Kadın okul müdürlerinin liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the leadership behaviors of female school principals and teachers' organizational cynicism attitudes
Yazar: AYŞE UÇAK
Danışman: PROF. DR. ERGÜN RECEPOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Ankara ili genelinde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre kadın okul müdürlerinin liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modelinde betimsel araştırma yapılmıştır. Araştırmaya kadın okul müdürleri ile çalışan 384 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak için kullanılan ankette, Kişisel Bilgi Formu, Liderlik Tarzı Davranış Ölçeği (LTDÖ) ve Öğretmenler İçin Örgütsel Sinizm Ölçeği (ÖÖSÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizine SPSS for windows programının 22.0 sürümü kullanılmıştır. Normallik analizi testinde çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis)  değerlerine göre dağılımın normal olduğu belirlenmiştir. Alt problemlerin çözümlenmesi için, ortalama (X̅), frekans (f), standart sapma (Ss), yüzde (%), bağımsız örneklem grupları için T-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı (r) ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Tüm analizlerin sonuçlarında anlamlılık düzeyi p< .05 olarak alınmıştır. Araştırmanın bulguları değerlendirildiğinde, kadın okul müdürlerinin öğretmenlerin algılarına göre etkileşimci liderlik düzeyi yüksek, otokratik liderlik düzeyi düşük olarak tespit edilmiştir. Kadın okul müdürünün liderlik davranışının öğretmenlerin demografik değişkenlerinden cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Bulgularda öğretmenlerin örgütsel sinim tutumları düşük düzeydedir. Öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları cinsiyet ve eğitim durumu değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Kadın okul müdürünün liderlik davranışı ile öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki incelendiğinde otokratik liderlik ile örgütsel sinizmin alt boyutları arasında pozitif yönlü ilişki; demokratik, serbest bırakıcı, etkileşimci ve dönüşümcü liderlik arasında negatif yönlü ilişki bulunmaktadır. Kadın okul müdürünün liderlik davranışı örgütsel sinizm tutumlarındaki toplam varyansın  %60'ını açıklamaktadır. Otokratik liderlik ve etkileşimci liderlik öğretmenlerin örgütsel sinizmini anlamlı olarak yordamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the leadership behaviors of female school principals and the organizational cynicism attitudes of teachers according to the perceptions of teachers working throughout the province of Ankara in the 2020-2021 academic year. In the research, descriptive research was conducted in the relational scanning model. 384 teachers working with female school principals participated in the research. Personal Information Form, Leadership Style Behavior Scale (LTBS) and Organizational Cynicism Scale for Teachers (TSS) were used in the questionnaire used to collect the data of the study. The 22.0 version of the SPSS for windows program was used for the analysis of the data. In the normality analysis test, it was determined that the distribution was normal according to the skewness and kurtosis values. For the resolution of sub-problems, mean (X̅), frequency (f), standard deviation (Ss), percent (%), T-test for independent sample groups, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson product-moment correlation coefficient (r) and multiple linear regression analysis was performed. The level of significance in the results of all analyzes was taken as p< .05. When the findings of the study were evaluated, it was determined that female school principals had a high level of interactional leadership and a low level of autocratic leadership according to the perceptions of teachers. The leadership behavior of the female school principal does not differ significantly from the demographic variables of the teachers according to the gender variable. In the findings, teachers' organizational anger attitudes are at a low level. Teachers' organizational cynicism attitudes do not differ significantly according to gender and educational status. When the relationship between the leadership behavior of the female school principal and the organizational cynicism attitudes of the teachers is examined, the positive relationship between the autocratic leadership and the sub-dimensions of organizational cynicism; There is a negative relationship between democratic, liberating, interactionist and transformational leadership. The female school principal's leadership behavior explains 60% of the total variance in organizational cynicism attitudes. Autocratic leadership and transactional leadership significantly predict teachers' organizational cynicism.