Siyaset - hukuk ilişkisi bağlamında adalet kavrayışı: Türkiye Cumhuriyeti'nde üst derece mahkemeleri ve parlamento üyeleri üzerine karşılaştırmalı bir değerlendirme
The understanding of justice in the context of politics - law relationship: A comparative evaluation of the high courts and members of parliament of the Turkish Republic
Yazar: FİGEN KESKİN
Danışman: PROF. DR. İSMET PARLAK
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet = Justice ; Ahlak = Morality ; Hak = Right ; Hukuk = Law ; Mahkemeler = Law courts ; Parlamento = Parliament ; Siyaset = Politics ; Siyasetçiler = Politicians ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu çalışmada hukukçu ve siyasetçilerin "adalet kavrayışlarının"
karşılaştırmalı olarak ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırmanın konusu
olan; hukuk-siyaset ilişkisinde adalet, hukuku ve siyaseti önceleyen yaklaşımlar
çerçevesinde tartışılmaktadır. ilk olarak kavramsal bağlamda -ilişkili olduğu- hak,
eşitlik, özgürlük ve ahlak kavramları ile ele alınmaktadır. Ardından araştırma
katılımcılarının hukuk ve siyaset anlayışları, hukuk-siyaset ilişkisinin adalete
yansımaları incelenmektedir.
Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemleri tercih
edilmiştir. Araştırma, siyasi temsil kurumu ve yasama organı olan TBMM 27.
Dönem Milletvekilleri ile Yüksek Yargı (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay)
hakimi olan hukukçulardan oluşan örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri
toplama aşamasında, örneklem olarak belirlenen on altı (16) milletvekili ve on dört
(14) hakimden oluşan toplam otuz (30) katılımcı ile derinlemesine mülakat
gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, nitel veri analiz yöntemleriyle
yorumlanmıştır.
Araştırmanın temel bulgularında, araştırmanın kapsamı çerçevesinde
katılımcı gruplarının adalet kavrayışları ortaya konulmaktadır. Adalet
kavramının ağırlıklı olarak hak ve ahlak temelli idealist çerçeveden tanımlandığı
söylenebilir. "Olması gereken" adalet, hukukun ve ahlakın öncelendiği bir
idealken, realitede "olan" ise siyasetin belirleyiciliğidir. Hukuk kavramı,
yasallıktan çok toplumsallıkla ilişkilendirilmektedir. Siyaset kavramı ise her iki
grupta da, "yönetmek" ile "topluma hizmet etmek" kategorilerinde eşit bir dağılım
göstermektedir. Hukuk-siyaset ilişkisinde ideal bağlamda "kuvvetler ayrılığı
ilkesi" vurgulansa da, uygulamada hukuk ve siyasetin yoğun ilişkiselliğinin adalete
tesiri farklı perspektiflerden tartışılmaktadır.

Abstract:
This study aims to reveal "the understandings of justice" of jurists and
politicians in a comparative manner. The subject of the research, justice in the
law-politics relationship is discussed within the framework of approaches that
prioritize law and politics. First, it is discussed in a conceptual context with the
related notions of right, equality, freedom and morality. Then, the research
participants' understanding of law and politics and the reflections of law-politics
relationship on justice are analyzed.
Qualitative research methods are preferred in accordance with the purpose
of the research. The research is carried out on a sample consisting of 27 th term
deputies of the Grand National Assembly of Turkey, which is the political
representation institution and legislative body, and jurists who are judges of the
Supreme Judiciary (Constitutional Court, Court of Cassation, Council of State). In
the data collection phase, in-depth interviews were conducted with a total of thirty
(30) participants, consisting of sixteen (16) deputies and fourteen (14) judges, who
were determined as samples. The obtained data are interpreted with qualitative
data analysis methods.
Considering the main findings of the research, within the scope of the
research, the understanding of justice of the participant groups is exposed. It can
be stated that the concept of justice is defined mainly from an idealist framework
based on rights and morals. "What should be" is an ideal where justice, law and
morality are prioritized but the actual reality is that decisiveness of politics. The
concept of law is associated with sociability rather than legality. The legal
definitions of the participants are predominantly social. The concept of politics in
both groups, on the other hand, displays an equal distribution in the categories of
"administrating" and "serving the society". Although the "separation of powers
principle" is emphasized in an ideal context in the law-politics relationship, the
influence of the intense relationality of law and politics on justice in practice is
debated from different perspectives.