Tarıma dayalı sanayi işletmelerinde kurumsallaşma düzeyinin dijital dönüşüm sürecine etkisi: Şanlıurfa ili örneği
The effect of the level of institutionalization in agriculture-based industrial enterprises on the digital transformation process: The example of Şanlıurfa province
Yazar: MEHMET UÇMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ŞANAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; İşletme = Business Administration

Özet:
Kurumsallaşma ve dijitalleşme, günümüz modern iş dünyasının iki unsuru olarak yerlerini almıştır. Küreselleşmeyle birlikte ortak bir pazar haline gelen dünyada sürdürülebilirliği sağlamak, yüksek bir rekabet gücü elde edebilmek ve değişime ayak uydurabilmek için bu iki hususun önemi oldukça artmıştır. Benzer nedenlerde geleneksel işletme uygulamalarının, işletme ihtiyaçlarını karşılayamadığının görülmesiyle kurumsallaşma ve dijitalleşme uygulamaları önem kazanmıştır. Bilhassa küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kurumsallaşması ve dijitalleşme süreçlerinden yararlanıyor olması, rekabet avantajı ve sürdürülebilirlikler bakımından kritik öneme sahiptir.
Bu çalışmanın amacı işletmelerin kurumsallaşma ile dijitalleşme algıları arasındaki ilişkiyi irdelemektir. Araştırma Şanlıurfa il sınırlarında faaliyet gösteren ve Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı işletmelerden 305 katılımcı ile yürütülmüştür. Bu katılımcılara Sağlam (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Dijital Dönüşüm Ölçeği (DDÖ)" ve Koç ve Aylan (2017) tarafından bulunan "İşletmelerin Kurumsallaşma Kriterlerini Belirleme Ölçeği (KKBÖ)" uygulanmıştır.
Araştırmada KKBÖ alt boyutlarından "etkin bir iletişim sisteminin oluşturulması" boyutu (:3.42) katılımcılar tarafından en yüksek katılım gösterilen boyut olduğu belirlenirken araştırmaya katılanları tarafından "işletme anayasası" boyutuna (:3.117) en az katılım gösterilen boyut olduğu belirlenmiştir. 
Araştırmada kurumsallaşmanın dijital dönüşümü üzerinde pozitif yönlü ve orta düzeyli ilişki tespit edilmiştir. Kurumsallaşmanın alt boyutlarınında DDÖ üzerinde pozitif yönlü ve zayıf ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Kurumsallaşma, kurumsallaşma kriterleri, dijital dönüşüm, tarıma dayalı işletme, Şanlıurfa

Abstract:
Institutionalization and digitalization have taken their place as two elements of today's modern business world. In a world that has become a common market with globalization, the importance of these two issues has increased considerably in order to ensure sustainability, achieve high competitive power and keep up with change. For similar reasons, institutionalization and digitalization applications have gained importance as it was seen that traditional business practices could not meet business needs. In particular, the institutionalization of small and medium-sized enterprises and their use of digitalization processes are of critical importance in terms of competitive advantage and sustainability.
The aim of this study is to examine the relationship between institutionalization and digitalization perceptions of enterprises. The research was conducted with 305 participants from enterprises operating within the borders of Şanlıurfa province and registered with the Şanlıurfa Chamber of Commerce and Industry. The "Digital Transformation Scale (DDÖ)" adapted into Turkish by Sağlam (2021) and the "Scale for Determining the Institutionalization Criteria of Enterprises (KKBO)" found by Koç and Aylan (2017) were applied to these participants. In the study, it was determined that the dimension of "establishing an effective communication system" (:3.42) from the sub-dimensions of KKKBÖ was the dimension with the highest participation by the participants, while the dimension of "business constitution" :3.117) was the dimension with the least participation by the participants.
In the study, a positive and medium-level relationship was determined on the digital transformation of institutionalization. It was determined that the sub-dimensions of institutionalization were also positively and weakly related on DDÖ.

Keywords: Institutionalization, institutionalization criteria, digital transformation, agriculture-based enterprise, Şanlıurfa