(-)-gossypol türevi schiff bazlarının sentezi, karakterizasyonu, antioksidan aktivitelerinin ve ın sılıco antikanser aktivitelerinin incelenmesi
Synthesis, characterization and investigation of antioxidant and in silico anticancer activity of (-)-gossypol derivative schiff bases
Yazar: İNCİ SURE
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN BEYAZİT
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma kapsamında, öncelikle pamuk bitkisi (Gossypium hirsutum L.) tohumlarından rasemik gossypol bileşiği izole edildi. Ardından izole edilen rasemik gossypol bileşiği, kiral reaktif olarak L-triptofan metil ester hidroklorür bileşiği kullanılarak, diastereomerik rezolüsyon yöntemi yardımıyla enantiyomerik olarak saflaştırıldı. Elde edilen tüm diastereomer ve enantiyomerlerin yapısal karakterizasyonu FT-IR, NMR spektroskopisi, HPLC ve polarimetre analizi yardımıyla gerçekleştirildi. Biyolojik olarak aktif olan (-)-gossypol enantiyomerinin p-toluidin, o-anisidin ve 2-amino benzil alkol bileşikleri ile olan reaksiyonları sonucu yeni (-)-gossypol Schiff bazı türevleri elde edildi. Schiff bazı türevlerinin yapıları elementel analiz, polarimetre analizi, UV-Vis, FT-IR ve NMR spektroskopi yöntemleriyle aydınlatıldı. 
Sentezlenen bileşiklerin ve (-)-gossypol bileşiğinin antioksidan aktivitesi DPPH serbest radikal süpürme yöntemi yardımıyla araştırıldı. Sonuçlar, (-)-gossypol Schiff bazı türevleri IS-5, IS-7 ve IS-10 bileşiklerinin (IC50 değerleri sırasıyla, 2.68 µg/ml, 2.84 µg/ml and 3.04 µg/ml), (-)-gossypol (IC50, 4.60 µg/ml) bileşiğinden daha iyi bir aktiviteye sahip olduklarını gösterdi. Bu çalışmada, ayrıca, (-)-gossypol ve onun Schiff bazı türevlerinin EGRF (Epidermal Büyüme Faktörü) and LCK (Lenfosit spesifik kinase) inhibitörü olarak antikanser aktiviteleri moleküler kenetleme metodu yardımıyla araştırıldı. Ölçümler sonucu elde edilen bağlanma enerji skorları ve bağlanma modları, IS-10 ve IS-5 bileşiklerinin sırasıyla EGRF ve LCK'ya en iyi bağlanma ilgisini gösterdiklerini ortaya koydu.

Abstract:
In the scope of this study, firstly, we isolated racemic gossypol from the cotton seeds (Gossypium hirsutum L.). The racemic gossypol, then, was enantiomerically purified by using diastereomeric resolution method and L-tryptophan methyl ester hydrochloride was used as a chiral reagent. FT-IR, NMR spectroscopy, HPLC and polarimeter analysis were used for structural characterization of the obtained diastereomers and enantiomers. Biologically active (-)-gossypol enantiomer was used to synthesize new Schiff base derivatives by the reaction of p-toluidin, o-anisidine and 2-aminobenzyl alcohol with (-)-gossypol. The structures of (-)-gossypol Schiff base derivatives were characterized by using elemental analysis, polarimeter analysis, UV-Vis, FT-IR and NMR spectroscopy. 
Antioxidant activity of the synthesized compounds and (-)-gossypol was determined by investigating DPPH free radical scavenging method. The results showed that (-)-gossypol Schiff base derivatives, IS-5, IS-7 and IS-10 (IC50, respectively, 2.68 µg/ml, 2.84 µg/ml and 3.04 µg/ml) had a better ability to scavenge DPPH free radical than (-)-gossypol (IC50, 4.6 µg/ml). We also investigated the anticancer activity of (-)-gossypol and its Schiff base derivatives as EGRF (Epidermal Growth Factor) and LCK (Lymphocyte specific kinase) inhibitors by using molecular docking method. According to their binding energy scores and binding modes, IS-10 and IS-5 showed the best binding affinity towards EGRF and LCK, respectively.