Kronik engelli çocuklara bakım verenlerde 'yetişkin bakıcıların yaşam kalitesi anketinin (Adult carer quality of life questionnaire)' geçerlilik ve güvenilirliği
Validity and reliability of the quality of life questionnaire of adult caregivers in caregivers for children with chronic disabilities
Yazar: CANSU GENÇER ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ŞENGÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bakıcılık = Care work ; Bakım verenler = Caregivers ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bakım veren kişilerin yaşam kalitesini değerlendiren Yetişkin Bakıcı Yaşam Kalitesi Anketi'nin (YBYKA) Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını yapmaktır.
Yöntem: Çalışmaya 20-50 yaş aralığında, kronik engelli çocuğu olan 99 anne dahil edildi. Annelerin sosyo-demografik özellikleri, çocukların tanısı ve ambulasyon durumları araştırmacı tarafından hazırlanan bir form ile sorgulandı. Annelerin yaşam kalitesi Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (WHOQOL-BREF), depresyon düzeyi Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile değerlendirildi. Ölçeğin geçerliliğinin belirlenebilmesi için YBYKA ve WHOQOL-BREF arasındaki korelasyon incelendi. İç tutarlılığın belirlenebilmesi için Cronbach alfa değeri hesaplandı. Test-tekrar test güvenilirliğinin belirlenebilmesi için rastgele 30 anneye ilk değerlendirmeden iki hafta sonra ikinci değerlendirmeler yapıldı ve "Sınıf İçi Korelasyon" katsayısı hesaplandı. Çocukların fonksiyonel seviyesi Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (WeeFIM) ile değerlendirildi.
Bulgular: Annelerin yaş ortalaması 35,99±7,24 yıl idi. YBYKA ile WHOQOL-BREF arasında pozitif yönde mükemmel derecede bir korelasyon olduğu tespit edildi (Çevre Alanı=0,792 / Psikolojik Alan=0,775, p<0,001). YBYKA'nın iç tutarlılığı yüksek (Cronbach alfa=0,945), test-tekrar test güvenilirliği çok yüksek (Sınıf İçi Korelasyon=0,961) olarak bulundu. Annelerin yaşam kalitesi ile depresyon düzeyleri arasında negatif yönde iyi derecede korelasyon tespit edildi (rho=-0,669, p<0,001). Annelerin yaşam kalitesi ile çocukların fonksiyonel seviyeleri arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmadı (p=0,179).
Sonuç: YBYKA' nın Türkçe versiyonu kronik engelli çocuklara bakım veren annelerde geçerli ve güvenilir bir ölçektir.  
Anahtar Kelimeler: Kronik engel, bakım verme, bakıcı, yaşam kalitesi

Abstract:
Validity and Reliability of the Quality of Life Questionnaire of Adult Caregivers in Caregivers for Children with Chronic Disabilities
Objective: The aim of this study was to conduct the Turkish validity and reliability study of the Adult Caregiver Quality of Life Questionnaire (AC-QoL), which assesses the quality of life of caregivers.
Method: The study included 99 mothers with chronic disability children between 20-50 years of age. The socio-demographic characteristics of the subjects, clinic specialty and ambulation status of the children with chronic disabilities were recorded by the researcher. Mothers' quality of life was assessed by World Health Organization Quality of Life Rating Scale (WHOQOL-BREF) and depression level was assessed by Beck Depression Inventory (BDI). The correlation between the AC-Qol and WHOQOL-BREF was performed to determine the validity of the questionnaire. The Cronbach alpha value was calculated to determine the internal consistency. The test-retest reliability was calculated by "Intraclass Correlation Coefficient (ICC)" on thirty randomly selected mothers after two weeks from the first evaluation. Functional level of the children was assessed by the Pediatric Functional Independence Measure (WeeFIM).
Results: The average age of the mothers was 35.99±7.24 years. There was a positive correlation between AC-QoL and WHOQOL-BREF. Internal consistency of AC-QoL was high (Cronbach alpha=0.945) and test-retest reliability was very high (ICC=0.961). There was a negative high correlation between AC-QoL and BDI (rho=-0.669, p<0.001). There was no association between quality of life and functional level of the children with disability (p=0.179).
Conclusion: The Turkish version of AC-QoL is a valid and reliable scale for caregivers of children with chronic disabilities.
Key words: Chronic disability, caregiving, caregiver, quality of life