Disosiyatif bozuklukta (konversiyon bozukluğu) erken dönem uyum bozucu şemaların incelenmesi
Investigation of early maladaptive schemas in dissociative disorder (conversion disorder)
Yazar: YAVUZ BAHADIR BEDİR
Danışman: PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kimlik = Identity ; Konversiyon bozuklukları = Conversion disorder

Özet:
Amaç: Disosiyatif bozukluk (DB) kişide bilinç, kimlik, bellek, çevreyi algılama gibi normalde bir bütün halinde çalışan işlevlerin etkilendiği kronik psikiyatrik bir bozukluktur. Bu bozukluğun yaşam kalitesini etkilediği ve önemli derecede işlevsellik kaybına yol açtığı bilinmektedir. Bundan dolayı DB'nin erken tanı ve tedavisi önemlidir. Bildiğimiz kadarıyla literatürde DB'de erken dönem uyum bozucu şemalar ile ilişkisini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada DB hastalarının sosyodemografik, klinik özellikleri ve erken dönem uyum bozucu şemalar ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem ve Gereç: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde kesitsel tipte gerçekleştirilen bu çalışmanın,  örneklemini DSM-5'e göre DB tanısı konmuş 61 DB hastası ve 67 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 128 kişi oluşturmaktadır. DB hastalarına Disosiyatif Bozukluklar İçin Görüşme Çizelgesi (DBGÇ) kullanılarak tanı konulmuştur. Katılımcıların sosyodemografik ve klinik özellikleri, klinisyen tarafından hasta ile yapılan görüşmeler sırasında kaydedildi. Şemalara ait alt ölçekler Young Şema Ölçeği (YŞÖ) ile değerlendirildi. Elde edilen veriler, veri setine kayıt edilerek, uygun istatistiki analizler uygulandı.

Bulgular: Disosiyatif bozukluk hastalarının %77'sini Tanımlanmış Diğer Bir Disosiyatif Bozukluk (TDDB), %12'sini Disosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB), % 6'sını Depersonalizasyon/Derealizasyon bozukluğu (DPB/DRB), %3'ünü ise Disosiyatif amnezi oluşturmaktadır. YŞÖ'nün tüm alt ölçeklerinde DB tanısı alan grupta kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). Hasta grubunun %78'inde duygusal travma , %16'sında cinsel travma, % 3'ünde fiziksel travma kaydedilirken, % 3'ünde ise hiçbir travma gözlenmedi.
Sonuç: DB'li bireylerde kontrol grubuna göre beş şema alanının her birine dair skorlar yüksek olarak bulundu. Bu nedenle,  bu çalışma DB'de yapılacak psikoterapötik müdahalelerin bu şemalara odaklanması gerektiğini düşündürmektedir. DB'de şemaların belirlenmesi hastalığın etiyopatogenezi ve tedavisi açısından yardımcı olabilir. 
Anahtar Sözcükler: Disosiyatif bozukluk, kimlik, şema, konversiyon bozukluğu

Abstract:
Objective: Dissociative disorder (DD) is a chronic psychiatric disorder in which functions such as consciousness, identity, memory, and perception of the environment that normally work as a whole are impaired. It is known that this disorder affects the quality of life and causes a significant loss of functionality. Therefore, early diagnosis and treatment of DD is important. As far as we know, there is no study in the literature that examines its relationship with early maladjustment schemas in DD. In this study, it was aimed to examine the sociodemographic and clinical characteristics of DD patients and their relationship with early maladaptive schemas.
Materials and Methods: The sample of this cross-sectional study conducted in Gülhane Training and Research Hospital, Mental Health and Diseases Clinic consists of a total of 128 people, 61 of whom were diagnosed with DD according to DSM-5 and 67 healthy controls. Patients with DD were diagnosed using the DDIS (Dissociative Disorders Interview Schedule). Sociodemographic and clinical characteristics of the participants were recorded by the clinician during the interviews with the patient. The subscales of the schemas were evaluated using the Young Schema Scale (YSS). The obtained data were recorded in the data set and appropriate statistical analysis was applied.
Results: 77% of the patients with dissociative disorder constitute Other Specified Dissociative Disorder (OSDD), 12% Dissociative Identity Disorder (DID), 6% Depersonalization/Derealization Disorder (DPD / DRD), and 3% Dissociative Amnesia (DA). In all subscales of YSS, a statistically significant difference was found in the group diagnosed with DD compared to the control group. Emotional trauma was recorded in 78% of the patient group, sexual trauma in 16%, physical trauma in 3%, and no trauma was observed in 3%.
Conclusion: The scores for each of the five schema areas were found to be higher in individuals with DD compared to the control group. Therefore, this study suggests that psychotherapeutic interventions in DD should focus on these schemas. Determination of schemas in DD disease can be helpful in terms of etiopathogenesis and treatment of the disease.
Key Words: Dissociative disorder, identity, schema, conversion disorder