Kadın akademisyenlerde işkoliklik algısının nitel olarak ölçülmesi: Kamu üniversitesinde bir araştırma
Qualitative measurement of learned helpeless in academics: Comparison of state and foundation universities
Yazar: FEYZULLAH AKCA
Danışman: DOÇ. DR. UFUK ORHAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde iş yaşamında ve sosyal hayatta yaşanan gelişmeler kişilerin çalışma hayatına bakış açısını değiştirmiştir. İş yaşamında görünen rekabet ve kişilerin kendini kanıtlama arzusu daha fazla çalışmaya yönelik bir tutum sergilemelerini ortaya çıkarmıştır. İlk olarak 1971 yılında Amerikalı profesör Oates'in "Bir işkoliğin itirafları" adlı kitabında yer alan işkoliklik kavramı kişinin kendini kontrol edemeyeceği kadar büyük bir güç tarafından çalışma hissine zorlanması olarak ifade edilmiştir. Bu araştırma, kadın akademisyenlerin işkoliklik algılarını ve iş-yaşam dengesi konusundaki görüşlerini derinlemesine incelemektedir. Araştırma, Mersin Üniversitesindeki kadın akademisyenler üzerinde gerçekleştirilmiş ve betimleme analizi yöntemi kullanılarak elde edilen veriler katılımcılara sunulmuş ve onayları alınarak analiz edilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak yapılan araştırmada, kadın akademisyenlerin çalışma tutumları, motivasyon kaynakları, çalışma süresi ve yoğunluğu ile iş-yaşam dengesi konularında farklılıklar gösterdiği ortaya konulmuştur. Araştırmaya katılan kadın akademisyenlerin işkoliklik algısını ölçmek için Schaufeli ve ark. tarafından işkolikliği ölçmek üzere geliştirilmiş olan, Doğan Tayfun ve Fatma Dilek Tel tarafından Türkçeye uyarlanmış olan DUWAS işkoliklik ölçeği kullanılmıştır. Kullanılan işkoliklik ölçeği detaylı sonuçlar almak adına açık uçlu mülakat soruları haline getirilmiştir. Sorulan 17 sorudan tekrarlanmış cevaplar elde edildiği için 11 soru ve cevapları bu araştırmada yer almıştır. Kadın akademisyenlerin çalışma tutumları ve iş-yaşam dengesi yaklaşımları çeşitlilik göstermektedir. Bazıları çok çalışmayı ve boş durmamayı severken, diğerleri gereksiz işlerden kaçınıp daha verimli çalışmayı tercih etmektedir. Motivasyon kaynakları arasında kişisel gelişim, mesleki başarı ve çevreden alınan övgüler önemli rol oynamaktadır. Özellikle kişisel gelişim ve mesleki başarı odaklı çalışan akademisyenler, işlerine daha fazla zaman ve enerji harcayarak işkolik olma eğilimindedirler. Kadın akademisyenler iş ve özel yaşam dengesini sağlama konusunda zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Yoğun iş temposu, kişisel zamanlarını kısıtlamakta ve sosyal yaşamlarını olumsuz etkilemektedir. Bu araştırma, kadın akademisyenlerin işkoliklik algıları ve iş-yaşam dengesi konusundaki deneyimlerinin kişisel tercihler ve motivasyon kaynaklarına göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Today, developments in business and social life have changed people's perspective on work life. The competition seen in business life and people's desire to prove themselves have revealed an attitude towards working more. The concept of workaholism, which was first included in American Professor Oates' book "Confessions of a Workaholic" in 1971, was defined as a person being forced to work by a force that is too great for them to control. This research examines in depth the workaholism perceptions of female academicians and their views on work-life balance. The research was conducted on female academicians at Mersin University and the data obtained using the descriptive analysis method was presented to the participants and analyzed with their approval. The research, which was conducted using the purposive sampling method, revealed that female academicians showed differences in terms of work attitudes, sources of motivation, working duration and intensity, and work-life balance. In order to measure the workaholism perceptions of female academicians who participated in the research, Schaufeli et al. The DUWAS workaholism scale, developed by Doğan Tayfun and Fatma Dilek Tel to measure workaholism and adapted into Turkish, was used. The workaholism scale used was transformed into open-ended interview questions in order to obtain detailed results. Since repeated answers were obtained from the 17 questions asked, 11 questions and their answers were included in this study. Female academics' work attitudes and work-life balance approaches vary. While some like to work hard and not sit idle, others prefer to avoid unnecessary work and work more efficiently. Personal development, professional success and praise from the environment play an important role among motivation sources. Academicians who work especially focused on personal development and professional success tend to become workaholics by spending more time and energy on their work. Female academics stated that they have difficulty in achieving a balance between work and private life. The intense work tempo limits their personal time and negatively affects their social life. This research reveals that female academics' perceptions of workaholism and their experiences with work-life balance vary according to personal preferences and motivation sources.