Omurga`nın Torakal Bölümü`nde medulla spinalis çaplarının manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tekniği ile ölçümü ve değerlendirilmesi /
Yazar: HİLMİ ÖZDEN
Danışman: Y.DOÇ.DR. NEDİM ÜNAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Morfoloji = Morphology
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Omurga = Spine ; Spinal kord = Spinal cord

Özet:
ÖZET MRG tekniği ile Omurga'nın torakal bölümünde; medulla spinalis, dura materden itibaren canalis vertebralis, corpus vertebralislerin, sagittal (AP) ve transvers (RL) çap ölçümleri yapılmıştır. M. spinalis alanı ve spatium subarachnoideüm çapları ise ölçüm değerleri yardımı ile hesaplanmıştır. Ankara Sevgi Hastanesi'ne MRG için başvuran 50 olgu üzerinde yaptığımız çalışma prospectif olarak gerçekleştirilmiştir. Horizontal kesitlerde elde ettiğimiz çapları istatistiksel olarak değerlendirdik. Torakal bölümde; m. spinalis sagittal çapı Tı'den Tn'e doğru gittikçe artmakta (6.71 nını-7.24 mm), transvers çap ise Tı'den (8.92 mm) T5'e (8.93 mm) kadar sabit, T5'den (8.93 mm) T9'a (8.70 mm) kadar 0.2 mm'lik bir azalma olmaktadır. Tıo'dan (8.80 mm) Tn'e (9.10 mm) doğru artmaktadır. Vertebra seviyelerine karşılık gelen medulla spinalis alanları bu çaplar kullanılarak hesaplanmıştır. Canalis vertebralis'e ait bulgularımızda ise sagittal çap Tı'de (11.07 mm) genişleme, T2'de (10.94 mm) azalma göstermektedir. Sagittal çap T3'den (11.04 mm) T10'a (11.50 mm) kadar sabittir, Tıo'dan (11.50 mm) itibaren T^'ye (14.06 mm) doğru artmaktadır. Transvers çap ise Tı'de (13.85 mm) geniş T2'de (12.74 mm) azalmaktadır, T3'den (13.26 mm) Tg'a (13.52 mm) kadar sabittir. T10'dan (13.84 mm) itibaren büyümektedir. Canalis vertebralis'de m.spinalis'in Intumescentia Lumbalis bölgesine uyan seviyelerde genişleme izlenmiştir. Corpus vertebralis ölçümlerinde sagittal çap Tı'den (16.21 mm) Tn'e (27.16 mm), transvers çap Tı'den (25.57 mm) T^'ye (35.64 mm) doğru artmaktadır. Spatium subarachnoideum'un sagitU.pı T^den (4.22 mm) Ti2'ye (7.33 mm) doğru artmaktadır. Transvers çapı ise Tı'den (4.82 mm) T3'e (4.34 mm) küçülmüş T4'den (4.10 mm) TI2'ye (9.02 mm)11 doğru artmıştır. Elde edilen ölçümleri, daha önceki morfolojik ve radyolojik çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırdık. Araştırmacıların kadavra ölçümleri, direkt röntgen, myelografi, myelo-BT ve BT çalışmaları, MRG ile karşılaştırıldığında; MRG'nin kadavra ölçüm değerlerine yakın değerler vermesi, diğer tekniklere göre üstün olduğunu göstermiştir. İlaveten bir kadavra'dan, çalıştığımız bölgenin makroskobik ölçümleri, radyografi, myelo-BT ve MRG ile ölçümleri elde edilmiştir. Bu çalışma ilerdeki çalışmalara bir örnek teşkil etmesi için yapılmıştır. 50 olguluk çalışmamız ise radyolojik görüntüleme alanında çalışan hekimlerin başvurabileceği bir örneklem oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler : Manyetik Rezonans Görüntüleme, Columna vertebralis, Vertebrae thoracales, Medulla spinalis, Canalis vertebralis, Corpus vertebralis, Spatium subarachnoideum, Sagittal ve transvers çaplar.

Abstract:
HI SUMMARY The sagittal (AP) and the transverse (RL) diameters of the spinal cord, spinal canal (from dura mater) and vertebral body, at the thoracic part of the spine, were measured by MRI. The area of the spinal cord and diameters of subarachnoid space were calculated by the use of those measurements. This study is performed prospectively at the Ankara Sevgi Hospital in 50 patients undergoing MR imaging for various disorders. The results were interpreted statistical. At the thoracic part the sagittal diameter of the spinal cord increased gradually from Tj toTn (6.71 mm-7.24 mm), the transverse diameter was constant from T! (8.92 mm) to T5 (8.93 mm), decreased from T5 (8.93 mm) to T 9 (8.70 mm) by 0.2 mm and increased from T10 (8.80 mm) to Tn (9.10 mm). The areas of the spinal cord that correspond to the same levels of vertebral bodies were calculated by the use of diameters. Our results about spinal canal showed that the sagittal diameter widened at T i( 1 1.07 mm), but narrowed at T2 (10.94). The sagittal diameter was constant from T3 (11.04 mm) to Tjo( 11.50 mm), but increased from T10 (1 1.50 mm) to T12 (14.06 mm). However, transverse diameter widened at Tj (13.85 mm) and narrowed at T2 (12.74 mm) and constant from T 3 (13.26 mm) to T9 (13.52 mm). It gradually increased, from T10 (13.84 mm). There is a widening at the lumbal enlargement of spinal cord that corresponds to the levels of spinal canal. The measurements of the vertebral body showed that the sagittal diameters were increased from Tj (16.21 mm) to Tn (27.16 mm), and the transverse diameters were increased from-T| (25.57 mm) to Tj2 (35.64 m m ). The sagittal diameters of the subarachnoid space increased from T4IV (4.22 mm) to T 1 2 (7.33 mm), however the transverse diameters were decreased from Tj (4.82 mm) to T3 (4.34 mm) and increased from T4 (4.10 mm) to TJ2 (9.02 mm). We compared, obtained measurement results with the results of previous morphologic and radiologic studies. When compared to the macroscobic measurements of the thoracic cord of eadeveric cases, radiographic, myelographic, myelo-CT and CT measurements. MRI was superior to the others for being closer to the macroscobic measurements of the cadaveric cases. In addition, macroscobic measurements of the studied part and the measurements by radiography, myelo-CT and MRI were obtained from 1 cadaveric case. This study was made to be a sample case for the following studies. This study of 50 case is a sample for the clinitions working at the field of radiologic imaging for refering. Key words Magnetic Resonance Imaging, Thoracic cord*, spinal canal, vertebral body, subarachnoid space, sagittal and transverse diameters. *îngili&ce makalelerde "thoracic cord" terimi ile omurga'nin torakal bölümüne karşılık gelen m. spinalis anlaşılmaktadır.