Türkiye'de 1992-2022 yılları arasında sağlık turizmi üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of studies on health tourism in Turkey between 1992-2022
Yazar: SADİYE NUR UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ENİS BAHA BİÇER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Turizmi İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Günümüzde sağlık turizmi, sadece Türkiye'de değil, dünya genelinde giderek önem kazanan bir turizm türü haline gelmiştir. İletişim ve haberleşme teknolojilerinin yaygınlaşması, bireylerin tedavi amacıyla kendi ülkeleri dışında başka ülkelere gitmelerine olanak tanımış ve bu durum sağlık turizminin doğmasına yol açmıştır. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için yeni ve farklı bir pazar alanı sunması, sağlık turizminin önemini artırmaktadır. Sağlık turizmi, ülkelerin turizm gelirlerine önemli katkı sağladığı ve yeni iş imkânları sunduğu için rekabetin yoğunlaştığı bir sektör haline gelmiştir. Rekabet ve dolayısıyla ilginin yoğunlaştığı bu alanda akademik çalışmalar da artmaktadır. Türkiye'de de sağlık turizmi geçen gün daha fazla akademik çalışmaya konu olmaktadır. Bu çalışmada "sağlık turizmi" anahtar kelimesi ile 1992-2022 yılları arasında sağlık turizmi konusunda Türkiye kaynaklı yayımlanmış olan akademik çalışmaların bibliyometrik analizi yapılmıştır. 1992-2022 yılları arasında sağlık turizmi alanında yayımlanmış olan akademik çalışmaların yayınlanma yılları, kapsamları, yayın türleri, üniversite ve anabilim dallarına göre dağılımı, çalışmalara konu destinasyon merkezleri ve çalışmaların yapıldığı yerler, lisansüstü tezlerin danışman unvanları ve sayfa sayıları ortalamaları, akademik çalışmaların yazım diline göre dağılımı gibi başlıklar altında incelenmiştir. Çalışma sonucunda lisansüstü tezlerde yapılan arama kriterlerine göre 1993, 2002, 2004 ve 2005 yıllarında çalışmaya rastlanmadığı fakat 2014 yılından itibaren sağlık turizmi alanındaki çalışmalarda kayda değer bir şekilde artış olduğu tespit edilmiştir. Özellikle çalışmaya konu lisansüstü tezlerin % 65'inin 2019-2022 yılları arasında yapıldığı görülmüştür. Çalışmalarda Türkiye'nin sağlık turizmi ve il bazında ve bölgesel olarak sağlık turizmi potansiyeli araştırmaları yapılmıştır. Sağlık turizminin bölgesel gelişimine yönelik planlamalar ve desteklemeleri sağlayan kalkınma ajansları da son dönemde araştırmalara konu olmuştur. Tüm bunlara ek olarak yabancı ülkelerdeki sağlık turizmi ve Türkiye ile karşılaştırma çalışmalarının yapıldığı da gözlemlenmiş ve sağlık turizminin ekonomik boyutuna yönelik önemli sayıda çalışmanın da olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Turizm, sağlık turizmi, bibliyometrik analiz

Abstract:
Today, health tourism has become an increasingly important type of tourism not only in Turkey but also worldwide. The widespread use of communication and communication technologies has enabled individuals to go to countries other than their own for treatment purposes and this has led to the emergence of health tourism. The fact that it offers a new and different market area for both developed and developing countries increases the importance of health tourism. Health tourism has become a sector where competition has intensified since it contributes significantly to the tourism revenues of countries and offers new job opportunities. Academic studies are also increasing in this field where competition and therefore interest are intensified. In Turkey, health tourism is the subject of more and more academic studies. In this study, a bibliometric analysis of academic studies on health tourism published in Turkey between 1992 and 2022 with the keyword 'health tourism' was conducted. The academic studies published in the field of health tourism between 1992-2022 were examined under headings such as publication years, scope, types of publications, distribution according to universities and departments, destination centres subject to the studies and the places where the studies were carried out, the average of supervisor titles and page numbers of postgraduate theses, and the distribution of academic studies according to the language of writing. As a result of the study, it was determined that there were no studies in 1993, 2002, 2004 and 2005 according to the search criteria in postgraduate theses, but there has been a significant increase in studies in the field of health tourism since 2014. In particular, it was observed that 65% of the postgraduate theses subject to the study were conducted between 2019-2022. In the studies, Turkey's health tourism and health tourism potential on a provincial and regional basis have been investigated. Development agencies that provide planning and support for the regional development of health tourism have also been the subject of recent research. In addition to all these, it has been observed that health tourism in foreign countries and comparison studies with Turkey have been carried out and it has been determined that there are a significant number of studies on the economic dimension of health tourism.