Yoğun bakım hemşirelerinin terminal dönemdeki hastaların bakımına yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of intensive care nurses towards the care of terminal period patients
Yazar: UĞUR KAAN ORTAÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN ERKUŞ KÜÇÜKKELEPÇE
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Terminal bakım = Terminal care ; Tutumlar = Attitudes ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölümcül hasta = Terminally Ill

Özet:
Amaç: Bu araştırma üçüncü basamak yoğun bakım hemşirelerinin terminal dönemdeki hastaların bakımına yönelik tutum ve davranışlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır.
Materyal ve metot: Araştırmanın örneklemini Şanlıurfa ilinde bulunan kamu ve üniversite hastanelerinin üçüncü basamak erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 235 hemşire oluşturmuştur. Veriler Ekim-Aralık 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada veriler 'Hemşire Tanıtıcı Özellikler Formu' ve 'Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik testler, Pearson korelasyon analizi ve Basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde istatistiksel anlamlılık 0.05 düzeyinden yorumlanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 27.65±3.87'dir. Hemşirelerin %95.3'ü çalışılan bölümde ölüm olayıyla karşılaşmış, %97.9'u terminal dönemdeki hastaya bakım vermiştir. %91.1'i yaşam sonu bakım hakkında bilgi sahibidir. %54.5'inin çalıştığı kurumda yaşam sonu bakım ile ilgili hizmet içi eğitim düzenlenmemektedir. Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum puan ortalamaları 34.14±5.44 iken davranış puan ortalamaları ise 18.28±4.75'dir. Yoğun bakım hemşirelerinin çalıştıkları hastaneye göre davranış puanları, çalışılan kurumda yaşam sonu bakım ile ilgili hizmet içi eğitim alma durumuna göre ise tutum ve davranış puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ile davranış puanları arasında orta düzey pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r=0,304). Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum puanları davranış puanlarındaki değişimin %8,8'ini açıklamaktadır (Düz.R2:0.088).
Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda hemşirelerin terminal dönemdeki hastaların bakımına yönelik tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek yaşam sonu bakıma yönelik hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesi ve büyük örneklem grupları ile çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bakım, davranış, terminal dönem, tutum, yoğun bakım hemşiresi

Abstract:
Aim: This research was conducted in a descriptive and correlational type to examine the attitudes and behaviors of tertiary intensive care unit nurses towards the care of terminal patients.
Material and method: The study sample consisted of 235 nurses working in the tertiary adult intensive care units of public and university hospitals in Şanlıurfa. Data were collected between October and December 2021. In the study, data were collected using the 'Nurse Descriptive Characteristics Form' and the 'Attitudes and Behaviors of Intensive Care Nurses towards End-of-Life Care Scale'. Descriptive statistics, parametric tests, Pearson correlation analysis and Simple linear regression analysis were used to evaluate the research data. Statistical significance was interpreted at the 0.05 level in the analyzes.
Results: The mean age of the nurses participating in the study was 27.65±3.87. 95.3% of the nurses encountered death in the department where they worked, and 97.9% of them gave care to the patients in the terminal period. 91.1% have knowledge about end-of-life care. In the institution where 54.5% of them work, in-service training on end-of-life care is not organized. While the mean attitude score of intensive care nurses towards end-of-life care was 34.14±5.44, the mean behavior score was 18.28±4.75. The behavior scores of the intensive care nurses according to the hospital they work in, and the attitude and behavior scores of the in-service training on end-of-life care in the institution they work in show a statistically significant difference (p<0.05). A moderate positive correlation was found between the attitude towards end-of-life care and behavioral scores of intensive care nurses (r=0.304). Attitude scores of intensive care nurses towards end-of-life care explain 8.8% of the change in behavioral scores (Adj.R2:0.088).
Conclusion: In line with the research findings, it is recommended to organize in-service training programs for end-of-life care that will positively affect the attitudes and behaviors of nurses towards the care of terminal patients and to conduct studies with large sample groups.
Keywords: Care, attitude, terminal period, behavior, intensive care nurse