Deneysel ekstrahepatik kolestazda soluble intercellular adhesion molecule-1 (sICAM-1) aktivitesi ve bu aktivite üzerine deksametazonun etkisi /
Yazar: SABAHATTİN DALGA
Danışman: DOÇ. DR. MÜFİDE NURAN AKÇAY
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Uzun süre devam eden tıkanma sarılığının karaciğerde parankimal hasara, renal yetmezliğe, sepsise ve pıhtılaşma bozukluğu gibi ciddi komplikasyonlara yol açtığı bilinmektedir. Tıkanma sarılığında ayırıcı tanıya gidilmesi ve operasyonun planlanması, bütün imkanlara rağmen çok kısa sürede olamamaktadır. Bu geçen sürede karaciğer dokusunun bu olumsuz etkiden korunması arzulanan bir durumdur. ICAM-1 çeşitli inflamatuar olaylarda inflamatuar hücrelerin endotel hücrelerine adezyonuna aracılık eder. slCAM-1, ICAM-1'in çözünebilen formudur. ICAM-1'in ekstrahepatik kolestazda oluşan parankimal harabiyetteki rolü gösterilmiştir. slCAM-1'in de inflamatuar karaciğer hastalıklanndaki rolü bilinmektedir. Ancak bugüne kadar ekstrahepatik kolestazda ICAM-1'in aktivitesini azaltarak karaciğer dokusunu korumaya yönelik yeterince çalışma yapılmamıştır. Biz bu çalışmada, deneysel olarak oluşturduğumuz ekstrahepatik kolestazda slCAM-1 aktivitesi ve bu aktivite üzerine deksametazonun etkisini araştırdık. Bu amaçla 30 adet tavşan 10'ar denekten oluşan Sham kontrol, kontrol ve çalışma grubuna ayrıldı. Sham kontrol, kontrol ve çalışma grubundaki tavşanlardan, laparotomiye tabi tutulmadan önce kan örnekleri alındı. Bazal serum total bilirubin ve direkt bilirubin düzeyleri ile ALP, GGT, ALT, AST ve sICAM aktiviteleri tesbit edildi. Sham kontrol grubundaki deneklere sadece laparotomi yapıldı. Çalışma ve kontrol grubundaki deneklerin koledoklan bağlandı. Çalışma grubundaki deneklere 10 gün boyunca günde tek doz 0,3 mg/kg deksametazon, kontrol grubundaki deneklere ise 10 gün boyunca günde tek doz 0,3 mg/kg plasebo (%0.9 NaCI) verildi. Her üç gruptaki denekler 10. günün sonunda relaparotomiye tabi tutuldu. Sham kontrol grubundaki deneklerde önemli bir intraabdominal bulguya rastlanmazken, kontrol ve çalışma gruplarındaki deneklerin ekstrahepatik safra yollarının ileri derecede dilate olduğu tespit edildi. Relaparotomi sonrası kan örnekleri v. cava inferiordan 3-4 cc olarak alındı. Operasyon öncesi slCAM-1 aktiviteleri sham kontrol grubunda 17.65±10.12 ng/ml, kontrol grubunda 11.8±2.39 ng/ml, çalışma grubunda 1 1.0±2.40 ng/ml olarak tesbit edildi. Ameliyat sonrası slCAM-1 aktiviteleri ise44 sham kontrol grubunda 16.05±10.51 ng/ml, kontrol grubunda 38.05±10.16 ng/ml, çalışma grubunda 29.1 ±7.46 ng/ml olarak tesbit edildi. Tüm deneklerin ameliyat öncesi slCAM-1 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Ayni şekilde tüm deneklerin ameliyat öncesi slCAM-1 değerleri ile sham kontrol grubundaki ameliyat sonrası sICAM- 1 değerleri arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0.05). Kontrol grubundaki ameliyat sonrası slCAM-1 değerleri, tüm gruplardaki ameliyat öncesi slCAM-1 değerlerinden çok anlamlı derecede yüksek olarak tespit edildi (p<0.01). Yine kontrol grubundaki ameliyat sonrası slCAM-1 değerleri sham kontrol grubunun ameliyat sonrası slCAM-1 değerlerinden çok anlamlı derecede yüksekti (p<0.01). Çalışma grubundaki ameliyat sonrası slCAM-1 değerleri, tüm gruplardaki ameliyat öncesi slCAM-1 değerlerinden anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Aynı şekilde çalışma grubunun ameliyat sonrası slCAM-1 değerleri, sham kontrol grubunun ameliyat sonrası slCAM-1 değerlerinden anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Çalışma grubundaki ameliyat sonrası slCAM-1 değerleri de kontrol grubundaki ameliyat sonrası slCAM-1 değerlerinden anlamlı derecede düşüktü (p<0.05). Çalışma grubundaki ameliyat sonrası bilirubin değerleri (total/direkt bilirubin:6.94±5.36/4.01±3.19), kontrol grubundaki ameliyat sonrası bilirubin değerlerinden (total/direkt bilirubin: 15.39±2.94/9.77±2.96) çok anlamlı derecede düşüktü (p<0.01 ). Sonuç olarak, ekstrahepatik kolestazda slCAM-1 aktivitesi artmaktadır. Bu aktivite artışı kortikosteroid kullanımı ile azaltılabilir. Buradan yola çıkarak ekstrahepatik kolestazlı hastalarda ameliyat zamanına kadar geçen sürede karaciğer hasarını azaltmak için kortikosteroid kullanımı uygun olabilir. Ancak bu konuda daha sağlıklı bilgi verebilmek için daha ayrıntılı çalışmalara gerek olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
