hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Fenotip çeşitliliğini açıklamada ALX4 varyantlarının protein modellerinde incelenmesi
Investigation of ALX4 variants in protein models to explain phenotype diversity
Yazar: BENGÜ YAREN BEYAZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE NURTEN AKARSU ; PROF. DR. TURGUT BAŞTUĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoinformatik Ana Bilim Dalı (Disiplinlerarası)
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Genler-homeoboks = Genes-homeobox

Özet:
ALX gen ailesi, embriyonik gelişimde önemli rol oynayan ve mutasyonlarında insanlarda kafatasında ve yüzde malformasyonlar gösteren homeodomain içerikli transkripsion faktörlerini kodlar. Ailenin üyelerinden ALX1 ve ALX3 mutasyonları proteinde işlev kaybı mutasyonlarına yol açarken, ALX4'te işlev kaybı ve kazanımı sonucu ortaya çıkan farklı fenotipler gözlenmektedir. ALX4'ün tamamının üç boyutlu yapısı ve bu davranışının nedeni henüz bilinmemektedir. Bu tez çalışmasında önce ALX4 proteini modellenmeye çalışılmıştır. Güvenilir modellenebilen homeodomain bölgesindeki değişikliklerin amino asit etkileşimlerine bakılarak fenotipe etkilerinin işlev kaybı veya kazanımı olması hakkında tahmin yürütülebileceği saptanmıştır.

Abstract:
The ALX gene family encodes homeodomain-containing transcription factors that play an important role in embryonic development and whose mutations cause craniofacial malformations in human. While ALX1 and ALX3 mutations lead to loss-of-function mutations in the protein, ALX4 shows different phenotypes resulting in loss and gain of function. The full three-dimensional structure of ALX4 and the reason for this behavior is not yet known. In this thesis, we first tried to model the ALX4 protein. It was determined that the effects of changes in the homeodomain region, which can be reliably modeled, can be predicted to be loss or gain of function by looking at amino acid interactions.
Azerbaycan'ın modernleşme temelleri: Mirze Kazımbey ve Abbasgulu Ağa Bakıhanov'un fikir dünyası
Foundations of azerbaijan's modernization: the world of thought of Mirze Kazimbey and Abbaskulu Aga Bakıhanov
Yazar: GURSHAD ISMAYIL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History

Özet:
XIX. yüzyılda Azerbaycan'ın soylu aydınlarının bir kısmı eğitim için İslam ülkelerine, bir kısmı da Rusya ve Avrupa'ya gitti. Okudukları ülkelerde dil ve bilimin yanı sıra o ülkelerin manevi ve kültürel değerlerini de edinmişler ve anavatanlarına döndüklerinde bu değerleri kendi milli değerleri ve manevi gelenekleriyle birleştirmişlerdir. Mirze Kazımbey ve Abbasgulu Ağa Bakıhanov, bu düşünce sisteminin iki ana temeli olarak ortaya çıkmış iki figürdür. Bu çalışmada onların düşüncelerini ele alarak, ortaya koydukları fikirde temel kültürel etkileşim ve yapı değerlendirilecektir.

Abstract:
In the 19th century, some of Azerbaijan's noble intellectuals went to Islamic countries for education, and some went to Russia and Europe. In addition to the language and science in the countries they studied, they also acquired the spiritual and cultural values of those countries, and when they returned to their homeland, they combined these values with their own national values and spiritual traditions. Mirze Kazımbey and Abbasgulu Ağa Bakıhanov are two figures that emerged as the two main foundations of this system of thought. In this study, we will discuss their thoughts and evaluate the basic cultural interaction and structure in their ideas.
Kripto varlıkların hukuki niteliği
The legal nature of cryptocurrency
Yazar: BUĞRA MERTCAN KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF CEMRE HAZIROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Blokzincir ağlarında üretilen ve dolaşımı yine bu ağlarda gerçekleşen kripto varlıkların kullanım alanı ve market hacimleri gün geçtikçe artmaktadır. Hayatımızın neredeyse her alanına entegre olmaya başlayan kripto varlıkların hukuki nitelikleri tartışmalıdır. Doktrinde, kripto varlıkların hukuki nitelikleri hakkında farklı yönde görüşler bulunmaktadır. Bazı görüşler kripto varlıkları malvarlığı değeri olarak bile nitelemezken bazı görüşler eşya niteliğinde olduklarını savunmaktadır. Bu görüşlere yönetilebilecek temel eleştiri, kripto varlıkların hukuki niteliklerinin bir çatı altında incelemeye çalışmalarıdır. Bu kapsamda, kripto varlıkların neler olduklarının, hangi noktada bir çatı altında incelenip hangi noktada hukuki nitelik olarak ayrıştırılması gerektiğinin incelenmesi çalışmamızın temel konusunu oluşturmaktadır.

