Çevre etiği çerçevesinde biyopolitikaların oluşturulmasında katılımcılık
The importance of public participation in the process of policy making within the framework of environmental biopolitics
Yazar: ARZU İRGE ÖZYOL
Danışman: PROF. DR. NESRİN ÇOBANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Biyopolitika = Biopolitics ; Katılım = Participation ; Katılımcı yaklaşım = Participation approach ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Çevre = Environment ; Çevre etiği = Environmental ethic ; Çevre koruma = Environmental protection ; Çevre politikaları = Environmental policies

Özet:
En geniş anlamıyla politika, belli bir sorunun çözümü için geleceğe yönelik olarak alınması gereken önlemlerin ve benimsenen ilkelerin bütünüdür. Çevre politikalarının tümünün, çevre değerlerinin korunması ve geliştirilmesi için hazırlandığını biliyoruz. Ancak, çevrebilimin çok bileşenli yapısı nedeniyle çevre politikalarının oluşturulması esnasında bütüncül bir yaklaşım benimsenerek analitik ve sistemik yöntemler bir arada kullanılmalı ve tüm paydaşların öncelik ve deneyimlerine dikkat edilmelidir. Zira Çevre Politikaları?nın doğru ve etkin uygulanması ile çevre sorunlarının getirdiği yüklerin adil paylaşımı ve doğal kaynakların adil bölüşümü sağlanabilir ve yoksullukla daha başarılı bir mücadele verilebilir.
Teknoloji yaşamlarımızın her noktasına dokunmakta ve pek çok olumlu değişim yaratmaktadır. Ancak kolay yaşamın keyfini çıkarırken teknolojinin yol açtığı olumsuzlukların yok sayılmamalı ve teknoloji bir kültürel olgu, bir biçimlendirme metodu olarak kabullenilmelidir. Sonuçları yaşamımızı bu denli etkileyen teknolojik dönüşümün başarılı olabilmesi için düşünsel ve sosyal etkileşimi de aynı anda sağlaması gerekmektedir. Söz konusu uyumlaştırma sürecine ilişkin ilk somut adımın 1965 yılında Etik ve Doğa Bilimleri Enstitüsü?nün kurulması ile atıldığı söylenebilir. Enstitü?nün amacı kürtaj, nüfus planlaması, kaynakların doğru kullanımı, genetik mühendisliği gibi alanlarda çalışmalar yapılmasıdır. Enstitü?nün yaptığı çalışmalar Bioetik Kavramı?nın ortaya çıkmasında ciddi bir katkıda bulunmuştur. 
Bu çalışmanın ikinci bölümü, Bioetik Kavramı?nın, 45 yıl boyunca geçirdiği dönüşüme ilişkin olarak yapılan literatür taramasına ayrılmıştır. İkinci bölümün ilk alt başlığı altında etik kuramların çok genel bir biçimde değerlendirilmesinin ardından Kalkınma Olgusu?nun üç temel dinamiği sırayla ele alınarak Bioetiğin, Çevresel, Ekonomik ve Sosyal bileşenleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ekonomi, Etik ve Çevre üçlemesinde ekonomik verimlilik yeniden tanımlanmış, dışsallıklar, kamu menfaati ve kamusal mülkiyet trajedisi gibi pazar tabanlı yaklaşımların sürdürülebilir kalkınmanın yakalanmasındaki önemlerine değinilmiştir. ?Ekonomi, Etik ve Çevre? alt başlığı altında yapılan değerlendirmelerinin son bölümünde ise çevresel bioetiğin ekonomi ile harmanlamasından ortaya çıkan ve 2012 yılı Haziran Ayı?nda gerçekleştirilen Ri0+20 Zirvesi?nin en temel çıktısı olan ?Yeşil Ekonomi? yaklaşımı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümün üçüncü ve dördüncü alt başlıkları altında çevresel bioetiğin sosyal kalkınma anlamındaki önemi vurgulanmaktadır. Üçüncü alt başlık çerçevesinde yapılan kaynak araştırması, çevresel bioetiğin, hem bugün yaşayan insanların ve hem de gelecek kuşakların yaşamlarının garantisi olduğu gerçeğini bir kez daha ortaya çıkarmaktadır. Salt kar amacıyla ortaya koyulan stratejilerin aşırı tüketim ve üretimi nasıl körüklediği ve bu durumun doğal kaynakların sürdürülebilirliğini nasıl tehdit ettiğinin vurgulandığı bu bölümde verilmek istenen bir diğer mesaj ise, Dünya Barışı?nın yerle bir olmasının gerçek nedeninin doğal kaynaklar üzerinde oynanan kirli oyunlardan ibaret olduğudur. İkinci Bölümde değerlendirilen diğer bir konuda, iş dünyasının ağırlıklı olarak kısa dönemli karlılık amacı üzerine kurguladığı pazar dinamikleridir. Üretimlerini kısa süreli kar hesapları üzerinden planlayarak tüketicinin haklarına ve dünyanın geleceğine ambargo koyan iş yaşamında ortaya çıkan ahlaki problemlere çözüm üretmek amacıyla meslek etiği kavramı ve kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin sosyal ve çevresel boyutları değerlendirilmiştir.
