Böbrek nakli sonrası anemi ve eritrositoz prevalansı ve eşlik eden risk faktörleri
Prevalence of anemia and erythrocytosis after kidney transplantation and associated risk factors
Yazar: YASEMİN ÖZGÜR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZAR ŞAHİN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş:  Böbrek nakli, diyaliz yöntemlerine kıyasla yaşam süresi ve hasta konforu açısından günümüzde tartışmasız en iyi tedavi seçeneği olmakla birlikte sonrasında meydana gelen komplikasyonlar gerek hasta gerekse greft sağ kalımına etkileri nedeniyle önemlidir. Bu çalışmanın amacı böbrek nakli sonrası anemi ve eritrositoz sıklığını araştırmak, eşlik eden risk faktörlerini ve prognoza katkısını analiz etmektir.

Metotlar: Çalışmamıza 2003-2012 yılları arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji ve Transplantasyon Ünitesinde böbrek nakli yapılmış 214 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik verileri yaş, cinsiyet, nakil yaşı, nakil türü, donör yaşı, nakil öncesi diyaliz tedavisi ve süresi, böbrek hastalığı etyolojisi, aldıkları immünsüpresif tedavi rejimi, ACEİ/ARB kullanıp kullanmadıkları, nakil öncesi nefrektomi yapılıp yapılmadığı nakil birimi arşiv dosyalarından, hastaların nakil öncesi ve posttransplant 1 senelik takiplerinde bakılan hemogram ve biyokimyasal parametreleri, greft biyopsi raporları ise hastane kayıt sisteminden retrospektif olarak tarandı. Post transplant 6. aydan sonra bakılan hemoglobin değerleri ortalaması erkeklerde 13 g/dl, kadınlarda 12 g/dl'nin altında olan hastalar post transplant anemi (PTA) grubu; 6.aydan sonra Hb değerleri ortalaması erkeklerde 17 g/dl, kadınlarda ise 15 g/dl üstünde olan hastalar post transplant eritrositoz (PTE) grubu; geri kalan tüm hastalar da kontrol grubu olarak ayrıldı. Bu kriterlere göre 214 hastanın 79'u (%36,9) PTA grubuna, 25'i(%11,7) PTE grubuna, 110'u(%51,4) da kontrol grubuna alındı.

Bulgular: Çalışmamızda hastaların 1 yıllık takiplerinde PTA sıklığı post transplant 1.ayda % 70 iken 3.ayda %40, 6.ayda  %36 ve 12.ayda %34 olarak tespit edildi. PTA donör yaşı, verilen immunsupresif tedavi seçeneği, ACEİ/ARB kullanımı, nakil öncesi nefrektomi yapılması, yüksek kreatinin düzeyleri, düşük kreatinin klirensi, düşük serum demir düzeyleri (özellikle 6. aydan sonra), geçirilmiş akut rejeksiyon epizotları, ve greft kaybıyla anlamlı düzeyde ilişkili bulundu. Çalışmamızın diğer kolunda PTE sıklığı ise post transplant 1.ayda %0, 3.ayda %7, 6.ayda %8, 12. ayda % 12 olarak tespit edildi. PTE gelişimiyle ACEİ/ARB kullanmama, nativ böbreğin korunması, nakil öncesi yüksek ALP düzeyleri, nakil sonrası serum kalsiyum yüksekliği ile anlamlı olarak ilişkili bulundu.

Sonuç: PTE, ACEİ/ARB kullanımının yaygınlaşmasıyla böbrek nakilli hastaların nispeten daha az kısmını oluşturmakla birlikte iyi korunmuş greft fonksiyonu olan hastaları etkilerken: PTA, böbrek nakli sonrası görülen yaygın prevelansı, hasta ve greft sağkalımına olumsuz etkilerinden dolayı titizlikle tedavi edilmesi gereken bir komplikasyondur.

Abstract:
Introduction: Although kidney transplantation is the undisputed best treatment option today in terms of life expectancy and patient comfort compared to dialysis methods, the complications are important because of their effects on both patient and graft survival. The aim of this study is to investigate the frequency of anemia and erythrocytosis after kidney transplantation, and to analyze the accompanying risk factors and their contribution to prognosis.

Methods: 214 patients who underwent kidney transplantation in Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital Nephrology and Transplantation Unit between 2003 and 2012 were included in our study. Sociodemographic data of the patients were obtained from archive of the transplant unit, such as age, gender, transplant age, type of transplant, donor age, pre-transplant dialysis treatment and duration, kidney disease etiology, immunosuppressive treatment regimen, whether they used ACEI/ARB, whether nephrectomy was performed before transplantation or not. Complete blood count and biochemical parameters, graft biopsy reports, which were examined in pre- and posttransplant 1-year follow-up, were scanned retrospectively from the hospital registry system. Post-transplant anemia (PTA) group of patients with an average hemoglobin value below 13 g/dl in men and 12 g/dl in women after 6 months of post-transplant; Post-transplant erythrocytosis (PTE) group of patients whose average Hb values ​​were higher than 17 g/dl in men and 15 g/dl in women after 6 months of transplantation; All the remaining patients were assigned as the control group. According to these criteria, 79 (36.9%) of 214 patients were included in the PTA group, 25 (11.7%) in the PTE group, and 110 (51.4%) in the control group.

Results: In our study, the frequency of PTA in the 1-year follow-up of the patients was 70% at the 1st month post transplant, 40% at the 3rd month, 36% at the 6th month, and 34% at the 12th month. PTA is significantly associated with donor age, given immunosuppressive treatment option, ACEI/ARB use, pre-transplant nephrectomy, high creatinine levels, low creatinine clearance, low serum iron levels (especially after 6 months), previous episodes of acute rejection, and graft loss. The incidence of PTE in the other arm of our study was 0% at the 1st month of the transplant, 7% at the 3rd month, 8% at the 6th month, and 12% at the 12th month. The development of PTE was found to be significantly associated with not using ACEI/ARB, preservation of native kidney, high ALP levels before transplantation, and increased serum calcium after transplantation.

Conclusion: PTE, affects patients with well-preserved graft function, although it constitutes a relatively small proportion of kidney transplant patients With the widespread use of ACEI/ARB; PTA is a complication that should be treated meticulously because of its widespread prevalence after kidney transplantation and its adverse effects on patient and graft survival.