Bir iletişim aracı olarak tiyatro: 2000'li yıllardan günümüze tiyatromuzda kimlik temsilleri
Theatre as a communication instrument: Identity representations in our theatre from the 2000's to the present
Yazar: GÜL SEVGİ KARACA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARSLANTEPE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kimlik sunumu = Identity presentation ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İletişim = Communication ; İletişim araçları = Communication means

Özet:
İlkellerdeki kökenlerinden itibaren seyirciyle doğrudan iletişim kuran bir
sanat olan tiyatro, bir iletişim aracı olarak değerlendirilmiş, tiyatral iletişimin ilk
adımı olan metinler bu bağlamda incelenmiştir. Dramatik içerik ve tiyatral bu
noktada birbirinden ayrılmaktadır. Tiyatral içerik, dramatik içerikten yola çıkarak
kendi mesajını oluşturan, tiyatroyu kolektif kılan noktadır. Günümüzde, özellikle
klasik metinler, yepyeni tiyatral içeriklere dönüşebilmekte, yepyeni mesajlar
üretebilmektedir. Bu dinamik yapı içinde, dramatik içerik mesajın üretildiği ya da
çeşitlendiği noktada hala bir kaynak görevi görmektedir. Tiyatral iletişimin çıkış
noktası olarak konumlandırabileceğimiz metin gerek değişerek, gerek mesajı
üreterek, bu iletişimin önemli bir adımını oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, 2000 sonrası oyun yazarlarının, oyunlarında kullandığı kimlik
temsilleri incelenmiştir. Uzun yıllar bir kimliği inşa etmekte araç olarak kullanılmış
olan tiyatro, postmodernizmle birlikte, bir inşadan çok temsil aracı olarak
kullanılmıştır. Günümüzde oyun yazarları, yargılayıcı olmaktan uzak bir üslup
içerisinde, toplumdaki her kimliği seyirciyle tanıştırma amacı gütmektedirler.
Toplumsal eşitsizlikler çerçevesinde, dezavantajlı olan bireyler ise özellikle
oyunlarda kendine yer bulmaktadır. Kadın olmak, LGBTİ+ birey olmak, erkek
olmak, uğradıkları eşitsizlikler ekseninde aktarılmaktadır.

Abstract:
Theater, till its roots in primordial, has been an art form which communicates
with audience, perceived as a medium of communication and the texts, as a first step
to this theatrical communication, has been analyzed in such context. Dramatical
content and the theatrical one start to diverge from this point on. Theatrical content
begins from the dramatical content and creates its own massages, becoming the
turning point of making theater a collective endeavor. Today, especially classic texts
can be formed into new theatrical contents, creating new messages. Within this
dynamic structure, dramatical content is still a source for creating new messages or
diversifying the existing ones. Text as a starting point of theatrical communication,
either by changing or by creating a message, forms an important step in this
communication.
In this thesis, identity representations in plays of playwrights after 2000 has
been analyzed. Theater, being a tool for constructing identities for so long, with
postmodernism begins to become more of a representation tool rather than a
constructing one. Today, playwrights aim to introduce every identity in the society to
audience, staying away from judgementalism. Within the framework of social
inequality, especially disadvantageous individuals find a place in the plays. Being a
woman, a man or an LGBTI+ is presented on an axis of suffered inequalities.