Konaklama şirketlerinde bankacılık sektörünün sağladığı finansman kaynaklarının kullanımı: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançoları ve Borsa istanbul'da işlem gören konaklama şirketlerinde bir araştırma
The use of financial resources provided by the banking sector in lodging companies: A research on Central Bank of the Republic of Turkey company accounts and Borsa Istanbul lodging companies
Yazar: EMRE HIDIR
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ KARADENİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal kaynaklar = Financial resources ; Finansal tablolar = Financial statements ; Finansman = Financing ; Hisse senetleri = Stocks ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Merkez Bankası = Central Bank

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birinci amacı, Türk bankacılık sektörünün konaklama şirketlerine sunduğu finansman kaynaklarının tür, vade ve maliyet açısından belirlenmesi ve ikinci amacı ise sunulan finansman kaynaklarının konaklama şirketleri açısından kullanım düzeyinin analiz edilmesidir. Araştırmada 2019 yılı sonunda ortaya çıkan Covid-19 salgınının Türk konaklama şirketlerinin finansman kaynak kullanımları üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Bu bağlamda araştırmada öncelikle Türk bankacılık sektöründeki ticari ve katılım bankalarının konaklama şirketlerine yatırım ve işletme aşamasında sunduğu finansman kaynakları ve sunulan finansman kaynaklarının yıllar içerisindeki gelişimi analiz edilmiştir. Araştırmada ikinci olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) sektör bilançoları yardımıyla konaklama şirketlerinin 2009 – 2020 ve Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören konaklama şirketlerinin 2009 – 2021 yılları arasında finansal kaynak ve banka kredisi kullanım oranları hesaplanarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda nakdi ve gayri nakdi kredi düzeylerinin yıllar itibariyle artışta olduğu, en çok artışın nakdi krediler bağlamında gerçekleştiği ve orta ve uzun vadeli kredileri tercih ettiği belirlenmiştir. TCMB sektör bilançolarının analizi neticesinde konaklama şirketlerinin genel ve ölçek ayrımı yapılmaksızın aktiflerinin büyük bir çoğunluğunu yabancı kaynaklarla finanse ettikleri ve vade yapısı olarak orta ve büyük ölçekli konaklama şirketlerinin uzun vadeli, mikro ve küçük ölçekli konaklama şirketlerinin kısa vadeliyi tercih ettikleri belirlenmiştir. Banka kredisi kullanım düzeyi neticesinde, genel bazda konaklama şirketlerinin aktiflerinin %46'sını banka kredileriyle finanse ettiği ve ölçek bazında ise şirket büyüklüğü arttıkça banka kredisi kullanımının arttığı saptanmıştır. Vade yapısı incelendiğinde konaklama şirketlerinin uzun vadeli banka kredilerini tercih ettiği belirlenmiştir. BIST konaklama şirketlerinde ise aktiflerin 1/3'lük kısmının yabancı kaynaklarla finanse edildiği ve kısa vadeli yabancı kaynakların tercih edildiği belirlenmiştir. BIST konaklama şirketlerinde aktiflerin ortalama %13'lük kısmının banka kredileriyle finanse edildiği ve kısa ve uzun vadeli kredilerin aynı düzeyde kullanıldığı saptanmıştır. Çalışmada ayrıca Covid-19 etkisiyle, hem konaklama hizmeti faaliyetleri alt sektöründeki hem de BIST konaklama şirketlerinin yabancı kaynak ve banka kredileri kullanım düzeylerinin arttığı ve genel olarak uzun vadeyi tercih ettikleri saptanmıştır.

Abstract:
This research has two purposes. The first purpose is to determine the financing resources offered by the Turkish banking sector to the lodging companies in terms of type, maturity and cost, and the second purpose is to analyze the level of use of the financial resources offered by the lodging companies. In the study, the effect of the Covid-19 epidemic, which emerged at the end of 2019, on the use of financial resources of Turkish lodging companies was also examined. In this context, in the research, firstly, the financial resources offered by commercial and participation banks in the Turkish banking sector to lodging companies during the investment and operation phase and the development of the financial resources offered over the years were analyzed. Secondly, with the help of the sectoral balance sheets of the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT), the financial resource and bank loan utilization rates of lodging companies between 2009 – 2020 and lodging companies traded in Borsa Istanbul (BIST) between 2009 - 2021 were analyzed. As a result of the research, it has been determined that the cash and non-cash loan levels have been increasing over the years, the highest increase was realized in the context of cash loans and they preferred medium and long-term loans. As a result of the analysis of the CBRT sector balance sheets, it has been determined that lodging companies finance the majority of their assets with foreign resources regardless of general and scale, and medium and large-scale lodging companies prefer long-term, micro and small-scale lodging companies prefer short-term as a maturity structure. As a result of the level of bank loan utilization, it was determined that in general, lodging companies finance 46% of their assets with bank loans, and on the basis of scale, as the size of the company increases, the use of bank loans increases. When the maturity structure is examined, it has been determined that lodging companies prefer long-term bank loans. In BIST lodging companies, on the other hand, it has been determined that 1/3 of the assets are financed by foreign resources and short-term foreign resources are preferred. It has been determined that an average of 13% of assets in BIST lodging companies is financed by bank loans and short and long-term loans are used at the same level. In the study, it was also determined that, with the effect of Covid-19, both the lodging service sub-sector and BIST lodging companies increased their use of foreign resources and bank loans and generally preferred long-term.