Termik santrallere alternatif olarak yenilenebilir enerji kullanımının gelecek senaryoları eşliğinde değerlendirilmesi
Evaluation of renewable energy use according to future scenarios as an alternative to thermal power plants
Yazar: SEÇİL UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. MELİH SONER ÇELİKTAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Güneş Enerjisi Ana Bilim Dalı / Enerji Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Bileşik ısı güç santrali = Combined heat power plant ; Doğal gaz enerji santrali = Natural gas power plant ; Elektrik enerji sistemleri = Electrical energy systems ; Gaz çevrim enerji santralleri = Gas cycled power plant ; Karbon emisyon sertifikaları = Carbon emission certificates ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Senaryo analizi = Scenario analysis ; Termik santraller = Thermal power plants ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir kaynak = Renewable resource

Özet:
Gelişen teknoloji ve artan nüfus sebebiyle enerji talepleri gün geçtikçe artmaktadır. Gelişmiş ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde enerji tüketiminin fazla olması sebebiyle, bu ülkeler için enerji üretimi önemli hale gelmektedir. Gelişmiş ülkeler enerji verimliliği ve temiz enerji konularında ilerleme kaydetmektedir. Fakat neredeyse bütün ülkeler değişen oranlarda fosil yakıta ihtiyaç duymaktadır. Enerji üretim proseslerinden biri olan termik santraller ele alındığında kullanılan yakıt ve su miktarının göz ardı edilemeyecek kadar fazla olduğu görülmektedir.
Bu tez çalışmasında LEAP (The Low Emission Analysis Platform- Düşük Emisyon Analiz Platformu) modeli ile Türkiye'de enerji arzının termik santrallerden yenilenebilir enerjiye geçişinin alternatif senaryoları oluşturulmuştur. Bir başka deyişle, Türkiye'de termik santrallerden gerçekleştirilen enerji arzının yenilenebilir enerjiyle gerçekleştirilmesinin farklı senaryolar üzerinde değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu değerlendirmelerden elde edilen sonuçlar kullanılarak, yine LEAP modelinde 2030 ve 2050 yılları için oluşturulan gelecek senaryolarında enerji üretimi sırasında ortaya çıkan, IPCC tarafından belirlenen sera gazı emisyonları için değerlendirmeler yapılmıştır. 
Azaltım senaryosu ile referans senaryo karşılaştırıldığında 2030 yılında referans senaryoya göre enerji üretiminden kaynaklı CO2 emisyonunda yaklaşık %27, 2050 yılında ise yaklaşık %44 azaltım sağlanmıştır. Kömürden çıkış senaryosu ile referans senaryo karşılaştırıldığında 2030 yılında referans senaryoya göre enerji üretiminden kaynaklı CO2 emisyonunda yaklaşık %20, 2050 yılında ise yaklaşık %40 azaltım sağlanmıştır. Kömürden çıkış ve azaltım senaryoları karşılaştırıldığında enerji üretiminden kaynaklı CO2 emisyonları, 2030 yılı için kömürden çıkış senaryosu emisyonu azaltım emisyonuna kıyasla yaklaşık %10 daha fazladır. 2050 yılı için kıyaslandığında ise enerji üretiminden kaynaklı CO2 emisyonu kömürden çıkış senaryosu, azaltım senaryosuna göre %7 daha fazladır. Sonuçlar değerlendirildiğinde Kömürden çıkış senaryosunun, CO2 emisyonu hesaplamaları ve Türkiye iklim politikaları açısından, azaltım senaryosundan daha avantajlı bir senaryo olmadığı görülmüştür.  
Bu çalışma ile Türkiye'nin iklim değişikliği politikalarında önemli başlıklardan olan enerji arzı ve yenilenebilir enerji potansiyelini değerlendirmeye yönelik katkıda bulunulması hedeflenmiştir.

Abstract:
Energy demands are increasing day by day due to developing technology and increasing population. Due to the high energy consumption in developed and especially developing countries, energy production is becoming important for these countries. Developed countries are making progress in energy efficiency and clean energy. However, almost all countries need fossil fuels in varying proportions. When thermal power plants, one of the energy production processes, are considered, it is seen that the amount of fuel and water used is too much to be ignored.
In this thesis, alternative scenarios of the transition of energy supply from thermal power plants to renewable energy in Turkey have been created with the LEAP (The Low Emission Analysis Platform )model. In other words, the realization of energy supply from thermal power plants in Turkey with renewable energy has been evaluated on different scenarios. Using the results obtained from these assessments, assessments were made for the greenhouse gas emissions determined by the IPCC that occur during energy production in the future scenarios created for the years 2030 and 2050 in the LEAP model. 
When the mitigation scenario is compared with the baseline scenario, approximately 27% reduction in CO2 emissions from power generation was achieved in 2030 and 44% reduction in 2050 compared to the baseline scenario. When the coal phase-out scenario is compared with the baseline scenario, CO2 emissions from power generation are reduced by approximately 20% in 2030 and 40% in 2050 compared to the baseline scenario. When the coal phase-out and mitigation scenarios are compared, CO2 emissions from power generation are about 10% higher in 2030 in the coal phase-out scenario compared to the mitigation scenario. When compared for 2050, CO2 emissions from power generation are 7% higher in the coal exit scenario compared to the mitigation scenario. When the results are evaluated, it is seen that the coal exit scenario is not more advantageous than the mitigation scenario in terms of CO2 emission calculations and Turkey's climate policies.  
With this study, it is aimed to contribute to the literature on the assessment of energy supply and renewable energy potential, which are significant topics in Turkey's climate change policies.