Ankilozan spondilit tanılı hastalarda bilişsel egzersiz terapi yaklaşımı ölçeği'nin geçerliği, güvenirliği ve duyarlılığının belirlenmesi
Determination of the validity, reliability and responsiveness of the cognitive exercise therapy approach scale in patients with A diagnosis of ankylosing spondylitis
Yazar: UĞUR VEREP
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Ölçekleme = Scaling

Özet:
Bu çalışma ankilozan spondilit (AS) tanılı hastalarda Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY) Ölçeği'nin geçerliği, güvenirliği ve duyarlılığının belirlenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya AS tanısı alan 157 hasta dahil edildi. BETY ölçeğinin geçerliğini araştırmak için AS'de sıklıkla kullanılan ölçekler seçildi. Bu ölçeklerle fonksiyonellik, yaşam kalitesi ve duygu-durum parametreleri incelendi. Kullanılan ölçekler Spondiloartropatilerde Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire for Spondyloarthropathies, HAQ-S), Kısa Form 36 (Short Form 36, SF-36), Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi (Ankylosing Spondylitis Quality of Life Questionnaire, ASQoL), Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (Hospital Anxiety and Depression Scale, HADS), Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivitesi İndeksi (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index, BASDAI), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index, BASFI) idi. BETY Ölçeği'nin diğer ölçeklerle arasındaki korelasyon r=-0,519 ile 0,819 arasında bulundu(p<0,001). Güvenirlik için test-tekrar test yöntemi ve sınıf içi güvenirlik (ICC) katsayısına bakıldı. Bir hafta arayla 34 bireyin BETY Ölçeği'ne verdikleri yanıtların korelasyonu (r=0,864, p<0,001) ve ICC katsayısı (0,944, p<0,001) oldukça yüksekti. Ayrıca iç tutarlılık, Cronbach alfa katsayısına (0,936) göre oldukça yüksek bulundu. Ölçeğin duyarlılığı için 3 ay sonra 48 AS'li hastada BETY ölçeğinin tüm ölçeklerle zamana bağlı değişim korelasyonuna bakıldı. AS' ye spesifik olan ASQoL ile yüksek derecede korelasyon bulunurken (r=0,672, p<0,001), diğer ölçeklerle orta ve düşük derecede korelasyon bulundu.
Çalışmamızın sonucunda BETY ölçeğinin AS'li bireylerde geçerli, güvenilir ve duyarlı bir değerlendirme aracı olduğu görüşüne varıldı.

Abstract:
This study was planned to investigate the validity, reliability and responsıveness of the "Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı" (BETY-Cognitive Exercise Therapy Approach) Scale in patients with ankylosing spondylitis (AS). 157 patients diagnosed with ankylosing spondylitis were included in the study. Scales frequently used in AS were selected to investigate the validity of the BETY scale. Functionality, quality of life and mood parameters were examined with these scales. The scales used were Health Assessment Questionnaire for Spondyloarthropathies (HAQ-S), Short Form 36 (SF-36), Ankylosing Spondylitis Quality of Life Questionnaire (ASQoL), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) were used for validity of the BETY Scale. The correlation of BETY scale with other scales was found between r=-0,519 and 0,819, p<0,001. The test-retest method and intraclass correlation coefficient (ICC) were used for reliability. The correlation between the responses of 34 patients to the BETY scale for 1 week (r = 0.864, p <0.001) and ICC (0.944, p <0.001) were significantly high. The Cronbach alpha coefficient (0.936) was also used for internal consistency which was very high. For the responsiveness of the scale, the correlation of the differences of the BETY Scale with all scales was checked after 3 months in 48 patients with AS. While a high degree of correlation was found with ASQoL (r = 0.672, p <0.001) which is specific to AS, moderate and low correlation was found with other scales.
As a result of our study, it was concluded that the BETY Scale is a valid, reliable and responsive assessment tool for AS patients.