Sağlıklı ve obez bireylerde hindistan cevizi yağı ve zeytinyağı alımının açlık ve tokluk üzerine akut etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of acute effects of coconut oil and olive oil intake on hunger and satiety/satiation in healthy and obese individuals
Yazar: ZİYA EROKAY METİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Açlık = Hunger ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Hindistan cevizi = Coconut ; Obezite = Obesity ; Tokluk = Satiety ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Zeytinyağı = Olive oil

Özet:
Obezite dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur ve kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve bazı kanser türleri ile ilişkilendirilmektedir. Besinlerin açlık ve tokluk üzerine etkilerinin araştırılması obezite tedavisinde iştah kontrolünün sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışmada uzun zincirli yağ asitlerinin kaynağı zeytinyağı tüketimine göre orta zincirli yağ asitlerinin kaynağı hindistan cevizi yağı tüketiminin normal ağırlıktaki ve obez erkek bireylerde akut etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma T.C. Cumhurbaşkanlığı, Sağlık Merkezinde, normal ağırlıkta (n=10) ve obez (n=10) 20 erkek birey üzerinde yapılmıştır. Normal ağırlıktaki ve obez bireylerin yaş ortalaması sırasıyla 33.5±3.9 ve 35.5±4.1 yıldır. Çalışmaya katılmayı kabul eden bireylere birbirini takip etmeyen günlerde yağsız inek sütü (300 mL), yağsız beyaz peynir (30 g), beyaz ekmek (75 g) ve hindistan cevizi yağı (25g) veya zeytinyağı (25g) içeren kahvaltı öğünü verilmiştir. Bireylerin test kahvaltı öğünü öncesi ve sonrası vizüel analog skala değerlendirmeleri (0., 30., 60., 120 ve 180. dakikalarda), indirek kalorimetre ile enerji harcaması ölçümleri (0., 60., 120 ve 180. dakikalarda), bazı kan parametreleri analizleri (serum glukoz, serum trigliserit, serum insülin ve peptid YY hormonu)(0., 30., 60., 120 ve 180. dakikalarda) yapılmıştır. Ayrıca ad-libitum öğle öğünü (180. dakika) tüketimi ile enerji alımları değerlendirilmiştir. Normal ağırlıktaki bireylerde zeytinyağına göre hindistan cevizi yağı tüketimi sonrası 180. dakikada açlık ve yeme isteği vizüel analog skala değerlerinin anlamlı seviyede daha fazla azaldığı saptanmıştır (sırasıyla p=0.031, 0.020). Normal ağırlıktaki bireylerde hindistan cevizi yağı tüketimi sonrası 30., 60., 120. ve 180. dakikalarda peptid YY değişimi sırasıyla 41.8±67.7, 52.5±103.2, 28.2±43.3, 47.7±77.9 pg/dL olarak saptanırken zeytinyağı tüketimi sonrası -1.8±71.1, 15.9±53.9, 7.8±51.6, -5.±59 pg/dL olarak saptanmıştır (sırasıyla p=0.075, 0.322, 0.454, 0.073). Normal ağırlıktaki bireylerde kahvaltı öğünü sonrası öğle öğünündeki ad libitum enerji alımları hindistan cevizi yağı ve zeytinyağı tüketimi sonrası sırasıyla 924.86±302.91, 845.47±158.39 kkal (p=0.272) olarak saptanırken obez bireylerde ise sırasıyla 859.26±238.37, 994.69±265.16 kkal (p=0.069) olarak saptanmıştır. Hem normal ağırlıktaki hem de obez bireylerde hindistan cevizi yağı ve zeytinyağı tüketimi sonrası dinlenme enerji harcaması değerlerinin eğri altında kalan alanlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır (sırasıyla p=0.274, 0.337). Bu çalışmanın sonuçları zeytinyağına göre hindistan cevizi yağı tüketiminin normal ağırlıktaki bireylerde açlık ve yeme isteği üzerine baskılayıcı etkisinin olabileceğini, tokluk peptid YY düzeylerini farklı etkileyebileceğini ve tokluk enerji harcaması üzerine farklı etkisinin olmadığını göstermektedir.  

Anahtar kelimeler: 
dinlenme enerji harcaması, hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, obezite, orta zincirli yağ asitleri, peptid YY

Abstract:
Obesity is an important health problem worldwide and it is associated with cardiovascular diseases, diabetes and some types of cancers. Studying the effects of food on hunger and satiety is important for maintaining appetite control in the treatment of obesity. The aim of this study is to investigate acute effects of consuming coconut oil as a source of medium chain fatty acids and olive oil as a source of long chain fatty acids in normal weight and obese subjects. This study was conducted on normal weight (n=10) and obese (n=10) male subjects at Presidency of the Republic of Turkey Health Center. The mean age of the normal weight and obese subjects was 33.5 ± 3.9 years and 35.5 ± 4.1 years, respectively. Individuals who agreed to participate in the study consumed breakfast meals containing skimmed milk (300 mL), fat-free white cheese (30 g), bread (75 g) and coconut oil (25g) or olive oil (25g) on non-consecutive days. Visual analog scale evaluations (at 0., 30., 60., 120., 180. minutes), energy expenditure measurements by indirect calorimetry (at 0., 60., 120., 180. minutes), some blood parameters analyzes (glucose, triglyceride, insulin and plasma peptide YY)(at 0., 30., 60., 120., 180. minutes) were performed before and after the test breakfast meals. In addition, energy intakes were evaluated by ad libitum lunch meal at 180 minutes. Visual analogue scale values of hunger and desire to eat decreased significantly after coconut oil consumption than olive oil consumption in normal weight subjects at 180. minutes (p=0.031, 0.020, respectively). The change of peptide YY levels after consumption of coconut oil and olive oil at 30., 60., 120. and 180. minutes were 41.8±67.7, 52.5±103.2, 28.2±43.3, 47.7±77.9 pg/dL and -1.8±71.1, 15.9±53.9, 7.8±51.6, -5.±59 pg/dL (p=0.075, 0.322, 0.454, 0.073, respectively). Ad libitum energy intakes after coconut oil and olive oil consumption in normal weight subjects were 924.86±302.91, 845.47±158.39 kcal (p=0.272), respectively, whereas in obese subjects were 859.26±238.37, 994.69±265.16 kcal (p=0.069), respectively. There were no significant differences in the areas under the curve of resting energy expenditure values after consumption of coconut oil and olive oil in both normal weight and obese subjects (p=0.274, 0.337, respectively). The results of this study shows that consumption of coconut oil compared to olive oil may have suppressive effect on hunger and desire to eat, may affect postprandial peptide YY levels differently and have no effect on postprandial energy expenditure. 

Keywords: 
resting metabolic rate, coconut oil, olive oil, obesity, medium chain fatty acids, peptide YY