Diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riskleri ve risk faktörleri bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of cardiovascular disease risk and knowledge levels of risk factors for cardiovascular diseases in persons with diabetes
Yazar: ESİN SEVGİ DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİ ÇINAR PAKYÜZ ; PROF. DR. SAKİNE BOYRAZ
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Riskten korunma = Protection from risk

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riskini ve risk faktörleri bilgi düzeylerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Analitik ve kesitsel tipteki araştırmanın örneklemini, bir devlet hastanesinde en az 24 saat yatan tip 1 ve tip 2 diyabetli 187 birey oluşturdu. Veriler, birey tanıtım formu, QRisk-2-2014 Kardiyovasküler Hastalık Risk Skoru ve Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, ortalama±standart sapma (Ort±SS), sayı, yüzde dağılımları, t testi, Mann Whitney u testi, Kruskal Wallis testi, pearson korelasyon testi ve regresyon analizleri kullanıldı. 
Bulgular: Araştırmaya katılan diyabetli bireylerin yaş ortalaması 61,56±10,56 (min: 30-maks: 84) yıl olup büyük çoğunluğu (%61) kadındı. Diyabetli bireylerin QRisk-2 Kardiyovasküler hastalık riski puanları ortalaması 35,24±16,63 (min: 1,00-maks: 80,40) olarak, KARRİF-BD puanları ortalaması ise 16,94±3,74 olarak bulundu. Yaş artıkça kardiyovasküler hastalık riskinin arttığı, erkeklerin kardiyovasküler hastalık riskinin kadınlara oranla daha yüksek olduğu bulundu. Kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgisinin yaş arttıkça azaldığı, evli diyabetli bireylerin bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu bulundu. Kardiyovasküler hastalık riski ile risk faktörleri bilgi düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmadı.  
Sonuç: Diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riskinin yüksek, kardiyovasküler risk faktörleri bilgilerinin orta düzeyde olduğu belirlendi. Buna göre; diyabetli bireylerin kardiyovasküler hastalık riskleri açısından yakından takip edilmesi ve diyabetli bireylerin eğitimi yapılırken kardiyovasküler hastalık risk faktörleri hakkında bilgi verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to assess of cardiovascular diseases' risks and knowledge levels of risk factors for cardiovascular diseases in persons with diabetes.
Materials and Methods: This study which is analitic and cross-sectional type research, was conducted with 187 type 1 and type 2 persons with diabetes who hospitalized at least 24 hours in a public hospital. The data were collected by a individual identification form, Q-Risk2-2014 Cardiovascular Disease Risk Calculator and The Cardiovascular Disease Risk Factors Knowledge Level (CARRF-KL) Scale. Mean±Standard Deviation, number, percentile, t test, Mann Whitney u test, Kruskal Wallis test, pearson correlation and regression were used in statistical analysis. 
Results: The mean age of diabetic persons were 61,566±10,56 (30-84) years, 61% were female. The diabetic persons'  mean scores of QRisk-2 were found 35,24±16,63 (1,00-80,40) and the diabetic persons' mean scores of CARRF-KL were found 16,94±3,74 (5,00-25,00). Increasing ages was found increasing cardiovascular diseases' risks in persons with diabetes and the cardiovascular diseases' risks were found higher in men than women. Increasing ages was found decreasing cardiovascular diseases' risk factors knowledge in diabetic persons and the knowledge levels were found higher in married diabetics than single diabetics. It was found that no relationship significantly between cardiovascular disease risk and risk factors knowledge levels.
Conclusions: The results of this study show that the cardiovascular disease risk was high in persons with diabetes, and their cardiovascular disease risk factor knowledge was middle. According to this; persons with diabetes should be monitored closely for cardiovascular diseases' risks, and persons with diabetes should be given information about cardiovascular risk factors while persons with diabetes are being educated.