Safra kesesi taşı hastalığı olan kadınlarda bazı biyokimyasal parametrelerin ve Akdeniz diyetine uyumun değerlendirilmesi
Evaluation of some biochemical parameters and adaptation to the mediterranean diet in women with gallstone disease
Yazar: SEMANUR İMİR
Danışman: PROF. DR. BERRİN İMGE ERGÜDER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Gıda Metabolizma ve Klinik Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry ; Fizyopatoloji = Physiopathology
Dizin: Akdeniz mutfağı = Mediterranean cuisine ; C reaktif protein = C reactive protein ; Diyet = Diet ; Emzirme = Breast feeding ; Kadınlar = Women ; Kolelityaz = Cholelithiasis ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Safra taşları = Gallstones

Özet:
İleri yaş, kadın cinsiyet, obezite, fiziksel inaktivite, hiperglisemi ve yanlış beslenme safra kesesi taşı hastalığının bilinen en yaygın risk faktörleridir. Bu çalışmanın amacı safra kesesi taşı olan 40-69 yaş arası kadınlarda hastalığın bazı antropometrik ölçüm değerleri, bazı biyokimyasal parametreler ve Akdeniz diyetine uyumlarını aynı yaş grubunda bulunan herhangi sistemik bir rahatsızlığı bulunmayan kadınlar ile karşılaştırmak ve elde edilen sonuçlarla literatüre yeni bilgiler kazandırmaktır. Çalışmaya 25 safra kesesi taşı olan, 25 kontrol grubunu oluşturan kadın dahil edilmiştir. Katılımcılara bazı tanımlayıcı özelliklerinin sorgulandığı, antropometrik ölçüm sonuçlarının not edildiği ve Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği'ni içeren anket formu araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen biyokimyasal parametreler hastalara verilen rutin hizmet kapsamında olanlardır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesi IBM SPSS versiyon 21 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Safra kesesi taşı olan kadınlarda vücut ağırlığı (p<0,001), BKİ (p=0,001) ve bel çevresi (p=0,001) daha fazla bulunmuştur. Diastolik kan basıncı safra kesesi taşı olanlarda daha yüksek bulunmuştur (p=0,010). Toplam emzirme süresi (p<0,001) ve Akdeniz diyeti uyum ölçeği skoru (p<0,001) kontrol grubunda daha yüksektir. Açlık plazma glukoz ve CRP düzeylerinin safra kesesi taşı olanlarda daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür (sırasıyla p değerleri; 0,032 ve 0,001). Safra kesesi taşı olan kadınların %20'si fazla kilolu ve %72'si obez, kontrol grubunu oluşturan kadınların ise %56'sı fazla kilolu ve %12'si obezdir (p=0,001). Safra kesesi taşı olanların %96'sı Akdeniz diyetine düşük uyum, %4'ü ise orta derecede uyum göstermiştir. Kontrol grubunda ise bireylerin %16'sı düşük uyum, %68'i orta derecede uyum ve %16'sı yüksek uyuma sahiptir (p=0,001). Grup ayrımı yapılmaksızın kadınlarda emzirme süresi DBP ve CRP düzeyi ile ters ilişkili bulunmuştur (sırasıyla p değerleri; 0,003; 0,029). Akdeniz diyetine artan uyum vücut ağırlığında (p<0,001), BKİ'de (p<0,001) ve CRP düzeyinde (p=0,001) azalma ile ilişkili bulunmuştur. Vücut ağırlığı (OR 1,11; 1,043-1,191; p=0,001), BKİ (OR 1,29; 1,109- 1,519; p=0,001) ve bel çevresinde (OR 1,11; 1,037-1,204; p=0,004) bir birimlik artışın safra
kesesi taşı hastalığı olasığını artırdığı görülmüştür. Emzirme süresi (OR 0,931; 0,892-0,972; p=0,001) ve Akdeniz diyeti uyum skorunda (OR 0,10; 0,028-0,418; p=0,001) bir birimlik artışı ise hastalığın oluşma olasılığını azaltmaktadır. Bu çalışmadan elde edilen veriler ile Akdeniz diyetinin ve emzirme süresindeki artışın kadınlarda safra kesesi taşı oluşumunda koruyucu rol oynadıkları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Advanced age, female gender, obesity, physical inactivity, hyperglycemia and malnutrition are the most common risk factors in the history of gallbladder disease. The aim of this study is to search for an anthropometric measurement of the disease, some biochemical parameters, and a systemic disease that uses members of the Mediterranean diet in the same system in women aged 40-69 years with gallbladder stones, and is also able to experience a new literature. The study included 25 women with gallbladder stones and 25 women with control group. It should be applied by face-to-face interview method among the users of the questionnaire formula including Mediterranean Diet Adaptation Scale. Biochemical parameters included in the study were those with routine service content given to patients. IBM SPSS version 21 statistical package program. Body weight (p <0.001), BMI (p = 0.001) and waist circumference (p = 0.001) were higher in women with gallbladder stones. Diastolic blood pressure was higher in patients with gallbladder stones (p = 0.010). Breastfeeding time (p <0.001) and Mediterranean diet compliance scale score (p <0.001) were higher in the control period. Fasting plasma glucose and CRP levels were found to be higher in patients with gallbladder stones (where p at points 0.032 and 0.001). In patients with gallbladder stones, 20% are overweight and 72% are obese, 100% are overweight and 12% are obese. Of those with gallbladder stones, 96% had low compliance with the Mediterranean diet and 4% had moderate compliance. 16% had low compliance, 68% had moderate compliance and 16% had high compliance (p = 0.001). Breastfeeding time in women, regardless of group distinction, is exactly opposite to the level of DBP and CRP (where p point; 0.003; 0.029). Increased compliance with the Mediterranean diet by examining the environment in body weights (p <0.001), BMI (p <0.001) and CRP (p =0.001). Body weight (OR 1,11; 1,043-1,191; p =0.001), BMI (OR 1.29; 1,109-1,519; p =0.001) and waist measurement (OR 1,11; 1,037-1,204; p = 0.004) An increase in the volume of gallbladder disease was seen to increase the probability. Breastfeeding time (OR 0.931; 0.892-0.972; p = 0.001) and Mediterranean diet compliance score (OR 0.10; 0.028-0.418; p= 0.001) is one unit and increases the probability of occurrence of the disease. The data
obtained from this study showed that the Mediterranean diet and breastfeeding period increase and play a protective role in the formation of gallstones in women.