Psikolojik danışman ve psikolog adaylarının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları
Gender role attitudes of counselor and psychologist trainees
Yazar: MELİKE KOÇYİĞİT ÖZYİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLGÜN MEŞE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Psikologlar = Psychologists ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, lisans düzeyinde öğrenim görmekte olan psikolojik danışman ve
psikolog adaylarının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin ve cinsiyetçilik tutumlarını ortaya
koymak ve bu rollerin mesleki hizmetlerine nasıl etki edeceğine ilişkin görüşlerini
belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla karma desende yürütülen bu araştırmada veriler,
465 lisans öğrencisinden, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği ve Çelişik Duygulu
Cinsiyetçilik ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme
ile elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde t- testi ve ANOVA kullanılmış, nitel veriler
içerik analizi ile çözümlenmiştir. Sonuçlar, kadın ve erkek öğrencilerin toplumsal cinsiyet
rollerine ilişkin tutum ve çelişik duygulu cinsiyetçilik puan ortalamaları arasındaki
farklılığın anlamlı olduğunu (p<.05) ortaya koymuştur. Her iki bölüm için de sınıf
düzeylerine göre toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutum puan ortalamaları arasındaki
farkın anlamlı olmadığı (p>.05) görülmektedir. Bir diğer bulgu ise psikoloji bölümü
öğrencilerinin düşmanca cinsiyetçilik ve korumacı cinsiyetçilik puan ortalamalarının
daha düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Nitel veriler ise "cinsiyet tercihi, ruh sağlığı
çalışanına ilişkin varsayımlar, danışana ilişkin varsayımlar, ruh sağlığı çalışanının
müdahaleleri, ruh sağlığı çalışanının ihtiyaçları"şeklinde temalandırılmıştır.
Sonuç olarak araştırmanın bulguları, birer ruh sağlığı çalışanı adayı olarak
öğrencilerin cinsiyetçi tutumlarının azaltılmasına, eşitlikçi bir anlayış benimsemelerinin
desteklenmesine, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda farkındalıklarını ve buna uygun
beceriler geliştirmelerine ihtiyaç duydukları görülmektedir. Bu doğrultuda literatürden
yararlanılarak araştırmacılara ve ilgili lisans programlarına ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the gender roles and sexism attitudes of
counselor and psychologist candidates at the undergraduate level and to determine their
views on how these gender roles will affect their professional services. For this purpose,
in this mixed study research, data were collected from 465 undergraduate students by
using the Gender Role Attitude Scale and the Ambivalent Sexism Scale. Qualitative data
were obtained by a semi-structured interview. In the analysis of quantitative data, t-test
and ANOVA were used, and the qualitative data were analyzed by content analysis. The
results showed that there was a significant difference between the mean score of Gender
Role Attitude and ambivalent sexism of female and male students (p <.05). The difference
between the mean scores according to grade level was not significant (p> .05). Another
finding revealed that the hostile and benevolent sexism scores of the students of the
psychology department are lower. The qualitative data were thematised as "gender
preference, assumptions regarding mental health professionals, assumptions related to
the client, mental health professionals' interventions, mental health professionals'
needs."
As a result, the findings of the study show that, as a candidate for mental health
professionals, students need to reduce their sexist attitudes, support an egalitarian
understanding, develop their awareness of gender equality and develop skills accordingly.
In this respect, suggestions were made to researchers and related undergraduate programs
by using the literature.