Aksiyel spondiloartritli hastalarda düşme ve ilişkili faktörler
Falls and related factors among the patients with axial spondyloarthritis
Yazar: SENA ÜNVER
Danışman: PROF. DR. HATİCE BODUR ; UZMAN TUBA GÜLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Kazalar = Accidents ; Spondiloartrit = Spondylarthritis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız aksiyel spondiloartritli hastalarda düşmeyi
değerlendirmek ve bununla ilişkili olabilecek faktörleri incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza ASAS Spondiloartrit (SpA) kriterlerini
karşılayan 18-65 yaş arası toplam 100 hasta (K/E:48/52) ve 60 sağlıklı (K/E:32/28)
yaş ve cinsiyet uyumlu kontrol grubu dahil edildi. AkSpA'lı hastalar radyografik ve
non-radyografik olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hasta ve kontrol grubunun
demografik verileri kaydedildi, eritrosit sedimantasyon hızı (ESH) ve C-reaktif
protein (CRP) düzeyleri kaydedildi, bir yıl içindeki düşme öyküleri sorgulandı.
AkSpA'lı hastaların fonksiyonel değerlendirmesi; Bath Ankilozan Spondilit
Fonksiyonel İndeksi (BASFİ-Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index) ile
yapıldı. Omurga kısıtlılığı; Bath Ankilozan Spondilit Metrolojik İndeksi (BASFİ-
Bath Ankylosing Metrology Index) ile, hastalık aktivitesi; Bath Ankilozan Spondilit
Hastalık Akitivite İndeksi (BASDAI -Bath Ankylosing Disease Activity Index),
Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS-Ankylosing Spondylitis
Disease Activity Score) ile, yaşam kalitesi; EASi-QoL (Evaluation of Ankylosing
Spondylitis Quality of Life) ile, fonksiyonel durum HAQ-S (Health Assessment
Questionaire for the Spondylarthropathies) ile değerlendirildi.
Hasta ve kontrol grubunda düşme korkusu; Düşme Etkinlik Ölçeği ile, denge
değerlendirmesi; Berg Denge Ölçeği, Tek Ayak Üstünde Durma Testi, Tinetti Denge
ve Yürüme Testi, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi ve Fonksiyonel Uzanma Testi ile
değerlendirildi. Anksiyete; Beck Anksiyete Envanteri ile, depresyon; Beck
Depresyon Envanteri ile, yaşam kalitesi; Kısa Form-12 (SF-12- Short Form-12) ile
değerlendirildi.
Bulgular: AxSpa'lı hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasında
demografik veriler açısından anlamlı fark saptanmadı. AkSpA'lı grupta son bir yılda
düşme oranı; %23 iken kontrol grubunda düşme oranı %8,3'dü. AkSpA'lı grup ve
kontrol grubu karşılaştırıldığında; Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği,
Fonksiyonel Uzanma, Tek Ayak Üstünde Durma, Tinetti Denge ve Tinetti Yürüme

12

testlerinde iki grup arasında anlamlı fark saptandı (p<0,05). AkSpA'lı hasta
grubunda son bir yılda düşen ve düşmeyen hastalar karşılaştırıldığında; BASDAİ,
BASMİ, BASFİ, ASDAS-ESH, ASDAS-CRP, HAQ-S, EASi-QoL'un tüm
komponentlerinde, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Fonksiyonel
Uzanma, Tek Ayak Üstünde Durma, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, Tinetti Denge ve
Yürüme testlerinde iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı
(p<0,001). Düşen ve düşmeyen hastalar arasında yaptığımız çoklu lojistik regresyon
analizinde Berg Denge Testi ve Beck Depresyon Ölçeği sonuçlarının düşme ile
ilişkili olduğu görüldü.
Radyografik ve non-radyografik gruptaki hastalar karşılaştırıldığında;
radyografik AkSpA'lı hasta grubundaki düşen hasta oranının (%32,8), non-
radyografik AkSpA'lı gruba (%3) göre daha yüksek olduğu görüldü. Radyografik
AxSpa'lı hastaların hastalık süresi (12,6±6,9 yıl), non-radyografik gruptakilere
(2,7±2,3 yıl) göre daha uzundu ayrıca BASMİ ve BASFİ değerleri, Düşme Etkinlik
Ölçeği, HAQ-S ve denge testlerinin değerlendirmesinde iki grup arasında istatistiksel
olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda AkSpA'lı hastalarda, sağlıklı kontrollere göre;
radyografik AxSpa'lı hastalarda da non-radyografik hastalara göre düşme daha
fazlaydı. Düşen AkSpA'lı hastalarda denge bozukluğu ve depresyonun artmış olduğu
görüldü. Denge bozukluğu ve depresyonun düşme üzerinde etkili faktörler olduğu
anlaşıldı. Erken tanı ve tedavi ile hastalık progresyonunun önlenmesi, dengenin
korunması ve depresyonun önüne geçilmesi ile düşme riski azalacaktır.
Anahtar Kelimeler: Aksiyel Spondilartrit, Düşme, Denge Bozukluğu

