20. yüzyılda sanatın üretim, tüketim ve eylem alanı olarak sokak
The street as an area of production, consumption and action of art in 20th century
Yazar: EREN GÜLBEY
Danışman: PROF. RIFAT ŞAHİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Altkültür = Subcultur ; Avangard sanat = Avant-garde art ; Kamusal alan = Public space ; Kentsel yaşam = Urban life ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanat eylemi = Art action ; Sokakta sanat = Street art

Özet:
Burjuva Devrimi'nin, Aydınlanma'nın ve Sanayileşme'nin tüm getiri ve götürüleri ile girilen 20. yüzyılda, kapitalist endüstrinin hızlı gelişimiyle ortaya çıkan tüm toplumsal, ekonomik, kültürel ve siyasi dönüşümler; hem sokağı hem sanatı hem de sokak ve sanat arasındaki ilişkiyi doğrudan etkilemiştir. Sokak, bu anlamda salt fiziksel bir mekan olmanın ötesinde toplumsal, kentsel ve gündelik hayat içindeki her türlü gelişmenin ve dinamiğin merkezinde olmuştur. Sanat ise tüm bu dönüşümlerin bir aracı ya da bir aktörü olarak, başka bir deyişle tüm bu gelişmelerin bizzat öznesi ya da nesnesi olarak, öyle ya da böyle yüzyıl boyunca etkin rol almıştır.Sanat alanı için 20. yüzyıl, geçmiş on dokuz yüzyılı ile her anlamda hesaplaştığı bir dönem olmuştur. Bu sorgulamaya sebep olan ise bahsi geçen dönüşümlerdir: Yani eski sistemlerin yerine gelen yeni sistemler, yeni üretim teknik ve biçimleri, yeni toplumsal ve kültürel yapılardır. Sanatçı, bu bağlamda gerek tüm bu yenilikleri yerinde keşfetmek üzere, gerek tüm bu yeni sistemle iktidar ve özgürlük mücadelesine girmek üzere, gerekse de tüm bu yeni sistem içinde yaşamını sürdürebilmek ve kendine bir rol, bir alan ya da bir kazanç sağlayabilmek üzere sokakta yer alabilmiştir. Bu çalışma, 20. yüzyıl boyunca sanatsal alanın ilgili tüm aktör ve araçlarının sokakta yer alma nedenlerini, süreçlerini ve sonuçlarını irdeleyerek ilgili kavram, yaklaşım, akım ve uygulamaları biraraya getirmeye çalışmaktadır.

Abstract:
In 20th century which started with all benefits and disadvantages of Bourgeois Revolution, Enlightenment and Industrialization, all social, economical, cultural and political transformations emerged by the fast development of capitalist industry influenced directly both street and art and also the relation between them. In this sense, the street, beyond being only a physical space, was also at the heart of all kind of developments and dynamics in social, urban and everyday life. Throughout the century, the art -as an instrument or an agent of all these transformations, as a subject or an object of all these developments- played an effective part in one way or the other.For the field of art, the 20th century was the period of settling accounts with its past nineteen centuries in every sense. The necessity of this questionning is the mentioned transformations which means the new technics and forms, the new social and cultural structures, the new systems recovered old ones. In this contexte, the artist could take place on the street either for discovering all these reforms in its place, either for entering in a struggle of power and freedom against the new system, or for surviving and getting itself a place, a part or a gain in this system. Studying the reasons, the processes and the results of all related actors and instruments of artistic field taking place on the street, this work tries to piece all the related concepts, approachs, movements and practices together.