Ticari uyuşmazlıklar kapsamında dava şartı arabuluculuk
Mediation within the scope of commercial disputes
Yazar: CEREN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET FATİH ÖZKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Arabuluculuk; bir hukuki uyuşmazlığın, arabuluculuk eğitimi almış, somut uyuşmazlığın ilişkin olduğu hukuki alanda uzmanlaşmış, bağımsız üçüncü bir kişi tarafından, taraflara yol gösterilmesi suretiyle ilgili uyuşmazlığın mahkemeye intikal ettirilmeksizin çözüme kavuşturulmasının hedeflendiği bir alternatif çözüm yöntemidir. Hukukumuzda arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile yasal bir zemin kazanmıştır. HUAK ile ilk olarak ihtiyari arabuluculuğa ilişkin hükümlere yer verilmiş olmakla birlikte 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile yapılan değişiklikle getirilen m.18/A hükmü sonrası hukukumuza dava şartı arabuluculuk kurumu kazandırılmıştır. Getirilen bu yeniliği, 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'una eklenen 5/A maddesiyle konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalar ve 7251 sayılı Kanunla 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a eklenen m.73/A hükmü ile tüketici uyuşmazlıkları takip etmiştir. Son olarak 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile birtakım uyuşmazlıklar da dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır. Bu çalışmada TTK m.5/A hükmünün kapsamının tayinine ilişkin olarak öğretide yer alan görüşler ile yargı uygulamalarına yer verilmiş, gerek dava şartı arabuluculuğa ilişkin genel hükümler çerçevesinde gerekse ticari davalarda dava şartı arabuluculuğa ilişkin özel hüküm çerçevesinde değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Mediation is an alternative dispute resolution involving an independent third party who has received specialized mediation training in the specific legal field related to the dispute. The mediator guides the parties involved in the dispute towards a resolution without going to court. In Turkey, mediation has been given legal status with the Law on Mediation in Civil Disputes No. 6325. Although voluntary mediation provisions were initially included in this law, the institution of mediation as a condition of litigation was introduced with the amendment made in the Labor Courts Law No. 7036. This amendment requires that the parties must apply to a mediator before filing a lawsuit regarding receivables and compensation claims, which involve the payment of a certain amount of money, among the commercial cases specified in Law No. 7155, Article 20 of Law No. 7155, Article 4 of Law No. 6102, and other laws. Article 5/A of Law No. 6102 and Article 73/A of Law No. 6502 were later added to support this innovation. Finally the Law on the Amendment of the Execution and Bankruptcy Law No. 7445 and Some Laws increased the scope of mediation by subjecting certain disputes to mediation. This study includes opinions from doctrine and judicial practices regarding the scope of Article 5/A of Law No. 6102, and provides explanations within the framework of general and special provisions regarding litigation conditional mediation in commercial cases.