Otizmli çocukların annelerinde ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı, sosyal destek ve depresif belirtiler
Self perception of  parental role, social support and depressive symptoms in mothers of children with autism
Yazar: ÇAĞLA AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA KARACA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Benlik algısı = Self perception ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç: Otizmli çocuk annelerinde ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı, algılanan sosyal destek ve depresif belirtirler arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde bulunan beş özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde eğitim gören otizmli çocukların anneleri oluşturmuştur (n=102). Araştırma verileri, Katılımcı Bilgi Formu, Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği (ERKA), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılarak toplanmış, tanımlayıcı istatistik analizler, Shapiro Wilk-W, Kolmogorov Smirnov, Mann-Whitney U, Kruskall Wallis testleri ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir.                                   
Bulgular: Annelerin ERKA ölçeği alt boyutlarından en düşük puanı rol dengeleme alt boyutundan aldığı; BDE kesme noktasına göre annelerin %46'sının 17'nin üstünde puan aldığı belirlendi. Annelerin ERKA, ÇBASDÖ ve BDE puanları arasındaki ilişkilere bakıldığında; ERKA ölçeği rol doyumu alt boyutu ile ÇBASDÖ aile alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde, çok zayıf bir ilişki olduğu bulundu (r =,195, p<0,05). Annelerin BDE puanları ile ÇBASDÖ puanları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde ilişki olduğu belirlendi (r = -,337 ile -,487, p<0,05).
Sonuç: Otizmli çocuk annelerinin ebeveynlik rolleri ile ilgili en olumsuz algıya sahip olduğu alan rollerini dengelemektir. Annelerin %46'sı depresyon yönünden risk altındadır ve sosyal destek algısı yüksek olan annelerin depresyon riski azalmakta, ebeveynlik rolünden aldıkları doyum artmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Otizm, Ebeveynlik Rolü, Sosyal Destek, Depresif belirtiler

Abstract:
Aim: To examine the relationship between self-perception of parental role, perceived social support and depressive symptoms in mothers of children with autism.
Materials and Method:The sample of the descriptive and relationship-seeking study consisted of mothers of children with autism who were educated in five special education and rehabilitation centers in Istanbul (n=102). Research data were collected using the Participant Information Form, Parent Role-Related Self-Perception Scale (ERCA), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and Beck Depression Inventory (BDI), descriptive statistical analyses, Shapiro Wilk-W, Kolmogorov Smirnov, Mann- Evaluated by Whitney U, Kruskall Wallis tests and Spearman correlation analysis.
Results: It was found that the mothers got the lowest score from the ERKA scale sub-dimensions, the role balancing sub-dimension; According to the BDI cut-off point, it was determined that 46% of the mothers scored above 17. Considering the relationships between mothers' ERKA, MSPSS and BDI scores; A statistically significant positive and very weak correlation was found between the ERKA scale role satisfaction sub-dimension and MSPSS family sub-dimension (r =.195, p<0.05). It was determined that there was a statistically significant and moderate correlation in the negative direction between the BDI scores of the mothers and the MSPSS scores (r = -.337 to -.487, p<0.05).
Conclusion: The area in which mothers with autism have the most negative perceptions about their parenting roles is roles. 46% of mothers are at risk for depression, and mothers with a high perception of social support have a lower risk of depression and an increase in their satisfaction with their parenting role.
Keywords: Autism, Parental Role, Social Support, Depressive symptoms