Pandemi sürecinde ebeveynlerin algıladıkları sosyal desteğin çocuk yetiştirme tutumları üzerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of parents' perceived social support on childrearing attitudes during the pandemic process
Yazar: BETÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLFİYE GÜL ERCAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Alışkanlıklar = Habits ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Pandemiler = Pandemics ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma pandemi sürecinde ebeveynlerin algıladıkları sosyal desteğin çocuk yetiştirme tutumları üzerine etkisinin incelemek amacıyla yapılmıştır. Betimsel tarama modelindeki bu çalışmanın verileri 2020-2021 yılları arasında Edirne il merkezinde bulunan Sağlık Bakanlığı'na bağlı Selimiye Sağlıklı Hayat Merkezi Çocuk Gelişimi Danışmanlık Birimine başvuruda bulunan 202 ebeveyn oluşturmaktadır.  Araştırmada ailelerin demografik bilgilerinin belirlenmesine yönelik Kişisel Bilgi Formu, Schaefer ve Bell (1958) tarafından geliştirilen ve Le Compte, Le Compte ve Özer (1978) tarafından Türkçeye uyarlanan Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği, Zimmet ve arkadaşları tarafından (1988) tarafından geliştirilen Eker ve Arkar (1995) tarafından Türkçeye uyarlanan ve Eker, Arkar ve Yaldız (2001) tarafından tekrar gözden geçirilip düzenlenen Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde t testi, Pearson Korelasyon testleri için SPSS-22 kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; pandemi sürecinde aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumunda çocuğun cinsiyetine ve yaşına göre farklılık bulunmazken, annelerin ve babaların öğrenim durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. Çalışmaya katılan ailelerin sosyoekonomik seviyeleri yükseldikçe demokratik tutumlarında ve sosyal destek mekanizmalarında artış görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Pandemi döneminde çalışma grubundaki esnek çalışmaya ve vardiya usulü çalışma düzenine geçen ebeveynlerin Aile hayatı ve çocuk yetiştirme ölçeğinin karı koca geçimsizliği alt boyutunun ortalama puanlarında artış görülmüştür. Benzer şekilde Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin özel bir insan ve arkadaş kaynaklı sosyal destek alt boyutu puan ortalamalarının da daha yüksek olduğu bulunmuştur. Aile bireylerinden ve eşinden destek alan ebeveynlerin demokratik tutum puan ortalamalarının da daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu dönemde baskı ve disiplin alt boyutundan yüksek puan alan ebeveynlerin çocuklarının teknoloji kullanma sürelerinde bir değişme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca baskı ve disiplin alt boyutundan yüksek puan alan ebeveynlerin çocuklarının davranış problemi görülme sıklığının daha az olduğu sunucuna ulaşılmıştır. Ev kadınlığını reddetme alt boyutundan yüksek puan alan ebeveynlerin çocukların da alışkanlık problemi görülme sıklığında artış olduğu görülmüştür. Demokratik alt boyutundan yüksek puan alan ebeveynlerin çocuklarında duygusal problemlerin görülme sıklığının yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted to examine the effect of perceived social support by parents on their child-rearing attitudes during the pandemic process. The data of this study in the descriptive survey model consists of 202 parents who applied to the Selimiye Healthy Life Center Child Development Counseling Unit, which is affiliated to the Ministry of Health, in the city center of Edirne between the years 2020-2021. In the study, Personal Information Form to determine the demographic information of families, Family Life and Child Raising Attitude Scale developed by Schaefer and Bell (1958) and adapted to Turkish by Le Compte, Le Compte and Özer (1978), Eker developed by Zimmet et al. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support, adapted to Turkish by and Arkar (1995) and revised by Eker, Arkar and Yaldız (2001), was used. The t test was used in the analysis of the research data and SPSS-22 was used for the Pearson Correlation tests.
According to the results obtained from the research; While there was no difference in family life and child-rearing attitudes according to the gender and age of the child during the pandemic process, it was found that there was a significant difference according to the education level of the mothers and fathers. It was concluded that as the socioeconomic levels of the families participating in the study increased, their democratic attitudes and social support mechanisms increased. During the pandemic period, the average scores of the parents who switched to flexible working and shift work in the study group, increased in the average scores of the husband-wife conflict sub-dimension of the Family life and child-rearing scale. Similarly, it was found that the mean scores of a special person and friend-based social support sub-dimension of the Multidimensional Perceived Social Support Scale were higher. It was also found that the democratic attitude average score of the parents who received support from family members and spouses was higher. In this period, it was concluded that there was no change in the technology use time of the children of parents who scored high in the sub-dimension of pressure and discipline. In addition, it was found that the children of parents with a high score in the sub-dimension of pressure and discipline had a lower incidence of behavioral problems. It has been observed that the frequency of habit problems is increased in children of parents who score high on the sub-dimension of rejecting housewifery. It has been observed that the frequency of emotional problems is high in the children of parents who score high in the democratic sub-dimension.