Asma dalından elde edilen yeni bir aktif karbonun yapay mide ortamında bakır ve kurşun iyonları için adsorpsiyon yeteneğinin araştırılması
The investigation on adsorption ability of new activated carbon from the vine shoots (ACVS) for copper and lead ions in simulated gastric matrix
Yazar: YUSUF İÇTÜZER
Danışman: PROF. DR. HARUN ÇİFTÇİ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bakır insanın metabolizması için önemli yere sahip olmasına rağmen yüksek dozajlarda toksik etki yapan bir ağır metaldir. Bakırla ilgili en ciddi zehirlenmeler, besin ve içme sularından oral yolla vücuda alınmasından kaynaklanmaktadır.
Kurşun, eser miktarda bile toksik etki yapabilen bir ağır metaldir. Kurşun bir nevi nörotoksindir ve bu sebeple anormal beyin ve sinir sistemi fonksiyonlarını ortaya çıkarır. 
Gıda ve sulardan veya diğer nedenlerle vücuda geçen bakır ve kurşunun insan vücuduna olan zararlı etkilerini azaltmak için aktif karbon kullanarak metabolizmadan katı faz ekstraksiyon (adsorpsiyon) tekniği ile atılması sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Fakat ağır metallerin düşük pH'daki mide ortamında kullanılan aktif karbona olan adsorpsiyon ilgisinin zayıf olması istenmeyen bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum ağır metal zehirlenmelerinde alternatif olarak şelat kullanımını ön plana çıkarmaktadır. Şelat ajanlarının pahalı olması ve istenmeyen etkilerin ortaya çıkması, düşük pH'da adsorpsiyon yapan ve şelat ajanlarına göre daha inert olan aktif karbonun bu alanda kullanılmasını önemli kılmaktadır. 
Bu çalışmada, ağız yoluyla vücuda giren bakır ve kurşunun, insan sağlığına olan toksik etkisini azaltmak için, katı faz ekstraksiyon tekniği ile yapay mide ortamından uzaklaştırılması amaçlanmıştır. Adsorban olarak asma dalından elde edilen yeni bir aktif karbon (ACVS) kullanılmıştır. NIOSH (Amerikan Ulusal İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü) tarafından önerilen yapay mide ortamı hazırlanarak, kesikli sistemde en uygun adsorpsiyon parametreleri (pH, süre, karıştırma hızı, adsorban miktarı ve diğer bileşenlerin etkisi) incelenmiştir. Ağır metal analizleri Yüksek Çözünürlüklü Sürekli Işın Kaynaklı Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (HR CS-FAAS) ile gerçekleştirilmiştir. Başlangıç Cu(II) ve Pb(II) iyon derişimleri 10 mg/L ve adsorban miktarı 0,3 g olarak alınan çalışmalarda pH 3,5-6,5 aralığında Cu(II) ve Pb(II) iyonlarının maksimum adsorpsiyon verimlerinin %100 olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Although copper has an important place for human metabolism, it is a heavy metal, which has toxic effects at high dosages. The most serious poisonings related to copper are caused by oral ingestion of food and drinking water.
Lead is a heavy metal that can produce toxic effects even in trace amounts. Lead is a kind of neurotoxin, and therefore it causes abnormal brain and nervous system functions.
In order to reduce the harmful effects of copper and lead to the human body from food and water or other reasons, elimination from metabolism by solid phase extraction technique (adsorption) using activated carbon is often a preferred method. However, the weakness of the adsorption relevance of heavy metals to the activated carbons used commercially in the gastric medium at low pH is an undesirable situation. This case highlights alternative use of chelates in heavy metal poisoning. Because of the high cost of chelating agents and the emergence of undesirable side effects, it is important to use new active carbon types, which are adsorbing at low pH and are more inert than chelating agents in this field.
In this study, it is aimed to remove copper and lead entering the body by mouth from the simulated gastric medium using solid phase extraction technique to reduce toxic effect on human health. A new activated carbon from the vine shoots (ACVS) was used as the adsorbent. The most suitable adsorption parameters (pH, duration, mixing speed, adsorbent amount and effect of other components) in the batch system were examined by preparing simulated gastric medium recommended by NIOSH (National Institute of Occupational Safety and Health). Heavy metal analyzes were performed by High Resolution Continuous Source Flame Atomic Absorption Spectrometry (HR CS-FAAS). In our studies, initial Cu(II) and Pb(II) ion concentrations were taken as 10 mg/L and adsorbent content was 0,3 g. The maximum adsorption efficiency of Cu(II) and Pb(II) ions in the range of pH 3,5-6,5 was determined to be 100%.