Kanserli çocuğuna refakat eden bir grup annede sağlığı geliştirme programının meme sağlığı inançlarına tutum ve davranışlarına etkisi.
The affect of health development programme on breast health beliefs, attitude and behaviours in a group of mother those who keep their cancer children accompany.
Yazar: ÖZLEM SERİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN H. ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık danışmanlığı = Health counseling ; Sağlık eğitimi = Health education ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services ; Çocuk-hastaneye yatırılmış = Child-hospitalized ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma annelerin meme sağlığı inanç, tutum ve davranışlarını belirlemek ve Sağlık İnanç Modeli (SİM)'ni temel alarak planlanmış sağlığı geliştirme programının bu değişkenlere etkisini saptamak amacıyla tek grupta ön test-son test karşılaştırmalı yarı-deneysel tipte tasarlandı. Araştırma Ekim 2008-Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisi'nde yatarak tedavi alan ve takip edilen çocuğuna refakat eden 51 anne üzerinde gerçekleştirildi.Araştırmada kapsamındaki annelere, içinde kitleler bulunan meme maketi, broşür, hatırlatıcı bilezik, bireysel danışmanlık ve yüz yüze meme sağlığı eğitimi ile SİM'ini temel alarak planlanmış sağlığı geliştirme programı sunuldu. Verilerin bilgisayarda Statistical Package For Social Sciences (SPSS) paket programı kullanılarak Kolmogrov Smirnov, One-way Anova, Mc Nemar test, Paired Samples t Test ve Wilcoxon işaretli sıra testi ile değerlendirildi.Bu araştırma SİM doğrultusunda hazırlanan sağlığı geliştirme programının annelerin Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) yapma durumunu artırdığı, klinik meme muayenesi yaptırmaya ve mamografi çektirmeye herhangi bir etki etmediğini gösterdi. Ayrıca sağlığı geliştirme programının annelerin tarama davranışlarına yönelik güven ve yarar algısını arttırdığı, engel algısını azaltığı, yatkınlık, ciddiyet ve sağlık motivasyonu algısına ise etkisi olmadığı saptandı.Araştırma sonucunda; meme sağlığı inanç, tutum ve davranışlarını değiştirmeye yönelik düzenlenen sağlığı geliştirme programlarında sağlık inançlarının göz önünde bulundurulması, görsel eğitim araçlarının kullanılması ve eğitiminin sonucunda mutlaka değerlendirilmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Sağlık İnanç Modeli, Meme kanseri, Meme Sağlığı, Kanserli Çocukların Anneleri, Meme Sağlığı Tutum ve Davranışları.

Abstract:
The aims of the study were to determine mothers? breast health belief, attitude and behaviours and to find the health development programmmes affect on these variations which takes Health Belief Model as basic. This study was designed in one group pre-test / final test quasi experimental type in order. This research was made between October 2008-May 2009 among mothers who keep their children accompany during the process of having treatment and follow-up care in Hematology&Oncology Service of Istanbul University Cerrahpaşa Medicine Faculty, Child Health and Diseases Department.Mothers who are in the extent of the research are given health development programme with cyst breast model, brochure, calling bracelet, individual meet and face to face breast health education that takes Health Belief Model as basic. The data were evaluated by using Statistical Package for Social Sciences (SPSS) Kolmogrov Smirnov, One-way Anova, Mc Nemar test, Paired Samples t Test and Wilcoxon marked line test.This study showed that health promotion programme which was prepared according to the Health Belief Model increased mothers self breast examination and it also showed us that it didn?t any affect mothers have a mammography x-ray or clinical breast examination. Besides this, health promotion programme increased the perception of benefit and confidence of mothers? search behaviours and decreased the perception of barrier and also it didn?t affect susceptibility, seriousness and perception of health motivation.As a result of the study; the health promotion programmes which is arranged for changing breast belief, attitude and behaviours, should take health beliefs into consideration. Visual training materials should be used and it must absolutely be evaluated in the end of training.Key words: Health Belief Model, Breast Cancer, Breast Health, Mothers of Cancer Children, Attitude and Behaviour of Breast Health.