Floreniliden köprülü siklotrifosfazen bileşikleri ile aromatik reaktiflerin reaksiyonlarının incelenmesi
The investigation of reaction of fluorenylidene bridged cyclotriphosphazene compounds with aromatic reagents
Yazar: SAADET ELİF İNCİR AYAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL YENİLMEZ ÇİFTÇİ
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Hekzaklorosiklotrifosfazen, (N3P3Cl6), (1) fenol, (2), 2-Naftol, (10), 1-Hidroksipiren, (15) ile etkileştirilerek trimere beşli sübstitue olmuş türevler elde edildi. Bileşik 1'in fenol ve 2-Naftol ile olan reaksiyonları NaH varlığında, 1-hidroksipiren (15) ile olan reaksiyonu ise sezyum karbonat varlığında, argon atmosferinde kuru tetrahidrofuranda ve oda sıcaklığında üç gün karıştırılarak gerçekleştirildi. Reaksiyonlar sonucu elde edilen beşli sübstitüe siklotrifosfazen türevlerinin (3, 11, 17); sırasıyla 4,4?-(9-floreniliden)difenol (5) ve 4,4?-(9-floreniliden)dianilin (8) ile reaksiyonları incelendi. Bileşik 3 ve 11'in 4,4?-(9-floreniliden)difenol (5)  ile olan reaksiyonları sezyum karbonat varlığında, argon atmosferinde kuru tetrahidrofuranda ve geri soğutucu altında beş gün karıştırılarak gerçekleştirildi. Bileşik 3'ün ve 4,4?-(9-floreniliden)dianilin (8) ile reaksiyonu ise NaH varlığında, argon atmosferinde kuru tetrahidrofuranda ve geri soğutucu altında beş gün karıştırılarak gerçekleştirildi. Bileşik 11'in 4,4?-(9-floreniliden)dianilin (8)  ile reaksiyonu DMAP varlığında, argon atmosferinde ve asetonitril çözücülüğünde 3 gün oda sıcaklığında karıştırılarak gerçekleştirildi. Bileşik 17'nin 4,4?-(9-floreniliden)difenol (5) ile reaksiyonu sezyum karbonat varlığında argon atmosferinde kuru tetrahidrofuranda oda sıcaklığında beş gün karıştırılarak gerçekleştirildi. Elde edilen bileşiklerin (3, 4, 6, 7, 9, 11-14, 16-19) yapıları kütle spektrometresi, 1H ve 31P NMR spektroskopi yöntemleri ile karakterize edildi. Bileşik 6 ve 9'un uygun kristal yapıya sahip olmaları sebebiyle X-ışını kristallografi metodu ile de yapıları aydınlatıldı.

Anahtar Kelimeler: Hegzaklorosiklotrifosfazen, Fenol, 2-Naftol,
1-Hidroksipiren, 4,4′-(9-floreniliden)difenol, 4,4′-(9-floreniliden)dianilin.

Abstract:
Hexachlorocyclotriphosphazene N3P3Cl6 (1) was reacted with phenol (2), 2-Naphthol (10), and 1-Hydroxypyrene (15) to give cyclotriphosphazene derivatives. The reaction of compound 1 with compounds 2 and 10 in the presence of NaH in dry THF at room temperature for 3 days gave compounds 3, 11, respectively. But, the reaction of compound 1 with 15 in the presence of cesium carbonate in dry THF at room temperature for 3 days gave compound 17.  Pentasubstituted cyclophosphazene derivatives (3, 11, 17) were reacted with 4, 4'-(9-fluorenylidene)diphenol, (5) and 4,4'-(9-fluorenylidene)dianiline (8), respectively. Compound 3 and 11 were reacted with 4,4?-(9-fluorenylidene)diphenol under an argon atmosphere with dry THF and cesium carbonate at refluxed for five days. Compound 3 was reacted with 4,4?-(9-fluorenylidene)dianiline under an argon atmosphere with with dry THF and NaH at refluxed for six days. Compound 11 was reacted with 4,4?-(9-fluorenylidene)dianiline under an argon atmosphere with acetonitrile and DMAP at room temperature for three days. Compound 17 was reacted with 4,4?-(9-fluorenylidene)diphenol under an argon atmosphere with cesium carbonate at room temperature for 5 days. The compounds  (3, 4, 6, 7, 9, 11-14, 16-19)  were separated by column chromatography on silica gel and analysed by mass spectrometry, and 31P and 1H NMR spectroscopies, and also crystal structures of 6, 9 have been determined by the X-ray crystallography.

Key Words: Hexachlorocyclotriphosphazene, Phenol, 2-Naphthol, 
1-Hydroxypyrene, 4, 4'-(9-fluorenylidene)diphenol, 4,4'-(9-fluorenylidene)
dianiline.