Türkiye'de yaşayan Bulgaristan göçmenlerinin sosyal uyum ve psikolojik belirtiler açısından karşılaştırılması: Kuşaklararası bir çalışma
A comparison of Bulgarian immigrants living in Turkey in terms of social adjustment and psychological symptoms: An Intergenerational study
Yazar: REYHAN FEDA
Danışman: DOÇ. DR. ALİ GÜVEN KILIÇOĞLU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Göçmenlerin sosyal uyumları ve psikolojik belirtileri arasındaki ilişki, bu bireylerin toplum yaşamına uyumlarını belirleyen önemli bir faktördür. Birinci kuşak göçmenler göçü doğrudan yaşadıkları için yeni bir kültüre uyum sağlamanın zorluklarıyla karşı karşıya kalırlarken ikinci kuşak göçmenler büyüdükleri kültüre daha uyumlu olabilirler ve bununla birlikte ebeveynlerinin ve çevrelerinin kültürleri arasında bir denge kurmaları gerektiğinden hem sosyal uyumda zorlanabilmekte hem de psikolojik belirtilerinde artış görülebilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de yaşayan birinci ve ikinci kuşak Bulgaristan göçmenlerinin sosyal uyum ve psikolojik belirti düzeyleri açısından karşılaştırılması ve sosyal uyum düzeyleri ile psikolojik belirti düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla; katılımcıların sosyal uyum düzeylerini ölçmek için Göçmenler için Sosyal Uyum Ölçeği (GSUÖ), psikolojik belirti düzeylerini ölçmek için SCL- 90-R (Ruhsal Belirti Tarama Listesi) ve Sosyodemografik Veri Formu katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmanın örneklem grubu, İstanbul'da ikamet eden, 1988 ve 1989 yılları arasında Türkiye'ye göç etmiş birinci kuşak Bulgaristan göçmeni (n=150) ve Türkiye'de doğmuş ikinci kuşak Bulgaristan göçmeni (n=152) olmak üzere Bulgaristan göçmeni bireylerden oluşmaktadır (n=302). Araştırmanın bulguları incelendiğinde birinci kuşak katılımcıların sosyal uyum puanlarının, ikinci kuşak katılımcıların sosyal uyum puanlarına göre anlamlı bir şekilde düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte birinci kuşak katılımcıların SCL-90-R ölçeğinden aldıkları psikolojik belirti puanlarının, ikinci kuşak katılımcılara göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmanın ana değişkenleri olan sosyal uyum ve psikolojik belirtiler arasındaki korelasyon analizi sonuçlarına göre Bulgaristan göçmenlerinin sosyal uyum düzeyi arttıkça psikolojik belirtilerin istatiksel olarak anlamlı bir şekilde düştüğü görülmüştür. Son olarak gerçekleştirilen varyans analizine göre araştırmanın sonuçlarında katılımcıların eğitim düzeylerine göre sosyal uyum puanları istatiksel açıdan anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Göçmenlerin eğitim düzeyi yükseldikçe sosyal uyum düzeyleri de buna paralel olarak yükselmektedir. Araştırmanın bulguları, ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The relationship between the social adjustment of immigrants and their psychological symptoms is a key factor determining their integration into community life. First-generation immigrants face the challenges of adapting to a new culture, as they directly experience migration, while second-generation immigrants may be more compatible with the culture they grew up in. However, these individuals often have to strike a balance between their parents' culture and that of their surroundings, which can lead to both difficulties in social adaptation and an increase in psychological symptoms. The purpose of the present study is to compare first- and second-generation Bulgarian immigrants living in Turkey in terms of social adjustment and psychological symptom levels, and to examine whether there is a significant relationship between these two factors. The Social Cohesion Scale for Immigrants (SCSI), the SCL-90-R (Symptom Checklist) and a Sociodemographic Data Form were applied to the participants in order to collect the research data. The sample group of the research consists of Bulgarian immigrant individuals, including first-generation Bulgarian immigrants who migrated to Turkey between 1988 and 1989 (n=150) and second-generation Bulgarian immigrants born in Turkey (n=152), all residing in Istanbul (n=302). Upon reviewing the findings of the study, it has been revealed that the social adjustment scores of the first-generation participants are significantly lower than those of the second-generation participants. In addition, the study found that the psychological symptom scores of the first-generation participants, obtained from the SCL-90-R scale, were significantly higher than those of the second-generation participants. According to the correlation analysis results between the main variables of the study, social adjustment and psychological symptoms, it was observed that as the level of social adjustment of Bulgarian immigrants increased, psychological symptoms significantly decreased. Finally, according to the variance analysis conducted, the results revealed that social adjustment scores differ significantly according to the educational levels of the participants. As the education level of immigrants increases, their levels of social adjustment rise in parallel. The findings of the study have been discussed in light of the relevant literature.