Tıp fakültesi öğrencilerinde stresle başa çıkma yöntemleri ve psikolojik dayanıklılık
Methods of coping with stress and psychological resistance in faculty of medicine students
Yazar: BAVVER AYBAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, tıp fakültesi öğrencilerinde stresle başa çıkma yöntemleri ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 21 Eylül 2020 – 21 Aralık 2020 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmada cinsiyet, yaş, kaçıncı sınıfta olunduğu, anne ve babanın öğrenim durumu, anne ve babanın çalışma durumu, kardeş sayısı, aylık hane geliri, öğrencilik hayatlarında konakladıkları yer, kendilerine ait oda varlığı, en uzun yaşanılan yerleşim yeri,alkol ve sigara kullanımı,internet kullanımı,spor ve sanat vs. ile geçirilen zaman,yeni yerler gezme ve tanıma,ağırlıklı genel not ortalaması(agno),psikolojik destek alma durumu,pandemi döneminde yapılan dijital eğitimden memnun olma durumu gibi değişkenleri ölçmek amacıyla bireysel bilgi formu hazırlanmıştır. Bireysel bilgi formuna ek olarak; Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği kullanılmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları 21,01±2,237(n:387). Tüm katılımcıların %61,8'i kadın, %38,2'si erkektir.Katılımcıların %21,7'si 1.sınıfta,%19,6'sı 2.sınıfta , %12,4'ü 3.sınıfta , %12,1'i 4.sınıfta , %14,7'si 5.sınıfta, %19,4'ü 6.sınıfta okumaktadır.Katılımcıların stresle başa çıkma toplam puan ortalaması 81,81±10,08 olup en çok kullandıkları yöntem mantıksal analizdir.Toplam dayanıklılık puan ortalaması 116,04±15,673 olup en çok puanı soru başına düşen ortalama puan üzerinden 3,6625 puan ile gelecek algısı alt boyutundan almışlardır.Sınıflar arasındaki stresle başa çıkma yöntemlerinin karşılaştırılmasında stresle başa çıkma toplam puanında sınıflar arasında anlamlı fark bulunamamıştır(p>0,05).Alt boyut incelenmesinde her ne kadar destek arama skorunda sınıflar arasında farklılık olsa da çoklu karşılaştırma testinde herhangi iki sınıf arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi(p>0,05).Sınıflar arasındaki psikolojik dayanıklılık karşılaştırmasında toplam psikolojik dayanıklılık  puanında sınıflar arasında anlamlı farklılık bulunmamışken(p>0,05) alt boyut incelemesinde 6.sınıfların gelecek algısı skoru 1.sınıflarınkinden anlamlı derecede düşük bulunmuştur(p<0,05).Sınıflar temel bilimler(1,2,3. sınıf),klinik bilimler(4,5.sınıf) ve hekimlik öncesi klinik bilimler(6.sınıf) olmak üzere 3 gruba ayrıldığında ise psikolojik dayanıklılık toplam puan ve alt boyutlarında anlamlı farklılık gözlenmezken(p>0,05) stresle başa çıkma yöntemlerinden gelecek algısı skoru temel bilimler grubunda klinik bilimler ve hekimlik öncesi klinik bilimler grubundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur(p<0,05). 

