Kırmızı ette fiyat oynaklığı ve tüketici davranışları
Price fluctuations in red meat and consumer behaviors
Yazar: MERVE AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN ÇİÇEK
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kırmızı et fiyatlarında dönemsel ve bölgelerarası farklılıklar olduğu bilinmekte ve zaman zaman ülke gündeminde önemli bir yer tutmaktadır. "Kırmızı Ette Fiyat Oynaklığı ve Tüketici Davranışları" isimli bu çalışmada kırmızı et fiyatlarında yaşanan değişimler belirlenmiş, birçok yönüyle tüketici davranışları araştırılmıştır. Çalışmanın makro boyutunda Dünya'da ve Türkiye'de kırmızı ete ilişkin veriler uzun dönemli olarak incelenmiş ve yakın geleceğe ilişkin projeksiyonlar oluşturulmuştur. Mikro boyutta iseTR83 Bölgesi'nde 482 hane halkı ile yüz yüze yapılan görüşmeler sonucu elde edilen anket verilerinden yararlanılmıştır.  Gelir gruplarına göre farklılık göstermekle birlikte kırmızı et tüketim miktarı üzerinde en etkili faktörün fiyat olduğu belirlenmiştir. Araştırmada fiyata ilişkin tespitlerin yanı sıra tüketicilerin satın alma yeri tercihinin belirlenmesinde binary logit model kullanılmış ve alışveriş kolaylığı, tüketim miktarı, eğitim düzeyi ve kredi kartı kullanımının tercih yeri belirlemede etkili olduğu ortaya konulmuştur. Türkiye ve bölgesel bazda koyun ve dana etine ilişkin fiyat oynaklığının tespitinde ise ARCH/GARCH modellerinden faydalanılmıştır. Buna göre herhangi bir şok karşısında koyun eti fiyatlarında kısa vadeli ama şiddetli oynaklığın yaşandığı, dana eti fiyatlarında ise uzun vadeli ve nispeten düşük şiddetli oynaklığın olduğu belirlenmiştir. Kırmızı et fiyatlarındaki oynaklığın giderilmesine yönelik izlenecek politikalara ihtiyaç duyulmaktadır. Arz ve talebe yönelik mevcut politikaların geliştirilmesi yoluyla kırmızı et tüketiminin beklenilen düzeye ulaşabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
It has been known that red meat prices have periodic and regional fluctuations and they occupy the public agenda. In the present study entitled "Price Fluctuations in Red Meat and Consumer Behaviors", fluctuations in red meat prices were determined and many aspects of consumer behaviors in this respect were investigated. At macro level, long term price levels in the world and in Turkey were investigated and projections were made for near future. At micro level, on the other hand, a face-to-face questionnaire study was carried out on 482 households in TR83 region. The most important factor in fluctuations of red meat consumption was its price, but this fact varied in different income groups. In addition to price considerations, binary logit model was used to determine purchasing place preferences of consumers. It was revealed that convenience of shopping, amount of consumption, education level and use of credit cards were also important in determining the place of meat purchasing. ARCH/GARCH models were used to determine price fluctuations of lamb and beef prices both in Turkey and in the region. Based on the results, it was found that in the face of a shock a short term but intense fluctuations could arise in lamb prices, while beef prices had long term and relatively less intense fluctuations. Policies are needed to eliminate price fluctuations in red meat prices. It was concluded that red meat consumption could reach to expected levels through improvement of the current policies towards supply and demand.