İşle bütünleşme kavramının İş Talepleri ve Kaynakları Modeli çerçevesinde incelenmesi
Examining of work engagement within the framework of Job Demands and Resources Model
Yazar: BİLGEN METE
Danışman: PROF. DR. HALİS DEMİR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Oteller = Hotels ; Çalışanlar = Workers ; İyilik hali = Well-being ; İş kaynakları = Job resources ; İş talepleri = Job demands ; İş talepleri ve kaynakları = Job demands and resources ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
İş Talepleri ve Kaynakları Modeli, çalışma koşulları ile ilgili özelliklerin (iş talepleri ve iş kaynakları), çalışanın iyilik halini (tükenmişlik ve işle bütünleşme) nasıl etkilediğini açıklayan bir modeldir. Kaynakların korunması teorisi ise çalışanların iş talepleri ile başa çıkmada, sahip olduğu kaynakları kullandıklarını öne sürer. Bu araştırmanın amacı; otel işletmeleri çalışanlarının yaşadıkları duygusal çelişki ve kişiler arası çatışma (iş talepleri) ile özerklik ve yönetici desteğinin  (iş kaynakları), işle bütünleşmeleri üzerindeki etkilerini İş Talepleri ve Kaynakları Modeli ve Kaynakların Korunması Teorisi temelinde incelemektir. Hizmet işletmeleri çalışanlarının tükenmişliğinin azaltılması yerine, işle bütünleşmelerinin artırılması önerildiğinden işle bütünleşmeyi olumsuz etkileyen iş taleplerinin ve olumlu etkileyen iş kaynaklarının neler olduğunun ve olumsuz etkilerin azaltılmasında iş kaynaklarının rolünün belirlenmesi önem taşımaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel analiz yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen araştırmanın verileri, İstanbul'da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde görev yapan 429 çalışandan anket aracılığıyla elde edilmiştir. Duygusal çelişki, kişiler arası çatışma, özerklik ve yönetici desteğinin işle bütünleşme üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi, moderatör etki için ise Hayes'in Process makrosu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; işle bütünleşme üzerinde özerkliğin ve yönetici desteğinin olumlu yönde, kişiler arası çatışmanın ise olumsuz yönde etkisi bulunduğuna kanıt sağlamıştır. Duygusal çelişkinin işle bütünleşme üzerinde beklenenin aksine olumlu yönde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özerklik ve yönetici desteğinin bu ilişkilerde düzenleyici etkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular İş Talepleri ve Kaynakları Teorisi ve Kaynakların Korunması Teorisi çerçevesinde tartışılarak yazına ve uygulamaya katkısı açıklanmıştır.

Abstract:
The Job Demands and Resources Model is a model that explains how characteristics of working conditions (job demands and job resources) affect employee well-being (burnout and work engagement). On the other hand, Conservation of Resources Theory claims that employees use their resources to cope with job demands. The purpose of this dissertation is examining the effects of emotional dissonance and interpersonal conflict (job demands) and autonomy and supervisor support (job resources) experienced by hotel employees on their work engagement on the basis of the Job Demands and Resources Model and Conservation of Resources Theory. Since it is suggested to increase the work engagement of the employees of service companies instead of reducing the burnout, it is important to determine the job demands that affect the work engagement negatively and the job resources that affect the work engagement positively and the role of job resources in reducing the negative effects. The data of the research, which was carried out by adopting the relational analysis approach, which is one of the quantitative research methods, was obtained through a questionnaire from 429 employees working in 4 and 5 star hotels operating in Istanbul. Hierarchical regression analysis was used to determine the effect of emotional dissonance, interpersonal conflict, autonomy and supervisor support on work engagement, and Hayes' Process macro was used for analyzing the moderator effect. Obtained findings showed that autonomy and supervisor support had a positive effect on work engagement, while interpersonal conflict had a negative effect. Contrary to expectations, it was concluded that emotional dissonance had a positive effect on work engagement. It has been determined that autonomy and supervisor support had a moderator effect on these relations. The findings were discussed within the framework of the Job Demands and Resources Model and the Conservation of Resources Theory, and its contribution to the literature and practice was explained.