Hastanelerde sağlık çalışanlarının güç mesafesi ve örgütsel yabancılaşma ilişkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü: Ankara ili örneği
Mediating role of organizational justice in relation to power distance and organizational alienation of healthcare professionals: The case of the of Ankara province
Yazar: GÜLİZAR GÜLCAN ŞEREMET
Danışman: PROF. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Güç mesafesi = Power distance ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation

Özet:
Bu araştırma, sağlık çalışanlarının güç mesafesi ve örgütsel yabancılaşma ilişkisinde örgütsel adaletin aracılık rolünü belirlemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmada güç mesafesi bağımsız değişken, örgütsel yabancılaşma bağımlı değişken, örgütsel adalet ise aracı değişkendir. Bu nedenle çalışmada güç mesafesi, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel adalet ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma modeli betimsel ilişkisel tarama modelidir. Araştırma, Ankara ilinde yer alan 14 kamu hastanesinde aktif olarak görev yapan 4974 çalışandan 491 kişiye ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın analizinde Spss paket programı ile aracılık için Model 4, aracılık etkisini belirlemek adına da Spss Process makrosu kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile güç mesafesi, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel adalet algıları arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Bu farklılıklar güç mesafesi ile cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi arasında; örgütsel yabancılaşma ile görev yapılan yer arasında; örgütsel adalet algısı ile eğitim seviyesi, görev yapılan yer arasındadır. Araştırma verileri doğrultusunda güç mesafesi ile örgütsel yabancılaşma arasında pozitif yönlü ilişki; güç mesafesi ile örgütsel adalet algısı arasında negatif yönlü bir ilişki; örgütsel yabancılaşma ile örgütsel adalet algısı arasında ise negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Regresyon analizi sonucunda güç mesafesinin örgütsel yabancılaşmayı pozitif yönde, örgütsel adalet algısını ise negatif yönde etkilediği görülmüştür. Güç mesafesi ile örgütsel yabancılaşma ilişkisinde örgütsel adaletin aracılık etkisi incelendiğinde; dağıtımsal ve prosedürel adaletin aracılık rolü üstlendiği, etkileşimsel adaletin aracı rol oynamadığı görülmüştür. Güç mesafesi ile örgütsel yabancılaşma ilişkisinde örgütsel adaletin aracılık rolüne ilişkin yapılan bu çalışmanın sağlık sektöründe bir ilk olmasından dolayı literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The current research was conducted to investigate the mediating role of organizational justice in relation to healthcare professionals' power distance and organizational alienation. In the study, power distance was the independent variable; organizational alienation was the dependent variable, while organizational justice was taken as the mediating variable. Hence, the study utilized the scales of power distance, organizational alienation, and organizational justice. The research was designed using a relational descriptive survey model. The research was carried out by reaching 491 people out of 4974 employees working in 14 public hospitals in Ankara. For data analysis, Model 4 was used via the SPSS package program for the mediation analysis, while the mediation effect was examined using SPSS Process macro. The results demonstrated significant differences between the participants' socio-demographic characteristics and their perceptions of power distance, organizational alienation, and organizational justice. These differences were observed between power distance and gender, age, education level, between organizational alienation and workplace, and between the perception of organizational justice and education level and workplace. The study evidenced a positive relationship between power distance and organizational alienation, and a negative relationship existed between power distance and perception of organizational justice and between organizational alienation and the perception of organizational justice. The regression analysis showed that power distance had a positive impact on organizational alienation, whereas it had a negative effect on the perception of organizational justice. When the mediating role of organizational justice was analyzed in relation to power distance and organizational alienation, it appeared that distributive and procedural justice played a mediating role while interactional justice did not. This study contributes to the existing literature since it is the first study conducted in the healthcare sector that determines the mediating role of organizational justice in relation to power distance and organizational alienation.