Engelli çocuğa sahip kadınların yoksulluk deneyimleri ve yapabilirlikleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research of poverty experiences and capabilities of women with disabled children
Yazar: MERVE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN AYKARA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kadınlar = Women ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bu araştırmada sosyoekonomik düzeyi düşük olan ve engelli çocuğu olan kadınların yaşantılarını ve yapabilirliklerini incelemek için yapabilirlikler yaklaşımı kullanılmıştır. Yapabilirlikler yaklaşımı her bir bireyin ne olabileceği ve neler yapabileceği sorularını merkeze alan bir yaklaşımdır. Bir yıl süren bu çalışmada, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından yardım alan engelli çocuğa sahip kadınların aile içi, çevresel ve dışlanma boyutuyla yoksulluk deneyimleri, onlarla uzun süreli görüşmeler yapılarak derinlemesine inceleneceğinden, derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Yapılan bu derinlemesine görüşmeler özne grubunun tercihleri dahilinde daha konforlu hissetmeleri nedeniyle sesli ve görüntülü arama aracılığıyla yapılmıştır. Nitel bir araştırma olan bu araştırma bir anlatı araştırmasıdır ve analiz aşamasında anlatı analizi kullanılmıştır. Kadınlarla yapılan derinlemesine görüşmeler MAXQDA 12 Analytics Pro yazılımı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kadınların, engelli bir çocuğa sahip olmanın şekillendirdiği deneyimlerine ilişkin öyküleri incelenerek hikayede örtük olan anlamın ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın bulgularında yapısal yapabilirlikler ve psikososyal yapabilirlikler olmak üzere iki farklı ana tema oluşmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre engelli çocuğa sahip kadınların yapabilirlik geliştirme süreçleri birçok yaşamsal deneyimle ilişki içerisindedir. Alınan anlatılardan çıkan sonuca göre araştırmanın özne grubunun temel yapabilirlik düzeyleri literatüre göre olması gerekenden oldukça zayıftır. Bu noktada devlet, yapabilirlik geliştirmenin çok boyutlu bir kavram olduğunu kabul etmeli ve sorumluluk almalıdır.

Abstract:
In this study, the capabilities approach was used to examine the experiences and capabilities of women with low socioeconomic status and disabled children. Capabilities approach is an approach that focuses on the questions of what each individual can be and what they can do. In this yearlong study, in-depth interview technique was used since the poverty experiences of women with disabled children, who received help from Social Assistance and Solidarity Foundations, in terms of family, environmental and exclusion dimensions will be examined in depth by conducting long-term interviews with them. These in-depth interviews were made through voice and video calls, as the subject group felt more comfortable within their preferences. This research, which is a qualitative research, is a narrative research and narrative analysis was used in the analysis phase. In-depth interviews with women were analyzed with the help of MAXQDA 12 Analytics Pro software. Within the scope of the research, it was aimed to reveal the implicit meaning of the story by examining the stories of women about their experiences shaped by having a disabled child. In the findings of the study, two different main themes emerged as structural capabilities and psychosocial capabilities. According to the results of the research, the skills development processes of women with disabled children are in relation with many life experiences. According to the result obtained from the narratives, the basic ability levels of the subject group of the research are much weaker than they should be according to the literature. At this point, the governments should accept that capability development is a multidimensional concept and should take responsibility.