Lise matematik öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerine yönelik öz yeterlik algılarının farklı değişkenlere göre incelenmesi(Ankara ili Çankaya ilçesi örneği)
Examination of high school mathematics teachers' perceptions of self-efficiency regarding 21st century skills according to different variables (Ankara province Çankaya district example)
Yazar: AKİLE DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara-Çankaya = Ankara-Çankaya ; Liseler = High schools ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı; lise matematik öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri öz yeterlilik algı düzeylerini belirlemek ve farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada karma yöntem modeli kullanılarak nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesinde yer alan 52 resmi ortaöğretim kurumunda görevli 297 matematik öğretmeni içerisinden araştırmaya katılan 286 matematik öğretmeni oluştururken, nitel çalışma grubunu nicel veri toplama aracının uygulandığı gruptan 28 matematik öğretmeni oluşturmuştur. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu, nicel veriler ise "21. Yüzyıl Becerileri Öz Yeterlilik Algıları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular 21. yüzyıl becerileri öz yeterlilik algıları ölçeğinde yer alan maddelere paralel olarak hazırlanmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiş ve dağılımın normal olmadığı belirlendiği için parametrik olmayan testlerden Medyan, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Dunn's post hoc testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen sonuçlara göre öğretmenler 21. yüzyıl becerilerine yönelik eğitimlere, özellikle matematik öğretiminde kazandırılmasına yönelik yol gösterici etkinliklere ihtiyaç duyduklarına dile getirmişlerdir.  Nitel bulgulara göre öğretmenlerin öğrenme ve yenilenme becerilerinde kendilerini yeterli gördükleri, yaşam ve kariyer becerileri ile bilgi, teknoloji ve medya becerilerinde orta düzeyde yeterli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine yönelik öz yeterlilik algı düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine yönelik öz yeterlik algı düzeylerinin okul türü ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği; cinsiyet ve öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Genel olarak 0-5 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin öz yeterlilik algı düzeylerinin, 16-20 yıl ile 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin öz yeterlilik algı düzeylerinden yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca fen lisesi ve sosyal bilimler lisesinde görevli öğretmenlerin öz yeterlilik algı düzeylerinin mesleki ve teknik anadolu lisesi ile anadolu lisesinde görevli öğretmenlerin öz yeterlilik algı düzeylerinden yüksek olduğu da ulaşılan sonuçlar arasındadır. Araştırmanın nitel ve nicel bulguları birlikte değerlendirildiğinde; öğrenme ve yenilenme becerilerinde sonuçların benzerlik gösterdiği yaşam ve kariyer becerileri ile bilgi, medya ve teknoloji becerilerinden bazı farklılıkların olduğu fakat kısmen benzerlik gösterdiği söylenebilir. Elde edilen bulgulardan ulaşılan sonuçlar neticesinde; öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerini kazanmak için okul ortamı ve sosyal hayatta ne tür ihtiyaçlarının olduğuna yönelik bir analiz yapılarak çalışmalara bu doğrultuda yön verilebileceği, öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine sahip olma düzeylerinin öğrencilerin bu becerileri kazanmaları üzerinde etkilerinin araştırılabileceği önerilerinde bulunulmuştur. Bunların yanı sıra öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerini kazandırmaya yönelik uygulama esnasında profesyonel desteğe ihtiyaç duyabileceği bu doğrultuda birbirleri ve tecrübeli olan öğretmenlerle paylaşımda bulunabilecekleri sanal platformların oluşturulabileceği de yer verilen öneriler arasındadır.

Abstract:
The aim of this study; To determine the self-efficacy perception levels of high school mathematics teachers for 21st century skills and to examine them in terms of different variables. In the research, qualitative and quantitative data were collected using the mixed method model. The study population of the research consisted of 286 mathematics teachers out of 297 mathematics teachers working in 52 official secondary education institutions in the Çankaya district of Ankara in the 2019-2020 academic year, while the qualitative study group consisted of 28 mathematics teachers from the group in which the quantitative data collection tool was applied. Qualitative data is a semi-structured interview form, and quantitative data is "21. The data were collected using the "Century Skills Self-Efficacy Perceptions Scale". The questions in the interview form were prepared in parallel with the items in the 21st century skills self-efficacy perceptions scale. Content analysis was used in the analysis of qualitative data. In the analysis of quantitative data, the conformity of the data to the normal distribution was examined with the Kolmogorov-Smirnov test, and since the distribution was determined to be not normal, non-parametric tests such as Median, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H and Dunn's post hoc tests were used. According to the results obtained from the qualitative data of the research, the teachers stated that they needed training for 21st century skills, especially guiding activities for teaching mathematics. According to the qualitative findings, it was concluded that teachers consider themselves sufficient in learning and renewal skills, and moderately sufficient in life and career skills, and information, technology and media skills. According to the results obtained from the quantitative data of the research, it was concluded that teachers' self-efficacy perception levels for 21st century skills are high. According to the school type and seniority variables of teachers' self-efficacy perception levels for 21st century skills. Teachers' self-efficacy perception levels for 21st century skills show a significant difference according to school type and seniority variables; It was determined that there was no significant difference according to gender and educational status variables. In general, it has been concluded that the self-efficacy perception levels of teachers with 0-5 years of seniority are higher than the self-efficacy perception levels of teachers with 16-20 years and 21 years of seniority. In addition, the self-efficacy perception levels of the teachers working in science high schools and social sciences high schools are higher than the self-efficacy perception levels of teachers working in vocational and technical Anatolian high schools and Anatolian high schools. When the qualitative and quantitative findings of the study are evaluated together; It can be said that there are some differences between life and career skills and information, media and technology skills, where the results are similar in learning and renewal skills, but they are partially similar. As a result of the results obtained from the findings; It has been suggested that an analysis of what kind of needs teachers have in school environment and social life in order to acquire 21st century skills can be conducted in this direction, and the effects of teachers' level of 21st century skills on students' acquisition of these skills can be investigated. In addition to these, it is among the suggestions that teachers can need professional support during the practice to gain 21st century skills, and in this direction, virtual platforms can be created where they can share with each other and with experienced teachers.