Sürdürülebilir ekonomik kalkınmada biyoekonomi yaklaşımı ve Türkiye
Bioeconomics approach to sustainable economic development and Turkey
Yazar: SEMA CANBULUT
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ TUTAR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sanayi Devrimi'nden sonra küresel nüfus artışına bağlı ihtiyaçların dolayısıyla da üretimin artması, sürekli daha fazlasını kazanmayı öngören ekonomik kalkınma anlayışıyla birleşince çevrenin tahrip edilmesi, doğal kaynakların azalması, iklim değişikliği ve gıda güvenliği gibi sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunlara çözüm olarak da çevre ve ekonomiyi entegre eden, sürdürülebilir doğal kaynak yönetimini sağlayan hem bugünkü hem de gelecek nesillerin haklarını gözeten, sürekli bir kalkınmayı hedefleyen sürdürülebilir kalkınma anlayışı geliştirilmiştir. Sürdürülebilir kalkınmanın gerçek hayatta uygulanabilmesi için mavi ekonomi, yeşil ekonomi, döngüsel ekonomi ve biyoeokonomi olmak üzere sahip olduğu toplam dört temel mihenk taşı vardır. Biyoekonomi, yenilenebilir biyolojik kaynakların üretimi ve bu kaynaklar ile oluşan atıkların gıda, yem ve biyotemelli ürünler ile biyoenerji gibi katma değerli ürünlere dönüştürülmesidir. Günümüzde yürütülen mevcut politikaların devam etmesi halinde nüfusun artması ve buna paralel olarak gıda, su ve fosil yakıtlara olan ihtiyacın artması kaçınılmaz olacaktır. Tam da bu noktada biyoekonomi, en önemli problemlerden olan doğal kaynakların kendini yenileme kapasitesinin üzerinde tüketilmesine, akıllı ve sürdürülebilir çözümler sunmuştur. Bu çalışmada sürdürülebilir ekonomik kalkınma yaklaşımlarından olan biyoekonomiye dikkat çekmek ve ülkemizde biyoekonomiye yönelik yapılan politikaları ve uygulamaları ortaya koyarak, biyoekonominin ülkemizdeki mevcut durumunu saptamak için hazırlanmıştır. Ayrıca Türkiye'nin biyoekonomi açısından SWOT analizi yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemleri kullanılarak hazırlanan çalışma sonucunda ülkemizde henüz bir biyoekonomi politikasının olmadığı, hazırlık sürecinde olunduğu ve biyoekonomiye yönelik yapılan çalışmaların sektörler üzerinde seyrettiği saptanmıştır.

Abstract:
After the Industrial Revolution, the needs due to global population growth and therefore the increase in production, combined with the understanding of economic development that envisages constantly earning more, have resulted in problems such as environmental destruction, decrease in natural resources, climate change and food security. As a solution to these problems, the concept of sustainable development, which integrates the environment and economy, ensures sustainable natural resource management, respects the rights of both present and future generations, and aims for a continuous development, has been developed. In order for sustainable development to be implemented in real life, there are four basic cornerstones: blue economy, green economy, circular economy and bioeconomy. Bioeconomy is the production of renewable biological resources and the transformation of waste generated by these resources into value-added products such as food, feed, biobased products and bioenergy. If current policies continue, it will be inevitable for the population to increase and the need for food, water and fossil fuels to increase accordingly. At this point, bioeconomy has offered smart and sustainable solutions to one of the most important problems: consumption of natural resources beyond their regenerative capacity. This study was prepared to draw attention to bioeconomy, which is one of the sustainable economic development approaches, and to determine the current situation of bioeconomy in our country by revealing the policies and practices for bioeconomy in our country. Additionally, a SWOT analysis was conducted in terms of Turkey's bioeconomy. As a result of the study prepared using qualitative research methods, it was determined that there is no bioeconomy policy in our country yet, it is in the preparation process, and the studies on bioeconomy are focused on sectors.