Nâbî Divanı sözlüğü [Bağlamlı dizin ve işlevsel [sözlük]
Dictionary of Nabi's Divan [Contextual index and 					functional dictionary]
Yazar: AHMET SELMAN YİĞİT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Nabi = Nabi ; Sözlük = Dictionary ; İşlevsellik = Functionality ; Şiir = Poem

Özet:
XIV. asırda başlayıp XIX. asrın sonuna kadar devam eden ve yaklâşık altı asır ömür süren Klasik Türk şiiri, Türk kültürünün günümüze aktarılamsının şüphesiz en büyük vasıtalarından biri olmuştur. Fakat çeşitli sebeplerden dolayı bu şiirin günümüzde okuyucuyla buluşması sekteye uğramıştır. Klasik Türk şiirinin günümüz insanınca anlaşılması için şiirin farklı kelime dağarcığının ve arka planda yatan mana dünyasının izah edilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu vazifeyi ifa etmek adına TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü) adıyla klasik şiirin mana dünyasını ortak bir platformda bir araya getiren elektronik sistemi geliştirilmiştir. Bu çalışmada Urfalı Yusuf Nâbî'nin Türkçe Divanı sisteme yüklenmiş ve şâirin hayat görüşü, şiir telakkisi, dönemin zihniyeti gibi etmenler göz önünde bulundurularak Divanda yer alan kelimeler tek tek anlamlandırılmıştır. Çalışmanın temelini anlamlandırma oluşturmakla beraber Nâbî'nin kendisiyle özdeşleşmiş hikemî üslubun temel unsurları da tespit edilmeye; Şâirin işlediği konular ve üslubu diğer şâirlerle mukayese edilmeye çalışılmış ve bu iki konu ayrı birer bölüm olarak bu çalışmada yer verilmiştir. Çalışmaya Prof. Dr. Ali Fuat Bilkan'ın tenkitli metin olarak hazırladığı Nâbî Divanı esas alınmıştır.

Abstract:
Starting in the XIV. century and continuing until the end of the XIX. century, Classical Turkish poetry which lasted about six centuries, undoubtedly, one of the greatest means of transferring Turkish culture to today. However, due to various reasons, today, this poem has been hampered to meeting with readers. In order to understanding of Classical Turkish poetry by today's people, the necessity has been emerged to explain of different vocabulary of poetry and the meaning world lying on the background. In order to fulfill this mission, an electronic system has been developed which brings together the meaning world of classical poetry on a common platform as the name of TEBDIZ (Contextual Index and Functional Lexicon System and History and Literature). In this study, the Turkish Divan of Urfalı Nâbî was loaded into the system and considering factors such as poet's life vision, poetry philosophy, period mentality, the words in the Divan are interpreted one by one. In addition to meaning which consist of basic of study, the basic elements of Nâbî's familiarity with his own wisdom and style were tried to be identified, the subjects and style of poetry were tried to be compared with other poets and these two subjects were included in this study as a separate chapter. Professor Ali Fuat Bilkan's Nâbî Divanı study which prepared as critic context was taken as basis of this study.