Türkiye'de çok partili dönemden bu yana gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin siyasal krize dönüşüm nedenlerinin yazılı basına yansımaları
Press representations of the political crises in regard to the Presidential elections in Turkey since the multiparty period
Yazar: TÜRKAN AYDA GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE YAVAŞGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhurbaşkanı = President ; Gazeteler = Newspapers ; Medya = Media ; Seçimler = Elections ; Siyasi kriz = Political crisis ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Bu tezin amacı, özellikle çok partili döneme geçildikten sonra, Türkiye'de gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birçoğunun neden siyasal bir krize dönüşme eğiliminde olduğuna ışık tutmaktır. Modern parlamenter sistemlerde Cumhurbaşkanlığı seçimleri sessiz sedasız gerçekleşirken, Türkiye'de yaşanan seçimlerin birçoğunun neredeyse devlet krizi haline dönüşmesi, bu konuyu irdeleme gerekliliğini doğurmuştur. Cumhurbaşkanlığı makamının parlamenter sistem içindeki rolü, uluslararası ilişkileri yönlendirebilme potansiyeli, Türkiye'deözellikle çok partili dönemden buyana siyasal aktörler arasında erk mücadelesine sahne olmuştur. Geçmişten günümüze dek her ülkenin, etkinliği, büyüklüğü ve gücü farklı da olsa askeri bir altyapısı mutlaka bulunmuştur. Bu bağlamda, ordunun siyaset üzerindeki etkisi, ait olduğu ülkenin siyasal kültürü ile yakından ilgilidir. Türkiye'de de ordunun Cumhuriyetin kurucu gücü olmasından dolayı, diğer ülkelere kıyasla siyaset sahnesinde askeri, daha güçlü bir siyasi aktör konumuna taşımıştır. Çalışmamıza konu olan Cumhurbaşkanlığı siyasal mevkinin, anayasanın 104.maddesi tarafından "Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil etmek, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar vermek ve Genelkurmay Başkanı'nı atamak" şeklinde düzenlenen yürütme ile ilgili yetki ve görevleri, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu seçime yaklaşımını doğuran en temel sebepleri oluşturmaktadır. Cumhurbaşkanının 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları ile elde etmiş olduğu görev ve yetkilerle anayasal düzeni sağlamakla görevli devletin başı konumunda olması, hemen hemen her seçim döneminde yaşanan tartışmaların temel argümanlarından birini oluşturmaktadır. 
Bu nedenle çalışmamızda seçim döneminde gerçekleşen iktidar mücadelelerine ışık tutabilmek adına, söz konusu anayasalarda Cumhurbaşkanlığı makamına tanınan yetkiler yakından incelenmiştir. Özellikle ülkemizde Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapısı ve uygulanışı itibari ile siyasal krize meydan veren görüntüsüne, dolayısıyla siyasal demokrasinin temel unsurları siyasal istikrar ve temsilde adalet tartışmalarını beraberinde getirmesine odaklanılmıştır. Bu çerçevede de, varoluşundan buyana medyanın demokratik rejimlerin gelişiminde, siyasetin ve siyasal eğilimlerin kamuoyuna yansıtılmasında üstlendiği aktif role eğilinmiştir. Özellikle kamuoyunda gündem yaratma, hatta kamuoyu oluşturma gücü, çalışmamızın konusunu oluşturan Cumhurbaşkanlığı seçiminin siyasal kriz boyutuna taşınmasında, medyanın rolünü incelemeyi kaçınılmaz hale getirmiştir.İnceleme nitel içerik analizinin kategorisel ve değerlendirici analiz teknikleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this dissertation is to shed light on a problem: "Why have most of the Presidential elections of the multi party system period in Turkey been in a tendency of turning into a political crisis?" The reason which lies behind our choice is the contrast between quiet and retrieving presidential elections in modern parliamentary systems and almost a state crisis appearance of many past elections in Turkey. The role of the Presidency within the parliamentary system and the Presidency's potential to affect international relations created a power struggle between political actors, especially since the beginning of the multi party period of Turkey. From past to present, states always have had a military infrastructure even they differ in terms of effectiveness, size and power. In this context, the influence of the army is closely related to the political culture of the country. Compared to other countries, the military in Turkey is a more powerful political force, because of its historical position as founder of the Republic. The office of Presidency's executive powers and duties mentioned in the article 104 of the Turkish constitution as "... to represent the commander-in-chief position of the Turkish Armed Forces, to decide the use of Turkish Armed Forces and to appoint the Chief of General staff..." Those are the most fundamental reasons causing the intervention of Turkish Armed Forces to these elections. One of the main arguments of almost all the election periods is the position of the President as head of state responsible for keeping the constitutional order with powers and responsibilities arising from the constitutions of 1924, 1961 and 1982. 
So, the powers which have been given to the office of the Presidency with above mentioned constitutions are closely examined to be able to explain the power struggles which take place during the elections. Besides, it is focused on the political crisis like appearance of the Presidential elections, and related debates over political stability and fairness in representation, causing from the structure and application of the system. In this context, the active role of the media, both in the progress of democratic regimes and projection of politics and political tendencies to the public opinion. Especially the power of the media as agenda setter and opinion creator made necessary for us to analyze the role of the media in the transformation processes of presidential elections to the political crisis. The study was conducted through categorical and evaluative analysis techniques of qualitative content analysis.