Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Polikliniğine başvuran hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life in patients who applied to Gaziantep University Children Hematology Policlinary
Yazar: FEZA DEMİR
Danışman: PROF. DR. SİNAN AKBAYRAM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hastalar = Patients ; Hematoloji = Hematology ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Polikliniğine başvuran hastalarda anksiyete, depresyon, benlik saygısı ve yaşam kalitesi ölçek puanlarının değerlendirilmesi ve bu sonuçların hastalık grupları, yaş ve cinsiyet bakımından kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamıza 538 hasta ile 180 kontrol grubu olmak üzere toplam 718 kişi dâhil edilmiştir. Tüm katılanların 326'u (%45,4) kız, 392'si (%54,6) erkekti. Hastaların yaş ortalaması 11,62±2,59 yıl iken kontrol grubunun yaş ortalaması 11,63±2,41 yıl bulunmuştur. Hastalar karşılaştırma yapılabilmesi amacıyla üç tanı başlığı altında toplanmıştır. Bunlar; hematolojik maligniteler, anemiler ve kanama ve pıhtılaşma bozukluklarıdır. Hastaların doldurdukları ölçeklerin sonuçları hem hasta gruplarının kendi arasında hem de kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Yaşam kalitesi ölçek toplam puanı(ÖTP), fiziksel sağlık toplam puanı (FSTP),  psikososyal sağlık toplam puanı (PSTP)ve Kovacs depresyon ölçeği sonuçlarında hasta grupları ile kontrol grubu arasında anlamlı farklılık saptanmıştır(p<0,05). Ancak Rosenberg Benlik Saygısı sonuçları ve Sürekli Anksiyete Ölçeği sonuçlarında hasta grupları ile Kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır(p>0,05).FSTP sonuçları kanama ve pıhtılaşma bozuklukları hastalarında diğer gruplara göre daha düşüktür. Kovacs depresyon ölçeği değerlerinde kontrol grubu ortalaması hasta gruplarından anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Hasta grupları arasında ise anlamlı farklılık saptanmamıştır. Tüm katılımcılar değerlendirildiğinde cinsiyete göre tüm ölçeklerde istatistiksel olarak farklılık saptanmamıştır(p>0,05). Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları hastalık grubunda Kovacs Depresyon Ölçeğinde anlamlı fark izlenmiş olup kızlarda yüksek bulunmuştur(p=0,006). Benzer şekilde kızlarda sürekli anksiyete ölçeği sonuçları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur(p=0,001). Hasta gruplarında 8-12 ve 13-18 yaş gruplarına göre değerlendirmede Kovacs Depresyon Ölçeği sonuçları, kanama ve pıhtılaşma bozuklukları hasta grubunda ve anemiler grubunda 13-18 yaş grubu yüksek bulunmuştur. Hematolojik malignitelerde 13-18 yaş grubunda FSTP sonuçları 8-12 yaş grubuna göre düşük bulunmuştur(p=0,001).Rosenberg Benlik Saygısı sonuçları kanama ve pıhtılaşma bozuklukları ile hematolojik malignitelerde yüksek bulunmuştur.Bu ölçekte yüksek skor düşük özsaygıyı göstermektedir. ÖTP anemiler grubunda 13-18 yaş grubunda daha düşük saptanmıştır(p=0,005).Kontrol grubunda 8-12 ve 13-18 yaş gruplarına göre değerlendirmede sadece anksiyete ölçeğinde anlamlı farklılık saptanmıştır(p=0,001). Buna göre 13 -18 yaş grubu anksiyete değerleri daha yüksektir.
Sonuç olarak; çocuk hematoloji polikliniğine tanıları birbirinden çok farklı hastalar başvurmaktadır. Hastaların yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve benlik saygısı ölçeklerinin arasındaki farklılık, farklı tanılardaki hastalara yaklaşımımızı etkileyerek tanı, tedavi ve takipteki başarımızı yükselteceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate anxiety, depression, self-esteem and quality of life scale scores of patients who applied to Pediatric Hematology Outpatient Clinic of Gaziantep University; These results are intended to be compared with the control group in terms of diseases, age and sex.
A total of 718 patients (538 patients and 180 control groups) were included in the study. Of all participants, 326 (45.4%) were female and 392 (54.6%) were male. The mean age of the patients was 11.62 ± 2.59 years and the mean age of the control group was 11.63 ± 2.41 years. The patients were grouped under three headings for comparison. These; hematologic malignancies, anemias and bleeding and clotting disorders. Results of the patients' scales were compared between the patient groups and the control group. A significant difference was found between the patient groups and the control group in the total quality of life scale, physical health total score, psychosocial health total score and Kovacs depression scale(p<0,05). However, no significant difference was found between the patient groups and the control group in the Rosenberg Self-Esteem and Continuous Anxiety Scale results(p>0,05). Physical health total score results are lower in patients with bleeding and clotting disorders than in other groups. In the Kovacs depression scale, the mean of the control group was significantly lower than the patient groups. There was no significant difference between patient groups (p>0.05). When all participants were evaluated, no statistically significant difference was found in all scales according to gender (p> 0.05). Hemorrhage and clotting disorders were significantly different in Kovacs Depression Scale and Continuous Anxiety Scale in the disease group and were higher in girls (p <0.05). Hemorrhage and clotting disorders were significantly different in Kovacs Depression Scale and higher in girls (p = 0.006). Similarly, trait anxiety scores were significantly higher in girls (p = 0.001).The results of Rosenberg's Self-Esteem were found to be higher in hematologic malignancies with bleeding and clotting disorders. The total quality of life scale was lower in the anemia group in the 13-18 age group (p = 0.005). In the control group, there was a significant difference only in the anxiety scale in the evaluation according to 8-12 and 13-18 age groups(p=0,001). According to this, anxiety levels in the 13-18 age group are higher.
As a result; pediatric hematology outpatient clinics apply very different patients. We think that the difference between quality of life, depression, anxiety and self-esteem scales will affect our approach to patients in different diagnoses and increase our success in diagnosis, treatment and follow-up.