İnme merkezine başvuran hastaların demografik analizi ve fast-ed (Field assessment stroke triage for emergency destination) skorunun etkinliğinin araştırılması
Demographic analysis of patients applied to A stroke center and evaluation of the effectiveness of the fast-ed (Field assessment stroke triage for emergency destination) score
Yazar: KEMAL BARUT
Danışman: DOÇ. DR. RECEP DURSUN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Demografi = Demography ; Mortalite = Mortality ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: İnme, morbidite ve mortalitenin en sık nedenlerindendir. İnme olgularının
ilk başvuru yeri acil servislerdir. Hızlı tanı ve doğru yerde verilecek uygun tedaviyle
döndürülebilecek iskemik beyin hasarının önüne geçilebilir. Bu çalışmanın amacı; inmeyi
sahada tanıyacak sağlık personeli ve hekimlerinin trombolitik ve trombektomi gibi nöron
kurtarıcı yeni tedavi yöntemlerinin uygulanması için zamanla yarıştıklarını bilerek; hastayı
tanıyıp doğru tedavi için hızlıca yönlendirmeleri amacıyla kullanılan skorlama sistemleri ve
sınıflamaların etkinliğini incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda Dicle üniversitesi acil servisine 20.08.2018 ile
31.08.2019 tarihleri arasında başvurup inme tanısı ile yatırılan 327 hastayı özellikle sahadaki
ambulans ekibindeki acil tıp teknisyenlerinin de pratik şekilde kullanabileceği karmaşık
olmayan ve büyük damar tıkanıklığını öngören bir skala olan FAST-ED(Field Assessment
Stroke Triage For Emergency Destination) skoruna göre düşük risk(0-1), orta risk(2-3),
yüksek risk(≥4) olarak 3 gruba ayırarak kıyasladık. Bunları hastaneye geliş şekli, geliş süresi,
mortalite oranları, trombolitik tedavi alma ve laboratuvar parametrelerine göre inceledik.
Sonuçlar mean±SD olarak verildi. Univarite istatistiksel analizler kategorik değişkenler için
ki-kare testi ve sürekli değişkenler için student-t testi kullanılarak yapıldı. Grup içi
karşılaştırmalarda gruplar normal dağılım göstermediği ve gruplarda ki denek sayısı eşit
olmadığından dolayı Kruskal Wallis tek yönlü varyans analizi ve çoklu karşılaştırma yöntemi
olarak MannWhitney U testi kullanıldı. Grupların kendi aralarındaki karşılaştırmalarda
p<0,01; diğer karşılaştırmalarda ise p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: Çeşitli nedenlerle çalışma dışı bırakılan hastalar çıktıkten sonra 163 hasta
çalışmamıza dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 64.78±14.57, 91'i erkek 72'i kadındı.
Hastalar mevsimsel dağılımda en sık kış mevsiminde (%38.6) gün içi incelendiğinde en sık
sabah saatlerinde(%33.7) başvurmuştu. Hastalarda en sık komorbid hastalıklar sırasıyla
hipertansiyon(%53.3), koroner arter hastalığı(%30.6) ve diyabetus mellitus(%26.3) olarak
tespit edildi. Başvuru şikayetilerinden taraf bulgusu(%51.5), konuşma bozukluğu (%46.6) ve
bilinç ve farkındalık değişikliğinin(%22.6) ilk 3 sıradaki başvuru nedeni olduğunu tespit ettik.
Laboratuvarda FAST-ED skorlarına göre NLR değerleri; FAST-ED 1 (2.74±1.11), FAST-ED
2 (5.12±3.47), FAST-ED 3 (6.21±3.53) olarak; geliş sürelerini FAST-ED 1 (8.36±6,72),
FAST-ED 2 (6,52±4,91), FAST-ED 3 (4,93±4,25) saat olarak tespit ettik. FAST-ED 2-3 teki 
iii
hastaların(orta-yüksek risk) %31.2 sinin; FAST-ED 1 (düşük risk) deki hastaların %52.2 sinin
ayaktan başvurduğu görüldü. Tüm hastaların %15.6 sına trombolitik yapılmıştı. FAST-ED 2-
3 teki hastaların %26 sına trombolitik yapılmışken FAST-ED 1 hastalarının sadece %1.49 ine
yapıldığı görüldü.
