Resmi ödüllerle diğer özendiricilerin öğretmenleri güdülemesine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Opinions of administrators and teachers on the motivation of teachers by official and other types of awards
Yazar: YUSUF ŞENUFUK
Danışman: PROF.DR. ESERGÜL BALCI BUCAK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Örgütünde uygulanmakta olan resmi ödültürlerini ve uygulanabilecek nitelikteki, diğer özendiricilerin öğretmenlerigüdüleme düzeyini belirlemek ve ileride sistemde yapılabilecek yenilikarayışlarına katkıda bulunmaktır.Çalışma betimsel niteliktedir. Çalışmada evren olarak alınan Bolu ili merkezilçesinde bulunan devlet ortaöğretim kurumlarında görev yapan yönetici veöğretmenlerin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla 14 ortaöğretimkurumunda görev yapan 56 okul yöneticisinden, 49'una ve 464 öğretmenin321'ine ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan(oluşturulan) anket kullanılmıştır.Bulgulara göre;1. Mevcut resmi ödül türlerinden manevi boyutlu ödüller olan; teşekkür,takdir ve hizmet şeref belgesi ödülleri öğretmenler tarafından orta düzeydegüdüleyici, maddi boyutlu ödüller olan derece ilerlemesi, aylıkla ödüllendirme vealtı yıl olumlu sicil notu sonucu derece ilerlemesi ödülleri öğretmenler tarafındanoldukça güdüleyici bulunmaktadır.2. Öğretmenler diğer özendirici türlerini yönetmelikler çerçevesindeverilen resmi ödül türlerinden daha fazla güdüleyici bulmaktadır.,3. Cinsiyet değişkenine göre bayan öğretmenler resmi ödül türlerinintümünü erkek öğretmenlere göre daha güdüleyici bulmaktadır. Bayanöğretmenler resmi olarak verilmekte olan manevi nitelikli ödül türlerini erkeklereoranla daha güdüleyici bulmaktadır.4. Ödül alıp-almama değişkenine göre ödül alan öğretmenler resmi ödültürlerini ve diğer özendirici türlerini ödül almayan öğretmenlere göre dahagüdüleyici bulmaktadır.5. Yönetici görüşleri cinsiyet, kıdem, branş ve ödül alıp-almamadeğişkenlerine göre değişmemektedir. Resmi olarak verilmekte olan ödülleringüdüleme düzeyine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir farkbulunmamaktadır. Ancak yöneticiler de diğer özendirici türlerinin öğretmenleridaha fazla güdüleyebileceği görüşüne sahiptir.Sonuç olarak yönetmelikler çerçevesinde verilmekte olan resmi ödültürleri öğretmenlerin çaba ve performansları sonucu oluşan beklentilerinikarşılayabilme anlamında yeterince etkili değildir. Öğretmenler çaba veperformanslarının etkili bir biçimde pekiştirildikleri ortamda mutlu olurlar. Bunedenle öğretmenler varolan ödüller dışında gereksinim ve beklentilerinikarşılayabilecek diğer özendirici türlerine gereksinim duymaktadır. Yönetici veöğretmenlerin diğer özendirici türlerinin güdüleme düzeyini resmi ödüllere göredaha yüksek bulması da ödül sisteminin etkililik düzeyini gözden geçirmegereğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle varolan ödül sisteminde nicelik venitelik bakımından yapısal değişiklikler üzerinde çalışılması uygun olabilir.Anahtar Kelimeler: Yönetici, öğretmen, ödül

Abstract:
The purpose of this research is to determine the level of teacher motivationcaused both by the official awards currently given within the National EducationOrganization and by other forms of award which could be used, and thereby make acontribution to the search for innovations that could be made in the system.The study is descriptive and takes as a universe all the administrators andteachers who work for state institutions of secondary education in the centralborough of the province of Bolu. It was possible to reach 49 out of 56 schooladministrators, and 321 out of 464 teachers working in 14 such institutions. Aquestionnaire developed by the researchers was used to gather data.The findings can be summarized as follows:1. Of the current official awards, those with non-materialisticdimensions, such as certificates of merit, distinction or honorable service, are foundto be averagely motivating by teachers; while those with materialistic dimensions,such as promotion, salary awards and promotion after six years with a positiveemployment file, are found by teachers to be extremely motivating.2. Teachers find the other incentive types more motivating than theofficial awards given within the regulations.3. Female teachers find all types of official award more motivating thando male teachers. They also find the official non-materialistic awards moremotivating.4. Teachers receiving official and other awards find these awards moremotivating than do those teachers who do not receive them.5. The opinions of the administrators do not show any differencesbetween the variables of gender, length of service, branch or receiving/not receivingan award. No significant difference was found between the opinions ofadministrators and teachers on the level of motivation caused by official awards.However, administrators believe that other types of awards could be more motivatingfor teachers.In conclusion, the official awards given within the framework of theregulations are not sufficiently effective in meeting teachers? expectations as a resultof effort and performance. Teachers are happy in environments in which their effortsand performance are rewarded. For this reason, they feel the need for other forms ofmotivation other than the existing awards to meet their expectations. The fact thatadministrators and teachers find the unofficial types of awards more motivating thanthe official ones suggests that the effectiveness of the award system needs to bereviewed. For this reason, it would be appropriate to conduct research onconstructive changes to the existing award system, quantitatively and qualitatively.Keywords: Adminstrator, Teacher, Award