Yeni tespit edilmiş esansiyel hipertansiyonlu hastalarda metabolik ve hormonal değişiklikler ile kan basınçları arasındaki ilişki
Relationship to blood pressures with metabolic and hormonal changes, in patients with newly diagnosed essential hypertension
Yazar: SABRİYE GÜNER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome

Özet:
Güner S. , Yeni Tespit Edilmiş Esansiyel Hipertansiyonlu Hastalarda Metabolik ve Hormonal Değişiklikler ile Kan Basınçları Arasındaki İlişki, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Zonguldak, 2014.
Kanı, dolaşım yatağına doğru hareket ettirmek için gerekli basınç olan kan basıncını, kalbin pompalama eylemi (kalp debisi) ve arter tonusu (periferik direnç)  sağlar. Hipertansiyona neden olan faktörler bunlardan herhangi birinde veya her ikisinde artış yaparlar. Esansiyel hipertansiyon patofizyolojisini incelediğimizde; genetik faktörler, nörohümoral faktörler, beslenme özelliği ve çevresel faktörler ile etkileşimi görmekteyiz. Metabolik sendrom (MS) kardiyovasküler hastalık risk artışına yol açan bir grup metabolik bozukluklar topluluğudur. Bu metabolik bozukluklar glukoz intoleransı (tip 2 diyabet, bozulmuş glukoz toleransı veya bozulmuş açlık glukozu), obezite, dislipidemi ve hipertansiyondan oluşur.

Çalışmamızda yeni tespit edilmiş, ilaç kullanmayan esansiyel hipertansiyonlu olgularda, açlık kan şekeri (AKŞ), açlık insülin ve kortizol düzeyi, aldosteron, brain natriüretik peptit öncüsü (Pro-BNP) ve tiroid stimülan hormon (TSH) düzeyi, boy ve kilo değerleri ile bel çevresi, vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri çalışıldı. Hastaların ambulatuar kan basınç ölçümleri ve ekokardiyografileri çekilerek dipper ve non-dipper tansiyonları ile sol ventrikül diyastol sonu çapı (LVEDD), septum duvar kalınlığı (SDK) ve posterior duvar kalınlığı (PDK) hesaplandı. Hastalar NCEP-ATP III kriterine göre metabolik sendrom olan ve olmayan olarak gruplandırıldı.

Çalışmamızda yeni tanı almış ve ilaç kullanmayan hipertansiyonlu (27 erkek/ 27 kadın) 54 olgu alındı. Elde edilen veriler analiz edilerek alt grup karşılaştırmaları yapıldı.

Metabolik sendromlu hastaların sayısı 30 (15 erkek / 15 kadın), metabolik sendromlu olmayan hastaların sayısı ise 24 (12 erkek / 12 kadın) idi. Metabolik sendromlu olanların sistolik kan basıncı ortalaması 130 ± 28,22 mmHg, diyastolik kan basıncı ortalaması 80 ± 16,38 mmHg iken metabolik sendromlu olmayanların sistolik kan basıncı ortalaması 120 ± 19,09 mmHg, diyastolik kan basıncı ortalaması 75 ± 14,13 mmHg idi. Metabolik sendromlu olanların ambulatuar sistolik kan basıncı ortalaması 134 ± 17,74 mmHg, ambulatuar diyastolik kan basıncı ortalaması 81 ± 11,12 mmHg iken metabolik sendromlu olmayanların ambulatuar sistolik kan basıncı ortalaması 127 ± 12,43 mmHg, ambulatuar diyastolik kan basıncı ortalaması 78,5 ± 9,13 mmHg idi. Çalışmamızda ambulatuar sistolik ve diyastolik kan basınçları ile bel/kalça oranın pozitif yönde (r: 0,304, r: 0,227) korele olarak tespit edildi. İstatistiksel olarak ambulatuar sistolik kan basıncının korelasyonu anlamlı (p: 0,026) çıkmasına rağmen, ambulatuar diyastolik kan basıncı anlamlı (p: 0,099) bulunmadı. Metabolik sendromlu hasta grubunda non-dipper hasta sayısının (n: 26), metabolik sendrom olmayan gruba göre (n: 17) daha yüksek sayıda tespit edildi. Hastalarımızda ambulatuar sistolik kan basınç artışı ile TSH seviyesinin negatif yönde (r: -0,70) anlamlı (p: 0,048) şekilde korele olduğunu tespit ettik. Ambulatuar sistolik kan basıncı yüksekliği ile açlık kortizol seviyesi arasında pozitif korelasyon (r: 0,285) ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki (p: 0,037) tespit edildi.

