Duyguları fark etme eğitiminin ergenlerin duyguları fark etme becerilerine etkisi
Effect of emotion awareness training on adolescents' emotion awareness skills
Yazar: FATMA İNCEMAN
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Duyguları anlama = Emotion understanding ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Duyuşsal farkındalık = Affective awareness ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim = Education ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırmanın amacı, geliştirilen duyguları fark etme eğitiminin ergenlerin duyguları fark etme becerilerine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ön-test son-test kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılarak deneysel bir çalışma yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 öğretim yılında bir devlet lisesinden basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 48 öğrenci oluşturmaktadır. Seçilen 48 öğrenci, her grupta 24 öğrenci olmak üzere iki gruba yansız olarak atanmıştır. Öğrencilerin duyguları fark etme becerilerini belirlemek için bu araştırma kapsamında araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanan Duygu Farkındalığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini duyguları fark etme eğitimi, bağımlı değişkenini ise Duygu Farkındalığı Ölçeğinden ve alt ölçeklerinden alınan duygu farkındalığı puanı, duyguları ayırt etme puanı, duyguları sözlü paylaşma puanı, duyguları gizlememe puanı, bedensel farkındalık puanı, başkalarının duygularıyla ilgilenme puanı, duyguların analizi puanı oluşturmaktadır. Deney grubundaki öğrencilere eğitim verilmeden önce, her iki gruba da Duygu Farkındalığı Ölçeği ön-test olarak uygulanmıştır. Deney grubuna her bir oturumu haftada bir kez gerçekleştirilen ve yedi oturum süren eğitim uygulanırken, kontrol grubuna hiçbir eğitim uygulanmamıştır. Eğitim tamamlandıktan sonra deney ve kontrol gruplarına ilgili ölçek son-test olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunun ön-test puanları kontrol edildiğinde son-test puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için kovaryans analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, deney grubundaki öğrencilerin Duygu Farkındalığı Ölçeğinden ve duyguları sözlü paylaşma alt ölçeğinden aldıkları puanların kontrol grubundaki öğrencilerden anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ancak deney grubundaki öğrencilerin duyguları ayırt etme, duyguları gizlememe, bedensel farkındalık, başkalarının duygularıyla ilgilenme, duyguların analizi puanlarının kontrol grubundaki öğrencilerden anlamlı düzeyde farklılık göstermediği görülmüştür.

Abstract:
This study aims to investigate the effect of the developed training program on adolescents' emotion awareness and expression skills. Thus, an experimental study was conducted through pretest-posttest random design with a control group. The participants were 48 high scool students selected by simple random sampling. They were randomly assigned to two groups, each of which has 24 students. Emotion Awareness Questionnaire (EAQ) adapted to Turkish by the researcher in this study was used for data collection. While the independent variable is developed training, the dependent variables are the scores obtained through EAQ and its sub-scales; emotion awareness, "Differentiating emotions", "Verbal sharing of emotions", "Not hiding emotions", "Bodily awareness of emotions", "Attending to others' emotions", and "Analysis of emotions". EAQ was distributed as the pretest to the students in both groups before the training. While the training applied to the experimental group, no training was applied to the control group. After the trainings, EAQ was distributed to both groups as the posttest. The analysis of covariance was conducted to determine whether there is a significant difference between the posttest scores of the groups when the pretest scores were held constant. The analysis results showed emotion awareness and verbal sharing of emotions scores of the experimental group are significantly higher than those of the control group. However, differentiating emotions, not hiding emotions, bodily awareness of emotions, attending to others' emotions, and analysis of emotions scores of the students in experimental group are not significantly different than those of the control group.