Bruksizme eşlik eden miyofasyal ağrili bireylerde splint tedavisinin masseter kasindaki hemodinamik değişiklikler üzerine etkilerinin incelenmesi
The effects of the splint therapy on the masseter muscle hemodynamics in bruxism accompanied BY myofascial pain
Yazar: EBRU İSPİRGİL
Danışman: PROF. DR. OLCAY ŞAKAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ateller = Splints ; Bruksizm = Bruxism ; Dental oklüzyon = Dental occlusion ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Miyofasyal ağrı sendromları = Myofascial pain syndromes ; Spektroskopi = Spectroscopy ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Çiğneme sisteminde en sık gözlenen parafonksiyonel aktivite, dişlerin uyku ve/veya uyanıklık halinde sıkılması ve/veya gıcırdatılmasıyla karakterize olan "bruksizm"dir. Bruksizm tedavisinde en yaygın kullanılan seçenek oklüzal splintlerdir. 
Bruksizmde tekrarlayan ve uzun süren izometrik kasılmalar sıklıkla gözlemlenmektedir. Bu esnasında kan akışı bloke olmakta ve oksijen konsantrasyonu çok düşük bir seviyeye inmektedir (muskular hipoksi). Mevcut ağrı teorilerinden bir tanesi de; kronik kas kasılması sonucu gelişen kan akış sorununun, miyofasyal ağrı oluşumuna yol açabileceğini öne süren düşüncedir. 
İşlevsel yakın kızıl altı spektroskopi (İYKAS) tekniği, transkütanöz ve iskelet kaslarının oksijenizasyonunun non-invaziv olarak ölçülmesine imkan sağlamaktadır. Bu teknik hemoglobinin optik özelliklerine dayanmaktadır. Bu yöntemin kullanımıyla, kas dokusundaki hemodinamik olayların non-invaziv dinamik monitörizasyonu sağlanabilmektedir. 
Araştırmamızda; 24 hasta 2 gruba ayrılarak (n=12 splint grubu, n=12 kontrol grubu), splint tedavisinin bruksizme eşlik eden miyofasyal ağrılı masseter kasları üzerindeki etkisinin hemodinamik parametrelerle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla maksimum istemli kasılma (MİK) değerinin %50 ve %100'ü seviyelerinde, İYKAS tekniği kullanılarak, tedavi öncesi ve tedavinin 15. ve 30. günlerinde masseter kaslarından ölçümler yapılmıştır. Ağrılı-splint ve ağrılı-kontrol grubu hastaların verileri Hb (deoksihemoglobin), HbO2 (oksihemoglobin), OXY (HbO2-Hb) ve BV (HbO2+Hb) değerleri açısından karşılaştırılmıştır. %100'lük MİK değeri verilerin normalizasyonu amacıyla kullanılmıştır. 

Sonuç olarak; ağrılı-splint grubunda 1 aylık takip sürecinde Hb, HbO2 ve OXY parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma eğilimi gözlenirken, ağrılı-kontrol grubunda ya değişim görülmemekte ya da artış eğilimi gözlenmektedir. Bulgularımız; hemodinamik parametreler açısından, splint kullanımının hiperemik yanıtta bir düşüş meydana getirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu da kas gücündeki azalmaya işaret eder niteliktedir.

Anahtar Kelimeler: Bruksizm, miyofasyal ağrı, okluzal splint, hemodinamik değişiklikler, işlevsel yakın kızıl-altı spektroskopi

Abstract:
Bruxism, characherized by clenching and/or grinding of the teeth, is the most common parafunction of the stomathognathic system. Splint therapy is the most widely preferred treatment for bruxism.
Repetitive and prolonged isometric contractions are frequently observed during bruxism. Due to these contractions local blood flow is blocked and oxygen saturation declines (muscular hypoxia). According to one of the pain theories myofacial pain may occur due to the blockage of the blood flow by the chronic contraction of the related muscles.
The near infra-red spectroscopy (NIRS) is a trancutaneous, non-invasiv technique which allows the measurement of oxygen saturation in the skeletal muscles. This technique evaluates the optical properties of hemoglobin to simultaneously monitor the hemodynamic activity. 
In this study; 24 patients are divided into 2 groups (n=12 splint group, n=12 control group) in order to evaluate the affects of splint therapy on the masseter muscles with myofascial pain coexist with bruxism by using the haemodynamic parameters. For this purpose; at the level of 50% and 100% of the maximum voluntary contraction, measurements were made before and at the 15th and 30th days of the splint therapy, using  near infra-red spectroscopy. The data of painful-splint and painful-control groups were compared in terms of Hb (deoxyhemoglobine), HbO2 (oxyhemoglobine), OXY (HbO2-Hb) and BV (HbO2+Hb). 100% MVC values were used for the normalization of the data.
As a result, during the 1 month follow up period splint therapy group exhibited a statistically significant tendency of declination in Hb, HbO2 and OXY parameters, whereas the control group either showed no change or, on the contrary, a tendency to increase. According to the results of this study, splint usage causes a decrease in hyperemic response on the basis of hemodynamic parameters, which also indicates a decrease in muscle strength.

Key Words: Bruxism, myofascial pain, occlusal splint, haemodynamic changes, near infra-red spectroscopy