S-400 tedarikinin Türkiye'nin batı ile olan ilişkisine etkisi
The impact of the S-400 supply on Turkey's relationship with the west
Yazar: ERDAL UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AK
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; S-400 = S-400 ; Savunma diplomasisi = Defense diplomacy ; Savunma politikası = Defence policy ; Savunma silahları = Defensive weapons ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Ulusal güvenlik = National security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaş sona erdiğinde, yeni bir küresel düzen arayışı, uluslararası siyasetin
tehditleri algılama biçimini değiştirmiştir. Tutarsızlıklar, yirmi birinci yüzyılın
başındaki çok yönlülüğünden ve çok boyutluluğundan kaynaklanmıştır. Bölgesel ve
etnik çekişmeler, siyasi ve ekonomik huzursuzluk, kitle imha silahlarının yayılması,
çeşitli silah kaçakçılığı biçimleri ve uluslararası terörizm, eski tehdit kavramının
günümüzün tezahürleridir. Devletler, askeri üsler ve misyonlar kurarak modern
uluslararası güvenlik sisteminde sınırlar ötesinde güvenliği en üst düzeye çıkarmaya
çalışmaktadırlar. Bu güvenlik endişelerinin çoğu, son zamanlarda uluslararası düzeyde
ilgi görmeye başlayan yeni bir fikir olan "savunma diplomasisi" ile bağlantılıdır. Diğer
birçok ülke gibi, Türkiye'nin savunma diplomasisi de 2000'li yılların başından bu yana
değişmiş ve gelişmiştir. "Savunma diplomasisi" olgusunun bir uğraş alanı olarak icra
edilmesine rağmen literatürde hak ettiği ilgiyi görmediği kabul edilmektedir. Maruz
çerçevede, bu tezin temel amacı, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedarikinin
Türkiye'nin Batı ile olan ilişkilerine muhtemel etkileri incelemek ve 2000'li yıllarda
Türkiye'nin savunma diplomasisine bakış açısı ve kullanımındaki değişim ve
kırılmaları irdelemektir. Bu kırılma noktasının arkasındaki ana itici gücün,
Türkiye'nin daha "özerk" bir savunma sanayi ve politikasına olan ihtiyaç ve arzusu
olduğu düşünülmektedir. Türkiye'nin savunma diplomasisini yürütmek için
yerelleştirme, millileştirme ve stratejik özerklik çerçeveleri kullanılmıştır. Türkiye,
stratejik özerklik ve iç büyümeye vurgu yaparak savunma diplomasisinde ilerlemek
istemektedir. Rusya ile yapılan S-400 hava savunma sistemi tedarikine ilişkin
düzenleme bu yöndeki en önemli adımlardan biridir. Bu tez çalışmasının sorunsalı,
Rusya'dan tedarik ettiği S-400 hava savunma sisteminin, Türkiye'nin bir yandan
savunma diplomasisindeki değişimleri irdelerken, öte yandan bu tedarik kapsamında
Batı ile olan ilişkilerine ne şekilde etkilerde bulunabileceğini analiz etmektir. Tez
araştırmasında; anılan tedarik anlaşması çerçevesinde Türkiye ile Rusya arasındaki
ilişkiler değerlendirilmiş; bunların Türkiye'nin Batı ile olan ilişkilerine olası risk ve
yansımaları irdelenmiş; savunma diplomasisinin Türkiye'nin dış ve güvenlik
politikaları üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Abstract:
When the Cold War ended, the search for a new global order changed the way
international politics perceive threats. The inconsistencies arose from its versatility and
multidimensionality at the beginning of the twenty-first century. Regional and ethnic
strife, political and economic unrest, proliferation of weapons of mass destruction,
various forms of arms trafficking, and international terrorism are present-day
manifestations of the ancient concept of threat. States are trying to maximize security
across borders in the modern international security system by establishing military
bases and missions. Many of these security concerns are linked to "defense
diplomacy," a new idea that has recently begun to gain international attention. Like
many other countries, Turkey's defense diplomacy has changed and developed since
the early 2000s. Although the phenomenon of "defense diplomacy" is practiced as a
field of occupation, it is accepted that it does not receive the attention it deserves in
the literature. In the exposed framework, the main purpose of this thesis is to examine
the possible effects of the S-400 air defense system procurement from Russia on
Turkey's relations with the West, and to examine the changes and fractures in Turkey's
perspective and use of defense diplomacy in the 2000s. The main driving force behind
this breaking point is considered to be Turkey's need and desire for a more
"autonomous" defense industry and policy. Localization, nationalization and strategic
autonomy frameworks have been used to drive Turkey's defense diplomacy. Turkey
wants to advance in defense diplomacy by emphasizing strategic autonomy and
internal growth. The arrangement with Russia regarding the supply of S-400 air
defense system is one of the most important steps in this direction. The problematic of
this thesis is to analyze how the S-400 air defense system procured from Russia can
affect Turkey's relations with the West, while examining the changes in Turkey's
defense diplomacy. In thesis research; within the framework of the aforementioned
supply agreement, the relations between Turkey and Russia were evaluated; their
possible risks and reflections on Turkey's relations with the West were examined; the
effects of defense diplomacy on Turkey's foreign and security policies were examined.