Gaitada gizli kan pozitifliği nedeniyle tetkik edilen hastalarda sonuçlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the results in patients with positive fecal occult blood
Yazar: SEMRA İBİŞ
Danışman: DOÇ. DR. KENAN BÜYÜKAŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Dışkı = Feces ; Kan = Blood ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polipler = Polyps

Özet:
Giriş: Kolorektal kanserin semptom oluşmadan tanısını koymak sağkalım açısından önemlidir. Tarama programları prekanseröz lezyonları tanıyıp tedavi ile kolorektal kanserin insidansını ve mortalitesini azaltacaktır. Bu çalışmamızda gaitada gizli kan testi pozitif hastalarda kan tetkikleri, endoskopik tanı dağılımları ve patoloji sonuçları irdelenerek, benign-malign lezyon sıklığını tespit etmeyi amaçladık. 
Gereç-Yöntem: Hastanemize birinci basamaktan gaitada gizli kan pozitifliği ile 01.08.2019 ile 31.12.2019 tarihleri arasında başvurmuş, yaşları 50 ile 70 arasında değişen, çalışmaya katılmaya gönüllü ve onamı alınmış, kooperasyon ve oryantasyonu yeterli, dışlama kriterlerinden herhangi birine sahip olmayan 86 gönüllü (44 kadın, 42 erkek; yaş ortalaması 60,12±5,9) dahil edildi. Bu hastalara sosyodemografik özellikleri ve kolorektal hastalık varlığına yönelik biyokimyasal, semptomatik, aile öyküsüne yönelik bir adet anket formu dolduruldu. Bütün olgular sistemik muayeneden geçirildi. Çalışmaya alınan hastaların, akşam yemeğini takiben bir gecelik (10-12 saatlik) açlık sonrası sabah venöz kan örneklemesi alındı. Alınan kan örneklerinde literatürle uyumlu olarak hemogram, demir, total demir bağlama kapasitesi, ferritin, INR düzeyleri çalışıldı. Üst gastrointestinal sistem endoskopi ve kolonoskopi tetkikleri endoskopi ünitesinde yapıldı. Alınan örnekler patoloji bölümüne gönderildi. Sonuçlar genel cerrahi kliniğinde değerlendirildi. Anket uygulaması yüz yüze yapılırken; endoskopi, kolonoskopi, varsa patoloji ve kan tetkik sonuçları Hastane Bilgi Sistemi Probel'den alındı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 86 hastanın (44 kadın, 42 erkek) yaş ortalaması 60,12±5,9'dur. Üst gastrointestinal sistem endoskobisinde en sık ortaya çıkan bulgular; %37,9'u pangastrit, %32,8'i antral gastrit, %19'u kardiyo özofageal sfinkter yetmezliği, %8,6'sı duodenogastrik reflüdür. 11 hastanın (%12,8) üst gastrointestinal endoskopi sonucu doğal olarak raporlanmıştır. Üst gastrointestinal endoskopi sırasında 47 hastadan alınan patoloji örneklerinin histopatolojik sonuçları; %91,4'ü kronik inflamasyon, %63,8'i kronik aktif gastrit, %29,7 kronik inaktif gastrittir. Helicobakter pylori pozitifliği ise %63,8 tespit edilmiştir. Ayrıca 1 hasta (%2,12) adenokanser ve 1 hasta (%2,12) gastrointestinal stromal tümör olarak raporlanmıştır. Kolonoskopide en sık ortaya çıkan bulgular; polip (%40,69), hemoroidal hastalık (%10,5), divertikülozis kolidir (%9,3). 32 hastanın kolonoskopisi (%37,2) doğal olarak değerlendirilmiştir. Kolonoskopi sırasında 40 hastadan alınan örneklerin en sık yerleşim dağılımı; %50 sigmoid, %22,5 rektum, %15 rektosigmoiddir. Kolonoskopideki en sık histopatolojik sonuçlar; %50 tübüler adenom, %20 tübülovillöz adenom, %17,5'i ağır displazidir.  Ayrıca; 6 hasta (%15) adenokanser, 1 hasta (%2,5) intramukozal kanser olarak tespit edilmiştir. Hastaların %58,1'ünde (50 hasta) gaitada gizli kan pozitifliğinin nedeni benign lezyonlar olarak saptanırken, %31,4'sinde (27 hasta) premalign lezyonlar, %10,5'unda (9 hasta) malignite olarak saptandı
Sonuç: Gaita gizli kan taraması kolonoskopide kolorektal kanser yakalama ihtimalini artırır. Ancak gaitada gizli kan testi tek başına yeterli değildir. Toplum 50-70 yaş arasında 2 yılda 1 gaitada gizli kan testi ile taranmasıyla beraber, gaitada gizli kan testindenden bağımsız 10 yılda 1 kolonoskopi taraması yapılmalıdır
Tarama sonucu gaitada gizli kan testi pozitifliği sonrası yapılan üst gastrointestinal endoskopi ve kolonoskopinin sadece malignite ve prekanseröz lezyonlar açısından değil aynı zamanda çeşitli benign patolojilerinin tespiti ve tedavisinde de önemi vardır. 

