İsrail Filistin savaşında haber medyasındaki çocuk temsilleri: Ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının X iletilerine yönelik karşılaştırmalı bir inceleme
Representations of children in the news media during the Israeli-Palestinian war: A Comparative analysis of X messages of national and international media organizations
Yazar: KUDRET GÜL
Danışman: DOÇ. DR. PETEK DURGEÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Teun Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemi 
ışığında, İsrail-Filistin savaşında çocukların ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının 
X platformundaki hesaplarında nasıl temsil edildiklerini (Örneğin: Yardıma muhtaç, 
öldürülen veya zayıf) incelemektir. Ayrıca bu tez çalışmasında X platformunun 
örneklem içine alınmasının sebebi ie, sosyal medya alanında ana akım medyanın bir 
haber kaynağı olarak milyarlarca insana ulaşma kapasitesine sahip olup, kitlelerin 
davranışlarını etkileme potansiyeline sahiptir. Aynı zamanda, siyasal iletişimde önemli 
bir araç olarak kullanılan bu platform, siyasi partiler ve liderlerin stratejilerini 
uyguladıkları bir alan işlevi görmektedir. Pazarlama açısından ise, reklam verenler ve 
şirketler için önemli bir kar elde etme aracıdır. Bu denli etkili bir platformun, savaş 
dönemlerinde dezenformasyon, yanlış bilgi ve yanıltıcı içeriklerin yayılma merkezi 
haline gelmesi, burada paylaşılan iletilerin analiz edilmesini gerektirmektedir. Özellikle 
son birkaç aydır dünya gündeminde öne çıkan İsrail-Filistin savaşı, bu çalışmanın 
konusunu oluşturmaktadır. Savaşlarda en fazla zararı gören kesimi çocuklar 
oluşturmaktadır, bu nedenle araştırma, çocuk temsilleri ile sınırlı tutulmuştur. Bu 
bağlamda bu tez çalışmasının örneklemi dünya çapında en fazla takip edilen ve birçok 
araştırmaya kaynaklık eden medya kuruluşlarının istatistiklerini sunan Alexa.com 
verilerine göre, dünyada ve Türkiye'de izler kitlesi güçlü olan BBC, The Guardian, 
CNN International, TRT Haber, NTV ve CNN Türk oluşturmaktadır. Bunlara ek olarak 
bu tez çalışması, savaşın başladığı tarih olan 7 Ekim 2023- 7 Mart 2024 tarihleri 
arasında bu seçilen medya kuruluşlarının X hesaplarından paylaşılan 30 adet X iletisi ile 
sınırlandırılmıştır. Her bir medya kuruluşuna ait 5 adet X iletisi örneklem içine 
alınmıştır. Bunun nedeni ise çocuk konulu iletilerin çok fazla sayıda olmasıdır. En fazla 
etkileşim düzeyine sahip iletiler örneklem içerisine alınarak araştırma soruları 
doğrultusunda eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen 
sonuçlar incelendiğinde ise; Altı farklı medya kuruluşunun ekonomik, politik ve 
ideolojik farklılıkları, haberlerin sunuş biçimini önemli ölçüde etkilediği görülmektedir. 
Türkiye'de faaliyet gösteren medya kuruluşları, İsrail'i daha eleştirel bir yaklaşımla ele 
alırken ve duygusal bir söylem benimseyerek yerel siyasal otoriteler ve hükümet politikaları ile uyumlu bir habercilik anlayışı geliştirirken, Batı merkezli medya 
kuruluşları ise daha tarafsız, analitik bir yaklaşım ve küresel bir perspektif ile haber 
sunma eğilimindedir. Bu farklılıklar, haberlerin tematik yapılarında ve kullanılan dilsel 
ve retorik stratejilerde belirgin bir şekilde ortaya çıkmakta olup, izleyici kitleleri 
üzerinde farklı algısal ve duygusal tepkiler oluşturmaktadır. Bunlara ek olarak altı farklı 
medya kuruluşunun (TRT Haber, CNN Türk, BBC, The Guardian, NTV, CNN 
International) ideolojik eğilimleri, hedef kitleleri ve coğrafi konumlarının etkisiyle, 
makro söylem analizi bağlamında hem benzer hem de farklı temaların ön plana çıktığı 
görülmektedir. Makro söylem analizi çerçevesinde, savaşın çocuklar üzerindeki 
olumsuz etkileri ile empati ve toplumsal farkındalık gibi temaların benzer olarak ön 
plana çıktığı görülmektedir.

Abstract:
In the light of Teun Van Dijk's critical discourse analysis method, the aim of this 
thesis is to examine how children in the Israeli-Palestinian war are represented (e.g. 
helpless, killed or weak) in the accounts of national and international media 
organizations on the X platform. Platform X has the capacity to reach billions of people 
as a news source of mainstream media in the field of social media and has the potential 
to influence the behavior of the masses. At the same time, it is used as an important tool 
in political communication and serves as a space where political parties and leaders 
implement their strategies. In terms of marketing, it is an important profit-making tool 
for advertisers and companies. The fact that such an influential platform has become a 
center for the spread of disinformation, misinformation and misleading content in times 
of war necessitates the analysis of the messages shared here. The Israeli-Palestinian war, 
which has been on the world agenda for the last few months, is the subject of this study. 
Children are the ones who suffer the most in wars; therefore, the study is limited to the 
representations of children. In this context, the sample of this thesis consists of BBC, 
The Guardian, CNN International, TRT News, NTV and CNN Türk, which have strong 
audiences in the world and in Turkey, according to Alexa.com data, which presents the 
statistics of the most followed media organizations worldwide and is the source of many 
studies. In addition, this thesis is limited to 30 X messages shared from the X accounts 
of these selected media outlets between October 7, 2023 and March 7, 2024, the date the 
war started. Five X messages from each media organization were included in the 
sample. The reason for this is the high number of messages on children. The messages 
with the highest level of interaction were included in the sample and analyzed by critical 
discourse analysis method in line with the research questions. When the results obtained 
from the study are analyzed; it is seen that the economic, political and ideological 
differences of six different media organizations significantly affect the way the news is 
presented. While media outlets operating in Turkey cover Israel with a more critical 
approach and adopt an emotional discourse and develop a reporting style that is in line 
with local political authorities and government policies, Western-based media outlets 
tend to present news with a more neutral, analytical approach and a global perspective. These differences are evident in the thematic structures of the news reports and the 
linguistic and rhetorical strategies used, and generate different perceptual and emotional 
responses from the audience. In addition, due to the ideological tendencies, target 
audiences and geographical locations of six different media organizations (TRT Haber, 
CNN Türk, BBC, The Guardian, NTV, CNN International), both similar and different 
themes come to the fore in the context of macro discourse analysis. Within the 
framework of macro discourse analysis, themes such as the negative effects of war on 
children, empathy and social awareness come to the fore in a similar way.