Acil serviste akut pankreatit tanısı alan hastalarda USG aracılığı ile vena cava inferior ve aort çapı ölçülerek değerlendirilen vücut sıvı hacminin hastanede kalış süresi ve mortalite ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of body fluid volume, which is assessed by measuring vena cava inferior and aortal diameter with USG in patients with the diagnosis of acute pancreatitis in the emergency department with the duration of the hospital and mortality
Yazar: BURHANEDDİN BURAK YURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALP ŞENER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Aort = Aorta ; Mortalite = Mortality ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Vena cava inferior = Vena cava inferior ; Vücut sıvıları = Body fluids

Özet:
Amaç: Akut pankreatit, gelişmiş ülkelerde hastaneye akut başvuru gerektiren en yaygın gastrointestinal hastalıktır. Üçüncü boşlukta sıvı ekstravazasyonuna neden olabilen ve hipovolemi, hipoperfüzyon, organ yetmezliği ve nihayetinde ölümle sonuçlanabilen bir hastalıktır. Acil servise akut pankreatit ile başvuran hastaların yatış, taburculuk süreleri ve mortalite riskini saptamak için kullanılan altın standart bir skala ve/veya tetkik bulunmamaktadır. Son yıllarda, intravasküler hacim durumunu değerlendirmek ve sıvı resüsitasyonuna rehberlik etmek için inferior vena cava (IVC) çapının sonografik değerlendirmesi acil servislerde popülerlik kazanmaktadır. Çalışmamızda acil servise akut pankreatit ile başvuran hastalarda, IVC ve aort çapının ultrasonografi (USG) ile görüntülenmesinin yatış, taburculuk ve mortalite üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Çalışmaya 01/01/2021 ile 01/03/2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi acil servisine başvuran 18 yaş üstü akut pankreatit tanısı alan 83 hasta dahil edilmiştir. Hastaların inferior vena cava (IVC) ve aort çapları ultrason (USG) kullanılarak prospektif olarak kaydedilmiştir. Hastalara ait demografik ve klinik özellikler, laboratuvar ve görüntüleme raporları da kaydedilmiştir. Hastaların yatış durumu, yatış süresi ve 30 gün içerisindeki sağ kalım durumları sistem üzerinden takip edilmiştir. Elde edilen veriler 30 günlük mortalite, kollapsibilite indeksi (KI) ve yatış durumuna göre farklı gruplara ayrılarak istatistiksel olarak incelenmiştir.  

Bulgular: 30 gün içerisinde ölen hastaların yaş ortalaması sağ kalanlara göre yüksek bulunmuştur (p= 0.004), ancak iki grup arasında KI ve aort çapları karşılaştırıldığı zaman istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Akut pankreatitte kullanılan BISAP (The Bed Side Index for Severity in Acute Pancreatitis) ve Glasgow- IMRIE skorlarının mortalite ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir (p=0.001 ve p=0.04). Sağ kalan hastalarda KI ve hastanede kalış süresi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (r2=0,37 ve p=0.001). Aynı zamanda hastalar KI' ne göre iki gruba ayrıldığı zaman indeksi yüksek olan grupta hastanede kalış süresinin arttığı gözlenmiştir (p<0.05) Yoğun bakıma yatırılan hastaların servise yatırılan hastalara göre IVC (ins) çap ölçümleri daha düşük bulunmuştur (p=0,04).
Sonuç: Bu çalışmadaki verilere göre hastaların intravasküler sıvı durumunu yansıtan ve USG ile belirlenebilen IVC çapı (ins-exp), KI ve aort çapının mortaliteyi öngörmek üzerine etkisi olmadığı gözlenmiştir. Ancak KI'nin hastanede kalış süresini, IVC (ins) çapının da yoğun bakım yatışını öngörmede faydalı olabileceği anlaşılmıştır. 
Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, vena kava inferior çapı, aort çapı, vena kava kollapsibilite indeksi, mortalite

Abstract:
Objective: Acute pancreatitis is the most common gastrointestinal disease requiring acute admission to hospital in developed countries. It is a disease that can cause fluid extravasation in the third space and can result in hypovolemia, hypoperfusion, organ failure and eventually death. There is no gold standard scale and/or test used to determine the hospitalization, duration of discharge and mortality risk of patients admitted to the emergency department with acute pancreatitis. In recent years, sonographic assessment of inferior vena cava (IVC) diameter to assess intravascular volume status and guide fluid resuscitation has gained popularity in emergency departments. In our study, we aimed to investigate the effects of IVC and aortic diameter imaging on hospitalization, discharge and mortality in patients admitted to the emergency department with acute pancreatitis.
Materials and Methods: Eighty-three patients with acute pancreatitis diagnosed between 01/01/2021 and 01/03/2021 were included in this study. Inferior vena cava (IVC) and aortic diameters of the patients were prospectively recorded using ultrasonography (USG). Demographic and clinical characteristics, laboratory and imaging reports of the patients were also recorded. The hospitalization status, duration of hospitalization and survival status of the patients within 30 days were monitored through the system. The data obtained were statistically analyzed by dividing them into different groups according to the mortality status within 30 days, collapsibility index (CI) and hospitalization status.
Results: The median age of the patients who died within 30 days was found to be higher than the survivors (p = 0.004), but when the CI and aortic diameters were compared between these two groups, no statistically significant difference was found. BISAP ((The Bed Side Index for Severity in Acute Pancreatitis) and Glasgow-IMRIE scores used in acute pancreatitis were found to be associated with mortality (p = 0.001 and p = 0.04). A positive correlation was found between CI and duration of hospital stay in surviving patients (r2 = 0.37 and p = 0.001). At the same time, when the patients were divided into two groups according to their CI, it was observed that the duration of hospital stay increased in the group with a high index (p <0.05). IVC (ins) diameter measurements were found to be lower in patients hospitalized in intensive care unit compared to patients hospitalized in the service (p = 0.04).
Conclusion: It was observed that IVC diameter (ins-exp), CI and aortic diameter, which reflect the intravascular fluid status of the patients and can be determined by USG, have no effect on predicting mortality. However, our results showed that CI can be useful in predicting length of stay in hospital and IVC (ins) diameter to predict service-intensive care admission status.
Keywords: Acute pancreatitis, vena cava infeior diameter, aortic diameter, vena cava collapsibility index, mortality