Ankara'nın çankaya ilçesi'ndeki ilköğretim okullarındaki kantinlerin hizmet kalitesi, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Service quality of the primary school canteens in çankaya district of Ankara, encountered problems and solution suggestions
Yazar: MUHAMMET FATİH UYAR
Danışman: PROF.DR. YASEMİN BEYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
ÖZETUyar, M.F, Ankara'nın Çankaya ilçesindeki ilköğretim okullarındaki kantinlerinhizmet kalitesi, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri, Hacettepe Üniversitesi, SağlıkBilimleri Enstitüsü, Toplu Beslenme Sistemleri Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara,2006. Bu araştırma, Ankara'nın Çankaya ilçesindeki ilköğretim okullarında eğitim görençocuklara yiyecek-içecek hizmeti veren okul kantinlerinin hizmet kalitesi, fiziki koşulları,çalışan personelin genel özellikleri, kantinlerde satılan yiyecek-içeceklerin niteliklerininincelenmesi ve bu hizmetten yararlanan öğrencilerin okul kantinlerinden besin tercihlerininsaptanması amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Erkek öğrencilerin (%95.00), kızöğrencilere göre (%94.72) istatistiksel olarak daha fazla harçlık aldıkları saptanmış (p<0.05),aynı zamanda öğrencilerin annelerinin eğitim düzeyi arttıkça (lise düzeyine kadar) okulkantininden yiyecek-içecek satın almak için harcadıkları harçlık miktarının arttığı belirlenmiştir(p<0.05). Erkek ve kız öğrencilerin sırasıyla poğaça, simit vb (%42.61, %44.30) ürünler ileçikolata ve şekerleme vb ürünleri (%34.15, %25.69) sıkça tükettikleri saptanmıştır. Okulkantinleri için uygulanan denetim listelerinde genel olarak kantin işletmelerinin fizikikoşullarının uygun olmadığı, personelin kişisel (%68.28), çevre ve besin hijyenine (sırasıyla%55.36, %59.00) yeterince özen göstermediği saptanmıştır. Okul kantinlerinin hiçbirinde,besinlerin satın alınımdan servisine kadarki kritik kontrol noktalarında besinlerle ilgili içsıcaklık ölçümlerinin yapılmadığı da izlenmiştir. Kişisel hijyen kriterleri değerlendirildiğindeuygun el yıkamanın olmayışı (%55.00) ve kep, bone kullanımın düşük (%17.50) olduğusaptanmıştır. Okul kantinlerinin hiçbirinde, personelin kişisel hijyen açısından çok önemli olanduş yapabilme imkanına ne çalışma saatlerinin öncesinde ne de sonrasında sahip olmadığısaptanmıştır. Kantin çalışanlarının %25.00'ının gerekli portör muayenelerini uygun aralıklarlayaptırmadıkları görülmüştür. Personelin toplu beslenmenin önemi, yemek servis sistemlerikonuları ile kişisel, çevre ve besin hijyeni konuları hakkında da yeterli eğitim almadıklarısaptanmıştır. Öğrencilerin yeterli ve dengeli beslenme için gereken besinleri çoğunluklatercih etmedikleri ve kantinlerin her yönden istenen kalite standartlarında olmadığısaptanmıştır.Anahtar kelimeler : beslenme, kantin, hijyen, besin tercihi, okul çağı çocukları

Abstract:
ABSTRACTUyar, M.F, Service quality of the primary school canteens in Çankaya District ofAnkara, encountered problems and solution suggestions, Hacettepe University,Institute of Health Sciences, Programme of Instutitional Food Service Systems, Thesisfor Master of Science, Ankara, 2006. This research was planned and carried out in orderto examine service quality, physical conditions, personnel, food and beverage quality of thecanteens which serve students of the primary schools in District of Çankaya, Ankara and todetermine food choices of these students in the school canteens. It was seen that malestudents statistically get more pocket money (3.31Â±3.30 YTL) than female students(2.57Â±1.77 YTL); also it was determined that the students spend more pocket money in orderto purchase food and beverage in the canteens when the educational level of their mothers(up to high school) increases (p<0.05). Both male and female students frequently consumesavory pastry, simit (ring-shaped savory roll covered with sesame seeds) (respectively%42.61, %44.30), and chocolate, sweets (respectively %34.15, %25.69). It was alsodetermined that physical conditions of the canteens were not adequate, and the personnel ofthese canteens don?t take pain over personal (%68.28), environmental and food hygiene(respectively %55.36 and %59.00) perfectly. Any of school canteens use probethermometers in order to measure internal temperature of potential hazardous foods at allstages of institutional food service?s critical control points (purchasing, delivery, storage,etc.). It was seen that only %17.50 of employees use cap and bonnet properly, %55 of themcan not wash their hands hygienically. There is no possibility for having a bath (important forpersonal hygiene) before and after working hours in none of the school canteens. Twentyfive percent of the personnel are not examined within appropriate intervals for necessaryhealth tests. It was also determined that the personnel don?t have enough information aboutthe importance of service quality of institutional food service establishments, personal,environmental and food hygiene. Consequently, students don?t prefer the foods that arenecessary for adequate nutrition and school canteens do not desirable quality standards.Key words: nutrition, canteen, hygiene, food choices, school age children