Travmatik yasın gelişimde psikolojik  dayanıklılığın etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of psychological resilience on the development of traumatic grief
Yazar: HATİCE ÖZTÜRK ZEYBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Travma = Trauma ; Travmatik yas = Traumatic grief

Özet:
Bu araştırmanın amacı, travmatik yasın gelişiminde psikolojik dayanıklılığın incelenmesidir. Buna ek olarak çalışma; travmatik yas, psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın alt ölçekleri ile cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim düzeyi gibi sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkinin de incelenmesini kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde yaşayan bir yakınını kaybetmesinin ardından en az 6 ay geçmiş olan 18-65 yaş aralığındaki 218'i (%76,8) kadın ve 66'sı (%23,2) erkek olmak üzere 284 katılımcı oluşturmaktadır. Örneklemin yaş ortalaması 33,73 (SS=11,19)'dür. Katılımcılardan bilgi toplamak amacıyla, Sosyodemografik Bilgi Formu, Travmatik Yas Envanteri, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin normalliği çarpıklık ve basıklık katsayıları ile kontrol edilerek normal dağılım sınırları içinde olduğu belirlenerek parametrik hipotez testleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi  ve Pearson Korelasyonu kullanılmıştır. Analizler IBM SPSS 22.0 paket programı aracılığıyla yapılmıştır.  Analiz sonuçlarına göre psikolojik dayanıklılık ile travmatik yas arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca kadınların travmatik yas puanlarının erkeklerin travmatik yas puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Travmatik Yas Envanteri Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği alt ölçeklerinden "Kendilik Algısı", "Sosyal Yeterlilik" ve "Sosyal Kaynaklar" puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ile ilgili literatür kapsamında tartışılmıştır. Çalışma bulgularının travmatik yası ve psikolojik dayanıklılığı daha iyi anlamaya yardımcı olacağı ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Travmatik Yas, Psikolojik Dayanıklılık, Yas

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of psychological resilience on the development of traumatic grief. In addition to this study; it also includes examining the relationship between traumatic grief, psychological resilience and psychological resilience subscales and sociodemographic variables such as gender, income level, education level. The sample of the study consists of 284 people, 218 (76.8%) women and 66 (23.2%) men, between the ages of 18-65, who live in Istanbul and have passed at least 6 months after losing a relative. The average age of the sample is 33,73 (SS=11,19). Sociodemographic Information Form, Traumatic Grief Inventory, The Resilience Scale for Adults were used to collect information from the participants.  The aggregated rendering is implemented by applying it as is normally within its controllability, with the normal coefficients of collisions and kurtosis.  Independent Groups t-test, One-Way Analysis of Variance and Pearson Correlation were used to analyze the data.  Analyzes were made in IBM SPSS 22.0 package program. In addition, it was found that of traumatic grief scores of women was significantly higher than of traumatic grief scores of men. A statistically significant negative correlation was found between the scores of "Self- Perception", "Social Competence" and "Social Resources" of the Resilience Scale for Adults and of the Traumatic Grief Inventory. The findings obtained were discussed within the context of the relevant literature. It is thought that the findings of the study will help to better understand traumatic grief and psychological resilience and contribute to the literature.
Keywords: Traumatic Grief, Psychological Resilience, Grief