Duygusal ifade eğitimi programının üniversite öğrencilerinin aleksitimi ve yalnızlık düzeylerine etkisi
The effect of emotional expession of educational program upon alexithymia and loneiness level of universty students
Yazar: RECEP KOÇAK
Danışman: PROF.DR. ÜSTÜN DÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ifade eğitimi programı = Emotional expression education program ; Eğitim psikolojisi = Education psychology

Özet:
ÖZET DUYGUSAL İFADE EĞİTİMİ PROGRAMININ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ALEKSİTİMİ VE YALNIZLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ KOÇAK Recep Doktora, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Arabilim Dalı (Psikolojik Danışma ve Rehberlik Programı) Tez Danışmanı: Prof. Dr. Üstün DÖKMEN XİV - 266 s. Bu araştırmada, duygusal ifade eğitimi programının üniversite öğrencilerin aleksitimi ve yalnızlık düzeylerine etkisi incelenmiştir. 2001-2002 öğretim yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi 3. sınıfında okuyan öğrenciler bu araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Araştırma Okul Öncesi Öğretmenliği, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği programlarının 3. sınıflarında öğrenim gören; aleksitimi ve yalnızlık düzeyleri yüksek olan öğrenciler arasından yansız olarak seçilmiş 30 denekle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu (split plot) deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada 15 kişilik deney grubun yanısıra, Howthome etkisini kontrol etmek amacıyla 15 denekli plasebo kontrol grubu oluşturulmuştur. Bu grupla aleksitimi ve yalnızlıkla ilişkisiz 3 oturumluk etkinlik gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından aleksitimik bireylere yönelik olarak geliştirilen "duygusal ifade eğitimi grup programı" ağırlıklı olarak bilişsel davranışçı merkezli olup etkileşime dayalı sağaltım (iyileştirme), eğitici ve destekleyici öğeler içeren yaşantıya yönelik drama ve oyunlara yer verilerek hazırlanmış bir paket programıdır.Araştırmanın temel amacı hazırlanan duygusal ifade eğitimi programının öğrencilerin aleksitimi ve yalnızlık düzeylerini azaltmada etkili olup olmadığını test etmektir. Bu nedenle araştırmanın bağımsız değişkeni deney grubuna uygulanan eğitim programıdır: Bağımlı değişkeni ise öğrencilerin aleksitimi ve yalnızlık düzeyleridir. Araştırma sürecinde deneysel işlem olarak uygulanan duygusal ifade eğitimi programı; 11 oturumluk olup oturumları her hafta 2 saat kadar sürmüştür. Öntest ve sontest olarak üyelere aleksitimik düzeyleri ölçmek için Toranto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ) ve yalnızlık düzeylerini ölçmek için ise UÇLA Yalnızlık Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonunda öntest-sontest kontrol gruplu (2x2'lik) deneysel desenler için etkili bir yöntem olan kovaryans analizi (ANCOVA) uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öntest aleksitimi ve yalnızlık puanlarına göre deney ve kontrol gruplarının sontest aleksitimi (TAÖ) ve yalnızlık (UCI_A) puanları arasında denemelere bağlı olarak.001 düzeyinde anlamlı farklılık olduğu anlaşılmıştır. [F(1-27)=30.69, P<001 ve F (1-27)= 15.607, P<001]. Yani yapılan deneysel işleme bağlı olarak deney grubundaki öğrencilerin aleksitimi ve yalnızlık puanları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha çok azalmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan duygusal ifade eğitimi programının etkisinin uzun süreli (zaman etkisinden bağımsız) olup olmadığını test etmek amacıyla 4,5 ay sonra izleme ölçümleri yapılarak t-testi uygulanmıştır. Analiz sonucunda hem deney grubunun aleksitimi (TAÖ) ve UÇLA yalnızlık sontest ve izleme testi puanları arasında, hem de kontrol grubunun aleksitimi (TAÖ) ve UÇLA yalnızlık sontest puanları ile izleme testi puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak uygulanan "Duygusal İfade Eğitimi Grup Programı'nın öğrencilerin aleksitimi ve yalnızlık düzeylerini azaltmada etkili olduğu ve bu etkinin uzun süreli olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen tüm bu bulgular bilimsel kaynaklar ışığında yorumlanarak tartışılmış ve bazı öneriler yapılmıştır.

Abstract:
vıı SUMMARY THE EFFECT OF EMOTIONAL EXPESSION OF EDUCATIONAL PROGRAM UPON ALEXITHYMIA AND LONELINESS LEVEL OF UNIVERSITY STUDENTS KOÇAK Recep PhD, Department of Psychological Services in Education (Program of Psychological Counseling at Guidance) Adviser: Üstün DÖKMEN, PhD., a Professor of Psychological Counseling and Guidance Program. XİV - 266 p. In this research the effect of "Emotional Expression of Educational Group Program" upon alexithymia and loneliness levels of university students was examined. The students in the Faculty of Educational Science of Ankara University in 2001-2002 academic year consist of the population of this study. The research was carried out with a sample of 30 students, randomly selected among the third grade students whose alexithymia and loneliness level were high, from the programs of Mental Handicapped Teacher's Degree, Guidance and Psychological Counseling, Social Studies Teacher's Degree, Elementary Teacher's Degree, Preschool Teacher's Degree and Computer and Teaching Technologies Teacher's Degree. The design of the research is pretest-posttest with controlled group, split-plot. In the research besides experimental group with 15 samples, in order to control Hawthorne effects plasebo control group (15 samples 3 group session activity which are unrelated with alexithymia and loneliness) was performed. "The Group Program of Emotional Expression Education" was developed for alexithymia individual by the researcher. The program designed as remedial, encounter, didactic and including several dramas and plays package program is based on weightily cognitive-behavioral approach.vııı The main purpose of this research is to test whether The Emotional Expression of Educational Group Program effective reducing the alexithymia and loneliness level of students or not. So that, the independent variable of the research is the program which was performed only experimental group; dependent variables of the research are alexithymia and loneliness level of students. The Emotional Expression of Educational Group Program which is used as an experimental operation was carried out in 1 1 group session once a week and the group session was almost two hours long. As a pretest and posttest, in order to measure alexithymia level Toronto Alexithymia Scale (TAS) and in order to measure loneliness level UCLA Loneliness Scale were applied. At the and of the research for the data analyses the analysis of covariance (ANCOVA) which is the most effective statistical technique for pretest-posttest with controlled group experimental design was preferred. As a result of the analyses it is found that according to pretest scores of alexithymia and loneliness there is a meaningful difference between posttest scores of alexithymia and loneliness of both scores of alexithymia and loneliness of both experimental and control group, sample at. 001 level. Inotherwords depending on the experimental operation the alexithymia and loneliness level of experimental group's sample reduced at significant level (p<.001) compere to plasebo control group. [F(1-27)=30.69, P<.001 ve F (1-27)= 15.607, P<001]. This reduction occurred because of The Emotional Expression of Educational Group Program. Beside this in order to test the program's reducing effect an alexithymia and loneliness is long lasting, compared differences between both experimental and control group's posttest scores and following-up test (at a 4,5 mount) scores. The data analyzed by paired samples t-test. The result indicated that there is no meaningful difference between posttest and following-up test scores of alexithymia of both experimental and control group. And also there is no significant difference between posttest and following-up test scares of loneliness of both experimental and control group. Consequently it is to say that the Emotional Expression of Educational Group Program is effective in reducing the alexithymia and loneliness levels of students. And this effect is in long term. The finding of the research have been interpreted and discussed in the light of the literature and some suggestions were made.