Rejim güvenliği bağlamında Kuzey Kore'nin nükleer faaliyetleri ve bölgesel yansımaları
In the context of regime security North Korea's nuclear activities and regional reflections
Yazar: FATMA YASEMİN ÇOKGÜÇLÜ
Danışman: PROF. DR. FERHAT PİRİNÇÇİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Balistik füzeler = Ballistic missiles ; Kitle imha silahları = Mass destruction weapons ; Kuzey Kore = North Korea ; Nükleer güç = Nuclear power ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Siyasi yönetim = Political administrative ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies

Özet:
Kuzey Kore, öncelikli amacı rejim güvenliğini sağlamak olan nükleer silahlara sahip
bir devlettir. Nükleer silahlara rejim güvenliğinin destekleyici bir unsuru olarak önem
veren Kuzey Kore, 2006 yılında ilk nükleer denemesini gerçekleştirmeden önce de rejim
güvenliğini sağlayabilmiştir. Bu çalışmada, Kuzey Kore'nin nükleer faaliyetleri rejim
güvenliği yaklaşımı çerçevesinde, ideolojik siyasi kültürünün temeli olan Juche ve askerî
politikası olan Songun kavramlarından yararlanılarak açıklanmaktadır. Kuzey Kore'nin
nükleer silahlara sahip olmadan önce de rejim güvenliğini sağlamış olması, nükleer
kapasitesi olmadan da rejimin varlığını sürdürebileceğinin en önemli göstergesidir.
Bununla beraber, Kuzey Kore siyasi ve ideolojik sistemi göz önünde bulundurulduğunda,
nükleer silahların rejim güvenliğinde büyük önem taşıyan, tamamlayıcı bir konuma sahip
olduğu görülmektedir.
Kuzey Kore nükleer faaliyetlerine devam etmekle yıllarca uluslararası arenadaki
nükleer silahların yayılmasının önlenmesi çalışmalarına meydan okumuştur. ABD ve BM
öncülüğündeki nükleer silahlardan arındırma politikaları, Kuzey Kore'nin nükleer
faaliyetlerinin durdurulması girişimlerinde yetersiz kalmıştır. Ayrıca, bu çalışmada,
Çerçeve Anlaşması ve Altı Taraflı Müzakere görüşmeleri gibi çoklu mutabakat
süreçlerinden yararlanarak, ABD'nin nükleersiz bir Kuzey Kore oluşturma yaklaşımları açıklanmaktadır. Çalışma, uygulanan politikaların Kuzey Kore'yi nükleersizleştirmede
başarısız olduğunu iddia etmektedir. Kuzey Kore'nin, ABD girişim ve yaptırımlarına
rağmen nükleer faaliyetlerine devam ederek nükleer silah sahibi bir güç olması, nükleer
gücünden vazgeçmeyeceğinin en önemli göstergesidir.

Abstract:
North Korea is a nuclear weapon possessor state who has priority goal of regime
security. North Korea, which gives importance to nuclear weapons as a supportive element
of regime security, was able to provide regime security before conducting its first nuclear
test in 2006. In this study, North Korea's nuclear activities are explained within the
framework of the regime security approach, using the concepts of Juche, which is the basis
of its ideological political culture, and Songun, which is its military policy. The most
important indicator that the regime can survive without its nuclear capacity is the fact of, North Korea has ensured regime security before it has nuclear weapons. Nevertheless,
considering the political and ideological system of North Korea, it is seen that nuclear
weapons have a great important, complementary and supportive position in regime security.
By continuing its nuclear activities, North Korea has challenged the international nonproliferation efforts for years. The US and UN led denuclearization policies was
insufficient to halt North Korea's nuclear activities. In addition, this study explains the US
approaches to creating a nuclear-free North Korea by making use of multiple consensus
processes such as the Agreed Framework and the Six-Party Talks negotiations. The study
claims that the policies implemented failed to denuclearize North Korea. The fact that
North Korea is a nuclear-armed power by continuing its nuclear activities despite the US
initiatives and sanctions is the most important indicator that it will not give up its nuclear power.