Kimyasal madde uygulamalarının pepino (Solanum muricatum Ait.) da meyve tutumu ile meyve ve polen özelliklerine etkisi
On pepino (Solanum muricatum Ait.), the effect of chemical substance applications on fruit set, fruit and pollen characteristics
Yazar: DENİZ KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN PADEM ; PROF. DR. MUSTAFA KELEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, dünyada trendi yükselen sebzelerden olan Pepino (Solanum muricatum Aiton)? da yetiştiriciliği kısıtlayan faktörlerin çiçek biyolojisi ile hastalık ve zararlılar üzerinde yoğunlaşması sebebiyle; kimyasal mücadelede yaygın olarak kullanılmakta olan ruhsatlandırılan dozlarda Confidor (Imidacloprid), Imperator (Cypermethrin), Oberon (Spiromesifen), Rovral (Iprodione), Aliette (Fosetyl-Al), Teldor (Fenhexamid) pestisitleri ve meyve tutumunu artırmak için kullanılan 15, 30, 45 ppm? lik dozlarda 4-CPA kimyasallarının; meyve ve özellikleri, polen fertilitesi ve polen özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla, 2009-2011 yılları arasında dört kez tekrarlamalı olarak, Antalya ilinde, T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İşletme Bölümüne ait serada yürütülmüş olup polen fertilitesi ölçümleri; ilki ikinci pestisit ve tek büyüme düzenleyici uygulamalarından 24 saat sonra olmak üzere ve bunu takip eden 10-15? er gün arayla, meyve ölçümleri ise hasat zamanı gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; pepinoda 150,31-437,35 g arasında değişen meyve ağırlığı değerleri, hiçbir grupta hastalık ve zararlı belirtisi görülmeyen IV. yetiştirme dönemi hariç, diğer tüm uygulamalarda Kontrol grubuna göre yüksek bulunmuş, en ağır meyvelere 4-CPA, Aliette ve Confidor uygulamalarında rastlanmış, diğer yetiştirme dönemlerinde hastalık ve zararlıların Kontrol grubunda arttığı gözlenmiş, bu durum hastalık ve zararlılardan kaynaklanan olumsuz koşulların düşük meyve ağırlığına sebebiyet verdiğini göstermiş, 4-CPA gruplarında nadiren hastalık ve zararlı görüldüğü kaydedilmiş, pestisit uygulanan parsellerde herhangi bir hastalık ve zararlı tespit edilmemiş; 61,97-106,81 mm arasında değişen meyve eni ve 66,15-113,59 mm aralığındaki meyve boyuna ait en yüksek değerler genel olarak 4-CPA uygulamalarında saptanmış; meyve et kalınlığı 22,49-32,71 mm arasında, meyve L değeri 65,55-74,81 arasında, meyve a değeri 2,80-6,21 arasında, meyve b değeri 24,40-36,18 arasında, SÇKM değeri %5,00-6,46 arasında değişim göstermiştir.
Polen canlılık ve çimlendirme ölçüm sonuçları değerlendirildiğinde, canlılık oranının 1. ölçümlerde %5,82-35,44; 2. ölçümlerde %8,65-60,16; 3. ölçümlerde %8,37-67,01; 4. ölçümlerde %8,79-70,48; çimlenme oranının 1. ölçümlerde %0,75-19,23; 2. ölçümlerde %2,13-38,49; 3. ölçümlerde %3,02-40,46; 4. ölçümlerde %2,95-46,83 arasında değerler aldığı saptanmıştır. Polen fertilitesindeki ilk ölçümlerde tespit edilen Kontrol grubuna göre oldukça düşük değerler, kimyasal uygulamalarının, mayoz bölünme ile oluşumları safhasında polenlere zarar vererek steriliteye yol açtığı, kimyasal stresinin ortadan kalktığı ölçümlerde polenlerin tozlaşma ve döllenme için yeterli fertilitede oldukları gözlenmiştir. Çalışmamızda, bir çiçekteki polen miktarı 1305430-2343640 adet, bir ovaryumdaki ovül sayısı 162,27-208,96 adet, polen/ovül oranı 7698,3-12758,2 ve bir meyvedeki tohum sayısı 7,91-87,09 adet aralığında değerler almış olup oksin etkisi nedeniyle daha iri hale gelen 4-CPA uygulamalarına ait meyvelerde hem partenokarpik hem de tohumlu meyve tutumu tespit edilmiştir.
