Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) önleme paketi kullanımının VİP gelişimine etkisinin değerlendirilmesi ve hemşirelerin bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Evaluation of the effect of the use of ventilator associated pneumonia(VAP) prevention package on the development of VİP and investigation of the relationship between nurses' knowledge levels
Yazar: EZGİ KOÇYİĞİT UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE DEMİRAY
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım paketi = Care bundle ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Pnömoni = Pneumonia ; Vantilatör = Ventilator ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Sağlık hizmeti ile ilişkili(SHİİ) enfeksiyonlardan olan Ventilatör İlişkili Pnömoni(VİP), Mekanik Ventilasyon(MV) uygulanması sırasında pnömonisi olmayan hastada, ventilasyondan en az 48 saat sonra gelişen hastane enfeksiyonudur. VİP insidansı sağlık bakım sisteminde bir kalite göstergesi olarak kabul edildiğinden bu enfeksiyonların önlenmesinde bakım paketleri geliştirilmiş başta VİP olmak üzere enfeksiyonların önlenebileceği ve azaltılabileceği gösterilmiştir. Araştırma Yoğun Bakım Ünitesi(YBÜ)'de yatmakta olan hastalara uygulanan VİP önleme paketi kullanımının VİP gelişimine etkisinin değerlendirilmesi ve YBÜ hemşirelerinin bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan prospektif-tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde bulunan ve VİP önleme paketini kullanan Dâhiliye YBÜ, Anestezi YBÜ, Beyin Cerrahisi YBÜ'nde yatan entübe hastalar(N=300) ve bu YBÜ'lerinde çalışan tüm hemşireler(n=41) oluşturmuştur. Örneklem hesaplama yöntemi kullanılmamıştır. Çalışmaya bu üç YBÜ'de Aralık 2019-Mayıs 2020 tarihleri arasında yatan ve MV desteği alan hastalardan dâhil edilme kriterlerine uygun 63 hasta alınmıştır. Evrende bulunan tüm hemşirelere(N=41) ulaşılmıştır. Araştırmada hasta verileri YBÜ'de kullanılan ''VİP Önleme Paketi'' ile toplanırken, hemşire verileri araştırmacı tarafından geliştirilen anketle toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzdelik değerleri ve tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Hastaların yaş grubu, cinsiyeti ve yatış tanıları ile VİP gelişimi arasında anlamlı bir ilişki(p>0,05) görülmemiş iken yattığı YBÜ(p<0,01), MV'de kaldığı gün sayısı(p<0,01) ve YBÜ'de kaldığı gün sayısı(p<0,05) ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmüştür. Hemşirelerin yaş grupları ve cinsiyetinin VİP paketi hakkında bilgi düzeyleriyle anlamlı bir ilişkisi görülmemiş(p>0,05) iken eğitim düzeyi yüksek olanların bilgi düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yapılan anket sonucunda hemşirelerin bakım paketine ilişkin bilgi düzeyi puan ortalaması 64,63 olarak bulunmuştur. Kurumdan alınan resmi verilere göre 2018 yılına ait son 6 ay VİP oranı %25,2'dir. Araştırmamızda VİP oranı %20,6 olarak bulunmuştur.  Çalışmamızda bir önceki yıla göre VİP oranında %4,6'lık bir düşüş yaşanmıştır fakat bu düşüş uygulanan Ki-Kare testi sonucunda anlamlı bulunmamıştır. VİP oranındaki bu düşüş istatiksel olarak anlamlı bulunmasa da VİP bakım paketi etkili bir şekilde uygulandığında ventilatör ilişkili pnömoni oranında azalmanın olabileceği saptanmıştır. Hemşirelerin bakım paketine ilişkin bilgilerinin de orta düzeyde olduğu görülmüştür.

Anahtar sözcükler: Bakım Paketi, Bilgi Düzeyi, Hemşire, Ventilatör İlişkili Pnömoni, Yoğun Bakım Ünitesi,

Abstract:
VAP, which is one of the healthcare associated (SHI) infections, is a hospital infection that develops at least 48 hours after ventilation in a patient who did not have pneumonia during Mechanical Ventilation (MV) application. Since the VAP incidence is accepted as a quality indicator in the health care system, care packages have been developed to prevent these infections, and it has been shown that infections, especially VAP, can be prevented and reduced. The research is a prospective-descriptive study conducted to evaluate the effect of the use of VAP prevention package applied to patients hospitalized in the Intensive Care Unit (ICU) on the development of VAP and to examine the relationship between the knowledge levels of ICU nurses. The universe of the research is intubated patients (N=300) in Düzce University Health Practice and Research Center, using the VIP prevention package, hospitalized in Internal Medicine ICU, Anesthesia ICU, Neurosurgery ICU and all nurses working in these ICUs (n=41). Sampling calculation method was not used. Sixty-three patients who were hospitalized in these three ICUs between December 2019 and May 2020 and who received MV support were included in the study. All nurses (N=41) in the population were reached. In the study, patient data were collected with the "VAP Prevention Package" used in the ICU, while the data of nurses were collected with a questionnaire developed by the researcher. Frequency, percentage values and descriptive statistics were used in the analysis of the data. There was no significant relationship (p> 0.05) between patients' age, gender and hospitalization diagnoses and VAP development, while hospitalization (p <0.01), number of days on MV (p <0.01) and days of stay in the ward There was a statistically significant relationship with the number (p <0.05). While 25,2% of the patients included in the study were VAP positive in 2018, the rate of being VAP positive in 2019 was 20,6% with a 4,6% decrease. However, this decrease was not found to be statistically significant as a result of the Chi-Square test applied (p> 0.05). While there was no significant relationship between the age groups and gender of the nurses and their level of awareness about the VAP package (p> 0.05), it was found that the awareness levels of those with a high level of education were significantly higher (p <0.05).  As a result of the survey, the average score of awareness of the nurses regarding the care package was found to be 64.63. According to the official data received from the institution, the VIP rate for the last 6 months of 2018 is 25.2%. In our study, the rate of VAP was found to be 20,6%.  
In our study, there was a 4,6% decrease in the VAP rate compared to the previous year, but this decrease was not found significant as a result of the Chi-Square test applied. Although this decrease in the VAP rate was not statistically significant, it was determined that there could be a decrease in the ventilator-associated pneumonia rate when the VAP care package was applied effectively. It was seen that the knowledge of the nurses about the care package was also at a moderate level.

Keywords: Care Package, Knowledge Level,  Nurse, Intensive Care Unit, Ventilator Associated Pneumonia