Dijital panoramik radyografilerde diş pulpası görünürlüğünün adli tıpta yaş tayininde kullanılabilirliği
Usability of dental pulp visibility in digital panoramic radiographs in age estimation in the forensic medicine
Yazar: ERTUĞRUL GÖK
Danışman: PROF. DR. RECEP FEDAKAR
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Dental pulpa = Dental pulp ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Diş ile yaş belirlenmesi = Age determination by teeth ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Yaş tayini yasal gereksinimler nedeniyle büyük öneme sahiptir. Çalışmamızda Bursa?da yaşları 15?40 arasında değişen kişilere ait 9059 dijital ortopantomogramda biri mandibular üçüncü molar dişlerin kök pulpasının görünürlüğünün skorlanması ve diğeri de mandibular premolar, birinci ve ikinci molar dişlerde diş koronal indeksinin (TCI) hesaplanmasına dayanan 2 farklı yöntemin yaş tayininde uygulanabilirliğinin tespiti amaçlandı.
	Tamamen mineralize olmuş mandibular üçüncü molar dişlerin kök pulpasının görünürlüğünün 4 evrede değerlendirildiği ilk yöntemde, cinsiyet farkı gözetmeksizin Evre 0, 1, 2 ve 3 sırasıyla en erken 17,2; 19,1; 20,1 ve 25,1 yaşta izlenmiştir. 
Kuron ve koronal pulpa kavite yükseklikleri ölçülerek hesaplanan TCI?nin kronolojik yaş üzerine regrese edildiği ikinci yöntemde, cinsiyet farkı gözetmeksizin tüm olgular için basit lineer regresyon üzerine kurulu en doğru yaş tayini modelinin, sağ birinci molar diş ile (SEE±7,304 yıl) olduğu, çoklu regresyon modeli üzerine kurulu en doğru yaş modelinin ise bilateral birinci molar dişler ile (SEE±7,413 yıl) olduğu saptandı.
Sonuç olarak; üçüncü molar dişlerin kök pulpasının görünürlüğünün Evre 1, 2 ve 3 için sırasıyla 16, 17 ve 21 yaş üzerinde güvenli bir şekilde uygulanabilir olduğu kanısındayız, TCI ile yaş arasında korelasyon bulundu ve bulgularımız her iki yöntemin de adli amaçlar için kullanılabilir olduğunu gösterdi.

Anahtar kelimeler: Adli tıp, dental yaş, kök pulpası, diş koronal indeks.

Abstract:
Age determination has great importance due to legal requirements. This study is aimed at investigating the practicability of two different methods of age estimations; one based on scoring of the visibility of the mandibular third molar root pulp and the other based on the calculation of tooth coronal index (TCI) of the mandibular premolar, first and second molar teeth; on 9059 digital orthopantomograms of people between ages 15 to 40 in Bursa.
The first method in which root pulp visibility of mineralized mandibular third molar teeth are accepted at 4 stages; regardless of gender stages, 0, 1, 2 and 3 are observed earliest at the ages of 17.2; 19.1; 20.1 and 25.1, respectively.
In the second method in which; TCI, that are calculated via the heights of the crown and coronal pulp cavity, regresses based on the chronological age; it is determined that the most accurate age determination model based on the simple linear regression, is with the right first molar tooth (SEE±7.304 years) and the most accurate age determination based on the multiple regression model is with bilateral first molars (SEE±7.413 years), for all cases regardless of gender.
In conclusion; we believe that, the root pulp visibility of third molar teeth can be applied safely for stage 1, 2, and 3 over 16, 17 and 21 years of age, respectively. Correlation was found between TCI and age, and our results indicate that both two methods are suitable for forensic application.

Key words: Forensic medicine, dental age, root pulp, tooth coronal index.