Akut iskemik inmede anjiyojeninin akut ve kronik (3 aylık) nörolojik durum, lezyon volümü ve lipid profili ile ilişkisi
The effects of angiogenin in acute ischemic stroke patients: lesion volume, acute and third month neurological status
Yazar: BAHAR ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ AKTAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Anjiyogenez inhibitörleri = Angiogenesis inhibitors ; Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Lipidler = Lipids ; Nörolojik belirtiler = Neurologic manifestations ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İskemik atak-geçici = Ischemic attack-transient

Özet:
AMAÇ: İskemik inmede anjiyojenezin nöronal hasarın tamirine yardımcı olduğu düşünülmektedir. Bu amaçla akut iskemik inmede anjiojenik bir faktör olan anjiyojenin araştırılmış, anjiyojenin düzeylerinin akut dönem ve üçüncü aydaki nörolojik iyilik haline etkisi incelenmiş, buna ek olarak aterosklerotik risk faktörlerinin, ASA, ACE inhibitörü ve statin kullanımının ve inme etyolojisinin anjiyojenin düzeylerine etkisi ve anjiyojenin düzeyilerinin lezyon volümü ile ilişkisine bakılmıştır.METOD: Çalışmaya 41 hasta (belirtilerin başlangıcından itibaren ilk 72 saat içinde başvuran, hemorajik inmenin dışlandığı) ve yaş, ateroskleroz risk faktörleri açısından benzer özellikler gösteren 22 kontrol dahil edilmiştir. Malignite, kronik sistemik infeksiyon veya romatolojik hastalığı saptananlar, son üç ay içinde geçirilmiş inme, miyokard infarktüsü ve ağır semptomları olan periferik damar hastalığı olanlar çalışma haricinde tutulmuştur. Hastalardan başvuru esnasında (ANG 1) ve 5-7.günler içinde (ANG 2). İlk 12 saat içinde başvuranların (n= 14) (ANG 1a) ve 12-72 saat içinde başvuranların (n=24) (ANG 1b) ANG 1 düzeylerinin istatistiksel analizi ayrı ayrı yapılmıştır. Hastaların başvuru NIHSS skoru kaydedilmiştir. Ayrıca taburculukta NIHSS ve modifiye Rankin Skalaları (mRS) hesaplanmıştır. Hastalar üçüncü ayda tekrar görülmüş, klinik durumları mRS ve Barthel indeksi (BI) ile değerlendirilmiştir.Serum anjiyojenin düzeyleri ELISA tekniğiyle incelenmiştir. Lezyon volümü ?pen-trace? metodu ile her bir aksiyal planda ölçülerek ölçümlerin toplamı alınmıştır. İnme etyolojisinin (TOAST sınıflandırmasına göre), diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi varlığının, hastanın daha önceki ASA, ACEİ grubu antihipertansif, statin kullanımının, yaş/cinsiyet farkının anjiyojenin düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca lezyon volümünün yanı sıra LDL-K, trigliserid, total kolesterol, HDL-K, lökosit, nötrofil, sedimentasyon, CRP düzeylerinin anjiyojenin düzeyleri ile korelasyonu analiz edilmiştirSONUÇ: Hem ANG 1 hem de ANG 2 düzeyleri kontrol grubuna göre yüksek olmakla birlikte aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Anjiıojenin ve akut nörolojik durum (NIHSS, taburculuktaki mRS) arasında bağlantı saptanmamıştır (p>0,05). Üçüncü aydaki mRS'ye göre iyi prognoz gösteren (mRS=0-2) hastaların ANG 2 düzeyi kötü prognoz (mRS >2)gösterenlere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p <0,05). BI'ye göre kötü prognoz (BI <95) gösteren hastaların ANG 1 düzeyleri ANG 2 düzeylerine göre anlamlı olarak yüksektir (p <0,05). İnme öncesinde statin kullananlardaki (n=7) ANG 1b düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). ANG 1a düzeyleri arttıkça lezyon volümü anlamlı olarak azalmış, nötrofil sayısı arttıkça ANG 2 düzeyleri anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). Ayrıca serum trigliserid ve total kolesterol düzeyleri, ANG 1a düzeyleri ile korele olarak anlamlı olarak artmıştır (p<0,05).YORUM: Akut iskemik inmede anjiyojenin düzeylerinin üç aylık nörolojik izlem üzerinde anlamlı etkisi vardır. Anjiyojenin yüksekliği ilk 12 saatte lezyon volümünde düşme ile birliktedir. Statin kullanımı akut iskemik hastalarında anjiyojenin düzeyini arttırarak anjiyojenez aracılı nöronal hasar tamirine katkıda bulunabilir.

Abstract:
AIM: Angiogenesis can facilitate the recovery of neuronal damage in ischemic stroke. In this study, we aimed to investigate the relationship between angiogenin levels and lesion volume , acute and chronic (third month) neurological status at acute ischemic stroke patients. Besides, we evaluated the effects of atherosclerotic risk factors, pre-stroke aspirine, ACE inhibitor and statin treatment and etiological classification of ischemic stroke on angiogenin levels.METHOD: Fourty one patients with acute stroke, confirmed by head CT or MRI scan, that admitted within 72 hours from the symptom onset and 22 age, gender and atherosclerotic risk factors matched controls were recruited for the study. The patients with malignity, chronic infectious disease, romathologic disease, peripheric arterial disease and suffering from MI or acute stroke in last three month were excluded. Blood samples were collected twice for each patients on admission (ANG 1) and between 5-7. day (ANG 2) from the symptom onset. Fourteen patients were admitted within 12 hours (ANG 1a) (n= 14), the others? angiogenin levels (ANG 1b) (n=24) were studied separately. NIHSS scores was recorded (on admission and at discharge from the hospital), modified Rankin scores (mRS) (on dicharge from the hospital and at third month follow up) and Barthel index (BI) (on third month) were recorded. Serum angiogenin level were detected by ELİSA technic. Lesion volume at admission was measured using ?pen-trace? method on cranial MRI (DWI). Patients were classified into etiological subtypes according to TOAST criteria. Leucocytes, neutrophil, LDL-C, triglycerid, total cholesterol, HDL-C, sedimentation and CRP levels were measured and compared with angiogenin levels.RESULTS: Angiogenin levels at ischemic stroke patients were not different from the control levels. There was no significant relationship between angiogenin levels and acute neurologic status (NIHSS and mRS on discharge). However, the patients with good prognosis (mRS 0-2) on third month had significantly high ANG 1 levels compared to the patients with poor prognosis (p <0,05). The patients with poor prognosis (BI <95) had significantly high ANG 1 levels compared with ANG 2 levels (p <0,05). ANG 1b levels of the patients with pre-stroke statin treatment (n=7) were measured significantly high without statin treatment. There was a negative correlation between ANG 1a levels (within 12 hours) and lesion volumes (p <0,05), lesion volumes were decreasing while ANG 1a levels were increasing. There was also a negative correlation between neutrophil counts and ANG 2 levels (p <0,05). High neutrophil counts are associated with low ANG 2 levels.CONCLUSION: Angiogenin levels can predict third month neurological status. High angiogenin levels within 12 hours are associated with low lesion volumes. And statins can contribute to neuronal recovery at ischemic stroke by means of angiogenin that promote angiogenesis.KEYWORDS, Acute ischemic stroke, angiogenesis, angiogenin, lesion volume, NIHSS, modified Rankin, Barthel index, neurological status.