Transaksiyonel hekim merhameti modeli perspektifinde merhametin önündeki engellerin öz anlayış ve iyi oluş ile ilişkisi
The relationship of barriers to compassion between self compassion and well being through the perspective of transactional model ofphysician compassion
Yazar: HESNA ZEYNEP SANDAL
Danışman: PROF. DR. EBRU TAYSİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada hekim merhameti önündeki engel faktörleri üzerinde öz anlayış ve genel iyi oluşun yordayıcı etkisi Transaksiyonel Hekim Merhameti Modeli (THMM) ve Duygulanım Düzenleme Modeli temel alınarak incelenmesi amaçlanmıştır.  Ayrıca psikolojik güvenlik, uzmanlık türü, görev yapılan bölge, hizmet süresi ve mülteci/sığınmacı bakımı değişkenlerinin hekim merhameti önündeki engeller ile ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmaya farklı bölgelerden farklı uzmanlık alanlarına ve çalışma süresine sahip hekimler katılmıştır.  96 kadın (%58.9), 67 erkek (%41.1) olmak üzere 23-60 (Ort. = 32.94; SS = 9.50) yaş aralığında 163 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla Demografik Bilgi Formu, Hekim Merhameti Önündeki Engeller Ölçeği (HMÖEÖ), Öz Anlayış Ölçeği Kısa Formu (ÖAÖ-KF), Genel İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu (GİOÖKF) ve Psikolojik Güvenlik Ölçeği (PGÖ) uygulanmıştır. Araştırmada, değişkenler arasındaki ilişkinin incelemesi amacıyla Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Cinsiyet ve mülteci/sığınmacı bakımı değişkenleri ile toplam dört ölçekten toplanan veriler arasındaki ilişkiyi incelemek için ayrı ayrı bağımsız örneklem t testi; yaş, hizmet süresi, görev yapılan bölge, görev yapılan yer ve uzmanlık alanı değişkenleri için ise ayrı ayrı olacak şekilde tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Hekim merhameti önündeki engellerin alt boyutlarının öz anlayış, genel iyi oluş, psikolojik güvenlik ve hizmet süresi değişkenleri tarafından ne kadar belirlendiğini test etmek üzere dört ayrı çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre genel iyi oluş, psikolojik güvenlik ve hizmet süresi değişkenlerinin negatif yönde anlamlı şekilde yordayıcı etkisi bulunurken öz anlayışın yordayıcı etkisi bulunmamıştır. Çalışmanın bulguları, hekimlerin merhamet içeren yaklaşımlarını artırmada etkili olan değişkenleri ve bu süreçte belirli demografik ve profesyonel faktörlerin göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmek amacıyla hekimlerin duygusal ve psikolojik destek mekanizmalarını güçlendirecek stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine the predictive effect of self-compassion and well-being on barriers to physician compassion based on the Transactional Model of Physician Compassion (TMPC) and the Affect Regulation Model.  In addition, the relationships among the variables of psychological safety, specialty, region of service, length of service, and care of refugees/asylum seekers with barriers to physician compassion were examined. The study included physicians from different regions with varying specialties and lengths of service. Data were collected from 163 participants, consisting of 96 female (58.9%) and 67 male (41.1%), aged between 23-60 years (mean = 32.94; SD = 9.50). Data collection included a demographic information form, The Barriers to Physician Compassion Questionnaire (BPCQ), Self-Compassion Scale Short Form (SCS-SF), General Well-Being Scale Short Form (SGWB) and the Psychological Safety Scale (PSQ). Pearson correlation analysis were used to examine the relationships among the variables. Independent sample t-tests were conducted separately to examine the relationship between the variables of gender and care of refugees/asylum seekers and the data collected from the four scales; one-way ANOVA was conducted separately for the variables of age, length of service, region of service, place of service and specialty. Four separate multiple regression analyses were conducted to test the extent to which the sub-dimensions of barriers to physician compassion were determined by the variables of self-compassion, general well-being, psychological safety and length of service. According to the results of the regression analysis, the variables of general well-being, psychological safety and length of service had a significant negative predictive effect, whereas self-compassion had no predictive effect. The results of the study highlight the variables that are effective in increasing physicians' compassionate approaches, and that certain demographic and professional factors should be considered in this process. These findings underscore the need to develop strategies to strengthen physicians' emotional and psychological support mechanisms in order to improve the quality of health care.