Tek ve çift taraflı primer ve sekonder damak yarıklı bireylerde kendilik algısının ve bilişsel gelişimin incelenmesi
Evaluation of self concept and cognitive development of individuals with unilateral and bilateral cleft lip and palate
Yazar: ŞERİFE KIRAN
Danışman: PROF. DR. ELİF FATMA ERBAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Yarık damak = Cleft palate

Özet:
Bu çalışmanın amacı; tek ve çift taraflı primer ve sekonder damak yarığı bulunan bireylerin benlik kavramı düzeyi, bilişsel gelişimi ve kişisel memnuniyet düzeyinin değerlendirilmesi ve bulguların aynı yaş aralığındaki dudak damak yarığı anomalisi bulunmayan bireyler ile karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla; 9-16 yaşları arasındaki, çift taraflı primer+sekonder damak yarığına sahip 17 olgu, tek taraflı primer+sekonder damak yarığına sahip 17 olgu ile primer+sekonder damak yarığı anomalisi bulunmayan 17 olgunun benlik kavramı düzeyi 'Piers Harris Benlik Kavramı Ölçeği ile; bilişsel gelişimi Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği ile; çocukların kendileri, ailelerinin ise çocukları ile ilgili memnuniyet düzeyi Memnuniyet Ölçeği ile değerlendirilmiştir.     Çift taraflı primer+sekonder damak yarıklı erkek bireylerin benlik kavramı düzeyi, sözel, performans ve toplam zeka katsayıları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Çift ve tek taraflı primer+sekonder damak yarığı anomalisi bulunan erkek ve kız bireylerin dudak, burun ve yüzlerinin profil görünümleri ile ilgili memnuniyet düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Çift ve tek taraflı primer ve sekonder damak yarığı anomalisi bulunan bireylerin ailelerinin; çocuklarının konuşmaları, diş ve yüz görünümleri ile ilgili memnuniyet düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Primer ve sekonder damak yarığı anomalisi bulunan bireylere uygulanan ortodontik tedaviler, cerrahi müdahaleler ve konuşma tedavilerinin yanısıra, bu bireylerin bilişsel gelişimleri desteklenmeli ve kesinlikle psikolojik yardım almaları sağlanmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the self concept, cognitive functioning and personal satisfaction of unilateral and bilateral cleft lip and palate individuals and compared the results with age and sex matched controls without cleft lip and palate. For this objective, 17 individuals with unilateral, 17 individuals with bilateral cleft lip and palate and 17 individuals without cleft lip and palate, aged between 9 through 16 were included to the study. Piers Harris Children's Self Concept Scale for measuring self concept, Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised for testing of cognitive functioning and Satisfaction Scale for measuring the satisfaction with speech, teeth and facial appearance were used. Satisfaction Scale was also completed by the parents of subjects to measure parents' satisfaction with their child's speech ability, teeth and facial appearance. Male subjects with bilateral cleft lip and palate reported statistically significant lower self concept, verbal, performance and full scale intelligence quotients than control subjects. Female and male subjects with bilateral and unilateral cleft lip and palate reported significantly more dissatisfaction with their appearance of lip, nose and facial profile than control subjects. Parents of individuals with bilateral and unilateral cleft lip and palate reported significantly more dissatisfaction with their child's speech ability, teeth and facial appearance than parents of control subjects. Besides orthodontic treatments, surgical interventions and speech therapies performed on cleft lip and palate patients, cognitive development of these patients should be supported and they are definitely promoted to take psychological help.