Türk iş hukukunda işverenin yönetim hakkı çerçevesinde disiplin cezaları
Disciplinary penalties within the frame of employer's management right in Turkish labor law
Yazar: AYŞEGÜL MERVE KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR OĞUZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Disiplin cezası = Discipline punishment ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Yönetim hakkı = Management right ; İş disiplini = Working discipline ; İş hukuku = Labour law ; İşveren = Employer

Özet:
İşverenin yönetim hakkı, iş hukuku uyuşmazlıklarının kaynaklarından biri olması ve buna bağlı olarak iş hukuku pratiğindeki yeri itibariyle önem arz etmektedir. Zira işverenin yönetim hakkı; işverence verilecek talimatlar aracılığıyla işin görülmesini ve işyerinde işçilerin davranışlarını düzenlenebilmesini sağlamaktadır. İşveren böylelikle, normlar hiyerarşisine aykırı olmamak kaydıyla çalışma koşullarının belirlenmesi, denetlenmesi ve değiştirilmesi noktasında tek taraflı karar alabilmektedir. Dolayısıyla bu hak, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisini domine etmektedir. İş ilişkisi bağlamında yönetim hakkı, uygulamada; talimat verme, işletmesel karar alma, çalışma şartlarında değişiklik yapma ve disiplin cezası verme şeklinde tezahür etmektedir. Bunlardan disiplin cezası verme hakkı, işyeri disiplini kavramının temelini oluşturmakla; işyerinde, işçiler arasında ve işçi – işveren ilişkisinde düzeni sağlamak noktasında önemli bir araçtır.
Disiplin cezaları; İş Kanunu'nda "ücret kesme cezası", "işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı" şeklinde genel ibarelerle düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler haricinde Türk İş Mevzuatı'nda detaylı bir düzenleme bulunmamasına rağmen; disiplin cezaları, işverenin yönetim hakkı bağlamında hukuki zemine oturtulabilmekte ve sınırları çizilebilmektedir. Türk iş hukukunda; disiplin cezalarının türleri, uygulanması, sınırları ve itiraza ilişkin düzenlemeler; genel itibariyle toplu iş sözleşmeleri ve iç yönetmeliklerde yer almakta ve bu şekilde yargısal içtihatlar oluşmaktadır.

Abstract:
The employer's management right has importance in consequence of place in the labor law practice because this right is one of the resources of conflicts between employee and employer in general. Because employer's management right provides being operated through giving instructions and being regulated to behaviors of the employees in the work place by employer. Employer hereby has the abilty to determinate, supervise and change working conditions on condition that not to be against to hierarchy of norms. Therefore, this right dominates the employment relationship between employee and employer. Employer's management right in the context of employment relation appears as giving instructions, making operational decisions, making amendment at working conditions and imposing disciplinary penalty. Those which the right of imposing disciplinary penalty is the basis of the concept of the working place discipline and is the important appliance for ordering in the work place, between employees and in the relationship between employee and employer.
Disciplinary penalties are arranged as general phrases like "penalty of salary deduction", "termination for just cause". Although lacking detailed regulations in Turkish Labor Law except for these regulations; disciplinary penalties are enchased at legal basis and drew the lines in the context of employer's management right. About regulations of the types of disciplinary penalties, implementation, limits and objections in Turkish Labor Law are in collective labor contract and internal regulations in general and court practices are comprised in this way.