Şiddetin estetize edilmesinde Amerikan sineması'nın rolü: 21.yüzyılda sinemayla dünyaya anestetik bir bütünsellik kazandırmak
The role of American cinema in the aesthetization of violance: Providing anesthetic integrality to world by cinema in the 21st century
Yazar: AYTUNA TOSUNOĞLU ÇALIK
Danışman: PROF. DR. SİMTEN GÜNDEŞ
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Amerikan sineması = American cinema ; Anestetikler = Anesthetics ; Empati = Empathy ; Estetik = Aesthetics ; Film = Film ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Sinema = Cinema ; Sinema = Cinema ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmada günümüz Amerikan Sineması'nın şiddeti özerk bir sanat biçimine evirerek estetikleştirdiğinin sorgulaması yapılır. Sanatın birincil amacının gerçeklik yanılsaması (illusion) yaratmak özelliğine dayanarak 2000-2013 yılları arası, Türkiye'de de gösterime girmiş, şiddet içeren macera/aksiyon türünde sinema filmi örnekleri üzerinden bir okuma yapılmış ve gelecekte Ben'in eşduyumlayamadığı bir evrende yaşama olasılığı tartışmaya açılmıştır.  

Araştırmada Peirceci ulam ve Greimascı yaklaşımla bütünceyi oluşturan filmler arasından tek film örneği incelenmiş ve çözümlenmiştir. İlkillik'le şiddet nesnesine, İkincillik'le şiddet ve estetikle anestetik (estetik olmayan) arasındaki ilinti olanaklılığına ulaşılmıştır. Üçüncüllük, bütüncede yer alan film örneklerinin söylemi üzerinden düşüngüsel ve sosyo-psikolojik alanda bilimsel üst metinlere göndergelenmesini kapsamaktadır. Greimasçı varsayımsal-tümdengelimli (hypothetico deductive) bir yaklaşımla, incelemeye konu filmin (yapıtın) örtük anlamını ortaya çıkartmak için sistematik yol izlenmiş, sınıflama ve soyutlama bağlamında temel anlambirimlere bağlanmıştır. Bulgular, Amerikan Sineması'nın anestetik (uyuşturma) özellikleri (de) taşıdığı yolundadır.

Amerikan Sineması'nda kullanılan teknolojik gelişmeler bir sanat olarak sinemaya ve kitle iletişim araçlarının bir üyesi olarak sinemaya yeni araştırma ve yaklaşım alanları ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın Amerikan Sineması'nı disiplinlerarası bağlamda incelemek isteyen araştırmacılara yol gösterici olması, ortaya çıkan bulguların konuyla ilgili yeni araştırmalar yapılmasına zemin oluşturması beklenmektedir. Hegemonik söylem dünya üzerinde sürekli yenilenen bir yayılmacılık gösterirken Türkiye'nin de bundan etkilenmesi gözardı edileyemeyecek bir bulgu olmaktadır.

Abstract:
In this research, aestheticizing violence by transforming to an autonomous art form by today's American Cinema is questioned. Basing on the primary aim of the art the feature of creating illusions, a reading through adventure/ action film examples including violence, displayed also in Turkey between the years 2000 and 2013 is carried out, and the probability of living in a universe that "self" cannot empathy.

A unique film example is analyzed and cleared up among the films forming the corpus with the Peirce category and Greimas approach in the research. The probability of relation between the Firstness and violence, the Secondness and violence and anesthetic (non-aesthetic) is found out. The Thirdness includes referent to the metatextuality on reflexive and socio-psychological matter through the discourse of the film examples in the corpus. In order for uncovering the concealed meaning of the film (work) to be analyzed with a hypothetical-deductive Greimas approach a systematic way is conducted, monemes are linked on classification and abstraction. Findings show that American Cinema bears unaesthetic (unconsciousness) features (as well). 

The technological developments used in American Cinema as an art and as a member of mass media provide new research and approach fields into cinema. This study is aimed to guide the researchers desiring to analyze American Cinema on interdisciplinary course, and the outcomes to provide a basis for new researches on this matter. As hegemonic discourse spreads over the world gradually, it is necessarily certain that this also affects Turkey.