Milli mücadele yıllarında Yozgat
Yozgat in the years of national struggle
Yazar: GÜRBÜZ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Yozgat İç Anadolu Bölgesi'nin, Orta Kızılırmak bölümünde yer almaktaolup, doğusunda Sivas, güneyinde Kayseri ve Nevşehir, batısında Ankara veKırşehir, kuzeyinde ise Çorum, Amasya ve Tokat İlleri bulunmaktadır.İlk iskanların tarih öncesi dönemde yapıldığı bilinen Yozgat'ta Türkİslamizleri 1071 Malazgirt savaşından sonra başlamış ve Anadolu'nunTürkleşmesi esnasında Oğuz kavmini meydana getiren iki koldan biri olanBozokların bölgeye gelmesi buranın ``Bozok'' adıyla anılmasına neden olmuştur.Birçok Türk Devletinin hakimiyeti altına giren Yozgat, Kanuni SultanSüleyman zamanında kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmış ve bir daha eldeğiştirmemiştir. Daha önceleri bir köy görünümünde olan bölge,Çapanoğullarının buraya gelmesi ile hızlı bir gelişim sürecine girmiş ve18.yüzyıldan itibaren bir şehir görünümünü alarak Çapanoğullarının hakimiyetsürdüğü bir bölge olmuştur.Ancak 19.yüzyıldan itibaren işler değişmiş ve devlet, eyaletleri merkezebağlama siyaseti gereği Bozok Sancağını Çapanoğullarına mensup bir kimseyevermemiş ve kendisine bağlamıştır. 1913 yılında ise uygulamaya konulan ``İdareiUmumiye-i Vilayet Kanunu''nu ile daha önceleri Boğazlıyan, Çorum veSungurlu (Budaközü) kazalarının bağlı olduğu geniş bir liva olan Yozgat,Ankara'ya bağlı bir liva konumuna getirilmiştir.Osmanlı Devleti I.Dünya savaşına girince Yozgat'ta da halk sıkıntıçekmiş ve daha önceki yıllarda olduğu gibi Türk ordusunun zafer kazanması içinaskerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere yardım kampanyası açmış, cephedekiaskerin yiyeceğini temin etmiş ve seferberlik çağrısına uyarak vatani göreviniyapmak için orduya katılmıştır. Bunun dışında Yozgat coğrafi konumu itibari ilesavaşın yapıldığı bölgelerinin dışında kaldığı ve istilaya uğramadığı için I.Dünyasavaşına daha çok savaş bölgelerinden kaçmak zorunda kalan soydaşlarınıniskanını üstlenerek ve onların her türlü ihtiyacını gidermeye çalışarak katkıdabulunmuştur.Milli Mücadele döneminde ise Yozgat işgale uğramadığı ve işgal tehdidialtında bulunmadığı için milli faaliyetlere ciddi bir şekilde Sivas Kongresi ilekatılmaya başlamış, her ne kadara milli mücadelede, Urfa veya Maraş gibi etkinbir rol oynamasa da, ülkesinin bağımsızlığa kavuşması için elinden geldiği kadaryardım yapmaya gayret etmiştir. Ancak Yozgat halkı maalesef milli mücadeledeadını yaptığı yardımlar ile değil Çapanoğlu isyanı ile duyurmuştur. Bu isyansebebi ile halkın tamamı isyankar olarak tanıtılmaya çalışılmıştır. Oysa bu isyanÇapanoğullarından birkaç kişinin katılımı ile çıkmış gerek Yozgat halkı gerekseÇapanoğulları ailesinin tamamı bu isyana destek vermemiş ve milli mücadele'ninbaşarıya ulaşması için elinden gelen fedakarlığı yapmıştır

Abstract:
Yozgat is located on Middle Kızılırmak, a region of Central Anatolia, andsurrounded by Sivas in the east, Kayseri and Nevşehir in the south, Ankara and Kırşehirin the west and Çorum, Amasya and Tokat in the north.Turkish-Islamic traces began in Yozgat, which is known to have been inhabitedfirstly in pre-historic times, after Malazgirt War fought in 1071. The fact that Bozokswere one of the two groups of people who generated the race named ?Oğuz? during the?Turkicization? of Anatolia caused thre region to be called ?Bozok?.Having been brought under the control of many Turkish States, Yozgat joinedOttoman lands decisively during the reign of Kanuni Sultan Suleyman and never passedinto the possession of any other states. The region, formerly being in an image ofvillage, entered in a rapid development process with the arrical of Çapanoğulları there,gained a city picture since the eighteen century and proved a region controlled byÇapanoğulları.Yet, things started changing in the nineteen century and the state, out of itspolicy of joining the provinces to the centre, did not allocate Bozok to Çapanoğulları,instead joined it to itself. With the law ?Idare-i Umumiye-i Vilayet? which wasimplemented in 1913, Yozgat, formerly a large brigade controlling the districts?Boğazlıyan, Çorum and Sungurlu (Budaközü), turned into a brigade belonging toAnkara.When Ottoman State entered I.World War, the people in Yozgat suffered fromdifficulties, launched a fund campaign in order to meet the needs of soldiers for thevictory of Turkish army, supplied food to soldiers and joined the army in order toperform their national duty in accordance with the call for mobilization. Besides these,because Yozgat was outside the regions where the war was fought and not invaded, itcontributed to the I.World War mostly by accommodating the people of their own racewho were forced to escape from war lands and trying to meet their all kinds of needs.Durign National Struggle Era, Yozgat, not invaded and not being under thethreat of being invaded, started participating in national activities seriously with SivasCongress and did its best for helping the nation to gain its independence despite notplaying an active role as much as Urfa or Maraş. However, people of Yozgat put itsname on the map with Çapanoğlu rebellion, not with the help it gave for nationalstruggle. All of the people there were tried to be introduced as rebels as a result of therebellion. However, the rebellion had broken out with the participation of a few peoplefrom Çapanoğulları and neither the people of Yozgat nor all members of Çapanoğullarıfamily supported the rebellion, instead they did their best for the victory of nationalstruggle.