Okul öncesi dönemde gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların fonolojik işlemleme becerilerinin incelenmesi
Examination of phonological processing skills of preschool children with developmental language disorder
Yazar: YEŞİM GÜNERİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Disleksi = Dyslexia ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ses = Voice ; İşlemleme hızı = Process speed

Özet:
Gelişimsel dil bozukluğu (GDB) bilinen bir etiyolojisi olmayan, dili anlama ve/veya ifade etme becerilerinde yaşanan, bireyin günlük yaşamdaki iletişimini ve öğrenmesini engelleyen, kalıcı ve kendiliğinden kapanmayacak derecedeki güçlükleri ifade eden nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Okuma becerileri için önkoşul niteliğinde olan dil becerilerinde sorun yaşayan GDB olan çocukların ilerleyen yıllarda okuma güçlüğü riski taşıdıkları bilinmektedir. GDB olan çocuklar disleksinin okul öncesi dönemdeki en önemli erken yordayıcıları olan fonolojik işlemleme becerilerinde de güçlük yaşayabilmektedir. Bu becerilerin okul öncesi dönemde değerlendirilmesi okuma güçlüğü için risk grubunda olan GDB'li çocukların erken belirlenmeleri ve müdahale almaları için önemlidir. Bu çalışmada GDB olan çocukların fonolojik işlemleme becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel araştırma modelinde yürütülen bu çalışmaya GDB olan 15 çocuk katılmıştır. Katılımcıların GDB tanılarını doğrulamak amacıyla Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi kullanılmıştır. Katılımcıların fonolojik işlemleme becerileri Erken Okuryazarlık Testi, Hızlı İsimlendirme Testi ve Çalışma Belleği Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda GDB olan çocukların fonolojik işlemleme becerilerinde de düşük performansa sahip oldukları görülmüştür. Bulgular GDB olan katılımcıların sözcük okuma başarısı için de risk grubunda olduğunu düşündürmüştür. Çalışmanın sonucundan yola çıkarak GDB olan çocukların fonolojik işlemleme becerilerinin okul öncesi dönemde değerlendirilmesi ve düşük performans gösteren çocukların erken müdahale alması önerilmektedir.

Abstract:
Developmental language disorder (DLD) is a neuro-developmental disorder that occurs in language skills without a known reason, which prevents the individual from communicating and learning in daily life, and expresses permanent and non-self-closure challenges. It is known that language skills are a prerequisite for reading skills and that children with DLD are at risk of reading difficulties in the following years. Children with DLD may also have difficulties in phonological processing skills, which are the most important early predictors of dyslexia in the pre-school period. Evaluation of these skills in the pre-school period is important for the early identification of children with DLD who are in the risk group for reading difficulties and their intervention. In this study, it was aimed to examine the phonological processing skills of children with DLD. 15 children with DLD participated in the study. Turkish School-Age Language Development Test was used to verify the participants' DLD diagnoses. Participants' phonological processing skills were assessed using the Early Literacy Test, Rapid Naming Test, and Working Memory Scale. As a result of the study, children with DLD were found to have low performance in phonological processing skills. Based on the results of the study, it is recommended that children with DLD be evaluated in the pre-school period for their phonological processing skills.