Matematik öğretiminde Montessori temelli öğrenme yaklaşımının matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmeye etkisi
The effect of Montessori-based learning approach in mathematics teaching on early mathematical ability and creative thinking
Yazar: AYGÜL KARTAL
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik yeteneği = Mathematical ability ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Montessori eğitim = Montessori education ; Montessori, Maria = Montessori, Maria ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yetenek = Ability ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma, Matematik dersinde Montessori temelli öğretim modelinin çocukların matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmelerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır.  Araştırma nicel verilerin nitel veri ile desteklendiği karma araştırma modeli olan açımlayıcı sıralı desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Rize ili Fındıklı ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 43 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Aslan'ın (2001) Türkçeye uyarlayıp geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarını yaptığı "Torrance Yaratıcı Düşünce Testi", Erdoğan'ın (2006) Türkçe'ye çevirip geçerlik ve güvenirliğini hesapladığı "Erken Matematik Yeteneği Testi (TEMA-3)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Öğrenci yarı yapılandırılmış görüşme formu" ile elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Spearman korelasyon analizi için IBM-SPSS 23 ve içerik analizi için Nvivo 11 programları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Montessori temelli matematik öğretim modelinin, öğrencilerin matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerilerine anlamlı pozitif etkisi olduğu bulunmuştur. Montessori temelli matematik öğretim programı sonrası matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerileri arasında ilişki olduğu görülmüştür. Öğrenciler, Montessori temelli uygulamanın özgür hareket ortamına, bireysel tercihe olanak tanımasına, iş birliğini ve bireysel çalışmayı desteklemesine yönelik olumlu görüşler paylaşmıştır.
Anahtar sözcükler: Matematik, İlkokul, Montessori, Yaratıcı Düşünme Becerisi, Matematik yeteneği.

Abstract:
This paper investigated the effect of a Montessori-based teaching model on children's mathematical abilities and creative thinking skills in mathematics. The study adopted an exploratory sequential design, a mixed research model in which quantitative data are supported by qualitative data. The sample consisted of 43 students from a primary school in the Fındıklı district of Rize province in the 2020-2021 academic year. Data were collected using the Torrance Test of Creative Thinking (TTCT) adapted to Turkish by Aslan (2001), the Test of Early Mathematics Ability (TEMA-3) adapted to Turkish by Erdoğan (2006), and a student semi-structured interview form developed by the researcher. Data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS, IBM, v.23) and Nvivo 11. The Mann-Whitney U Test, Wilcoxon Signed Rank Test, and Spearman correlation coefficient were used for analysis. The results showed that the Montessori-based mathematics teaching model significantly affected participants' mathematical abilities and creative thinking skills. There was a relationship between mathematics abilities and creative thinking skills after the Montessori-based mathematics curriculum. Participants stated that the Montessori-based model allowed them to move freely, make individual choices, collaborate, and work individually.
Keywords: Mathematics, Primary School, Montessori, Creative Thinking Skill, Early Mathematical Ability.