Myrtus communis (yabani mersin) türünün farklı kısımlarında (yaprak, meyve ve odun) kimyasal bileşenlerinin belirlenmesi
Determination of chemical constituents of different parts (leaves, fruits and wood) from Myrtus communis
Yazar: BURCU YOLLU
Danışman: PROF. DR. GÜNEŞ UÇAR ; YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN FAKİR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Ürünleri Kimyası ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Türkiye'de endemik bir tür olan Adi Mersin'in odun ve yapraklarının kimyasal karakterizasyonu amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada Myrtus communis'in taze yaprakları ve odunu incelenmiştir. Araştırma materyali olan örnekler, türün doğal yayılış gösterdiği 5 önemli bölgeden alınmıştır. (Erdek, Dalaman, Isparta, Alanya, Hatay)Bu araştırmanın asıl amacı, ülkemizde Akdeniz Bölgesinde önemli bir yayılış gösteren bu türün değişik yetişme yörelerinden alınan taze yaprakların uçucu bileşenlerinin belirlenmesidir. Bu amaç kapsamında taze örnekler hidrodestilasyon işlemine tabi tutulmuş ve elde edilen eterik yağlar GC-MS cihazında analiz edilerek incelenmiştir.Yapılan eterik yağ analizleri sonucu her bir bölgeden alınan mersin yaprakları, uçucu bileşenler açısından karşılaştırıldığında, en fazla bulunan bileşik 1,8-cineol olurken, bunu daha sonra sırasıyla; ? ? pinen, linalool, limonene ve ?-terpineol izlemiştir.Bu bileşiklerin yüzde oranlarında bölgelere göre önemli farklar olduğu belirlenmiş, Erdek bölgesi hariç, 1,8 sineol bileşiğinin % 36 oranıyla en fazla Hatay'da bulunduğu görülmüştür. İkinci temel bileşen tüm bölgelerde ? ? pinen'dir. En yüksek oranda Alanya'da (%25,15) belirlenmiştir. Tespit edilen diğer önemli bileşenler linalol (%8,48 - %20,79), limonen (%3,69 - %13,41), ?-terpineol (%2,98 - %6,09) ve mirtenil asetat (%0,13 - %9,03)'tır.Taze yaprak uçucu yağlarının bileşimleri itibariyle incelenen ağaçların birbirlerine olan benzerlikleri veya gösterdikleri farklılıklar ise SPSS program kullanılarak bir dendrogramla gösterilmiştir.Çalışmanın ikinci amacı olarak, belli bölgelerden ancak sınırlı sayıda ağaçtan temin edilebilen gövde odun örneklerinde temel odun analizleri yapılmıştır. Böylece bu türün odunları kimyasal bileşim (ekstraktif madde, selüloz ve lignin miktarı v.b) bakımından da ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.Temel odun bileşenleri açısından sonuçlar değerlendirildiğinde; örnekler arasında çok belirgin farklılık bulunamamıştır. Belirlenen farklılıklar ağaçtan ağaca değişebilecek sınırlardadır.Mersin bitkisinin gövde odunu kül miktarı ve çözünürlük değerleri yönünden, iğne yapraklı ve yapraklı ağaçlara (tanen içermeyen) göre daha yüksek oranlarda bu bileşenleri içermektedir (kül: % 0.61-0.86, toplam ekstraktif: %3,82 - %4,98, sıcak su çözünürlük: % 6.46-10.24, % 1 NaOH çözünürlük: % 18.09-25.76).Odunun asıl bileşenlerinden lignin (%28,05 - %29,89) ve holoselüloz değerlerinin (%74 - %76,02), literatürlerdeki diğer yapraklı ve iğne yapraklı ağaç odunlarına benzer sonuçlar gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this research realized with the purpose of chemical characterization of wood and leaves of Common Myrtle, which is large distribution species in Turkey, the wood and fresh leaves of Myrtus communis have been examined in terms of extractive substances. The samples, which are research materials, have been taken from 5 significant regions where the species naturaly distributed (Erdek, Dalaman, Isparta, Alanya, Hatay).The main purpose of this research is the determination of the oils isolated from fresh leaves of this species grown in the various regions of Turkey. For this purpose, fresh samples have been subjected to hydrodistillation process and isolated oils have been analyzed and inspected in GC-MS.As a result of the essential oil analyses performed, when the leaves of myrtle from each region are compared in terms of volatile compounds, the most found component was 1,8 cineol with (30,21%). And this was followed in sequence by ? ? pinene (20,96%), linalool (13,32%), limonene (7,59%), ?-terpineol (4,53%) and other compounds in trace quantity.It has been determined that the percentages of these components vary from area to area and that the 1,8 cineol component is found mostly in Hatay with a rate of 36% exempt from Erdek. The second basic compound is ? ? pinene in all regions. It has been determined at the maximum in Alanya (25,15%). Other significant compounds detected are linalool (8,48% - 20,79%), limonene (3,69% - 13,41%), ?-terpineol (2,98% - 6,09%) and myrthenyl acetate (0,13% - 9,03%).And in terms of the volatile oil compounds of fresh leaves, the similarities between the trees or the differences observed among them which are examined through a dendrogram have been indicated using the SPSS program.As the second purpose of the research, basic wood analyses have been performed in woody bodies that may be taken from only a few trees from the regions. Thus the woods of this species have been examined in detail in terms of chemical composition (such as amount of extractive substance, cellulose and lignin).Assessing the results in terms of basic wood results; no clear difference between the samples has been detected. The differences detected are at the limits that may vary from one tree to another.The trunk wood of the myrtle plant contains those components with higher proportions in terms of ash amount and solubility values compared to coniferous trees and trees with leaves (without tannins). (ash: % 0.61-0.86, total extractives: % 3.82- 4. 98, hot water extract: %6.46- 10.24, %1 NaOH extract: % 18.09- 25.76)The amount of total extractive substance in wood samples were detected to be between 3,82% - 4,98%. It has been determined that total lignin (28,05% - 29,89%) and holocellulose values (74% - 76,02%) which are the main components of wood display such results similar to the other woody material in the literature.