Bilişim hizmetlerinin sürekliliğine yönelik risk analizi: Bir kamu kurumu uygulama örneği
It services continuity risk analysis: A public office case study
Yazar: İSMAİL İLTER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TALİP KELLEGÖZ
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: FMEA = Failure Mode and Effects Analysis ; Hasar riski = Damage risk ; ISO 27001 = ISO 27001 ; Riskten korunma = Protection from risk ; Yönetim bilişim sistemleri = Management information systems

Özet:
İş sürekliliğinin önem kazanmasıyla iş sürekliliği konusunda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. İş sürekliliğine yönelik ulusal çalışmalar çoğalmış ve birden fazla yönetim çerçevesi ortaya çıkmıştır. Bu çalışmalardan en iyi bilineni BS25999 standardı İngiltere tarafından oluşturulmuştur. Daha sonra bölgesel standartların yerini ISO 22301 iş sürekliliği yönetim sistemi – gereksinimler standardı almıştır. Kurumlar teknolojinin gelişmesi ve yaygınlaşasıyla teknolojinin nimetlerinden faydalanabilmek için iş süreçlerinin büyük bir kısmını elektronik ortama aktarmışlardır. Müşteri bilgileri elektronik ortamlarda tutulmakta ve işlenerek müşterilere sunulmaktadır. Çalışmanın yapılacağı kurum, alışıla gelmiş kâğıt reçeteleri bile elektronik ortama aktararak e-reçete şekline getirmiştir. Öneminden dolayı bu çalışma bir kurumun bilişim hizmetlerinin sürekliliğine odaklanmıştır. Risk analizi, iş sürekliliğinde en önemli hususlardan birisidir. Bu çalışma farklı alanlarda kabul görmüş risk analizi tekniklerinin bilgi teknolojileri alanında uygulanmasının mümkün olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Kurum uygulamalarından AHP yöntemi ile bir uygulama seçilmiştir. Seçilen uygulama bütün bileşenleri ile bir sistem olarak ele alınmıştır. Seçilen Sistem ÖTL, HTEA ve HAZOP risk analizi teknikleri ile analiz edilmiştir. Çalışmanın çıktısı olarak üst seviye aksilikler, ön tehlike listesi, kritik sistem fonksiyonları, sistem riskleri ve risk matrisi elde edilmiştir. Sonuçların analiz edilmesi yoluyla çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
As a result of the increasing importance of business continuity, it has been studied many times. End of the studies, some national management frameworks produced. The best known of these standards is BS25999 standard which has been created by the UK standard institution. Then, the ISO 22301 business continuity management systems - Requirements standard has been replaced by regional standards. With the development and expansion of technology, Institutions transfer a large part of their business processes into electronic environment in order to benefit from the technology's blessings. Customer information is kept in electronic form and processing are presented to customers. The institution at which this study is done has transferred accustomed paper prescriptions to electronic media and transferred them to e-prescriptions. This study focused on the continuity of an organization's IT services because of its importance. Risk analysis is one of important issues in business continuity. This study aims to show that it is possible to apply some effective risk analysis techniques to the IT field. First, one of software applications used in the Institution is selected by using Analytic Hierarchy Process. The selected application is considered as a system with all its components. Selected system was analyzed by using the risk analysis techniques: Primarily Hazard Analysis, Failure Modes and Effects Analysis and Hazard and Operability Analysis. Top-level mishaps, preliminary hazard list, critical system functions, risks and risk matrix are obtained as an output of the case study. Various necessary suggestions have been developed through the analysis of the results.