Bireysel İş Hukukunda emredicilik ilkesi ve dava şartı olarak arabuluculuk
The principle of imperative provisions and mediation as a precondition of litigation in Individual Labor Law
Yazar: CANSU KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. C. GÖKHAN ERBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Dava şartı = Cause of action ; Emredici norm = Peremptory norms ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İş hukuku = Labour law ; İş uyuşmazlıkları = Labour disagrement

Özet:
7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile bireysel iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartı olarak düzenlenmiştir. Böylece bireysel iş uyuşmazlıklarının çoğu bakımından mahkemeye başvurmadan önce arabuluculuk yolunun tüketilmesi zorunlu hale gelmiştir. Arabuluculuğun bireysel iş uyuşmazlıklarında zorunlu hale getirilmesi hak arama özgürlüğüne ve iradilik ilkesine müdahale olarak görülmüş ve daha başka pek çok yönden eleştirilmiştir. Arabuluculuğun işçinin korunması ilkesine uygun olmadığı yönünde endişeler de ifade edilmiştir. 

Bu çalışmada zorunlu arabuluculuğun iş hukukunun temel ilkelerine ve özellikle emredicilik ilkesine uygunluğu sorunu ele alınmıştır. Bu nedenle öncelikle iş hukukunda emredicilik ilkesi ayrıntıları ile incelenmiştir. Sonrasında bireysel iş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk düzenlemesi değerlendirilmiştir. Özellikle, arabuluculuk sonunda kanunun emredici hükümlerine aykırı anlaşmalar yapılmasının mümkün olup olmadığı konusu ele alınmıştır. İş hukukunun temel ilkeleri kapsamında bireysel iş uyuşmazlıklarında arabuluculuğun uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Arabulucu, Emredici Kurallar, Dava Şartı, Emredicilik İlkesi, Zorunlu Arabuluculuk, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu

Abstract:
With the Labor Courts Law No. 7036, mediation in individual labor disputes has been regulated as a precondition of litigation. Thus, it has become mandatory to use the mediation path before applying to the court for most individual labor disputes. Making mediation mandatory in individual labor disputes has been seen as an interference with the right to legal remedies and the principle of will and has been criticized in many other ways. Concerns have also been expressed that mediation is not in line with the principle of protection of workers.

In this study, the problem of mandatory mediation's compliance with the basic principles of labor law and especially the principle of imperative provisions has been addressed. Therefore, firstly, the principle of imperative provisions in labor law has been studied in details. Afterwards the regulation of mandatory mediation in individual labor disputes has been evaluated. In particular, the issue of whether it is possible to conclude contracts against the imperative provisions of the law at the end of mediation is discussed. Within the scope of the basic principles of labor law, the applicability of mediation in individual labor disputes has been evaluated.

Key Words: Mediator, Imperative Provisions, Precondition of Litigation, The Principle of Imperative Provisions, Mandotary Mediation, Labor Courts Code No. 7036