Tüberkülozla ilgili stigma (TİS) ölçeği'nin Türk toplumu için geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
The research of the vali̇di̇ty and credi̇bi̇li̇ty of sti̇gma scales related to tuberculosi̇s
Yazar: EMEL KÜÇÜK ŞAPCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYNUR ESEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZETTÜBERKÜLOZLA İLGİLİ STİGMA (TİS) ÖLÇEĞİ'NİN TÜRK TOPLUMU İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİNİN İNCELENMESİEmel KÜÇÜK Yüksek Lisans Tezi, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim DalıTEZ YÖNETİCİSİ: Prof. Dr. Aynur ESENTemmuz 2012, 130 SayfaBu çalışma Güney Tayland'da 2008 yılında Annalies Van Rie, Sohini Sengupta ve ark. Tarafından geliştirilen ?Tuberculosis Releated Stigma Scales- Tüberkülozla İlgili Stigma (TİS) Ölçeği?'nin, Türk toplumundaki sağlıklı ve tüberkülozlu (TB) bireylere uyarlanarak geçerlik ve güvenirliğini ölçmek amacıyla yapılmış metodolojik bir çalışmadır.TİS Ölçeği sağlıklı ve TB'li bireyler ile ilgili olmak üzere iki bölümden oluştuğu için geçerlik ve güvenirlik çalışmasında örneklem sayısını, madde sayısının 10 katı dikkate alınarak 110 sağlıklı ve 120 TB'li birey olmak üzere toplam 230 birey oluşturmuştur. Araştırmanın veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından her iki bölüm için oluşturulmuş 14'er sorudan oluşan Birey Tanıtım Formu ve TİS Ölçeği (Tuberculosis Releated Stigma Scalas) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde geçerlik ? güvenirlik analizleri, faktör analizi, varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.TİS Ölçeği'nin (Tuberculosis Releated Stigma Scalas) Türk toplumu için geçerlik ve güvenirliği yüksek bulunmuştur (Cronbach Alpha=0,87). Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin sağlıklı bireyler ile ilgili bölümünden bir sorunun, TB'li bireylerden ise 2 sorunun çıkarılması uygun görülerek her iki bölümün 10'ar sorudan ve 2'şer faktörden oluştuğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen faktörler kapsadıkları soruların özelliklerine göre adlandırılmıştır.Çalışma sonuçlarına dayalı olarak TİS Ölçeği'nin (Tuberculosis Releated Stigma Scalas) ülkemizde TB ile ilgili stigmayı ölçmek için kullanılması, farklı ve daha fazla örneklem gruplarıyla çalışmanın tekrarlanması, örneklem gruplarının sosyo-demografik özellikleri ile aldıkları stigma puanlarının karşılaştırılması, zamana göre değişmezlik psikometrik özelliği kullanılarak stigma puanlarının karşılaştırılması ve TB stigmasına yönelik müdahale stratejileri geliştirilmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, Stigma, Ölçeke-mail: emelce_kucuk@hotmail.com

Abstract:
ABSTRACTTHE RESEARCH OF THE VALİDİTY AND CREDİBİLİTY OF STİGMA SCALES RELATED TO TUBERCULOSİSEmel KÜÇÜK Master Thesis in Department of Internal Medical NursingSupervisor: Prof. Dr. Aynur ESENJuly 2012, 130 pagesThis is a methodologic project which was improved by Annalies Van Rie, Sohini Sengupta and their friends in 2008 in Thailand. This methodologic project was made for measuring the validity and the credibility of Stigma Scales about Tuberculosis by applying it on the individuals who are healthy and have tuberculosis.Tuberculosis Releated Stigma Scale(TIS) consists of two parts, therefore the number of examples in the validity and credibility Project was made up of 230 people whom 110 of them are healthy and 120 of them have tuberculosis considering the 10 times of material amount. In the data collecting process of the research, 14 question Individual displaying form and Tuberculosis Releated Stigma Scalas was used. In the evaluation of the research datas, validity-credibility analysis, factor analysis, variance and corelation analysis were used.TIS Scale?s validity and credibility was considered highly for the Turkish population. (Cronbach Alpha=0,87). As a result of the factor analysis, one question from the part about healthy individuals and two questions from the part of people who have tuberculosis were eliminated. It is decided that both parts consisted of 10 questions and 2 factors. The factors which were found were named depending on the questions that they involved.Depending on the research results, it is suggested that TIS scales be used for measuring the stigma which is about tuberculosis, the Project be repeated with more examples, the example groups? socio-demographic features be compared to the stigma points they got, the stigma points be compared by using the non-changing psychometric feature and that intervention strategies be developed which are intended for the Tuberculosis stigma.Key words: Tuberculosis, Stigma, Scalese_mail: emelce_kucuk@hotmail.com