5. sınıf fen bilimleri dersi insan ve çevre ünitesinde ters yüz sınıf uygulamalarının çevre bilincine etkisinin incelenmesi
Analyzing of effects of flipped classroom practices on environmental consciousness in the fifth grade sciences lesson human and environment unit
Yazar: ESRA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN CANDAN HELVACI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Ters-yüz sınıf = Flipped classroom ; Çevre = Environment ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Bu çalışmada, 5. sınıf öğrencilerine çevre bilinci kazandırmayı, çevreye karşı olumlu tutumları geliştirmeyi, çevre eğitiminde teknoloji kullanımının etkisini incelemeyi amaçlayarak uygulanan Ters yüz sınıf uygulamalarının etkililiği ve Ters yüz sınıf uygulamalarına ilişkin katılımcı görüşleri araştırılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Batı Karadeniz bölgesinde yer alan bir devlet okulunun 5. Sınıfında öğretim gören 25 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Katılımcılara uygulama süreci öncesinde ve sonrasında uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu, çalışmanın veri toplama aracını oluşturmaktadır. Katılımcıların ait oldukları gruplarla yaptıkları çalışmalardaki davranışları ise gözlem formları ile belirlenmeye çalışılmıştır. İçerik analizi ile çözümlenen veriler doğrultusunda kod ve kategoriler oluşturulmuştur. Katılımcıların uygulama süreci ve ters yüz sınıf uygulamalarına ilişkin görüşleri de sorgulanmıştır. 
Araştırma sonucunda çalışma grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve sonrası incelendiğinde Ters yüz sınıf uygulamalarının çevre bilinci kazandırmada etkili olduğu tespit edilmiştir. Uygulama öncesi katılımcıların çevreye ilişkin bilgi eksiklikleri, çevre sorunlarını tanımlamada yetersiz kaldıkları, çevre sorunlarında insan faktörünü açıklayamadıkları, çevre dostu birey özelliklerini tanımlayamadıkları tespit edilmiştir. Ters yüz sınıf uygulamaları ile verilen çevre eğitimi sonrasında katılımcılar, çevreyi tanımlamada doğru bilgilere hâkim, çevreyi oluşturan bileşenleri tanımlayabilen, çevre sorunlarını tanımlayabilen ve insan faktörünü açıklayabilen çevreyi koruma ve sevme gibi olumlu tutumlar göstermiştir. Çevreye duyarlı birey özellikleri kapsamında; çevre bilinci kazandırmayı hedefleyen Ters yüz sınıf uygulamalarına uyarlanmış çevre sınıflarının bu hedefi gerçekleştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  Katılımcıların uygulama süreci içerisindeki gözlem formlarına bakılarak performans düzeylerinin her hafta artış gösterdiği ve Ters yüz sınıf uygulamalarına kısa zamanda uyum sağladıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bu uygulamanın diğer disiplinlerde de uygulanması ve eğitimcilere tanıtılması için gerekli çalışmaların yapılabileceği önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to analyze the effectiveness of flipped classroom practices employed to raise environmental awareness of 5th grade elementary school students, to help them develop a positive attitude towards the environment, and to examine the effect of usage of technology in environmental education. It also aims to analyze the participants' comments on flipped classroom practices. The study was conducted with 25 fifth graders studying at a public school located in the Western Black Sea region of Turkey in the second semester of the 2018-2019 academic year. The study was conducted using the case study method, which is a qualitative research method. The research data was collected through semi-structured interview form that was administered to the participants before and after the study. Observation forms were used to identify the behaviors exhibited by the participants during the activities they engaged in within their respective groups. The data was analyzed using content analysis, and appropriate codes and categories were formed accordingly. The comments of the participants pertaining to the implementation process and the flipped classroom model were also explored.

The results of the analyses conducted before and after the experiment indicated that the flipped classroom method was effective in raising students' environmental awareness. The participants were determined to have insufficient environmental knowledge and to be unable to provide a thorough identification of environmental issues and explain the human factor in environmental issues and the characteristics of an environment-friendly person before the environmental education through flipped classroom. It was seen that after the environmental education, the participants had relevant knowledge to define environment, were able to identify the components of the environment and environmental issues and explain the human factor, and exhibited positive attitudes attributed to environmental-friendly people such as loving and protecting the environment. As a result, environment classes using the flipped classroom method aiming to raise environmental awareness were found to be effective in reaching the said goal. The observation forms of the participants concerning the implementation process indicated that their performance levels increased every week, and they adapted to the flipped classroom environment in a short time. As a conclusion, considering that the flipped classroom method was proven to be successful in raising environmental awareness, this study suggests applying this model in different disciplines and making necessary attempts to introduce this method to teachers.