Akciğer kanserinde kemik metastazlarının saptanmasında kemik metabolik belirleyicilerinin klinik önemi
Evaulation of the role of bone metabolic markers in clinical management of bone metastasis of lung cancer
Yazar: SUNA BİLGİN BAYRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMEL CEYLAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Adnan Menderes Üniversite Hastanesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı tarafından 2007-2008 yılları arasında takip edilen 65 akciğer kanserli olgunun yer aldığı bu araştırmada akciğer kanserinin kemik metastazlarının saptanmasında kemik metabolik belirleyicilerinin klinik kullanımdaki yerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Tüm olgular erkekti ve yaş ortalaması 64,07 ±8,7 (43-80) yıl idi. Çalışmamızda kemik metastazı varlığı, esas olarak Tc-99m ile tüm vücut kemik sintigrafisi (%80) ile değerlendirilmiş olsa da bazı olgularda evreleme amaçlı olarak yapılan tüm vücut PET/CT kullanılmıştır. Olguların %76,9'u ile büyük bir kısmını küçük hücreli dışı akciğer kanser vakaları oluşturmakta iken, %20'si küçük hücreli akciğer karsinomu idi. Olgu grubumuzda kemik en sık metastaz yeri olarak saptanmıştı ve kemik metastazı görülen 23 olgunun 3'ünde ( %13,04 ) tek kemik metastazı; 20'sinde ise ( %86,96 ) birden fazla lokalizasyonda kemik metastazı vardı. Kemik metastazı olan ve olmayanlar olarak iki gruba ayrılan çalışmamızda kemik yapım belirleyicisi olarak kemik spesifik alkalen fosfataz (BALP) ve osteokalsin (OC) ile kemik yıkım belirleyicisi olarak N terminal telopeptid (NTX) ve C terminal telopeptidin ß formu (ß-CTX) parametrelerine serum örneklerinde bakıldı. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak SPSS 10.0 programında değerlendirildi. Kemik metastazı olan olgularda, metastaz olmayan olgulara göre serumda bakılan, total alkalen fosfataz, kemiğe spesifik alkalen fosfataz ve N terminal telopeptid değerleri istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek saptandı (p<0,05). Osteokalsin ve C terminal telopeptidin ß formu için ise sonuçlarda anlamlı farklılık saptanmadı. Yapılan ROC-curve analizine göre kemik spesifik alkalen fosfatazın 22,38 µg/L eşik değeri için duyarlılık %60,87, özgüllük %69,05 olarak bulundu. N terminal telopeptidin 25,69 nmol BCE eşik değeri için duyarlılık % 90,24, özgüllük % 43,4 idi.Kemik metabolik belirleyicileri, non invaziv, kullanımı kolay ve maliyet etkinliği ucuz olarak değerlendirilmektedir. Metastatik kemik hastalığının tanısında kullanılabilirliklerine ilişkin daha çok prospektif araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Sixty five lung and pleural cancer patients who have been followed at Adnan Menderes University Chest Department between 2007 and 2008 were included into this trial. The aim of the study was to evaluate the role of bone metabolic markers in managing bone metastasis of lung cancer. All patients were male and mean age was 64±8.7 (43-80). The presence of bone metastasis was invastigated by whole body bone scintigraphy via Tc 99m mostly, but in some cases, pozitron emission tomography and computerized tomography were used.Non small cell lung cancer patients were 76,9% of the whole group and 20% of the cases were small cell lung cancer. The great majority of the distant metastasis were to bones. There were 23 cases who had bone metastasis. Single bone metastasis was detected in three of the patients and 20 of the cases had multiple bone metastasis. All cases were divided into two groups according to presence or absence of bone metastasis. Bone spesific alkaline phosphatase and osteocalcin were measured in serum as production markers of bone. N terminal telopeptide (NTX) and ß-C terminal telopeptide were studied as bone destruction markers. The statistical analyses were performed with SPSS 10.0 program. Serum levels of total alkaline phosphatase, bone spesific alkaline phosphatase and NTX were significantly higher in the group with bone metastasis (p<0,05). But serum osteocalcin and ß-C terminal telopeptide levels were not significantly different between two groups. At the threshold value of 22,38 µg/L, the sensitivity of bone spesific ALP was 60,87% and the specifity of this marker was 69,05%. Similarly, at the threshold value of 25,69 nmol BCE, the sensitivity of NTX was 90,24% and the specifity was 43,4Bone metabolic markers are noninvasive, usable and cost effective tools for evaluation of bone metastasis in lung cancer. But, more studies are needed to use them in daily practice for bone metastasis.Key Words: Lung cancer, bone marker, bone metastasis.