Mesleki performans kaygı düzeyi yüksek hemşirelik öğrencilerine klinik öncesi uygulanan bilişsel-davranışçı yönelimli simülasyon uygulamasının etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of cognitive behavioral oriented preclinical simulation on the nursing students with high level of professional performance anxiety
Yazar: REYHAN ESKİYURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL TÜZER ; PROF. DR. MELİH ELÇİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benzetim = Simulation ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Görev performansı = Duty performance ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Performans = Performance ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu çalışma, mesleki performans kaygı düzeyi yüksek hemşirelik öğrencilerine klinik uygulama öncesi uygulanan bilişsel davranışçı yönelimli simülasyon uygulamasının etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmış, niceliksel ve niteliksel yöntemlerin birlikte kullanıldığı eylem araştırması deseninde yürütülmüştür.
Araştırmanın farklı aşamalarında çalışma grubunu, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'ne 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde kayıt yaptırmış hemşirelik dördüncü sınıf öğrencileri (n=121), 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde kayıt yaptırmış hemşirelik birinci sınıf öğrencileri (n=140) ve müdahale grubu öğrencileri (n=9) oluşturmuştur. Nitel veri toplama yöntemi olarak bireysel gözlem, görüşme ve doküman/metin içeriği analizi; nicel veri toplama aracı olarak da Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ) ve Anksiyete Belirtileri Kontrol Listesi kullanılmıştır. Çalışmanın uygulaması hazırlık aşaması ve eylem araştırması sürecinden oluşmaktadır. Hazırlık aşaması simülasyon senaryosu oluşturma, veri toplama formlarının hazırlanması, eğitim ortamı ve teknik donanımın değerlendirilmesini içermektedir. Eylem araştırması süreci problemin ortaya konması, eylem planının uygulanması ve izleme bölümlerinden oluşmaktadır.
Araştırmaya katılan hemşirelik birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin yaş ortalaması sırasıyla 18.58±1.02 ve 22.24±1.03'dür. Çalışma grubuna ise yaş ortalaması 18.78±0.83 olan 7 kadın (%77.8), 2 (%22.2) erkek olmak üzere toplam 9 öğrenci katılmıştır. 
Hemşirelik birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin LSKÖ toplam puanı ortalaması sırasıyla 86.75±19.90 ve 83.34±17.34'dür. Öğrencilerin mesleki performans kaygısı yaşama durumunun sınıf düzeyine bağlı olmadığı bulunmuştur (p2=1.110; p=0.292).
Mesleki performans kaygı düzeyi yüksek olarak değerlendirilen hemşirelik birinci sınıf öğrencilerine (n=9) bilişsel davranışçı yönelimli simülasyon müdahalesi uygulanmıştır. Görüşmeler her bir birey için haftada bir kez 40-45 dakika, toplam 12 oturum olarak yapılmıştır. Bilişsel davranışçı yönelimli simülasyon müdahalesi sürecinde çalışma grubunun üç farklı zamanda LSKÖ'den elde edilen puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (2 =16.22, p<0.05), LSKÖ puanlarının ön teste göre, son testte ve izleme testinde daha da düştüğü bulunmuştur.
Bu sonuçlara göre, ilk kez uygulanan bilişsel davranışçı yönelimli simülasyon müdahalesinin mesleki performans kaygı düzeyinin azaltılmasında etkili ve kalıcı bir yöntem olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was planned to examine the impact of cognitive behavioral oriented preclinical simulation on the nursing students with high level of professional performance anxiety, and was conducted in an action research pattern in which quantitative and qualitative methods were used together. At the various stages of the research, the study groups were the fourth grade nursing students (n = 121) who registered in the spring term of 2018-2019 academic year, the first grade nursing students  (n= 140) and intervention group (n = 9) registered in the fall semester of 2019-2020 academic year in Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Health Sciences Nursing Department. Individual observation, interview and document / text content analysis were used as the qualitative data collection method; and Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS) and Anxiety Symptoms Checklist were used as quantitative data collection tools. The implementation of the study consisted of the preparation phase and the action research process. The preparation phase included creating a simulation scenario, preparing data collection forms, evaluating the training environment and technical equipment. The action research process consisted of revealing the problem, implementation of the action plan and monitoring. The average age of first and fourth grade nursing students participating in the research was 18.58±1.02 and 22.24±1.03 respectively. Nine students participated in the intervention group; 7 female (77.8%) and 2 (22.2%) male, with an average age of 18.78 ± 0.83.The mean total score of the LSAS of the first and fourth grade nursing students was 86.75±19.90 and 83.34±17.34. It was revealed that students' levels of professional performance anxiety did not depend on the grade level (p=0.292). Cognitive behavioral oriented simulation was used as the intervention to the students (n=9) whose professional performance anxiety levels were high. Individual interviews were conducted, each 40-45 minutes long once a week, for a total of 12 sessions. In the process of cognitive behavioral oriented simulation, there was a statistically significant difference between the scores of the intervention group obtained from LSAS at three consequent measurements: pretest, posttest and follow-up test (2 =16.22, p<0.05). According to these results, it can be concluded that the very first intervention of cognitive behavioraloriented simulationis an effective and long lasting method in reducing the level of professional performance anxiety.