Huzurevinde kalan yaşlılarda psikolojik kabul düzeyi ve kaygı belirtileri arasındaki ilişkiler
The relations between the level of psychological acceptance and anxiety symptoms of the elderly people staying at nursing homes
Yazar: DUYGU PAMİR AKIN
Danışman: PROF. DR. GONCA SOYGÜT PEKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Huzurevleri = Nursing homes ; Kabul düzeyi = Acceptance level ; Kaygı = Anxiety ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmada huzurevinde kalan yaşlılarda kaygı belirtileriyle, psikolojik kabul düzeyi ve çeşitli sosyo-demografik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak yaşlılarda kaygı belirtilerini boyutsal bir şekilde değerlendiren Geriatrik Kaygı Ölçeği'nin uyarlama çalışması gerçekleştirilmiştir.Ön çalışma örneklemini Ankara'nın çeşitli semtlerinde ikamet eden ve Narlıdere Emekli Sandığı Dinlenme ve Bakımevi'nde kalan 60 yaş ve üzerinde toplam 153 yaşlı oluşturmaktadır. Ön çalışma aşamasındaki veri toplama araçları, Standardize Mini Mental Test (SMMT), Geriatrik Kaygı Ölçeği (GKÖ), Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) ve Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği-Durumluk Formu (DSKÖ-D)'dur. GKÖ'nün geçerliliği GDÖ ve DSKÖ-D ile incelenmiştir. Ön çalışma bulgularının, GKÖ'nün Türk kültüründe yaşlılar için güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğuna işaret etmesi üzerine asıl çalışmaya geçilmiştir.Asıl çalışmada psikolojik kabul düzeyi ve kaygı belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem, Narlıdere ve 75. Yıl Emekli Sandığı Dinlenme ve Bakımevleri'nde kalan 60 yaş ve üzerinde toplam 102 yaşlıdan oluşmaktadır. Asıl çalışmadaki veri toplama araçları, SMMT, İFA, GDÖ, GKÖ, Psikolojik Kabul Ölçeği (PKÖ) ve Sosyo-Demografik Bilgi Formu'dur. GDÖ depresif grubu örneklem dışında tutabilmek amacıyla; SMMT, İFA ve GDÖ ise sağlıklı yaşlı ölçütünü belirleyebilmek amacıyla uygulanmıştır.Asıl çalışma bulguları sosyo-demografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde, yaşlılar açısından kurum içerisinde ziyaret edilmenin önemli olduğu bununla birlikte ziyaretçinin kim olduğunun kaygı düzeyi açısından kritik olmadığı ve kurum dışına çıkma sıklığı arttıkça kaygı düzeyinin yükseldiği bulunmuştur. Psikolojik kabul düzeyi açısından bulgular değerlendirildiğinde, kabul düzeyi arttıkça kaygı düzeyinin düştüğü tespit edilmiştir.Son olarak, değişkenlerin geriatrik kaygıyı açıklama düzeylerinin karşılaştırıldığı regresyon analizi bulguları, geriatrik kaygı düzeyinin psikolojik kabul düzeyi ve kurum dışına çıkma sıklığı değişkenleri tarafından birarada yordandığını ve psikolojik kabulün geriatrik kaygının açıklanmasında daha baskın bir değişken olduğuna işaret etmiştir.Araştırma sonuçları, örnekleme ilişkin sınırlılıklar göz önünde bulundurularak, Kabul ve Yükümlülük Modeli, yaşlılık dönemindeki değişimler ve kurum hayatı çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the relations between the anxiety symptoms and the level of psychological acceptance and several socio-demographical variables in the elderly people staying at nursing homes.In the pre-study, the reliability and validity studies of the Turkish Geriatric Anxiety Inventory, which dimensionally evaluates the anxiety symptoms in elderly people, is examined. Sample is composed of 153 elderly people, who are 60 years old or older and living in several towns of Ankara or staying at the Narlıdere Emekli Sandığı Nursing Home. The instruments were as follows: The Standardized Mini Mental Test (SMMT), the Geriatric Anxiety Inventory (GAI), the Geriatric Depression Scale (GDS) and State-Trait Anxiety Inventory ? State Form (STAI-S). The validity of the GAI is examined through the GDS and the STAI-S. Overall, acceptable levels of reliability and validity of the Turkish GAI were demonstrated.In the main study, it was aimed to examine the relations between the level of psychological acceptance and anxiety symptoms. Sample is composed of 102 elderly people, who are 60 years old or older and staying at Narlıdere and 75. Yıl Nursing Homes. The instruments were as follows: the SMMT, FAQ, GAI and GDS, The Acceptance and Action Questionnaire (AAQ) and a Socio-Demographic Information Form. GDS is applied in order to exclude the depressive group out of the sample. The SMMT, FAQ and GDS are applied in order to determine the ?healthy elderly? criteria.In overall evaluation of the findings, first, being visited in the nursing home is important for the elderly people and besides the identity of the visitor is not critical for the anxiety level and as the frequency of leaving the institution increases the anxiety level increases. Second, it was found out that as the acceptance level increased, the anxiety level decreased. Finally, the regression analysis findings, in which the variables? levels of explaining geriatric anxiety were compared, showed that geriatric anxiety level was predicted together by psychological acceptance level and the frequency of leaving the nursing home and psychological acceptance was a rather dominant variable in explaining geriatric anxiety.The findings were discussed within the framework of Acceptance and Commitment Model, changes in the senectitude period and the life in the nursing home.