Mikozis fungoides yama evresi olan hastalarda dar-band UVB ve dar-band UVB+izotretinoin tedavilerinin apopitoz üzerine etkisi ve bunun klinik yanıtla karşılaştırılması
Effect of narrow band UVB and narrow band UVB+isotretinoin treatments on apoptosis with mycosis fungoides patch stage patients and to compare the relationship between clinical response
Yazar: NAZAN ŞENGÜN TAŞLIDERE
Danışman: PROF. DR. AYTEN FERAHBAŞ ; PROF. DR. ÖZLEM CANÖZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Galektin-3 = Galectin-3 ; Genler-Bax = Genes-Bax ; Genler-Bcl-2 = Genes-Bcl-2 ; Membran proteinleri = Membrane proteins ; Mycosis fungoides = Mycosis fungoides ; Ultraviyole tedavisi = Ultraviolet therapy ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Amaç: Mikozis fungoides (MF) derinin T hücreli lenfomasıdır. Etyoloji ve patogenezi hala tam olarak bilinmemektedir. Ancak kontrolsüz T hücre proliferasyonu, apopitoz direnci ve bunun sonucunda gelişen kronik kutanöz inflamasyonun lenfoma gelişiminden sorumlu olduğu düşünülmektedir. MF patogenezinde apopitoz yolağında rol alan parametreler hala net olarak tanımlanmamıştır. Fototerapi ve retinoidler, MF tedavisinde kullanılan ve apopitoz yolağı üzerinden etki gösteren tedavi metodlarıdır. Bu çalışmada; uygulanan dar-band UVB ve dar-band UVB + izotretinoin tedavilerinin apopitoz regülasyonundan sorumlu olan fas, fas ligand, bcl 2, bax, STAT-3 ve galectin-3 proteinlerinin ekspresyonlarına etkilerini ve apopitozdaki düzenlenmenin klinik iyileşme ile ilişkisini göstermek amaçlanmıştır.Hastalar ve yöntem: Klinik ve histopatolojik olarak MF yama evresi tanısı alan 21 hasta çalışmaya alındı. Birinci gruba dar-band UVB, ikinci gruba dar-band UVB + izotretinoin oral olarak verildi. 30 seans dar-band UVB tedavisinden sonra hastalardan kontrol biyopsileri alındı. Hastalar, tedavi öncesi ve sonrası semptom şiddeti ve toplam lezyon alanı açısından değerlendirildi. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası cilt biyopsileri fas, fas ligand, bcl 2, bax, STAT-3 ve galectin-3 protein ekspresyonları açısından immünhistokimyasal olarak incelendi ve elde edilen sonuçlarda tedavi öncesi ve sonrası ve her iki tedavi yöntemi apopitoz ve klinik yanıt açısından birbiriyle karşılaştırıldı.Bulgular: Her iki tedavi yöntemi ile de hastalarda semptom şiddeti ve toplam lezyon boyutlarında belirgin azalma gözlendi, bu azalma istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0.05). Ancak her iki tedavi grubu arasında hem tedavi öncesi hem tedavi sonrasında semptom şiddeti ve lezyon boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). Hiçbir hastada bax ekspresyonu gözlenmedi. Dar-band UVB grubunda tedavi sonrası bcl-2 epidermal boyanma şiddeti tedavi öncesine göre artmıştı (p=0.04). Bcl-2 epidermal boyanmanın yaygınlığı, epidermal lenfosit boyanma şiddet ve yaygınlığı, epidermal hücre varlığı açısından tedavi öncesi ve sonrasında ve her iki tedavi grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Ayrıca, fas, fas-ligand, STAT-3, galectin-3 ile epidermal boyanmanın şiddeti ve yaygınlığı, epidermal lenfosit boyanma şiddet ve yaygınlığı, epidermal hücre varlığı açısından tedavi öncesi ve sonrasında ve her iki tedavi grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Dar-band UVB + izotretinoin grubunda fas, fas-ligand, bcl-2, STAT-3, galectin-3 ile epidermal boyanmanın şiddeti ve yaygınlığı, epidermal lenfosit boyanma şiddet ve yaygınlığı, epidermal hücre varlığı açısından tedavi öncesi ve sonrasında ve her iki tedavi grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05).Sonuç: Bu çalışmada hiç bax boyanması gözlenmedi. Bu MF'te bax protein ekspresyonunun rol almadığının göstergesi olabilir. Ayrıca tedavi sonrasında tedavi öncesine göre bcl-2 protein ekspresyonu median değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte bir miktar artış tespit edilmiştir. Ancak fas, fas ligand, STAT-3, galectin-3 protein ekspresyonlarında ise tedavi sonrasında tedavi öncesine göre herhangi bir değişiklik gözlenmedi. Bunun nedeninin bu proteinlerin daha çok geç evre MF'te eksprese olmalarından, bireysel farklılıktan ve hasta sayımızın yetersiz olmasından kaynaklanıyor olabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular erken evre MF tedavisinde dar-band UVB + izotretinoin tedavisinin tek başına dar-band UVB tedavisine üstünlüğü olmadığını göstermektedir.Anahtar kelimeler: Mikozis fungoides, dar-band UVB, izotretinoin, apopitoz, fas, fas ligand, bcl-2, bax, STAT-3, galectin-3.

