Pandemi ve sanat
Paandemic and art
Yazar: NEZİHA ÇOMAK
Danışman: DOÇ. DR. SAFİYE BAŞAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı / Plastik Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts

Özet:
Salgın hastalıklar insanlık tarihi içerisinde farklı zamanlarda ortaya çıkmış ve günümüzde de Covid-19 pandemisi olarak yaşanmıştır. Bulaşıcı hastalıklar eğer tüm dünya üzerinde görülüyorsa pandemi olarak tanımlanmaktadır. Pandemi bir sağlık kavramı olarak görülmekle birlikte plastik sanatlardan, edebiyata birçok sanat yapıtına da yansımıştır. 

Sanat tarihi içerisinde pek çok sanat yapıtında salgın hastalıkların etkisini görülmektedir. Özellikle Avrupa tarihinde toplumları sarsan Veba, Cüzzam, İspanyol Gribi ve AİDS gibi salgın hastalıklar sanat yapıtlarına da yansımışlardır. Bu hastalıklardan kendileri de etkilenen bazı sanatçılar hastalığın bireysel ve toplumsal etkilerini yapıtlarında dışa vurmuşlardır.

Bu araştırma, Covid 19 pandemisinin etkisi altında üretilen plastik sanatlar alanındaki çalışmaları saptamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Pandeminin sanat dünyasındaki etkisi ve Türkiye'de üretilen sanat yapıtlarına yansıması, bu süreçte özellikle sanatçıların yaşadığı belirsizlik ve endişe duygularının sanat yapıtlarına nasıl yansıdığı ele alınmaktadır. 

Kısıtlama sürecinde yapıtların üretiminde farklı malzeme arayışlarına gidilmiş ve pandemiyi temsil eden simgesel biçimler yapıtların üretiminde kullanılmıştır. Ayrıca üretilen sanat yapıtlarının sanatseverlerin beğenisine sunulması için karantina ve mesafe gibi yeni şartlarda online etkinlikler ve başvurulan farklı alternatif sergileme yöntemleri de bu tezin araştırma kapsamı içerisinde incelenmiştir. Yine bu dönemde kapalı olan müzeler de sanat severlere online olarak sanat yapıtlarını görme olanağı sunmuştur. Pandeminin gerek tema olarak sanat yapıtlarına yansıması gerekse sanat pratiklerinde meydana gelen değişiklikler ele alınmıştır. Pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının özverili çabaları gözlerden kaçmamış, sanatçıların imgelem dünyasında da yerini almış ve sanat yapıtları yoluyla yüceltilmiştir. Klasik sanat yapıtları üzerine yapılan pastiş ve parodi uygulamalarıyla pandemiye karşı toplumsal farkındalık yaratılmaya çalışıldığı gözlenmiştir.

Covid-19 pandemi sürecinin Türkiye sanat ortamına yansımaları araştırılmış ve 12 sanatçı ile pandeminin sanat dünyasına etkileri üzerine görüşmeler yapılmıştır. Çağdaş Türk sanatında etkin bir şekilde sanat yapıtı üreten ve sergileyen günümüz sanatçılarının çalışmalarında, pandemi sürecinin etkileri, tecrit, hijyen, maske ve mesafe gibi temalar olarak yansıdığı görülebilmektedir. Bu süreçte gerek sanat yapıtı üretiminde gerekse sergilenmesinde yaratıcı fikirler üretildiği ve kollektif sanatsal üretim etkinlikleri de oluşturulduğu incelenmiştir.

Abstract:
Epidemic diseases have emerged at different times in human history and have been experienced today as the Covid-19 pandemic. Infectious diseases are defined as pandemics if they are seen all over the world. Pandemics are seen as a health concept and have also been reflected in many works of art from plastic arts to literature.

The effects of epidemic diseases can be seen in many works of art throughout the history of art. Especially in European history, epidemic diseases such as Plague, Leprosy, Spanish Flu and AIDS, which shook societies, were also reflected in works of art. Some artists who were also affected by these diseases expressed the individual and social effects of the disease in their works.This research aims to identify and analyze works in the field of plastic arts produced under the influence of the Covid 19 pandemic. The impact of the pandemic on the art world and its reflection on works of art produced in Turkey, and how the feelings of uncertainty and anxiety experienced by artists in this process are reflected in works of art are discussed.

During the restriction process, different materials were sought in the production of works and symbolic forms representing the pandemic were used in the production of works. In addition, online events and different alternative exhibition methods used in new conditions such as quarantine and distance in order to present the produced works of art to art lovers were examined within the scope of this thesis. Again, museums that were closed during this period also offered art lovers the opportunity to see works of art online. The reflection of the pandemic on works of art as a theme and the changes that occurred in art practices were discussed.

The devoted efforts of healthcare workers during the pandemic did not go unnoticed, it also took its place in the imagination of artists and was glorified through works of art. It was observed that social awareness was tried to be created against the pandemic with pastiche and parody applications made on classical works of art.
The reflections of the Covid-19 pandemic process on the art scene in Turkey were investigated and interviews were conducted with 12 artists about the effects of the pandemic on the art world. It can be seen that the effects of the pandemic process, isolation, hygiene, mask and distance are reflected in the works of today's artists who actively produce and exhibit works of art in contemporary Turkish art. It has been examined that in this process, creative ideas were produced both in the production and exhibition of works of art, and collective artistic production activities were also created.