Hemodiyaliz hastalarında serum NT-proBNP ve makrofaj inhibitör sitokin-1 (MIC-1/GDF-15) düzeylerinin kognitif fonksiyonlarla ilişkisi
The relation between serum NT-proBNP and macrophage inhibitor cytokine-1 (MIC-1/GDF-15) levels and cognitive functions in hemodialysis patients
Yazar: GÜLSÜM AKKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN GÜNGÖR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Biliş = Cognition ; Makrofajlar = Macrophages ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Giriş: Hemodiyaliz hastalarında, kognitif fonksiyonların, sağlıklı popülasyona göre
daha kötü olduğu gösterilmiştir. N-terminal B Tipi natriüretik peptid öncüsü; NT-pro-
BNP, ve Makrofaj İnhibitör Sitokin-1 (MIC-1/GDF-15) düzeylerinin non-renal hasta
popülasyonunda kognitif fonksiyonlarla ilişkili olduğu bilinmektedir. Biz bu çalışmada,
hemodiyaliz hastalarında volüm, kardiyak fonksiyonlar ve mortalite ile ilişkili olduğu
bilinen bu iki molekülün, kognitif fonksiyonlar ile olan ilişkisini literatürde ilk olarak
inceledik.
Hastalar-Metod: En az 3 aydır hemodiyaliz tedavisi alan 94 hasta çalışmaya alındı.
Okur-yazar olmayan, 65 yaş üstü, kalp yetmezliği (EF<%40), serebrovasküler hastalık,
demans, depresyon öyküsü olan hastalar çalışmaya alınmadı. Kognitif fonksiyonların
ölçümü için Standardize Mini Mental Test ve Montreal Bilişsel Değerlendirme testi
(MoCA) uygulandı. Hastalardan eş zamanlı (haftanın ikinci seansı, diyaliz sonunda)
alınan kan örneklerinde NT-proBNP ve MIC-1/GDF-15 düzeyleri ELISA metoduyla
çalışıldı.
Sonuçlar: Hastaların yaş ortalaması 48±2 olup, 58'i (%61.7) erkek ve % 21.3'ü
diyabetikti. Ortalama diyaliz süresi 64±5 aydı. Hastaların standardize mini mental test
toplam skor ortalamaları 26.7±0.1, MoCA test toplam skor ortalamaları ise 20.1±0.4 idi.
Hastaların %77.7 sinde kognitif fonksiyonların bozulduğu (MoCA total skor<24)
görüldü. Serum NT-proBNP ortalamaları 7326±590 ng/l, ortalama MIC-1/GDF-15
düzeyi ise 13.1±0.8 ng/ml idi. NT-ProBNP düzeyleri MIC-1/GDF-15, üre, sodyum ve
CRP ile pozitif, hemoglobin ve albumin ile negatif korele idi. Yine NT-proBNP düzeylerinin MoCA test gecikmeli hatırlama ve total skor ile, standardize mini mental
testin ise kayıt hafıza skoru ile anlamlı negatif ilişkisi olduğu görüldü. Hastalar NTproBNP
düzeylerine göre 2 gruba ayrıldıklarında (10.500 üstü ve altı), MoCA test total
skorların anlamlı farklı olduğu görüldü.
Sonuç: NT-proBNP düzeyleri hemodiyaliz hastalarında hipervoleminin bir
göstergesidir. Diyaliz hastalarında mevcut olan hipervolemi kognitif fonksiyonların
kötüleşmesine neden olabilir. Çalışmamızda literatürde ilk olarak NT-proBNP
düzeylerinin diyaliz hastalarında kognitif fonksiyonlarla olan ilişkisi gösterilmiştir ve bu
konuda destekleyici çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, kognitif fonksiyon, serum NT-proBNP, Makrofaj
İnhibitör Sitokin-1 (MIC-1/GDF-15)

Abstract:
Introduction: It has been demonstrated that cognitive functions are worse in
hemodialysis patients compared to the healthy population. It is known that NT-pro-
BNP, and Macrophage Inhibitor Cytokine-1 (MIC-1/GDF-15) are associated with
cognitive functions in the non-renal patient population. In the present study, we
examined the association of these two molecules, which are known to be associated
with hypervolemia, cardiac dysfunction, and mortality in hemodialysis patients, with
cognitive functions for the first time in the literature.
Patients and Methods: A total of 94 patients who received hemodialysis for at least 3
months were included in the present study. Patients who were illiterate, who were older
than 65 years of age, who had severe heart failure (EF<40%), cerebrovascular disease,
dementia and depression were not included in the study. The Standardized Mini Mental
Test and the Montreal Cognitive Assessment Test (MoCA) were employed for the
purpose of measuring the cognitive functions. The NT-proBNP and MIC-1/GDF-15
levels were examined with the ELISA method in the blood samples that were taken
simultaneously from the patients (at the end of mid-week dialysis session).
Results: The mean age of the patients was 48±2; and 58 (61.7%) of them were male,
and 21.3% were diabetic. The mean duration of dialysis was 64±5 months. The
Standardized Mini Mental Test total score average of the patients was 26.7±0.1; and the
mean score of the MoCA Test was 20.1±0.4. It was seen that in a total of 77.7% of the
patients, there were impaired cognitive functions (MoCA total score <24). The Serum
NT-proBNP average was 7326±590 ng/l; and the mean MIC-1/GDF-15 level was 13.1±0.8 ng/ml. The NT-proBNP level was positively correlated with MIC-1/GDF-15,
urea, sodium and CRP levels; and negatively correlated with hemoglobin and albumin.
Again, it was found that the NT-proBNP level had a significant and negative correlation
with the MoCA Test Delayed Recall and Total Score; and the Standardized Mini Mental
Test had a significant and negative correlation with the Record Memory Score. When
the patients were divided into two groups according to NT-proBNP levels (above
10.500 and below), it was observed that MoCA Test Total Scores were significantly
different from each other.
Conclusion: The NT-proBNP levels are an indicator of hypervolemia in hemodialysis
patients. The hypervolemia that exists in dialysis patients may cause the worsening of
the cognitive functions. In the present study, we show that for the first time in the
literature, NT-proBNP levels are associated with cognitive functions in dialysis patients.
There is a need for supportive studies in this field.
Keywords: Hemodialysis, cognitive functions, NT-pro-BNP, macrophage inhibitor
cytokine-1 (MIC-1/GDF-15)