Bizans Devleti'nin Anadolu'da izlediği nüfus politikaları (VII.-X. yüzyıllar)
Population Politics of the Byzantine State in Anatolia 
(7th-10th centuries)
Yazar: MEVLÜT AKDERE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAİM HALUK KORTEL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anadolu tarihi = Anatolia history ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Nüfus = Population ; Nüfus dağılımı = Distribution of population ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Nüfus politikaları = Population policies ; Tehcir = Deportation

Özet:
Bu tez, Bizans Devleti'nin VII.-X. yüzyıllar arası Anadolu coğrafyasında izlediği iskân, tehcir ve yer değiştirmeler gibi nüfus politikalarını incelemektedir. Anadolu VII. yüzyıldan sonra ciddi bir değişim ve dönüşüm yaşamış ve devletin en önemli toprak parçası olarak öne çıkmıştır. İlk olarak VII. yüzyılla birlikte devletin içinde bulunduğu siyasi durum ve bu durumun Anadolu nüfusuna etkileri üzerinde durulmuştur. Bizans, bu dönemde hem doğu hem de batı sınırlarından ciddi tehdit altında bulunmaktaydı. Özellikle Sasanilerin Anadolu içlerine uzanan seferleri ve hemen akabinde devam eden İslâm ordularının seferleri, devleti yıkılmanın eşiğine getirmiştir. Doğuda önemli zengin eyaletlerini kaybeden Bizans, son bir hamleyle Anadolu'ya sarılmış ve Anadolu'nun da elinden alınmasına izin vermemiştir. Devlet Anadolu'da giriştiği bu yeniden var olma mücadelesi esnasında çok yoğun bir nüfus politikası izlemiş ve ihtiyaç duyduğu insan gücünü ırk, dil, din, coğrafya ayırt etmeksizin Anadolu'ya nakil ve iskân etmiştir. İlerleyen yüzyıllarda ise Anadolu'da varlığını kuvvetlendiren Bizans, hem iç huzuru korumak hem de batı sınırlarını güvene almak için bu defa da Anadolu'dan önemli sayıda insanı tehcir yoluna gitmiştir. İzlenen nüfus politikaları sayesinde Anadolu'da ki durumunu kuvvetlendiren devlet Anadolu'dan aldığı destekle hâkimiyetini diğer bölgelerde de pekiştirmek istemiş ve X. yüzyılla kadar bir denge siyaseti içerisinde bu politikaları sürdürmüştür.

Abstract:
This thesis examines the population policies of the Byzantine Empire, such as settlement, relocation and displacement, in the Anatolian geography between the 7th and 10th centuries. Anatolia has undergone a serious change and transformation since the 7th century and it has emerged as the most important land piece of the state. First, The political situation of the state in the 7th century and its effects on the Anatolian population are emphasized. Byzantine was under serious threat from both the eastern and western borders during this period. Particularly the expeditions of the Sassanids to Anatolia and the ongoing campaigns of the Islamic armies immediately brought them to the brink of destruction of the state. Byzantine, losing important rich provinces in the east, was wrapped up in Anatolia with a final move and did not allow the removal of Anatolia. During this re-emergence struggle, which the state has embarked on in Anatolia, a very intensive population policy has been followed and the human power that it needs has been transferred and settled to Anatolia without discrimination of race, language, religion and geography. In the following centuries, Byzantium strengthened its presence in Anatolia and this time it has moved to a significant number of people from Anatolia to relocate in order to protect inner peace and to secure the western borders. Thanks to the population policies observed, the state which strengthened the situation in Anatolia wanted to consolidate its dominance in other regions with the support it received from Anatolia and continued these politics by following a full equilibrium policy until the Xth century.