Post-ERCP pankreatiti önlemede laktatlı ringer ve serum  fizyolojik mayilerinin etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of efficacy of lactated ringer and serum physiological mais in prevention of post-ERCP pancreatitis
Yazar: ABDULLAH İBRAHİM ÇALIŞIR
Danışman: PROF. DR. MURAT KEKİLLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Dehidratasyon = Dehydration ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Komplikasyonlar = Complications ; Laktatlar = Lactates ; Pankreatit = Pancreatitis ; Profilaksi = Prophylaxis ; Su-elektrolit dengesi = Water-electrolyte balance

Özet:
Amaç:
Pankreatit ERCP' ye bağlı en sık ve korkulan bir yan etkidir. Bu yan etkiyi
azaltmak için farmakoprofilaksiler kullanılmaktadır. Bunlardan sık kullanılanı ise
agresif hidrasyondur. Agresif hidrasyon için genellikle laktatlı ringer(LR) ve serum
fizyolojik(SF) kulanılmaktadır. Bu çalışmada yaygın olarak kullanılan LR ve SF
sıvılarının post-ERCP pankreatitini(PEP) önlemedeki etkinliklerinin
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod:
Mayıs 2016 ile Nisan 2017 arasında hastanemize ERCP yapılmak üzere
yatırılan hastalar çalışmaya alındı. Daha önce ERCP işlemi uygulanan, akut
pankreatiti olan, biliyer anatomi anomalisi olan ve biyokimyasal olarak takibi
mümkün olmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya katılma kriterlerini
sağlayan hastalara randomize olarak LR veya SF agresif hidrasyon protokolünde
verildi. Bu protokole göre hastalara; işlem sırasında 3ml/kg/saat, işlemden hemen
sonra 20ml/kg puşe ve işlem sonrası 8 saat boyunca 3ml/kg/saatten parenteral mayi
verildi. İşlem sonrası hastalar; klinik ve labaratuvar verileri ile komplikasyonlar
açısından takip edildi.
Bulgular:
Verileri kaydedilen 408 hastadan çalışmaya dahil edilme kriterlerini
karşılayan 198' i çalışmaya alındı. Naiv papillalı 198 hastadan 100' ü LR, 98' i SF
ile agresif hidrate edildi. Hastaların 127' si (%64,1) kadın, 71' i (%35,9) erkekti.

10

Hastaların yaş ortalamasının erkeklerde 64,8±14,6 yıl (min.: 26, max.: 90),
kadınlarda 60,49±18,98 yıl (min.: 20, maks.: 95) olduğu tespit edildi. Hastaların 180'
inde (%90,9) ERCP endikasyonu; koledok taşı ve sarılık etyolojisi araştırılması idi.
Bu hastaların 126' sına koledokolitiazis tanısı konulduğu tespit edildi. İşlem süreleri
ortalama 20,58±9,34 dakika (min. 5, maks. 90 dak.) sürdü. Hastaların 5' inde (%2,5)
tedavi gerektirmeyen kanama oldu. Hastaların 28' inde (%14,1) PEP gelişti.
Bunlardan bir tanesinde orta şiddetli PEP gelişti. İleri yaşlı (>75) hastalar
çıkarıldığında LR alan grupta daha az PEP gelişti (SF grubunda %10,3, LR grubunda
%4,1, p=0,040). ERCP kanülasyon tekniğine göre hastalar gruplandığında
sfinkterotomi yapılan hastalarda LR alan grupta daha az PEP gelişti (SF grubunda
%8,3, LR grubunda %3, p=0,025). Risk faktörleri çıkarılınca kalan 92 hastadan 45' i
LR, 47' si SF aldı. Bu grupta, LR alan hastalarda SF alanlara göre anlamlı şekilde
PEP gelişimi daha az saptandı (SF grubunda %4,3, LR grubunda %0, p=0,045).
Sonuç:
ERCP yapılacak hastalarda, farmakoprofilaksi olarak agresif hidrasyon
tekniği kullanmak PEP insidansını azaltmaktadır. Karşılaştırılan sıvılar arasında
LR'nin SF' e göre daha etkin olduğu görülmüştür. Ancak yüksek riskli hastalarda
etkinlik farkı azalmaktadır. PEP profilaksisi için agresif hidrasyon kullanılmalıdır ve
sıvı olarak LR tercih edilmelidir. İleri yaşlı hastalar için agresif hidrasyon ile LR
kullanmanın etkinliği gösterilememiştir.
Kısa Özet:
ERCP yapılan hastalarda pankreatit gelişimini önleyici olarak hidrasyon
çeşitlerinin etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Kardiyopulmoner yan etkiler dikkate
alındığında, ERCP işlemi sırasında ve sonrasında agresif hidrasyonla LR
verilmesinin PEP insidansını SF' e göre daha fazla azalttığı saptandı.

