Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlığı algılarının incelenmesi
Examining the perceptions of the preservice social studies teachers about media literacy
Yazar: AYKUT ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM SARI
Dumlupınar Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Medya = Media ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlık algılarının çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını bir ölçek geliştirerek incelemektir. Bu amaçla araştırmacı tarafından Medya Okuryazarlık Algı Ölçeği (MOAÖ) geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, belirlenen yedi devlet üniversitesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarında 2016-17 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören öğrencilerden tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenen toplam 1000 kişilik sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada oranlı tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlık algıları iken araştırmanın bağımsız değişkeni demografik özelliklerdir (yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik durum, kardeş sayısı, coğrafi bölge vb.).
 Elde edilen araştırma verilerinin çözümlenmesinde ve yorumlanmasında, One-Way Anova Testi ve T-Testi analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğrencilerin, genel olarak medya okuryazarlığı algılarının hem ölçek hem de alt boyutlar bazında yüksek seviyede olduğu bulunmuştur. Yapılan araştırmada, TV izleme süresi, internet kullanım süresi ve yaşanılan bölge ile yaşanılan yerin niteliği gibi bazı değişkenlerin, öğrencilerin medya okuryazarlığı algılarına önemli ölçüde etki ettiği saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine whether preservice social studies teachers' perceptions of media literacy differentiate or not according to various variables by developing a scale. For this purpose, Media Literacy Perception Scale (MLPS) was developed and applied by the researcher. The research was designed in a descriptive survey model. The study group is determined by random sampling method and consisted of 1000 Social Studies Education students who are studying in 2016-17 academic year in the first, second, third and fourth grades of the determined state universities. Stratified sampling method was used in this study. While the dependent variable of the study is media literacy perceptions of the preservice social studies teacher, the dependent variables of the study are demographic characteristics (age, gender, socio-economic status, number of siblings, geographical region, etc.).
One Way Anova and T-test analyzes were used to analyze and interpret the research data. According to the results of the study, it was found that the students who are studying in the Social Studies Education Department, generally have high level of perceptions about media literacy on the bases of both scale and sub-dimensions. It was found in the conducted research that, the variables such as TV watching time, internet usage period, location of the living area and the quality of the living area have a significant effect on the students' perceptions of media literacy.