Abstract:
Blockchain networks are producing and circulating crypto assets whose usage areas and market volumes are increasing day by day. The legal qualifications of crypto assets, which are starting to integrate into almost every aspect of our lives, are uncertain. In legal doctrine, there are many opposite views on the legal qualifications of crypto assets. While some opinions do not even qualify crypto assets as property value, some argue that they are in the nature of money. The common mistake in these views is trying to examine the legal qualifications of crypto assets in single category. In this context, our study will focus on examining what crypto assets are, at which point they should be examine in single category, and at which point they should be separated as a legal qualification.
Türkiye'de komplo teorilerine inanç: Niceliklsel bir yaklaşım
Belief in conspiracy theories in Turkey: A quantitative approach
Yazar: MUTLU CAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. EMRE TOROS
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / Kültürel Çalışmalar ve Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışma komplo teorilerine olan inancın devlet kurumlarına güven, bilime güven ve popülist tutumların arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmanın amacı bu değişkenler arasındaki ilişkiyi anlamak, ortaya koymak ve bu haliyle literatüre katkı sunmaktır. Bu çalışma Türkiye Güven Araştırması'nın verilerine dayanarak yapılmıştır. Bu çerçevede kesitsel veri toplanmış ve toplanan bu veriler analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda Türkiye bağlamı için komplo teorilerinin iki boyutu öne çıkmıştır: Küresel ve Ulusal Komplo teorileri. Her iki boyut için yapılan lineer regresyon modeline göre; Bilime güven her iki boyut ile negatif ilişkidedir. Devlet Kurumlarına güven ise Ulusal komplo teorileri ile pozitif bir ilişkidedir. Son olarak küresel komplo teorilerine inananlar popülist tutumlara sahip olma eğilimindedir.

Abstract:
This study examines the relationship between belief in conspiracy theories, trust in state institutions, trust in science and populist attitudes. The aim of the study is to understand and reveal the relationship between these variables and thus contribute to the literature. This study is based on the data of the Turkey Trust Research. In this framework, cross-sectional data were collected and analyzed. As a result of the analysis, two dimensions of conspiracy theories stand out for the Turkish context: Global and National Conspiracy Theories. According to the linear regression model for both dimensions; trust in science has a negative relationship with both dimensions. On the other hand, trust in state institutions has a positive relationship with national conspiracy theories. Finally, those who believe in global conspiracy theories tend to have populist attitudes.
Plastik sanatlarda qualıa nosyonu
The notion of qualia in the plastic arts
Yazar: RANA HÜMEYRA MÜJDE
Danışman: PROF. AYŞE BİLİR
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
"Plastik Sanatlarda Qualia Nosyonu" başlığını taşıyan bu çalışmada kökensel felsefi bir problem olan qualiaya yönelik kişisel sanat uygulamaları ile bir perspektif önerisi sunulmaktadır. Plastik sanatlar ve zihin felsefesi alanlarının bireşiminden oluşan bir araştırma doğrultusunda sanat yapıtında vuku bulan qualianın anlam olanaklarının izi sürülmektedir. Kişisel sanat uygulamalarının anlamlandırılması için iki ayrı kültür alanı olan sanat ve felsefe arasında bir diyalog kurmanın gerekliliği, düşüncenin aktarıcısı olan imge ile mümkün kılınmaktadır.  Sanat yapıtında yer alan imgenin anlamlandırılma biçimi, nesne ile imge arasında algısal bir farklılığa işaret etmektedir; bu farklılık temelde öznel bilişsel bir yeti olan algının dolayımsız bir ilişki içerisinde olduğu qualia nosyonudur. Bu doğrultuda qualia, kişisel plastik bir dil oluşturmak üzere epistemolojik bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Buradaki edim, öznel bir gerçekliğin sanat yapıtına yerleştirilmesidir. Qualia nosyonu, sanat eserleri ile ilişkilendirilmek üzere nitelik düalizmi ve fizikalizm ile daraltılmış bir çerçevede incelenmekte ve tartışılmaktadır. Tez, kişisel sanat pratiklerinin bir kaydı niteliğindedir.

