Farklı kariyer dönemlerindeki kekemeliği olan yetişkinlerin kekemelik şiddeti ve kekemeliğe ilişkin öz değerlendirmeleri açısından karşılaştırılması
Comparison of adults who stutter at different career stages in terms of stutterring severity and self-assessments of stuttering
Yazar: ŞEYMANUR OK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kekemelik = Stuttering ; Yetişkinler = Adults ; Öz değerlendirme = Metacognition

Özet:
Bireyin kekemeliğine ilişkin algısı sübjektif bir kavramdır. Birçok değişkenden etkilenebilir. Bireysel özelliklerle birlikte yaşanan koşullar ya da çevresel faktörler bu algıyı etkileyebilir. Çalışmanın amacı farklı kariyer dönemlerindeki kekemeliği olan yetişkinlerin kekemelik şiddeti ve kekemelikle ilgili öz değerlendirmeleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu iki değişkene ilişkin puanların cinsiyete ve öğrenci ya da çalışan olup olmama durumuna göre değişip değişmediği incelenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını 18-39 yaş aralığındaki kekemeliği olan 42 yetişkin birey oluşturmaktadır.                                             Katılımcılar, iki ayrı modele göre sınıflandırılarak incelenmiştir: Super'ın yaş sınıflamasına göre; 11 katılımcı Geçiş Basamağında (18-21 yaş), 8 katılımcı- Sınama ve İzleme Basamağında (22-24) ve 23 katılımcı Yerleşme evresinde (25-44) bulunmaktadır. Levinson'a göre ise 13 katılımcı İlk Yetişkinliğe Geçiş (17-22), 15 katılımcı Yetişkin dünyasına giriş (23-28), 7 katılımcı Otuzlara geçiş (29-33) ve 7 katılımcı Yerleşme- Durulma (34-39) evresindedir. Çalışmada Kekemelik Şiddet Değerlendirme Aracı (KEŞİDA-4) ve Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölçeği (WASSP-TR) kullanılmıştır. Araştırmadan bağımsız iki değerlendirici, katılımcıların rastgele %10'unu değerlendirmiş ve değerlendirmeler arasında çok iyi düzeyde uyum elde edilmiştir (α=0,927). Araştırmanın sonuçlarına göre hem Super hem de Levinson'un modellerine göre ilk yaş gruplarında (18-21 veya 17-22) kekemelik şiddeti ve WASSP-TR puanları daha yüksektir, ancak bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı değildir. Araştırmanın bir diğer sonucuna göre, tüm grupta KEŞİDA-4 puanları ile WASSP-TR'nin Dezavantaj alt boyutu puanları arasında anlamlı pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi, KEŞİDA-4 puanının WASSP-TR'nin Dezavantaj boyutu için yordayıcı bir değişken olduğunu göstermiştir [F(3,38)=0,770; p<0,05)]. Kurulan model WASSP-TR'nin Dezavantaj alt boyut toplam puanının %15,7'lik kısmını açıklamaktadır.

Abstract:
An individual's perception of stuttering is a subjective concept. It can be affected by many variables. Living conditions or environmental factors together with individual characteristics can affect this perception. The aim of the study is to examine the relationship between stuttering severity and self-assessments of stuttering adults at different career stages. In addition, it was examined whether the scores for these two variables changed according to gender and being a student or employee. The participants of the study consist of 42 adults with stuttering between the ages of 18-39. Participants were examined by categorizing them according to two different models: According to the age classification of Super; 11 participants are in the Transition Stage (18-21 years), 8 participants are in the Testing and Monitoring Stage (21-24), and 23 participants are in the Settlement Stage (25-44). According to the age classification of Levinson, 13 participants are in Early Adult Transitions (17-22), 15 participants are in the Entering the Adult World (23-28), 7 participants are in the Thirties transition (29-33) and 7 participants are in the Settling down (34-39). The Turkish application of Stuttering Severity Instrument- 4 (SSI- 4) and the Turkish Version of The Wright and Ayre Stuttering Self- Rating (WASSP-TR) were used in the study. Two independent evaluators appreciated 15% of the participants randomly, and a very good agreement was obtained between the evaluations (α=0.927). According to the results of the study, stuttering severity and WASSP-TR scores are higher in the first age groups (18-21 or 17-22) compared to both Super and Levinson's models, but these differences are not statistically significant. According to another result of the study, a significant positive moderate correlation was found between the KEŞİDA-4 scores and the Disadvantage sub-dimension scores of WASSP-TR in the whole group. Regression analysis showed that the Turkish application of SSI- 4 score was a predictive variable for the Disadvantage dimension of WASSP-TR [F (3.38) = 0.770; p<0.05)]. The established model explains 15.7% of the Disadvantage sub-dimension total score of the WASSP-TR Scale