İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi örneğinde el yazması eserlerin restorasyonu
The Restoration of manuscripts in the library of Süleymaniye in İstanbul
Yazar: TÜLİN ADANIR
Danışman: DOÇ. İSMAİL ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Restorasyon = Restoration ; Süleymaniye Kütüphanesi = Süleymaniye Library ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
EK 6 ÖZET Süleymaniye Kütüphanesi Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Süleymaniye Camimin doğu tarafındaki Evvel ve Sani Medreseleri ile Sıbyan Mektebi olarak yapılmış binalarda bulunmaktadır. Mimar Sinan'ın eserleri arasında bulunan bu külliyenin yapımına 1549 yılında başlanmış, 1557 yılında da hizmete açılmıştır. Süleymaniye Kütüphanesi'nde 95 ayrı kolleksiyon ve 125 bin yazma eser bulunmaktadır. Kütüphanenin bölümlerinden olan ve 1 962 yılında hizmete açılan Cilt ve Kitap Hastalıkları servisinde çeşitli kitap kurtlan tarafından dantel haline getirilmiş, nemin ve çeşitli faktörlerin tesiriyle dağıtılmış ve kırılmış eserlerin yapraklan büyük bir itina ile onarılmaktadır. Bu işlemden sonra tamir edilmiş yapraklar bir araya getirilmekte ve şirazesi örüldükten sonra cilt servisine verilmektedir. Burada kitaplar, devrinin özelliklerine uygun olarak klasik tarzda ciltlenmektedir. Yazma eserler biyolojik, fiziksel ve kimyasal tahrip unsurlarından dolayı zarar görmektedirler. Patoloji servisinde konuyla ilgili uygulamalar yapılarak bir el yazması eserin korunması ve restorasyonuna ilişkin bilgilerin doğrultusunda koruma ve restorasyon ilkeleri belirtilmiştir. Patoloji servisinde kurt yenikli sayfa, mantar tahribatı, buruşuk ve yırtıklann onarımı farklı malzeme ve teknikleri gerektirmektedir. Yapılan araştırmalardan tezhipli eserlerde altın ve boya kullanımından dolayı kırılmalar olduğu ve kağıdın asiditesinin arttığı belirlenmiştir. El yazması eserlerin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi, bu eserlerin korunması ve restorasyonuna bağlıdır. Ancak bu konuda uzman eleman sayısı yeterli değildir. Eleman yetersizliği ve restorasyonun pahalı bir işlem gerektirmesi, bu konunun yavaş ilerlemesine ve gelişmemesine neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda eski eserlerin günümüze kadar saklanabildiği ancak yenilerin ömrünün eskiler kadar uzun olmayacağı (en fazla 100 yıl) belirlenmiştir. Bu da el yazması eserlerin restorasyon ve korunmasının önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
EK 7 ABSTRACT Süleymaniye Library, as a departmant of Ministry of Culture and Tourism, Li braries and Publications General Directory is present at the buildings that name built as Ewel and Sani Medresses and Sıbyan Mektebi on the east side of the Süleymaniye Mosque. The collection of buildings surrourding the Süleymaniye Mosque, that is one of the treces of Mimar Sinan, had been started to be built in 1549 and had been served to use in 1557. in the Süleymaniye Library there exists 95 different collec tions and 125000 hand-written pieces. In the Bookbind ve Book Problems Service, that is served to use in 1962 and is one of the departmens of the Library, the leaves of the art-pieces which are damaged by bookworms and scattered and broken into pieces by humidity and various factors, are ment with great care. As a following process the ment leaves are gathered and given to bookbind service after its şiraze is knit. Here, the books are binded in the classical way convenient to the characteristic of the period. Hand written pieces are damaged because of the biological, physical and chemical de stroying effects, in the direction of the knowledge about the protection and resto ration of a hand- written piece, the pirinciples of protection and restoration are stated and in the patology service applications are mode related to the subject, in the patology service, mending of worm-bitten, fungi-damaged, crumpled and torn leaves requires different materials and techniques. Based on the reseorehes, it is stated that there hed been refractions be cause of the use of gold and point in the ornamented pieces and the acidity of the paper is increased. The transferring of the hand-written pieces to future genera tions is directry related to the protection and the restoration of these pieces. But the number of the experts on this subject is not enaugh. On grounds of restora tion's being a high-cost process and lack of experts causes the subject make slow progresses and become non-developing. Based on the resourches, it is stated that ancient art-pieces cauld be kept until present time, however the new ones would not last that long (max 100 years). As a conclusion it declones the impor tance of restoration and protection of hand-written art pieces.