Toplumda düşme yaşayan 65 yaş üstü bireylerde düşme özellikleri ile kırılganlık ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fall characteristics, fraility and depression level in individuals over 65 years old with fall in community
Yazar: HİLAL ÇAĞALOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Depresyon = Depression ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Kazalar = Accidents ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Giriş ve Amaç: Araştırmanın amacı toplumda düşme yaşayan 65 yaş üstü
bireylerde düşme özellikleri ile kırılganlık ve depresyon düzeyi arasındaki
ilişkinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel tipte olan bu çalışma bir eğitim
araştırma hastanesinin ortopedi kliniğine toplumda düşme yaşayarak yatış
yapan 65 yaş ve üzeri bireyler ile gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örneklem
yöntemi kullanılarak araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun 400 yaşlı
ile çalışma sonlandırılmıştır. Veri toplamada bilgi formu, Tilburg
Kırılganlık Ölçeği (TKÖ), Yesavage Geriatrik Depresyon Skalası-15(GDS15) kullanılmıştır. Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulundan izin
alınmıştır. Veriler istatistik programında tanımlayıcı istatistikler, kikare, t–
testi, tek yönlü varyans analizi, lojistik regresyon analizleri ile analiz
edilmiştir. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Yaş ortalaması 74,89±9,1 olup %63'ü kadın,%46,8'i ilk/ortaokul
mezunu,%21'i okuryazar, %51,5'i evlidir. Yaşlıların %76,8'inin en az bir
kronik hastalığı vardır. Yaşlıların %60'ı bir kez, %24,7'si en az iki kez
düşme yaşamıştır. Tillburg Kırılganlık Ölçeği toplam puanı ortalaması
6,90±2,44'tür. Kesme puanına göre yaşlıların %81,2'si kırılgandır.
Yetmişbeş yaş ve üzerindekiler 2,86 (CI=1.43-5.69), iki ve üzeri kez düşme
yaşayanlar 2,41 (CI=1.18-4.94). Yesavage Geriatrik Depresyon Skalası -15
(GDS-15) puan ortalaması 7,71±2,06'dır. Ölçek kesme puanına göre
yaşlıların kendi bildirimlerine dayalı olarak %97,8'inde depresyon
mevcuttur. Yetmiş beş yaş ve üzerinde (p= 0,000), okuryazar olmayan ve
okuryazar olan (p= 0,000), yaşam tarzını sağlıksız ve ne sağlıklı/ne sağlıksız
vii
olarak bildiren (p=0,000), hobisi olmayan (p=0,000) yaşlıların GDS-15 puan
ortalamaları daha yüksektir. GDS-15 ile TKÖ Fiziksel ve Psikolojik alt
bileşen boyutları arasında ilişki olup (sırasıyla r=,340, p=0,000; r=,126,
p=0,012), depresyon puanı artıkça fiziksel ve psikolojik kırılganlık düzeyleri
de artış göstermiştir. Basit doğrusal regresyon analizine göre (R= 0,318;
Adjusted R2
=0,101) kırılganlık yaşlıdaki depresyonun %10'unu açıklamıştır
(F=44,794; p= 0,000).
Sonuç: Yaşlı bireylerin gereksinimlerinin nitelikli şekilde saptanarak
yaşam kalitelerinin arttırılması, yaşlılıkta sık görülen düşme, depresyon,
kırılganlık gibi geriatrik sendromların bütüncül olarak değerlendirilmesi ile
mümkün olacaktır. Araştırma sonuçlarından elde edilen sonuçlara yönelik
sağlık ve sosyal politikaların oluşturulması önemlidir. Birincil, ikincil ve
üçüncül koruma düzeyinde hizmet veren kurumlardaki hemşire ve diğer
sağlık ekibininin yaşlılarda kırılganlık ve depresyon faktörlerini de göz
önünde bulundurması etkin düşme önleme girişimleri açısından yararlı
olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Düşme, Depresyon, Kırılganlık.

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of the study is to examine falling
characteristics and the relationship between frailty and depression level in
individuals in the community over the age of 65 who have have
experienced falling.
Methods: This descriptive and relational study was conducted with
individuals aged 65 and over who were admitted to the orthopedics clinic
of a training and research hospital after experiencing a fall in the
community. Using the purposeful sampling method, the study was
terminated with 400 elderly people who met the inclusion criteria.
Information form, Tilburg Fraility Indicator (TVI), Yesagave Geriatric
Depression Scale-15 (GDS-15) were used in data collection. Permission
was obtained from the Non-Interventional Research Ethics Committee. The
data were analyzed with descriptive statistics, chi-square, t-test, one-way
analysis of variance, logistic regression analysis in the statistical program.
Statistically, p<0.05 was considered significant.
Results: The mean age was 74.89±9,1 years and 63% were women, 46,8%
were primary/secondary school graduates, 21% were literate, 51,5% were
married. 76.8% of the elderly have at least one chronic disease. 60% of the
elderly experienced a fall for the first time, and 24,7% at least twice. The
mean total score of the Tillburg Fraility Indicator was 6.90±2.44.
According to the cut-off score, 8,2% of the elderly are frail. Those aged 75
and over 2.86 (CI=1.43-5.69), those who experienced two or more falls
2.41 (CI=1.18-4.94). The mean score of the Geriatric Depression Scale-15
ix
was 7.71±2.06. According to the scale cut-off score, 97.8% of the elderly
have depression based on their self-reports. The mean GDS-15 scores of
the elderly who were seventy-five years of age and older (p= 0.000), who
were illiterate and literate (p= 0.000), who reported their lifestyle as
unhealthy and neither healthy/nor unhealthy (p=0.000), who had no hobby
(p=0.000) are higher. There is a correlation between the GDS-15 and TFI
Physical and Psychological sub- domain dimensions (r=.340, p=0.000;
r=.126, p=0.012, respectively), as the depression score increased, the levels
of physical and psychological frailty increased as well. According to simple
linear regression analysis (R= 0.318; Adjusted R2
=0.101), frailty explained
10% of depression in the elderly (F=44,794; p= 0.000).
Conclusion: Increasing the quality of life by determining the needs of
elderly individuals in a qualified way will be possible with a holistic
evaluation of geriatric syndromes such as falling, depression and frailty,
which are common in old age. It is important health and social policies be
established regarding the results obtained from the research. Nurses
working at primary, secondary and tertiary level of protection should
consider frailty and depression factors in the elderly in terms of effective
fall prevention interventions.
Keywords: Elderly, Fall, Depression, Fraility.