Diyabetik hastalarda tıbbi ve sosyal faktörlerin yaşam kalitesine etkisi
The effects of medical and social factors on quality of life in diabetic patients
Yazar: RIZA ÇITIL
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Sosyal faktörler = Social factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalısmada, Kayseri il merkezindeki birinci basamak sağlık kuruluslarınabasvuran diyabetik hastalarda tıbbi ve sosyal faktörlerin yasam kalitesine etkisinindeğerlendirilmesi amaçlanmıstır.Gereç ve Yöntem: Diyabet grubuna; herhangi bir nedenle sağlık ocağına basvuran,kendisinde diyabet olduğunu ifade eden, 30 yas ve üzeri 294 birey; kontrol grubunaise herhangi bir nedenle sağlık ocağına basvuran, kendisinde diyabet olmadığınıbelirten, 30 yas ve üzeri aynı sayıda birey alındı.Diyabetik hastalara sosyodemografik ve diyabetle ilgili sorular içeren anket, kontrolgrubuna ise sosyodemografik ve sağlıkla ilgili diğer özelliklerine iliskin sorulariçeren anket uygulandı. Her iki gruba da SF?36 yasam kalitesi ölçeği uygulandı.Ayrıca tüm diyabetli hastaların HbA1c ölçümleri yapıldı. Diyabet ve kontrolgruplarındaki hastaların SF-36 yasam kalitesi puanları ile sosyodemografiközellikleri, diyabet ve sağlıkla ilgili diğer özellikleri karsılastırıldı.Bulgular: Diyabet grubunda kadın-erkek dağılımı esit, yas ortalaması 57.6±9.7 yıl,ortalama diyabet süresi 6.8±6.2 yıl ve HbA1c değerleri ortalaması 7.79±1.69'dur.Hastaların %45.9'unun metabolik kontrolü kötü, %29.3'ünün sınırda, %24.8'inin iyiolarak değerlendirildi. Diyabetik hastalarda yasam kalitesi, kontrol grubuna göredaha düsüktür. Diyabetli kadınlarda yasam kalitesi, erkeklere göre istatistiksel açıdanönemli sekilde daha düsüktür (p<0.01). HbA1c ile fiziksel rol haricinde bütünboyutlar arasında negatif yönde iliski olup, genel sağlık ve fiziksel fonksiyonellikboyutlarında aradaki iliski anlamlıdır (p<0.05).Sonuç: Yasam kalitesi; diyabetlilerde diyabet olmayanlara göre, kadın diyabetlilerdeerkeklere göre, metabolik kontrolü kötü olanlarda sınırda ve iyi olanlara göre dahakötüdür. Diyabetli bireylerde yasam kalitesini etkileyen çok sayıda tıbbi ve sosyalfaktör olup, hem hastalar hem de sağlık personeli bu konuya gereken önemivermelidir.Anahtar kelimeler: Diyabet, HbA1c, SF-36, yasam kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effects of medical and social factorson the quality of life of diabetic patients who apply primary health centers in theprovincial center of Kayseri.Materials and Methods: A total of 294 diabetic patients who are 30 years of ageand over and referred to a health centre were taken into the diabetic group, whereasof the control group includes 294 nondiabetic patients who are 30 years of age andover and referred to a health centre.For diabetic patients a questionnaire containing questions about diabetes and sociodemographiccharacteristics of the patients was applied, and for nondiabetic patientsa questionnaire containing questions about socio-demographic and other healthrelated features of the patients was applied. The Short Form 36 (SF-36) instrumentadministered in both groups was used to measure quality of life. Additionally,HbA1c levels of all diabetic patients were measured. Score of the diabetic patientsand nondiabetic patients maintained by the SF-36, compared with the characteristicsof socio-demographic, diabetic and related to other features of health in patients.Results: In diabetic group, the numbers of male and female cases were equal, meanage was 57.6±9.7 years, mean duration of diabetes was 6.8±6.2 years and mean ofHbA1c values was 7.79±1.69. Metabolic regulation was poor in 45.9%, intermediatein 29.3% and good in 24.8% of the patients. The quality of life in diabetic patientswas lower than control group. The quality of life in female diabetic patients wassignificiantly lower than males (p<0.01). A negative correlation was found betweenHbA1c levels and all dimensions except role physical dimension, the relationshipwas significiant in general health and physical functioning dimensions (p<0.05).Conclusion: Quality of life was lower in diabetic patients than non-diabetics, indiabetic females than male diabetic males, in patients with poor metabolic regulationthan intermediate and good metabolic regulation. There are many medical and socialfactors affecting the quality of life in diabetic patients. Both the patients and healthprofessionals should attach importance to this subject.Key words: Diabetes mellitus, HbA1c , Quality of life, SF-36