Türkiye'de hizmet veren bankaların finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of the financial performance of banks serving in Turkey with multi-criteria decision-making methods
Yazar: CANSU AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NURİ AVŞARLIGİL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik performans = Economic performance

Özet:
Bankacılık sektörü, bir ülkenin finansal sağlığının belirleyici unsurlarından birisidir. Bankacılık sektöründeki zayıflık veya çöküş, genellikle ülke ekonomisinin genel dengesini ve piyasa işleyişini olumsuz etkiler. Bankaların iflas etmesi, ekonomi, bankacılık sektörü ve yatırımcılar üzerinde ciddi zararlara neden olabilir. Bu nedenle, bankaların performanslarının düzenli olarak izlenmesi ve gerektiğinde uygun önlemlerin alınması son derece önemlidir. Değerlendirilen ve izlenen bankaların finansal durumlarının dikkatlice takip edilmesi, kriz durumlarında zamanında müdahale edilmesine yardımcı olmaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik istikrarı korumanın yanı sıra yatırımcıların da risklerini dengelemesine olanak tanımaktadır. Bu araştırmanın odak noktası, bankacılık sektörünün önemli bir bölümünü oluşturan mevduat bankalarının performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle analiz edilmesidir. Çok kriterli karar verme yöntemleri, birden fazla etkenin kararlar üzerinde etkili olduğu durumlarda kullanılımaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de faaliyet gösteren toplam 12 adet ticari bankanın, finansal performansları incelenerek performans sıralamaları belirlenmeye çalışılmıştır. Mevduat bankacılığı açısından önemli büyüklükler olan toplam varlıklar, toplam mevduat, toplam öz kaynak ve dönem net karı/zararı, şube sayısı, personel sayısı kalemleri, ağırlıklandırma yöntemlerinden olan Entropi ve MEREC ile ağırlıklandırılmıştır. Ağırlıklandırmanın ardından ARAS ve WASPAS yöntemleri ile bankaların performans sıralamaları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, T.C. Ziraat Bankası 2021, 2022 ve 2023 yıllarında finansal performansı en yüksek banka seçilirken Turkish Bank finansal performansı en düşük banka olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The banking sector is one of the determinants of a country's financial health. Weakness or collapse in the banking sector often negatively affects the general balance of the country's economy and market functioning. Bank failure can cause serious damage to the economy, the banking sector and investors. Therefore, it is extremely important to monitor the performance of banks regularly and take appropriate measures when necessary. Carefully monitoring the financial situations of evaluated and monitored banks helps to intervene in a timely manner in crisis situations. This approach not only maintains economic stability, but also allows investors to balance their risks. The focus of this research is to analyze the performances of deposit banks, which constitute an important part of the banking sector, with multi-criteria decision-making methods. The multi-criteria decision-making method is used when more than one factor has an impact on decisions. Within the scope of this study, the financial performances of a total of 12 commercial banks operating in Turkey were examined and their performance rankings were tried to be determined. Total assets, total deposits, total equity, period net profit/loss, number of branches, number of personnel, which are important quantities in terms of deposit banking, are weighted with Entropy and MEREC, which are weighting methods. After weighting, the performance rankings of banks were made using ARAS and WASPAS methods. According to the findings of the study, T.C. Ziraat Bank was selected as the bank with the highest financial performance in 2021, 2022 and 2023, while Turkish Bank was selected as the bank with the lowest financial performance.