Farklı irrigasyon solüsyonlarının kök dentinin elastik modülüne-sertliğine etkisinin nano indenter cihazı ile test edilmesi ve sonlu elemanlar stres analizi
Testing the effect of endodontic irrigation solutions on elastic modulus-hardness of root canal dentin using with nano i̇ndenter device and finite element stress analysis
Yazar: DURMUŞ ALPEREN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. HALE ARI AYDINBELGE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Sonlu elemanlar stres analizi = Finite elements stress analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı kök kanal irrigasyon solüsyonlarının dentinin sertlik ve elastik modülü üzerine etkilerinin Nano İndenter cihazı ile incelenmesi ve de sonlu elemanlar stres analiz yöntemiyle (FEA) oluşan stres değerlerinin ve dağılımının değerlendirilmesidir.
Kırk adet tek köklü insan dişleri bu çalışmaya dahil edildi. Kök kanalları ProTaper F4 eğesine kadar genişletildi. Genişletmede eğeler arasında 2 ml irrigasyon solüsyonu kullanıldı ve final solüsyonları 5 ml uygulandı. Sekiz gruba ayrılan dişlere % 2,5 NaOCl + % 17 EDTA, % 2,5 NaOCl + % 17 EDTA + % 2,5 NaOCl, % 2,5 NaOCl + Smear Clear, % 2,5 NaOCl + % 2 Klorheksidin, % 1,3 NaOCl + MTAD, % 5,25 NaOCl, % 17 EDTA ve Serum Fizyolojik ile irrigasyon yapıldı. Sagital olarak ayrılan kök yüzeylerinden Nano İndenter cihazı ile apikal, orta ve servikal bölgelerden ölçümler yapıldı. Elde edilen verilere istatistiksel açıdan SPSS 15.0 (SPSS, Chicago, Amerika) programı ile  ANOVA ve post-hoc Tukey testi uygulandı, ayrıca elastik modül ve sertlik değerleri arasındaki ilişki için Pearson korelasyon katsayısı hesaplandı. Elde edilen ölçümler bilgisayar ortamında oluşturulan modellere aktarıldı ve oluşan stres alanları sonlu elemanlar stres analiz yöntemiyle (FEA) değerlendirildi.
Yapmış olduğumuz çalışmada serum fizyolojik ile etkilenmiş dentinin sertlik değerleri; apikalde  0,881 ± 0,1 GPa, ortada 0,897 ± 0,075 GPa, servikalde 0,912 ± 0,074 GPa, ve elastik modül değerleri ise; apikalde 19,79 ± 0,87 GPa, ortada 20,11 ± 0,9 GPa, servikalde 18,99 ± 0,99 GPa'dır. Bütün irrigasyon protokolleri dentinin mekaniksel ve fiziksel özelliklerini etkilemiştir. Serum fizyolojik grubunun sertlik ve elastik modül değerlerine en yakın değerler MTAD ve Klorheksidin irrigasyon protokolleri ile elde edilmiştir. Daha sonraki güvenli irrigasyon protokolü % 2,5 NaOCl/ % 17 EDTA olmuştur. % 2,5 NaOCl / % 17 EDTA/ % 2,5 NaOCl, % 17 EDTA ve % 5,25 NaOCl solüsyonları arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır ve dentinin mekaniksel/fiziksel özelliklerini en çok etkileyen solüsyonlar olmuşlardır (p>0,05). Elastik modül ve sertlik değerleri arasında doğrusal korelasyon bulunmuştur.
FEA ile değerlendirmiş olduğumuz modellerde ise kök kanal tedavisi ve restorasyonu yapılmış olan dişlerin stres değerleri ve dağılımı vital dişlerden farklılık göstermektedir. Elde edilen modellerin stres değerlerinin çok farklı olmadığı görülmüştür, ancak Klorheksidin ve MTAD gruplarının serum fizyolojik grubuyla benzer stres değerlerine ve dağılımına sahiptir. İrrigasyon solüsyonları ile restorasyonların monoblok bir yapı oluşturmada etkili olduğu ve fonksiyonel kuvvetlere karşı fraktür dayanımını etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate the effect of root canal irrigation on hardness and elastic modulus of the dentin with Nano İndentaion and the distribution of the stress values with finite element stress analysis (FEA). 
Forty single-rooted human teeth were included in this study. Root canals were prepared to ProTaper F4. During preparation after each files were applied 2 ml irrigation solution and finally 5 ml irrigation solution. Divided into eight groups and irrigation was done with % 2,5 NaOCl + % 17 EDTA, % 2,5 NaOCl + % 17 EDTA + % 2,5 NaOCl, % 2,5 NaOCl + Smear Clear, % 2,5 NaOCl + % 2 Clorhexidine, % 1,3 NaOCl + MTAD, % 5,25 NaOCl, % 17 EDTA and Saline. The roots were sectioned in sagittal direction and measured with Nano-İndenter devices at the cervical, middle and apical regions. Datas were statistically analysed with SPSS 15.0 (SPSS, Chicago, USA), using one way Anova with Tukey multiple comparison tests. The correlation between hardness and elastic modulus was analysed with Pearson correlation test. Datas were transferred to computer tooth models and analysed the stresses values and distrubitons with finite element stres analysis (FEA).
Affected dentin hardness values with saline were; apical 0,881 ± 0,1 Gpa, middle 0,897 ± 0,075 GPa, cervical 0,912 ± 0,074 GPa, elastic modulus values were; apical 19,79 ± 0,87 GPa, middle 20,11 ± 0,9 GPa, cervical 18,99 ± 0,99 GPa. All irrigation protocols have affected dentin mechanical and physical properties. MTAD and Clorhexidine irrigation protocols were obtained similiar hardness and elastic modulus values with saline group. And then, the secure irrigation protocol was % 2,5 NaOCl/ % 17 EDTA. There was no statistically significant difference between % 2,5 NaOCl / % 17 EDTA/ % 2,5 NaOCl, % 17 EDTA and % 5,25 NaOCl and mechanical/physical properties of dentin have most affected of these irrigation solutions. There is a statistically significant linear correlation between the hardness and elastic modulus.
FEA models were showed that root canal treatment and restorations had stress values and distrubutions differences from vital teeth. The resulting stress values of the models has been shown not to be very different, but chlorhexidine and MTAD groups have a similar stress values and distribution with saline group. The resulting models with irrigation solutions and restorations were to be effective in creating a monoblock structure and against fracture strength under functional forces.