Akut hipoksemik solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal kanül ile oksijen tedavisinin etkinliğinin konvansiyonel oksijen tedavisi ile karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of high flow nasal cannula with oxygen therapy in conventional oxygen therapy in acute hypoxemic respiratory failure
Yazar: ALPEREN AKSAKAL
Danışman: PROF. DR. LEYLA SAĞLAM
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Hipoksi = Hypoxia ; Kateterizasyon = Catheterization ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Solunum yetmezliği = Respiratory insufficiency

Özet:
Karşılaştırılması
Amaç:Pulmoner tromboemboli (PTE)'de en önemli mortalite nedeni hipoksik solunum yetmezliğidir. Çalışmamızda PTE'de gelişen hipoksi tedavisinde yüksek akımlı nazal kanül ve konvansiyonel nazal kanül ile takip edilen hastaların karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:Bu çalışma prospektif bir çalışma olup, Mart 2019 - Ekim 2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları klinik ve yoğun bakım ünitesinde yatan  pulmoner tromboemboli tanısı alan PO2/FiO2 oranı 300'ün altında olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize bir şekilde iki gruba ayrıldı. Birinci grup (n:29) yüksek akımlı nazal kanül (YANK)ile, ikinci grup (n:29) konvansiyonel nazal kanül (KNK) ile takip edildi. Hastalar çalışmaya alındığında kalp tepe atımı (KTA), tansiyon arteriyel (TA), parmak ucu O2 saturasyonu (SpO2), solunum sayısı (SS), arter kan gazı (AKG) kaydedildi. Hastalar 24 saat takip edildi. Farklı zaman dilimlerinde (0. dk, 1. saat, 4. saat ve 24. saat) hastalardan alınan arter kan gazı örneklerinde  pH, SO2, PaO2, PaCO2, HCO3düzeyleri incelendi ve vital bulgulara tekrar bakıldı. Kategorik değişkenler arasındaki 2x2'lik kıyaslamalarda beklenen değer (>5) ise Pearson Ki-kare testi, beklenen değer (3-5) arasında ise ki-kare yates testi ve beklenen değer (<3) ise Fisher's Exact testi kullanılarak yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Bulgular:Çalışmamızda her iki tedavi şeklinde de hastaların yatış dönemlerindeki parmak ucu saturasyonlarına göre takiplerinde anlamlı düzeyde yükselme sağladığını gözlemledik. Ancak YANK de parmak ucu saturasyonu 15. dakikadaki değeriyle kıyaslandığında yükselmenin diğer zaman dilimlerinde de devam ettiği gözlenmişken KNK de bu farkın 45. dakikadan sonra başladığı tespit edildi. SS'ına bakıldığında ise 15. dakikadan itibaren iki takip yönteminde de anlamlı azalma tespit edilmiştir. Ancak iki takip yöntemi kendi arasında kıyaslandığı zaman aralarında anlamlı bir fark olmadığı ortaya konulmuştur. Hastaların kan gazı parametrelerinin karşılaştırılmasında ise her iki tedavi modalitesinde de başlangıç PaO2 değerinin takiplerde alınan kan gazlarında yükseldiği gözlenmişken, YANK ile yapılan takiplerde PaO2değeri ortalama olarak yirmidört saatte 45'ten 80 e yükselirken, KNK ile yapılan takiplerde aynı süre içerisinde 66'ya yükselmiş. Ayrıca çalışmamızda masif pulmoner emboli ile yatırılıp trombolitik tedavi için kontrendikasyon oluşturan durumlar nedeniyle trombolitik tedavi verilemeyen 14 hastanın takiplerinde YANKile verilen oksijen tedavisinin KNK ile verilen oksijen tedavisiyle yapılan karşılaştırmasında PaO2'deki artışın 1.saat dışındaki bütün zaman dilimlerinde YANK lehine anlamlı olduğu ortaya konuldu. Aynı hasta grubunda SpO2'deki artış ve SS'ındaki azalma da bütün zaman dilmlerinde YANK lehine anlamlı bulunmuştur. 
Sonuç:Hipoksik solunum yetmezliği ile başvuran hastalarda YANK tedavisi konvansiyonel tedavilere nazaran gerek vital parametrelerde gerekse arter kan gazı parametrelerinde daha etkin özellikte olup başlangıç tedavisinde güvenle tercih edilebilir.

Abstract:
Aim:The most important cause of mortality in pulmonary thromboembolism (PTE) is hypoxic respiratory failure. In our study, it was aimed to compare patients followed by high-flow nasal cannula and conventional nasal cannula in the treatment of hypoxia developed in PTE.
Material and Method:This study is a prospective study, and patients with a PO2 / FiO2 ratio of less than 300 diagnosed with pulmonary thromboembolism in the Clinical and Intensive Care Unit of Atatürk University Research Hospital between March 2019 and October 2019 were included in the study. The patients were randomly divided into two groups. The first group (n: 29) was followed by a high flow nasal cannula (HFNC) and the second group (n: 29) was followed by a conventional nasal cannula (KNK). When the patients were included in the study, heart peak (HP), blood pressure arterial (BPA), fingertip O2 saturation (SpO2), respiratory rate (RR), arterial blood gas (ABG) were recorded. The patients were followed up for 24 hours. pH, SO2, pO2, pCO2, HCO3 levels were examined in the arterial blood gas samples taken from patients at different periods (0 min, 1 hour, 4 hours and 24 hours) and vital signs were re-examined.
Results:In our study, we observed that in both treatments, the patients achieved a significant increase in their follow-up compared to the fingertip saturation during their admission.However, when the fingertip saturation in YANK was compared with its 15-minute value, it was observed that the increase continued in other time periods, but it was found that this difference started after 45 minutes in KNK.When looking at the SS, a significant decrease was found in both follow-up methods from the 15th minute.However, when the two follow-up methods were compared between each other, it was revealed that there was no significant difference between them.In the comparison of the blood gas parameters of the patients, the initial PaO2 value increased in the blood gases taken in the follow-up, while the paO2 value increased from 45 to 80 in twenty-four hours in the follow-up with YANK, and increased to 66 in the same period in the follow-up with the KNK.In our study, in the follow-up of 14 patients who were not hospitalized with massive pulmonary embolism and created contraindications for thrombolytic therapy; In the comparison of oxygen treatment given with YANK with oxygen treatment given with KNK, it was revealed that the increase in PaO2 was significant in favor of YANK in all time periods other than the first hour.In the same patient group, the increase in SpO2 and the decrease in SS were found to be significant in favor of YANK in all time frames.
Conclusion:In patients presenting with hypoxic respiratory failure, HFNC treatment is more effective in both vital parameters and ABG parameters compared to conventional treatments and can be safely preferred in the initial treatment.