Çalışmanın ana çerçevesi, çevresel biopolitikaların oluşturulmasında katılımcılığın rolü olarak tanımlanmış olduğundan, ikinci bölümün son alt başlığı altında Katılımcılık olgusuna geniş bir yer verilmiştir. Her ne kadar, katılımcılığın karar mekanizmalarına ve/veya siyasa oluşturma süreçlerine halkın doğrudan katılımını öngören demokratik bir yükümlülük olduğuna ilişkin geniş bir mutabakat sağlanmış olsa da, yapılan araştırmalar, katılımcılık konusundaki yorumların, ülkeden ülkeye değişkenlikler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın daha sonraki bölümlerine olumlu katkı yaratacağı düşüncesiyle ikinci bölümün genişçe bir kısmı 2008 Avrupa Değerler Araştırması?nın sonuçlarına ayrılarak, Hollanda, Belçika ve Türkiye?de yaşayan kişilerin katılımcılık yetileri değerlendirilmiştir.  
Ülkeden ülkeye, toplumdan topluma ve hatta toplumun farklı kesimlerinde katılımcılık yetisinin farklı seviyelerde gelişmiş olması çevre sorunları ile mücadele edilirken ya da çevrenin geliştirilmesi için gösterilen gayretleri sekteye uğratan önemli bir faktördür. Zira çevreyi oluşturan unsurlar birbirleriyle sürekli bir etkileşim içerisindedir. Tek bir ozon tabakasına ve iklim sistemine sahip olan Dünya?mızda hiçbir devlet veya kişi kendisini çevre sorunlarından muaf sayamaz. Bu sorunlar hakkında her devletin ve her ferdin takınacağı tutum, sorunun oluşumuna yol açabilir ya da ortadan kalkmasını sağlayabilir. Dolayısıyla, çevre sorunları ile mücadele bütüncül bir yaklaşımı ve uluslararası işbirliğini gerekli kılmaktadır. Oysaki uluslararası bir çerçevede mutabakat sağlamak hiç kolay olmamaktadır. Çünkü devletlerin sınırları içindeki toprakların üstünde ve altında, göl, nehir, kanallar, karasuları ve bütün bunlar üzerindeki hava sahası içinde yer alan doğal kaynaklara münhasır yetkileri vardır ve hükümetler bu alanlarda çevre için politikalar geliştirmeye ve hukuk oluşturmaya yetkilidirler. Birçok doğal kaynak, ya ülkeler arasında paylaşıldığından ya da bir doğal kaynağın bir devlet tarafından kullanımı diğer ülkeleri de etkilediğinden, çalışmanın üçüncü bölümü, çevrenin sınır tanımazlığı gerçeği üzerine temellendirilerek, uluslararası süreçlerin önemi vurgulanmıştır.  
