Aortokoroner bypass greft cerrahisi uygulanan, bilateral ciddi karotis arter darlığı olan hastalarda uygulanan tek taraflı cerrahi ve stent girişimlerinin karşılaştırılması /
Yazar: CANAN KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BÜLEND KETENCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Aort hastalıkları = Aortic diseases ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Stentler = Stents ; Transplantlar = Transplants ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: İnme aortokoroner bypass cerrahisinin önemli bir komplikasyonudur. Bu hastalarda
eşlik eden karotis arter darlığı sıklığında artış tespit edilmiştir. Aortokoroner bypass cerrahisi
uygulanacak ve bilateral, ciddi karotis arter darlığı olan hastalara profilaktik karotis artere
müdahale önerilir. Çalışmamızda karotis artere uygulanacak müdahale yönteminin seçimini
tespit etmeyi amaçlıyoruz.
Metod: Çalışma, Ocak 2011 ile Ocak 2019 tarihleri arasında, Dr. Siyami Ersek Eğitim ve
Araştırma Hastanesi'nde, aorokoroner bypass cerrahisi (AKBG) ile birlikte karotis arter
endarterektomisi (KEA) uygulanmış 48 hasta ve karotis arter stent işlemi (KAS) yapılan 27
hasta olmak üzere toplam 75 olgunun retrospektif olarak incelenmesini kapsamaktadır.
Gruplarda ilk 30 günlük ve toplam takip süreleri içinde gözlenen postoperatif mortalite ve
serebrovasküler olaylar retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda AKBG+ KEA hasta grubu için ortalama (37,79±30,62) ay ve
AKBG+KAS hasta grubu için ortalama (45,19±30,03) ay takip süresi belirlenmiştir. Birincil
sonlanım noktası olarak ilk 30 gün mortalite oranları AKBG+KEA grubunda 7 olgu
(%14,58) ve AKBG+KAS grubunda 2 olgu (%7,41) olarak tespit edilmiştir (p:0,359). İlk 30
günden sonra toplam takip süresince uzun dönem mortalite oranları AKBG+KEA grubunda
8 olgu (%19,51) ve AKBG+KAS grubunda 7 olgu (%28) olarak saptanmıştır (p:0,669).
İkincil sonlanım noktası olarak serebrovasküler olay oranları AKBG+KEA grubunda 4 olgu
(%8,33) ve AKBG+KAS grubunda 2 olgu (%7,41) olarak tespit edilmiştir (p: 0,088). İlk 30
günden toplam takip süresince uzun dönem serebrovasküler olay oranları AKBG+KEA
grubunda 2 (%4,88) ve AKBG+KAS grubunda 2 (%8) olarak bulunmuştur (p:0,606).
Sonuç: Çalışmamız aortokoroner bypass greft uygulanacak bilateral ciddi karotis arter
darlığı olan hastalara uygulanacak profilaktik karotis arter müdahalesi için karotis arter stent
işlemini, karotis arter endarterektomi kadar güvenli olarak önermektedir. Elektif hastalarda
seçilecek olan prosedürün cerrahın tecrübesi yönünde belirlenmesi uygun olacaktır. Ancak
hasta sayısının az olması nedeniyle çok merkezli çalışmalarla değerlendirme önermekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Aortokoroner bypass cerrahisi, bilateral ciddi karotis arter darlığı,inme

Abstract:
Objective: Stroke is an important complication of coronary artery bypass surgery. The
incidence of carotid artery stenosis increase in the patients who undergo coronary artery
surgery. Prophylactic carotid artery intervention is recommended for patients who have
bilateral, severe carotid artery stenosis and will undergo coronary artery bypass surgery. In
this study, the purpose is to determine the type of intervention procedure to be performed to
the carotid artery.
Method: The study was designed as a retrospective cross-sectional study. The study was
conducted in Dr. Siyami Ersek Training and Research Hospital between January 2011 and
January 2019. 48 cases out of 75 CABG patients underwent carotid endarterectomy(CEA)
while the rest underwent carotid stenting (CAS). The postoperative mortality and
cerebrovascular events observed in the patients during postoperative first 30 days and rest
of the total follow-up period were evaluated separately.
Findings: In our study, the mean follow-up period was found to be (37,79±30,62) months
for CABG+CEA groups and (45,19±30,03) months AKBG+KAS groups. Mortality rates as
the primary endpoint for the postoperative first 30 days were found to be 7 patients (14,58
%) in the CABG+CEA group and 2 patients (7,41%) in the CABG+KAS group (p:0,359).
Long term mortality rates for the period after the postoperative first 30 days were 8 patients
(19,51%) in the AKBG+KEA group and 7 patients (28%) in the CABG+CAS group
(p:0,669).
Cerebrovascular events incidence as the secondary endpoint for the first 30 days were found
to be 4 patients (8,33%) in the CABG+CEA group and 2 patients (7,41%) in the
AKBG+KAS group (p: 0,088). The long-term cerebrovascular events incidence were found
to be 2 patients (4,88%) in the CABG+CEA group and 2 patients (8%) in the CABG+CAS
group (p:0,606).
Conclusion: Our study recommends that CAS is a procedure as safe as CEA for prophylactic
carotid artery intervention in patients with bilateral severe carotid artery stenosis undergoing
coronary artery bypass surgery. Decision of the apppropriate procedure to be performed is
best to be directed by the experience of the surgeon on respective intervention type. Due to
the small number of patients, more studies are required with involvement of multiple centers.

Key words: coronary artery bypass surgery, bilateral severe carotid artery stenosis, stroke