Deniz turizminde kümelenme bağlamında marina işletmeciliğinde stratejik yönetişim: Muğla ili örneği
Strategic governance in marina management in the context of clustering in marine tourism: A case of Muğla
Yazar: OĞUZ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NEDİM YÜZBAŞIOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz turizmi = Maritime turizm ; Kümeleme = Clustering ; Marinalar = Marinas ; Muğla = Muğla ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Turizm = Tourism ; Yönetişim = Governance

Özet:
Son yıllarda küresel bazda hızla gelişmekte olan sektörler birisi olan turizm sektörünün ülke ekonomilerine sağlamış olduğu katma değer giderek artmaktadır. Sektörün yaratmış olduğu katma değer büyüklüğü sebebiyle, özellikle gelişmekte olan dünya ülkeleri turizm hizmetlerini sunmak veya sunmuş oldukları turizm hizmetlerini, değişen tüketici istek ve ihtiyaçları doğrultusunda çeşitlendirmek adına çeşitli faaliyetler yürütmektedirler. Bu durum turizm sektöründe sunulan hizmetleri çeşitlendirmekte ve rekabet edilen destinasyon sayısını çoğaltmaktadır. Bu sert rekabet çevresinde destinasyonda yer alan aktörlerin uyum içinde faaliyet göstermeleri ve birlikte hareket etmeleri, destinasyonun başarısını yükseltebilmektedir.
Bu çalışmada, turizm kümeleri ve küme içinde gerçekleştirilen stratejik yönetişim uygulamaları ele alınmaktadır. Bu kapsamda, çalışmanın temel amacı, Muğla deniz turizmi kümesinde yer alan marina işletmelerindeki stratejik yönetişim uygulamalarının düzeyinin belirlenmesi ve stratejik yönetişim düzeyinin artırılması için öneriler getirilmesidir. Bu sayede, sektörün yerel kalkınmadaki etkisinin yükseltilebileceği düşünülmektedir. 
Çalışma kapsamında, kümelenme, stratejik yönetişim ve kümelerde stratejik yönetişim literatürü detaylı bir şekilde incelenmiş ve küme içerisindeki yönetişim düzeyinin belirlenebilmesi için bir görüşme formu hazırlanmıştır. Bu kapsamda, bölgede faaliyet gösteren altı marinanın yöneticisiyle yüz yüze mülakatlar gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda Muğla deniz turizmi kümesinde yer alan marina işletmeleri arasında yeterli koordinasyonun ve ortak bir strateji ve vizyonun bulunmadığı; karar alma süreçlerine kısmen dâhil oldukları; sektörü ilgilendiren yönetmelikler arasında çelişkiler bulunduğu şeklinde görüş beyan etmiştir. Katılımcıların görüşlerine istinaden sektörde stratejik yönetişimin bulunmadığını ifade etmek mümkündür. Bu bağlamda sektörde stratejik yönetişimin tesis edilebilmesi adına sektörde faaliyet gösteren tüm aktörlerin (kamu, özel sektör, STK) yer aldığı bir işbirliği platformunun oluşturulması ve ortak bir vizyon doğrultusunda hareket edilmesi önerilmiştir. Sonuç olarak, oluşturulması önerilen işbirliği platformunun, küme içindeki yönetişim seviyesini artıracağı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Deniz turizmi, Marina işletmesi, Kümelenme, Deniz Turizmi Kümesi, Stratejik Yönetişim, Muğla

Abstract:
In recent years, the added-value provided by the tourism industry, one of the rapidly developing industries on a global level, has provided to the country's economy is steadily increasing. Due to the added-value created by the industry, countries, developing countries in particular, are carrying out various activities in order to supply the tourism services or to diversify tourism services they offer in line with changing consumer needs and demands. This diversifies the services offered in the tourism industry and increases the number of competing destinations. In this competitive environment, the actors in a destination that operate in harmony and cooperative, can increase the success of a destination.
In this study, the tourism clusters and strategic governance practices implemented within the cluster are addressed. Within this context, it is aimed to investigate the level of strategic governance practices in the marina managements, operating in the Muğla marine tourism cluster and make recommendations for increasing the level of strategic governance practices in this study. 
The literatures of clustering, strategic governance and strategic governance in the cluster were extensively examined within the context of the study and an interview form was designed for the purpose of investigating the level of strategic governance practices within the industry. In this context, face to face interview was conducted with the senior managers of the six marinas operating in the area.
In consequence of the study, the participants expressed that there is not enough coordination and a common strategy and vision among the actors; that they are partly involved in decision-making processes; that there are contradictions between the regulations concerning the industry. It is possible to state that there is no strategic governance in the industry in accordance with the participants' opinions. It is suggested that a cooperative platform in which all actors in the industry (public institutions, private sector and NGO) should be put in place perform in line with a common vision in order to increase the level of governance. In conclusion, it is possible to say that the proposed cooperative platform will increase the level of strategic governance in the industry.
Keywords: Marine tourism, Marina Management, Clustering, Marine tourism cluster, Strategic governance, Muğla