Tang Hanedanı döneminde Jiedushilik ve Türk komutanlar (710-756)
Jiedushi and Turkic commanders in Tang Dynasty (710-756)
Yazar: GÖKÇEN KAPUSUZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜRHAN KİRİLEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Sinoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Askeri teşkilat = Military organization ; Askeri yapı = Military structure ; Jiedushi = Jiedushi ; Komutan = Commender ; Tang Hanedanı = Tang Dynastry ; Türkler = Turks ; Çin = China ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Bu çalışmada, Tang dönemi askerî ve idari yapısı içerisinde yer alan ve Tang Xuanzong tarafından on bölgede başlatılan Jiedushi uygulaması araştırılmış, bu göreve gelen kişilerin görev ve sorumlulukları ile yönetim alanları incelenmiştir. Bunun yanında Jiedushi uygulaması dönemin hem idari hem askerî yapısı içerisinde yer aldığından Tang döneminin temel idari yapısı ile sınır savunmasında uygulanan Fubing ve Mubing uygulamasının yanı sıra Jiedushi uygulamasından önce kullanılan Jimi politikası incelenmiştir. 
Türk kültür çevresinden gelen ve Jiedushi unvanı alan kişilerin kökeni ile bu kişilerin Tang aristokrasisi içerisindeki konumları yine çalışma içerisinde incelenmiştir. Ayrıca Türk kültür çevresinden gelen dokuz jiedushi örneklem olarak seçilerek Çin klasik metinlerinde yer alan biyografik bilgilerine yer verilmiştir. Bunun dışında unvanın daha önceki hanedanlarda kullanımları tespit edilmiş, alanın ilgili veri tabanları aracılığıyla Jiedushi sözcüğünün etimolojik yapısı araştırılmış, unvana sahip olanların görev ve yetkileri bağlamında Jiedushi unvanına Türkçe bir karşılık önerisi getirilmiştir.

Abstract:
This study investigates the military governor system, the Jiedushi system in Chinese, which was part of both military and administrative structure of the Tang period and which was instituted in ten regions by Tang Xuanzong while it also examines the duties and responsibilities as well as the administrative zones held by the people with this title. Moreover, since the military governor system was a constituent of both administrative and military structure of the period, this study also looks at the core administrative structure of the Tang period, Fubing and Mubing structures which were employed for border defence, and the Jimi policy which was in operation before the military governor system.
The origin of the people from the Turkic cultural environment who received the military governor title and their positions within the Tang aristocracy have also been examined as part of this study. Moreover, nine military governors from the Turkic cultural environment have been selected as case studies and the Turkish translation of their biographies in Chinese classical texts have been included in the study.  In addition to this, the usage of the title in previous dynasties has been identified, the etymological structure of the word Jiedushi (military governor) has been investigated through the relevant databases of the field and a Turkish word corresponding to the title of military governor based on the duties and powers of the title holders has been proposed.