Kastamonu Üniversitesi Kuzeykent kampüsü yönlendirme sistemi için tasarım önerisi geliştirilmesi
Developing a design proposal for the wayfinding system of Kastamonu University Kuzeykent campus
Yazar: GÜLLÜ YAKAR
Danışman: PROF. DR. ADNAN TEPECİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Çevresel algı = Environmental perception

Özet:
Bu araştırma, Kastamonu Üniversitesi Kuzeykent Kampüsü kullanıcılarının; kampüste yön bulmaya yönelik tutum ve beklentilerini tespit etmek, yapılan tespitler doğrultusunda kampüs yönlendirme sistemi için tasarım önerisi geliştirmek amacıyla hazırlanmış karma desen türünde bir çalışmadır. Çalışmanın nicel boyutunda araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmış, Açımlayıcı Faktör Analizi yoluyla yapı geçerliği sınanmış form yardımıyla 850 katılımcı ile tarama uygulaması gerçekleştirilmiştir. Verilerin yorumlanmasında yüzde (%) ve frekans (f) değeri gibi betimleyici analizlerin yanı sıra Ki-Kare, T-Testi ve ANOVA analizleri kullanılmıştır. Kampüs genelinde sistematik yönlendirme işaretlerinin bulunmadığı dönemde yapılan tarama çalışması sonuçlarına göre; katılımcılar iç mekanlara kat yerleşim planları ve yönlendirme işaretleri, dış mekanlara haritalar, işaretlere semboller ve renk kodları eklenmesi ve işaretlerin görme engelli kişilerin kullanımına uygun biçimde düzenlenmesi beklentisindedir. Kurumun mensubu olunan sürenin, kampüste yön bulma becerisi üzerinde etkili olması; özellikle yeni kullanıcıların yönlendirme işaretlerine ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır. 2013 yılında kampüs bütününe uygulanan yönlendirme sisteminin kullanıcılar üzerindeki etkililiği ve beklentilerin tespiti için; araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu ile 20 katılımcının görüşleri derlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunu oluşturan bu veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçları; katılımcıların işaretlere rağmen zorlanma/ bulamama ve yardım alma davranışları gösterdiği, daha büyük işaret ve yazılar ile dış mekanlarda haritalara ihtiyaç duydukları yönündedir. Bu beklentiler doğrultusunda; mevcut yönlendirme sistemine eklenebilecek işaretlerden oluşan bir tasarım önerisi çalışma dahilinde sunulmuştur. Araştırmaya referans teşkil etmesi amacıyla, yönlendirme tasarımının kent estetiğine etkileri ve kampüslerde kullanımı hakkında uzman görüşleri derlemeye yönelik bir görüşme formu hazırlanmış; "sanat tarihi", "görsel iletişim tasarımı", "grafik tasarım" ve "yönlendirme tasarımı" alanlarında uzmanlaşmış beş akademisyen ile gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler kavramsal çerçevede kullanılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the wayfinding attitudes and expectations of Kastamonu University Kuzeykent Campus users and to develop a design proposal for its wayfinding system accordingly. This study applies a mixed method  in which a questionairre, developed  by the researcher, constitute the quantitative phase of the study. The survey was carried out with 850 participant who filled a questionairre form which was tested in terms of construct validity by using Exploratory Factor Analysis. While interpreting the data obtained, Chi-Square, T- Test and ANOVA analyses  were applied as well as descriptive analyses such as frequency (f) and percentage (%) values. The results of the survey research, which was conducted during the absence of systematic wayfinding signs in the campus, reveals the participants expectations for insertion of floor plans and wayfinding signs to  indoors, maps to outdoors, symbols and color codes to the existing signs  and for the rearrangement of those for the use of visually impaired people. The fact that there is a direct proportional relation between the length of institution membership and wayfinding competency within campus, leads to the conclusion that especially the new comers are in need of wayfinding signs. In order to determine the effectiveness of campus wide wayfinding system implemented in 2013 and in order to identifiy the further expectations of users in this respect, a semi-structured interview form developed by the researcher and assessments of 20 participants are compiled. Subjected to content analysis, this data constitute the qualititataive dimension of the study. Research results indicate that despite the presence of the signs, the participants experienced either inability or stress while finding their way, showed tendency to receive help from others and needed outdoor maps and signs and texts that are bigger in size. In the light of needs and expectations of the participants, a design proposal consisting of signs that could be added to the existing way finding system, has been presented in this study. In order to constitute a reference point to the study, a structured interview  form has been prepeared to receive expert opinion about the wayfinding systems' influence to urban aesthetic and its application  in campuses. Information obtained from interviews with five experts of the fields "art history", "visual communication design", "graphic design" and "wayfinding design" has been used in forming conceptual framework of this study.