Psikolojik sermayenin mimarların bireysel yaratıcılığına etkisi
The effect of psychological capital on architects' individual creativity
Yazar: UMAY KIYICI
Danışman: PROF. DR. TÜRKSEL KAYA BENSGHİR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Psikolojik sermaye, bir bireyin zorlu görevleri yerine getirebilmesi ve hedeflerine
ulaşabilmesine imkan tanıyan, olumlu ve pozitif ruh hali olarak tanımlanmaktadır. Psikolojik
sermaye ve boyutları (umut, iyimserlik, dayanıklılık ve öz yeterlilik) iş hayatında bireylerin
performansını, iş tatminini, örgütsel bağlılığını, motivasyonunu ve yaratıcılığını olumlu yönde
etkilemektedir. Yaratıcılık ise var olan bilgi, düşünce ve maddeleri yeniden düzenleyerek veya
var olmayanları ortaya çıkararak yeni fikirler üretme süreci ve becerisidir. Bireysel yaratıcılık,
bireyin yaşam tarzı, hayatı algılama biçimi, motivasyon düzeyi ve problemlere yaklaşım
biçimi gibi pek çok faktörden etkilenmektedir. Literatürdeki çalışmalara bakıldığında,
psikolojik sermaye ve yaratıcılık arasındaki ilişkinin birçok çalışmada ele alındığı
görülmektedir. Ancak bu çalışmalarda psikolojik sermaye çoğunlukla tek bir boyut olarak
ölçülmekte; düzenleyici ya da aracı değişken olarak ele alınmaktadır. Bu araştırma ise
yaratıcılığa yoğun olarak ihtiyaç duyan mimarların gözünden, psikolojik sermayenin
boyutlarının bireysel yaratıcılığı ne yönde etkilediğini incelemektedir. Araştırma, bu iki
kavram arasındaki ilişkiyi doğrudan ve bireysel olarak ele alması bakımından önem
kazanmakta; hem işletme literatürüne hem de mimarlık alanına katkı sağlamayı
amaçlamaktadır. 390 mimar ile gerçekleştirilen araştırmada, Zhou ve George'un (2001) tek
boyutlu Bireysel Yaratıcılık Ölçeği ile Luthans ve arkadaşlarının (2007) dört boyutlu
Psikolojik Sermaye Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SmartPLS 4 programı
kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular
değerlendirildiğinde psikolojik sermayenin dayanıklılık, umut ve öz yeterlilik boyutlarının
bireysel yaratıcılığı istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği; ancak psikolojik
sermayenin iyimserlik boyutunun bireysel yaratıcılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir
etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın bulguları tartışma ve sonuç
bölümünde değerlendirilerek yöneticilere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Psychological capital is defined as a positive state of mind that empowers individuals to tackle
challenging tasks and achieve their goals. Research suggests that psychological capital and its
dimensions (hope, optimism, resilience, and self-efficacy) positively influences various
workplace outcomes, including performance, job satisfaction, organizational commitment,
motivation, and creativity. Creativity is the process of generating new ideas by rearranging
existing knowledge, ideas, and materials in novel ways or coming up with entirely original
concepts. Individual creativity is influenced by numerous factors, such as lifestyle choices,
perspective on life, motivational level, and problem-solving approach. A growing body of
research explores the link between psychological capital and creativity. However, many
studies treat psychological capital as a single, unified construct and examine it as a mediating
or moderating variable. This research aims to address this gap by investigating how the
individual dimensions of psychological capital influence creativity in architects, a profession
that heavily relies on creative thinking. This study's significance lies in its direct examination
of the relationship between these two concepts. It seeks to contribute not only to the field of
business literature but also to a deeper understanding of creativity within the field of
architecture. In this study, a sample of 390 architects was assessed using Zhou and George's
(2001) one-dimensional Individual Creativity Scale and Luthans et al.'s (2007) four-
dimensional Psychological Capital Scale. The analysis using structural equation modeling
(SmartPLS 4) revealed that the resilience, hope, and self-efficacy dimensions of psychological
capital statistically and significantly predict individual creativity, while the optimism
dimension of psychological capital does not have a statistically significant effect on individual
creativity. The discussion and conclusion sections translate the research findings into
actionable insights for managers, and researchers.