Bor(B) uygulamalarının mısır bitkisinin gelişimi ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Effect of boron(B) application on development and some quality properties of corn plant
Yazar: MİNE KILLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYFER ALKAN TORUN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bor = Boron ; Kalite özellikleri = Quality properties ; Verim özellikleri = Yield properties ; Çiçek tozu = Pollen

Özet:
Bitkilerde borun (B) generatif kısıma taşınmasında sorunlar olduğu birçok literatür çalışmasında ortaya konmuştur. Borun özellikle taneye taşınmasındaki rolünü belirlemek için sera koşullarında mısır bitkisi ile yürütülen bu çalışmada, değişik uygulama metodu (kontrol, toprak, yaprak, toprak+yaprak) ile artan dozlarda B uygulamaları (0,1,2.5,10,20 mg kg-1 ve 300 mg L-1) yapılmıştır. Mısır bitkisinin farklı büyüme dönemlerinde (V3, V6, V9, V10 ve tane oluşum dönemi) hasat gerçekleştirilmiştir. Çalışmada uygulamaların, klorofil düzeyi (SPAD değeri), kuru madde verimi, yeşil aksam ve tanede B konsantrasyonu, bitkisel parametreler, yeşil aksam ve tanede N konsantrasyonu üzerine etkisi belirlenmiştir. Ayrıca uygulamaların özellikle bitkinin tanede nişasta ve ham protein miktarı, çiçekte çiçek tozu canlılık ve üretim miktarları gibi bazı kalite parametreleri üzerine etkisine de bakılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen verilere göre, değişik uygulama metodları ile artan dozlarda B uygulamasının yeşil aksam SPAD değeri, kuru madde verimi, B konsantrasyonu ve azot konsantrasyonu üzerine etkisinin %1 seviyesinde istatistiki olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere ilave olarak, yeşil aksam B konsantrasyonlarının kontrole göre (B0) artan dozda B uygulaması ile arttığı, en yüksek artışların toprak+yaprak kombinasyon uygulamalarında olduğu saptanmıştır. Bitkinin büyümesiyle birlikte yeşil aksam B konsantrasyonunda artış saptanmış ve en yüksek B konsantrasyon artışının V10 döneminde örneklenen koçan yaprağında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tane B konsantrasyonunda B0'a uygulamasına göre en belirgin artış oranın %62 ile TB20+YB ve %55 ile TB10+YB uygulamalarında, azot konsantrasyonunda %38 ile TB2.5 uygulamasında, nişasta oranında %13 ile YB uygulamasında artış olduğu belirlenmiştir. 
 
Anahtar Kelimeler: Bor, uygulama metodları, verim-kalite parametreleri, çiçek tozu canlılık düzeyleri ve üretim miktarları

Abstract:
It has been revealed in many literature studies that there are problems in the transport of boron (B) to the generative part in plants. In this study, which was carried out with corn plants in greenhouse conditions to determine the role of boron in the transport of boron to the grain, different application methods (control, soil, leaf, soil+leaf) and increasing doses of B applications (0,1,2.5,10,20 mg kg-1 and 300 mg L-1) was made. Harvesting was carried out at different growth periods (V3, V6, V9, V10 and grain formation period) of the corn plant. In the study, the effects of applications on chlorophyll level (SPAD value), dry matter yield, B concentration in green parts and grain, plant parameters, N concentration in green parts and grain were determined. In addition, the effects of the applications on some quality parameters such as the amount of starch and crude protein in the grain, the vitality of the pollen in the flower and the production amounts were also examined.	
According to the data obtained from the study, it was determined that the effect of B application in increasing doses with different application methods on the green part SPAD value, dry matter yield, boron concentration and nitrogen concentration was statistically significant at the 1% level. In addition to this information, it was determined that green component B concentrations increased with increasing dose of B compared to the control (B0), and the highest increases were observed in soil + leaf combination applications. With the growth of the plant, an increase in the green part B concentration was determined and the highest B concentration increase was determined in the cob leaf sampled in the V10 period. In addition, the most significant increase in grain B concentration compared to B0 application was 62% in TB20+YB and 55% in TB10+YB applications, in nitrogen concentration with 38% in TB2.5. It was determined that there was an increase in starch ratio by 13% in YB application.

Keywords: Boron, application methods, yield-quality parameters, pollen vitality levels and production amounts