Sonuç: Bu çalışmada tıp fakültesinde okuyan öğrencilerin stresle başa çıkma yöntemlerinin ve psikolojik dayanıklılıklarının sınıf seviyesi ve bazı sosyodemografik verilerle incelenmesi amaçlanmıştır. Buna göre,sınıflar arasındaki karşılaştırmada stresle başa çıkma yöntemlerinde anlamlı fark bulunmazken(p>0,05) psikolojik dayanıklılık ölçeğinde 6.sınıfların gelecek algısı skoru 1.sınıflarınkinden anlamlı derecede düşük bulunmuştur(p<0,05). Bu durum meslek hayatına yaklaştıkça gelecekten beklenilen umudun azalması,stresin artması ve ekonomik kaygıların artması şeklinde yorumlanabilir.Bu sonuca göre sınıflar arttıkça öğrencilerin dayanıklılığını arttıracak yöntemler bulunmalı,derslerde bununla ilgili eğitimler yapılmalı ve ekonomik kaygıların giderilmesi için çözümler bulunmalıdır.Aynı zamanda çalışmamız sosyal faaliyetler ile yeni yerler tanıyıp gezmenin stresle başa çıkmada ve psikolojik dayanıklılıkta etkili olduğunu istatistiksel olarak göstermiştir.Sosyal faaliyetler ile yeni yerler keşfedip gezmek,  kişilerin psikolojik yönetiminde ,stresle başa çıkılmasında etkili birer yöntem olduğu için öğrencilerin bu tarz faaliyetlere yönlendirilmesi ve bunun için gerekirse maddi/manevi destek sağlanması gerekliliğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Stres,Öğrenci,Tıp,  Anksiyete, Psikolojik Dayanıklılık

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the methods of coping with stress and psychological resilience of medical students.
Method: This study was carried out in Istanbul Medeniyet University Faculty of Medicine between 21 September 2020 - 21 December 2020. In the study,An individual information form was prepared to measure variables such as gender, age, grade of class, education status of parents, working status of parents, number of siblings, monthly household income, place of accommodation in their student life, presence of their own room, longest residential place, alcohol and cigarette use, internet , time spent with sports and arts, visiting and getting to know new places, weighted grade point average (wgpa), status of receiving psychological support, and satisfaction with digital education during the pandemic period. In addition to the individual information form; Psychological Resilience Scale for Adults and the Scale of Coping with Stress Scale were used.
Results: The mean age of the participants is 21.01 ± 2.237 (n: 387). 61.8% of all participants are women, 38.2% are men. 21.7% of the participants are in the first year, 19.6% are in the second year, 12.4% are in the third year,% 12.1% are in the 4th grade, 14.7% are in the 5th grade, 19.4% are in the 6th grade.
The total score average of the participants for coping with stress is 81.81 ± 10.08, and the most common method is logical analysis.
The total endurance score mean was 116.04 ± 15.673, and they got the most points from the future perception sub-dimension with 3.6625 points over the average score per question. In the comparison of the methods of coping with stress among the classes, no significant difference was found between the classes in the total score of coping with stress.
Although there was a difference between the classes in the support seeking score in the sub-dimension analysis, no significant difference was found between any two classes in the multiple comparison test (p> 0.05).
In the comparison of psychological resilience between the classes, there was no significant difference between the classes in the total psychological resilience score, while the 6th graders' future perception score was found to be significantly lower than the 1st graders in the sub-dimension analysis (p <0.05).
When the classes were divided into 3 groups as basic sciences (1,2,3. Class), clinical sciences (4,5th class) and pre-medical clinical sciences (6th class), there was no significant difference in psychological resilience total score and sub-dimensions (p > 0.05), one of the methods of coping with stress, the future perception score was significantly higher in the basic sciences group than in the clinical sciences and pre-medical clinical sciences group (p <0.05).
Conclusion: In this study, it was aimed to examine the methods of coping with stress and psychological resilience of students studying at medical faculty with class level and some sociodemographic data. Accordingly, there was no significant difference in the methods of coping with stress in the comparison between the classes (p> 0.05), while the 6th classes' future perception score on the psychological resilience scale was found to be significantly lower than the first classes (p <0.05). This situation can be interpreted as a decrease in hope expected from the future, an increase in stress and an increase in economic anxieties as the professional life approaches.According to this result, as the classes increase, methods should be found to increase the resilience of the students, trainings related to this should be provided in the lessons and solutions should be found to eliminate economic concerns. At the same time, our study showed statistically that social activities and getting to know new places and traveling are effective in coping with stress and psychological resilience. Since exploring new places with social activities is an effective method in the psychological management of people and coping with stress, it has revealed the necessity of directing students to such activities and providing financial / moral support if necessary.
Keywords: Stress, Student, Medicine, Anxiety, Psychological Resilience