizmin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunması da ümit edildi. iv

Abstract:
ABSTRACT In this research an autistic child, Hale, and her learning of Turkish was examined. The purpose of this effort was to understand Hale's foreign language learning process and to help her in this process. A foreign language training program, which was developed according to Hale's individual characteristics, needs and interests, was applied within a six-month period and the effects of this program on Hale were assessed. A case study design was used in the research, and the data was obtained through observations, interviews and document analysis. These methods, which were used to collect the data, led to a close examination of Hale, the individual under the investigation of this study, and a better understanding and description of her case. For this reason, the analysis and interpretation of the data collected focused on the experiences of Hale and the people in her environment, and their perspectives related to the subject of the study were reflected. At the end of this study, it was observed that Hale could learn Turkish as a foreign language in addition to her native language, English. The results of this observed learning showed that it was extremely important for an autistic child to; have an early intensive behavior and speech therapy, receive formal education, be verbal in the mother tongue, not have mental retardation, and have a normal or high level of intelligence, prior to his/her foreign language learning experience. The difficulties Hale experienced while learning Turkish pointed out that it wasn't easy for an autistic child to learn a foreign language and many problems could be faced through such a learning experience. However, the improvement Hale made graduallyindicated that although difficult, it was not impossible for an autistic child to learn a foreign language. The difficulties and problems the child encounters could be overcome through designing a proper learning environment and providing an educational approach based on the child's individual needs. The application of the foreign language training program revealed that the environment was one of the most essential factors that affected Hale's Turkish learning. This showed that the environment made a great contribution to an autistic child's foreign language learning and provided the social context for the learning of that language; and when this context was made a natural part of the learning process, it could help the child to understand the usage of the language with real communicative purpose and affect the way she/he approaches learning it. Because of the stress and pressure Turkish had on Hale before her learning experience and at the beginning of it, the program could not be applied intensively and consistently. As a result of this, Hale could not learn enough Turkish to be fully functional in the Turkish school system and the society. However, the program had a lot of positive and helpful gains for Hale such as her learning several Turkish words, concepts, phrases and their pronunciation; social play, singing songs and communicating in Turkish; improvement in her behaviors, social interactions and skills, and usage of mother tongue; expressing herself better and initiating social speech. To summarize, this research was done to help an autistic child to overcome her problem she had with a foreign language through examination of her learning experience with this language. Consequently, the findings that this research brought to light were bounded with this child's needs and attempts to find solutions for her problem. Nevertheless, it was also the researcher's expectation that this research VIcould lead to the examination of similar cases which are existing or will exist in different social contexts and contribute to the understanding of autism as a developmental disorder which still holds a lot of uncertainties. Vll