Türkiye iktisadi büyümesinin beklenti anketlerine dayalı öngörü modeli
Expectation survey based prediction model for Turkish economic growth
Yazar: OĞUZHAN ÇEPNİ
Danışman: PROF. DR. FURKAN EMİRMAHMUTOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Banka kredileri = Bank credits ; Ekonomik beklenti = Economic expectation ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; En küçük kareler yöntemi = Least squares method ; Kredi talepleri = Credit demands ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik büyüklükler = Macroeconomic indicators ; Temel bileşenler analizi = Principal components analysis

Özet:
Bu çalışma, iktisadi yönelim ve bankacılık kredi eğilim anketlerinden en küçük kareler yöntemi ile temel bileşenler analizi kullanılarak elde edilen tespit edilen ortak faktörlerin, Türkiye'nin ekonomik büyümesini ne ölçüde öngörebildiğini detaylı olarak incelemektedir. Elde edilen bulgular, bu anket verilerinin makroekonomik değişkenlerle bir araya getirilerek kullanılmasının, Türkiye'nin gayri safi yurt içi hasıla büyümesi için daha doğru tahminler oluşturma potansiyeli olduğunu göstermiştir. Sektörel bazda incelendiğinde, Dayanıklı Tüketim Malları sektöründen elde edilen faktörlerin kullanıldığı modeller en iyi tahmin sonuçlarını vermiştir. Bu sonuç, Dayanıklı Tüketim Malları sektörünün ekonomik aktivite üzerindeki etkisinin diğer sektörlere göre daha belirgin olduğunu göstermektedir. Anket verileri firma büyüklüklerine göre gruplandırıldığında, büyük şirketlere dayalı faktörlerin kullanıldığı modeller, örneklem dışı tahmin performansında daha başarılı sonuçlar elde etmiştir. Bu durum, büyük şirketlerin ekonomik büyüme üzerinde belirleyici bir rol oynadığını ve bu nedenle ekonomik tahminlerde daha fazla dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, tahmin modellerinde değişken seçme algoritmaları ile faktörlerin sayısının azaltılılarak en önemlilerinin seçilmesi, modellerin öngörü performanslarında daha da iyileştirme sağlamıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, Türkiye'deki politika yapıcılar, yatırımcılar ve hanehalkları için çok değerli bilgiler sunmaktadır. Politika yapıcılar için, ekonomik büyüme tahminlerinin doğruluğunu artırma ve böylece daha etkin politikalar oluşturma konusunda yeni bir perspektif sunar. Yatırımcılar için, ekonomik büyüme tahminlerinin doğruluğu, daha bilinçli yatırım kararları almak için önemlidir. Hanehalkları için ise, ekonomik büyüme tahminlerinin doğruluğu, kişisel finansal planlama ve geleceğe yönelik beklentiler konusunda daha fazla bilgi ve güven sağlar.

Abstract:
This study provides a detailed examination of the extent to which the common factors, identified using the least squares method and principal component analysis from economic tendency and banking loan tendency surveys, predict Türkiye's economic growth. The findings suggest that combining these survey data with macroeconomic variables has the potential to produce more accurate predictions for Türkiye's gross domestic product growth. When examined on a sectoral basis, the models using factors obtained from the Durable Consumer Goods sector have yielded the best prediction results. This result indicates that the impact of the Durable Consumer Goods sector on economic activity is more pronounced compared to other sectors. When the survey data were grouped according to company sizes, models based on large companies' factors yielded more successful results in out-of-sample prediction performance. This situation shows that large companies play a decisive role in economic growth, and therefore, they should be given more consideration in economic predictions. Moreover, reducing the number of factors and selecting the most important ones with variable selection algorithms in prediction models has further improved the forecast performance of the models. In conclusion, this study provides valuable insights for policy makers, investors, and households in Türkiye. For policy makers, it offers a new perspective on improving the accuracy of economic growth predictions and thus forming more effective policies. For investors, the accuracy of economic growth predictions is important for making more informed investment decisions. For households, the accuracy of economic growth predictions provides more information and confidence in personal financial planning and future expectations.