Konuşmaya istekli olan ve olmayan ortaokul öğrencilerinin görüş ve düşüncelerinin incelenmesi
An examination of the views and opinions of middle school students who are willing and unwilling to speak
Yazar: KEREM ÖZEN
Danışman: PROF. DR. SELİM EMİROĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İletişim = Communication

Özet:
Konuşma, anlama ile anlaşma arasındaki köprüyü inşa eden temel dil becerisidir. İnsanlar konuşarak duygu, düşünce, hayal ve isteklerini karşı tarafa iletirler. Sağlıklı bir iletişim için konuşma becerisinin geliştirilmesi gerekir. Türkçe öğretiminin temel amaçlarından biri konuşma becerisinin geliştirilmesidir. Bu dil becerisinin sağlıklı bir şekilde geliştirilebilmesi için bireyin kendini bu konuda rahat ve istekli hissetmesi önemlidir. Bireyin konuşmaya karşı olumsuz görüş ve düşünceleri varsa bu beceriyi geliştirme konusunda birey güçlükler yaşayabilir. Günlük hayatın önemli bir kısmı konuşmayla geçer. Bireyin diğer insanlar üzerinde oluşturacağı etki, konuşma becerisini ne oranda geliştirdiğiyle doğru orantılıdır. Konuşma, dinleme becerisiyle elde edilen, ailede geliştirilen ve okulda sistemli bir hale getirilmeye çalışılan temel iletişim becerisidir. Özellikle okul ortamında konuşmanın önemli bir yeri olup konuşma becerisi gelişmiş bir öğrencinin hedeflerine daha kolay ulaştığı görülür. Kendini ifade edemeyen ve düşüncelerini tam olarak ortaya koyamayan öğrencilerin çeşitli problemler yaşadığı bilinmektedir. Konuşmaya istekli ve bu konuda rahat olan öğrencilerle sınıf ortamında konuşmayan, konuşmaya istekli olmayan ve çekimser davranan öğrencilerin görüş ve düşünceleri incelenmelidir. Bu amaçla 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Ümraniye ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 112 öğrencinin görüş ve düşüncesine başvurulmuş ve bunlar cinsiyet ve sınıf değişkenleriyle birlikte incelenmiştir. Konuşmaya istekli, sınıfta söz alan ve konuşan öğrencilerle genellikle sınıfta sessiz kalan, konuşmayan ve konuşma isteği duymayan öğrenciler, öğretmen görüşleri ve gözlemleri sonucu tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin konuşmayla ilgili görüş ve düşüncelerinin incelenmesini ve konuşmaya istekli olmayan öğrencilerin konuşma kaygılarını tespit etmeyi amaçlayan bu araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntemden faydalanılmıştır. Çalışma karma bir araştırma olup fenomenoloji çalışması desenindedir. Araştırmanın nitel verileri, konuşmaya istekli olan ve olmayan ortaokul öğrencilerinin yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan "Sınıfta konuşmaya istekli olmanın, derslerde söz alıp konuşmanın sebebi nedir?" ve "Sınıfta, daha çok sessiz kalmanın, konuşma isteği duymamanın sebebi nedir?" açık uçlu sorularına verdikleri cevaplarla elde edilmiştir. Öğrencilerin görüşleri yazılı olarak kaydedilmiştir. Katılımcıların belirttiği düşünceler, içerik analiziyle incelenmiş; tema, kategoriler ve kodlar şeklinde sınıflandırılmıştır. Konuşmaya istekli olan grubun olumlu; sessiz ve çekimser kalan grubun ise olumsuz görüş ve düşüncelere sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin konuşmaya karşı istekli olmalarının ve istekli olmamalarının üzerinde dil kullanımı, bilgi birikimi, kendilerini algılayış biçimleri, konu ve ortamın etkili olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Çalışmada sınıf ve cinsiyete göre belirgin bir fark olmadığı görülmüştür. Araştırmanın nicel verilerini konuşmaya istekli olmayan 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin Konuşma Kaygısı Ölçeğine verdikleri cevaplar oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde istatistik programı SPSS Paket Programı'nın 25.0 versiyonu kullanılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlardan hareketle değerlendirmeler yapılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Konuşma, konuşma becerisi, konuşma eğitimi, iletişim,  konuşmaya istekli olma, konuşmaya istekli olmama, konuşma kaygısı, Türkçe eğitimi.

Abstract:
Speaking is the basic language skill that transforms understanding into agreement. By speaking, people convey their feelings, thoughts, dreams and wishes to the other person. In order for a healthy communication to be realized, speaking skill should be developed. One of the core objectives of Turkish language teaching is the development of speaking skills. For this language skill to be developed in a healthy way, it is important that the individual feels comfortable and willing to do so. If an individual has negative opinions and thoughts about speaking, he/she may experience difficulties in developing this skill. A significant part of daily life is spent in speaking. The impact of an individual on other people is directly proportional to the extent to which he/she develops speaking skills. Speaking is the primary communication skill that is acquired through listening skills, developed at home and tried to be systematized at school. Speaking has an important role especially in the school environment and it is seen that a student with developed speaking skills reaches his/her goals more easily. It is known that students who cannot express themselves and cannot clearly state their thoughts encounter various problems. It is necessary to examine the views and opinions of students who are willing and comfortable to speak and those who do not speak in the classroom environment, who are reluctant and hesitant to speak. In this context, the views and opinions of 112 students studying at a Middle School in Umraniye district of Istanbul province in the 2021-2022 academic year were consulted and these were analyzed depending on gender and grade variables. The students who are eager to speak, who take the floor and speak in the classroom and the students who are usually silent in the classroom, who do not speak and do not want to speak were identified based on teacher opinions and observations. In this research, which aims to examine the views and thoughts of middle school students about speaking and to determine the speaking anxiety of students who are not willing to speak, mixed methodology, in which qualitative and quantitative methods are employed together, was employed. The research is a mixed methods research and has a phenomenological research design. The qualitative data of the research were obtained from the answers of the middle school students who were willing to speak and those who were not willing to speak to the open-ended questions in the semi-structured interview form, "What is the reason for your willingness to speak in the classroom, to take the floor and speak in the lessons?" for the students who were willing to speak, and "What is the reason for your silence and lack of desire to speak in the classroom?" for the students who were generally silent and did not speak. Students' opinions were recorded in writing. The thoughts put forward by the participants were analyzed by content analysis technique and classified as themes, categories and codes. It was found that the group who were willing to speak had positive opinions and thoughts, while the group who remained silent and abstained had negative opinions and thoughts. It was found that language use, accumulation of knowledge, self-perception, subject and environment were effective on students' willingness or reluctance to speak. In the research, it was seen that there was no significant difference in terms of grade and gender. The quantitative data of the research consisted of the responses of Grade 7 and 8 students who were not willing to speak to the Speaking Anxiety Scale. The statistical program SPSS Package Program version 25.0 was used to analyze the quantitative data of the research. Based on the results, assessments and various recommendations were made.
Keywords: Speaking, speaking skill, speaking education, communication, willingness to speak, reluctance to speak, speaking anxiety, Turkish education.