Sosyal bilgiler öğretiminde müze eğitimi uygulamalarının öğrencilerin somut kültürel miras ve ders ile ilgili tutumlarına etkisi ve süreç hakkındaki görüşleri: Bir karma yöntem araştırması
The effect of museum education practices in social sciences education on students' attitudes regarding concrete cultural heritage and their opinions on the process: A mixed method research
Yazar: EMRE SEVİGEN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ACUN ; DOÇ. DR. SERVET ÜZTEMUR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage ; Müze eğitimi = Museum education ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Amaç: Sosyal bilgiler öğretiminde müze eğitimi uygulamalarının beşinci sınıf öğrencilerinin somut kültürel mirasa ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisini ortaya koymaktır.
Yöntem: Araştırma karma araştırma yöntemlerinden gömülü (iç içe karma) desene göre tasarlanmıştır. Bu desenin nicel bölümünde ön-test, son-test kontrol gruplu toplamda 40 öğrenci ile yarı deneysel işe koşulmuştur. Bu araştırma kapsamında nicel veriler somut kültürel mirasa yönelik tutum ölçeği ile sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ölçeği ile toplanmış nitel veriler ise deney grubu öğrencileriyle odak grup görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Somut kültürel mirasa yönelik tutum ölçeği iki yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenirken sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ölçeği Shapiro-Wilk-W testiyle incelenmiştir. Odak grup görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın nicel bulgularında, deney grubuna uygulanan müze eğitimi etkinliklerinin somut kültürel mirasa yönelik tutumlarını pozitif yönde değiştirdiği gösterirken sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarında anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Araştırmanın nitel bulgularında ise öğrencilerin sosyal bilgiler dersini tarih dersiyle özdeştirdiği ve yapılan etkinliklerden bilişsel ve duyuşsal olarak tatmin yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğrenciler, etkinlikler uygulanırken yaşadığı zorlukların başında yazı yazmayı; en çok öğrendikleri mekân ise Zeugma Mozaik Müzesi olarak belirtmişlerdir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma nicel bulguları sonucunda müze eğitimi etkinlikleri uygulanarak işlenen sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin (deney grubu) somut kültürel mirasa yönelik tutumları olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumları ise hâlihazırda yüksek sayılabilecek bir düzeyde olmasından kaynaklı deneysel işlemin öğrencilerin sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarında anlamlı bir etki oluşturmadığı tespit edilmiştir.  

Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, Müze eğitimi uygulamaları, Somut kültürel mirasa yönelik tutum, Sosyal bilgilere yönelik tutum

Abstract:
Purpose: To reveal the effects of museum education practices in social studies teaching on fifth grade students' attitudes towards concrete cultural heritage and social studies course.
Method: The research was designed according to the embedded (intertwined mixed) design, which is one of the mixed research methods. The quantitative part of this design consisted of a quasi-experimental design with a total participating student of 40. Within the scope of this research, quantitative data were collected with the attitude scale towards the concrete cultural heritage and the attitude scale towards the social studies course, and the qualitative data were carried out with focus group interviews with the experimental group students. While the scale of attitude towards concrete cultural heritage was examined with two-way analysis of variance (ANOVA), the scale of attitude towards social studies course was examined with the Shapiro-Wilk-W test. The data obtained from the focus group interviews were analyzed by content analysis technique.
Results: The quantitative findings of the study show that the museum education activities applied to the experimental group positively changed their attitudes towards the concrete cultural heritage, while no significant change was observed in their attitudes towards the social studies course. In the qualitative findings of the study, it was determined that the students identified the social studies lesson with the history lesson and they were satisfied with the activities performed cognitively and affectively. Students, at the beginning of the difficulties they face while implementing the activities, The place they learned the most was the Zeugma Mosaic Museum.
Conclusion and Suggestions: As a result of the quantitative findings of the research, it can be said that the students' attitudes towards the concrete cultural heritage in the social studies course are (experimental group) positively. Since the students' attitudes towards the social studies course were already at a high level, it was determined that the experimental procedure did not have a significant effect on the students' attitudes towards the social studies course.

Keywords: Social studies teaching, Museum education practices, Attitude towards concrete cultural heritage, Attitude towards social studies