İskenderun Körfezi'ndeki mavi yengeç (Callinectes sapidus RATHBUN, 1896)'in bazı biyolojik özellikleri
Aspects of the biology of blue crab (Callinectes sapidus RATHBUN, 1896)'in İskenderun Bay (Turkey)
Yazar: CANAN TÜRELİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ÜNAL ERDEM
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyolojik özellikler = Biological properties ; Mavi yengeç = Blue crab ; İskenderun Körfezi = İskenderun Bay

Özet:
İskenderun Körfez' indeki Mavi Yengeç (Callinectes sapidus RATHBUN, 1896)'in Bazı Biyolojik Özellikleri Canan TÜRELİ Çukurova üniversitesi fen bilimleri enstitüsü su ürünleri anabilim dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ünal ERDEM Yıl: 1999, Sayfa: 161 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Ünal ERDEM : Prof. Dr. Ercan SARIHAN : Prof. Dr. Ahmet KOCAT AŞ Bu çalışma ile İskenderun Körfez' inden 15 Eylül 1996 ile 15 Mayıs 1998 tarihleri arasında elde edilen örnekler incelenerek Atlantik kökenli Mavi Yengeç (Callinectes sapidus Rathbun, 1896)'in yaşam döngüsü (yumurtlama, larva oluşturma, kabuk değişimi), üreme biyolojisi (yumurta verimliliği, gonadosomatik indeks), morfometrik özellikleri, beslenme özellikleri, et analizleri (kuru ağırlık, protein, lipit ) gibi biyolojik özellikleri belirlenmiştir. Sonuçta İskenderun Körfez' indeki populasyonda %68.8 ile dişilerin baskın olduğu, ergin dişilerin ortalama 12.69+2.33 cm, erkeklerin 12.74+2.77 cm, juvenillerin ise 7.81+1.98 cm karapas genişliğinde oldukları saptanmıştır. Eşeysel olgunluğa dişilerin 6.05 cm, erkeklerin 4.48 cm karapas uzunluğunda ulaştıkları ve çiftleşmenin ilkbaharda Mart-Nisan aylarında vejetasyonla, tatlı suyun karıştığı sığ bölgelerde, yumurtlamanın Mart ile Eylül hatta Ekim ayına kadar yoğun olarak Yumurtalık Koy' unun 12-15 m derinliklerde gerçekleştiği, yumurta verimliliğinin ortalama 1.876.968+1.165.659 adet olduğu bulunmuştur. Yumurta açılımdan sonra 8 zoea larval evre geçirdikleri saptanmıştır. Yumurta açılımı Yumurtalık Koy' unun girişindeki 10-20 m derinliklerde gerçekleşmekte daha sonra hakim rüzgarlarla larvalar sığ vejetasyonlu bölgelere taşınmaktadır. Juvenil bireylere Mayıs ve Eylül aylarında rastlanmıştır. Yumurtalık Koy' unun toplam 118 km2 alanında toplam biyokütle 34.9291 kg, km2 başına ise 0.30 kg olarak hesaplanmıştır. Trol çekimlerinde av grupları içerisinde ilk sırayı Mavi Yengecin aldığı gözlenmiştir. Mavi Yengecin bivalviya, krustase, gastropod, balık ve bitkisel organizmalar üzerinden beslendikleri belirlenmiştir. Yengeç etinin protein oram yüksek (%21.96), lipit (%0.21) oram ise düşük olarak saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mavi Yengeç, Callinectes sapidus, Biyo-Ekolojik Özellikler, Üreme Biyolojisi, Et Analizleri

Abstract:
This study was conducted in İskenderun Bay and investigated the cycle ( ovulation, larval period, molt cycle), reproductive biology (fecundity, gonadosomatik index), morphometric aspects, feeding regine, meat analysis (dry weight, protein, lipit ) of Callinectes sapidus from 15 September 1996 to 15 May 1998, Which is originated from Atlantic ( Which is originating Atlantic). The population of mature females in İskenderun Bay were dominant to males (68.8 %) and the carapace of mature females and males were 12.69±2.33 and 12.74+2.77 cm in width, respectively. Whereas, juvenles were observed 7. 81 ±1.98 cm in carapace width. Sexual maturation of females and males was observed at 6.05 and 4.48 carapace length respectively. Mating behaviour was observed in spring from March to April in freshwater and shallow area which was rich in vegetation. Ovulation was detected which detected in Yumurtalık Bight (12-15 m depth) from September to October even until November. The Blue Crab was found to be a mean fecundity of 1.876.968±1. 165.654 and it was found out that after hatcing, larvae were passed through 8 zoeae stage. Hatching occured in 10-20 m depth in entire Yumurtalık Bight However, that were moved to the shallow, vegetation area by winds. Juvenils were first seen in sea between May and September. In Yumurtalık Bight total biomas was calculated as 34.9291 kg/118 km2 ( 0.30 kg/ km2 ). According to the catches which were performed by troll, the biggest number of groups was seen as Blue Crabs. The Blue Crabs was feeding on Bivalvia, Crustacea, Gasropoda, fish and phytoplantons, protein rate of crab meat was obteined as 21.96 %. Although lipit rate was found to be low 0.21%. Key Words: Blue Crab, Callinectes sapidus, Bio-Ecological Parameters, Reproductive Biology, Meat Analysis