Ötimik dönemdeki bipolar T bozukluk tanısı almış hastalarda bilişsel işlev kaybı ve silik nörolojik belirtilerin psikososyal işlevsellik üzerine etkisi
Cognitive impairments, neurological soft signs and psychosocial functioning in euthymic patients with bipolar I disorder
Yazar: TUBA BAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSA TOSUN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features

Özet:
Bipolar bozuklukta klinik iyilik dönemleri olarak tanımlanan ötimi döneminde 
hastalığa ait kalıntı belirtiler ve bilişsel işlev bozukluklarının devam ettiği saptanmıştır. 
Hastaların ötimi döneminde de toplumsal çevre ile uyum, mesleki başarılar elde etme, 
gündelik işlerini tek başına yapabilme gibi psikososyal işlevselliğin çeşitli alanlarında 
zorluklar yaşadığı tespit edilmiş ve bu zorlukların kalıntı belirtiler ve bilişsel işlev 
bozuklukları ile ilişkisi araştırılmaya başlanmıştır. Daha çok şizofreni çalışmalarının ilgi 
odağında olan silik nörolojik belirtilerin de psikososyal işlevsellik ile ilişkisi bipolar 
bozukluk tanılı hastalarda araştırılmıştır. Bizim çalışmamızın amacı ötimi dönemindeki 
bipolar I bozukluk tanılı hastalarda bilişsel işlev kaybı, silik nörolojik belirti varlığı ve 
psikososyal işlevsellik düzeylerini değerlendirmek ve bu hastalarda işlevsellik 
düzeylerini etkileyen faktörleri araştırmaktır. 
Araştırmamız bipolar I bozukluk tanısı alan ötimi dönemindeki hastalar (n= 60) 
ve sağlıklı kişiler (n= 41) üzerinde yürütüldü. İncelemede bilişsel işlevleri 
değerlendirmek için nöropsikolojik test bataryası, silik nörolojik belirtileri 
değerlendirmek için Nörolojik Değerlendirme Ölçeği, Kısa İşlevsellik Değerlendirme 
Ölçeği, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) ve Young Mani 
Derecelendirme Ölçeği kullanıldı. 
Araştırmamızın sonucunda, bipolar I bozukluk tanısı alan ötimi dönemindeki 
hasta grubunda sözel bellek bozuklukları, silik nörolojik belirtiler ve işlevsellikte 
bozulma kontrol grubuna göre daha fazla bulundu. Silik nörolojik belirtiler ve bilişsel 
işlev bozuklukları arasındaki anlamlı ilişki şizofreni etyopatogenezinde rol alan ve 
bipolar bozuklukta da var olduğu düşünülen fronto-limbik ve fronto-subkortikal 
yolaklarda etkilenme olduğu görüşünü destekler nitelikteydi. Ayrıca sözel bellek 
bozuklukları, silik nörolojik belirtiler toplam puanı ve HAM-D puanları ile işlevsellik 
düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptandı. İleri analizlerde işlevselliği öngören en 
önemli faktörlerin depresif belirtiler (tüm hastalarda HAM-D puanı < 8 altında olmasına 
rağmen) ve sözel öğrenme puanı olduğu saptandı. Hastalık dönemleri sonrasında eski 
işlevsellik düzeylerine geri dönemeyen bu hastalarda tedavi planlanırken klinik iyileşme 
yanında psikososyal işlevsellik düzeylerinin de iyileştirilmesi hedeflenmeli; işlevsellik 
düzeyinde bozulma ile en çok ilişkili olan kalıntı depresif belirtiler ve bilişsel işlev 
bozuklukları uygun farmakolojik ve psikoterapötik yöntemler kullanılarak düzeltilmeye 
çalışılmalıdır.

Abstract:
Cognitive impairments and residual symptoms are observed even in euthymic 
periods, defined as the "wellness states" of bipolar disorder. Patients in euthymic states 
are observed having difficulties in psychosocial functioning like social adaptation, 
occupational performance, performing daily activities, and the relation between these 
functional difficulties and cognitive impairments and residual symptoms is started to be 
researched. Besides, neurological soft signs (NSS) that are mainly investigated in 
schizophrenia researchs, are tend to be investigated in bipolar disorder as NSS seems to 
be related to impairment of psychosocial functioning. The aim of this research is, 
evaluating the presence of cognitive impairment, NSS and level of psychosocial 
functioning in euthymic bipolar patients and defining the factors that effect the level of 
functioning in these patients. 
This research was performed in euthymic bipolar I patients(n=60) and healthy 
controls (n=41). Neuropsychologic test battery to assess the cognitive performance, 
neurological evaluation scale to assess the NSS, Functioning Assessment Short Test, 
Hamilton Depression Evaluating Scale (HAM-D) and Young Mania Rating Scale were 
used in this research. 
Verbal memory impairments, NSS and functional impairment were found to be 
more than healthy controls in euthymic patients with bipolar I disorder. The meaningful 
relationship between NSS and cognitive impairment points that, as defined in 
ethiopathogenesis in schizophrenia, impaired fronto-limbic and fronto-subcortical 
pathways are involved in bipolar disorder. Also, there was a meaningful relationship 
between verbal memory impairments, NSS total score and HAM-D scores and 
psychosocial functioning. In the regression analysis, depressive symptoms (despite the 
HAM-D scores are under 8 in all patients) and verbal learning measures were identified 
as significant potential predictors of functioning. In these patients who are not able to 
return to the level of functioning which they have before the disease even in the 
euthymic state, aiming functional recovery is so important in the treatment plan. 
Residual depressive symptoms and cognitive impairments are the most related factors 
with functioning and should be treated by pharmalogical and psychological 
interventions.