Neoliberal dönüşümler bağlamında öğrenci velilerinin değişen okul algıları ve okula bakış açıları
The parents'perceptions of school and school perpective by reflected neoliberal economic policies
Yazar: AYSUN ÇALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ŞAHİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Algı = Perception ; Algısal dönüşüm = Perceptual transform ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba beklentileri = Parents expectations ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Mesleki beklenti = Occupational expectations ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Okullar = Schools ; Veliler = Parents

Özet:
Neoliberal politikaların dünyadaki etkileri dikkate alındığında onun toplumsal
alanı her yönüyle etkilediğini söyleyebilmek mümkündür. Toplumsal yapının en
önemli parçalarından birisi olan eğitim de günümüzde söz konusu politikalardan payını
ziyadesiyle almaktadır. Küreselleşme ile birlikte tüm dünyada olduğu gibi Türkiye‟de
de eğitim alanı bir piyasa faktörü haline getirilmiştir. Buna dayalı olarak da eğitim
ticari bir alan haline getirilmiş, eğitim öğretim faaliyetleri neoliberal uygulamaların
etkilerine açık hale getirilmiştir. Sosyal devletin eğitim-öğretim faaliyetleri konusunda
çok etkili olamayacağı düşüncesi ile eğitim özel girişimcilik alanına dönüştürülmüş
durumdadır. Eğitim öğretimde okulların özelleşmesi ile başlayan bu süreç, eğitimi
ücret karşılığı elde edilebilen bir meta haline getirmiştir. Bu dönüşüm toplumları
derinden etkilemiş ve sosyal bilgi aktarımı neoliberal piyasanın çıktılarına entegre
edilmiştir. Eğitim alanında ebeveynlerin okula bakış açıları ve okuldan beklentileri de
bu duruma göre şekillenmiştir. Nitekim özel okul ebeveynlerinin giderek neoliberal
işlerde çalışan hali dikkate alınınca, onların iş temelli bakışlarının çocuklarının eğitim
koşullarında da karşılık bulduğu görülmektedir. Eğitimin temel amaçları, geleneksel
okul algısı, okul ve öğretmenden beklentileri de buna bağlı olarak değiştirmektedir.
Gelenek ötesi toplumlarda toplumdaki belirsizlik ve risk unsurları ile şekillenen bu
değişim söz konusu politikaların gündelik hayata dair yansımaları olarak karşımıza
çıktığını söylemek de mümkündür. Neoliberal koşulların toplumsal hayatı ve buna
bağlı olarak toplumdaki eğitim algısını nasıl etkilediği artan özel okul ve öğrenci
sayılarından anlamak oldukça kolaydır. Ayrıca yaşananlar ebeveynlerin okullardan
beklediği kriterlerin ve içeriğin değişmesine neden olmaktadır. Tüm bu çıktıların
etkilerini yükselen özel okul piyasasındaki rekabet ve hizmet sunumlarına dair
içeriklerde görebilmek mümkün olmaktadır.
Çalışmamız neoliberal ekonomi politikalarının ebeveynlere yansıyan boyutunu
ele almakta söz konusu politikaların ebeveynler açısından nasıl gerçekleştiğini ortaya
koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Neoliberal eğitim, ebeveynlerin özel okul algısı, özel okuldan
beklentiler.

Abstract:
It is seen that neoliberal policies affect deeply all social areas in the world.
Education, which is one of the most important dynamics of social structure, is taking
its share from these policies. With globalization, as in the whole world in the field of
education in Turkey has become an industry. Education has become a commercial
area, education and training activities have been dominated by neoliberal practices.
Education was opened to privatization with the idea that the social state would
not be very effective in terms of education and training activities. Privatization of
schools made education a commodity purchased for a fee. This transformation has
affected deeply society and led to neoliberal lives. In the field of education, parents'
perspectives and expectations from the school were shaped accordingly. The main
objectives of education, traditional school perception, expectations from school and
teacher have changed. This change, shaped by uncertainty and risk factors in societies
beyond tradition, has emerged as reflections of these policies. How capitalism affects
the social life and consequently the perception of education in society is clearly seen
from the increasing number of private schools and students, the services expected from
schools.
The aim of this study wants to evaluate parents‟perceptions of school and
school perpective by reflected neoliberal economic policies. The state budget has been
implement in 1980 for neoliberal economic policies. In this study, how this idea effect
the our education and how school perception is effected by our parents
Keywords: Neoliberal education, parents' perception of private school, expectations
from private school.