Integral (Kırchhoff) göçünde doğru genlikli işlecin belirlenmesi
Determination of true amplitude operator in integral (Kirchhoff) migration
Yazar: ORHAN GÜRELİ
Danışman: PROF.DR. BERKAN ECEVİTOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
ÖZETDoktora TeziINTEGRAL (KIRCHHOFF) GÖÇÜNDE DOĞRU GENLİKLİİŞLECİN BELİRLENMESİOrhan GÜRELİAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüJeofizik Mühendisliği Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. G.Berkan ECEVİTOĞLUIntegral (Kirchhoff) işleçleri, sismik verinin görüntülenmesinde ve veri işlemde önemli rol oynamaktadır. Enönemli ortak uygulama alanları Kirchhoff göç işlemleri ve Eğimli Tabakada Kayma (DMO) gibi Ortak OrtaNokta (CMP) ortamında yapılan yığma işlemleridir. Küresel açılım düzeltmesi, Normal Kayma Zamanıdüzeltmesi, DMO düzeltmesi ve yığma sonrası göç işlemleri doğru genlikli yapılırsa, bu işlerin tümünestandart veri işlem denir.Bu çalışmada, önce göç işlemine kadar olan veri işlem aşamaları gösterilmiştir. Daha sonra ise, daha önceyapılan yığma sonrası göç işlemi üzerine yapılan çalışmalar gösterilmiştir.Bu çalışmada ise, iki boyutlu (2B) ve üç boyutlu (3B) sismik verilere göç işlemi yaptıran/uygulayan yeni birsüzgeç geliştirilmiştir. Geliştirilen süzgeç ile sıfır açılımlı veri evriştirilerek göç işlemi yapılmış veri eldeedilmektedir. Bu süzgecin en önemli avantajı, göç işlemi sonrası verinin genliğinin, göç işlemi öncesi veriningenliğine eşit olmasıdır.Hem 2B hem de 3B göç işlemi yapan süzgeçler, iki değişik yoldan çözülmüş ve aynı sonuçlar bulunmuştur.Bu yöntemlerden biri olan integral (Kirchhoff) göçünde doğru genlikli işleci bulmak için, Lineer (1988)'inDMO için kullandığı yöntem hem 2B hem de 3B göç işlemine uygulanmıştır. 2B durağan faz yöntemi ilkdefa 3B göç işlemi için bu çalışmada kullanılmıştır. 2B durağan faz çözümü frekans-dalga sayısı (f-k)ortamında hesaplanmaktadır. Geliştirilen süzgeçlerin hesaplanmasında kullanılan ikinci yol ise, Black et al.(1993)'ün DMO'ya uyguladığı yöntem olan analitik yöntemdir. Bu analitik yöntem bu çalışmada göçişlemine uygulanmıştır. 2B integral göç işleminde bir boyutlu durağan faz yöntemi, 3B göç işleminde ise ikiboyutlu durağan faz yöntemi kullanılmıştır. 2B durağan faz yöntemi, 3B analitik göç işleminin çözümünde deilk defa kullanılmıştır. Bu yöntemde durağan faz yöntemi mesafe-zaman (x-t) ortamında hesaplanmaktadır.Bu nedenle bu yöntemde süzgecin tersi bulunmaktadır.Önerilen süzgeç katsayılarının hesabında kullanılan her iki yöntemle de sonucun aynı olduğu gösterilmiştir.Bunların dışında; 3B göç işlemi iki aşamada 2B göç işlemiylede yapılabileceği gösterilmiştir.Son olarak geliştirilen yöntemin kullanılabilirliği 2B ve 3B yapay veri ile test edilmiştir. Hem 2B hemde 3Byapay veri için de göç işlemi sonrası genliklerin korunduğu gösterilmiştir. Ayrıca sonuçlar Stolt (1978a,b)'ungöç işlemi ve Black et al. (1993) doğru genlikli göç işlemi ile karşılaştırılmış ve geliştirilen süzgecin Stolt(1978a,b)'a göre daha iyi sonuçlar verdiği gösterilmiştir. Aynı sonuç 2B arazi verisi ile de doğrulanmıştır.2007, 169 sayfaAnahtar Kelimeler: DMO, NMO, CMP, Sıfır Açılımlı Sismik Kesit, Göç işlemi, Yığma SonrasıZaman Göç işlemi, Yığma Öncesi Zaman Göç işlemi, 2B Sismik Veri, 3B Sismik Verii

Abstract:
ABSTRACTPh.D. ThesisDETERMINATION OF TRUE AMPLITUDE OPERATOR IN INTEGRAL (KIRCHHOFF)MIGRATIONOrhan GÜRELİAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Geophysical EngineeringSupervisor: Prof.Dr. G.Berkan ECEVİTOĞLUIntegral (Kirchhoff) operations play an important role in seismic data display. Their major applicationareas are the Kirchhoff migration, the Dip-Move-Out (DMO), and Normal-Move-Out (NMO). Standarddata processing comprises the Spherical-Divergence correction, the Normal-Move-Out correction, and theDip-Move-Out correction preserving the true amplitudes.In this study, first, the processing steps till the migration process were described. Second, studies on post-stack migration processes were discussed.Subsequently, a new filter to implement the migration process to two-dimensional (2D) and three-dimensional (3D) seismic data was developed. The newly developed filter and zero-offset seismic datawere convolved to obtain migrated data. The most important advantage of this filter is the amplitudepreservation of the pre- and post-migrated data.Both 2D and 3D filter coefficients are solves in two ways, and identical results were obtained. One of theintegral (Kirchhoff) migration methods to preserve true amplitudes was suggested by Lineer (1988) inDMO processing of 2D and 2D seismic data. First use of 2D stationary phase method in 3D migrationprocess was achieved in this thesis. 2D stationary phase solutions are computed in frequency-wavenumber (f-k) domain. A second way to compute the newly developed filter coefficients is the analyticalmethod proposed by Black et al. (1993). This analytical method is applied to the migration process in thisstudy. One-dimensional stationary phase method is applied in 2D integral migration process, and two-dimensional stationary phase method is applied in 3D integral migration process. Stationary phase methodis computed in time-distance (t-x) domain. This is the reason of the inverse filter computation.Two different ways of proposed filter coefficient computations yield to identical results. Additionally, itwas proven that 3D migration process is equivalent to two-step 2D migration process.Eventually, the validity of newly developed method is tested on 2D and 3D synthetic data. Port-migrationamplitudes were preserved for both 2D and 3D synthetic data. Besides, compared to the results obtainedfrom Stolt (1978a,b) migration and Black et al. (1993) true amplitude migration process, the newlydeveloped filter is proved to be of better performance. Identical results are obtained from field data.2007, 169 pagesKey Words : DMO, NMO, CMP, Zero Offset Seismic Section, Migration, PostStack Time Migration,PreStack Time Migration, 2D Seismic Data, 3D Seismic Dataii