Artvin doğu ladini ormanlarında IPS typographus (L.) (coleoptera: curculıonıdae) zararı ile bazı meşcere özellikleri arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of relationships between ips typographus (L.) (coleoptera: curculionidae) infestations and some stand characteristics in oriental spruce forests of Artvi̇n
Yazar: CAHİDE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HAZAN ALKAN AKINCI
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kabuk böcekleri = Bark insects

Özet:
Bu çalışmada, I. typographus'un 2010 – 2019 yılları arasında Artvin ladin ormanlarındaki zararı ile bazı meşcere özellikleri arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Tez çalışmasında kullanılan veri, Artvin Orman İşletme Müdürlüğünün, Zararlı Organizmalar ile Teknik Mücadele Projesi cetvellerinden ve Orman Zararlılarıyla Mücadele Şubesinin arazi çalışmaları kayıtlarından elde edilmiştir.
Meşcere kuruluşu, gelişim çağı, kapalılık, bonitet, yola olan mesafe gibi meşcere özellikleri ve yükselti, eğim, bakı gibi topoğrafik faktörlerin I. typographus istilasındaki etkilerini belirlemek için Ki-kare testi kullanılmıştır. Faktörlerin, I. typographus istilası üzerindeki bütünleşik etkilerini bulmak ve belirleyici faktörleri değerlendirmek için Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır.
Sonuç olarak, meşcere kuruluşu, gelişim çağı, kapalılık, bonitet, orman yollarına olan mesafe, yükselti, eğim ve bakının I. typographus'un meşcereleri istila etmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, yükselti en güçlü ilişkili faktör olmuştur ve yükseltiyi sırasıyla gelişim çağı, eğim, orman yoluna olan mesafe, bakı, meşcere kuruluşu, bonitet ve kapalılık izlemiştir. 
Anahtar Kelimeler: Ips typographus, meşcere özellikleri, topoğrafik faktörler, ladin, yükselti

Abstract:
In this study, relationships between Ips typographus infestations during 2010 – 2019 and some stand characteristics in spruce forests of Artvin were determined. Data that are used in the thesis were obtained from the Artvin Regional Directorate of Forestry, tables of Project of Technical Management of Pests and from the records of field studies of Forest Pest Management Branch of the Regional Directorate of Forestry.
Chi-square test was performed to determine the effects of stand characteristics such as stand structure, development stage, closure, site index, distance to forest road, and topographical characteristics such as altitude, slope, aspect on I. typographus infestations. Logistic Regression Analysis was performed to determine the effects of combinations of factors and evaluate the determinant factors.
As a result, it is determined that stand structure, development stage, crown closure, site index, distance to forest road, altitude, slope, aspect are definite factors in I. typographus infestations in spruce forests of Artvin. In our study scale, altitude is the most important factor affecting I. typographus infestations and it is followed by development stage, slope, distance to forest road, aspect, stand structure, site index and crown closure.
Keywords: Ips typographus, stand characteristics, topographical factors, spruce, altitude