Yaşlı klimaks topluluklarının topraklarında azot mineralleşmesi
Nitrogen mineralization in soils of the oldest climax communities
Yazar: FATMA SELCEN SAKAR
Danışman: PROF. DR. GÜRCAN GÜLERYÜZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Bitki ekolojisi = Plant ecology ; Jeoekoloji = Geoecology ; Orman ekolojisi = Forest ecology

Özet:
Bu çalışmada, yaşlı saf Fagus orientalis, Pinus nigra, ve Abies bornmuelleriana orman toplulukları ile bu topluluklarla ilişkili olan karışık A. bornmuelleriana-P. nigra ve A. bornmuelleriana - P. nigra - F. orientalis topluluklarının iki farklı toprak katmanında (0-5 cm ve 5-20 cm) alan inkübasyonu yöntemi kullanılarak N mineralleşmesi ve yıllık net verim bir yıl boyunca araştırıldı. Örneklik alanlar Uludağ'ın dağ kuşağındaki 1300 ile 1600 m rakım aralığından seçildi. Bu orman toplulukları yıllık net mineral azot verimi ile bazı toprak özellikleri [toplam azot, organik karbon, C/N oranı, nem (%), pH ve maksimum su tutma kapasitesi (%)] ve döküntünün toplam fenolik bileşikler ile suda eriyebilir tannik asit içeriğine göre karşılaştırıldı. Yıllık net mineral azot verimi 43,9 ± 4,8 kg / ha / yıl ile F. orientalis'de en yüksek iken, 25,8 ± 7,2 kg / ha / yıl ile A. bornmuelleriana - P. nigra - F. orientalis'de ise en düşüktü. Diğer toplulukların yıllık verimi A. bornmuelleriana'da 37,8 ± 4,9 kg / ha / yıl, P. nigra'da 30,5 ± 4,2 kg / ha / yıl ve A. bornmuelleriana - P. nigra'da 37,0 ± 10,3 kg / ha/ yıl olarak hesaplandı. Sonuçlar, ağaç türlerinin ve mevsimsel toprak nem içeriklerinin yaşlı orman ekosistemlerinde azot mineralleşmesini etkileyebildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, döküntüdeki toplam fenolik bileşikler ile suda eriyebilir taninlerin orman ekosistemlerinde azot dönüşümlerini kontrol etmede önemli rol oynadığı gösterildi. Nitrifikasyonun döküntüdeki toplam fenolik bileşikler ve tannik asitlerce engellendiği, amonifikasyonun ise toplam fenolik bileşiklerce teşvik edildiği ortaya konuldu.

Abstract:
In this study, nitrogen mineralization and annual net yield in two different soil layers (0-5 cm and 5-20 cm) of oldest pure Abies bornmuelleriana (AB) Fagus orientalis (FO) and Pinus nigra, (PN) communities and mixed A. bornmuelleriana-P. nigra (AP) and A. bornmuelleriana - P. nigra - F. orientalis (APF) communities of which are in association with them was investigated using by the field incubation method for one year. Sampling sites were selected from an altitude range of 1300 to 1600 m in mountain belt of Mount Uludağ, Bursa, Turkey. These forest communities were compared according to annual net mineral nitrogen yield and some soil properties [total N, organic C, C/N ratio, moisture (%), pH and water holding capacity (%)], and total phenolic compounds and hydrolyzed tannic acid of litter. While annual net Nmin yield was highest in F. orientalis (43,9 ± 4,8 kg / ha / year) it was lowest in A. bornmuelleriana - P. nigra - F. orientalis (25,8 ± 7,2 kg / ha / year). The net Nmin yield of other compositions was estimated as 37,8 ± 4,9 kg / ha / year for A. bornmuelleriana, 30,5 ± 4,2 kg / ha / year for P. nigra, 37,0 ± 10,3 kg / ha / year for A. bornmuelleriana - P. nigra. These results indicate that tree species and seasonal soil moisture contents play important roles in N cycling in oldest forest ecosystems. In addition, it has been shown that total phenolic compounds and hydrolysed tannic acids play an important role in controlling nitrogen turnover in forest ecosystems. It was revealed that nitrification are inhibited by both total phenolics and tannic acid in litter, in contrast the total phenolics compounds stimulate the ammonification.