Antikonvülzanların kan sayımı üzerindeki etkilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
The effects of anticonvulzanes on the blood counting: retrospective study
Yazar: HATİCENUR KIRAR
Danışman: UZMAN EMİNE TÜRKKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Epilepsi = Epilepsy ; Kan sayımı = Blood cell count ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Araştırmanın Adı: ANTİKONVÜLZANLARIN KAN SAYIMI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Çocukluk çağında epilepsi görülme oranı  %0.5-1 arasındadır. Epilepsi tedavisinde çeşitli antikonvülzan ilaçlar kullanılmaktadır. İlaç seçiminde nöbet tipi, ilacın etkinliği ve ilacın yan etkileri önemlidir. Antikonvülzan kullanımının çeşitli hematolojik yan etkileri bildirilmiştir. Ancak hangi hastalarda, ne sıklıkta hangi yan etkinin geliştiği bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı kliniğimizde kullanılan antikonvülzanlara bağlıhematolojik yan etkileri ve bu etkilerin sıklığınısaptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2017-Ocak 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji bölümünde epilepsi tanısı almışve en az 3 aydır antikonvülzan tedavi verilmiş,1 - 15 yaş arasındaki 87 hastanın dosyalarından kan değerleri ve ilaçların hematolojik yan etkileri kaydedildi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda hastaların %44,8'i Valproik asit(VPA), %28,7'si Levatiresetam(LEV), %12,6'sı Okskarbazepin(OXC), %8'i Fenobarbital(PB), %4,6'sı Karbamazepin(CBZ) kullanıyordu. VPA kullananların %7,6'sında, PB kullananların %14.2'sinde trombosit değerinin 150.000/µlaltına düştüğü saptandı. VPA kullananların %2,5'inde, PB kullananların %14.2 'sinde, LEV kullananların %8'inde hemoglobin değerinin 10 g/dl altına düştüğü saptandı. OXC kullanan hastaların %9'unda, PB kullananların %14.2'sinde mutlak nötrofil sayısının 1500/µl altına düştüğü saptandı. İlaç öncesi ve sonrası değerler karşılaştırıldığında, hemoglobin ve nötrofil değerlerindeki düşüş anlamlı bulunmazken, trombosit değerlerindeki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p:0.039; p<0.05).
Sonuç: Anti epileptik ilaç kullanan hastaların kan sayımı etkilenebilmektedir. Hastaların takibinde kan parametrelerinin periyodik olarak yakından izlenmesi önemlidir. Antiepileptik ilaçların hematolojik yan etkisinin nasıl ve ne sıklıkta olduğutam olarak bilinmemektedir. Bu konuda yapılacakçalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: antikonvülzan; epilepsi; trombositopeni

Abstract:
Aim: The incidence of epilepsy in childhood is % 0,5-1. Various anticonvulsant drugs are used in the treatment of epilepsy. The effectiveness and the side effects of the drug are important in the choosing of the drug. Various hematological side effects of anticonvulsant have been reported. However it is unknown how often which side-effects are caused in which frequency. The aim of this study was to determine the frequency hematological side effects of anticonvulsants in our clinic.
Material and method: The study was performed on 87 patients, between January 2017 and January 2018. The blood count and the hematologic side-effects of the patients at the age of 1-15 years old who were diagnosed with epilepsy and using anticonvulsants for at least 3 months were recorded. IBM SPSS Statistics 22 for statistical analysis (SPSS IBM, Turkey) programwas used for data analysis.
Results: In our study, 44.8% of the patients were using Valproic acid(VPA), while 28.7% of patients Levatiresetam(LEV), 12.6% were Oxcarbazepine(OXC), 8% were Phenobarbital(PB) and 4.6%were using Carbamazepine. Platelets counts were found150,000 /µlin 7,6% of VPA users and 14.2% of PB users. Hemoglobin values were lower than 10 g/dl in 2.5% of VPA users, 14.2% of PB users and 8% of LEV users. In 9% of OXC users and 14.2% of PB users had low absolute neutrophil count, below 1500 /µl. There was no statistically significant findings in correlation with the drugs and low absolute neutrophil count and low hemoglobin levels before and after medications, whereas the decrease in platelets values was found statistically significant. (p: 0.039; p <0.05).
Conclusion: The use of anticonvulsants is affecting on blood counts of patients. Periodic monitoring of blood parameters is important in the follow up of patients. The mechanism and frequency of the hematologic side effects of anticonvulsants are not fully known. Clinical studies are needed on this subject.

Key words: anticonvulsants; epilepsy; thrombocytopenia