Katılım sigortacılığında danışma komitesi
Shariah board in Islamic insurance
Yazar: MUAZ MÜCAHİT YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HAYRİ BOZGEYİK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Katılım sigortacılık = Participation insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigorta sistemi = Insurance system ; Sigorta şirketleri = Insurance companies ; Sigortacılık = Insurance ; İslam hukuku = Islamic law ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques ; İslami kuruluşlar = Islamic institutions ; Şeriat = Sharia

Özet:
Kendisi veya yakınları ile ilgili olarak can veya mal gibi çeşitli değerlere sahip olan insanın bundan kaynaklanan çeşitli sorumlulukları da vardır. Sahip olduğu değerlere yönelen zarar doğurucu olaylara karşı önceden tedbir almak insan için önemli bir ihtiyaçtır. Bu tedbirin sonucu olarak bireyler, karşı karşıya kalacakları zarar doğurucu olayların ekonomik sonuçlarından kendilerini korumak için sigortaya ihtiyaç duymuştur. Bu nedenle sigorta sektörü ekonomik anlamda büyüdüğü gibi bu büyüme birçok hukuki tartışma konusunu da beraberinde getirmiştir. 
Bünyesinde barındırdığı belirsizlik ve faiz gibi unsurlar nedeniyle geleneksel sigortanın İslam hukukuna uygun olmadığı İslam hukukçuları tarafından genellikle kabul edilmektedir. Geleneksel sigorta araçları bu nedenle Müslüman toplumlarda istenen seviyede rağbet görmemektedir. Zira insanlar risklere karşı güvence ihtiyacı ile geleneksel siogrta araçları arasında ikilemde kalmaktadır. 
Bu noktada dünyanın çeşitli ülkelerinde İslam hukukuna uyumlu katılım sigortacılığı gelişme alanı bulmuştur. Katılım sigortacılığı, İslam dininin öngördüğü temel ilkelere aykırı olmayan sigorta araç ve işlemlerden oluşmaktadır.
Katılım sigortacılık işlem ve araçlarının İslam hukukun uyumu (şer'i uyum) hayati önemi haizdir. Danışma komitesi, bu uyumun tespiti ve ilgili bilgilerin kamuoyu ile paylaşılması konusunda öngörülmüş yasal bir yapıdır. Bu nedenle danışma komitesinin yapısı, türleri, dayanağı, hukuki niteliği ve görevlerinin araştırılması önem arz etmektedir. 
Çalışmada dünya örnekleri de dikkate alınarak danışma komitesinin yapısı, işlevi ve hukuki niteliği ele alınmıştır. Ortaya konulan sonuçlar çerçevesinde Türkiye'deki katılım sigortacılık faaliyeti yürütülen İslami finansal kuruluşlarda danışma komitesi yapısının şekillenmesine ve gelişimine katkı sunulması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Human beings instinctively feel compelled to take precautions before harmful events occur. As a result of these precautions, human beings need insurance to protect themselves from the economic consequences of damaging events they would face. Since the insurance does not comply with Islamic law due to factors such as interest and uncertainty, Islamic insurance has found a development area in accordance with Islamic law.
Since the main purpose of Islamic insurance, whose application area has increased rapidly since its emergence, is the execution of insurance activities within the framework permitted by Islamic law, it is important to investigate the structure, types, basis, legal nature and duties of the advisory committee, which has the most important function in determining compliance with Islamic law and making it public.
Considering these issues and reviewing the literature, in this thesis, the structure, function and legal nature of the advisory committee are discussed. Within the framework of the results, it is aimed to contribute to the shaping and development of the advisory committee structure in Islamic financial institutions where Islamic insurance activities are carried out in Turkey.