Açık kalp cerrahisi sonrası sakız çiğnemenin bağırsak fonksiyonlarına, postoperatif ağrıya ve erken taburculuğa etkisi
After open-heart surgery, the effect of chewing gum on intestine functions, postoperative pain, and early discharge from a hospital
Yazar: HABİBE ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. RAHŞAN ÇAM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bağırsak hareketleri = Bowel movement ; Bağırsaklar = Intestines ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Sakız = Chewing gum ; Taburcu olmak = Patient discharge

Özet:
Amaç: Bu araştırma açık kalp cerrahisi yapılan hastalarda postoperatif sakız çiğnemenin 
bağırsak fonksiyonu, ağrı düzeyi ve erken taburculuk üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla 
yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, deneysel olarak, Haziran 2021 ve Aralık 2021 tarihleri 
arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi 
Kalp Merkezi' nde açık kalp ameliyatı olan toplam 48 hasta ile gerçekleşmiştir. Çalışma 
grubu n:24 (%50), kontrol grubu n:24 (%50) hasta ile gerçekleşmiştir. Veriler, araştırmacılar 
tarafından hazırlanan veri toplama formları ile elde edilmiştir. Araştırma verileri JASP paket 
programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Shapiro Wilk testi, Mann 
Whitney U testi, Wilcoxon testi, Yates, Fisher ve Pearson ki-kare testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan kontrol ve çalışma grubu hastalar arasında ilk gaz çıkarma 
saati (kontrol grubu ortalama 31,73 ± 11,01 ve çalışma grubu ortalama 21,33 ± 5,53) ve gaita 
çıkarma saati (kontrol grubu ortalama 95,88 ± 25,67 ve çalışma grubu ortalama 69,60 ± 
17,35) bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır. Çalışma grubundaki 
hastalarda sakız çiğneme öncesi bağırsak sesi (ortalama 4.saatte 5,33 ± 1,31, 6.saatte 6,33 ± 
2,35, 8.saatte 6,50 ± 2,43, 10.saatte 7,63 ± 2,32) ve ağrı düzeyine göre (ortalama 4.saatte 5,50 
± 2,04, 6.saatte 5,42 ± 1,89, 8.saatte 5,21 ± 1,91, 10.saatte 4,83 ± 1,95) sakız çiğneme sonrası 
bağırsak sesi (ortalama 4.saatte 8,58 ± 1,72, 6.saatte 10,21 ± 3,13, 8.saatte 10,38 ± 2,99, 
10.saatte 12,29 ± 2,53) ve ağrı düzeyi arasında (ortalama 4.saatte 4,29 ± 1,85, 6.saatte 4,63 ± 
1,81, 8.saatte 4,17 ± 1,93, 10.saatte 3,42 ± 2,32) istatistiksel olarak bağırsak seslerinde 
anlamlı bir puan artışı olduğu ve ağrı düzeyi arasında anlamlı bir puan düşüşü olduğu 
saptanmıştır. Gruplar arasında hastanede yatış süresi bakımından, dolayısıyla erken 
taburculuk üzerine istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır.
xi
Sonuç: çalışmaya göre açık kalp cerrahisi sonrası sakız çiğnemenin bağırsak fonksiyonlarını 
artırmada ve postoperatif ağrıyı azaltmada etkili olduğu, erken taburculuk üzerine istatistiksel 
olarak bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Ağrı, Bağırsak, Ciklet, Hastanın taburcu olması, Kalp cerrahisi.

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate the effect of chewing gum after surgery 
on bowel function, pain level and early discharge in patients who underwent open heart 
surgery.
Materials and Methods: The study was carried out experimentally between June 2021 and 
December 2021, with a total of 48 patients who had open heart surgery at the Health Sciences 
University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Heart Center. The study 
group consisted of n:24 (50%) patients and the control group consisted of n:24 (50%) 
patients. The data were obtained with data collection forms prepared by the researchers. 
Research data were analyzed using the JASP package program. Shapiro Wilk test, Mann 
Whitney U test, Wilcoxon test, Yates, Fisher and Pearson chi-square tests were used in data 
analysis.
Results: The mean time to first flatus (control group 31.73 ± 11.01 and gum chewing group 
21.33 ± 5.53) and the mean time to first defecation (control group 95.88 ± 25.67 and gum 
chewing group 69.60 ± 17.35) a statistically significant difference was found. In chewing gum 
group; before chewing gum, mean value to bowel sounds (4. hour 5,33 ± 1,31, 6. hour 6,33 ± 
2,35, 8. hour 6,50 ± 2,43, 10. hour 7,63 ± 2,32) and mean value to pain levels (4. hour 5,50 ± 
2,04, 6. hour 5,42 ± 1,89, 8. hour 5,21 ± 1,91, 10. hour 4,83 ± 1,95) after chewing gum, mean 
value to bowel sounds (4. hour 8,58 ± 1,72, 6. hour 10,21 ± 3,13, 8. hour 10,38 ± 2,99, 10. 
hour 12,29 ± 2,53) and mean value to pain levels (4. hour 4,29 ± 1,85, 6. hour 4,63 ± 1,81, 8. 
hour 
4,17 ± 1,93, 10. hour 3,42 ± 2,32) statistically significant increase in bowel sounds and 
significant decrease in pain levels. There was no statistically significant difference in terms of 
length of hospital stay between the groups, therefore early discharge.
xiii
Conclusion: According to this study, it was concluded that gum-chewing after open heart 
surgery is effective in increasing bowel functions and reducing postoperative pain, but has no 
statistical effective on early discharge.
Keywords: Chewing gum, Heart surgery, Intestine, Pain, Patient discharge.