Tip 2 Diabetes Mellitus gelişiminde insülin dışı hormonların olası rollerinin araştırılması.
The evaluation of possible roles of hormones other than insulin in the development of Type 2 Diabetes Mellitus.
Yazar: ÖZLEM TURHAN İYİDİR
Danışman: DOÇ. DR. RIFAT EMRAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
?nsülin direnci Tip 2 Diabetes Mellitus etyopatogenezinde anahtar rol oynamaktadır.?nsülin dısında Glukagon ve Büyüme Hormonunun da Tip 2 Diabetes Mellitusgelisiminde ve progresyonunda rol oynadığına dair kanıtlar vardır.Bu çalısmadaki amacımız tip 2 diyabet gelisiminde glukagon, büyüme hormonu veIGF-1'in olası rollerini arastırmak, tip 2 diyabetin yalnız bir beta hücredisfonksiyonu değil fakat aynı zamanda endokrin pankreasın genel bir bozukluğununsonucu olduğunu göstermek, BH ve glukagon salınımıyla iliskili saptanabilenpatolojilerin diyabetin gelisiminde olası rolünü ortaya koymaktır.Çalısmaya alınan 100 vakaya oral glukoz tolerans testi yapıldı ve 0, 60 ve 120.dakikalarda insülin, glukagon ve BH'nu bakılmıs ve bazal IGF-1 ölçülmüstür. OGTTsonucuna göre bozulmus glukoz toleransı, bozulmus açlık glukozu, diyabet vekontrol grubu olmak üzere 4 gruba ayrılmıstır.HOMA skoru BGT grubunda 3,4 , BAG grubunda 4,1 , tip 2 DM grubunda 3,6 vekontrol grubunda 2,1 olarak hesaplandı. BGT, BAG ve tip 2 DM grubunun HOMAskoru kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,01).BGT grubunda IGF-1 düzeyi 103 ng/ml, BAG grubunda IGF-1 düzeyi 86 ng/ml vediyabet grubunda IGF-1 düzeyleri 107 ng/ml kontrol grubunda ise 182 ng/ml olaraksaptandı. Kontrol grubunun IGF-1 düzeyleri diğer gruplara göre anlamlı yüksekbulundu (p<0,05).?nsülin için hesaplanan eğri altında kalan alan açısından gruplar karsılastırıldığındaBAG grubunda bu değerin diğer gruplardan anlamlı yüksek olduğu saptandı (p<0,05).BGT grubunda da eğri altında kalan alan kontrol grubundan anlamlı yüksek bulundu(p<0,05). Diyabet grubu ile kontrol grubu arasında fark saptanmadı.Glukagon için hesaplanan eğri altında kalan alan açısından gruplarkarsılastırıldığında BGT, BAG ve diyabet gruplarında bu değerin kontrol grubundananlamlı yüksek olduğu saptandı (p<0,05). BGT, BAG ve diyabet grupları arasındaanlamlı fark saptanmadı.Büyüme Hormonu için hesaplanan eğri altında kalan alan açısından gruplarkarsılastırıldığında BAG grubunda bu değer diğer gruplardan anlamlı olarak yüksekbulundu (p<0,05). Kontrol grubu ile BGT ve diyabet grubu arasında anlamlı farklılıksaptanmadı.Sonuçlarımıza göre insülin direnci ve bunun sonucunda gelisen hiperinsülinemininpreklinik dönemde mutad bir bulgu olduğu, diyabetin insülin düzeylerinde düsüsesekonder gelistiği, insülin düzeylerindeki preklinik ve klinik diyabet dönemlerindekifarklılığa karsın hiperglukagoneminin her üç dönemde de gözlendiği ve dolayısıyladiyabete progresyonun belki de önemli bir nedeni olduğu söylenebilir. Öte yandanhem preklinik diyabet hem de diyabetik dönemde IGF-1 düzeylerinin düsüksaptanması bu vakalarda daha önce bildirilmis olan BH'nuna dirençle uyum içindeolan bir sonuçtur. BH'nu düzeylerinin yalnız bozulmus açlık glukozu grubundaanlamlı olarak yüksek bulunmus olması, bu grubun diyabete gidis açısından farklıözgün bir alt grubu olusturabileceği ve bozulmus açlık glukozu grubunda açlıkhiperglisemisinin önemli bir nedeninin de BH hipersekresyonunun olduğunudüsündürtmektedir.Anahtar Kelimeler: Büyüme Hormonu, Insülin Benzeri Büyüme Faktörü-1,Glukagon, Tip 2 Diabetes Mellitus, ?nsülin Direnci

Abstract:
Insulin resistance plays major role in etiopathogenesis of type 2 diabetes mellitus.Increasing evidence suggests that glucagon and growth hormone (GH) may play rolein development and progression of type 2 diabetes.The aim of our study is to evaluate the possible roles of glucagon, growth hormoneand IGF-1, to show that type 2 diabetes mellitus is not only a beta cell dysfunctionbut also develops as a result of failure of all endocrine pancreas and to identify whatthe roles of pathologic changes in growth hormone and glucagon secretion are in thedevelopment of diabetes.An oral glucose tolerance test (OGTT) was performed for all adults conducted forthis study. GH, Glucagon and insulin were measured at minutes of 0, 60, 120 andbasal IGF-1 was measured also. Participants divided into four groups according tothe result of OGTT. These groups were diabetes, impaired fasting glucose (IFG),impaired glucose tolerance (IGT) and control group.Insulin resistance which was calculated as HOMA-IR score was significiantly highercompared to participants with normal glucose tolerance (NGT) those with abnormalglucose tolerance.Plasma IGF-1 levels were significantly lower (p<0,05) in participants those withabnormal glucose toleranse compared to participants in control group.Area under curve calculated for insulin was significantly higher in subjects with IFG(p<0,05). There was significant difference between subjects with IGT and NGT,there was no difference between diabetic subjects and NGT. Area under curvecalculated for glucagon was significantly higher in participants with IGT, IFG anddiabetes compared to participants with NGT (p<0,05). There was no differencebetween IGT, IFG and diabetic group. Area under curve calculated for GH wassignificantly higher in participants with IGT compared to participants with IFG, DMand NGT (p<0,05).As a conclusion hyperinsulinemia is an absolute finding in subjects with prediabetesbut diabetes develops as a consequence of decreased insulin secretion. In spite of thedifferent levels of insulin in prediabetes and diabetes, hyperglucagonemia can beseen also in both diabetic and prediabetic subjects. Hyperglucagonemia may play animportant role in progression to diabetes. Low plasma concentrations of IGF-1 indiabetic and prediabetic subjects may be a result of GH resistance as shown inprevious studies. The significantly higher values of area under curve of GH insubjects with IFG may indicate that IFG can be an original subgroup and thehypersecretion of GH can be the cause of fasting hyperglycemia.Key Words: Growth Hormone, Insulin like growth factor-1, Glucagon, Type 2Diabetes Mellitus, Insulin Resistance