Pandemi döneminde annelerin ebeveyn sağlık inanç tutumları ile koronavirüs anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between parent health beliefs and coronavirus anxiety levels of mothers during the pandemic
Yazar: EMİNE CESUR RÜSTEMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Amaç: Bu araştırma, COVID-19 pandemi sürecinde annelerin ebeveyn sağlık inanç tutumları ile koronavirüs anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkininin belirlenmesi amacıyla 20 Ağustos 2020- 20 Şubat 2021 tarihleri arasında kesitsel tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. 
Yöntem: Araştırmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden ve eksiksiz tamamlayan 597 anne oluşturmuştur. Veriler tanıtıcı soru formu, Ebeveyn Sağlık İnanç Ölçeği (ESİÖ) ve Koronavirüs Anksiyete Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirmesinde sayı-yüzde hesaplamaları, ortalama, standart sapma, bağımsız t testi ve ANOVA, Spearman Korelasyon ve Lineer regresyon testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada annelerin %49,7'si 30-38 yaş aralığında, %61,1'i üniversite mezunu ve %50,9'u çalışmaktadır. Annelerin ESİÖ toplam puan ortalaması ise 69,62±8,33 ve Koronavirüs Anksiyete Ölçeği toplam puan ortalaması ise 8,14±4,16 olarak saptanmıştır. Katılımcıların aile tipi, ailede COVID-19 geçiren birinin olması, çocuğunu kalabalık ortamlarda bulundurma durumu ve eğitimine ilişkin endişe duyma durumları ile ESİÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur (p<0,05). Annelerin aile tipi, sosyoekonomik durum, ailede COVID-19 geçiren birinin olması ve çocuğun eğitimine ilişkin endişe duyma değişkenleri ile koronavirüs anksiyete düzeyleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Annelerin yaşı, öğrenim durumu, çalışma durumu, çocuk sayısı, kronik hastalık varlığı, çocukta/çocuklarda kronik hastalık olma durumu ile Koronavirüs anksiyete düzeyleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamsızdır (p>0,05). Annelerin Koronavirüs Anksiyete Ölçeği puanı ile ESİÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır (p<0,05). 
Sonuç: Ebeveyn sağlık inanç düzeyi yüksek olan annelerin Koronavirüs anksiyete düzeyleri de yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Aim: This research during the COVID-19 pandemic was carried out as a descriptive and cross-sectional study between 20 August 2020-20 February 2021 for the purpose of determination the relationship between parent health belief and coronavirus anxiety levels of mothers.
Methods: The sample of the study consisted of 597 individuals who accepted to participate in the study. The data were obtained with an introductory questionnaire, the Parental Health Belief Scale (PHBS), and the Coronavirus Anxiety Scale. Number-percentage calculations, mean, standard deviation, independent t test and ANOVA, Spearman Correlation and Linear regression tests were used in the evaluation of the data.
Results: In the study, %49,7 of the mothers were between the age of 30-38. %61,1 of the mothers graduated from university and %50,9 of them working. The total mean score of the mothers on the PHBS was 69.62±8.33 and the mean score of the Coronavirus Anxiety Scale was determined as 8.14±4.16. A statistical difference was found between the participants' family type, having a person with COVID-19 in the family, the situation of keeping their child in crowded environments, and their anxiety about their education and their PHBS score (p<0,05). The relationship between the variables of mothers' family type, socio-economic status, having someone with COVID-19 in the family and worrying about the education of the child and the coronavirus anxiety levels were found to be statistically significant (p<0,05). The relationship between mothers' age, education status, employment status, number of children, presence of chronic disease, chronic disease in child/children and coronavirus anxiety levels is statistically insignificant (p>0,05). There is a statistically significant difference between the mothers' Coronavirus Anxiety Scale scores and the PHBS score (p<0,05).
Conclusion: Mothers with high parental health belief levels were also found to have high coronavirus anxiety levels.