Ortaokul öğrencilerinin yazılı metinlerinde düşünce alt yapısı
Substructure of thought in the written texts of students in secondary school
Yazar: MERVE ERDEVİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEMİZKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Düşünce tarzları = Thought styles ; Düşünce yapısı = Construction of the theought ; Edebi metinler = Literary texts ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe metinler = Turkish texts ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul kademesinde öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin yazılı metinlerinde düşünce alt yapısını değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda yazılı metinlerde yer alan kelime, cümle ve paragraf düzeyindeki temel düşünceler, destekleyici düşünceler, destekleme yönü ve düşüncelerin metin içindeki düzenlenişi incelenmiştir. 
Araştırma hâlihazırdaki olguları ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel nitelikte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Hatay ili Antakya ve Defne merkez ilçelerindeki ortaokullar içinden random yöntemiyle belirlenen 4 ortaokulda öğrenim gören 439 öğrenciden oluşmaktadır. Bu bağlamda 5. sınıf düzeyinden 113, 6. sınıf düzeyinden 107, 7. sınıf düzeyinden 115 ve 8. sınıf düzeyinden 104 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir.     
Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Bilgilendirici Metinlerde Düşünce Alt Yapısına İlişkin Dereceli Puanlama Anahtarı", "Dil Birimlerine Göre Düşüncelerin Dağılımına İlişkin Değerlendirme Formu", "Düşüncelerin Metin İçindeki Organizasyonuna İlişkin Değerlendirme Formu", "Destekleme Yönü Kullanımına İlişkin Değerlendirme Formu", "Temel Düşünce ve Destekleyici Düşünce Oranına İlişkin Değerlendirme Formu", "Düşüncelerin Düzenlenmesinde Yapılan Yanlışlara İlişkin Belirtke Tablosu" kullanılmıştır. Verileri elde etmek için öğrencilere yazılı anlatım çalışması yaptırılmıştır. Bu amaçla öğrencilere yazmaları için her sınıf düzeyinde  beşer konu verilmiş, bu konulardan birisini seçerek bir metin yazmaları istenmiştir. 
Öğrencilerin yazdıkları metinler "temel düşünce", "destekleyici düşünce", "destekleme yönü" ve "düşüncelerin sentezi" açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada ayrıca düşüncelerin dil birimlerine göre dağılımı, metin içindeki organizasyonu, destekleme yönü kullanımı ve düşüncelerin düzenlenişi sırasında karşılaşılan sorunlar ile ilgili bulgulara da yer verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ortaokul kademesindeki öğrencilerin yazılı metinlerinde temel ve destekleyici düşünceler dengeli bir dağılım göstermemekte; temel düşünceler, destekleme yönü ve destekleyici düşüncelerin kullanımı eksik kalmakta; düşüncelerin düzenlenişiyle ilgili tüm sınıf düzeylerinde sorunlar yaşanmaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to study in the middle school level, 5., 6., 7. and 8. to assess the substructure of the thought in the written texts of students at class level. For this purpose, the main thoughts of words, sentences and paragraphs in written texts, supportive thoughts, supporting direction and the arrangement of thoughts within the text are examined. 
Research is a descriptive study aimed at revealing the cases that are currently in production. Middle School students constitute the universe of research. The sample of the research consists of 439 students who study in 4 secondary schools determined by random through secondary schools in Hatay province Antakya and Defne Central districts. In this context, 113 from the fifth grade level, 107 from the sixth grade level, 115 from the seventh grade level and 104 students from the eighth grade level were included in the study.     
	As a data collection tool in research; "Rating Key for the Substructure of Thought in İnformative Texts", "Evaluation Form for the Distribution of Thoughts According to Language Units", "Evaluation Form for the Organization of Thoughts in the Text", "Supporting Evaluation Form for the Use of Direction "," Evaluation Form For the Main Thinking and Supportive Thinking Ratio"," The Statement on the Mistakes Made in the Arrangement of Thoughts" was used. In order to obtain the data, a written narrative study was made to students. For this purpose, the students were given five subjects at each class level to write a text, selecting one of these topics.	The texts of the students were evaluated in terms of "main thinking", "supportive thinking", "supporting direction" and "synthesis of thoughts". The research also included the distribution of thoughts according to language units, the organization within the text, the use of supporting direction and the findings related to the problems encountered during the arrangement of thoughts. According to the findings obtained, the main and supportive thoughts in the written texts of the students in the middle school level do not show a balanced distribution; The main thoughts, the support direction and the use of supportive thoughts remain incomplete; Problems are experienced at all class levels related to the arrangement of thoughts.