Üniversite web arayüz tasarımlarında çoğul lisanslı temalar kullanımı sonucu doğan özgünlük problemi
The problem of originality arising from the use of multiple licensed themes in university web interface designs
Yazar: AHMET MİRAÇ GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ERHAN TARLAKAZAN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arayüz tasarımı = Interface design ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Lisans = Licence ; Web = Web ; Web sayfası = Web page ; Web tasarımı = Web design ; Özgünlük = Originality ; Üniversiteler = Universities ; İçerik yönetim sistemleri = Content management systems

Özet:
Gelişen teknoloji ile birlikte internet kullanımı günümüzde yaygınlaşmıştır. Bu sayede insanlar aradıkları bilgiyi birçok web sitesi üzerinden erişim sağlayarak kolaylıkla elde edebilmektedir. Kullanıcılar web sitelerine girdiklerinde görsel bir düzenleme ile karşılaşmaktadır. Bu görsel düzenlemeler, içerik ve uygulamaları da içeren arayüz tasarımlarıdır. Arayüz tasarımı bir kullanıcının web sayfasına girdiğinde karşısına çıkan görsel bütünlüğün tamamıdır. Web sitelerini oluşturan arayüz tasarımlarının özgün olması kurum-firma kimliği açısından büyük bir önem taşımaktadır. Kuruma veya firmaya özel yapılmayan çoklu lisanslı herkesin çok az bir ücret karşılığında kolay bir şekilde erişebileceği arayüz tasarımları günümüzde oldukça fazla kullanılmaktadır. Grafik tasarım sektöründe hazır logo, broşür, kartvizit tasarımlarını satan stok siteler var olduğu gibi web arayüz tasarım sektöründe de hazır tema satan siteler mevcuttur. Bu temalar herkes tarafından satın alınabilmekte ve bununla birlikte farklı firmalara ait web sitelerinde aynı arayüz kullanılabilmektedir. Temaların herkes tarafından satın alınıp kullanılabilmesi firmanın web sayfasının özgünlüğü açısından olumsuz bir izlenim yaratmaktadır. Bu alanda özgün arayüz tasarımları yaratan çeşitli firmalar olmasına rağmen, arayüz konusunda bilgiye sahip olmayan kişiler tarafından hazır arayüz tasarımları rahatça kurulabilmektedir. Bu da özgün arayüz tasarımları yapan, alanında uzman, firma ve kişileri doğrudan olumsuz etkilemektedir. Hazır tema kullanılmak isteniyorsa tek kişiye satılan lisanslar tercih edilmeli veya firmaya özel özgün tasarımlar yaptırılmalıdır. Bu anlamda ülkemizde bu sektörde eğitim almış yaratıcı tasarımları çıkarabilen firmalar veya kişiler bulunmaktadır. Bu çalışmada Yüksek Öğretim Kurumu'na bağlı 21 üniversitenin kullandığı çoklu lisanslı temalar incelenerek, çoğul lisanslı tema kullanımında ortaya çıkan sorunlara ve tasarım özgünlüğünün kurum kimliğine etkisine değinilmiştir. Özgün bir web arayüz tasarımının önemi hakkında değerlendirmelerde bulunulmuş ve konu ile ilgili öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
With the developing technology, the use of the internet has become widespread today. In this way, people can easily obtain the information they are looking for by accessing many websites. When users enter websites, they encounter a visual arrangement. These visual arrangements are interface designs that include content and applications. Interface design is the whole of the visual integrity that a user encounters when he enters the web page. The originality of the interface designs that make up the websites is of great importance in terms of corporate-company identity. Interface designs, which are not made specifically for the institution or the company, are widely used today, which can be easily accessed by anyone with multiple licenses for a very small fee. In the graphic design sector, there are stock sites that sell ready-made logos, brochures, business card designs, and there are sites that sell ready-made themes in the web interface design sector. These themes can be purchased by anyone, and the same interface can be used on websites belonging to different companies. The fact that the themes can be purchased and used by everyone creates a negative impression in terms of the originality of the company's web page. Although there are various companies that create unique interface designs in this field, ready-made interface designs can be easily installed by people who do not have knowledge about interfaces. This directly affects companies and people who are experts in their fields, who make original interface designs. If a ready-made theme is desired to be used, licenses sold to a single person should be preferred or unique designs should be made for the company. In this sense, there are companies or individuals who have received training in this sector and can produce creative designs in our country. In this study, the multi-license themes used by 21 universities affiliated to the Higher Education Institution were examined, and the problems that emerged in the use of multiple-license themes and the effect of design originality on the institutional identity were mentioned. Evaluations were made about the importance of an original web interface design and suggestions were developed on the subject.