Düzyazının temel öğelerinde müzik-edebiyat ilişkisi
The relationship between music and literature in main elements of prose
Yazar: ÖZLEM GÖRÜR
Danışman: PROF. DR. FATMA ERKMAN
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Müzik = Music ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Batı edebiyatı = Western literature ; Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Düzyazı = Prose ; Edebi metinler = Literary texts ; Edebiyat = Literature ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Müzik = Music ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bilindiği gibi günümüzde, özellikle güzel sanatlarda disiplinler arasındaki sınırlar kaybolmaya başlamıştır. Bu durum müzik-edebiyat ilişkisine de etki etmiş; müzik, edebi metinlerde daha görünür hale gelmiş; düzyazıda, özellikle de romanların temel öğelerinde etkin bir rol oynamaya başlamıştır. Bu çalışmada, disiplinlerarası bakış açısının müzik-edebiyat ilişkisine yansımaları ve müziğin düzyazıda, özellikle zaman, mekan ve karakterler gibi temel öğelerdeki etkisi örneklerle açıklanacaktır.Çalışmanın ilk kısmında, Türk edebiyatında müzik-edebiyat ilişkisinin gelişimi üzerinde durulmuş, örnek olarak Fazıl Say'ın Yalnızlık Kederi ve Küçük İskender'in İt Cazı adlı kitapları incelenmiştir. İkinci kısımda, iki disiplin arasındaki ilişkinin Batı edebiyatındaki gelişim süreci özetlenmiş, günümüzde gelinen nokta, Ketil Bjornstad'ın Müzik Uğruna ve Anthony Burgess'in Piyanoçalanlar adlı eserleri ile örneklendirilmiştir. Son kısımda ise, incelenen örneklerde müziğe yapılan göndermeler üç başlık altında, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.Söz konusu başlıklar, ?yüzeysel göndermeler?, ?roman öğelerine etki eden göndermeler? ve ?müziğin roman öğeleri içinde somutlaştığı göndermeler? şeklinde sıralanabilir. İlk başlık altında, eserlerde geçen şarkı adları, şarkı sözleri ve eserlerde teknik ya da içeriksel açıdan etkin rol oynamayan göndermelere yer verilmiştir. İkinci başlık, karakterlerin oluşturulması, mekanların atmosferi, zaman ve öyküde müziğin etki ettiği örnekleri konu almış, bu kısımda özellikle Batı edebiyatından alınan örnekler üzerinde durulmuştur. Üçüncü başlıkta ise, müziğin bir roman öğesi haline geldiği nadir durumlar üzerinde durulmuştur.Çalışmada, iki disiplinin birbirine ne kadar yakınlaşabileceği sorusuna yanıt aranmıştır. Ulaşılan sonuç ise, özellikle müzisyen yazarların bu bağlantıyı daha derin bir boyuta taşıyabildiği yönündedir. Şüphesiz, bu bir süreçtir ve iki disiplin zamanla birbirine daha da yaklaşacaktır. Çalışmanın temel amacı, bugün gelinen noktayı ortaya koyarak daha ileri düzeyde çalışmalar için bir basamak oluşturmaktır.

Abstract:
As it is known, today, especially in fine arts, the borders between disciplines are gradually disappearing. This case also affects the relationship between music and literature and music appears to be more tangible in literary texts, playing an effective role in prose, particularly in the main elements of novels. In this study, the reflections of the interdisciplinary perspective on music and literature; and the effects of music on main elements of prose, specifically on time, setting, characters and story will be put forward with examples.In the first part of the study, the development of the relationship between music and literature in Turkish literature will be explored and Fazil Say's Yalnızlık Kederi and Küçük İskender?s It Cazı will be examined as examples. In the second section, the process of the development of the relationship between two disciplines in Western literature will be summarized and the point that is reached today will be exemplified with Ketil Bjørnstad?s To Music and Anthony Burgess? The Pianoplayers. In the last part, the references to the music in the examined examples will be comparatively evaluated under three headings.These headings are ?simple references?, ?the references in which music affects the novel?s elements? and ?the references in which music becomes concrete in novel?s elements?. Under the first title, the song?s names, lyrics mentioned in examined works and the other references which do not play an active role in works? content or technical elements are touched upon. The second title includes examples in which music has influence upon the creation of characters, the atmosphere of setting, the story and its time. Finally, the third title elaborates the rare situations that the music obviously becomes a part of the novel?s elements or the element itself.The study searches for an answer to the question: ?how closer the two disciplines can converge??. It can be said that especially musician-authors can convey this relationship in a deeper dimension. It is a fact that this is an ongoing process and two disciplines will come more and more closer in time. The main purpose of the study is to build a stepping stone for more advanced ones by putting forward the point which is reached today.