Abstract:
In the present thesis titled as "the Notion of Qualia in the Plastic Arts", proposes a perspective with personal art practices on qualia as a fundamental philosophical problem. In line with a research that combines the fields of plastic arts and philosophy of mind, the possibilities of meaning of qualia, which is visible in the artworks are investigated. The necessity of establishing a dialogue between art and philosophy, which are two separate cultural fields in order to make sense of personal art practices is made possible by the image as the conveys of thought. The way of explain the meaning of the image in the artwork, indicates a perceptual difference between the object and the image. Basically, this difference is the notion of qualia, which is directly related to perception as a subjective cognitive faculty. Accordingly, qualia is used as an epistemological method to create a personal plastic language. The act here is the insertion of a subjective reality into the artwork. The notion of qualia is examined and discussed in relation to artworks within a narrow framework of qualia property dualism and physicalism. The thesis is a record of personal artistic practices.
Yusuf Atılgan ve Anar'ın romanlarında yabancılaşma
Alienation in Yusuf Atılgan and Anar's Novels
Yazar: SAIDA ISMAYILOVA
Danışman: DOÇ. DR. NURTAÇ ERGÜN ATBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Felsefe, psikoloji, sosyoloji gibi birçok farklı disiplinlerde merkezî bir nosyon olarak araştırılan yabancılaşma, edebiyatta da hem teorik boyutta analiz edilmekte hem de edebî eserlerde bir yöntem olarak kullanılmakta, bir konu olarak temel alınmaktadır. En temel anlatımıyla kendine veya başka birine uzak, yabancı hissetme, topluma, olduğu yere veya zamana ait hissetmeme olgularıyla nitelendirilen yabancılaşma, bu çalışmada farklı disiplinlerdeki görünümüyle ele alınmış, yabancılaşma teorileri analiz edilmiş, edebiyatta yabancılaşma ve yabancılaştırma kuramları irdelenmiş ve elde edilen teorik bilgiler, Türk edebiyatından Yusuf Atılgan, Azerbaycan edebiyatından Anar'ın seçili romanlarında karşılaştırmalı bir şekilde örnek görünümleriyle incelenmiştir. 
Edebiyatta yabancılaşma olgusu, Türk edebiyatı örneklerinde birçok çalışmada araştırılmıştır fakat Azerbaycan edebiyatı bağlamında aynı fikri söylemek mümkün değildir. Yabancılaşma konusunun Azerbaycan edebiyatı sahasında neredeyse araştırılmadığı gerçeği de göz önünde bulundurulduğunda, bu tez çalışmasında, sahaya katkı sağlamak amacıyla seçili konu kıyaslamalı yöntemle işlenmiş ve hem Türk edebiyatı hem Azerbaycan edebiyatından modern klasikler ele alınmıştır.

Abstract:
Alienation, which is researched as a central notion in many different disciplines such as philosophy, psychology and sociology, is analyzed in literature both in the theoretical dimension and used as a method in literary works and taken as a basis as a subject. In its most basic expression, alienation, which is characterized by the phenomena of feeling distant and alien to oneself or to someone else, not feeling belonging to the society, place or time, is discussed in this study with its appearance in different disciplines, theories of alienation are analyzed, the theories of alienation and alienation in literature are examined and the theoretical information obtained is examined comparatively in the selected novels of Yusuf Atılgan from Turkish literature and Anar from Azerbaijani literature. 
The phenomenon of alienation in literature has been investigated in many studies in the examples of Turkish literature, but it is not possible to say the same opinion in the context of Azerbaijani literature. Considering the fact that the subject of alienation is almost unexplored in the field of Azerbaijani literature, in this thesis, in order to contribute to the field, the selected subject has been treated with a comparative method and modern classics from both Turkish and Azerbaijani literature have been discussed.
Spor takımlarında kişisel yakınlık ve karşılıklı paylaşım müdahalesinin takım sargınlığına etkisi
Effect of personal disclosure and mutual sharing intervention on cohesion in sports teams
Yazar: ÖZCE SILA KARADOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA KORUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Egzersiz ve Spor Psikolojisi Ana Bilim Dalı / Egzersiz ve Spor Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Spor psikolojisi = Sport psychology

