Okul öncesi öğretmenlerinin fen kavramlarının öğretimine yönelik uygulamalarının incelenmesi
Reviewing the concept teaching practices of preschool teachers
Yazar: BURCU CEYHANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE GÜNAY BİLALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma okul öncesi öğretmenlerinin fen kavramlarının öğretimine yönelik gerçekleştirdikleri etkinliklerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Öğretmenlerin 6 yaş grubu çocuklara kavram öğretimi uygulamaları gözlemlenmiş ve süreç kamera ile kayıt altına alınmıştır. Kavram öğretimi etkinliklerinin uygulanmasından sonra öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Araştırma verileri toplanırken gözlem, görüşme ve doküman incelemesinden oluşan nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Sınıf içi gözlem ve görüşme kayıtları yazıya aktarılmış ve öğretmenlerin kavram öğretiminde kullandıkları etkinlik planlarının örnekleri alınmıştır. Verilerin analizinden önce öğretmenlerin öğretimini yaptıkları kavramların analizleri araştırmacı tarafından yapılmıştır. Kavram analizlerinin yapılması sürecinde fen bilimleri eğitimi ve eğitim programı öğretimi alanlarında iki uzmanın görüşleri alınmıştır. Öğretmenlerin kavram öğretimine ilişkin etkinlik planları ve öğretim etkinliklerine ilişkin dokümanlar ve görüşmeden elde edilen veriler yapılan kavram analizleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin fen kavramlarının öğretimine yönelik etkinliklerde en çok kavramın adı, tanımı, ayırt edici olan özellikleri ve örnekleri olduğu, en az yer verdikleri içerik ögelerinin ise kavramın ayırt edici olmayan özellikleri ile örnek olmayanları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda araştırmadan elde edilen bulguların, alanda yapılacak benzer çalışmalara da kaynaklık edeceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Kavram öğretimi, fen kavramları, kavram analizi, 6 yaş grubu çocuklar,  içerik ögeleri

Abstract:
This study was conducted to examine how pre-school teachers included content items in science concept teaching activities. The concept teaching practices used by the teachers in the activities they applied to the 6-year-old children were observed and the process was recorded with a camera. After the implementation of the concept teaching activities, interviews were held with the teachers. While collecting the research data, qualitative research methods consisting of observation, interview and document analysis were used. In-class observation and interview records were transcribed and examples of the activity plans used by teachers in teaching concept were taken. Before the analysis of the data, the analyzes of the concepts that the teachers taught were made by the researcher. In the process of concept analysis, the opinions of experts in the fields of science and education program were taken. Teachers; activity plans for concept teaching, documents related to teaching activities, and data obtained from the interview were analyzed within the framework of concept analysis. In the study, it was concluded that teachers mostly included the name, definition, distinctive features and examples of the concept in the activities for teaching science concepts, while the content elements they included the least were the non-distinctive features and non-examples of the concept.In this context, it is thought that the findings obtained from the research will also be a source for similar studies to be conducted in the domain.

Keywords: Concept teaching, science concepts, concept analysis, six-year-old children, content items.