54-72 aylık çocukların değer düzeylerine anne baba tutumu ve çocuğun mizacının etkisi
The effect of parents' attitudes and child's temperament on the level of values of 54-72-month-old children attending pre-school education institute
Yazar: HATİCE KEVSER ALAMEHMET
Danışman: DOÇ. DR. ASUDE BALABAN DAĞAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 54- 72 aylık çocukların değer düzeylerine, anne-baba tutumlarının ve çocuğun mizacının etkisinin belirlenmesi ve yaş,cinsiyet,anne yaşı,baba yaşı,anne eğitim düzeyi,baba eğitim düzeyi,anne çalışma durumu, demografik değişkenleri açısından farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun bir şekilde hazırlanmıştır.
Bu çalışmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli, Avrupa Yakasında okul öncesi kurumuna devam eden 54-72 ay grubundaki çocuklar; çalışmanın örneklemini ise bu evrenden tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 384 çocuk oluşturmaktadır. Çocukların değer düzeylerine anne-baba tutumlarının ve mizaç tiplerinin etkisinin belirlenmesi için yapılan bu çalışmada, "Okul Öncesi Değerler Ölçeği", "Anne Baba Tutumları Ölçeği" ve "Mizaç Değerlendirme Bataryası" kullanılmıştır.
Değişkenlerin normal dağılıp dağılmadığı saphiro wilk testi ile analiz edilmiştir ve normal dağılım gösteren bağımsız grup Student t test ile normal dağılım göstermeyen 2 bağımsız grup ise, Mann Whitney u ile analiz edilmiştir. Ayrıca 2 den fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren özellikler için Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve LSD çoklu karşılaştırma testleri, normal dağılmayan özellikler için ise Kruskal Wallis testi ve test sonrası çoklu karşılaştırma (All pairwise) testi kullanılmıştır. 
Çalışma sonucuna göre cinsiyet, çocuğun yaşı, anne ve baba yaşı, anne ve baba eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik düzey, anne çalışma durumu, kardeş sayısı ve çocuğu büyüten kişi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
Ayrıca 54-72 aylık çocukların mizacı ile cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, anne çalışma durumu, kardeş sayısı ve çocuğu büyüten kişi değişkenleri arasında anlamlı farklılıklara rastlanmış fakat çocuk yaşı, anne ve baba yaşı, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.
54-72 aylık çocukların anne baba tutumları ile cinsiyet, çocuk yaşı, baba yaşı, anne ve baba eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik düzey, anne çalışma durumu, kardeş sayısı değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar görülmüş olup anne yaşı değişkenleri ile anlamlı bir ilişki görülmemiştir.
Yapılan analiz sonuçlarına göre elde edilen bulgularda akran mizaç değerlendirme bataryası ile değer düzeyi arasında anlamlı bir ilişki vardır. Mizaç ile değer düzeyi alt boyutları arasında negative yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Değer Düzeyi, Anne-Baba Tutumu, Çocuğun Mizacı

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of parents' attitudes and child's temperament on the level of values of 54-72-month-old children attending pre-school education institutes and to determine whether they differ in terms of various demographic variables. The research was conducted in accordance with the relational screening model of quantitative research methods.
The population of this study consisted of the children in the group of 54-72-month-old attending the pre-school institution on the European Side of Istanbul Province in 2018-2019 academic year. The sample of the study consisted of 384 children selected by stratified random sampling method. "Pre-school Values Scale", "Maternal Attitudes Scale" and "Temperament Evaluation Battery" were used to determine the effect of parents' attitudes and temperament types on the value levels of children.
Shaphiro-Wilk test was used for testing the compliance of data with the normal distribution. The student's t-test was used to compare the normal distribution characteristics in 2 independent groups and the Mann-Whitney U test was used to compare the normal distribution characteristics in 2 independent groups. Moreover, Kruskal Wallis test and post-test multiple comparison (All pairwise) tests were used for the comparison of more than 2 independent groups of numeric data with respect to the abnormal distribution properties and single-way analysis of variance (Anova) and LSD multiple comparison tests were used for properties of the normal distribution. According to the results of the study a significant difference was found between the variables gender, child's age, mother's and father's age, parents' education level, socio-economic level, the working status of the mother, number of siblings, and the person who raised the child.
In addition, there was no significant difference between the temperament of the children of 54-72-month-old and the age of children, mother and father age, parents' education level. On the other hand, there was a significant difference with respect to gender, socio-economic level, mother's working status, number of siblings and child-raising variables in this study.
In the other scale of parental attitudes and duration of preschool attendance of 54-72-month children, there was no significant relationship with respect to the variables of maternal age. However, a significant relationship was found between the variables of gender, child's age, father's age, parents education level, socio-economic level, the working status of the mother, number of siblings.
There is a meaningful relationship between temperament evaluation battery and value level in the findings according to the analysis results. There was a negative relationship between the temperament and the sub-dimensions of value level.

Keywords: Pre-School Education, Value Level, Parent Attitude, Child's Temperament