Silopi'de yaşayan yaşlı bireylerin ağrı prevalansı ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of pain prevalence and quality of life of elderly people living in Silopi
Yazar: DEMET ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Prevalans = Prevalence ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Şırnak-Silopi = Şırnak-Silopi

Özet:
Bu araştırma, Şırnak ili Silopi ilçe merkezinde yaşayan yaşlılarda ağrı prevalansı ve yaşam kalitesi ilişkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmadan önce etik kurul izni, ölçek izinleri ve araştırmanın yürütüleceği kurumdan ve katılımcılardan izin alındı.  Araştırmanın örneklemini Şırnak İli Silopi İlçe merkezinde yaşayan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 280 kişi oluşturdu. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Geriatrik Ağrı Ölçeği (GAÖ)" ve "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Yaşlı Modülü WHOQOL-OLD Ölçeği (YKÖ)" kullanılarak toplandı. Verilen analizinde istatistiksel analizler R yazılımında yapıldı. Çalışmadaki nitel değişkenlere ait tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde ile; nicel değişkenler ortalama, standart hata, medyan, minimum ve maksimum değerleriyle verildi. Nicel değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile incelendi. Normal dağılıma uymayan nicel değişkenlerin 2 grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi, 3 grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi, 2'li alt grup karşılaştırmalarında Bonferonni düzeltmeli Mann Whitney U testi kullanıldı. Çalışmadaki tüm istatistiksel karşılaştırmalarda p değeri 0,05'in altındaki sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. GAÖ toplam ve alt boyutları ile YKÖ alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde, GAÖ toplam ölçek puanı ile "geçmiş/bugün/gelecek" ve "sosyal katılım" alt boyutları arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki, "ölüm/ölmek" alt boyutu ile negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlendi. Ağrı nedeniyle çekilme alt boyutu ile "duyusal işlev" arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki, "geçmiş/bugün/gelecek" ve "sosyal katılım" alt boyutları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlendi. Sonuç olarak çalışmada; ağrıya sahip bireylerin demografik özelliklerinin ağrıyı doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Yalnız yaşayan, kadınların, eğitim durumu ve gelir durumu düşük olan yaşlıların ağrılarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ağrısı olan bireylerin yaşam kalitesinin azaldığı ve ağrısı olan fiziksel aktivitesi yapabilen bireylerin yaşam kalitelerinin arttığı belirlenmiştir. Yaşam kalitesi arttıkça yaşlı bireylerde ölüme yönelik olumsuz düşüncelerin azaldığı, özerk hareket etme, günlük aktiviteleri yerine getirme ve sosyalleşmesinin arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out descriptively in order to determine the relationship between pain prevalence and quality of life in the elderly living in Silopi district center of Şırnak province. Ethics committee permission, scale permissions and permission from the institution and participants of the research were obtained before the research. The sample of the study consisted of 280 people living in the Silopi District center of Şırnak Province and agreeing to participate in the research voluntarily. The data of the study were collected using "Personal Information Form", "Geriatric Pain Scale (GPS)" and "World Health Organization Life Quality Elderly Module WHOQOL-OLD Scale (LQS)". In the given analysis, statistical analyzes were made in R software. Descriptive statistics of the qualitative variables in the study were determined by frequency and percentage; quantitative variables were given with mean, standard error, median, minimum and maximum values. The suitability of quantitative variables to normal distribution was examined with the Shapiro Wilk test. Mann Whitney U test was used in 2-group comparisons of quantitative variables that did not fit the normal distribution, Kruskal Wallis test in 3-group comparisons, and Mann-Whitney U test with Bonferonni correction in 2-subgroup comparisons. In all statistical comparisons in the study, results below p value 0.05 were considered statistically significant. When the relationship between GPS total and sub-dimensions and LQS sub-dimensions is analyzed, a positive weak relationship between GPS total scale score and "past / present / future" and "social participation" sub-dimensions, negative dimension with "death / die" sub-dimension It was determined that there is a relationship. It was determined that there was a weak positive relationship between the withdrawal sub-dimension and "sensory function" due to pain, and a weak negative relationship between the "past / present / future" and "social participation" sub-dimensions. As a result in the study; It was determined that the demographic characteristics of individuals with pain directly affect the pain. It was determined that the pains of women living alone, elderly people with low education and income levels were higher. It was determined that the quality of life of individuals with pain decreased and the quality of life of individuals who could do physical activity with pain increased. It has been determined that as the quality of life increases, negative thoughts towards death decrease in elderly individuals, to act autonomously, to perform daily activities and to socialize.