Abdullah Kadiriy'in Ötken Künler romanı örneğinde Özbek Türkçesinde yapıları bakımından zarf-fiiller
Structures of gerunds in the Uzbek Turkic at the exemplify of Ötken Künler novel
Yazar: MURAT ATAR
Danışman: DOÇ. DR. HÜKMET KORAŞ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-zarf = Grammar-adverb ; Kadiriy, Abdullah = Kadiriy, Abdullah ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; Özbekçe = Uzbek language

Özet:
Æağatay Türkçesinin devamı olarak kabul edilen ve Türkiye Türkçesindensonra en fazla konuşuru olan Özbek Türkçesi hakkında Türkiye'de yapılançalışmalar oldukça yetersizdir.Özbek Türkçesinde Yapıları Bakımından Zarf-Fiiller başlıklı çalışmamız,Giriş, inceleme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, zarf-fiiller,yapıları bakımından 1. Basit Zarf-Fiiller, 2. Birleşik Zarf-Fiiller, 3. Geçici Birle?ikZarf-Fiiller başlıkları altında inceleme yoluna gidildi. Bu bölümde, hem TürkiyeTürkçesi, hem de Özbek Türkçesindeki gramer kitaplarında yapıları bakımındanzarf-fiiller araştırıldı.Zarf-fiillerin yapı bakımından sınıflandırılması ve adlandırılmasında bilimadamları arasında görüş ayrılığı tespit edildi. Yapıları bakımından zarf-fiilleri,sınıflandırma ve adlandırma konusunda Özbek Türkçesindeki bazı dilbilgisi kitaplarıile Türkiye Türkçesindeki bazı dil bilgisi kitaplarının farklı olduğu tespit edildi.Farklılıklar ve sahipleri belirtildi. Farklılıkların neden kaynaklandığı ve dilbilimcilerinin bu farklar konusundaki görüşleri belirtildi. inceleme bölümündeçalışmamıza esas olan eserden fişlediğimiz zarf-fiillere, transkribe edilmiş örneklervererek Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verildi. Zarf-fiillerin tarihi gelişimidönemler halinde verildi. Sonuç bölümünde araştırma sonucu ortaya çıkan bilgilerkarşılaştırıldı. Yapılan çalışmalarda olmayan yirmi üç tane geçici birleşik zarf-fiiltespit edildi. Bu bölümde çalışmamız ana başlıklar altında örneklerle tasnif edildi.Anahtar KelimelerÖzbek Türkçesi, Zarf-fiiller, Basit Zarf-Fiiller, Birleşik Zarf-Fiiller, GeçiciBirleşik Zarf-Fiiller

Abstract:
The studies previously carried out on Uzbek Turkish, which is seen ascontinuation of Chagatay Turkish and comes second after Turkey Turkish in terms ofspeaker number are fairly inadaquate.This study called Verbal Adverbs in Uzbek Turkish in Terms of Structureconsists of introduction, research and result chapters. In the introduction, verbaladverbs were studied under the titles, namely, basic, compound and temporarycompound verbal adverbs. In this chapter, verbal adverbs in Turkish and UzbekTurkish grammar books were examined in terms of their structures. Disagreementover the classification and naming of verbal adverbs for their structures amongacademicians has been detected.Verbal adverbs in terms of their structure have been found different in someTurkish and Uzbek grammar books when studied for their classification and naming.The distinctions and their owners have been identified. The views of linguists onthose differences and their reasons have been mentioned. The equals of the verbaladverbs which have been picked up from the determined works were given in TurkeyTurkish by giving transcribed examples. Chrononological development of verbaladverbs was given in periods. The findings of the study was compared with the dataobtained in the result chapter. 23 temporary compound verbal adverbs which are notin previous studies were detected. In this chapter, the study was classified under maintitles by giving examples.Key WordsUzbek Turkish, Verbal Adverbs, Basic Verbal Adverbs, Compound VerbalAdverbs, and Temporary Compound Verbal Adverbs.