Biçimbilim ve sözdizim açısından Etrüsk dili
Etruscan language in terms of morphology and syntax
Yazar: MUSTAFA SOLMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA SARICA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZETEtrüskler kendilerine ?Rasena? demelerine rağmen Etrüsk kelimesi; İtalya, ortaAvrupa, Mısır ve Yunan kaynakları dahil bütün kaynaklarda ağırlıklı olarak Tur veya Tür kökkelimesinin çeşitlemesi olarak görülür.Etrüskler M.Ö XIII yüzyıldan itibaren İtalya'ya gelmeye başlarlar ve ilk olarakToskana bölgesine yerleşirler. İlk şehir devletleri yaklaşık olarak M.Ö 9. yüzyılda kurulur.Onlar; güçlü, bağımsız kent devletlerinin, gevşek birliğinden oluşmuş çok merkezli bir devletdüzenine sahipti. Devlet başkanı, rahip olan ve Lucumo denen kent yöneticilerinden seçilirdi.Etrüskler, üstün bir uygarlığa sahip olarak geldikleri İtalya'ya uzun bir süre hakimolurlar. Hayatın her alanında başarılar gösterip, bölgeyi imar eder ve üstünlüklerini kabulettirirler.Etrüskler aynı zamanda denizci bir kavim idi. Akdenizin her köşesini dolaşmışlarİtalya'dan ayrı olarak küçük bir kısmı da Mısır'da yerleşmiştir.Etrüskler, tıp ve dişçilikte zirveye ulaşmışlardı. Onlar; telkari gümüş işlemeciliği vegemicilikten mermere, kaliteli silah yapımından bronz eşya yapımına kadar hünerlerinisanatın her alanında göstermişlerdi. Çevrelerinde bulunan bakır, demir ve mermer gibi hertürlü madeni işleyip kullanmışlardır.Etrüskler mimaride başarılı örnekler vermişlerdir. Geniş yollar açmış, çarşılar kurmuş,kentlerin çevresini sur ile çevirmişlerdi. Daha o dönemde atık su altyapı düzeninikurmuşlardır.Etrüskler, aynı zamanda tarım ve hayvancılıkta da ileri gitmişlerdi. Etrüryanınkuzeyini tarım ürünleri deposu haline getirmişlerdi.Etrüsklerin; hem alfabe hem de, başta ekonomi olmak üzere değişik alanlardakullanmak için rakamları ve hesap sistemi vardı.Etrüskçede bir olayı anlatmak için birden çok işaret kullanılabilir ve aynı işaret birdençok olayı anlatabilir.Etrüsk alfabesinde 26 harf vardır. Varlığını günümüze kadar sürdürememiş ama, Latinalfabesinin doğuşuna neden olmuştur. Etrüsk yazısı sağdan sola doğru yazılırdı.Sözcüklerin türetilmesine, eklere ve cümle kuruluşuna bakıldığında Etrüsk dilininbölgeye yabancı ve Türk dili gibi sondan eklemeli (agglutinante) bir Altay dili olduğugörülür. Etrüskçe belgeler genellikle mezarlardaki yazılardan elde edilmiştir.

Abstract:
SUMMARYThough the Etruscans name themselves as ?Rasena?, the term Etruscan is mostly seenas the varied forms of Tur or Tür in all resources including Italian, Middle Europan, Egyptianand Greek resources.Etruscans began to move to Italy from XIII. century B.C onward and settled inTuscany region for he first time. The first city states were established about IX. century B.C.They owned a state order composed of powerful, independent city states loose unity. Thepresident of the country was elected from among the city governors who were priests andcalled Lucumo.For a long time they dominated Italy where they had come to having a prominentcivilisation. They showed great success in every field, restored the region and proved theirsuperiority.Etruscans were also seamen. They visited every part of Mediterranean and apart fromItaly a small part settled in Egypt.Etruscans reached the top in medicine and dentistry. They showed their skill in almostall art from the work of (telkâri) silvery and shipyard to marble, from producing arms of goodquality to bronze goods. They processed and used every kind of metal around them such asiron and marble.Etruscans gave successful samples in architecture. They constructed broad ways,bazaars and surrounded the cities with walls. They established sewage system substructureeven then.They advenced in both agriculture and husbandry. They turned the north of Etruriainto the store of agricultural products.Etruscans had numeric and accomting system in order to use in bath alphabet and invarious fields, notably in economy.More than one sign can be used in narrating an event and the same sign can meanmore than one event.There are 26 letters in Etruscans alphabet. It hasn?t been able to survive but helpedLatin emerge. Etruscan writing was from right to left direction.Considering the derivations of words, suffixes and word order, it seems that thelanguage is alien to the region and that it is an (agglutinante) Altay language. Etruscandocuments were mostly achieved from the manuscript in the graves.