Vergilendirmede yeni dönüşüm: Kripto paralar
A new transformation in taxation: Cryptocurrencies
Yazar: EDA MUTLU SERTER
Danışman: PROF. DR. FUNDA BAŞARAN YAVAŞLAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
2008 yılında Satoshi Nakamoto adlı bir kişi veya grup tarafından ortaya atılan, merkeziyetsiz ve dijital bir para olan Bitcoinin ilk transferinin yapıldığı yıl olan 2009 yılından günümüze kadar geçen sürede, Bitcoinin açık kaynak kodlarından esinlenen binlerce kripto para çeşidi yaratılmış, bu da işlem hacmi çok yüksek bir piyasanın oluşmasına sebep olmuştur. Halihazırda gelinen noktada, kripto paraların, büyük bir işlem hacmi ile yaygın bir şekilde kullanılmakta olduğu artık tartışma götürmez bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Kripto paralar ile yapılan işlemlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, kripto paraların dayandığı karmaşık teknoloji ve kripto paraların hukuki nitelendirilmesinin zorluğu nedeni ile gerek karşılaştırmalı hukukta gerekse Türk Hukukunda henüz belirli temellere oturtulabilmiş değildir. Bu çerçevede bu çalışmanın amacı Türk Hukukunda kripto paraların nasıl vergilendirilebileceğine ilişkin önerilerde bulunmaktır. Bu bağlamda, bu çalışmada öncelikle karşı karşıya kalınan olgunun anlaşılması için kripto paranın ne olduğu ve blokzincir teknolojisi incelenmiş ve akabinde, karşılaştırmalı hukuk da dikkate alınarak kripto paraların hukuki nitelendirme problemi incelenmiştir. Türk Hukukunda, kripto paraların hukuki niteliğinin dijital gayri maddi iktisadi kıymet olduğu sonucuna ulaşıldıktan sonra ise gelir üzerinden alınan vergiler, servet üzerinden alınan vergiler ve harcamalar üzerinden alınan vergiler açısından kripto paraların nasıl vergilendirilebileceği incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken, AB müktesebatı, OECD ülke uygulamaları ve ABD, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa'daki vergi uygulamaları incelenmiştir.

Abstract:
Since its inception in 2008 by Satoshi Nakamoto, the decentralized digital currency Bitcoin has experienced a remarkable journey. The first transfer of Bitcoin took place in 2009. Since then, leveraging Bitcoin's open-source code, thousands of cryptocurrencies have emerged, giving rise to a market with exceptionally high trading volume. Today, the widespread adoption of cryptocurrencies with significant transaction volumes is an undeniable reality. The taxation of income generated from transactions involving cryptocurrencies has not yet been established on solid foundations in either comparative law or Turkish law due to the complex technology underlying cryptocurrencies and the difficulty of their legal characterization. In this context, the aim of this study is to make recommendations on how cryptocurrencies can be taxed under Turkish law. In this context, this study first examines what cryptocurrency is and blockchain technology to understand the phenomenon at hand. Subsequently, the problem of the legal characterization of cryptocurrencies is analyzed by taking into account comparative law. After concluding that the legal nature of cryptocurrencies in Turkish law is digital intangible economic value, the study examines how cryptocurrencies can be taxed in terms of income taxes, wealth taxes, and expenditure taxes. In this examination, EU acquis communautaire, OECD country practices, and tax practices in the US, the UK, Germany and France are reviewed.