Orta ve ileri evre idiyopatik parkinson hastalığında nonmotor ve motor semptomlar ve fatigue skoru arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nonmotor and motor symptoms and fatigue score in moderate and advanced stage idiopathic parkinson's disease
Yazar: OĞUZHAN DURGAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL GÜLER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Motor beceriler = Motor skills ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
İdyopatik Parkinson Hastalığı'nda engellilik ve yaşam kalitesi bakımından non-motor semptomlar motor semptomlara nispeten günlük yaşamda kısıtlılık ve yeterli tedavi yanıtının oluşmasında güçlük oluşturabilmektedir.Güncel tedavi yaklaşımları,daha çok motor semptomlara odaklanmakta olup,non-motor semptomlar ile parkinsonizm tablosu başlayan hastaların çoğu zaman tanısı ve dolasyısı etkin tedavisi de gecikebilmektedir.Non-motor semptomların sıklığının ve şiddettinin en geçerli ölçekler ile gösterilmesi son derece önemlidir.Bu çalışmada non-motor semptomların yanı sıra hastaların tedavi yanıtında etkin rol oynayabilen fatigue kliniği varlığında daha etkin olabilecek tedavi algoritmasının oluşturabilmesine farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır.
Tremor dominant seyir gösteren hastalarda yüksek fatigue skoru olması hastaların farklı klinik komorbid durumlarıyla ilişkilendirilebilir. Yüksek BPHDÖ ölçek skoru, ileri evre H&Y hastalarda fatigue skoru literatür ile uyumlu olarak yüksek saptanmıştır. Benzer şekilde Düzenlenmiş Yorgunluk Etki Ölçeği ve yorgunluk Şiddet Ölçeği arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Parkinson demansı gelişimi ve YŞÖ ile belirlenen yorgunluk tablosu arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. NMSÖ-Tr'nin tanımladığı semptom skalası ile demans gelişimi arasında anlamlı ilişki elde edilmemiştir.
İPH nörolojik semptomlar yanısıra sistemik bir hastalığın bulgularını gösterir şekilde seyir gösteren nörodejeneratif bir hastalıktır. Dolayısıyla her bir bulgunun tespiti ve bunların etkin tedavisi yaşam kalitesinin ve süresinin artması bakımından son derece önemlidir. İPH hastalarında non-motor semptomların varlığının erken tespiti ve bunların sıklığının ve şiddetinin gösterilmesi ayrıca fatigue bulgusunun ve bunun klinik etkisinin saptanması tedavi etkinliğinde önemli bir noktadır. Bu konuda yapılan gözlemsel ve prospektif nitelikte geniş kohort çalışmalarına gereksinim bulunmaktadır. 
Anahtar kelimeler: İdiyopatik Parkinson hastalığı, yorgunluk, non-motor semptomlar

Abstract:
It is known that non-motor symptoms can be ignored more than motor symptoms in idiopathic Parkinson's disease. In some individuals, non-motor symptoms can cause more restrictions in daily life than motor symptoms in term ofdisabilities and life standarts. Current treatment approaches focus mainly on motor symptoms and this can cause a delayin diagnosis and treatment of diseases that start with non-motor symptoms. It is also known that frequency and intensity of non-motor symptoms should be displayed and more effective treatment approaches and tracking.
Existence of high fatigue score in patients with dominant tremor can be correlated with different clinical comorbid situations of the patients. High BPHDÖ scale score was detected in high stage H&Y patients with an accordance in literature of fatigue score. Similarly, a positive relation was found between regulated fatigue impact scale and fatigue severity scale. No significant relation was found between Parkinsons dementia and fatigue table determined with YŞÖ. No significant relation could be found between the symptom scale defined by NMSÖ-Tr and progression of dementia.
IPH is a neurodegenative disease that progresses with both neurologic symptoms and symptoms of a systemic disease. Therefore, detection and effective treatment of each symptom is of great importance. In IPH patients, early detection of non-motor symptoms and displaying the frequency and intensity along with the fatigue symptom and detection of its clinical influence is an important factor in treatment activity. Observational and prospective cohort studies are necessary on this topic.
Keywords: Idiopathic Parkinson's patients, fatigue, non-motorized symptoms