Aşırı sözleşme cezasının indirilmesi
Reduction of exorbitant contract penalty
Yazar: AYŞE MERVE DOVAN KARACIĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLEN SİNEM TEK
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sözleşme cezası, borçlunun bir asıl borcu hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi durumunda alacaklıya karşı ödemeyi önceden taahhüt ettiği ekonomik değere sahip bir edimdir. Ceza koşulunun, borçlunun asıl borcu yerine getirme konusunda teşvik edilmesi ve asıl borca aykırı davranması halinde de ödenmesi gereken bedelin önceden ve götürü olarak belirlenmesi şeklinde iki temel fonksiyonunun yanı sıra, borçluyu sorumluluktan kurtarma ve borçluyu her türlü zarardan sorumlu tutma gibi fonksiyonları da bulunmaktadır. 
Öte yandan ceza koşulu müessesi, hukuki olarak birçok kurum ve kavram ile benzerlik gösterse de bunlardan farklı nitelik ve hukuki sonuçlara sahiptir. Bu çalışma kapsamında, aşırı sözleşme cezasının indirilmesi konusu seçilmiş olup Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına da yer verilerek işbu konu ayrıntılarıyla ele alınacaktır.
Birinci bölüm kapsamında ceza koşulu kavramının tanımı, hukuki niteliği, unsurları, amacı ve türleri anlatılmış olup ceza koşulunun benzer kavramlar ile karşılaştırılmasına da yer verilmiştir. Ayrıca, sözleşme cezasının aşırılığı kavramı da birinci bölüm kapsamında ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, ceza koşulunda yer alan sözleşme cezasının indirilmesinin amacı, hukuki temeli ve koşullarının yanı sıra, ceza koşulunun tacirler arasındaki durumu ve cezanın indirilmesine ilişkin usuli işlemlere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde, tez kapsamında ele alınan kavram dahilinde çıkartılan belirli sonuçlar aktarılmıştır.

Abstract:
A penal clause is an act of economic value that the debtor undertakes to pay against the creditor in advance if the principal debt is not fulfilled at all or as required. Penalty clause also has functions such as relieving the debtor from liability and holding the debtor responsible for all kinds of damages, as well as the two main functions of encouraging the debtor to fulfill the original debt and determining the amount to be paid in advance and lump-sum in case of breach of the original debt. 
On the other hand, the penal clause institution, although it has similarities with many institutions and concepts in legal terms, has different qualities and legal consequences from them. For the reason described, in this study, the issue of reducing the excessive contract penalty has been selected and the removal of the exorbitant penal clause will be discussed in detail by including the established practice of the Supreme Court.
Within the scope of the first chapter, the definition, elements, purpose and types of the penalty clause are explained, and the comparison of the penalty clause with similar concepts is also mentioned. In addition, the concept of extortion of the penal clause is also discussed within the scope of the first chapter. In the second part, the purpose of the reduction of the penalty clause, its legal basis and conditions, as well as the situation of the penalty clause among the traders are discussed. The procedural procedures regarding the reduction of the penalty clause are also mentioned. In the conclusion part, certain results obtained within the scope of the concept discussed in the thesis are presented.