Savaş ve göç olgusunun sanatta yansımaları
Reflections of the war and migration in art
Yazar: ERSİN KAYIKÇI
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN YILMAZ
Düzce Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Göçler = Migrations ; Güncel sanat = Contemporary art ; Sanat = Art ; Savaş = War

Özet:
İkinci Dünya Savaşından sonra Ortadoğu'da yaşanan savaşlar büyük toplumsal göçlere 
neden oldu. Bu savaşların beraberinde yaşanan göçlerin sanat alanına yansımaları bu 
tezin konusu olarak belirlenmiş ve incelenmiştir. Ancak bu konuya açıklık getirebilmek 
için öncelikle "savaş-sanat-göç" bağlamında savaşın insanlık tarihindeki yerine 
bakılmıştır. İncelenen dönemde savaş sebebiyle oluşan göçü sanat eserlerinde işleyen 
sanatçıların kullandıkları kavramlar ve imgeler, önem arz etmektedir. Bu kavramlar ve 
imgeler: göç eden insanlar, yuva, yaşam yerini terk etme, yeni yaşam alanı, taşınma, 
yürüme, göç yolu, sınırlar, sınır kapıları, mülteci olma hali, hatırlama, ayrılma, terk 
edilmiş insanlar, yıkılan evler olarak belirlendi. Belirlenen bu çerçevede göçün, sanatta 
kendine bulduğu yer ile sanatçıların yapıtlarında göç olgusunu nasıl işledikleri 
incelenmiştir. İncelenen sanatçı ve sanat eserleri tez konusuna göre seçilmiştir. Sanat 
tarihine yaklaşım da yine bu bağlamda gerçekleşmiştir. Bu temelde tezde araştırma 
yöntemi olarak literatür taraması ve niteliksel araştırma metotları benimsenmiştir. 
Literatür taraması konusunda sosyal bilimler ve siyasal bilimlerle ilişkili okumalar 
yapılmıştır. Sonuç olarak, bu tezde ele alınan konu küreselleşen dünyada sanatçılar için 
önemli bir konu olarak sunulmuştur. Göçü yaşayan sanatçıların bu konudaki sanatsal 
aktarımlarının kendi öznel yaşamlarından hareketle eserlerinde evrensel bir dil 
oluşturdukları ortaya çıkmaktadır. Farklı yerlerde ve farklı tarihlerde göçlerle ilgili 
ortaya çıkan sanat eserleri, göçün olgusal benzerlikleri nedeniyle günümüz sanatçıları 
tarafından yeniden yorumlanarak üretildikleri saptanmıştır. Bu konuda üretilen eserlerde 
renkli boya tekniklerinin yanında her türlü "güncel sanat teknikleri" kullanılmıştır.
Alanla ilgili yaptığım araştırmalar neticesinde eserler üreterek sanat alanına katkıda 
bulundum. Yaptığım çalışmalarda incelediğim sanatçıların etkileri de görülmüştür. 
Bilinen insanlık tarihine bakıldığında tekrar eden göç olgusunun güncel sanat 
çalışmalarıyla sanat alanında günden güne daha fazla yer aldığı ve evrensel anlamda bir 
farkındalık yarattığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Sanat, Etki, Savaş, Göç, Güncel Sanat

Abstract:
After the Second World War, the wars in the Middle East caused great social 
migrations. The reflection of the migrations that occurred along with these wars on the 
field of art has been determined and examined as the subject of this thesis. However, in 
order to clarify this issue, first of all, the place of war in human history in the context of 
war, art and migration has been examined. The concepts and images used by the artists 
working on the migration caused by the war in the period examined are important. 
These concepts and images were identified as: migrating people, home, leaving their 
living place, new living space, moving, walking, migration path, borders, border gates, 
being a refugee, remembering, leaving, abandoned people, collapsed houses. For this 
reason, the place where migration finds in art and how the artists deal with the 
phenomenon of migration in their works are examined. The artists and works examined 
were selected according to their thesis subject. The approach to art history was also 
carried out in this context. On this basis, literature review and qualitative research 
methods have been adopted as research methods in the thesis. In the literature review, 
readings on social sciences and political sciences were made. As a result, the subject 
addressed in this thesis is presented as an important subject for artists in the globalizing 
world. It is revealed that the artistic transmissions of the artists who migrated in this 
regard form a universal language in their works based on their own subjective lives. It 
has been determined that the works related to migration that emerged in different places 
and different dates are reinterpreted and produced by today's artists due to the factual 
similarities of migration. The works were produced using colored paint techniques and 
all kinds of contemporary art techniques. As a result of my research on the field, I 
contributed to the field of art by producing works. The effects of the artists have also 
been seen in my works. Considering the known history of humanity, it is concluded that 
the phenomenon of immigration recurring in the field of art with contemporary artworks 
increases day by day and creates a universal awareness.

Keywords: Art, Impact, War, Migration, Contemporary Art