Eskişehir ili ilkokul 4. ve 5. sınıf işitme engelli öğrencilerinin okumayı öğrenme durumlarının çözümleme ve anlama düzeylerine göre değerlendirilmesi /
Yazar: ÜMİT GİRGİN
Danışman: DOÇ. DR. UMRAN TÜFEKÇİOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama problemi = Problem of understanding ; Anlatım yeteneği = Expression ability ; Eskişehir = Eskişehir ; Okuma = Reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
ÖZET Bu araştırma Eskişehir ili İşitme Engelliler Okulu, ÎÇEM ve İlkokulların 4. ve 5. sınıflarına devam eden işitme engelli öğrencilerin okumayı öğrenme durumlarının çözümleme ve anlama düzeylerine göre öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi ile Okuduğunu Anlatma Yöntemi ile değerlendirilmesi arasında bir farklılaşma olup olmadığını incelemek üzere yapılmıştır. Araştırma durum saptamaya yönelik tekil tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmaya 63 işitme engelli öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri, öğretmenlerin işitme engelli öğrencileri okumayı öğrenme durumlarına ilişkin değerlendirmeleri ve değerlendirme notları görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Öğrencilerin okumayı öğrenme durumlarına ilişkin veriler ise Okuduğunu Anlatma Yöntemiyle elde edilmiş, Okuduğunu Anlatma Değerlendirme Aracına göre değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenleri tarafından çözümlemeyi öğrendiği zaman okumayı öğrendiği kabul edilen öğrenciler ile anladığı zaman okumayı öğrendiği kabul edilen öğrencilerin okuma-anlama düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Okuduğunu Anlatma Değerlendirme Aracına göre anlama grubu öğrencilerinin okuduğu, çözümleme grubu öğrencilerinin ise okumadığı belirlenmiştir. Öğretmen değerlendirme notu ile öğrencilerin Okuduğunu Anlatma Puanı karşılaştırıldığında anlama grubundaki öğretmenlerin değerlendirme notu ile öğrencilerin Okuduğunu Anlatma Puanı birbirine yakın çıkmıştır. Çözümleme grubu öğretmen değerlendirme notu ile Okuduğunu Anlatma Puanı arasında anlamlı düzeyde farklılık çıkmıştır. Çözümleme grubunda öğretmenlerin değerlendirme notunun öğrencilerin okuma-anlama düzeylerine göre çok yüksek, öğrencilerin okumayı öğrenme durumunu yansıtmadığı belirlenmiştir. 111Çözümleme ve anlama grupları arasında oluşan okuma anlama puan farklılıklarının öğrenci özellikleri nedeniyle oluşup oluşmadığı araştırılmıştır. Bu nedenle işitme kaybı, zeka düzeyleri, okul eğitim süreleri, sosyo-ekonomik durumları ve takvim yaşı bakımından aralarında farklılaşma olup olmadığı incelenmiştir. Okul eğitim süresi ve takvim yaşı hariç farklılık çıkmamıştır. Öğretmenlerin sınıf içinde yaptıkları okuma çalışmaları ile öğrencilerin Okuduğunu Anlatma Değerlendirme Yöntemiyle belirlenen okumayı öğrenme durumları arasında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Öğretmenlerin sınıf içinde yaptıkları okuma çalışmalarına göre Öğrencilerin Okuduğunu Anlatma Değerlendirme Yöntemiyle belirlenen okumayı öğrenme durumları karşılaştırıldığında yeterli çalışma yapan grup lehine farklılık olduğu belirlenmiştir. iv

Abstract:
ABSTRACT This study aims to compare the reading comprehension performances of 4. and 5.th year hearing impaired students against their teachers' assessment styles in relation to decoding and comprehension. The design of the study is descriptive research of 63 hearing impaired students who attended the school for hearing impaired, İÇEM and integration classes. Research data were collected by interviewing with the teachers' of the students about the reading evaluation and the reading grades. The data on reading level of the students were collected by retelling method and scored by retelling evaluation scale. The results indicated that the students' reading comprehension scores obtained by retelling were significantly different from a group of teachers' evaluation who accepted decoding as reading, which was the case for normal hearing students in the Turkish schools, Turkish being a phonetic language. The Retelling Evaluation Scale showed that the students in the comprehension group were reading and the students in the decoding group were not reading with meaning. When the teachers' evaluation scores and the students' retelling scores were compared, the comprehension group got similar scores on both measurements. In the decoding group, a significant difference was observed between the teachers' evaluation scores and retelling score. In this group the teachers' evaluation scores were much higher than the students' reading comprehension scores and did not indicate the reading level of the students. Causes of the observed difference between the comprehension and decoding groups were analysed in terms of the students' degree of hearing loss, intelligence quotient, duration of the school education, socio- ecenomic status and age. No significant differences were observed between the groups except the duration of school education and age.The relationship between the kind of reading activities were held in the claasroom, and students' reading comprehension was also inquired. Considering the reading activities in classrooms, the reading levels of the students which were obtained by retelling measurement scale were compared. A significant difference was obtained showing the superiority of the group which had adequate reading activities and individual reading sessions. VI