İlkokul çağı çocuklarında beslenme eğitiminin beslenme tutum ve davranışları üzerine etkisi
The effect of nutrition education on nutrition attitudes and behaviors in primary school children
Yazar: ŞEYMA EREN
Danışman: PROF. DR. FUNDA ELMACIOĞLU
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuktan çocuğa eğitim yöntemi = Child to child education method

Özet:
Bu çalışma 2023-2024 eğitim öğretim döneminde 4. Sınıflar arasında 67 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma 3 aşamada yürütülmüştür. Çalışmanın ilk aşamasında velilere sosyodemografik ve çocukların beslenme alışkanlığı ile ilgili sorular sorulmuştur. Öğrencilere anket formu ile beslenme tutum ve davranışları ölçülmüştür ve araştırmacı tarafından öğrencilerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. İkinci hafta ise beslenme eğitimi öncesi 3 günlük kantin ve yemekhanede besin tüketimleri belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında çalışmayı yürüten diyetisyen tarafından 4 haftalık beslenme eğitimi verilmiştir. Üçüncü aşamada araştırmacı tarafından çocukların vücut ağırlığı ve boy uzunluğu ölçümleri, üç günlük besin tüketim kaydı, "Beslenme Tutum Ölçeği" ve "Beslenme Davranış Ölçeği" araştırmacı tarafından öğrencilere tekrardan doldurtulmuştur. Sonuçlar; öğrencilerinin yaşa göre boy uzunluğu, yaşa göre kilo ve yaşa göre beden kütle indeksi z-skorunun ön test ortalamaları ile eğitimden sonraki son test ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Öğrencilerin Enerji (kkal) ön test ortalaması 460,26 kkal (Enerji) ile son test ortalama puanı 606,67 kkal (Enerji) ile eğitimden sonra enerji
alımının arttığı(p<0,05), protein (g) ön test ortalaması 18,71 ile Protein (g) son test ortalama puanı 23,74 ile protein alımının arttığı (p<0,05) saptanmıştır. Öğrencilerin vitamin alımlarında eğitimden sonra D vitamini, B1 vitamini, B5 vitamini, B12 vitamini
ve folatta eğitimden sonra artış ve anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) saptanmıştır. Öğrencilerin mineral alımlarında eğitimden sonra çinko ve demirde artış olduğu saptanmıştır. (p<0,05). Öğrencileri Beslenme Tutum ön test ortalama puanı 12,76 ile eğitimden sonraki ortalama puanı 14,36 arasında anlamlı bir fark olduğu ve bu farkın Beslenme Tutum son test lehine olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin Beslenme
Davranış ön test ortalama puanı 2,96 ile son test ortalama puanı 4,27 arasında anlamlı bir fark olduğu ve bu farkın pozitif yönde olduğu belirlendi (p<0,05).

Abstract:
This study was conducted with 67 students in the 4th grade in the 2023-2024 academic year. The study was carried out in 3 stages. In the first stage of the study, parents were asked questions about sociodemographic and children's nutritional habits. Nutritional attitudes and behaviors were measured with survey form to the students, and anthropometric measurements of the students were taken by the researcher. In the second week, food consumption was determined in the 3-day canteen and cafeteria before the nutrition training. In the second phase of the study, 4-week nutrition education was given by the dietitian conducting the study. In the third stage, the children's body weight and height measurements, three-day food consumption record, "Nutrition Attitude Scale" and "Nutrition Behavior Scale" were filled in again by the researcher. Results; It was determined that there was no significant difference between the pre-test averages of the students' height-for-age, weight-for-age and body mass index-for-age z-scores and the post-test averages after the training (p>0.05). The students' Energy (kcal) pre-test average was 460.26 kcal (Energy) and the post-test average score was 606.67 kcal (Energy). Energy intake increased after the training (p<0.05), protein (g) pre-test average was 18, It was determined that protein intake increased (p<0.05), with a post-test mean protein (g) score of 71 and 23.74. It was determined that there was an increase and a significant difference (p<0.05) in the vitamin intake of the students after the training in vitamin D, vitamin B1, vitamin B5, vitamin B12 and folate. It was determined that there was an increase in the students' mineral intake of zinc and iron after the training. (p<0.05). It was determined that there was a significant difference between the students' Nutrition Attitude pretest mean score of 12.76 and their post-training mean score of 14.36, and this difference was in favor of the Nutrition Attitude posttest (p<0.05). It was determined that there was a significant difference between the students' Nutrition Behavior pre-test average score of 2.96 and the post-test average score of 4.27, and this difference was positive (p<0.05).