Romatizmal hastalık tanısı almış hastaların tanı, tedavi ve takip sürecinde birinci basamağın etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of primary care in the diagnosis, treatment and follow-up process of patients diagnosed with rheumatic disease
Yazar: ARDA POLAT
Danışman: PROF. DR. OKTAY SARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Hasta takibi = Follow up studies ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada romatizmal hastalık tanısı almış hastaların tanı, 
tedavi ve takip sürecinde birinci basamağın etkinliğinin tespit edilmesi 
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 15.06.2022-15.09.2022 tarihleri 
arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği hastaları 
üzerinde yapılmıştır. Çalışmayı kabul eden toplam 350 hastaya yapılan 26 
soruluk ankette demografik bilgileri, romatolojik hastalıklarına tanı konma 
süreci, sonrası ve birinci basamağı tercih etmemeleriyle ilgili bir takım sorular 
sorulmuştur. 
Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 350 hastanın demografik özelliklerine 
yönelik dağılımı incelendiğinde; katılımcıların 258'i (%73,7) kadın, 92'si
(%26,3) de erkektir. Katılımcıların yaş ortalamasının 48,67, boy ortalamasının 
165,35 cm, kilo ortalaması 76,87, beden kitle indeksi ortalaması 28,20, 
şikâyetin başladığı yaş ortalaması 41,77 olarak elde edilmiştir. Hastalar 
ortalama 6,74 yıl önce romatizmal hastalık tanısı almışlardır. Bireylerin hekime 
geldiğinde ilk şikâyetleri incelenmek istediğinde 279'unun (%79,7) eklem 
ağrısının olduğu öne çıkmaktadır. 77'si (%22) ilk dâhiliyeye başvurmuş. İlk 
başvurduğu doktor aile hekimi olan 43 (%12,3) tane hastanın 24'ü hastalık 
tanısı için üst basamağa sevk edilmiş.242 (%69,1) hasta üçüncü basamak 
sağlık kuruluşunda tanı almış.117 (%33,4) hastanın başka bir kronik hastalığı 
olduğu saptandı. Tamamının sürekli kullandığı bir ilaç olduğu 
iv
saptandı.347'sinin (%99,1) ilaçlarını düzenli kullandığı saptandı. 299'unun 
(%85,4) takiplerini düzenli yaptırdığı saptandı.
Analiz sonuçlarına göre hastaların tedavi sürecine yönelik dağılımı 
incelendiğinde; 299'unun (%85,4) takiplerini düzenli yaptırdığı saptandı. 
Sadece 21'inin (%6) sahip oldukları romatizmal hastalık için 1. basamakta aile 
hekimine kontrollere gittiği saptandı. 167'sinin (%47,7) tanılı oldukları 
romatizmal hastalıkları için aile hekiminden reçete aldığı saptandı. 123'ünün 
(%34,9) diğer kronik hastalıkları için aile hekimine gittiği saptandı. 120'sinin 
(%34,3) 3 ayda 1 kere aile hekimine gittiği saptandı. 115'inin (%32,9) diğer 
kronik hastalıkları için aile hekimine tedavi amaçlı ilaç yazdırdığı 
gözlemlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada aile hekimleri tarafından kesin romatolojik 
hastalık tanısı alan hastaların oranı oldukça düşüktür. Bu sonuç aile 
hekimlerinin romatolojik hastalıklarla ilgili yetersiz bilgi ve farkındalığa sahip 
olduğunu düşündürmektedir. Bu konuda aile hekimlerine uygulanacak ilave 
eğitim programları ile onların daha fazla klinik problem çözmesi sağlanabilir, 
tanı koyma oranları artırabilir. Birinci basamakta aile hekimlerinin romatizmal 
hastalıklarda ön tanı/tanı koyabilmesi hem erken tanının önünü açabilecektir 
hem de ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında iş yükünü 
azaltabilecektir.
Anahtar kelimeler: Romatolojik hastalık, Birinci basamak, Aile hekimi

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the effectiveness of 
primary care in the diagnosis, treatment and follow-up process of patients 
diagnosed with rheumatic disease.
Materials and Methods: Our study was carried out on the patients of 
Gülhane Training and Research Hospital Rheumatology Polyclinic between 
15.06.2022 and 15.09.2022. A number of questions were asked about their 
demographic information, the process of diagnosing their rheumatological 
diseases, after and their preference for primary care. In a 26-question 
questionnaire made to 350 patients who accepted the study.
The data were analyzed with the IBM SPSS program using necessary
and appropriate tests.
Results: When the demographic distribution of 350 patients 
included in the study was examined; 258 (73.7%) of the participants 
were female and 92 (26.3%) were male. Average age of the 
participants was 48.67, average height was 165.35 cm, average 
weight was 76.87, average body mass index was 28, 20, mean age 
at which the complaint started was 41.77. Patients were diagnosed 
with rheumatic disease an average of 6.74 years ago. When 
individuals want to examine their first complaints when they come to 
vi
the physician, 279 (79.7%) of them come forward to have joint pain. 
77 (22%) of them applied to internal medicine for the first time. Of 43 
(12.3%) patients whose first application was a family physician, 24 
were referred to the upper level for the diagnosis of the disease. 242 
(69.1%) patients were diagnosed in a tertiary health institution. It 
was determined that 117 (33.4%) patients had another chronic 
disease. It was determined that all of them were using a drug 
regularly. It was determined that 347 (99.1%) of them used their 
drugs regularly. it was found that he did.
According to the results of the analysis, when the distribution of the 
patients towards the treatment process is examined; It was determined that 
299 (85.4%) of them had regular follow-ups. It was determined that only 21 
(6%) went to the family physician in the first step for the rheumatic disease 
they had. It was found that he had received a prescription from his family 
doctor.It was determined that 123 (34.9%) went to the family doctor for other 
chronic diseases. It was determined that 120 (34.3%) went to the family 
doctor once every 3 months. 115 (32.9%) of them went to the family doctor 
for other chronic diseases. It was observed that his doctor prescribed 
medication for treatment.
Conclusion: In this study, the rate of patients diagnosed with a 
definite rheumatological disease by their family physicians is quite low. This 
result suggests that family physicians have insufficient knowledge and 
awareness about rheumatological diseases. Additional training programs to 
be applied to family physicians in this regard can enable them to solve more 
clinical problems and increase diagnosis rates. Being able to prediagnose/diagnose rheumatic diseases by family physicians in primary care 
will both pave the way for early diagnosis and reduce the workload in 
secondary and tertiary healthcare institutions.
Key words: Rheumatological disease, Primary care, Family 
Physician