Erzurum ili büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığının mevcut durumu ve yapısal özellikleri
The structural features of cattle or sheep amount in erzurum
Yazar: EMİRHAN TANAY
Danışman: PROF. DR. NURİNİSA ESENBUĞA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada gelişmiş ülkelerin ekonomik faaliyetleri incelendiğinde bu faaliyetler içerisinde tarım sektörünün ilk sıralarda yer aldığı ve bu ülkelerin tarımsal yönden ileri durumda oldukları görülmektedir. Öte yandan, gelişmiş ülkelerin toplam tarımsal üretim değeri içerisinde hayvansal üretimin payının %50'nin üzerinde olduğu da bilinmektedir. İnsanların hayvansal gıda talebi büyük ölçüde; kişi başına gelir düzeyi, şehirleşme oranı, sanayileşme hızı ve kültür düzeyi gibi çeşitli faktörler tarafından etkilenmektedir. Türkiye, bu faktörler açısından en hızlı değişen dünya ülkelerinden birisidir. Bu nedenle hayvansal ürünlere olan talep her geçen gün artmaktadır.

Gelinen bu noktada; Türkiye'de hayvancılığın en yoğun olarak yapıldığı ve hayvancılık potansiyeli en yüksek yer olan Doğu Anadolu bölgesi, ülke hayvancılığının geleceği adına dikkat çekmektedir. Bu ilgi göz önünde bulundurularak bölgenin merkezi konumundaki Erzurum İli çalışmada temel alınmıştır. Dolayısıyla Erzurum hayvancılığını irdelemek, ülke hayvancılığı içerisinde yerini, mevcut durumunu ve potansiyelini tespit etmek ve bu tespitler içerisinde varılan temel sorunlara eğilerek çözüm yolları aramak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

İl genelinde hayvansal üretimde verim düşüktür. Verimin artırılması, ekonomik anlamda çiftçiyi olumlu olarak etkileyecektir. Gelir artışına neden olacak verim artışı aynı zamanda çiftçinin köyden kente göç etmesine engel olacaktır. 

Hayvansal gelirin artırılması; verimliliğin artırılmasının yanı sıra, pazarda değeri yüksek, avantajlı ürünlerin üretimi ile mümkündür. Et ve süt üretimi için oldukça iyi potansiyele sahip olan Erzurum'da hayvansal üretimin yapıldığı tesislerin sayı ve kapasitelerinin artırılması üretimi teşvik edecektir.

Yapılan değerlendirme, 2001-2013 yılları arasını kapsamakta, mevcut büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlık ve özelliklerini ortaya koymaktadır. Bu verilere dayanarak Erzurum ili hayvancılığının haritası çıkarılmaya ve detaylı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Dünyada gelişmiş ülkelerin ekonomik faaliyetleri incelendiğinde bu faaliyetler içerisinde tarım sektörünün ilk sıralarda yer aldığı ve bu ülkelerin tarımsal yönden ileri durumda oldukları görülmektedir. Öte yandan, gelişmiş ülkelerin toplam tarımsal üretim değeri içerisinde hayvansal üretimin payının %50'nin üzerinde olduğu da bilinmektedir. İnsanların hayvansal gıda talebi büyük ölçüde; kişi başına gelir düzeyi, şehirleşme oranı, sanayileşme hızı ve kültür düzeyi gibi çeşitli faktörler tarafından etkilenmektedir. Türkiye, bu faktörler açısından en hızlı değişen dünya ülkelerinden birisidir. Bu nedenle hayvansal ürünlere olan talep her geçen gün artmaktadır.

Gelinen bu noktada; Türkiye'de hayvancılığın en yoğun olarak yapıldığı ve hayvancılık potansiyeli en yüksek yer olan Doğu Anadolu bölgesi, ülke hayvancılığının geleceği adına dikkat çekmektedir. Bu ilgi göz önünde bulundurularak bölgenin merkezi konumundaki Erzurum İli çalışmada temel alınmıştır. Dolayısıyla Erzurum hayvancılığını irdelemek, ülke hayvancılığı içerisinde yerini, mevcut durumunu ve potansiyelini tespit etmek ve bu tespitler içerisinde varılan temel sorunlara eğilerek çözüm yolları aramak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

İl genelinde hayvansal üretimde verim düşüktür. Verimin artırılması, ekonomik anlamda çiftçiyi olumlu olarak etkileyecektir. Gelir artışına neden olacak verim artışı aynı zamanda çiftçinin köyden kente göç etmesine engel olacaktır. 

Hayvansal gelirin artırılması; verimliliğin artırılmasının yanı sıra, pazarda değeri yüksek, avantajlı ürünlerin üretimi ile mümkündür. Et ve süt üretimi için oldukça iyi potansiyele sahip olan Erzurum'da hayvansal üretimin yapıldığı tesislerin sayı ve kapasitelerinin artırılması üretimi teşvik edecektir.

Yapılan değerlendirme, 2001-2013 yılları arasını kapsamakta, mevcut büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlık ve özelliklerini ortaya koymaktadır. Bu verilere dayanarak Erzurum ili hayvancılığının haritası çıkarılmaya ve detaylı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır.