en-Nevevî'nin Hulâṣatü'l-Aḥkâm adlı eseri çerçevesinde hadis değerlendirme yöntemi
al-Nawawi's assessment of hadith method in the framework of his book called Hulâṣah al-Aḥkâm
Yazar: HAMZA ÇATAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ KÖKTAŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Nevevi = Nevevi ; Raviler = Ravis ; Rivayetler = Rumours

Özet:
Bu çalışmada Nevevî'nin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ḫulâṣatü'l-Aḥkâm adlı eserindeki yöntemi ve hadis kaynakları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Nevevî'nin bu eserde serdettiği rivayetleri, tashih ve tazᶜifte izlemiş olduğu hadis değerlendirme yöntemi, mukayeseli olarak incelenip ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca Nevevî'nin değerlendirmelerinin tamamı tespit edilmiş ve örneklendirme usûlüyle, rivayetin sıhhati hakkındaki kanaatinin isabetli olup olmadığı incelenmiştir. Müellif rivayetleri değerlendirmede genelde otorite imamlardan faydalanırken bazen de kendisi tashih ve tazᶜifte bulunmuş ve bu noktada kendine has farklı yöntemler kullanmıştır. Genel olarak yaptığı tashih ve tazᶜiflerin isabetli olduğu fakat bazen zayıf olan bir rivayet hakkında hasen ya da sahih değerlendirmesinde bulunduğu, şâhid ya da mütabiᶜlerle sıhhat kazanan bir hadis hakkında da zayıf nitelemesinde bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra müellif Buhârî ve Müslim'in sıhhat şartlarını hadis değerlendirme yöntemi olarak kabul etmiş ve bu iki muhaddisin şartlarına göre rivayetleri tashihte bulunmuştur.

Nevevî'nin âlimlere yönelik eleştirilerinin tamamı tespit edilerek incelenmiş ve râvi tenkitleri münekkit âlimler nazarında mukayeseli olarak örnekler üzerinden gösterilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hadis, Tashih, Taᶜzif, Râvi, Şâhid, Mütabiᶜ

Abstract:
In this study, brief information about the life and works of Nevevî was given. His method and hadith sources in his work Ḫulâṣah al-Aḥkâm were determin ed.

Nevevî's narrations in this work, confirmation called tashih and extension called tazif the method of hadith evaluation that he followed in the history and compensation, was examined and tried to be put forward comparatively. Moreover, all of Nevevî's assessments have been determined and with the exemplification method has been examined to determine whether or not about opinion on his narration is accurate. In evaluating author narrations, the authority often benefited from imams, and sometimes he was indemnifed and at this point he used his own different methods. In general, it has been determined that his confirmation and extension are accurate, but sometimes, it was found that he had evaluated a weak or true subject, and that he was weak about a hadith that gained health with the sahior or the interlocutors. In addition, he accepted the accuracy conditions of authors Buhârî and Muslim as a method of hadith evaluation and according to the conditions of these two muhaddis.

Nevevî's criticism of scholars was determined and examined and his religious criticisms were shown in comparison to the examples in the eyes of the scholars of the individual.

Keywords: Hadith, Tashih, Tazif, Narrator, Witness, Mutabi