Mersin merkez ilçelerinde bazı lokasyonlardaki arı bitkileri ile nektar, polen ve salgı grupları üzerinde taksonomik bir araştırma
A taxonomic research on bee plants and nectar, pollen and secretion groups in some locations in Mersin central districts
Yazar: KUMRU ÖZGE GÖRHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAZLI ÖZTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Bitki proteinleri = Plant proteins ; Nektar = Nectar ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Zootekni = Zootechnics

Özet:
Bu tez çalışmasında, 2018-2022 yılları arasında Mersin merkez ilçelerinde (Mezitli, Akdeniz, Yenişehir, Toroslar) bazı lokasyonlardaki arı bitkileri ile nektar, polen ve salgı gruplarının tespiti yapılmıştır. Coğrafi grid sistemine göre C5 karesinde yer alan çalışma alanında belirlenen 16 arılık istasyonda yapılan arazi çalışmaları sonucunda; arılar için nektar, polen ve salgı kaynağı olan 63 familya ve 232 cins ait 387 tür, 40 alttür, 3 varyete olmak üzere toplam 430 bitki taksonu tespit edilmiş, bu taksonlardan 31 tanesinin endemik olduğu belirlenmiştir. Tespiti yapılan bitkilerin; ait oldukları familyalar, bilimsel adları, literatürlerdeki adları, nektar, polen ve salgı grupları, yetiştikleri habitatlar, yetiştikleri yükseklikler, aktif çiçeklenme süreleri ve tıbbi, aromatik ve zehirli özellikleri araştırma sonucunda sunulmuştur.
En fazla taksona sahip ilk üç familyanın sırasıyla; Fabaceae (69 takson), Lamiaceae (64 takson) ve Asteraceae (60 takson) şeklinde olduğu belirlenmiş, endemik 31 bitkinin yer aldığı familyaların ise; Lamiaceae, Fabaceae, Asteraceae, Iridaceae, Scrophulariaceae, Plantaginaceae, Brassicaceae, Boraginaceae ve Rosaceae olduğu tespit edilmiştir. Tespiti yapılan taksonlardan; 330'unun otsu, 64'ünün çalı ve yarıçalı, 48'inin ağaç ve ağaççık ve 1'inin sukkulent olduğu kaydedilmiştir. Türlerin fitocoğrafik bölgelere dağılımı ise; %17 Akdeniz elementi (72 takson), %16 Doğu Akdeniz elementi (70 takson), %11 İran- Turan (47 takson), %6 Avrupa- Sibirya (24 takson), %0 Hirkan- Karadeniz (1 takson) ve %50 Bilinmeyen (216 takson) şeklindedir.
Bu araştırma sonuçları; arıcılık ve floristik tüm alanlardaki disipliner çalışmalara veri ve katkı sunacaktır.

Abstract:
In this thesis study, bee plants and nectar, pollen and secretion groups were determined in some locations in Mersin central districts (Mezitli, Akdeniz, Yenişehir, Toroslar) between 2018-2022. As a result of field studies; A total of 430 plant taxa, including 387 species, 40 subspecies and 3 varieties, belonging to 63 families and 232 genus, which are sources of nectar, pollen and secretions for bees, were determined, and 31 of these taxa were determined to be endemic. Determined plants; The families they belong to, scientific names, names in the literature, nectar, pollen and secretion groups, the habitats they grow, the heights they grow, the active flowering periods and their medicinal, aromatic and poisonous properties are presented as a result of the research.
In order of the first three families with the most taxa; Fabaceae (69 taxa), Lamiaceae (64 taxa) and Asteraceae (60 taxa) were determined, and the families containing 31 endemic plants; It has been determined that Lamiaceae, Fabaceae, Asteraceae, Iridaceae, Scrophulariaceae, Plantaginaceae, Brassicaceae, Boraginaceae and Rosaceae. Of the identified taxa; It was recorded that 330 were herbaceous, 64 shrubs and shrubs, 48 trees and shrubs, and 1 succulent. The distribution of species in phytogeographic regions is; 17% Mediterranean element (72 taxa), 16% Eastern Mediterranean element (70 taxa), 11% Iran-Turanian (47 taxa), 6% Europe-Siberian (24 taxa), 0% Hirkan- Black Sea (1 taxa) and % 50 Unknown (216 taxa).
The results of this research; It will provide data and contribution to disciplinary studies in all fields of beekeeping and floristics.