Anahtar kelimeler: Post-ERCP pankreatit, agresif hidrasyon, sf, lr

Abstract:
Aim:
Pancreatitis is the most common and feared side effect due to ERCP.
Pharmacoprophylaxis is used to reduce this side effect. Frequently used is aggressive
hydration. Lactated ringer (LR) and saline (SF) are commonly used for aggressive
hydration. The aim of this study was to evaluate the efficacy of LR and SF liquids
commonly used in the prevention of post-ERCP pancreatitis (PEP).

Methods:
Between May 2016 and April 2017, patients who were hospitalized for ERCP
were taken to work. Patients who had previously undergone ERCP procedure, who
had acute pancreatitis, an anomaly of the biliary anatomy, and were unable to follow
biochemically were excluded from the study. Patients meeting the criteria for
participation in the study were randomly assigned to either LR or SF with aggressive
hydration protocol. According to this protocol; these fluids was given to patients 3
ml/kg/h during the procedure, 20 ml/kg intravenous(IV) push immediately after the
procedure, and 3 ml/kg/h for 8 hours after the procedure. After the procedure,
patients were followed for clinical and laboratory data and complications.

Results:
The data were collected from 408 patients who were included in the study,
which met the criteria for inclusion in the study. Naiv papilled 198 patients were
aggressively hydrated with 100 LR, 98 with SF. 127 (64.1%) of the patients were
female and 71 (35.9%) were male. The mean age of the patients was found to be 64,8
± 14,6 years (min .: 26, max .: 90) in males and 60,49 ± 18,98 years (min .: 20, max:

12

95) in females. Indications of ERCP at 180 '(90.9%) patients were;
choledocholithiasis and jaundice etiology. 126 of these patients were diagnosed with
choledocholithiasis. The average duration of the process was 20.58 ± 9.34 minutes
(min 5, max 90 minute). In 5 patients (2.5%) there was bleeding that did not require
treatment. PEP developed in 28% of patients (14.1%). One of them developed a
moderate PEP. When elderly (> 75) patients were excluded, less PEP developed in
the LR receiving group (10.3% in SF group, 4.1% in LR group, p = 0.040). Patients
who underwent sphincterotomy under the ERCP cannulation technique developed
less PEP in the LR receiving group (8.3% in the SF group, 3% in the LR group, p =
0.025). When risk factors were excluded, 45 patients received LR and 47 patients
received SF. In this group, PEP development was significantly less in patients
receiving LR than in SF (4.3% in SF group, 0% in LR group, p = 0.045).

Conclusion:
In patients undergoing ERCP, using aggressive hydration techniques as
pharmacoprophylaxis reduces the incidence of PEP. Among the liquids tested, LR
was found to be more effective than SF. However, in high-risk patients, the
difference in efficacy is reduced. Aggressive hydration should be used for PEP
prophylaxis and LR should be preferred as liquid. The effectiveness of using LR with
aggressive hydration for elderly patients has not been demonstrated.

Short Abstract:
We aimed to compare the effects of hydration types on the prevention of
pancreatitis in ERCP patients. When cardiopulmonary side effects were taken into
consideration, it was found that the administration of LR by aggressive hydration
during and after ERCP procedure reduced the incidence of PEP more than SF.

Key Words: Post-ERCP pancreatitis, aggressive hydration, sf, lr