Türkiye'de ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medya paylaşımları üzerine yapılan araştırmaların sistematik incelemesi
Systematic review of the studies investigating parents' social media posts about their children in Türkiye
Yazar: SERAP KAL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YİĞİT EMRAH TURGUT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medya paylaşımlarını ele alan araştırmaların genel eğilimlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla Ulusal Tez Merkezi, Dergipark, TR Dizin, Web of Science, Scopus ve ERIC veri tabanlarında tarama yapılmıştır. Bu literatür tarama işleminde "sharenting" anahtar kelimesi ve uygun filtrelemeler kullanılarak Türkiye kökenli 79 araştırmaya ulaşılmıştır. İnceleme sonucunda tekrar eden, erişime açık olmayan ve dâhil etme kriterlerine uygun olmayan araştırmalar çıkarılmıştır. Bu doğrultuda 12 yüksek lisans tezi, 1 doktora tezi ve 23 makale olmak üzere 36 araştırma çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada veri toplama amacıyla Göktaş vd. (2012) geliştirdiği Yayın Sınıflandırma Formu kullanılmıştır. Sistematik literatür taraması benimsenen bu çalışmada elde edilen bulgular araştırma soruları çerçevesinde uygun şekil ve tablolarla sunulmuştur. Çalışmanın sonucuna göre Türkiye'de sharenting davranışını ele alan araştırmaların daha çok Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yayımlandığı, 2022 yılında ivme kazandığı, sıklıkla nitel araştırma yaklaşımını benimsediği, verilerin çoğunlukla anket ile toplandığı ve içerik analizi tekniğiyle analiz edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medya paylaşımlarında ilk adım/ilk diş, doğum günü kutlaması, yılbaşı kutlaması ve mezuniyet/yıl sonu gösterimi gibi özel anlarının öne çıktığı görülmüştür. Ebeveynlerin ilgili paylaşımları sosyalleşme, mutlu hissetme, ebeveynlik deneyimiyle ilgili fikir alışverişinde bulunma, anı biriktirme, ticari kazanç elde etme ve ebeveynliğini onaylatma nedenleriyle gerçekleştirdikleri ortaya çıkmıştır. Bu paylaşımların ebeveyn üzerinde mutlu hissetme, keyifli vakit geçirme gibi duygusal ve öğretici bilgiler edinme gibi eğitsel etkilerinin olduğu görülürken çocuk üzerinde en fazla ihlal, en az ise duygusal etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to reveal the general trends of the studies on parents' social media posts about their children in Türkiye. For this purpose, the National Thesis Centre, Dergipark, TR Index, Web of Science, Scopus, and ERIC databases were searched. In this literature review, 79 studies originating from Turkey were conducted using the keyword "sharenting" and appropriate filtering. As a result of the review, studies that were repetitive, not open to access, and did not meet specified inclusion criteria were excluded. Accordingly, 36 studies, including 12 master theses, one doctoral thesis, and 23 articles, were included in the study. The Publication Classification Form developed by Göktaş et al. (2012) was used for data collection. The findings obtained in this study, which adopted a systematic literature review, were presented with appropriate figures and tables within the framework of the research questions. The study's findings revealed that research on sharenting behavior in Türkiye has primarily been published in the National Thesis Center database, with a notable increase in publications in 2022. Also, these studies mainly employed a qualitative research methodology, utilizing questionnaires for data collection, which were analyzed using content analysis techniques. In addition, special moments such as first step/first tooth, birthday celebration, new year celebration, and graduation/year-end performance were found to be prominent in parents' social media posts about their children. It was found that parents shared these posts for socializing, feeling happiness, exchanging ideas about their parenting, collecting memories, potential commercial benefits, and affirming their parenting. While it was observed that these sharing had emotional effects on the parent, including feeling happiness and having a pleasant time, as well as educational effects, including the acquisition of the information, it was determined that they had the highest violation and the lowest emotional effect on the child.