Bilgeliğin yordayıcıları olarak entelektüel tevazu ve beş faktör kişilik özellikleri
Intellectual humility and five factor personality traits as predictors of wisdom
Yazar: OĞUZHAN ÇAKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE ŞAHİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL BAYTEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Bilgelik = Sagacity ; Entelektüel = Intellectual ; Entelektüel kimlik = Intellectual identity ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencileri üzerinde bilgeliğin yordayıcıları olarak entelektüel tevazu ve beş faktör kişilik özelliklerini incelemektedir. Araştırma nicel bir çalışma olup, ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri toplanırken Bilgelik Gelişim Ölçeği, Kapsamlı Entelektüel Tevazu Ölçeği ve Beş Faktör Kişilik Envanteri'nden faydalanılmıştır. 
 Araştırmanın çalışma grubunu Orta Karadeniz Bölgesinde bulunan bir üniversitenin farklı fakülte ve bölümlerinde okuyan 17-45 yaş aralığındaki 249 kadın ve 230 erkek toplam 479 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken araştırmacıya kolaylık sağlayan uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır.  Çalışma grubundan toplanan veriler SPSS ve AMOS istatistik programlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezlerini test etmede değişkenler arasındaki ilişkiler ve yordayıcılar için regresyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiler için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu kullanılmıştır. Değişkenleri cinsiyet açısından incelemek için ise, t-testi kullanılmıştır. 
 Araştırmanın bulgularına göre, beş faktör kişilik özelliklerinin her bir faktörü ve entelektüel tevazunun bilgeliği anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca bilgeliğin kişilik özelliklerinin her biri ile ilişkili olduğu ve bilgelik ile entelektüel tevazu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırma bulgularına cinsiyet açısından bakıldığında ise, bilgelik düzeyinin cinsiyet açısından bir farklılaşma göstermediği, toplam entelektüel tevazu düzeyinin kadınlar lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı ve beş faktör kişilik özelliklerinden, yumuşak başlılık ve duygusal denge alt boyutlarının cinsiyet açısından anlamlı farklılığın bulunduğu ve bu farklılaşmanın kadınlar lehine olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Bilgelik, entelektüel tevazu, beş faktör kişilik özellikleri, cinsiyet

Abstract:
The purpose of this study is to examine intellectual humility and five factor personality traits on university students as predictors of wisdom. The research is a quantitative study and the relational pattern is used. While collecting the data, the wisdom development scale, comprehensive intellectual humility scale and five factor personality inventory were used.
 The study group consisted of 479 students as 249 females and 230 males aged between 17 and 45 who studied in different faculties and departments of a university in the middle black sea region. In determining the study group, appropriate sampling method was used to facilitate the researcher.
The data collected from the study group were analyzed with the SPSS and AMOS statistics programs. In order to test the hypotheses of the study, the regression analysis was used for the correlations and variables between the variables. Pearson moment product correlation was used for relationships between variables. T-test was used to examine the variables in terms of gender.
 According to the findings of the study, five factor personality traits and intellectual humility were found to predict the wisdom significantly. It was also found that wisdom was associated with some of the personality traits, and that there was a significant positive relationship between wisdom and intellectual humility. From the point of view of gender, the level of wisdom did not show any difference in terms of gender, significantly differentiated in favor of total intellectual humility level, and it was found that there was a significant difference between five factor personality traits, sub-dimensions of agreeableness and emotional balance and this difference was in favor of women.
Key words: Wisdom, intellectual humility, five factor personality traits, gender