Türkiye'de sağlık hizmetlerinde manevi danışmanlık: Bir karma yöntem araştırması
Spiritual counseling practices in the health services in Turkey: a mixed-method study
Yazar: AYSUN ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT HOROZCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Danışmanlık = Consulting ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Manevi destek = Spiritual support ; Manevi terapiler = Spiritual therapies ; Maneviyat = Spirituality ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Bu araştırmayla ülkemizde sağlık hizmetlerinde manevi danışmanlık uygulamalarına yönelik bakış açısını "manevi destek uygulaması" şeklinde vücud bulan süreç ekseninde değerlendirmek, bu amaçla uygulamanın muhatabı olan hasta, hasta yakını ve sağlık görevlilerinin bakış açısını ortaya koymak, onların uygulamanın işlevselliğine yönelik değerlendirmelerini analiz etmek böylece manevi danışmanlık uygulamalarına duyulan ihtiyaç konusunda tespitte bulunmak hedeflenmektedir. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmada anket ve gözlem tekniklerinin kullanıldığı bölüm Çalışma 1, mülakat ve gözlem tekniklerinin kullanıldığı aşama ise Çalışma 2 olarak adlandırılmıştır. Çalışma 1'in örneklemini 86 hasta, 118 hasta yakını ve 168 sağlık görevlisi olmak üzere İstanbul, Samsun ve Ordu illerinden toplam 372 katılımcı oluşturmuştur. Çalışma 2 ise kendi içinde iki kısımda değerlendirilmiştir. Çalışma 2a olarak planlanan aşamada örneklemi 5 hasta ve 17 hasta yakını; Çalışma 2b olarak tasarlanan aşamada ise örneklemi 7 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın nicel aşamasında, yani Çalışma 1'de veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışma 2 olarak tanımlanan nitel aşamada ise verilerin değerlendirilmesinde kategorik içerik analizine başvurulmuştur. Araştırmamız sonucunda hastanelerde manevi danışmanlık uygulamasının muhataplarının manevi danışmanlık uygulamasının işlevselliğine yönelik olumlu bir bakış açısına sahip oldukları ve manevi destek görevlisinin çeşitli konularda fayda sağlayacağını düşündükleri tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to evaluate the point of view about spiritual counselling practices in Turkey's health services in the context of the process that has taken shape as "spiritual support practice", to reveal the perspectives of the patients, patient relatives and health care providers involved in this practice, to analyse their evaluations regarding the functionality of the practice, and thus to determine the need for spiritual counselling practices. In this mixed-method study, the part utilising the questionnaire and observation techniques is named Study 1, while the stage utilizing the techniques of interview and observation is named Study 2. The sample of Study 1 consists of a total of 372 participants from the provinces of Istanbul, Samsun and Ordu including 86 patients, 118 patient relatives and 168 health care providers. Study 2 was divided into two further parts. In the stage named Study 2a, the sample consists of 5 patients and 17 patient relatives, while the sample of Study 2b consists of 7 nurses. In the quantitative stage of the study, Study 1, the data was analysed with the SPSS 23 software package. Category content analysis was utilised sing and evaluating in the qualitative stage called Study 2. It was concluded that those who are involved in the spiritual counselling practice in hospitals have a positive view about the functionality of this practice and that they believe that spiritual counsellors would provide benefits in various aspects.