Uluslararası Hukukta kuvvet kullanımı ve 1991-2003 Irak harekatları
The use of force in International Law and 1991-2003 Iraq operations
Yazar: SERDAR ÖRNEK
Danışman: PROF. DR. A. FÜSUN ARSAVA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Irak Savaşı = Iraq War ; Kuvvet kullanma = Force use ; Körfez Savaşı = Gulf War ; Savaş = War ; Savaş hukuku = War law ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Birleşmiş Milletler (BM) Şartı öncesinde ve BM Şartı'nın kabulüyle birlikte uluslararası hukuktaki kuvvet kullanımı kurallarının incelenmesi ve özellikle 1990'lar ile 2000'li yılların başlarında meydana gelen 1991 Irak, 1999 Kosova, 2001 Afganistan ve 2003 Irak harekatları sonrasında bazı devletlerin ve örgütlerin bu kuvvet kullanımlarını meşru müdafaa hakkına ve ilgili BM Güvenlik Konseyi (GK) kararlarına dayandırılan iddialarının BM Şartı'nda meşru müdafaa hakkını düzenleyen md. 51 ile bir paralellik arz edip etmediğinin ve söz konusu devletlerin iddia ettiği gibi kuvvet kullanımı yasağı ile meşru müdafaa hakkının önleyici meşru müdafaayı da içerecek şekilde içeriğinin değişip değişmediğinin araştırılmasıdır. Kuvvet kullanımı yasağı bazı devletler ve uluslararası örgütler tarafından ihlal edilmiş olsa dahi, BM Şartı md. 2/4'teki kuvvet kullanma yasağı halen geçerliliğini koruduğunun ve md. 51'de belirtilen silahlı saldırının varlığı dışında meşru müdafaa hakkının kullanılmasının mümkün olmadığının göz ardı edilmemesi gerekmektedir; meşru müdafaa hakkının kuvvet kullanımı yasağını sınırlandırıcı bir şekilde önleyici meşru müdafaa hakkı yada terörizme karşı meşru müdafaayı kapsaması meşru müdafaa hakkının kötüye kullanılmasına yol açabilir. Bu çerçevede yürürlükte olan uluslararası hukukta kuvvet kullanımın devletler açısından tek istisnası bulunmaktadır. Bu da BM Şartı md. 51'de tanımlanmıştır. Devletlere tanınan meşru müdafaa hakkı terörizme karşı meşru müdafaayı veya önleyici meşru müdafaayı içermemektedir İnsani müdahale ya da demokrasi adına yapılan müdahaleler günümüz uluslararası hukukunda meşru bir kuvvet kullanımı gerekçesi oluşturmamaktadır.

Abstract:
The objective of this study is to be researched on self-defence in the principles of the international law with acceptance of UN Charter and before United Nations Charter; and, especially, in the early 1990s and 2000s, the operations taken place 1991 Iraq ,1999 Kosova, 2001Afganistan and 2003 Iraq and after all these operations, in this jus ad bellum of self-defence rights of some countries and organizations and the ideas are based upon the Security Council of the United Nations is searched whether the article 51 is on the same parallel to UN Charter or not ,and as the nations in point claim whether restricted jus ad bellum and self-defence rights also containing preventive self-defence have been changed about its content or not. Even if jus ad bellum ban is violated by some nations and international organizations,in the article 2/4 of UN Charter jus ad bellum ban is still on going its validity and it should not be ignored, and it is not possible to use jus ad bellum except for existence of armed assault in the article 51. Jus ad bellum of self- defence right or against to terrorism taking self-defence in may cause to be abused. Within this scope, jus ad bellum in international law that is effect today is only one derogation for nations .This derogation is defined in UN Charter in the article 51. Self-defence given right to nations does not involve self-defence against terorism or preventive self-defence. Intervention which is in the name of humanity or democracy is not a basis for jus ad bellum in the present international law.