Tülin Kozikoğlu'nun kitaplarının erken çocuklukta yaratıcı düşünme becerilerini desteklemesi bağlamında incelenmesi
An analysis of Tülin Kozikoğlu's books in context of supporting creative thinking skills in early childhood
Yazar: SEDA ÇAĞRICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜHAL GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Gelişen teknoloji, değişen dünya şartlarıyla birlikte insanların ihtiyaçları değişmiş, bu şartlara uyum sağlayabilmek, güncel olanı yakalayabilmek için eğitim program ve felsefeleri de değişmiştir. İletişimin fazlaca önem kazandığı yeni dünya düzeninde, insanların ihtiyacını karşılayabilecek dil ve düşünme becerileri daha öncelikli hale gelmiştir. Bu sebeple erken çocukluktan itibaren yaratıcı düşünme, analitik düşünme, yansıtıcı düşünme ve eleştirel düşünme gibi çok sayıda düşünme becerisi çok önemli beceriler arasında yer almakta ve hepsinin geliştirilmesine çalışılmaktadır. Bu amaca hizmet eden alanlardan biri de erken çocukluk dönemi çocuk kitaplarıdır. Erken çocukluk dönemi çocuğun eğitim hayatına hazırlandığı bir kuluçka dönemi sayılabilir. Dil ve düşünme becerilerinin gelişiminin en yoğun olduğu bu dönemde, edebi metinler önemli bir role sahiptir. Erken çocukluk dönemi, hayat boyu ve özellikle kişiliğin oluşumunda önemli bir paya sahip olduğu için, bu dönem çocuğuna yönelik edebi metinlerin önemi daha da artmaktadır. Bu çalışmada da modern çağın önde gelen çocuk edebiyatı yazarlarından Tülin Kozikoğlu'nun kitaplarının erken çocuklukta yaratıcı düşünme becerilerini desteklemesi bağlamında incelenmesi başat amaç olmuştur. Çalışma materyalleri olarak Tülin Kozikoğlu'nun 2021 yılına kadar yayımlanmış yirmi yedi eseri incelenmiştir. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada doküman analizi veri toplama yöntemi kullanılmıştır.  Verileri sınıflandırmak üzere araştırmanın kaynak birimleri ve bağlam birimleri saptanmış ve birimler doğrultusunda kategoriler belirlenerek 'resimli öykü kitaplarında yaratıcı düşünme becerilerini belirlemeye yönelik kontrol listesi' oluşturulmuştur.  Kontrol listesine göre öykü kitapları başlıkları açısından, kapak ve cilt özellikleri açısından, çizimleri açısından ve metinleri açısından ayrı ayrı yaratıcı düşünme becerilerini desteklemeye yönelik değerlendirilmiş, elde edilen veriler betimlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Tülin Kozikoğlu'nun eserlerinin yaratıcı düşünme becerilerine uygun özellikler barındırdığı saptanmıştır. Tülin Kozikoğlu'nun kitaplarındaki başlık, kapak, resim ve metinlerin; duygusal dışavurum, fantastik unsurlar, hayal gücü zenginliği ve renkliliği, ön ve arka kapak bütünlüğü, alışılmamış görselleştirme, sınırları uzatma ve geçme, hareket veya faaliyet, sınırları uzatma ve geçme, alışılmamış işitselleştirme açısından yaratıcılığı destekleyen unsurlar taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the developing technology and changing world conditions, people's needs have changed, and educational programs and philosophies have also changed in order to adapt to these conditions and to catch up with what is current. In the new world order, where communication has gained a lot of importance, language and thinking skills that can meet the needs of people have become more prioritized. For this reason, many thinking skills such as creative thinking, analytical thinking, reflective thinking and critical thinking are among the most important skills and all of them are tried to be developed. One of the areas that serve this purpose is early childhood children's books. Early childhood can be considered an incubation period in which children are prepared for their educational life. In this period, illustrated children's books are interesting for children. Literary texts play an important role in this period when the development of language and thinking skills is most intense. Since the early childhood period has an important role in the formation of personality, the importance of literary texts addressed to children of this period increases even more. In this study, the main purpose was to examine the books of Tülin Kozikoğlu, one of the leading children's literature writers of the modern age, in the context of supporting creative thinking skills in early childhood. In this qualitative study, document analysis data collection method was used. Twenty-seven works of Tulin Kozikoğlu published until 2021 were examined as study materials. The study started with a literature review and sources related to early childhood, creativity, creative thinking skills and children's literature were reviewed. A checklist of creative thinking skills was prepared, and the objects of study were tried to be described in terms of including these criteria. As a result of the study, it was determined that Tülin Kozikoğlu's works have features suitable for creative thinking skills. It was concluded that the objects of study support creative thinking skills.