Kısa süreli yüksek yoğunluklu yüklenmelerin ve klasik dayanıklılık çalışmalarının sedanter bireylerde bazı parametreler üzerine
The effect of short-term high-density loads and classic durability studies on some parameters of sedanter individuals
Yazar: SEFA KURT
Danışman: PROF. DR. SERKAN HAZAR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Sedanterler = Sedentary ; Spor = Sports ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Günümüzde bireylerin fiziksel aktiviteye katılımını sınırlayan en önemli gerekçelerden birisi aktivite için ayrılacak zamandır. Gelişen teknoloji ile bireylerin iş hayatındaki yoğunluğu, aktif olmayan yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme ile yaşam kalitelerinde düşüşler görülmektedir. Sedanter olarak adlandırılan bu kişiler spordan uzak bir yaşam tarzı benimsemişler ya da iş yoğunluğundan dolayı spordan uzak kalmak zorunda kalmışlardır. Sedanter bir yaşam tarzı ise birçok ciddi sağlık problemlerine neden olmaktadır.
 Bu çalışmanın amacı sağlıklı kalmak için egzersiz yapan bireylerde uzun süreli yüklenmelere kıyasla kısa süreli yüklenmelerin bazı parametrelerde meydana getirdiği değişiklikleri tespit edip, zaman problemi olan bireylere alternatif egzersiz programı geliştirmektir.
Bu çalışmaya 21-44 yaş aralığında yer alan, sağlıklı sedanter bireyler dâhil edilmiştir. Katılımcılar gönüllülük esasına göre çalışmaya dâhil edilmişlerdir. Katılımcılar 15 kısa süreli yüksek yoğunluklu egzersiz grubu, 15 klasik dayanıklılık egzersiz grubu olmak üzere 30 kişiden oluşmuştur. Katılımcılara 8 hafta boyunca antrenman programı uygulanmıştır. Birinci gruba 8 hafta boyunca her gün kısa süreli yüksek yoğunluklu aktivite uygulanmış, ikinci gruba ise haftada 3 gün klasik dayanıklılık antrenmanları uygulanmıştır.
Çalışmada ön test son test modeli kullanılmıştır. Katılımcıların çalışmaya başlamadan önce boy ölçümleri, vücut ağırlıkları, VKİ ölçümleri, kardiovasküler dayanıklılık testi, 20 metre mekik testi, dikey sıçrama testi, ağrı skalası uygulanmış, test sonuçları kayıt edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 21 istatistik programında yapılmıştır. Çalışmanın sonunda aynı testler tekrar uygulanıp değerler independent- samples t testi ve paried-samples t testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Kısa süreli yüksek yoğunluklu aktivite grubu ön test-son test sonuçlarına bakıldığında tüm parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. (p<0.05) Klasik dayanıklılık egzersiz grubu ön test-son test sonuçlarına bakıldığında vücut ağırlığı, VKİ, VO2 max, istirahat nabız değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. (p<0.05) Kısa süreli yüksek yoğunluklu aktivite ve klasik dayanıklılık grupları son test ölçüm sonuçları independent samples t testi ile karşılaştırıldığında vücut ağırlığı, dikey sıçrama kuvveti ve maksimal nabız sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. (p<0.05)
      
Sonuç olarak 8 haftalık kısa süreli yüksek yoğunluklu aktivitelerin vücut parametrelerinde gelişmelere katkı sağladığı gözlemlenmiştir. İş hayatının yoğunluğundan dolayı egzersize zaman ayıramayan bireyler için alternatif egzersiz programı olabileceği düşünülmektedir. 

Anahtar kelimeler: kardiovasküler dayanıklılık, VKİ, kısa süreli yüksek yoğunluklu egzersiz

Abstract:
Today, one of the most important reasons limiting individuals' participation in physical activity is the time to be allocated for activity. With the developing technology, there is a decrease in the quality of life of the individuals with the intensity of business life, inactive lifestyle and unhealthy diet. These people, who are called sedentary, have adopted a lifestyle away from sports or have had to stay away from sports due to work intensity. A sedentary lifestyle causes many serious health problems. 
With this study, we aim to develop an alternative exercise for individuals who have time limitation in exercising by detecting the changes in some parameters with short-term high-intensity loads, which have a lower time cost compared to long-term endurance training in individuals who exercise to stay healthy.
Healthy sedentary individuals between the ages of 21-44 were included in this study. Participants were included in the study on a voluntary basis. Participants consisted of 30 people, 15 short-term high-intensity exercise groups, 15 classical endurance exercise groups. A training program was applied to the participants for 8 weeks.   Short-term high-intensity activity was applied to the first group every day for 8 weeks, while the second group received classical endurance training 3 days a week.
Pre-test post-test model was used in the study. Before starting the study, height measurements, body weights, BMI measurements, cardiovascular endurance test, 20-meter shuttle test, vertical jump test, pain scale were applied to the participants, and test results were recorded. The analysis of the data was made in the SPSS 21 statistics program.  At the end of the study, the same tests were applied again and the values were compared. T-test was used to analyze the data between the two groups. When the pre-test and post-test results of the short-term high-intensity activity group were examined, a statistically significant difference was found in all parameters. (p <0.05) When the pre-test and post-test results of the classical endurance exercise group were examined, a statistically significant difference was found in body weight, BMI, VO2 max, resting heart rate. (p <0.05) When the post-test results of the short-term high-intensity activity and classical endurance groups were compared, a statistically significant difference was found in the results of body weight, vertical splash strength and maximal heart rate.  (P <0.05)

   As a result, it has been observed that 8 weeks of short-term high-intensity activities contribute to the improvements in body parameters. It is thought that it can be an alternative exercise program for individuals who cannot spare time for exercise due to the intensity of their work life. 
Keywords: cardiovascular endurance, BMI, short-term high-intensity exercise