Aydın yöresinde kırsal kalkınma yatırımları destekleme programının etkisinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A research on evaluation of the impact of rural development investments support program in Aydin region
Yazar: FATİH KARAMAN
Danışman: PROF. DR. FERİT ÇOBANOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, "Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Destekleme Programı"nın Aydın
İlinde tarım sektörüne katkısı ve Çiftçiler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir.
Araştırmanın ana materyalini, destekleme programının uygulveığı Çine, Karpuzlu,
Germencik ve Sultanhisar İlçelerinden seçilen üreticilerle yüz yüze görüşme şeklinde
gerçekleştirilen anket uygulama formlarından elde edilen veriler oluşturmaktadır. Anket
çalışmasında, 2022 ve 2023 yıllarında kırsal kalkınma destekleme programı kapsamında alet
makine desteğinden faydalanan 46 üretici ile görüşülmüş ve onlara, destekleme programı ile
ilgili değişik ana başlıklarda sorular yöneltilmiştir. Üreticilere destekleme öncesi ve sonrası
istihdam, ürün verimlilik ve işletme karlılığı, destekleme programının alet makine alımına
etkisinin belirlenmesine yönelik olmak üzere sorular sorulmuş ayrıca KKYDP'nin
uygulanmasında ve daha çok başarılı olmasının sağlanması için nelerin yapılması gerektiği,
söz konusu programın avantajlı ve dezavantajlı yönleri sorulmuş ve alınan cevaplar çalışma
kapsamında irdelenmiştir.
Araştırma sonucunda, hibeye başvurulan ekipmanların il tarım deseni ile uyum gösterdiği ve
bu ekipmanların başında zeytin hasat makinası, pülverizatör, süt soğutma tankı, rotovatör,
atomizör gibi makinelerin geldiği görülmüştür. Sadece 3 üretici istihdam edilen işçi sayısının
arttığını belirtirken, 37 üretici değişmediğini, 6 işletme ise azaldığını ifade etmiştir.
Böylelikle, söz konusu hibe desteği ile satın alınan makine ekipmanlar sayesinde, tarımsal
işletmeye önemli bir tarımsal teknoloji getirilmiş olmakta ve işgücünden tasarrufa gidildiği
görülmektedir. 16 işletme verimliliğin arttığını 30 işletme değişmediğini, 17 üretici tarımsal
gelir ve kârlılığın arttığını 29 üretici değişmediğini ifade etmiştir. Hiçbir üretici verimlilik, 
tarımsal gelir ve kârlılığının azaldığını ifade etmemiştir. Bu aşamada yararlanılan makine
ekipman desteği ile ürün verimindeki artışın, tarımsal gelir ve karlılığı da olumlu yansıdığını
açıklayabilmektedir. Genel olarak üreticilerin söz konusu hibe desteği ile ihtiyaç duyduğu
makine ekipman satın alımından dolayı memnun olduğu, satış sonrası servis imkanlarının
bulunduğu ve hibe ödemelerinde belirli düzen ve istikrarın bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca
üreticilerin proje başvuru, kabul ve uygulanma süreçlerinde halen bürokratik işlemlerin göreli
olarak yoğun olduğunu ve proje hazırlama dokümanlarının yeterli düzeyde anlaşılabilir
formda olmadığı düşüncesine sahip oldukları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Etki değerleme, Kırsal kalkınma yatırımlarını destekleme programı,
Yatırımcı, Üretici.

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the contribution of the "Rural Development
Investment Support Program" to the agricultural sector in Aydın Province ve its impact on
farmers. The main material of the research consists of the data obtained from the survey
application forms carried out as face-to-face interviews with the producers selected from
Çine, Karpuzlu, Germencik ve Sultanhisar Districts where the support program is
implemented. In the survey study, 46 producers who benefited from the tool ve machinery
support within the scope of the rural development support program in 2022 ve 2023 were
interviewed ve questions were asked to them under different main headings about the support
program. The producers were asked questions about employment before ve after the support,
product productivity ve business profitability, determining the effect of the support program
on the purchase of tools ve machinery, as well as what should be done to ensure that KKYDP
is implemented ve more successful, the advantageous ve disadvantageous aspects of the
program in question, ve the answers received were examined within the scope of the study.
As a result of the research, it was seen that the equipment applied for grants were
compatible with the agricultural pattern of the province ve the most important of these
equipment were olive harvester, sprayer, milk cooling tank, rotovator, atomizer.Only 3
producers stated that the number of workers employed increased, while 37 producers stated
that it did not change ve 6 enterprises stated that it decreased.Thus, it is seen that thanks to
the machinery ve equipment purchased with the grant support, an important agricultural
technology is brought to the agricultural enterprise ve labor is saved.16 farmers stated that
productivity increased ve 30 farmers stated that it did not change, 17 farmers stated that
agricultural income ve profitability increased ve 29 farmers stated that it did not change. No
producer stated that productivity, agricultural income ve profitability decreased. At this stage, 
it can be explained that the increase in product yield with the machinery ve equipment support
utilized at this stage reflects positively on agricultural income ve profitability. In general, it is
understood that the producers are satisfied with the purchase of the machinery ve equipment
they need with the grant support, there are after-sales service opportunities ve there is a certain
order ve stability in grant payments. In addition, it has been determined that the producers
think that bureaucratic procedures are still relatively intensive in project application,
acceptance ve implementation processes ve that project preparation documents are not in a
sufficiently understveable form.
Key Words: Impact assessment, Rural development investment support program, Investor,
Producer.