Toplumsal karşılaşma ve etkileşim bağlamında Mustafa Necati Kültür Merkezi'nin yakın çevresi ile değerlendirilmesi
Evaluation of Mustafa Necati Cultural Center with its surrounding in the context of social encounter and interaction
Yazar: AHMET SALTIK BUĞRA GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÜLLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gündelik yaşamda birey kent içinde kamusal ve özel mekânlar arasında sürekli bir hareket halindedir. Rutin yaşam akışı içerisinde birey bu mekânlar üzerinden kenti farklı formlarıyla deneyimler. Kamusal mekânlar kent içinde toplumsal karşılaşmanın ve etkileşimin gerçekleştiği mekânlardır. Kamusal mekân, toplumun bir arada bulunma haline arka plan oluşturan hatta bunu yönlendiren bir özelliğe sahiptir. Yoğun toplumsal etkileşim potansiyeline sahip olan kültür ve sanat etkinlikleri de kentin farklı kamusal mekân formları içerisinde var olmuştur. Modern kentin bir parçası haline gelen ve içeriğinde birden çok türde kültür ve sanat faaliyetini barından kültür merkezleri bunlardan biridir. Kültür merkezleri milli kültürün tanıtılması çerçevesinde birçok etkinliğe ev sahipliği yaparken kentte ve yer aldıkları çevrede dönüştürücü olabilecek bir potansiyele de sahiptir. Bu bağlamda tez çalışması toplumsal karşılaşma ve etkileşim açısından kültür merkezlerinin rolünü değerlendirmektedir.
Çalışma kapsamında toplumsal karşılaşma ve etkileşimde sanatın ve mekânın rolü sorgulanmış, kamusal mekânın toplumsal etkileşim bağlamında bulundurması gereken özellikler araştırılmış ve kentte kamusal bir mekân olarak kültür merkezlerine odaklanılmıştır. Kültür merkezlerinin yakın çevreleriyle kurdukları ilişkiler örnekler üzerinden değerlendirilmiştir.
Kültür merkezlerinde, kamusallığı destekleyecek sosyal ve mekânsal altyapı koşullarının bir alan çalışması üzerinden yorumlanması planlanmış ve İzmir Karabağlar İlçesinde yer alan Mustafa Necati Kültür Merkezi bu kapsamda çalışılmıştır. Mustafa Necati Kültür Merkezi'nin yakın çevresiyle kurduğu ilişki ve sunduğu imkanlar, mimari gözlemlerin yanı sıra müelliflerle yapılan görüşmelerle proje hazırlık süreci, mimari proje hedefleri, uygulama süreci ve sonrası karşılaştırılarak ve anket çalışması üzerinden kullanıcı yorumları alınarak değerlendirilmiştir.
Çalışma sonucunda mimar, uygulamacı, işletmeci-yönetici, kullanıcının işbirliği içinde bulunduğu katılımcı ve bütüncül bir yaklaşımla, tez kapsamında belirlenen kriterler doğrultusunda tasarlanıp uygulanan ve yapı-kullanıcı-toplum etkileşimini önemseyen işleyişle yönetilen bir kültür merkezinin yakın çevre, mahalle ve hatta kent ölçeğinde bir etki yaratmasının mümkün olduğu vurgulanmıştır.

Abstract:
In daily life, the individual is in constant movement between public and private spaces in the city. In the routine flow of life, the individual experiences the city in its different forms through these spaces. Public spaces are the spaces where social encounters and interactions take place in the city. Public space has a feature that creates the background for the state of being together of the society and even directs it. Cultural and art activities with intense social interaction potential have also existed in different public space forms of the city. Cultural centers, which have become a part of the modern city and contain more than one type of cultural and art activities in their content, are one of them. While cultural centers host many events within the framework of introducing national culture, they also have a potential to be transformative in the city and the environment they are located in. In this context, the thesis evaluates the role of cultural centers in terms of social encounter and interaction.
Within the scope of the study, the role of art and space in social encounter and interaction was questioned, the characteristics that public space should have in the context of social interaction were investigated, and cultural centers were focused on as a public space in the city. The relationships established by cultural centers with their immediate surroundings were evaluated through examples.
It was planned to interpret the social and spatial infrastructure conditions that will support publicity in cultural centers through a field study and Mustafa Necati Cultural Center located in Karabağlar District of Izmir was studied within this scope. The relationship established by Mustafa Necati Cultural Center with its immediate surroundings and the opportunities it offers were evaluated by comparing the project preparation process, architectural project goals, implementation process and after with interviews with the authors as well as architectural observations and by receiving user comments through a survey study.
As a result of the study, it was emphasized that a cultural center designed and implemented in line with the criteria determined within the scope of the thesis and managed with an operation that values the interaction between the structure-user-society can create an impact on the immediate surroundings, neighborhoods and even the city.