Potasyum beslenmesinin tuz stresi altındaki makarnalık buğdayda antioksidatif savunma sistemleri üzerine etkisi
Effect of potassium nutrition on antioxidative defense mechanisms of durum wheat under salt stress
Yazar: EMİNE MİNE GÖKBOĞA
Danışman: PROF. DR. SELİM EKER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Potasyum beslenmesinin tuz stresi altındaki makarnalık buğdayda antioksidatif savunma sistemleri üzerine etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, bitkiler kontrollü iklim koşullarında değişik potasyum (75, 150 ve 2010 μM) ve NaCl (0 ve 125 mM) dozları altında yetiştirilmiştir. Yeşil aksam kuru madde üretimi NaCl uygulamasıyla önemli oranda azalmıştır. Tuz uygulamasına bağlı olarak hem yeşil aksam hem de kök Na konsantrasyonu artmıştır. Potasyumun yeterli (2010 μM)  düzeyde uygulandığı durumda, yeşil aksam ve köklerde Na konsantrasyonunun azaldığı tespit edilmiştir. Tuz uygulaması hem yeşil aksam hem de köklerde K ve Ca konsantrasyonları ile K/Na ve Ca/Na oranlarını azaltmıştır. Artan K beslenmesiyle birlikte yeşil aksam ve köklerde K/Na oranı yükselmiştir. Tuz uygulaması tüm K dozlarında lipid peroksidasyonunu arttırmıştır. Hem kontrol hem de 125 mM NaCl uygulamasında yeterli K beslenmesi altında lipid peroksidasyonu daha düşük bulunmuştur. SH-bileşikleri düzeyinin tuz stresiyle birlikte azaldığı bulunurken, artan K beslenmesiyle SH-bileşikleri ve askorbik asit konsantrasyonları düşme eğilimi göstermiştir. Potasyumun düşük dozlarında süperoksit dismutaz (SOD), askorbat perokidaz (APX),  glutatyon redüktaz (GR), katalaz (CAT) ve guaiakol peroksidaz (GuPX) aktivitelerinin potasyumun yeterli dozuna göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yeterli K uygulaması altında kontrole göre 125 mM NaCl uygulamasıyla SOD, GR, CAT ve GuPX aktivitelerinde ortaya çıkan belirgin artışlarla, artan K beslenmesiyle lipid peroksidasyonda meydana gelen önemli azalışlar uyumlu bulunmuştur. 
Sonuçlar, makarnalık buğdayın NaCl toksisitesine bağlı oksidatif strese karşı korunmasında potasyum beslenmesinin iyileştirilmesinin önemli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The present study was conducted to investigate the effects of potassium nutrition on antioxidative defense mechanism of durum wheat under salt stress, plants were grown under controlled climate conditions and different potassium (75, 150 and 2010 μM) and NaCl (0 and 125 mM) doses. Shoot dry matter production significantly decreased with NaCl treatment. Due to salt application, both shoot and root Na concentrations increased as well. On the other hand, shoot and root Na concentrations decreased in the case of sufficient potassium treatment (2010 μM). Salt treatment decreased K and Ca concentrations, K/Na and Ca/Na ratios in both shoot and roots. Increased K nutrition resulted in augmented K/Na ratios in shoots and roots. Salt treatment increased lipid peroxidation under all K doses. Lipid peroxidation of both the control and 125 mM NaCl treatments were lower under sufficient K nutrition. SH-compound levels declined with salt stress and increased K nutrition also reduced SH-compound levels and ascorbic acid concentrations. Superoxide dismutase (SOD), ascorbate peroxidase (APX), glutathione reductase (GR), catalase (CAT) and guaiacol peroxidase (GuPX) activities were lower under low potassium doses than sufficient potassium. Under sufficient K treatment, 125 mM NaCl treatment distinctively enhanced SOD, GR, CAT and GuPX activities and such raises complied with the declines in lipid peroxidation with increased K-nutrition. 
Results revealed that, improved potassium nutrition is very important to prevent durum wheat against NaCl toxicity-induced oxidative stress.