Kronik myeloid lösemide gen direnci
Gene resistance in chronic myeloid leukemia
Yazar: HANDAN ÖKTEN EKİZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZKUL
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Kronik myeloid lösemi (KML) Medulla Ossea'da meydana gelen bir kök hücre hastalığıdır. KML kemik iliğinde myeloid hiperplazi, kandaki olgun beyaz kan hücrelerinde oluşan yüksek beyaz kan hücreleri sayısı ve dalak büyümesi ile ortaya çıkar. KML, 40-50 yaş aralığındaki erkeklerde daha sık görülür. Kronik stabil evresi, akselere evre ve blastik evre olmak üzere 3 evresi vardır. KML hastalarının %95'nde Philadelphia (Ph) kromozomunun varlığı ayırt edicidir. Bu kromozom; 9. kromozom üzerinde bulunan abelson (abl) onkogeninin, 22. kromozom üzerindeki breakpoint cluster region (bcr) bölgesine translokasyonu 9;22 (t(9;22)) ile meydana gelmiştir. BCR-ABL füzyon geni olarak ifade edilir. Tirozin kinaz aktivitesi gösteren bu değişim, myeloid seri hücrelerinin çoğalması ile sonlanır. Günümüzde KML hastalarında tedavinin amacı, BCR-ABL hücrelerini yok etmek ve kalıcı iyileşme sağlamaktır. Hedefe yönelik tedavi olarak Tirozin Kinaz inhibitörleri (İmatinib, Nilotinib, Dasatinib) kullanılmaktadır. 2000'li yıllarda İmatinib'e dirençli olguların saptanmasıyla birlikte, BCR-ABL kinaz mutasyonları gündeme gelmiş bu mutasyonların saptanması, risk sınıflamasında tedavi stratejilerini belirlenmesinde yardımcı olacaktır. 
Bu çalışmada, Erciyes Üniversitesi Hematoloji Anabilim Dalı'ndan Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'na genetik test için KML tanısı ile gönderilen 12 hasta incelenmiştir. BCR-ABL direnç hastalarının bilinen direnç mutasyonlarına sahip olmadığı halde direnç geliştirmesinin nedeni araştırılmıştır. KML tanısı alan ve direnç geliştiren 12 hastanın periferik kanından RNA izolasyonu, RNA'dan cDNA izolasyonu yapılmıştır. Yapılan cDNA'dan BCR geninin 13.ekzonu ile ABL geninin 10.ekzonu arasında kalan kısım PCR ile çoğaltılarak BCR-ABL füzyon genindeki mutasyonların tespiti için Pyro-Mark Q24 cihazında sekans analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçları doğrultusunda 1 hastada BCR-ABL füzyon geninde Y253H (TAC>CAC) mutasyonu tespit edilmiştir. Literatürde Y253H mutasyonunun görülme sıklığı %10-12'dir. Bu mutasyonların tespit edilmesiyle, uzun süredir tedavi alan fakat mutasyon sebebiyle mevcut tedaviye yanıt alınamayan birçok hastanın iyileşmesi mümkün olabilecektir. Literatüre göre, KML'de mutasyon analizleri, hematolojik ve sitogenetik yanıtlar alınamadığında önerilmektedir. KML hastaları, tedavinin başlangıç aşamasında tespit edilecek ve hedefe yönelik tedavi şansı yakalanacak, etkisiz ilaç kullanımı ile zaman kaybı engellenmiş olacaktır.
Anahtar kelimeler: BCR-ABL; KML direnci; KML; Ph kromozomu

Abstract:
Chronic myeloid leukemia (CML) is a stem cell disease that occurs in the Medulla Ossea. CML occurs with myeloid hyperplasia in the bone marrow, high number of white blood cells in the mature white blood cells in the blood, and spleen enlargement. CML is more common in men between the ages of 40-50. It has 3 stages: chronic stable phase, accelerated phase and blastic phase. The presence of the Philadelphia (Ph) chromosome is distinctive in 95% of CML patients. This chromosome; The translocation of the abelson (abl) oncogene, located on chromosome 9, to the breakpoint cluster region (bcr) region on chromosome 22, occurred with 9;22 (t(9;22)). It is expressed as the BCR-ABL fusion gene. This change, which shows tyrosine kinase activity, ends with the proliferation of myeloid series cells. Today, the aim of treatment in CML patients is to destroy BCR-ABL cells and provide permanent recovery. Tyrosine Kinase inhibitors (Imatinib, Nilotinib, Dasatinib) are used as targeted therapy. With the detection of Imatinib-resistant cases in the 2000s, BCR-ABL kinase mutations came to the fore. Detection of these mutations will help determine treatment strategies in risk stratification.
In this study, 12 patients who were sent from Erciyes University Hematology Department to the Medical Genetics Department for genetic testing with a diagnosis of CML were examined. The reason why BCR-ABL resistance patients develop resistance even though they do not have known resistance mutations has been investigated. RNA was isolated from the peripheral blood of 12 patients diagnosed with CML and developed resistance, and cDNA was isolated from RNA. From the cDNA, the part between the 13th exon of the BCR gene and the 10th exon of the ABL gene was amplified by PCR and sequence analysis was performed on the Pyro-Mark Q24 device to detect mutations in the BCR-ABL fusion gene. According to the results of the analysis, Y253H (TAC>CAC) mutation was detected in the BCR-ABL fusion gene in 1 patient. In the literature, the frequency of Y253H mutation is 10-12%. By detecting these mutations, it will be possible for many patients who have been treated for a long time but who do not respond to current treatment due to the mutation to be cured. According to the literature, mutation analyzes in CML are recommended when hematological and cytogenetic responses cannot be obtained. CML patients will be identified at the initial stage of treatment and the opportunity for targeted treatment will be provided, and time loss due to ineffective drug use will be prevented.
Key words: BCR-ABL; CML resistance; CML; Ph chromosome.