Prediyabetik hastalarda serum zonulin düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum zonulin levels in prediabetic patients
Yazar: NESRİN SAİTOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. HAFİZE UZUN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, prediyabetik hastalarda zonulin ve lipopolisakkarid (LPS) düzeylerinin ilişkisinin incelenmesi ve oral glukoz yüklemesi ile oluşturulan akut hiperglisemik stresin bağırsak geçirgenliğinin göstergesi olarak zonulin düzeyleri üzerine etkisinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve yöntem: Amerikan Diyabet Derneği (ADA) kriterlerine göre; oral glukoz tolerans testi (OGTT) sonuçları baz alınarak kontrol (n:40), prediyabet grup (n: 56) olarak bozulmuş açlık glukozu (BAG) (n: 36) / bozulmuş glukoz toleransı (BGT)+BAG (n: 20) ve tip 2 diabetes mellitus (T2DM) (n: 45) grupları oluşturuldu. Oral glukoz yüklemesinden önce ve yüklemenin ikinci saatinde alınan kan örneklerinde zonulin ve LPS düzeyleri ELISA yöntemi ile belirlendi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak değerlendirildi. 
Bulgular:Serum zonulin ve LPS bazal değerleri açısından kontrol ve prediyabet grupları arasında anlamlı farklılık saptanmaz iken T2DM grubunda hem kontrol hem de prediyabet grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). Glukoz yüklemesi sonrasında prediyabet grubunda kontrol grubuna göre zonulin ve LPS düzeyleri (sırasıyla p<0,01, p<0,05) anlamlı olarak arttı. Glukoz yüklemesi sonrasında BAG ve BGT+BAG grubunda, T2DM grubuna, göre zonulin ve LPS düzeyleri (sırasıyla p<0,001, p<0,001; p<0,001, p<0,001) anlamlı olarak düşük bulundu. Prediyabetiklerde açlık zonulin düzeyleri ile 2. saat zonulin (r=0,727, p<0,001), açlık LPS (r=0,555, p<0,001) ve 2.saat LPS (r=0,567, p<0,001) arasında pozitif korelasyon saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları prediyabetik dönemde zonulin ve LPS düzeylerinin yükselmesinin ve aralarındaki korelasyonun bağırsak geçirgenliğinin başladığını ancak istatistiksel olarak değişmediğini düşündürmektedir. Akut hiperglisemi ise prediyabetik kişilerde zonulin ve LPS up-regülasyonunun bağırsak fonksiyonlarını etkileyebileceği görüşüne vardık. Sonuçlarımız aynı zamanda bağırsakların glukoz regülasyonunda ve diyabet patogenezinde anahtar rol oynayabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Prediyabet, diabetes mellitus, bağırsak geçirgenliği, zonulin, lipopolisakkarid

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to investigate the relationship between lipopolysaccharide (LPS) and zonulin levels and also to show the effect of acute hyperglycemic stress through oral glucose tolerance testing on zonulin levels as an indicator of intestinal permeability in pre-diabetic patients.
Material and Methods: Four groups have been constituted in according to criteria of American Diabetes Association (ADA) by taking oral glucose tolerance test results: control group (n:40), prediabetic group (n:56) which is divided into two subgroups of impaired fasting glucose group (IFG) (n:36)/ impaired glucose tolerance (IGT) + IFG (n:20) and lastly type 2 diabetes mellitus (T2DM) (n:45) group. The blood samples which obtained before the OGTT and blood samples obtained 2 hour after the the test were analyzed for serum zonulin and LPS levels via using ELISA. Statistical significance was evaluated to be p<0.05.
Results: Serum zonulin and LPS levels were not significantly different between prediabetes and control group. On the contrary, the zonulin and LPS levels were found to be significantly higher in T2DM group compared to both prediabetic and control group (p<0.001). After glucose challange test, zonulin and LPS levels were significantly higher in prediabetes group compared to control group (p<0.01 and p<0.05, respectively). After glucose challenge test, the zonulin and LPS levels were significantly lower IFG and IFG+IGT groups compared to T2DM group (p<0,001, p<0,001 and p<0,001, p<0,001; respectively). A positive correlation was detected between fasting zonulin levels and 2 hour zonulin (r=0,727, p<0,001), fasting LPS (r=0,555, p<0,001) and 2 hour LPS levels (r=0,567, p<0,001) in prediabetic group.
Conclusion: The results of increase in zonulin and LPS levels and the positive correlation between these levels during prediabetic period contemplates that the intestinal permeability has started however statistically has not changed. It was deduced that during acute hyperglycemia and on prediabetic patients, the up-regulation of zonulin and LPS level might affect intestinal functions. Our study also indicates that the intestines might play a key role in upregulation of glucose and pathogenesis of diabetes.
Key words: Prediabetes, diabetes mellitus, intestinal permeability, zonulin, lipopolysaccharide