Egemenlik hakkı ile çevrenin korunmasına ilişkin küresel çıkarlar arasındaki çelişki, BM Çevre ve Kalkınma Konferansı?nda ele alınmıştır. Sonuç olarak, devletlerin kendi çevre politikalarına uygun olarak kaynaklarını kullanma konusunda egemen hakka sahip oldukları kabul edilmiş ancak kendi yetki alanlarındaki ya da denetimleri altındaki faaliyetlerin diğer devletlere ve ulusal sınırlar dışında kalan yerlere zarar vermemeleri konusunda mutabakata varılmıştır. 1972 yılında İsveç?in Stockholm kentinde Birleşmiş Milletler himayesinde toplanan Stockholm Konferansı?nın ikinci nesil çevre politikaları için bir milat olduğunu söylemek hiç yanlış olmayacaktır.  Stockholm?ün hemen ardından 1975 yılında Helsinki?de yapılan Zirvede oluşturulan Helsinki Nihai Senedi çerçevesinde çevre konusunun ekonomi, bilim, teknoloji alanlarıyla işbirliği yapılarak ele alınması kararlaştırılmış ve ayrıca da bir ülkenin kendi sınırları içerisinde sürdürdüğü faaliyetin diğer ülkelerini de etkileyeceği belirtilerek ülkeler arası işbirliğinin önemi vurgulanmıştır. 1992 yılında Rio de Janerio?da gerçekleştirilen Rio Konferansı?nın iki önemli çıktısı (Rio Deklarasyonu ve Ajanda 21), Sürdürülebilir Kalkınma kavramının küresel olarak kabulünü hızlandırmıştır. İnsan Çevresi hakkındaki Stockholm Deklarasyonunun 1. Prensibi, Çevre ve Kalkınma hakkındaki Rio Deklarasyonunun 10. Prensibi ile Dünya Doğa Şartı?nın 37/7 ve 45/94 nolu kararları, çevre politikalarının oluşturulmasında farklı paydaşların katılımı konusunu küresel boyuta taşıyan Aarhus Konvansiyonu için alt yapı oluşturmuştur. Güney Afrika?nın Johannesburg kentinde iş dünyasından ve sivil toplum örgütlerinden çok sayıda liderin katılımıyla gerçekleştirilen Sürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi?nin kapsamı, 1992?de Rio de Janerio?da yapılan Dünya Zirvesi?nin sonuçları çerçevesinde belirlendiğinden ve aynı zamanda da Zirve?nin 10. yılında yapıldığı için

Abstract:
In its broadest sense, politics is the holistic term that is used to define necessary precautions for the future and generally recognized principles to solve the specific problems.   We know that all the environmental politics are developed to save and develop environmental values.  Because of the multi dimensional structure of environmental science, holistic approach should be adopted, analytical and sistemic tools should be used and priorities and experiences of all relevant stakeholders should be taken into consideration.   For as much as, accurate and effective implimentations of environmental policies are very important regarding to the elimination of poverty that enable impartially allocation of natural resources among people and extra load that is caused by environmental problems as well. 
Technology contact with our lives in every point and make over in positive way. On the other hand we should?t disregard the negative impacts of technology and we have to accept it as a cultural fact and method of structuring. In order to provide successfull technological evalution, its intellectual and social interactions should be designed at the same time.  The foundation of the said process for technological evalution has been laid in 1965 when the Institute of Ethics and Natural Science was established with the aims of to work on the aras of abortion,  population planning, allocation of natural resources and genetic engineering. After a while, the works that were realised by the Institute, have contributed seriously to the understanding of Bioethics and Biopolitics. 
The second chapter of this thesis was allocated for literature review for the evaluation of the concept of Biothics 45 years long. After the general revision for ethics theories, 3 major dynamics of development concept were undertaken and the effects of Bioethics on these dimensions were evaluated by one by.   Within the framework of the trinity of Economics, Ethics and Environment, economical productivity has been redefined and  importance of the  approaches of free market economy such as externalities, public wellfare and tragedy of commons regarding to sustainable development were mentioned. The term of Green Economy was the major output of the Rio+20 that was realised in June 2012 was emphasized under the topic of Economy, Ethics and Environment.  The research shown us environmental bioethic is the effective tool for the people who are living now and for the future generations as well. Another result of the second chapter is about the danger coming from the strategies that are developed for to increase profit absolutely without considering social and environmental dimensions of sustainable development. These strategies have fueled  over production and excess consumption and threated the sustainability of natural resources. All of us know that the reason of razing of Peace in the World is only the dirty game that have played on the natural resources harshly. On the other hand, in the second chapter of the Thesis, the concepts of business ethics and corporate social responsibility were evaluated in order to produce solutions for the problems coming from the plans of some investors who want to put an amborgo on consumer rights and future of the World. 
