Primer hiperparatiroidili hastalarda yapısal ve fonksiyonel kardiyak belirteçlerin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi ve kardiyokinlerle ilişkilerinin incelenmesi
Assessment of structural and functional cardiac parameters with cardiac magnetic resonance imaging and their relation with cardiokines in patients with primary hyperparathyroidism
Yazar: UĞUR ÖZBERK
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN NAHİT ŞENDUR ; PROF. DR. AYŞE TOMRİS ERBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism

Özet:
Primer hiperparatiroidi (PHPT) hiperkalsemi ve artmış veya uygunsuz normal parathormon (PTH) seviyesi ile karakterizedir. PHPT temel olarak iskelet sistemini ve renal sistemi etkilemekle beraber kalbi de etkiler. PHPT'de meydana gelen yapısal ve fonksiyonel anormalliklerin araştırıldığı çalışmaların verileri çelişkilidir. Bu çalışmada birincil olarak PHPT'li hastalarda paratiroidektominin (PTX) kardiyovasküler sisteme olan etkisi araştırıldı. Hacettepe Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı'na Ağustos 2021-Mayıs 2023 tarihleri arasında kabul edilen hastalar çalışmaya alındı. Kalp hastalığı, kronik böbrek hastalığı, kronik karaciğer hastalığı, aktif malignitesi, kardiyak manyetik rezonans görüntüleme (CMR) çekilmesine engel bir durumu, gebe ve postpartum dönemde olan hastalar çalışmadan dışlandı. Hastalara PTX öncesi CMR çekildi ve serum FSTL1 ve FGF-23 tayini için hastalardan kan örnekleri alındı. PTX'den 6 ay sonra CMR tekrarlandı ve serum FSTL1 ve FGF-23 tayini için tekrar kan örnekleri alındı. Kalpte meydana gelen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler CMR ile değerlendirildi. FSTL1 ve FGF-23 değişimleri analiz edildi. Bu parametrelerde olan değişiklikler diğer parametrelerle değerlendirildi. 
Konsensus rehber kriterlerine göre çalışmaya PTX endikasyonu olan 31 PHPT'li hasta dahil edildi. PTX öncesi yapılan ölçümlerle karşılaştırıldığında hastaların FSTL1 düzeylerinde artış saptanırken (sırasıyla 30.585±8146 pg/mL ve 33.316±9268 pg/mL, p=0.001) FGF-23 seviyelerinde değişim saptanmadı (sırasıyla 7.15±5.71 pg/mL ve 7.79±6.82 pg/mL, p=0.15). PTX öncesi yapılan ölçümlerde FSTL1 ile yaş (r=0.443, p=0.013), boy (r=-0.521, p=0.003), vücut kitle indeksi (r=0.387, p=0.032), açlık plazma glukozu (r=0.559, p=0.002), HbA1c (r=0.538, p=0.002), sol ventrikül peak filling rate (r=-0.457, p=0.011), sol ventrikül peak filling time (r=0.423, p=0.020), A (geç ventriküler dolum hızı) (r=0.504, p=0.004) ve E/A oranı (erken ventriküler dolum hızı/geç ventriküler dolum hızı) (r=-0.489, p=0.005) korele bulundu. Bu parametrelerin FSTL1 üzerine etkisini incelemek için multipl lineer regresyon analizi yapıldı ve FSTL1 üzerine etkisi olan parametre bulunmadı. PTX öncesi ölçümler ile karşılaştırıldığında hastaların sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunda (LVEF) azalma (sırasıyla %62.25±3.22 ve % 60.09±4.68, p=0.01), sol ventrikül stroke volümünde azalma (sırasıyla 80.12±18.53 mL ve 77.25±17.71 mL, p=0.028), sol ventrikül end sistolik volümünde artma (sırasıyla 48.19±12.20 mL ve 52.19±16.14 mL, p=0.010), E'de azalma (sırasıyla 42.94±10.89 cm/s ve 37.55±10.73 cm/s, p=0.021), A'da azalma (sırasıyla 44.28±11.67 cm/s ve 39.33±10.90 cm/s, p=0.031) saptandı. PTX öncesi ölçülen LVEF sistolik kan basıncıyla (r=0.371, p=0.040), diyastolik kan basıncıyla (r=0.379, p=0.035), FGF-23 ile (r=0.395, p=0.028), sol ventrikül end sistolik volümü ile (r=-0.363, p=0.045), E ile (r=0.382, p=0.034), bazal pre-T1 ile (r=-0.405, p=0.024), midventriküler T2 ile (r=0.378, p=0.036), bazal anterior ekstraselüler volüm ile (r=0.395, p=0.034) korele bulundu. Bu parametrelerin LVEF üzerine etkisini incelemek için multipl lineer regresyon analizi yapıldı ve E ile (β=0.414, p=0.009) bazal pre-T1 (β=-0.445, p=0.007) parametreleri anlamlı bulundu. PHPT'de kalp hiperdinamik bir durumda çalışır. Bu durum hafif PHPT'de görülen artmış kardiyovasküler morbite ve mortalitenin bir nedeni olabilir. PTX ile kalbin hiperdinamik durumunda düzelme olması PTX kararı alırken kardiyovasküler değerlendirmenin de yapılması gerektiğini gösterir.

