Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı onkoloji servis ve polikliniğinde takip edilen ve sisplatin bazlı kemoterapi rejimi uygulanan hastalarda, tanı ve tedavi sırasındaki biyokimya ve hemogram parametrelerinin değerlendirilmesi ve nefropati görülme sıklığının retrospektif taranması
Evaluation of biochemistry and hemogram parameters during diagnosis and treatment and retrospective screening of the incidence of nephropathy of patients undergoing cisplatin-based chemotherapy follewed by oncology service and policlinic of Ege Univercity Medical Faculty internal medicine department
Yazar: EJDER KAMİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SONER DUMAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Kan testleri = Hematologic tests ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ototoksisite = Ototoxicity ; Sisplatin = Cisplatin ; Toksisite testleri = Toxicity tests ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Sisplatin birçok solid tümörün tedavisinde yaygın biçimde kullanılan güçlü bir antineoplastik ajandır. En sık görülen yan etkileri nefrotoksisite, nörotoksisite, ototoksisite ve kemik iliği süpresyonudur. En iyi bilinen doz sınırlayıcı yan etkisi yoğun intravenöz salin infüzyonuna rağmen görülebilen nefrotoksisitedir. 
Daha önceki çalışmalarda, ilk defa sisplatin kullanan hastaların bir kısmında geri dönüşümlü böbrek hasarı geliştiği, tekrarlayan dozların böbrek yetmezliği sıklık ve şiddetini arttırarak geri dönüşümsüz hasara ilerlediği, sisplatinin oluşturduğu toksisitenin sıklıkla kümülatif ve doza bağımlı olduğu belirtilmiştir. Bizim bu çalışmamızdaki amacımız, sisplatin bazlı kemaoterapi rejimi uygulanan malignite hastalarının tanı ve tedavi sırasındaki hemogram ve biyokimya parametreleri ile nefropati görülmesi üzerinde etkili olabilecek olası öngördürücü faktörlerin ve nefropati görülme sıklığının saptanmasıdır.
Sisplatin bazlı kemoterapi rejimi uygulanan malignite hastalarının tanı ve tedavi sırasındaki hemogram ve biyokimya parametreleri ile nefropati görülmesi üzerinde etkili olabilecek olası öngördürücü faktörler ve nefropati görülme sıklığını retrospektif olarak araştırmak için Ocak 2014-Aralık 2014 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Onkoloji Bilim Dalı polikliniğine ve/veya servisine başvuran, başvuru anında yaşı 18 ve üzerinde olan 997 hastanın, sisplatin bazlı kemoterapi rejimi verilmesi planlanan 158'i çalışmaya dahil edildi. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edildi. 
Sisplatin bazlı kemoterapi rejimi uygulanan hastalarda en sık görülen tanı mide kanseri, en sık kullanılan tedavi protokolü sisplatin-gemsitabin kombinasyonu idi. İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da ABH ve KBH gelişenlerde, gelişmeyenlere göre sisplatin kümülatif dozu daha yüksek saptandı. 158 hastanın 99'unun bazal hemogram ve biyokimya parametrelerine ulaşılabildi. Bu hastaların 55'inde ABH gelişmezken, 44'ünde ABH, ABH gelişenlerin 15'inde KBH geliştiği saptandı.
ABH gelişen hastaların tanı ve ölüm yaşları gelişmeyenlere göre daha yüksek saptandı (p<0.05). Yine ABH gelişen hastaların 2. kür sonrası bakılan PO4 değerleri gelişmeyenlere göre daha düşük saptandı (p<0.05). 
KBH gelişen hastaların bazal NLR değerleri gelişmeyenlere göre daha yüksek saptandı (p<0.05). Yine KBH gelişen hastaların ilk kemoterapi sonrasında bakılan serum total proteini, ürik asit ve NLR değerleri gelişmeyenlere göre daha yüksek saptandı (p<0.05). KBH gelişen hastaların ABH meydana geldiği sırada bakılan Mg değerleri gelişmeyenlere göre daha düşük saptandı (p<0.05).
Takipte ABH ve KBH gelişen hastalarda anemi saptandı (p<0.05).
Sisplatine bağlı nefrotoksisitenin önlenmesi oldukça önemlidir. Bu sayede böbrek yetmezliği ilişkili morbidite ve mortalite azalacak, hastaların hastanede yatış süreleri kısalacak ve tedavi maliyeti düşecektir. Ayrıca sisplatine karşı böbrekleri koruyan bir ajanın rutin kullanıma girmesi, etkili bir antineoplastik ajan olan sisplatinin, tekrarlayan kürlerde doz azaltılmadan ve daha yüksek dozda kullanılabilmesine olanak sağlayabilecektir.
Anahtar Sözcükler: Kanser, Sisplatin, Nefrotoksisite

Abstract:
Cisplatin is a strong antineoplastic agent that is commonly used for treatment of solid tumors. The main side effects are nephrotoxicity, neurotoxicity, autotoxicity and bone marrow suppression. The best known dose restricting side effect is the development of nephrotoxicity despite intravenous saline infusion.
In the previous studies, it was reported that; some of the patients using cisplatin for the first time developed reversible kidney injury, repetitive doses of cisplatin caused irreversible injury by increasing the occurrence and severity of renal impairment and toxicity of cisplatin was usually cumulative and dose dependent.
The aim of this study was to determine hemogram and biochemical parameters, potential predictor factors that could be effective in the development of nephropathy and prevalence of nephropathy among cancer patients undergoing cisplatin-based chemotherapy during diagnosis and treatment. For this purpose the hospital records of 997 patients aged 18 years and over who admitted to Oncology Department of Internal Medicine of Ege University Faculty of Medicine between January 2014 and December 2014 were reviewed retrospectively and 158 cisplatin-based chemotherapy treatment planned patients were included to the study. A p value <0.05 was considered statistically significant.
Most frequent diagnosis was gastric cancer and most commonly used treatment protocol was cisplatin-gemcitabine combination on patients undergoing cisplatin-based chemotherapy. Although not statistically significant, cumulative dose of cisplatin was higher in patients who developed acute or chronic renal impairment compared to ones who did not. Basal hemograms and biochemical parameters for 99 patients were available. It was determined while 55 patients did not develop AKI, AKI was developed in 44 patients and CKD was developed in 15 patients.
Age at the time of diagnosis and death of the patients who had AKI were higher (p<0.05). In addition, PO4 values after the second cure of the patients who developed  AKI were lower than who did not (p<0.05).
NLR values of patients who developed CKD were higher compared to ones who did not develop CKD (p<0.05). Also after chemotherapy, serum total protein, uric acid and NLR values of individuals who developed CKD were higher compared to ones who did not develop CKD (p<0.05). Mg values of patients who  developed CKD were lower at the onset time of AKI (p<0.05).
Anemia was determined in patients who developed AKI and CKD.
Prevention of cisplatin induced nephrotoxicity is quite important. Thus morbidity and mortality related renal failure might be decreased, duration of hospitalization would be shortened and cost of treatment would be reduced. Furthermore, coming into routine use of an agent which protects kidneys against cisplatin would allow usage of cisplatin as an effective antineoplastic agent without dose reduction in repetitive treatments and in higher doses. 
Key Words: Cancer, Cisplatin, Nephrotoxicity