Orak hücre anemisi olan hastalarda karbonhidrat metabolizmasının değerlendirilmesi
Carbohydrate metabolism evaluation of patients with sickşle cell anemia
Yazar: HATİCE RIZAOĞLU BALCI
Danışman: DOÇ. DR. CUMALİ GÖKÇE
Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Karbonhidrat metabolizması = Carbohyrate metabolism ; Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Amaç: Orak hücre anemisi (OHA) hemoglobin E ile birlikte dünyada en sık görülen hemoglobinopatidir. OHA, mikro ve makro dola?ımda vazooklüzyon yapması sonucu doku infarktına neden olan sistemik bir hastalıktır. Diyabetes mellitus (DM) ve prediyabetik durumlar insülin direnci ve ß (beta) hücre fonksiyonlarında yetersizlik sonucu geli?en hiperglisemi ile karakterize kronik, sistemik hastalıklardır ve karbonhidrat metabolizması bozukluğunun klinik yansımasıdır. Çalı?mamızın amacı, orak hücre anemili hastalarda görülen dola?ım bozukluğunun pankreas dokusuna etkisini ve bu durumun karbonhidrat metabolizmasına etkilerini ara?tırmaktı.Yöntem: Çalı?maya 30?u erkek 22?si kadın olmak üzere 52 orak hücre anemili hasta alındı. Tüm hastaların boy, kilo, vücut kitle indeksi (VK?) ve bel çevresi ölçüldü. Hastalardan karbonhidrat metabolizmasına yönelik açlık kan ?ekeri (AK?), açlık insülin düzeyi bakıldı ve 75 gram oral glukoz tolerans testi (OGTT) yapıldı. ?nsülin direnci HOMA testi ile hesaplandı.Bulgular: Çalı?maya alınan hastaların %57.7?si erkek, %42.3?ü kadındı. Kadın ve erkek hastalar arasında AK?, insülin düzeyi ve HOMA ile ölçülen insülin dirençleri (HOMA-IR) açısından anlamlı fark saptanmadı. Hastaların AK? ve OGTT sonuçları Amerikan Diyabet Cemiyeti (ADA) ve Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) önerileri esas alınarak değerlendirildi. Bu değerlendirme sonucunda tüm hastaların %78.8?inde normal glukoz toleransı (NGT), %11.5?inde bozulmu? açlık glukozu (BAG), %9.6?sında bozulmu? glukoz toleransı (BGT) ve %1.9?unda BAG + BGT birlikteliği saptandı. Hastaların hiçbirinde DM gözlenmedi.Sonuçlar: Çalı?mamızda OHA?lı hastalarda karbonhidrat metabolizması bozukluğu için obezite ve insülin direnci gibi risk faktörlerin olmamasına rağmen prediyabetik durumlar gözlenmi?tir. Bu sonuç, OHA?lı hastalarda dola?ım bozukluğunun ß hücre yetersizliği yaparak karbonhidrat metabolizması bozukluğuna neden olduğunu dü?ündürdü.Anahtar Kelimeler: Orak hücre anemisi, Diyabetes Mellitus, Prediyabet, Karbonhidrat Metabolizması

Abstract:
Background and Aim: Together with the hemoglobin E, sickle cell anemia (SCA) is the most commonly seen hemoglobinopathy in the world. SCA is a systemic disease that causes infarction of tissue due to vasoocclusion in case of micro and macro circulation. Diabetes mellitus (DM) and pre-diabetic disorders are chronic, systemic diseases that characterized by g hyperglycemia because of insulin resistance and lack of ß-cell function and they are clinical reflections of carbohydrate metabolism disorders. The aim of the current study was to investigate circulation system on carbohydrate metabolism and pancreas tissue in patients with SCA.Methods: This study was conducted with 52 patients with sickle cell anemia, including 30 male and 22 female. In all the patients, height, weight, body mass index (BMI) and waist circumference were measured. In all the cases, fasting blood glucose and insulin levels were viewed and 75 gr. oral glucose tolerance test was done. Insulin resistance was calculated by HOMA.Results: Of the patients that enrolled at the study, 57.7% were male and 42.3% were female. Results of fasting blood glucose, insulin levels in aspect of insulin resistance measured by HOMA (HOMA-IR) were evaluated and significant difference was not found between the males and the females. Patients? results of fasting blood glucose and oral glucose tolerance test were assessed according to recommendations of ?American Diabetes Association? (ADA) and ?The Society of Endocrinology and Metabolism of Turkey? (SEMT). As a result of this assessment, of those, 78.8% has normal glucose tolerance (NGT), 11.5% has impaired fasting glucose (IFG), 9.6% has impaired glucose tolerance (IGT) and 1.9% has IFG+IGT. None of the patients had DM.Conclusion: In the present study, despite the absence of risk factors regarding carbohydrate metabolism disorders, like insulin resistance and obesity, pre-diabetic conditions have been observed in subjects with SCA. It is suggested that ß cell failure caused by circulatory dysfunction in patients with SCA may cause carbohydrate metabolism disorders.Key Words: Sickle cell anemia, Diabetes Mellitus, Pre-diabetes, Carbohydrate Metabolism