Kadına özgü kanserlerden korunma ve erken tanıda hemşirelerin etkinliği
Effectiveness of nurse in early detection and protection from cancer belonging to the women
Yazar: GÜLTEN ÇAY
Danışman: PROF.DR. LALE TAŞKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Kadınlar = Women ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
ÖZET Araştırma üreme çağındaki kadınların üreme sistemi ve meme kanserinden korunmaları ve erken tanımlamada hemşirenin etkinliğini ortaya koyabilecek bir hizmet modelini geliştirmek ve sonuçlarını değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı ve uygulamalı olarak yapılmıştır. Örneklemi, 15-49 yaş grubundaki toplam 36 evli kadm oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, risk faktörlerini saptamak amacıyla bir anket ve bir muayene formu kullamlmıştır. Anket formu uygulandıktan sonra, kansere ilişkin risk altında olduğu belirlenen bireyler muayene için çağrılmıştır. Muayeneye gelen kadınlara araştırmacı tarafından fizik ve pelvik muayene yapılmış ve muayene formu doldurulmuştur. Anket ve muayene formu, karar verme ve uygulama (öneri) rehberi doğrultusunda değerlendirildikten sonra, risk altındaki kadınlara riske yönelik gerekli açıklamalarda bulunulmuş, erken tam belirtisi gösteren bireyler, tetkik ve muayenelerinin yapılması amacıyla hastaneye sevk edilmiştir. Hastaneye gelen kadınların tetkik ve muayene sonuçları izlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, gözlemciler arası tutarlılık ve chi-square testleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen anket sonuçlarına göre kadınların hepsinde kansere ilişkin bir veya daha fazla risk faktörü bulunduğu saptanmıştır. Anket sonuçlarına göre erken tam belirtileri bulunan 170 kişi (%47.2) muayene için çağrılmıştır. Muayeneye 110 kişi gelmiş (%64.7). muayeneye gelen bireylerden 60 kişi (%54.5) hastaneye sevk edilmiştir. Hastaneye gelen bireylerden 58 kadına (%96.6) kanser dışında bir hastalığın tanısı konmuş, bir kadm meme kanseri şüphesi teşhisi almış, bir kadında meme kanseri nedeniyle izleme alınmıştır. Böylece hemşirelerin yalnızca veri toplama araçlarım kullanarak oldukça yüksek sayılabilecek bir oranda hastalıklara ilişkin doğru karar verebilecekleri bulunmuştur. Bunun yanında hemşirelerin kansere ilişkin risk faktörlerini ve erken tam belirtilerini veri toplama arcı kullanarak saptayabilecekleri belirlenmiştir. Kadma özgü kanserlerin önlenmesi ve erken tanısında hemşirelerin daha etkin olabilmelerine yönelik gerekli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler : Kanser, önlenmesi, erken tam, kadın/hemşire m

Abstract:
SUMMARY This stady was performed to determine the participation of nurses is dairying abaut urogenital cancer and breast cancer earlier diagnostic signs and risk factors, developing the helping models and results. The experimental group consisted of 360 15-49 old maried women. They were asked to answer some questions prepared to determine wheather they have risk factors on present earlier diagnostic signs. After test some ones in cancer risk were called to examine. After examination, the ones who were thought to be in early diagnostic sing group were reguestioned transferred to the haspital for examination. The results of their physical examination and the laboratory findings were evaluated. Percentage, chi-square and inter-observer test were used to veryfy the data. The results revealed taht, all women have are or more risk factors. 170 women (%47.2) that have early diagnostic signs, inwite to the interview. 110 women (%64.7) have come to the interwiew and 60 of them transferred to the hospital (%54.5). %96.6 women were found to have diseases other than cancer, but one women were found the breast cancer risk and one women were breast cancer. This results has led us to conlude that nurses could not make an early diagnosis of cancer, but they may participitate in collecting daha about risk factors. Suggestions were give to make the nurses more effective in prevention and earlier diagnosis of cancer. Kaywords : Cancer, prevention, early diagnosis, women/nurse. IV