Ankara'da aktif olarak çalışan işyeri hekimlerinin uygulamaları ve iş doyumları
Practices and job satisfaction of active occupational physicians in Ankara
Yazar: MUSTAFA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NECMİ İLHAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ankara = Ankara ; Doktorlar = Physicians ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş sağlığı = Occupational health ; İşyeri hekimliği = Worksite physicians

Özet:
Araştırmada Ankara'daki işyeri hekimlerinin uygulamalarının ve iş doyumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırma Ankara'da aktif olarak çalışan 258 işyeri hekimi ile yürütülmüştür. Araştırmada veri kaynağı anket formu kullanılmıştır. İstatistiksel analiz olarak, tanımlayıcı bulgular kısmında kategorik değişkenler sayı, yüzde ve sürekli değişkenler ise ortalama ± standart sapma ve ortanca (en büyük, en küçük değer) ile sunulmuştur. Tüm analizlerde istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Araştırmaya katılan işyeri hekimlerinin % 83,7'si erkek; % 45,7'si 50-59 yaş, % 22,9'u 40-49 yaş arasında; % 89,9'u evli ve % 74,0'ü pratisyen doktordur. İşyeri hekimlerinin % 10,9'u tam zamanlı olarak bir işyerinde, % 68,2'si Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimine bağlı olarak, % 14,0'ü kendi başına serbest olarak ve % 7,0'si mesai sonrası çalışmaktadır. İşyeri hekimlerinin % 82,6'sı ücretlerini işverenden almalarının İş Sağlığı hizmetlerini etkilediğini, etkileme nedenine ise % 86,3'ü işverenin işyeri hekiminin patronu olmasını, % 69,4'ü işyeri hekiminin işverenle ters düşmek istememesini belirtmiştir. İşyeri hekimlerinin % 69,2'si işyerinde geçirilen sürenin çoğunluğunu işe giriş muayenelerinde, % 40,4'ü poliklinik yaparak geçirildiğini belirtmiştir. İşyeri hekimi olarak aylık kazanç ile içsel ve genel doyum arasında pozitif yönlü düşük dereceli ilişki, dışsal doyum arasında ise pozitif yönlü orta dereceli ilişki saptanmıştır (p<0,05).
Araştırma sonucunda işyeri hekimlerinin ücretlerini işverenden almasının İş Sağlığı hizmetleri açısından önemli bir sorun olarak görülmektedir. Ücretlerin yeniden değerlendirilmesi önerilmektedir. İşyeri hekimlerinin çoğu zamanını işe giriş muayenesi ve poliklinik yapma ile geçirdiği görülmektedir. Çalışan başına sürelerin arttırılarak koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan sürelerin arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study it was aimed to evaluate practices and job satisfaction of occupational physicians in Ankara. The study is a cross-sectional type of study. The study was conducted on 258 occupational physicians actively working in Ankara. A questionnaire was used to gather data in the study. For statistical analysis, descriptive findings were presented as numbers, percentages for categorical variables, and as mean ± standard deviation and median (maximum, mimimum) for continuous variables. In all analyses statistical significance level was accepted as p<0.05.
Among the occupational physicians who enrolled in the study, 84.7% were male; 45.7% were between 50-59 years old and 22.9% were between 40-49 years old; 89.9% were married; and 74.0% were general practitioners. 10.9% of the occupational physicians were working full-time in a workplace, 68.2% were a member of Joint Health and Safety Unit, 14.0% were working freelance and 7.0% were working at after-hours. 82.6% of occupational physicians stated that receiving their payment from their employers had influence on Workplace Health services; and as a reason for this influence 86.3% stated employer was the boss of occupational physician, 69.4% stated occupational physician did not want to come into conflict with the employer. 69.2% of the occupational physicians stated that most of their time at their workplace was devoted to clinical examination at the start of employment, 40.4% stated most of their time was devoted to on-demand clinical examinations. There was a weak positive association between monthly salary as occupational physician and internal and general satisfaction, and there was moderate positive association between monthly salary and external satisfaction (p<0.05).
The study shows that occupational physicians to receive payments from their employers appears as an important problem in terms of Workplace Health services. It is recommended that the salaries are reevaluated. Most of occupational physicians' time is devoted to clinical examination at start of an employment and on-demand clinical examinations. It is recommended that time devoted to each worker and the time devoted to preventive health services is increased.