Obstruktif uyku apne sendromlu hastaların uykululuk, yorgunluk ve depresyon düzeylerinin polisomnografik değişkenlerle ilişkisi
The correlation of polysomnographic variables with sleepiness, fatigue, and depression levels in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: AHMET ÜZER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Gündüz aşırı uykululuğu, yorgunluk, depresyon ve anksiyete Obstruktif Uyku Apnesi Hastalığı (OSAS)'nda sık görülen belirtilerdir. Bu çalışmanın amacı, OSAS hastalarının uykululuk, yorgunluk, depresyon düzeylerinin polisomnografik değişkenlerle olan ilişkilerini ortaya koymaktır.
Yöntem: Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Polikliniği'ne başvuran hastalardan tanı ölçütlerini dolduran henüz tedavi almamış 95 OSAS hastası çalışmaya dâhil edildi. Çalışma grubuna Kısa Uluslararası Noropsikiyatrik Görüşme, Klinisyen Değerlendirmesi (MINI), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), Epworth Uykululuk Ölçeği, Chalder Yorgunluk Ölçeği uygulandı. 
Bulgular: OSAS hastalarının uykululuk puan ortalamaları, Apne/Hipopne indeksi (AHİ) ve Oksijen Desatürasyon İndeksi (ODİ) arasında anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişkili bulundu. Uyku etkinliği ve Uyanma Sayısı arasında negatif yönde ilişkili bulundu (sırasıyla r:0,319, p<0,01; r:0,368, p<0,01; r:-0,208, p<0,05; r:-0,285, p<0,01). Olguların yorgunluk puan ortalamalarının ODİ ile pozitif yönde ilişkili olduğu görüldü (r:0,207, p<0,05). HAD anksiyete puan ortalamaları ile N3 süresi ve yüzdesi pozitif yönde anlamlı olarak ilişkili bulundu (r:0,260, p<0,05; r:0,246, p<0.05). HAD anksiyete puan ortalamaları ile Hızlı Göz Hareketleri (REM) süresi ve yüzdesi arasında negatif yönde ilişki bulundu (r:-0,219, p<0,05; r:-0,236, p<0,05). HAD depresyon puan ortalamalarıyla Horlama Epizod Sayısının negatif yönde ilişkili olduğu görüldü (r:-0,255, p<0,05). 
Sonuç: OSAS'ta görülen gündüz aşırı uykululuğu nesnel uyku değişkenlerinden AHİ ve ODİ ile ilişkilidir. Uyku etkinliği ve Uyanma sayısı ile negatif yönde ilişkilidir. Yorgunluk belirtileri ise ODİ ile ilişkilidir. Depresyon ve anksiyete belirtileri açısından hastalığın şiddeti ve polisomnografik değişkenler arasında anlamlı bir ilişki yoktur. 
Anahtar Kelimeler: Obstruktif Uyku Apnesi, Gündüz Aşırı Uykululuğu, Depresyon, Anksiyete, Yorgunluk, Apne/hipopne indeksi, Oksijen desatürasyon indeksi.

Abstract:
Introduction and Objective: Excessive daytime sleepiness, depression, anxiety, and fatigue are common symptoms in Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS). The aim of the present study is to investigate the correlation of polysomnography findings with depression, daytime sleepiness, and fatigue levels in patients with OSAS.  
Method: This study was designed to evaluate depression, fatigue, and sleepiness levels of 95 untreated patients with different levels of OSAS in the outpatient sleep clinic of Istanbul Erenkoy Mental Health Training and Research Hospital and compare their results with the polysomnographic variables. Mini-International Neuropsychiatric Interview (M.I.N.I), Hospital Anxiety and Depression Scale, Chalder Fatigue Scale, Epworth Sleepiness Scale were applied to the OSAS patients.
Results: A statistically significant positive correlation was found between the sleepiness scores with apnea-hypopnea index (AHI) and oxygen desaturation index (ODİ). It was observed a statistically significant negative correlation between the sleepiness results with Sleep Efficiency and Awakening Numbers (r:0,319, p<0,01; r:0,368, p<0,01; r:-0,208, p<0,05; r:-0,285, p<0,01). There was a statistically significant positive correlation between the fatigue scale results and ODİ (r:0,207, p<0,05). A statistically significant positive correlation was found between HAD anxiety scores with the duration of the N3 sleep period and the rate of N3 sleep period in total sleep duration (r:0,260, p<0,05; r:0,246, p<0.05). There was a statistically significant negative correlation between HAD anxiety scores and REM sleep period in total sleep duration (r:-0,219, p<0,05; r:-0,236, p<0,05). A statistically significant negative correlation was observed between the HAD depression scores and the number of Snoring Episodes (r:-0,255, p<0,05). 
Conclusion: As a result, sleepiness scores of the patients with OSAS were positively correlated with AHI and ODI. Sleepiness scores were negatively correlated with sleep efficiency and awakening number. Fatigue scores were only associated with ODI. There was no statistically significant correlation between polysomnography findings and OSAS severity with the depression and anxiety results.

Keywords: Obstructive sleep apnea syndrome, excessive daytime sleepiness, depression, anxiety, fatigue, apnea/hypopnea index, oxygen desaturation index.