Bulgaristan'da hadis kültürü (1878-1950)
The hadith culture in Bulgaria (1878-1950)
Yazar: SELİME VEYSAL HASANOVA
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÖZAFŞAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Küçük bir ülke olmasına rağmen Bulgaristan, coğrafi konumu ile bugün doğu
ile batıyı, birbirine bağlayan çok önemli bir ülke olma özelliğine sahiptir. 1393
yılında Süleyman Çelebi komutasındaki Osmanlı ordusu Tırnova'yı ele gecirerek
Bulgar Krallığına son vermesiyle Türk yönetimi altına giren ve neredeyse XX
yüzyılın başlarına kadar imparatorluk bünyesinde kalan Bulgaristan devleti kültürel
varlığımız bakımından büyük bir önemi vardır. Bugün Bulgaristan, her taşına
Osmanlı medeniyetinin ruhu sinmiş bir çok kültürel mirasa ev sahipliği yapmaktadır.
Bulgaristan'da Hadis Kültürü adını verdiğimiz bu çalışma ile
Bulgaristan'daki hadis faaliyetlerinin izini sürmeye ve bölgede hadisle ilgili ortaya
çıkan literatürü tespit etmeye çalıştık. Çalışmamız giriş ve dört bölümden
oluşmaktadır.
Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, amacı ve önemine ilişkin bilgiler yer
almaktadır. Birinci bölümde, 1878 – 1950 yılları arasında çıkan Türkçe periyodik
yayınlar incelenmiştir. İkinci bölümde, Bulgaristan'daki dîn eğitimi açısından
Medresetü'n-Nüvvâb'ın önemi üzerinde durularak Yusuf Ziyâeddîn Ezherî'nin
içinde bulunduğu dönem ve hadis eğitimi açısından konumunu tespit etmeye çalıştık.
Üçüncü bölümde, Bulgaristan Kütüphaneleri ve bu kütüphanelerde mevcud olan
hadise dair yazma eserler hakkında bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde de,
tarihin bütün zorluklarını aşarak günümüze kadar ayakta kalan Bulgaristan
coğrafyasındaki Osmanlı abidelerinde yer alan hadisler incelenmiştir.

Abstract:
Despite its small size, Bulgaria, due to its geographical location, is still a very
important country connecting the East and the West. The Bulgarian nation which was
under Ottoman rule from 1393 when the Ottoman army commanded by Süleyman
Çelebi took over Tırnova and put an end to the Bulgarian Kingdom to almost the
beginning of the XX century is of great significance to our cultural existence. Today,
Bulgaria is home to many cultural heritage sites which carry the spirit of the Ottoman
civilization.
In this work named The Hadith Culture in Bulgaria, we tried to keep track of
the activities related to hadith in Bulgaria and identify the literature on hadith in the
region. Our work consists of four parts.
The introductory section provides information on the subject, the purpose and
the significance of the study. In the first part, Turkish periodicals published between
1878 and 1950 are examined. The second part emphasizes the importance of
Medresetü'n-Nüvvâb for the religious education in Bulgaria and studies its relevance
to hadith and Yusuf Ziyâeddîn Ezherî. The third chapter includes information about
the Bulgarian libraries and the works on hadith which can be found in them. In the
fourth chapter, we analyze the hadith found on Ottoman monuments in Bulgaria
which have survived through the years, overcoming all difficulties