Erken Osmanlı Dönemi minberleri (1300-1500)
The Early Ottoman Period minbars (1300-1500)
Yazar: SEDAT BAYRAKAL
Danışman: PROF. DR. BOZKURT ERSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
17'si mermer, 7'si ahsap toplam 24 Erken Osmanlı Dönemi minberinin tanıtıldıgı bu çalısmada, ilgilidöneme ait minberler, fotograflar ve çizimler esliginde ayrıntılı bir sekilde tanıtılmaya çalısılmıstır. Minberlerin22'si bir camiye aitken, 2'si namazgâha aittir. Örneklerin tamamı günümüz Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindekalmaktadır.İslam dünyasında, Anadolu dısındaki minberlerin gelisim özeti verilmeye çalısılmıstır. Müslümantoplumların her birinin kendi sanat anlayısına göre minberlere sekil verdigi saptanmıs; bu baglamda, XIV-XV.yüzyıl Osmanlı minberlerinin bu anlayıstaki rolü vurgulanmaya çalısılmıstır.Anadolu Selçuklu Minber Sanatı'ndan devraldıgı mirası, Klasik Osmanlı Minber Sanatı'na aktaranErken Osmanlı minberlerinde, XV. yüzyılın ikinci yarısında mermer kullanımı artmıstır.Erken Osmanlı Minberleri'nde görülen yapım ve süsleme teknikleri, ahsap ve mermere göre ayrılarakincelendi. Buna göre, ahsap süsleme tekniklerinin mermer örneklerden daha fazla oldugu dikkati çekmektedir.Bazı Erken Osmanlı minberlerinde, göz önünde bulunmadıgı için, batı cephelerin dogu cephelerdendaha özensiz islendikleri dikkati çekmektedir. Amasya II. Bayezid, Amasya Mehmed Pasa, Malkara Gazi ÖmerBey, Edirne II. Bayezid, Trabzon Orta Hisar camilerinin minberlerinde, dogu cepheleri daha özenliislenmislerdir.inceledigimiz minberlerin ait oldukları yapılardan 13'ünde bir insa kitabesi varken, 5 minberde yapımkitabesi, 2'sinde de usta kitabesi yer almaktadır.

Abstract:
In this study we present 24 minbars from Early Ottoman Period in details accompanied withphotographs and drawings whereby 17 of them are of marble and 7 are of wood. 22 of the minbars are frommosques whereby 2 come from Namazgahs.Through the summary on the development of the minbars in the world of Islam outside of Anatolia itwas observed that Muslim communities formed minbars according to their own taste and the role of the Ottomanminbars from 14th ? 15th centuries is underlined within this context.The use of marble became more common in the Early Ottoman minbars which conveyed the heritagereceived from Anatolian Seljukids to Classical Ottoman era.Studies were carried out by dividing the material into two as marble and wood and it was observedthat the decoration techniques of wood is more diversified than of marble.In some of the Early Ottoman minbars, it called our attention that the western side of the minbars areless decorated compared to the eastern sides due to being less exposed to people. The eastern side of the minbarsof mosques of Bayezid II and Mehmed Pasa in Amasya, Gazi (Ghazi) Ömer Bey Mosque in Malkara, Bayezid IIMosque in Edirne and Orta Hisar Mosque in Trabzon are decorated in much more elaborate manner.Of the monuments where the minbars we have studied are, 13 have inscription of construction. Five ofthe minbars have inscription of production and two of them contain inscription of the artisan.