Konya'daki Anadolu Selçuklu dönemi çinilerinde çalınma tahrip ve restorasyon hatalarından kaynaklanan bozulmaların tespiti ve değerlendirilmesi
Detection and evaluation of deterioration of Anatolian Seljuk period tiles in Konya due to theft destruction and restoration errors
Yazar: NURDAN ESKEMEN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖK İPEKÇİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Türk çini sanatı = Turkish tile art

Özet:
Geçmişten günümüze miras kalan ve geleceğe taşımamız gereken kültür varlıklarımız, günden güne çeşitli tahribatlara maruz kalmaktadır. Çiniler, bu kültür varlıkları içinde tahribata en çok uğrayanlardandır. Çinilerin gelecek nesillere aktarılabilmesi için korunmalarının sağlanması ve onarımlarının sağlıklı bir şekilde yapılması gerekmektedir. Aksi halde, kültürel mirasımız olan çinilerin kaybını önlemek mümkün olmayacaktır.
Binlerce yıllık tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Konya, Anadolu Selçuklu Devletinin başkentidir. Şehir, Anadolu Selçuklu Devleti'nin sanat anlayışını yansıtan mimari eserlere sahiptir. Kullanılmaya başlandığı ilk tarihten itibaren yapılara eşsiz bir görünüm kazandıran çini, bir moda gibi yaygın bir şekilde sevilerek kullanılmıştır. Konya'da inşa edilen Selçuklu yapılarında, çini sanatına yön veren teknik ve kompozisyonlar görülür. Ancak ne yazık ki bu çinilerde de tahribat oluşmuştur.
Konya'daki Anadolu Selçuklu Dönemi çinilerindeki bozulmaları kapsayan bu çalışma, çinilerin geçirdiği bozulmaları, bozulma nedenlerini ve restorasyon sonuçlarını incelemektedir. İncelememiz sonucunda, çinilerde meydana gelen bozulmalar tespit edilmiş ve bozulmaların etkenleri anlaşılmıştır. Elde ettiğimiz veriler göstermektedir ki; çinilerde meydana gelebilecek bozulmaların önüne geçilmesi ve meydana gelmiş bozulmalara etkin bir şekilde müdahale edilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Our cultural assets, which we inherited from the past to the present and which we must carry to the future, are subjected to various destructions day by day. Tiles are among the most damaged of these cultural assets. In order for the tiles to be passed on to future generations, they must be protected and repaired in a healthy way. Otherwise, it will not be possible to prevent the loss of our cultural heritage.
Konya, which has hosted many civilizations in its thousands of years of history, has been an important center in the Anatolian Seljuk period. The city has architectural works that reflect the artistic understanding of the Anatolian Seljuk State. Tile, which has given a unique appearance to the buildings since the first date of its use, was also used fondly by the Anatolian Seljuks. In the Seljuk buildings built in Konya, techniques and compositions that shape the art of tile art are seen. However, unfortunately, these tiles have also been damaged.
This study, which covers the deterioration of the Anatolian Seljuk Period tiles in Konya, examines the deterioration of the tiles, the causes of deterioration and the restoration results. As a result of our examination, the deterioration of the tiles was determined and the factors of deterioration were understood. The data we have obtained shows that the deterioration of the tiles should be prevented and the deterioration that has already occurred should be effectively intervened.