Şizofreni, bipolar bozukluk ve madde kullanım bozukluğu tanısı olan hastaların yakınlarının aile yükü açısından karşılaştırılması
Comparison of burden among family members of patients diagnosed with schizophrenia, bipolar disorder and substance use disorder
Yazar: YALÇIN KAHYA
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KULAKSIZOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni, Bipolar Bozukluk (BB) ve Madde Kullanım Bozukluğu (MKB) tanısı olan hastaların yakınlarının aile yüklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre MKB tanısı alan 50 hasta, şizofreni tanısı alan 50 hasta, BB tanısı alan 50 hasta ve hastaların en az 1 senedir bakımverenliğini üstlenen toplam 150 kişi alındı. Tüm katılımcılara yüz yüze soru cevap şeklinde araştırmacılar tarafından geliştirilmiş araştırmanın amacına uygun yarı yapılandırılmış Sosyodemografik Veri Formu ile birlikte, MKB tanısı olan hastalara Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), şizofreni tanısı olan hastalara Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği ( PANSS), BB tanısı olan hastalara Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği(YMDÖ), Hasta bakımverenlerine ise Zarit Bakım Veren Yük Ölçeği (ZBYÖ) ve Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) uygulandı. Veriler IBM SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) Versiyon 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamızda MKB olan grubun bakımveren yük puanı BB ve şizofreni grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. BB ve şizofreni grubu arasında anlamlı fark saptanmamıştır. ADÖ alt ölçeklerine bakıldığında sağlıksız olarak değerlendirilen ortalamaların MKB grubu için "roller, gereken ilgiyi gösterebilme, davranış kontrolü ve genel işlevler" alt ölçeklerinde, BB grubu için "problem çözme, roller ve gereken ilgiyi gösterebilme" alt ölçeklerinde, şizofreni grubu için "roller, gereken ilgiyi gösterebilme ve davranış kontrolü" alt ölçeklerinde meydana geldiği saptanmıştır.
Sonuç: MKB, şizofreni ve BB aile yükünün yüksek olduğu hastalıklardır. Aile yüküne yol açan nedenlerin saptanması ve bu konuda müdahalelerin yapılması için daha fazla sayıda ve kapsamlı çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Şizofreni, Bipolar Bozukluk, Aile Yükü

Abstract:
Objective: It was aimed to compare the family burden of patients who were diagnosed with Schizophrenia, Bipolar Disorder (BD) and Substance Use Disorder (SUD).
Method: The study included 50 patients diagnosed with SUD, 50 patients diagnosed with schizophrenia, 50 patients diagnosed with BD, according to DSM- 5 diagnostic criteria, and a total of 150 caregivers of the patients for at least 1 year. All participants filled the semi-structured Sociodemographic Data Form developed by the researchers in the form of face-to-face questions and answers. Also, Addiction Profile Index (API) for patients diagnosed with SUD, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) for patients with schizophrenia, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) and Young Mania Rating Scale (YMRS) for patients diagnosed with BD were applied. Zarit Caregiver Burden Scale (ZCAS) and Family Assessment Scale (FAD) were also administered to caregivers. Data of study were analyzed with IBM SPSS (Statistics Package Program for Social Sciences) Version 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA).
Results: In our study, the burden score of caregiver of the group with SUD was significantly higher than the BD and schizophrenia group. There was no significant difference between groups of BD and schizophrenia. According to the subscales of the FAD, averages which was considered as unhealthy were found in the "roles, showing the necessary attention, behavioral control and general functions" subscales for the group with SUD, in the "problem solving, roles and showing the required attention" subscales for the BD group, in the "roles, paying attention, and behavior control" subscales for schizophrenia group.
Discussion: SUD, schizophrenia and BD are diseases with high family burden. More comprehensive studies are needed to determine the causes of family burden and to make interventions in this regard.

Keywords: Substance Use Disorder, Schizophrenia, Bipolar Disorder, Family Burden