Ahmed Sûzî ve Sülûk-Nâme'si
Ahmed sûzî and hi̇s Sülûk-Nâme's
Yazar: NURULLAH GEYİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜNEŞ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahmed Suzi = Ahmed Suzi ; Halvetiyye = Halvetiyye ; Seyr u süluk = Seyr u süluk

Özet:
Ahmed Sûzî, XVIII. yüzyılın son çeyreği ile XIX. yüzyılın ortalarına kadar geçen sürede Sivas yöresinde yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Halvetiyye tarikatının bir kolu olan ve atası Şeyh Şemseddîn-i Sivasî'nin kurduğu Şemsîyye / Sivasîyye dergâhında otuz yıl boyunca irşat postuna oturarak çevresindekileri aydınlatmaya çalışmıştır.
Hayatı boyunca hiç evlenmeyen Ahmed Sûzî, ömrünü etrafındaki insanları aydınlatmaya ve peygamberlerin açmış olduğu irşat yolunu açık tutmaya adamıştır. Hem atasının kurduğu Şemsîyye / Sivasîyye dergâhında verdiği vaazlar, hem de yetiştirdiği talebeler ve verdiği eserlerle bu mukaddes amaca hizmet etmeye çalışmıştır. Ahmed Sûzî'nin eserlerden biri de Sülûk-nâme isimli eseridir. Ahmed Sûzî, bu eseri ile Allah yoluna sülûk eden ve onun rızasını kazanmak isteyen insanlara rehber olmaya çalışmıştır. Bu yolda karşılaşabilecekleri zorlukları ve düşebilecekleri tuzakları önceden haber vererek onları uyanık tutmaya çalışmaktadır. Kısacası seyr ü sülûk boyunca salikin uyması gereken adaplar ve yerine getirmesi gereken şartlar ayrıntılı olarak ele alınmış ve açıklanmıştır.
Üç bölümden oluşan tezimizin ilk bölümünde, Ahmed Sûzî'nin yaşadığı dönemin sosyo-ekonomik, dinî ve tasavvufi durumunu ele aldık. Birinci bölümde, Ahmed Sûzî'nin ailesini ve doğumunu, ilmi serüvenini, tasavvufa intisabını, mensubu olduğu tarikatın genel özelliklerini ve etkisi günümüze kadar devam eden yetiştirdiği halifelerini ele aldık. İkinci bölümde, Sülûk-nâme isimli eserinin incelemesini yaparak bu eserde ifade edilen tasavvufi kavramları açıklamaya çalıştık. Üçüncü bölümde ise Sülûk-nâme isimli eserinin transkripsiyonlu metni ve Günümüz Türkiye Türkçesine çevirisine yer verdik. Tezimizin sonunda ise Sülûk-nâme'nin kolay anlaşılabilmesi için sözlük ve metnin tıpkıbasımından örneklere yer verdik.


Anahtar Kelimeler: Ahmed Sûzî, Sülûk-nâme, Halvetilik, Şemsîyye / Sivasîyye, Seyr ü sülûk.

Abstract:
Ahmed Sûzî is a sufi poet who lived in Sivas region in the last quarter of XVIII. th. century until the middle of XIX. th. century. He had tried to clarity the people around him by sitting on the enightenment rug for 30 years in Şemsîyye/ Sivasîyyedervish convent wich is branch of the Khalwetiyya sect and founded by his ancestor Sheikh Şemseddin.
Ahmed Sûzî who had never married during his life, had devoted his life to enlighten people and to keep the englightement way opened by propehets, open. He had dried to servet o this holy aim with Şemsîyye derwish convent founded by his anchestor and the pupils he trianed and Works he gave. One of these works is Sülûk-nâme. Ahmed Sûzî wanted to be a guide to the people who joined the God's way and who wanted to gain his consent. Ahmed Sûzî wanted to inform the people about the difficulties they might have encosntered and the traps they might have fallen into, by making the people aware of them beforehand. Briefly in Sülûk-nâme the good menners which people must have adapted during the way. They had been moving ahead and the conditions they must have carried out had been explained.
İn the fiest chapter of our thesis consisting of three chapters, we dealt with the social, economic, religious and sufi circumstances of the therm Ahmed Sûzî lived. İn the first chapter we examined Ahmed Sûzî's family, his birth, his, scientific adventure, his dependence to sufism. General features of the sect, he connected with and the chaliphes he trained. İn the second chapter we tried to explain sufi conceptions, expressed at this work by examing Sülûk-nâme. İn the third chapter we gave place to translation of to days Tukish and its transcriptisned text of Sülûk-nâme. At the end of the thesis lexicon and copy of the text example were given place to be understood easily.


Key Words: Ahmed Sûzî, Sülûk-nâme, Khalwetiyya, Şemsîyye / Sivasîyye, walking a spritual path to God ( Sayru suluk).