Sigara kullanan ve akut koroner sendrom tanısı alan hastaların taburculuk sonrası sigara içme durumları ve sigara kullanmaya devam edenlerde etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Evaluation of tobacco smoking status and related factors that effect continuing smoking after discharge in patients with acute coronary syndrom
Yazar: AYBÜKE DEMİR ALSANCAK
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut koroner sendrom (AKS) ölümle sonuçlanabilen bir hastalık olması, üretken yaşda görülmesi ve sonrasında meydana gelebilecek komplikasyonlar nedeniyle önemli bir hastalıktır. Sigaraya bağlı ölümlerin 1/3'ü iskemik kalp hastalıklarına bağlı olarak gerçekleşmektedir. Sigaranın aterosklerotik kardiyovasküler hastalıkların oluşmasında erken dönemden itibaren etkili bir risk
faktörü olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı AKS nedeniyle kardiyoloji kliniğine başvuran ve sigara kullanan hastaların taburculuk sonrası sigara içme davranışlarının ne yönde etkilendiğini, sigara kullanımına devam edenlerde etkileyen durumların saptanmasını sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem; Araştırmamız, 2016 yılı Haziran-Ağustos ayları arasında hastanemiz Kardiyoloji kliniğine AKS nedeniyle başvuran, sigara kullanan 111 hastanın dahil edildiği prospektif tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır. Hastalara hastaneye yattığı dönemde yüzyüze görüşülerek anket formu doldurulmuştur. Hastaların demografik verileri, bazal karakteristik özellikleri değerlendirilmiş, sigara içme davranışları sorgulanmıştır. Aynı zamanda hastalara Fagerström testi uygulanmıştır. Tanı sırasında uygulanan koroner anjiyografik verileri, koroner arter hastalığı yaygınlığını gösteren Gensini skorları, uygulanan tedavi biçimleri ayrı ayrı değerlendirilerek sigara bırakma üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Taburculuk sonrası 1. , 3. ve 6. aylarda hastalara telefon ile ulaşılarak sigara içme durumları ,sigara kullanmaya devam edenlerin başlama nedenleri , tekrar hastalık geçirme
durumları, kontrollerde sigara bırakmaya yönelik tavsiye alma durumları, sigara bırakma merkezlerine başvuru durumları ayrıntılı şekilde sorgulanmıştır.
Bulgular; Çalışmamıza ortalama yaşları 53 ± 9.8 yıl olan, 105'i erkek (% 94.6) toplam 111 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %45'inin ST elevasyonlu miyokard infarktüsü (STEMI), %31.5'inin ST elevasyonsuz miyokard infarktüsü, %23.4'ünün unstabil anjina pectoris olduğu tespit edildi. Taburculuk esnasında hastaların %64'nün, 1.ay sonunda %51.4'nün, 3.ay sonunda %37.8'nin, 6.ay sonunda ise %30.4'nün sigarayı bıraktığı gözlendi (p< 0.05). Bu süre içerisinde hastaların
çoğunluğunun sigara içme isteği nedeniyle tekrar sigaraya başladığı gözlendi. Daha önce sigara bırakmayı deneyen ve hastanede yattığı sürede sigara bırakma düşüncesi olan hastaların her üç dönemde de sigara bırakma oranlarının yüksek olduğu  72 gözlendi (p< 0.05). Erken dönemde hastaneye başvuran ve STEMI tanısı alan hastalarda ilk 3 ay içerisinde sigara bırakma oranının daha yüksek olduğu gözlendi. Halen aktif iş hayatında olan hastaların 6.ay sonunda tekrar sigaraya başlama
oranlarının daha yüksek olduğu saptandı. KOAH tanısı olan hastaların, sigaraya
başlama oranları daha yüksek izlenirken, koroner arter hastalığı nedeniyle girişimsel işlem yapılan hastaların 6 aylık süre içerisinde sigara bırakma oranlarının daha yüksek olduğu gözlendi. sigarayı bırakma konusunda hem Fagerström testi hem de Gensini skoru ile anlamlı ilişki saptanmadı.
