Literatür ışığında, Batı Anadolu'da Antik Dönemden Orta Çağ'a bahçe kültürü (Selçuklu bahçeleri)
In the light of the literature, garden culture from Antiquity to the Middle Ages in Western Anatolia (Seljuk gardens)
Yazar: MUHAMMED YAĞARKAR
Danışman: PROF. DR. ZUHAL KAYNAKCI ELİNÇ
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Bahçe kültürü = Garden culture ; Bahçeler = Gardens ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Orta Çağ = Middle Ages ; Selçuklu mimarisi = Seljuks architecture ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Türk bahçe sanatı = Turkish garden art ; Türk bahçeleri = Turkish gardens

Özet:
Bahçe tarihi sosyal ve fen bilimlerini kapsayan geniş bir alana hâkim disiplinler arası 
bir araştırma gerektiren bir bilim dalıdır. Bu bilim dalı; arkeoloji, sanat tarihi, botanik, peyzaj 
mimarlığı, mimarlık, edebiyat, linguistik, etimoloji gibi birçok bilim dalını kapsamaktadır. 
Bahçe tarihi üzerine çalışacak olan araştırmacıların yukarıda sayılan bilim dallarını bir arada 
ele alması gerekmektedir. Bahçe tarihi çalışmalarının ana elemanlarından biri olan bitkilerin 
mimari kalıntılar gibi uzun ömürlü olmayışı bu çalışmaları zorlaştıran en önemli faktördür. 
Bu çalışmada Antik Çağ'dan Anadolu Selçuklu dönemi sonuna kadar bahçenin, 
insanoğlu için taşıdığı önem tartışılacak ve genel olarak bahçe tipleri, bahçelerin ne amaçla 
kullanıldığı, medeniyetlerin karşılıklı bahçe etkileşimleri incelenecektir. Bu çalışmanın 
kapsamı esas olarak günümüz Türkiye'sinin büyük kısmını içeren Anadolu coğrafyasında 
Orta Çağ bahçe mimarisinin yazılı kaynaklara dayandırarak irdelemek olacaktır. Bu çalışmada 
literatür taraması, arazi çalışmaları, katalog taramaları yapılmıştır. Vazo, duvar, mezar 
resimleri, minyatürler incelenmiştir. Antik Çağ'da ve Orta Çağ'da bahçe hakkında yapılacak 
araştırmaların sonuçları verilecek ve bu çalışmanın omurgasını oluşturan Orta Çağ'da Batı 
Anadolu topraklarındaki bahçe tarihi incelenecektir. 
Bu çalışmanın amacı Bizans veya Selçuklu bahçelerini incelemek ve o dönemin 
siyasi, sosyal, iklimsel özellikleri de dikkate alarak genel bir bahçe profili çıkarmaktır.

Anahtar Sözcükler: Bahçe Kültürü, Orta Çağ, Selçuklu Bahçeleri, Literatür, Antik Çağ

Abstract:
Garden history is a discipline that requires an interdisciplinary research that covers a 
wide area including social and natural sciences. This branch of science; ıt covers many 
branches of science such as archeology, art history, botany, landscape architecture, 
architecture, literature, linguistics, etymology. Researchers who will work on garden history 
should consider the above-mentioned disciplines together. The fact that plants, which are one 
of the main elements of garden history studies, do not have a long life like architectural 
remains, is the most important factor that makes these studies difficult. 
In this study, the importance of the garden for human beings from the Ancient Age to 
the end of the Anatolian Seljuk period will be discussed, and garden types in general, what the 
gardens are used for, and the mutual garden interactions of civilizations will be examined. 
The scope of this study will mainly be to examine the medieval garden architecture in the 
Anatolian geography, which includes most of today's Turkey, by basing it on written sources. 
In this study, literature review, field studies, catalog scans were made. Vase, wall, tomb 
paintings and miniatures were examined. The results of the researches about the garden in 
Antiquity and the Middle Ages will be given and the history of the garden in Western 
Anatolia in the Middle Ages, which forms the backbone of this study, will be examined. 
The aim of this study is to examine the Byzantine and Seljuk gardens and to create a 
general garden profile by considering the political, social and climatic characteristics of that 
period.

Keywords: Garden Culture, Medieval, Seljuk Gardens, Literature, Antiquity