Demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları perspektifiyle Suriyeli sığınmacı krizinin Türk yazılı basınında temsili
Representation of the Syrian refugee crisis in Turkish press from democratization, global inequaliy and human rights perspectives
Yazar: ELVAN SALTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİRŞE ERBAYSAL FİLİBELİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Demokratikleşme = Democratization ; Eşitsizlik = Inequality ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınma = Asylum ; Türk basını = Turkish press ; Yazılı basın = Written press ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Suriye'de ortaya çıkan iç savaş yüz binlerce Suriyelinin rejimden kaçıp bölge ülkelere sığınmasına ve dünya tarihindeki en büyük sığınmacı krizlerinden birisinin yaşanmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye 18 Mart 2016 tarihinde sığınmacı krizine ilişkin "18 Mart Mutabakatı" adı altında anlaşmaya varmışlardır. Günümüzde hala geçerliliğini koruyan 18 Mart Mutabakatı çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Bu durumdan hareketle çalışmada, "18 Mart 2016 tarihinde AB ve Türkiye arasında gerçekleşen zirve öncesinde ve sonrasında Türkiye'deki günlük gazetelerde Avrupa'daki sığınmacı krizine ilişkin haberler demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları kavramları çerçevesinde nasıl yer bulmuştur?" sorusu sorulmuştur. Araştırma sorusu kapsamında altı adet hipotez oluşturulmuştur.

Çalışmanın ilk bölümünde, araştırmanın teorik altyapısını oluşturan demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları kavramları tanımlanarak, medya ile olan ilişkileri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, mülteci ve sığınmacı kavramlarına açıklık getirilerek, Türkiye'deki sığınmacıların mevcut durumları incelenmiş, Türkiye'nin sığınmacı politikası üzerinde durulmuştur. Ayrıca sığınmacıların Türk Basınında temsili üzerine yoğunlaşılmıştır. 

Çalışmanın üçüncü bölümünde, 18 Mart Mutabakatı öncesi ve sonrası dikkate alınarak farklı siyasi görüşlere sahip altı gazete (Aydınlık, BirGün, Hürriyet, Sözcü, Türkiye ve Yeni Akit) seçilmiştir. Gazetelerin 13-20 Mart 2016 tarihli haberleri, demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları kavramları çerçevesinde içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, seçilen gazetelerin, toplam haber sayıları, günlük haber dağılımları, ana sayfalarındaki ilgili haberlerin konumu ve haber başlıkları detaylı ele alınmıştır. 

Sonuç olarak 13-20 Mart 2016 tarihleri arasında yetmiş altı haber içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu kapsamda, Aydınlık ve Hürriyet gazeteleri sığınmacı krizine ilişkin haberlerinde demokratikleşme, küresel eşitsizlik ve insan hakları olgularını dikkate alırken, Sözcü ve Yeni Akit gazeteleri üç kavrama da haberlerinde yer vermemiştir. BirGün Gazetesi haberlerinde sadece küresel eşitsizlik kavramını dikkate almazken, Türkiye Gazetesi, kısmen insan hakları olgusunu haberlerine taşımıştır. Araştırma bulgularımız sonucunda üç hipotezimiz doğrulanırken, üç hipotezimiz kısmen doğrulanmıştır.

Abstract:
The civil war in Syria has led hundreds of thousands of Syrians to flee from the regime to one of the largest refugee crises in the history of the world. In this context, the European Union (EU) and Turkey have agreed on "18 March Consensus" concerning the refugee crisis on March 18, 2016. The 18 March Consensus, which still remains valid today, forms the basis of our study. From this point the question, "How did the asylum crisis in Europe find a place in Turkey's daily newspapers before and after the summit of 18 March 2016 between the EU and Turkey in the framework of global inequality and human rights?" was asked in the study.  Six hypotheses were set and tested within the scope of the research question.

In the first part of the study, the concepts of democratization, global inequality and human rights, which constitute the theoretical background of the research, are defined and their relations with the media are emphasized. In the second part, after clarfying the concepts of asylum seekers and refugees, current situation of asylum-seekers in Turkey were examined and then focus given to Turkey's asylum policy. Also the representation of asylum seekers in the Turkish press has been handled.

In the third part of the study, six newspapers with different political views  (Aydınlık, BirGün, Hürriyet, Sözcü, Türkiye and Yeni Akit) has been selected, considering the news before and after 18 March Consensus. News reports of the newspapers dated 13-20 March 2016 were analyzed with content analysis method within the framework of democratization, global inequality and human rights concepts. In this study, number of news, distributions of daily news, the location of the relevant news in the main pages and the news headlines of the selected newspapers are discussed in detail.

As a result, seventy-six news content analysis methods were analyzed for the period March 13-20, 2016. In this context, it was observed that the newspapers Aydınlık and Hürriyet considered democratization, global inequality and human rights in their news about the refugee crisis, while Sözcü and Yeni Akit newspapers did not include three concepts in their news. It was found that while the newspaper BirGün just considered the concept of global inequality in news, Türkiye published news about human rights cases. As a result of our research findings, out of our six hypotheses, three hypotheses were confirmed and three hypotheses were partially confirmed.