Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin program okuryazarlık algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the perceptions of information technologies teachers about curriculum literacy in terms of various variables
Yazar: MEHMET RIZA ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. MÜKERREM AKBULUT TAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin program okuryazarlık algılarının cinsiyet, mesleki kıdem, görev yapılan okul türü, ders planı hazırlama, ders planı hazırlarken dersin öğretim programına başvurma, lisans eğitimde program geliştirme dersi alma, öğretim programları hakkında hizmet içi eğitim alma durumu ve bir program geliştirme sürecine katılım değişkenleri açısından incelenmesidir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Adana, Osmaniye, Hatay illerindeki devlet okullarında görev yapan 158 Bilişim Teknolojileri Öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, Yar Yıldırım (2020) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Program Okuryazarlıkları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. 5'li likert tipinde olan ölçek bilgi, beceri ve tutum olarak 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçek maddeleri ve kişisel bilgi formunda değişkenlere ait sorular Google Forms ile çevrimiçine aktarılmıştır. Katılımcıların çevrimiçi uygulanan ölçek maddelerini ve kişisel bilgi formunu yanıtlayabilmeleri için uygun koşullar sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. Araştırmada her bir bağımsız değişken için ölçek maddelerinin toplamından ve üç alt boyuttan elde edilen puanların normalliği çarpıklık ve basıklık değerleri ile incelenmiştir. Normal dağılıma sahip veriler, bağımsız gruplar t-testi; normallik göstermeyen veriler Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin program okuryazarlıkları ölçeğinden elde ettikleri puanların cinsiyet, mesleki kıdem ve görev yapılan okul türü değişkenleri açısından ölçeğin tamamında ve alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Buna karşılık Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin program okuryazarlıkları ölçeğinden elde ettikleri puanların lisans eğitiminde program geliştirme dersi alma durumunda ve ders planı hazırlama durumunda ölçeğin tutum boyutunda anlamlı farklılık gözlenmezken, ölçeğin genelinde, bilgi ve beceri alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmıştır. Öğretim programları ile ilgili hizmet içi eğitim alma durumunda ölçeğin genelinde ve bilgi boyutunda anlamlı farklılık tespit edilirken, beceri ve tutum boyutunda anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Ölçeğin genelinden ve üç alt boyuttan elde edilen puanların, ders planı hazırlama, ders planı hazırlarken dersin öğretim programından faydalanma ve öğretim programı geliştirme sürecinde rol alma açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığı saptanmıştır.  

Anahtar kelimeler: Öğretim programı, bilişim teknolojileri ve yazılım dersi, program okuryazarlığı

Abstract:
The aim of this study is to examine the program literacy perceptions of Information Technology Teachers in terms of variables such as gender, professional seniority, type of school where they work, preparing a lesson plan, referring to the course curriculum while preparing a lesson plan, taking a program development course in undergraduate education, receiving in-service training on curriculum, and participation in a program development process. In this study, a causal comparison model, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the study consists of 158 Information Technology Teachers working in public schools in Adana, Osmaniye, and Hatay provinces. The data in the study were collected using the "Teachers' Program Literacy Scale" developed by Yar Yıldırım (2020). The 5-point Likert-type scale consists of 3 sub-dimensions as knowledge, skills, and attitudes. The scale items and questions regarding the variables in the personal information form were transferred online with Google Forms. Appropriate conditions were provided for the participants to answer the scale items and personal information form applied online. Frequency and percentage distributions of the data obtained in the study were calculated. In the study, the normality of the scores obtained from the sum of the scale items and the three sub-dimensions for each independent variable was examined with skewness and kurtosis values. Data with normal distribution were analyzed with the independent groups t-test; data without normality were analyzed with the Mann Whitney U test and Kruskal-Wallis test. As a result of the study, it was determined that the scores obtained by the Information Technology Teachers from the program literacy scale did not show a significant difference in the entire scale and its sub-dimensions in terms of gender, professional seniority and the type of school they worked at. On the other hand, while no significant difference was observed in the attitude dimension of the scale in the case of taking a program development course in undergraduate education and in the case of preparing a lesson plan, a significant difference was detected in the overall scale and in the knowledge and skill sub-dimensions. While a significant difference was detected in the overall scale and in the knowledge dimension in the case of receiving in-service training on curriculum, no significant difference was observed in the skill and attitude dimensions. It was determined that the scores obtained from the overall scale and the three sub-dimensions differed significantly in terms of preparing a lesson plan, using the course curriculum while preparing a lesson plan, and taking part in the curriculum development process.

Keywords: Curriculum, information technologies, curriculum literacy