Enformasyon ve iletişim teknolojilerinin sosyal ve yapılı çevrelerde ve mimarlık disiplininde yarattığı dönüşümler
Transformations created by information and communication technologies on social and built environments and on the discipline of architecture
Yazar: AHU SÖKMENOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tezin amacı; günümüz toplumunun etkisi altında yaşadığı ve tarafından şekillenmeyi sürdürdüğü enformasyon ve iletişim teknolojilerinin, insan ve mekan ilişkilerini tartışan mimarlık disiplinine olan etkilerini incelemek ve irdelemektir. Öncelikle enformasyon ve iletişim teknolojilerinin tanımını yapılmış ve enformasyon ve iletişim teknolojilerinin en önemli ürünü olan siberuzayın dönüştürme kabiliyetine odaklanılmıştır. Siberuzay, insan yaşantısının geçtiği her türlü platformda dönüşümlere neden olmaktadır ve bu dönüşümler yalnızca teknolojik bağlamda gerçekleşmemektedir. Siberuzay, insan, yaşam, mekan bağlamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel anlamlarda çok ciddi dönüşümlere neden olmaktadır. Bu dönüşümler incelenmiş ve enformasyon mekanı tanımlanarak, dönüşen mekan kavramı kentsel ve küresel düzlemlerde irdelenmiştir. Küresel ve kentsel anlamda mekan bağlamındaki dönüşümler konuyu mimarlık bağlamına bağlamaktadır. Siberuzay ve mimarlık ilişkisi irdelenerek karşılıklı simbiyotik ilişkileri ortaya koyulmuştur. Bu çerçevede, dijital mimarlık, siberuzay mimarlığı ve sibermimari tanımları yapılmıştır. Yapısal ve kavramsal düzlemlerde mimarlığa etki eden siberuzay, mimarın çalışma organizasyonu yapısını, sürecini, yaklaşımını, yöntemini ve ürünlerini dönüştürmektedir ve kamusal, çalışma ve yaşama mekanları yeniden tanımlanmaktadır. Bu kapsamda, melez mekan kavramı incelenmiştir. Mimarlık ve siberuzay ilişkisine eğitim platformundan odaklanılmıştır. Siberuzayın yaratmış olduğu dönüşümler nedeni ile mimarlık ve mimarlık eğitiminin bir tür eşikte olduğu öne sürülmektedir. Bu geçiş devresinin yaratmış olduğu karmaşa ve problem alanları belirlenmiştir. Bunlar; temsiliyet, iletişim, yeni bir mimari eğitim modeli oluşturulması ve bilgisayarın tasarım sürecini dönüştürdüğünün farkında olmak konularıdır. Son noktada tartışılan, mimarlık disiplinin sınırları sorgulamak, mimarlığı yeniden kavramsallaştırmak ve mimarın gelecekteki rolünü tanımlamak konularıdır. Mimarlık disiplininin, anlamını, kültürel değerini ve geçerliliğini koruyabilmesi için kendini güncellemesi gerekmektedir ve bu da kaynağından yani eğitim düzleminden başlayarak tüm disipline yayılması gereken bir süreçtir.

Anahtar Kelimeler: Enformasyon ve iletişim teknolojileri, Siberuzay, Bilgisayar Destekli Mimari Tasarım, Dijital mimarlık, Mimarlık Eğitimi
Bilim Dalı Sayısal Kodu: 601.01.01

Abstract:
The aim of this research is to study the transforming effects of the information and communication technologies (ICT) on the discipline of architecture. Cyberspace is described as the most important product of ICT, its ability to transform is the focal point.  Cyberspace creates serious economic, social and cultural transformations in the contexts of human, human life and space. After examining these transformations, information space is defined and examined in the urban and global platforms. The symbiotic relation between cyberspace and architecture is demonstrated. Their relation is examined in the architectural design context and process, so digital architecture, cyberspace architecture and cyberarchitecture definitions are made. Cyberspace effecting architecture both conceptually and constitutionally, transforms the structure of working organization, the process, the approach, the methods and the products of the architect. The transforming space is redefining the public, working and living spaces; the concept of hybrid space is discussed. Afterwards, the focus is on architectural education that is on a threshold due to these transformations. The reasons of complexity are; the issue of representation and communication, the issue of creating a new architectural education model and the issue that computer transforms the architectural design process. Questioning the boundaries of the discipline, re-conceptionalizing it and defining its role in the future are  the subjects that are discussed. Architectural discipline should update itself to protect its cultural values, its validity and its meaning. This process should start from its source; educational platform and has to diffuse in to the whole discipline.

Keywords: Information and Communication Technologies, Cyberspace, Computer Aided Architectural Design, Digital Architecture, Architectural Education
Science Code:  601.01.01