Gece nöbetinin hastane personeli üzerindeki kardiyovasküler etkileri
Cardiovascular effects of night shift work on hospital staff
Yazar: HURİYE YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. OKAN GÜLEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aort = Aorta ; Doktorlar = Physicians ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Elastik doku = Elastic tissue ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Sağlık personeli = Health personnel ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
GİRİŞ: Yaşlanma, hipertansiyon, diyabetes mellitus gibi birçok durumda aortanın esnekliğinde bozulma sonucu oluşan arteriyel sertlik, kardiyovasküler mortalite ve morbiditenin bağımsız belirleyicilerinden birtanesidir. Gelişmiş ülkelerde görülen morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden birinin kardiyovasküler hastalıklar olduğu göz önüne alındığında, arteriyel sertlik temelinin anlaşılmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Vardiya ve nöbet usulü çalışanlarda kardiyovasküler sisteme ait yapılmış birçok çalışma olmasına rağmen, kapsamlı olarak ekokardiyografik parametreleri değerlendirilen bir çalışma yoktur ve nöbetin ekokardiyografik parametreler üzerine etkisi konusunda elimizdeki veriler kısıtlıdır. Bu nedenle biz bu çalışmada, gece nöbeti tutan hastane personelinde kardiyovasküler sistemde meydana gelen değişiklikleri standart eko parametreleri yanında doku Doppler parametreleri, aorta akım hızları ve aorta elastikiyetini değerlendiren parametreler ile incelemeyi amaçladık.
METOD: Çalışma yaşları 20-45 arasında olan toplam 150 kişi ile yapıldı. Çalışma grubu en az 6 aydır nöbet tutan, saptanmış kardiyak hastalığı olmayan 100 doktor ve hemşire (54 kadın, 46 erkek) ve nöbet tutmayan 50 sağlıklı bireyden (24 kadın, 26 erkek) oluşan iki grup olarak  tasarlandı. Her iki gruptaki bireylere konvansiyonel ekokardiyografi parametreleri yanında doku Doppler parametreleri, aorta akım hızları ve aorta elastikiyetini değerlendiren parametreleri (pulsed wave velosite, aortik distensibilite, aortik sertlik, aortik strain, elastic modül, input impedans, zirve aortik akım) içeren ekokardiyografik ölçümler yapıldı. 
BULGULAR: Nöbet tutan grupta aortanın elastikiyeti azalıp, sertliği artmaktadır. Aortik elastikiyet parametrelerinden aortik distensibilite ve aortik strainin anlamlı derecede azaldığı, aorta sertlik indeksi, elastik modül ve input impedansın anlamlı derecede arttığı izlendi. Kalp hızı ve kan basıncında da anlamlı artış saptandı. Ayrıca nöbet tutan grupta sol atriyum çapında, asendan ve abdominal aorta duvarının renkli doku Doppler geç diyastolik hızında anlamlı artış ve abdominal aorta renkli doku Doppler E/A oranında anlamlı azalma olduğu bulundu.
SONUÇ: Kardiyovasküler mortalite ve morbiditenin bağımsız belirleyicilerinden biri olan arteriyel sertliğin nöbet tutanlarda anlamlı olarak artması, nöbet usulü çalışmanın insan sağlığı üzerine olumsuz etkisini net olarak göstermektedir. Bu çalışma nöbet tutanlarda aortanın elastikiyetinin azaldığını ekokardiyografik olarak gösteren ilk klinik çalışma olması bakımından önemlidir.
 
Anahtar kelimeler: Aorta, elastikiyet, kardiyovasküler, ekokardiyografi, gece nöbeti, doktor, hemşire.

Abstract:
BACKGROUND: Arterial stiffness as a result of deterioration of the aortic elasticity by aging, hypertension and diabetes mellitus is one of the independent predictors of cardiovascular morbidity and mortality. Considering the fact that cardiovascular diseases are one of the most important causes of morbidity and mortality in developed countries, the necessity of understanding the basis of arterial stiffness emerges. Although many studies have been made for the cardiovascular system evaluations of shift workers and night workers, there is no comprehensive study evaluating the echocardiographic parameters, and we have limited data about the effects of shift work on echocardiographic parameters. Therefore, in this study, we aimed to evaluate the changes on the cardiovascular system with the tissue Doppler parameters, aortic flow velocities and parameters evaluating the elasticity of the aorta in addition to the standard echocardiographic parameters on hospital staff who works at night shifts.
METHODS: The study was made with 150 individuals aged between 20 to 45 years. Study group has been designed as two groups. 100 doctors and nurses (54 females, 46 males) who had no cardiac or systemic disease and worked on night shifts for at least 6 months, and 50 healthy subjects (24 females, 26 males) who are not working at night shifts. Echocardiographic measurements were performed in both groups by using the tissue Doppler parameters, aortic flow velocities and parameters evaluating the elasticity of the aorta (i.e., pulsed wave velocity, aortic distensibility, aortic stiffness, aortic strain, elastic modulus, input impedance, peak aortic flow) besides the conventional echocardiographic parameters.
RESULTS: Elasticity of the aorta decreases and stiffness increases in the group who works at night shifts. It was observed on the elasticity parameters of the aorta that aortic distensibility and aortic strain decreased significantly whereas aortic stiffness index, elastic modulus and input impedance increased significantly. A significant increase was determined in the heart rate and blood pressure too. Furthermore, it was found that there was a significant increase in the left atrial diameter, and late diastolic tissue Doppler velocity of the ascending and abdominal aortic walls. Colour tissue Doppler E/A ratio of the abdominal aortic wall  was found to be significantly decreased.
CONCLUSION: The significant increase in arterial stiffness in night shift workers which is one the independent determinants of cardiovascular morbidity and mortality clearly shows the negative effect of night shift working on human health. This study is important just because it is the first clinical study that shows the decrease of elasticity of the aorta on night shift workers echocardiographically.

Keywords: Aorta, elasticity, cardiovascular, echocardiography, night shift, doctor, nurse.