Ortaokullarda okul yaşam kalitesinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of school life quality at secondary schools by means of some parameters
Yazar: İSMAİL GÜRLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN DEMİR
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demografik yapı = Demographic structure ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Kalite = Quality ; Okul başarısı = School achievement ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Eğitim kurumlarında verilen hizmetin kalitesi, son yıllarda üzerinde önemle durulan bir konudur. Bu araştırmada, okul yaşam kalitesini etkileyen demografik faktörler ve okul yaşam kalitesi ile temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) başarı puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma evrenini Kars ili Merkez ilçesi belediye sınırları içindeki ortaokullarda öğretim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemini ise seçkisiz şekilde belirlenen üç farklı ortaokulda, 2014-2015 eğitim öğretim yılı güz döneminde, 5,6,7 ve 8. sınıflarda öğrenim görmekte olan toplam 658 öğrenci oluşturmakta olup, bu öğrencilere Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada, öğrencilerin sınıf, cinsiyet, ailelerinin aylık geliri ve okul değişkenlerine göre okul yaşam kalitesi algı düzeyleri incelenmiş, daha sonra okul yaşam kalitesi ile TEOG başarı puanları arasındaki ilişki analiz edilmiştir. 
Cinsiyet değişkenine göre öğrencilerin okula yönelik duygular ve statü puanları anlamlı bir biçimde farklılaşmamış (p>0.05); öğretmenler, öğrenciler, okul yönetimi alt boyutları ve ölçek toplam puanları ise anlamlı bir biçimde farklılaşmıştır (p<0.05). Sınıf değişkenine göre öğrenciler ve okul yönetimi puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmamış (p>0.05); öğretmenler, okula yönelik duygular, statü alt boyutları ve ölçek toplam puanları ise anlamlı bir biçimde farklılaşmıştır (p<0.05). Öğrencilerin gittikleri okul değişkenine göre statü alt boyutu ve ölçek toplam puanları anlamlı bir biçimde farklılaşmamış (p>0.05); öğretmenler, öğrenciler, okula yönelik duygular ve okul yönetimi alt boyutları anlamlı bir biçimde farklılaşmıştır (p<0.05). Ailelerin aylık gelir değişkenine göre öğretmenler, öğrenciler, statü, okul yönetimi alt boyutları ve ölçek toplam puanları anlamlı bir biçimde farklılaşmamış (p>0.05); okula yönelik duygular boyutu puanı ise anlamlı bir biçimde farklılaşmıştır (p<0.05).  Öte yandan okul yaşam kalitesi toplam puanları ile din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ve inkılap tarihi dersi arasında bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05).  Okul yaşam kalitesi toplam puanları ile Türkçe, matematik, fen bilimleri, yabancı dil dersleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<.05). TEOG başarı puanları ile okul yaşam kalitesi ölçeğinin öğretmenler boyutunda anlamlı ve negatif yönde bir ilişki varken (p<.05), öğrenciler boyutunda ise anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p>0.05). TEOG başarı puanları ile okul yaşam kalitesi ölçeğinin okula yönelik duygular boyutunda negatif yönde bir ilişki varken (p<.05),  okul yönetimi boyutunda da negatif yönde bir ilişki yer almaktadır (p<.05). TEOG başarı puanları ile okul yaşam kalitesi ölçeğinin statü boyutunda anlamsız bir ilişki varken (p>0.05), toplam boyutunda ise istatistiksel olarak negatif yönde bir ilişki yer almaktadır (p<.05). TEOG sınavında temel alınan Türkçe, matematik, fen bilimleri, yabancı dil derslerinde başarılarını arttırırken, TEOG sınavı başarı puanlarını düşürmektedir. Bu durum, ulusal çapta yapılan sınavlara hazırlık sürecinin öğrencilerin hem okul yaşamını, hem de TEOG sınavı sonuçlarını olumsuz etkilediğini göstermektedir. 
Anahtar Sözcükler: Okul yaşam kalitesi, okul başarısı, öğrenci demografisi.

Abstract:
The quality of the service provided in educational institutions is an important issue in recent years. In this study, it is aimed to investigate the relationship between the demographic factors affecting the quality of school life and the quality of school life and the success scores of the transition from basic education to secondary education (TEOG).
The research population consists of the students who are teaching in secondary schools within the municipal boundaries of the central district of Kars. The sample consisted of 658 students, who were randomly selected in three different secondary schools, in the 2014-2015 academic year, in the 5,6,7 and 8th grades. In this study, the school life quality perception levels of the students according to class, gender, monthly income of the families and school variables were examined, then the relationship between school quality of life and TEOG achievement scores was analyzed.
According to the gender variable, students' emotions and status scores were not significantly differentiated (p> 0.05); teachers, students, school management sub-dimensions and total scores were significantly different (p <0.05). Students and school management scores were not significantly different according to the class variable (p> 0.05); teachers, school-related emotions, status sub-dimensions and total scores of the scale differed significantly (p <0.05). The status sub-scale and total scores of the students were not significantly differentiated (p> 0.05); teachers, students, school-related feelings and school management sub-dimensions differed significantly (p <0.05). According to the monthly income of the families, teachers, students, status, school management sub-dimensions and scale total scores were not significantly differentiated (p> 0.05); School-related emotion scores differed significantly (p <0.05). On the other hand, there was no relationship between school life quality total score and religious culture and ethics course and history of revolution (p> 0.05). A significant positive correlation was found between school life quality total scores and Turkish, mathematics, science, and foreign language courses (p <.05). While there was a significant and negative relationship between TEOG success scores and the school quality of life scale of the teachers (p <.05), there was no significant relationship in the students dimension (p> 0.05). There was a negative relationship between TEOG success scores and school quality of life scale (p <.05), and there was a negative correlation with school management dimension (p <.05). While the TEOG success scores and the quality of school life quality scale have a meaningless relationship (p> 0.05), there is a statistically negative relationship in total dimension (p <.05). While TEOG exam is based on Turkish, mathematics and natural sciences, it increases its success in foreign language courses and TEOG exam decreases its success scores. This shows that the preparation process for national examinations has a negative effect on the students' school life and the results of the TEOG exam.
Keywords: School life quality; school assessment; student demography