Baş-boyun yassı hücreli kanserlerinde kromozom anomalilerinin araştırılması /
Yazar: KERİM ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ŞİRİN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Burun = Nose ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Karsinoma-yassı hücreli = Carcinoma-squamous cell ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Kulak = Ear

Özet:
ÖZET Baş-boyun bölgesi yassı hücreli kanserleri, tüm kanserlerin % 5'ini oluşturur. Bu bölge kanserlerinin %95'i yassı hücreli kanserlerdir. Baş-boyun bölgesi yassı hücreli kanserlerinin etiyoloj isinde; sigara, alkol, güneş ışığı, bazı virüsler ve bazı genetik değişiklikler rol oynar. Bu genetik değişiklikler kromozomal anomaliler, tümör süpresör genlerin kaybı ve onkojenlerm aktivasyonudur. Ayrıca kardeş kromatid değişimi (sister chromatid exchange =SCE ) oranlan da kanserlerde yükselir. Bu değişiklikler tümör dokusu kültüründe ve periferik kanla yapılan lenfosit kültürlerinde saptanabilir. Bu çalışmaya Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde baş-boyun bölgesi yassı hücreli kanseri tanısı konulmuş, 3'ü kadın, 29'u erkek 32 hasta alınmıştır. Hastalardan 2cc periferik kan alınmış ve kültüre edilerek kromozom anomalileri ve kardeş kromatid değişimi oranlan araştınlmıştır. Aynca tedavi amaçlı cerrahi uygulanan 22 hastadan kanser doku örneği alınıp kültüre edilerek kromozom anomalileri araştınlmıştır. Çalışma sonucunda; kromozomlarda yapısal ve sayısal olarak anomaliler saptanmıştır. Sayısal anomali olarak en sık poliploidiler, yapısal anomali olarak ise en çok sentromer anomalileri bulunmuştur. SCE oranlan ise kanserli hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Aynca sigara içenlerde SCE oranlan içmeyenlere göre belirgin olarak yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar yassı hücreli kanserlerin gelişiminde kromozomların rolü olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
SUMMARY Squamous cell carcinomas of head and neck makes up 5 % all cancers. 95 % of this region cancers are squamous cell carcinomas. Smoking, alcohol, sun rays, certain viruses and some genetic alterations play role in the etiology of squamous cell carcinomas of head and neck region. These genetic alterations are chromosomal anomalies, loss of the tumor suppressor genes and activating oncogenes. Sister chromatid exchange (=SCE) value is also elevated in cancers. These genetic alterations can be determined through tumor tissue cultures and peripheral blood lymphocytes culture. 3 of whom were female and 29 male, totally 32 patients diagnosed as squamous cell carcinoma of the head and neck at the Department of the otorhinolaryngology, Faculty of medicine, Atatürk University were included in this study. 2 cc peripheral blood samples were taken from the patients and these were analysed in order to search for chromosomal anomalies and sister chromatid exchange rates. In addition, carcinomaus tissue samples from 22 patients, undergone surgery for treatment, were taken in order to investigate chromosomal anomalies by analysing the samples. As a result of the study, structural and numerical anomalies were determined in chromosomes. As for numerical anomalies, polyploid were most frequent, and as for the structural anomalies; centromeric anomalies were most frequent. The SCE rates were found to be significant in patients with carcinoma compared to the control group. In addition, SCE rates were found to be significantly higher in smokers than those of non- smokers'. carcinomas. These result show that choromosomes may play role in the progression of squamous cell carcinomas.