Septorinoplastinin psikopatoloji ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of septorhinoplasty on psychopathology and quality of life
Yazar: PINAR TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL TOPLU
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Burun = Nose ; Burun hastalıkları = Nose diseases ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Depresyon = Depression ; Nazal septum = Nasal septum ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Rinoplasti = Rhinoplasty ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada septorinoplasti ameliyatının psikopatoloji ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirdik.
Gereç ve Yöntem: Aynı cerrah tarafından septorinoplasti yapılan 70 hasta prospektif olarak değerlendirildi. Hastalar seçildikten sonra; çalışmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form, DSM –IV'e göre SCID-1, SF-36, BDE, BAE NOSE, ROE uygulandı. Bu ölçeklerden DSM –IV'e göre SCID-1 hastanemizin psikiyatri kliniği tarafından preoperatif olarak uygulandı ve psikiyarik bozukluğu olmayan hastalar çalışmaya dahil edidi. Diğer ölçekler preoperatif ve postoperatif uygulandı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların %58,6'sı kadın, %41,6'sı erkek, %51,4'ü çalışıyor, %48,6'sı çalışmıyor, %24,3'ü evli, %75,7'si bekar idi. Eğitim durumuna göre %2,9'u ilkokul mezunu, %12,9'u ortaokul, %25,7'si lise, %58,6'sı üniversiteli veya üniversite mezunu olduğu belirlendi. Hastaların %12,9'u daha önceden septoplasti olduğu belirlendi. Araştırma kapsamına alınan hastaların %54,3'ü 18-25 yaş aralığında, %45,7'si 26 ve üzeri yaş aralığında olduğu belirlendi. Çalışmamızda yaş ortalaması 26,14±6,80 olarak hesaplandı.
Araştırma kapsamına alınan hastaların NOSE, ROE, BAE, fiziksel rol güçlüğü, fiziksel fonksiyon, genel sağlık algısı ve sosyal işlevsellik preoperatif ve postoperatif ortalama değerleri arasında anlamlı fark vardı (p<0,05). Hastaların emosyonel rol güçlüğü, enerji-canlılık-aktvite, ruh sağlığı ve ağrı preoperatif ve postoperatif ortalama değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).
Sonuçlar: Septorinoplasti yapılan hastalarda hastalığa spesifik ve genel yaşam kalitesi ölçeklerinde belirgin düzelme saptanmıştır. Genel grupta ameliyat sonrası anksiyete düzeyinde belirgin düzelme varken depresyon seviyesindeki düşüş istatiksel olarak anlamlı değildir. Preoperatif depresyon seviyesi ile postoperatif memnuniyet arasında zıt korelasyon mevcuttur. Kadın cinsiyet, çalışmayan, 26 yaş ve üzeri, bekar, daha önceden septoplasti olmamış hastalar, üniversiteli veya üniversite mezunu olan hasta grupları genel yaşam kalitesi alt ölçeklerini postoperatif olumlu yönde etkilemektedir. Erkek cinsiyet, çalışan ve septoplasti olmamış hasta gruplarında postoperatif anksiyete düzeyinde anlamı azalma mevcuttur. Bu nedenle hasta seçimi yaparken bu durumların hepsi dikkate alınmalıdır. Septorinoplasti ameliyatlarının yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirleyecek, üzerinde tam fikir birliğine ulaşmış bir ölçek olmadığından bu yönde çalışmalar arttırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, septorinoplasti, yaşam kalitesi

Abstract:
Am: In this study, we evaluated the effect of septorhinoplasty on psychopathology and quality of life.
Material and Method: Seventy patients who underwent septorhinoplasty by the same surgeon were evaluated prospectively. After the patients were selected; socio-demographic form prepared by the investigator, SCID-1, SF-36, BDI, BAI, NOSE, ROE was applied to the patients. SCID-1 was performed preoperatively by our hospital psychiatry clinic. Patients without any psychiatric disorder were included in the study. Other scales were applied preoperatively and postoperatively.
Results: Patients included in the study, 58.6% were female, 41.6% were malr, 51.4% were working, 48.6% were not working, 24.3% were married and 75.7% were single. According to educational level, 2.9% were graduated primary school, 12.9% were graduated middle school, 25.7% were graduated high school, 58.6% from university or university graduates. 12.9% of the patients had previously septoplasty. Of the patients included in the study, 54.3% were in the age range of 18-25, and 45.7% were in the age range of 26 and over. The mean age of the patients was 26,14 ± 6,8.
There was a significant difference, NOSE, ROE, BAI, physical function, physical role functioning, social role functioning and general health perceptions, between preoperative and postoperative mean values of the patients included in the study (p<0,05). There was no significant difference between preoperative and postoperative mean values of the patients' emotional role functioning, energy-vitality-activity, mental health and pain (p>0,05).
Conclusion: The patients with septorhinoplasty had a significant improvement in the disease specific and general quality of life scales. There was a significant improvement in post-operative anxiety levels in the general group, while the decrease in depression level was not statistically significant. There is an opposite correlation between preoperative depression level and postoperative satisfaction. Female gender, non-working, 26 years old and over, single patients, patients without previously septoplasty, university or university graduates have positive effects on the overall quality of life subscales. There is a significant decrease of post-operative anxiety levels in patients with male gender, no working and has not had septoplasty. Therefore, all of these conditions should be taken into consideration when selecting patients. Studies on the effects of septorhinoplasty on the quality of life should be increased in this direction since there is no scale on which there is full consensus.

Key Words: Anxiety, depression, quality of life, septorhinoplasty,