Pozitif psikolojik sermayenin iş stresi üzerindeki etkisinin belirlenmesi
A research on determining the effect of positive psychological capital on job stress
Yazar: HATİCETÜL KÜBRA YENİ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE SEZİCİ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Stres = Stress ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İş stresi = Job stress

Özet:
Araştırmanın temel amacı pozitif psikolojik sermayenin iş stresine etkisini belirlemektir. Araştırmanın ilk değişkeni olan pozitif psikolojik sermaye; öz-yeterlilik, umut, iyimserlik ve dayanıklılık boyutlarının bir araya gelmesi ile oluşan üst yapı olarak tanımlanmaktadır (Luthans, Youssef ve Avolio, 2006: 19). Araştırmanın ikinci değişkeni ise iş stresidir. İş stresi; işgörenin iş yerinde yaşadığı (Turunç ve Çelik, 2010: 186) ve işgörenin biyolojik ve fizyolojik sistemini etkisiz hale getiren psikolojik sorunlar (Selye, 1974: 26) olarak ifade edilmektedir. Araştırmada kullanılan pozitif psikolojik sermaye ölçeği Luthans, Youssef ve Avolio tarafından 2007 yılında geliştirilen, 24 ifadeden ve 4 boyuttan oluşan ölçektir. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlamasını Çetin ve Basım 2012 yılında gerçekleştirmişlerdir. Bu ölçek iyimserlik, dayanıklılık, umut ve öz-yeterlilik olmak üzere 4 boyuttan oluşmaktadır. İş stresi ölçeği ise House ve Rizzo tarafından 1972 yılında geliştirilen, 7 ifadeden ve tek boyuttan oluşan ölçektir. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlamasını Efeoğlu 2006 yılında doktora tezi ile gerçekleştirmiştir. Araştırmanın evrenini Kütahya İli Merkez İlçe'de bulunan liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Evrenden anket aracılığı ile olasılığa dayalı örnekleme tekniklerinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 314 sağlıklı veriye ulaşılmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve YEM programlarından faydalanılarak fark testleri, faktör analizleri, güvenilirlik analizleri, korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda pozitif psikolojik sermayenin ve pozitif psikolojik sermaye boyutlarından iyimserlik ve dayanıklılığın iş stresi üzerinde negatif yönlü ve anlamlı etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelime: Pozitif Psikoloji, Pozitif Psikolojik Sermaye, Stres, İş Stresi.

Abstract:
The main purpose of the study is to determine the effect of positive psychological capital on work stress. Positive psychological capital, the first variable of the study, is defined as the superstructure formed by the combination of self-efficacy, hope, optimism and resilience dimensions (Luthans, Youssef ve Avolio, 2006: 19). The second variable of the study is work stress. Work stress is defined as psychological problems that the worker lives at work (Turunç and Çelik, 2010: 186) and neutralize the worker's biological and physiological system (Selye, 1974: 26). The positive psychological capital scale was used in the study is a scale consisting of 24 expressions and 4 dimensions developed by Luthans, Youssef and Avolio in 2007. The adaptation of the scale to Turkish was performed by Çetin and Basım in the year 2012. This scale consists of 4 dimensions: optimism, resilience, hope and self-efficacy. The work stress scale was developed by House and Rizzo in 1972 and consists of 7 expressions and one dimension. The adaptation of the scale to Turkish was performed by Efeoğlu with his doctoral thesis in 2006. The universe of the study consists of teachers serve in the high schools in the central district of Kütahya. It has been reached 314 healthy data from the universe by using simple random sampling method from probability based sampling techniques. To analyze the data, differentiation tests, factor analyzes, reliability analysis, correlation analysis and regression analyzes were used by using SPSS and YEM programs. As a result of the analysis it has been came out that positive psychological capital and optimism and resilience –which they are from positive psychological capital dimensions- have a negative directional and significant effect on work stress.
Key Words: Positive Psychology, Positive Psychological Capital, Stress, Work Stress.