Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi'ye göre dinî tecrübe
Religious experience according to Ahmet Hilmi of Filibe (plovdiv) son of a consul (Şehbenderzade)
Yazar: FATMA ASLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. TURAN KOÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmed Hilmi = Ahmed Hilmi ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Dini tecrübe = Religious experience

Özet:
Dinî tecrübe din felsefesinin temel problemlerinden biridir. Söz konusu tecrübe; genel anlamıyla, bireyin Kutsal ile karşılaşması sırasında yaşadığı tecrübenin adıdır. Dinî tecrübe tam olarak kelime ve kavramlarla ifade edilemez. Onun mahiyetini tam olarak anlayabilmek için, bizzat o tecrübeyi yaşamak gerekir.Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi'nin A'mâk-ı Hayal adlı romanı, kahramanının hayaller aracılığı ile yaşadığı dinî tecrübelerden oluşmaktadır. Dönemin Osmanlı aydınları tarafından sıkça tartışılan materyalizm ve pozitivizm akımları karşısında çıkış noktası arayan çevrelere, Vahdet-i Vücud görüşünü temel alarak hakikati ve Mutlak Varlık'ı anlatmaya gayret eden Ahmet Hilmi'nin A'mâk-ı Hayal adlı eseri, günümüzde de aynı şekilde hakikati ve Mutlak Varlık'ı idrak etmek isteyen kişilere yol gösterebilecek bir eserdir.Ahmet Hilmi'ye göre yaşanılan dinî tecrübe ile bireyin hayatı değişir ve yepyeni anlamlar kazanır. Birey iç huzura ve mutluluğa erişir. Roman kahramanını yaşadığı dinî tecrübeler neticesinde, ona mânâ âleminin kapıları açılmış ve hakikatin üzerindeki sır perdeleri kalkmıştır. Ancak bu süreç sancılıdır ve elbette zaman ister. Biz çalışmamızda ?Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi'ye göre Dinî tecrübe?yi çeşitli yönleriyle inceledik.Anahtar Kelimeler: Dinî tecrübe, Mürşid, Hayal, Estetik, Duyu Tecrübesi, Zühd Hayatı.

Abstract:
Religious experience is one of the fundemental problems of philosophy of religion. The issue in question is the name of the experience that the individual lives through during his meeting with the Divine. Religious experience cannot be properly expressed by words and concepts. One has to live through that experience by himself to fully understand its nature.The novel of Ahmet Hilmi of Filibe (Plovdiv) Son of a Consul (Şehbenderzade) called A?mak-ı Hayal (The Depths of Imagination) consists of religious experience lived through by its hero through imaginations. The work of Ahmet Hilmi, who tried to explain the truth and the Absolute Existence to the society who seek for point of solution against the movements of materialism and positivism which were often discussed by the Ottoman intellectuals of the era by grounding on the thought of Wahdat al-Wujud (Unity of Being), A?mak-ı Hayal (The Depths of Imagination) is a work that can guide people who want to comprehend the truth and the Absolute Existence the same way today, too.According to Ahmet Hilmi life of the individual changes and gains brand new meanings by the religious experience lived through. The individual reaches iner peace and happiness. Doors of the spiritual world open and the mystery over the truth unveils for the hero of the novel through the religious experience he lives through. But this process is painful, and it surely needs time. We studied the ?Religious Experience according to Ahmet Hilmi of Filibe (Plovdiv) Son of a Consul (Şehbenderzade)? from various points of view.Keywords: Religious experience, Guide, Imagination, Aesthetics, Experience of Sense, Ascetic Life