Akut romatizmal ateş tanısı ile salisilat tedavi alan hastalarda hepatotoksisitenin akut faz reaktanları ve hematolojik parametreler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of hepatotoxicity with acute phase reactants and hematological parameters in patients receiving acetylsalicylic acid therapy with the diagnosis of acute rheumatic fever
Yazar: MEHMET ÖRENLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK UTKU GÜLLÜ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Aspirin = Aspirin ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Romatizmal ateş = Rheumatic fever ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Salisilatlar = Salicylates ; Toksisite = Toxicity ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio

Özet:
Amaç: Çalışmada, Akut romatizmal ateş (ARA) tanısı alan hastalarda, asetil salisilik asit kullanımına bağlı hepatotoksisitenin bir inflamasyon belirteci olan akut faz reaktanları ve beyaz küre sayısıyla ilişkisini ortaya koyma ve analiz edebilmek için hastaların retrospektif olarak demografik veriler, ek hastalık, kardit derecesi, eklem bulguları, crp, sedimantasyon, ASO, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerin taranması amaçlandı.
Materyal ve Metod: Çalışmamızda Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji Ünitesi'nde ARA tanısı konulan vakaların dosyaları retrospektif olarak gözden geçirildi. ARA tanısı 2015 Modifiye Jones Kriterlerine göre konuldu. ARA tanısı konan tüm hastaların; demografik verileri, laboratuvar bulguları, ekokardiyografi bulguları kaydedildi. Laboratuvar bulgularının ortalama ve standart sapma değerleri hesaplandı. Karaciğer enzimleri yükselen hastalar ile karaciğer enzim yüksekliği olmayan hastaların verileri kıyaslandı. Çalışmaya 39 hasta dahil edildi. Birden fazla ARA atağı geçiren hastaların atak sırasında asetil salisilik asit verilmekte olan her bir atağı ayrı ayrı değerlendirmeye alındı. Böylece 39 hasta ile 44 atak çalışmaya dahil edilmiş oldu.
Bulgular: Çalışma kapsamına alınmış olan hastaların 15' i erkek, 24' ü kız idi. Transaminaz yüksekliği olan hasta oranı %66 olarak saptandı. Transaminaz yüksekliği olan hastaların 11. ve 14.günde ALT ve AST değeri transaminaz yüksekliği
iv
olmayanlara göre istatiksel olarak anlamlı fark saptadık. Transaminaz yüksekliği olan hastaların olmayanlara göre tedavi öncesi WBC, CRP, NLO, PLO değerlerini istatiksel olarak daha düşük tespit ettik. Hastaların geliş laboratuvar verilerine göre asetil salisilik asit kullanımı sonrası transaminaz yüksekliğini öngörecek ilaç kesme noktalarını belirlemek için ROC eğri analizi yaptık. Buna göre WBC ≤13115/uL ise transaminaz yüksekliği gelişmesini %46,7 duyarlılık %86,2 özgüllük ile öngördüğünü gösterdik (p=0.036). CRP <77,25 mg/dL ise transaminaz yüksekliği gelişmesini %80 duyarlılık %69 özgüllük ile öngördüğünü gösterdik (p=0,026). Nötrofil <6080/uL ise duyarlılık %86 özgüllük %58 öngördüğünü gösterdik(p=0,007). Nötrofil lenfosit oranı (NLO) transaminaz yüksekliği gelişmesini %86 duyarlılık %58 özgüllük öngördüğünü gösterdik(p=0,039). Asetil salisilik asit kullanan hastaların tedavi öncesi laboratuvar verilerine göre transaminaz yüksekliği gelişmesi için risk analizi yaptığımızda WBC değeri eğer ≤13115/uL ise transaminaz yüksekliği gelişme riskinin yaklaşık 5,5 kat daha fazla arttığını gösterdik (p=0.023). CRP değeri eğer <77,25 mg/dL ise transaminaz yüksekliği gelişme riskinin yaklaşık 9 kat fazla arttığını gösterdik (p=0,004). Nötrofil değeri eğer <6080 ise risk yaklaşık 9 kat artırdığını gösterdik (p=0,009). Nötrofil lenfosit oranı (NLO) değeri <2,6 ise riskin yaklaşık 9 kat arttırdığını gösterdik (p=0,009).
