Etkinlik temelli şiir çalışmalarının akıcı okuma, yaratıcı yazma ve tutumlara etkisi
The impact of activitiy-based poetry studies on fluent reading, creative writing, and attitudes
Yazar: MEHMET RAZGATLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Etkinlik = Efficiency ; Okuma = Reading ; Okuma stilleri = Reading styles ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yaratıcı yazma = Creative writing ; Yaratıcılık = Creativity ; Şiir = Poem

Özet:
Bu araştırmada, etkinlik temelli şiir çalışmalarının akıcı okuma, yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, etkinlik temelli şiir çalışmalarının ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma, yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutum düzeylerinde bir değişiklik olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul üçüncü sınıfta öğrenim gören 26'sı deney, 30'u kontrol grubunda yer alan toplam 56 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grubu tesadüfi olarak atanmıştır. Deney grubunda etkinlik temelli şiir çalışmaları uygulanırken, kontrol grubu Türkçe Dersi Öğretim Programı'na göre derslerini sürdürmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak, Yanlış Analizi Envanteri, Prozodik Okuma Ölçeği, Okuma Hızı Kayıt Çizelgesi, Okuma Doğruluğu Kayıt Çizelgesi, Prozodi Kayıt Çizelgesi, Şiir Yazma Rubriği, Şiirlere Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu, öğretmen görüşme formu ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Deneysel uygulama süreci 18 hafta sürmüştür. Şiirlere dayalı gerçekleştirilen uygulama sürecinin her bir aşamasında farklı akıcı okuma stratejileri ile şiir yazma teknikleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmada, nitel verilerin analizinde betimsel analiz, nicel verilerin analizinde ise aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma ile ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı ile yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundan yaratıcı yazma becerisi ile ilgili elde edilen bulgular, etkinlik temelli şiir çalışmalarına katılan öğrencilerin yaratıcı yazma ile ilgili bütün alt boyutlarda deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Bu durum etkinlik temelli şiir çalışmalarının öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, etkinlik temelli şiir çalışmalarının deney grubu öğrencilerinin şiirlere yönelik tutum puanlarını anlamlı olarak arttırdığı tespit edilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin ise şiirlere yönelik tutum puanlarında anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür. Etkinlik temelli şiir çalışmaları ile ilgili uygulama süreci sonunda, deney grubu öğrencilerinin yaptıkları sesli okuma hatalarında azalmalar görülmüş, öğrencilerin okuma hızları artmış ve prozodik okuma becerilerinde ilerlemeler olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin ise okuma hızlarında artış olmasına rağmen, okuma hatalarında azalma olmadığı görülmüştür. Araştırmanın nitel verileri incelendiğinde, deney grubundaki öğretmen ve öğrencilerin gerçekleştirilen uygulamalara ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında, öğrencilerin akıcı okuma,  yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutumlarının olumlu yönde geliştirilmesi için yapılacak çalışmalara yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This study examined the impact of activity-based poetry studies on fluent reading, creative writing, and attitudes. The aim of the research was to find out if the activity-based poetry studies demonstrate a positive change in the level of fluent reading, creative writing, and attitudes towards the poetry in primary third grade students. The study was conducted in Sakarya province during the 2016/2017 academic year, using an explanatory sequential mixed-methods research design. The study group included 56 third grade primary school students, of whom 26 were in the experimental and 30 in the control group. The experimental and control groups were assigned in a random order. The experimental group was exposed to activity-based poetry studies, whereas the control group was taught according to the Turkish language curricula. In the quantitative part of the study, Error Analysis Inventory, Prosodic Reading Scale, Reading Speed Recording Table, Reading Accuracy Recording Table, Prosodic Recording Table, Poetry Writing Rubric, and Attitude Scale towards Poems were utilized as the data collection tools. In the qualitative part, however, a semi-structured student interview form, teacher interview form, and personal information form were used. The experimental process lasted 18 weeks. Different fluent reading strategies and poetry writing techniques were used together at every stage of the application process. The qualitative data were analyzed by means of descriptive analysis and the quantitative data with arithmetic mean, frequency, percentage, standard deviation and ANOVA. The data analyses were performed using SPSS package program. As a result, the quantitative findings related to the creative writing skills indicated that the students participating in the activity-based poetry studies demonstrate significant differences in all sub-groups in favor of the experimental group. This suggests that activity-based poetry studies are effective in developing students' creative writing skills. Besides, the activity-based poetry studies were found to significantly increase the attitude scores of experimental group students towards poems. However, no significant differences were found in the attitude scores of the control group students towards the poems. By the end of the application process of activity-based poetry studies, it was found that the errors experimental group students make while reading aloud decreased, their reading speed increased, and their prosodic reading skills developed. Although there was an increase in the reading speed of the control group students, there was not any decrease in their reading errors. When the qualitative data of the study was examined, it was observed that the teacher and students in the experimental group had a positive view of the practices performed. In the light of these results, suggestions have been made for the upcoming studies on improving students' fluent reading, creative writing, and their attitudes towards the poems.