Özet:
Gerçekleştirilen tez çalışmasında amaç, temelinde iletişim unsurunu barındıran Kişisel Yakınlık ve Karşılıklı Paylaşım (KYKP) müdahale programı spor takımlarında sargınlığı hangi yönde etkilediğini incelemektir. Çalışmaya 8 takımdan [Voleybol (n=6), Basketbol (n=2)] yaşları 13-19 arasında değişen, küçük ve yıldız seviyelerinde oynayan toplamda 78 oyuncu dahil edilmiştir. Takım Sporlarında Etkili İletişim Ölçeği (TSEİÖ) ve Genç Sporcu Takım Sargınlığı Ölçeği (GSTSÖ) iletişim ve sargınlık değişkenlerini ölçmek için kullanılmıştır. Yürütülen araştırmada deney koşuluna yedi oturum olarak KYKP müdahalesi uygulanmıştır. Veriler tekrarlı ölçüm Çok Yönlü Varyans Analizi (MANOVA) ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Ayırt Etme ve Negatif Çatışma alt boyut puanlarının deney grubunda düşerken, plasebo kontrol grubunda yükselmiştir Görev Sargınlığı alt boyutunda ise deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış olmuştur. TSEİÖ Ayırt Etme ve Negatif Çatışma ile GSTSÖ Görev Sargınlığı alt boyutu puanları müdahale programının spor takımlarındaki iletişimin olumsuz yönlerini azaltması ve takımlarda görev sargınlığının artması yönünde olumlu bir etkisinin olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the effects of the Personal Disclosure and Mutual Sharing (PDSM) intervention program, which is based on communication, on engagement in sports teams. A total of 78 players from 8 teams [Volleyball (n=6), Basketball (n=2)] aged between 13-19 years, playing at junior and star levels were included in the study. Scale for Effective Communication in Team Sports (SECTS) and the The Youth Sport Environment Questionnaire (YSEQ) were used to measure communication and cohesion variables. In the current study, the experimental condition received a seven-session PDSM intervention, while the control condition did not. According to the findings of the repeated measures Multivariate Analysis of Variance (MANOVA), the Distinctiveness and Negative Conflict subscale scores decreased in the experimental group , while they increased in the control group.  There was a statistically significant increase in the experimental group in the Task Cohesion sub-dimension. The scores show that the intervention program had a positive effect on reducing the negative aspects of communication in sports teams and increasing task cohesion in teams.
Azerbaycan romanında postmodern açılımlar
Postmodern expansions in Azerbaijani novel
Yazar: DENİZ ECE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTAÇ ERGÜN ATBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azerbaycan edebiyatı =   ; Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature

Özet:
İnsanlığın düşünce yapısının sürekli dönüştüğü bu dünyada ortaya çıkan postmodern düşünce yapısı 
edebiyatta da karşılığını bulmuş, modernizmin getirmiş olduğu yapılar yıkılarak farklı tekniklerle 
metinler üretilmiştir. Batıya kıyasla çok daha yeni bir dönemde postmodernizmle tanışan Azerbaycan 
edebiyatında da postmodern metin üretimi başlamıştır. 
Bu çalışmada Kamal Abdulla'nın Yarımçıq Əlyazma, Nərmin Kamal'ın Aç, mənəm, Kəramət 
Böyükçöl'ün Çöl, Şərif Ağayar'ın Haramı ve Şamxal Həsənov'un Səs vəya Qırmızı eserleri ekseninde 
Azerbaycan edebiyatı romanlarında postmodern unsurların tespiti yapılmıştır.  
Öncelikle girişte postmodernizme dair bilgiler verilmiş, ardından birinci bölümde Azerbaycan 
edebiyatında romanın postmodern romanlara kadar gelişimi anlatıldıktan sonra incelenecek romanların 
geniş özetleri verilmiş ve ardından postmodern edebiyat bağlamında romanlardaki metinlerarasılık, 
üstkurmaca, cinsellik ve pornografi, polisiye, büyülü gerçekçilik ve yabancılaşma unsurları tespit 
edilmiştir.

