Hematolojik maligniteli hastalarda kan dolaşım yolu enfeksiyonlarının geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of bloodstream infections in patients with hematological malignancies
Yazar: ULAŞ AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. FAHİR ÖZKALEMKAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology ; Hematoloji = Hematology

Özet:
Hematolojik maligniteli hastalarda enfeksiyonlar en sık mortalite ve morbidite sebebidir. Enfeksiyonlar arasında kan dolaşım yolu enfeksiyonları da oldukça önemli yer tutmaktadır. Her ne kadar gram pozitif bakteriler daha sık kan dolaşımı enfeksiyonuna yol açsa da virülansları nedeniyle gram negatif bakteriler mortalite üzerine daha fazla etkilidir. Araştırmamızda kan dolaşımında gram negatif bakteri üreyen hastalarda mortalite üzerine etki eden faktörleri ve antibiyotik direncinin yıllara göre değişimini tespit etmeyi amaçladık.
Çalışmamızda 2008 ile 2022 yılları arasında Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Bilim Dalı servisinde interne edimiş ve kan kültüründe gram negatif bakteri üremesi saptanmış 358 hastada 446 kan kültürünü inceledik.
Hastaların %41,3 ü kadın, %58,7 si erkekti. Yaş ortalaması 50 idi (18-78). Hastaların %48,6'sı akut myeloid lösemi, %24'ü akut lenfoblastik lösemi %15,4'ü non-Hodgkin lenfoma hastasıydı. Kültürlerde en çok üreyen bakteriler %39,7 ile E. coli ve % 30 ile klebsiella suşlarıydı.
Çalışmamızda 2010-2012 yılları arasında karbapenem direnci oranını %7,1 saptarken bu oranın 2020-2022 yılları arasında %40'a kadar yükseldiğini ve karbapenem direncinin mortalite ile doğrudan ilişkili olduğunu tespit ettik.
Güncel pratikte hematolojik maligniteli hastalarda kinolon profilaksisi tartışılan bir konudur. Çalışmamızda profilaktik kinolon kullanımının genişlteilmiş spektrumlu beta laktamaz pozitif suş üreme ihtimalini arttırdığını ancak bu üreyen ESBL pozitif suşların mortaliteye etki etmediğini tespit ettik.

Çalışmamız yıllar içinde dramatik olarak artan antibiyotik direncinin mortalite üzerine etkisini gösteren literatür çalışmalarına katkı sağlayabilir ve antibiyotik direnci hakkında farkındalık yaratabilir.

Anahtar kelimeler: Karbapenem direnci, kinolon profilaksisi, ESBL, hematolojik malignitler

Abstract:
In patients with hematological malignancies, infections are the most frequent cause of mortality and morbidity. Among infections, bloodstream infections hold significant importance. Although gram-positive bacteria more commonly lead to bloodstream infections, gram-negative bacteria have a greater impact on mortality due to their virulence. Our study aimed to identify factors affecting mortality in patients with gram-negative bloodstream infections and to determine the changes in antibiotic resistance over the years.
We retrospectively reviewed 446 blood cultures from 358 patients admitted to the Hematology Department of Uludağ University Faculty of Medicine Hospital between 2008 and 2022, where gram-negative bacteria were isolated.
Of the patients, 41.3% were female and 58.7% were male, with a mean age of 50 (range: 18-78) years. 48.6% of the patients had acute myeloid leukemia, 24% had acute lymphoblastic leukemia, and 15,4% had non-Hodgkin lymphoma. The most commonly isolated bacteria in cultures were Escherichia coli (39,7%) and Klebsiella species (30%).
While the rate of carbapenem resistance was 7,1% between 2010-2012, it increased up to 40% between 2020-2022, and carbapenem resistance was found to be directly associated with mortality.
In current practice, quinolone prophylaxis in patients with hematological malignancies is a topic of debate. We found that prophylactic quinolone use increased the likelihood of extended-spectrum beta-lactamase-positive strain growth, but these strains did not affect mortality.
Our study may contribute to the literature by demonstrating the impact of dramatically increasing antibiotic resistance over the years on mortality and raising awareness about antibiotic resistance.

Keywords: Carbapenem resistance, quinolone prophylaxis, ESBL, hematological malignancies