Antikçağ tiyatrosu ve günümüze yansıması
The projection of the ancient theater buildings in the present
Yazar: CENK ÇORBACI
Danışman: DOÇ. DR. H. SABRİ ALANYALI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
İnsanlık ve tarih incelemeleri her ne kadar detaylı ve bilimsel olarak yürütülse de kültür tarihi içerisinde düşüncelerin ortaya çıkarılmasına sebep olan sosyal etkileri, tam olarak tespit etmemiz mümkün değildir. Aynı şekilde bugün araştırmalar sayesinde tarihçesi hakkında bilgi ve fikir sahibi olduğumuz tiyatro düşüncesinin, ilk olarak hangi topluluklar ya da klanlar tarafından ortaya atıldığını da bilmemiz olası değildir. Objektif kanıtların ve yazılı materyallerin olmadığı bir dönemde ancak varolan arkeolojik belgelerle kendi savımız arasında destek köprüleri oluşturabiliriz.Bu bağlamda tiyatro ne zaman başlar? sorusunun yanıtını en iyi şu şekilde verebiliriz; Tiyatro tarihi; insanla başlar. İlk topluluklar olan klanların düşünüş yapılarındaki en önemli ve belki de tek ortak düşünce öğesi `Din' dir. Araştırmamızdaki en belirgin önermelerden biri de din ve inanış şekillerinin, kültürü ve dolayısıyla kültürün bir sonucu olan ilk teatral değerleri etkileyip biçimlendirdiği yönündedir. Neanderthal Şaman ya da rahiplerin tapınırken yapmış oldukları olası danslardan; antikçağ tiyatrolarındaki koroların Dionysos ve diğer tanrılara seslenişine; Roma'da imparatorluk kültü için kurban kesilip imparator adına oyunlar düzenlenişine dek pek çok noktada bu örnekleri görmemiz mümkündür. Ancak günümüzdeki tiyatro algısı zaman ve yine kültüre bağlı olarak değişmiştir. Sosyal ve politik olayların anlatımı, absürd komedi gibi birbirinden oldukça farklı öğeler, tiyatro sahnelerinde sırasıyla kendilerine yer bulmuşlar ve bu konudaki algıyı antikçağın tiyatro anlayışından uzaklaştırmışlardır. Bugün dünyanın pek çok noktasındaki antikçağ tiyatro yapı kalıntısında düzenlenen; müzik, dans ve benzeri kültür sanat etkinlikleri ise, insanlara antikçağdaki tiyatro algısını anlatmaktan aynı derecede uzaktır?

Abstract:
In research dealing with humanity and history we are able to garner detailed and scientific findings. Even so, it is difficult to fathom the social forces that prompt ideas and acts in cultural history. Similarly the idea of theater, of which we have an abundance of historical data about, is an enigma when trying to determine which societies or clans first came up with it. In an era lacking objective written evidence we must, in essence form bridges between our theories and the archaeological findings thereof.In this context, the answer to the question ?When did theater emerge??, the history of theater starts alongside that of humanity. The first and foremost, perhaps the only unifying thought in the clans, which were the first social groupings of man, is religion. One of the most important findings in this research was that religion and belief systems influence culture and therefore as a direct product of culture, theatrical values. From the ritual dances of the Neanderthalian shamans to the choruses of antiquity calling out to Dionysos and the other gods, the sacrifices in the name of the empire cult in ancient Rome and the plays in the name of the emperor, the influences of religion on theaters is evident. Today, how we perceive theater has once again changed in accordance with time and culture. Elements such as expressions of social and political events and absurd comedies have found their own niches in theater and taken such perception far from the theater of ancient times. The many fine arts activities taking place around the world in the very remains of these ancient theaters are likewise far from explaining the ancient theater perspective?