Ebeveynlerin dindarlık tutumu ile çocuklarının beden eğitimi ve spor etkinliklerine katılımı arasındaki ilişki
The relationship between parents' religious attitudes and children's participation in physical education and sports activities
Yazar: YAKUB GELEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL EDA BURMAOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YAPRAK KEMALOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hayat = Religious life ; Ebeveynler = Parents ; Ebeveynlik deneyimleri = Parenting experiences ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Spor faaliyetleri = Sport activities

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, (a) ebeveynlerin dini hayat (EDH) düzeyleri ile (b) çocukların spora yönelik tutum (ÇSYT) düzeylerinin, (c) bunlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve (d) dini hayat düzeylerinin ve (e) spora yönelik tutumun, bazı demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini, Bingöl'deki şu liselerde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmuştur: İmam Hatip Lisesi, Fen Lisesi, Spor Lisesi ve Anadolu Lisesi. Örneklem grubunu bu liselerde öğrenim gören 320'si erkek 292'si kız öğrenci olmak üzere toplam 612 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ebeveynlerin dindarlık tutumu hakkında veri elde etmek için; Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı öğretim elemanları tarafından geliştirilen "Dini Hayat Ölçeği"; Spora Yönelik Tutum hakkında veri elde etmek için ise Şentürk (2012) tarafından geliştirilen "Spora Yönelik Tutum" ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS istatistik paket programından yararlanılmış ve anlamlılık düzeyi p<.05 olarak alınmıştır. Araştırmada demografik özelliklerin belirlenmesinde frekans analizi, ikili değişkenlere göre Dini hayat ve Spora yönelik tutum ölçeğinin karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t-testi, ikiden fazla değişkenlere göre dini hayat ve spora yönelik tutum ölçeğinin karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (Anova); farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını ortaya çıkarmak için Tukey testi; dini hayat ile spora yönelik tutum arasındaki ilişkiyi incelemek için pearson korelasyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çocukların %50,5'i aktif olarak bir spor dalı ile uğraşmaktadır. Ailelerin %29,6'sında spor yapan biri ve %19,6'sında hareketsizliğe bağlı sağlık sorunu yaşayan birey bulunmaktadır. Lise ve yükseköğrenim mezunları (erkekler daha fazla), toplam ebeveynlerin yaklaşık %25'ini oluştururken, kalan kısmın çoğu (kadınlar daha fazla) ilkokul mezunudur (%49,2). EDH Ölçeğinden aldıkları puan yüksek düzeydedir (69 üzerinden 52,74 puan); alt boyutlara göre, en yüksek puan, inanç boyutundadır. Dini hayat (p<.01) ve alt boyutları (p<.01, ** p<.05) ile gelir düzeyleri arasında anlamlı farklar bulunmuştur; gelir düzeyi azaldıkça dini hayat düzeyi artmaktadır. Köyde yaşayanların ilde yaşayanlara göre, dini hayat puanları daha yüksektir. ÇSYT Orta düzeyde, alt boyutlara göre en yüksek puan "spora ilgi duyma"da bulunmuştur. Yaş, sınıf seviyesi, yaşadığı yer ve gelir ile diğer aile değişkenlerine göre ÇSYT puanlarında önemli fark bulunmamıştır (p>.05). Öte yandan, ÇSYT'de erkekler, genel ve tüm alt boyutlarda kız öğrencilere göre daha yüksek puan almıştır (p<.01). Ayrıca, okul türüne, aktif spor yapma ve ailede spor yapanın varlığı durumlarına göre fark önemli bulunmuştur (p<.05). EDH ve ÇSYT arasında pozitif yönlü ve zayıf bir ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Araştırmanın (cinsiyet, spora katılımın rolü gibi) çeşitli değişkenlerle ilgili sonuçları önceki birçok çalışma ile benzerlik göstermektedir. Bu çalışma ayrıca, Bingöl örnekleminde, ÇSYT ile yüksek dini hayat düzeyleri arasında çok güçlü bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Diğer bir ifadeyle, yüksek EDH düzeylerinin pozitif yönlü ilişkisi zayıfken; yüksek ÇSYT puanında cinsiyet, okul türü, çocuk-ailenin spora aktif katılım durumları öne çıkmaktadır.

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to investigate (a) the levels of parents' religious life (EDH) (b) and their children's sports attitudes (ÇSYT; Turkish abbreviations), (c) the relationship between EDH and ÇSYT, and identify whether the (d) EDH or ÇSYT differs according to various demographic variables.
Method: The population of the research consists of students studying in Bingöl city in following types of high schools; Religious high school, science high school, sports high school and regular high school. The sample group consists of 612 students -320 male and 292 female studying in these high schools, and their parents. In order to obtain data about the parents' religious manners; "Religious Life Scale" used which developed by the faculty members of Dokuz Eylul University Faculty of Theology, Department of Psychology of Religion. The "Attitude Towards Sports" scale developed by Şentürk (2012) was also used to obtain data from students. SPSS statistical package program was used to analyze data and the level of significance was identified as p<0.05. Frequency analysis in determining demographic characteristics in the study, t-test in independent groups for comparison of attitude scales towards religious life and sports according to binary variables, one-way analysis of variance in comparison of attitude scale towards religious life and sports mostly more than two variables (Anova); Tukey test to reveal from which groups the difference originates; and Pearson correlation analysis to examine the relationship between religious life and attitudes towards sports was conducted.
Findings: Among children, 50,5% actively participates in a sport. There is a person who participates in active sport in the 29,6% of the families and who experiences health issues due to inactivity in the 19,6% of the families. Parents' 25% were graduated from high school and higher education (more of them male), while the rest of them (more women) from primary school (%49,2). Parents' points from EDH were high (52,74 point out of 69); "faith" was the highest among the subdimensions. There were significant differences between income level and religious life (p<.01) including its subdimensions (p<.01, ** p<.05); the less income, the high religious levels was found. People lived in village scored higher in relious scale compared to whom lived in city-municipality. ÇSYT was moderate level, "interest in sports" was the highest among the subdimensions. There were no significant difference between "age, grade, residence and income and other family variables" and ÇSYT scores (p>.05). On the other hand, in ÇSYT male scored significantly higher in general and all subdimensions in comparison to female students (p<.01). Moreover, there were significant difference according to school type, active participation in sport by student and their parents (p<.05). A positive and weak relationship was found between parents' religious attitudes and children's attitudes towards physical education and sports activities (p<0.05).
Result: The results of this study according to various variables (such as sex, role of sports participation) shows similarity with numerous previous literature. Moreover, this study, in Bingöl sample, revealed that there is no strong relationship between ÇSYT and high levels of relious life scale. In other words, while the high EDH levels' positive relationship is weak; status regarding sex, scool type, children's-family active participation in sport become prominent in higher ÇSYT scores.