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to evaluate risk of falls and related factors
among the patients with axial spondyloarthritis (AxSpA).
Material-Methods: 100 patients (male to female ratio:52/48), between the
ages of 18-65, with a diagnosis of spondyloarthritis (SpA) according to ASAS
classification criteria for axial spondyloarthritis were enrolled in our study. Age and
sex matched control group included 60 healthy volunteers (male to female
ratio:28/32). Patients with AxSpA divided into two groups according to radiographic
findings. Demographic data, erythrocyte sedimentation rate (ESR) and serum C-
reactive protein (CRP) for both groups were collected. Study and control groups
were questioned about history of falls.
Functional ability, spinal mobility, disease activity, quality of life and
functional status of the patients were assessed by use of Bath Ankylosing Spondylitis
Functional Index (BASFI),
Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI), Bath Ankylosing
Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Ankylosing Spondylitis Disease
Activity Score (ASDAS), Evaluation of Ankylosing Spondylitis Quality of Life),
Health Assessment Questionnaire for the Spondyloarthropathies (HAQ-S)
respectively.
Fear of falling for both groups was determined by using Tinetti Falls Efficacy
Scale and balance evaluation was assessed by using Berg Balance Scale, Single Leg
Stance Test, Tinetti Balance and Gait Scale, Timed Up and Go Test and Functional
Reach Test. Anxiety levels and depressive symptoms of the participants were
measured with Beck Anxiety Inventory and quality of life assessment was done by
completing Short Form-12 (SF-12).

14

Results: There is no statistically significant demographic difference observed
between both groups. Falling rates were 23% and 8.3% for study and control groups
respectively. There was a significant difference observed between patients with
AxSpA and healthy volunteers for Beck Depression Inventory, Beck Anxiety
Inventory, Functional Reach Test, Single Leg Stance Test, Tinetti Balance and Gait
Assessment (p<0.05). There is also statistically significant difference between
patients with AxSpA and history of falling and patients with AxSpA in the absence
of history of falling detected for all components of BASDAI, BASMI, BASFI,
ASDAS-ESR, ASDAS-CRP, HAQ-S, EASi-QoL, Beck Depression Inventory, Beck
Anxiety Inventory, Functional Reach Test, Single Leg Stance Test, Timed Up and
Go Test (p<0.001). Multivariate logistic regression analysis showed that there was a
correlation between Berg Balance Scale, Beck Depression Inventory and history of
falling.
A comparison between patients who had radiographic AxSpA and who had
non-radiographic AxSpA revealed that fall incidents were more common in first
group (32,8%) than second group (3%). Also duration of the disease was longer in
patients with radiographic AxSpA (12.6±6.9 years) than patients with non-
radiographic AxSpA (2.7±2.3). There is a statistically significant difference (p<0.05)
between both groups according to their BASMI, BASFI, Falls Efficacy Scale, HAQ-
S and balance test scores.
Conclusion: In our study, we found out that the patients with AxSpA had
higher fall frequency than healthy control participants and also patients with
radiographic AxSpA had higher fall frequency than patients with non-radiographic
AxSpA. AxSpA patients with history of fall had a higher rate of balance disorders
and depression. Balance disorders and depression should be considered as factors
which affect risk of fall. To lower the risk of fall; prevention of disease progression
with early diagnosis and treatment, balance protection and prevention of
development of depression are essential.
Key words: Axial spondyloarthritis, falls, balance disorders