Obezite polikliniğine başvuran erişkinlerde kan lipid parametreleri ile vücut kompozisyon değerlerinin incelenmesi
Examination of blood lipid parameters and body composition values in adults applicable to obesity polyclinic
Yazar: FUNDA DEMİREL
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÇAKMUR
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Lipidler = Lipids ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Sağlığı bozabilecek aşırı veya anormal yağ birikimi fazla kilo ve obezite olarak tanımlanmaktadır. Obezite çok faktörlü bir hastalık olup aşırı vücut yağları ile karakterize bir durumdur. Tüm dünyada yaygınlığı giderek artmaktadır. Etyolojisinde bir çok faktörün yer aldığı bir hastalıktır. Sosyo-kültürel faktörler ve cinsiyetin getirdiği farklılıklar obezite üzerinde etkilidir. Global açıdan sosyo-kültürel farklılıklar kişilerde beslenme ve egzersiz alışkanlıklarında değişikliklere sebep olmaktadır. Bu değişiklikler kadın ve erkek her iki cinsiyeti de etkilemektedir.
Vücuttaki yağ miktarının doğru şekilde ölçülmesi ve bunun için sınır değerlerinin iyi bilinmesi obezite tanısının doğru konulabilmesi için önemlidir. Obezite değerlendirilmesinde önemli olan bir diğer faktör vücut yağ dokusunun, yağsız dokuya oranının bilinmesidir. Vücut yağının ölçülmesinde doğrudan ve dolaylı yöntemler bulunmaktadır. Toplam vücut potasyum tespiti, su altı tartımı, toplam vücut suyunun izotop dilüsyon tespiti, nötron aktivasyon, ultrasonografi (USG), manyetik rezonans görüntüleme (MRG), bilgisayarlı tomografi (BT) , dual enerji x-ray absorbsiyon yöntemi (DEXA) yağda eriyen gaz yöntemi ve bioelektrik impedans analizi (BİA) vücut yağının doğrudan ölçülmesinde kullanılan yöntemler iken, antropometrik ölçümler dolaylı ölçüm yöntemi olarak değerlendirilmektedir. Doğrudan ölçümler uygulanmasındaki zorluk ve maliyeti açısından genellikle tercih edilmemesine rağmen poliklinik pratiğinde kullanımı en uygun olan ve bizim de çalışmamızda kullandığımız yöntem BİA yöntemidir. Retrospetkif olarak gerçekleştirilen çalışmamızda obezite polikliniğine başvuran hastaların kan parametreleri ve bilgileri hastane veri tabanından alınmış ve hastaların vücut kompozisyon değerlendirmesi Bioimpedans analiz yöntemi ile çalışan cihazımız verileri ile yapılmıştır.
Bu çalışmada amacımız Kafkas Üniverstesi Aile Hekimliği Obezite Polikiliniği'ne başvuran kişilerde vücut kompoziyon ölçümleri ile kan lipid profili arasındaki ilişkiyi karşılaştırmak ve günümüzde sıklıkla kullanılan bu cihazların lipit parametreleri konusunda güvenilirliklerini test ederek literatüre katkıda bulunmaktır. Çalışmamızda literatür ile benzer olarak vücut yağ yüzdesi, bel kalça oranı ve VFA; VKİ' ya göre lipid profili ile daha çok korelasyon göstermişti. VKİ ile tek başına değerlendirildiğinde kan lipid değerleri ile istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiş olup; BIA ölçümü ile elde edilen vücut yağ miktarı, vücut kas miktarı, VFA, PBF ve bel kalça oranı ile kan lipid değerleri ile daha korele ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık daha çok izlenmişti.
xiii
Sonuç olarak, obezitenin değerlendirilmesinde yaygın olarak kulanılan VKİ, BIA ölçümleri ile desteklendiğinde vücut yağının değerlendirilmesinde daha yardımcı olacağı fikrini taşımaktayız.

Abstract:
Excessive or abnormal fat accumulation that can impair health is defined as overweight and obesity. Obesity is a multifactorial disease characterized by excess body fat. There are many genetic, environmental, neurological, physiological, biochemical, cultural and spiritual factors in the etiology of obesity, which is a global epidemic whose prevalence is increasing all over the world, especially in developed countries. This makes the prevention and treatment of the disease extremely difficult and complex. Social and cultural influences and differences between the characteristics that give the individual a separate role in reproductive work and distinguish between males and females affect weight. Globally, social and cultural factors and norms differentiate nutrition and exercise habits, and these differences affect both genders.
In order to make the correct diagnosis of obesity, it is necessary to determine the amount of fat in the body appropriately and to know the limit values for this. Knowing the ratio of body adipose tissue to lean tissue is important in the evaluation of obesity. There are direct and indirect methods of measuring body fat. Direct measurement methods are isotope dilution detection of total body water, total body potassium determination, underwater weighing, neutron activation, bioelectrical impedance analysis (BIA), radiological imaging methods (USG, MRI, CT), fat-soluble gas method and dual energy x-ray While it is the absorption method (DEXA), anthropometric measurements are considered as an indirect measurement method. Although direct measurements are not generally preferred due to the difficulty and cost of applying direct measurements, the BIA method is the most appropriate method to be used in outpatient practice and we also used in our study. In our retrospective study, the blood parameters and information of the patients who applied to the obesity polyclinic were taken from the hospital database, and the evaluation of body composition of the patients was made with the data of our device which working with the Bioimpedance analysis method.
Our study was carried out on 153 participants who applied to Kafkas University Family Medicine and it was aimed to investigate the relationship between body composition measurements and blood lipid profile. Similar to the literature, body fat percentage, waist-hip ratio and VFA; Compared to BMI, it was more correlated with lipid profile. When evaluated alone with BMI, it did not show a statistically significant difference with blood lipid values; The amount of body fat obtained by BIA measurement, the amount of body muscle, VFA,
xv
PBF, waist-hip ratio and blood lipid values were more correlated and statistically significant difference was observed more.
As a result, we have the idea that BMI, which is widely used in the evaluation of obesity, will be more helpful in the evaluation of body fat when supported by BIA measurements.