Kurumsal yönetim ilkelerini uygulama derecesi ile performans arasındaki ilişki : İMKB'de faaliyette bulunan aile işletmeleri üzerine bir uygulama
The relationship between the application level of corporate governance principles and performance: an application on family firms operating in IMKB
Yazar: HARUN BÜBER
Danışman: DOÇ. DR. KAZIM DEVELİOĞLU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Aile şirketleri = Family businesses ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Performans = Performance

Özet:
Son yıllarda, kurumsal yönetim kavramı şirketlerin rekabet gücünün artırılabilmesi bakımından önemli bir hale gelmiştir. Yaşanan uluslararası finansal krizlerin ve firma skandallarının arkasında yatan önemli nedenlerden bir tanesinin, kamunun ve özel sektörün kurumsal yönetim politikalarının yetersiz olduğu görüşü bu kavramın önemini daha da arttırmıştır.Bu çalışmada, şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk, adillik gibi kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanma derecesinin, firma performansına bir etkisinin olup olmadığı, eğer oluyorsa ne yönde etkisi olduğu aile işletmeleri konu edilerek belirlenmesi amaçlanmıştır.Daha önceki benzer çalışmalar incelendiğinde, performans ölçümünün, genellikle finansal ölçütlerle yapıldığı görülmektedir. Performans ölçümünde, finansal olmayan ölçütler içeren performans karnesi de kullanılır. Bu çalışmada performans karnesinde yer alan ölçütler kullanılmış ve kurumsal yönetim ilkelerini uygulama derecesinin, müşteri memnuniyet düzeyi, örgütsel değişim yetenekleri, örgütsel işleyiş ve süreçleri pozitif yönde etkilediği varsayılmıştır.Konuya yönelik olarak, şirketlerin kurumsal yönetim ilkelerini uygulama düzeylerini ve performans değişikliklerini ölçen bir anket geliştirilerek; İstanbul Menkul Kıymetler Borsası sanayi endeksinde yer alan ve kurumsal yönetim ilkelerini uyguladığını beyan eden aile işletmelerine uygulanmıştır. Elde edilen veriler korelasyon, çoklu regresyon ve iki grup ayırma analizlerine tabi tutularak araştırma hipotezleri test edilmiştir.Elde edilen bulgularımız, yönetim kurulu karar ve uygulamalarının eksiksiz ve şeffaf bir şekilde paylaşılması ile yönetim kurulunda ana hissedar ve aile üyelerinden bağımsız üyelerin yer almasının, iç süreçler, örgütsel değişim yeteneklerinin gelişimi ve müşteri memnuniyetini pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Ancak sorumluluk, hesap verebilirlik ve adillik ilkelerinin söz konusu performans değişkenleri üzerinde önemli bir etkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kurumsal Yönetim, Vekalet Teorisi, Firma Performansı, Performans Karnesi, Aile İşletmeleri

Abstract:
Corporate governance has been a significant area of interest for firms to be able to increase their competitive power at recent years. It has been commented that one of the reasons for current international financial crises and firm scandals is the lack of corporate governance policies in both public and private sectors.In this study, transparency, accountability, responsibility, and justice have been regarded as corporate governance principles. The impact of these principles on firm performance, if any and in which way, has been searched in terms of family firms.When prior studies on the same subject have been examined, it can be seen that most of these studies used financial performance criteria. Besides financial performans criteria, non-financial balanced-scorecard may also be used as performance criteria. In this study, balanced-scorecard criteria has been used to examine our general proposition that application level of corporate governance principles will have a positive impact on customer satisfaction, abilities for organizational change, and organizational processes.To be able to examine our hypotheses, a questionnaire survey developed, consisting questions related to application level of corporate governance principles and performance variables. The survey has been applied to firms that they classified themselves as implementing institution of corporate governance, which are also members of Istanbul Stock Excahnge?s Manufacturing Index. The data obtained as a result of data collection has been used to test our hypotheses. To test our hypotheses, correlation, multiple regressioni and two-group discriminant analyses have been employed.Our findings indicate that sharing of corporate boards? decisions in a trasparent way and providing an independent corporate board member other than shareholders and family members have a positive impact on internal processes, development of organizational change abilities, and custmer satisfaction. However, there is no evidence to report that other corporate governance principles, which are responsibility accountability, and justice, have a significant impact on our performance variables.Keywords: Corporate Governance, Agency Theory, Firm Performance, Balanced-Scorecard, Family Firms