Postmenopozal kadınlarda tüm vücut titreşim egzersizleri ve vücut ağırlığı ile yapılan yüksek güçlü egzersizlerin kemik metabolizması ve düşme riski üzerindeki etkileri
Effects of whole-body vibration and high impact exercise on bone metabolism and fall risk in postmenopausal women
Yazar: EKİN İLKE ŞEN
Danışman: PROF. DR. FATMA NURTEN ESKİYURT
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal

Özet:
Postmenopozal Kadınlarda Tüm Vücut Titreşim Egzersizleri ve Vücut Ağırlığı ile Yapılan Yüksek Güçlü Egzersizlerin Kemik Metabolizması ve Düşme Riski Üzerindeki Etkileri
Amaç: Çalışmanın amacı postmenopozal (PM) kadınlarda gözetim altında uygulanan tüm vücut titreşim (TVT) egzersizi ve vücut ağırlığı ile yapılan yüksek güçlü egzersizlerin (VYG) kemik metabolizması, düşme riski, yaşam kalitesi ve depresif semptomlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve iki farklı egzersiz programının birbirine olan üstünlüğünü belirlemektir.
Metod: Prospektif, randomize ve kontrollü olarak planlanan çalışmamıza 58 postmenopozal kadın dahil edilerek TVT egzersiz grubu (n=19), VYG egzersiz grubu (n=19) ve kontrol grubu (n=20) olarak randomize edildi. Egzersiz grubundaki hastalar altı ay boyunca, haftada üç kez, bir saat süreyle gözetim altında uygulanan egzersiz programına katıldı. TVT egzersizleri titreşim platformu üzerinde beş farklı statik pozisyonda (30-35 Hz, 2-4mm), VYG egzersizleri ise ip atlama (10-50 atlama/günde) egzersizi olarak uygulandı. Her üç gruptaki hastalara günlük 1000 mg kalsiyum ve 880 IU D vitamini destek tedavisi verildi. Çalışmanın başlangıcında ve altıncı ayın sonunda KMY değerleri Dual-enerji X-ray Absorbsiyometre (DXA) yöntemi ile ölçülerek yaşam kaliteleri Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO) ile depresif semptomlar ise Beck Depresyon Ölçütü (BDÖ) ile değerlendirildi. Çalışmanın başlangıcında, üçüncü ve altıncı ay takiplerde serum osteokalsin (OC) ve tip 1 kollajen C-telopeptid (CTx) düzeyleri ölçüldü. Düşme riski ise çalışmanın başlangıcında, üçüncü ve altıncı ay takiplerde Timed Up and Go (TUG) testi ve statik postürografi kullanılarak ölçülen düşme indeksi (Dİ) ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 54,2 ± 5,0 yıl idi. TVT grubunda kontrol grubuna göre femur boynu (p=0,003) ve lomber L2-L4 (p=0,005) bölgelerinde anlamlı KMY artışı saptanırken, VYG egzersizlerinin kontrol grubuna göre lomber ve femur bölgesi KMY değerlerinde anlamlı bir artışa sebep olmadığı gösterildi. TVT egzersizleri serum OC değerlerinde VYG (p<0,001) ve kontrol (p=0,001) grubuna göre anlamlı azalma sağlarken, her iki egzersiz programının serum CTx düzeylerinde etkisi olmadığı saptandı (p>0,05). TVT ve VYG egzersizleri, sadece TUG testi ile değerlendirilen düşme riskinin azaltılmasında etkili bulundu (p<0,05). Egzersiz programlarının yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde ve depresyon düzeyinin azaltılmasında etkili olduğu saptandı (p<0,001). TVT ve VYG egzersizlerinin düşme riski, yaşam kalitesi ve depresif semptomlar üzerinde birbirlerine üstünlüğü olmadığı gösterildi.
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgulara dayanarak, postmenopozal kadınlarda uygulanan TVT egzersizlerinin, kemik kaybının önlenmesinde etkili olduğu görülmektedir. Aynı zamanda uygulanan TVT ve VYG egzersiz programlarının düşme riskinin azaltılmasında, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve depresyon düzeyinin azaltılmasında etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Effects of Whole-Body Vibration and High Impact Exercise on Bone Metabolism and Fall Risk in Postmenopausal Women
Purpose: The aim of this study was to determine the effects of six months of supervised whole-body vibration (WBV) and high-impact (HI) exercises on bone mineral density (BMD), serum bone turnover markers, fall risk, health-related quality of life (HRQoL) and depressive symptoms in postmenopausal women, additionally, to evaluate the advantage of each training program to another.
Methods: In a prospective, randomized controlled 6-month interventional trial 58 eligible postmenopausal women were assigned to WBV training group (n=19), HI training group (n=19), or control group (n=20). The patients in both training groups participated in a supervised training program, which consisted of the one-hour exercise session three times a week for six months. The WBV groups received vibration (30-35 Hz, 2-4 mm) in five different static positions. The HI group jumped rope (10-50 jumps/day). All patients received calcium (1000 mg) and vitamin D (880 IU) supplementation per day. In all participants, baseline and six-month BMD at the lumbar spine and femur were measured by Dual-energy X-ray Absorptiometry (DXA). Serum osteocalcin (OC) and C-terminal telopeptide of type I collagen (CTx) were measured at baseline, three- and six-month intervals. Fall risk was assessed by using the Timed Up and Go (TUG) test and fall index measured by static posturography at baseline, three- and six-month intervals. HRQoL and depressive symptoms were assessed using the Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO) and Beck Depression Inventory (BDI), respectively, at baseline and six-month of the study.
Results: The mean age of the patients was 54.2 ± 5.0 years. At baseline, there was no significant difference between the three groups in respect to demographic and clinical characteristics of the participants (p>0.05). The BMD at the femoral neck (p=0.003) and L2-L4 (p=0.005) increased significantly in the WBV group compared to the control group. However, in HI exercise group there were no significant effects in lumbar spine and femur BMD. Over six months, serum OC significantly decreased in the WBV group and significantly increased in both HI and control groups (p<0.001). There was no statistically significant change in serum CTx levels in the three groups (p<0.05). The TUG scores significantly decreased in both training groups compared to the controls (p<0.05). Finally, in both exercise groups, the HRQoL and depressive symptoms improved (p<0.001).
Conclusions: Our data suggest that the WBV training can be effective in the prevention of bone loss in postmenopausal women. These findings also indicate that WBV and HI training programs reduce fall risk and fractures related to osteoporosis, while at the same time improving HRQoL and depressive symptoms in postmenopausal women.