21.yy.da Türkiye mücevher endüstrisinde katma-değer dinamiği olarak endüstri tasarımı ve küresel rekabet. `Made in Italy' örneği üzerinden bir model önerisi
Industrial design as added value and global competitiveness for the Turkish jewellery industry in 21st century. A model proposal with reference to the `Made in Italy? model
Yazar: AYŞE E. COŞKUN ORLANDI
Danışman: PROF. ÖNDER KÜÇÜKERMAN ; PROF. DR. KENAN MORTAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Katma değer = Value added ; Mücevher endüstrisi = Jewel industry ; Rekabet = Competition ; Tasarım = Design

Özet:
Tez çalışmasının amacı, `Made in Italy' örneği üzerinden Türkiye mücevher endüstrisinin rekabet gücü için tasarım odaklı bir model oluşturmaktır. Tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, 21.yy.da mücevher endüstrisinin rekabet gücü için bir katma-değer dinamiği olarak ürün tasarımının konumunu belirlemeyi amaçlamıştır. Bölüm, üç alt bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde takı ve mücevherin anlamsal çözümlemesi yapılmış, Batı ve Doğu kültürlerindeki anlamı, tarihi süreçte işlevsel gelişimi ve 21.yy. tüketim dinamikleri içindeki konumu araştırılmıştır. Sosyo-ekonomik açılım olarak lüks kavramı açıklanmış, lüks ürünlerinin yapısal çözümlemesi yapılmış ve lüks pazarı dinamikleri açıklanmıştır. Değerli madenlerin mücevher üretimindeki etkinliğinin belirlenmesi için kuyumculuk ve üretim teknikleri açıklanmıştır. Üçüncü alt bölümde, rekabet kavramının tanımlanmış, tasarımın küresel rekabet avantajı olarak işlevi sorgulanmıştırTezin ikinci bölümünde, katma-değer üretiminde bir başarı örneği olan `Made in Italy'nin yapısal çözümlemesi yapılmıştır. `Made in Italy'nın kaynakları olan, üretim sisteminin tasarım sistemiyle ve katma-değer yaratmadaki rolüyle ilgili araştırmalar yaoılmıştır. Yapısal çözümleye bağlı olarak, `Made in Italy'nin bir uzantısı olan, küresel rekabette yüksek rekabet avantajına sahip İtalyan mücevher endüstrisinin bir analizi yapılmıştır. `Made in Italy' modeliyle bir karşılaştırma yapmak ve metot oluşturabilmek üzere Türkiye mücevher endüstrisinin bir analizi yapılmıştır. Analiz, örnek işletmelerle yapılan bir saha çalışmasıyla desteklenmiştir.Bu analizler sonucunda, yüksek katma-değer üretimine örnek yapı `Made in Italy'nin üretim ortamını oluşturan etkenler saptanmış, bu etkenler içinde tasarımın konumu belirlenmiştir. Sonuç olarak, karşılaştırmalı yapısal analizler üzerinden belirlenen, Türkiye mücevher endüstrisinin küresel tasarım ortamındaki rekabet gücü için önerilen, tasarım odaklı stratejik model önerisinin aşamaları saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the dissertation is proposing a model based on design policies taking the `Made in Italy? model as a reference for the production of high added-value. The first chapter aims at positioning the role of design as a value dynamics through 21st century as a competitive force for the jewellery industry. The chapter covers three subtitles. The first consists of the semantic and etymological analysis of the keywords. The functional development of jewellery as a product is explored through a historical scope. Discussion of the issue as means of luxury and socio-economic consumption is evaluated. The second consists of the effectiveness of precious metals through production processes. The third part, describes, explores and questions the role of industrial product design as a competitiveness factor.The second main chapter focuses on the reference model: namely `Made in Italy?. `Made in Italy? as a tag for representing the qualitative features of Italian production is referred as a success model. The values of the system, `genius loci? of the creative production have been explored as the sources of originality in design. Within the scope of the research the Italian jewellery industry has been analyzed. As to propose a model for the Turkish jewellery sector, a comparative analysis of the Turkish jewellery production has been carried out. The analysis has been reinforced through a qualitative research including case-studies.In concluding, driving factors of the high added-value production ability of `Made in Italy? has been identified. Through out comparative analysis, major components for the model proposal utilizing design as the base element for global competitiveness of the Turkish jewellery sector have been set out.