Kemoterapi alan hastalarda kemoterapi öncesi ve sonrasında sol ventrikül fonksiyonlarının doku Doppler ekokardiyogafi ve miyokard performans indeksi ile değerlendirilmesi
Evaluation of systolic functions of left ventricle with tissue Doppler echocardiography and index of myocardial performance before and after chemotherapy in patients under the chemotherapy
Yazar: MEHTAP ERKMEN SARIHAN
Danışman: PROF. DR. HAŞİM MUTLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Doksorubisin = Doxorubicin ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kardiyoloji = Cardiology ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Amaç: Doksorubisin ve adriamisin kemoterapilerinin, sol ventrikül (LV) fonksiyonlarına olan etkilerini prospektif olarak değerlendirmek amacıyla bu çalışma planlandı.Metod: Doksorubisin kemoterapisi alacak 50 hasta (erkek-kadın oranı, 5:45; ortalama yaş, 50,68±10.63 yıl) ve adriamisin kemoterapisi alacak 50 hasta (erkek-kadın oranı, 11:39; ortalama yaş, 47,14,±11.74 yıl) çalışmaya alındı. Bütün hastalara tedavi öncesinde ve tedavi başlangıcından 3 ay sonra klinik değerlendirmeler yapılarak; konvansiyonel ekokardiyografi ve kardiyak fonksiyonlardaki minimal değişiklikleri saptamada hassas bir teknik olan doku Doppler görüntüleme (DDG) uygulandı. Ortalama kümülatif doksorubisin dozu 320,46±49,38 mg/m2 (doz aralığı 225-400mg/m2), adriamisin dozu 321,40±47,48 mg/m2 (doz aralığı 234-420mg/m2) bulundu.Hastaların DDG ile miyokardiyal sistolik dalga velositesi (Sm), miyokardiyal erken peak velositesi (Em), atriyal sistol peak velositesi (Am), Em/Am oranı, izovolümetrik kasılma zamanı (IVKZ) izovolümetrik gevşeme zamanı (IVGZ) ve ejeksiyon zamanı (EZ) değerleri ölçüldü. IVKZ ve IVGZ toplamının, EZ'ye bölünmesi ile MPİ hesaplandı.Bulgular: Doksorubisin alan hastaların LV fonksiyonları değerlendirildiğinde ortalama Em/Am oranında, her iki duvarın Em/Am oranında ve septal mitral anulus Em değerinde istatistiksel olarak anlamlı olan azalma; ortalama MPİ değerinde ise, istatistiksel olarak anlamlı artış tespit edildi. Ortalama Em/Am oranındaki azalmanın ve ortalama MPİ' deki artışın kümülatif doksorubisin dozuyla korele olduğu (r=-0,973 p=0,000; r= 0,814 p= 0,000), ilaç dozu arttıkça ortalama Em/Am oranında azalma ve ortalama MPİ değerinde artış olduğu görüldü.Adriamisin alan hastaların tedavi öncesi LV fonksiyonları değerlendirildiğinde ortalama Em/Am oranında ve her iki duvarın Em/Am oranında istatistiksel olarak anlamlı olan azalma; ortalama MPİ değerinde ise, istatistiksel olarak anlamlı olan artış tespit edildi. Ortalama Em/Am oranındaki azalmanın ve ortalama MPİ'deki artışın kümülatif adriamisin dozuyla korele olduğu (r=-0,937 p=0,000; r= 0,949 p= 0,000), adriamisin dozu arttıkça ortalama Em/Am oranında azalma ve ortalama MPİ değerinde artış olduğu görüldü.Potansiyel olarak zararlı olduğu bilinen adriamisin ve doksorubisinin kardiyotoksisiteleri karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).Sonuç: Çalışmada elde edilen veriler; doksorubisin ve adriamisin tedavisi sırasında erken dönemde kümülatif doz artışı ile ilişkili olarak LV'nin hem sistolik hem de diyastolik fonksiyonlarının bozulabileceğini ancak her iki ilacın kardiyotoksik etkisinin benzer olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda DDG ile elde edilen ortalama Em/Am ve MPİ değerlerinin doksorubisin ve adriamisin kardiyotoksisitesinin izleminde önemli bir yere sahip olduğu gösterilmiştir. Bulgularımız bu metodun; her iki ilacın kullanımı sırasında kardiyak fonksiyonların erken ve doğru değerlendirilmesinde katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Aim: This study was arranged to evaluate the affects of doxorubicin and adriamycin chemotherapies on left ventricle functions prospectively.Method: The study included 50 patients using doxorubicin (male: female rate 7:43; mean age, 54.32±8.97) and 50 patients using adriamycin (male: female rate 11:39; mean age, 59.42±7.38). Clinical and echocardiographic evaluations were performed in patients using doxorubicin and adriamycin before treatment and three months under treatment. In all patients, conventional echocardiography and Doppler that is sensitive technique in assessment of minimal changes of cardiac functions were performed. The average doxorubicin dose is 320.46 ± 49.38 mg/ m2 (dose range, 225-400 mg/m2), average adriamicin dose 321.40±47.48 mg/m2 (dose range, 234-420 mg/m2).Myocardial systolic wave velocity (Sm), myocardial early peak velocity (Em), atrial systolic peak velocity (Am), Em/Am ratio, isovolumetric contraction time (IVCT), isovolumetric relaxation time (IVRT), and ejection time (ET) parameters were measured by using tissue Doppler scanning. MPI is calculated by dividing the addition of IVCT and IVRT into ET.Results: When we evaluated the LV functions of patients using doxorubicin, we found that, there is a significant decrease in average rate of Em/Am, Em / Am rates of both walls and septal mitral anulus Em value; and significant increase in mean MPI value. There is a correlation, between cumulative doxorubicin dose in decrease of Em/Am and increase of mean MPI (r=-0,973 p=0,000; r= 0,814 p= 0,000) . It ariased that, while the cumulative dose of doxorubicin increasing, MPI is increasing and Em/Am is decreasing to.When we evaluated the LV functions of patients using adriamycin, we found that, there is a significant decrease in average rate of Em/Am, Em/Am rates of both walls and lateral mitral anulus Em value; and significant increase in mean MPI value. There is a correlation, between cumulative adriamycin dose in decrease of Em/Am and increase of mean MPI (r=-0,937 p=0,000; r= 0,949 p= 0,000). It ariased that, while the cumulative dose of adriamycin increasing, MPI is increasing and Em/Am is decreasing to.After the comparision of cardiotoxicity of adriamycin and doxorubicin, it is found that there is no statistically significant difference between these hazardous drugs (P>0,05).Conclusion: In this study, data demonstrate that disorders of LV of both systolic and diastolic functions may occur in early stage after treatment of doxorubicin and adriamycin; also cardiotoxic effects of both drugs are similar. This study demonstrated, the values of Em/Am and MPI obtained from tissue Doppler echocardiography were significant for assessment of cardiotoxicity of adriamycin and doxorubicin. Our findings reflect that this method may contribute early and exact assessment of cardiac functions under the treatment of doxorubicin and adriamycin.