Bazı meteoritlerin petrografik ve elemental analiz yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of some meteorites by petrographic and elemental analysis techniques
Yazar: ERSİN KAYGISIZ
Danışman: DOÇ. DR. FEYZA GÜZELÇİMEN ; DOÇ. DR. NAMIK AYSAL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Atom ve Molekül Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Element analizi = Elemental analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bursa, Fethiye ve Didim meteoritlerini (Türkiye'nin farklı bölgelerine düşmüş) ve Fas meteoritini (yurtdışından getirilmiş) farklı modern analitik yöntemler kullanılarak sınıflandırmak, bu meteoritlerin element-izotop bileşimlerini belirlemek, elde edilen sonuçları literatürdeki diğer meteoritler ile karşılaştırmak ve meteoritlerin kaynağını araştırmaktır.

İlk aşamada, meteoritlerin mineralojik bileşimleri belirlenmiştir ve petrografik ve dokusal incelemeleri yapılmıştır. Meteoritlerden alınan ince kesitler üzerinde yapılmış petrografik incelemelerden sonra, gözle ayırt edilemeyen minerallerin belirlenmesi amacıyla X-ışını Kırınımı (XRD) yöntemi analizleri gerçekleştirilmiştir. Meteorit örnekleri üzerinde tüm kayaç jeokimya analizleri yapılmıştır. İndüklenerek Eşleşmiş Plazma Atomik Emisyon Spektrometresi (ICP-AES) yöntemi kullanılarak, meteoritlerin ana oksit element analizleri yapılmıştır.

Meteoritlerin nadir toprak element ve iz element konsantrasyonları İndüklenerek Eşleşmiş Plazma Kaynaklı Kütle Spektrometresi (ICP-MS) yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Benzer şekilde hazırlanmış olan ince kesitlerde, her bir mineralde belirlenen noktaların Elektron Prob Mikro Analiz (EPMA) ile ana oksit ve bazı iz element içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca meteoritlerin iç yapıları, Taramalı Elektron Mikroskopi-Enerji Yayılımlı X-ışını (SEM-EDX) yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışmada Türkiye'deki meteor araştırmaları için yeni veriler üretilerek, mevcut literatüre katkı sağlanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to classify Bursa, Fethiye and Didim meteorites (fallen in different regions of Turkey) and Morocco meteorite (imported from abroad) by using different modern analytical methods, to determine the element-isotopic composition of these meteorites, to compare the results obtained with other meteorites in the literature and to investigate the source of meteorites.

In the first stage, the mineralogical composition of meteorites have been determined and petrographic and textural investigations have been made. After petrographic investigations on thin sections taken from meteorites, the analysis of X-Ray Diffraction (XRD) method has been performed to determine the indistinguishable minerals. All schist geochemical analysis have been done on meteorite samples. The major oxide elemental analysis of the meteorites have been done by using the Inductively Coupled Plasma Atomic Emission Spectrometry (ICP-AES) method.

Rare earth element and trace element concentrations of meteorites have been measured by using Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS) method. In the thin sections prepared similarly, major oxide and some trace element concentrations of the points assigned on each mineral have been determined by Electron Probe Micro Analysis (EPMA). Moreover, the inner structures of meteorites have been described by Scanning Electron Microscope- Energy Dispersive X-ray (SEM-EDX) method.

It has contributed to the current literature by producing new data on meteorite research in Turkey in this study.