Mağara çökellerinin elektron spin rezonans yöntemi ile incelenmesi
ESR (elektron spin resonance) studies of cave deposits
Yazar: GÜL ANBAR
Danışman: DOÇ.DR. ÜLKÜ ULUSOY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çal mada kullan lan akma ta örnekleri Alada lar'dan ve Gilindire Ma aras(Ayd nc k)'ndan sa lanm r. Spektrumlarda gözlenen sinyallerden yaln zca B[kalsitteki (SO3)-, gB= 2.0035] ve C [serbestçe dönen (CO2)-, gC= 2.0007]paramagnetik merkezlerine ait olanlar kullan larak, örneklerin, bir yandan lözellikleri, bir yandan da nlamaya ba özellikleri ESR (Elektron SpinRezonans) Spektroskopisi yöntemiyle incelenmi ; sonra da gerekli parametrelerinkullan ile 8 ana örnekten olu an 26 tabakan n ESR tarihlemesi yap lm r.ESR spektrumlar nda gözlenen merkezlerden yaln zca C paramagnetikmerkezlerinin l davran lar ndan incelenmesi ve kararl klar n saptanmasamac yla, örnekler ?e süreli? ve ?e l? olmak üzere iki ayr l süreçtengeçirilmi tir. E süreli tma ve e l deneylerden al nan verilerle çizilen Arheniusndaki Ïrilerinden, C merkezinin 4 oC depolama s cakl l ömür de erleri; ikifarkl örnek için, tepeden tepeye iddet veri grubunda 0.6 ve 0.5 y l, yar iddet verigrubu için 49.4 ve 7.3 y l olarak hesaplanm r.nlama deneylerine göre, C ve B merkezlerinin büyüme e rileri olu turulmu vebu e riler kullan larak (ED) e de er doz de erleri hesaplanm r. Di er yandan,örneklere ili kin (Dtop) toplam doz h ya da (YD) y ll k doz de erlerinin hesab ndakullan lan radyoaktif safs zl k içerikleri (ICP-MS) ndüktif E le mi Plazma-KütleSpektrometri yöntemiyle bulunmu tur.Her örnek için ED ve YD de erleri kullan larak bulunan ya de erleri belli hatarlar içinde, B merkezi için, TB=[5-284] ky l, C merkezi için TC=[0.4-39] ky laral nda de mektedir. Bu de erler, ma aralar n olu um ya için jeologlarcaöngörülenlerle tümüyle uyu maktad r.Anahtar Kelimeler: ESR, tarihleme, ma ara çökelleri, l davran lar.Dan man: Doç. Dr. Ülkü ULUSOY, Hacettepe Üniversitesi, Fizik Mühendisli iAnabilim Dal .

Abstract:
Flow stone samples used in this study were taken from Aladaglar and Ayd nc kGilindire caves. Only B [(SO3)-, gB= 2.0035] and C [(CO2)-, gC= 2.0007] signals inthe spectra were used to investigate both thermal and radiation characteristics byESR (Electron Spin Rezonance) Spectrocropy, and 26 layers in the 8 mainsamples were dated by ESR.To examine and determine thermal characteristics and stabilities of Cparamagnetic centers, samples were annealed isochronally and isothermally. Ïthermal life times of the C centers at 4 0C deposited temperatures were calculated(0.6, 0.5)y and (49.4, 7.3)y using Arrhenius curves of data for peak to peakintensity and semi intensity, respectively for two samples.In the radiation experiments, the growth curves of C and B centers were formedand (ED) equivalence dose values were calculated using the curves. Besides,radioactive contents used to calculate sample?s (YD) annual dose or (Dtotal) totaldose rates values were determined by ICP-MS (Inductively Coupled Plasma -Mass Spectrometer) method.Age values were calculated for each sample by using ED and Dtotal?s as betweenTB= [5-284] ky and TC=[0.4-39] ky for B and C centers, respectively. The ESRresults seem to consistent with those of view of the geogolists.Keywords: ESR, dating, cave deposits, thermal behaviour.Advisor: Doç. Dr. Ülkü ULUSOY, Hacettepe Üniversity, Department of PhysicsEngineering.