Uzaktan algılama ve cbs entegrasyonu ile taşkın alanlarının belirlenmesi: Meriç nehri örneği
Floodplain assessment with the integration of remote sensing and gis: Meric river case study
Yazar: ERSAN BATUR
Danışman: PROF. DR. DERYA MAKTAV
Hava Harp Okulu Komutanlığı / Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü / Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Uydu görüntüleme = Satellite imaging ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Yaşadığımız yüzyıl uzay teknolojilerinin çok büyük önem kazandığı ve ülkelerin ön sıralarda yer almak için sürekli yarış içerisinde olduğu bir dönem haline gelmiştir. Böyle bir dönemde, neredeyse hayatımızın her aşamasında, uzaktan algılama teknolojilerinin kullanımı kaçınılmaz olmakta ve her geçen gün artan kullanım alanları ile birlikte daha da yaygın hale gelmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte, insanoğlunun doğaya müdahale etmesi ve ekolojik dengeyi bozması sonucunda afetler her geçen gün daha da artmaktadır. Günümüzde artan bu doğa olaylarına karşı önlemler alabilmek, nedenlerini araştırmak ve hasar tespit çalışmalarını yürütebilmek için en gelişmiş teknoloji ürünlerinden birisi olan uzaktan algılama verileri (Uydu görüntüleri) ve Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) devreye girmektedir. Uydu görüntülerinin geniş alanları görüntüleyebilme özelliğiyle, taşkın öncesi, taşkın anı ve sonrasında taşkının kapladığı alanlar ve etkileri ile ilgili detaylı bilgiye çok kısa bir sürede ulaşmak mümkündür.Bu çalışmada, 16 Şubat 2010 tarihinde Meriç Nehri'nde meydana gelen taşkın optik uydu görüntüleri kullanılarak incelenmiştir. Taşkın öncesi, taşkın dönemi ve sonrasını kapsayan çok zamanlı Landsat 5 TM (Thematic Mapper) görüntüleri kullanılarak taşkının etkilediği alanlar belirlenmiş, yine bu görüntüler yardımıyla arazi örtüsü ve taşkın haritaları oluşturulmuş ve çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Taşkın öncesi, taşkın dönemi ve sonrasına ait uydu görüntülerine kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen tarım alanı verileri ile DSİ XI. Bölge Müdürlüğü-Edirne'nin yersel çalışmaları (gözlemsel tekniklerle elde edilen verilerin haritalara işlenmesi) sonrasında bulunan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Kontrollü sınıflandırma yöntemiyle bulunan taşkından etkilenen tarım alanının, DSİ XI. Bölge Müdürlüğü-Edirne verileri ile karşılaştırılması sonucunda %91 gibi yüksek bir doğruluk oranına sahip olduğu belirlenmiş ve optik uydu görüntülerinin taşkın çalışmalarında etkin bir şekilde kullanılabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
The present century has become a period that space technologies have got a great significance and the countries are in a constant competition to take place in the front lines. In such a period, the usage of remote sensing technologies has practically become inevitable in all stages of our life and with the increasing fıeld of this usage day after day gets more widespread. As a result of mankind ruining nature and ecological balance with the technological developments, disasters ascend day by day. Nowadays, Remote Sensing Data (Satellite Images) which is one of the most developed product of technology and Geographical Information System (GIS) take part in getting precautions, researching reasons and performing damage assessment studies about increasing natural events. By the extensive scanning capability of satellite images, it?s possible to reach detailed information about flooded areas and it?s impacts before, during and after flooding in a short time.In this study, Meric River flood that occured on 16 February 2010 is investigated by optical satellite images. The extent of flooding has been established by using pre-flood, during and post-flood multitemporal Landsat 5 TM images. Also with the help of these images, land cover and flood maps are generated and several evaluations have been accomplished. Supervised and unsupervised classification techniques have been applied before, during and after flooding images. The data of the agricultural area, which were obtained by these classification techniques are compared with the data based on ground observations (assigning the data which were obtained by observational methods on topographic maps) executed by XI. Regional Directorate of State Hydraulic Works (DSI)-Edirne. It is determined that the data of the agricultural area obtained by supervised classification method has a 91% high accuracy rate compared to DSI-Edirne ground based data. It is shown that optical satellite images can be effectively used for flood studies.