Pepinoya ait polenlerin, morfolojik incelemeler sonucunda; bağlantı durumları B1 monad, büyüklükleri M2 küçük (10-25?), simetri durumları Y4 isopolar, şekilleri F4 sferoidal; ekvatoral görünüşten çevresi E1 eliptik/dairesel, polar görünüşten çevresi A3 triangular-obtuse-convex, apertür sayıları N3 tritrem, apertürlerinin polen üzerindeki yerleri P4 monozonotrem, apertürlerinin şekil ve çeşitleri C5 colporat, eksin ölçü oranları D1 crassi-eksinöz, intin kalınlıkları ince, eksin yapıları tectate, ornementasyonları Z1b scabrate olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Solanum muricatum Aiton, Pepino, Solanaceae, polen, polen/ovül oranı, kalite, pestisit, 4-CPA, Imidacloprid, Cypermethrin, Spiromesifen, Iprodione, Fosetyl-Al, Fenhexamid.

Abstract:
In this study, flower biology, diseases and pests which are the factors restricting cultivation on pepino, one of the vegetables of which trend is ever increasing were discussed. Confidor (Imidacloprid), Imperator (Cypermethrin), Oberon (Spiromesifen), Rovral (Iprodione), Aliette (Fosetyl-Al), Teldor (Fenhexamid) pesticides, widely used in chemical protection with the registered doses and 4-CPA chemicals with the doses of 15, 30, 45 ppm to increase the fruit set were used. The aim of the study was to determine the effects of chemicals on fruit and characteristics, on pollen fertility and on pollen characteristics. The study was conducted between the years 2009-2011 with a four time repetition in the greenhouse belonging to Department of Business of Turkish Republic The Ministry of Food, Agriculture and Livestock, Western Mediterranean Agricultural Research Institute in Antalya Province. The pollen fertility measurements; the first pollen fertility measurement was carried out 24 hours later than the second pesticide and single plant growth regulator practices, and the others were carried on the following 10th-15th days. On the other hand the fruit measurements were carried out during the harvest.
According to the study results; on pepino, comparing to the Control group, the fruit weights between 150,31 and 437,35 grams were seen higher in all practices except 4th growing season when no diseases and pests were seen in. The heaviest fruits were seen in 4-CPA, Confidor (Imidacloprid), Aliette (Fosetyl-Al) practices; in other growing seasons that diseases and increase of pests were seen in the Control group showed that negative conditions caused by diseases and pests resulted of low fruit weight. It was recorded that diseases and pests had rarely been seen in 4-CPA groups and no diseases and pests were identified in parcels where pesticides were used. The values for the fruit width were between 61,97-106,81 mm and the values for the fruit length were between 66,15-113,59 mm. The highest measurement values of fruit lenght and width were generally observed in 4-CPA applications. Fruit wall thickness value between 22,49-32,71 mm; fruit L value between 65,55-74,81; fruit a value between 2,80-6,21; fruit b value between 24,40-36,18; SSC value between 5,00-6,46% had showed variations.
When pollen viability and germination measurement results were assessed, the pollen viability ratio was varied between 5,82-35,44% in the first measurements; 8,65-60,16% in the second measurements; 8,37-67,01% in the third measurements and 8,79-70,48% in the fourth measurements. The pollen germination ratio varied between 0,75-19,23% in the first measurements; 2,13-38,49% in the second measurements; 3,02-40,46% in the third measurements and 2,95-46,83% in the fourth measurements. Comparing to the Control group; in the first pollen fertility measurements where lower values were resulted, the chemical applications caused sterility by impairing the pollens during the stage of formation in meiosis, and in the other measurements where the chemical stress disappeared, the pollens were being efficient enough for the fertility for pollination and efflorescence was observed. In our study, the number of pollens in a flower was between 1305430-2343640, the number of ovules in an ovary was between 162,27-208,96; pollen/ovule ratio was between 7698,3-12758,2 and the number of seeds in a fruit was between 7,91-87,09. Both parthenocarpic and seedy fruit set were ascertained in the fruits of 4-CPA practices growing large due to the auxin effect.
At the end of the morphological examinations which belong to pepino pollens; connexions of pollens were B1 monad, magnitudes were M2(10-25 ?) small, symmetry was Y4 isopolar, features were F4 sferoidal, from the standpoint of equator the circles were E1 eliptic/circular, from the standpoint of polar the circles were A3 triangular-obtuse-convex, the number of apertures was N3 tritrem, the spots of the apertures on pollen were P4 monozonotrem, forms and kinds of apertures were C5 colporat, exine size rates were D1 crassi-exine, crassnesses of intine were thin, exine textures were tectate, ornamentations were as Z1b scabrate were ascertained.

Keywords: Solanum muricatum Aiton, Pepino, Solanaceae, pollen, pollen/ovule ratio, quality, pesticide, 4-CPA, Imidacloprid, Cypermethrin, Spiromesifen,Iprodione, Fosetyl-Al, Fenhexamid.