Lise öğrencilerinde zihinsel dayanıklılığın yordanmasında psikolojik iyi oluş, duygu düzenleme, bilişsel esneklik ve akademik başarının rolü
The role of psychological well being, emotion regulation, cognitive flexibility and academic success in predicting mental toughness among high school students
Yazar: ŞÜKRAN BAHÇEL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı; lise öğrencilerinin psikolojik iyi oluş, duygu düzenleme, bilişsel esneklik ve akademik başarı düzeylerinin zihinsel dayanıklılık düzeyini yordama gücünü incelemektir. Bu araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İzmir İli merkez ilçelerindeki resmi anadolu liselerinde öğrenim gören 481 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma kapsamında Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği veri toplama araçları kullanılmıştır. Öğrencilerin çevrimiçi formdaki beyanları akademik başarı ölçütü olarak esas alınmıştır. Verilerin analizi aşamasında ise dört bağımsız değişkenin (psikolojik iyi oluş, duygu düzenleme, bilişsel esneklik ve akademik başarı) bir bağımlı değişkeni (zihinsel dayanıklılık) yordama gücünü açıklamak
amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, lise öğrencilerinin zihinsel dayanıklılık düzeyinin en önemli yordayıcısının bilişsel esneklik değişkeni olduğu görülmüştür. Bilişsel esneklik, zihinsel dayanıklılık ile pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Bilişsel esneklik değişkeninin, zihinsel dayanıklılık puanlarındaki varyansın %39.5'unu yordadığı görülmüştür. Bunu psikolojik iyi oluş değişkeninin %6.8, içsel
işlevsel olmayan duygu düzenleme değişkeninin ise %2.4 ile takip ettiği görülmüştür. İçsel işlevsel duygu düzenleme alt boyutu, dışsal işlevsel duygu düzenleme alt boyutu, dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme alt boyutu ve algılanan akademik başarı değişkeni ise zihinsel dayanıklılık değişkenini anlamlı düzeyde yordamaması nedeniyle analiz dışında kalmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the role of psychological well-being, emotion regulation, cognitive flexibility and academic success in predicting mental toughness among high school students. The sample of this study consisted of 481 students studying at official Anatolian High Schools in the central districts of Izmir between 2020-2021 academic year. Data was collected using Personal Information Form, Mental Toughness Scale for Adolescents, Psychological Well-Being Scale,
Emotion Regulation Scale for Adolescents, and Cognitive Flexibility Scale within the scope of research. The statements of the students in the online form are taken as a criterion of academic success. In the analysis phase of the data, multiple linear regression analysis was performed to explain the predictive power of four independent variables (psychological well-being, emotion regulation, cognitive flexibility and academic success) to a dependent variable (mental toughness). As a result of multiple linear regression analysis; it was seen that the most important predictor of the mental toughness level of high school students was the cognitive flexibility variable. Cognitive flexibility was positively and significantly associated with mental toughness. The cognitive flexibility variable was found to predict 39.5% of the variance in mental toughness scores. It was observed that the psychological well-being variable followed with 6.8% and the internal dysfunctional emotion regulation variable with 2.4%. Internal functional, external functional, external dysfunctional emotion regulation sub-dimensions and perceived academic achievement were excluded from the analysis because they did not significantly predict the mental toughness variable.