EURO 'nun uluslararası finansal piyasalardaki rolü
Role of the EURO in international financial markets
Yazar: ÖZGÜR VURUCU
Danışman: DOÇ.DR. FERİDE GÖNEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez Euro'nun, uluslararası finansal piyasalarda işlem görmeye başladığı 1999 yılındanbugüne uluslararası finansal ve aynı zamanda ticari piyasalarda aldığı rolü ve yaratığı temeletkileri incelemektedir. Çalışmada incelenmeye çalışılan diğer önemli iki alt konu da; Euro vedolar rekabeti ile Euro ve Euro alanının genişleme sürecinin yeni AB üyesi ülkeler ile Türkiyeaçısından değerlendirilmesidir.Çalışmanın teorik altyapısını, Robert Mundell'in 1961 tarihli ?A Theory of OptimumCurrency Areas? çalışmasına dayanan optimal para alanları teorisi oluşturmaktadır. Bubağlamda, konuyla ilgili literatürün genelinde de ifade edildiği gibi bu çalışmada da Euroalnının bir opimal para olmadığı belirtilmiş ancak bu durumun Euro alanının uluslararasıfinansal ve ticari piyasalardaki önemi açısından çok olumsuz bir etki yaratmadığıgözlemlenmiştir. Çalışmada Euro alanının ve AB'nin dünya ticaretindeki yeri ve payı bazıönemli ülkeler ile karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir. Benzer şekilde Euro'nun uluslararasıdöviz rezervlerindeki payı dolar ile karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Burada Euro'nun dünyagenelinde yaklaşık %25'lik bir paya sahip olduğu görülmüştür. Bunun yanında, Euro'nunEuro alanı dışındaki ülkelerde kur belirleme standardı olarak, işlem aracı olarak ve değersaklama aracı olarak da kullanılmaya başlandığı görülmüştür. Bu durum bize Euro'nun tamolarak, uluslararası para sıfatını kazandığını göstermiştir. Ayrıca uluslararası finansalpiyasalardaki genel eğilimlere bakıldığında, Euro kullanımının Euro alanı dışında daha çokDoğu Avrupa, Batı Asya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgelerinde belirgin şekilde artmayabaşladığı görülürken Amerika kıtasında ve özellikle Doğu Asya'da dolar egemenliğinindevam ettiği ve Euro'nun çok fazla kullanılmadığı görülmüştür. Bu durumun ise, Euro-dolarşeklinde iki kutuplu yeni bir uluslararası finansal sistemin işareti olarak görülebileceğidüşünülmüştür. Son olarak, Euro'nun Avrupa Birliği genişleme süreci içinde zamanla daha dagüçlenme ve uluslararası finansal piyasalarda daha önemli bir hale gelme potansiyeli taşıdığıbelirtilmiştir. Euro'nun Türkiye'de ise, Euro alanı ülkelerinin eski para birimleri yerinekullanımının tam olarak sağlanmasının yanında, gerek özel gerekse resmi kullanımdaEuro'nun hem Euro alanı dışındaki AB ülkelerinin paralarının hem de ABD dolarınınkullanımından pay aldığı görülmüştür. Ancak Türkiye'nin makroekonomik göstergelerindegenel olarak Euro'nun olumlu veya olumsuz bir etkisi görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Euro, parasal birlik, optimal para alanları, Euro alanı, uluslararasıfinansal piyasalar

Abstract:
This thesis investigate the role and the effects of the Euro in the international financial andtrading markets since 1999 when its first operation in international financial markets. Othertwo sub-issues which was under debate in this study are that competition between Euro anddollar and other assessment of the Euro and Euro area intended for EU-10 and Turkey.Theoretical substructure of this study is the theory of optimum currency area which was basedon the Robert Mundell?s study ?A Theory of Optimum Currency Areas? issued in 1961. Inthis context, as explained in related literature in this study we stated that Euro area isn?t anoptimum currency area but we sighted this case is not too much important aspect ofsignificance of the Euro in the international financial and trading markets. We show the placeand share of the Euro area and the EU in the world trade in a comparison with some of theimportant countries. In the same way, we show that Euro?s share, comparing to dollar?s, inthe international foreign reserves. We indicate that, Euro has 25 percent of the world foreignreserves. Furthermore, we indicated the use of the Euro outside the euro area as a nominalanchor, vehicle currency and saving instrument. This case definitely show that, Euro?s got aninternational currency status. Additionally, when look at the general inclinations in theinternational financial markets, it is apearig that use of Euro rising more clearly in EastEurope, West Asian, Middle East and North Africa, but not insomuch in America and EastAsian and dollar dominance holding in these areas. So we thought this condition can be markthat forerunner of the bi-polar international financial system that shaped on Euro-dollar.Finally, we indicated that in EU enlargement process Euro has a potential to become morestronger and to have more important situation in international financial markets. Without adoubt, the use of Euro instead of old national curriencies of euro area countries has been fixedeven in Turkey. Moreover, in both private and official use of Euro it can be seen that Euro getportions from both curriencies of the countries outside the EU and the US dollar. But inTurkey, on the macroecomomic indicators euro generally does not have a possitive ornegative effect importantly.Keywords: Euro, monetary union, optimum currency areas, Euro area, international financialmarkets