1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve Bingöllü Kıbrıs gazileri
Veterans of the 1974 Cyprus Peace Operation in Cyprus and Bingöl
Yazar: FERHAT APUHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULAZİZ KARDAŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Bingöl = Bingöl ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Gaziler = Veterans ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs Savaşı = Cyprus War ; Savaş = War ; Tarih = History ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
Dünya üzerinde belirli coğrafi merkezler bulunmaktadır ki bu merkezlere hakim olmak, toplum ve devletlere jeostratejik açıdan avantaj kazandırmaktadır. Kıbrıs Ada'sı da Ortadoğu, Anadolu ve Mısır'a bakan yönü, Asya, Avrupa ve Afrika' ya açılan kapısı ve kıtalararası stratejik konumuyla bir cazibe merkezi durumundadır. Tarih boyunca birçok devlet, Kıbrıs'a egemen olmak için siyasi ve askeri mücadeleler içerisine girmiştir.
307 yıl boyunca Osmanlı Devleti'nin hakimiyetinde kalan Kıbrıs, uzun süre, en huzurlu çağlarını yaşamıştır. Milliyetçilik ayaklanmalarının yaşandığı ve Osmanlı Devleti'nin dağılma dönemine girdiği on dokuzuncu yüzyılda, Kıbrıs Adası' da, yaşanan olumsuzluklardan nasibini almıştır. 1878 yılında büyük devletlerin kendi aralarındaki rekabeti, Osmanlı Devleti ile İngiltere arasında, Kıbrıs'ı gündeme getirmiş, imzalanan antlaşmalar çerçevesinde, askeri üs olarak İngiltere'ye bırakılmıştır. İngiltere tarafından, Rusya'ya karşı üs olarak kullanılmak için alınan Ada, zamanla bir sorunlar yumağına dönüşmüştür. 
	1960 yılına kadar, hem fiilen hem de resmen İngiliz egemenliğinde olan Kıbrıs, Yunanistan tarafından enosis düşüncesiyle egemenlik altına alınmak istenmiştir. Enosis fikri, Kıbrıs Türk toplumu için yaşamı çekilmez hale getirmiştir. Kıbrıs' ta, Yunanistan' ın desteğini alan Rumlar, köyleri basıp, büyük katliamlara imza atmıştır. Türkiye de garantörlük kapsamında, Kıbrıs'taki olumsuz gelişmelere, müdahale etmek zorunda kalmıştır. 
1964 ve 1967' deki girişimler akamete uğrasa da 1974 yılında, Ada' da benzer olayların vuku bulması sonucu, Türkiye, Garanti ve İttifak Antlaşmaları' na dayanarak, Ada' ya müdahale etmiştir. İki harekât şeklinde gerçekleşen müdahale, Ada'nın yüzde otuzluk kısmının kontrol altına alınması ile sonuçlanmıştır. Kıbrıs Barış Harekâtı; iki tümen, iki hava indirme tugayı, bir amfibi alayının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda, hava kuvvetleri ile de desteklenmiştir. Bu harekât esnasında Türk silahlı Kuvvetleri'nden 498 kişi şehid oldu. Harekât' a katılan binlerce kişi de Kıbrıs Gazisi olarak yüreklere nakşedildi.

Anahtar Kelimeler: Enosis, Sorun, Çözüm, Harekat, Kıbrıs, Ada, Antlaşma, Gazi

Abstract:
There are certain geographical places which provide strategical advantages for counteries holding them. Cyprus Iland is one of them. Cyprus Iland with its strategical situatonin some ways, is center of attraction because it plays an important role forMiddle EeastAnatolia and Egypt.On the other hand itisan open door to Europe, Asia and Africa.Throughout the history many counteries have been in battlefield to get the Cyprus Iland. 
Cyprus spent its most welfare time for centuries when it was controled by Ottoman Empire throughout 307 years. During ninteenth century in which nationalists riots movements prevailed and Ottoman Empire experiencing disintegration period oftime, Cyprus Iland affected badly by all of these upheavels. The growing competitionamong the big states in1878, havebrought Cyprus to the agenda, between the OttomanEmpire and GreatBritain.According to the deals signed between Ottoman EmpireThe GreatBritain,it was left to England asa military base. Taken to be used asa baseagainst Russia by GreatBritain,  the island was turned into a ball of problems over time. 
Controled by British both formally and de facto until 1960, Cyprus was intended to be under the sovereignty of Greece with the ideaof enosis. The ideaof enosis has made the iland unbearable for Turkish Cyprus community. Taking Greece's support, Greeks raided Turkish villages and made big massacres. Upon these unwanted developements Turkey, which was guarantor countery at that time, had to intervene in Cyprus issue inorder to bring it peace and order. 
Even though two interventions taken place in1964 and 1967 were failed, Turkey did a successful intervention to the island based on the Treaties of Guarantee and of Alliance. With these two military operations, thirty percent of the island was taken under control by Turkey.  Cyprus Peace Operation was carried out with two divisions, two air brigades and with the participation ofan amphibian regiment.At the same time,it was supported by the air force. During this operation 498 people from the Turkish armed forces were martyred. Thousands of people participating in operation embroidered on the hearts of Turkish people as Cyprus Veterans. 

Keywords: Enosis, Problem, Solution, Operation, Cyprus, Island, Treaty, Veteran