Ankara İlinde bulunan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı kamu huzurevlerinde kalan yaşlı bireylerin bazı 
özellikleri, çalışanların afete hazırlık durumları ve huzurevi binalarının afetlere 
dayanıklılık durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of some properties of elderly living in; disaster preparedness of the personel working at; and disaster resistance of the buildings of seven nursing homes which belong to The Ministry of Family and Social Politicies
Yazar: GÜLNAZ ULUSOY
Danışman: PROF. DR. KERİM HAKAN ALTINTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı = Ministry of Family, Labor and Social Services ; Huzurevleri = Nursing homes ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma ile  Ankara'da  Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yaşlı Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığı'na bağlı 7 kamu huzurevinde yaşlı bireylerin bazı özellikleri, personelin afete hazırlık durumu ve huzurevi binalarının afetlere uygunluk durumu  incelenmiştir. Araştırma 20.10.2014-04.11.2015 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmada veriler anket yöntemi ve kontrol listesi yöntemi ile derlenmiştir. Personelin %41,1'i, huzurevi normal bakım biriminde kalan yaşlı bireylerin %50,3'ü çalışmaya katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37,9±8,2 bulunmuştur. Katılımcıların %69,3'ü afetlerle ilgili herhangi bir eğitim almış,  %17,6'sı 16 saat ve üzeri eğitim almıştır. Katılımcıların %40,2'si afet ile ilgili tatbikata katılmıştır, tatbikatlar daha çok yangın söndürme tatbikatları şeklindedir. Katılımcıların %84,1'i yangın söndürücü kullanabildiğini belirtmiştir. Katılımcıların %27'si düzenli tatbikat yapıldığını belirtmiştir. Katılımcıların %12,5'i evlerinde yangın söndürücü bulunduruyor. Katılımcıların %61,5'i kurumdaki eşyaların tamamen veya kısmen duvarlara sabitlendiğini belirtmiştir. Katılımcıların %96,3'ü acil durum numaralarını bildiğini belirtmiştir. Katılımcıların %49,4'ü  Afet Acil Planı olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %26,5'i kurumun afetlere hazır olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %20,1 ile afet durumunda ilk sırada Kızılay'dan yardım isteyeceğini belirtmiştir. Personelin  %69,7'si kurumun afetlere hazır olmamasının nedenini eğitim yetersizliği olarak belirtmiştir. Afet sırasındaki ihtiyaçları ilk sırada %15,7 ile ilk yardım çantası, ikinci sırada %13,8 ile gıda ve su, üçüncü sırada %10,7 ile yaşlı tahliyesi için araç gereç olarak belirtmiştir. Kurumda kalan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 78,1±8,7 bulunmuştur. yaşlı bireylerin  %37,9'u okur yazar değildir. Kadınların çoğunluğu çalışma yaşamında bulunmamıştır. Yaşlı bireylerin kronik hastalık sayısı ortalaması 2,3±0,92 olarak bulunmuştur. Hipertansiyon ilk sırada yer almaktadır. Yaşlı bireylere yapılan ankette %98,6'sı kendilerini herhangi bir afet eğitimi verilmediğini belirtmiştir. Binanın ve yaşlı odalarının yapısal olmayan elemanlar açısından risk taşıdığı anlaşılmıştır. Yöneticilerin afetlerle ilgili hazırlık konusunda kuruma hakim olmadıkları, huzurevlerinin afetlere hazırlık durumunun personel ve kurum bazında yeterli düzeyde olmadığı anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Afet, afete hazırlık, huzurevi, yaşlı bireyler

Abstract:
Hacettepe University Public Health Speciality Thesis. In this study, some characteristics of elderly living in seven Nursing Homes were investigated. Also, the disaster preparedness of the personnel working at these nursing homes and disaster resistance of nursing home buildings were evaluated.  The study was conducted from 20.10.2014 to 04.11.2015. The data were obtained with questionnaires and control lists. 41,1% of the personnel and 50.3% of the elderly who were living in the normal care department of these homes participated in this study. The average age of personnel was 37,9+8.2. Of the personnel, 63.3% have undergone some kind of training regarding disasters, 17.6% had a  training 16 or more hours. 40.2% of the personnel previously participated in disaster drills. These drills were mostly about fires. 84.0% declared that they know how to use fire extinguishers. Of the personnel 27.0% said that the drills were regular. 12.5% had fire extinguisher at their homes. Of the personnel, 61.5%  stated that in those homes all of the furniture or at least most of them were fixed at the walls. 49.3% of them said that there were disaster plans for their nursing homes. Of the personnel, 20.1% mentioned that they would ask Kızılay for help after a disaster. Of the personnel, 69.7% said that the reason for being not ready for disasters was lack of disaster training. In the case of a disaster, 15.7% said that first aid kits were needed at the first place, food and water at the second place with 13.8% and  andequipments for elderly evacuation at the 3rd place with 10.7%. The study revealed that the average age of the elderly living in nursing homes was 78,1+8,7. 37.9% of these elderly were illiterate. Most of the elderly women had never worked in their lives. The average number non-communicable diseases among the elderly was 2,3+0.92. Hypertension was the leading non-communicable disease. 98.6% of the elderly mentioned that they have never undergone any training regarding any kind of disaster. In the buildings there were non-structural risks as far as disasters were concerned.  The managers of the nursing homes were not at good control of disaster preparedness activities of the nursing homes. The managers and personnel were not prepared for disasters. The buildings of nursing homes were vulnerable to the disasters.
Key words: Disaster, disaster preparedness, elderly, nursing home