Abstract:
Primary hyperparathyroidism (PHPT) is characterized by hypercalcemia and elevated or inappropriately normal parathyroid hormone (PTH) levels. PHPT mainly affects the skeleton and the kidneys, but the heart is affected as well. Studies on cardiac structural and functional abnormalities in PHPT have yielded conflicting results. The primary aim of this study was to evaluate the effects of parathyroidectomy (PTX) on cardiovascular system in patients with PHPT. Patients admitted to Hacettepe University Department of Endocrinology and Metabolic Diseases between August 2021-May 2023 were recruited to the study. Patients who had cardiac disease, chronic kidney disease, chronic liver disease, active malignancy, a contraindication to cardiac magnetic resonance imaging (CMR), and pregnant and postpartum patients were excluded from the study. CMR examinations were performed and blood samples were drawn from patients for serum FSTL1 and FGF-23 before PTX. Six months after PTX, CMR was repeated, blood samples were drawn again for serum FSTL1 and FGF-23. Structural and functional changes of the heart were evaluated with CMR. FSTL1 and FGF-23 changes were analyzed. Changes in these parameters were evaluated with other parameters.
31 patients who met consensus guideline criteria for PTX were included in the study. Compared to the measurements made before PTX, there was an increase in the FSTL1 (30.585±8146 pg/mL and 33.316±9268 pg /mL respectively, p=0.001), while no change was found in the FGF-23 (7.15±5.71 pg /mL and 7.79±6.82 mL respectively, p=0.15). FSTL1 was found to be correlated with age (r=0.443, p=0.013) , height (r= -0.521, p=0.003), body mass index (r=0.387, p=0.032), fasting plasma glucose (r=0.559, p=0.002), HbA1c (r=0.538, p=0.002), left ventricular peak filling rate (r=-0.457, p=0.011), left ventricular peak filling time (r=0.423, p= 0.020), A (late ventricular filling velocity) (r=0.504, p=0.004) and E/A ratio (early ventricular filling velocity/late ventricular filling velocity) (r=-0.489, p=0.005) in measurements made before PTX. Multiple linear regression analysis was performed to evaluate the association between these parameters and FSTL1. No parameter was significantly associated with FSTL1. 
Compared to the pre-PTX measurements, a decrease in left ventricular ejection fraction (LVEF) (%62.25±3.22 and % 60.09±4.68 respectively, p=0.01), a decrease in left ventricular stroke volume (80.12±18.53 mL and 77.25±17.71 mL respectively, p=0.028), an increase in left ventricular end systolic volume (48.19±12.20 mL and 52.19±16.14 mL respectively, p=0.010), a decrease in E (42.94±10.89 cm/s and 37.55±10.73 cm/s respectively, p=0.021), and a decrease in A (44.28±11.67 cm/s and 39.33±10.90 cm/s respectively, p=0.031) were detected. LVEF was correlated with systolic blood pressure (r=0.371, p=0.040), diastolic blood pressure (r=0.379, p=0.035), FGF-23 (r=0.395, p=0.028), left ventricular end systolic volume (r=-0.363, p=0.045), E (r=0.382, p=0.034), basal pre-T1 (r=-0.405, p=0.024), midventricular T2 (r=0.378, p=0.036) and basal anterior extracellular volume (r=0.395, p=0.034) in measurements made before PTX. Multiple linear regression analysis was performed to evaluate the association between these parameters and LVEF. E (β=0.414, p=0.009) and basal pre-T1 (β=-0.445, p=0.007) were found to be significantly associated with LVEF. In PHPT the heart works in a hyperdynamic state. This may be a cause of the increased cardiovascular morbidity and mortality seen in mild PHPT. The improvement in the hyperdynamic state of the heart with PTX shows that cardiovascular evaluation should also be done when considering PTX decision.