Orman yangınlarının önlenmesinde ve sebep olduğu zararlardan idarenin sorumluluğu
Responsibility of the administration for the prevention of forest fires and damages they cause
Yazar: KÜBRA ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN SACİT BOZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu hukuku = Public law ; Kusurlu sorumluluk = Faulty liability ; Orman hukuku = Forest law ; Orman yangınları = Forest fires ; Yangın söndürme = Fire extinguishing ; Çevre hukuku = Environmental law ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
Bir ülkenin uygarlık ölçütlerinden biri olarak kabul edilen ormanlar, günümüz modern toplum şartlarında insanlığa sağladığı çeşitli ham madde ve biyoenerji kaynakları ile temel insan yaşamını desteklemektedir. Bu nedenle insan yaşamının ekonomik ve sosyolojik açıdan sağlıklı bir düzen içinde devamı konusunda ormanların ekolojik yapılarını korumaları, zarar görmeden varlıklarını sürdürmeleri önemlidir. Orman yangınları ise orman yaşamının sürekliliğini tehdit eden en önemli tehlikedir. Zira orman yangınları hem ekolojik anlamda hem de sosyokültürel anlamda zararlı sonuçlar doğurmaktadır. Oluşum bakımından doğa ve insan kaynaklı sebeplerle meydana gelen orman yangınları kimi zaman küresel ısınma ve iklim değişikliklerinin de etkisiyle afete dönüşerek yıkıcı bir hal almaktadır. Dolayısıyla orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi kamusal faaliyeti büyük önem arz etmektedir.
Anayasanın 169. maddesi ve Orman Kanununun 69. maddesi ile orman idaresine yüklenen orman yangınlarını önleme ve söndürme sorumluluğu, yangını önlemeye ve söndürmeye yönelik çeşitli tedbirlerin alınması ve bu doğrultuda etkin bir yangın savaş organizasyonu gerçekleştirilmesi sürecini ifade etmektedir. Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi kamu hizmetinin işleyişi sırasında meydana gelen aksaklık ve bozukluk, yangının büyümesine ve ortaya çıkan zararın artmasına sebep olarak orman idaresinin kusur sorumluluğunu gündeme getirmektedir. Nitekim yargı kararlarında da orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi konusunda orman idaresinin sorumluluğu yükümlüsü bulunduğu kamu hizmetlerini etkili ve olması gerektiği şekilde yürütüp yürütmediğinin incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Orman yangınlarını önleme ve söndürme kamu hizmetini gereği gibi yürütmeyen orman idaresinin hizmet kusuru nedeniyle meydana gelen zararları tazmin sorumluluğu bulunmaktadır. Yangın söndürme çalışmalarına katılan gönüllülerin, kamu görevlilerinin ve sivil halkın can ve mal kaybı olarak uğradığı zararlar idarenin kusur sorumluluğu kapsamında tazmin edilmesi gerekli zararlardır.

Abstract:
Forests, which are accepted as the criterion of civilization of a country, support basic human life with various raw material and bioenergy resources they provide to humanity in today's modern society conditions. For this reason, it is important for forests to protect their ecological structures and to continue their existence without being damaged in order to continue human life in an economically and sociologically healthy order. Forest fires are the most important danger that threatens the continuity of forest life. Because forest fires cause harmful consequences both in ecological and sociocultural terms. In terms of formation, forest fires, which occur due to natural and human-induced reasons, sometimes turn into disasters with the effect of global warming and climate changes and become destructive. Therefore, the prevention and extinguishment of forest fires is of great importance for public activity.
Responsibility to prevent and extinguish forest fires imposed on forest administration by Article 169 of the Constitution and Article 69 of the Forestry Law; It refers to the process of taking various measures to prevent and extinguish the fire and to realize an effective fire fighting organization in this direction. Prevention and extinguishment of forest fires brings the responsibility of the forest administration to the agenda by causing the malfunction and disorder that occurs during the functioning of the public service, causing the fire to grow and the resulting damage to increase. As a matter of fact, in judicial decisions, the responsibility of the forest administration in the prevention and extinguishing of forest fires is evaluated by examining whether it carries out the public services it is responsible for effectively and as it should be. The forest administration, which does not carry out the public service of preventing and extinguishing forest fires, has the responsibility to compensate the damages caused by the service defect. Losses incurred by volunteers, public officials and civilians participating in firefighting activities as loss of life and property are the damages that must be compensated within the scope of the administration's fault liability.