Ortez protez alanındaki sağlık profesyonellerinin kanıta dayalı ortez protez uygulamalarına bakışının araştırılması
Investigation of the views of health professionals in the field of orthotics prosthetics on evidence-based orthotics prosthetics practices
Yazar: ALİCAN AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM BOZTAŞ ELVERİŞLİ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortez-Protez Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Kanıta dayalı uygulama, klinikte karar verme sürecinde hastanın bakımını doğru bir şekilde alınmasını ve sonuçlanmasını sağlayan önemli bir yaklaşımdır. Çalışmamız, Türkiye'de ortez protez alanındaki sağlık profesyonellerinin kanıta dayalı ortez protez uygulamalarına bakışının araştırılması amacıyla Türkiye'de hastane, klinik ve akademik birimlerde en az 6 aydır görev yapan gönüllü 134 (59 kadın, 75 erkek) katılımcıyla Aralık 2023 – Mayıs 2024 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmada veri toplama araçları olarak; demografik bilgi formu, Sağlık Bilimleri Kanıta Dayalı Uygulama Anketi ve Bilgi Okuryazarlığı Özyeterlik Ölçeği kullanıldı. Veriler SPSS 26.0 paket programıyla analiz edildi. Sağlık bilimleri kanıta dayalı uygulama anketi ve bilgi okuryazarlığı özyeterlik ölçeği toplam puanları yüksek lisans/doktora mezunlarında (p<0,001), kanıta dayalı uygulama eğitimi alanlarda (p<0,001), kanıta dayalı uygulamaya olumlu yönde inananlarda (p=0,003), kanıta dayalı uygulama bilgisi ileri seviye olanlarda (p<0,001) anlamlı şekilde yüksekti (p<0,05). Ayrıca bilgi okuryazarlığı özyeterlik ölçeği toplam puanı üniversite hastanesinde çalışanlarda yüksekti (p<0,001). Sağlık bilimleri kanıta dayalı uygulama anketi alt boyutları ile bilgi okuryazarlığı özyeterlik ölçeği alt boyutları arasında pozitif yönlü yüksek korelasyon ve anlamlı ilişki vardı (p<0,05). Ortez protez alanındaki sağlık profesyonellerinin kanıta dayalı uygulama eğitimine ihtiyaç duydukları ve bilgi okuryazarlık özyeterlik algılarının düşük olduğu bulundu.

Abstract:
In the clinical decision-making process, evidence-based practice is a crucial strategy for guaranteeing that the patient's care is administered and finished appropriately. Between December 2023 and May 2024, we recruited 134 volunteers (59 women and 75 men) who had been employed for at least six months in Turkish hospitals, clinics, and academic institutions. The purpose of the study was to find out what the Turkish orthotic prosthesis community thought about the use of evidence-based practices. The Health Sciences Evidence-Based Practice Questionnaire, The İnformation Literacy Self-Efficacy Scale, and the Demographic İnformation Form were utilized as data collection techniques in the study. The SPSS 26.0 package was used to examine the data. Higher education levels were associated with higher total scores on the Health Sciences Evidence-Based Practice Questionnaire and The İnformation Literacy Self-Efficacy Scale among master's and doctoral graduates (p<0.001), those who received training in evidence-based practice (p<0.001), and those who held a positive belief in evidence-based practice (p=0.003), was considerably greater (p<0.05) in individuals possessing extensive understanding of evidence-based practice (p<0.001). Furthermore, employees at the university hospital had higher overall scores on the information literacy self-efficacy scale (p<0.001). The information literacy self-efficacy scale and its sub-dimensions, as well as the health sciences evidence-based practice questionnaire and its sub-dimensions, had a strong and high positive connection (p<0.05). It was discovered that the information literacy self-efficacy perceptions of health professionals working in the field of orthotic and prosthetic science are low, and they require training grounded in evidence-based practice.