Çay ve bazı kuruyemiş türlerinde yüksek performanslı sıvı kromatografisi-UV/Vis ile fitik asit tayini
Determination of phytic acid in tea and some type of nuts by high performance liquid chromatography and UV-Vis
Yazar: GÜLÇİN KARACA
Danışman: PROF. DR. KENAN DOST
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Gıda ürünlerinin birçoğunda yer alan fitik asit, vücutta bulunan fazla miktardaki kalsiyum ile kompleks oluşturarak kalsiyum tuzlarının kristalizasyonunu engeller, böbrekte ve idrar yolunda taş oluşum riskini azaltır. Ayrıca, doğal bir antioksidan özelliğe sahip olması nedeniyle demir katalizli oksidatif reaksiyonları, serbest radikallerin ve dolayısıyla da bazı kanser türlerinin oluşumunu engeller.

Bu çalışma kapsamında, çeşitli kuru yemiş ve çay türlerinde bulunan fitik asit miktarlarının tayini için HPLC-Vis ve UV- Vis yöntemleri kullanılmıştır. Fitik asidin UV-Vis bölgede karekteristik bir absorpsiyon spektrumunun olmaması, demir-fitik asit kompleksinin karalı ve oluşum sabitinin yüksek olmasından dolayı tayinler; fitik asit ilavesiyle UV-Vis yönteminde demir(III)-5-sülfosalisilat, HPLC yönteminde ise demir(III)-tiyosiyanat komplekslerinin absorpsiyonlarındaki azalmanın 500 ve 460 nm'de ölçülmesiyle gerçekleştirilmiştir. HPLC yönteminde örnekler, demir(III)-tiyosiyanat kompleksi ile muamele edildikten sonra doğrudan sisteme enjekte edilmiştir. Hareketli faz olarak 0,1 M HNO3 içeren % 30'luk asetonitril karışımı ve akış hızı da 1 mL/dak. olarak ayarlanmıştır. Bu şartlarda gerçek alıkonma zamanı 2,8 dakikadır. Kuru yemiş, çay ve demlenmiş çaydaki fitik asit miktarları sırasıyla 0.31 – 1.95, 4.09 – 5.76 ve 5.30 – 5.96 mg/g olarak bulunmuştur.

Spektrofotometrik yöntem, HPLC-UV yönteminin doğruluğunu ve sonuçlarını karşılaştırmak amacıyla paralel olarak kullanılmıştır ve her iki yöntemle elde edilen sonuçlar birbirleri ile uyumludur.

Abstract:
Phytic acid which exists in many natural products, and prevents to develop the calcium oxalate crystals (kidney stones) in kidney and urine by formation a complex with excess of calcium ions. Phytic acid also plays an antioxidant role to inhibit of iron-catalyzed oxidative reaction and formation of free radicals and reduce some cancers spices.

The scope of this study, HPLC-Vis and UV-Vis methods were used for the determination of phytic acid in some type of nuts and tea leaves. Phytic acid does not have a characteristic absorption spectrum in UV Vis region, but it forms a stably complex with iron, therefore the determination of phytic acid was performed by measurement of the absorption of the ion(III)-5-sulfosalicylate complex in UV-Vis method and ion(III)-tiocyanide complex in HPLC method at 500 and 460 nm, respectively. Samples were treated with the iron-tiocyanide complex than directly injected into the HPLC system. Flow rate of the mobile phase, which was 30 % acetonitril/water consists of 0.1 M HNO3, was adjusted at 1 mL/min. The real retention time was 2.8 min. in these conditions. The level of phytic acid in nuts, tea leaves and cooked tea are ranged between 0.31 – 1.95, 4.09 – 5.76 and 5.30 – 5.96 mg/g, respectively.

	UV-Vis technique was used as a confirmation technique for the HPLC and both techniques were used in parallel. The results obtained for both techniques were in agreement with each other.