Obstrüktif uyku apneli hastalarda tedavinin inflamatuar ve antiinflamatuar denge üzerine etkisi
The effect of treatment on inflammatory-antiinflammatory balance in patients with obstructive sleep apnea
Yazar: MURAT BINAR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TİMUR AKÇAM
GATA / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Bu çalışmanın amacı Obstrüktif Uyku Apneli (OSA) hastalarda tedavi öncesi ve tedavi sonrası inflamatuar/anti-inflamatuar sitokin dengesini ortaya koymaktır.
Bu çalışmaya, OSA'lı 59 hasta dahil edildi. Bunlardan 30 hastaya PAP tedavisi, PAP tedavisini reddeden 29 hastaya ise cerrahi tedavi planlandı. Cerrahi gruptaki 21 hastaya ekspansiyon sfinkter farengoplasti (ESP), 4 hastaya anterior palatoplasti (AP), 1 hastaya submukozal minimal invaziv lingual eksizyon (SMILE), 2 hastaya ESP ve SMILE, ve 1 hastaya AP ve SMILE ameliyatları uygulandı. PAP grubunda kompliyansı belirlemek için hastaların en az 3 aylık veri kayıtları PAP cihazlarından elde edildi. Tüm hastalar, tedavi öncesi ve sonrasında kapsamlı polisomnografi ile değerlendirildi. Horlamanın subjektif değerlendirmesi vizüel analog skalası (VAS) ile yapılırken, gündüz uykululuk semptomları ise Epworth Uykululuk Skalası (ESS) ile değerlendirildi. İnterlökin (IL)-1 beta, İL-2, İL-4, İL-10, tümör nekrotizan faktör-alfa (TNF-alfa), interferon gamma (İFN-gama) ve yüksek duyarlı C-reaktif protein (hs-CRP) serum düzeyleri, tedavi öncesi ve tedaviden en az 3 ay sonra ELISA yöntemi ile ölçüldü. 
Cerrahi grupta başarı oranı %65,5 ve PAP grubunda ortalama kompliyans (günde en az 4 saat kullanılan günlerin yüzdesi) %40,9 olarak saptandı. Tedavi öncesinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktu. AHİ, ESS ve VAS skorları, tedavi ile her iki grupta da anlamlı olarak azaldı (p<0,001). Cerrahi grupta İFN-gamma serum düzeylerinin tedavi sonrasında anlamlı olarak düştüğü izlendi (p=0,043). Yüksek kompliyanslı PAP kullanımının, düşük kompliyanslı PAP kullanımına göre İL-4 düzeylerini anlamlı olarak arttırdığı saptandı (p=0,045). İFN-gamma/İL-4 oranı cerrahi tedavi ile azalırken (p=0,014), İL-2/İL-4 oranında 59 hasta genelinde tedavi ile azalma izlendi (p=0,032). Th1/Th2 (inflamatuar/antiinflamatuar) sitokin dengesini yansıtan tüm oranlar, özellikle cerrahi grupta tedavi ile azalma gösterdi. Antiinflamatuar belirteçlerdeki düzelmeler, satürasyon değerlerindeki düzelmelerle kısmen korele idi.
Tedavi sonrasında Th1/Th2 dengesi, tüm oransal analizlerde antiinflamatuar sürece, Th2 yönüne kayarak azalmıştır. AHİ derecesinden ziyade, intermittan hipoksinin inflamasyon süreciyle daha bağlantılı olduğu görülmektedir. Eğer daha başarılı cerrahi ve daha iyi PAP kompliyansı elde edilebilirse, OSAS'lı hastalarda inflamasyon sürecinin daha da iyileşmesinin ve OSAS ile ilişkili morbiditelerin azalmasının mümkün olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study is to reveal an inflammatory/anti-inflammatory cytokines balance in patients with obstructive sleep apnea (OSA) before and after treatment. 
Fifty nine patients with OSA have been included in this study. Of those, 30 patients were planned for PAP treatment and 29 patients who rejected PAP treatment were planned for surgery. In surgery group, 21 subjects were performed expansion sphincter pharyngoplasty (ESP), 4 subjects were performed anterior palatoplasty (AP), 1 subject was performed submucosal minimally invasive lingual excision (SMILE), 2 subjects were performed ESP with SMILE, and 1 subject was performed AP with SMILE. For PAP group, at least 3-month-data which have been recorded during treatment period was obtained from the patients' devices to determine PAP compliance. All participants were evaluated by full polysomnography before and after surgery. Subjective evaluation of snoring was measured through visual analog scale (VAS) and daytime sleepiness symptoms were measured through Epworth Sleepiness Scale (ESS). Serum levels of interleukin (IL)-1, IL-2, IL-4, IL-10, tumor necrosis factor-alpha (TNF-alpha), interferon gamma (IFN-gamma) ve high sensitive C-reactive protein (hs-CRP) were measured by ELISA before and at least 3 months after treatment for both groups. 
The success rate of surgical treatment was 65,5% and mean compliance for PAP group was 40,9% (% days of at least 4 hours in a day). There were no significant differences between groups before treatment. AHI, ESS and VAS scores siginificantly decreased in both groups after treatment (p<0,001). IFN-gamma serum levels in surgery group siginificantly decreased (p=0,043) after treatment. Higher PAP compliance significantly increased IL-4 levels compared with lower PAP compliance (p=0,045). IFN-gamma/IL-4 value decreased by surgical treatment (p=0,014) and IL-2/IL-4 value decreased after treatment for overall 59 patients (p=0,032). All proportions reflecting Th1/Th2 cytokines balance decreased after treatment especially in surgery group. Improvement of antiinflammatory markers were somewhat correlated with improvement of saturation values.
After treatment, Th1/Th2 balance for all proportional analysis decreased toward Th2 direction, suggesting a shift to a antiinflammatory state. The intermittent hypoxemia, rather than the severity of AHI, appears to be primarily associated with inflammation.  If more successful surgeries and better PAP compliance can be achieved, more and more amelioration of inflammation is possible in patients with OSAS, that may reduce morbidities associated with this condition.