Hemşirelerin kan transfüzyonuna ilişkin bilgi düzeyi ve uygulama basamaklarının değerlendirilmesi
Evaluation of nurses knowledge level and practice steps about blood transfusion
Yazar: ASLIGÜL ARDIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEFTUN AKGÜN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin kan transfüzyonuna ilişkin bilgi düzeyi ve uygulama basamaklarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. 
Araştırmanın örneklemini bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin erişkin yoğun bakım üniteleri ile dahili ve cerrahi kliniklerinde çalışmakta olan araştırmaya katılmayı kabul eden 156 hemşire oluşturdu. Araştırmada 'Hemşire Bilgi Formu', 'Hemşirelerin Kan Transfüzyonu Uygulama Basamaklarını Yapma Durumlarını Belirleme Formu' ve 'Kan Transfüzyonu ile İlgili Bilgi Formu' kullanıldı. Elde edilen veriler, bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Dunn-Bonferroni testi ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Araştırmada; hemşirelerin yaş ortalamasının 28,85±5,13 yıl, %74,4' ünün lisans mezunu, toplam çalışma süresinin 6,42±5,26 yıl olduğu, %76,3'ünün kan transfüzyonu uygulaması konusunda hizmet içi eğitim aldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin %91,7'si güvenli kan transfüzyonu eğitimine ihtiyacı olduğunu belirtmiştir. Hemşirelerin kan transfüzyonu bilgi formu toplam puan ortalaması 17,43±3,64'tür (min.7-maks. 24). Hemşirelerin yaşı, meslekte çalışma süresi, kurumda çalışma süresi, birimde çalışma süresi ile kan transfüzyonu bilgi toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Hemşirelerin kan transfüzyonu uygulama basamaklarını uygun şekilde gerçekleştirdikleri belirlendi. Hemşirelerin kan transfüzyonuna ilişkin hizmet içi eğitime katılma durumlarına göre kan transfüzyonu bilgi puan ortalamaları karşılaştırıldığında Kan Transfüzyonu Bilgi Formu Toplam puan ortalaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p=0,013). Hemşirelerin daha önce kan transfüzyonu reaksiyonu ile karşılaşma durumlarına göre kan transfüzyonu bilgi puan ortalamaları karşılaştırıldığında; Kan Transfüzyonu Bilgi Formu Toplam puan ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p=0,003).
Hemşirelerin güvenli kan transfüzyonu uygulamaları konusunda bilgilerinin orta düzeyde olduğu ancak hasta bakım kalitesini arttırabilmek için bilgi ve davranışların desteklenmesine ihtiyaç olduğu belirlenmiştir. Eğitim programlarında kan transfüzyon uygulamalarına daha fazla yer verilmesi, kliniklerde düzenlenecek hizmet içi eğitimlerin sıklığının arttırılması ve eğitimlerde ulusal kan rehberlerin farkındalığının arttırılması önerilmiştir.

Abstract:
This research was carried out on the practice steps of nurses to blood transfusion.
The sample of the study consisted of 156 nurses who agreed to participate in the study, who were working in adult intensive care units and internal and surgical clinics of a Training and Research Hospital. 'Nurse Information Form', 'Determining Status of Nurses Performing the Blood Transfusion Application Steps' and 'Information Form on Blood Transfusion' were used in this study. Data were evaluated by independent groups t-test, Mann-Whitney U test Kruskal-Wallis test, and Dunn-Bonferroni test and, Pearson's correlation analysis. 
As a result of the research; It was determined that the average age of the nurses was 28.85 ± 5.13 years, 74.4% had a bachelor's degree, the total working time was 6.42 ± 5.26 years, and 76.3% received in-service training on blood transfusion practice. 91.7% of the nurses stated that they needed safe blood transfusion training. The total score average of the nurses' blood transfusion information form is 17.43 ± 3.64 (min.7-max. 24). No statistically significant correlation was found between the age of the nurses, the duration of their employment in the institution, the duration of their work in the unit, and their blood transfusion information total score averages (p> 0.05). It was determined that the nurses performed transfusion correctly in the blood transfusion application steps. When the blood transfusion knowledge score averages were compared according to the nurses' participation in the in-service training related to blood transfusion, it was found that there was a statistically significant difference in terms of the mean total score of the Blood Transfusion Information Form (p = 0.013). When the blood transfusion knowledge score averages of the nurses were compared according to their previous experience with a blood transfusion reaction; It was determined that there was a statistically significant difference in terms of the mean total scores of the Blood Transfusion Information Form (p = 0.003). 
Nurses' level of knowledge about safe blood transfusion practices is moderate, but knowledge and behaviors should be supported to increase the quality of patient care. Increasing the frequency of in-service training to be organized in clinics, increasing the awareness of the national blood guide in the training programs have been suggested to include blood transfusion practices more in the training programs.