Yeni tanı tip 2 diabetes mellituslu ve mikroalbuminürisi olan tip 2 diabetes mellituslu  hastalarda plazma koenzim q10 ve malondialdehit düzeylerinin ilişkisi
Relationship of plasma coenzyme q10 and malondialdehyde levels in patients with newly diagnosed type 2 diabetes mellitus and type 2 diabetes mellitus with microalbuminuria
Yazar: OSMAN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Koenzimler = Coenzymes ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışmada yeni tanı almış diabetes mellitus hastaları ile mikroalbüminüri gelişmiş diabetes mellituslu hastalarda plazma malondialdehit (MDA) ve koenzim q10 (KoQ10) düzeyleri belirlenerek; oksidatif stres belirteci ve iyi bir antioksidan olan bu parametrelerin hastalar arasında önemli bir farkın olup olmadığın incelenmesi ve plazma malondialdehit (MDA) ve koenzim q10 (KoQ10) düzeylerinin diyabetin komplikasyonlarından mikroalbuminüri için bir ön belirteç olup olmadığının araştırılması amaçlanılmıştır. Çalışma; Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'nun 30.03.2018 tarihli 2018.03.3.05.036 sayılı karar numarası ile İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma için yaş aralığı 20 ile 55 arasında sınırlı tutulmuştur. Çalışmaya toplamda 90 birey dahil edilmiştir. Bu bireyler merkezi hekim randevu sisteminden Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dâhiliye polikliğine gelen hastalardan ve hastane çalışanlarından seçilmiştir. Çalışma için 3 ana grup oluşturulmuştur. Her grup için 30 kişi olması sağlanmıştır. İlk grup ilk kez diyabet hastalığı tanısı alan bireylerden oluşturulmuştur. Tanı için ülkemizde kullanılan geçerliği olan kılavuzlar ve testler baz alınmıştır. İkinci grubumuz ise mikroalbüminüri gelişen diyabet hastalarından oluşturulmuştur. Gene tanı için ülkemizde kullanılan geçerliği olan kılavuzlar ve testler baz alınmıştır. Son grubumuz ise kontrol grubumuzdur. Bu grup için çalışmanın yapıldığı hastanede çalışan sağlıklı bireyler gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Bu 3 grup için MDA ve KoQ10 değerleri hesaplanılmıştır. 
İstatistiksel analizler için Number Cruncher Statistical System 2007 yazılım programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel metodlardan; ortalama, standart sapma, median, interquartil range değerlerine bakılmıştır. Değişkenlerin dağılımı için Shapiro – Wilk normallik testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında Tek yönlü varyans analizi, alt grup karşılaştırmalarında ise Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında Kruskal 
wallis testine bakılırken alt grup karşılaştırmalarında ise Dunn's çoklu karşılaştırma testine bakılmıştır. Ki-kare testi nitel verilerin karşılaştırılmasında kullanılmıştır. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkilerini belirlemede ise Pearson korelasyon testinden yararlanılmıştır. İstatiksel önemlilik ise p<0,05 düzeyinde bakılmıştır. Sonuç olarak baktığımızda yeni tanı tip 2 diyabetli hastalar ile mikroalbuminüri gelişmiş olan tip 2 diyabetli hastalar arasında KoQ10 ve MDA seviyeleri bakımından istatistiksel olarak önemli bir veri elde edilememiştir. Ancak tüm gruplarda KoQ10 ile açlık glukozu ve HbA1c seviyeleri arasında istatistiksel olarak negatif yönde istatistiksel olarak önemli bir korelasyon (sırasıyla r=-0,252 p=0,017 ve r=-0,259 p=0,014) olduğunu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda KoQ10 ile MDA ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde istatistiksel olarak önemli bir korelasyon (r=0,959 p=0,0001) olduğu gözlenmiştir.  

Anahtar kelimeler: Tip 2 Diyabet, Koenzim Q10, Malondialdehit, Mikroalbuminüri, Oksidatif Stres

Abstract:
In this study, plasma malondialdehyde (MDA) and coenzyme q10 (KoQ10) levels were determined in patients with newly diagnosed diabetes mellitus and diabetes mellitus with microalbuminuria; It is aimed to investigate whether these parameters, which are oxidative stress marker and good antioxidant, have a significant difference between patients and to investigate whether plasma malondialdehyde (MDA) and coenzyme q10 (KoQ10) levels are a predictor of microalbuminuria from complications of diabetes. Study; it was carried out in Istanbul Bağcılar Training and Research Hospital with the decision number of 2018.03.3.05.036 and dated 30.03.2018 of the Ethics Committee of Health Sciences University Istanbul Bağcılar Training and Research Hospital. The age range for the study was limited between 20 and 55. A total of 90 individuals were included in the study. These individuals were selected from patients and hospital staff who came to the Bağcılar Training and Research Hospital Internal Medicine polyclinic from the central physician appointment system. Three main groups were created for the study. 30 people were provided for each group. The first group was made up of individuals diagnosed with diabetes for the first time. For the diagnosis, valid guides and tests that were valid in our country were used. Our second group was composed of diabetic patients who developed microalbuminuria. Again, the guidelines and tests that were valid in our country were used for diagnosis. Our last group was our control group. Healthy individuals working in the hospital where the study was conducted for this group were determined on a voluntary basis. MDA and KoQ10 values were calculated for these 3 groups. The software program used for statistical analysis was Number Cruncher Statistical System 2007. Descriptive statistical methods; mean, standard deviation, median, interquartil range values were examined. Shapiro - Wilk normality test was used for the distribution of variables. While one-way analysis of variance was used for group comparisons of normally distributed variables, Tukey multiple comparison test was used for subgroup comparisons. While the 
Kruskal wallis test was used for intergroup comparisons of non-normally distributed variables, Dunn's multiple comparison test was used for subgroup comparisons. The chi-square test was used to compare qualitative data. Pearson correlation test was used to determine the relationships between variables. Statistical significance was measured at p <0.05 level.

As a result, statistically significant data could not be obtained in terms of  CoQ10 and MDA levels among patients with  type 2 diabetes new diagnosed  and patients with microalbuminuria developed. However, we found that in all groups, there is statistically negative correlation between KoQ10 and fasting glucose and HBA1c levels (r=-0.252 p=0.017 and r=-0.259 p=0.014 respectively). In addition, our study found that there was statistically positive correlation (r=0.959 p=0.0001) between KoQ10 and MDA averages.

Keywords: Type 2 Diabetes, Coenzyme Q10, Malondialdehyde, Microalbuminuria, Oxidative stress