Tip-1 Tip-2  ve gestasyonel diabetes mellitus tanılı annelerin emzirme başarısı ve emzirme öz yeterlililk algısının incelenmesi
Investigation of breastfeeding success and breastfeeding self-efficacy perceptions of mothers diagnosed with medicine-1 medicine-2 and gestational diabetes mellitus
Yazar: TÜRKAN AVCI
Danışman: PROF. DR. MERLİNDA ALUŞ TOKAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma farklı diyabet tanısı (Tip-1, Tip-2, GDM) olan annelerin emzirme
başarısını ve emzirme öz-yeterlilik algılarını karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı
tipte yapılmıştır.
İzmir'de Aralık 2022-Nisan 2024 tarihleri arasında 32 Tip-1, 46 Tip-2 ve 47
GDM tanılı anne olmak üzere toplam 125 katılımcıyla yapılmıştır. Veriler "Tanıtıcı
ve Obstetrik Özellikler Formu", "LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı",
"Emzirme Öz-Yeterlilik Algı Ölçeği Kısa Formu" ve "Emzirme Takip Formu"
araçlarıyla toplanmıştır. Farklı diyabet tanılı annelerin postpartum ilk 48 saatte
emzirme başarısı (LATCH) üç grupta benzer (p=0.34) bulunmuştur. İlk 48 saat
(p<.001), postpartum 1. ay (p<.001) ve 3. ayda (p<.001) emzirme öz-yeterlilik
durumu ise üç grupta istatiksel olarak farklı bulunmuş ve ileri analiz sonucunda
farkın Tip-1 grubundan kaynaklandığı saptanmıştır. Ayrıca Tip-1 (p>.001) ve Tip-2
(p=0.01) grubunun emzirme öz-yeterliliği kendi içinde izlemler arasında istatiksel
olarak anlamlı bir şekilde fark tespit edilmiştir. GDM grubunda ise emzirme özyeterlilik izlemler arasında fark bulunmamıştır. Postpartum 1. ay ve 3. aydaki
emzirme başarısı ile bebeği beslenme şekli arasında istatiksel olarak anlamlı fark
vardır (p=0.00). GDM'li annelerin Tip-1 ve Tip-2 diyabet tanılı annelere göre tam
emzirme oranları daha yüksektir.
Çalışma sonucunda emzirme başarısının Tip-1 grubunda diğer gruplara göre
daha düşük olduğu ve emzirme öz-yeterlilik algısı Tip-1'de en düşük olmakla birlikte
Tip-2 grubunda da zaman geçtikçe azaldığı tespit edilmiştir (p=0.01). Ancak GDM
grubunda emzirme öz-yeterlilik değişiklik olmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda
hemşirelere riskli gruplara uygun girişimleri planlayarak emzirmelerini
desteklemeleri önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to compare breastfeeding success and
breastfeeding self-efficacy perceptions of mothers with different diabetes diagnoses
(Type-1, Type-2, GDM).
It was conducted in Izmir between December 2022 and April 2024 with a total
of 125 participants, including 32 Type-1, 46 Type-2 and 47 mothers with GDM. Data
were collected using the "Descriptive and Obstetric Characteristics Form", "LATCH
Breastfeeding Diagnostic Measurement Tool", "Breastfeeding Self-Efficacy
Perception Scale Short Form" and "Breastfeeding Follow-up Form". Breastfeeding
success in the first 48 hours postpartum (LATCH) of mothers with different
diagnoses of diabetes was similar in the three groups (p=0.34). Breastfeeding selfefficacy in the first 48 hours (p<.001), the first postpartum month (p<.001) and the
third postpartum month (p<.001) were found to be statistically different in the three
groups and further analysis revealed that the difference was due to the Type-1 group.
In addition, breastfeeding self-efficacy in the Type-1 (p>.001) and Type-2 (p=0.01)
groups was statistically significantly different between the follow-ups. In the GDM
group, there was no difference in breastfeeding self-efficacy between the follow-ups.
There was a statistically significant difference between breastfeeding success in the
1st and 3rd postpartum months and the way of feeding the baby (p=0.00). Mothers
with GDM had higher rates of exclusive breastfeeding than mothers with Type-1 and
Type-2 diabetes.
As a result of the study, it was found that breastfeeding success was lower in
the Type-1 group compared to the other groups and breastfeeding self-efficacy
perception was the lowest in Type-1 and decreased over time in the Type-2 group
(p=0.01). However, there was no change in breastfeeding self-efficacy in the GDM
group. In this direction, nurses are recommended to support breastfeeding by
planning appropriate interventions for risky groups.