Değişen toplumda dindar kadınların değişen annelik ve eşlik rolleri
The changing motherhood and wivehood roles of religious women in a changing society
Yazar: MERVE BETÜL ÇİFTÇİ ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE DEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma dindar kadınların değişen annelik ve eşlik rollerine yükledikleri anlamları ele almayı amaçlayan nitel bir araştırma özelliği taşımaktadır. Bu amaca bağlı olarak evli-çocuklu, evli-çocuksuz ve bekar kadınlardan oluşan 33 kişilik örneklem grubuyla yarı yapılandırılmış sorularla mülakatlar yapılmış, elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle yorumlanmıştır. 
Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümü tezle alakalı kavramsal çerçeveyi sunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda kadın merkezli toplumsal cinsiyet rollerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise bu toplumsal cinsiyet rollerinin en önemlilerinden olan annelik ve eşlikteki değişim, örneklem grubunun cevapları çerçevesinde ele alınmıştır. 
Çalışma sonucunda örneklem grubundaki katılımcıların büyük çoğunluğunda annelik ve eşlik rollerine dair hem uygulamada hem de algıda değişim yaşandığını söylemek mümkündür. Söz konusu bu değişim çoğu zaman geleneksel ve modern ayrımıyla ifade edilmiştir. Bununla beraber bahsi geçen değişimin bazı noktalarda sözde kaldığı ve dolayısıyla uygulamaya yansımadığı tespit edilmiştir. Buna ilaveten özellikle evli katılımcılarda annelik ve eşlik rollerinin iç içe geçmiş olduğu görülmüştür. Bu durumu annelik ve eşlik rollerindeki değişimi engelleyen bir faktör olarak değerlendirmek mümkündür.
Çalışmanın yapıldığı dönemde annelikle ilgili başka çalışmaların da yapıldığı görülmüştür. Bu çalışmayla mevcut annelik literatüründeki eksik görülebilecek noktaların tamamlamasına gayret edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı dönemde dindar kadınların eşlik rollerine dair müstakil bir çalışmanın yapılmadığı tespit edilmiştir. Çalışma bu yönüyle kendinden sonraki çalışmalara öncü olma niyeti taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Din sosyolojisi, toplumsal cinsiyet rolleri, aile, annelik, eşlik, feminizm.

Abstract:
This study is a qualitative research that aims to examine the meanings that religious women attribute to their changing roles of motherhood and wivehood. Depending on this purpose, interviews were conducted with semi-structured questions with a sample group of 33 people consisting of married women with children, married women without children and single women and the obtained data were interpreted with descriptive analysis and content analysis techniques. 
The study consists of two parts. The first part of the study aims to present the conceptual framework related to the thesis. In this context, women-centered gender roles were included. In the second part, the changes in motherhood and wivehood, which are among the most important of these gender roles, are viewed within the framework of the answers of the sample group. 
As a result of the study, it is possible to say that the majority of the participants in the sample group experienced changes in both practice and perception regarding motherhood and wivehood roles. This change is often expressed with the distinction between traditional and modern. However, it has been determined that the mentioned change remained nominal at some points and therefore was not reflected in practice. In addition, it was observed that the roles of motherhood and wivehood were intertwined, especially in married participants. It is possible to consider this situation as a factor that prevents the change in motherhood and wivehood roles.
It was observed that other studies on motherhood were also conducted during the period when the study was conducted. It was also observed that other studies on motherhood were also conducted during the period when the study was conducted. With this study, an effort was made to complete the possible missing points in the existing motherhood literature. It was determined that no independent study was carried out on the wivehood roles of religious women at the time of the study. On that sense, the study aims to be a pioneer in subsequent studies.

Keywords: Sociology of religion, gender roles, family, motherhood, wivehood, feminism.