Sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının keşif temelli sosyal bilgiler öğretimine ilişkin inanç ve deneyimleri
Pre-service social studies teacher's beliefs and practices about inquiry based social studies
Yazar: İZEL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. BANU ÇULHA ÖZBAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Buluş = Discovery ; Buluş yoluyla öğretim = Discovery teaching ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretmenler = Teachers ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmeni adaylarının keşif temelli Sosyal Bilgiler öğretimine ilişkin inanç ve deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Araştırma, nitel araştırma türlerinden çoklu durum çalışmasıyla olgu bilimsel desene göre tasarlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; yarı yapılandırılmış görüşme, öğretmen adaylarının keşif temelli Sosyal Bilgiler öğretimine ilişkin hazırladıkları iki ders planları, öğretmen adaylarının hazırladıkları planların uygulamasına ilişkin hatırlatıcılı görüşme ve son olarak sürece ilişkin yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Araştırmada birden fazla veri toplama yöntemi birlikte kullanılarak veri çeşitlemesi yoluna gidilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının keşif temelli Sosyal Bilgiler öğretimine ilişkin inançlarının kendi Sosyal Bilgiler öğrenme deneyimlerinden etkilendiği görülmüştür. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının üniversite eğitimine başlamadan önce Sosyal Bilgiler öğretimine ilişkin inançlarını olduğu ve bu inançlarının kendi Sosyal Bilgiler öğrenme deneyimlerine dayandığı anlaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sahip olduğu bu inançların sınıf içi uygulamalarına yansıdığı ve öğretimi etkilediği de görülmüştür. Bunun yanında öğretmen adaylarının inançlarının esnek ve geliştirilebilir olduğu ayrıca üniversite eğitimleri süresince yapılanmaya devam ettiği de tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının araştırma kapsamında geliştirdikleri keşif temelli ders planları incelendiğinde planı hazırlarken en çok soru sorma ve etkin vatandaşlık basamağında zorlandıkları görülmüştür. Yapılan bu araştırma sonucunda öğretmen adaylarının ideal sınıf ortamına ilişkin inançları, öğrencileri ulusal sınavlara hazırlayabilme kaygıları, öğretmenlik deneyimi yaşadıkları okul iklimi ve keşif temelli öğretim esnasında yaşadıklarına ilişkin duyguların da bu süreci etkilediği anlaşılmıştır. Son olarak öğretmen adaylarının var olan inançlarının değişip gelişmesinde öğretmenlik uygulamalarının çok büyük etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu alana ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the beliefs and experiences of social studies teacher candidates in inquiry-based social studies teaching in depth. The research was designed according to the phenomenological design with multiple case studies, which is one of the qualitative research types. As a data collection tool in the research; semi-structured interview, two lesson plans prepared by the pre-service teachers for discovery-based social studies teaching, a reminder interview about the implementation of the plans prepared by the pre-service teachers, and finally a semi-structured interview about the process were used. In the study, data diversity was used by using more than one data collection method together. As a result of the research, it was seen that the pre-service teachers' beliefs about inquiry-based social studies teaching were affected by their own social studies learning experiences. In this direction, it was understood that the pre-service teachers had beliefs about teaching social studies before they started their university education and these beliefs were based on their own social studies learning experiences. It has also been seen that these beliefs of teacher candidates are reflected in their classroom practices and affect teaching. In addition, it has been determined that the beliefs of teacher candidates are flexible and can be developed, and they continue to be structured during their university education. When the inquiry-based lesson plans developed by the teacher candidates within the scope of the research were examined, it was seen that they had the most difficulty in asking questions and active citizenship while preparing the plan. As a result of this research, it was understood that the beliefs of the pre-service teachers about the ideal classroom environment, their concerns about preparing students for national exams, the school climate in which they had teaching experience, and the emotions they experienced during discovery-based teaching also affected this process. Finally, it has been concluded that teaching practices have a great impact on the change and development of pre-service teachers' beliefs, and suggestions regarding this area are presented.