Iğdır İlinde yetiştiriciliği yapılan bazı mısır (zea mays l.) genotiplerinin moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of some corn (zea mays l.) genotypes grown in Iğdır Province
Yazar: GİZEM ÇEVİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ EREN
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemizde tarımı en çok yapılan mısır (Zea mays L.) bitkisi önemli bir tarım ürünüdür. Bu araştırmanın amacı Iğdır ilinde ekimi yapılan mısır türlerinin filogenetik bağlantılarının belirlenmesi amacıyla genetik çeşitliliğinin araştırılmasıdır. CTAB tekniği kullanılarak DNA izolasyonu yapıldı ve genetik çeşitlilik çalışmalarının yürütülmesi amacıyla IPBS moleküler belirteçleri kullanıldı. Analiz bulgularına göre genotipler arasındaki genetik çeşitlilik miktarı oldukça yüksek, polimorfik lokus yüzdesi ise %100 olarak bulunmuştur. 12 IPBS işaretleyicisi kullanılarak moleküler tanımlama deneyleri yapıldı ve sonuçlar toplam 154 polimorfik bandın üretildiğini gösterdi. Ortalama polimorfizm oranı %100 olarak bulundu. Ayrıca araştırmada incelenen tüm belirteçlerin gen çeşitliliğini temsil eden ortalama polimorfizm (PIC) değeri 0,228 ortalama H değeri ise 0,274 olarak bulunmuştur. Genotiplerin DICE benzerlik katsayıları karşılaştırıldığında genotip 1 ve 14'ün 0,1600 katsayı değeri ile en düşük benzerlik oranına sahip olduğu belirlendi. Bu, örneklerin DICE benzerlik katsayıları karşılaştırılarak elde edildi. Yapılan incelemeye göre genotip 4 ve 3 arasında en yüksek benzerlik değeri 0,6747 olarak belirlendi. Mısır genotipleri dört farklı alt popülasyona ayrılır. Bir popülasyonun moleküler çeşitliliğini göstermek için ıslah araştırmalarında kullanılmak üzere genotipler tasarlanabilir. İPBS moleküler belirteçleri mısır çeşitlerinde genetik ve filogenetik analizlerin yapılması için uygun genetik araçlar olduğuna karar verilmiştir. Bu sonuca yukarıda belirtilenler sonucunda ulaşılmıştır. Toplanan bilgiler gelecekte mısır ıslahı araştırmalarına bilimsel bir temel oluşturacak ve katkı sağlayacaktır.

Anahtar kelimeler: Moleküler markör, iPBS, Mısır, Zea mays L.

Abstract:
Maize (Zea mays L.) plant, which is the most widely cultivated in our country, is an important agricultural product. The aim of this study was to investigate the genetic diversity of maize species cultivated in Igdir province in order to determine their phylogenetic relationships. DNA isolation was performed using CTAB technique and iPBS molecular markers were used to carry out genetic diversity studies. According to the results of the analyses, the amount of genetic diversity among the genotypes was found to be quite high and the percentage of polymorphic loci was found to be 100%. Using 12 IPBS markers, molecular identification experiments were performed and the results showed that a total of 154 polymorphic bands were produced. The average polymorphism rate was found to be 100%. In addition, the average polymorphism (PIC) value representing the gene diversity of all markers analysed in the study was 0.228 and the average H value was 0.274. When the DICE similarity coefficients of the genotypes were compared, it was determined that genotypes 1 and 14 had the lowest similarity ratio with a coefficient value of 0.1600. This was obtained by comparing the DICE similarity coefficients of the samples. According to the analysis, the highest similarity value between genotypes 4 and 3 was determined as 0.6747. Maize genotypes are divided into four different subpopulations. To show the molecular diversity of a population, genotypes can be designed for use in breeding research. It was decided that IPBS molecular markers are suitable genetic tools for genetic and phylogenetic analyses in maize varieties. This conclusion was reached as a result of the above mentioned. The information collected will provide a scientific basis and contribution to maize breeding research in the future.

Key Words: Molecular marker, iPBS, Maize, Zea mays L.