Havayolu işletmelerinde yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çok kriterli karar verme teknikleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of green human resources management practices in airlines by multi-criteria decision-making techniques
Yazar: BENSU ÖZDEMİR GÜRSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE ORHAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Yeşil insan kaynakları yönetimi = Green human resource management ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Doğal kaynakların aşırı ve dikkatsiz kullanımı kirlenmeye neden olmakta ve gelecek nesiller için tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle işletmeler çevresel hedeflerini kurumsal hedeflerine dahil etmelidir. Çalışanların çevre ile ilgili bilinçlendirilmesi, işletmelerin çevre sorunlarını azaltmalarına yardımcı olacaktır. Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi (YİKY) işletmelerde gündemde olmaya başlayan önemli bir konudur. Artan rekabet ortamında uygulanması gereken stratejilerden biri olan YİKY, işletmelerin stratejik ve organizasyonel değişimler yaparak çevre dostu anlayışı işleyiş ile bütünleştirme, yenilikçilik ve yaratıcılık, rekabet avantajı gibi başarılar elde etmesine yardımcı olabilecek bir yönetim biçimidir. Bu tezin amacı, Türkiye'deki havayolu işletmelerinde YİKY uygulama sürecini araştırmak ve bu işletmelerin YİKY uygulama performanslarını belirlemektir. Çalışmada, kapsamlı literatür taraması yapılmış, buna dayanarak oluşturulan anket çevrimiçi uygulanmış ve toplanan veriler ÇKKV kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, Türkiye'deki havayolu işletmelerinin YİKY uygulama performanslarını ölçebilmek için bir çerçeve sunmaktadır. Havayolu işletmeleri değerlendirme kriterlerini göz önünde bulundurarak performanslarını nasıl iyileştirebileceklerini görebileceklerdir. Çalışma, havayolu işletmelerinin İK birimini (dolaylı olarak tüm işletmeyi) ve örgütsel değişimi etkileyebilmenin yanı sıra maliyet avantajı sağlamanın bir yolunu gösterme anlamında uygulayıcılarda farkındalık oluşturabilecektir. Böylelikle daha çevreci ve yeşil imaj sahibi bir işletme olmanın önemli bir ayağına ilişkin hem teorik hem de uygulamaya yönelik katkılar sunulmuştur.

Abstract:
The excessive and careless use of natural resources causes pollution and being a threat to both current and future generations. Therefore, firms should include environmental goals in corporate objectives. Employees' awareness of environmental problems will help firms reduce environmental problems. Today, Green Human Resources Management (GHRM) has become an important issue that has started to be on the agenda more and more firms. One of the strategies to be implemented in an increasingly competitive environment in the business world, GHRM is a management style that can help integrating the environmentally friendly understanding with the operation. Firms can achieve success such as innovation, creativity, and competitive advantage by making strategic and organizational changes. The aim is to investigate the GHRM implementation process in airline companies in Turkey and to evaluate the GHRM implementation performances of airlines. In the study, a comprehensive literature review was conducted, the questionnaire created based on this was applied online, and the collected data were analyzed using MCDM. The findings of this study provide a framework for measuring the GHRM implementation performance of airlines in Turkey. Airlines will be able to see how they can improve their performance by considering the evaluation criteria. The study will be able to raise awareness among practitioners in terms of showing a way of providing cost advantage as well as influencing the human resources unit (indirectly the entire business) and organizational change of airlines. Thus, both theoretical and practical contributions have been made regarding an important pillar of being a greener business.