Yöneticilerin astlarla iyi ilişkiler kurabilme yeterliliği ve Eskişehir`e yönelik bir uygulama
Proficiency of the superiors in establishing good relationships with their subordunates and an application for Eskişehir
Yazar: ÖZLEM UZUN YENİLMEZ
Danışman: PROF. DR. CELİL KOPARAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ast-üst ilişkileri = Superior and subordinate relationships ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; İnsan ilişkileri = Human relations

Özet:
Yöneticinin başarısı açısından astları ile olan ilişkisinde onları verimli çalışmaya güdülemek ve denetlemek, çatışmaları yönetmek, örgüte uyumlarını sağlamak, onlarla takım çalışması yapmak, yönetime katılmalarına olanak sağlamak, örgütsel yenileşmelerde onlara danışmanlık yapmak, işten doyumlarını yükseltmek, onlara gelişme ve yetişme olanağı sağlamak, sorunlarını çözmelerine danışmanlık yapmak ve etkili bir iletişim kurarak onlara dostluğa dayalı bir ortam hazırlamak önemli role sahip bulunan faktörlerdir. Araştırma problemini, özel sanayi işletmelerindeki üst yöneticilerin astlarla iyi ilişkiler kurabilmek açısından yetiştirilmeleri sorunu oluşturmaktadır. Bu sorunun temelinde, yetiştirme programları kapsam öğelerinin seçimi ve bunların düzenlenmesi bulunmaktadır. Böyle bir seçim ve düzenlemede hareket noktası olarak, özel sanayi işletmelerindeki üst yöneticilerinin ihtiyaç duydukları yeterlilikler alınmıştır. Araştırmanın amacı, özel sanayi işletmelerindeki üst yöneticilerin astlarıyla iyi ilişkiler kurabilmelerine ilişkin ihtiyaç duydukları yeterlilikleri, kendilerinin ve astlarının görüşlerine göre saptamak ve sıralamaktır. Bu yeterliliklere dayalı bir eğitimIll programı düzenlenmesi, araştırma amacının dışında kalmakta ve başka araştırmaları gerektirmektedir. Araştırmanın evrenini Eskişehir özel sanayi işletmeleri oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde ise tesadüfi olmayan örnekleme yöntemi kullanılmış ve sermayesinin büyük çoğunluğu Eskişehir'in tanınmış ailelerine ait, Eskişehir özel sanayi işletmelerinin özelliklerini yansıtabilecek olan 5 işletme araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada, üst yöneticilerin astlarıyla iyi ilişkiler kurabilmelerine ilişkin göstermeleri gereken ve göstermekte oldukları yeterlilikler ve bunların oluşturduğu yeterlilik alanlarına ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen anket formuyla toplanmıştır. Anket sonuçlarından elde edilen bulgulara göre, Eskişehir özel sanayi işletmelerindeki üst ve alt kademe yöneticileri kesin fikir birliği ile, üst yöneticilerin bilgi toplama aracında yer alan 68 yeterliliğin 60'ında ve 10 yeterlilik alanının tamamında yetersiz olduklarını belirtmişlerdir. Bu sonuç, Eskişehir özel sanayi işletmelerindeki üst yöneticilerin astlarla iyi ilişkiler kurabilme yeterliliğinin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
For a superior's success there are some important factors playing role in establishing good relationships with their subordinates. These are to motivate the subordinates for working productively and to supervise them, to mange the conflicts, to make them adapted to the organization, to do team work with them, to give them the opportunity of participating the management, to consult them in organizational modernization's, to raise their satisfaction from their jobs, to let them to develop an to be trained, to consult them in solving their problems and to prepare an ambience based on friendship for them by establishing effective communication. The problem of this research is the matter of training the superiors of private sector in establishing good relationships with their subordinates. The problem arises from the selection of the component that the training curriculums need to include and their arrangement. In such a selection and an arrangement, the proficiency of the superiors working in the firms of private sector has been taken as the reference point.The purpose of this research is to determine the proficiencies of the superiors working in private sector firms need to have for establishing good relationships with their subordinates and to arrange these proficiencies in order according to their own and their subordinates' opinions. Preparing a curriculum based on these proficiencies has been excluded from this study's purpose since it requires other different researches. The universe of this research has been formed from the firms of Eskişehir private sector. Non-random sampling method has been used in the selection of the sample. Five firms of which most of the capital belongs to the well-known families of Eskişehir have been included. These five firms are the ones that can reflect the characteristics of the firms of Eskişehir private sector. In the research, the data related to the proficiencies that the superiors have to show and just showing in establishing good relationships and the proficiency fields have been collected by the questionnaires that the researcher has developed. As the findings provided from the questionnaire results show, the superiors and their subordinates working in the firms of Eskişehir private sector expressed that the superiors are insufficient in 60 of 68 proficiencies and in all of 1 0 proficiency areas existing in the information collecting tool. This conclusion has put forward the fact that the superiors in the firms of Eskişehir private sector need to improve their proficiency in establishing good relationships with their subordinates.