Çanakkale koşullarında sakız fasulyesinde (Cyamopsis tetragonoloba (L.) Taub.) farklı sıra aralıklarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effect of different row to row distance on yield and quality characteristics of guar (Cyamopsis tetragonoloba (L.) Taub.) under Canakkale ecological conditions
Yazar: GÜRKAN CEBECİ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKKUŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, sakız fasulyesinin (Cyamopsis tetragonobla) farklı sıra arası ile ekiminin verim ve kalite özellikleri üzerindeki etkileri belirlenmiştir. Deneme Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşkesi Ziraat Fakültesi uygulama alanında 2015 yılında yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve sıra arası mesafeler 20, 40, 60, 80 ve 100 cm olacak şekilde tertiplenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre ot için hasatta sıra aralığı, bitki boyu yaprak/sap oranı ve otun kuru madde oranı üzerine etkili olmamış, diğer özelliklere olan etkisi ise önemli olmuştur. En yüksek yeşil ot (2323,7 ve 2041,7 kg/da), kuru ot (714,1 ve 585,30 kg/da) ve toplam kök verimi (250,4 ve 207,7 kg/da) 20 ve 40 cm sıra aralıklarında belirlenmiştir. En fazla dal ve çiçek sayısı, bakla yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı, yaprak sayısı, yaprak yaş ve kuru ağırlığı, sap kalınlığı, sap yaş ve kuru ağırlığı 80 ve 100 cm sıra aralığı ile ekimlerde elde edilmiştir. Sıra arası arttıkça dal sayısı, yaprak sayısı ve sap kalınlığı artmış, fakat yeşil ve kuru ot verimleri azalmıştır. Sonuç olarak, sakız fasulyesinin ot üretimi amacıyla yetiştirilmesi halinde 20-40 cm sıra aralığı ile ekilmesi önerilebilir. Tohum için yapılan hasatta ise sıra aralığının bakla sayısı ve ağırlığı, baklada tane sayısı, bakla boyu ve 100 tane ağırlığı üzerine etkisi önemli; bitki boyu, bakla eni, baklada tane ağırlığı ve tohum verimi üzerinde etkisi önemsiz olmuştur. Buna göre, yemlik olarak kullanılan fazla dallanan sakız fasulyesinde tohum üretimi için sıra aralığı önemli olmamıştır. Çanakkale koşullarına benzer ekolojilerde büyüme süresi yeterli olmadığından, tohum üretiminin daha uzun büyüme süresine sahip yörelerde yapılması daha doğru bir seçenek olacaktır.

Anahtar Sözcükler: Sakız Fasulyesi, Sıra Arası, Ot Verimi, Verim Unsurları.

Abstract:
In this study, the effects of different row to row space and sowing were determined on the yield and quality characteristics of the Guar (Cyamopsis tetragonobla). The experimental trials have been conduction in the Canakkale Onsekiz Mart University at Dardanos Research and Experimental Unit of the Faculty of Agriculture in 2015. The research has been established by using Randomized Complete Block Design with 3 replications, and the row to row distances were arranged as 20, 40, 60, 80 and 100 cm. According to the obtained results of this study, the row to row distance had no any adverse effect to plant height, leafstalk and dry matter contents but its effect to other characteristics were noted significantly important. The highest green hay (2323.7 and 2041.7kg/da), dry hay (714.1 and 585.30 kg/da) and total yield of root (250.4 and 207.7 kg/da) were determined in the row to row distances of 20 and 40 cm. The maximum number of branch and flower, wet and dry pod weight, wet and dry root weight, number of leaf, wet and dry leaf weight, thickness of leafstalk, and wet and dry leafstalk weight were obtained from the row to row distance of 80 and 100 cm of sowings. The number of branches, number of leaves and thickness of leafstalk increased with the increase of row to row distance, but the yield of green and dry hay were decreased. As a result, it is advisable to grow guar using 20–40 cm row to row distance for the purpose of grass production. Row to row distance caused a significant effect on the number and weight of pod, number of bean per pod, pod length and per 100 bean weight, while non-significant effect on plant height, pod diameter, bean weight per pod and seed yield during harvesting for seed purpose. According to this, the row to row distance was not significantly important for seed production in excessive branching guars used as fodder crop. So, its application will be a better option in areas having longer growing period of seed production as compared to Canakkale and similar ecological conditions where the period of growth is not sufficient.

Keywords: Guar, Row To Row Distance, Grass Yield, Yield Components.