Bilişsel yetenekler testi form-6'nın geçerlik güvenirlik çalışması ve altı yaş çocuklarının bilişsel yeteneklerine muhakeme eğitim programının etkisinin incelenmesi
Determining the validity and reliability of cognitive abilities test form-6 and investigation of the effect of reasoning education program on six year old children?s cognitive abilities
Yazar: GÖZDE İNAL
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel yetenek = Cognitive ability ; Eğitim programları = Education programs ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırma, Bilişsel Yetenekler Testi Form-6'nın geçerlik güvenirlik çalışmasının yapılması ve altı yaş çocuklarının bilişsel yeteneklerine muhakeme eğitim programının etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2008?2010 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarının bünyesindeki anasınıflarına devam eden ve normal gelişim gösteren 61-72 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi iki örneklem grubundan oluşturulmuştur. İlk örneklem grubunu Bilişsel Yetenekler Testi Form 6'nın geçerlik güvenirlik çalışmasını yapmak üzere tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 380 çocuk, ikinci örneklem grubunu ise, 41 deney grubu, 41 kontrol grubu olmak üzere toplam 82 çocuk oluşturmuştur.Deneysel desenli olan bu araştırmada, çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak amacıyla ?Genel Bilgi Formu?, çocukların muhakeme yeteneğini düzeylerini belirlemek için Lohman ve Hagen (2000) tarafından geliştirilen Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 Türkçeye uyarlanarak kullanılmıştır. Bilişsel Yetenekler Testi Form-6'nın güvenirliği için Kuder Richardson (KR-20) değerleri Sözel Boyut için .76, Sayısal Boyut için .82, Sözel Olmayan Boyut için .70 ve BYT Form-6 toplam için .91 olarak bulunmuştur. Uygulamalarda KR-20 değerlerinin yüksek çıkması, testin iç tutarlığının yüksek olduğunu göstermiştir.Deney grubu çocuklara 12 haftalık bilişsel yeteneklere yönelik ?Muhakeme Eğitim Programı? uygulanmıştır. Test, deney ve kontrol grubuna, ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, deney grubuna son testten dört hafta sonra kalıcılık testi olarak aynı test uygulanmıştır. Verilerin analizinde, çocukların ve ailelerin demografik bilgilerine ilişkin dağılımları frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiş, deneysel işlemden elde edilen verilerin analizinde ise bağımsız gruplarda ve bağımlı gruplarda t testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, deney ve kontrol grubu çocuklar arasında Sözel, Sayısal, Sözel Olmayan Boyut ve Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 toplam puanları arasında deney grubundaki çocukların lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Deney grubundaki çocukların Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 toplam ve Sayısal Boyut son test ve kalıcılık testi puanları arasında farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Deney grubundaki çocukların Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 Sözel ve Sözel Olmayan Boyut son test ve kalıcılık testi puanları arasındaki farklılığın anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).

Abstract:
The purpose of this study is to determine the validity and reliability of Cognitive Abilities Test Form 6 and to investigate the effect of reasoning education program on six year old children?s cognitive abilities.The population of the study included 61-72 month old children displaying normal developmental characteristics and attending to kindergartens in Afyonkarahisar, all which were affiliated to Turkish Ministry of National Education. The sample was composed of two groups. The first included 380 randomly selected children to determine the validity and reliability of Cognitive Abilities Test Form 6 while the latter consisted of 82 (41 children for the control and 41 for the experimental group) children.In this experimental design, ?Demographical Information Form? to collect information about the children and parents together with the Turkish adaptation of Cognitive Abilities Test Form 6 which was developed by Lohman and Hagen (2000) to determine children?s reasoning ability levels were utilized by the researcher. Regarding the reliability of Cognitive Abilities Test Form 6, Kuder Richardson (KR-20) values were found out to be .76 for the Verbal Battery, .82 for the Quantitative Battery, .70 for the Non-Verbal Battery and .91 for the overall test. Here, high KR-20 levels imply that the internal validity of the test is high.Children in the experimental group received a twelve week ?Reasoning Education Program? addressing the cognitive abilities. The test was administered to both groups as pretest and posttest. Moreover, experimental group children were given the same test as a permanence test four weeks after the administration of the posttest. Having analyzed the data, distributions regarding the demographical information of the children and parents were presented as frequencies and percentages while dependent samples and independent samples t-test scores were provided for the data collected through the experimental process.According to the findings, experimental group children?s total mean score for all the batteries in Cognitive Abilities Test Form 6 was significantly found out to be higher than that of the control group children (p<0.05). In addition, a significant difference was observed between the experimental group children?s Cognitive Abilities Test Form 6 total and Quantitative Battery posttest and permanence test scores (p<0.05). On the other hand, no significant difference was detected between the posttest and permanence test scores of Cognitive Abilities Test Form 6 Verbal and Non-Verbal Batteries (p>0.05).