Onkologlara güven ölçeği kısa formunun Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Summary- Turkish validity and reliability study of the trust in oncologists scale short form
Yazar: TUĞBA EREN
Danışman: DOÇ. DR. LOKMAN KORAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Giriş ve Amaç: Kanser tüm dünyada insidansı ve mortalitesi giderek artan kronik ve belirsiz süreçli bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2020 verilerine göre her altı ölümden birine kanser neden olmaktadır. Kanser vakalarının yaklaşık %40'ı primer korunma yöntemleri ile önlenebilir ve erken teşhis yoluyla ölüm oranları en aza inebilir. Kanser tanısı almış hastalarda belirsizlik, ölüm korkusu, acı beklentisi gibi duygu durumlardan dolayı anksiyete ve depresyon belirtileri ortaya çıkar. Hastaların psikolojik komorbitelerinin erken tanımlanması ve yönetimi mortalite üzerine etkilidir. Hastalar kanser tanısı aldıktan sonra günlük yaşamlarını ve geleceklerini etkileyen yoğun ve zor bir tedavinin üstesinden gelmek zorunda kalırlar. Kanser gibi büyük bir hastalığa yakalanıldığında onkoloğuna güven sağlam bir tedavi süreci için önemlidir. Bu çalışmada; Onkologlara Güven Ölçeği Kısa Formu (TiOS-SF) Türkçe validasyonu ve psikolojik dayanıklılık ölçeğinin birbirleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal-Metod: Araştırma yurtdışı orijinal formundan Türk Kültürüne uyarlanacak Onkoloğuna Güven Ölçeği-Kısa Formunun (Trust in Oncologist Scale-Short Form [TIOS-SF]) geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını incelemesi bakımından metodolojik tipte bir araştırmadır. Orijinal ölçek Türkçeye çeviri ve İngilizceye geri çeviri prosedüründen geçirilerek Çanakkale Onsekiz Mart Üniversite Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniğinde Mart 2022- Eylül 2022 tarihleri arasında araştırma katılım kriterlerine uygun olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalara olur formu imzalatıldıktan sonra 20 soruluk anket formu verildi ve cevaplamaları istendi.
Bulgular: Çalışmamızda 150 hastaya anket uygulandı. Katılımcıların 74'ü (%49,3) kadın, 76'sı (%50,7) erkekti. Katılımcıların yaşı 21 ile 80 arasında değişiyordu ve ortalama yaş ise 61 idi. En yaygın görülen kanser tipi meme kanseri (%29.3) iken bunu akciğer ve kolon kanseri takip etti.
Sonuç: Literatürün önerdiği uyum indeksi aralıklarına göre Onkoloğuna Güven Ölçeği-Kısa Formunun Türkiye uygulaması yapısı doğrulanmıştır. Ölçeğin Türkiye uygulamasının güvenirlik değerleri Cronbach Alpha ve McDonald Alpha güvenirlik katsayıları ile incelenmiştir. Ölçek geneli için güvenirlik katsayıları sırasıyla 0.935 ve 0.938 olarak elde edilmiştir. Elde edilen bu güvenirlik düzeyi literatürde yüksek güvenirlik düzeyine karşılık gelmektedir.

Anahtar Kelimeler: Onkoloğuna güven ölçeği, Kültürler arası doğrulama, Kanser, Psikoloji, Hasta-hekim ilişkisi.

Abstract:
Summary- Turkish Validity and Reliability Study of the Trust in Oncologists Scale Short Form
Introduction and Purpose: Cancer is a chronic and uncertain disease with an increasing incidence and mortality all over the world. According to the World Health Organization (WHO)'s datas, cancer causes to one of the six deaths. Approximately 40% of cancer cases can be prevented with primary prevention methods and mortality rates can be minimized through early diagnosis. In patients diagnosed with cancer, symptoms of anxiety and depression occur due to emotional states such as uncertainty, fear of death, and expectation of pain. Early identification and management of patients' psychological comorbidities is effective on mortality. After being diagnosed with cancer, patients have to overcome an intense and difficult treatment that affects their daily lives and futures. When a major disease such as cancer is diagnosed, trust in the oncologist is important for a solid treatment process. The aim of this study was to evaluate the relationship between the Turkish validation of the Trust in Oncologists Scale Short Form(TiOS-SF) and the psychological resilience scale.
Material-Method: The research is a methodological research in terms of examining the validity and reliability evidence of the Trust in Oncologist Scale-Short Form [TIOS-SF], which will be adapted to Turkish Culture from its original form abroad. The original scale was translated into Turkish and back translate into English procedure, and the patients who met the research participation criteria and agreed to participate in the research between March 2022 and September 2022 in the Medical Oncology outpatient clinic of Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital were given a 20-question questionnaire after signing the consent form and asked to answer it.
Findings: In our study, a questionnaire was applied to 150 patients. 74 of the participants were female (49.3%) and 76 of the participants were male (50.7%). The age of the participants ranged from 21 to 80 years, and the average age was 61 years. The most common type of cancer was breast cancer (29.3%), followed by lung and colon cancer.

Conclusion: According to the fit index ranges recommended by the literature, the structure of the Oncologist Trust Scale-Short Form of Turkey has been confirmed. The reliability values of the Turkish application of the scale were examined with the reliability coefficients of Cronbach Alpha and McDonald Alpha. The reliability coefficients for the overall scale were obtained as 0.935 and 0.938, respectively. This level of reliability corresponds to a high level of reliability in the literatüre.
Keywords: Trust in the oncologist scale, Cross-cultural validation, Cancer, Psychology, Patient-physician relationship.