Ontolojik bir değer olarak plastik dilde ontik anlam çözümlemesi
Analysing the meaning in plastic language as a being an ontological value
Yazar: M. SİYARBAR EPÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. REFA EMRALİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Estetik nesne = Aesthetic object ; Heykel = Sculpture ; Ontoloji = Ontology ; Plastik dil = Plastic language ; Resimler = Pictures

Özet:
Ontoloji, yunanca varlık bilgisi anlamını taşır. Sınıflandırma ve ele alış biçimlerinde temel farklılıklar olsa da hem klasik hem de modern ontoloji, varlığı tabakalardan oluşmuş piramidal yapılı bir bütün olarak kabul eder. Klasik ontoloji varlığı ilgi bazında ele alırken modern ontoloji varlığı varlık tarzı bazında ele alır. Sanat ontolojisi günümüzde modern ontolojinin içinde yer alır.Modern ontolojide varlık, birbiri üzerinde yükselen dört tabakadan oluşan piramidal varsayılan heterojen bir bütündür: maddi tabaka, organik tabaka, ruhi tabaka ve tinsel varlık tabakası. Sanat, tinsel varlık alanında tanımlanabilir. Tinsel varlık alanı yine piramidal yapıda üç tabakalı bir düzendir: kişisel tin, nesnel tin ve en üstte nesnelleşmiş tin tabakası. Estetik nesne kendisini tinsel varlık alanının en üstünde nesnelleşmiş tinsel varlık tabakasında bulur.Estetik nesne iki tabakalı heterojen bir bütündür; reel ön yapı ve irreel arka yapı. İrreel arka yapının kendisi de bir tabakalar düzeninden oluşur. Bu çalışmada çözümleme yapılırken arka yapının tabakaları incelenmektedir. Plastikte (resim, heykel, seramik..) arka yapının tabakalarının sayısı ve ardışıklığı değişkendir. Eserin estetik değeri arka yapının derinliği ile koşuttur.Bu çalışmanın birinci bölümünde temel oluşturması amacıyla klasik ve modern ontoloji kavramları incelenmiştir. İkinci bölümde estetik nesnenin ontik değer ve nitelikleri ile varlık tabakaları kuramsal olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde sanat tarihinden seçilen eserler ontolojik kurama dayanan yöntemlerle çözümlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde seçilen uygulamalar önceki bölümlerde elde edilen saptamaların ışığında değerlendirilmiştir. Estetik nesnelerin tek tek varlık tarzlarına göre değerlendirilmesini öngören sanat ontolojisinin, estetik nesneyi çok katmanlı bir bütün kabul eden bütüncül bir kuram olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Ontology, in Greek, means the knowledge of Being. Though there have been fundemental differences on their ways of categorising and handling; both classical and modern ontology takes Being as an integrity considered in a form of pyramidal structure that composed of strata. Classic ontology has examined the concept of Being in the sense of relation while modern ontology bases upon the modes of Being. The art ontology takes place in the field of modern ontology.The concept of being in modern ontology is conceived as a heterogeneous pyramidal integrity compounded of four strata ascending one another; inanimate bodies, organic bodies, psyche and on the top, spirit. The art can be defined within the framework of strata of spirit. The spirit is also considered as a pyramidal structure having three layers: subject spirit, object spirit and objective spirit.Aesthetic object finds itself on the top of the spirit, within the layer of objective spirit. The aesthetic object is a heterogenous integrity consisting two strata: reel front structure and irreel back srtucture. The irreel back structure itself is an organized strata system. While analysing the aeshetic object, the layers of the irreel back structure are getting examined. The numbers and the consecutiveness of the layers of the back structure in plastic (paint, terracotta, sculpture etc.. ) are variable. There is a parallelism between aesthetic value of the work and the deepness of the back structure.Aiming at forming a base, the concepts of classical and modern ontology are tried to be traced in the first chapter of the study. In the second chapter not only the ontic value and the qualities of the aesthetic object but also the strata of the art work are dealt with theroretically. In the third chapter the art works selected from the art history have been tried to be analaysed by the methods based on the ontological theory. In the last part of the study two chosen done works are evaluated by the help of some findings that obtained in the previous parts.It is concluded that the art ontology which states that the aesthetic objects should be evaluated one by one in terms of their modes of being is an integral theory which conceives the aesthetic object as a poly-constructed integrity.