Birincil baş ağrısı (gerilim tipi ve migren) ile başvuran hastalarda fonksiyonel gastrointestinal bozuklukların araştırılması
Investigation of functional gastrointestinal disorders in patients with primary headache (tension type headache and migraine)
Yazar: BETÜL DÜNYA
Danışman: PROF. DR. SERAP TEBER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Birincil Baş Ağrısı (Gerilim Tipi ve Migren) ile Başvuran Hastalarda Fonksiyonel Gastrointestinal Bozuklukların Araştırılması
Amaç: Migren ve gerilim tipi baş ağrısı olan çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal bozuklukların eşlik etme oranlarını belirlemek. Baş ağrısı tipi, sıklığı ve şiddeti ile fonksiyonel gastrointestinal bozuklukların eşlik etme oranlarını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Veriler, AÜTF Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı'nda 2015-2016 tarihleri arasında birincil baş ağrısı tanısı alan ve/veya takip edilen ancak ilaç tedavisi kullanmayan/kullanmamış olan hastalara poliklinik ziyaretleri sırasında uygulanan anketler ile toplandı. IHS 2013 kriterlerine göre toplam 111 hastanın 56'sına migren, 55'ine gerilim tipi baş ağrısı tanısı konuldu. Ağrının şiddeti VAS, NRS ve pedMİDAS ölçekleri ile değerlendirildi. FGID türleri ise ROME-III pediatrik gastrointestinal bozukluklar anketi kullanılarak sınıflandırıldı.
Bulgular: Hastalarımızın yaş aralığı 5,5 yaş ile 18 yaş arasında değişmekte olup, ortalama 13,32±3,19 bulundu. En az bir FGID eşlik etme oranı hasta grubunda %45,9, kontrol grubunda %28,1 saptandı. Bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,05). Hasta grubunda en sık görülen FGID türleri sırası ile; %14,4 aerofaji, %9,9 abdominal migren, %8,1 huzursuz bağırsak sendromu idi. Kontrol grubunda en sık görülen FGID türleri sırası ile; %13,2 fonksiyonel kabızlık, %6,1 abdominal migren, %5,3 huzursuz bağırsak sendromu idi. Aerofaji hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (p<0,05). Kontrol grubunda hasta grubuna göre yüksek olan tek FGID türü; fonksiyonel kabızlık idi. En az bir FGID eşlik etme oranı GTBA grubunda %32,7, migren grubunda ise %58,9 saptandı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,05). Migren grubunda en fazla görülen FGID türleri sırası ile; %17,9 aerofaji, %14,3 abdominal migren, %12,5 huzursuz bağırsak sendromu idi. GTBA grubunda en fazla görülen FGID türleri sırası ile; %10,9 aerofaji, %7,3 fonksiyonel kabızlık, %5,5 abdominal migren idi. FGID olanlarda başvuru öncesi ağrı süresi olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı uzun idi (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda Rome III kriterlerine göre belirlenen FGID'ler; birincil baş ağrısı olan çocuklarda normal popülasyona göre daha sıktır; migreni olan hastalarda da GTBA olanlara göre daha sıktır. Baş ağrısının şiddetiyle FGID sıklığı arasında ilişki yoktur. FGID olan hastalarda başvuru öncesi ağrı süresi olmayan hastalara göre daha uzundur. 

Anahtar Kelimeler: Birincil baş ağrısı, FGID, GTBA, migren,

Abstract:
Investigation of Functional Gastrointestinal Disorders in Patients with Primary Headache (Tension Type Headache and Migraine)
Purpose: We aim to determine the accompanying rates of functional gastrointestinal disorders in children with migraine and tension-type headache; and rates of type of headache, frequency and severity accompanying functional gastrointestinal disorders.
Materials and Methods: The data were collected by questionnaires administered during the outpatient clinic visits in the Department of Pediatric Neurology between 2015 and 2016, who were diagnosed with primary headache and/or followed up but did not use medication. According to IHS 2013 criteria, a total of 111 patients were diagnosed with migraine in 56 and tension-type headache in 55. The severity of pain was assessed by VAS, NRS and PedMIDAS scales. FGID types were classified using the ROME-III pediatric gastrointestinal disorders questionnaire.
Results: The age of our patients ranged from 5,5 years to 18 years with an average of 13,32±3,19 years. At least one FGID cohort rate was 45,9% in the patient group and 28,1% in the control group. The differnce was statistically significant (p<0,05). The most common FGID types in the patient group were; 14,4% aerophagia, 9,9% abdominal migraine, and 8,1% irritable bowel syndrome. The most frequent FGID types in the control group were; 13,2% functional constipation, 6,1% abdominal migraine, and 5,3% irritable bowel syndrome. In patient group aerophagia was statistically higher than control group (p<0,05). Functional constipation is the only FGID type in the control group that was higher than the patient group. At least one FGID rate was found to be 32,7% in GTBA group and 58,9% in migraine group. The difference was statistically significant (p<0,05). The most common FGID types in the migraine group are; 17,9% aerophagia, 14,3% abdominal migraine, 12,5% irritable bowel syndrome. Among the most common FGID types in the GTBA group are; 10,9% aerophagia, 7,3% functional constipation, 5,5% abdominal migraine. In the FGID positive group pre-admission pain time is statistically significantly longer than FGID negative group (p<0.05).
Result: In our study;  FGIDs determined according to Rome III criteria are more frequent in children with primary headache than the normal population. FGIDs are also more frequent in patients with migraine than those with GTBA. There is no relationship between the severity of headache and the frequency of FGID. Patients with FGID are more likely to have an onset of pre-admission pain than those without.

Key words: FGID, GTBA, migraine, primer headache