Plazma hücreli myelom olgularında kemik iliği biyopsilerinde plazma hücre yüzdesi, tutulum paterni, fibrozis ve mikrodamar yoğunluğunun prognoz ile ilişkisi
The relationship between prognosis and plasma cell percentage, infiltration pattern, fibrosis and microvessel density in bone marrow biopsies of plasma cell myeloma patients
Yazar: HAZAL İZOL
Danışman: PROF. DR. SERMİN ÖZKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Anjiyogenez = Angiogenesis ; Biyopsi = Biopsy ; Fibroz = Fibrosis ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Plazma hücreli myelom (PHM), kemik iliğinden kaynaklanan, plazma hücrelerinin multifokal neoplastik proliferasyonudur. PHM; anemi, serum ve/veya idrarda monoklonal protein varlığı, kemiklerde osteolitik lezyonlar, hiperkalsemi ve böbrek yetersizliği ile karekterli monoklonal bir hastalık olup hastalık riski yaşla birlikte, özellikle 50 yaşından sonra artar. 
PHM tüm malignitelerin %1'ini, hematopoetik neoplazilerin %10-15'ini ve hematolojik malignitelerden ölümlerin %20'sini oluşturur.
Kemik iliği hemen hemen tüm PHM'lerin orijin aldığı yerdir ve monoklonal plazma hücre oranı çoğunlukla %10ʼnun üzerindedir. Ancak hastaların az bir kısmında bu oran daha düşük değerlerde olabileceğinden, oran için alt limit belirlemek her zaman geçerli bir kural olamamaktadır. Biyopsi bulguları sadece tanı için değil, hastanın prognozunu belirlemede de yardımcıdır. 
Bu çalışmada Dokuz Eylül Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda, 2015-2017 yılları arasında tanı alan 135 PHM olgusuna ait kemik iliği biyopsisi, plazma hücre yüzdesi ve tutulum paterni açısından yeniden değerlendirildi. Retikülin boyası olan 132 olguda fibrozis derecesi ve CD34 boyası olan 51 olguda mikrodamar yoğunluğu (MDY) belirlendi. Tüm bu morfolojik parametrelerin evre ve sağkalım durumu ile ilişkisi gösterildi. 
Evre ile plazma hücre yüzdesi, tutulum paterni ve MDY ilişkili bulunurken (p<0.001, p=0.001, p=0.011); kemik iliği fibrozisi ilişkili bulunmadı (p>0.05). Plazma hücre yüzdesi arttıkça (p<0.001), tutulum paterni interstisyelden diffüze doğru değiştikçe (p<0.001) ve fibrozis derecesi arttıkça (p=0.036) MDY'nin arttığı saptandı. Cinsiyet, yaş, evre, plazma hücre yüzdesi, kemik iliği tutulum paterni, kemik iliği fibrozisi ve MDY ayrı ayrı sağkalım durumu ile karşılaştırıldığında, aralarında anlamlı ilişki bulunmadı.
Sonuç olarak yeni tanı alan vakalara ait kemik iliği biyopsilerinde rutin olarak plazma hücre yüzdesi, infiltrasyon paterni, fibrozis ve MDY'nin değerlendirilmesinin hastalık prognozu ile ilişkili fikir verebileceği, tedavi seçiminde ve takibinde faydalı olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Plasma cell myeloma (PCM) is a bone marrow based, multifocal neoplastic proliferation of plasma cells. PCM is a monoclonal disease characterized by the presence of anemia, monoclonal protein in the serum and/or urine, osteolytic lesions in the bones, hypercalcemia and renal failure; and the risk of disease increases with age, especially after the age 50. 
PCM accounts for about 1% of malignant tumours, 10-15% of hematopoetic neoplasms, and 20% of deaths from hematological malignancies.
Bone marrow is the site of origin of nearly all PCMs and the proportion of monoclonal plasma cells is often above 10%. But since for a few number of patients this percentage might be lower, specifying a lower limit is not always a valid rule. Biopsy findings are helpful not only for diagnosing but also for determining the prognosis of the patient.
In this study, bone marrow biopsies of 135 PCM cases diagnosed between 2015-2017 at Dokuz Eylül University Medical Pathology Department were reevaluated in terms of plasma cell percentage and involvement pattern. Fibrosis was assessed in 132 cases with reticulin staining and microvessel density (MVD) in 51 cases with CD34 staining. The relation of these morphological parameters with stage and survival status was examined.
Plasma cell percentage, involvement pattern and MVD showed statistically significant correlation with stage (p<0.001, p=0.001, p=0.011), while bone marrow fibrosis was not correlated (p>0.05). It was found that as the percentage of plasma cells increased (p<0.001), as the involvement pattern changed from interstitial to diffuse (p<0.001) and as the degree of fibrosis increased (p=0.036); MVD increased. There was no significant relationship between survival status and sex, age, stage, percentage of plasma cells, bone marrow involvement pattern, bone marow fibrosis and MVD. 
The results suggest that evaluation of plasma cell percentage, infiltration pattern, fibrosis and MVD in bone marrow biopsies of newly diagnosed PCM cases may give an idea about disease progression and may be useful in the selection and follow-up of treatment.
Key words: plasma cell myeloma, angiogenesis, fibrosis