CPE modeli liderlik davranışları belirleme ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması
Turkish validation of CPE model leadership behaviour determination scale
Yazar: ÖZDEN ÖZİLİCE
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yönetim = Management ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: CPE Model Liderlik davranışları belirleme ölçeği, astların yöneticilerini üç boyutta (Değişim, İş, Personel yönelimli liderlik) liderlik davranışlarını değerlendirmek için geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı Liderlik Davranış Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanmasıdır.
Yöntem: Yöntemsel bir çalışmadır. İki ayrı dil çeviri uzmanı tarafından önce İngilizceden Türkçeye çevrilmiş ve iki çeviri birbiriyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmadan sonra çakışan bölümler değerlendirilmiş ve tek bir Türkçe form haline getirilmiştir. Daha sonra üçüncü bir dil çeviri uzmanı tarafından Türkçe'den İngilizce'ye çevrilmiş ve asıl İngilizce form ile karşılaştırılmıştır. Değerlendirmelerin sonunda ölçeğe son şekli verilmiştir. Veri toplama Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde ve Özel Park Tıp Merkezinde 01.07.2017 ve 31.08.2017 tarihleri arasında yürütülmüştür. Faktör analizi için örnek büyüklüğü yeterliliği Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve uygunluğu Barlett's testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için açıklayıcı faktör analizi ve belirlenen boyutların geçerliliğini test etmek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenilirlik, Cronbach alfa, madde çıkarıldığında Cronbach alfa, düzeltilmiş madde toplam korelasyonu, boyut başarısı, sınıf içi korelasyon katsayısı ile test edilmiştir. Çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Biri özel biri kamu olmak üzere iki sağlık kurulumunda 443 katılımcıya ölçek uygulanmıştır. Ölçekteki madde sayısının yarısından fazlasını eksik bırakan katılımcı olmamakla birlikte, toplamda yediden fazla maddeyi boş bırakan dört katılımcı faktör analizine dahil edilmemiştir. CPE Model Liderlik Davranışları Belirleme Ölçeği'nin her üç boyuta ait Cronbach's alfa değerleri 0.90 üzerinde ve ICC değerleri 0.70 üzerinde saptanmıştır.  Faktör analizi için örnek büyüklüğü yeterli bulunmuştur (KMO=0.97). Açıklayıcı faktör analizinde CPE Model Liderlik Darvranışları Belirleme Ölçeği'nin Türkçe versiyonu özdeğeri birden büyük olan ve toplam varyansın %64.7 açıklayan 4 faktörle tanımlanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde üç faktörlü yapının model uyumu sınanmış ve uyum iyilik index değerleri RMSEA: 0.88, RMR:0.070, SRMR:0.056, CFI: 0.98, NFI:0.97, NNFI: 0.98 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre CPE Model Liderlik Davranışları Belirleme Ölçeği'nin Türkçe sürümü güvenilir ve geçerlidir.

Anahtar kelimeler: Yönetim, Liderlik, Geçerlik, Güvenilirlik, Ölçek

Abstract:
Objective: The CPE Model Leadership behavior determination scale has been developed to have the subordinates evaluate their managers' leadership behavior in three dimensions; (Change, Production, Employee oriented leadership). The aim of this study is the validate of this Leadership Behavior Scale to Turkish.
Method: This is a methodical study. First it has been translated from English to Turkish by two separate foreign language experts and the two translations have been compared to each other. Following the comparison, the conflicting sections have been evaluated and a single Turkish form has been created. Later on, it has been translated from Turkish to English by a third language expert and it has been compared to the original English form.  The scale has been finalized at the end of evaluations.  Data collection has been conducted at Dokuz Eylül University Application and Research Hospital and "Ozel Park Tip Merkezi" between 01.07.2017 and 31.08.2017. The sufficiency of sample size for factor analysis has been evaluated by the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test and its suitability by the Barlett test. Explanatory factor analysis has been conducted to determine the scale's structural validity and verifying factor analysis has been done to test the validity of the determined dimensions. Reliability, Cronbach alfa, Cronbach alfa if item deleted, corrected item total correlation, success in differentiating item have been tested with intraclass corelation coefficient. The study has been realized upon approval by Dokuz Eylül University Research Ethics Committee.
Findings: The scale has been applied to 443 participants in two health organizations, a private and a public one. While, there was no participant who did not complete more than half of the items, four participants who did not fill out more than seven items in total were not included in the factor analysis. The CPE Model Leadership Behavior Determination Scale's Cronbach's alpha value has been found higher than 0.90 and ICC values has been found higher than 0.70 in all three dimensions. Sample size has been found sufficient for factor analysis (KMO=0.97). The Turkish version of the CPE Model Leadership Behavior Determination Scale in the explanatory factor analysis has been defined with four factors whose eigen-value is larger than one and with total variance of % 64.7. In the confirmatory factor analysis the goodness of fit index values have been found to be; RMSEA: 0.88, RMR:0.070, SRMR:0.056, CFI: 0.98, NFI:0.97, NNFI: 0.98.
Conclusion: According to the findings of this study, The Turkish version of the CPE Model Leadership Behavior Determination Scale is reliable and valid.

Keywords: Management, Leadership, Validity, Reliability, Scale