Discus nervi optici morfolojisi ve peripapiller retinal sinir lifi tabakası kalınlığının yaş gruplarına göre değerlendirilmesi
The evaluation of optical disc morphology and peripapillary retinal nerve fiber layer thickness according to age groups
Yazar: BURAK ŞEN
Danışman: PROF. DR. BİRSEN ÖZYURT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Günümüzde birçok nörolojik ve oftalmolojik hastalığın tanısında kullanılan Optik Koherens Tomografi (OKT) tekniği, görme yolları ve optik sinir ile nörolojik hastalıkların birbirleri arasındaki farkın anlaşılabilmesini sağlayan non-invaziv bir yöntemdir. Çalışmamız, sağlıklı bireylerde optik koherens tomografi cihazı kullanılarak elde edilen discus nervi optici ile peripapiller retinal sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlıklarını yaş gruplarına göre değerlendirmek ve normatif veri tabanına katkıda bulunmak amacıyla yapılmıştır. RSLT ölçümleri 459 sağlıklı bireyin 918 gözü üzerinde OKT ile yapılmıştır. Bireyler farklı yaş grubuna göre (18-39, 40-59, 60-79 ile 80 yaş ve üzeri) değerlendirilmiştir. Ölçümlerde her iki göze ait superior, inferior, nasal, temporal kadran değerleri ve ortalama kalınlık değerleri kullanılmıştır. RSLT kalınlığı için yaptığımız ölçümler sonucunda en kalın kadran inferior kadran olarak tespit edilmiştir (sağ göz inferior kadran 115,95±24,07 µm, sol göz inferior kadran 115,19±22,07 µm ve her iki kadranın korelasyon değeri r=0,723). Ortalama RSLT kalınlığı sağ gözde 89,83±14,75 µm, sol gözde 89,07±12,75 µm iken genel RSLT kalınlığı da 89,45±13,75 µm olarak bulunmuştur. Yaş gruplarına göre RSLT değerlendirmesi sonucu artan yaş ile beraber anlamlı düzeyde tüm kadranlarda azalma olduğu tespit edilmiştir (p<0,001 ve r=0,789). Ortalama RSLT kalınlığı, yalnızca sol gözde anlamlı olmakla beraber kadınlarda her iki gözde de erkeklere göre fazla olduğu bulunmuştur (p=0,25). Discus nervi optici'nin morfolojik ölçüm ve değerlendirmesi, RSLT ölçümünü yapmış olduğumuz 459 kişi içerisinden dahil etme kriterlerine uygun olan 310 kişinin verileri kullanılarak yapılmıştır (135 Erkek, 157 Kadın). Bu ölçümlerde rim alanı, disk alanı ve cup hacmi değerleri kullanılmıştır. Sağ göz rim alanı ortalama 1,35±0,3 mm², sol göz rim alanı ortalama 1,36±0,3 mm²'dir. Rim alanı'nın her iki gözde de artan yaşla beraber anlamlı düzeyde azaldığı görülmüştür (p<0,001 ve sağ göz rim alanı r=-0,347, sol göz rim alanı r=-0,284). Sol göz disk alanı 2,1±0,44, sağ göz disk alanı 2,09±0,42 mm²'dir. Her iki gözün disk alanları ile ortalama RSLT kalınlıkları arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (sağ göz için r=0,124 ve p<0,001, sol göz için r=0,139, p=0,014). Sol göz cup hacmi 0,245±0,26 mm³, sağ göz cup hacmi 0,25±0,324 mm³'tür. Çalışmamız sonucunda artan yaş ile birlikte 4 kadranın tamamının, ortalama RSLT kalınlıklarının ve rim alanı'nın azaldığı görülmüştür. Bu çalışmada toplumumuzun ortalama RSLT kalınlığının, OKT cihazında referans alınan ortalama RSLT kalınlığından (104,8±10,7 μm) düşük olduğunu gözlemledik (89,45±13,75 µm). Farklı çalışmaların sonuçları da dikkate alındığında etnik kökenin RSLT kalınlığı üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Bu konuda toplumumuza ait normatif veri tabanı oluşturtulması için daha fazla kişinin dahil edileceği ileri çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Optical Coherence Tomography (OCT) technique, which is used in the diagnosis of many neurological and ophthalmological diseases today, is a non-invasive method that allows to understand the difference between visual pathways, optic nerve and neurological diseases. Our study was carried out to evaluate the discus nervi optici and peripapillary retinal nerve fiber layer (RNFL) thicknesses obtained by using optical coherence tomography device in healthy individuals according to age groups and to contribute to the normative database. RNFL measurements were made by OCT on 918 eyes of 459 healthy individuals. Individuals were evaluated according to different age groups (18-39, 40-59, 60-79 and 80 years and over). Superior, inferior, nasal, temporal quadrant values and mean thickness values of both eyes were used in the measurements. As a result of the measurements we made for the RNFL thickness, the thickest quadrant was determined as the inferior quadrant (right eye inferior quadrant 115.95±24.07 µm, left eye inferior quadrant 115.19±22.07 µm, and the correlation value of both quadrants r=0.723). While the mean RNFL thickness was 89.83±14.75 µm in the right eye and 89.07±12.75 µm in the left eye, the overall RNFL thickness was 89.45±13.75 µm. As a result of RNFL evaluation according to age groups, it was determined that there was a significant decrease in all quadrants with increasing age (p<0.001 and r=0.789). However the mean RNFL thickness was significant only in the left eye, it was found to be higher in both eyes in female than in male (p=0.25). Morphological measurement and evaluation of Discus nervi optici was made using the data of 310 individuals (135 Male, 157 Female) out of 459 individuals whose RNFL measurements were made and who met the inclusion criteria. Rim area, disc area and cup volume values were used in these measurements. The mean rim area of the right eye is 1.35±0.3 mm², and the mean area of the rim of the left eye is 1.36±0.3 mm². It was observed that the rim area decreased significantly with increasing age in both eyes (p<0.001 and right eye rim area r=-0.347, left eye rim area r=-0.284). The disc area of the left eye is 2.1±0.44, and the disc area of the right eye is 2.09±0.42 mm². A positive correlation was found between the disc areas of both eyes and the mean RNFL thickness (r=0.124 and p<0.001 for the right eye, r=0.139, p=0.014 for the left eye). Left eye cup volume is 0.245±0.26 mm³, right eye cup volume is 0.25±0.324 mm³. As a result of our study, it was observed that the mean RNFL thickness and rim area of all 4 quadrants decreased with increasing age. In this study, we observed that the mean RNFL thickness of our population was lower than the mean RNFL thickness (104.8±10.7 µm) referenced in the OCT device (89.45±13.75 µm). Considering the results of different studies, it is seen that ethnicity has an effect on RNFL thickness. There is a need for further studies to include more people in order to create a normative database of our society in this regard.