Lise öğretmenlerinin ruh sağlığı okuryazarlığı ile ruhsal hastalığa yönelik inançları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler
The relationship between high school teachers' mental health literacy and their beliefs on mental disease and its affecting factors
Yazar: ESENGÜL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NAZMİYE YILDIRIM
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul hemşireliği = School nursing ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı öğretmenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal 
hastalığa yönelik inanç düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek ve ruh sağlığı 
okuryazarlığını etkileyen faktörleri belirlemektir. 
Araştırma kesitsel tipte, ilişki arayıcı anket çalışmasıdır. Bolu il merkezinde 
bulunan devlet liselerinde görev yapan 218 öğretmenin katılımıyla 06 Temmuz 
2021- 28 Ocak 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında 
Kişisel Bilgi Formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Ruhsal Hastalığa Yönelik 
İnançlar Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Mann Whitney U, Kruskal Wallis Testi ve 
Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 40.44±7.55 (25-57) yıl olup, 
%56.9'u kadındır ve ortalama 16 yıldır öğretmen olarak çalıştırmaktadır. Ruh 
sağlığı alanında sadece %6.4'ü eğitim almıştır, %20.6'sının psikiyatrik tedavi 
deneyimi vardır, %78.0'i ruhsal hastalığı olan bireyle karşılaştığını belirtmiştir. 
Ruh sağlığı okuryazarlığı toplam puanın ortancası 91, ortalaması 92.16±9.06 (70-
121), ruhsal hastalığa yönelik inançlar toplam puanın ortancası 56.5, ortalaması 
53.52±18.52 (3-105) olarak saptanmıştır. 
Evli, ekonomik durumu iyi olanların, ruh sağlığı eğitimi alanların ruh sağlığı 
okuryazarlığı sıra ortalaması puanının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Öğretmenlerin yaşı (r=15; p<0.05) ve meslekte çalışma süresi (r=14; p<0.05) ile
ruh sağlığı okuryazarlığının kendi kendine yardım / tedavi müdahaleleri hakkında 
bilgi alt boyutu arasında pozitif yönde çok zayıf ilişki saptanmıştır. Çocuk sayısı ile
ruh sağlığı okuryazarlığının hastalıkları tanıyabilme (r=15; p<0.05) ve bilgiye nasıl 
ulaşacağına yönelik bilgi (r=16; p<0.05) alt boyutu arasında pozitif yönde çok zayıf 
ilişki tespit edilmiştir. Ruhsal hastalığa yönelik inançların utanma alt boyutu ile ruh 
sağlığı okuryazarlığının bilgiye nasıl ulaşılacağına yönelik bilgi sahibi olma (r=-
.28; p<0.05) ve profesyonel yardıma ulaşabilmeye yönelik bilgi (r=-.15; p<0.05) alt 
boyutu arasında negatif yönde zayıf ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between teachers' mental 
health literacy and their level of belief in mental illness and to determine the factors 
affecting mental health literacy.
The research is a cross-sectional, relationship-seeking survey study. It was 
held between 06 July 2021 and 28 January 2022 with the participation of 218 teachers 
working in state high schools in the city center of Bolu. Personal Information Form, 
Mental Health Literacy Scale and Beliefs Regarding Mental Illness Scale were used to 
collect data. Data were evaluated with Mann Whitney U, Kruskal Wallis Test and 
Spearman correlation analysis.
The average age of the participants in the study is 40.44±7.55 (25-57) 
years, 56.9% of them are women and they have been working as teachers for an 
average of 16 years. Only 6.4% have received training in the field of mental health, 
20.6% have experience in psychiatric treatment, 78.0% He stated that he had 
encountered an individual with a mental illness. The median of the mental health 
literacy total score was 91, the mean was 92.16±9.06 (70-121), the median of the 
beliefs about mental illness was 56.5, the mean was 53.52±18.52 (3-105).
It was found that those who were married, had good economic status, and 
those who received mental health education had higher mental health literacy mean 
scores (p<0.05). Age of teachers (r=15; p<0.05) and working time in the profession 
(r=14; p<0.05) and mental health literacy sub-dimension of knowledge about selfhelp/treatment interventions, a very weak positive correlation was found. A very 
weak positive correlation was found between the number of children and the subdimension of mental health literacy (r=15; p<0.05) and knowledge about how to 
access information (r=16; p<0.05). A weak negative correlation was found between 
mental health literacy and having knowledge about how to access information (r=-
.28; p<0.05) and knowledge about accessing professional help (r=-.15; p<0.05).