Bir eğitim ve araştırma hastanesinde hemşirelerin ilaç uygulama hataları ve hata nedenlerinin belirlenmesi
To determıne nurses' medıcatıon errors and the causes of medıcatıon errors ın a traınıng and research hospıtal
Yazar: ÇAĞLAYAN ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYİŞE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gülhane Askeri Tıp Akademisi = Gülhane Military Medical Academy ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Tedavi hataları = Medication errors ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Sağlık kurumlarında hasta bakım kalitesinin önemli göstergelerinden biri, hasta güvenliği ve tıbbi hataların önlenmesidir. İlaç uygulama hataları, hasta güvenliğini etkileyen birçok tıbbi hata içinde, sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi gereken öncelikli konularından biridir.Bu çalışmanın amacı; bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarını, hataların sıklığını, nedenlerini ve sonuçlarını saptamaktır.Araştırmanın örneklemini GATA'da dahili, cerrahi, pediatri ve acil bakım bölümleri ile yoğun bakım ünitelerinde çalışan, ilaç uygulamalarından doğrudan sorumlu olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 307 hemşire oluşturmuştur.Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, hemşirelerin ilaç uygulamalarını etkileyen değişkenleri sorgulayan ?Tanıtıcı Özellikler Formu? ve hemşirelerin mesleki yaşamları süresince yaptıkları ilaç uygulama hatalarının özelliklerini sorgulayan ?İlaç Uygulama Hatalarını Belirleme Formu? kullanılarak toplanmıştır.Elde edilen verilerin analizinde SPSS 15.0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmelerde, tanımlayıcı olarak sayısal ve yüzdelik dağılım ve Pearson Ki Kare Testi kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, hemşirelerin yaklaşık yarısı (%47.6) ilaç uygulama hatası yaptığını ve kendisi dışındaki bir sağlık personelinin yaptığı ilaç uygulama hatasına tanık olduğunu (%40.7) ifade etmiştir. İlaç uygulama hataları çoğunlukla; cerrahi bölümlerde, cumartesi günleri ve 16.00-08.00 saatleri arasında meydana gelmiştir. Yapılan hataların %29.8'inde hastaların sağlık durumunda hafiften ciddiye doğru değişen sorunlar gelişmiştir. Hemşireler, ilaç uygulama hatalarının nedenleri arasında ilk üç sırada; hemşire başına düşen hasta sayısının fazla olması, uzun çalışma saatleri ve yorgunluğu belirtmişlerdir.Elde edilen bulgulara göre güvenli ilaç uygulamalarına ilişkin uygun çalışma koşullarının sağlanması, hizmet içi eğitimlerin arttırılması ve hekim istemlerinin yazılışıyla ilgili standartlar oluşturulması önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar kelimeler: ilaç uygulamaları, hemşirelik, ilaç uygulama hataları, hasta güvenliği.

Abstract:
One of the major indicators of the patient care quality in the health associations is to patient safety and prevention of medical errors. In many medical errors affecting patient safety, medication error is one of the most prior area of the health cares that have to be improved.The aim of this study is to determine the nurses? medication errors, the frequency, causes and results of the errors in a training and research hospital.The samples of the research is composed by the 307 nurses who are voluntary to participate to study and directly responsible for drug administration and work in the internal, surgery, pediatric and emergency departments in GATA.Two forms, which were designed by the researcher, were used for the study. One of these forms is named as ?The Definitive Characteristic Form? and which searchs the parameters affected nurses? drug administration. The other form is named as ?The Medication Errors? İdentification Form? and which searchs the characteristics of the nurses? medication errors which performed during their occupational lives.In the analysis of data obtained, SPSS 15.0 programme was used. In the statistical evaluations as the definitive test Pearson Ki Square Test, numerical and percentile distribution were used.According to the results of the research, nearly half of the nurses (%47.6) have performed medication error and (%40.7) have witnessed that performed medication error which another health worker except themselves. Medication errors are mostly occurred in surgery department, on Saturdays and between 16:00-18:00 time period. The problems varying from mild to serious were developed in the health status of patients in %29.8 of medication errors performed. The nurses stated the first three causes of medication errors as follows: the number of patients per nurse, long working hours and tiredness.According to the findings obtained, it was recommended related to the adjustment of the safety drug administrations which provision of appropriate working conditions, increase of in-service training and improvement the standards related to the writing of the doctors? orders.Keywords: medication administration, nursing, medication error, patient safety.