Orhan pamuk romanlarında modern ve postmodern unsurların mukayesesi
Comparison of modern and postmodern elements in orhan pamuk's novels
Yazar: METİN BALCI
Danışman: PROF. DR. İSMET EMRE
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Modernizm = Modernism ; Pamuk, Orhan = Pamuk, Orhan ; Postmodernizm = Postmodernism ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Modernizm, Aydınlanma Çağı'nda filizlenen, aklın ve aklın ürünü biliminin rehberliğinde, insan merkezli düşüncelerin kutsandığı, pozitivizm temelli bir fikir ve sanat akımıdır. Etkisini uzun yıllar devam ettiren bu akım, insanlığın yaşadığı iki büyük savaşın yarattığı yıkımlardan sonra sarsılmaya başlamış, ortaya attığı değerler sıygaya çekilmiştir. Modernizmin kendisini temellendirdiği bütün değerleri sorunsallaştıran postmodern düşünce ve sanat anlayışı, edebiyat başta olmak üzere birçok alanda etkili olmuştur. 
Batı'da yeni roman olarak değerlendirilen anlayışın ortaya çıkmasını sağlayan postmodernizm, 20. yüzyılın ikinci yarısında, roman sanatını derinden etkilemiş, "üstkurmaca, metinlerarası ilişkiler, çoğulculuk ve oyun" romanın belli başlı unsurları olarak kullanmıştır. Türk edebiyatındaki ilk örnekleri, O. Pamuk'un da ilk romanlarını yayımladığı 1980'lerden itibaren görülen postmodernizm, edebiyat çevrelerinde Pamuk'un ilk iki romanından sonra yayımladığı Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat ve Benim Adım Kırmızı gibi romanlarının da etkisiyle, daha çok O. Pamuk özelinde tartışılmaya başlanmıştır.
Bu çalışmanın amacı, Orhan Pamuk'un bugüne değin yazmış olduğu on romanı, hem modern hem de postmodern eleştirinin perspektifinden değerlendirip bu romanların kurgu unsurlarının hangi estetik anlayışa yakın olduğunu tespit etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde modernizm ve postmodernizmin ortaya çıkışlarına kısaca değindikten sonra, modern ve postmodern romanların unsurları hakkında teorik bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Orhan Pamuk'un romanları modern unsurlar bakımından; üçüncü bölümde ise postmodern unsurlar bakımından değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise bu değerlendirmelerin bir mukayesesi yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, Orhan Pamuk'un bazı romanlarında modern ve postmodern romanın özelliklerini harmanladığı görülmüş, bazı romanlarında ise ya modern ya da postmodern anlayışa yaslanan metinler ortaya koyduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Modernism is the movement of art and a thought that based on positivism, which sprouts at The Age of Enlightment, consecrates anthropocentric thoughts under the guidance of mind and the science being output of mind. This movement that continues to its effect in many years, has started to be shocked after the destructions creating of two great war which mankind experienced, its values that it puts forward to have been interrogated. Understanding of postmodern thought and art which problematize all values of Modernism that based itself on them, has been effective on many fields especially literature.
Postmodernism that provides to ocur the understanding that is regarded new novel as in the West, has affected novel art deeply, has used "metafiction, intertextual relations, multiplism and game" as the major factors of novel in the second half of twentieth century. Postmodernism that's first examples in Turkish literature having been seen since Orhan Pamuk published his first novels in 1980's, has started to discuss by literature community specific to O. Pamuk mostly with the effect of White Castle, Black Book, New Life and My Name is Red being published after Pamuk's first two novels.
The aim of this study is to evaluate ten novels that have been written by Orhan Pamuk up to the present with the perspective both modern and postmodern critic and to determine these novels' fiction factors' imminency to what esthetics understanding. In this regard, in the in the first part of the study, appearances of modernism and postmodernism have been touched briefly and then theoretical knowledge about modern and postmodern novels' factors have been presented. In the second part, Orhan Pamuk's novels have been evaluated with regards to modern factors and in the third part these have been evaluated in postmodern factors. In the fourth part a comparison of these evaluations have been made. The result of these evaluations, it has been seen that he has gathered modern and postmodern specialities in his some novels of Orhan Pamuk, it has been determined in the certain novels that he revealed texts with supporting modern or postmodern understanding.