Sürrealist kadın ressamlar
Surrealist women painters
Yazar: KAAN SARI
Danışman: PROF. MELİHAT TÜZÜN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kadın ressamlar = Women painters ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Psikanalizm = Psychoanalysism ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sürrealizm = Surrealism

Özet:
1917 yılında il kez Fransız şair Guillaume Apollinaire tarafından kavram olarak
kullanılan sürrealizm (gerçek üstü), günümüze kadar birçok disiplinde varlığını
sürdürmüştür.
Sigmund Freud'un psikanalitik çalışmalarından etkilenen sanat akımı, insan
davranışına yön veren unsurlar temel dürtülerdir düşüncesi üzerinden ilerlemektedir. 1.
Dünya savaşının şiddetinin ve acımasızlığının yarattığı insanın benliğini sorgulama,
yoksunluk, yoksulluk durumlarının çok daha fazla ön plana çıktığını göstermektedir.
Sürrealizm, aklın rüyadan daha az akılcı olduğu bir dönemde, sanatçıların yapıtlarının
akıldan öte gerçek olana tepki olarak değerlendirilebilir.
Bu çalışmada kadın sürrealist ressamların, sürrealizmin ortaya çıkışından
günümüze kadar, ürettikleri eserlerinin, hayatlarının, yaşadıkları dönemlerde siyasi ve
politik olayların hayatlarına ve eserlerine yansımaları, eser incelemeleri üzerinden
gerçekleşmiştir. Kadın ressamların eserlerinde büyücülük, doğaüstü olayların
gerçekliğini sorgulama, savaş karşıtı duruşları ve erkek egemen toplum anlayışına karşı
duruşlarının, etkileri incelenmektedir. I. bölümde sürrealizmin tanımı, ortayaçıkış
nedenleri ve sürrelizmin çeşitleri incelenmiştir.
II. bölümde Avrupa ve Amerika kıtasında yaşamış, özellikle II. Dünya savaşının
etkilerini, göç etmek zorunda kalarak yeni hayatlar kurmak zorunda kalan kadın
sanatçıların, bu zorluklara rağmen güçlü duruşları incelemniştir. Eserlerinde erkeklerin
eserlerinde işlediği konuları, erkek öğreticiliği, eserlerinde ilham perilerinin, cinsel obje
olarak genç kadınların ön plana çıkarılmasına karşın, kadın sanatçıların güçlü bir biçimde
bunu reddettiği izlenmektedir. Avrupa'da yaşayan kadın sanatçıların, savaşın yaratmış
olduğu travmaları işleme biçimlerinin, Amerika kıtasında yaşayan sanatçılardan farklı
olduğu gözlemlenmektedir. Amerika kıtasına göç eden kadın sanatçıların yanısıra, Amerika kıtasında yaşayan kadın sanatçılar ile birlikte, güney Amerika kıtasının mistik
kültürlerini ele alış biçimleri irdelenmektedir.
III. bölümde Türkiye'de yaşayan, 20. yy'dan sonra sürrealizm etkilerinin izlendiği
kadın sanatçıların eserleri incelenmiştir. Bu çalışmada sürrealizmin ilk eserlerini verdiği
yıllardan günümüze kadar olan süreçte, sürrealizmi kadın sanatçı dili üzerinden
biçimlenmesi, yapısal değişimleri, eser konularının geçmişten günümüze olan yorumları
incelenmektedir. IV. bölümde Kaan Sarı'nın eserlerinde sürrealist etkiler eser okuması
üzerinden incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Sürrealist Resim Sanatı, Psikanaliz, Sürrealizm

Abstract:
Surrealism (surrealism), which was used as a concept by the French poet
Guillaume Apollinaire for the first time in 1917, has survived in many disciplines until
today.
Influenced by Sigmund Freud's psychoanalytic studies, the art movement
proceeds on the idea that the elements that direct human behavior are basic impulses.
Questioning the self, created by the violence and cruelty of the 1st World War, shows that
the situations of deprivation and poverty come to the fore even more. Surrealism can be
considered as the reaction of the works of artists to what is real beyond reason, at a time
when the mind was less rational than the dream.
In this study, the reflections of the works of female surrealist painters, from the
emergence of surrealism to the present day, of their lives, of political and political events
in their lives and works, were realized through the study of works. The effects of
witchcraft, questioning the reality of supernatural events, their anti-war stances and their
stance against male-dominated society are examined in the works of female painters. In
the first part, the definition of surrealism, the reasons for its emergence and the types of
surrealism are examined.
II. He lived in Europe and America in the second part, especially in the II. The
effects of the World War II, the strong stance of women artists, who had to migrate and
build new lives, despite these difficulties, were examined. Although the subjects that men
deal with in their works, male teaching, muses and young women as sexual objects in
their works, it is observed that female artists strongly reject this. It is observed that the
way women artists living in Europe handle the traumas caused by the war is different
from the artists living in the Americas. In addition to the women artists who migrated to the Americas, the way they deal with the mystical cultures of the South American
continent together with the women artists living in the Americas are examined.
III. In this section, the works of women artists living in Turkey, whose effects of
surrealism were observed after the 20th century, were examined. In this study, the
formation of surrealism through the language of female artists, its structural changes, and
interpretations of the work subjects from the past to the present, from the years when
surrealism produced its first works to the present day. IV. In the second part, the surrealist
effects in Kaan Sarı's works are examined through the reading of the works.

Keywords: Surrealist Painting Art, Psychoanalysis, Surrealism