Ergenlerde algılanan sosyal destek ile karar verme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Correlation between perceived social support and decision making behavior of adolescents
Yazar: ÖZGE DÜLGER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ŞİRİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ergenlik = Puberty ; Karar verme = Decision making ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu araştırma; ergenlerin aile, arkadaş ve öğretmenlerinden algıladıkları sosyal destek ile karar verme davranışları arasındaki ilişkiyi sınamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla katılımcıların algıladıkları sosyal destek ve karar verme davranışları; cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, kardeş sayısı, ailenin gelir durumu ve algılanan anne-baba tutumları değişkenleri açısından incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini, 2007?2008 öğretim yılı; İstanbul İli, Pendik İlçesindeki Seyit Burhan Toprak, Gülizar Zeki Obdan, Ahmet Kutsi Tecer ve Elka İlköğretim Okulları'na devam eden; 210 kız, 191 erkek olmak üzere toplam 401 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.Araştırmada ergenlerin algıladıkları sosyal desteğe ilişkin veriler ?Algılanan Sosyal Destek Ölçeği / ASDÖ-R? (Yıldırım, 2004), ergenlerin karar verme davranışlarına ilişkin veriler ise ?Ergenlerde Karar Verme Ölçeği / EKVÖ (Çolakkadıoğlu, 2003) ile toplanmıştır. Ergenlerin cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, kardeş sayısı, aile gelir durumu ve algılanan anne-baba tutumlarına ilişkin verilerin toplanması için ise, araştırmacı tarafından hazırlanan `Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır.Verilerin analizinde, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Tekniği, Bağımsız Grup t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) tekniklerinden yararlanılmıştır. Varyans analizi sonucunda, farkın kaynağını belirlemek amacıyla Scheffe ve Tamhane testleri kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ergenlerin algıladıkları sosyal destek ile karar verme davranışlarının alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Aileden algılanan sosyal destekle, karar vermenin özsaygı ve ihtiyatlı seçicilik alt boyutları arasında pozitif, panik alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki görülmüştür. Arkadaşlardan algılanan sosyal destek alt boyutu ile karar vermenin ihtiyatlı seçicilik boyutu arasında pozitif; sorumluluktan kaçma boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki görülmüştür. Yine öğretmenlerden algılanan sosyal destek ile karar vermede ihtiyatlı seçicilik arasında pozitif; sorumluluktan kaçma arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır.Ayrıca demografik değişkenlerden cinsiyet; arkadaşlardan algılanan sosyal destek ve karar vermede özsaygı, ihtiyatlı seçicilik, umursamazlık ve sorumluluktan kaçma alt boyutlarında anlamlı farklılığa neden olmuştur. Algılanan sosyal desteğin ve karar vermenin anne eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; baba eğitim düzeyi değişkeninin, algılanan sosyal destek açısından anlamlı bir fark yaratmadığı, karar vermede ihtiyatlı seçicilik alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür.Aileden algılanan sosyal desteğin ve karar vermede ihtiyatlı seçiciliğin kardeş sayısı değişkenine göre değiştiği; ailenin gelir durumunun, algılanan sosyal destek ve karar verme için anlamlı farklılık yaratmadığı görülmüştür.Anne tutum değişkenine göre; aile ve öğretmen alt boyutlarında algılanan sosyal desteğin, umursamazlık ve sorumluluktan kaçma alt boyutlarında karar vermenin anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Aileden algılanan sosyal destekte ve karar vermede ihtiyatlı seçicilik ile sorumluluktan kaçma alt boyutlarında baba tutumu değişkenine göre anlamlı farklılık görülmüştür.

Abstract:
This research is performed in order to test the correlation between decision making behaviour and the perceived social support from family, teachers and friends of teenagers. Therefore, perceived social support and decision making behaviour of the participants is examined in terms of the variables like gender, education of parents, number of sisters and brothers, income of the family and perceived parent attitude.This research is conducted on 401 students, including 210 female and 191 male students studying in the primary schools of Seyit Burhan Toprak, Gülizar Zeki Obdan, Ahmet Kutsi Tacer and Elka Primary Schools in Pendik İstanbul for the semester 2007-2008.The data of perceived social support of the teenagers is gathered from ?Perceived Social Support Scale / PSSS-R? (Yıldırım, 2004), and the data of decision making behaviour of the teenagers is gathered from ?Adolescent Decision Making Questionnaire / ADMQ (Çolakkadıoğlu, 2003) in this research. A ?Personal Information Form? is used to collect the data regarding perceived parent attitude, family income, number of brothers and sisters, education of parents and gender of teenagers.To analyse the information, Pearson Moment Cross-Sectional Correlation Technique, Independent Group T-Test and One Way Variance Analysis (ANOVA) are used. As a result of Variance Analysis Scheffe and Tamhane tests are used to determine the source of difference.Outcomes of the research indicate that there is significant correlation between perceived social support of teenagers and subsections of decision making behaviour. A significant correlation is found between social support perceived from family and self-respect and deliberate selectivity subsections of decision making behaviour in positive way and with panic subsection in negative way. A significant correlation is found between social support perceived from friends and deliberate selectivity subsections of decision making behaviour in positive way and not taking responsibility subsection in negative way. Also a significant correlation is found between social support perceived from teachers and deliberate selectivity of decision making in positive way, and not taking responsibility in negative way.In addition, demographic variances is caused remarkable discrepancy in gender, social support perceived from friends, self-esteem in decision making, vigilance, complacency and cop-out. Perceived social support and decision making are not shown significant discrepancy for mother?s education level, perceived social support is not shown significant discrepancy for variance of father?s education level and significant discrepancy in vigilance in decision making subsection.Perceived social support from family and vigilance in decision making change depend on variance of the number of the brothers and sisters; perceived social support and decision making are not shown significant discrepancy for the family income level.According to variance of mother attitude; the perceived social support from family and teacher subsections, complacency and cop-out subsections are shown significant discrepancy in decision making. According to variance of father attitude; the perceived social support from family, vigilance in decision making subsections are shown significant discrepancy.