Karadeniz jeopolitiği bağlamında Abhazya ve coğrafi potansiyeli
Abkhazia and geographical potential in the context of Black Sea geopolitics
Yazar: GÜLŞEN ÇAPRAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖCAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Abhazya = Abkhazia ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Coğrafya = Geography ; Jeopolitik = Geopolitic ; Jeopolitik konum = Geopolitic position ; Karadeniz = Black Sea ; Türk-Abhazya ilişkileri = Turkish-Abkhazia relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Uluslararası ilişkilerde bölgesel ve küresel olay ve olguları açıklamaya çalışan teorilerden birisi de jeopolitik yaklaşımdır. Jeopolitik kavramı her ne kadar 19.  yüzyılda literatüre girmiş olsa da tarihi geçmişe baktığımız zaman "coğrafi unsurlara bağlı karar verme" durumunun insanların ilk yerleşik hayata geçtiği (Neolitik) dönemlerden itibaren en küçük toplumsal yapılardan en gelişmiş toplumsal yapılara kadar her türlü kurumun hareket yönünü ve kabiliyetini etkilediği görülmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte insanların doğal çevre üzerindeki hâkimiyetleri her ne kadar artmış ise de başta "coğrafi konum" olmak üzere mekâna anlam kazandıran doğal unsurların etkisi tüm gücüyle devam etmektedir. Karadeniz kıyısında, Kafkasya'da yer alan Abhazya 8661 km² alana ve 240 km kıyı uzunluğuna sahiptir. Bu bağlamda stratejik bir konumda bulunan Abhazya, bu potansiyelini kullanarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Rusya Federasyonu'na ilaveten beş devletin daha kendisini tanımasını sağlamıştır. Sohum limanına sahip olan ülke, bulunduğu bölgenin ve sahip olduğu ulaşım yollarının önemi dolayısıyla tarih boyunca önemli bir merkez olmuştur. Gürcistan'dan bağımsızlığını kazanmak amacıyla çetin mücadeleler vermiş olan Abhazya; sahip olduğu coğrafi potansiyeli en etkili şekilde kullanmaya çalışmaktadır. Bulunduğu bölgenin özellikle enerji nakil hatlarının kesişim noktası olması dolayısıyla, Kafkas petrol ve doğalgazının Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerine ulaştırılması ve enerji güvenliği konusunda, Abhazya'nın önemi daha da öne çıkmaktadır. Kısacası çalışmamızda coğrafi konumu ve doğal zenginlikleri göz önünde bulundurularak Abhazya'nın özellikle Karadeniz jeopolitiğindeki yeri ve önemi açıklanacaktır.
Anahtar Kelimeler: Jeopolitik teoriler, Kafkaslar, Karadeniz, Abhazya coğrafyası.

Abstract:
One of the theories that try to explain regional and global events and phenomena in international relations is the geopolitical approach. Although the concept of geopolitics entered the literature in the 19th century, when we look at the history, the situation of "decision-making based on geographical factors" has changed the direction and ability of all kinds of institutions from the smallest social structures to the most developed social structures since the first settled life (Neolithic) periods appears to be affected. Although the dominance of people over the natural environment has increased with the developing technology today, the effect of natural elements that give meaning to the space, especially the "geographic location", continues with all its strength. Abkhazia, located in the Caucasus on the Black Sea coast, has an area of 8661 km² and a coastal length of 240 km.           
		In this context, Abkhazia, which is in a strategic position, declared its independence by using this potential. In addition to the Russian Federation, it enabled five more states to recognize itself. The country, which has the port of Sukhumi, has been an important center throughout history due to the importance of the region and transportation routes it has. Abkhazia, which has fought hard to gain independence from Georgia; tries to use its geographical potential in the most effective way. The importance of Abkhazia in the transportation of Caucasian oil and natural gas to Turkey and European Union countries and energy security becomes even more important, since the region it is located is the intersection point of energy transmission lines. In short, in our study, the place and importance of Abkhazia, especially in the Black Sea geopolitics, will be explained, taking its geographical location and natural riches into consideration.
	Keywords: Geopolitical theories, Caucasus, Black Sea, Geography of Abkhazia.