Pediatri uzmanlık eğitimi öğrencilerinin iklim değişikliği hakkında farkındalığı ve bakış açısı
Awareness and perspective of pediatric residency students about climate change
Yazar: SELİN DİNÇ AKTEKİN
Danışman: PROF. DR. PERRAN BORAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İklim değişikliği 21. yüzyılda küresel sağlığın en büyük tehdidi olarak tanımlanmaktadır. Çocuklar gelişmekte olan nörogelişimsel ve fiziksel özellikleri nedeni ile iklim değişikliğinin neden olduğu sonuçlardan en çok etkilenmesi beklenen gruptur. Pediatristlerin iklim değişikliğinin çocuklar üzerine etkilerini bilmesi ve önleyici danışmanlık hizmetleri sunabilmesi beklenmektedir. Ancak ülkemizde, çocuk sağlığı profesyonellerinin iklim değişikliği hakkındaki eğitim ve farkındalık düzeyleri bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, pediatri eğitimi almakta olan uzmanlık öğrencilerinin iklim değişikliği ile ilgili farkındalık ve bakış açılarını saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada niceliksel ve niteliksel araştırma yöntemleri birlikte kullanıldı. Araştırmaya İstanbul' da pediatri uzmanlık eğitimi almakta olan öğrenciler sosyal medya grupları aracılığıyla davet edildi. Araştırmaya katılmayı kabul eden öğrencilere onamları alındıktan sonra ise iklim değişikliği ve farkındalıkları hakkındaki çevrimiçi anket uygulandı. Anketi dolduran öğrencilerden niteliksel görüşmelere onam verenlerle, katılımcıların uygunluk durumuna göre odak grup görüşmesi veya bireysel derinlemesine görüşme gerçekleştirildi. Niteliksel görüşmeler için araştırmacılar tarafından tema rehberi kullanıldı ve veri doygunluğu sağlanana kadar devam edildi. Niteliksel görüşmelerde katılımcıların görüş ve fikirleri onam alındıktan sonra ses kaydı alınarak kaydedildi, yazıya döküldü. Oluşturulan metinler iki kere okunarak alt tema ve temalar belirlendi. Niteliksel veriler COREQ kontrol listesi kullanılarak raporlandı.
Bulgular: Bu çalışmaya 270 uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların çoğu (%83,7) iklim değişikliğinin kişisel yaşamları üzerinde etkileri olduğunu ve %93'ü bu etkilerden endişe duyduğunu belirtmiştir. Katılımcılar, halk sağlığı ve özellikle de çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerin farkındadır (%95,2). Niteliksel bulgular, katılımcıların yüksek farkındalık düzeyini desteklemiştir. Eko-endişe ve ruhsal durumdaki değişikliklerle ilgili temalar ortaya çıkmıştır. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi çocuk doktorları olarak iklim değişikliği ile mücadeledeki rollerini (%72,6) vurgulamış ve %63,1'i mesleki uygulamaları sırasında iklim değişikliği ve etkilerini ele alma konusunda kendilerini sorumlu hissetmiştir. Sorumlulukların yerine getirilmesindeki en yaygın engeller iş yükü, zaman kısıtlılığı, bilgi eksikliği ve ikna becerilerinin eksikliği olarak sıralanmıştır. Katılımcıların, %37,8'i üniversite esnasında iklim değişikliği hakkında eğitim aldığını belirtilmiş olup bu oran pediatri uzmanlık eğitimi esnasında daha da düşmektedir (%6,7).  Uzmanlık öğrencilerinin %90'dan fazlası küresel iklim değişikliği konusunda eğitime ihtiyaç duyduklarını bildirmiş ve bu konunun hem tıp fakültesi hem de uzmanlık müfredatında yer alması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Pediatri uzmanlık öğrencileri iklim değişikliğinin ve etkilerinin farkındadır. Katılımcılar özellikle çocukları ilgilendiren mesleki uygulamaları sırasında bu konuyu ele alma konusunda kendilerini sorumlu hissetmektedir. Bu çalışma, pediatri uzmanlarının eğitim ihtiyaçlarını vurgulamaktadır. Eğitimler, teorik bilgi ve klinik uygulama ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır.

Abstract:
Introduction and Objective: Climate change is defined as the greatest threat to global health in the 21st century. Children are the group expected to be most affected by the consequences of climate change due to their developing neurodevelopmental and physical characteristics. Pediatricians are expected to know the effects of climate change on children and anticipatory guidance preventive counseling services. However, in our country, the level of education and awareness of pediatric health professionals about climate change is unknown. The aim of this study was to explore the awareness and perspectives of pediatric residency students about climate change.
Materials and Methods: In this study, quantitative and qualitative research methods were used together. Pediatric residency students in Istanbul were invited to the study through social media groups. After obtaining the consent of the students who agreed to participate in the study, an online questionnaire about climate change and awareness was applied. Focus group interviews or individual in-depth interviews were conducted with the students who completed the questionnaire and gave consent for qualitative interviews, depending on the availability of the participants. A theme guide was used by the researchers for the qualitative interviews and continued until data saturation was achieved. In qualitative interviews, the opinions and ideas of the participants were audio recorded and transcribed after consent was obtained. The texts were read twice, and sub-themes and themes were identified. Qualitative data were reported using the COREQ checklist.
Results: Two hundred and seventy residency students were enrolled in this study. Most of the participants (83,7%) reported that climate change has impacts on their personal lives, and 93% were concerned about the impacts. They were aware of the negative impacts on the public health and particularly on children (95,2%). Qualitative findings provided additional support to the high level of awareness of the participants. Themes related to the eco-anxiety and changes in mental state emerged. Around two thirds of the participants emphasized their role (72,6%) in combating climate change as pediatricians and 63,1% felt responsible for addressing climate change and its effects during their professional practice. The most common barriers in fulfilling responsibilities were listed as workload, time constraints, lack of knowledge and lack of persuasion skills. Around one third of participants (37,8%) reported receiving their education about climate change at their university followed by during pediatric residency training (6,7%). More than 90% reported that they needed education about global climate change and suggested that this topic should be covered in both medical school and residency curriculum.
Conclusion: Pediatric residency students were aware of the climate change and its impacts, felt responsible for addressing this topic during their practice, particularly on children. They feel responsible for protecting this study highlights educational needs of pediatrics professionals. Trainings should be tailored according to their needs for theoretical knowledge and clinical practice.