Yalova koşullarında bitki gelişme dönemlerine göre sulama uygulamalarının patlıcan (Solanum melongena L.) bitkisinin verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of deficit irrigation applications based on plant growth stages on yield and quality of eggplant (Solanum melongena L.) in Yalova conditions
Yazar: GÜLŞAH ÜĞLÜ TEKİN
Danışman: PROF. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama = Drip irrigation

Özet:
Bu çalışma, 2016 ve 2017 yıllarında Yalova koşullarında, patlıcan bitkisinde (Pala 49 çeşidi) farklı gelişme dönemlerinde uygulanan sulama suyu kısıntısı ile verim ve verim bileşenleri arasındaki ilişkileri araştırmak ve bitkinin sulamaya karşı en kritik büyüme dönemlerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bitkinin gelişme dönemleri; fide (F), tam çiçeklenme (Ç), ilk meyve görülmesi (M) ve hasat (H) olarak ele alınmıştır. Deneme konuları, susuz (kontrol), tüm fenolojik gelişme dönemlerinde tam sulama (FÇMH) ile 14 farklı kısıntılı sulama uygulaması (F, Ç, M, H, FÇ, FH, MH, ÇM, FM, ÇH, ÇMH, FMH, FÇH, FÇM) olarak belirlenmiştir. En yüksek mevsimlik bitki su tüketimi değeri (ortalama 770,4 mm); FÇMH konusundan elde edilmiştir. Farklı büyüme dönemlerinde uygulanan kısıntılı sulama uygulamaları, verim ve verim bileşenleri üzerinde farklı etkiye sahip olmuştur. En yüksek su kullanım etkinliği (WUE) (ortalama 6,12 kg m⁻³) FÇM konusunda elde edilmiştir. Araştırma da iki yılın ortalamasında en yüksek bitki boyu (96,5 mm) ve bitki çapı (14,9 mm) FÇMH konusundan elde edilmiştir. Bitki çeşidinin özelliklerini yansıtan meyve uzunluğu (ortalama 22,5 cm), meyve çapı (ortalama 63,4 mm) ve en yüksek verim (ortalama 4143,2 kg) FÇMH konusundan elde edildiğinden, yerel koşullar altında, bu sulama uygulamasının en iyi seçim olacağı sonucuna varılmıştır. Su kısıtının olduğu bölgelerde FÇMH konusundan sonra istatiksel olarak en iyi sonuçları veren konu olan FÇM önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the relationship between irrigation water applied at different growth stages and yield/yield components of the eggplant (cultivar Pala 49) and to determine the most critical growth periods of the plant against irrigation during 2016 and 2017 under the conditions of Yalova, Turkey. Growth stages of eggplant are vegetative (V), flowering (F), yield formation (Y), and ripening (R). Experimental treatments were determined as non-irrigation (control), full irrigation (VFYR) and 14 different deficit irrigation treatments (V, F, Y, R, VF, VR, YR, FY, VY, FR, FYR, VYR, VFR, VFY). The highest seasonal evapotranspiration (average 770,4 mm) was obtained from the VFYR treatment. Deficit irrigation practices applied during different growth stages have different effects on yield and yield components. The highest water use efficiency (WUE) (average 6,35 kg m⁻³) was obtained from V treatment. The highest plant height (96,5 cm) and plant diameter (14,9 mm) were obtained from the VFYR treatment as average numbers of two experimental years. Since fruit length (average 22,5 cm), fruit diameter (average 63,4 mm) and maximum yield (average 4143,2 kg) were obtained from the VFYR treatment, it was concluded that this irrigation treatment would be the best choice under local conditions. VFY treatment which gave the best statistical results after VFYR treatment may be recommended as a good option for water short areas.