Konya ili Selçuklu İlçesinde genel toplumda yetişkin ayrılma kaygısı bozukluğu ve özgül fobi yaygınlığının araştırılması
Research of the prevalence of adult separation anxiety disorder and specific phobia in the general society in Selçuklu district of Konya province
Yazar: FATİH EKİCİ
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN GÜLER
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ayrılma = Secession ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Fobiler = Phobic disorders ; Prevalans = Prevalence ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu çalışmada yetişkin ayrılma kaygısı bozukluğu ile özgül fobi yaygınlığı ve bu iki bozukluk ile ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır
Gereç ve Yöntem: Çalışma Selçuklu ilçesinde bulunan 34 aile sağlığı merkezinden basit rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen 28'inde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini aile sağlığı biriminin kapsadığı mahallede ikamet edenler arasından sistematik örnekleme yöntemiyle birer kişi atlayarak seçilen 18 yaş üstü 1218 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada sosyodemografik veri formu görüşmeci tarafından uygulandıktan sonra YAKB için AAB-YKG, Özgül fobi için SCID-5 ile yüz yüze tanı koydurucu görüşmeler yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda YAKB nokta yaygınlığı %1,5, yaşam boyu yaygınlığı %5,9; özgül fobi yaşam boyu yaygınlığı %11,3 bulundu. Her iki bozukluğun tedavi başvuru oranları ve YAKB'nin klinisyenlerce tanınma oranları oldukça düşüktü. YAKB başlangıçlarının yarıya yakını yetişkinlik dönemindeydi ve erken yaşlar her iki bozukluğun ortaya çıkışında artmış riskle ilişkiliydi. YAKB'ye eşlik eden duygudurum bozukluğu ve anksiyete bozuklukları varlığında intihar girişimi oranları yükselmekteydi. İleri analizlerde düşük yaş, çocukluk çağı travmaları, anksiyete bozukluğu ek tanısı, göç öyküsü, işsizlik, öğrencilik YAKB görülme oranında artışla ilişkiliydi. Düşük yaş, kadın olmak, ikinci evlilik, ailede psikiyatrik hastalık ise özgül fobi görülme oranında artışla ilişkiliydi.
Sonuç: Çalışmamız her iki bozukluğun da genel toplumda oldukça yaygın görüldüğünü göstermektedir. YAKB'de düşük başvuru ve tanınma oranlarının önemli bir sorun olduğu görülmektedir. Bu durum YAKB'de komorbid durumların gidişini kötüleştirerek yüksek intihar girişimlerine yol açabilmektedir. Çalışmamızda özgül fobilerde de düşük tedavi başvuruları saptanmıştır ve bu durumun süreğenleşmenin en önemli sebebi olduğu düşünülmüştür. Anksiyete bozuklukları ve duygudurum bozuklukları eş tanısı her iki bozuklukta da yüksek oranda görülmektedir. YAKB anksiyete bozuklukları için bir risk faktörü olabilir. Bulgularımız göç öyküsünün ve çocukluk çağı travmalarının YAKB gelişiminde önemli rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Boylamsal çalışmalar YAKB'de özgül risk faktörlerini araştırabilir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to research the prevalence of adult separation anxiety disorder (ASAD) and specific phobia and the factors associated with these two disorders. 
Materials and Methods: The investigation was carried out in 28 family health centers determined by simple random sampling method in Selçuklu district where has 34 centers. The sample of the study consists of 1218 people over the age of 18. The participants were selected by systematic sampling method, which applied as skipping one participant in sequence and choosing the next, from among the residents of the neighborhood covered by the family health unit. In the study, after the sociodemographic data form was applied by the interviewer, face-to-face diagnostic interviews were conducted with tructured Clinical Interview for Separation Anxiety Symptoms (SCI-SAS) for ASAD and Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5) for specific phobia.
Results: In our study, the point prevalence of ASAD was 1.5% and the lifetime prevalence was 5.9%; the lifetime prevalence of specific phobia was 11.3%. Rates of application for treatment for both disorders and rates of recognition of ASAD by clinicians were very low. Nearly half of ASAD onsets were in adulthood, and early ages were associated with an increased risk of developing both disorders. Suicide attempt rates were higher in the presence of mood and anxiety disorders accompanying ASAD. In further analysis, low age, childhood traumas, co-diagnosis of anxiety disorder, immigration history, unemployment, and studentship were associated with an increased incidence of ASAD. Low age, being female, second marriage, and a family history of psychiatric illness were associated with an increased incidence of specific phobia.
Conclusion: Our study shows that both disorders are quite common in the general population. Low application and diagnosis rates seem to be an important problem in ASAD. This situation worsens the course of comorbid conditions in ASAD, leading to high rates of suicide attempts. In our study, low rates of application for treatment were also found in specific phobias, and this was thought to be the most important reason for chronicity. Comorbidity of anxiety disorders and mood disorders is high in both disorders. ASAD may be a risk factor for anxiety disorders. Our findings suggest that immigration history and childhood traumas may play an important role in the development of ASAD. With longitudinal studies, specific risk factors can be investigated in ASAD.