Sülfürlü çinko cevherlerinin canlandırılmasında kullanılabilecek yeni bir reaktif
A new chemical for activation of sulphide zinc ores
Yazar: ERTUNA ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BIÇAK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Köpük flotasyonu = Foam flotation

Özet:
Bu tez çalışmasında sfalerit minerallerinin aktifleştirmesinde bakır sülfata (CuSO4) alternatif olabilecek bir reaktif olan ZnFL kodlu kimyasalın sfalerit flotasyonunda kullanımı araştırılmıştır. Metal-Kim firması tarafından üretilen ZnFL, bakır-amin kompleksi olan bir sıvıdır. ZnFL, CuSO4 ile kıyaslandığında içerdiği aktif bakır madde miktarı ve sülfat içeriği daha düşüktür. ZnFL ve CuSO4'ün sfalerit minerallerinin canlandırılmasındaki etkisini araştırmak için üç farklı sülfürlü çinko cevheri üzerinde, her iki reaktifin temas açısı ve flotasyon davranımları incelenmiştir.  Flotasyon deneyleri, toplayıcılı ve toplayıcısız flotasyon, kinetik flotasyon testleri ve açık devre temizlemeli flotasyon testleri şeklinde yapılmıştır. Üretilen konsantre kalitesinin belirlenebilmesi için JK SimFloat v6.4 programı ile madde denkliği ve kapalı devre simülasyonları yapılmış tahmini üretilebilecek çinko konsantresi miktarı, tenörü ve verimleri ortaya konulmuştur. 
Yapılan kapalı devre simülasyonlar sonucu elde edilecek muhtemel çinko konsantrelerinin özellikleri baz alınarak ekonomik maliyet hesaplamaları yapılmıştır. İki kimyasalın kıyaslaması yapıldığında ZnFL'nin CuSO4'e oranla çok daha düşük dozajlarda kullanılabileceği ve düşük dozajlarda kullanılmasına rağmen çinko flotasyon verim ve tenörünü arttırdığı görülmüştür.
Ayrıca kullanılan üç cevherden sadece ikisi için ZnFL'nin CuSO4'e alternatif olabileceği, bu çalışmada kullanılan kompleks sülfürlü cevher için ZnFL'nin CuSO4'e alternatif olamayacağı belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the use of ZnFL which can be used as an alternative activator to copper sulphate (CuSO4) in the activation of sphalerite minerals in sphalerite flotation was investigated. ZnFL is a copper-amine complex liquid produced by Metal-Kim. ZnFL has lower active copper and sulfate content compared to CuSO4. This can be seen as an advantage especially for the plants where the sulphate concentration is high, and the sulphate removal is essential Flotation experiments were conducted as, in the presence and absence of collector, kinetic flotation tests and open-circuit flotation tests.
In order to determine the quality of the concentrate, material balance and closed-loop simulations were performed using JK SimFloat v6.4 program and the estimated amount, grade and recovery of the zinc concentrate to be produced were determined.
Cost calculations were made based on the specification of possible zinc concentrates to be obtained from closed circuit simulations. When two chemicals were compared, it was determined that ZnFL could be used at much lower dosages than CuSO4 and even though it was used at low dosages, higher zinc flotation recoveries and grades were obtained.
In addition, it was determined that ZnFL could be an alternative to CuSO4 for only two of the ores studied in this study, whereas ZnFL could not be an alternative to CuSO4 for the complex sulfide ore used in this study.