Ürün tasarım sürecinde yalın bakış açısıyla üretim adaptasyonu
Production adaptation with a lean perspective in the product design process
Yazar: KOREL ÜNSAL
Danışman: PROF. DR. ADNAN AKKURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstriyel tasarım = Industrial design

Özet:
Yalın düşünce ile ürün tasarımı felsefesinin irdelendiği bu çalışmada tasarım faaliyetlerinin
yalın üretim teknikleri uygulanarak fazladan maliyet ve atık yaratmadan mevcut üretime
nasıl adapte edilebileceğini ve katma değer yaratacağını anlatmaktadır. Hali hazırda üretilen
bir ürün üretim hattında tasarımdan kaynaklı bir değişim yapılacağında yalın üretim
tekniklerinden yararlanıp en az maliyet ile üretim hattını durdurmadan nasıl adapte bir
şekilde tasarım değişikliği yapılabileceği bir hidrolik kaldırma makineleri üreticisi
fabrikasındaki bir örnekte anlatılmıştır. Çalışmanın uygulamasında hidrolik kaldırma
makinesi kollarına güç veren hidrolik hortumların sürtünerek aşınması sonucu meydana
gelen tasarımsal problemin yalın üretim tekniklerinden biri olan Kaizen metodu ile ele
alınarak G. Pahl, W. Beitz'ın "Mühendislik Tasarımında Sistematik Yaklaşım" modeline
göre kavramsal tasarım adımları uygulanmış ve daha düşük maliyetli ve üretim hattına
adapte bir ürün çıkarılmıştır. Yeni ürüne ait tasarım şartnameleri, ana ve alt fonksiyon
belirleme işlemleri, morfolojik kartları, tasarım seçenekleri alternatifleri çıkarılmış ve
bahsedilen modele uygun olarak seçim işlemleri anlatılmıştır. En uygun alternatifler
arasında yapılan amaçlar ağacı ve değer profili değerlendirme işlemleri ile en optimal sonuca
ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda daha düşük maliyetli gerekli şartları sağlayan bir tasarım
belirlenerek nihai hedefe ulaştırılmıştır. Son tasarımın maliyet analizi yapılarak sağladığı
toplam faydanın ekonomik sonuçları ile gelişimi de gösterilmiştir. Çalışmanın uygulaması
PÜKO döngüsü içerisinde ayrı başlıklar olarak yapılmış ve detaylı olarak anlatılmıştır. Bu
çalışma, yalın üretim tekniklerinin ürün tasarımına nasıl adapte edilebileceğini ve mevcut
üretim süreçlerini iyileştirerek maliyetleri ve atıkları azaltırken katma değeri artırabileceğini
somut olarak göstermektedir. Ayrıca çalışmada, şu an dünyada kullanılan yalın üretim
teknikleri ile ürün tasarımı konularındaki literatür araştırılmış ve değişik sektörlerdeki hem
yerli hem yabancı iyi uygulama örneklerini de somut çıktıları ele alınarak gösterilmiştir. Bu
bilgilerin, üretim sektöründe çalışan mühendisler ve tasarımcılar için faydalı bir kaynak
olacağı; mevcut üretim hattında tasarım değişikliği yapılması gereken durumlarda nasıl bir
yol izlenebileceğine dair pratik bir rehber niteliği taşıması hedeflenmiştir.

Abstract:
This study, which examines the philosophy of product design with lean thinking, explains
how design activities can be adapted to current production without creating additional cost
and waste and how they will create added value by applying lean production techniques. In
the case of a design-related change in a currently produced product production line, how to
make an adaptive design change without stopping the production line by using lean
production techniques at the least cost is explained in an example from a hydraulic lifting
machine manufacturer factory. In the application of the study, the design problem that occurs
as a result of friction and wear of the hydraulic hoses that power the hydraulic lifting machine
arms was addressed with the Kaizen method, one of the lean production techniques, and
conceptual design steps were applied according to the "Systematic Approach to Engineering
Design" model of G. Pahl, W. Beitz, and a lower-cost and production line-adapted product
was produced. The design specifications of the new product, main and sub-function
determination processes, morphological cards, design option alternatives were created and
selection processes were explained in accordance with the mentioned model. The most
optimal result was achieved with the tree of objectives and value profile evaluation processes
among the most suitable alternatives. At the end of the study, a design that provides the
necessary conditions at a lower cost was determined and the final goal was achieved. The
cost analysis of the final design was performed and the economic results and development
of the total benefit it provided were also shown. The application of the study was made as
separate headings within the PDCA cycle and explained in detail. This study concretely
shows how lean production techniques can be adapted to product design and how it can
increase added value while reducing costs and waste by improving existing production
processes. In addition, the literature on lean production techniques and product design
currently used in the world was researched in the study and concrete outputs of both domestic
and foreign good practice examples in different sectors were examined and shown. It is
aimed that this information will be a useful resource for engineers and designers working in
the production sector; and it is aimed to be a practical guide on how to follow a path in cases
where design changes need to be made in the existing production line.