palyatif bakımda hemşirelik uygulamalarının omaha sistemi ile yönetilmesi
Management of Nursing Practices in Palliative Care with the Omaha System
Yazar: MERYEM ERCEYLAN
Danışman: PROF. DR. SELDA SEÇGİNLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmada, palyatif bakım hemşirelik uygulamalarının yönetilmesi için Omaha Sistemi'ni temel alan bir yazılımının tasarlanması amaçlandı. Araştırma tanımlayıcı ve metodolojik tasarım tipinde yapıldı. Araştırmanın evrenini, Kasım 2020- Nisan 2021 tarihleri arasında İstanbul'da Avrupa Yakasında yer alan bir devlet hastanesinin palyatif bakım merkezinde çalışan 20 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri, Görüşme Formu ve Omaha Sistemi bileşenlerinden Problem Sınıflama Listesi ve Girişim Şeması ile toplandı. Araştırma iki aşamadan oluştu. Araştırmanın birinci aşamasında yazılım geliştirme süreçlerinden olan Gereksinim ve Analiz kapsamında, araştırmacı tarafından katılımlı gözlem yöntemi ile palyatif bakım merkezindeki hemşirelik uygulamaları belirlendi ve uygulamalar Omaha Sistemi terminolojisi ile eşleştirildi (mapping). Bu şekilde yazılıma entegre edilecek içerikler hazırlandı. Araştırmanın ikinci aşamasında ise yine yazılım geliştirme süreçlerinden olan Tasarım kapsamında, palyatif bakım hemşiresinin elektronik ortamda hemşirelik uygulamalarını yönetmesini sağlayacak Omaha Sistemi'nin tüm bileşenlerini içeren örnek veri akış diyagramı ile kullanıcı arayüzü tasarlandı. Verilerin analizi, Microsoft Excel ve SPSS 26 paket programında tanımlayıcı analizler kullanılarak yapıldı. Çalışmada belirlenen 250 palyatif bakım hemşirelik uygulaması/aktivitesi Omaha Sistemi terimleri ile eşleştirildi. Hemşirelik uygulamaları/aktiviteleri Omaha Sistemi'nde 28 sağlık problemi, 4 kategori ve 41 hedef ile eşleşti. Hemşirelik uygulamaları/aktiviteleri, Omaha Sistemi'nde en sık Sağlık Bakım Denetimi (% 16,4) problemi; Tedavi ve İşlem (%47,2) kategorisi ve Belirti/Bulgular-Fiziksel (%14) hedefi ile eşleşti. Çalışmada palyatif bakım hemşiresinin elektronik ortamda uygulamalarını yönetebilmesi için web tabanlı ve Omaha Sistemi'ni temel alan bir kullanıcı arayüzü (PALOS) tasarlandı. Sonuç olarak, palyatif bakım merkezindeki hemşirelik uygulamalarının dokümantasyonu ve yönetilmesi için standardize bir hemşirelik terminolojisi olan Omaha Sistemi'ne temelli PALOS'un yazılım geliştirme aşamaları tamamlanarak palyatif bakım hemşireleri ve yöneticileri tarafından kullanılabilir.

Abstract:
In this research, it was aimed to design a software based on the Omaha System to manage palliative care nursing interventions/activities. The research was conducted in the type of descriptive and methodological designment. The sample of the study consisted of 20 nurses working in the Palliative Care Center of a public hospital on the European Side of Istanbul between November 2020 and April 2021. Research data were collected with Interview Form and the components of the Omaha System that are Problem Classification Scheme and Intervention Scheme. The research consisted of two stages. In the first stage of the research, within the scope of Requirements and Analysis, which is one of the software development processes, the nursing interventions/activities in the palliative care center were determined by direct observation and were mapped with the Omaha System terminology. In this way, the contents to be integrated into the software were prepared. In the second stage of the research, within the scope of Design, which is also one of the software development processes, the user interface was designed with a sample data flow diagram containing all the components of the Omaha System, which will enable to manage of activities in electronic environment of the palliative care nurse. The analyses of the data were carried out with using descriptive analysis in SPSS 26.0 package program and Microsoft Excel. In the study, 250 palliative care nursing activities were mapped with the Omaha System terms. Nursing activities were mapped with 28 Omaha System problems, 4 categories, and 41 targets. The activities were mostly mapped with health care supervision (16.4%) problem, treatments and procedures (47.2%) category, and signs/symptoms-physical (14%) target in the Omaha System. In the study, a web-enabling user interface (PALOS) based on the Omaha System was designed for palliative care nurses to manage their activities in electronic environment. Consequently, after the completion of the software development stages of PALOS, which is based on the Omaha System, a standardized nursing terminology for documentation and management of nursing interventions/activities in palliative care centers, it could be used by palliative care nurses and managers.