Amasra-İnkum (Bartın) arasında yer alan önemli biyotopların haritalanması
Mapping of the important biotopes located between Amasra-İnkum (Bartin)
Yazar: YELİZ SARI NAYİM
Danışman: PROF. DR. YAHYA AYAŞLIGİL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bartın = Bartın ; Doğa koruma = Nature conservation ; Peyzaj ekolojisi = Landscape ecology ; Peyzaj planlama = Landscape planning

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'nin Batı Karadeniz Bölümü'nün önemli kıyı yörelerinden biri olan Bartın ilinin Amasra ve İnkum yerleşimleri arasında yer alan önemli biyotop alanlarının belirlenmesi ve haritalanması amaçlanmıştır. Bölge, Karadeniz'e özgü Avrupa-Sibirya biyocoğrafik bölgesinin denize yakın öksin kesimini temsil etmektedir. Zengin ekolojik ve floristik çeşitliliğe sahip alandaki biyotopların ayrılmasında flora, abiyotik özellikler, aktüel vejetasyon ve güncel alan kullanımına ait veriler göz önüne alınmıştır. Verilerin hazırlanmasında ve değerlendirilmesinde uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemlerine ait teknikler etkin olarak kullanılmış, analizler için gerekli olan uydu verileri, sayısal haritalar ve sözel veritabanları oluşturulmuştur. Farklı biyotopların ayırt edilmesinde, diğer faktörlerin yanı sıra bitki örtüsünün tür bileşimi önemli bir gösterge olarak kullanılmıştır. Buna göre, farklı ekolojik ve floristik özelliğe sahip biyotopları temsil eden 156 adet röleve alanında vejetasyon alımları ve envantere dayalı tespitler gerçekleştirilmiştir.Elde edilen verilerin analizi sonucunda yapılan sınıflandırma ile ana biyotop alanları hakim ve karakteristik bitki türlerine, farklı ekolojik özelliklere ve alan kullanım tiplerine göre alt biyotoplara ayrılmıştır. Daha sonra biyotopların alan içindeki dağılımları, toplumların fizyonomik yapıları detaylı olarak açıklanmıştır. Buna ilave olarak araştırma alanında bulunan insan müdahalelerinin biyotoplar üzerindeki olumsuz etkisi vurgulanmıştır.Alanda doğal yakın ve kültürel biyotoplarda, 13 adedi endemik olmak üzere toplam 620 bitki taksonu tespit edilmiştir. Araştırmada yaprağını döken orman alanları, çalılıklar, dik kayalık alanlar, ağaçlandırma alanları, tarım alanları, İnkum kumul alanı, Bartın nehir yatağı, yol kenarları, tahrip edilmiş alanlar, kentsel yerleşim alanları ve kırsal yerleşim alanları olmak üzere 11 adet ana biyotop tipi belirlenmiştir. Ana biyotoplar 30 alt biyotop tipine ayrılarak, toplamda 41 adet biyotop sınıflandırılarak, haritalanmıştır.

Abstract:
In this researh, it was aimed to identify and map the biotope areas located between the settlements of Amasra and Inkum that belong to the City of Bartın, an important coastal province of the northwest part of the Black Sea Region of Turkey. This region represents the onshore Euxin part of Euro-Siberian phytogeographical region. Flora, abiotic characteristics, actual vegetation and contemporary land uses were taken into account for indentification of biotopes found in the research area that has a rich ecological and floristic diversity. Techniques of remote sensing and GIS were effectively used for preparation and interpretation of data and also satellite images, digital maps and databases that required for analysis were generated. Composition of species belonging to plant cover was used as an indicator in addition of other factors for distinguishing different biotopes. Accordingly, vegetation surveys were carried out and inventory were made in selected 156 sample plots that represent various ecological and floristic characteristics.According to classsification made with spatial analysis of data gathered, main biotope areas were divided into sub-biotopes in terms of dominant and characteristic plant species, various ecological properties and also types of land use. Then, findings about distribution of biotopes in the research area, physiognomical structure of plant societies were explained in detail. Additionally, adverse effects of different land uses and operations within the research area were emphasized.In the research area, 620 plant taxons, 13 of them endemic, were identified within semi-natural and cultural biotopes. Furthermore, 11 main biotopes were classified as deciduous forest lands, afforested lands, agricultural lands, scrub lands, steep rocky areas, Inkum dune area, Bartın Riverside, spoiled lands, urban settlements and rural settlements. Moreover, these biotopes were divided into 30 sub-biotopes. In other words, total number of 41 biotopes were classified and mapped during the research.