Gayrimüslim kadınların gayrimenkul mülkiyeti bakımından hukuki durumu (Kayseri şer'iyye sicilleri M. 1400-1700)
Legal status of non-muslim women in terms of real estate ownership (Kayseri court records M. 1400-1700)
Yazar: MİRAY ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. İREM KARAKOÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Gayrimenkuller = Real estates ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Hibe = Donation ; Hukuki statü = Legal status ; Kadınlar = Women ; Kamu hukuku = Public law ; Kayseri = Kayseri ; Mülkiyet = Property ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı hukukunda kendilerine uygulanacak hukuk kuralları bakımından farklılık yaratabilen din ve cinsiyet vasfını taşımaları sebebiyle tezde konu olarak gayrimüslim kadınlar seçilmiştir. Gayrimüslim kadınların hukukî durumu çok geniş bir kapsama sahip olduğundan konu gayrimenkul mülkiyeti ile sınırlandırılmıştır. Gayrimenkul mülkiyeti, menkul mülkiyetine nazaran hukukî durumun belirlenmesinde daha belirleyici bir niteliğe sahiptir.
Çalışmanın birinci bölümünde İslâm-Osmanlı hukukunda gayrimüslim kadınların hukukî durumu; vatandaşlık durumları, anayasal hak ve yükümlülükleri, özel ve kamu hukuku bakımından durumları olmak üzere üç başlık altında incelenmiştir. Daha sonra İslâm-Osmanlı hukukunda gayrimenkul mülkiyeti ve gayrimenkul zilyetliği teorik olarak ele alınmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde İslâm-Osmanlı hukukunda gayrimüslim kadınların gayrimenkul mülkiyetini iktisap yolları olan satış, hibe, mehir, miras ve vasiyet işlemleri hakkında teorik bilgi verilmiştir. Ardından Kayseri şehri özelinde olmak üzere M. 1400-1700 yıllarına ait şerʻiyye sicilleri taranarak gayrimüslim kadınların gayrimenkul mülkiyetini iktisap ettikleri hukukî işlemler örnekler üzerinden incelenmiştir.
Üçüncü bölümde M. 1400-1700 yıllarına ait Kayseri şerʻiyye sicillerinden örnekler verilerek gayrimüslim kadınların satış, hibe, mehir ve miras işlemleri kapsamında gayrimenkul mülkiyeti konusunda taraf olduğu münferit hukukî uyuşmazlıklar incelenmiştir.
Tüm bu incelemeler neticesinde gayrimüslim kadınların gayrimenkul mülkiyeti bakımından hukukî durumuna dair sonuçlara ulaşmak amaçlanmıştır.

Abstract:
Non-Muslim women have been chosen as the subject of the thesis because they have the characteristics of religion and gender, which can make a difference in terms of the legal rules to be applied to them in Ottoman law. Since the legal status of non-Muslim women has a wide scope, the subject is limited to real estate ownership. Real estate ownership has a more decisive character in determining the legal status compared to movable ownership.
In the first part, the legal status of non-Muslim women in Islamic-Ottoman law; citizenship status, constitutional rights and obligations, status in terms of private and public law. Then, real estate ownership and possession of real estate in Islamic-Ottoman law are discussed theoretically.
In the second part, theoretical information is given about sales, grants, mahr, inheritance and testament transactions, which are the ways of acquiring real estate property of non-Muslim women in Islamic-Ottoman law. Then, especially in the city of Kayseri, the court records of 1400-1700 were scanned and the legal transactions in which non-Muslim women acquired real estate property were examined through examples.
In the third part, individual legal disputes in which non-Muslim women are parties to real estate ownership within the scope of sales, grants, mahr and inheritance transactions are examined by giving examples from the Kayseri court records of 1400-1700.
As a result, it is aimed to reach conclusions about the legal status of non-Muslim women in terms of real estate property.