Babaeski ilçesinde yaşayan obez veya obez olmayan bireylerin fonksiyonel besinler hakkındaki bilgi ve tutumlarına dair araştırma
Research on knowledge and attitudes of obese or NON-obese individuals living in Babaeski district on functional foods
Yazar: NESİBE ARMAĞAN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA TEVFİKOĞLU PEHLİVAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Fonksiyonel besinler = Functional foods ; Obezite = Obesity

Özet:
Bu araştırma 18-65 yaş aralığına sahip yetişkin bireylerin beslenme alışkanlığı, günlük diyetlerinde fonksiyonel besin tercih ve tüketim durumlarının obeziteye etkisini saptamak üzere planlanıp yürütülmüştür. Kesitsel türdeki bu çalışmaya Kırklareli ili Babaeski ilçesinde yaşayan 18-65 yaş arası gönüllü 781 yetişkin birey (erkek:270, %34,60; kadın:511, %65,40) katılmıştır. Yüz yüze uygulanan anket formu ile katılımcılara ilişkin sosyodemografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları, fonksiyonel besini bilme, tanımlama ve tüketme durumlarının, bireylerin sahip olduğu antropometrik ölçümlere etkisi saptanmıştır. Beden kitle indeksine göre obez olan erkek bireyler (%55,60) kadın bireylere (%49,10) göre; obez olmayan kadın bireyler (%51,00) erkek bireylere (%44,50) göre daha fazla bulunmuştur. Bireylerin fonksiyonel besin farkındalığının oldukça düşük olduğu tespit edilmiş, katılımcılar tarafından en fazla bilinen fonksiyonel besinin domates (%51,70) ve kuru baklagil (%51,70) olduğu bulunmuştur. En fazla bilinmeyen (%38,00) ve tüketilmeyen besin soya ve soya ürünleri (%92,20)  olarak belirlenirken, en fazla tercih edilmeyen besinin üzüm ve üzüm çekirdeği (%43,50) olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyete göre fonksiyonel besinleri tanımlama ve önerme durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken (p>0,05), eğitim durumu ile fonksiyonel besinleri tanımlama ve önerme durumu arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Beden kitle indeksi, bel çevresi, bel/kalça ve bel/boy oranı gibi parametrelere göre bazı fonksiyonel besinlerin tüketim durumu ile bireylerin sağlık açısından risk taşıma durumu arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, toplumda yaşayan tüm bireylere fonksiyonel besinler hakkında bilgi ve farkındalığın sağlanması amaçlanmalı, obezite ve obezitenin neden olabileceği hastalıkların önlenebilmesi sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, fonksiyonel besin, beslenme durumu

Abstract:
This study was planned and conducted to determine the effectiveness of the nutrition habits, functional nutritional preference and consumption of 18-65 years old adult individuals in their daily diet. 781 adult individuals (male 34,60%, female 65,40%) who are 18-65 years of age volunteers living in Babaeski district of Kırklareli province participated in this cross-sectional study. The questionnaire which is applied face-to-face has been collected by the researcher on sociodemographic information, nutrition habits, nutrition frequency, functional nutrition information, identification, consumption and anthropometric measurements of participants. According to the body Mass Index, the proportion of male participants who are obese (55,60%) was found to be higher than women who are obese (49,10%) and the proportion of non-obese female individuals (51,00%) compared to men who are not obese (44,50%) (p<0,05). The most commonly known functional nutrients by the participants were tomatoes (51,70%) and legume (51,70%) (p<0,05). While the least known (38,00%) and non-consumed nutrients are determined as soy and soy products (92,20%), it has been determined that the most undesirable nutrition is grape and grape seeds (43,50%) (p<0,05). While there is no significant difference between recognizing and recommending functional nutrients by gender (p>0,05), a statistically significant relationship between the status of education and the status of recognizing and recommending functional nutrients has been identified (p<0,05). According to parameters such as the body Mass Index, waist circumference, waist/hip and waist/height ratio, there was a meaningful relationship between the consumption status of functional foods such as onions, garlic, red wine, kefir, citrus, and the health risk-bearing status of individuals (p<0,05). As a result, nutrition training must be provided to increase awareness and knowledge of functional nutrients in each medium, and more comprehensive studies are needed for obesity and other chronic diseases and nutrition.
Keywords:Obesity, functional nutrition, nutritional status