Multipl skleroz hastalığının oluşumunda beslenme ile ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of nutrition related risk factors in the development of multiple sclerosis
Yazar: HATİCE GÜL TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI ÇOLAK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu çalışma Multipl Skleroz hastalığında beslenme ile ilişkili risk faktörlerinin
belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 18-65 yaşları arasında herhangi bir ek
hastalığı olmayan 51 yeni tanılı Multipl Skleroz (MS) hastası ve herhangi bir
hastalığı olmayan 51 sağlıklı birey ile yürütülmüştür. Çalışmaya dahil edilen tüm
katılımcılara genel özelliklerinin belirlenmesi amacıyla anket formu, beslenme
durumlarının belirlenmesi amacıyla besin tüketim sıklığı formu ve 24 saatlik besin
tüketimi formu uygulanmıştır. Ek olarak vaka grubuna sağlık durumunun
değerlendirilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen form uygulanmıştır.
Katılımcıların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, üst orta kol çevresi, bel çevresi, kalça
çevresi ölçümleri araştırmacı tarafından yapılmıştır. Fiziksel aktivite durumları
günlük fiziksel aktivite kaydı formu ile alınmıştır. Katılımcıların biyokimyasal kan
parametreleri ise çalışmadan bağımsız olarak verdikleri rutin kan örneklerinden
alınmıştır. Vaka grubunun (33,73±9,20) ve kontrol grubunun (33,37±11,28) yaş
ortalamaları arasında anlamlı farklılık yoktur ve kadın cinsiyet oranı vaka grubunda
daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Bireylerin besin tüketim sıklıkları
incelendiğinde MS hastalığı oluşum riskinin beyaz ekmek (OR=1,01, p=0,002,
GA:1,004-1,016), ayçiçek yağı (OR=1,046, p=0,035, GA: 1,003-1,091), tereyağ
(OR=1,05, p=0,045, GA:1,001-1,100) ve turşu (OR=1,046, p=0,009, GA: 1,011-
1,082) tüketimi ile arttığı belirlenmiitir. Ara öğünlerde simit/poğaça/tost (p=0,008),
bisküvi/çikolata/şekerleme (p=0,006), sütlü tatlı (p=0,023), hamur tatlıları (p=0,003)
tüketim oranlarının vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın süresi ve
örneklem sayısı sınırlı olmasına karşın elde edilen sonuçlar MS hastalığının
beslenme ile ilişkili risk faktörlerinin önemini göstermektedir

Abstract:
This study was carried out to determine the nutrition related risk factors in the
development of Multiple Sclerosis (MS). The study was conducted with 51 newly
diagnosed Multiple Sclerosis patients aged 18-65 without any additional disease and
51 healthy individuals without any disease. A questionnaire form to determine the
general characteristics of the individuals, a food consumption frequency form to
determine their nutritional status, and a 24-hour food consumption form were applied
to all participants participating in the study. In addition, a health status evaluation
form was applied to the patient group. Participants' body weight, height, upper
middle arm circumference, waist circumference, hip circumference were measured.
The physical activity status of the participants was taken by the researcher with the
daily physical activity record form. Routine biochemical blood parameters of the
participants were taken. There was no significant difference between the mean age of
the patient group (33,73±9,20) and the control group (33,37±11,28), and the female
sex ratio was found to be higher in the patient group (p<0,001). When the food
frequency consumption of participants is examined, the risk of developing MS
disease increases with consumption of white bread (OR=1,01, p=0,002, CI: 1,004-
1,016), sunflower oil (OR=1,046, p=0,035, CI: 1,003-1,091), butter (OR =1.05,
p=0,045, CI:1,001-1,100) and pickle (OR=1,046, p=0,009, CI: 1.01-1.082). For
snacks preferences, consumption rates of bagel/bread/toast (p=0,008),
biscuit/chocolate/candy (p=0,006), milk puddings (p=0,023), pastry desserts
(p=0,003) were found to be higher in the case group.Although the duration of this
study and the number of samples were limited, the results obtained emphasize the
importance of nutrition related risk factors for MS disease. It is thought to be an
important resource for studies conducted over longer periods and with larger sample
sizes.