Abstract:
In a world where human thought structures are constantly evolving, the emergence of postmodern thought 
has also found its reflection in literature. The structures brought by modernism have been dismantled, and 
texts have been produced using different techniques. In Azerbaijani literature, which encountered 
postmodernism much later compared to the West, the production of postmodern texts has also begun.  
This study identifies the postmodern elements in novels in Azerbaijani literature, focusing on the works 
Yarımçıq Əlyazma by Kamal Abdulla, Aç, mənəm by Nərmin Kamal, Çöl by Kəramət Böyükçöl, Haramı 
by Şərif Ağayar, and Səs vəya Qırmızı by Şamxal Həsənov.  
First, the introduction provides information about postmodernism. Then, in the first chapter, after 
discussing the development of the novel in Azerbaijani literature up to postmodern novels, detailed 
summaries of the novels to be examined are provided. Following this, the elements of intertextuality, 
metafiction, sexuality and pornography, detective fiction, magical realism, and alienation within the 
novels are identified in the context of postmodern literature.
Türkmencede istem: Morfolojik süreçler
Valenz in Turkmen: Morphological processes
Yazar: SELVİ BEDİR BAŞER
Danışman: PROF. DR. SEMA ASLAN DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Türkiye Türkçesi gramer çalışmalarında, istem kavramı "fiil-tamlayıcı ilişkisi" ya da "yüklem-hal eki ilişkisi" gibi isimlendirmelerle ele alınmıştır. Bu tez çalışması, Türkmencede istemi etkileyen morfolojik süreçleri, Türkiye Türkçesiyle de karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Tezde morfolojik süreçler, istemi artıran süreçler ve istemi azaltan süreçler olarak kurgulanmıştır. İstemi artıran süreçler kendi içinde ettirgenleştirme, nesne eklenmesi olarak iki alt başlıkta, istemi azaltan süreçler de edilgenleştirme, karşıettirgenleştirme, dönüşlüleştirme, işteşleştirme, ad ve nesne geçişmesi olmak üzere beş alt başlıkta incelenmiştir. Veriler çeşitli türlerdeki Türkmence eserlerden elde edilmiştir.

Tezin amacı; Türkmencede istemi, istemi etkileyen süreçleri de içeren daha kapsamlı bir yaklaşımla ele almak, ayrıca Türkmence ve Türkiye Türkçesinin aynı dil ailesinde olması nedeniyle istem konusunda birbirlerine benzerliklerinin yanı sıra farklılıklarını da ortaya koymaktır.

Anahtar Sözcükler
İstem, Türkmencede İstem, Söz dizim, Anlam bilim, Morfolojik Süreçler.

Abstract:
In Turkish grammatical studies, the notion of valenz has been analysed in terms of "verb-complement relation" or "predicate-case suffix" relation. This thesis aims to present the morphological processes affecting the valenz in Turkmen and a limited comparative analysis of the valenz with Turkish.  

In the thesis, morphological processes are constructed as the processes that increase the valenz and the processes that decrease the valenz. The processes that increase the valenz are handled under two subheadings as causativization and object addition. The processes that decrease the valenz are analysed under five subheadings: passivisation, anticausativization, reflexivisation, reciprocal, accusative, noun and object incorporation. The processes affecting the valenz of the verbs are discussed on the propositions scanned from various types of Turkmen works.

The purpose of the thesis; Instead of the limited perspective of a comprehensive issue such as valenz, it is to make an examination through various categories that affect the request and operate the process. In addition, since Turkmen and Turkish are related languages, it is to show off their similarities as well as their differences.

Key Words
Valenz, Valenz in Turkmen, Syntax, Semantics, Morphological Processes.