Dindarlık ve ruh sağlığı ilişkisi
The relationship between religiosity and mental health
Yazar: FATMA ŞENGÜL
Danışman: PROF.DR. VEYSEL UYSAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Son yıllarda, gerek akademik çevrelerde gerek kamuoyunda din ve saglık (hembedensel hem de ruhsal saglık) arasındaki iliskiye duyulan ilginin artmasına paralelolarak konu hakkında yapılan çok sayıda arastırma sonucunun da destekledigi gibi, dinpek çok insanın hayatında önemli bir role sahiptir ve bu durum saglıklarına etkietmektedir. Bu empirik arastırmanın amacı, cinsiyet, medeni durum, yas, tahsil durumu,gelir grubu gibi bazı demografik degiskenleri de dikkate alarak dinî hayatın boyutları ileruhsal rahatsızlık belirtileri arasındaki iliskinin incelenmesidir. 18-72 yas aralıgındaki336 denege Kısa Semptom Envanteri ve Dindarlık Ölçegi uygulanmıs, arastırmasonucunda kadınların erkeklerden hem daha dindar oldugu, hem daha fazlasomatizasyon ve depresyon belirtisi gösterdigi tespit edilmistir. Evli denekler bekarlaragöre, dindarlıgın bilgi-ibadet ve tecrübe-etki boyutlarından daha yüksek puan alırken;bekarların evlilere nazaran daha depresif oldugu ortaya çıkmıstır. Depresyon aynızamanda yas ve gelir grubuyla da iliskili çıkmıs; gençlik çagındaki denekler ile düsükgelir grubundan olanlar daha fazla depresif belirti göstermislerdir. Korelasyonanalizleri, dindarlıgın özellikle bilgi- ibadet boyutu ile anksiyete, hostilite, depresyon veolumsuz benlik belirtileri arasında anlamlı negatif iliskiler ortaya koymustur. Sosyalboyut, hostilite ile iliskili görünürken; tecrübe-etki boyutu, anksiyete ve olumsuzbenlikle iliskili çıkmıstır. Sonuçlar, dindarlıgın bazı boyutları ile bazı ruhsal rahatsızlıkbelirtileri arasında genel bir iliskinin varlıgına isaret etse de, bu iliskinin dogası veyapısının daha iyi anlasılabilmesi için sekillendirici degiskenler olarak dinî yönelim,tanrı tasavvuru ve dinî basa çıkma tarzlarına odaklanan arastırmalar yapılmasının faydasaglayabilecegini düsündürtmektedir.

Abstract:
In the past decades with the burgeoning academic and popular interest in the relationship between religiosity and health (both physical and mental), growing body of research suggests that the relationship is quite complicated and religion plays an important role in many people?s lives and this has an impact on their health. The purpose of the present empirical study is to investigate the relationship between dimensions of religiosity and the symptoms of mental distress with regard to demographic variables such as gender, marital status, social environment, education level, socio-economic status and age. On a sample of 336 subjects with the age range of 18-72, Brief Symptom List and Religiosity Scale were conducted. At the end of the study, it was found that women are more religious, showed more depressive and somatic symptoms than men; married subjects as compared to singles scored higher on intellectual-ritualistic and experiental-consequential dimensions; and singles showed more depressive symptoms. Depression was also found to be related to age and income group; i.e., young subjects and low income group were found to be more depressive. Correlational analyses yielded statistically significant inverse relationships between especially intellectual-ritualistic dimension and anxiety, hostility, depression and negative self schema. Social dimension appeared to be associated with hostility, whereas experiental-consequential dimension was related to anxiety and negative self schema. The results suggest that although there is an overall relationship between some dimensions of religiosity and some symptoms of mental distress, it may be more valuable to focus on types of religious orientation, god images and religious coping styles as moderating variables in order to better understand the nature and the structure of the relationship.