Vakf ve ibtida ihtilafları Diyanet mushafı ile Medine mushafı arasında mukayeseli tahlil çalışması
Waqf and ibtida disputes comparative analysis between the Mushaf of the  Presidency of Religious affairs of Türkiye and the Mushaf of Medina
Yazar: OMAR YAKAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KUDAT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Vakf Ve İbtida İhtilafları Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafı İle Medine Mushafı Arasında Mukayeseli Tahlil Çalışması
YAKAN, Omar
Doktora, Kur'ân-ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi Anabilim Dalı
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Aydın KUDAT
Temmuz 2024, 500 sayfa
Vakf ve ibtidâ ilmi, Kur'ân metninin anlaşılmasında ve ayetlerin ahenk ve düzeninde büyük bir etkiye sahip olduğundan, Kur'ân ilimleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışma mukayese ve tahlillerde bulunmak suretiyle vakf ve ibtida konusunu ele almıştır. Çalışmada, bu alanın önde gelen ulemasının görüşleri de dikkate alınarak vakf ve ibtidanın gramer ve kıraat yönleriyle tahlilleri yapılmış ve ulemanın farklı görüşleri ortaya konmuştur. Daha sonra vakf ve ibtida olgusunun türleri açıklanmış ve Kur'ân-ı Kerim'de vakf yerleri ortaya konmuştur. Bütün bunlar yapılırken vakf ve ibtida konusu bağlamında Türkiye Diyanet Vakfı tarafından onaylanan Mushaf ile özel bir komisyon tarafından denetlenen ve Kral Fahd Külliyesi Basımevi tarafından onaylanan Medine mushafı karşılaştırılmıştır. 
Çalışma bir giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Girişte konunun önemi, tercih nedenleri, metodu ve amaçlarından bahsedilmiştir. Birinci bölümde vakf ilminin mahiyeti, kökeni ve önemi, kaideleri ve görüşler, vakf yerlerindeki farklılıkların sebepleri ve vakf ilminin şerî ilimler üzerindeki etkisi ve onlardan etkilenmesi bu ilimle ilgili yazılan telifatın yöntemleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Medine Mushafı ile Diyanet Mushaf'ı arasındaki resm, zabt ve bunların farklılıkları, Mushafları denetleyen komisyonlara ve dayandıkları temel kaynaklara ve kıraatlere değinilerek ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, iki Mushafta yer alan tüm vakf yerleri bir araya getirilmiş ve bunlar vakf alimlerine göre karşılaştırılarak tablolar halinde gösterilmiştir. Bu tablolar Fatiha suresinden Nâs suresine Kur'ân-ı Kerim'in tüm surelerini içermektedir. Dördüncü bölümde ise her Mushaf'a özgü olan yerler ayrı ayrı sıralanmış, Bakara'daki vakf yerleri detaylı olarak ele alınmış, diğer surelerdeki vakf yerleri ise genel olarak tablolarda verilmiştir.
Anahtar kelimeler: Kıraat, Vakf ve İbtida, Vakf Rumuzları, Secâvendî, Medine Mushaf'ı, Diyanet Mushaf'ı.

Abstract:
Waqf and Ibtida Disputes Comparative Analysis between the Mushaf of the  Presidency of Religious Affairs of Turkey and the Mushaf of Medina
Omar YAKAN
Ph.D. Department of Qur'an Reading and Qur'an Science
Supervisor: Assist. Prof. Aydın KUDAT
July 2024, 500  Pages
The science of waqf and ibtidā has an important place among the Qur'anic sciences since it has a great influence on the understanding of the Qur'anic text and the harmony and order of the verses. Accordingly, this study deals with the subject of waqf and ibtida by making comparisons and analyzes. The study analyzes the grammatical and qiraat aspects of waqf and ibtida, taking into account the views of the leading scholars of this field, and presents the different views of the scholars. Then, the types of the phenomenon of waqf and ibtida were explained and the places of waqf in the Qur'an were revealed. In the context of wakf and ibtida, the Mushaf approved by the Turkish Religious Foundation and the Medina Mushaf, which was inspected by a special commission and approved by the King Fahd Complex Printing House, were compared. 
The study consists of an introduction, four chapters and a conclusion. In the introduction, the importance of the subject, the reasons for its choice, its method and aims are mentioned. In the first chapter, the nature of the science of waqf, its origin and importance, its principles and opinions, the reasons for the differences in the places of waqf, the influence of the science of waqf on the sharī'ah sciences and its influence on them, and the methods of the writings on this science are discussed. In the second chapter, the differences between the Mushaf of Madinah and the Mushaf of Diyanet are discussed by referring to the commissions that supervised the Mushafs and the basic sources and qiraats on which they were based. In the third chapter, all the waqf places in the two Mushafs are brought together and compared according to the waqf scholars and shown in tables. These tables include all suras of the Holy Qur'an from Surah Fatiha to Surah Nās. In the fourth part, the places specific to each Mushaf are listed separately, the waqf places in Baqara are discussed in detail, and the waqf places in other suras are given in general tables.
Keywords: Qira'at, Waqf and Ibtida, Waqf Rumuzs, Secâvendî, Medina Mushaf, Diyanet Mushaf.