Kimya öğretmen adaylarının kimyasal reaksiyonlar konusunda zihinsel modellerinin belirlenmesi
Analysis of pre-service chemistry teachers' mental models related to chemical reactions
Yazar: GÖZDE YÜCE
Danışman: PROF. DR. BASRİ ATASOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim = Education ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimyasal reaksiyon = Chemical reaction ; Zihinsel modeller = Mental models ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kimyasal Reaksiyonlar konusunda kimya öğretmen adaylarının zihinsel modellerini yarı yapılandırılmış mülakat yoluyla ortaya koymak ve elde edilen veriler doğrultusunda varılan sonuçları değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda nitel bir araştırma modeli olan durum çalışması yöntemi kullanıldı. Elde edilen verilerin analizinde ise özellikle gözlem ve görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde kullanılan içerik analizi metodu kullanıldı.
Araştırma, 2012-2013 öğretim yılında, Kimyasal Reaksiyonlar konusu ile ilgili hazırlanan ve 6 ana başlık, 21 hedef kavram ile 44 sorudan oluşan görüşme formu kullanılarak, Gazi Üniversitesi Kimya Öğretmen adaylarıyla (N=9) yürütüldü. Görüşme formuyla yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen verilerle, katılımcıların kimyasal reaksiyonlar konusundaki görüşleri ve zihinsel modelleri incelenmiştir. Belirlenen modeller, bilim insanları tarafından kabul görmüş bilimsel modellerle karşılaştırılarak bilimsel modele uygun olup olmadığı tartışılmış ve katılımcılardaki zihinsel modellerden benzer olanlar gruplandı. 
Çalışmanın sonuçlarına göre, katılımcılarda kimyasal reaksiyonlar konusunda bilimsel modellere uygun zihinsel modellerin yanında, karmaşık ve bilimsel modellere uygun olmayan çeşitli zihinsel modellerin de olduğu belirlendi. Katılımcılarda, farklı zihinsel modellerin ortaya çıkmasında öğrencilerin ön kavramlarının ve şekilsel olarak modelleme yapabilme yeteneklerinin etkili olduğu belirlendi.

Abstract:
The aim of the present study is to investigate pre-service chemistry teachers' mental models related to chemical reactions through semi-structured interviews and evaluate the findings. To this end, the case study method, a qualitative method was employed. Content analysis, which is specifically used in observation and interviews was adopted in the analysis of the data collected.
Data were collected through an interview form which had 6 main headings, 21 objectives and 44 questions on chemical reactions. The participants comprised pre-service teachers (N=9) studying chemistry teaching at Gazi University. On the basis of data collected by means of semi-structured interview, the participants' views on chemical reactions and cognitive models were examined. The selected models were compared with the scientific models approved by scientists in order to understand whether they comply with the scientific model and the ones which were similar to that of the participants were grouped.
The results revealed that the participants' mental models of chemical reactions were appropriate to scientific models while some models which complex and inappropriate to scientific models. It was determined that participants' formation of preliminary concepts and ability to do formal modeling was effective over the emergence of different mental models.