Bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi programının bireylerin obsesif kompulsif belirti düzeylerine etkisi
Effects of mindfulness based cognitive therapy on obsessive compulsive symtoms
Yazar: NAZİRE AYŞENUR GÜNDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ASTAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Farkındalık = Awareness ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Terapi = Therapy

Özet:
Bu çalışma, bilinçli farkındalık temelli hazırlanan bilişsel terapi programının bireylerin obsesif kompulsif belirti düzeyleri üzerine etkisini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada kontrol gruplu ön test- son test- izlem testi modeli ve deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde ikamet eden 17-65 yaş arası katılımcılardan, çalışma için belirlenen kriterlere en uygun olanlar oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgilerin edinebilmek amacıyla "Demografik Bilgi Formu", katılımcı kriterlerini incelemek amacıyla "SCL-90 Belirti Tarama Listesi" ve deneyimlenen obsesif kompulsif belirti düzeyini belirleyebilmek amacıyla "Padua Envanteri" kullanılmıştır. Veri toplama araçları kontrol ve müdahale gruplarına uygulama başlamadan önce ön test, uygulama tamamlandıktan sonra son test, izlem süreci tamamlandıktan sonra ise izlem testi olarak uygulanmıştır. Müdahale grubuna 150'şer dakika süren toplamda sekiz oturumluk program uygulanırken, kontrol grubuna bu süre zarfında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Müdahale programı tamamlandıktan sonra her iki grup için izlem süreci başlatılmıştır. Belirlenen süre tamamlanıldığında Padua Envanteri katılımcılara izlem testi olarak tekrar uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 20.0 yardımıyla Bağımsız Örnek t Testi, Tek Örnek Ki Kare Analizi ve Tekrarlı ölçümler için İki Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. 
Yapılan analiz sonucunda, müdahale grubuna uygulanan programın sonucunda katılımcıların Padua Envanteri'nde ifade ettikleri obsesif kompulsif belirti düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş görülmüştür. İzlem testi analizine göre düşen belirti düzeyleri dört ay sonrasına kadar aynı aralıkta devam etmiştir. Kontrol grubu için yapılan analizde ön test, son test ve izlem testi puanlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Çalışmanın sonucuna göre, Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi Programı, obsesif kompulsif bozukluğun tedavisinde destekleyici bir müdahale olarak değerlendirilebilir olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi, bilişsel terapi, obsesif kompulsif belirtiler, obsesif kompulsif bozukluk.

Abstract:
This study was aimed to examine the effects of mindfulness based cognitive therapy on obsessive compulsive symptoms. The research is an experimental study that is based on including an experiment group and a control group; pre-test, post-test and fallow up model is used. Sample of this study is composed of individuals between 17-65 in Istanbul who were most suitable to this study's required criteria. In this research, "Personal Information Questionnaire" is used to collect basic information from participants and "SCL-90 Symptom Checklist" is used for participant criteria. In order to measure the level of obssessive compulsive sympotms, "Padua Inventory" is used. Measurement tools were used before the implementation process as pre-test, after the process as post-test and after finishing the fallow up process, applied as fallow up test.Intervention group include eight sessions and each session were 150 minutes. While control group does not include any intervention. After the program, fallow up process started for both of the groups. Upon completion of the fallow up process, Padua Inventory was applied as fallow up test to both of the groups. Collected data analyzed with SPSS 20.0. Independent t Test, One Sample Chi Square Analysis and Two way repeated measure ANOVA were applied to calculate repetitive measurement. 
Results have shown that, after the program of the intervention group, there was a statistically significant decrease in individuals' obsessive compulsive symptom levels according to their Padua Inventory answers. Fallow up test scores of intervention group maintain the decreased level of symptoms throughout four months. Any statistically significant difference was not found between control group's pre-test, post-test and fallow up scores. Regard to this research's results, mindfulness based cognitive therapy can be used as a supportive intervention for the treatment of obsessive compulsive disorder.

Keywords: Mindfulness based cognitive therapy, cognitive therapy, obsessive compulsive symptoms, obsessive compulsive disorder.