Cumhuriyet Dönemi tesisleri (vakıfları) (1926-1967)
Tesisler (foundations-waqfs) of Republic Period (1926-1967)
Yazar: ZEHRA TUYAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENNUR ŞENEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History

Özet:
Tesisler(Vakıflar), 1926-1967 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde kurulan sosyal ve hukuki kuruluşlardır. 1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu'nda vakıflar, ?tesis? adıyla kanuna girmiştir. 1967 yılında 903 sayılı kanunun kabul edilmesine kadarki süreçte vakıflar ?tesis? olarak adlandırılmıştır. Bu 41 yıllık zaman diliminde 202 adet tesis(vakıf) kurulmuştur. Tesislerin(vakıfların) Osmanlı Devleti'nde kurulan vakıfların sayısına nazaran bu kadar az olmasının nedenleri arasında, kanunda ?vakıf? yerine ?tesis? teriminin kullanılması, daha önce kurulan vakıfların bu dönemde tasfiye edilmesi yüzünden insanların vakıf kurmaktan çekinmesi ve savaştan yeni çıkılmış olması sayılabilir.Tesisler(Vakıflar), nitelik olarak Osmanlı Devleti'ndeki vakfiyelere benzeyen ?Tesis Senetleri?yle kurulur. Burada, tesisi(vakfı) yapanın, şahitlerin ve noterin adı, soyadı ve imzası, vakfedilen malın türü, miktarı, vakfın amacı ve gelirleri yazılmaktadır. Bu senetler, noter ve daha sonra mahkeme tarafından onaylanarak resmi hale getirilir.Tesisler(Vakıflar), resmi senet veya vasiyetname yoluyla kurulur. Yönetim bakımından mazbut ve mülhak olarak ayrılırlar. Tesis vakıflarının geneli dini amaçlı kurulmuşlardır. Eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kurulan tesisler(vakıflar) de vardır. Ayrıca azınlıklar da tesis(vakıf) kurmuşlardır.Anahtar Sözcükler1. Tesisler2. Vakıf3. Mazbut4. Mülhak5. Cumhuriyet

Abstract:
?Tesisler? (Charitable Foundations) were social and legal institutions established between 1926-1967 in the Republic of Turkey. When the Turkish Civil Code was adopted in 1926, the term ?tesis? entered the law. Foundation was called as "tesis" until Code 903 was accepted in 1967. During this 41-year period 202 units ?tesis? (foundation) were founded. The number of established foundations in this period was lower than during the time of Ottoman Empire due to various reasons. One of reasons was that the term "tesis" was used instead of "foundation" by law. Also, the people hesitated to set up new foundations because previously established foundations had been liquidated in this period. Additionally the state had just exited from war.?Tesisler? were established by the "Foundation Monument" which was similar to Deed of Trust during the Ottoman State. This monument includes Foundation?s Founder, witnesses, their notary's name, their surname and their signature, type of devoted goods, quantity of money, goals of foundation and revenue of foundation. They were first approved by notaries and then by the court to make them official.?Tesisler" were established by Official indenture or last will (testament). Their management methods were separated into two: recorded and annexation. Most of foundations were established for Religious purpose. The purpose of education, health and social ?Tesisler? were available. Some of ?Tesisler? were established by the minorities.Key Words:1. Tesis2. Foundation3. Waqf4. Turkish Republic5. Turkish Civil Code