Türk dış politikasında ahdi hukukun ihlalinden doğan krizler
Crises of Turkish foreign policy caused by violation of contractual Obligations
Yazar: YUNUS ÇOLAK
Danışman: DOÇ. FUAT AKSU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 6-7 Eylül 1955 olayları = Incidents of September 6-7 1955 ; Ege kıta sahanlığı = Aegean continental shelf ; Hatay sorunu = Hatay problem ; Kriz = Crisis ; Kıbrıs = Cyprus ; Nahçıvan = Nakchivan

Özet:
Dış politika krizleri ve bu krizlerin yönetiminin analiz edilmesi, krizlere ilişkin üretilen politikaların iç ve dış tüm faktörlerin dikkate alınarak ortaya konulması sebebiyle, dış politikanın bir bütün olarak anlaşılmasına olanak sağlamaktadır. Bu çalışma, Türk dış politikasının kriz ve kriz yönetimi geleneğinin anlaşılmasında önemli bir yere sahip olan uluslararası antlaşmalarla oluşturulmuş ahdî hukukun ihlâl edilmesiyle ortaya çıkan krizlerindeki kriz ve kriz yönetimi anlayışını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş bölümün takiben, ilk olarak, kavramsal ve kuramsal çerçeve verilmiştir. Bu çerçevede öncelikle ahdî hukuk kavramı irdelenmiş, ardından da dış politika krizi ve bunun ahdî hukuk ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Söz konusu kriz-ahdî hukuk ilişkisi de Türkiye'nin doğrudan taraf olduğu 34 dış politika krizi içerisinden (1923-2016) ahdî hukukun ihlâl edilmesinden kaynaklanmış 13 kriz özelinde üçüncü bölüm içerisinde incelenmiştir. Türkiye'nin garantörlük statüsünün ihlâlinden doğan krizler, azınlıkların statüsünün ihlâlinden doğan krizler ve egemenlik ve güvenliğe ilişkin statünün ihlâlinden doğan krizler olmak üzere üç kategoriye ayrılan bu krizlerden dört tanesi ilk kategoride, üç tanesi ikinci kategoride ve altı tanesi de son kategoride karşılaştırmalı bir biçimde incelenmiştir. Bu kapsamda çalışmada elde edilen en önemli bulgulardan bir tanesi, Türkiye'nin ahdî hukukun ihlâl edildiği dış politika krizlerinde statükocu bir yaklaşım benimsediğidir. Bunun yanında bir diğer önemli bulgu ise bu tür krizlerin yönetiminde Türkiye'nin güç kullanımını meşru gördüğüdür.

Abstract:
Analyzing foreign policy crises are crucial to grasp main dimensions of foreign policy as a whole. Since foreign policy crises are mostly important issues for any country and İt requires urgent response by decision makers of the country in a short time by considering both internal and external factors. In this regard, this study aims to analysis crises of Turkish foreign policy, caused by violation of status of sovereignty and territorial integrity established by international treaties, contractual obligations, which has crucial role to understand crises of Turkish foreign policy. It has been given, firstly, conceptual and theoretical framework following the introduction chapter. Meaning of contractual obligation and its relation with foreign policy crises have been examined in the second chapter of this study. In this framework, out of 34 foreign policy crises of Turkey (1923-2016), selected 13 foreign policy crises which are emerged from violation of status quo and treaties, have been examined in the third chapter. These 13 foreign policy crises have been categorized under three categories; crises emerged from violation of Turkey's guarantor state status, crises emerged from violation of rights of minorities and crises emerged from violation of sovereignty and security.  Out of 13 crises, four of them located in the first category, three of them located in the second category and six of them located in the third category. In this perspective, one of the most important result of the study is that Turkey has adopted a view which is keeping status quo unchanged. Another important result of the study is that using military power is legitimate for Turkey when crises emerged from violation of contractual obligation.