Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde asgari ücret: Karşılaştırmalı bir analiz
Minimum wage in Turkey and European Union countries: A Comparative analysis
Yazar: BURÇİN ESER
Danışman: PROF. DR. HARUN TERZİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Ücret, işçinin en önemli gelir kaynağı, işverenin de önemli bir maliyet unsurudur. Bu
nedenle ücret konusu ülke ekonomisi için son derece önemlidir. İşçiye, insan onuruna
yaraşır asgari bir geçim düzeyi sağlamaya yetecek ücret miktarının belirlenmesi amacıyla,
XX. yüzyılın başından beri ülkelerin anayasa ve yasalarında yerini alarak günümüze kadar
çeşitli uygulama biçimleriyle gelen asgari ücret, hükümetlerin önemli bir sosyal politika
aracını oluşturmaktadır. Uluslararası düzenlemeler temelinde, hemen hemen bütün dünya
ülkelerinde uygulanan asgari ücret mevzuatı, bu düzenlemelerin çizdiği sınırlar
çerçevesinde, ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

Bu çalışmada; AB'ye üye olma yolunda ilerleyen Türkiye'de ve AB'de mevcut
bulunan asgari ücret uygulaması ortaya koyulmuş, ülkemizdeki asgari ücret uygulamasının
AB ülkelerindekine yakınlığı ve bu doğrultuda Türkiye'de yapılması gereken uygulamanın
nasıl olması gerektiği değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde asgari ücret teorileri
ve tarihsel gelişimi incelenmiş, ikinci bölümde Türkiye'deki asgari ücretin gelişimi analiz
edilmiş ve üçüncü bölümde de AB ülkelerindeki ve AB'ye kabul edilen en son ülkelerdeki
asgari ücret uygulamaları ele alınmış ve Türkiye ile karşılaştırma yapılmıştır.

Sonuç itibariyle; AB'nin asgari ücret konusunda ortak bir politika izlemediği, her
ülkenin kendi sosyo-ekonomik durumu çerçevesinde bir asgari ücret uyguladığı
saptanmıştır. AB ülkelerinde bu konuda ortak bir düzenlemenin olmamasından ötürü,
Türkiye'nin de özellikle uyması gereken ilave bir uygulamanın da bulunmadığı anlaşılmış,
asgari ücret uygulaması her bir üye ülke açısından tek tek incelenerek Türkiye ile
karşılaştırılmış ve Türkiye'nin sosyo-ekonomik durumu dikkate alınarak asgari ücret
uygulamasının iyileştirilmesi için bazıöneriler yapılmıştır.

Abstract:
For the great majority of employee, the wage is both main source of income and also is
an important part of production cost for employer. Therefore, minimum wage essentially
dictates standard of living is a sensitive issue for the country's economy. Since the
beginning of 20th century up to day, to provide a minimum life standards to employee as
an important part of social policy programs to offer workers with a decent living, many
countries have forced employers to put into practice the minimum wage by laws and
constitution. In the light of international arrangement by the international institutions,
minimum wage is an inseparable part of domestic laws, but its application and regulation
are different and changes by countries.

In this study; issue of minimum wage in Turkey which is a candidate country on the
road to the EU is being studied and compared to the EU countries regarding similarities
and differences. In the first part of this study, theories and its historical development of
minimum wage are being presented, and then in the second part, development of minimum
wage in Turkey is being studied, and finally the third part analyses and compares
applications of minimum wages in the EU countries and the new member countries to
Turkey.

The conclusion is that there is no any specific common policy regarding minimum
wage for the EU countries, and each country has its own specific application based on
country's socio-economic conditions. Due to absence of a common policy for minimum
wage, Turkey has no any additional specific obligation. For this study application of
minimum wage for each member countries of the EU is being compared to Turkey, and
some policy suggestions are being presented regarding Turkey's socio-economic
conditions for the improvement of minimum wage application.