Pamuk (Gossypium hirsutum L.)  anterlerinden in vitro koşullarda kallus ve embriyo rejenerasyonlarının sağlanması
Callus and embryo regeneration through anther culture at in vitro condition cotton (Gossypium hirsutum L.)
Yazar: BEGÜM AKYOL
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu tezde Gossypium hirsutum L. türüne ait 2 farklı çeşitte (Özbek-100 ve Nazilli-143) haploit bitki elde etmek üzere gerçekleştirilen anter kültürlerinde 3 gün süreyle soğuk ön uygulamanın (+4oC'de) ve kültür koşullarının (fotoperiyot ve karanlık) kallus rejenerasyonu ve embriyogenez üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Çalışma kapsamında Özbek-100 ve Nazilli-143 pamuk çeşitlerine ait uygun dönemde mikrosporları bulunduran anterlerin farklı besin ortamlarında ve kültür koşullarında gelişimleri incelenmiş, 1 mg/L BA ve 1 mg/L NAA içeren MS besin ortamında en yüksek kallus ve embriyo rejenerasyonları belirlenmiştir. Özbek-100 çeşidinde karanlık kültür koşulunda (%95) fotoperiyot kültür koşuluna (%75) göre daha yüksek oranda kallus rejenerasyonu gözlenirken, ön uygulamanın %100 oranında kallus rejenerasyonu sağladığı belirlenmiştir. Nazilli-143 çeşidinde ise ön uygulamanın kallus rejenerasyonu üzerinde etkisi bulunmazken, karanlık koşulda %100 kallus rejenerasyonu gerçekleşmiştir. Embriyo rejenerasyonları açısından ise Özbek-100 çeşidinde ön uygulamanın gerçekleştirilmesi rejenerasyon oranını %24'ten %48'e yükseltirken, kültür koşullarının rejenerasyon üzerinde olumsuz etkisinin olduğu belirlenmiştir. Karanlık kültür koşulunda %31,67 oranında embriyo rejenerasyonu gerçekleşirken, fotoperiyot koşullarında embriyo gözlenmemiştir. Nazilli-143 çeşidinde ise ön uygulama embriyo rejenerasyonu üzerinde hiçbir etki göstermezken, sadece fotoperiyot koşulunda %25,33 oranında embriyo rejenerasyonu elde edilmiştir. 
Elde edilen bu bilgiler ile pamuk bitkisinde in vitro koşullarda anter kültürü ile ilgili şimdiye kadar gerçekleştirilen çalışmalara göre daha hızlı ve daha başarılı olarak kallus ve embriyo rejenerasyonunu sağlayan yeni bir protokol geliştirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, investigated effect of cold pre-treatment (+40C) and culture conditions (photoperiod and dark) at anther cultures established in order to haploid plants on callus regeneration and embryogenesis at two different cultivars in Gossypium hirsutum L. (cultivar "Özbek-100" and "Nazilli-143") . 
Within the scope of this thesis, callus and embryo regenerations of anthers belong to cotton cultivar Özbek-100 and Nazilli-143 which including microspore at suitable period investigated at different medium and different culture condition, determined maximum callus and embryo regeneration at MS medium with 1 mg/L BA and 1 mg/L NAA. Callus regeneration ratio at Özbek-100 cultivar, higher at dark condition (95%) than photoperiyod condition (75%) and 100% callus regeneration can be seen with applied of pre-treatment. At Nazilli-143 cultivar, callus regeneration 100% occur at dark condition when pre-treatment was ineffective,. From the point of embryo regeneration examined, while pre-treatment increase regeneration ratio from 24% to 48%, culture conditions shown negative effect on regeneration ratio for Özbek-100 cultivar. While  embryo regeneration as 31,67% occured at dark condition, any embryo seen at photoperiod condition. For Nazilli-143 cultivar, embryo regeneration can be seen at just photoperiod condition and pre-treatment is found ineffective.
With this finding which obtained from this research we improved a new protocol for anther culture in vitro conditions in cotton plant providing faster and having high ratio of callus and embryo regeneration.