Subdural hematomlarda orta meningeal arter embolizasyonu tedavisinin etkinliği ve güvenliğinin değerlendirilmesi
Evaluate the effectiveness and safety of middle meningeal artery embolization in the treatment of subdural hematomas
Yazar: YAVUZ ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. AHMET DENİZ BELEN ; UZMAN MUSA ONUR ÖZBAKIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Hematoma-subdural = Hematoma-subdural

Özet:
Amaç: İntrakranial subdural hematomlar sık görülen bir nöroşirurjikal
patolojidir. Çalışmamızın amacı subdural hematomlarda, geleneksel tedaviye
alternatif olarak ortaya çıkan orta meningeal arter embolizasyonunun etkinliğini ve
güvenliğini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Beyin Cerrahi Kliniğinde
Ocak 2022 ile Ekim 2023 arasında subdural hematom nedeni ile orta meningeal arter
embolizasyonu uygulanan hastalar çalışmaya alındı. Birincil klinik sonuçlar, Modifiye
Rankin Skalası (mRS) ile belirlenen fonksiyonel sonuçları, subdural hematom
maksimum genişliği, postoperatif komplikasyonları, yeniden tedavi gerekliliğini
(cerrahi veya endovasküler prosedürler) ve mortaliteyi kapsıyordu. Olumlu klinik
sonuç, ameliyat öncesine göre mRS'de birden fazla puanlık iyileşme olarak tanımlandı.
İntraoperatif parametreler işlem süresini ve tedavi lateralitesini (sağ, sol veya iki
taraflı) içeriyordu. Bu çalışmada Mann-Whitney U testi veya Wilcoxon sıra toplamı
testi kullanılarak veriler analiz edildi. Tüm istatistiksel analizler GraphPad Yazılımı
10.0.0 (Boston, Massachusetts ABD) ile yapıldı.
Bulgular: Çalışmamız subdural hematom ile embolize edilen toplam 72 hasta
ile yapılmıştır. Hastaların ortalama yaşı 68,1 yıl (SD=15,1) olup, genel grubun
%73,6'sı erkek idi. Hastaların preoperatif ve postoperatif son takipteki mRS skorları
karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde hastaların % 87,7 sinin skorunda iyileşme
olmakla beraber, hastaların %7,7 sinde mRS skorunda değişiklik olmamış,%4,6'sında
ise mRS skorunda kötüye gidiş görülmüştür. Hastaların preoperatif maksimum
subdural hematom genişliği ortalama 20.2 (SD= 6.9)mm'dir. Hastaların postoperatif
son takibinde yapılan görüntülemesinde maksimum SDH genişliği ortalama 5.9 (SD=
6.8) mm'dir.
Sonuç: Çalışmamızda bu 72 hastaya yapılan orta meningeal arter
embolizasyonu sonrası mRS skorunda iyileşme oranı % 87,7 olarak bulunmuş olup
fonksiyonel olarak olumlu klinik sonuç elde edilmiştir. Hastaların maksimum subdural
hematom genişliği preoperatif 20.2 (SD= 6.9)mm iken postoperatif 5.9 (SD= 6.8)mm
ye gerilemiş olup bu sonuçlar subdural hematomlarda orta meningeal arter
embolizasyonunun etkin ve güvenli bir tedavi yöntemi olduğunu göstermektedir.
İlerleyen zamanlarda daha büyük hasta grupları ile ve daha uzun dönem takiplerle
yapılacak olan çalışmalar bu konudaki bilgi birikimimizi artıracaktır. Bu çalışmalar
subdural hematom vakalarının tedavisinde en uygun ve güvenilir tedavi algoritması
geliştirilmesini sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: subdural hematom, meningeal arter, endovasküler tedavi

Abstract:
Objective: Intracranial subdural hematomas are common neurosurgical
pathologies. The aim of our study is to evaluate the effectiveness and safety of
embolization of the middle meningeal artery as an alternative to traditional treatment
in subdural hematomas.
Materials and Methods: Patients treated with middle meningeal artery
embolization for subdural hematoma at Ankara Bilkent City Hospital Neurosurgery
Clinic between January 2022 and October 2023 were included in the study. Primary
clinical outcomes included functional outcomes determined by the Modified Rankin
Scale (mRS), maximum subdural hematoma width, postoperative complications,
necessity for re-treatment (surgical or endovascular procedures), and mortality.
Positive clinical outcome was defined as improvement of more than one point in mRS
compared to preoperative status. Intraoperative parameters included procedure
duration and treatment laterality (right, left, or bilateral). Data were analyzed using
Mann-Whitney U test or Wilcoxon signed-rank test. All statistical analyses were
performed using GraphPad Software 10.0.0 (Boston, Massachusetts, USA).
Results: Our study was conducted with a total of 72 patients who underwent
embolization for subdural hematoma. The mean age of patients was 68.1 years (SD =
15.1), with 73.6% of the overall group being male. When preoperative and
postoperative mRS scores of patients were compared, 87.7% of patients showed
improvement in their scores, while no change was observed in 7.7% of patients, and
deterioration was seen in 4.6%. The mean preoperative maximum subdural hematoma
width was 20.2 mm (SD = 6.9). In postoperative imaging follow-up, the mean
maximum subdural hematoma width was 5.9 mm (SD = 6.8).
Conclusion: In our study, the rate of improvement in mRS score after
embolization of the middle meningeal artery in these 72 patients was found to be
87.7%, indicating a favorable clinical outcome. The maximum subdural hematoma
width decreased from a preoperative mean of 20.2 mm to a postoperative mean of 5.9
mm, suggesting that embolization of the middle meningeal artery is an effective and
safe treatment method for subdural hematomas. In future studies, the inclusion of
larger patient groups and publication of longer-term outcomes will further increase the
reliability of the results.
Keywords: subdural hematoma, meningeal artery, endovascular procedure