Diz osteoartritli hastalarda santral sensitizasyonun kinezyofobi ile ilişkisi
The relationship between central sensitization and kinesiophobia in patients with knee osteoarthritis
Yazar: HATİCE SALİHA KESER
Danışman: PROF. DR. SELDA SARIKAYA
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Diz eklemi OA'nın en sık görüldüğü eklemlerden biridir. Son yıllarda diz OA'da farklı ağrı fenotiplerinin ve hasta alt gruplarının olduğu ve bazı hastalarda santral sensitizasyon (SS) mekanizmalarının ön planda olduğu kabul edilmektedir. Aynı zamanda kronik ağrısı olan hastalarda kinezyofobi olarak bilinen hareket etme korkusunun geliştiği de bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, diz OA'lı hastalarda SS ve kinezyofobi varlığını, birbirleriyle olan ilişkilerini ve ağrı şiddeti, fonksiyonel durum, ağrı katastrofizasyonu ve depresyon üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 42 diz OA'lı hasta ve 42 sağlıklı birey katıldı. Katılımcıların demografik verileri, vücut kitle indeksleri, alışkanlıkları, komorbiditeleri, kullandıkları ilaçlar ve diz OA hastalarının hastalık süreleri ve radyografik evresi kaydedildi. OA'lı hastalarda ağrının şiddetini değerlendirmek için VAS, ağrı ve fonksiyonel durumu değerlendirmek için WOMAC kullanıldı. Tüm katılımcılarda SS'yi değerlendirmek için algometre (basınç ağrı eşiği ölçümü) ve Santral Sensitizasyon Envanteri (SSE) kullanıldı. Basınç ağrı eşiği (BAE) ölçümü diz eklemi, cruris ve ön kol olmak üzere 3 ayrı noktadan yapıldı. Kinezyofobi varlığı Tampa Kinezyofobi Skalası (TKS) ile değerlendirildi. Kronik ağrıyla ilişkili tabloları değerlendirmek için Ağrı Katastrofizasyon Skalası (AKS) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Bulgular: Çalışmamızda diz OA grubunun ağrılı diz eklemi, cruris ve ön koldaki BAE değerleri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırasıyla p=0.037, p=0.049, p=0.004). Her iki grupta, BAE ile SSE, TKS, BDÖ ve AKS arasında negatif yönlü kuvvetli ve anlamlı ilişki bulundu (p=0.000). BAE değerlerindeki artışların ölçek skorlarında düşüşe, BAE değerlerindeki azalışların ise ölçek skorlarında artışa yol açtığı görüldü. Diz osteoartritli hastalarda, kontrol grubuna göre SSE, TKS, BDÖ ve AKS skorları istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulundu (sırasıyla p=0.012, p=0.023, p=0.004, p=0.007). Ancak diz OA evresi ile SS ve kinezyofobi arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmadı (p=0.542). OA grubunda kontrol grubuna göre SS varlığı açısından istatistiksel olarak fark saptanmazken (p=0.064), SS şiddeti istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.012). OA grubunda kinezyofobi görülme oranı da kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.027). OA grubunda SS olan hastalarda kinezyofobi görülme oranı %83.33, kontrol grubunda SS olan hastalarda ise bu oran %60 idi. OA grubunda oran yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak iki oran arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.207). Sonuç: Diz OA olan hastaların önemli bir bölümünde SS ve kinezyofobi bulunmaktadır. SS olan diz OA hastalarında kinezyofobi oranı daha yüksek olmasına rağmen, kontrol grubunda SS olan kişilerde de kinezyofobi oranının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, santral sensitizasyonu olan bireylerde diz OA'dan bağımsız olarak kinezyofobinin daha yüksek oranda olduğunu göstermektedir. Ayrıca, kinezyofobi ve SS ile ağrı şiddeti, disabilite, depresyon ve ağrı katastrofizasyonu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Ancak, OA evresi ile kinezyofobi ve SS arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlenememiştir.

Abstract:
Objective: The knee joint is one of most common locations in OA. In recent years, it has been accepted that there are different pain phenotypes and patient subgroups in knee OA and that central sensitization (CS) mechanisms are at the forefront in some patients. It is also known that fear of movement, known as kinesiophobia, develops in patients with chronic pain. The aim of this study is to investigate CS and kinesiophobia in patients with knee OA, their relationships with each other, and their effects on pain intensity, functional status, pain catastrophizing and depression. Materials and Methods: Forty-two patients with knee OA and 42 healthy subjects participated in our study. Demographic data, body mass index, habits, comorbidities, medications of participants and disease duration and radiographic grade of knee OA patients were recorded. VAS was used to assess the severity of pain and WOMAC was used to assess pain and functional status in patients with OA. Algometer (pressure pain threshold measurement) and Central Sensitization Inventory were used to evaluate central sensitization in all participants. Pressure pain threshold (PPT) was measured at 3 different points: knee joint, cruris and forearm. The presence of kinesiophobia was assessed with the Tampa Scale af Kinesiophobia (TSK). Pain Catastrophizing Scale (PCS) and Beck Depression Inventory (BDI) were used to assess chronic pain related symptoms. Results: In our study, the PPT values in the painful knee joint, cruris and forearm of the knee OA group were found to be statistically significantly lower than the control group (p=0.037, p=0.049, p=0.004, respectively). In both groups, a strong and significant negative correlation was found between PPT and CSI, TSK, BDI and PCS (p=0.000). It is observed that an increase in PPT values led to a decrease in scale scores, while a decrease in PPT values led to an increase in scale scores. Patients with knee osteoarthritis had statistically significantly different CSI, TSK, BDI and PCS scores compared to the control group (p=0.012, p=0.023, p=0.004, p=0.007, respectively). However, there was no statistically significant relationship between OA stage and CS and kinesiophobia (p=0.542). While there was no statistical difference in the presence of CS in the OA group compared to the control group (p=0.064), the severity of CS was found to be significantly higher (p=0.012). The rate of kinesiophobia in the OA group was also significantly higher than in the control group (p=0.027). However, no significant relationship was found between the groups in terms of CS. The rate of kinesiophobia in patients with CS in the OA group was 83.33%, while this rate was 60% in patients with CS in the control group. Although the rate was higher in the OA group, there was no statistically significant difference between the two rates (p=0.207). Conclusion: In a significant portion of patients with knee OA, CS and kinesiophobia are observed. Although the rate of kinesiophobia was higher in knee OA patients with CS, it was found that the rate of kinesiophobia was also high in people with CS in the control group. These findings suggest that individuals with CS have a higher rate of kinesiophobia independent of knee OA. Furthermore, kinesiophobia and CS were significantly associated with pain severity, disability, depression and pain catastrophizing. However, no statistically significant relationship was found between the stage of OA and kinesiophobia or CS.