Yoğun bakım ünitesinde takip edilen travma hastalarında ardışık adipokin seviyelerinin tespiti
Determination of sequential adipokine levels in trauma patients in intensive care unit
Yazar: SERAP ŞAHİN ERGÜL
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT GÜNDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü /  Klinik Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Travma; trafik kazası, düşme, yanma, zehirlenme, ateşli silah yaralanması ve darp gibi durumları kapsayan genel bir tanımdır. Acil servise başvuran travma hastalarının yaklaşık %15'i yoğun bakım ünitelerinde tedavi almaktadır. Sağlıklı bireylerde ve kritik olmayan hastalarda adipokinlerin etki mekanizmaları ve fonksiyonları bilinmektedir. Kritik hastalardaki metabolik değişimin etyopatogenezi bilinmemektedir. Bu proteinlerin değişiminin ardışık olarak tespit edilmesi kritik hastalardaki metabolik fonksiyonların aydınlatılmasına katkı sağlayabilir. Çalışmanın amacı; travma nedeniyle yoğun bakım ünitesinde takip edilen kritik erişkin hastalardaki serum adipokin seviyelerinin ardışık olarak tespit edilmesi ve aralarındaki ilişkinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmasıdır. 
Çalışmaya travma nedeniyle yoğun bakım ünitesine alınan 30 hasta ve 30 kontrol birey dahil edildi. Yoğun bakıma girişte ilk 24 saat içinde (başlangıç), 3.gün ve 7.gün serum örnekleri alındı. Açil ghrelin, adiponektin, ghrelin, leptin, resistin ve visfatin değeri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Hastaların demografik verileri, hastalık şiddeti ve travma şiddeti skorları kaydedildi. Beslenmeye dair günlük veriler ve mortalite verileri kaydedildi.
Hastaların Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirme II skoru 9.7±5.5'di. Travma ve Yaralanma Şiddeti Skoru, Düzeltilmiş Travma Skoru, Yaralanma Şiddeti Skoru medyan sırasıyla 97.8 (59-99),7.69 (5.03-7.84), 13 (9-16.5)'di. Başlangıç, 3.gün ve 7.gün açil ghrelin, adiponektin, resistin, visfatin değerleri kontrol değerlerine göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla; p=0.028, p=0.031, p=0.043; p=0.016, p=0.01, p=0.005; p=0.08, p=0.004, p=0.005; p=0.038, p=0.025, p=0.012). Ghrelinin 7.gün değeri kontrol ghrelin değerine göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.041). Adiponektin, leptin, visfatin serum seviyesinin 7 gün içindeki değişiminde anlamlı farklılık bulundu (p=0.026, p=0.012, p=0.027). Başlangıç adiponektin, ghrelin ve resistin ile ISS skoru arasında anlamlı, negatif korelasyon bulundu (sırasıyla; r:-0.435 p=0.016, r:-0.422 p=0.02, r:-0.472 p=0.008). Başlangıç resistin ile TRISS skoru arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (r:0.369 p=0.045).
Sonuç olarak; leptin dışında hastaların serum açil ghrelin, adiponektin, ghrelin, resistin ve visfatin seviyeleri kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu. Takip süresince serum adiponektin, leptin ve visfatin konsantrasyonları başlangıç değere göre yükseldiği tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Adipokin; Ghrelin; Kritik Hastalık; Travma; Yoğun Bakım Ünitesi.

Abstract:
Trauma is a general definition that covers conditions such as traffic accidents, falls, burns, poisoning, gunshot wounds and assault. Approximately 15% of trauma patients admitted to the emergency department receive treatment in intensive care units. The mechanisms of action and functions of adipokines in healthy individuals and non-critically ill patients are known. The etiopathogenesis of metabolic alterations in critically ill patients is unknown. The aim of this study was to determine the serum adipokine levels in critically ill adult patients followed up in the intensive care unit due to trauma and to compare the relationship between them and the healthy control group. 
The study included 30 trauma patients admitted to the intensive care unit for trauma and 30 control subjects. Serum samples were collected within the first 24 hours (baseline), day 3 and day 7 of admission to the intensive care unit. Acyl ghrelin, adiponectin, ghrelin, leptin, resistin and visfatin were measured by ELISA. Demographic data, disease severity and trauma severity scores were recorded. Daily nutritional data and mortality data were recorded.
The Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II score was 9.7±5.5. The median Trauma and Injury Severity Score, Adjusted Trauma Score, Injury Severity Score were 97.8 (59-99), 7.69 (5.03-7.84), 13 (9-16.5), respectively. Baseline, day 3 and day 7 values of acyl ghrelin, adiponectin, resistin, visfatin were significantly higher than control values (p=0.028, p=0.031, p=0.043, p=0.016, p=0.01, p=0.005, p=0.08, p=0.004, p=0.005 p=0.038, p=0.025, p=0.012, respectively). The day 7 ghrelin value was significantly higher than the control ghrelin value (p=0.041). There was a significant difference in the change of adiponectin, leptin, visfatin serum levels in 7 days (p=0.026, p=0.012, p=0.027. Baseline adiponectin, ghrelin and resistin were significantly negatively correlated with ISS score (r:-0.435 p=0.016, r:-0.422 p=0.02, r:-0.472 p=0.008, respectively). There was a significant positive correlation between baseline resistin and TRISS score (r:0.369 p=0.045).
In conclusion, except for leptin, serum levels of acyl ghrelin, adiponectin, ghrelin, resistin and visfatin were significantly higher in the patients than in the control group. During the follow-up period, serum adiponectin, leptin and visfatin concentrations increased compared to baseline values. 

Keywords: Adipokine; Critical Illness; Ghrelin; Intensive Care; Trauma.