Sonuç: Akut romatizmal ateşli hastalarda asetil salisilik asite bağlı hepatotoksisite sıklığı yüksektir. Klinik bulgu olmasa bile belirli aralıklarla karaciğer enzimleri değerlendirilmelidir. Asetil salisilik asit kullanımına bağlı hepatotoksisite gelişen hastalarda asetil salisilik asit dozunun azaltılması veya başka bir antienflamatuar tedavi verilmesi sonucunda hepatotoksisite düzelebilmektedir. Asetil salisilik asit vücutta albümine bağlanarak taşınır. Hepatotoksisite daha çok serbest asetil salisilik asit tarafından olduğu düşünülmektedir. Asetil salisilik asit kullanımına bağlı hepatotoksisite akut faz reaktanları ve beyaz küre sayısıyla negatif ilişkisi olduğu görüldü. Bu konuda daha fazla çalışma yapılarak desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Aim: We aimed to evaluate demographic data, comorbidity, carditis degree, and joint findings, CRP, sedimentation, ASO, hematological and biochemical parameters retrospectively in patients diagnosed with acute rheumatic fever (ARF) in order to reveal and analyze the relationship between acetylsalicylic acid use-induced hepatotoxicity with acute phase reactants and white blood cell count.
Materials and Methods: In the present study we reviewed retrospectively the data of patients diagnosed with ARF in Kahramanmaraş Sütçü İmam University Medical Faculty Pediatric Cardiology. The diagnosis of ARF was made according to the 2015 Modified Jones Criteria. Demographic data, laboratory and echocardiographic findings of patients were recorded. The mean and standard deviation values of the laboratory findings were calculated. The data of patients with elevated liver enzymes and those of without were compared. 39 patients were included in the study. Each attack of patients was evaluated separately, whom had more than one attack and acetylsalicylic acid was given during the attack. Thus, 39 patients and 44 attacks were included in the study. Results: The patients included in the study, 15 were male and 24 were female. The rate of patients with elevated transaminase levels was 65%. We found a statistically significant difference in the ALT and AST values of the patients with elevated transaminase levels on the 11th and 14th days compared to those without. Pre-treatment WBC, CRP, NLR, PLR values were lower in patients with elevated transaminase levels than those without. We performed ROC curve analysis to determine the drug cut-off
vi
points to predict transaminase elevation after acetylsalicylic acid use, according to the laboratory data of the patients at hospital admission. Accordingly, we showed that if WBC is ≤13115/uL, it predicts the development of transaminase elevation with 46.7% sensitivity and 86.2% specificity (p=0.036). Also, if CRP is <77,25 mg/dL, it predicts the development of elevated transaminases with 80% sensitivity and 69% specificity (p=0.026). We showed that neutrophil-lymphocyte ratio (NLR) predicts increased transaminase levels with 86% sensitivity and 58% specificity (p=0.039). When we performed a risk analysis for the development of transaminase elevation according to pre-treatment laboratory data of patients using acetylsalicylic acid, we showed that if the WBC value is ≤13115/uL, the risk of developing elevated transaminases increases approximately 5.5 times (p=0.023); if the CRP value is <77.25 mg/dL , approximately 9 times (p=0.004); if the neutrophil value is <6080, approximately 9 times (p=0.009) and if the neutrophil lymphocyte ratio (NLR) value is <2.6, the risk increases approximately 9 times (p=0.009).
Conclusion: Acetylsalicylic acid-induced hepatotoxicity is common in patients with acute rheumatic fever. Even in the absence of clinical findings, liver enzymes should be evaluated at regular intervals. In patients who develop hepatotoxicity due to the use of acetylsalicylic acid, hepatotoxicity may improve by reducing the dose of acetylsalicylic acid or giving another anti-inflammatory treatment. Acetyl salicylic acid is transported in the body via binding to albumin. Hepatotoxicity is thought to be mostly caused by free acetylsalicylic acid. Hepatotoxicity due to the use of acetylsalicylic acid was found to be negatively correlated with acute phase reactants and white blood cell count. More studies are needed in this issue to support our data.