Opiyat kullanım bozukluğu tanısıyla naltrekson implant veya buprenorfin/ nalokson tedavisi alan hastaların sosyodemografik verilerinin karşılaştırılması ve nüksü öngördürücü faktörler: Retrospektif bir değerlendirme
Comparison of sociodemographic data of patients receiving naltrexone implant or buprenorphine / naloxone treatment with a diagnosis of opiate use disorder and relapse predictive factors: A retrospective evaluation
Yazar: MUSTAFA ÇAĞRI YILDIZ
Danışman: UZMAN ALİ METEHAN ÇALIŞKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Buprenorfin = Buprenorphine ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Nalokson = Naloxone ; Nüks = Recurrence ; Opioidler = Opioids ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada opiyat kullanım bozukluğu tanısıyla yatarak naltrekson implant veya buprenorfin/nalokson tedavisi alan hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin karılaştırılması ve taburculuk sonrası bir yıllık poliklinik kayıtlarının incelenmesi sonrası nüksü öngördürücü faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Ocak 2016-Ağustos 2019 tarihleri arasında opiyat kullanım bozukluğu tanısıyla yatarak buprenorfin/nalokson ve naltrekson implant tedavisi alan 18-65 yaş aralığındaki tüm hastaların hastane kayıtları geriye dönük bir şekilde incelenmiştir. Hasta kayıtlarının ve laboratuar sonuçlarının değerlendirilmesiyle karakteristik sosyodemografik ve klinik özellikler ile opiyat kullanım süresi, opiyat kullanım şekli gibi tekrar nüks ile ilişkili olabilecek veriler toplanmıştır. Nüks durumunun tespiti, ne kadar süredir opiyat kullandığı ve opiyat kullanım şekli (inhalasyon, i.v.) için poliklinik başvurularında rutin olarak değerlendirilen laboratuar testlerinden ve oluşturulan hasta kayıtlarından yararlanılmıştır. Nüks ile ilişkili olabilecek faktörlerin ortaya konulabilmesi için hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ki-kare, z testi ve binary logistik regresyon analiz yöntemleri uygulanarak değerlendirilmiştir.  
Bulgular: Çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 1028 (204 naltrekson implant, 824 buprenorfin/nalokson) hastanın verileri değerlendirilmiştir. Nüks olan ve olmayan hasta grupları karşılaştırıldığında opiyat kullanımına başlama yaşı, günlük opiyat kullanım miktarı, opiyat kullanım süresi, kendine zarar verici davranışta bulunma, intihar girişimi, adli olaya karışma, ailede alkol-madde kullanımı, opiyat kullanım sıklığı, opiyat kullanım şekli, madde kullanım tipi, alkol kullanımı, bulaşıcı hastalık, düzenli tedavi kullanımı, yan etki ve tedavi şekli durumlarının nüks ile istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu ortaya konulmuştur.
Sonuç: Bu çalışma opiyat kullanım bozukluğu tanılı hastalarda buprenorfin/nalokson ve naltrekson implant tedavileri esnasında nüks ile ilişkili faktörleri tanımlamaktaır. Bu faktörlerin değiştirilmesiyle birlikte daha iyi tedavi yanıtının alınıp alınmayacağını gelecekte yapılacak çalışmalarla görmek mümkün olacaktır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to compare the sociodemographic and clinical characteristics of patients who received naltrexone implant or buprenorphine/naloxone treatment inpatient with a diagnosis of opiate use disorder and to determine the factors predicting recurrence after examining the one-year outpatient clinic records after discharge.
Method: Hospital records of all patients aged 18-65 who received buprenorphine/naloxone and naltrexone implant treatment inpatient with a diagnosis of opiate use disorder between January 2016 and August 2019 were retrospectively reviewed. By evaluating the patient records and laboratory results, the characteristic sociodemographic and clinical characteristics and the data that could be related to relapse such as the duration of opiate use and opiate use were collected. Routine laboratory tests and patient records were used for the determination of relapse, duration of opiate use, and the way of opiate use (inhalation, i.v.) and sociodemographic and clinical characteristics of the participants were recorded by the clinician on a data form prepared by the researchers. Chi-square, z test and binary logistic regression analysis methods were applied to sociodemographic and clinical characteristics of the patients in order to reveal the factors that may be associated with recurrence.
Results: 1028 patients (204 naltrexone implants, 824 buprenorphine/naloxone) who met the study criteria were evaluated. It was observed that patients diagnosed with opiate use disorder had difficulties in their family and work lives, and they were behind in terms of both socioeconomic and educational level. By evaluating the effect of sociodemographic and clinical data on relapse between relapsed and nonrelapsed patients; advanced age, long-term opiate use history, daily use of opiates, age of onset of opiate use, history of alcohol-substance use in the family, involvement in forensic crime, self-injurious behavior, treatment modality and regular treatment use were found statistically significant. 

Conclusion: Our study compared profiles of relapsed and nonrelapsed patients after inpatient detoxification and concluded predictors of relapse during 1-year follow-up period. Early identification of predictors of relapse and hence high risk patients might be helpful in designing more effective and focused treatment plan.