Mekanik ventilasyon desteğindeki hastalarda bilinç düzeyi ve bası yarası riski ile ağrı davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between consciousness level and pressure sour risk and pain behaviors in patients receiving mechanical ventilation support.
Yazar: SEVDANUR YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY ARLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Mekanik ventilasyon desteğindeki hastalarda bilinç düzeyi ve basınç
yaralanması riski ile ağrı davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Materyal ve Metot: Bu araştırma 15/11/2023- 01/02/2024 tarihleri arasında
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Yoğun
Bakım Ünitelerinde tedavi gören 150 hastanın katılımı ile gerçekleştirilmiştir.
Örnekleme, 18 yaşından büyük, mekanik ventilatöre bağlı, yoğun bakım ünitesinde en
az 24 saat süresince tedavi gören ve deliryum gelişmemiş olan hastalar dahil edilmiştir.
Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Davranışsal Ağrı Ölçeği",
"Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama Aracı" ve "FOUR Skor Ölçeği"
kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Bağımsız Örneklem T Testi,
Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis Varyans Analizi, Post Hoc
Analizi, Regresyon Analizi ve Korelasyon Analizinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Hastaların %54,7' sinin erkek, %95,3' ünün evli, %42' sinin Dahili
yoğun bakım ünitesinde tedavi gördüğü, %70,7' sinin sigara kullanmadığı, %99,3'
ünün alkol kullanmadığı belirlenmiştir. Hastaların yaş ortalamasının 68.05± 15.71,
kilo ortalamasının 74.15± 13.68, boy ortalamasının 168.12±10.88 olduğu
belirlenmiştir. Hastaların FOUR Skor Ölçeği puan ortalaması 6.78±2.15,
Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama Aracı puan ortalaması 29.68±2.79
Davranışsal Ağrı Ölçeği puan ortalaması 4.73±1.46' dır. İnotropik destek alma
durumu (p< 0,001), cilt bütünlüğü durumu (p<0,001), yaş (p= 0,001) ve beden kitle
indeksinin (p= 0,033) basınç yaralanması risk durumunu etkilediği belirlenmiştir.
Beslenme şekli (p= 0,050), inotropik destek (p= 0,004) ve yoğun bakım yatış gün
süresinin (p= 0,003) ağrı davranışlarını etkilediği belirlenmiştir. Davranışsal Ağrı
Ölçeği puanı ile Four Skor Ölçeği puanı arasında (r: 0,190; p= 0,020), Four Skor
Ölçeği puanı ile Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama Aracı puanı arasında
(r: 0,306; p< 0,001) zayıf düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Regresyon analizi sonucunda Four Skor Ölçeği değerlerinin (β=0,190;p<0,05)
Davranışsal Ağrı Ölçeği' ni etkilediği, Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama
Aracı değerlerinin ise Davranışsal Ağrı Ölçeği üzerinde bir etkisinin olmadığı
bulunmuştur.
Sonuç: Hastaların bilinç düzeyi puanlarının düşük olduğu, basınç yaralanması
açısından yüksek risk grubunda yer almadığı ve ağrı davranışları puanlarının ise düşük
olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yoğun bakım hemşirelerin mekanik ventilasyon desteği
alan hastalarda basınç yaralanması riski ve ağrı davranışları açısından gerekli
değerlendirmeleri yaparak hasta gereksinimine göre planlanmış hemşirelik
girişimlerini uygulamaları hasta bakım kalitesinin iyileştirilmesi açısından önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Ağrı davranışları, Basınç yaralanması riski, Bilinç düzeyi,
Mekanik Ventilasyon, Yoğun bakım.

Abstract:
Aim: To determine the relationship between level of consciousness, pressure
injury risk and pain behaviors in patients on mechanical ventilation support.
Materials and Methods: This research was conducted with the participation of
150 patients who were treated in the Intensive Care Units of Samsun Ondokuz Mayıs
University Health Application and Research Center between 15/11/2023 and
01/02/2024. The sampling included patients who were older than 18 years of age, were
connected to mechanical ventilation, were treated in the intensive care unit for at least
24 hours, and did not develop delirium. The data of the study were collected using the
"Personal Information Form", "Behavioral Pain Scale", "Jackson/Cubbin Pressure
Area Risk Calculation Tool" and "FOUR Score Scale". Independent Sample T Test,
One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis Variance Analysis, Post
Hoc Analysis, Regression Analysis and Correlation Analysis were used to evaluate the
data.
Result: It was determined that 54.7% of the patients were male, 95.3% were
married, 42% were treated in the Internal Medicine intensive care unit, 70.7% did not
smoke, and 99.3% did not drink alcohol. It was determined that the average age of the
patients was 68.05± 15.71, the average weight was 74.15± 13.68, and the average
height was 168.12±10.88. The mean score of the patients on the FOUR Score Scale is
6.78±2.15, the mean score on the Jackson/Cubbin Pressure Area Risk Calculation Tool
is 29.68±2.79, and the mean score on the Behavioral Pain Scale is 4.73±1.46. It was
determined that inotropic support status (p< 0.001), skin integrity status (p<0.001), age
(p= 0.001) and body mass index (p= 0.033) affected the pressure injury risk status. It
was determined that nutrition (p = 0.050), inotropic support (p = 0.004) and intensive
care unit stay (p = 0.003) affected pain behaviors. There is a weak positive correlation
between the Behavioral Pain Scale score and the Four Score Scale score (r: 0.190; p=
0.020), and between the Four Score Scale score and the Jackson/Cubbin Pressure Area
Risk Calculation Tool score (r: 0.306; p< 0.001). It was determined that . As a result
of the regression analysis, it was found that the Four Score Scale values (β=0.190;
p<0.05) affected the Behavioral Pain Scale, while the Jackson/Cubbin Pressure Area
Risk Calculation Tool values had no effect on the Behavioral Pain Scale.
Conclusion: It was concluded that the patients' level of consciousness scores
were low, they were not in the high risk group for pressure injuries, and their pain
behavior scores were low. It is important for nurses to make necessary evaluations in
terms of pressure injury risk and pain behaviors in patients receiving mechanical
ventilation support and implement nursing interventions planned according to patient
needs in order to improve the quality of patient care.
Keywords: Pain behaviors, Pressure ulcer risk, Level of consciousness, Mechanical
ventilation, Intensive care.