Lise öğretmenlerinin, yöneticilerinin hizmetkâr liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile örgütsel güçlendirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between high school teachers' perceptions of administrators' servant leadership behaviors and organizational empowerment levels
Yazar: TEVFİK AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN SERİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hizmetkar liderlik = Servant leadership ; Okul yöneticileri = School administrators

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; lise öğretmenlerinin, yöneticilerinin hizmetkar liderlik
davranışlarına ilişkin algıları ile örgütsel güçlendirme düzeyleri arasındaki ilişkinin
incelenmesidir. Öğretmenlerin, okullarındaki yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışlarına
ilişkin algılarının ve örgütsel güçlendirme düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, yaş, branş,
mesleki kıdem, öğrenim durumu, görev yapılan okul türü değişkenleri bakımından anlamlı
olarak farklılaşıp farklılaşmadığı da bu araştırmada incelenmiştir. Araştırmada genel tarama
modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022–2023
eğitim - öğretim yılında İstanbul ilinin Kartal, Maltepe, Pendik, Bahçelievler, Avcılar,
Bağcılar, Beşiktaş, Başakşehir ve Üsküdar ilçelerindeki resmi liselerde görev yapan
öğretmenler, örneklemini ise çalışmaya gönüllü olarak katılan 632 öğretmen oluşturmaktadır.
Araştırma için örneklemin belirlenmesinde oransız küme örnekleme (oransız grupça
örnekleme) yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Hizmetkâr Liderlik Ölçeği ve Öğretmenlerin
Davranışsal Açıdan Güçlendirilmesi Ölçeği ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde
alt boyutlu değişkenlerin demografik özelliklere göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp
farklılaşmadığı tek yönlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) testi ile, okul
müdürlerinin hizmetkar liderliği ve örgütsel güçlendirme arasındaki ilişki Pearson Korelasyon
Analizi ile, hizmetkar liderliğinin örgütsel güçlendirmeyi yordama düzeyi determinasyon
katsayısı ile sınanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik
davranışlarına dair algı düzeyleri ve davranışsal açıdan güçlendirilme düzeyleri yüksektir.
Öğretmenlerin okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışlarına dair algılarının cinsiyet
ve mesleki kıdeme göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı, medeni durum, yaş, branş, öğrenim
durumu, görev yapılan okul türü değişkenlerine göre ise farklılaşmadığı tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin davranışsal açıdan güçlendirilme düzeylerinin ise cinsiyete, yaşa ve mesleki
kıdeme göre farklılaştığı, medeni durum, branş, öğrenim durumu, görev yapılan okul türü
değişkenlerine göre ise farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, lise öğretmenlerinin
yöneticilerin hizmetkar liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile davranışsal açıdan
güçlendirilme düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki bulunmaktadır. Lise
öğretmenlerinin yöneticilerin hizmetkar liderlik davranışlarına ilişkin algı düzeyleri
yükseldikçe davranışsal açıdan güçlendirilme düzeyleri de yükselmektedir. Hizmetkar liderlik
algısı, davranışsal güçlendirilme düzeyindeki değişimin %76'sını açıklamaktadır.
Yöneticilerin hizmetkar liderlik davranışları, öğretmenlerin davranışsal güçlendirilme
düzeylerini önemli ölçüde etkilemektedir. Araştırma bulguları ilgili alan yazın ile tartışılmış
ve bu doğrultuda önerilerde bulunulmuştur.
Ağustos 2024 , 112. sayfa.
Anahtar kelimeler: okul yöneticisi, hizmetkar liderlik, örgütsel güçlendirme

Abstract:
The main purpose of this research is; The aim of this study is to examine the
relationship between high school teachers' perceptions of their administrators'
servant leadership behaviors and their levels of organizational empowerment. This
research also examined whether teachers' perceptions of the servant leadership
behaviors of their school administrators and their levels of organizational
empowerment differ significantly in terms of gender, marital status, age, branch,
professional seniority, educational background, and type of school where they work.
The relational screening model, one of the general screening models, was used in
the research. The population of the research consists of teachers working in public
high schools in Kartal, Maltepe, Pendik, Bahçelievler, Avcılar, Bağcılar, Beşiktaş,
Başakşehir and Üsküdar districts of Istanbul in the 2022-2023 academic year, and
the sample consists of 632 teachers who voluntarily participated in the study.
Disproportionate cluster sampling (disproportionate group sampling) method was
used to determine the sample for the research.
Research data was obtained through the Personal Information Form, Servant
Leadership Scale and Teachers' Behavioral Empowerment Scale. In the analysis of
the data obtained, whether the sub-dimensional variables differ significantly according to demographic characteristics was determined by one-way multivariate
analysis of variance (MANOVA) test, the relationship between school principals'
servant leadership and organizational empowerment was determined by Pearson
Correlation Analysis, and the predictive level of servant leadership on organizational
empowerment was determined by the coefficient of determination. has been tested.
According to the research findings, teachers' perception levels of school
administrators' servant leadership behaviors and their behavioral empowerment
levels are high. It was determined that teachers' perceptions of school
administrators' servant leadership behaviors differ significantly according to gender
and professional seniority, but do not differ according to marital status, age, branch,
education level, and type of school where they work. It has been determined that
teachers' behavioral empowerment levels differ according to gender, age and
professional seniority, but do not differ according to marital status, branch, education
level and type of school where they work. Additionally, there is a high positive
relationship between high school teachers' perceptions of administrators' servant
leadership behaviors and their level of behavioral empowerment. As high school
teachers' perception levels of administrators' servant leadership behaviors increase,
their level of behavioral empowerment also increases. The perception of servant
leadership explains 76% of the variation in the level of behavioral empowerment.
The servant leadership behaviors of administrators significantly affect the behavioral
empowerment levels of teachers. The research findings were discussed with the
relevant literature and suggestions were made accordingly.
Keywords:School administrators,Servant leadership, organizational empowerment