Muscari mirum speta (Asparagaceae) ve yakın akrabaları (Muscari massayanum grunert, Muscari tenuiflorum tausch ve Muscari latifolium kirk)'nın morfolojik, anatomik ve ekolojik özellikleri
Morphological, anatomical and ecologigal features of Muscari mirum speta (Asparagaceae) and it's allied (Muscari massayanum grunert, Muscari tenuiflorum tausch and Muscari latifolium kirk) species
Yazar: MURAT GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ŞIK
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Bitki ekolojisi = Plant ecology ; Endemikler = Endemics ; Morfoloji = Morphology ; Morfolojik incelemeler = Morphological inverstigations ; Muscari = Muscari ; Soğanlı bitkiler = Bulb plants

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de lokal yayılış gösteren endemik Muscari mirum Speta ve yakın akraba türleri olan Muscari massayanum Grunert, Muscari tenuiflorum Tausch ve Muscari latifolium Kirk türlerinin morfolojik, anatomik ve ekolojik özellikleri ele alınmıştır. Çalışma kapsamında türlerin morfolojik karakterlere dayalı olarak birbirlerinden ayırt edilmeleri amaçlanmıştır.
Makromorfolojik özelliklerin belirlenmesi, canlı materyallerden alınan ölçümlerle sağlanmıştır. Bu kapsamda soğan, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlar ölçülmüştür. Mikromorfolojik özellikleri belirlemek amacıyla tohum ve polen yapıları Işık Mikroskobu (IM) ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) altında incelenmiştir. Anatomik çalışmalarda, türlere ait kök, skapa, yaprak enine kesitleri ve yaprak yüzeysel kesitleri alınarak Işık Mikroskobu'nda (IM) incelenmiştir. Sitolojik çalışmalar için tohumlar çimlendirilmiş ve çimlenen tohumların kök uçlarından yararlanılmıştır. Türlerin ekolojik isteklerini belirlemek üzere toprak örnekleri; pH, tuz, kireç, kil, kum, organik madde, makro ve mikrobesin elementleri açısından fiziksel ve kimyasal analizlere tabi tutulmuştur.
Makromorfolojik özellikler kapsamında soğan, yaprak ve özellikle çiçekte önemli farklılıklar tespit edilmiştir. SEM ile gerçekleştirilen mikromorfolojik incelemelerde türlere ait tohumların özellikle testa ornamentasyonlarında ve polen yapılarında belirgin farklılıklar gözlenmiştir. Türler, anatomik özellikleri bakımından familyaya özgü karakterlere sahiptir. Kök ve skapa; iletim demetleri sayısı, dizilişi ve dokuların kalınlığı bakımından, yaprak ise dokulardaki ve kenarlarındaki özellikler bakımından farklılık göstermektedir. Ekolojik çalışmalar kapsamında türlerin, nötr ve alkali, kısmen asitli, tuzsuz, kireçsiz, az kireçli veya çok yüksek kireçli, organik madde yönünden iyi veya zengin, mikro ve makro elementler açısından değişkenlik gösteren topraklarda yetiştiği tespit edilmiştir.Makromorfolojik, mikromorfolojik ve anatomik özellikler kapsamında türlerin farklılıkları belirlenmiştir. Makromorfolojik çalışmalar kapsamında türlere ait deskripsiyonlar önemli ölçüde genişletilmiştir. Ekolojik çalışmalarda ise türlerin bazı ekolojik istekleri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anatomi, Ekoloji, Endemik, Muscari, Morfoloji, Süs bitkisi.

Abstract:
In this study, endemic Muscari mirum Speta which is distributed as local in Turkey and it's allied species Muscari massayanum Grunert, Muscari tenuiflorum Tausch and Muscari latifolium Kirk. were investigated by morphological, anatomical and ecological features. Based on the morphological characters of the species in this study was aimed to distinguish from each other. 
Determination of macromorphological features was obtained by measuments taken from living materials. Within this scope bulbs, leaves, flowers, fruits and seeds were measured. In order to determine the micromorphological characteristics, seed and pollen structures were investigated under Light Microscope (LM) and Scanning Electron Microscope (SEM). In anatomical studies, cross-sections of roots, scape, leaves and surface sections of leaves of specimens were taken and examined under the Light Microscope (LM). For cytological studies, seeds were germinated and root tips of germinated seeds were utilized. Soil samples to determine the ecological requirements of species; it has been subjected to physical and chemical analysis in terms of pH, salinity, limestone, clay, sand, organic matter, macronutrient and micronutrient elements. 
Significant differences were found in bulbs, leaves and especially in flowers in terms of macromorphological features. In micromorphological studies carried out by SEM, there were significant differences in ornamentations of testa and pollen structures. It was observed that species have specific characters of family in terms of the anatomical features. Roots and scape differ by numbers of vascular bundles, arragements of vascular bundles and thickness of the tissues and leaves differ by characteristics of the tissues and the margins. Within the scope of ecological studies, it has been determined that species are grow in soils which are neutral or alkaline, slightly acidic, non-salted, non-calcareous or very high calcareous, have sufficient or high organic matter and variable for macronutrient and micronutrient elements. Macromorphological, micromorphological and anatomical characteristics of the species have been specified. Within the scope of macromorphological studies, the descriptions of the species have been expanded considerably. In ecological studies some ecological requirements of species have been determined.
Keywords: Anatomy, Ecology, Endemic, Muscari, Morphology, Ornamental plant.