Çocuk kitaplarının sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerler açısından incelenmesi: Adnan Özyalçıner örneği
Investigation of children's books in terms of the values included in the social studies course teaching program: The case of Adnan Özyalçıner
Yazar: ZELİHA ALEMUSTAN
Danışman: DOÇ. DR. DANYAL TEKDAL
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'na (2018) ait değerlerin, çalışma evreni içerisinde yer alan çocuk kitaplarındaki değerler bağlamında incelenmesi ve eserlerin değerler eğitimi bakımından önemini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, çalışma sonucu elde edilen veriler önem arz etmektedir. Çalışmada yer alan çocuk kitapları  Adnan Özyalçıner tarafından kaleme alınan çocuk kitapları olmuştur. Çalışmada kullanılan yöntem nitel araştırma yöntemidir. Verilerin sağlanmasında kullanılan teknik ise doküman analizi tekniğidir. Çalışmanın geçerliliğini ve güvenirliğini sağlamak için kitapların yazarı Adnan Özyalçıner´e danışılarak uzman görüşü alınmıştır. Çalışmanın evrenini; yazar Adnan Özyalçıner´e ait; Garip Nasıl Okuyacak, Tarihten Öyküler, Kırmızı Çini Kase, Devlet Kuşu, Ölümsüzleşen Bahçe, Keloğlan Bir Gün, Sabırtaşı Çatladı ve Anıtların Öyküsü adlı çocuk kitapları oluşturmuştur. Örneklem olarak incelenmiş kitaplarda Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda yer alan; adalet, aile birliğine önem verme, bağımsızlık, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, dürüstlük, estetik, eşitlik, özgürlük, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, vatanseverlik ve yardımseverlik değerlerina ait kavram cümle ve ifadeler tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular frekans değerleri ile birlikte tablolar aracılığı ile aktarılmıştır. Araştırmanın bulgular kısmında; sekiz kitap incelemesi sonucu toplam 430 değer tespit edilmiştir. En fazla değer sayısına sahip kitap ise 109 değer sayısı ile Anıtların Öyküsü adlı kitap olmuştur.  Değer sayısı bakımından en az değere sahip kitap ise 20 değer sayısı ile Garip Nasıl Okuyacak adlı kitap olmuştur. İncelenen sekiz kitap bir bütün olarak ele alındığında Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda yer alan; adalet, aile birliğine önem verme, bağımsızlık, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, dürüstlük, estetik, eşitlik, özgürlük, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, vatanseverlik ve yardımseverlik değerlerinin tümüne ait kavram, cümle ve ifadeler tespit edilmiştir. Tüm değerlerin varlığı ve sıklığı dikkate alınarak, Adnan Özyalçıner'e ait incelenen çocuk kitaplarının değerler eğitimi bakımından faydalı ve uygun olduğu sonucuna ulaşılabilir.  Sosyal Bilgiler değerler eğitimi bağlamında, Adnan Özyalçıner Örneği üzerine bir araştırma mevcut değildir. Literatürde böyle bir araştırmanın olmaması araştırmanın önemini arttırmıştır. Ayrıca Adnan Özyalçıner'in incelenen kitaplarında tarihten izler, çevreye ve coğrafyaya duyarlı olmak ve geçmiş yaşantı ve anıtlara saygı, hikâyelerinde sıkça işlediği konulardır. Dolayısıyla incelenen eserlerin Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda yer alan birçok konu ve öğrenme alanı ile ilgili olması değer çeşitliliğinin ve değer frekansının artmasını sağlamıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the values of the Social Studies Curriculum (2018) in the context of the values in children's books within the study universe and to reveal the importance of the works in terms of values education. In this context, the data obtained as a result of the study are important. The children's books included in the study were children's books written by Adnan Özyalçıner. The method used in the study is qualitative research method. The technique used to provide the data is the document analysis technique. To ensure the validity and reliability of the study, expert opinion was obtained by consulting the author of the books, Adnan Özyalçıner. The universe of the study; It belongs to the writer Adnan Özyalçıner; He has written children's books called "Garip Nasıl Okuyacak, Tarihten Öyküler, Kırmızı Çini Kase, Devlet Kuşu, Ölümsüzleşen Bahçe, Keloğlan Bir Gün, Sabırtaşı Çatladı ve Anıtların Öyküsü". In the books examined as a sample, the following are included in the Social Studies Curriculum; Concept sentences and expressions belonging to the values of justice, giving importance to family unity, independence, peace, scientificness, diligence, solidarity, sensitivity, honesty, estatics, equality, freedom, respect, love, responsibility, savings, patriotism and helpfulness have been identified. The findings obtained were conveyed through tables together with the fracken values. In the findings section of the research; A total of 430 values were determined as a result of examining eight books. The book with the highest number of values was the book called 'Anıtların Öyküsü' with 109 values. The book with the least value in terms of number of values was the book titled 'Garip Nasıl Okuyacak' with 20 values. When the eight books examined are considered as a whole, they are included in the Social Studies Curriculum; Concepts, sentences and expressions belonging to all values of justice, giving importance to family unity, independence, peace, scientificness, diligence, solidarity, sensitivity, honesty, aesthetics, equality, freedom, respect, love, responsibility, savings, patriotism and helpfulness have been identified. Considering the existence and frequency of all values, it can be concluded that the examined children's books by Adnan Özyalçıner are useful and appropriate in terms of values education.  In the context of Social Studies values education, there is no research on the "Adnan Özyalçıner Example". The absence of such a study in the literature has increased the importance of the research. In addition, in Adnan Özyalçıner's reviewed books, traces of history, being sensitive to the environment and geography, and respect for past experiences and monuments are the subjects he frequently covers in his stories. Therefore, the fact that the examined works are related to many subjects and learning areas in the Social Studies Curriculum has increased the value diversity and value frequency.