Temporomandibular eklemde internal düzensizlik  bulunan hastalarda masseter, trapezius ve sternokleidomastoid kasların  ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of masseter, trapezius and sternocleidomastoid muscles in patients with  internal derangement   in the temporomandibular joint
Yazar: GÖZDENUR ATLIHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL BAYRAK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş Çene Radyolojisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tezin amacı, temporomandibular eklemde (TME) internal düzensizlik bulunan hastaların ultrasonografi (USG) görüntülerinde masseter, trapezius ve sternokleidomastoid (SKM) kaslarının kalınlığını, ekojenitesini ve fraktal boyutlarını değerlendirmek ve bunları sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktır. 
Çalışmaya çeşitli nedenlerle USG çektiren ve TME bölgesi manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile değerlendirilen 60 birey dahil edildi. MRG görüntüleri kullanılarak hastalar redüksiyonlu disk deplasmanı (DD), redüksiyonsuz disk deplasmanı (DD) ve sağlıklı olmak üzere üç gruba ayrıldı.  Masseter, trapezius ve SKM kaslarının kalınlığı, ekojenitesi ve fraktal boyutları USG görüntülerinde bilateral olarak değerlendirildi. Hasta ve kontrol grupları arasındaki karşılaştırma Bağımsız Örneklem T-testi ile analiz edildi ve redüksiyonlu DD, redüksiyonsuz DD ve kontrol grupları arasındaki karşılaştırma Tek Yönlü ANOVA testleri ile analiz edildi (p≤0,05).  
Kas kalınlığı, değerlendirilen tüm kaslar için kontrol grubunda hasta grubuna kıyasla daha yüksekti ve masseter kası için istatistiksel olarak anlamlı fark gözlendi (p=0,001). Kasın iç yapısı incelendiğinde, ekojenik bantların belirgin olduğu Tip I ekojenite kontrol grubunda daha yaygındı ve eko yoğunluğunun azaldığı, ekojenik bant sayısının azaldığı ve görünürlüğün kaybolduğu Tip II ekojenite hasta grubunda daha yaygındı. Kontrol grubunda, fraktal boyutlar tüm kaslar için daha yüksekti ve masseter kası için istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,019).
TME internal düzensizlikleri kas kalınlığında azalmaya, boyutta atrofiye ve ekojenitesinde bozulmaya neden olur. Bu çalışmanın sonuçlarını desteklemek için, hastalığın başlangıç zamanının ve hastalık süresinin bilindiği ve klinik verilerin görüntüleme teknikleriyle korelasyonunun sağlandığı yeni prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. 


ANAHTAR KELİMELER: Temporomandibular eklem düzensizlikleri, Ekojenite, Ultrasonografi, Manyetik rezonans görüntüleme, Fraktal boyut

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the thickness, echogenicity and fractal dimensions of the masseter, trapezius and sternocleidomastoid (SCM) muscles on ultrasonography (USG) images of patients with internal derangement in the temporomandibular joint (TMJ) and compare them with healthy individuals. 
The study included 60 individuals who underwent USG for various reasons and who were evaluated with magnetic resonance imaging (MRI) of the TMJ region. Using MRI images, patients were divided into three groups as disc displacement with reduction (DD), disc displacement without reduction (DD) and healthy. The thickness, echogenicity and fractal dimensions of the masseter, trapezius and SCM muscles were evaluated bilaterally on USG images. The comparison between patients and control groups was analyzed with Independent Samples T-test and between DD with reduction, DD without reduction and control groups was analyzed with One-Way ANOVA tests (p≤0.05).  
Muscle thickness was higher in the control group compared to the patient group for all evaluated muscles and statistically significant difference was observed for masseter muscle (p=0.001). When the internal structure of the muscle was examined, Type I echogenicity, where echogenic bands were evident, was more common in the control group, and Type II echogenicity, where echo-intensity decreased, the number of echogenic bands decreased, and visibility disappeared, was more common in the patient group. In the control group, fractal dimensions were higher for all muscles and statistically siginificance was found for masseter muscle (p=0.019).  
TMJ internal derangement causes a decrease in muscle thickness, atrophy in size, and deterioration in echogenicity. To support the results of this study, new prospective studies are needed in which the onset time of the disease and duration of the disease are known and clinical data are correlated with imaging techniques.

KEYWORDS: Temporomandibular joint disorders, Echogenicity, Ultrasonography, Magnetic resonance imaging, Fractal dimension