İzmir il merkezi'nde 4-9 yaş arası çocuklarda irritabl barsak sendromu sıklığının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
The frequency of irritabl bowel syndrome among children aged 4-9 years in Izmir city center
Yazar: LEYLA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Prevalans = Prevalence ; Çocuklar = Children ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome ; İzmir = Izmir

Özet:
İZMİR İL MERKEZİNDE 4-9 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA İRRİTABL BARSAK SENDROMU SIKLIĞI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Dr. Leyla DOĞAN, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İnciraltı/İZMİR 
Amaç: Kronik veya tekrarlayıcı karın ağrısı, barsak alışkanlığında değişiklik, karında gerginlik yakınmalarının görüldüğü bir bozukluk olan İrritabl Barsak Sendromu (İBS), çocukluk dönemi tekrarlayan karın ağrılarının en sık nedeni olarak bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; İzmir il merkezindeki 4-9 yaş arası çocuklarda İBS sıklığını ve etkileyen faktörleri saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki araştırmamıza İzmir ili merkez ilçelerindeki Aile Sağlığı Merkezlerine, 1 Mart 2017-30 Nisan 2017 tarihleri arasında, çeşitli nedenlerle başvuran 4-9 yaş arasındaki 1176 çocuk dahil edilmiştir. Gönüllülere yüzyüze görüşme yöntemiyle araştırmacı tarafından oluşturulmuş anket, Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Anketi, Roma III Versiyon (QPGS-RIII) ve anneleriyle sağlık hizmeti almak için birinci basamağa gelen çocukların annelerine Beck Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen çocukların 603'ü (%51,9) kız, 559'u (%48,1) erkek olup ortalama yaşları 74,5±24,9 ay (Min:37-Maks:119 ay) idi. Ortalama kiloları, 22,5±7,8 kg (Min:11-Maks:61 kg) idi. Uygulanan QPGS-RIII İBS tanı kriterleri ile değerlendirildiğinde, 137 çocukta İBS saptanmış olup, İBS sıklığı % 11,8 (%95 GA) bulundu. Sosyoekonomik düzey, beslenme "sebze yeme" alışkanlıkları, TV izleme alışkanlıkları, annede anksiyete varlığı ile çocukta İBS durumu açısından anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Annelerin %16,5'inde hafif düzey, %7,3'ünde orta düzey, %2,8'inde yüksek düzeyde anksiyete saptanırken; %73,4'ünde anksiyete yoktu.
Sonuç: Toplumdaki yüksek prevalansı, tanı ve tedavi maliyetinin yüksek oluşu, hayat kalitesini olumsuz yönde etkilemesi nedeniyle İBS tanısının koyulması büyük öneme sahiptir. Çocukların büyüme ve gelişim takibinin yapıldığı birinci basamakta, ailenin doldurabildiği, pratik, standardize tarama araçları ile irritabl barsak sendromu ve risk faktörleri belirlenebilir. Böylece, irritabl barsak sendromu olan çocuklarda uygulanacak yaşam tarzı değişiklikleri ve farmakolojik tedavi ile hayat kaliteleri artırılabilir.
Anahtar kelimeler: İrritabl barsak sendromu, çocuk, prevalans, Roma III Kriterleri, birinci basamak

Abstract:
THE FREQUENCY OF IRRITABL BOWEL SYNDROME AMONG CHILDREN AGED 4-9 YEARS IN IZMIR CITY CENTER
Dr. Leyla DOGAN, Dokuz Eylul University School of Medicine, Departmant of Family Medicine, Inciralti/IZMIR 

Objective: Irritable bowel syndrome (IBS) is the most common cause of childhood recurrent abdominal pain with chronic or recurrent abdominal pain, change in bowel habits and tenderness in the abdomen. The purpose of this study is to determine the frequency of IBS and the influencing factors in children aged 4-9 in İzmir city center.
Materials and Methods: The cross-sectional descriptive study included 1176 children between the ages of 4-9 who applied for Family Medicine Centers in the province of İzmir between March 1, 2017 and April 30, 2017 for various reasons. Pediatric Gastrointestinal Symptoms Questionnaire, Roma III Version (QPGS-RIII) was applied to the volunteers (childrens' parents or caregivers), and Beck Anxiety Scale was applied to the mothers who was there with their children.
Results: 603 (51.9%) of the children who were included in the study were female and 559 (48.1%) were male and the mean age was 74.5 ± 24.9 months (Min: 37-Max: 119 months). The mean weights were 22,5 ± 7,8 kg (Min: 11-Max: 61 kg). When the applied QPGS-RIII was evaluated with IBS diagnostic criteria, IBS was found in 137 children and IBS frequency was found to be 11,8% (95% GA). Socioeconomic level, eating habits, watching TV habits, maternal anxiety, and IBS status were found to be significantly different (p <0.05). While mild levels of anxiety were found in 16.5% of mothers, moderate level was found in 7.3% and high level of anxiety was detected  in 2.8%; on the other hand 73.4% had no anxiety.
Conclusion: Because of the high prevalence in the society, the high cost of diagnosis and treatment, and the impact of life quality on the negative side, making the IBS diagnosis has great importance. At the primary care clinics where children are closely followed for growth and development, IBS and risk factors can be identified with practical, standardized screening tools that can be filled by the family. Thus, lifestyle changes and pharmacological treatments can improve quality of life for children with irritable bowel syndrome.
 
Key words: Irritable bowel syndrome, child, prevalence, Roma III Criteria, primary care