Cari açıkların sürdürülebilirliğine ilişkin yeni bir yaklaşım: Cari açık risk endeksi uygulaması
A new approach to current account deficit sustainability: Current account deficit risk index apllication
Yazar: SONER UYSAL
Danışman: PROF. DR. TURAN SUBAŞAT
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal risk = Financial risk ; Risk = Risk ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
1980'li yıllardan itibaren uygulanan serbestleşme politikaları ile birlikte uluslararası sermaye hareketlerinde ciddi bir artış gözlenmiştir. Dönemsel olarak oluşan likidite bollukları dış borçlanma imkanlarının artmasına ve birçok ülkede yüksek düzeylerde cari açıkların oluşmasına neden olmuştur. Nitekim yüksek düzeylerdeki cari açıklar; cari açıkların nedenleri, ortaya çıkardığı sonuçlar, oluşum mekanizmaları, diğer ekonomik büyüklüklerle ilişkisi gibi konularla ilgili tartışmaların meydana gelmesine neden olmuştur. Bu tartışma konularının en önemlilerinden birisi cari açıkların sürdürülebilirliği konusudur. Sistematik ve uzun vadeli cari açıklar, bu açıkların sürdürülebilirliği ile ilgili tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Literatürdeki sürdürülebilirlik tartışmalarının çoğunun cari açıkların finansal bir kriz yaşanmadan ne kadar sürdürülebileceğine odaklandığı görülmektedir. Böylesine bir yaklaşım meydana gelebilecek krizleri önceden haber vermesi açısından anlamlı olmakla birlikte krizleri yaratan politikaları önlemek açısından anlam ifade etmemektedir. Bu nedenle çalışmamız, cari açıklarla birlikte oluşan (geniş anlamda) dış borçlanmanın geri ödenebilmesi için gerekli koşullarının oluşup oluşmadığıyla ilgilenecektir. Buna göre yurt dışından gelen fonları, bu fonların getirdiği yükümlülükleri ilerleyen dönemlerde yerine getirebilecek şekilde kullanan ülkeler için cari açıklar sürdürülebilir olacaktır. Nitekim ülkelerin cari açık, yatırım ve ihracat verilerini dikkate alarak oluşturulacak olan "cari açık risk endeksi", ülkelerin cari açıklarının sürdürülememesine bağlı olarak ortaya çıkabilecek olan finansal kriz riskini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada cari açıkların ve finansal krizlerin teorik altyapısı incelendikten sonra, cari açıkların sürdürülebilirliği cari açık risk endeksi yardımıyla Arjantin, Avustralya, Avusturya, Bolivya, Brezilya, Kanada, Şili, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Endonezya İrlanda, İtalya, Güney Kore, Meksika, Filipinler, Portekiz, İspanya, Tayland ve Türkiye olmak üzere 20 ülke için irdelenmiş ve geçmişte kriz yaşan ülkeler dikkate alındığında endeksin sağlıklı sonuçlar verdiği görülmüştür. Buna göre kriz dönemlerinden önce endeks değeri artış göstermekte, krizden sonra ise genellikle azalma eğilimine girmektedir.

Abstract:
International financial movements have increased substantially since the 1980s due to the liberalisation policies adopted. Periodical increases in the global liquidity allow countries to barrow from the international markets and form unsustainable current account deficits. There is a growing literature on the high levels of current account deficits, their causes, mechanisms and results. One of the most important debates over the current account deficits is their sustainability. Systemic and long term current account deficits created discussions regarding their sustainability. The sustainability literature often focuses on the time period that a country could "sustain" its current account deficit without experiencing a crisis. Such an approach to sustainability is helpful as an early warning system in terms of estimating the crisis in advance, it is unhelpful in terms of the policies that should be adopted to prevent such crisis. For this reason this thesis will focus on whether the resources are effectively used in productive areas of the economy which will facilitate the repayment of the barrowed resources without major difficulties. For countries that use resources productively, current account deficits will be considered as sustainable regardless of how large they are and how long they last. The "current account risk index", which takes domestic investment and exports into account, is created to measure risks associated with the sustainability of current account deficits. After deliberating the background of both current account deficits and financial crisis, we will use the "current account risk index" to explore the following 20 countries to investigate if the index successfully measures the risks associated with the current account deficits that eventually leads to financial crisis: Argentina, Australia, Austria, Bolivia, Brazil, Canada, Chile, Finland, France, Greece, Indonesia, Ireland, Italy, South Korea, Mexico, Philippines, Portugal, Spain, Thailand and Turkey.