Uydurma suretiyle atılan imzaların kişiye aidiyeti yönünden araştırılması
Investigation of signatures signed by means of fabrication in terms of belonging to person
Yazar: SALİM YAREN
Danışman: DOÇ. DR. NERGİS CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli belge = Forensic document ; Sahte belge = False document ; Sahtecilik = Falsification ; Yazı karakterleri = Typefaces ; Yazı sanatı = Calligraphy ; İmza = Signature

Özet:
İmza günlük hayatımızda sosyal, ekonomik ve ticari ilişkilerde sıklıkla kullandığımız harf ya da şekillerden oluşmuş bir  işarettir. Belge üzerinde bulunan bir değer, zaman, anlam, taahhüt gibi ifadeler imza ile resmiyet kazanır ve kişiler yükümlülük altına girer. Yasalarımızda tarifi yapılan imza, kişiye özgü kaligrafik ve karakteristik özellikler içermektedir. Daha az karakteristik özellik içeren imzalar sahtekarlar tarafından kolaylıkla taklit edilebilmektedir. Uydurma suretiyle atılan sahte imzalar da sahteciler tarafından tercih edilen yöntemler arasındadır.
Çalışmanın amacı; bireylerin orijinal imzalarındaki kaligrafik ve karakteristik özelliklerini hangi oranda sahte imza üzerine yansıttığı, ne tür benzerlik ve farklılıklarının bulunduğu ve incelemecilerin hangi oranda doğruluk tespitinde bulunulabileceğini belirlemektir. 
Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi akademik ve idari personeli ile öğrencilerinden oluşan en az lise mezunu (18-65) yaş arası kişilerden gönüllülük esasına dayalı olarak 100 katılımcıdan, (5) adet orijinal imzaları ile birlikte hayali (5) şahıs adına (5) er adet uydurma suretiyle sahte imza örnekleri toplanmıştır. Toplanan imza örnekleri (14) adet imza inceleme kriterlerine göre LED'li masa lupu, büyüteç ve dijital kumpas ile ölçülmek suretiyle incelenmiştir. Elde edilen veriler katılımcıların cinsiyeti, medeni hali, gelir durumu, aktif el, eğitim durumu ve imza atma sıklığı açısından SPSS 23.0 istatistik programında istatiksel olarak değerlendirilmiştir. İdari ve öğrenci grupları arasında bitim hareketi yönünden istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuş, diğerleriyle anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bireylerin cinsiyeti ile biçim, boyut ve alışkanlıklar, gelir durumu ile çizgi kalitesi, eğitim durumu ile bitim hareketi istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuş (p<0.05) diğer değişkenler ile inceleme kriterleri arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca katılımcılar, uydurma imzalarını orijinal imzalarına göre daha küçük ölçülerde attığı tespit edilmiş olup istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). İmzalar içerisinde en fazla farklılık biçim, oran ve başlangıç hareketinde, en fazla benzerlik alışkanlıklar, buklesel hareketler ile yatay ve dikey çekilişlerde görülmüştür. Katılımcıların % 80'i imzalarda sahte imzasını atacak kişilerin ad ve soyadlarında bulunan harf karakterlerini yazdığından uydurma imzaların bu şekilde atılabileceği değerlendirilmiştir. İmzaları karşılaştıran 9 yıl mesleki tecrübeye sahip incelemecinin doğruluk oranı % 39, 16 yıl mesleki tecrübeye sahip incelemecinin doğruluk oranı % 49 dur. Bu sonuçla başarı oranının incelemecinin tecrübeyle doğru orantılı olduğu değerlendirilmiştir. Çıkan sonuçların normal hayat akışına göre oldukça başarılı olduğu görülmektedir. Çünkü adli belge incelemelerinde kısıtlı inceleme ve mukayese imzalarla çalışılmaktadır. Oysa ki çalışmamızda uzmana fikir verebilecek oldukça fazla imza mevcuttur. Bundan dolayı uydurma imzalarda kişiye aidiyet tespiti oldukça güçtür.

Anahtar Kelimeler:Adli İmza, Adli İmza İncelemesi, İmza İnceleme Kriterleri, Uydurma İmza,

Abstract:
The signature is a sign consisted of letter or figures that we often use in our daily life, social, economic and financial relations. Expressions such as a value, time, meaning that are found on a document formalise by a signature and people enter into obligation. The signature described in our laws includes personal caligraphic and characteristic features. The signatures that include less characteristic features are imitated easily by forgers. Forged signatures signed by means of fabrication are one of the methods favored by forgers. The aim of this study is to define at which rate people reflect calligraphic and characteristic features in their original signatures to forged signatures, which types of similarities and discrepancies they have and at which rate specialist are able to determine the accuracy.
In this study from 100 participants, based on voluntariness, that are between (18-25) consisted of academic, administrative personnel and students of Ankara University, (5) original signatures of them and (5) forged signatures signed by means of fabrication for every (5) fictious people are collected. Signature samples (14) collected are analysed in terms of measuring by table loop with LED, glass and digital caliper according to (14) signature analsis criteria. Data obtained are evaluated statistically in SPSS 23.0 statistic program with regard to sexuality, marital status, income state, hand used as active, educational status and signature frequency of participants. It was found that statistically significant difference between the administrative and student groups in terms of the ending movement, and it was not found that significant difference from the others.Marital status of people and shape, size and habits, income state and line quality, educational status and end act are found meaningful statistically (p<0.05), other variances and analysis criteria are not found meaningful statistically (p>0.05). Also it is established that participants sign their forged signatures in smaller sizes than their original signs and they are found meaningful statistically (p<0.05). Maximum dicrepancy is seen in rate and start act, maximum similarity is seen in habits, curl arc and horizontal and vertical draws. When 80 % of participants sign their forged signatures, they write letters and characters found in names and surnames of people whose forged signatures they sign, so that it is evaluated that signatures signed by means of fabrication might be made in this way. The accuracy rate of specialist who compares the signatures and has 9 year professional experience is 39 % and the accuracy rate of specialist who has 16 year professional experience is 49 %. According to this result, it is evaluated that success rate is directly proportionate to experience of specialist. It is seen that results obtained are successful according to normal life fluency. Because in legal signature analysis, limited analysis and comparison are made by signatures. However there are a lot of signatures that are able to provide insight for expert in our study. For this reasn it is too difficult to determine belonging to person.


Key words: Forensic Signature, Forensic Signature Analysis, Fabricated Signature, Signature Analysis Criteria