Finansal yenilikler ve para talebi ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship between financial innovation and demand for money: The Turkish case
Yazar: AYŞEGÜL ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Finansal yenilikler = Financial innovations ; Para talebi = Money demand ; Para talep fonksiyonu = Money demand function ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör hata düzeltme modeli = Vector error correction model ; Yenilik = Innovation

Özet:
1970'li yıllarda yaşanan küreselleşme süreciyle birlikte dünya ekonomilerinde başlayan yeniden yapılandırma süreci 1980'li yıllarda finansal liberalizasyon uygulamaları, bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler ile birlikte hız kazanarak günümüze kadar devam etmiş ve devam edecektir. Bu gelişmeler artan rekabet ile birçok belirsizlik ve riskleri de beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla finansal yeniliklerin oluşumu kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada vektör hata düzeltme modeli (VECM) kullanılarak Türkiye'de finansal yenilik ve para talebi arasındaki ilişki ortaya konulmuş ve finansal yeniliklerin para talebi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Tahminler 2003:01-2019:03 yıllarını arasında aylık frekanstaki verilerin kullanılması ile gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda öncelikle Türkiye'deki finansal yeniliklerin özelliklerini ve farklı bileşenlerini göz önünde bulunduran bir finansal yenilik endeksi (yenind) oluşturulmuş, daha sonra da tahmin modeli geliştirilmiştir. Elde edilen VECM sonuçlarına göre gelir, faiz, döviz kuru ve finansal yenilik değişkenlerinde meydana gelecek şoklar karşısında para talebinin gösterdiği tepki teorik beklentilerimize uygunken; tepkilerin büyüklüğü istenilen düzeyde değildir. Finansal yeniliklerle para talebi arasındaki nedensellik ilişkisi de teorik beklentilerimize uygun olarak finansal yeniliklerden para talebine doğru tek yönlü olarak çalışmaktadır. Çalışma sonucunda finansal yeniliklerin para talebini azalttığı; ancak para talebi değişikliklerinde finansal yeniliklerin katkısının kısa dönemde nispeten düşük kaldığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The restructuring process that started in the world economies with the globalization process in the 1970s continued and will continue until the present day by accelerating with the developments in financial liberalization applications, information and communication technology in the 1980s. These developments have brought many uncertainties and risks with increasing competition. Therefore, the formation of financial innovations was inevitable. In this study, vector error correction model (VECM) for Turkey has been put forward in the relationship between financial innovation and demand for money and its impact on the demand for money has been investigated. Estimations were made between 2003: 01 and 2019: 03 using monthly data. Primarily, a financial innovation index in line with the characteristics of financial innovations and the different components of it in Turkey (yenind) is formed and then developed and used as predictive model. According to the VECM results, the response of money demand against the shocks of income, interest rate, exchange rate and financial innovation variables is in line with our theoretical expectations although the magnitude of the responses is not at the desired level. The causality relationship between financial innovations and money demand also works in one direction from financial innovations to money demand in line with our theoretical expectations. As a result of the study, financial innovations reduced the demand for money; however, the contribution of financial innovations to changes in money demand remained relatively low in the short term.