Alternatif okulların felsefi temelleri ile Türkiye'deki uygulamaları: İstanbul ili örneği
The philosophical foundations of alternative schools and their practices in Turkey: Istanbul province sample
Yazar: ÖZDEN ERDAL ERKILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SOMAYYEH RADMARD
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif eğitim = Alternative education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Montessori, Maria = Montessori, Maria ; Okullar = Schools ; Reggio Emilia Yaklaşımı = Reggio Emilia Approach ; Waldorf pedagojisi = Waldorf pedogocis ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışmanın amacı alternatif okul olarak nitelendirilen düşünsel yapının felsefi temelleri ve Türkiye'deki uygulamalarını incelemektir. Çocuğun mutluluğunu temel amaç olarak gören alternatif eğitim yaklaşımı, otoriter, öğretmen merkezli ve başarı odaklı geleneksel eğitimin eleştirisiyle ortaya çıkmıştır. Alternatif eğitim, çocuğun mutluluğunu temel prensip olarak görme ve tüm sayıtlılarını bu prensip üzerine kurma gibi iddialarla karşımıza çıkmaktadır. Eğitimin içeriğini zenginleştirmek, devamlı değişim içinde olan dünyaya karşı bireyin kendisini var etme ve bu varlığı koruma çabalarında geleneksel eğitimin yetersiz kalması; alternatif eğitimin bireyin var olma çabasında daha kalıcı ve sürdürülebilir bir yol izlemesi bu çalışmayı kaçınılmaz kılan nedenlerin başında gelmektedir. Bu çalışmada alternatif okulları cazip kılan nedenler ve bu nedenlerin felsefi geçmişleri ile Türkiye'deki alternatif eğitim uygulamalarının aslına benzerlik ve farklılıkları incelenecektir. 
Geleneksel eğitime alternatif sunan düşünürlerin başında J.J. Rousseu gelmektedir. Bu çalışmada Rousseau'dan başlayarak alternatif eğitim felsefesinin oluşmasına katkı sağlamış düşünürlerin görüşlerine yer verilmiş ve alternatif eğitim felsefesinin temelleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Geleneksel eğitimle alternatif eğitim arasındaki farklar incelenmiştir.
Araştırma nitel bir araştırmadır. Araştırma, İstanbul ilindeki Montessori, Reggio Emilia ve Waldorf yaklaşımını uygulayan eğitim kurumlarında görev yapan öğretmen ve idareciler ile yapılan görüşmeler şeklinde yapılmıştır. Bu amaca en uygun, yarı-yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmacının yaptığı gözlemlerde veri olarak kullanılmıştır. Bunun sonucunda da Türkiye'deki alternatif okulların eğitim ve yönetim durumları irdelenmiştir.
Araştırmada alternatif okullarda; okulun genel bilgilerine, öğretmenin görevlerine, sınıf yönetimine, uygulanan eğitim programına, çocuk gelişimine, veli-okul ilişkisine, okul yönetimine ve eğitim modeline ilişkin bulgulardan faydalanılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the philosophical foundations of the intellectual structure and its practices in Turkey, which is described as alternative school. The alternative education approach considering the happiness of the child as the basic goal has developed through the criticism of the traditional education which is described as authoritarian, teacher-centered and success oriented. The alternative education comes up with the idea of taking the happiness of the child as the main principle. This study has been essential since the traditional education has fallen behind in ensuring and maintaining one's own efforts on creating himself or herself in the changing world and in the enrichment of learning content.  In this study the reasons that make alternative schools more attractive and its philosophical background have been analyzed. Also Turkey's practices in alternative education have been examined considering similarities and differences between the actual alternative educational practices and the ones in Turkey.
J.J Rousseu is one of the most influential philosophers who offered an alternative to the traditional education. This study includes the arguments and opinions of the philosophers who contributed significantly to the philosophy of alternative education, and furthermore, the foundations of the mentioned philosophy have been revealed. The differences between the traditional and alternative education have been analyzed.
The above-mentioned research is a qualitative research. In the course of the research interviews have been carried out with school managers and teachers performing in schools which apply the alternative educational approaches such as Montessori, Reggio Emilia and Waldorf. Relevant semi-structured interview forms have been prepared and they have been used as data in the researcher's observations. Consequently the educational and management status of Turkey's alternative schools have been examined.
In the study, the findings have been made use of pertaining to school background, teachers' tasks, class management, curriculum, child development, parent-school relationship, school management and education model.