Isırgan otu (Urtica dioica L.)nun dimetilbenzantrasen (DMBA) uygulanan tavşanlarda hematolojik, biyokimyasal parametreler ile bazı tümör markırları üzerine etkisi.
The effects of nettle (Urtica dioica L.) on some haematological, biochemical parameters and on some tumour markers in rabbits receiving DMBA.
Yazar: GÖKHAN OTO
Danışman: DOÇ.DR. İDRİS TÜREL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Isırgan otu = Stinging nettles

Özet:
Bu çalısmada ısırgan otu (Urtica dioica L.)'nun DMBA uygulanan tavsanlardahematolojik, biyokimyasal parametreler ile bazı tümör markırları üzerine etkisi incelendi.Çalısmada toplam 24 tavsan (Yeni Zelanda ırkı) kullanıldı. Hayvanlar 8'erli 3 grubaayrıldı. Kontrol grubuna % 10'luk DMSO 0.5 ml/kg/gün dozunda i.m. olarak uygulandı.2. gruba % 10'luk DMSO'da çözdürülmüs toksik etkisi bilinen DMBA 0.5 ml/kg/gündozunda i.m. olarak, 3. gruba ise % 10'luk DMSO'da çözdürülmüs toksik etkisi bilinenDMBA i.m. olarak 0,5 ml/kg/gün ve % 2'lik Tween 80 solüsyonunda çözündürülmüsısırgan otu methanol ekstresi i.m. olarak 0.2 ml/kg/gün dozlarında uygulandı.Hematolojik analizler 0, 15, 30, 45, 60. günlerde yapıldı. Hemoglobin, alyuvar, lenfositve hematokrit deger düzeyleri 60.gün karsılastırmalarında kontrol grubuna göre DMBAve DMBA + ısırgan otu ekstresinin uygulandıgı gruplarda istatistiksel açıdan önemlidüzeyde düsük (P<0.01), Nötrofil düzeyi DMBA grubunda kontrol grubu ve DMBA +ısırgan otu ekstresinin uygulandıgı gruba göre önemli düzeyde yüksek (P<0.01), eosinofilve monosit düzeylerindeki degisimlerin ise gruplar arasında istatistiksel olarak önemliolmadıgı tespit edildi (P>0.05). Biyokimyasal analizler 0, 15, 30, 45, 60 ve 150.günlerde yapıldı. Kan serumunun 150.gün karsılastırmalarında biyokimyasalparametrelerden ALT, AST, amilaz, direkt bilurubin, indirekt bilurubin, Mg, ve AFPdüzeyleri kontrol grubuna göre DMBA ve DMBA + ısırgan otu ekstresinin uygulandıgıgrupta istatistiksel açıdan önemli düzeyde yüksek (P<0.01); üre (P<0.01), HDLkolesterol (P<0.01), total protein (P<0.05) ve klor düzeyleri (P<0.01) kontrol grubunagöre DMBA ve DMBA + ısırgan otu ekstresinin uygulandıgı grupta istatistiksel açıdanönemli düzeyde düsük; LDH (P<0.01), LDL (P<0.01), kalsiyum (P<0.05) ve CA 19-9(P<0.01) düzeyleri DMBA grubunda, kontrol grubu ve DMBA + ısırgan otu ekstresininuygulandıgı gruba göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek; Serum kreatinin veVLDL düzeyleri kontrol grubuna göre DMBA grubunda düsük, DMBA + ısırgan otuekstresinin uygulandıgı grupta ise istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek (P<0.01);ürik asit, trigliserid ve glukoz düzeyleri DMBA + ısırgan otu ekstresinin uygulandıgıgrupta, kontrol grubu ve DMBA grubuna göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek(p<0.01); sodyum ve fosfor düzeyi DMBA grubunda, kontrol grubu ve DMBA + ısırganotu ekstresinin uygulandıgı gruba göre önemli düzeyde (P<0.01) düsük; GGT, totalbilurubin, GLOB ve potasyum düzeylerindeki degisim ise gruplar arası karsılastırmalardaistatistiksel açıdan önemsiz (P>0.05) olarak tespit edildi. Sonuç olarak, bu çalısmada eldeedilen bulgulara göre ısırgan otu'nun toksik etkili olan DMBA'nın etkisini kısmenönleyebilecegi düsünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Biyokimyasal parametreler, DMBA, hematolojik parametreler,ısırgan otu (Urtica dioica L.), tümör markırları.

Abstract:
In this study, the effects of nettle (Urtica dioicaL.) on some haematological, biochemical parameters and on some tumour markers wereinvestigated in DMBA applied rabbits. In this study a total of 24 rabbits (New ZelandRabbits) were used. They were divided into 3 groups each containing 8 rabbits. To thecontrol group; 10 % DMSO (Dimethyl sulphoxide) were given intra muscularly (i.m.) ata 0.5 ml/kg/day dose. To the second group (DMBA group); a known toxic DMBAdissolved in 10 % DMSO were given i.m. at a 0.5 ml/kg/day dose. To the third group(Nettle group); a known toxic DMBA dissolved in 10 % DMSO were given i.m. at a 0.5ml/kg/day dose and methanol extract of nettle (Urtica dioica L.) dissolved in Tween 80solution were given i.m. at a 0.2 ml/kg/day dose. Haematologic analysis were made ondays 0, 15, 30, 45 and 60. When haemoglobin, RBC, lymphocyte and PCV values on day60 compared, the values in DMBA group and Nettle group were lower statistically(P<0.01) compared to the same values obtained from control group. Neutrophil valueswere higher statistically (P<0.01) in DMBA group compared to control and Nettlegroups. On the other hand eosinophil and monocyte values were not differentsignificantly statistically (P>0.01) in all groups. Biochemical analysis were made ondays 0, 15, 30, 45, 60 and 150. When ALT, AST, Amilaze, direct biluribin, indirectbiluribin, Mg and AFP (Alpha fetoprotein) values on day 150. compared; the values inDMBA and Nettle groups were higher statistically (P<0.01); urea (P<0.01), HDLcolesterol (P<0.01), total protein (P<0.05) and Cl levels (P<0.01) were lower statisticallyin DMBA and Nettle groups compared to control group; LDH (P<0.01), LDL (P<0.01),Ca (P<0.05) and CA 19-9 (P<0.01) levels were higher statistically (P<0.01) in DMBAgroup compared to control and Nettle group; Serum creatinin and VLDL (Very-lowdensitylipoprotein) values were lower in DMBA group and higher statistically in Nettlegroup (P<0.01) compared to control group; uric acid, trigliserid and glucose levels werehigher in Nettle group compared to control and DMBA groups (P<0.01); Na andphosphorus levels were lower statistically in DMBA group compared to control andNettle group; and GGT (Gamma glutamyl transpeptidase), total biluribin, GLOB, and Klevels were not different statistically (P>0.05) in all groups. As a result; according tothe findings of this study, it is assumed that nettles may have partially protectiveinfluence on the organism against toxical effects of the DMBA.Keywords: Biochemical parameters, DMBA, Haematological parameters, Nettle(Urtica dioica L.), Tumour markers.