Fibromiyalji hastalarında plazma aminoasit profil düzeyi ve ultrason elastografi verilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of plasma amino acid profile level and ultrasound elastography data in fibromyalgia patients
Yazar: EZGİ TEMEL AFŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUDRET CEM KARAYOL
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Elastografi = Elastography ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile fibromiyalji sendromu (FMS) tanılı hastalarda plazma aminoasit
seviyeleri ile trapez ve rhomboid kaslarında ultrason elastografi ile elde edilen verilerin sağlıklı
bireylerle karşılaştırılması, FMS tanısında bu belirteçlerin kantitatif bir yöntem olarak kullanılıp
kullanılamayacağı, semptomlarla ilişkisi ve hastalığın tedavisinde plazma serbest aminoasitlerin
önemini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran 18-55 yaş arası 50 kadın FMS
hastası ve hasta gruba yaş ile uyumlu 47 sağlıklı kadın dahil edildi. Hasta grupta hastalık şiddeti
Fibromiyalji Etki Anketi (FEA), ağrı şiddeti ise Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirildi. Her
iki gruptan alınan plazma örneklerinin serbest aminoasit profili LC-S/MS ile analiz edildi. 50 hasta
ve 47 sağlıklı gönüllünün sağ-sol olmak üzere üst trapez kası ile rhomboid majör kası shearwaveelastografi
yazılımına sahip Siemens ACUSON S3000 cihazının 9L4 lineer probu ile
longitudinal planda 3 ayrı noktadan ölçümleri yapıldı. m/sn ile kPA cinsinden değerler elde edilerek
ortalamaları alındı.
Bulgular: Hasta grupta plazma sistein ( p=0.000), glutamin (p= 0.030), glisin (p=0.000),
serin (p= 0.024), etanolamin (p= 0.027), norvalin (p= 0.000) ve arjijinosüksinikasit (p= 0.001)
seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Hasta grupta anserin (p=0.014) ve
orto-fosforiletanolamin (p= 0.014) seviyeleri ise kontrol grubuna oranla anlamlı olarak düşük tespit
edildi. Hasta grubun sağ rhomboid majör ve sol rhomboid majör kasının ultrason elastografi
ölçümlerinde elastikiyeti (kPa) ve makaslama hızı (m/sn) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak
anlamlı yüksek bulundu (p<0.005). Her iki grubun trapez kaslarında ise istatistiksel olarak fark
saptanmadı. VAS skoru ile plazma aminoasit değerleri karşılaştırıldığında ağrı şiddeti açısından
hafif etkilenmiş grupta, diğer gruplara kıyasla plazma alanin (p= 0.009), ornitin (p = 0.038), tireonin
(p = 0, 011), valin (p = 0.039), sarkozin (p= 0.003) seviyeleri istatistiksel açıdan anlamlı olacak
şekilde yüksek bulundu. Bu gruplar arasında shear-waveelastografi verileri açısından istatistiksel
olarak anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: FMS hastalarında kontrol gruba göre plazma serbest aminoasit profili ile rhomboid
kasa ait Shaer-WaveElastografi ölçümlerinde farklılık saptanmıştır. Bu farklılıklar, FMS
etyopatagenezinin aydınlatılmasında ve tedavisinde yol gösterici olabilir. Aminoasit
konsantrasyonlarının ve son yıllarda kas iskelet sistemi sorunlarında önemli yer edinen
ultrasonografik incelemelerden olan Shear-WaveElastografi'nin, FMS tanı ve tedavi takibinde daha
yaygın kullanabilmesi için ileri çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the plasma amino acid levels in patients
diagnosed with fibromyalgia syndrome (FMS) and the data obtained by ultrasound elastography in
trapezius and rhomboid muscles with healthy individuals, whether these markers can be used as a
quantitative method in the diagnosis of FMS, the relationship between symptoms and the
importance of plasma free amino acids in the treatment of the disease.
Materials and Method: 50 female patients aged 18-55 who applied to the Physical
Medicine and Rehabilitation Outpatient Clinic of Harran University Medical Faculty Education and
Research Hospital and 47 healthy women compatible with age were included in the study. Disease
severity was evaluated with Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) and pain severity was
assessed with Visual Analogue Scale (VAS) in the patient group. The free amino acid profile of
plasma samples from both groups was analyzed by LC-S / MS. 50 patients and 47 healthy
volunteers were measured right and left upper trapezius muscle and rhomboid major muscle from 3
different points on the Longitudinal plan with 9L4 linear probe of Siemens ACUSON S3000 with
shear-wave elastography software.Values in kPA were obtained with m / s and averaged.
Results: In the patient group, plasma cysteine (p = 0.000), glutamine (p = 0.030), glycine
(p = 0.000), serine (p = 0.024), ethanolamine (p = 0.027), norvalin (p = 0.000) and
argininoosuccinic acid (p = 0.001 ) levels were significantly higher than the control group. Anserin
(p = 0.014) and ortho-phosphoryl ethanolamine (p = 0.014) levels were significantly lower in the
patient group compared to the control group. The elasticity (kPa) and shear rate (m / sec) of the
right rhomboid major and left rhomboid major muscle of the patient group were statistically
significantly higher than the control group (p <0.005). No statistically significant difference was
detected in the trapezius muscles of both groups. When the VAS score and plasma amino acid
values were compared, in the slightly affected group in terms of pain severity, plasma alanine (p =
0.009), ornithine (p = 0.038), threonine (p = 0, 011), valine (p = 0.039), sarcosine (p = 0.003) levels
were statistically significantly higher than other groups. There was no statistically significant
difference between these groups in terms of shear-wave elastography data.
Conclusion: In FMS patients, there was a difference in plasma free amino acid profile and
Shaer-Wave Elastography measurements of the rhomboid muscle compared to the control group.
These differences may guide the elucidation and treatment of FMS etiopathogenesis. Further studies
are required to make Shear-Wave Elastography, which is one of the amino acid concentrations and
ultrasonographic examinations that have taken an important place in musculoskeletal problems in
recent years, more widely used in FMS diagnosis and treatment follow-up.