Çocuk acillerde aile merkezli bakım değerlendirme ölçeğinin türkçe geçerlilik ve güvenirliği
The turkish validity and reliability of the family-centered care evaluation scale in pediatric emergency departments
Yazar: MELİSA TEKE
Danışman: PROF. DR. NERMİN GÜRHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA ÖZMAYA
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırma Rosenthal ve arkadaşları (2023) tarafından geliştirilen "Development and Psychometric Evaluation of a Caregiver Surveyto Assess Family-Centered Care in the Emergency Department" ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Bu çalışma metodolojik kesitsel bir araştırmadır. Araştırmanın verileri etik kurul ile kurum izni alındıktan sonra, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim ve araştırma hastanesi ve Tokat Zile Devlet Hastanesi'nden toplanmıştır. Örneklem grubunu çalışma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden çocuklarını acile getiren 360 birincil bakım veren bireyden oluşturmaktadır. Veriler Birincil Bakım Verici Bilgi Formu ve Çocuk Acillerde Aile Merkezli Bakım Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formu kullanılarak araştırmacı tarafından 10 Ekim 2023 ile 1 Mayıs 2024 tarihleri arasında toplanmıştır.Verilerin analizinde IBM SPSS (Statistical Packagefor Social Sciences) versiyon 23.0 ve IBM AMOS (Analysis of Moment Structures) versiyon 23.0 istatistik programları kullanılmıştır. Verilerin dağılımı Kolmogorov-Smirnov, basıklık (Skewness) ve çarpıklık (kurtosis) testleri ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Ölçeğin dil eşdeğerliliğin sağlanmasında çeviri geri çeviri tekniği tercih edilmiştir. Kapsam geçerliği Davis tekniği ve kapsam geçerlik indeksi (KGİ) kullanılarak sağlanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerlik oranları (KGO) 0.81-1.00 arasında değişmektedir. KGİ değeri ise 0.95 olarak hesaplanmıştır.Ölçeğin yapı geçerliğinin test edilmesinde Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA modelinin uyum yeterliliği, maksimum olabilirlik yöntemi ile ve χ²/SD (Ki-kare/Serbestlik Derecesi), RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation; Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması), SRMR (Standardized Root Mean Square Residual; Standartlaştırılmış Ortalama Karekök Artığı), NFI (Normed Fit Index; Normlaştırılmış Uyum Endeksi), AGFI (AdjustedGoodness of Fit Index; Düzeltilmiş Uyum İyiliği Endeksi), CFI (Comparative Fit Index; Karşılaştırmalı Uyum Endeksi) ve GFI  (Goodness of Fit Index; Uyum İyiliği İndeksi) indeksleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan AFA sonucunda faktör yüklerinin 0.597 ile 0.783 arasında değiştiği ve varyans analizinin %48,82 olduğu bulunmuştur. Güvenirliğin değerlendirilmesinde ise, Cronbach alfa katsayısı, eş yarılar testi (split-half), madde analizi ve madde ayırt edicilik gücü indeksi kullanılmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.897, iletişim/etkileşim boyutunun Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.855 ve tıbbi bakım kararlarının alınması/verilmesi boyutunun Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.817 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, eş değer yarıların korelasyon katsayıları Spearman-Brown Korelasyon Katsayısı (0,92) ile Guttman Eş Değer Yarılar Katsayısı (0,91) bulunmuştur. Spearman-Brown Korelasyon Katsayısının >0,70, Guttman Eş Değer Yarılar Korelasyon Katsayısının >0,70 olması eş yarılar arasındaki güvenirliğin yüksek olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla yapılan çalışmada ölçeğin güvenirliği kabul edilebilir düzeyde olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Çocuk Acillerde Aile Merkezli Bakım Değerlendirme Ölçeğinin Türkçe formu geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Yürütülecek diğer araştırmalarda da kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The study aims to determine the validity and reliability of the Turkish version of the "Development and Psychometric Evaluation of a Caregiver Survey to Assess Family-Centered Care in the Emergency Department" scale developed by Rosenthal and colleagues (2023). 
Method: This study is a methodological cross-sectional research. The data were collected from Tokat Gaziosmanpaşa University Training and Research Hospital and Tokat Zile State Hospital after obtaining ethics committee approval and institutional permission. The sample group consists of 360 primary caregivers who met the study criteria and agreed to participate, bringing their children to the emergency department. The data were collected by the researcher between October 10, 2023, and May 1, 2024, using the Primary Caregiver Information Form and the Turkish Version of the Family-Centered Care Assessment Survey in Pediatric Emergency Departments. For data analysis, IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 23.0 and IBM AMOS (Analysis of Moment Structures) version 23.0 statistical programs were used. The distribution of the data was analyzed using Kolmogorov-Smirnov, Skewness, and Kurtosis tests.
Findings: The translation-back translation technique was preferred to ensure language equivalence of the scale. Content validity was achieved using the Davis technique and the content validity index (CVI). The content validity ratios (CVR) of the scale ranged from 0.81 to 1.00, and the CVI value was calculated as 0.95. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were performed to test the construct validity of the scale. The fit adequacy of the CFA model was evaluated using the maximum likelihood method and indices such as χ²/DF (Chi-square/Degrees of Freedom), RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation), SRMR (Standardized Root Mean Square Residual), NFI (Normed Fit Index), AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index), CFI (Comparative Fit Index), and GFI (Goodness of Fit Index). The EFA results indicated that factor loadings ranged from 0.597 to 0.783, and the variance analysis was 48.82%. To assess reliability, Cronbach's alpha coefficient, split-half test, item analysis, and item discrimination index were used. The Cronbach's alpha reliability coefficient of the scale was calculated as 0.897, the communication/interaction dimension as 0.855, and the medical care decision-making dimension as 0.817. Additionally, the correlation coefficients of the equivalent halves were found to be 0.92 for Spearman-Brown and 0.91 for Guttman Split-Half. Spearman-Brown correlation coefficient >0.70 and Guttman Split-Half correlation coefficient >0.70 indicate high reliability between the split halves. Therefore, the reliability of the scale was found to be at an acceptable level in this study.
Conclusion: The Turkish version of the Family-Centered Care Assessment Survey in Pediatric Emergency Departments was found to be valid and reliable. It is recommended to be used in future research.