Silahlı çatışmalarda savaş suçu kapsamında değerlendirilen silah kullanımları
Use of weapons in armed conflicts considered as war crimes
Yazar: BURAK İLGAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EFSER ERDEN TÜTÜNCÜ
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Silahlı çatışma hukukunun mevcut kuralları, günümüzde ortaya çıkan kimi ihlalleri engellemek konusunda yetersiz kalmaktadır. Günümüze kadar kurulan ve savaşlarda işlenen suçları cezalandırma amacı güden mahkemeler incelendiğinde, bunların "savaşta galip gelenlerin mahkemesi" olduğu ve yargılananların daima savaşı kaybedenler olduğu görülmektedir. Her ne kadar bazı kararların günümüz uluslararası ceza hukuku açısından emsal teşkil eder nitelikte olduğu söylenebilecekse de bu mahkemelerce verilen kararlar, çoğu zaman birçok tartışmayı beraberinde getirmiş ve tarafsızlıktan uzak olmakla eleştirilmiştir. Uluslararası ceza hukukunun yazılı hale getirilme çalışmalarının oldukça yakın zamanlarda gerçekleşmiş olması ve buna benzer olarak silahlı çatışma hukuku hükümlerinin kodifikasyonunun ancak geçtiğimiz yüzyılda ilerleme kaydettiği düşünüldüğünde, bu gelişmelerden önceki veya hemen sonraki yargılamaların, ceza hukukunun temel ilkelerini ihlal eder nitelikte olduğu iddia edilebilmektedir. Silahlı çatışma hukuku ihlallerinin cezasız kalmaması için yapılan girişimler, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni ortaya çıkarmışsa da bu Mahkeme'nin istenen sonuçlara ulaşmak için yeterli olmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin bazı özellikleri ve eksiklikleri tespit edilmeye çalışılmış, bu konularda çeşitli eleştiriler ve çözüm önerileri ortaya konmuştur. Bunun yanında "savaş suçu" kavramının kapsamı değerlendirilerek, izlenecek yorum farklılıklarının olası sonuçları ifade edilmiştir. Tüm bunların yanında; uluslararası ceza hukuku, silah hukuku ve silahlı çatışma hukuku temelinde önemli görülen konu başlıkları ele alınmış ve bunların bir birleşimi olarak Roma Statüsü'nde bazı silah kullanımlarının savaş suçu kapsamına dahil edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu silahların sayısının oldukça az olduğu söylenebilse de ihtilaflı olan birçok husus tespit edilmiş ve bunların çözülebilmesi, özellikle de etkin bir uluslararası ceza yargısının oluşabilmesi için çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The existing rules of the law of armed conflict are insufficient to prevent some of the violations occurring today. An examination of the tribunals established to date to punish crimes committed in wars reveals that they have always been "courts of the victors in war" and that the losers of the war have always been the ones on trial. Although it can be stated that some of the decisions set a precedent for today's international criminal law, the decisions rendered by these tribunals have often brought many controversies and have been criticized for being far from impartial. Considering that the codification of international criminal law is a relatively recent development and that the codification of the provisions of the law of armed conflict has only progressed in the last century, it can be argued that the proceedings before or immediately after these developments violate the fundamental principles of criminal law. Attempts to ensure that violations of the law of armed conflict do not go unpunished have led to the International Criminal Court, but this Court has not been sufficient to achieve the desired results. In this study, some characteristics and shortcomings of the International Criminal Court were identified, and various criticisms and suggestions for solutions were put forward. In addition, the scope of the concept of "war crime" was evaluated and the possible consequences of the differences in interpretation were expressed. In addition to all these, important topics on the basis of international criminal law, the law of arms and the law of armed conflict were discussed. Based on these, it has been determined that some weapons were included in the scope of war crimes in the Rome Statute. Although it can be said that the number of weapons in question is quite small, many controversial issues were identified and solutions were offered in order to resolve them, especially to establish an effective international criminal jurisdiction.