It is known that the long-term obstructive jaundice is the cause of serious complications such as hepatic paranchimal damage, renal failure, sepsis and coagulation disorders. Despite all possibilities, it takes quite long to make a distinctive diagnosis of the obstructive jaundice and to plan the operation. It is of course desirable to protect the liver against such negative influences in this long period. ICAM-1 mediates the adhesion of inflammatory cells to the endotel cells in several inflammatory cases. slCAM-1 is the soluble form of ICAM-1. The role of ICAM-1 in paranchimal damage occuring at extrahepatic cholestasis has been shown. We also know the role of slCAM-1 in inflammatory liver diseases. Yet not enough studies have been carried out so far towards the protection of hepatic tissue by reducing the function of ICAM-1 in extrahepatic cholestasis. We, in this experimental study, searched the activity of slCAM-1 in extrahepatic cholestasis and then the influence of dexametasone on this activity. Thirty rabbits were divided into three groups, sham control, control and study groups, each containing 1 0 rabbits. Blood samples were obtained prior to laparotomy and the basal serum total bilirubin levels, ALP, GGT, ALT, AST and slCAM-1 activities have been determined. Only laparotomy was applied in sham control group, whereas the choledoc was ligated in control and study groups. A single dose of 0.3mg/kg dexametasone was given to the subjects in study group and a single dose of 0.3mg/kg plasebo (%0.9 NaCI ) to the ones in the control group for 10 days. The subjects in each group were all subjected to relaparotomy at the end of the 1 0 days' period. No intraabdominal finding was seen in the subjects in sham control group; but it was found out that the subjects in control and study groups had extremely dilated extrahepatic bile ducts. After relaparotomi blood samples were obtained from v. cava inferior as 3-4 cc. The mean pre-operatif slCAM-1 activity was 17.65±10.12 ng/ml in sham control group, 11.8±2.39 ng/ml in control group, 11.0+2.40 ng/ml in study group. The mean postoperative slCAM-1 activity was 16.05+10.51 ng/ml in46 sham control group, 38.05±10.16 ng/ml in control group, 29.1 ±7.46 ng/ml in study group. There was not any difference of statistical importance between the pre operative slCAM-1 values of all subjects (p>0.05). Similarly, there was no significant difference between pre-operative slCAM-1 values of all the subjects and post-operative slCAM-1 values in sham control group (p>0.05). Postoperative slCAM-1 values in control group were higher than pre-operative slCAM-1 values in control group (p<0.01). Also post-operative si CAM-1 values in control group were much higher than post-operative slCAM-1 values in sham control group (p<0.01). Postoperative slCAM-1 values in study group were much higher than pre-operative slCAM-1 values in all groups (p<0.05). Similarly, post-operative slCAM-1 values in study group were much higher than post-operative slCAM-1 values in sham control group (p<0.05). Post-operative slCAM-1 values in study group were much lower than post-operative slCAM-1 values in control group (p<0.05). Post-operative bilirubin values in study group (total/direct bilirubin: 6.94±5.36/4.01±3.19) were significantly lower than post operative bilirubin values in control group (total/direct bilirubin: 15.39±2.94/9.77±2.96) (p<0.01). As a result, slCAM-1 activity increases in extrahepatic cholestasis. Corticosteroids could diminish this activity. With this result in mind, it may be regarded that corticosteroids could be used in patients with extrahepatic cholestasis to reduce the preoperative hepatic injury. But further studies are needed in order to give better and healthier information about this subject.