The general framework of the Thesis is defined as the Importance of public participation in the process of policy making within the framework of environmental biopolitics, the last part of the second part was allocated for to evaluate ?Public Participation? comprehensively. Though, on the definition of participation -as the democratic responsibility for the citizens that propose the direct participation of the public to the decision making mechanisms and the processes of policy making - has been reached a mutual understanding, the researches show us the participation methods and levels are different from country to country.  The last part of second chapter was allocated for to evaluate the results of 2008 European Values Researh in order to compare Dutchs, Belgians and Turkish People regarding to the competence of participation in order to enlighten to the subsequent chapters. 
The differences, regarding to the participatory competences from country to country, society to society and moreover for different sections of society, have stroke the efforts that are spent for to struggle environmental problems and/or to provide environmental development. Because all environmental factors are conversational each other continuously. Nobody in the World -which has only one ozone layer and climate- have a chance to say that I am the people who has exempt from environmental duties. From this point of view, we easily said that for to solve environmental problems holistic approach should be used at global level to be successfull. Yet it is very difficult to reach a mutual understanding at international level. Because governments have an exclusive right for to use natural resources within their legal territories and to develop environmental policies and laws within the precincts. However, Chapter 3 was allocated to underline the transboundry environmental impacts especially for the cases of natural resources to be shared more than one country from the framework of international environmental processes.   
Although, the results of ?1972 Stockholm Conference? and ?1975 Helsinki Final Act? were the identifier for second generation environmental laws,  transboundry environmental impacts and holistic environmental approaches,     the serious paradox within sovereign rights and environmental issues at international level has been received priority consideration for the first time in United Nations Environment and Development Conference in 1992. As a result,  the reality about the exclusive right for to use natural resources within their legal territories was accepted but the activities within legal territories were limited without cause a damage to other countries or common values. Additionally the 2 important outcomes of this Summit Rio Decleration and Agenda 21 were very important outcomes of United Nations Environment and Development Conference regarding to the mutual agreement of Sustainable Development at global level. After ten years later from the   
United Nations Environment and Development Conference in 1992, UN Conference for Sustainable Development was realized in Johannesburg South Africa with the major goal of to measure the development in environmental issues for last ten years from Rio Sunmit. However, it was named as Rio+10. Likewise in June 2012, after 20 years later from the first one, another UN World Conference for Sustainable Development was realized with the participation of World Leaders and representatives of Internatial NGOs in Rio de Janerio Brazil. It was also named as Rio+20. At the end of the Summit, the General Secratary of the UN, presented the Common Vision Report that has comprised 283 Articles. When ?Common Vision Report? was evaluated principally, it is easily said that the concept of ?Green Economy? has standed out. I strongly believe that this new concept is not the new tool for to put Sustainable Development background. In direct contradiction, it is the tool for to strengthen Sustainable Development with free market dynamics.  
Another topic that was evaluated in Chapter 3 is the role of European Union regarding to international environmental processes. Although the first step for the environmental protecion in EU was taken in the 1st European Council Conference in Paris in 1972, the legal framework of EU Environmental Policies was determined in 1987.  Fundamentally, EU Environmental Policy in the framework of Sustainable Development was originated by the European Council by Amsterdam Treaty. The importance of Lisbon Treaty is very important in the means of Climate Change. Because after the Summit the decleration was done to underline that the climate change has a first priority for EU and all the directives that were developed to mitigate Climate Change have a binding force for all the member countries. According to article 249 of Lisbon Treaty all members countries should strengthen simplify, compound their laws for climate change. Within the same article  there are another obligation for the governments of member states for to establish dynamic mechanisms for their citizens in order to access the precise information on time.   
From the general point of view, it is possible to say that EU Environmental Policy mostly depends on the protective and preventive principles such as ?Elimination of the Environmental Damages at Source? and ?Polluter Pays?.  On the other hand, it has a holistic and integrated structure that embrace volunteer actions, cooperations among public and private sectors. There are some mechanisms for the governments of the member states for to make mutual agreements to disburden, to select the tools toincrease environmental performance, to invest environment friendly technologies and to make emissions trading as well. Additionally,  in February 2000 within the Environmental Responsibility White Report, the section was added to develop framework directive to inch open the door for NGOs in order to go to the Courts for environmental damages. 
