Spinal anestezi altında TUR-p uygulanan hastalarda postoperatif analjezi için intratekal 75 μg ve 150 μg morfin dozlarının karşılaştırılması
Comparison of 75 µg and 150 µg doses of intrathecal morphine for postoperative analgesia after transurethral resection of the prostate under spinal anesthesia
Yazar: HALİME ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. ELVAN ERHAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Spinal anestezi sırasında morfinin intratekal olarak lokal anesteziklere eklenmesiyle birçok cerrahi girişimden sonra etkin postoperatif analjezi sağlanmıştır (6, 7). Bu prospektif randomize çalışmada TUR-P geçiren olgularda spinal anestezi sırasında lokal anestezik bupivakaine eklenen 75 µg ve 150 µg intratekal morfinin postoperatif ağrıya etkisi ve yan etki profillerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.Üroloji ameliyathanesinde spinal anestezi altında TUR-P uygulaması planlanan ASA I-III grubu, 30-85 yaş arası 60 olgu çalışmaya dahil edildi. Randomize olarak iki gruba ayrılan olgulardan Grup I'deki olgulara (n=30) intratekal olarak 75?g morfin (0,5ml olacak şekilde serum fizyolojik ile sulandırılmış halde) + 12,5 mg %0,5 bupivacaine heavy (2,5ml) enjekte edildi. Grup II'deki olgulara (n=30) intratekal 150 ?g morfin (0,5ml olacak şekilde serum fizyolojik ile sulandırılmış halde) + 12,5 mg %0,5 bupivacaine heavy (2,5 ml) enjekte edildi. İntraoperatif dönemde 5 dakika aralarla arteriyel kan basıncı, kalp atım hızı, SpO2 kaydedildi. Başlangıç ortalama arteriyel kan basıncı değerine göre %30 düşme hipotansiyon olarak kabul edildi ve 5 mg efedrinle tedavi edildi. Postoperatif derlenme odasında her 2 gruptaki olguların, ilk 60 dakikada 15 dakikada bir, sonrasında 2, 4, 6, 12, 18 ve 24. saatlerde ağrı skorları (VAS=Visual Analog Scala; 0= ağrı yok ve 10= olabilecek en şiddetli ağrı), vital bulguları (kalp atım hızı, kan basıncı, solunum sayısı, SpO2) ve yan etkiler (bulantı, kusma, kaşıntı, solunum güçlüğü) kaydedildi. Postoperatif izlemlerinde ağrı skorları VAS > 3 ise 1 gr/100 ml parasetamol 20 dk'dan az olmayacak şekilde infüze edildi. Ağrı kontrolü sağlanamayan olgulara deksketoprofen trometamol 50 mg yavaş infüzyon (20 dakikadan az olmayacak sürede) yapılması planlandı ve hastaların ek analjezik gereksinimi kaydedildi.Gruplar demografik veriler ve ASA dağılımı yönünden benzer bulundu. Tüm olgularda yeterli cerrahi anestezi sağlandı ve hiçbir olguda intraoperatif ek analjezik gereksinimi olmadı. Gruplar arasında postoperatif ağrı skorları (VAS) yönünden istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Ek anajezik gereksinimi değerlendirildiğinde Grup I' de 8 olguda (%27), Grup II' de 2 olguda (%7) postoperatif ağrı skorunun yüksek olması (VAS >3) nedeniyle ek analjezik parasetamol 1gr/100 ml uygulanması gerekti. Ek analjezik gereksinimi yönünden gruplar arasındaki fark anlamlı bulundu. (p=0,04) Gruplar postoperatif bulantı yönünden değerlendirildiğinde; Grup I'de 26 olguda (%87), Grup II'de 23 olguda (%77) postoperatif dönemde bulantı yakınması olmadı. GrupI'de 3 olguda (%10) hafif derecede, 1 olguda ise (% 3) şiddetli derecede bulantı görüldü. Grup II' de 2 olguda (%7) hafif, 5 olguda (%17) orta şiddette bulantı görüldü. Gruplar arasında postoperatif bulantı kusma sıklığı ve şiddeti yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Gruplar kaşıntı yönünden değerlendirildiğinde Grup I'de hiçbir olguda kaşıntı görülmedi. Grup II'de ise 5 olguda (%17) hafif, 1 olguda (%3) orta şiddette kaşıntı görüldü. Ancak hiçbir olguda kaşıntı nedeniyle tedavi gerekmedi. Kaşıntı yönünden gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,036). Hasta memnuniyeti her iki grupta benzer şekilde yüksek bulundu.Sonuç olarak çalışmamızda spinal anestezi altında TUR-P geçiren olgularda intratkal morfini 150 µg uygulandığı grupta 75 µg uygulanan gruba kıyasla postoperatif analjezik gereksiniminin anlamlı olarak azaldığı, kaşıntı insidansının 150 µg intratekal morfin kullanılan olgularda 75 µg kullanılan olgulara kıyasla daha yüksek bulunmasına karşın tedavi gerektirmemesi ve hasta memnuniyetini etkilememesi nedeniyle intratekal morfinin 150 µg kullanımının etkili ve tercih edilebilecek bir doz olduğu kanısına varıldı.

Abstract:
Methods: Sixty patients were randomly divided into two groups. They were allocated to receive IT morphine (75 µg) with 12.5 mg 0.5% bupivacaine heavy (Group I) and IT morphine (150 µg) with 12.5 mg 0.5% bupivacaine heaavy (Group II). Postoperative pain was evaluated by VAS during 24 h and each patient was given intravenous paracetamol and dexketoprophen trometamol if pain severity was moderate. The need for rescue analgesic, adverse effects (pruritus, postoperative nausea and vomiting, respiratory depression), and patient satisfaction were recorded.Results: Groups were comparable with respect to demographic data. VAS scores were similarly low in both groups. However the request for analgesia was significantly higher in Group I (27%) than Group II (7%) (p=0.04). The incidence of postoperative nausea was similarly low in both groups. No patients reported pruritis in Group I where as 6 patients (20%) reported mild pruritis not necessitating treatment in Grup II (p= 0.036). Patients satisfaction was similarly high in both groups.Conclusions: IT morphine 150 µg reduced the need for rescue analgesia compared to IT morphine 75 µg in patients undergoing TURP under spinal anesthesia. Since the incidence of pruritis was low with no treatment, intrathecal (IT) morphine 150 µg may be a suitable dose for postoperative analgesia for patients undergoing TURP under spinal anesthesia.