Ankara Etnografya Müzesinde bulunan hesap işi işlemeli ürünler üzerine araştırma
Research on counting handicrafts in the Ankara Etnografya Museum
Yazar: HACER SELEK İREZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL YILMAZKURT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Nakış Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Müzeler = Museums ; Nakış = Embroidery

Özet:
Araştırmada Hesap işi işlemeyle ilgili literatür taraması yapılarak, Ankara Etnografya Müzesindeki Hesap İşlerine ulaşılmış ve bunların ışığı altında, kullanılan desen, renk ve kompozisyon özellikleri değerlendirilmiştir.Araştırmanın genel amacı; Ankara etnografya müzesinde bulunan hesap işi işlemeli ürünlerin, nitelik (teknik, araç-gereç, renk, kompozisyon, bezeme konuları) açısından incelenerek desen çizimlerinin yapılıp belgelenmesi ve yararlanmak isteyenler için kaynak oluşturmasını sağlamaktır. İşlemleri tanıtacak bilgileri içeren bilgi formları hazırlanmıştır.Bu araştırmada tarihi aştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Etnografya Müzesinde yer alan hesap işi ürünler oluşturmaktadır. Evrenden tesadüfi örneklem tekniği ile seçilmiş müze müdürlüğünün izni dahilinde 20 adet hesap işi ürün incelemeye alınabilmiştir.Ankara Etnografya Müzesi'nde bulunan Hesap İşi İşlemeli ürünlerin bilgi formlarında kullanılmak üzere fotoğrafları çekilmiştir. Bilgi formlarında işlemelere ait niteliklere yer verilmiştir. Bilgi formlarından elde edilen bilgiler tablolara aktarılarak çözümlenmiştir.Yapılan araştırmada en çok sandık lekeli ürüne rastlanıldığı,ürünlerin çoğunun onarım görmemiş olduğu, tür olarak en çok peşkir olduğu, ürünlerin tamamında düz ve verev hesap iğnesi tekniği kullanıldığı, elde bastırarak kenar temizlemesi yapıldığı, ipliklerde en çok metal sim, kumaş olarak bez dokuma kullanıldığı, kumaşlarda liflerin doğal rengi olan kırık beyaz ve krem rengi kullanılmıştır.Renklere bakıldığında %70 oranında sarı metal sim ilk sırada yer almaktadır, ürünlerin tamamında bitkisel bezeme kullanıldığı, en çok bağlantılı sıralamalı kompozisyon uygulandığı görülmektedir.

Abstract:
In the dissertation, the traditional counting handi crafts were scanned in the area, reached the Ankara Etnoğrafya Museum?s and under the lights oh these, design, hue and composition features were assed.The aim of the dissertetion is figuring out the counting handi craft works, saving the features, photographing and drawing them .For analysis, charts including the handi works information are made.In this dissertion the survey technic was used. The search basicly is based on counting handicraft products of Etnoğrafya Museum. From this products, randomly 20 counting handi crafts were chosen.The photograph of the products were taken, features of the works ( kind, technics, hue, design and composition) are shown.The data acquired from forms were solved by sending to charts. The results gathered from dissertetion were compared with other works. The results can be summarize as belowIn the dissertetion , box dirty products are majority of the works, most of them are not modified, as a kind peşkirs are main, in the most of the products plain and diagonal counting technics are used, pressure by hand especially used on corner clearings, in yarns metal sim generally used, as a fabric cotton are esed, as used colors in the products mostl used white, on the border especially black is chosen, in all products herbal figures are used, mostly used composition is continual.