In the last part of Chapter 3, the current situation of Turkey was discussed. In accordance with the Decision was taken in the Meeting of European Council in December 2004,  Turkey has started accession negotiations for the membership of EU in October 2005 in Luxembourg formally. The Environment is in the 27 th Chapter. Turkey should transpose national Environmental Regulatory Provisions to the topics of EU Horizontal Legislation such as Environmental Impact Assessment, Environmental Responsibility, Access to Environmental Information besides the topics of preventative measurements for air, water, soil pollutions, waste management, noise pollution, recycling, biodiversity, GDO, Climate change and etc.  Although, many regulatory articles were added to the TR Environmental Law in 2006 in order to clarify Environmental Responsibility, paradoxial situation is going to continue for Turkish Republic. By now, Governments have insisted not to appended a signature on Aarhus Convention, that is the essential agreement regarding to access to environmental information and environmental justice, public participation to decision making mechanisms, with the proposal of unstable conditions of our neighbours in the Region.   Yet, it is impossible and wrong to participate decision making mechanisms with lack of information. The people who has no idea about actual current situation, are open to manipulations. Today, there are thousands of Environmental Cases are waiting to the Court Decision. The major reason of this situation are grounded in the reserved positions of the Governments regarding to public participation to environmental policy making mechanisms legally. 
For all you know, investments of Hydroelectric Dams are the most conflicting environmental issue in Turkey. However, in Chapter 4, all the advantages and disadvantages of Hydroelectric Energy were discussed in details. Feasibility studies for to costruct Hydroelectric Dams in suitable areas need more detailed data and time than the feasibility studies for to construct generating stations with nuclear power and/ or fossil fuel. For to construct  Hydroelectric Dams, there is a reguirement hydrologic data for almost past 50 years and a detailed environmental impact analysis for the investment. The said comprehensive study has a great importance to increase life quality of people and other lives that are living in the area of construction besides to define profitability of the investment.  This long and complicated duration should be used to determine expectations, needs and concerns as well. Because the time that spent for to make a comprehensive study should not be used by decision makers and experts, it should be used by all relevant stakeholders. 
Till 2008, Environmental Impact Analysis was the requirement for the Projects with the capacities larger than 10MW.  In 2008, projects with the capacity less than 10 MW was covered by EIA. But in order to reach successfull results, the process of EIA should be used to take into consideration public views besides to collect particular technical and economical data as well. 
Under the last topic of Chapter 4, the results of the public survey which was realized by Assistant Professors Halil İbrahim Okumuş and Hasan Karal from Karadeniz Technical University, are evaluated in order to understand thoughts of local people regarding to the regional investments to obtain hydroelectric energy. The survey with 34 questions was applied to 214 people who are living in Trabzon, Rize and Artvin. Because in the cities of Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Ordu, Bayburt and Gümüşhane, there are 2 000 investment plans of hydroelectric dams on the rivers  that are passing through the above mentioned cities in order to obtain more than 3 thousand MW hydroelectric power with 200 Million Dollars value of return yearly. 
When the results of the survey are evaluated, it is easily said that the local people are open to all manipulations due to the lack of information.  The parameters for new regional investment opportunities, employment opportunities, increase in yearly income should be used besides the parameters expected change in river flows, reservoir management, the situation of common values in profit-loss analysis.  Extensive evaluation on the investment plan and local people who are wellprimed with information are required to reach a mutual understanding among stakeholders. 
In the 5th Chapter of the Thesis, the overall evaluation is realized to reach integrated result. The recommendations could be given are summarised as follows: To development of accurate scientific knowledge by to use analytic and systemic tools together; To sharing of accurate and un-biased information with local people on time; To use ?Precautionary Principle? in order to minimize possible risks if there is  a lack of scientific knowledge; To provide participation of all relevant stakeholders and so to set intersection points of different advantages of relevant stakeholders correctly; To take into consideration public experiences besides all environmental and economic parameters; To make comprehensible simulations to show actual sitution to the local people; To take cover natural resources besides human health and prosperity; To evaluate decisions for short, medium and long periods in order to take over future generations; To increase number and qualifications of human resources who are working for to make EIA;  To put into circuit formal and informal training programs for the local people in order to increase their participation competences; To provide environmental justice regarding to allocation of natural resources and environmental risks concurrently; To undertake environmental policies and strategies to struggle with poverty alltogether; To provide internalization of the idea as ?Governments for Citizens? in stead of the idea as ? Citizens for Governments? for the public servants at all levels of decision making mechanisms.