Rusya Federasyonu`nun Güney Kafkasya politikası
The foreign policy of Russian Federation on South Caucasus
Yazar: MUSTAFA ŞABANOV
Danışman: PROF. DR. ERSİN ONULDURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ermenistan = Armenia ; Güney Kafkasya = South Caucaus ; Gürcistan = Georgia ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Güney Kafkasya tarih boyunca hem jeopolitik, hem de stratejik açıdan bölgesel güçler için önemli bir bölge olmuştur. Uzun süre Rus egemenliği altında kalan Güney Kafkasya`da, 1991 yılında Sovyetler Birliği`nin dağılmasıyla yeni devletler oluşmuş ve uluslararası camiada dengeler değişmeye başlamıştır. Rusya Federasyonu`nun da uluslararası arenada yerini almasıyla G.Kafkasya`da egemen olma mücadelesi şiddetlenmiştir.Rusya Federasyonu için G.Kafkasya bölgesi, kendi istikrar ve güvenliğini sağlayabilme açısından çok önemlidir. Rusya, doğrudan G.Kafkasya ile ortak sınıra sahip olması nedeniyle başka güçlerin bölgede hakim olmalarına karşı olmakla birlikte, aynı zamanda kendi dış politikasını oluştururken bölgeni Yakın Çevre`si olarak hayati çıkarlarının kesiştiği bölge olarak nitelendirmiştir. Bu nedenle Rusya, bölgede oluşan olaylarla doğrudan ilgilenmekte ve önem göstermekte. Bölge devletlerinden Azerbaycan ve Gürcistan dünya politikasına kendi ulusal çıkarları bağlamında katılabilmek için Rusya`nın bölgedeki rolünü dengelemek açısından Batı yönümlü politikalar sürdürmekteler. Ermenistan ise bölgede Rus gücünü simgeleyen en önemli faktör olarak kalmaktadır. Bu etken, bölgede jeopolitik dengenin sağlanması açısından Rusya için önem taşımakta.Rusya Federasyonu, dış politikasının ana hatlarını oluşturan Avrasyacı ve Atlantikçi akımlar üzerinde kurulan doktrinler, konseptler ve stratejilerle Güney Kafkasya devletleriyle ilişkilerin niteliğini belirlemiştir. Rusya, kendisinden koparak bağımsızlığını kazanan bu devletleri yeniden kendi bünyesine katabilmek için çeşitli stratejiler ve politikalar uygulamakta. Bunun için etki alanındaki siyasi ve ekonomik araçları kullanmaktadır. Bazen bölgedeki petrol/doğal gaz hat ve güzergahlarını kontrol altında tutma girişimlerinde bulunmakla, bazen de daha Sovyetler Birliği zamanında bilinçli olarak ?böl ve yönet? politikası uygulamakla, sürgün ve zorunlu göç politikalarıyla milletleri parçalayarak kriz alanları oluşturmuştur. Bölgedeki Karabağ, Güney Osetya, Abhazya gibi sorunların da temelinde Rusya`nın bölgeyi kontrol altında tutma isteğinden yaranan milliyetçilik politikaları yatmaktadır. Bu yüzden, bölgesel sorunların çözümü Rusya`nın katılımı olmaksızın mümkün gözükmemekle beraber, Rusya`nın dış politikasının ana ilkelerine uymadığı için, Rusya`nın girişimiyle de çözümün sağlanması yakın ve orta vadede imkansız olarak gözükmekte.

Abstract:
Throughout the history the South Caucasus has been an important region for the regional powers both from geopolitical and strategic standpoints. In 1991, after the collapse of the Soviet Union, several new states were founded in the South Caucasus, which had been under Russian domination for a long period of time, and the balance on international scene commenced to change. Formation of the Russian Federation on the international scene had made the combat for domination In the South Caucasus more severe.For the Russian Federation, the South Caucasus region is very important to ensure its own stability and security. Since Russia has a direct common border with the South Caucasus, it is against to other forces? domination in the region, and at the same time characterizes the region where its vital interests intersect as ?Close Neighborhood?, while shaping its foreign policy. For this reason, Russia is directly interested in the events occurring in the region and pays close attention to them. Among regional states, Azerbaijan and Georgia pursue pro-Western policies in order to participate in the world politics, balancing the role of Russia in the region. Armenia, on the other hand, remains the most important factor symbolizing the Russian power in the region. This factor is essential for Russia in terms of providing geopolitical balance in the region.The Russian Federation, has determined the nature of relations with South Caucasus states based on the doctrines, concepts and strategies formed on the grounds of the Eurasian and the Atlantic streams, which are the main contours of her foreign policy. Russia applies different strategies and policies against these states, which became independent from Russia, in order to rejoin them. Political and economic tools are used in order to pursue this aim. Sometimes attempting to control the petrol/natural gas pipelines and routes in the region, and sometimes intentionally appliying