Hipogonadotropik hipogonadizmli hastalarda gebeliği etkileyen faktörler
Factors affecting pregnancy in cases hypogonadotropic hypogonadism
Yazar: ZÜBEYDE AYTUFAN
Danışman: DOÇ. DR. NADİYE KÖROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Gebelik = Pregnancy ; GnRH = GnRH ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Hipogonadizm = Hypogonadism ; Ovulasyon indüksiyonu = Ovulation induction

Özet:
Amaç: Hipogonadotropik hipogonadizm (HH), Dünya Sağlık Örgütü
(DSÖ)'nün anovulatuvar infertilite sınıflamasında grup 1 de yer alan, gonadotropin
salgılatıcı hormon (GnRH) salgılanmasında, depolanmasında bozukluk olan yahut
GnRH'ya hipofizer yanıtın azalmasına bağlı olarak gonadotropin azlığı ile seyreden,
nadir görülen bir hastalık grubudur. Anovulasyona bağlı olarak görülen infertilite bu
hastalarda görülen en temel problemlerden biridir. HH hastaları infertil hasta
popülasyonlarının %1'ini oluşturur ve infertilitenin tedavinde temel amaç
ovulasyonun sağlanmasıdır. Bu hastalara uygun dozda ve sürede yapılacak
gonadotropinlerle ovulasyon indüksiyonu ile birlikte gebelik oluşma ihtimali diğer
infertilite grupları ile benzer olmaktadır. Ovulasyon indüksiyonu ile gebelik elde
edilemediğinde ikinci basamak tedavi in vitro fertilizasyon (IVF) dur. Bu çalışmanın
amacı HH nedeniyle gonadotropinlerle ovulasyon indüksiyonu yapılan hastalarda
kliniğimizdeki gebelik oranlarını belirlemek ve gebeliğe etki eden faktörleri ortaya
koymaktır.
Gereç ve Yöntem: 2010-2020 yılları arasında İstanbul Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi infertilite
polikiliniğine çocuk istemi sebebiyle başvuran ve HH tanısı alan 32 hasta geriye
dönük olarak incelenmiş ve tüm tedavi siklusları ile (n=71) çalışmaya dahil
edilmiştir. Yine aynı yıllar arasında çocuk istemi sebebiyle başvuran ve
açıklanamayan infertilite tanısı alan 51 hasta geriye dönük olarak incelenmiş ve tüm
siklusları (n=71) çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Her iki hasta grubu yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), total progresif
motil sperm sayısı (TPMSS), primer ve sekonder infertilite öyküsü açısından
istatiksel olarak benzerdi. HH hasta grubunda açıklanamayan infertilite (Aİ) grubuna
uygulanan başlangıç/total gonadotropin dozu daha yüksek ve ovulasyon indüksiyon
süresi de daha uzun bulundu . 14 mm'den büyük folikül sayısı ve siklus
iptal oranı HH grubunda daha yüksekti. Her iki grupta siklus başına
gebelik oranları benzer bulundu. Her iki grupta siklus başına term doğum
ve abort oranları açısından benzerdi . Lojistik
regresyon analizinde siklus iptali oranlarını arttıran en önemli parametre HCG günü
bakılan folikül sayısı olarak belirlendi  ve folikül sayısındaki bir birim
artışın siklus iptali olaslığını 1,46 kat arttırdığı görüldü.
Gebelik oluşumunda en güçlü parametrenin ise HCG günü bakılan endometrial
kalınlık olduğu ve her 1 mm'lik artışın gebelik olasılığını 1,56 kat  arttırdığı görüldü 
Sonuç: HH hasta grubunda gonadotropinlerle ovulasyon indüksiyonu
tedavilerinde gebelik oluşumuna etki eden en önemli parametre endometrial
kalınlıktır. Bununla beraber, bu hastalarda başlangıç gonadotropin dozlarının daha
yüksek olduğu ve buna bağlı olası multifoliküler gelişim nedeniyle siklus iptal
oranlarının arttığıda akılda tutulmalıdır. Hipogonadotropik anovulasyonu olan infertil
hastalarda gonadotropinlerle ovulasyon indüksiyonu, ovulasyonun sağlanması ve
gebelik elde edilmesi açısından etkin ve güvenli bir tedavi seçeneğidir.

Anahtar Kelimeler: Anovulasyon, gonadotropin ile ovulasyon indüksiyonu,
Hipogonadotropik hipogonadizm

Abstract:
Objectives: Hypogonadotropic hypogonadism (HH), which is in group I in
the World Health Organization (WHO) anovulatory infertility classification, is a rare
disease group with deficiency in the secretion and storage of gonadotropin-releasing
hormone (GnRH) or gonadotropin deficiency due to decreased pituitary response to
GNRH. Infertility due to anovulation is one of the main problems seen in these
patients. HH patients constitute 1% of the infertile patient populations and the main
purpose in the treatment of infertility is to provide ovulation. The probability of
pregnancy occurring with the induction of ovulation with gonadotropins at the
appropriate dose and time is similar to other infertility groups. When pregnancy
cannot be achieved with ovulation induction, the second step treatment is in vitro
fertilization (IVF). The aim of this study is to determine the pregnancy rates in
patients who have undergone ovulation induction with gonadotropins in our clinic
due to HH and to reveal the factors affecting pregnancy.

Materials and Methods: Thirty-two patients who were admitted to the
infertility outpatient clinic of Istanbul Health Sciences University Kanuni Sultan
Süleyman Training and Research Hospital due to child request between 2010 and
2020 and were diagnosed with HH were retrospectively analyzed and included in the
study with all treatment cycles (n=71). Again, between the same years, 51 patients
who were admitted due to child request and were diagnosed with unexplained
infertility were retrospectively analyzed and all cycles (n=71) were included in the
study.
Results: Both patient groups were statistically similar in terms of age, body
mass index (BMI), total progressive motile sperm count (TPMSS), primary and
secondary infertility history. In the HH patient group, the initial / total gonadotropin
dose applied to the unexplained infertility (AI) group was higher and the duration of
ovulation induction was longer . The number of follicles greater than 14
mm and the cycle cancellation rate were higher in the HH group .
Pregnancy rates per cycle were similar in both groups . Both groups were
similar in terms of term delivery and abortion rates per cycle . In the logistic regression analysis, the most important parameter
increasing the cycle cancellation rates was determined as the number of follicles
examined on the day of HCG treatment  and it was observed that one unit
increase in the number of follicles increased the cycle cancellation 1,4 times. The
strongest parameter in the formation of pregnancy was the endometrial thickness on
the day of HCG treatment and it was observed that each 1 mm increase increased
pregnancy rates 1,5 times 
Conclusion: In the HH patient group, the most important parameter affecting
pregnancy formation in ovulation induction treatments with gonadotropins is
endometrial thickness. However, it should be kept in mind that the initial
gonadotropin doses are higher in these patients and the cycle cancellation rates
increase due to possible multifollicular development. Ovulation induction with
gonadotropins in infertile patients with hypogonadotropic anovulation is an effective
and safe treatment option in terms of providing ovulation and pregnancy.

Keywords: anovulation, ovulation induction with gonadotropin,
hypogonadotropic hypogonadism