Teknolojik ilerlemeye ilişkin evrim ve devrim modellerinin karşılaştırılması (Elektrik tarihi bağlamında)
Comparison of evolution and revolution models related to technological progress (In the context of electric history)
Yazar: AYŞE SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FAİK ANLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Bilim Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilim = Science ; Bilim felsefesi = Science philosophy ; Devrimler = Revolutions ; Elektrik = Electricity ; Evrim = Evolution ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Teknoloji Tarihine ilişkin literatür incelendiğinde, 'teknoloji' kelimesinin ne anlama geldiğiyle ilgili görüş birliğimiz, teknolojilerin nasıl meydana geldiğiyle, neleri içerdiğiyle ilgili derin bir anlayışımız ve teknolojinin evrimiyle ilgili bir tezimiz olmadığı tespit edilmiştir. Yani teknolojiye dair kapsamlı bir teoriden yoksun bulunmaktayız. Bu çalışmada teknolojinin gelişiminin/ilerleyişinin evrimsel mi yoksa devrimsel mi olduğu meselesi tartışılmış ve bu tartışmanın sınayıcısı olarak Bilimsel Devrim adı verilen gelişmelerin Thomas Kuhn ile özdeşleşme sebepleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Kuhn'un Bilimsel Devrim üzerine yapmış olduğu değerlendirmenin teknoloji tarihine ne ölçüde uygulanabileceği tartışılarak Kuhn'un kuramının tüm bilim ve teknolojiye genelleştirilebilir olmadığı gösterilmiştir.
Çalışmanın genelinde teknolojinin nasıl evrim gösterdiğini anlayabilme yolunun düşünce tarzımızı değiştirerek; Darwin'in mekanizmasının teknolojide köklü bir değişiklik yaratmak için nasıl işlemesi gerektiğini düşünmek yerine 'kalıtım'ın teknolojide nasıl bir etkisinin olacağını düşünmenin gerekliliği savunulmuştur. Bu kapsamda bu tez çalışmasında elektrik tarihi üzerinden örnekler verilerek teknolojinin, kendinden önceki teknolojilerin parçalarını miras olarak aldıkları, bu durumda zaten mevcut olanların kombinasyonları olarak meydana geldikleri ve 'devrim' olarak adlandırılmakta olan değişimin aslında evrimin son evresi olduğu, dolayısıyla teknolojik ilerlemenin evrimsel olduğu fikri savunulmuştur.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Teknik, evrim, devrim, bilimsel devrim, elektrik.

Abstract:
When the literature on the history of technology is examined, it is determined that we do not have a consensus about the meaning of the word 'technology' a deep understanding of how technologies come into being, what they contain and a thesis about the evolution of technology. So we lack a comprehensive theory of technology. In this study, the question of whether the development / advancement of technology is evolutionary or revolutionary is discussed and the reasons for the identification of the developments called Scientific Revolution with Thomas Kuhn as the test of this discussion are evaluated. In this context, to what extent Kuhn's evaluation of the scientific revolution can be applied to the history of technology has been discussed and it has been shown that Kuhn's theory is not generalizable to all science and technology. Throughout the study, the way we understand how technology evolves is changing our way of thinking; It is argued that instead of thinking about how Darwin's mechanism should work to make a fundamental change in technology, it is necessary to think about the impact of 'heredity' on technology. In this context, in this thesis, by giving examples on the history of electricity, it is argued that technology inherits the parts of its predecessor technologies, in this case they occur as combinations of the existing ones and that the so-called 'revolution' is actually the last stage of evolution, so that technological progress is evolutionary. KEY WORDS: Technique, evolution, revolution, scientific revolution, electricity.