Lig Şampiyonası Algoritması ile gezgin turnuva probleminin çözümü
Solution of travelling tournament problem with League Championship Algorithm
Yazar: HARUN BİNGÖL
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL ALATAŞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yazılım Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Klasik optimizasyon algoritmaları, büyük ölçekli kombinasyonal ve doğrusal olmayan
problemlerde yetersiz kaldığında sezgisel optimizasyon algoritmaları önerilmektedir. Genel
amaçlı sezgisel yöntemler; biyoloji tabanlı, fizik tabanlı, sürü tabanlı, sosyal tabanlı, müzik
tabanlı, kimya tabanlı, spor tabanlı, matematik tabanlı ve bunların birleşimi olan melez
yöntemler olmak üzere dokuz farklı grupta değerlendirilmektedir.
2009 yılında spor tabanlı bir arama ve optimizasyon algoritması olan Lig Şampiyonası
Algoritması (LŞA) Ali Husseinzadeh Kashan tarafından önerilmiştir. LŞA, genel
optimizasyon için birkaç haftalık yapay bir ligde oynayan yapay takımlar içerisindeki bir
şampiyonayı taklit eden popülasyon tabanlı meta sezgisel optimizasyon yöntemidir. Bu
algoritmada, lig programına göre haftalık olarak mücadele edecek takım çiftlerine numara
verilir ve oyunun sonucu kazanan veya kaybeden olarak belirlenir. Bir takımın oyunu
kazanıp veya kaybetmesi Oyun Gücü ile yakından ilişkilidir. Takımlar ileri haftalarda
gerçekleşecek olan oyunları kazanabilmek için mevcut takım oluşumlarını tüm sezonlar
boyunca geliştirmeyi amaçlarlar.
Optimizasyon algoritmalarının hızlı yakınsaması ve yüksek doğruluk oranını artırmak
için kaotik haritalar birçok algoritmada kullanılmıştır. LŞA'nın kaosla global yakınsama
özelliğinin arttırılması ve lokal çözümde takılıp kalmasının önlenmesi, ilk kez bu tez ile
sunulmuştur.
Bu tez çalışmasında LŞA detaylı olarak incelenmiş ve kaotik LŞA önerilmiştir. Kalite
testi fonksiyonlarındaki performansı karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Ayrıca, güncel spor
problemlerinden, taşınma ve takımların toplam hareketliliğinin minimize edilmesini
amaçlayan gezgin turnuva probleminin çözümü için LŞA ilk kez bu çalışmada kullanılmıştır.
Bu problem yine güncel optimizasyon yöntemlerinden olan Optik İlham Optimizasyon
(OİO) ile de ilk kez çözülmüş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak ilk kez bu tezde
sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Optimizasyon, Metasezgisel Algoritmalar, Lig Şampiyonası
Algoritması, Kaotik Harita, Gezgin Turnuva Problemi

Abstract:
Solution of Travelling Tournament Problem with League Championship Algorithm
Classical optimization algorithms are insufficient in large scale combinatorial problems
and in nonlinear problems. Hence, heuristic optimization algorithms have been proposed.
General purpose heuristic methods are evaluated in nine different groups: biology-based,
physics-based, social-based, music-based, chemical-based, sport-based, mathematics-based
and hybrid methods which are combinations of these.
Recently, a sports-based search and optimization algorithm entitled as League
Championship Algorithm (LCA) has been proposed by Ali Husseinzadeh Kashan in 2009.
LCA is a population-based, meta-heuristic optimization algorithm that simulates a
Championship for a general optimization with artificial teams and artificial league for
several weeks. In this algorithm, according to the league program, a number is given to the
couple of teams that will match and the result of match is determined as loser or winner.
Winning or losing the game is closely related to power of teams. Teams are intended to
improve the formation of the current team throughout the season to win the game in the
coming weeks.
Chaotic maps have been used in many algorithms, to improve the convergence speed
of optimization algorithms with high accuracy. Increasing global convergence speed
and prevention of stuck on local solutions of LCA with chaos have been proposed for the
first time in this thesis.
In this thesis, LCA has been introduced and Chaotic LCAs have been proposed.
Comparative performance has examined in benchmark functions. Furthermore, LCA has
been firstly utilized in this thesis for travelling tournament problem which is one of the
current sports problems and aids to minimize transportation and total movement of teams.
Furthermore, this problem has been firstly solved by Optics Inspired Optimization (OIO)
algorithm and obtained results have been firstly compared in this thesis.

Keywords: Optimization, Metaheuristic Algorithms, League Championship Algorithm,
Chaotic Map, Travelling Tournament Problem