Tire Müzesi`nde bulunan işlemelerin teknik ve sanatsal açıdan incelenmesi ve yeni tasarımlar
The Technical and artistic characteristics of the embroderies in Tire museum and new design proposals
Yazar: OYA SİPAHİOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞERİFE SEZGİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1997
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El işlemeleri = Handworks ; El sanatları = Handicrafts ; Müzeler = Museums ; Tire Müzesi = Tire museum ; İşleme sanatı = Embroidery

Özet:
ÖZET El sanatları insanoğlunun günlük yaşamı için gerekli olan ve insan için tasarlanan her şeyin elle üretildiği geleneksel bir imalat biçimidir ve başlıca özelliği anonim olmasıdır. Bu açıdan, genel olarak el sanatları, bir toplumun tarihini belirleyici unsur olabildiği gibi, yaşayış ve inançlarını, ekonomik ve toplumsal yapısını ve estetik değerlerini de ortaya koyar. İşleme sanatı da kültürel değerlerimiz arasında önemli bir alanı kapsar. İşlemeciliğin tarihi dokumacılığın tarihi kadar eskidir. En eski dokuma merkezlerinin başında gelen Anadolu'da, buna bağlı olarak köklü bir işleme geleneği de oluşmuştur. Özellikle Bizans'ta işleme sanatı son derece gelişmiş iken, Doğu'da Türk topluluktan arasında da işlemeli eşyaların varlığı, bu bölgede yapılan araştırmalar sonucunda gün ışığına çıkarılmıştır. Türklerin Orta Asya'dan getirdikleri işleme geleneği ile Anadolu-Bizans işlemeciliği son derece üstün bir sentez sonucunda Anadolu-Türk işleme sanatını ortaya koymuşlardır. 16. yüzyıldan itibaren işlemeler, sarayda teknik ve sanatsal açıdan en üst düzeye ulaşmış, halk işlemeleri de bu kaynaktan beslenerek yüzyıllar boyunca üretilmiştir. Günümüzde, müzelerimizde etnoğrafik eşyalar bölümlerinde en fazla yeri işlemeli tekstiller kaplamaktadır. Bu örnekler kültür tarihimizin bir bölümünü günümüze taşıması açısından önemlidir ve gelecek nesillere sağlıklı bir biçimde ulaşmaları gerekir. Burada en önemli görev müzelere düşmektedir. Tire Müzesi de sahip olduğu zengin işleme koleksiyonu açısından tanıtılmaya ve araştırılmaya değer bir kurumdur.

Abstract:
ABSTRACT Traditional handcrafts belong to a mode of production in which, everything that is essential to the daily life of human beings are produced solely by hand and the essential nature of this mode of production is its anonimity. So, in general, handcrafts define the history of a society and also represent its economical and social structure, believes and aesthetic values. The art of embroidery covers a huge area of activity in anonimus cultural values. The history of embroidery is as old as the history of weaving it self, there has always been a strong embroidery tradition in Anatolia, one of the oldest weaving centers of the world. In ancient Anatolia and especially during Byzantine period, the art of embroidery had been most developed. The research shows that in the East, among the Turkic tribes it was also common in the shape of embroidered objects and clothing. Anatolia-Turkish style of embroidery is a result or a synthesis between Byzantic and Turkic embroidery traditions. In this way, Turkish art of embroidery took on a new style and continued developing. From 16. century onwards, embroideries of the palace courts reached the peak of their development in terms of aesthetics and production techniques. Embroidery craft of the common people was also influenced by these. In our time, it is the embroidered textiles that take up much of the space in the ethnography sections of our museums. These embroidery samples are exceptionally important in terms of understanding how a slice of our cultural history was transfered to our time. It is upmost importance that these examples reach us in good shape. Museums bear responsibility in this respect. Tire Museum deserves much research and documentation in terms of its rich collection of embroideried textiles.