Deniz yapılarında sismik tasarım ve Derince Limanı örneği
Seismic design for port structures and example of Derince Port
Yazar: EMRE TONGUÇ
Danışman: PROF. DR. YALÇIN YÜKSEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Derince Limanı = Derince Harbor ; Limanlar = Ports ; Rıhtım = Quay ; Tasarım = Design ; İzmit Körfezi = İzmit Bay

Özet:
17 Ağustos 1999 tarihinde Gölcük merkezli 7.4 büyüklüğünde meydana gelen "Doğu Marmara Depremi" can kaybının yanı sıra ülke ekonomisini de etkileyecek büyüklükte yapısal hasarlara neden olmuştur. Bu çalışmada, öncelikle yanaşma yapılan projelendirme kriterleri özetlenmiş, sismik tasarım kriterleri ele alınmış ve Derince Limanında meydana gelen hasarlar değerlendirilmiştir. Böylece bu limandaki hasar nedenleri bulunmaya çalışılmıştır. Hasarlar yapıların genel vaziyet planlan ve geoteknik durumlan dikkate alınarak özetlenmeye çalışılmıştır. Aynca bu çalışmada körfez bölgesinin jeolojik ve hidrodinamik yapısı izah edilmiştir. Derince Limanı bloklu yanaşma yapılan 1997 deprem şartnamesinden önce tasarlanmış ve deprem bölge katsayılan Doğu Marmara depremi yer ivmesine göre düşük alınmıştır. Bu durum güvenliklerin küçük olmasına neden olmuştur. O halde zemin şartlan ve yapı tipi ile tasarım kriterleri deniz yapılarının depreme karşı sismik performanslarım etkilemiştir. Bu durumda Doğu Marmara depreminin bu çalışmada özetlenen deniz yapılan hasar durumlan da dikkate alınarak, 1997 deprem şartnamesindeki katsayılara göre gelecekte planlanacak ve inşa edilecek yapıların projelendirmeleri gerekmektedir. Bu amaçla deniz yapılan için bir şartnameye ihtiyaç duyulduğu açıktır. Ağırlık tipi blok rıhtımlar genellikle düşey deplasman yerine denize doğru yatay deplasman yapmışlardır, bunun nedeni ise geri dolgularında kullanılan zemin dolgu malzemesi kalitesi ve smlaşmadır. Aynca bu tip yapıların, deprem katsayılarının küçük alınarak tasarlanmış olmalan kaymaya karşı güvenirliklerinin küçük olmasına neden olmuştur. Çalışmanın amacı ülkemizi acıya boğan bu depremden mümkün olduğunca âzla ders alabilmektir. Böylece ileride meydana gelebilecek depremlere karşı daha hazırlıklı olabilecek ve en az zararla bu afetten kurtulabilecek tasarımlara esas teşkil etmektir. Anahtar Kelimeler: Sismik tasanm,deniz yapılan, blok tipli rıhtım, Derince Limanı.

Abstract:
The East Marmara Earthquake which occured centrally in Gölcük in 17th August 1999 (magnitude 7.4) caused lots of fatalities and structural damages that impacts social life and national economy. In this research, first of all berthing structures' design criterias are summerized, seismic design criterias and damage in Derince Port are dealed with. So the reason of damages in this port is tried to find. Damages are taken into consideration with structures' general layer plan and geotechnical conditions. In addition îzmit Bay's geological and hydrodynamic formatin is explained. Derin Port block type berthing structures were designed before 1997 earthquake specifications and site coefficients were taken smaller than the East Marmara Earthquake ground acceleration into calculations. This situations caused smaller factor of safetys. In that case, soil conditions and type of structure with design criterias had effected the seismic performance. Also taken into consideration port structure damages of the East Marmara Earthquake as summerized, the structures that will be planned and constructed in the future should be projected with the coefficients in 1997 earthquake specifications. Gravity type quay walls usually exhibited horizontal displacements towards the sea instead of backfill material quality and liquefaction. In addition this type of structures designed as taken smaller earthquake coefficients cause smaller factor of safety against sliding. This research's aim is to take lessons from EME disaster that is sorrowful for our country. Thus, to constitute basis for the designs that will be prepared against earthquakes in the future and be able to deal with them by minimum hazard. Keywords: Seismic design, port structures, block type quay walls, Derince Port