Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı sigara bağımlısı kişilere sigara bırakma çalışması
A study on smoking cessation in tobacco addicts who are registered with family health centre
Yazar: EMİNE AVCI
Danışman: UZMAN İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Bağımlılık = Dependency ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Tütün = Tobacco ; Tütün kullanımı bozuklukları = Tobacco use disorder

Özet:
Amaç: Sigara bağımlılığı küresel bir halk sağlığı sorunudur. Bağımlılar çoğu zaman bağımlı olduklarını kabul etmez ve tedavi için başvurmazlar. Çalışmada Eğitim Aile Sağlığı Merkezimize kayıtlı olan sigara kullanıcılarının sigara bırakma yönünde harekete geçmesi hedeflendi. 
Gereç ve Yöntem: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğantepe Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı olan 121 sigara kullanıcısı çalışmaya alındı. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve sigara kullanımları hakkında sorular içeren anket, katılımcılarla yüz yüze veya telefonla görüşülerek dolduruldu. Görüşme sonunda, katılımcılara sigara bırakma yönünde bilgilendirme yapıldı. Katılımcılarla takip eden 3 ay içerisinde ayda bir kez yüz yüze veya telefonla görüşüldü. Aylık görüşmeler sırasında, katılımcılara sigara bırakma önerisi tekrarlandı ve katılımcıların sigarayı bırakma hususunda çabası olup olmadığı sorgulandı. 
Bulgular: Araştırmaya katılan kişilerden 71'inin (%58,7) sigarayı bırakmayı hâlihazırda düşündüğü tespit edildi. Sigara bırakmayı düşünen kişilerden 51'inin (%71,8) sigara bırakmayla ilgili bir planı olmadığı görüldü. Sigara bırakma önerileri ve bilgilendirmeler sonrasında, çalışmaya alınan 121 kişinin 58'inde (%47,9) bırakma yönünde fikir değişikliği oldu. 3 aylık takip sonucunda toplamda 40 (%33,1) kişinin sigara bırakma çabası gösterdiği tespit edildi. Hâlihazırda sigara bırakma düşüncesi olan katılımcıların sigara bırakma çabası daha yüksek bulundu ve bu fark anlamlıydı (p=0,001). 
Sonuç: Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin, çalıştığı birime kayıtlı tüm sigara kullanıcılarının sigarayı bırakmayı düşünüp düşünmediğini sorgulayarak sigara bırakma önerisinde bulunmaları ile sigara kullanan bireylerin sigara bırakma oranlarında artış sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, sigara bırakma, tütün, bağımlılık.

Abstract:
A Study on Smoking Cessation in Tobacco Addicts who are Registered with Family Health Centre
Aim: Addiction to cigarettes is a global public health issue. Addicts often do not admit that they are addicted and do not seek treatment. The aim of the study was to motivate people who are registered to the Family Health Centre to quit smoking tobacco.
Materials and Methods: In this study, there were 121 participants who were cigarette smokers and registered to Ankara Training and Research Hospital Doğantepe Education Family Health Centre. The questionnaire including questions about participants' sociodemographic background and cigarette smoking habits was completed either face-to-face or over the phone. At the end of the interview, participants were briefed about quitting smoking tobacco. Participants were interviewed face-to-face or over the phone once a month in the following three months. During the monthly interviews, advices about smoking cessation were repeated to participants, and participants were asked whether they were making effort to quit smoking.
Results: At the beginning, it was understood that 71 of the participants (58.7%) were considering to stop smoking. However, of the people who thought to quit smoking, 51 participants (71.8%) did not have any particular smoking cessation plan. After the advices and information about smoking cessation, 58 of the 121 participants (47.9%) had decided to quit smoking. As a result of 3 months follow-up, 40 participants (33.1%) were found to make an effort to quit smoking. Smoking cessation efforts of people who were already considering to quit smoking were found higher, and this difference was significant (p= 0.001).
Conclusion: Family physicians working in the Family Health Centres can increase the smoking cessation rates of smokers who are registered to their working units by questioning whether they consider quitting smoking and proposing smoking cessation.
Key Words: Family practice, smoking cessation, tobacco, addiction.