Karamenderes çayının (Çanakkale) farklı lokasyonlarından alınan su numunelerinin Tradescantia pallida (Rose) D.R. Hunt  ve Vicia faba L. bitki türleri üzerindeki genotoksik etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the genotoxic effects of water samples from different locations of karamenderes river (Çanakkale) on Tradescantia pallida (Rose) D.R. Hunt  and Vicia faba L. plant species
Yazar: MERİÇ CAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT AKI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Araştırmamızda Kazdağları'ndan doğarak Kumkale Deltası'na dökülen Karamenderes (Skemendros) Çayı'nın su kalitesi ve bunun bitkiler üzerindeki genotoksik etkileri belirlenmiştir. Karamenderes Çayı üzerinde belirlenmiş olan altı farklı istasyondan su numuneleri alınmıştır. Alınan numunelerde ICP-OES element tayini, KOİ, suda organik madde, tuzluluk analizleri ve GS/MS pestisit analizleri yapılmıştır. Bayramiç, Ahmetçeli, Sarımsakçı, Pınarbaşı, Kalafat, Kumkale istasyonlarından alınan su numuneleri altı haftalık Vicia faba L. ve bir yaşındaki Tradescantia pallida Rose D.R. Hunt bitkilerine sulama suyu ile uygulanmıştır. Uygulamadan 24 ve 48 saat sonra genotoksisite düzeyinin belirlenebilmesi için V. faba türünde kök ucu hücreleri testi, kromozomal anormallik, mitotik indeks, kromozomal anormallik frekansı (KAF), T. pallida türünde ise stamen tüyü pembe mutasyon belirleme testi gerçekleştirilmiştir. 
	Araştırmamızın sonuçlarına göre, farklı istasyonlardan alınan su numunelerinin uygulama zamanına ve istasyon konumuna bağlı olarak T. pallida türünde kontrole göre stamen tüylerinde pembe mutasyon olayının en fazla görüldüğü gruplar sırası ile 5 numaralı Kalafat ve 6 numaralı Kumkale istasyonlarından alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda uygulamadan 48 saat sonra sırası ile %12,66 ve %18,67 olarak belirlenmiştir.
	V. faba türünde ise kontrol grubu bitkileri ile karşılaştırıldığında mitotik indekste en fazla düşüşün sırası ile 5 numaralı Kalafat ve 6 numaralı Kumkale istasyonlarından alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda uygulamadan 48 saat sonra  %47,1 ve %51,07 olarak meydana geldiği belirlenmiştir. V. faba türünde 6 numaralı Kumkale istasyonundan alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda KAF değerleri kontrol grubuna göre 24 ve 48 saat sonra sırasıyla %88,61 ve %87,48 olarak artış göstermiştir. Bunun sebebi Karamenderes Çayı'nın 5 ve 6 numaralı istasyonlarının pestisit analizi sonuçlarının diğer istasyonlardan daha yüksek olmasıdır.

Abstract:
In our research, the water quality of Karamenderes River which originating from Kazdağı Mountains and pouring into Kumkale has been identified by water quality and its genotoxic effects on plants. For this purpose, water samples were taken through bottles from six different stations on Karamenderes River. ICP-OES element determination, COD, organic matter in water, saltiness analysis, and GC/MS pesticide residue analysis have been realized.
	Water samples which taken from Bayramiç, Ahmetçeli, Sarımsakçı, Pınarbaşı, Kalafat, Kumkale stations were exposed to six weeks old Vicia faba L. and one year old Tradescantia pallida Rose D.R. Hunt plants by irrigation water. 24 and 48 hours after the irrigation, genotoxicity tests were performed for root tip mitosis test, chromosomal abnormality and mitotic index (MI) for V. faba and stamen hair pink mutetion event (PME) assay for T. pallida plants. 
	In T. pallida plants when compared with the control group, it was determined that the highest incidence of PME has been observed as %12,66 and %18,67 after 48 hours in Kalafat and Kumkale groups respectively. According to research results, it was determined that the water samples taken from six  different stations caused different decreases in the MI when compared with control group plants of V. faba depending on the exposure time and location of stations. The highest decrease in the MI have been determined as %47,1 and %51,07 after 48 hours in the groups where the water samples were taken from Kalafat and Kumkale were applied respectively. In addition to the results obtained, the CAF values showed a change of 88.61% and 87.48%, respectively. The reason for this is that the pesticide analysis results of stations 5 and 6 of Karamenderes Stream are higher than the other stations.