Öğretmen adaylarının duygusal zekâ ve üstbiliş farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between emotional intelligence and metacognitive awareness levels of teacher candidates
Yazar: BEHLÜL ÇETİN
Danışman: PROF. DR. İLKE EVİN GENCEL
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu araştırmada, öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri ile üstbiliş farkındalık düzeylerinin öğrenim gördükleri program, cinsiyet, sosyal etkinliklere katılma durumu ve sosyoekonomik durumlarına göre incelenmesi ve bu iki değişken arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından tekil ve ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında İzmir ilinde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan öğretmen adayları ve formasyon eğitimi alan toplam 280 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların demografik bilgileri, Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın duygusal zekâ verileri, Hyuneung Lee ve Yungjung Kwak tarafından geliştirilmiş ve Türk kültürüne uyarlaması 2016 yılında Kayıhan ve Arslan tarafından gerçekleştirilmiş olan Duygusal Zekâ Ölçeği ile toplanmıştır. Üstbiliş farkındalık verileri ise Shraw ve Dennison tarafından 1994 yılında geliştirilen ve 2007 yılında Abacı, Çetin ve Akın tarafından Türkçeye uyarlanan Bilişötesi Farkındalık Envanteri ile toplanmıştır.
Araştırmanın verileri, istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri ile üstbiliş farkındalık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzey ve pozitif yönlü ilişki olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this research, the relationship between between teacher candidates' emotional intelligence and metacognitive awareness, as well as the effects of their academic department, gender, participation in social activities, and socioeconomic status, was examined. The research employed a cross-sectional survey design, including both descriptive and correlational methods. The sample consisted of 280 students in total, including those from various departments in the education faculty and those enrolled in pedagogical formation programs at the state university where the research was conducted during the 2023-2024 academic year. Demographic information of the participants was obtained through a Personal Information Form designed by the researcher. Data were collected with the Emotional Intelligence Scale, developed by Hyuneung Lee and Yungjung Kwak and adapted to Turkish by Kayıhan and Arslan in 2016, and the Metacognitive Awareness Inventory, developed by Schraw and Dennison in 1994 and adapted to Turkish by Abacı, Çetin, and Akın in 2007.
The data of the study were analyzed using a statistical package program. The research findings showed that there was a statistically significant, moderate and positive relationship between the emotional intelligence levels of teacher candidates and their metacognitive awareness levels.