Trakeostomili çocuğa sahip ailelerin yaşadıkları güçlüklerin ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi
Determination the difficulties and depression levels of families having children with tracheostomy
Yazar: GÜL KIRAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP BALCI
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Depresyon = Depression ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Trakeostomi = Tracheostomy ; Trakeostomi = Tracheostomy ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma, trakeostomili çocuğa sahip ailelerin yaşadıkları güçlükleri ve depresyon
düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak gerçekleştirildi.
Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin çocuk yoğun bakım ünitesinde
yatıp, trakeostomi açılarak eve taburculuğu gerçekleşen 32 çocuğun aileleri oluşturdu.
Araştırma verileri Haziran 2013-Mart 2014 tarihleri arasında toplandı. Veri toplama
araçları olarak Bilgi Formu ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanıldı.
Araştırmadan elde edilen verilere göre; annelerin %50'si ilköğretim, babaların %40,6'sı
ortaöğretim mezunu olup, ailelerin %40,6'sının çocuk sayılarının 2 olduğu saptandı.
Anne yaş ortalaması 32,90±6,09 yıl, baba yaş ortalaması 36,38±6,52 yıl idi. Çocukların
%59,4'ü erkek olup, %56,3'ü evde 1 yıldan az takipli, %87,5'i Mekanik Ventilatör
(MV)'e bağlı bulunuyordu. Ailelerin, günlük planlarını hasta çocuklarına göre yaptıkları
(%96,9), çocuklarının sürekli bakıma muhtaç olacağı düşüncesinden dolayı endişeli
oldukları (%87,5), çocuklarının rahatsızlığından dolayı kendilerine (%87,5), eşine ve
diğer çocuklarına zaman ayıramadıkları (%65,6), ailenin diğer bireylerinin ihtiyaçlarını
karşılamakta zorlandıkları (%71,9), çocukları hakkında soru sorulmasından dolayı
üzüldükleri (%65,6) ve acil bir durumda ne yapacaklarını bilmedikleri (%59,4)
belirlendi. Depresyon düzeylerinin; hafif (%25), orta (%25) ve şiddetli (%28,1)
düzeyde olduğu ve depresyon puan ortalamaları ile çocuğun, anne ve babanın yaşları,
çocuk sayısı, evde bakılma süresi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0,05) saptandı.
Bunun yanında, bazı durumlar ile (çocuğun bakımında anneye yardımcı kişinin
olmaması, çocuğun MV'ye bağlı olmaması, ebeveynlerin ekipman sorunu yaşamaları ve
diğer aile bireylerinin ihtiyaçlarını karşılayamamaları vb.) BDE puan ortalamaları
arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu bulundu (p<0,05). Trakeostomili çocuğa
sahip ailelere yönelik planlı taburculuk eğitimi, psikolojik danışmanlık verilmesinin,
izlem ve evde bakım politikalarının geliştirilmesinin yanı sıra ülkemizde de bu konuda
yapılacak araştırmaların arttırılması önerilebilir.

Anahtar kelimeler: Aile, Depresyon, Evde Bakım, Trakeostomi.

Abstract:
The research was conducted to define and correlate difficulties that parents have been
going through and depression levels of the parents who have child with tracheostomy.
The sample of the study consists of 32 parents whose childeren stay in a university
hospital's child intensive care unit with tracheostomy and discharged to home. The data
of the study were collected between June 2013 and March 2014. Information form and
Beck Depression Inventory (BDI) were used as data collection tools. The results of the
research indicate that 50 % of the mothers graduated from primary school, 40,6 % of the
fathers graduated from middle school and they have two children. The average of the
mothers' age was 32,90±6,09 and father's 36,38±6,52. 59,4 % of the children were boy,
56,3 % of them tracked less than a year at home and 87,5 % of them attached to the
Mechanical Ventilators. It was determined that parents make their daily plans according
to their sick children (96,9 %), are worried because of the idea of their children might
be needing continuous care (87,5 %), cannot take personel time off because of their
children ilnesses (87,5 %), cannot allocate time for their husbands / wifes and other
children (65,6 %), have difficulties in meeting the needs of other members of the family
(71,9 %), are getting upset when asked questions about their sick child's condition (65,6
%) and do not know what to do in case of an emergency (59,4 %). It was detected that
level of depressions are mild (25 %), moderate (25 %), and severe (28,1 %), there is no
significant releation between the average scores of the depression levels and age of
children, mother and father, the number of children, the spent time in home care (p >
0,05). In addition, there is a significant differences between the BDI score average and
some conditions (if there is a person helps the mother in children's care, if the children
attached to Mechanical Ventilator, if the parents are having device problems and
meeting the needs of the other family members and etc.). It could be adviced to increase
the researches in this area beside, of giving education to the parents who have a child
with tracheostomy about planned discharged, giving psychological counseling,
monitoring and developing the home care policies.
Key words: Parents, Depression, Home Care, Tracheostomy