Satın alma yönetimi için entegre bir yaklaşım: Sağlık kurumu uygulaması
An integrated approach to purchasing management: The healthcare application
Yazar: SENA KUMCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR ÖZYÖRÜK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sağlık işletmelerinin ana hizmetlerini sürdürebilmesi için ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin doğru zamanda, doğru miktarda, uygun kalitede, uygun fiyata ve doğru kaynaktan temin etmesi gerekmektedir. Bu da doğru bir satın alma kararının verilmesi ve doğru tedarikçilerle çalışmak ile mümkündür. Bu çalışmada Ankara'da faaliyet gösteren bir ağız ve diş sağlığı merkezinde satın alma yönetiminin en önemli adımı olan tedarikçi seçim kararı ele alınmıştır. Sağlık merkezinin yıllık satın alma ihtiyaçlarını karşılayacak tedarikçilerin seçimi problemi için öncelikle satın alınacak 80 kalem tıbbi sarf malzemesi sınıflandırılmıştır. Bu aşamada literatürde bir sınıflandırma yöntemi olarak yer alan ABC (Always Better Control) analizi ve malzemeleri hayati önemine göre sınıflandıran VED (Vitaly Essential Desirable) matris analizi yöntemi birlikte kullanılarak kritik öneme sahip 5 malzeme grubu belirlenmiştir. Bu gruplarda toplam 50 adet tıbbı malzeme yer almıştır. Bu malzemeleri temin etme yeteneğine sahip, teklif veren ve şartları sağlayan tedarikçiler arasından "fiyat", "kalite", "tedarikçi güvenirliği" ve "teslimat" kriterleri dikkate alınarak seçim yapılmıştır.  Literatürde tedarikçi seçiminde yaygın olarak kullanılan çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile tedarikçilerin sırası ve öncelik değerleri bulunmuştur. AHP ile tedarikçi öncelik değerleri Super Decision (2.10.0) programıyla elde edilmiştir. 0-1 Hedef Programlama modelini kurmak için bu öncelik değerleri ve sağlık merkezinin belirlediği hedefler modele kısıt olarak eklenmiştir. 0-1 Hedef Programlama modeli Lindo (6.1) paket programı ile çözülmüştür. Ulaşılan çözüm sonuçları kuruma sağlayacağı faydalar ve tedarikçilerin temin etme yetenekleri açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
In order for the health institutions to maintain their main services, they must provide the required goods and services at the right time, in the right amount, at the right quality, at an affordable price and from the right source. This is possible by making the right purchasing decision and working with the right suppliers. In this study, supplier selection decision, which is the most important step of purchasing management in an oral and dental health center operating in Ankara, is discussed. Firstly, 80 items of medical consumables to be purchased have been classified for the problem of selecting suppliers that will meet the annual purchasing needs of the health center. At this stage, the ABC (Always Better Control) analysis, which is a classification method in the literature, and the VED (Vitaly Essential Desirable) matrix analysis method, which classifies the materials according to their vital importance, were used together to determine 5 critical material groups. A total of 50 medical materials were included in these groups. A selection was made among the suppliers that have the ability to supply these materials, submit bids and meet the conditions, taking into account the criteria of "price", "quality", "supplier reliability" and "delivery". The order and priority values of the suppliers were found with the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of the multicriteria decision making (MCDM) methods, which are widely used in supplier selection in the literature. With AHP, supplier priority values were obtained with the Super Decision (2.10.0) program. In order to establish the 0-1 Goal Programming model, these priority values and the goals determined by the health center were added to the model as constraints. 0-1 Goal Programming model has been solved with Lindo (6.1) package program. The solution results achieved were evaluated in terms of the benefits to the institution and the procurement capabilities of the suppliers.