Samsun'un biyoklimatik konfor şartlarının incelenmesi ve şehirleşmenin biyoklimatik konfor şartlarına etkisi
Investigation on Samsun's bioclimatic comfort conditions and effectiveness of urbanization
Yazar: SAVAŞ ÇAĞLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAMER ÖZLÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Fiziki Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Biyoklimatoloji = Bioclimatology ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Kentleşme = Urbanization ; Samsun = Samsun ; İklim = Climate ; İklimsel faktörler = Climatic factors

Özet:
Samsun'un biyoklimatik konfor şartları, 2000-2015 yıllarına ait Atakum meteoroloji istasyonunun verileri kullanılarak, enlem, yükselti, denizellik ve arazi kullanım özellikleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Biyoklimatik konfor şartların zamansal ve alansal dağılışı yapılmıştır. Aylık ortalama PET (Physiological Equivalent Temperature) değerlerinin alansal dağılımında çoklu çizgisel regresyon modeli kullanılmıştır. Yapılan hesaplamalara göre Samsun'da Kasım ayından, Nisan ayına kadar olan dönemde ''Soğuk'' şartlar yaşanmaktadır. Mayıs ve Ekim aylarında ''Hafif Serin'' olarak algılanmaktadır. Haziran ve Eylül ayları ''Konforlu'' şartlar hâkim olup Temmuz ve Ağustos ayları ''Hafif Ilık'' olarak algılanmaktadır. Pet (Physiological Equivalent Temperature) değerlerinin alansal dağılımında ise kıyı sahası ile kıyı ardı geçiş bölgelerinde 2-3ºC Pet (Physiological Equivalent Temperature) farkı ortaya çıkmaktadır.
Şehirleşmenin biyoklimatik konfor şartlarına etkisi, Atakum ve Çınarlık meteoroloji istasyonlarının günlük verileri kullanılarak değerlendirilmiştir. Arazi kullanımına bağlı olarak şehir merkezi ile kırsal alan arasında 0,3 ºC ile 1,7 ºC PET (Physiological Equivalent Temperature) değeri farklılıkları görülmüştür. En yüksek PET (Physiological Equivalent Temperature) değeri farklılıkları Ağustos (1,1 ºC), Ekim (1,6 ºC), Kasım    (1,7 ºC) ve Aralık (1,3 ºC) aylarıdır. En az fark ise Şubat (0,4
ºC) ve Mayıs (0,3 ºC) aylarıdır. Yoğun yapılaşmanın olduğu dört (4) mahallede ısı adaları oluşmuştur. Bu mahalleler Atakum İlçesi'nde Esenevler Mahallesi, İlkadım İlçesi'nde Rasathane Mahallesi ve Selahiye Mahallesi ve Canik İlçesi'nde Soğuksu Mahallesi'nin olduğu tespit edilmiştir.


Anahtar Sözcükler: PET (Physiological Equivalent Temperature), Biyoklimatik Konfor, Samsun, Şehirleşme.

Abstract:
The bioclimatic comfort conditions of Samsun between 2000-2015 were determined by using the data of Atakum Meteorological Station by taking into account the latitude, altitude, sea level and land use characteristics. The temporal and spatial distribution of bioclimatic comfort conditions was made. Multilineal regression model was used in the spatial distribution of the monthly average Physiological Equivalent Temperature (PET) values. According to calculations made in Samsun, between November and April, '' Cold '' conditions are experienced. May and October are perceived as '' Light Cool ''. June and September, the "Comfortable" conditions are prevalent and July and August are perceived as "Light Warm". In the spatial distribution of Pet (Physiological Equivalent Temperature) values,  a difference of 2-3ºC Pet (Physiological Equivalent Temperature) occurs in coastal zone and coastal transition regions.
The effect of urbanization on bioclimatic comfort conditions was assessed using daily data from Atakum and Çınarlık meteorological stations. Depending on  the land use, there are differences in the values of Physiological Equivalent Temperature (PET) between 0.3 ºC and 1.7 ºC between the city center and the rural area. The highest values of Physiological Equivalent Temperature (PET) are August (1,1 ° C), October (1,6 ° C), November (1,7 ° C) and December (1,3 ° C) months.  The minimum difference is February (0.4 ºC) and May (0.3 ºC) months. Heat islands have formed in four (4) neighborhoods with intense construction. It has been determined that these neighborhoods are Esenevler Neighborhood in Atakum  District, Rasathane Neighborhood and Selahiye Neighborhood in İlkadım District  and Soğuksu Neighborhood in Canik District.


Key Words: PET (Physiological Equivalent Temperature), Bioclimatic Comfort, Samsun, Urbanization.