Konukevi deneyimi olan Suriyeli kadınların sosyal hizmet ihtiyaçlarının değerlendirilmesi: Ankara örneği
The evaluation of the social work needs of Syrian women with shelter experience: An Ankara example
Yazar: HATEM DERYA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ELİF GÖKÇEARSLAN ÇİFCİ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Ankara = Ankara ; Kadın konuk evleri = Women’s shelters ; Kadınlar = Women ; Sosyal hizmetler = Social services ; Suriyeliler = Syrians ; İhtiyaçlar = Needs

Özet:
Konukevi Deneyimi Olan Suriyeli Kadınların Sosyal Hizmet İhtiyaçlarının Değerlendirilmesi: Ankara Örneği.
Bu araştırma, zorunlu olarak Suriye'den Türkiye'ye göç etmiş, Ankara'da yaşayan, Ankara'da bir sivil toplum kuruluşundan hizmet almış, sığınmaevi deneyimi olan Geçici Koruma altındaki Suriyeli kadınların sosyal hizmet ihtiyaçlarının toplumsal cinsiyet perspektifi ile belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi kullanılarak 12 kadın ile derinlemesine görüşmeler, kadınların belirledikleri tarihler ve saatlerde  2021 yılı Kasım ve Aralık aylarında gerçekleştirilmiştir. 
Suriye'de sığınmaevlerinin olmaması ve kadınların bu hizmetle Türkiye'de karşılaşmış ve hizmetten faydalanmış olmalarının kendi özgürleşme süreçlerine katkı sunup sunmadığı anlaşılmaya çalışılmış, bazı kadınlar için önemli kazanımlar edinildiği anlaşılmıştır.
Araştırma bulgularına bakıldığında kadınların Suriye'de büyüdükleri şehirlerin, kent kır ayrımının, eğitim seviyelerinin, kök aile etkisinin maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin derecelerinde önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Bu kapsamda Şam'dan gelen kadınlara göre Halep'ten gelen kadınların çocukluklarından itibaren eşitsizliğin daha ağır formlarını deneyimledikleri görülmüştür.
Ayrımcılığın bir formu olarak toplumsal cinsiyete dayalın şiddetin derecesi de şehirler arasında farklılık gösterebilmiştir. Kadınların kök ailesinin şiddet deneyimini artıran ya da azaltan etkileri olduğu gözlemlenmiştir. 
Kadınların şiddet deneyimlerinin evliliklerinin ilk döneminde başladığı gözlemlenmiştir. Bazı kadınların evlendikleri kişilerin ailelerinden de şiddet gördükleri anlatılar arasında yer almaktadır. Kadınların bir kısmının Suriye'de şiddete maruz kaldığında kök ailesinden destek aldığı, bazı kadınların ise kimseden destek alamadığı görülmüştür. Savaşın şiddet deneyimini artıran bir faktör olduğu, şiddet uygulayan erkeklerin bazı durumlarda kök aileden çekindiği için şiddet uygulamadığı, savaşla beraber kadınların ailelerine erişimlerinin zorlaşmasıyla maruz kaldıkları şiddetin arttığı görülmüştür.
Türkiye'ye göçle beraber sorun alanlarının arttığı, erkeklerin kurdukları tahakküm ilişkisiyle kadınlara daha fazla şiddet uyguladıkları, kadınların şiddetin ağır formlarına maruz kaldıkları gözlemlenmiştir. Suriye'de kök ailesinden ancak çocuklarını eşine bırakırsa destek alabilecek kadınlar, çocuklarından ayrılmak zorunda kalmadan sığınmaevine yerleşebilmişlerdir.
Kadınlar sığınmaevindeki kuralları baskıcı bulsalar da kadınların anlamlı bir çoğunluğu sığınmaevinden ayrıldıktan sonra bağımsız yaşama geçmişlerdir. Bu kapsamda sığınmaevi birçok kadın için şiddet deneyimini sonlandıran, kendi özgürleşme sürecine katkı sunan bir durak olmuştur. Kadınların sığınmaevine dair değerlendirmelerinde, sosyo-ekonomik durumları, çocuklarının beklentileri ve bireysel faktörler önemli etkenler olmuştur. Sığınmaevinden ayrılmalarında ise kendi kararları ve kök ailelerinin etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Kadınların ayrılma süreçlerinin ardından  sivil toplum kuruluşlarından destek aldıkları bu bağlamda, sivil toplum kuruluşlarının kadınların psiko-sosyal ve maddi konularda desteklenmesinde önemli katkıları olduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Sığınmaevi, Sosyal Hizmet, Suriyeli Kadın, Zorunlu Göç

Abstract:
The Evaluation of the Social Work Needs of Syrian Women with Shelter Experience: An Ankara Example.
This study was conducted to identify the social work needs of Syrian women under Temporary Protection who are forced to migrate to Turkey from Syria, live in Ankara, have received counsellings from a non-governmental organization in Ankara, and have previous women's shelter experience.
For that purpose, the qualitative in-depth interview method was used with 12 women on the dates and times they designated in November and December of 2021.
It has been questioned whether the fact that there is no shelter in Syria and the women first experiencing and benefitting from this kind of service in Turkey contributed to their self-liberation processes and it was understood that some women have made significant gains from it.
Looking at the results of the research, the Syrian cities in which the women grew, the urban-rural distinction, level of education, and the effects of their root families were observed to be significant decisive factors in the degree of gender inequality they have been exposed to. In this context, it was also seen that the women from Aleppo have experienced graver forms of inequality since their childhood compared to their counterparts from Damascus.
The degree of gender-based violence as a form of discrimination also differed between cities. The observations show that the root family of women had increasing or decreasing effects on the experiences of violence.
It was observed that the violence women experienced started in the first period of their marriages. The narratives included examples of women who were also exposed to violence from the family of whom they were married too. Some of the women received support from their root families when they were exposed to violence in Syria, while others could not get any support from anyone. It was also observed that the war is an augmenting factor for the experience of violence, since with war the women were exposed to more violence as their reach to their families became more difficult.
It was observed that with the immigration to Turkey, the area of problems has increased. Men perpetrated more violence through their dominating relationship with women, and the women were exposed to severe forms of violence. The women who were only able to get support as long as they leave their children to their root family in Syria have been able to settle into a shelter without having to compromise in this way.
Although the women found the rules in the shelters oppressive, a significant majority of them moved to an independent life following their departure from the shelters. In this context, the women's shelter was, for many women, a place that halts the experience of violence and a stop that contributes to the self-liberation process. Their socio-economic status, the expectations of their children and individual factors were important elements in the assessments of women towards the shelter. As for their departure from the shelter, their own decisions and the impact of their root families were seen to be influential. It was observed that the women got support from non-governmental organizations after their separation phase, and these organizations made major contributions toward supporting the women with their psycho-social and financial matters.
Keywords: Forced Migration, Social Work, Syrian Woman, Women's Shelter,