Trabzon türküleri (tasnif-inceleme-metin)
Trabzon folk songs (classification-study-text)
Yazar: AYDIN ÖNCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN ATNUR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Folklor = Folklore ; Halk müziği = Folk music ; Müzik = Music ; Trabzon = Trabzon ; Türküler = Folk songs

Özet:
Bu tez çalışmasında TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan Trabzon yöresi türküleri (kırık hava ve uzun havalar) edebî ve müzikal açıdan incelenerek halk bilimi metotlarına göre tasnif edilmiştir. Türk folklor araştırmalarına katkıda bulunmak, Trabzon yöresi türkülerinin tasnifini yaparak bu konuda yapılacak olan tümevarımlara bir basamak oluşturmak amacıyla yapılan bu çalışma, Trabzon yöresinde türkü kavramının sınırlarının belirlenmesindeki zorluk sebebiyle TRT repertuvarıyla sınırlandırılmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde, Trabzon yöresinin tarihî, coğrafî, sosyal ve kültürel durumu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, yöredeki müzik kültürü, Trabzon yöresi türküleri üzerine yapılan çalışmalar ile Trabzon yöresi türkülerinin genel özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, Trabzon yöresi türküleri, vezinlerine, yapılarına, konularına ve ezgilerine göre incelenerek tasnif edilmiştir. Dördüncü bölümde ise türkü metinlerine, TRT Türk halk müziği repertuvar kayıtlarındaki yazımları esas alınarak yer verilmiştir.Yapılan bu çalışma sonucunda Trabzon yöresi türkülerinin bölgenin kozmopolit yapısından kaynaklanan nedenlerle dört farklı karakterde geliştiği, bunların Türk dünyasındaki türkü türündeki eserlerle ortak özelliklere sahip olduğu, folklor ürünlerinin ?çeşitlenme? özelliğine uygun olarak başka yörelerde değişik varyantlarının bulunduğu, türkülerin büyük bir çoğunluğunun şekil bakımından mani tarzı dörtlüklerden konuları itibariyle de aşk/sevgi türkülerinden oluştuğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, folk songs of Trabzon Region which exist in TRT?s Turkish Folk Music Repertoire are examined in terms of literature and musical perspectives and classified according to the folklore methods. The aim of this research is to contribute to Turkish folklore researches and to provide a step for inductions in this field by classifying the folk songs of Trabzon Region. The study is limited to TRT Repertoire because of the difficulty of defining the boundaries of the concept of folk songs in Trabzon Region.In the first part of this study, the historical, geographical, social and cultural situation of Trabzon Region is emphasized. In the second part, some information about music culture in this region, previous studies on the folk songs of Trabzon Region and general features of folk songs of Trabzon Region is given. In the third part, the folk songs of Trabzon Region are examined and classified in accordance with their rhythm, form, theme and their melodies. In the fourth part, the lyrics of folk songs are provided based on their forms that exist in TRT Turkish Folk Music Repertoire.At the end of this study it has been found out that folk songs of Trabzon Region have four different characteristic features as a result of the cosmopolitan texture of the region, these have common features with those of Turkish Culture, these folklore works have different variations in accordance with ?variation? rule in other regions, and most of these folk songs consist of verses in mani style (a kind of Turkish folk music) in terms of form and their themes are mostly based on love.