Kargo şirketlerinde nakliye aracı seçiminde kullanılan kriterlerin önemlerinin FUCOM ile analizi
Analysis of the importance of the criteria used in the selection of transport vehicles in cargo companies with FUCOM
Yazar: ŞEBNEM BİRDAL
Danışman: DOÇ. DR. ALPTEKİN ULUTAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: FUCOM = The Full Consistency Method ; Kargo acenteleri = Cargo agents ; Lojistik = Logistics ; Taşıma = Transport ; Taşımacılık = Transportation ; Ticari araçlar = Commercial vehicles ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Lojistik, güncel anlamını kazanmadan önce genellikle firmaların girdi ve çıktı unsurlarından bahsederken kullanılan ve aynı zamanda nakliye olarak da ifade edilen bir kavramdı.  Gün geçtikçe sahip olduğu bu dar anlamdan çıkarak, günlük hayatımızda yer edinmiş ve önemli bir role sahip olmuştur. Bu nedenle bu çalışmada lojistik sektörü ve lojistik sektörünün en önemli unsularından biri olan taşımacılık üzerinde durulmuştur. Küreselleşme ile birlikte her ticari kuruluş varlığını korumak için maliyet optimizasyonu yapmak zorunda kalmıştır. Bundan dolayı, bu çalışmada taşımacılığın en büyük maliyet unsurlarından olan nakliye aracı seçimi üzerinde durulmuştur. 
Doğru nakliye aracı seçiminin lojistik sektörü içerisinde en önemli dinamiklerden biri olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, kargo şirketlerinin hafif ticari nakliye aracı seçiminde hangi kriterlere daha fazla önem verdikleri saptanmaya çalışılmıştır. Kriterlerin önem seviyelerinin belirlenmesinde çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan the Full Consistency Method (FUCOM- Tam Tutarlılık Yöntemi) kullanılmıştır. Kriterlerin önemlerinin FUCOM ile analizi için gerekli olan veriler çalışma alanı olarak seçilmiş olan Sivas ilinde yer alan en büyük beş kargo şirketinin şube müdürlerinden elde edilmiştir. 
Bu çalışmada, 6 ana kriter ve bu ana kriterlere bağlı toplamda 18 alt kriter değerlendirilmiştir. FUCOM yönteminin bu veriler üzerinde uygulanması sonucunda, elde edilen bulgulara göre kargo şirketlerinde araç seçiminde kullanılan en önemli ilk üç kriter sırası ile yakıt tüketimi (0,113), markanın filoya uygunluğu (0,077) ve aracın sıfır km fiyatı (0,070) olarak bulunmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, en az önemli bulunan kriter ise kullanım kolaylığı olmuştur.
Nakliye aracı seçimi ile ilgili yerli literatürde yapılmış olan çalışma sayısının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışma, kargo şirketlerinin hafif ticari nakliye aracı seçiminde kullandıkları kriterleri ve bu kriterlerin önem ağırlıklarının analizi yapılırken, FUCOM yönteminin kullanıldığı ilk çalışma olarak literatürde yer alacaktır. Bu sebeplerden dolayı bu çalışma ile hem yerli hem de yabancı literatüre katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Logistics used to be a term that was commonly used when discussing the input and output elements of businesses, also known as transportation. It has gradually evolved from this narrow definition to play an important role and position in our daily lives. As a result, the logistics sector and transportation, which is one of the most important components of the logistics sector, will be the focus of this study. As a result of globalization, every business organization has to make cost optimization in order to maintain its existence. Therefore, the choice of transportation vehicle, which is one of the most expensive aspects of transportation, emphasized in this study.
One of the most important dynamics in the logistics industry, it is believed, is selecting the right transport vehicle. As a result, the purpose of this study was to determine which criteria cargo companies prioritize in the selection of light commercial transport vehicles. One of the multi-criteria decision making methods, the Full Consistency Method (FUCOM), was used to determine the significance levels of the criteria. The information required for the analysis of the importance of the FUCOM criteria was obtained from the five largest cargo companies in the province of Sivas, which was chosen as the study area.
6 main criteria and a total of 18 sub-criteria related to these main criteria were evaluated in this study. According to the results of applying the FUCOM method to these data, the most important three criteria used in vehicle selection in cargo companies are, respectively, fuel consumption (0.113), brand suitability for the fleet (0.077), and zero km price of the vehicle (0.070). According to the findings of the study, the least important criterion was ease of use.
The number of studies on the selection of transport vehicle in the domestic literature is limited. This will be the first study in the literature to use the FUCOM method to analyze the criteria used by cargo companies in the selection of light commercial transport vehicles and the importance of these criteria. For these reasons, it is anticipated that this research will contribute to both domestic and international literature.