Hukuk açısından yapay zekanın incelenmesi
Examination of artificial intelligence in terms of law
Yazar: ÖMER FARUK EBİBLİ
Danışman: PROF. DR. VEYSEL BOZKURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Hukuk = Law ; Hukuk sistemi = Law system ; Robotik = Robotics ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Yapay zekadaki gelişmeler insan hayatının hemen her alanını etkilemektedir. Diğer alanlar gibi hukukun da bu gelişmelerden bağımsız olması mümkün değildir. Nitekim yapay zeka alanındaki gelişmelerle birlikte yapay zekanın hukukta kendisine yer bulması her geçen gün daha arzu edilir bir hale gelmektedir. Burada öne çıkan husus, yapay zekanın etkisinin yalnızca değiştirici değil aynı zamanda dönüştürücü olmasıdır. Bu bağlamda yapay zeka, hukukun geleneksel anlayışlarına karşı bozucu olma potansiyelini taşımaktadır. Ancak yapay zekanın hukuku nasıl etkileyeceği, yapay zeka alanındaki gelişmelere bağlı olduğu kadar hukuk alanındaki tartışmalara da bağlıdır. Bu bakımdan yapay zeka ile hukuk arasındaki ilişkinin incelenmesi önem arz etmektedir.
Bu çalışma, yapay zekanın hukuk alanına mevcut ve olası etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada temel olarak "Yapay zekanın yargıç olması mümkün müdür?" ve "Yapay zekanın hukukta kullanılması halinde ne gibi sonuçlar ortaya çıkacaktır?" sorularının cevapları araştırılmıştır. Bu kapsamda yapay zeka ve ilgili kavramların teorik çerçevesi incelendikten sonra hukuktaki mevcut uygulama örnekleri verilmiş ve yapay zekanın hukukta uygulanması halinde ne gibi sonuçların ortaya çıkacağı değerlendirilmiştir. 
Çalışmada ilk olarak mevcut gelişme ve olgular çerçevesinde yapay zekanın yargıç olmasının mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu kanaate ulaşılmasının sebebi, mevcut yapay zeka modellerindeki temel çalışma prensiplerinin oluşturduğu kategorik bir imkansızlık olarak görünmesidir. İkinci olarak yapay zekanın hukukta kullanılması halinde bir paradigma değişimi yaşanacağı ve geleneksel hukuk anlayışıyla uyuşmayan sonuçların ortaya çıkarak hak ihlallerinin yaşanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Yapay zekanın çalışma prensipleriyle hukuki muhakeme süreci arasında büyük bir farklılık bulunmaktadır. Bu farklılık geleneksel anlamda hukukun yöneldiği ve korumaya çalıştığı birtakım değerlere zarar verme potansiyeli taşımaktadır. Bu bakımdan yapay zeka alanındaki gelişmeler hukuka uygulanmadan önce hukukun kendi bakış açısıyla ele alınmalıdır.
Bu çalışmada doküman analizi yapılarak yapay zekanın teorik çerçevesi genel hatlarıyla çizilmiş, uygulamadaki örnekleri de nazara alınarak hukukla olan ilişkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda literatüre teorik ve kavramsal çerçevede katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Yapay zeka, yapay zeka modelleri, hukuk, yapay zeka yargıcı, hukuki muhakeme

Abstract:
Developments in artificial intelligence affect almost every area of human life. Like other fields, it is not possible for the law to remain detached from these developments. As a matter of fact, with the developments. In the field of artificial intelligence, it is becoming more and more desirable for artificial intelligence to find a place in the law. The emphasis here is that the effect of artificial intelligence is not only causing change but transformation. In this regard, artificial intelligence has the potential to be disruptive to traditional understandings of law. However, how artificial intelligence will affect the law depends on the developments in the field of artificial intelligence, as well as on the discussions in the field of law. In this context, it is important to examine the relationship between artificial intelligence and law.
This study was conducted to determine the current and possible effects of artificial intelligence in the field of law. In the study, "Is it possible for artificial intelligence to be a judge?" and "What kind of results will arise if artificial intelligence is used in law?" were investigated. In this context, after analyzing the theoretical framework of artificial intelligence and related concepts, examples of current applications in law are given and consequences of the application of artificial intelligence in law are evaluated.
In the study, it was first concluded that it is not possible for artificial intelligence to be a judge within the framework of existing facts. The reason for this conclusion is that it appears to be a categorical impossibility due to the basic working principles in existing artificial intelligence models. Secondly, it has been concluded that if artificial intelligence is used in law, a paradigm shift will occur and results that are incompatible with the traditional understanding of the law may arise, possibly causing violations of rights. There is a big difference between the principles of artificial intelligence itself and the legal reasoning process. This difference has the potential to harm certain values that the law is traditionally orientated towards and tries to protect. On this basis, developments in the field of artificial intelligence should be considered from the perspective of the law itself before being applied to the law.
In this study, the theoretical framework of artificial intelligence is outlined in general terms through document analysis, and its relationship with the law is analyzed by taking into account the examples in practice. In this regard, it is intended to contribute to the literature in a theoretical and conceptual aspect.
Keywords: Artificial intelligence, artificial intelligence models, law, artificial intelligence judge, legal reasoning