Kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde izlenen hastalarda postoperatif deliryumu önleme, tanılama ve müdahale protokolünün etkinliği
Effectiveness of postoperative delirium prevention, diagnosis and intervention protocol on patients monitored in the intensive care unit after cardiac surgery
Yazar: GÖNÜL KARA SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde izlenen hastalarda postoperatif deliryumu önleme, tanılama ve müdahale protokolünün etkinliğinin belirlenmesi amacıyla yarı deneysel çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 06.03.2023-22.05.2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini kalp cerrahisi geçiren ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 64 hasta oluşturmuştur. Çalışma kapsamında hastalar kontrol (32) ve müdahale (32) olarak iki gruba ayrılmıştır. Müdahale grubundaki hastalar "Postoperatif deliryumu önleme, tanılama ve müdahale protokolü" doğrultusunda bakım alırken, kontrol grubundaki hastalar deliryuma yönelik rutin hemşirelik bakımı almıştır. Araştırmanın verileri; Hasta Tanılama Formu, Akut Fizyolojik ve Kronik Sağlık Değerlendirilmesi, Glaskow Koma Skalası, Richmond Ajitasyon-Sedasyon Skalası, Yoğun Bakım Ünitesinde Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği, Hemşire Tanılama Formu, Postoperatif Deliryuma Yönelik Bilgi Değerlendirme Formu (Ön test-Son test) ve Postoperatif Deliryumu Önleme, Tanılama ve Müdahale Protokolü Kontrol Listesi" kullanılarak toplanmıştır. Üç aşamadan oluşan araştırmanın ilk aşamasında rutin hemşirelik bakımı alan kontrol grubundaki hastalarda deliryum insidansı ve hemşirelerin deliryum tanılama durumları belirlenmiştir. İkinci aşamada hemşirelere postoperatif deliryumu önleme, tanılama ve müdahale protokolü eğitimi verilmiş ve protokolün ön çalışması yapılmıştır. Son aşama olan üçüncü aşamasında ise müdahale grubunda yer alan hastalar "Postoperatif Deliryumu Önleme, Tanılama ve Müdahale Protokolü" doğrultusunda bakım almıştır. Çalışmada araştırmacı ve hemşirelerin deliryum tanılamadaki uyumları incelendiğinde kontrol grubunda anlamlı bir uyum bulunmamasına rağmen (p>0,05), müdahale grubunda anlamlı bir uyum (kappa: 1,00) bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerin kontrol grubunda deliryum tanılama oranının %14,3 ve müdahale grubunda deliryum tanılama oranının %100 olduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kontrol grubunda deliryum insidansının %21,9 ve müdahale grubunda deliryum insidansının %9,4 olduğu ancak aradaki farkın anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Araştırma sonucunda, kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde izlenen hastalarda postoperatif deliryumu önleme, tanılama ve müdahale protokolünün araştırmacı ve hemşirelerin deliryum tanılama uyumu ve hemşirelerin deliryum tanılaması üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Protokolün kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaların deliryum yönetiminde kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a quasi-experimental study to determine the effectiveness of the postoperative delirium prevention, diagnosis and intervention protocol in patients monitored in the intensive care unit after cardiac surgery. The research was conducted at Antalya Training and Research Hospital between 06.03.2023 and 22.05.2023. The sample of the study consisted of 64 patients who underwent cardiac surgery and met the inclusion criteria. Within the scope of the study, patients were divided into two groups: control (32) and intervention (32). While the patients in the intervention group received care in line with the "Postoperative delirium prevention, diagnosis and intervention protocol", the patients in the control group received routine nursing care for delirium. The data of the study were collected using the Patient Identification Form, Acute Physiological and Chronic Health Evaluation, Glasgow Coma Scale, Richmond Agitation-Sedation Scale, Confusion Assessment Scale in the Intensive Care Unit, Nurse Diagnosis Form, Information Assessment Form for Postoperative Delirium (Pretest-Posttest) and Postoperative Delirium Prevention, Diagnosis and Intervention Protocol Checklist. In the first stage of the study, which consisted of three stages, the incidence of delirium in the control group patients receiving routine nursing care and the delirium diagnosis status of the nurses were determined. In the second stage, nurses were given training on postoperative delirium prevention, diagnosis and intervention protocol, and a preliminary study of the protocol was conducted. In the third phase, which is the last phase, patients in the intervention group received care in line with the "Postoperative Delirium Prevention, Diagnosis and Intervention Protocol". When the agreement of the researcher and nurses in diagnosing delirium was examined in the study, although there was no significant agreement in the control group (p>0.05), a significant agreement (kappa: 1.00) was found in the intervention group (p<0.05). It was determined that the nurses' delirium diagnosis rate was 14.3% in the control group and 100% in the intervention group, and the difference was significant (p<0.05). It was determined that the incidence of delirium was 21.9% in the control group and 9.4% in the intervention group, but the difference was not significant (p>0.05). As a result of the research, it was determined that the postoperative delirium prevention, diagnosis and intervention protocol was effective on the delirium diagnosis agreement of researcher and nurses and on the nurses' delirium diagnosis in patients monitored in the intensive care unit after cardiac surgery. It is recommended that the protocol be used in the management of delirium in patients monitored in the intensive care unit after cardiac surgery.