Çocuk kliniğine başvuran 0-6 yaş grubu hastaların ailelerinin çocukluk çağı aşıları hakkındakı düşünceleri ve aşı karşıtlığı durumu
Families of 0-6 years old patients who applied to the pediatric clinic about childhood vaccinations and their opposition to vaccination
Yazar: JEYHUN HUSEYNOV
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM EROL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
AMAÇ: Aşılama, yirminci yüzyılın en büyük halk sağlığı başarılarından biri olarak tanımlanmıştır ve yaygın olarak değerli ve uygun maliyetli bir halk sağlığı önlemi olarak görülmektedir. DSÖ' nün Mart 2018 genelgesinde yapmış olduğu küresel bağışıklamanın yılda iki-üç milyon çocuk ölümününönüne geçtiği açıklaması aslında aşıların toplum sağlığı için çok büyük öneme sahip olduğunun bir göstergesidir. Son zamanlarda aşılamanın kanıtlanmış faydaları iyi bilinsede çocukluk çağı aşılanma oranlarında ciddi bir düşüş yaşanmaktadır. Giderek artmakta olan ve toplum için global bir sorun haline dönüşen aşı reddi ile mücadelede aşı reddi nedenlerinin ortaya konması önemli bir basamaktır.
Bu çalışmada son yıllarda ülkemizde artan aşı retleri ve tereddüt düzeylerinin, ailelerin çocukluk çağı aşıları ile ilgili bireysel endişeleri ve nedenlerin belirlemesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışmamıza 01 Kasım 2020-31 Mart 2021 tarihleri arasında Bağcılar EAH Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğine herhangi bir sebeple başvuran 0-6yaş arası sağlıklı çocukların ebeveyinleridâhil edilmiştir. Araştırmada, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 0-6yaş bebek/çocuk ebeveynleriyle yüz yüze görüşülerek onların yaş, çalışma durumu, eğitim durumu gibi sosyodemografik özellikleri ve ebeveynlerin aşı ve aşı reddi konusunda bilgi tutum ve düşünceleri, çocukların aşılanma durumlarını sorgulayan 15 soruluk anket formu doldurulmuştur.
BULGULAR: Çalışmaya dâhil olan bebeklerin %54,7'sinin erkek, %45,3'ünün kız olduğu görüldü. Çalışmaya katılan annelerin %66'ı 26-35 yaş aralığında,%48'si işçi, %47,2'inin ortaokul mezunu olduğu saptandı. Babaların ise %47,2'i 26-35 yaş aralığında, %53,8'i işçi, %49,1'i ortaokul mezunu olarak saptandı. Ailelerin gelir düzeyleri %61,3 oranı ile 2001-5000TL aralığındaydı. Katılımcıların %59,4'ü çocuklara aşı yapılmasının gerekli olmadığını ve %72,6'sı aşı yapılmaması durumunda çocuklara hiçbir şey olmayacağını ifade etmişlerdir. Ayrıca katılımcıların %75,5'i aşıların yan etkisi olduğunu düşünmektedirler. Bunun yanı sıra araştırmaya katılan bireylerin %55,7'sinin son zamanlardaki aşı karşıtlığı veya kararsızlığının kendisini de olumsuz etkilediğini ve %71,7'sinin ise aşıların yararlı olduğuna inanmadıkları görülmüştür. Aşı yapılmama nedenlerinin grafik analizinde; Sonuçlara göre katılımcılar en fazla "Aşılarla çocuğuma gereksiz mikrop veya virüs veriliyor" ve "Çocuğum hastalığı geçirsin doğal bağışıklık kazanır" ifadelerine katılmışlardır. Yapılan istatistiksel analizler doğrultusundaanne yaş, meslek, öğrenim durumu ve ailenin gelir durumu ileaşının yararına inanma durumuarasında anlamlı farklılık bulundu.
SONUÇ: Çalışmamızda aşı reddi oranın ciddi boyutlara geldiği, önlem alınmazsa bu oranın daha da artacağı ve bu önlemlerden en önemlisinin eğitim durumu olduğu tespit edildi. Bundan dolayı özellikle birinci basamak sağlık hizmeti veren aile sağlığı merkezlerinde aşılar konusunda eğitimler düzenlemek önemli olup,  aşı ve aşılama konusunda sağlık personelleri tarafından medyanın aktif kullanımı da gerekmektedir. Aynı zamanda bu eğitimler ebeveyinler ile yüz yüze görüşerek de yapılabilir. Sonuç olarak da ebeveynler aşı konusunda bilinçlenecek ve aşı reddi oranında düşme gözlemlenecektir.

Abstract:
AIM: Vaccination is reportedto be among the most important achievements of publichealth as an effective, low-cost and accepted method in reducing the mortality and morbidity of some diseases. The statement made by WHO in its March 2018 circular that global immunization prevents 2--3 million death sannually is actually an indication of theimportance of vaccination for public health. Recently, although the proven benefits of vaccination are wellknown, there has been a serious decrease in childhood vaccination rates. Determining the reasons for vaccine rejection is an important step in the fight against vaccinerejection, which is increasing and becoming a global problem forthesociety.
In our study, it was aimed to determine the level of hesitation of parents towards childhood vaccinations and the individual concerns and reasons underlying vaccination refusal.
MATERİALS AND METHODS: In our study we retrospectively compared parents of healthy patients aged 0-6 who applied to Bağcılar EAH Child Health and Diseases Clinic for any reason between November 01, 2020 and March 31, 2021 were included in our study. In this study, a face-to-face interview with 0-6 year old baby / child parents who volunteered to participate in the study was filled with a 15-question. Questioning their socio-demographic characteristics such as theirage, employment status, educational status, parents' knowledge attitudes and opinions about vaccination and vaccine rejection, and the vaccination status of the children.
RESULTS: It was seen that 54,7% of the participants' babies/children were boys and 45,3% were girls. It was determined that 66% of the mothers participating in the study were between the ages of 26-35, 48% were workers and 47,2% were secondary schoo lgraduates. On the other hand, 47,2% of the fathers were between the ages of 26-35, 53,8% were workers and 49,1% were secondary school graduates. The income level of the families was between 2001-5000TL with a rate of 61,3%. 59,4% of the participants stated that it is not necessary to vaccinate children and 72,6% stated tha tnothing will happen to the children if they are not vaccinated. Inaddition, 75,5% of the participants think that vaccines have side effects. In addition, 55,7% of the individual sparticipating in the study stated that the recent opposition to vaccination or indecision negatively affected them, and 71,7% stated that they did not believe that the vaccines were beneficial. In the graphic analysis of the reasons for not being vaccinated; According to the results, the participant smostly agreed with the statements "My child is given unnecessary germs or viruses with vaccines" and "My child gets the disease, natural immunity". In accordance with the statistical analyzes, a significant difference was found between maternal age, occupation, education level, family income and belief in the benefit of the vaccine.
CONCLUSION: In our study, it was determined that the rate of vaccine rejection reached serious levels, this rate would increase even more if no measures were taken, and the most important of these measures was the education status. There fore, it is also necessary to organize trainings on vaccines, especially in family health centers that provide primary health care services, and activeuse of the media by health care personnel on vaccination and vaccination. At the same time, these trainings can also be done by meeting with parents face to face. As a result, parents will be come more a ware of vaccination and a decrease in vaccine rejection rate will be observed.