Husserl Fenomenolojisi'nde Yaşam-Dünyası'nın kavranmasında bilimsel bakış açısının sınırlılığı
The limitedness of scientific investigation of life-world in Husserl's Phenomenology
Yazar: ANIL SALAR
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL DEMİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Barbarlık = Barbarism ; Bilim = Science ; Bilimsel düşünce = Scientific thought ; Dünya görüşü = World view ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Husserl fenomenolojisi = Husserl phenomenology ; Kriz = Crisis ; Yaşam dünyası = Life world

Özet:
Bu çalışmanın hedefi, Yaşam-dünyası'nın (Lebenswelt) bilimsel tasvirinin
sınırlarının, Husserl'in Krisis çalışmasında ortaya koyduğu yaklaşımdan hareketle
tartışılmasıdır. Çalışma bağlamında, öncelikle Yaşam-dünyası'nın bilimsel tasvirinin
sınırları ve Bilim'in gerçekliğinin aslına ilişkin bilgiyi bize sunduğu şeklindeki naif
realist inancın kaynakları ve sonuçları tartışılacaktır.
Husserl, çalışmasında Bilimin hem dayandığı zemini, hem de Bilimsel faaliyetin bu
zeminle ilişkisinin tarihsellliğini tartışmaya açar. Husserl, insanın (biliminsanı da
dahil) dünyada yaşarken, tüm pratik ve teorik sorularını bu dünyaya sorabileceğini
vurgular ve teorinin, ancak dünyanın kendisini açtığı, bilinmeyen şeyler'in sonsuz
ufkunda anlamlı olduğunu iddia eder. (Husserl, 1978, s. 50) Bu ufuğa, Krisis'de
Yaşam dünyası kavramı ile işaret edilir. Bilim ile Felsefe'nin ilişkisinin asimetrik bir
hal almasının izini Batı tarihinde süren düşünür, Felsefe ve Bilimlerin yeniden yaşam
için anlamlı ve faydalı olacakları bir yaklaşımın geliştirilmesi gerektiğini savunur.
Husserl, Felsefe'nin fenomenolojiye dönüşerek Bilimleri oryante etmesi gerektiği
savunur.
Husserl'in önerisi istediği şekilde karşılık bulmasa da, çalışması ve Kriz fikri, 20.
Yüzyıl düşüncesini kapsamlı şekilde etkiler. Bu bağlamda Husserl'in Krisis'de ortaya
koyduğu tablonun, karşılaşabileceği eleştiri ve yorumların en önemlilerinden bazıları
çalışmamızda ele alınacaktır. Öncelikle Husserl'in 'Kriz' kavramsallaştırması'nın
sınırları çeşitli bağlamlarda sorgulanacaktır. Bunun ardından Husserl'in en önemli
eleştirmenlerinden Heidegger'in Bilimler'in Kriz'ini nasıl ele aldığı ve varlığın
unutuluşu ile nasıl ilişkilendirdiği tartışılacaktır. Son olarak Husserl sonrası önemli
fenomenologlardan M. Henry'nin Barbarlık ve Bilimsel ideoloji ilişkisini nasıl ele
aldığı tartışılacaktır. Bu düşünürlerin eleştirilerinin ve özgün yöntemlerinin ele
alınması ile konunun farklı yönlerinin ortaya koyulması hedeflenmektedir.
Bu çalışmada hipotez olarak, Yaşam-dünyası'nın kavranmasında bilimsel bakış
açısının sınırlılığına işaret etmek için Husserl'in geliştirdiği tezin; bilimsel dünya
görüşünün konu edilmesi, kaynaklarının ve sonuçlarının gösterilmesi için yararlı
olduğu; ancak bu tezin önerdiği araçların bazı sorunlara yol açtığı ve bu sorunların
önerilen tezin sınırlarını belirlediği kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kriz, Bilimsel dünya görüşü, Yaşam-dünyası, varlığın
unutuluşu, barbarizm, fenomenoloji

Abstract:
This study aims to reveal the limitedness of scientific investigation and description of
Life-world (Lebens-welt) in the context of Husserl's Krisis and inquiries that the
Krisis initiates. Firstly, the limitedness of the scientific description of the life-world
and naive realist approaches that claim science can reach ultimate actuality will be
discussed. What are the sources and results of this assumption?
Husserl came up for discussion not only the foundation of scientific praxis and
knowledge but also the relation of science and philosophy with this foundation.
Husserl emphasizes 'man (including the natural scientist), living in this world, could
put all his practical and theoretical questions this world, could put all his practical
and theoretical questions only to it—could refer in his theories only to it, in its open,
endless horizons of things unknown.' (Husserl, 1978, s. 50) In Krisis, this horizon
pointed to the concept of life-world. In this work, the asymmetric evolution of
science – philosophy relation is discussed through Western civilization's history.
Husserl recommends a healthy re-organizing of sciences and philosophy in which
disciplines can be meaningful and useful for life. Husserl suggests phenomenology
can be truly organized 'sciences and philosophy' for solving this problem.
Husserl's proposal could not respond by other philosophers as he wants; however, his
work and Krisis concept impact 20th-century philosophy hugely. So, most influential
critics and interpretations of Husserl's late philosophy are handled in our work. First,
the limits of the Krisis concept examine in various contexts. Then, as one of the
essential Husserl commentators, Heidegger interprets the concept of Krisis, and he
links this concept with the forgetfulness of being. With this interpretation, Krisis
concept changes completely. Lastly, one of the essential post-Husserl phenomenolog,
M. Henry's 'discussion of Barbarism - scientific ideology relation' is revealed.
Discussing these critics and genuine approaches are supposed to revealing different
aspects of this topic.
In this work, the thesis which Husserl develops to highlight the limitedness of
scientific investigation of life-world is useful for thematization of scientific world
view, investigating its sources and results; but also some of the Husserlian methods
leads to some problems and these problems limit his work, accepted as the central
hypothesis.

Key Words: Krisis, scientific worl-view, life-world, forgetfulness of being,
barbarism, phenomenology