Annelik algısı ile ebeveyn özyeterliği arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An examination of the relationship between the perception of motherhood and parental self-efficiency in terms of various variables
Yazar: İNCİ SUMELİ
Danışman: PROF. DR. AHMET AKIN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Annelik = Motherhood ; Annelik temsilleri = Maternal representations ; Ebeveyn öz yeterliliği = Parental self-efficacy ; Ebeveynler = Parents ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın amacı, annelik algısı ile ebeveyn öz yeterliği arasında oluşan ilişkiyi incelemektir. Diğer bir amacı da bu iki kavram arasındaki ilişkinin cinsiyet, eğitim düzeyi, evlilik süresi ve gelir düzeyi açısından anlamlı farklılıklar içerip içermediğini incelemektir.
Araştırma örneklemini 2021 yılı itibariyle İstanbul'da yaşayan 305 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak; yetişkinlerin cinsiyeti, yaşı, eğitim durumu, evlilik süresi ve gelir düzeyleri hakkında bilgi toplayabilmek için Kişisel Bilgi Formu düzenlenmiştir. Ayrıca toplumdaki annelik algısı düzeyini tespit edebilmek amacıyla Akın & Sumeli (2020) tarafından geliştirilen Annelik Algısı Ölçeği; ebeveynlerin çocuklarını yetiştirebilmeye dair inançlarını belirleyebilmek için Cavkaytar, Aksoy & Ardıç (2014) tarafından geliştirilen ebeveyn öz yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Veriler t testi ve ANOVA testi kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda annelik algısı ile ebeveyn öz yeterliği arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Bulgular, toplumdaki annelik algısının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, ilişki süresi ve algılanan gelir seviyesi açısından anlamlı farklılıklar içermediğini göstermiştir. Fakat ebeveyn öz yeterliğine aynı değişkenlerle bakıldığında; cinsiyet ve yaş değişkeninde anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Kadınlar erkeklere göre daha yüksek ebeveyn öz yeterliğine sahip bulunmuştur. Yaşı en genç olan yetişkinlerin ebeveyn öz yeterliği daha yüksek bulunmuştur. Ebeveyn öz yeterliği ile eğitim durumu, ilişki süresi ve algılanan gelir seviyesi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmanın sonuçları tartışılmış ve ilerde yapılabilecek çalışmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Annelik Algısı, Ebeveyn Öz yeterliği, Yetişkin bireyler

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between motherhood perception and parental self-efficacy. Another aim is to examine whether the relationship between these two concepts contains significant differences in terms of gender, education level, duration of marriage and income level.
The sample of the study consists of 305 the adult people living in Istanbul in 2021. As measurement tools in the study, the age, gender, education level, marriage period and income levels of the adult people were arranged as a Personal Information Form in order to determine the relationship between motherhood perception and parental self-efficacy. In addition, the Motherhood Perception Scale developed by Akın & Sumeli (2020) in order to determine the level of motherhood perception in the society; Parent Self-Efficacy Scale developed by Cavkaytar, Aksoy & Ardıç (2014) was used to determine parents' beliefs about raising their children. The data were analysed using t test and ANOVA test.
As a result of the research, a significant and positive relationship was found between the perception of motherhood and parental self-efficacy. The findings showed that the perception of motherhood in the society did not contain significant differences in terms of gender, age, educational status, duration of relationship and perceived income level. However, when we look at parental self-efficacy with the same variables; significant differences were observed in the gender and age variable. Women were found to have higher parental self-efficacy than men. The youngest adults were found to have higher parental self-efficacy. There was no significant difference between parental self-efficacy and education level, relationship duration and perceived income level variables. In line with the findings obtained, the results obtained from the research were discussed and some suggestions were made for future research.

Keywords: Motherhood Perception, Parental Self-efficacy, Adult people