Anahtar Kelimeler: Gaitada gizli kan testi, kolonoskopi, kolorektal kanser, polip

Abstract:
İntroduction: Colorectal cancer diagnosis before symptom onset is vital for optimal survival. Screening methods are useful for early detection of precancerous lesions and of these treatment leads decreasing incidence and mortality. İn our study, we aimed to detect benign vs malign lesion frequency in the positive fecal occult blood test group by biochemistry analysis, endoscopy and pathology diagnosis
Material and method: Between 01.08.2019 and 31.12.2019 we included 86 patients (44 female, 42 male; median age 60,12+5,19) with positive fecal occult blood test into our study, whom they were referred to our hospital from first center. Patients were between 50-70 ages, who are cooperated and oriented adequately and acquired fully consent volunteers who had no exclusion criteria. We had a questionnaire to all the patients about sociodemographic specialties, colorectal disease symptoms, biochemistry analysis and family history. We did a full examination to all of them and a blood analysis was made after whole night starving. Corresponding to literature, we analysed hemogram, iron, TİBC, ferritin, INR level. Upper gastrointestinal system endoscopy and colonoscopy tests were performed in the endoscopy laborator. The specimens were referred to pathology laboratory. The test results were assesed in general surgery department. Questonnaire study were performed face to face, on the other hand endoscopy, colonoscopy report, if there was, pathology, blood test result, obtained from hospital information system, Probel. 
Findings: 86 patients (44 female, 42 male sex) were included to our study, median age was 60,12+5,9. The main finding detected from upper gastrointestinal endoscopy were pangastritis (%37,9), antral gastritis (%32,8), cardio-eusophageal sphincter failure (%19) and duodenogastric reflu (8,6%). 11 patients (12,8%) had no abnormal upper endoscopic findings. Pathological sample were token from 47 patients who underwent upper gastrointestinal endoscopy. Their sample results were; 91.4% chronic enflamation, 63,8% chronic active gastrit, 29,7% chronic inactive gastrit.  The determined positivity helicobacter pylori was 63,8%. Also 1 patient (2,12%) had adenocancer and 1 other patient (2,12%) had gastrointestinal stromal tumor. The most frequent findings on colonoscopy are polyp (40.69%), haemoroidal disease (10.5%) and diverticulosis coli (9.3%). Of 32 (37,2%) patients' colonoscopy were in normal range. İn 40 patients, the specimen localization diversity taken during colonoscopy were; 50% sigmoid, 22.5% rectum, 15% rectosigmoid. The main findings revealed from colonoscopy were; 50% tubuler adenoma, 20% tubulovilloz adenom, 17,5% heavy displasia. Also 6 patient (15%) had adenocancer and 1 patient (2,5%) had intramucosal cancer. 58,1% of the patients (50 patients) who had fecal occult blood test positivity the reasons were benign lesions. Where as 31,4% (27 patients) had premalign lesions and 10,5% (9 patients) had malignancies.
Conclusion: Screening fecal occult blood increases the probability to catch colorectal cancers during colonoscopy. But only fecal occult blood test is not enough. In addition to screening people aged between 50-70 once in two years with fecal occult blood test also independent from fecal occult blood test a colonoscopy in every 10 year should be done. 
After a positive fecal occult blood test performing gastrointestinal endoscopy and colonoscopy not only detects malign and precanserous lesions it also has importance in finding benign lesions.

Key Words: Fecal occult blood test, colonoscopy, colorectal cancer, polyp