Ortaokul 6. sınıf kuvvet ve hareket ünitesinde kullanılan kavram karikatürlerinin öğrencilerin akademik başarılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisi
The effect of concept cartoons used in secondary school 6th grade force and movement unit on students' academic achievement and motivation for science learning
Yazar: HATİCE AYHAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavram karikatürleri = Concept cartoons ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bilim ve teknolojide meydana gelen yeniliklerin arttığı, Fen Bilimlerinin hayatımıza
etkilerinin büyük ölçüde hissedildiği günümüzde, eğitim anlayışında da farklılıklar
yaşanmaktadır. Dünyada 20. yüzyılın sonlarına doğru, bilginin pasif olarak aktarıldığı,
öğrencinin sürekli olarak koşullandırıldığı, öğrencinin zihninden çok davranışlarıyla
ilgilenildiği bir öğretim anlayışıyla, gelecek yüzyılın insanının yetiştirilemeyeceği fark
edilmiştir. Eğitim alanında istenilen sonuçlara ulaşmak ve geleneksel yaklaşımın
olumsuzluklarını önlemek amacıyla yapılandırıcı yaklaşım önem kazanmaya başlamıştır.
Yapılandırmacı yaklaşım; öğrencilerin sahip olduğu şemalar üzerine yeni bilgilerin inşa
edildiği ve bireylere öğrenmeyi öğretmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Kavram
karikatürleri, yapılandırmacı yaklaşımın amacına hizmet edecek öğretim tekniklerinden
biridir. Kavram karikatürleri 3 veya 4 karakterin gündelik yaşamla ilgili bir olayı
tartıştıkları karikatür tarzı çizimlerdir. Öğrencilerin mevcut şemalarıyla fen kavramları
arasında köprü görevi görebilecek olan kavram karikatürlerinin yapılandırmacı yaklaşımı
desteklediği söylenebilir. Gerçekleştirilen bu çalışmada 6. sınıf Fen Bilimleri dersi
"Kuvvet ve Hareket" ünitesinin öğretiminde kullanılan kavram karikatürlerinin
öğrencilerin akademik başarılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisinin
incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik verileri elde etmek için ön-test son-test
kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılı
Afyonkarahisar İli, Merkez'de, yer alan bir devlet okulunun 6. sınıfında öğrenim gören 32
deney grubu ve 33 kontrol grubu öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda
dersler mevcut Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı doğrultusunda işlenirken, deney
grubunda ise dersler kavram karikatürleriyle desteklenmiştir. Deney ve kontrol grubu
öğrencilerine "Fen Başarı Testi" ile "Öğrenci Motivasyonu Anketi" ön test ve son test
olarak uygulanmıştır. Uygulama 4 hafta sürmüştür ve veriler SPSS 21 programında analiz
edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; deney ve kontrol grubu öğrencilerinin başarı ve
motivasyon son testinden aldıkları puanların ortalamaları arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda, kavram karikatürlerinin
akademik başarıyı ve derse yönelik motivasyonu artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, Fen Bilimleri derslerinde kavram karikatürü
kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Increasing innovations in science and technology, differences in the understanding of
education in today's world where the effects of science are felt to a great extent. Towards
the end of the 20th century in the world, it has been noticed that people of the next century
will not be able to be trained with a teaching approach in which knowledge is passed
passively, the student is constantly conditioned, and his behavior is more concerned with
his or her mind. The constructive approach has gained importance in order to reach the
desired results in the field of education and to prevent the negativities of the traditional
approach. Constructivist approach; It is an approach that aims to teach students how to
build new knowledge on schematics that students possess. Concept cartoons are one of the
teaching techniques that will serve the purpose of constructivist approach. Concept
caricatures are cartoon style drawings in which 3 or 4 characters discuss an event related to
everyday life. It can be said that the concept cartoons that can serve as bridges between the
current schemes of students and science concepts support the constructivist approach. In
this study, it is aimed to investigate the effect of concept cartoons used in teaching 6th
grade science class "Force and Movement" unit on students' academic achievement and
motivation for learning science. The pre-test was used to obtain data for this purpose, and a
semi-experimental design with control group was used. The research was carried out in the
2016-2017 academic year Afyonkarahisar Province, with 32 students and 33 control group
students studying in the sixth grade of a public school in the center. Lessons are taught in
the control group in the direction of the curriculum of the Science Teaching Program,
while in the experimental group, the lessons are supported by concept cartoons. "Science
Achievement Test" and "Student Motivation Questionnaire" were applied to the students
of experiment and control group as pre-test and post-test. The application lasted 4 weeks
and the data were analyzed in the SPSS 21 program. According to the analysis results; It
was found that there was a statistically significant difference between the average scores of
the achievement and motivation test scores of the experimental and control group students.
In this context, concept cartoons have been achieved as a result of increasing academic
motivation and academic success. According to the results obtained without working, some
suggestions were made about the use of concept cartoon in Science courses.