İkinci yabancı dil öğretiminde alternatif yöntemlerin almanca edebi metinlerle uygulanması
Die praxis der alternativen methoden mit deutschsprachigen literarischen texten in der didaktik der zweiten fremdsprache
Yazar: YASEMİN DARANCIK
Danışman: PROF. DR. NAZİRE AKBULUT
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye'de yabancı dil öğretim yöntemleri hakkında bir çok çalışma yapılmıştır, ancak alternatif yöntemlerle ilgili yapılan çalışmaların sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada ise kuramsal bilgi uygulama ile desteklenerek Türkiye'deki yabancı dil öğretimine bir yenilik ve değişiklik getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın kuramsal bölümünde, geleneksel yöntemlerden alternatif yöntemlere kadar bir çok yöntem tanıtılmaya çalışılmıştır. Yöntemlerin tanıtımında orijinal kaynaklardan yararlanılmıştır.Günümüz yabancı dil öğretiminde genellikle geleneksel yöntem ve tekniklerin kullanılması, ağırlıklı olarak dilbilgisi yapılarının işlenmesi ve ders kitaplarının dışına çıkılmaması elinizdeki çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Oysa öğrenci, hayal gücünü ve düşlerini yaratıcı, üretimsel ve eylemsel bir yaklaşımla kullanabilmeli; gerek bireysel gerek toplumsal ilgi ve gereksinimleriyle, yaşama bakış açısı ve mantığıyla metne yaklaşabilmelidir. Bu düşünceyi destekleyen yöntemlerden biri üretimsel yorumbilim yöntemi ve sahnesel yorumlama yöntemidir. Bu iki yöntemin çıkış nedeni, edebiyat dersine yenilik getirmektir. Bu çalışma ile bu yöntemlerin ikinci yabancı dil öğretiminde de uygulanabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.Çalışmanın kuramsal bölümünde üretimsel yorumbilim yöntemi ve sahnesel yorumlama yöntemi ayrıntılarıyla tanıtılmıştır. Uygulama bölümünde ise İkinci Yabancı Dil olarak Almanca dersinde sözkonusu olan yöntemler uygulanarak çıkarımlarda bulunulmuştur. Uygulama İkinci Yabancı Dil olarak Almanca dersinde yapılmasına rağmen, sözkonusu yöntemler hem edebiyat derslerinde hem de yabancı dil derslerinde uygulanabilmektedir.

Abstract:
In der Türkei wurden zahlreiche Forschungen im Gebiet des Fremdsprachenunterrichts mit herkömmlichen Methoden durchgeführt. Da die Forschung der Alternativen Methoden in der Türkei in der Entwicklung begriffen ist, wird in dieser Arbeit versucht im Rahmen dieser Neuorientierung des Fremdsprachenunterrichts einen weiteren Beitrag zu leisten. Deshalb wird hier die gesamte Spannbreite von traditionellen Methoden bis zu den Alternativen Methoden vorgestellt. Der aktuelle Stand der Forschung wird anhand entsprechenden Quellen herausgearbeitet.Der Anlaß für diese Dissertation war die bis heute gültige Praxis Fremdsprachenunterricht in der Türkei, der vorwiegend mit traditionellen Methoden durchgeführt wird, d.h. dass in überwiegendem Maße Grammatik vermittelt und das Lehrbuch als zentrales Unterrichtsmaterial verwendet wird. Hingegen sollte versucht werden, die Schüler/innen oder Studenten/innen dabei anzuleiten sich mit ihren Emotionen und Erfahrungen, ihren individuellen Interessen und Bedürfnissen, ihren Lebensperspektiven und Sinnentwürfen in einen literarischen Text einzubringen. Dies kann wiederum durch die Methoden Produktives Verfahren und Szenische Interpretation verwirklicht werden. Der Ausgangspunkt dieser Methoden ist die Erneuerung des Literaturunterrichts. Die vorliegende Arbeit bemüht sich zu zeigen, dass diese literarisch-didaktischen Methoden auch im Fremdsprachenunterricht verwendet werden könnenDie im theoretischen Teil vorgestellten ?Alternativen Methoden? Produktives Verfahren und Szenische Interpretation wurden im empirischen Teil der Arbeit im Seminar ?Deutsch als Zweite Fremdspache? durchgeführt und ausgewertet. Beide Methoden kann man im Fremdsprachenunterricht und im Literaturunterricht zielgerecht durchführen.