Gebelikte akdeniz diyetine bağlılığın anne ve bebek sağlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to the mediterranean diet during pregnancy on maternal and infant health
Yazar: HATİCE ÖNDER
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ÇAĞLAYAN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Gebelik hem anne hem de bebek için önemli bir yaşam evresidir. Akdeniz diyeti (AD) gebelik döneminde güvenli ve pek çok açından anne ve bebek sağlığı için faydalıdır. Bu çalışmada, gebelik döneminde Akdeniz diyetine bağlılığın anne ve bebek sağlığı ile ilişkisinin antropometrik ölçümler, obstetrik öykü, biyokimyasal bulgular, yenidoğan bulguları ve yaşam tarzı alışkanlıkları gibi belli parametreler üzerinden değerlendirilmesi, ilişkilerin kurulması ve anne ve bebek için potansiyel faydalarının anlaşılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma 1 Eylül-22 Aralık 2023 tarihleri arasında Özel Medar Gölcük Hastanesi'nde doğum yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 164 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, literatür taraması sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda araştırmacının kendisi tarafından hazırlanan anket formu ve Akdeniz Diyetine Bağlılık Tarama Aracı (MEDAS) kullanılarak toplanmıştır. Anket, doğum yapan kadınlar ile yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma rutin dışı bir uygulamayı gerektirmemiştir. Verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS v27 paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların(n=164) gebelikte Akdeniz diyetine bağlılıkları incelendiğinde %30,5'unun düşük, %51,2'sinin orta, %18,3'ünün yüksek düzey bağlılık gösterdiği bulunmuştur. Gebelik sürecinde, katılımcıların %16,5'i idealin altında, %39'u ideal aralıkta, %44,5'i idealden fazla kilo almıştır. Araştırmamızda gebelikte AD'ye bağlılık ile gebelikte kilo alım miktarı arasında negatif korelasyon (p<0,001) olduğu, AD'ye bağlılık düzeyi arttıkça gebelikte kilo alım düzeyinin idealleştiği (p<0,001), ayrıca doğum öncesi kilo ile AD'ye bağlılık arasında negatif korelasyon(p<0,01) olduğu bulunmuştur. Ayrıca gebelikte fiziksel aktivite yapma durumu ile AD'ye bağlılık arasında anlamlı bir farklılık (p<0,008) olduğu ve katılımcıların eğitim seviyeleri ile AD'ye bağlılık arasında anlamlı bir farklılık (p<0,011) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Annenin, yaşı, gelir düzeyi, biyokimyasal bulguları, sigara kullanımı ve yenidoğanın; antropometrik ölçümleri, doğum şekli, doğum zamanı bulguları ile gebelikte AD'ye bağlılık arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: Gebelik sürecinde AD'ye bağlılık, gebelikte yetersiz ya da aşırı kilo alımına karşı koruyucudur. AD'ye bağlılık ve bebeğin sağlık durumu ilişkisi bebeğin antropometrik ölçümleri, doğum zamanı, doğum şekli ve doğum sonrası yoğun bakım gereksinimi gibi sınırlı açılardan ele alınmıştır. Bu araştırma gebelikte AD'ye bağlılığın bebek bulgularıyla ilişkili olmadığını göstermiştir. Ancak annenin gebelikte kilo alım düzeyi bebeğin sağlığını etkileyen bir faktördür. Gebelikte AD bağlılığın annenin ideal kilo artışını sağlaması sebebiyle bebeğin sağlık durumunu da dolaylı yoldan etkileyeceği düşünülmekedir.
Anahtar Kelimeler: gebelik, gebe, yenidoğan, beslenme, Akdeniz diyeti.

Abstract:
Objective: Pregnancy is an important life stage for both mother and fetus. The Mediterranean Diet (MD) is safe during pregnancy and beneficial for the health of mother and baby in many ways. This study aimed to evaluate the relationship between adherence to the Mediterranean diet during pregnancy and maternal and infant health through certain parameters such as anthropometric measurements, obstetric history, biochemical findings, newborn findings and lifestyle habits, to establish relationships and to understand the potential benefits for mother and infant.
Method: The research was conducted with 164 women who gave birth at Private Medar Gölcük Hospital between September 1 and December 22, 2023 and agreed to participate in the research. The data were collected using the survey form prepared by the researcher, in line with the information obtained as a result of the literature review, and the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS). The survey was conducted face to face with 164 women after giving birth. This study did not require any non-routine application. Statistical analysis of the data was done with IBM SPSS v27 program.
Results: After examination of the adherence of the women participated in the study (n=164) to the Mediterranean diet during pregnancy was examined, it was found that 30.5% showed low level of adherence, 51.2% showed medium level of adherence, and 18.3% showed high level of adherence. During pregnancy, 16.5% of the participants gained weight below the ideal, 39% gained weight within the ideal range, and 44.5% gained more weight than the ideal. In our study, there was a negative correlation between adherence to MD during pregnancy and the amount of weight gain during pregnancy (p<0.001), as the level of adherence to MD increases, the level of weight gain during pregnancy becomes ideal (p<0.001), and there is also a negative correlation between prenatal weight and adherence to MD (p<0.01). Additionally, it was concluded that there was a significant difference (p<0.008) between physical activity during pregnancy and adherence to MD, and a significant difference (p<0.011) between the education levels of the participants and adherence to MD. No significant relationship was found between mother's age, income level, biochemical findings, smoking and newborn's anthropometric measurements, mode of delivery, birth time findings and adherence to MD during pregnancy.
Conclusions: Adherence to MD during pregnancy is protective against inadequate or excessive weight gain during pregnancy. The relationship between adherence to MD and the baby's health status has been discussed from limited perspectives such as the baby's atropometric measurements, time of birth, type of birth and postnatal intensive care requirement. This study showed that adherence to MD during pregnancy was not associated with findings related to health status of babies. However, the mother's weight gain during pregnancy is a factor that affects the baby's health. It is thought that MD adherence during pregnancy will indirectly affect the health of the baby, as it ensures the ideal weight gain of the mother.
Keywords: pregnancy, pregnant women, neonatal, nutrition, Mediterranean Diet.