Kadınların gebelik dönemi sigara maruziyeti hakkındaki bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi /
Yazar: HATİCE KÜBRA İNCE
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bebek-gebelik ayına göre küçük = Infant-small for gestational age ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Gebelikte sigara kullanımı gebelikle ilgili riskler  oluşturduğu gibi fetüs için de oldukça zararlıdır. Bu çalışma ile en az bir doğum yapmış annelerin gebelikte sigara kullanımı hakkındaki tutumları ve bilgi düzeylerini saptamak amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM:Bu çalışmada  Nisan 2022 - Haziran  2022 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Aile hekimliği Kliniği'ne bağlı polikliniklere başvuran en az bir doğum yapmış, 346kadın dahil edildi. Katılımcılara poliklinik başvurularında sosyodemografik özellikleri, sigara içme durumu, gebelikte sigara kullanma durumu, eşin sigara kullanma durumu, ve gebelikte sigara kullanmanın zararları konusunda bilgi düzeyini saptayan 39 anket sorusu yöneltildi.Verilerin istatistiksel analiz için SPSS 20.0 for Windows programı kullanıldı.
BULGULAR: Sigara kullanımı, düşük eğitim düzeyi (p=0,025) ve eşin sigara kullanımı (p<0,001) ile yakından ilişkili saptanmıştır. Katılımcıların %12,5'i gebelik döneminde sigara kullanmıştır. %6,1'inin gebelik döneminde sigarayı bıraktığı tespit edilmiştir.  Ki-kare analizine göre gebelik döneminde sigara kullananlarda, kullanmayanlara göre gelir düzeyi (p=0,025) ve gebelikte sigara kullanmanın bebeğe zarar vereceğini düşünme durumu (p<0,001) istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha düşük bulundu. Gebelik döneminde sigara kullanımı olan vakaların, kullanmayanlara göre, alkol kullanma (p=0,002), eşinin sigara kullanması (p<0,001), takiplerinde sigara kullanımlarının sorgulanıp zararları konusunda bilgilendirilme (p=0,007) oranlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu.
Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizine göre alkol kullananların istatistiksel açıdan anlamlı seviyede gebelik döneminde sigara kullanımının 4,514 kat (p=0,009, GA;1,464-13,917) daha fazla olduğu bulundu.
Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizine göre eş sigara kullanımının olması istatistiksel açıdan anlamlı seviyede gebelik döneminde sigara kullanımı riskini 7,450 kat (p<0,001, GA;3,096-17,931)   artırdığı bulundu.
Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizine göre gebelik döneminde Sigara Kullanımı Bilgi Düzeyi Skorunun istatistiksel açıdan anlamlı seviyede gebelik döneminde sigara kullanımı riskini (p<0,001, GA;0,052-0,390)   azalttığı bulundu.
SONUÇ: Gebelikte sigara kullanımının zararlı olduğu, toplumun büyük bir kesimi tarafından bilinmesine rağmen,halen gebelikte sigara kullanmaya devam eden gebeler mevcuttur. Bunun nedenleri arasında bağımlılık seviyesinin yüksek olması, sigara kullanımının bebeğe zarar vermeyeceği düşüncesi, fetüse gelebilecek zararların yeterince bilinmemesi, eşin de sigara kullanımı nedeniyle bırakmakta zorlanma, umursamazlık gibi nedenler sayılabilir. Ancak çocuklar ve bebekler sigaraya karşı savunmasızdır ve onları sigaranın zararlarından korumak görevimizdir. Bu açıdan gebeler ve anneler prenatal ve prekonsepsiyonel vizitlerde yeterince bilgilendirilmeli, desteklenmeli ve takip edilmelidir. 
ANAHTAR KELİMELER: Sigara, gebelik, gebelikte sigara kullanımı, fetüs, eşin sigara kullanımı, alkol

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Smoking during pregnancy poses risks related to pregnancy and is very harmful for the fetus. The aim of this study was to determine the attitudes and knowledge levels of mothers who have given birth at least once about smoking during pregnancy.
MATERIALS AND METHODS: In this study, 346 women who had at least one birth and applied to the outpatient clinics of the Family Medicine Clinic in Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between April 2022 and June 2022 were included. Participants were asked 39 questionnaire questions about their sociodemographic characteristics, smoking status, smoking status during pregnancy, smoking status of the spouse, and the level of knowledge about the harms of smoking during pregnancy. SPSS 20.0 for Windows program was used for statistical analysis of the data.
RESULTS: Smoking was found to be closely associated with low education level (p=0.025) and smoking spouse (p<0.001). 12.5% of the participants smoked during pregnancy. It was determined that 6.1% of them quit smoking during pregnancy. According to chi-square analysis, income level (p=0.025) and thinking that smoking during pregnancy would harm the baby (p<0.001) were found to be statistically significantly lower in smokers compared to non-smokers. It was found that the rates of alcohol use (p=0.002), spouse's smoking (p<0.001), and being informed about the harms of smoking during pregnancy follow-ups (p=0.007) were found to be statistically significantly higher in cases who smoked during pregnancy compared to non-smokers.
According to Multivariate Binary Logistic Regression Analysis, it was found that alcohol users were statistically significantly more likely to use cigarettes during pregnancy 4,514 times (p=0.009, CI; 1.464-13.917).
According to Multivariate Binary Logistic Regression Analysis, it was found that the presence of co-cigarette increased the risk of smoking during pregnancy 7,450 times (p<0.001, CI; 3.096-17.931) at a statistically significant level.
According to Multivariate Binary Logistic Regression Analysis, Smoking Knowledge Level Score was found to significantly reduce the risk of smoking during pregnancy (p<0.001, CI;0.052 -0.390).
CONCLUSION: Although it is known by a large part of the society that smoking during pregnancy is harmful, there are still pregnant women who continue to smoke during pregnancy. The reasons may be related to high level of addiction, the thought that smoking will not harm the baby, the harm that may occur to the fetus is not known enough, having difficulties about quitting smoke because of the spouse's smoking. However, children and babies are vulnerable to smoking and it is our duty to protect them from the harms of smoking. In this respect, pregnant women expectant mothers and their spouses should be adequately informed, supported and followed up during prenatal and preconceptional visits.
KEYWORDS: Smoking, pregnancy, smoking during pregnancy, fetus, spouse smoking, alcohol: