Ofis histeroskopi yapılan hastalarda ağrıyı etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determi̇ni̇ng the factors affecti̇ng pai̇n wi̇th offi̇ce hysteroscopy
Yazar: BÜŞRA ŞAHİN
Danışman: UZMAN AYSU AKÇA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı yönetimi = Pain management ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Histeroskopi = Hysteroscopy ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies

Özet:
Amaç: Biz bu çalışmada; ofis histeroskopi sırasında hastaların ağrı
düzeylerini belirleyip, ağrıyı etkileyen bağımsız risk faktörlerini ortaya koymayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif araştırma olup, 15 Ağustos – 15 Ekim 2020 tarihleri arasında hastanemizin ofis histeroskopi ünitesine başvuran  reprodüktif, perimenopozal ve postmenopozal dönemdeki 102 hasta ile yapıldı. 
Hastaların yaşı, paritesi, kilosu, boyu, bilinen hastalık öyküsü, bilinen panik atak varlığı, menopozal durum, uterusun pozisyonu, müllerian anomali varlığı, kronik pelvik ağrı varlığı, dismenore ve disparoni varlığı, doğum şekli, ofis histeroskopi endikasyonları, histeroskopi yapılma öyküsü gibi demografik ve klinik özellikler bakıldı. Ayrıca histeroskopi öncesinde misoprostol kullanımı, ofis H/S sırasında alet kullanımı, operatif işlem varlığı ve işlem süresi kaydedildi. Hastanın işlem öncesinde, işlem sırasında ve sonrasındaki vital bulgularına bakılarak işlem sırasında hissettiği ağrının skorlaması(VAS skor) yapıldı. VAS skor ≥6 ve VAS skor<6 olmak üzere ağrının şiddetine göre hastalar 2 gruba ayrıldı. Her iki grup demografik,klinik özellikler ve işleme ait özellikler açısından karşılaştırıldı. 
Bulgular: Her iki grup arasında demografik veriler açısından karşılaştırılma yapıldığında vajinal doğum yapmamış olmak daha şiddetli ağrı ile ilişkili bulunmuştur (p<0,001). Vajinal doğum yapmamış olan hastalar değerlendirildiğinde; VAS skoru <6 olan hastaların %12,9'u vajinal doğum yapmamış olarak bulunurken, VAS skoru ≥6 olan hastaların %47,5'i vajinal doğum yapmamış olarak bulundu.
Klinik ve işleme ait özelliklerden buji ile servikal dilatasyon,uterusun pozisyonu ve işlem süresinin ağrıyı arttırdığı gözlenmiştir. Ortalama işlem süresi 6,71 ± 3,8 dk olup, en kısa süren işlem 1 dakika,en uzun süren işlem ise 20 dakikaydı. İşlem süresi değerlendirildiğinde; VAS skoru <6 olan hastaların işlem sürelerinin ortalama değeri 5,6 ± 3,3 dakika, VAS skoru ≥6 olan hastaların ortalama işlem süresi  8,4 ± 3,9 dakika bulundu. Buji ile servikal dilatasyon ihtiyacı oluşan hastaları değerlendirdiğimizde; VAS skoru <6 olan hastaların %4,8'inde buji ile dilatasyon yapıldı, VAS skoru ≥6 olan hastaların %17,5'inde buji ile dilatasyon yapıldı. Ofis histeroskopi sırasında serviksin buji ile dilatasyonu yapılan hastalarda şiddetli ağrı saptadık ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Uterusun retrovert ve orta hatta oluşunun hissedilen ağrı ile ilişkili olduğu ancak antevert oluşunun hissedilen ağrıyı etkilemediği sonucuna ulaşıldı. Uterusun orta hat pozisyonunun ağrıyı azalttığı,retrovert pozisyonun ise ağrıyı arttırdığı görüldü. 
Multivariate lojistik regresyon analizine göre işlemdeki ağrıyı etkileyen bağımsız risk faktörleri uterusun pozisyonu,vajinal doğum yapmamış olmak ve işlem süresidir.

Sonuç: Çalışmamızda ofis histeroskopi sırasında şiddetli ağrıyı öngörmede uterusun retroversiyonu,vajinal doğum yapmamış olmak ve işlem süresinin uzun olması etkili parametrelerdir.
           Anahtar Kelimeler: Ofis histeroskopi, Ağrı,VAS skor

Abstract:
Aim: In this study, we noted that patients' pain during office hysterescopy and aimed to determine the levels and reveal the independent risk factors affecting pain. 
Materials and Methods: Our study is a prospective study and was conducted with 102 patients in the reproductive, perimenopausal and postmenopausal period who applied to our hospital's office hysteroscopy unit between 15 August 2020 and 15 October 2020. 
	Demographic characteristics such as  age, parity, weight, height, known disease history, presence of known panic attack, menopausal status, position of uterus, presence of mullerian anomaly, presence of chronic pelvic pain, presence of dysmenorrhea and dyspareunia, mode of delivery, office hysteroscopy indications and clinical features were examined. In addition, use of misoprostol before hysteroscopy, instrument use during office H/S, presence of operative procedure and procedure time were recorded. The patients's vital signs before, during and after the procedure were scored (VAS score) fort he pain felt during the procedure. Patients were divided into 2 groups according to the severity of pain, with VAS score ≥6 and VAS score <6. Both groups were compared in terms of demographic, clinical and procedural characteristics. 
Findings: When comparing demographic data between both groups, not having a vaginal delivery was found to be associated with more severe pain (p<0,001). When the patients who have not given vaginal delivery are evaluated; while %12,9 of the patients with VAS score <6 were found to have not delivered vaginally, %47,5 of the patients with VAS score ≥6 were found to have not delivered vaginally.
It has been observed that, among the clinical and procedural features, cervical dilatation with a bougie, the position of the uterus and the duration of the procedure increase the pain. The average procedure time was 6,71 ± 3,8 minutes, the shortest procedure was 1 minute, and the longest procedure was 20 minutes. When the process time is evaluated, the mean duration of the procedure for patients with VAS score <6 was 5,6 ± 3,3 minutes, and for patients with VAS score ≥6, the mean duration of the procedure was 8,4 ± 3,9 minutes. When we evaluate the patients who need cervical dilatation with bougie in %4,8 of patients with VAS score <6, and dilatation with a bougie was performed in %17,5 of patients with a VAS score of ≥6. During office hysteroscopy we found severe pain in patients who underwent bougie dilatation of the cervix, and this was statistically significant (p<0,05). It was concluded that retroverted and midline uterus was associated with the presence of anteverts did not affect the pain felt. It was observed that the midline position of the uterus decreased the pain and the retroverted position increased the pain.
According to the multivariate logistic regression analysis, independent risk factors affecting the procedure are the position of the uterus, the absence of vaginal delivery and the duration of the procedure. 
Results: In our study, retroversion of the uterus, absence of vaginal delivery and long duration of the procedure are effective parameters in predicting severe pain during office hysteroscopy.
Keywords: Office hysteroscopy, Pain, VAS score