SONUÇ: FAST-ED 1(düşük risk) grubunda; başvuru süresi daha uzun, daha fazla ayaktan
başvuru, daha az trombolitik verilmiş, büyük damar tutulumu(LVOS) ve geniş iskemiler daha
az, daha düşük mortalite ve laboratuvar değerlerinden NLR daha düşük bulundu. Hastanın
FAST-ED skoru arttıkça hastanın tutulan beyin bölgesinin büyüklüğü, trombolitik -ileri
merkeze sevk ihtiyacı ve mortalitesi artmaktadır.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Stroke is one of the most common causes of morbidity and
mortality. The first application place for stroke cases is emergency services. Reversible
ischemic brain damage can be avoided with rapid diagnosis and treatment in the right place.
The aim of this study is; knowing that healthcare professionals and physicians who will
recognize stroke in the field are competing over time for the application of new neuron-saving
treatment methods such as thrombolytic and thrombectomy; to recognize the patient and to
examine the effectiveness of scoring systems and classifications, which are used to direct
them quickly for appropriate treatment.
MATERIALS AND METHODS: In our study, 327 patients who were admitted to the
emergency department of Dicle University between 20.08.2018 and 31.08.2019 and
hospitalized with the diagnosis of stroke were examined. These patients were grouped
according to the FAST-ED (Field Assessment Stroke Triage For Emergency Destination)
score, which is an uncomplicated scale that can be used practically by emergency medical
technicians in the field ambulance team. We divided the patients into 3 groups according to
the FAST-ED score as low risk (0-1), medium risk (2-3) and high risk (≥4).Results are given
as mean±SD. Univariate statistical analyzes were performed using chi-square test for
categorical variables and student-t test for continuous variables. In the comparisons within the
group, since the groups did not show a normal distribution and the number of subjects in the
groups were not equal, Kruskal Wallis one-way analysis of variance and MannWhitney U test
were used as multiple comparison methods. In comparisons between the groups, p<0.01; In
other comparisons, p <0.05 was considered statistically significant.
RESULTS: After the patients who were excluded from the study for various reasons, 163
patients were included in our study. The average age of the patients was 64.78±14.57, 91 men
and 72 women. When the patients were examined during the day, the most common
admission was in the morning hours (33.7%) and the seasonal was in the winter season
(38.6%). The most common comorbid diseases in patients were hypertension (53.3%),
coronary artery disease(30.6%) and diabetes mellitus(26.3%) respectively. We determined
that hemiparesis (51.5%), speech disorder (46.6%) and consciousness and awareness change
(22.6%) were the top 3 reasons for application. in the laboratory parameters, NLR values
according to FAST-ED scores was FAST-ED 1 (2.74 ± 1.11), FAST-ED 2 (5.12 ± 3.47),
FAST-ED 3 (6.21 ± 3.53). We determined arrival times as FAST-ED 1 (8.36 ± 6.72), FASTED 2 (6.52 ± 4.91), FAST-ED 3 (4.93 ± 4.25) hours. 31.2% of the patients in FAST-ED 2-
v
3(medium-high risk); It was observed that 52.2% of the patients in FAST-ED 1(low risk)
were admitted as outpatient application on their own.Thrombolytic was performed in 15.6%
of all patients. While 26% of FAST-ED 2-3 group patients underwent thrombolytic therapy,
only 1.49% of FAST-ED 1 group patients were performed.
CONCLUSION: In the FAST-ED 1(low risk) group; The duration of admission was longer,
more outpatient admissions, less thrombolytics were given, large vessel occlusion(LVOS),
extensive ischemia and mortality were found to be less, and in laboratory parameters lower
NLR were found. As the FAST-ED score of the patient increases, the size of the brain region
involved, the need for thrombolytic referral and mortality increase.