Çalışmamız göstermiştir ki metabolik bozuklukların varlığı, prehipertansif ve erken hipertansif dönemde de kan basıncı üzerinde etkilidir. Hormonal faktörlerle erken evre primer hipertansiyon arasındaki ilişkiler net değildir. Ayrıca ambulatuar sistolik kan basınçları, ambulatuar diyastolik kan basınçlarına göre metabolik ve hormonal faktörlerle daha iyi koreledir. 

Anahtar kelimeler: Esansiyel hipertansiyon, metabolik sendrom, dipper hipertansiyon, non-dipper hipertansiyon

Abstract:
Guner S. , Relationship to Blood Pressures with Metabolic and Hormonal Changes, in Patients With Newly Diagnosed Essential Hypertension, Bulent Ecevit University Medical School, Department of Internal Medicine, Zonguldak, 2014.
Blood pressure, which is the pressure required to move blood to capillary system in the body, is provided by the pumping action of the heart (cardiac output) and arterial tone (peripheral resistance). The factors that causes hypertension increase one of these factor or both of them. When we examine the pathophysiology of essential hypertension; we can see the pathology depends on an interaction of genetic factors, neurohormonal factors, nutritional and environmental factors. Metabolic syndrome (MS) is a group of metabolic disorders which can be reason for increased risk of cardiovascular disease. These metabolic disorders are glucose intolerance (type 2 diabetes, impaired glucose tolerance or impaired fasting glucose), obesity, dyslipidemia and hypertension.

In our study, study group consists of patients, newly diagnosed and never used medication for hypertension.We checked on their blood paramaters like fasting blood glucose, fasting insulin, cortisol,aldosterone, brain natriuretic peptide precursor (pro-BNP), thyroid stimulating hormone (TSH) levels and also height, weight, body mass index (BMI) and waist circumference for all patients in our group. Patients ambulatory blood pressure measurements and echocardiography were performed. In addition to that dipper and non-dipper blood pressure, left ventricular end diastolic diameter (LVEDD), interventricular septum wall thickness and posterior wall thickness was calculated. According to the NCEP-ATP III criteria, patients with and without metabolic syndrome were grouped.

Our study group has 54 patients newly diagnosed hypertensive any medicated before, including 27 males and 27 females. Analysis of data obtained as a result is compared subgroup.

The number of patients with metabolic syndrome is 30 (15 male / 15 female) and the number of patients non-metabolic syndrome is 24 (12 males / 12 females). An average of systolic blood pressure for metabolic syndrome patients is 130 ± 28.22 mmHg and an average of diastolic blood pressure is 80 ± 16.38 mmHg. And for the non-metabolic syndrome patients an average of systolic blood pressure is 120 ± 19,09 mmHg and an average of diastolic blood pressure 75 ± 14,13 mmHg. An average of ambulatory systolic blood pressure for metabolic syndrome patients is 134 ± 17,74 mmHg and 81 ± 11,12 mmHg of diastolic blood pressure. An average of ambulatory systolic blood pressure for non-metabolic syndrome patients is 127 ± 12,43 mmHg and 78 ± 9,13 mmHg of diastolic blood pressure. In our study, ambulatory systolic and diastolic blood pressures were found to be correlated positively direction with waist / hip ratio (r = 0.304, r: 0.227). Statistically correlation of ambulatory systolic blood pressure was found significantly (p = 0.026) but ambulatory diastolic blood pressure (p: 0.099) was not found. The number of non-dipper patients (n= 26) with methabolic syndrome is higher than the number of non-dipper patients (n: 17) with non-methabolic syndrome. In our patients who has increased of ambulatory systolic blood pressure with TSH levels were detected significantly correlation to negative direction (r: -0,70, p: 0,048). Ambulatory systolic blood pressure, and high fasting cortisol levels correlated positively (r = 0.285) and statistically significant relationship (p = 0.037) was detected.

Our study showed that the presence of metabolic disorders, prehypertensive and hypertensive early in the period has an effect on blood pressure. The relation between hormonal factors and the early stages of primary hypertension is not clear. Also ambulatory systolic blood pressure better correlated with metabolic and hormonal factors than ambulatory diastolic blood pressure.
Key words: Essential hypertension, methabolic syndrome, dipper hypertension, non-dipper hypertension