Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi koroner yoğun bakım ünitesindeki potansiyel ilaç etkileşim sıklığı ve klinik yansımaları
Potential drug interaction frequency and clinical reflections in the coronary intensive care unit of Van Yuzuncu Yil University, Dursun Odabas Medical Center
Yazar: MUHAMMED NAZİF GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZDEMİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Polifarmasi = Polypharmacy ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Gümüş MN. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi koroner yoğun bakım ünitesindeki potansiyel ilaç etkileşim sıklığı ve klinik yansımaları, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakoloji Anabilim Dalı Yükseklisans Tezi, Van, 2019. Bu retrospektif çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi koroner yoğun bakım ünitesinde 01/06/2017-01/06/2018 tarihleri arasında yatış yapmış 1523 hastanın, gerekli izin ve onaylardan sonra hastane bilgi işlem biriminden alınan verileri ile yapılmıştır. Çalışma kriterleri olan, en az 24 saat yatış yapmış, aynı gün en az iki ilaç istemi yapılmış olmak, 18- 80 yaş aralığında olma şartlarını taşıyan 1016 hastanın bilgileri incelendi. 1016 hastanın 60382 adet ilacı tarandı. Drugbank.com ve medscape.com veri tabanından yapılan tarama sonucu 183 farklı etkileşen ilaç çiftinden oluşan toplam 4085 etkileşen ilaç çifti bulundu. En fazla bulunan etkileşen ilaç çiftinden 5 tanesi Asetilsalisik asit + Klopidogrel, Asetilsalisik asit + Metoprolol, Asetilsalisik asit + Bemiparin, Asetilsalisik asit + Enoksaparin, Pantoprozol + Klopidegrol olarak bulundu. Etkileşen ilaç kullanım sıklığının yatış süresine bağlı olmadığı; fakat yaşa ve kullanılan ilaç sayısına bağlı olduğu tespit edildi (p<0.005). İlaç sayısı arttıkça etkileşen ilaç sıklığında da artış gözlenmiştir. Hollanda'da yapılan farklı çalışmalarda etkileşen ilaç sıklığı bir çalışmada %40.4, diğer bir çalışamada %58 olarak tespit edilmişken Brezilya'da yapılan bir çalışmada ise bu oran %89 olarak bulunmuştur. Bizim çalışmamızda ise bu oran %72.5 olarak tespit edilmiştir. İlaç etkileşimine maruz kalan 72 hastanın koagülasyon testleri incelenmiş ve aPTT değerlerinde artış gözlenmiştir. Yüksek oranda bulunan ilaç-ilaç etkileşimlerini azaltmak ancak bir ekip çalışması sonucu olabilecektir. Hastane bilgi sistemine entegre edilebilecek ilaç etkileşimi uyarı sistemi, etkileşime dikkat ederek, hasta için yarar/zarar değerlendirilmesini yaptıktan sonra sonra reçete yazan bir doktor, doktorun gözden kaçırdığı etkileşme ihtimali olan ilaçları düzenleyecek bir eczacı ve uygulama esnasında etkileşebilen ilaçları bilen, etkileşecek ilaçları birlikte uygulamaktan kaçınan ve hasta merkezli çalışan bir hemşire ile olabilir. Aksi taktirde hangi önlem alınırsa alınsın yine de ilaç-ilaç etkileşimlerinin önüne geçilemeyecektir.

Abstract:
Gumus MN. Potential drug interaction frequency and clinical reflections in the coronary intensive care unit of Van Yuzuncu Yil University, Dursun Odabas Medical Center, Van Yuzuncu Yil University Health Sciences Institute, Department of Pharmacology, Master of Science Thesis, Van, 2019. This retrospective study was carried out with the data, obtained from the hospital information processing unit, of 1523 patients hospitalized in the coronary intensive care unit of Dursun Odabaş Medical Center at Van Yüzüncü Yıl University between 01/06/2017-01/06/2018, after the necessary permissions and approvals were taken. The data of 1016 patients meeting the criteria of being hospitalized for at least 24 hours, ordered at least two medications on the same day and being in the age range of 18-80 years. 60382 drugs of 1016 patients were screened. From the drugbank.com and medscape.com database, a total of 4085 interacting drug pairs from 183 different interacting drug pairs were found. Five of the most interacting drug pairs were Acetylsalicic acid + Clopidogrel, Acetylsalicic acid + Metoprolol, Acetylsalicic acid + Bemiparin, Acetylsalicic acid + Enoxaparin, Pantoprozole + Clopidegrol. It appeared that the frequency of the number of interacting drugs did not depend on length of stay; but age and the number of drugs used. As the number of drugs increased, the frequency of interacting drugs increased, too. While the frequency of interacting drugs in the Netherlands was 40.4% in one study and 58% in another, this rate was 89% in a study conducted in Brazil. In our study, this rate was found to be 72.5%. Coagulation tests of 72 patients exposed to drug interaction were examined and aPTT values were found to increase. Only teamwork can help reduce high drug-drug interactions. This teamwork includes the drug interaction warning system which can be integrated into the hospital information system; a doctor who prescribes the benefit / harm assessment for the patient after paying attention to the interaction; a pharmacist who will regulate the drugs that the doctor has missed, and who knows the drugs that can interact during the application; and a patient-centered nurse avoiding to apply the drugs that will interact together. Otherwise, drug-drug interactions cannot be prevented no matter what precautions are taken.