Hiperprolaktinemili hastalarda paraoksonaz aktivitesi ve insülin direnci ile osteokalsin ilişkisi
Paraoxonase activity and insulin resistance relation with osteocalcin in patients with hyperprolactinemia
Yazar: İLKAY ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. FAHRİ BAYRAM
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hiperprolaktinemi = Hyperprolactinemia ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Lipidler = Lipids ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Prolaktin = Prolactin ; Prolaktinoma = Prolactinoma ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
AMAÇ: Hiperprolaktinemide glukoz ve lipid metabolizması bozuklukları olduğu bildirilmektedir. Düşük dereceli inflamasyon ve obezitenin yanı sıra oksidatif stres ve kemik metabolizmasının da insülin direnci ile ilişkili olduğu öne sürülmektedir. Bu çalışmada prolaktinomalı hastalarda tedavi öncesi ve PRL seviyeleri normalleştikten sonra PRL seviyelerinin; insülin direnci, proinflamatuvar sitokin seviyeleri ve kemik yapım belirteci olan osteokalsin seviyeleri üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Bu çalışmanın diğer bir amacı ise tedavi öncesi ve sonrası hiperprolaktinemik bireylarde oksidatif stres belirteçlerinin değerlendirilmesiydi.HASTALAR ve METOD: Ortalama yaşları 37.50 ± 10.98 yıl olan prolaktinomalı 24 kadın, 10 erkek toplam 34 hasta ve yaş, cinsiyet ve VKİ benzer 20 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Makroadenomu ve kitle etkisi olan hastalara transsfenoidal adenomektomi yapılırken, diğerlerine dopamin agonisti bir ajan olan Kabergolin ile medikal tedavi verildi. İnsülin direncini değerlendirmek için HOMA-IR indeksi kullanıldı. Antropometrik veriler ve metabolik değerler başlangıçta ve PRL seviyelerinin normale dönmesinden 3-6 ay sonra ölçüldü.SONUÇLAR: Beklendiği üzere cerrahi ve/veya Kabergolin tedavisi ile PRL seviyeleri anlamlı olarak düştü. Hasta grubunda başlangıca göre VKİ, bel çevresi, bel/kalça oranı, vücut yağ yüzdesi ve total kolesterol seviyeleri de anlamlı azalmalar gösterdi (sırasıyla p=0,014; p=0,040; p=0,045; p=0,035; p=0,039). Hastaların HOMA-IR değerleri tedavi öncesinde kotrollerden yüksekti ve PRL seviyelerinin normalleşmesinin ardından azaldı ancak değişiklik istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı. Başlangıçta VKI >30 kg/m2 olan hastalarda HOMA-IR, AUCins değerleri, hs-CRP, TNF-?, ve OC seviyeleri yüksek, adiponektin seviyeleri ise düşüktü. Obez hastalarda hs-CRP seviyeleri tedavi sonrasında da yüksek kaldı, VKİ, bel çevresi ve vücut yağ yüzdesinde anlamlı azalmalar izledik. IL-6 ve hs-CRP seviyeleri de tedaviden sonra anlamlı oranda düştü.Hastaların paraoksonaz aktivitesi tedaviden sonra azaldı (p=0,008). Başlangıçta hastalarda AOPP seviyeleri sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında yüksekti (p=0,002), hem obez (p=0,003) hem de obez olmayan hastalarda(p= 0.042) anlamlı azalmalar (p=0,003) görüldü. Thiol seviyeleri hiperprolaktinemik hastalarda yüksek bulundu ve yüksek kaldı (sırasıyla p=0,016, p=0,008) . Ksantin oksidaz seviyeleri tedaviyi takiben azaldı, obezlerde ise daha anlamlı azalmalar gözlendi.SONUÇLAR: Sonuçlarımız sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında hem glukoz/lipid metabolizmasında hem de protein oksidasyonunda değişiklikler olduğunu ortaya çıkardı. Bu değişiklikler hiperprolaktinemi ile ilintili kilo alımı veya hipogonadizme bağlı olabilir , çünkü PRL seviyeleri ile değerlendirilen parametreler arasında hiçbir korelasyon saptanmadı. Her ne kadar PRL artışı ile direk bir ilişki olmasa da hiperprolaktinemili hastalar olasılıkla obezite ve hipogonadizm gibi eşlik eden bozukluklara bağlı olarak bozulan metabolik profil açısından iyi incelenmelidirler.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Hiperprolaktinemi, insülin direnci, dislipidemi, oksidatif stres

Abstract:
AIM: Hyperprolactinemia has been reported to be associated with impaired glucose metabolism and abnormalities of lipid metabolism. Oxidative stress and bone metabolism is also suggested to be related with insulin resistance besides low grade inflammation and obesity. We aimed to investigate the effects of prolactin levels on insulin resistance, proinflamatuary sitokine and osteocalcin- the marker of osteoblastic activity- levels in the patients with prolactinoma before and following normalization of PRL levels in this study. Another object of the study was evaluating the markers of oxidative stres in hyperprolactinemic objects before and after therapy.PATİENTS AND METHODS: Thirty- four patients (24 women and 10 men) with prolactinoma, aged 37.50 ± 10.98 years and twenty age, gender and BMI matched healthy volunteers as a control group were enrolled to the study. The patients with macroadenomas and mass effects were underwent to transsphenoidal adenomectomy, while the others received medical therapy with a dopamine agonistic agent- cabergoline. HOMA-IR is used to determine insulin resistance. Antropometric data and metabolic values were measured at baseline and after 3-6 months following normalisation of PRL levels.RESULTS: PRL levels were observed to be decreased significantly after surgery and/or cabergoline treatment as expected. BMI, waist circumference, waist/hip ratio, body fat percent and levels of total cholesterol also showed significant reductions in patients group after treatment compared to baseline (p=0,014; p=0,040; p=0,045; p=0,035; p=0,039 respectively). HOMA-IR values of patients were higher than controls before treatment and decreased following normalisation of PRL levels but the changes didn?t reach to statistical significancy. At baseline HOMA-IR, AUCins values, levels of hs-CRP, TNF-?, and OC were higher and adiponektin levels were lower in patients whose BMI was >30 kg/m2. . hs-CRP levels remained significantly increased after treatment in obese patients. We observed significant reductions in BMI, waist circumference , and body fat percent. IL-6 and hs-CRP levels decreased significantly in obese patients after treatment. Paraoxonase activity also decreased after treatment (p=0,008). AOPP levels were higher in patients compared to healthy controls at baseline (p=0,002), a significant decrease was observed (p=0,003) both in obese (p=0,003) and non-obese (p= 0.042) patient groups. Thiol levels were found to be increased in hyperprolactinemic patients and remained higher (p=0,016, p=0,008 ,respectively). Xhantine oxydase levels decreased following treatment, but a more significant decrease was observed in obese patients.CONCLUSİON: Our results revealed some alterations both in glucose / lipid metabolism and protein oxidation in hyperprolactinemic patients compared to healthy controls. These alterations may be associated with the weight gain or hypogonadism related to hyperprolactinemia, because no correlation was found between PRL levels and evaluated parameters. Although there isn?t a direct link with increased PRL; the patients with hyperprolactinemia must undergo to a tight investigation about metabolic profile possibly impaired as a result of co-disorders like obesity or hypogonadism.KEY WORDS: Hyperprolactinemia, insulin resistance, dislipidemia, oxidative stress