Çelik üretim sürecinde çok kriterli karar verme teknikleri ile iş değerlendirme analizi
Job evaluation analysis with multi-criteria decision making techniques in steel production
Yazar: ATABERK OLCAY
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM DÜĞENCİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜMTAZ İPEK
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İş değerlendirme; İşletmelerdeki performans değerlendirme ve ücret yönetimine girdi oluşturmak amacıyla işlerin maharet, sorumluluk, iş koşulları vb. gibi faktörler çerçevesinde değerlendirilerek biçimsel ve sistematik olarak karşılaştırılmasıdır. İş değerleme çalışandan ziyade, yapılan işin önemini ve işletmeye sağladığı katma değer ile ilgilenmektedir.

Bu çalışmada Kardemir A.Ş'de Çelik Üretim Müdürlüğü birimindeki mevcut 48 adet mavi yaka işçilik pozisyonlarının değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. 

Çalışmada Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) tarafından geliştirip literature kazandırılan faktörler ve bu faktörlere ait alt kriterler kullanılmıştır.  
Öncelikle AHP yöntemi ile ikili karşılaştırma matrisleri oluşturulmuştur. AHP yöntemi ile, ana faktörler ve alt kriterler için ağırlıklar tespit edilmiştir. Bu ağırlıklar kullanılarak, Topsis yöntemi ile Karar Matrisi ve Ağırlıklı Karar Matrisi oluşturulmuştur. Bunun sonucunda da 48 adet mavi yaka işçilik pozisyonuna ait yakınlık katsayılar hesaplanarak sıralama elde edilmiştir. Daha sonra oluşturulan ikili karşılaştırma matrisleri üçgensel bulanık sayılarla yeniden oluşturularak, Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesinde en çok kullanılan tekniklerden olan Chang Mertebe Analizi ile ana faktörlerin ve tüm alt kriterlerin ağırlıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında, bulunan ağırlıklar ile Bulanık Topsis yöntemi gerçekleştirilerek her bir işin katsayılarının hesaplanması, bu doğrultuda yapılan işlerin sıralanması, işlerin önem düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Topsis ve Bulanık Topsis sonucu ortaya çıkan işçilik pozisyonlarına ait puanlar; Ünite Amiri, Şef ve ilgili kısımdaki Formenin görüş ve kararı doğrultusunda puanlanan işçilik pozisyonlarının sıralaması ile karşılaştırılmıştır. Bu amaca uygun olarak da hedef, yapılan iş değerlendirme sonucu ortaya çıkan işlerin önem düzeyi ve sıralaması doğrultusunda, o işe uygun çalışanların belirlenmesi ve çalışanların performanslarının değerlendirilerek, proseste yapılabilecek olan iyileştirme çalışmalarının şirkete tavsiye olarak verilmesidir.

Abstract:
Job evaluation; In order to generate input to performance evaluation and wage management in businesses, the skills of work, responsibility, business conditions, etc. and to compare them formally and systematically. Job valuation is more concerned with the importance of the work done and the added value it provides to the business than the employee.

In this study, the evaluation of 48 blue collar labor positions in the Steel Production Department of Kardemir A.Ş. Working in Turkey Metal Industrialists' Union (MESS) developed by literature gain factor of these factors and sub-criteria are used. Firstly, binary comparison matrices were created by AHP method. Weights for main factors and sub-criteria were determined by AHP method. Using these weights, Decision Matrix and Weighted Decision Matrix were created by Topsis method. As a result, the proximity coefficients of 48 blue collar labor positions were calculated and sorted. Then, the binary comparison matrices were reconstructed with triangular fuzzy numbers and the weights of the main factors and all sub-criteria were determined by Chang Order Analysis which is one of the most used techniques in the Fuzzy Analytic Hierarchy Process. In the continuation of the study, it was aimed to calculate the coefficients of each work by performing the Fuzzy Topsis method with the weights found, to sort the works done in this direction and to determine the importance level of the works. Topsis and Fuzzy Topsis result of the workmanship scores; The unit was compared with the ranking of the workmanship positions scored according to the opinion and decision of the Chief, Chief and the foreman in the relevant section. In line with this aim, the aim is to determine the appropriate employees in line with the importance and ranking of the works resulting from the job evaluation, and to evaluate the performance of the employees and to advise the company on the improvements that can be made in the process.