Tarla ve laboratuvar şartlarında farklı büyüme dönemi kuraklığı altındaki bazı ekmeklik buğday genotiplerinde fizyolojik ve biyokimyasal değişim düzeylerinin belirlenmesi
Determination of physiological and biochemical change levels of some bread wheat genotypes under different growth period drought stress in field and laboratory conditions
Yazar: RAMAZAN KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KÜÇÜKÖDÜK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Fotosentez = Photosynthesis ; Klorofil = Chlorophyll ; Kuraklık stresi = Drought stress

Özet:
İki modern (Karahan-99, Bezostaya-1) ve üç yerel ekmeklik buğday (Türkiye, İran ve Afganistan) genotipinde, dönemsel (vegetatif ve generatif) kuraklık uygulamalarının, meydana getirebileceği fizyolojik ve biyokimyasal değişimler, yağmur korunağı altı (doğal) ve iklimlendirme odası (su kültürü) koşulları bir arada değerlendirilerek ortaya konulmaya çalışılan ve aynı zamanda, bir dizi ölçümler (klorofil floresans, fotosentez hızı vb) ile biyokimyasal analizler (SOD, Prolin miktarı, vb) yapılarak, tüm parametrelerin ayrı ayrı ve birbirleri olan ilişkileri ile strese maruz bırakılan genotipler için ileride yapılacak verim ve kalite ögelerinin arttırılmasına yönelik genetik manipülasyon çalışmaları için bilgi sağlamak ve tarla koşulları ile büyük oranda benzerlik gösteren laboratuvar parametrelerinin belirlenmesi durumunda, belirlenen parametrelerle ıslah programı içerisinde yer alan çok sayıda materyalin hızla taranmasını sağlayabilecek protokollerin oluşturulma olanaklarının belirlenmesi amaçlanarak yürütülen çalışma; Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoteknoloji Ana Bilim Dalında 2020-2021 yağmur korunağı ve iklimlendirme odasında yürütülmüştür.
Tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme deseninde, üç tekrarlı olarak yürütülen çalışmada, yaprak su içeriği, klorofil flüoresans ve fotosentez ölçümleri ile bazı biyokimyasal analizler yapılmıştır.
Kuraklık uygulama dönemleri olan K1 ve K2 için genotiplerin incelenen parametreler bakımından tepkilerinin farklı olduğu ve yağmur korunağı ile iklim odası yetiştirme ortamlarında ayrı ayrı değerlendirilmiş olan parametrelerden, prolin miktarı dışında tüm parametreler için her iki yetiştirme ortamı arasında farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmuş ve bir birlerinin yerlerini ikame etmeyecekleri belirlenmiştir.

Abstract:
Physiological and biochemical changes, caused by seasonal (vegetative and generative) drought applications, in two modern (Karahan-99, Bezostaya-1) and three local bread wheat (Turkey, Iran and Afghanistan) genotypes are tried to be evaluated together under rain shelter (natural) and climate room (water culture) conditions. At the same time, a series of measurements (chlorophyll fluorescence, photosynthesis rate, etc.) and biochemical analyzes (SOD, Proline amount, etc.) were run to provide information for future genetic manipulation studies in increasing yield and quality of genotypes, and determining the possibilities of creating protocols that can enable rapid screening of a large number of materials in a breeding program with the specified laboratory parameters that are largely similar to field. It was carried out in Konya Bahri Dagdas International Agricultural Research Institute and Selcuk University Science Faculty of Biotechnology Department in 2020-2021 rain shelter and climate room.
In the experimental design of divided plots in random blocks, in triplicate study, leaf water content, chlorophyll fluorescence and photosynthesis measurements and some biochemical analyzes were performed.
For the drought application periods, K1 and K2, the responses of the genotypes were different in terms of the examined parameters and the differences between two growing conditions were found to be statistically significant for all parameters except the amount of proline, which were evaluated separately in the rain shelter and climate room growing environments.