Magnet olma özelliği gösteren hastaneler ve teknik performans ilişkisi: Ankara ili kamu ve özel hastaneler örneği
Hospitals showing magnetic characteristics and the relationship between technical performance: The case of public and private hospitals in Ankara province
Yazar: SEMİH ISLICIK
Danışman: PROF. DR. EMİNE ORHANER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sağlık hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan hemşirelik hizmetlerinin, kalitesini ve güvenliğini artırmak, hizmetin nasıl verildiğini izlemek ve değerlendirmek, insan gücü ve diğer üretim faktörlerini etkin bir şekilde kullanmak, kurumun maliyetlerini azaltmak ve çalışanların iş memnuniyetini yükseltmek için hemşirelik standartlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Hemşirelik kalite standartları kapsamındaki yapı, süreç ve sonuç standartları arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyan magnet hastaneler, nitelikli hemşireleri sağlık kurumlarına çekebilen ve tutabilen, ayrıca sürekli olarak nitelikli bakım sağlayabilen hastane ortamının varlığını tanımlamada kullanılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada, Ankara ilinde faaliyet gösteren kamu ve özel hastanelerin magnet hastane özelliklerine sahip olup olmadıklarının belirlenmesi, teknik performanslarının belirlenmesi ve söz konusu hastanelerin, magnet hastane olma özellikleri ile teknik performansları arasında bir ilişki olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla, Ankara İlinde faaliyette bulunan 24 kamu hastanesi ve 21 özel hastane ile söz konusu hastanelerde görev yapan 540 hemşire ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler frekans, yüzde dağılımları, açımlayıcı faktör analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, veri zarflama analizi (VZA) ve doğrusal regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Gerçekleştirilen araştırma sonucunda kamu ve özel hastanelerin magnet hastane özelliklerinin düşük düzeyde olduğu, özel hastanelerin magnet hastane özelliklerinin (2,46), kamu hastanelerine (2,37) göre daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kamu ve özel hastanelerin teknik performans analiz sonuçlarına göre özel hastanelerin teknik performans etkinlik skorlarının (0,78), kamu hastaneleri teknik performans etkinlik skorlarına (0,63) göre daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak ise hastanelerin magnet özellikleri ile teknik performansları arasında anlamlı ve pozitif doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir. Hastanelerin, magnet hastane özellikleri arttıkça, teknik performans etkinlikleri de arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Nursing standards are needed to increase the quality and safety of nursing services, which are an inseparable part of health services, to monitor and evaluate how the service is provided, to use workforce and other production factors effectively, to reduce the costs of the institution and to increase the job satisfaction of the employees. Magnet hospitals, which reveal the relationships between the structure, process and result standards within the scope of nursing quality standards, are used to define a hospital environment that can attract and retain qualified nurses to health institutions and continuously provide qualified care. In this context, the research aims to determine whether public and private hospitals operating in Ankara province have magnet hospital characteristics, to determine their technical performance and to reveal whether there is a relationship between the characteristics of being magnet hospitals and the technical performance of the hospitals in question. For this purpose, research was conducted with 24 public and 21 private hospitals operating in Ankara province and 540 nurses working in these hospitals. The data obtained in the study were evaluated and interpreted using frequency, percentage distributions, exploratory factor analysis, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, data envelopment analysis (DEA) and linear regression analysis. As a result of the research, it was concluded that the magnet hospital features of public and private hospitals were at a low level, and the magnet hospital features of private hospitals (2.46) were higher than those of public hospitals (2.37) and were statistically significant. According to the technical performance analysis results of public and private hospitals, it was concluded that the technical performance efficiency scores of private hospitals (0.78) were higher than those of public hospitals (0.63) and were statistically significant. Finally, a significant and positive linear relationship was determined between the magnet features of hospitals and their technical performances. It was concluded that as the magnet hospital features of hospitals increased, their technical performance efficiencies also increased.