Yetişkinlerde benlik ayrımlaşmasının yakın ilişkilerde bağlanma boyutları ve yalnızlık ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between differentiation of self, attachment dimensions in close relatinships and loneliness
Yazar: EMİNE DİLEK OKURSOY METİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Benlik ayrımlaşması = Self discrimination ; Yakın ilişkiler = Intimate relationship ; Yalnızlık = Loneliness ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada yetişkinlerde benlik ayrımlaşmasının yakın ilişkilerde bağlanma boyutları ve yalnızlık ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 136 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Katılımcılara Benlik Ayrımlaşması Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Yakın İlişkide Yaşantılar Envanteri ve araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Elde edilen verilere göre erkek katılımcıların benlik ayrımlaşma düzeyi kadın katılımcılardan anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Yaş, eğitim seviyesi, ilişki durumu, romantik ilişki süresi, evlilik süresi, çocuk sahibi olma durumu, çocuk sayısı, kök ailenin geleneksel olup olmaması, kardeş durumu, kardeş sayısı ve kardeş sırası değişkenlerinin benlik ayrımlaşma düzeylerine anlamlı bir etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Benlik ayrımlaşması ile yalnızlık arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Benlik ayrımlaşmasının ben pozisyonu, başkalarına bağımlılık ve duygusal kopma alt boyutları ile yalnızlık arasında da negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Benlik ayrımlaşmasının duygusal tepkisellik alt boyutu ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Benlik ayrımlaşması ile yakın ilişkilerde bağlanma boyutları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Duygusal tepkisellik, duygusal kopma ve başkalarına bağımlılık ile yakın ilişkilerde bağlanma boyutları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, ben pozisyonu ile yakın ilişkilerde bağlanma boyutları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır. Yakın ilişkilerde bağlanma boyutlarının kaygı alt boyutu ile benlik ayrımlaşması arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kaygı ile duygusal tepkisellik, duygusal kopma, başkalarına bağımlılık ve ben pozisyonu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yakın ilişkilerde bağlanma boyutlarının kaçınma alt boyutu ile benlik ayrımlaşması arasında negatif yönlü çok zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kaçınma ile duygusal tepkisellik arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, kaçınma ile duygusal kopma, başkalarına bağımlılık ve ben pozisyonu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır. Araştırma bulgularına göre sonuçlar tartışılmış ve gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, the relationship between differentiation of self, attachment dimensions in close relationships and loneliness was investigated. The sample of this study consists of 136 adults. Differentiation of Self Scale (DSI-T), UCLA Loneliness Scale (ULS-8), Experiences in Close Relationships Inventory (ECRI) and Demographic Data Questionnaire were applied to participants. Demographic Data Questionnaire was prepared by the researcher. According to the findings, differentiation of self level of male participants was found to be significantly higher than female participants. It was concluded that the variables of age, educational level, relationship status, marriage duration, romantic relationship duration, having children, number of children, whether the root family is traditional or not, sibling status, number of siblings, and sibling rank did not have a significant effect on differentiation of self. A weak, negative correlation was found between differentiation of self and loneliness. There were significant negative correlation between taking "I" position, fusion with others and emotional cut-off sub-dimensions of differentiation of self and loneliness. No significant correlation was found between emotional reactivity sub-dimension of differentiation of self and loneliness. A weak, negative correlation was found between differentiation of self and dimensions of attachment in close relationships. There was significant negative correlation between emotional reactivity, emotional cut-off and fusion with others and dimensions of attachment in close relationships, whereas there was no significant correlation between taking "I" position and dimensions of attachment in close relationships. A weak, negative correlation was found between anxiety sub-dimension of attachment in close relationships and differentiation of self. Significant negative correlation was found between anxiety and all sub-dimensions of differentiation of self. A very weak, negative correlation was found between avoidance sub-dimension of attachment in close relationships and differentiation of self. There was significant negative correlation between avoidance and emotional reactivity, whereas there was no significant correlation between avoidance and taking "I" position, emotional cut-off and fusion with others. In accordance with the findings of research, results have been discussed and suggestions have been made for future researches.