İran anayasasında temel hak ve özgürlükler
Fundamental rights and freedoms in Iran's constitution
Yazar: ASHKAN FATTAHİ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR SALİHPAŞAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Temel hak ve özgürlükler, hukuk devleti olmanın şartlarındandır. Hukuk devletinde bireylerin temel hak ve özgürlükleri beraber ve eşit koşullarda korunur ve gelişir. Toplum açısından bir devletin ne kadar adil ve tarafsız davrandığı o hükümetin toplumun farklı kesimlerinin temel hak ve özgürlüklerine nasıl davrandığıyla belirlenir. Bu açıklamalardan yol çıkarak tezimizde bireylerin temel hak ve özgürlüklerini temin edecek sistem ele alınmıştır. Bu nedenle çalışma alanımız anayasa ve diğer çeşitli yasalarla ilgilidir. 
Tezin birinci bölümünde İran?da insan hakları ve temel hak ve özgürlüklerin sürecini kısaca anlattıktan sonra, İran?da temel hak ve özgürlüklerin tarihçesini inceleyeceğiz. Buradan hareketle ülkenin çeşitli dönemlerinde temel hak ve özgürlükleri bazı örneklerle ele alacağız. Bu çerçevede ilk önce eski imparatorluklar dönemi, daha sonra ise yeni çağda (meşrutiyet devrim?inde) ülkenin durumuna bakacağız. Bunlardan sonra İran İslam Devrim?inden önceki ve sonraki durumu detaylarıyla anlatacağız.
İkinci bölümde İran İslam Cumhuriyeti anayasası (özellikle Milletin Hakları başlığı altındaki maddeler) ve diğer ilgili yasalarda temel hak ve özgürlükler konusu ilgili maddeler inceleyerek, İslam hükümetinin bu yöndeki faaliyetleri gösterilmiştir ve yapılan tespitler sonuç bölümünde açıklanmıştır.



Anahtar sözcükler
1.	temel hak
2.	temel özgürlükler
3.	temel hak ve özgürlüklerin sistemi 
4.	anayasa maddelerini gerçekleştiren alt yasalar ve tüzükler
5.	temel hak ve özgürlüklerin teminatı

Abstract:
Fundamental rights and freedoms are one of the requisiteness for being a constitutional state. In a constitutional state, individual?s rights and freedoms are preserved and developed together and equally. How fair and objective a government according to society is assessed by how the government respects the rights and freedoms of society?s different classes. Based on this explanation, in this paper the system that will provide individual?s fundamental rights and freedoms is discussed. For this reason, the field of study in the thesis is about constitution and other various regulations.
In section one, after talking about the process of human rights and fundamental rights and freedoms in Iran shortly, we will study the history of fundamental rights and freedoms in Iran. Starting from this, we will discuss fundamental rights and freedoms in some periods of the country with some examples. Within this scope, first of all we will view old imperial period and the status of the country at new era afterwards. After all of these, we will discuss the situation before and after Iranian Islamic Revolution in detail.
In second section, by studying the items relevant to fundamental rights and freedoms in the Constitution Islamic Republic of Iran (especially entries under People?s Rights) and other related regulations,  activities of Islamic government are presented and findings are pointed in conclusion section.



Keywords
1. fundamental right
2. fundamental freedoms
3. the system of fundamental rights and freedoms
4. lower legislations and rules fulfilling constitution provisions
5. assurance of fundamental rights an