Yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları ölçeği: Matematik öğretmenleri bağlamında geçerlik ve güvenirlik çalışması
Teacher behavior scale to support reflective thinking: A validity and reliability study in the context of mathematics teachers
Yazar: FUNDA BULUT
Danışman: DOÇ. DR. SÜMER AKTAN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışlarının 
belirlenmesine yönelik olarak oluşturulan "Yansıtıcı Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen 
Davranışları Ölçeği" nin geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Araştırma betimsel 
tarama modelinde olup araştırmanın örneklemini Balıkesir ili Bandırma ilçesi 6.ve 7.sınıfta 
öğrenim gören 695 öğrenci oluşturmaktadır. Alan yazın taraması sonrasında oluşturulan 
madde havuzu 5 uzman tarafından değerlendirilmiş ve gerekli düzeltmelerden sonra 
örneklem grubundan farklı bir öğrenci grubunda pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. 55 
maddeden oluşan taslak ölçek 422 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler ile R 
programında gerçekleştirilen AFA sonrasında iki boyutlu 30 maddeden oluşan bir ölçek 
yapısı elde edilmiştir. 30 maddenin iki faktörlü yapıyla 0.40 değerin üzerinde faktör yükü 
değerinde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan toplam varyans %44 olarak tespit 
edilmiştir. 273 öğrencinin verileri ile R programında gerçekleştirilen DFA sonucunda 
doğrulanan ölçek yapısının uyum indekslerinin mükemmel ve kabul edilebilir aralıklarda 
olduğu görülmüştür. Ölçeğe ilişkin yol (Path) diyagramında tüm maddelerin değişkeni 
temsil etme düzeyi 0.01 düzeyinde manidar bulunmuştur. Madde toplam korelasyon 
değerlerinin .30 un üzerinde tespit edilmesi maddelerin ölçtükleri özellik açısından ayırt 
edici oldukları şeklinde yorumlanmıştır. Maddeler arası negatif korelasyona 
rastlanılmamıştır. AFA ve DFA çalışma grubu verilerine göre ölçeğin ve boyutlarının 
güvenirlik katsayısı .80 üzerinde tespit edilmiştir. Sonuç olarak belirlenen örneklemde 
geçerliği ve güvenirliği sağlanan ölçeğin yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışlarının belirlenmesinde alana katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the validity and reliability of the "Teacher 
Behaviors Supporting Reflective Thinking Scale", which was created to determine teacher 
behaviors that support reflective thinking. The research is in the descriptive survey model 
and the sample of the research consists of 695 students in the 6th and 7th grades of Bandırma, 
Balıkesir. The item pool created by the researcher after the relevant literature review was 
evaluated by experts, and after the necessary corrections, a pilot application was carried out 
in a different student group. The draft scale consisting of 55 items was applied to 422 
students. With the data obtained, a scale structure consisting of 30 two-dimensional items 
was obtained after the AFA performed in the R program. It was determined that 30 items 
were associated with the two-factor structure with a factor load value of more than 0.40. The 
total variance explained was 44%. It was seen that the fit indexes of the scale structure, which 
was verified as a result of the DFA performed in the R program with the data of 273 students, 
were in perfect and acceptable ranges. In the path diagram of the scale, the level of 
representing their own latent variable for all items was found to be significant at the 0.01 
level. If the item-total correlation values were found above .30, it was interpreted that the 
items were distinctive in terms of the feature they measured. No negative correlation was 
found between the items. According to the AFA and DFA data, the reliability coefficient of 
the scale and its dimensions was found to be over .80. As a result, the validity and reliability 
of the scale in the determined sample is expected to contribute to the field in determining 
teacher behaviors that support reflective thinking.