Tekstil materyallerinin çeşitli doğal boyarmaddeler kullanılarak renklendirilme tasarımlarının yapılması
Making of coloring design of textile materials by using various natural dyes
Yazar: ESRA AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED İBRAHİM BAHTİYARİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
TEKSTİL MATERYALLERİNİN ÇEŞİTLİ DOĞAL BOYARMADDELER KULLANILARAK RENKLENDİRİLME TASARIMLARININ YAPILMASI

Esra AKGÜL

Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2019
Danışman: Doç. Dr. Muhammed İbrahim BAHTİYARİ

ÖZET
Çevre bilincindeki artış, doğal ürünlere ve doğal boyalara olan ilginin artmasına neden olmuştur. Bu durum, son yıllardaki en önemli konu başlıklarından biri olan sürdürülebilirlik konusuna olan ilgiyi de artırmıştır. Keten doğal bir liftir ve bilinen en eski tekstil malzemelerindendir. Lüks ürün gruplarında değerlendirilen ketene olan ilgi her geçen gün artmasına rağmen, keten ve keten karışımları ile ilgili boyama çalışmaları literatürde sınırlı sayıdadır. Bu nedenle, bu çalışmada %100 keten materyallerin doğal boyarmaddelerle renklendirme tasarımlarının yapılması, boyanmış materyallerin haslık özelliklerinin değerlendirilmesi, ve boyama işlem parametrelerinin optimizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. Böylelikle, doğal boyaların endüstri uygulamalarında, firmaların hızlı karar verebilmeleri için know-how'larını oluşturmaları ve optimum işlem parametrelerini belirlemesi sağlanacaktır. Bu çalışma kapsamında, keten kumaşın, doğal boya kaynakları olan nar kabuğu, ceviz kabuğu ve kök boya ile boyama işlem parametreleri sistematik olarak değiştirilerek kumaşın renklendirme tasarımları yapılmıştır. Renklendirilmiş keten kumaşların çocuk gömleği, perde, masa örtüsü ve ayakkabı-çanta gibi farklı ürün gruplarında kullanılması amaçlanmıştır. Sürdürülebilirliği sağlamak için, her bir farklı ürün grubu adına müşterinin üründen beklediği haslık isteğini karşılayabilecek optimum boyama işlem parametrelerinin seçiminde, çok kriterli karar verme metotlarından TOPSIS yöntemi kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: doğal boyalar, keten, çok kriterli karar verme, sürdürülebilirlik

Abstract:
MAKING OF COLORING DESIGN OF TEXTILE MATERIALS BY 
USING VARIOUS NATURAL DYES

Esra AKGÜL

Erciyes University, Graduate School of Natural and Applied Sciences
M. Sc. Thesis, May 2019
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Muhammed İbrahim BAHTİYARİ

ABSTRACT
The increase in environmental consciousness create an upsurge in the interest in natural products and natural dyes. This also has increased interest in sustainability which is one of the most important topics in recent years. Linen is a natural fiber and one of the oldest known textile materials. Although the interest in linen which is considered in luxury product groups increase day by day, the dyeing studies relating to linen and linen blends are limited in literature. Therefore, the aim of this study is to make coloring design of 100% linen with natural dyes, to evaluate the fastness properties of dyed materials, and to optimize the dyeing process parameters. Thus, in industrial applications of natural dyes, it will be ensured that companies create their know-how in order to make quick decisions and determine the optimum process parameters. With the scope of this study, the dyeing parameters have been changed systematically and have been made the coloring designs of the linen fabric with the natural dye sources which are pomegranate peel, walnut shell and root dye. The colored linen fabrics are intended to be used in different product groups such as children's shirts, curtains, tablecloths and shoe-bags. To ensure sustainability, the TOPSIS method, a multi-criteria decision making method, was used to select the optimum dyeing process parameters that meet the fastness requirements expected by the customer on behalf of each different product group.
Keywords: natural dye, linen, multicriteria decision making, Sustainability