Depresyon tanısıyla yatan hastaların cinsiyete göre mizah tarzları ve mizah yoluyla başa çıkma düzeylerinin psikolojik sağlamlıkla ilişkisi
The relationship between humor styles and levels of coping through humor with psychological resilience of inpatients diagnosed with depression according to gender
Yazar: RAHİME ŞEYDA YÜKSEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİHA HALLAÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi görmekte olan depresyon tanılı hastaların, cinsiyetlerine göre, mizah yolu ile başa çıkma düzeyleri ile mizah tarzlarının psikolojik sağlamlıkla ilişkisini incelemektir.

Yöntem: Çalışma ilişkisel tarama modelinde betimsel tiptedir. Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde depresyon tanısı ile yatan 71 erkek, 71 kadın hasta ile yapılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Mizah Yoluyla Başa Çıkma Ölçeği, Mizah Tarzları Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler; SPSS 22 programı kullanılarak değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir.

Bulgular: Cinsiyetlerine göre kadınların psikolojik sağlamlık puan ortalamalarının erkeklerden yüksek olduğu (17.425.43; 16.624.31), mizah yoluyla başa çıkma puan ortalamalarının birbirine yakın olduğu (18.663.084; 18.213.29) saptanmıştır. Saldırgan mizah tarzı hariç diğer tüm tarzların puan ortalamalarının kadınlarda erkeklere göre daha fazla olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Hem kadın hem erkek hastalarda mizah yoluyla başa çıkma (p<0.001; p<0.01); kadınlarda katılımcı (p=0.014; p<0.05) ve kendini geliştirici (p<0.001; p<0.01) mizah tarzları; erkeklerde kendini geliştirici (p<0.001; p<0.01) ve kendini yıkıcı (p=0.021; p<0.05) mizah tarzları ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü, tanı alma süresi ile negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır.

Sonuç: Kadınlar erkeklere göre daha fazla psikolojik sağlamlığa sahiptir, her iki cinsiyet mizah yoluyla başa çıkmada benzer düzeydedir ve uyumlu kategorideki mizah tarzlarını daha fazla kullanmaktadırlar. Kadınlarda saldırgan mizah tarzı hariç diğer mizah tarzları kullanımı daha yüksektir. Her iki cinsiyette mizah yoluyla başa çıkma, kadınlarda katılımcı ve kendini geliştirici mizah tarzı, erkeklerde kendini geliştirici ve kendini yıkıcı mizah tarzı ile psikolojik sağlamlık pozitif yönde anlamlı olarak birbirini etkilemektedir. Depresyon tanısı alma süresi artıkça psikolojik sağlamlık azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler: depresyon, mizah, psikiyatri hemşireliği, psikolojik sağlamlık, yatan hasta

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine the level of coping with humor and humor styles and the relationship between psychological resilience based on their genders in patients receiving inpatient care at a psychiatric clinic with depression diagnosis.

Method: The study was designed in descriptive type using relational screening model. The study was conducted with 71 male and 71 female patients hospitalized in Manisa Mental Health and Diseases Hospital with a diagnosis of depression. Data were collected using Personal Information Form, Coping Humor Scale, Humor Styles Questionnaire and The Brief Resilience Scale. Data were evaluated and analyzed by using SPSS 22 software.

Results: When analyzed based on gender, it was found that the mean resilience scores of women were higher than men (17.425.43; 16.624.31) and the mean scores of coping through humor of women were close to each other (18.663.084; 18.213.29). It was found that the mean scores of all styles except aggressive humor style were higher in women than in men but there was no statistically significant difference (p>0.05). A significant positive correlation was found between resilience and coping through humor (p<0.001; p<0.01) in both men and women patients; affiliative (p=0.014; p<0.05) and self- enhancing humor styles (p<0.001; p<0.01) in women; self-enhancing (p<0.001; p<0.01), and self-defeating (p=0.021; p<0.05) humor styles in men while a significant negative correlation was found with the duration of diagnosis.

Conclusion: Women have more resilience than men, both genders have similar levels of coping through humor and use adaptive humor styles more. The use of humor styles other than aggressive humor style is higher in women. Coping through humor in both genders, participatory and self-enhancing humor styles in women, self-enhancing and self- defeating humor styles in men and resilience positively and significantly affect each other. Resilience decreases as the duration of depression diagnosis increases.

Key words: depression, humor, inpatient, psychiatric nursing, psychological resilience