Beyin sapı enfarktı olan hastalarda manuel yutma rehabilitasyonu
Manual swallowing therapy in patients with brainstem infarction
Yazar: SEMA KARABULUT
Danışman: PROF. DR. VESİLE ŞENOL
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Bu çalışmada beyin sapı enfarktı olup yutma fonksiyonu tamamen kaybolan katılımcılara uygulanan manuel yutma rehabilitasyonunun  yutma fonksiyonu üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, yaş aralığı 49-80 olan 13 erkek ve 5 kadın katılımcı üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların tümüne; Modifiye Mendelson Manevrası, Mekanik Yutma Tetikleyici Manevra, Termal Taktil Stimülasyon, Terapötik Tat Duyusal Uyaranı, Vakum Yutma, Suck-Swallow Yutma Tekniği, İce Chips Tekniği, Yutma Manevralarını içeren manuel yutma rehabilitasyonu uygulanmıştır. Rehabilitasyon 3 ayı geçmemek koşuluyla haftada 5 gün yapılmıştır. Araştırma deseni tek gruplu öntest-sontest ölçümüne dayalı bir analitik kesitsel çalışmadır. Katılımcılara müdahale öncesi ve sonrası Videofloroskopik Yutma Çalışması (VFSS) yapılmıştır. (Rehabilitasyon öncesi bütün katılımcılara ve rehabilitasyondan sonra sadece yutma refleksi dönen katılımcılara). Araştırmada veriler Hasta Portföyleri, Standardize Mini Mental Test (SMMT), Modifiye Baryum Skorlaması Etki Profili (MBSImP), ve Uluslararası Disfaji Diyet Standardizasyonu (IDDSI) formları kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda 16 katılımcı yutma fonksiyonunu geri kazanmış; 2 katılımcıda refleks yutma dönmemiştir. İnme süresi üzerinden geçen gün sayısı ile rehabilitasyon sonrası yutma fonksiyonunun gelme süresi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Yutma fonksiyonu dönen bütün katılımcıların MBSImP farengeal ve özefagial faz skorlarında anlamlı şekilde düşüş bulunmuştur (p<0.0.5). Katılımcıların oral faz skorunun değişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Katılımcılar arasında lezyon yeri, yaş, cinsiyet ve inme sayısı değişkenleri ile yutma fonksiyonunun dönme süresi üzerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Refleks yutması olmayan, beyin sapı enfarkt tanılı hastalarda manuel yutma rehabilitasyonunun etkili olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca çalışmada Müdahale Protokolü oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of manual swallowing rehabilitation applied to participants with brain stem infarction who lost their swallowing function completely on swallowing function. The study was conducted on 13 male and 5 female participants aged 49-80. Manual swallowing rehabilitation including Modified Mendelson Maneuver, Mechanical Swallowing Trigger Maneuver, Thermal Tactile Stimulation, Therapeutic Taste Sensory Stimulus, Vacuum Swallowing, Suck-Swallow Technique, İce Chips Technique, Swallowing Maneuvers were applied to all participants. Rehabilitation was carried out 5 days a week, not exceeding 3 months. The research design is an analytical cross-sectional study based on single-group pretest-posttest measurement. Videofluoroscopic Swallowing Study (VFSS) was performed on the participants before and after the intervention (All participants before rehabilitation and only those whose swallowing reflex returned after rehabilitation). Data in the study were obtained using the Patient Portfolios, Standardized Mini-Mental Test (SMMT), Modified Barium Scoring Effect Profile (MBSImP), and International Dysphagia Dietary Standardization (IDDSI) forms. As a result of the research, 16 participants regained their swallowing function; Reflex swallowing did not return in 2 participants. A statistically significant positive correlation was found between the number of days after the stroke and the recovery time of swallowing function after rehabilitation (p<0.05). MBSImP scores of all participants whose swallowing function returned were significantly decreased in pharyngeal and esophageal phase scores (p<0.0.5). The change in the oral phase score of the participants was not statistically significant (p>0.05). here was no significant difference between the participants in the lesion location, age, gender, and the number of stroke variables, and the time to return of swallowing function. It is thought that manual swallowing rehabilitation may be effective in patients with brainstem infarction without reflex swallowing. In addition, an Intervention Protocol was created in the study.