Okul müdürlerinin kullandıkları liderlik stilleri ve örgütsel adalet davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşmalarını yordama derecesi
Leadershıp styles and organızatıonal justıce actıvıtıes of school dırectors assessıng organızatıonal organızatıon and organızatıonal studıes of teachers
Yazar: AHMET SELBİ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF İNANDI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokratik liderlik = Democratic leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Otokratik liderlik = Autocratic leadership ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi ve ilköğretim kurumlarında görev yapan okul müdürlerinin kullanmış oldukları liderlik sitilleri ve göstermiş oldukları örgütsel adalet davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşmalarını yordama derecesini ortaya koymaktır. Okul müdürlerinin kullanmış oldukları liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasında, okul müdürlerinin göstermiş olduğu örgütsel adalet davranışı ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymak da çalışmanın bir diğer amacıdır. Araştırmada liderlik otokratik ve demokratik liderlik ile sınırlandırılmıştır. Örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma kavramları ise alt boyutlar üzerinden incelenmiştir.  Araştırma nicel bir çalışma olup ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırma evrenini; Mersin ilindeki kamu okul öncesi, ilkokulu ve ortaokullarında 2018-2019 eğitim öğretim yılında görev yapan 13.134 öğretmen oluşturmaktadır. Evrenden oransız eleman örnekleme yoluyla 661 öğretmenin görüşleri toplanmıştır. Bu veriler T-testi, ANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizlerine tabi tutulmuştur.  Araştırmada liderlik, örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma kavramlarına yönelik öğretmen görüşlerinde; cinsiyet, okul türü, mesleki kıdem ve okul kıdemi değişkenine göre anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda okul müdürlerinin kullanmış oldukları liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasında, ayrıca okul müdürlerinin göstermiş olduğu örgütsel adalet davranışı ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Yine okul müdürlerinin kullanmış oldukları liderlik sitilleri ve göstermiş oldukları örgütsel adalet davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel yabancılaşmalarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular diğer araştırmacıların çalışmalarında kaynak olarak kullanılabilecek ve eğitim örgütlerinin yöneticilerinin uygulamalarına da rehberlik edecektir.

Abstract:
The purpose of this study is to explain the degree of leadership styles used by the principals working in preschool and primary education institutions, and the degree of organizational justice behaviors they show to predict organizational commitment and organizational alienation of teachers. Another purpose of the study is to reveal whether there is a significant relationship between the leadership styles used by the school principals and the organizational commitment; and organizational alienation levels of the teachers, and also between the organizational justice behavior of the school principals and the organizational commitment and alienation levels of the teachers. In this research leadership is limited to autocratic and democratic leadership. The concepts of organizational justice, organizational commitment and alienation were examined through sub-dimensions. The research was a quantitative study and relational survey model was applied. The research universe consisted of 13134 teachers working in public pre-school, primary and secondary schools in Mersin in the 2018-2019 academic year. 661 teachers' opinions were collected from the universe through disproportionate sampling. These data were subjected to T-test, ANOVA, Correlation and Regression analyzes. In the research, a positive correlation exists amongst teachers' views about leadership, organizational justice, organizational commitment and organizational alienation by gender, school type, seniority and seniority. As a result of the research, it is seen that there is a significant correlation between the leadership styles used by the school principals and the organizational commitment and alienation levels of the teachers, and also the organizational justice behavior of the school principals and the organizational commitment and alienation levels of the teachers. It was also concluded that the leadership styles used by the school principals and the organizational justice behaviors predicted the teachers' organizational commitment and organizational alienation. The findings of this study can be used as a resource in the studies of other researchers and will guide the practices of the managers  and decision-makers of educational organizations.