Rusların Hıristiyanlaşma süreci ve Rus dinî kimliğinin oluşumu
The Russians Christianization process and the formation of Russian religious identity
Yazar: ELİF RÜMEYSA ULUÇAM
Danışman: PROF. DR. MEHMET KATAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
Ruslar 988 yılında Knez I. Vladimir'in öncülüğünde Hıristiyanlığı kabul etmiştir. Bu olayla birlikte Ruslar siyaset, hukuk, sanat ve edebiyat gibi alanlarda ilerleme kaydederek özgün bir medeniyet oluşturmaya başlamıştır. Ancak ilerleyen süreçte Rus topraklarında Moğol egemenliğinin başlaması söz konusu gelişmeleri olumsuz etkilemiştir. Bu süreçte Rus Kilisesi, Moğolların ve Rus idarecilerin nezdinde önemli bir konum elde etmiş; böylece Moğol egemenliğinin ortadan kalkmasından sonra kurulan yeni Rus devletinde de etkin bir role sahip olmuştur. Moğol hâkimiyetinin ortadan kalktığı dönemde Doğu Roma İmparatorluğu'nun yıkılışı da bu etkin rolü pekiştirmiş; öyle ki bazı Rus din adamları Rus devletine "III. Roma" yakıştırmasını yaparak hem Kilise'yi hem de devleti Doğu Roma'nın varisi olarak kabul etmişlerdir. Bu doğrultuda Rus Kilisesi Ortodoksların koruyucusu olarak görülmüş; Rus devleti de Kilise'nin desteğiyle bölgedeki Türk halklarına asimilasyon politikası uygulamıştır. Tüm bu durumlar Rus Kilisesi'nin söz konusu dönemde gelmiş olduğu konumu hem Hıristiyanlık hem de Türk tarihi açısından önemli kılmaktadır. Çalışmada Rusları Hıristiyanlığı kabule götüren süreçte Doğu Roma İmparatorluğu'nun rolü incelenmiş ve Rus Kilisesi'nin nihai anlamda geldiği vaziyete etki eden tarihsel olaylar ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmada tüm bu olayların yaşandığı IX ila XV. yüzyıl arasındaki dönem, kronolojik ve tarihî bir perspektifle ortaya koyulmuştur.

Abstract:
The Russians accepted Christianity in 988 under the leadership of Prince Vladimir I. With the occurrence of this event, the Russians began to create a distinctive civilisation by advancing in areas like politics, law, art, and literature. In the time that followed the establishment of Mongolian domination in the Russian territories, however, had a negative effect on these developments. The Russian Church became more significant at the Mongols and Russian politicians in this period; thus, it had a effective role in the new Russian state that was founded when Mongolian sovereignty vanished. This active stance was furthered by the Eastern Roman Empire's collapse during the time of the Mongol eradication; such that the Russian state was therefore as accepted to "The Third Rome" by certain Russian clergy, who also considered the Church and the state as the heirs of Eastern Rome. In this regard, the Russian Church was viewed as the Orthodox's protector, and the Russian state, with the Church's backing, undertook an assimilationist policy toward the Turkish populations in the region. Due to these circumstances, the role played by the Russian Church during that time is significant for both Christianity and Turkish history. The study covered the role played by the Eastern Roman Empire in the conversion of the Russians to Christianity as well as historical occurrences that had an impact on the ultimate status of the Russian Church. In this context, the timeframe between 9th and 15th centuries, during which all of these events occurred was presented with chronological and historical perspective in this study.