Ailelerin beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite düzeylerinin çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The nutrition habits and physical activity levels of parents effect on the chilhdhood obesity
Yazar: EZGİ ÖNEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖNCÜ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Ana-baba = Parents ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk dönemi obezitesi 21. yüzyılın önemli halk sağlığı sorunlarındandır. Genetik özelliklerle belirlenen tokluk mekanizmasında farklılaşmalar, iştah özellikleri, tat fenotipleri, hormonal yapıda değişimler, yemek yeme hızı gibi özellikler doğuştan bireyleri obezite yönüyle riskli hale getirirken, beslenme özellikleri ve düzenli fiziksel aktivite, riskli genlerin getireceği olumsuz etkileri azaltılabilecektir. 
Sağlıklı besin tercihleri oluşturma, yiyecek hazırlama ve pişirme ilkelerini öğretme; aktif bir hayat sürdürme konusunda aileler anahtar roldedir. Ancak çocuk ve ebeveynlerin sağlıklı- sağlıksız beslenme özellikleri, yanında fiziksel aktivite özelliklerinin birlikte değerlendirildiği araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. 
Ailelerin beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite özelliklerinin çocukluk dönemi obezitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılan vaka kontrol tipindeki araştırma Mart-Haziran 2018 tarihlerinde 71 fazla kilolu/obez ve 73 normal kilolu çocuk,144 ebeveyni ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Çocuk-Aile Bilgi Formu, Çocuk Fiziksel Aktivite Anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Yirmi Dört Saatlik Besin Tüketim Formu kullanılarak ve boy, kilo, pedometre ölçümleri yapılarak toplanmıştır. Veriler bir bilgisayar programı ve MediCres programı aracılığıyla tanımlayıcı istatistiklerden sayı, yüzde, frekans, aritmetik ortalama ile Kolmogorov Smirnov testi, bağımsız gruplarda T-test, Ki-kare Testi, Binary Lojistik Regresyon Analizi kullanılarak değerlendirilmiştir, p≤0,05 anlamlı kabul edilmiştir. 
Beslenme alışkanlıklarıyla ilgili olarak çocuklarda obez olma riskini ekmek tahıl tüketiminin önerilenin üzerinde olması 6 kat (OR= 5,964 %95 GA= 1,807-19,682, p= 0,003), ebeveynin kilolu olması 6,4 kat (OR= 6,345, %95 GA= 2,340-17,206, p= 0,001) arttırdığı, çocuğun sebze tüketiminin önerilen düzeyde olması 3,6 kat (OR= 3,587, %95 GA= 1,361-6,453, p= 0,010); öğünlerin düzensiz olması 0,05 kat (OR= 0,050, %95 GA= 0,007-0,348, p= 0,002) azalttığı, fiziksel aktivite ile ilgili ebeveynin günlük adım sayısının 10.000'den az olmasının çocuğun obez olma riskini 3,5 kat (OR= 3,476 %95 GA= 1632-7,418 p= 0,001) arttırdığı bulunmuştur. 
Ebeveynin sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite özellikleri çocuk dönemi obezitesi üzerine etkili olduğundan, obeziteyi önlemeye dönük, anne sütünün teşvik edilmesi, çocuklarda meyve sebze tüketiminin önerilen düzeye ulaştırılması, obeziteyi önleme programlarda genetik riskli çocukların önceliklendirilmesi önerilir.

Abstract:
Childhood obesity is one of the major public health problems of the 21st century. Differences in the satiety mechanism determined by genetic characteristics, appetite characteristics, taste phenotypes, changes in hormonal structure, eating speed make congenital individuals risky in terms of obesity, nutritional characteristics and regular physical activity, negative effects of risky genes will be reduced.
	Creating healthy food preferences, teaching the principles of food preparation and cooking; families play a key role in maintaining an active life. However, it is seen that studies evaluating healthy and unhealthy dietary characteristics of children and parents as well as physical activity characteristics are limited. 
	A case-control study was conducted to evaluate the effect of feeding habits and physical activity characteristics on childhood obesity in March-June 2018 with 71 overweight / obese and 73 normal weight children, 144 parents. Data were collected using Child-Family Information Form, Child Physical Activity Questionnaire, International Physical Activity Questionnaire, Twenty-Four Hour Nutrient Consumption Form and height, weight, pedometer measurements. The data were evaluated by using Kolmogorov Smirnov test, independent groups T-test, Chi-square Test, Binary Logistic Regression Analysis with number, percentage, frequency, arithmetic mean from descriptive statistics by means of a computer program and MediCres program, p≤0.05 was considered significant.
	The risk of being obese in children in terms of eating habits is higher than recommended bread cereal consumption 6 times (OR= 5,964 95% CI= 1,807-19,682, p= 0,003), the parents being overweight 6.4 times (OR= 6.345, 95% CI = 2,340) -17,206, p= 0,001), the recommended level of vegetable consumption of the child is 3.6 times (OR= 3,587, 95% CI= 1,361-6,453, p= 0,010); If the irregularity of meals decreases by 0.05 times (OR= 0,050, 95% CI= 0,007-0,348, p= 0,002), and the number of daily steps of the parent regarding physical activity is less than 10,000, the risk of child becoming obese is 3.5 times (OR= 3,476 95% CI= 1632-7,418 p= 0,001).
	Since the parental healthy eating and physical activity characteristics are effective on the obesity of the child, it is recommended to prevent obesity, to encourage breast milk, to reach the recommended level of fruit and vegetable consumption in children, and to prioritize genetic risk children in obesity prevention programs.