Jeoinformatik teknolojileri kullanılarak deniz seviyesi değişimlerinin güneybatı Karadeniz kıyı alanlarına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of sea level changes on southwest Black Sea coastal areas using geoinformatics technologies
Yazar: FİLİZ TURAN
Danışman: PROF. DR. CEM GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Denizel Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Küresel ısınma kaynaklı iklim değişimlerinin etkileri, son yıllarda giderek daha da hissedilir hale gelmiştir. Küresel ısınmanın en önemli sonuçlarından biri, deniz seviyesi yükselmesidir. Deniz seviyesinin yükselmesi, özellikle denize kıyısı olan ülkelerdeki alçak kotlu kıyı kentleri ve deltalar için tehdit oluşturmaktadır. Küresel ve ulusal ölçekte yapılan çalışmalardan anlaşılmaktadır ki deniz seviyesi yükselmesi, önümüzdeki yıllarda hızlanarak devam edecektir. Denizin kara yönünde ilerlemesi, kıyı çizgisi değişimine ve su baskın alanlarında toprak kayıplarının yaşanmasına neden olacaktır. Aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında oluşacak tuzluluk artışı nedeniyle, tarım alanlarında verim kaybına yol açacaktır. Bu çalışmada; jeoinformatik teknolojileri kullanılarak deniz seviyesi değişimlerinin güneybatı Karadeniz kıyı alanlarına etkisi araştırılmıştır. Çalışmada yüksek doğruluklu ve yoğunluklu hava LiDAR (light detection and ranging) verisinden sayısal yükseklik modeli üretimi yapılmış ve çalışma alanı kapsamındaki kıyı çizgisi çıkarılmıştır. Sonrasında bu veri üzerinden yüzyıl sonu projeksiyonu için, su baskın alanı belirlenmiştir. Sentinel 2A uydu görüntüsü ile kontrollü sınıflandırma yapılarak arazi kullanım haritası üretilmiş ve su baskın alanı ile arazi kullanım haritasına bindirme analizi uygulanarak, etkilenmesi beklenen alanlar hesaplanmıştır. Sonuç olarak, yüzyıl sonunda çalışma alanındaki 177,46 km² alanın su baskını etkisinde kalacağı belirlenmiştir. Çalışma, deniz seviyesi yükselmelerinin neden olacağı risklerin belirlenmesi, koruma stratejilerinin hazırlanması ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için yol gösterici bir çalışmadır. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulguların, özellikle çalışma alanı çevresinde gerçekleştirilmesi düşünülen plan ve projelerin sürdürülebilirliği açısından değerlendirilmesi, ülkemize katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The effects of climate change due to global warming have become more noticeable in recent years. One of the most important consequences of global warming is rising sea level. Sea level rise; it poses a threat to low-altitude coastal cities and deltas in the seaside countries. It is understood from the global and national studies; sea level increases will continue to accelerate in the coming years. The inward movement of the sea towards the land causes coastal line changes and loss of land in flooded areas. It will also lead to loss of yield in agricultural areas due to increased salinity in groundwater resources. In this study; using geoinformatics technologies the effect of sea level changes on southwestern Black Sea coastal areas was investigated.  In this study, digital elevation model is produced from high accuracy and density airborne LiDAR (light detection and ranging) data and the coastal line of the study area is extracted. Then the flood area was determined for the end of the century projection based on this model. Sentinel 2A satellite image was used to produce a land use map by supervised classification and the area to be affected was calculated by applying overlap analysis to the flood area and land use map. As a result, it is determined that an area of 177.46 km² in the study area will be under the influence of flood at the end of the century. The study is a guiding study for determining the risks caused by sea level rises, preparing protection strategies and taking necessary measures. The evaluation of the findings obtained as a result of this study, especially in terms of the sustainability of the plans and projects planned to be realized around the study area, will contribute to our country.