Turistik kasabalarda değişen tüketim normları: Uçhisar ve Göreme örneği
Changing consumption norms in touristic towns: The case of Uçhisar and Göreme
Yazar: ÖZDEN AKYIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM YILMAZ BİLECEN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Turizm = Tourism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu tez çalışması daha önce farklı geçim kaynakları ve yaşayış biçimleri olan turistik kasabalarda turizm faaliyetlerinin artması ve gelişen soylulaştırmayla birlikte değişen tüketim alışkanlıklarını ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında daha önceden de turizmle ilgilenmekle birlikte son dönemde özellikle popülerliği artan Kapadokya Bölgesinde turist yoğunluğunun en fazla yaşandığı Göreme ve Uçhisar beldeleri seçilmiş, değişim sürecindeki benzerlikleri ve farklılıkları araştırılarak incelenmiştir. 
Çalışma kapsamında her iki beldeden onar kişi olmak üzere toplamda yirmi kişiyle yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle hazırlanmış sorular kapsamında derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar belirlenirken özellikle bölgede uzun süredir yaşayan geçmiş ile günümüzü kıyaslayabilecek orta ve üstü yaş grubu insanların seçilmesine özen gösterilmiştir. 33-75 yaş aralığında katılımcılar seçilme sebebi ise beldelerin geçmiş yaşantıları ile günümüz yaşantıları, geçim kaynakları, bölgenin kültürü hakkında geçmişle günümüz arasında bağlantı kurabilecek ya da karşılaştırma yapabilecek erişkinlik düzeyinde olmalarıdır.
Çalışmada sorular görüşmelerden önce hazırlanmış çalışmanın içeriğine ve incelenecek konunun gerekliliklerine göre demografik, gündelik yaşam, turizm faaliyetleri ve tüketimin alışkanlıklarının değişimine yönelik olmak üzere 4 ana kategoride sorular yöneltilmiştir. Demografik özelliklere ilişkin 5 soru, gündelik yaşamla ilgili 9 soru, turizm faaliyetlerine yönelik 10 soru ve tüketim alışkanlıklarının tespiti için 2 soru olmak üzere toplamda 26 sorudan oluşan görüşme metni hazırlanmıştır. Bu temel kategoriler doğrultusunda katılımcıların hem kendi yaşamlarına hem de çevre ile ilgili gözlemlerinin aktarılması yoluyla genel görüşlerine başvurulmak istenmiştir. Çalışmada aynı bölgenin her iki beldesi arasında benzerlikler olmakla birlikte turizmin yaygınlaşma biçimi, belde halklarının turizm ve getirileri konularındaki yaklaşımları, turizm aktivitelerinin farklılaşması gibi durumlarda da turizm faaliyetleri, kültürel yaşam ve tüketim ile ilgili farklılık oluştuğu ve böyle devam ederse daha da çok farklılıklar oluşabileceği sonucuna varılmıştır.  Turizm kaynaklı soylulaştırmanın ise yüksek oranda görüldüğü tespit edilmiştir. Turistler için soylulaştırılmış alanlar yaratıldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
This thesis study has been prepared in order to reveal the changing consumption habits due to  the increase in tourist activities and the developing gentrification in touristic towns with different livelihoods and lifestyles.
Within the scope of this study, Göreme and Üçhisar towns  in where the touristic density is the highest in the region of Cappadocia  that has become more popular recently, and  has  also been interested in tourism  before have been chosen and examined by researching their similarities and differences in the change process.
Within the scope of this study, a semi-structured interview technique was prepared and applied to  a total of twenty people, ten people from both towns, and in-depth interviews were conducted within the scope of these questions. While determining the participants, special attention was paid to select middle and upper age group of people who have lived in the region long enough to  compare the past with the present. The reason for selecting these participants of ages between  33-75  is that they are at the level of adulthood that can make a connection or compare  the past  and present lives of the two  towns, their livelihoods, the culture of the region, and the past and the present. 
In this  study, questions  that were prepared prior to interviews according to the content of the study and the requirements of the subject to be examined,  were asked in 4 main categories: demographic, daily life, tourism activities and the change of consumption habits. Consisting of 26 questions in total; 5 questions about demographic characteristics, 9 questions about daily life, 10 questions about tourist activities and 2 questions for the determination of consumption habits, an interview text was prepared. In line with these basic categories, it was desired to consult the general views of the participants by conveying their observations about both their own lives and the environment. In this study, although there are similarities between the two towns of the same region, it has been come to a conclusion  that there are differences in tourist activities, cultural life and consumption in cases such as the spread of tourism, the approaches of the townspeople on tourism and its returns, and the differentiation of tourist activities, and if this continues, there may be more differences. It has been determined that the gentrification originating from tourism  has been seen at a high rate. It has also  been observed that gentrified areas have been  created for tourists.