Liselerde görevli okul psikolojik danışmanlarının sınıf rehber öğretmenleriyle yaptıkları konsültasyon çalışmalarının incelenmesi
Investigation of consultation works conducted by school counselors with classroom guidance teachers in high school
Yazar: BÜŞRA NUR BÜYÜKSAYIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Öğretim uygulamaları = Teaching practices ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma liselerde görevli okul psikolojik danışmanlarının sınıf rehber öğretmenleriyle yaptıkları konsültasyon çalışmalarını incelemeyi ve sınıf rehber öğretmenlerinin konsültasyon hizmetlerine yönelik görüşlerinin cinsiyet, branş, eğitim durumu, kıdem ve okul türü değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada karma araştırma modellerinden yakınsayıcı paralel desen kullanılmıştır. Araştırma; Bursa ili Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım merkez ilçelerinde 2018-2019 eğitim öğretim döneminde liselerde görevli olan 30 okul psikolojik danışmanı ve 422 sınıf rehber öğretmenleri ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmı için; sınıf rehber öğretmenlerinin konsültasyon hizmetlerine yönelik görüşlerini çeşitli değişkenler açısından incelemek amacıyla "Liselerde Görevli Sınıf Rehber Öğretmenlerinin Konsültasyon Çalışmalarına İlişkin Görüşlerini Değerlendirme Anketi" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmı için ise; okul psikolojik danışmanlarının yaptıkları konsültasyon çalışmalarını belirlemeye yönelik "Liselerde Görevli Okul Psikolojik Danışmanlarının Sınıf Rehber Öğretmenleriyle Yaptıkları Konsültasyon Çalışmalarına Yönelik Görüşme Formu" kullanılmıştır. Anketten elde edilen verilerin değerlendirilmesinde chi kare testi kullanılmıştır. Görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; liselerde görevli sınıf rehber öğretmenlerinin konsültasyon çalışmalarına ilişkin görüşleri incelendiğinde; okul psikolojik danışmanlarının Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı(BEP) hazırlamada yardımcı olma, sınıf rehber öğretmenlerin yararlanması amacıyla ilgili konularda broşür ve doküman hazırlama,  sınıf rehber öğretmenlerinin öğrencilere uygulayabileceği test dışı teknikler konusunda yardımcı olma, sınıf rehber öğretmenleriyle olumlu ve iş birliğine dayalı ilişki kurma konularında çalışmaların yapıldığı bulunmuştur. Sınıf rehber öğretmenlerinin yapılan konsültasyon çalışmalarına ilişkin görüşlerinde cinsiyetlerine, kıdemlerine ve branşlarına göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bazı maddelere yüksek lisans ve doktora mezunlarına göre lisans mezunlarının daha çok katıldığı bulunmuştur. Sınıf rehber öğretmenlerinin öğrencilere uygulayabileceği test dışı teknikler konusunda yardımcı olma, öğrencilerin ders başarılarında etkili sosyal ve psikolojik faktörler hakkında sınıf rehber öğretmenlerini bilgilendirme konusuna Meslek lisesinde görev yapan sınıf rehber öğretmenlerinin daha çok katıldığı bulunmuştur. Bazı maddelere de Anadolu lisesinde görev yapan öğretmenlerin daha çok katıldığı bulunmuştur. Okul psikolojik danışmanlarının konsültasyon hizmetlerini önemli ve gerekli buldukları, sınf rehber öğretmenleriyle çalışmalarında test, envanter ve anketlerin uygulaması ve değerlendirilmesi, yıllık rehberlik planı, öğrencilerin öğrenme stillerini keşfetme ve sınıf içi rehberlik faaliyetleri konularında konsültasyon çalışmaları yaptıkları, bireysel görüşme, test, anket ve seminer yöntemlerini kullandıkları, genel olarak konsültayon hizmetlerinde belirli bir model kullanmadıkları bulunmuştur. Okul psikolojik danışmanları sınıf rehber öğretmenleriyle yaptıkları konsültasyon çalışmalarını etkili ve verimli gördüklerini belirtmişlerdir. Okul yöneticilerinden; rehberlik hizmetlerinin geliştirilmesi, okul psikolojik danışmanının görüş ve kararlarına saygı duyma konularında destek gördükleri bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the consultation work of the school counselors working with classroom guidance teachers and to determine whether the opinions of classroom guidance teachers regarding the consultation services differ according to gender, branch, educational status, seniority and school type variables. In this research, convergent parallel pattern which is one of the mixed research models was used. The research was carried out with different groups in the 2018-2019 academic year in Bursa Nilüfer, Osmangazi and Yıldırım central district. The group consisted of 30 school counselors and 422 classroom guidance teachers. In order to examine the opinions of classroom guidance teachers on consultation services in terms of various variables, "Evaluation Questionnaire of Opinions of Classroom Guidance Teachers in High Schools on Consultation Studies" was used for the quantitative part of research.  In order to determine the consultation work of the school counselors "Interview Form for School Counselors Working with Classroom Guidance Teachers" was used for the qualitative part of the research. Chi square test was used to evaluate the data obtained from the questionnaire. The data obtained from the interview form were analyzed by content analysis method. According to the results of the research; when the opinions of the class guidance teachers in high schools regarding the consultation work were examined it was found that assisting school counselors in preparing an Individualized Education Program, preparing brochures and documents on related subjects for the benefit of classroom guidance counselors, assisting classroom guidance teachers on non-test techniques that students can apply, and establishing positive and collaborative relationships with classroom guidance counselors. No significant difference was found in the consultation studies of classroom guidance teachers according to gender, seniority and branches. It has been found that some graduates are more likely to participate in some of the articles than the master and doctorate graduates. It was also detected classroom guidance teachers working in vocational high schools were more involved in assisting the classroom guidance teachers about non-test techniques that students could apply and informing the classroom guidance teachers about the social and psychological factors effective on students' course success. It was also found that some of the teachers in the Anatolian high school participated in some of the items. The school counselors found that counseling services were important and necessary, the application and evaluation of tests, inventory and questionnaires in their studies with classroom guidance teachers, the annual guidance plan, the students conducted consultation studies on the discovery of learning styles and classroom guidance activities, individual interview, test, questionnaire and seminar methods. They do not use a particular model in consultation services. The consultations with classroom guidance teachers was indicated effective and efficient by school counselors. They found support from school administrators developing guidance services and respecting school counselors' opinions and decisions.