Bir kömür ocağının risk analizi ve acil durum eylem planı
Risk analysis and emergency action plan of the coal mine
Yazar: BÜŞRA SEVİM
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HASKUL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
İş sağlığı ve iş güvenliği, çalışma yaşamında önemli bir konumda yer almaktadır. Madencilik de, iş yapısı gereği dünyada en fazla iş kazası ve insan kaybının yaşandığı sektörlerden biri olduğundan dolayı iş sağlığı ve güvenliğinin bu sektördeki önemi daha büyük hale gelmektedir. Meydana gelen iş ve işçi kazalarının önüne geçmekte bilimsel ve teknolojik gelişmeler yetersiz kalabilmektedir. Böyle durumlarda acil durum eylem planı hazırlama ve acil durum yönetimi her aşamasında iş sağlığı ve güvenliği riski barındıran maden işletmeleri için çok büyük yere sahip olmaktadır. Acil durum eylem planında, acil durumlar ve bu durumlara karşı alınacak olan tedbirlerin tanımlaması yapılmalı, bunlardan kaynaklı olası yaralanma, ölüm, hastalık ve tesis hasarı gibi olumsuz etkileri önlemek veya azaltmak için planlar yapılıp yöntemler izlenmeli, güncellemeler yapılıp daimi olması sağlanmalıdır. Maden işyerlerinde olası tüm acil durumlar ile ilgili senaryolar oluşturulup, buna dayanarak acil durum yönetimi sağlam adımlarla yapılmalıdır. Tüm bunlar yapılırken madenlerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ilgili yönetmelikler, kanunlar dikkate alınmalı, acil durum planlarının özenle hazırlanması sağlanmalıdır.
Bu çalışmada, bir kömür madeni ocağında Matris Metodu ile risk analizi uygulanmıştır. Önerilen önlemlerin uygulanmasının ardından risk değerlendirmesi yeniden yapılmış ve bunun sonucunda riskler kabul edilebilir risk seviyesine indirilmiştir. İşletmeye ait acil durum planında belirlenmiş olan acil durumlar (patlama, yangın, doğal afetler (deprem, sel), ilkyardım ve tahliye gerektiren olaylar, sabotaj, tehlikeli madde kimyasal yayılımı ve zehirlenme) göz önünde bulundurularak, yönetmeliklere göre acil durum planında belirtilmeyen hususlar kontrol tabloları yardımıyla belirlenmiş ve nasıl yer alması gerektiği belirtilmiştir.
Bu çalışma, hem risk analizinin hem de acil durum planının çalışanlar ve işyeri için öneminin anlaşılmasını amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Maden, İş Sağlığı ve Güvenliği, Acil Durum Planı, İş Kazası, Risk Analizi

Abstract:
Occupational health and safety have an important position in working life. Occupational health and safety is becoming more substantial in mining sector, as mining is one of the sectors in which the highest number of occupational accidents and worker losses are experienced due to its working structure. Scientific and technological developments may be insufficient to prevent occupational and worker accidents. In such cases, emergency action plan preparation and emergency management have a great place for mining enterprises that have occupational health and safety risks at every stage. In the emergency action plan, emergency situations and the preventions to be taken against these situations should be defined, plans should be made, methods should be followed, updates should be made and persistence of them should be ensured to prevent or reduce the negative effects such as possible injury, death, illness and facility damage. Scenarios for all possible emergency situations in mining enterprises should be created and emergency management should be done with unfaltering steps. While doing all this, regulations and laws regarding occupational health and safety practices in mines should be considered, and emergency plans should be carefully prepared.
In this study, risk analysis was applied with Matrix Method in a coal mine. After the implementation of the proposed measures, the risk assessment was re-evaluated and as a result, the risks were reduced to an acceptable risk level. Considering the emergencies (explosion, fire, natural disasters (earthquake, flood), events requiring first aid and evacuation, sabotage, dangerous substance chemical release and poisoning) determined in the emergency plan of the enterprise, the issues not specified in the emergency plan according to the regulations were determined with the help of the control charts and how they should be included.
This study aims to understand the importance of both risk analysis and contingency plan for employees and workplace.

Keywords: Mine, Occupational Health and Safety, Emergency Plan, Occupational Accident, Risk Analysis