Ev kadınlarının stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi
Investigation of the stress styles of house women
Yazar: GEVHERHAN ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Ev kadınları = Housewives ; Ev kadınları = Housewives ; Kadın eğitimi = Women education ; Kadınlar = Women ; Rol stresi = Role stress ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Batı ülkelerinde yaşayan ve çalışan kadınlar çalışmayan kadınlara göre daha fazla stres yaşamaktadır. Bunun sebebi olarak çalışan kadınların daha fazla sorumluluk almaları, evliliğe uyum sağlamakta ve ev ile ilgili sorumlulukları yerine getirmekte bir takım güçlükler yaşamaları örnek verilebilir. Ancak doğu ülkelerinde bu durumun tam tersinin olduğu görülmüştür. Doğu ülkelerinde böyle bir durumun yaşanmasına daha fazla ataerkil bir yapının olması örnek verilse bile aslında çalışmayan insanların erkeklere bağlı kaldıkları, kendi benliklerini yaşayamadıkları ve çalışmadıklarında kendilerini erkeklere karşı güçsüz hissine kapıldıkları için çalışan kadınlara göre daha fazla strese girmektedirler.
Bu araştırmada ev kadınlarının stresle başa çıkma tarzlarının sosyal karşılaştırma benlik saygısı ve bazı değişkenler açısında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada özellikle çalışan ve çalışmayan kadınların stresle baş etme becerileri üzerine literatür taraması yapılmış ve anket ile stresle baş etme tarzlarında nelere dikkat ettikleri açıklanmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul ili sınırları içerisinde ikamet eden 200 ev kadını ile 2019 yılı haziran ayında görüşülmüştür. Araştırma kapsamında kullanılan ölçekler Rosenberg Öz Saygı Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği ve Stresle Başa çıkma tarzları ölçeğidir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma kapsamında görüşülen kadınların öz saygılarının ve yapmış oldukları sosyal karşılaştırmaların stresle başa çıkma tarzlarını yordayıp yordayamadığı regresyon analizi kullanılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı ve sosyal karşılaştırma puanlarının kişisel ve aileye ait özelliklere göre farkı için parametrik verilerde T-Testi ve ANOVA, nonparametrik verilerde ise Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. 
Fark analizi sonuçlarına göre benlik algısı, stresle mücadele yöntemleri ve sosyal karşılaştırma ev kadınlarının demografik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir (p<0.05). Korelasyon analizi sonuçlarına göre benlik saygısı ile stresle mücadele yöntemlerinin kendine güvenli yaklaşım, çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal desteğe uyma arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal karşılaştırma üzerinde en fazla yordayıcı etkisi olan stresle mücadele yöntemi çaresiz yaklaşım olup bunu iyimser yaklaşım ve benlik saygısı izlemektedir.    
Çalışmanın kısıtı olarak erken yaşlarda evlenen ev hanımlarının neden boyun eğici yaklaşımı benimsemek zorunda kaldıklarının incelenmesi için nitel araştırmalar gerçekleştirilerek bu grup ile yarı yapılandırılmış görüşmelerin gerçekleştirilmesinin yararlı olacağı ve bu bağlamda, elde edilen bulgular literatür eşliğinde tartışılarak yeni çalışmalara ışık olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Women living and working in Western countries experience more stress than non-working women. The reason for this is that working women take more responsibility, adapt to marriage and have some difficulties in fulfilling their responsibilities. However, it is seen that the opposite of this situation is true in eastern countries. Even if it is said that there is more patriarchal structure in eastern countries, people who do not actually work are dependent on men, they cannot live their own ego and have more stressed when they are not working, because they feel powerless against men.
In this study, the effect of self respect and social comparisons on coming strategies among houseviwes was aimed to be investigated. To achieve that aim, it was investigated whether self respect and social comparison levels of houseviwes has some level of predictive power on the coping strategies used by them. Additionally, one further aim of that study was to investigate whether or not coping strategies of houseviwes was showing difference based on some demographical variables. During the study, 200 houseviwes ın June of 2019 were interviewed by the researcher. During the study, Rosenberg Self Respect Scale, Social Comparison Scale and Coping Strategies Scale were used to measure the relevant constructs of the participants. T-test and ANOVA were used for parametric data, and Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used for the difference of stress coping styles, self-esteem and social comparison scores according to personal and family characteristics.
According to the results of the difference analysis, self-observation, antistress methods and social comparison showed significant differences according to the demographic characteristics of housewives (p <0.05). According to the results of the correlation analysis, a statistically significant and positive relationship was established between self-esteem and self-confident approach, helpless approach, obedient approach and compliance with social support. According to the results of the regression analysis, the most promising effect of social comparison is the helpless method and the optimistic approach and self-esteem.
As a limitation of the study, it is considered that a qualitative research will be conducted to examine why early maturing early adopters had to adopt a submissive approach, and that semi-structured interviews with this group would be useful in this context, the findings will be discussed and discuss in light of the literature.