Biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevresel, toplumsal ve ekonomik kalkınmaya yönelik farkındalıkları
The differences of biology teacher candidates towards sustainable environmental, social and economic development
Yazar: AYSEL HAZIM ISMAEL ALKHALAF
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevresel, toplumsal ve ekonomik kalkınmaya yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama (Survey) modeli kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde gerçekleştirilmiş olup, çalışma grubunu Ankara'da bir devlet üniversitesinin Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile Atmaca, Kiray ve Pehlivan (2019) tarafından geliştirilen 5'li likert tipi, üç alt boyuttan oluşan "Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen verilerin analizinde Kolmogrov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri kullanılmış ve normal dağılım gösterip göstermediği belirlenmiştir. Veriler normal dağılım göstermediğinden Kruskal Wallis H Testi ve Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin sonucunda biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma genel farkındalık ve alt boyut farkındalık puanları, öğretmen adaylarının sınıf düzeyleri, kullandıkları yazılı ve görsel iletişim araçları türleri, okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik ders/eğitim alma durumları, sivil toplum kuruluşlarına üye olup olmamaları, ekolojik ayak izlerini hesaplayıp hesaplayamamaları, çevre içerikli ders alıp almama durumları açısından incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak, biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma genel farkındalık ve alt boyut farkındalık puanları, günlük yaşamlarında ihtiyaçlarını giderirken tasarruf yapmaya dikkat etme durumları açısından incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Buna ek olarak, biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma genel farkındalık puanları ile ekonomik ve çevresel alt boyutlar arasında akademik başarı düzeyi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamışken, biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma toplumsal alt boyut farkındalık puanları arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre öğretmen adaylarının hizmet aşamasında öğrencilerin sürdürülebilir kalkınma farkındalığına katkı sağlayabilmeleri açısından kendi farkındalıkları oldukça önemli görülmüştür. Öğretmen adaylarının eğitim sürecinde sürdürülebilir kalkınma ve alt boyutlarına ilişkin farkındalıklarının artırılması ve bu konularda yeterli bilgi düzeyine ulaştırılmalarının yaralı olacağı anlaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine the awareness levels of biology teacher candidates towards sustainable environmental, social and economic development. The screening (Survey) model, which is one of the quantitative research methods, was used in the research. The research was carried out in the fall semester of the 2023-2024 academic year, and the study group consists of 1st, 2nd, 3rd, and 4th grade students studying at the Biology Education Department of a state university in Ankara. The personal information form prepared by the researcher and the 5-point likert type developed by Atmaca, Kiray and Pehlivan (2019) "Sustainable Development Awareness Scale" consisting of three sub-dimensions were used as a data collection tool. The kolmogrov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were used to analyze the data obtained from the scale and it was determined whether it showed a normal distribution. As the data did not exhibit a normal distribution, the Kruskal Wallis H Test and Mann Whitney U Test were applied. As a result of the data obtained in the study, biology teacher candidates' sustainable development general awareness and sub-dimension awareness scores, their grade levels, the types of written and visual communication tools they use, their status of taking courses/training for out-of-school learning environments, whether they are members of non-governmental organizations, ecological as the participants were tested from point of view whether they calculated their footprints or not and whether they had environmental lessons, no statistically outstanding difference was found. But biology teacher candidates' sustainable development general awareness and sub-dimension awareness scores were examined in terms of their attention to savings while meeting their needs in their daily lives, a statistically significant difference was found. In addition, while there was no significant difference in the academic achievement level between the sustainable development general awareness scores of the biology teacher candidates and the economic and environmental sub-dimensions, it was determined that there was a significant difference between the sustainable development social sub-dimension awareness scores of the biology teacher candidates. According to these results, the self-awareness of teacher candidates was considered very important in terms of contributing to the students' awareness of sustainable development during the service phase. It has been understood that increasing the awareness of teacher candidates regarding sustainable development and its sub-dimensions during the education process and to ensure that they reach a sufficient level of knowledge in these areas would be beneficial.