Türk bankacılık sektörünün finansal performansının klasik ve bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi: BİST'te bir uygulama
Evaluation of the financial performance of the Turkish banking sector with classical and fuzzy multi-criteria decision-making methods: An application in BIST
Yazar: ÖKKEŞ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE YAKUT
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Entropi = Entropy ; Finansal performans = Financial performance ; Performans = Performance ; TOPSIS = TOPSIS ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; VIKOR yöntemi = VIKOR method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bankacılık sektörü finansal sistemin önemli bir parçası olarak yer alır. Bankaların finansal sistemdeki pozisyonu nedeniyle bankacılık sektöründe meydana gelebilecek herhangi bir olumsuzluk tüm ülke ekonomisini etkileyebilmektedir. Bankacılık sektörünün kaynak dağılımı ve finansal aracılık görevi açısından etkin ve verimli çalışması, ülke ekonomisi açısından çok önemlidir. Dolayısıyla ekonomiler içerisinde oldukça kritik noktada bulunan bankaların finansal performanslarının değerlendirilmesi büyük öneme sahiptir.
Bu çalışmada; Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören 22 bankanın 2009-2018 yılları arası finansal performanslarının, klasik ve bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmada, Copeland yöntemiyle bütünleştirme işlemi yapılarak, kullanılan klasik ve bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerinden öne çıkan yöntemin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada analizler sonucunda elde edilecek verilerin, Türk bankacılık sektörünün finansal performansına katkı yapacağı düşünülmektedir.
Çalışmada 26 adet kriter kullanılmıştır. Kullanılan kriterlerin ağırlıkları Entropi ve Bulanık Shannon Entropi yöntemleriyle hesaplanmıştır. Daha sonra Topsis, Vikor, Bulanık Topsis ve Bulanık Vikor yöntemleriyle performans analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar Copeland yöntemiyle bütünleştirilmiş ve tek sıralamaya dönüştürülmüştür. Yöntemlerin sıralama sonuçları ve Copeland yöntemi sıralaması arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyon testi yapılarak değerlendirilmiştir. Korelasyon testine göre, Bulanık Topsis yönteminin öne çıktığı görülmüştür. Copeland yöntemi ile Bulanık Topsis yöntemi α=0,5 kesim aralığı sonuçlarının en yüksek korelasyona sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Entropi, VIKOR ve TOPSIS, bulanık Shannon entropi, bulanık TOPSIS ve bulanık VIKOR, Copeland yöntemi

Abstract:
The banking sector is an important part of the financial system. Because of the position of the banking sector in the financial system, any negativity that may occur in the banking sector can affect the entire economy of a country. The effective and efficient function of the banking sector, in terms of the duties of distribution of resources and financial mediation, is rather important for the national economy. Therefore, it is of great importance to evaluate the financial performance of banks, which are at critical points in economies.
In this study, it was aimed to evaluate the financial performances of 22 banks, which operated in Borsa Istanbul (BIST) from 2009 to 2018, by using the classical and fuzzy multi-criteria decision-making methods. Furthermore, the study, it was aimed to determine the method that stood out from the classical and fuzzy multi-criteria decision-making methods by using the Copeland method. It is believed that the data to be obtained as a result of the analyses in the study will contribute to the financial performance of the Turkish banking sector.
In the study, 26 criteria were taken into consideration. The weights of the criteria that were used in the study were calculated by using the Entropy and Fuzzy Shannon Entropy methods. Then, performance analyses were conducted by using the Topsis, Vikor, Fuzzy Topsis, and Fuzzy Vikor methods. The results that were obtained were unified by using the Copeland method and converted into a single ranking. The relationships between the ranking results of the methods and the Copeland method ranking were evaluated by using the Spearman rank correlation test. According to the correlation test, it was observed that the Fuzzy Topsis method stood out among the others. It was determined that the Copeland method and Fuzzy Topsis methods had the highest correlation between α = 0.5 cut-off interval results.

Keywords: Entropy, VIKOR and TOPSIS, fuzzy Shannon entropy, fuzzy TOPSIS and fuzzy VIKOR, Copeland method