Türkiye solunda bir praksis: Barış dernekleri 1947-1980
A praxis in the Turkish left: Peace associations 1947-1980
Yazar: EMRE BURAK DEMİRER
Danışman: DOÇ. DR. MURAT METİNSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dernekler = Associations ; Praksis = praxis ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyalist hareketler = Socialist movements ; Sosyalizm = Socialism

Özet:
Sosyalist düşüncede demokrasi, özgürlük ve barış birbirlerini tamamlayan biçimde tüm sol paradigmaya mündemiç/içkin olarak ele alınmaktadır. Üretim ilişkilerinin taşıdığı çelişki ve beraberinde getirdiği sınıflı toplum yapısının yarattığı eşitsizliğe karşı barış, özgürlük ve demokrasi talepleri sosyalist hareketlerin temel taleplerinden oldular. Bu talepler aynı zamanda bir ideoloji olarak sosyalizmin toplumsal ve kültürel uzantılarını sağladı ve sağlamaya devam etmektedir.
Dünya ve Türkiye sol hareketleri içerisinde de barış talepleri önemli yer tutmaktadır. Avrupa'da Birinci Dünya Savaşı'nın ardından yükselen faşizme karşı entelektüellerin barış talepleri 1950'ye gelindiğinde bir dünya komitesine dönüşerek kurumsallaşmıştır. Sosyalistler arasında barış için yükselen talepler Soğuk Savaş yıllarında artan nükleer silahlanma yarışı neticesinde daha görünür oldu. Sosyalist hareketlerin öncüleri olan gençler ve entelektüeller arasında barış hareketleri ve örgütlenmelerine katılım 20. yy. boyunca gelişti ve genişledi.
1947 tarihiyle birlikte kapitalist blok tarafında açık bir biçimde yer alan Türkiye'de de sosyalistler tarafından barış dernekleri kuruldu. Barış, hem uluslararası düzeyde anti-kapitalist bir nitelik taşırken hem de ulusal düzeyde toplumsal ve sosyo-ekonomik eşitsizlikleri vurgulamaktadır. Dernekler bu ikili yapı bağlamında kurulurken Türkiye solunun yapısal sorunlarını taşıdılar ve kapitalist politikalara eklemlenmiş devletin sol hareketler üzerindeki baskıcı etkisini doğrudan yaşadılar. Derneklerin faaliyet süreleri oldukça kısa oldu. Daha öncesinde bir barış örgütlenmesi olmayan Türkiye'de 1947-1980 arasında, birbirlerinden oldukça uzak tarihlerde yalnızca üç barış derneği kuruldu.
Çalışma, Türkiye solunda kurulan ilk barış girişimi olan Türk Barışseverler Cemiyeti ile Türkiye solunda yeni bir praksisin oluştuğunu iddia etmektedir. Cemiyetin ardından kurulan Barış Derneği ve Türkiye Barış Derneği tarafından devam ettirilen bu praksise yakından bakarak derneklerin barış tanımları ve kendilerine has özellikleri ile sahip oldukları kısıtlara ulaşılmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
In socialist thought, democracy, freedom, and peace are approached in a way that is integral/immanent in the whole left paradigm. The contradiction of the relations of production and the demands for peace, freedom, and democracy against the inequality created by the class society structure brought with it were among the basic demands of socialist movements. These demands also provided and continue to provide the social and cultural extensions of socialism as an ideology.
Peace demands occupy an important place in the left movements in the world and also in Turkey. The peace demands of the intellectuals against the fascism rising in Europe after the First World War turned into a world committee in 1950 and became institutionalized. The rising demands for peace among socialists became more visible as a result of the nuclear arms race that increased during the Cold War. Participation in peace movements and organizations among youth and intellectuals who are the pioneers of socialist movements. developed and expanded throughout.
Located in an open format with the date of the capitalist block party in Turkey it was founded in 1947 by socialists peace associations. Peace emphasizes social and socio-economic inequalities both at the international level and at the national level while being anti-capitalist. Turkey Association has moved to the left while establishing the structural problems in the context of this dual structure is articulated and lived capitalist policies directly impact on the state's repressive leftist movements. The duration of the activities of the associations has been very short. Earlier in Turkey between 1947-1980 without a peace organization, it was founded only three dates quite far from each other in peace associations.
The study, which claims that the first peace initiative established in Turkey left the Peacemakers Association of Turkey with a new praxis that occurred in Turkey left. Founded in the aftermath of the Peacemakers, peace praxis closely looking at the definitions of these associations was continued by the Peace Association and the Peace Association of Turkey and tried to obtain the constraints that they have with their own unique characteristics.