Ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi ve farkındalıklarının incelenmesi: Samsun ili örneği
An investigation of secondary school students' knowledge and awareness of global warming: The case of Samsun province
Yazar: FATİH İYCİ
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY AKSİN
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Küresel ısınma = Global warming ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Samsun-Vezirköprü = Samsun-Vezirköprü ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi ve küresel ısınmayı önlemeye yönelik algı düzeyleriyle ilişkili sosyodemografik faktörler incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Samsun ili Vezirköprü ilçesinde eğitimlerine devam eden tüm ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise uygun örnekleme yöntemiyle seçilen ve 11 farklı ortaokulda eğitimlerine devam eden 705 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, ortaokul öğrencilerinin devam ettiği okulu, cinsiyeti, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, algılanan aile gelir düzeyi, yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği yer, algılanan genel başarı düzeyi, genel akademik not ortalaması, küresel ısınma kavramını ilk nereden ve ne zaman duyduğu hakkında bilgiler almak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Bunun yanında, ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği; küresel ısınmayı önlemeye yönelik algı düzeylerini ölçmek amacıyla ise Küresel Isınmayı Önlemeye Yönelik Algı ve Görüş Belirleme Anketi kullanılmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin cinsiyeti ve en uzun yaşadığı yere göre Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği ve Küresel Isınmayı Önlemeye Yönelik Algı ve Görüş Belirleme Anketi toplam puan ortalamalarındaki farklılıkları incelemek amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, algılanan aile gelir düzeyi, algılanan akademik başarısı ve genel akademik başarı not ortalamasına göre Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği ve Küresel Isınmayı Önlemeye Yönelik Algı ve Görüş Belirleme Anketi toplam puan ortalamalarındaki farklılıkları incelemek amacıyla ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin küresel ısınmaya yönelik bilgi düzeyleriyle küresel ısınmayı önlemeye yönelik algıları arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik olarak basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi ve küresel ısınmayı önlemeye yönelik algı düzeylerinin cinsiyete, anne eğitim düzeyine, baba eğitim düzeyine, aile gelir düzeyine, yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği yere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi ve küresel ısınmayı önlemeye yönelik algı düzeylerinin sınıf düzeyine, algılanan akademik başarı düzeyine ve genel akademik not ortalamasına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Son olarak ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmayı önlemeye yönelik bilgi düzeyi arttıkça küresel ısınmayı önlemeye yönelik daha olumlu algılara sahip oldukları ve ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmayı önlemeye yönelik bilgi düzeyi arttıkça küresel ısınmayı önlemeye yönelik daha olumlu algılara sahip oldukları bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the sociodemographic factors associated with secondary school students' knowledge about global warming and their perception levels towards preventing global warming were examined. The population of the study consists of all secondary school students continuing their education in Vezirköprü district of Samsun province. The sample of the study consisted of 705 secondary school students who were selected by convenient sampling method and who continued their education in 11 different secondary schools. As a data collection tool, a personal information form developed by the researcher was used to obtain information about the school attended by secondary school students, gender, grade level, parental education level, perceived family income level, the place where they spend most of their lives, perceived general achievement level, general academic grade point average, and where and when they first heard the concept of global warming. In addition, the Global Warming Knowledge Determination Scale was used to measure the knowledge level of secondary school students about global warming, and the Global Warming Perception and Opinion Determination Questionnaire was used to measure their perception level about preventing global warming.
In order to examine the differences in the total mean scores of the Global Warming Knowledge Determination Scale and the Global Warming Prevention Perception and Opinion Determination Questionnaire according to the gender and longest residence of secondary school students, independent samples t-test, grade level, mother and father education level, one-way analysis of variance was used to examine the differences in the total mean scores of the Global Warming Knowledge Determination Scale and the Global Warming Prevention Perception and Opinion Determination Questionnaire according to perceived family income level, perceived academic achievement and overall academic achievement grade point average. Simple linear regression analysis was used to determine the relationship between students' knowledge about global warming and their perceptions towards preventing global warming.
As a result of the research, it was found that secondary school students' levels of knowledge about global warming and perceptions about global warming prevention did not differ significantly according to gender, mother's education level, father's education level, family income level, and the place where they spent most of their lives. In addition, it was found that secondary school students' levels of knowledge about global warming and perceptions about global warming prevention showed a significant difference according to grade level, perceived academic achievement level and general academic grade point average. Finally, it was found that as the level of knowledge of secondary school students towards global warming prevention increased, they had more positive perceptions towards global warming prevention and as the level of knowledge of secondary school students towards global warming prevention increased, they had more positive perceptions towards global warming prevention.