Romatoid artritli hastalarda tedaviye uyum, yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of treatment compliance, quality of life and affecting factors in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: EBRU KARACA
Danışman: PROF. DR. MEDET KORKMAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Romatoid artrit =   ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı romatoid artritli hastalarda tedaviye uyum ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi ve etkileyen faktörleri incelemektir. 
Materyal ve metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırmanın evrenini Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi romatoloji polikliniğine başvuran romatoid artrit hastaları oluşturdu. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G power analiziyle 129 olarak hesaplandı ve çalışmamıza 129 hasta dahil edildi. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği ve Romatoid Artrit Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS 29.0 programı ile değerlendirildi.
Bulgular: Eğitim düzeyi, gelir düzeyi, eklemlerde şişlik ve uyku problemi yaşama durumu gibi RA semptomlarının varlığı, tedaviye olan inanç ve RA ilaçlarına bağlı yan etki yaşama durumu RA hastalarında tedaviye uyum ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerdir. Tıbbi tedaviye uyum oranı ölçeğinden alınan toplam puan ortalaması 6,93 iken Romatoid artrit yaşam kalitesi ölçeğinden alınan toplam puan ortalaması 17,36'dır. Tıbbi tedaviye uyum ile romatoid artrit yaşam kalitesi arasında negatif ilişki saptanmıştır (r= -0,179, p<0,05). Tıbbi tedaviye uyumdan alınan puan arttıkça romatoid artrit yaşam kalitesinden alınan puan azalmaktadır. Romatoid artrit yaşam kalitesinden alınan puanın azalması yaşam kalitesinin arttığını göstermektedir. Bu durumda tıbbi tedaviye uyum arttıkça romatoid artrit yaşam kalitesi de artmaktadır.
  Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda romatoid artritli hastalarda tedaviye uyumun artmasıyla yaşam kalitesinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda hastalarla en çok iletişimde bulunan sağlık profesyonelleri olarak hemşirelerin özellikle tedaviye uyumu artırmak için yapacakları hasta eğitimleri önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, Tedaviye Uyum, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Abstract: The aim of this study was to investigate the relationship between treatment adherence and quality of life in patients with rheumatoid arthritis and the confounding factors. 
Materials and methods: The population of this descriptive and correlational study consisted of rheumatoid arthritis patients who applied to the rheumatology outpatient clinic of Malatya İnönü University Turgut Özal Medical Center. The sample size of the study was calculated as 129 by G power analysis and 129 patients were included in our study. Data were collected using Personal Information Form, Medical Treatment Compliance Rate Scale and Rheumatoid Arthritis Quality of Life Scale. The analysis of the data obtained from the study was evaluated with SPSS 29.0 program.
Results: Education level, income level, presence of RA symptoms such as swelling in the joints and sleep problems, belief in treatment and experiencing side effects due to RA medications are factors affecting treatment compliance and quality of life in RA patients. The mean total score obtained from the rate of compliance with medical treatment scale was 6.93, while the mean total score obtained from the rheumatoid arthritis quality of life scale was 17,36. A negative correlation was found between adherence to medical treatment and RA quality of life (r=0.179, p<0.05). As the score obtained from adherence to medical treatment increased, the score obtained from rheumatoid arthritis quality of life decreased. A decrease in the rheumatoid arthritis quality of life score indicates an increase in quality of life. In this case, as adherence to medical treatment increases, rheumatoid arthritis quality of life also increases.
Conclusion: In line with the results of the study, it was concluded that the quality of life of patients with rheumatoid arthritis improved with increased adherence to treatment. In this context, it is important that nurses, as the healthcare professionals who communicate most with patients, provide patient education to increase adherence in RA patients.
Keywords: Rheumatoid Arthritis, Treatment Adherence, Quality of Life.