Abstract:
Objective: Mycosis Fungoides (MF) is a cutaneous T Cell lymphoma. Etiology and pathogenesis of this disease is not definitely known; however, it has been thought that chronic cutaneous inflammation which develops due to uncontrolled T cell proliferation and resistance to apoptosis should be responsible in development of lymphoma. Parameters playing role in MF apoptosis have not been defined precisely. Phototherapy and retinoids which affect on apoptosis pathway have been used in MF treatment. In the present study, it was aimed to show effects of narrow-band UVB and narrow-band UVB + isoretinoin therapies on expressions of fas, fas ligand (fasL), bcl-2, bax, STAT-3 and galectin-3 and to demonstrate the relationship between regulation of apoptosis and clinical improvement.Patients and methods: Study was conducted on 21 patients diagnosed as MF in patch stage by clinical and histopathological evaluations. Narrow-band UVB was given to first group, whereas narrow-band UVB + oral isoretionin in second group. Control biopsies were taken after 30 sessions narrow-band UVB. Pre-treatment and post-treatment biopsies were immunohistochemically evaluated for fas, fas ligand (fasL), bcl-2, bax, STAT-3 and galectin-3; thereby, apoptosis and clinical improvement were compared between pre-treatment and post-treatment results and between treatment groups.Findings: A marked reduction was observed in symptom severity and total size of lesions with both treatments and difference was statistically significant (p<0.05). However, no statistically significant difference was observed in symptom severity and lesion size between treatment groups (p>0.05). No bax expression was seen in any of the patients. In narrow-band UVB group, intensity of epidermal bcl-2 staining was increased after treatment when compared to pre-treatment staining and difference was statistically significant (p=0.04). There was no statistically significant difference in extent of epidermal bcl-2 staining, extent and intensity of epidermal lymphocyte staining and presence of epidermal cell between pre-treatment and post-treatment and between treatment groups (p>0.05). Additionally, no statistically significant difference was found between pre-treatment and post-treatment results and between treatment groups regarding extent and intensity of epidermal staining and epidermal lymphocyte staining with fas, fas-ligand, STAT-3 and galectin-3 and presence of epidermal cells (p>0.05). In narrow-band UVB+ isoretinoin group, no statistically significant difference was found between pre-treatment and post-treatment results regarding extent and intensity of epidermal staining and epidermal lymphocyte staining with fas, fas-ligand, STAT-3 and galectin-3 and presence of epidermal cells (p>0.05).Conclusion: In present study, no bax staining was observed; thus, it should indicate that bax protein expression plays no role in MF. Despite no statistical significance, a slight increase was found in post-treatment median values of bcl-2 expressions when compared to pre-treatment levels. However, no difference was seen in expressions of fas, fas-ligand, STAT-3, galectin-3 proteins after treatment. It was thought that this could be due to expressions of these proteins mostly occurs in later stage MF, individual variations and insufficient sample size of present study. These findings suggest that narrow-band UVB + isoretinoin has no superiority to narrow-band UVB alone in the treatment of early stage MF.Keywords: Mycosis fungoides, narrow-band UVB, isoretinoin, apoptosis, fas, fas-ligand, blc-2, bax, STAT-3, galectin-3