Sonuçlar: Sigara bağımlılığı günümüzde sağlığı tehdit eden en önemli sorunların başında gelmektedir. Özellikle kardiyovasküler hastalıklar gibi yaşamı tehdit eden hastalıklarda nikotin bağımlılığı ile mücadele önemli bir yer teşkil etmektedir. Tütün bağımlılığı mücadelesinde ilk basamak "kısa hekim müdahalesi" olarak değerlendirilebilir Özellikle kardiyoloji, göğüs hastalıkları anabilim dalları gibi sigaranın ciddi risk faktörü olduğu hastalıkların sık görüldüğü branşlarda, bu konu ile
ilgili sağlık çalışanları tarafından ekip oluşturularak sigara kullanımı olan hastalarla hastanede yatış süreleri içerisinde "kısa motivasyonel görüşme" şeklinde görüşmeler yapılması daha etkin sonuçlar doğurabilir. Bu ekip çalışmasını yürüten kişilerin kontrollerde ve sonraki dönemlerde hastalarla iletişime devam edilerek sigarayı terkeden kişilerde motivasyonel durumun desteklenmesini sağlamaya yönelik tutumları uzun dönemde etkili olabilir.

Abstract:
Introduction and Objectives: Acute coronary syndrome (ACS) is a disease that can result in death and it is an important disease due to its occurrence in productive ages and complications that may occur afterwards. The 1/3 of smoking related deaths are due to ischemic heart diseases. It has been shown that cigarette smoking is a major risk factor for atherosclerotic cardiovascular diseases at early ages. The aim of this study is to determine how smoking behavior of patients who applied to cardiology clinic due to ACS are affected after discharge and to determine the conditions that
affect continuing to smoke.
Methods: Our study was designed as a prospective, descriptive cross-sectional study involving 111 smokers who applied to our hospital's cardiology clinic between June and August 2016 for ACS. The questionnaire was filled with face-to-face interviews when the patient was admitted to the hospital. Demographic data, baseline characteristics of the patients were evaluated and smoking behaviors were
questioned. At the same time Fagerström test was applied. Coronary angiographic data, Gensini scores indicating extensiveness of coronary artery disease and treatment modalities were evaluated separately and their effects on smoking cessation were investigated. At the 1st, 3rd and 6th months after discharge, patients were contacted by telephone to question in detail the status of smoking, reasons for starting to continue smoking, recurrent of diseases, advice on smoking cessation at
controls and application to smoking cessation centers.
Findings: A total of 111 patients , 105 were men (94.6%) with a mean age of 53 ± 9.8 years were enrolled. It was determined that 45% of the patients had myocardial infarction with ST elevation (STEMI) , 31.5% had non-ST elevation myocardial infarction, and 23.4% were unstable angina pectoris. During the discharge, 64% of
the patients, 51.4% at the end of the 1st month, 37.8% at the end of the 3rd month and 30.4% at the end of the 6th month left the smoking (p <0.05). During this time, it was observed that the majority of the patients started smoking again due to demand of smoking . Patients who previously tried to quit smoking and thought to quit smoking at the time of hospitalization were found to have higher smoking cessation rates in all three periods (p <0.05). It was observed that the rate of smoking cessation in the first 3 months was higher in patients who applied to the hospital in the early 
74 period and received STEMI diagnosis. It is determined that the patients who are still active in business life have higher rates of starting to smoke again at the end of the 6th month. Patients diagnosed with COPD had a higher rate of initiation of cigarette smoking, whereas patients who underwent interventional procedures due to coronary artery disease had a higher rate of cessation within 6 months. There are no correlation between smoking cessation and neither the Fagerström test results nor Gensini scores.
Conclusion: Smoking addiction is one of the most important health threats today. Especially in life-threatening diseases such as cardiovascular diseases, fight against nicotine addiction has an important place. The first step in the fight against tobacco dependence could be considered as "brief intervention". Particularly in cases which cigarette smoking is a serious risk factor, it would be more effective to establish a team by the health workers to make a "short motivational interview" with the patients for smoking cessation during hospitalization. Keeping communication by this team is essential to maintain the motivational status of patients who quit smoking. It may be more effective in the long term.