Günümüzde kullanılan iki tip bağlayıcı ajanın fibroplast hücreleri üzerindeki sitotoksik etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the cytotoxic effects of two types of bonding agents on pulp fibroblast cells
Yazar: BAŞAK KIZILTAN
Danışman: PROF. DR. FİGEN SEYMEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışma, süt ve sürekli dişlerin restorasyonlarında kullanılan kompozit dolgu materyallerinin dentine tutunmasını sağlayan bağlayıcı sistemlerin sitotoksik etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tek şişe (one-bottle) sistemler grubu içinde bulunan Single Bond ve kendinden asitlemeli (self-etching) sistemler grubu içinde bulunan Adper Prompt-L-Pop materyallerinin insan pulpası fibroblast hücreleri üzerindeki sitotoksik etkileri incelenmiştir. Her iki ajanın da bir grubu üretici firmaların önerileri doğrultusunda polimerize edilmiş, bir grubu da polimerize edilmeden bırakılmış ve bu grupların pulpa fibroblast hücreleri üzerinde meydana getirdiği değişiklikler vitalite, hücre proliferasyonu ve morfolojik açıdan değerlendirilmiştir. insan pulpa fibroblastlarmın primer hücre kültürü hazırlanmış ve çalışmada üçüncü pasajı kullanılmıştır. Materyaller özel olarak hazırlanmış cam taşıyıcılar içerisinde, hücrelerle doğrudan temas etmesi engellenerek yirmi dörtlü well- platelerdeki kuyucuklara yerleştirilmiştir. 24 saat inkübisyondan sonra tripan mavisi ile vitalite, BrdU yöntemi ile hücre proliferasyonu ve hematoksilen-eozin boyama yöntemi ile hücre morfolojileri belirlenmiştir. Çalışmada incelenen bağlayıcı ajanların, sitotoksik etki gösteren miktarlarının belirlenebilmesi için ise HPLC cihazı kullanılmıştır. Vitalite, hücre proliferasyonu ve morfoloji için hazırlanan örneklerin üst sıvıları alınmış ve daha önceden HEMA, TEGDMA ve Bis-GMA monomer çözeltileri ile kalibrasyonu yapılmış olan HPLC cihazında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Single Bond ve Adper Prompt-L-Pop materyallerinin polimerize edilmiş olan gruplarında, hücre canlılık oranlarının ve S fazındaki hücre sayılarının polimerize edilmemiş gruplarla karşılaştırıldığında belirgin bir şekilde yüksek olduğu saptanmıştır.115 Morfolojik açıdan incelendiğinde, polimerize edilmemiş Single Bond ve Adper Prompt-L-Pop materyalerinin hücre çekirdeklerinde dejeneratif değişiklikler olduğu; polimerize edilmiş olanlar da ise hücresel değişikliklerin kontrol grubuna yakın olduğu görülmüştür. Polimerize edilmemiş bağlayıcı ajanlardan salınan monomer miktarının polimerize edilmiş olanlara oranla çok yüksek olduğu ve hücre canlılığı ve proliferasyonu ile monomer salınımı arasında negatif korelasyon olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, günümüzde kullanılan Single Bond ve Adper Prompt- L-Pop materyallerinin üretici firma önerileri doğrultusunda kullanılmasının pulpa dokusu üzerinde olumsuz etki göstermeyeceği, ancak yapılarında bulunan monomerlerin polimerlere dönüşümü sağlanamadığında, gerçekleşen monomer salınımının pulpa üzerinde yüksek oranda sitotoksisite gösterdiği belirlenmiştir. Bu nedenle, bağlayıcı ajanları uygularken gerekli özeni göstermek restorasyonun başarısı açısından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
The study was performed for investigating the cytotoxic effects of Single Bond and Adper Prompt-L-Pop dentin bonding agents used for restorations of primary and permanent teeth, on the human pulp fibroblasts. The primary culture of human pulp fibroblast was prepared and the third passage of the fibroblasts was used. The materials used in the study were put into the glass carriers designed for inhibiting the materials' direct contact with the fibroblasts and one groups of Single Bond and Adper Prompt-L-Pop were polymerized while the other groups were leaved unpolymerized. After 24 hour incubition the cell vitality, proliferation and morphology were determined respectively by the tripane blue assay, BrdU assay and hematoxilen-eozin assay. Analyze of the materials' amount caused cytotoxic effect on the fibroblasts was performed by high pressure liquid cromatograhy (HPLC). The supematants of the samples were taken and analyze in the HPLC calibrated earlier with HEMA, TEGDMA and Bis-GMA. In the study, the vitality and proliferation of the polymerized Single Bond and Adper Prompt-L-Pop groups were found significantly higher than the unpolymerized Single Bond and Adper Prompt-L-Pop groups. Cell nucleuses' degenerative changes were obtained unpolymerized Single Bond and Adper Prompt-L-Pop groups, while the polymerized groups changes were found similar to the mophological findings of the control group as determining the mophologic microphotographs. The monomer releasing of the unpolymerized groups were found significantly higher than the polymerized groups and negative correlation was found between the cell vitality and the monomer releasing and also between cell proliferation and monomer relasing.117 In conclusion, the bonding agents Single Bond and Adper Prompt-L-Pop when used according to the manufacturers' proposal had minimum cytotoxic effect on the human pulp fibroblasts. However the results of the study has indicated that degeneration in the monomer-polymer chain caused the monomer release which is cytotoxic on the human pulp. For this reason, dentists have to be careful about the application of the bonding agents for the success of the restorations.