Tarım işletmelerinin inovasyon algısı ve sürdürülebilirlik için inovasyon düzeyinin belirlenmesi
Innovation perception of agricultural enterprises and determining the level of innovation for sustainability
Yazar: ENDER KAYA
Danışman: PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Konya = Konya ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index ; Yenilik indeksi = Innovation index ; İnovasyon = İnnovation

Özet:
Bu çalışma Konya ilinde faaliyet gösteren tarım işletmelerinde inovasyon ve sürdürülebilirlik algısı ve düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma alanının seçiminde, Türkiye genelinde Konya ilinin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olması belirleyici olmuştur. Çalışmanın kapsamında tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış ve toplamda 268 tarımsal işletme sahibiyle yüz yüze görüşülmüştür. Araştırma alanı Konya ili, Akşehir, Altınekin, Beyşehir, Bozkır, Cihanbeyli, Çumra, Ereğli, Hadim, Ilgın, Karapınar, Karatay, Kulu, Seydişehir ve Yunak ilçelerinde tarımsal üretim yapan işletmelerdir. Tarım işletmelerinin sosyo-ekonomik özellikleri inovasyon yapısını etkilemektedir. Gerekli analizlerin yapılabilmesi için tarım işletmelerinin yıllık faaliyet sonuçlarına göre sosyo-ekonomik faktörleri elde edilmiştir. İncelenen işletmelerde ortalama işletme arazi genişliği 83,04 dekar bulunmuştur. İşletmeler ortalamasında parsel sayısı 3,09 adet olarak tespit edilmiştir. Aktif sermaye işletmeler ortalamasında 3.896.860,85 TL hesaplanmıştır. Pasif sermayenin içindeki öz sermayenin oranı %81,43'tür. İşletmeler ortalamasına göre gayrisafi üretim değeri 553.340,94 TL ve tarımsal gelir 237.100,72 TL bulunmuştur. İncelenen işletmelerde %64,55'lik kısmın yenilikleri takip ettiklerini ifade etmişlerdir. Yenilikleri haber alma kaynağı olarak, komşu çiftçiler veya arkadaşları %21,04, kendi aile bireyleri %14,38, tarım danışmanları veya serbest veteriner hekimler %9,59 ve tarımsal mücadele ilaçları satan bayileri %8,12 tercih ettikleri belirlenmiştir. İncelenen işletmelerin yenilikçilik algı indeksi, teknolojik inovasyon yönünden %82,47 inovasyon algı indeks puanı, biyoteknolojik inovasyon %74,95 inovasyon algı indeks puanı ve yönetimsel inovasyon %66,74 inovasyon algı indeks puanı olarak hesaplanmıştır. Tarımsal işletme gruplarına göre ise birinci grupta yer alan işletmelerin %71,34 inovasyon algı indeks puanı, ikinci grupta yer alan işletmeler %73,82 inovasyon algı indeks puanı, üçüncü grupta yer alan işletmeler %75,62 inovasyon algı indeks puanı ve dördüncü grupta yer alan işletmeler %78,08 inovasyon algı indeks puanı almışlardır. İşletmeler ortalamasında ise %74,72 inovasyon algı indeks puanı belirlenmiştir. İşletmeler ortalamasında teknolojik inovasyon kriterlerine göre "yüksek yenilikçi grupta", biyoteknolojik inovasyon kriterlerine göre "orta yenilikçi grupta", yönetimsel inovasyon kriterlerine göre "düşük yenilikçi grupta" yer almışlardır. Tarım işletmelerinin tanımlanan sürdürülebilir gelir düzeyi işletmeler ortalamasında 126.836,74 TL olarak bulunmuştur.  Tarımsal işletmeler ortalamasında dekara sürdürülebilir gelir 1.095,50 TL hesaplanmıştır.

Abstract:
This study was carried out in the design of rejuvenation for the perception of innovation and sustainability in agricultural enterprises operating in Konya. In the selection of the work area, the fact that Konya is one of the important agricultural production centers throughout Turkey has been decisive. In the scope of the study, stratified random sampling method was used and a total of 268 agricultural operators were interviewed face to face. The research area is the enterprises engaged in agricultural production in Konya province, Akşehir, Altınekin, Beyşehir, Bozkır, Cihanbeyli, Çumra, Ereğli, Hadim, Ilgın, Karapınar, Karatay, Kulu, Seydişehir, and Yunak districts. The socio-economic characteristics of agricultural enterprises affect the innovation structure. In order to make the necessary analysis, socio-economic factors were obtained according to the annual activity results of agricultural enterprises. The average farm land width was found to be 83.04 decare in the examined enterprises. The number of parcels in the average of enterprises was determined as 3.09. The average of active capital enterprises was calculated as 3,896,860.85 TL The ratio of equity capital in passive capital is 81.43%. According to the average of the enterprises, the gross production value was 553,340.94 TL and the agricultural income was 237,100.72 TL. It was determined that they preferred neighboring farmers or their friends 21.04%, their own family members 14.38%, agricultural consultants or self-employed veterinarians 9.59% and dealers selling agricultural pesticides 8.12% as the source of news about innovations. The innovation index of the examined enterprises was calculated as 82.47% innovation index score in terms of technological innovation, biotechnological innovation 74.95% innovation index score and administrative innovation 66.74% innovation index score. According to the business groups, businesses in the first group have an innovation index score of 71.34%, businesses in the second group have an innovation index score of 73.82%, businesses in the third group have an innovation index score of 75.62%, and businesses in the fourth group have an innovation index score of 78.08%. The innovation index score of 74.72% was determined in the average of enterprises. On average, enterprises are in the "high innovative group" according to technological innovation criteria, "medium innovative group" according to biotechnological innovation criteria, and "low innovative group" according to managerial innovation criteria. The defined sustainable income level of agricultural enterprises was calculated as 126.836,74 TL per decare and 1.095,50 TL in the average of the enterprises.