Aile işlevselliğini yordamada özel gereksinim türü ile duygu düzenleme güçlüğünün etkileşimli rolünün incelenmesi
Investigation of the interactive role of emotional regulation difficulty with special needs type in predicting family functionality
Yazar: KÜBRA İLKAY
Danışman: PROF. DR. EMİNE NİLGÜN METİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals

Özet:
Araştırmanın amacı, duygu düzenleme güçlüğünün moderatörlüğünde farklı engel türlerine sahip ve normal gelişim gösteren çocukların ailelerinin aile işlevsellik düzeylerini karşılaştırmaktır. Çalışmanın katılımcılarını zihinsel engel 31, otizm spektrum bozukluğu 29, dil ve konuşma güçlüğü 31, bedensel engel 29 ve normal gelişim gösteren 60 bireyin ailelerinin olduğu 181 kişi oluşturmaktadır. Çalışmanın katılımcılarına, Aile Bilgi Formu, Aile Değerlendirme Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği uygulanmıştır. İlk olarak betimsel değişkenlerle, araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Sonra özel gereksinim türünün aile işlevselliği ile ilişkisini ortaya koymak için tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, özel gereksinim türünün aile işlevselliği ile ilişkisi olmadığı ancak özel gereksinimli olma ve normal gelişim gösterme arasında aile işlevselliği üzerinde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. En son analiz ise, özel gereksinimi olan çocuğa sahip olma ile duygu düzenlemenin aile işlevselliği üzerindeki etkileşimli rolünü belirlemek için çoklu doğrusal hiyerarşik moderatör etki analizi uygulanmıştır.  Araştırma sonuçlarına göre, özel eğitim süresi arttıkça duygusal tepki verme sorunları azalmakta, ailede başka özel gereksinimli bireyin oluşu duygu düzenleme güçlüğünü arttırmakta, anne ve baba eğitimi arttıkça ailede iletişim sorunları azalmakta, duygusal tepki verme güçlükleri ve genel işlev sorunları azalmaktadır. Anne ve babanın yaşı arttıkça, duygu düzenleme güçlüğü azalmaktadır. Duygu düzenleme güçlüğü, özel gereksinimi olan ve normal gelişim gösteren çocukların ailelerinin aile işlevselliği üzerinde moderatör değişkendir.

Abstract:
. The aim of the study was to compare the family functioning levels of the families of children with different types of disabilities and normal development under the moderation of emotion regulation difficulty. The participants of the study consisted of 181 individuals with mental disability 31, autism spectrum disorder 29, language and speech difficulty 31, physical disability 29 and families of 60 individuals with normal development.There are 180 participants in total. Family Information Form, Family Assessment Scale and Emotion Regulation Difficulty Scale were applied to the participants of the study. Firstly, the relationship between the descriptive variables and the variables of the study was revealed. Then, one-way analysis of variance was applied to reveal the relationship between the special needs type and family functionality. As a result of the analysis, it was found that there is no relationship between the special needs type and family functioning but there is a significant relationship between family needs and having special needs and normal development. In the last analysis, multiple linear hierarchical moderator effect analysis was applied to determine the interactive role of emotion regulation on family functioning of having children with special needs. According to the results of the study, as the duration of special education increases, emotional response scores decrease, the presence of other individuals with special needs in the family increases the difficulty in regulating emotions. As the age of the parents increases, the difficulty of emotion regulation decreases. Moderator is a moderator on family functioning of families of children with special needs and normal development who have difficulty in regulating emotions.