Thomas Allom ve Osmanlı dünyasını yansıtan eserleri
Thomas Allom and his works reflecting Ottoman world
Yazar: TÜLİN YENİLİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURDAN KÜÇÜKHASKÖYLÜ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 19. yüzyıl = 19. century ; Allom, Thomas = Allom, Thomas ; Gravür sanatı = Gravure art ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Sanat eserleri = Artistic works ; İstanbul = Istanbul

Özet:
19. yüzyılda İstanbul gravürleriyle tanınan İngiliz mimar ve ressam Thomas
Allom, 1804-1872 yılları arasında yaşamıştır. İlk eğitimi hakkında bilgi edinemediğimiz
sanatçı, çıraklık ve akademik eğitimini mimarlık üzerine almıştır. Mimari çizimlerindeki
başarısından dolayı Fisher Yayınevi‟nden teklif alan Allom, İskoçya, İrlanda, Avrupa
ülkeleri ve Osmanlı‟yı ziyaret ederek gravürlü seyahatnameler için çizimler yapmıştır.
Osmanlı topraklarında yaptığı çizimleri -daha sonra Almanca ve Fransızcaya da çevrilen-
Constantinople and the Scenery of the Seven Churches of Asia Minor ve Character and
Costume in Turkey and Italy isimli kitaplarda yayınlanmıştır. Bu yayınlar için hazırladığı
resimlere 1838 ve daha sonraki yıllarda düzenlenen panorama sergilerinde de yer vermiş,
ayrıca bu sergilerde yer alan eserleri tanıtmak için Polyorama‟yı yazmıştır.
Çalışmanın konusunu oluşturan sanatçının Osmanlı dünyası ile ilgili eserleri iç
mekânda dini yapılar, harem sahneleri, su yapıları ve sivil mimari; dış mekânda ise
panoramik ve mimari manzaralar ile figür ağırlıklı sahnelerden oluşmaktadır. Bu
çalışmada sanatçının gravürleri ayrıntılı incelenmiş ve bunlardan bazılarının suluboya
kopyaları tespit edilmiştir. Ayrıca yayınlarda yer verilmeyen diğer suluboya eserlerine de
ulaşılmıştır. Sultan II. Mahmud Dönemi‟nde etkin olan Thomas Allom -diğer bazı
Avrupalı ressamlar gibi- padişahın resmini de yapmıştır. Eserleri genel olarak
değerlendirildiğinde, 19.yüzyıl Osmanlı mimarisini, günlük yaşamını ve kıyafetlerini
yansıttığı, titiz ayrıntılar işlediği, belge niteliği taşıyan gerçekçi resimler olduğu
anlaşılmaktadır.


Anahtar Sözcükler: 19. yüzyıl, Thomas Allom, Panorama, İstanbul, Osmanlı, Oryantalizm, gravür.

Abstract:
British architect and painter Thomas Allom, known for his Istanbul engravings in
the 19th century, lived between 1804 and 1872. The artist who we could not get any
information about his elementary education, did his apprenticeship and academic
education on architecture. Allom who received an offer from Fisher Publishing House
due to his success on architectural drawings, made drawings for engraving travelogues
by visiting Scotland, Ireland, European countries and Ottoman Empire. He published the
drawings he made on the Ottoman lands in his books called Constantinople and the
Scenery of the Seven Churches of Asia Minor and Costume in Turkey and Italy which
were later translated to German and French. The drawings he prepared for these
publications were also included in the panorama exhibitions held in 1838 and later years.
The work of the artist who created the subject of study with Ottoman world
consists of religious structures, harem stages, water structures and civil architecture in
the interiors, and panoramic and architectural landscapes and figurative scenes in the
exteriors. In this work, the engravings of artist were studied in detail and watercolor
copies of some of them were determined. Other watercolor works have not been
published in publications were also determined. Allom, who was effective in the reign of
Sultan II. Mahmud, also made the painting of the Sultan like other some European
artists. When his works are evaluated in general, it is understood that there are authentic
paintings that reflect the qualities of the 19th century Ottoman architecture, daily life and
clothing, which are meticulously detailed.


Key Words: 19.century, Thomas Allom, Panorama İstanbul, Orientalism, engraving.