Ali Naci Karacan'ın İnkılap Gazetesi'nde Serbest Cumhuriyet Fırkası sunumunun incelenmesi (1930-1931)
Analysis on the presentation of  the Free Republican Party in the İnkilap
Yazar: MERVE SAFA AKINTÜRK
Danışman: PROF. DR. AYTÜL TAMER TORUN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Karacan, Ali Naci = Karacan, Ali Naci ; Serbest Cumhuriyet Fırkası = Liberal Republican Party ; Siyasi tarih = Political history ; İnkılap gazetesi = İnkılap newspaper

Özet:
Türk siyasal yaşamında özgün ve farklı bir yeri olan Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1930 yılında Atatürk'ün kararı ve Cumhuriyet Halk Fırkası ileri gelenlerinin katılımıyla kurulan çok partili hayata geçiş sürecinin önemli aşamalarından biridir. Cumhuriyet'in ilanından kısa bir süre sonra ilk deneme olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın ardından çıkan Takrir-i Sükûn Kanunu ile basın sessizliğe gömülmüş ve bu sessizlik SCF ile birlikte yerini yeniden çok sesliliğe bırakmıştı. SCF'nin böyle bir dönemde çıkması da ilgi görmesinde etkili olmuştu. 1925'ten 1930'a kadar olan sessizlik dönemi sona ermişti. Dönem içinde basın, iktidar yanlısı ve muhalefet yanlısı olarak ikiye ayrılmış, dönemin gazetelerinin izledikleri yayın politikaları SCF sürecinde önemli rol oynamış ve partinin kapanmasında birincil etken olmuştur. Fethi Bey'in partiyi feshetmesinin ardından ise 1946'ya kadar sürecek olan 'Tek Parti' dönemi başlamıştır. Bu çalışma dönemin önemli gazetelerinden birisi olan İnkılap gazetesini ve kurucusu Ali Naci Karacan'ın gazeteciliğini ele almaktadır. Bu çerçevede iktidar yanlısı bir politika seyreden İnkılap gazetesinde yazan Yusuf Ziya, Falih Rıfkı, Yakup Kadri gibi önemli isimlerin köşe yazılarının içerik analizi yapılmaktadır. İnkılap, taraftarı olduğu parti adına propaganda çalışması yürütmüş, SCF adına yapılan 'inkılap karşıtı fırka' söylemini kanıtlamak adına yoğun mesai harcamıştır. Gazete SCF kurulduktan 18 gün sonra çıkmaya başlamış ve SCF kapandıktan 2 ay sonra da yayın hayatına son vermiştir. Bu, İnkılap'ın görevini tamamlayıp basın hayatından ayrıldığı yönünde bir izlenim oluşturmaktadır. Ali Naci Karacan gençliğinin ilk yıllarından itibaren birçok gazetede çalışmıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarından 1946'ya kadar olan dönemde sıkı bir CHF taraftarı olmuş, İstanbul basını tarafından 'Atatürk'ün Prensi' unvanını almış ancak 1946'da Demokrat Parti'nin kurulması ile safını tamamen değiştirmiştir. Onun bu tutumuna ışık tutması açısından da İnkılap'taki köşe yazıları önemli bir yere sahiptir.

Abstract:
The Free Republican Party, which has a unique and different place in Turkish political life, is one of the important stages of the transition to multi-party life, which was established in 1930 with the decision of Atatürk and the participation of the notables of the the Republican People's Party. Shortly after the proclamation of the Republic, the press was buried in silence with the Law of Takrir-i Sükûn, which was enacted after the Progressive Republican Party, which was the first trial, and this silence left its place to polyphony again with the FRP. The fact that FRP emerged in such a period was also effective in attracting attention. The period of silence from 1925 to 1930 was over. During the period, the press was divided into two as pro-government and pro-opposition, and the editorial policies of the newspapers of the period played an important role in the FRP process and became the primary factor in the closure of the party. After Fethi Bey dissolved the party, the 'One Party' period, which would last until 1946, began. This study deals with the newspaper İnkılap, one of the important newspapers of the period, and the journalism of its founder, Ali Naci Karacan. In this context, the content analysis of the columns of important names such as Yusuf Ziya, Falih Rıfkı, Yakup Kadri, who wrote in the newspaper İnkılap, which followed a pro-government policy, is made. İnkılap carried out propaganda work on behalf of the party it was a supporter of, and worked hard to prove the 'anti-revolution sect' discourse on behalf of the FRP. The newspaper started to be published 18 days after the FRP was founded and ceased publication 2 months after the FRP was closed. This creates the impression that İnkılap has completed his duty and left the press life. Ali Naci Karacan has worked for many newspapers since his early youth. From the first years of the Republic to 1946, he was a strong supporter of RPP, received the title of "Atatürk's Prince" by the Istanbul press, but changed his side completely with the establishment of the Democratic Party in 1946. Columns in İnkılap have an important place in terms of shedding light on his attitude.