Yabancı dil olarak akademik Türkçe: Sosyal bilimlerde akademik ve teknik söz varlığı
Academic Turkish education as a foreign language: The academic and technical vocabulary in social sciences
Yazar: BURAK TÜFEKÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURETTİN DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Sosyal bilimler = Social sciences ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözcükbilim = Logology ; Teknik terim = Technical term ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Çalışma kapsamında Türkçenin sosyal bilimler alanındaki teknik ve akademik sözvarlığının belirlenmesi ve yabancı dil olarak akademik Türkçe derslerinde yararlanılmak üzere eğitim amaçlı akademik sözcük listesi hazırlanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilimler alanı arkeoloji, felsefe, iletişim, siyasal bilimler, spor bilimleri, ilahiyat, tarih, psikoloji, coğrafya, sanat, sosyoloji, antropoloji, şehir planlaması, turizm, eğitim, ekonomi, dilbilim, edebiyat olmak üzere 18 alana ayrılmıştır. Bu 18 alanda, her biri en az 100.000 (mak. %5+) sözcükbirim olmak üzere 2005-2016 yılları arasında yayımlanan 58 dergiden 385 makale derlenmiş ve toplam 1.854.157 sözcükbirimlik bir veri tabanı oluşturulmuştur. Bu veri tabanında bulunan sosyal bilimlerdeki her bir alt alan, teknik söz varlığı olarak kabul edilmiş ve bu söz varlığı unsurlarından sıklığı 10 ve yukarısında olan sözcükbirimler tekrarlarından arındırılarak değerlendirilmeye alınmıştır. Belirlenen teknik söz varlığındaki sözcükbirimler; kavram değeri taşıyan sözcükler, fiiller, edatlar ve bağlaçlar olarak sınıflandırılmıştır. Kavram değeri taşıyan sözcükler de kendi içerisinde terimler, bilimsel Türkçeye yönelik kullanımlar ve diğer alt derlemlerle ortak sözcük sayıları ve kullanımları açısından değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda sosyal bilimlerdeki 18 alt alanda ortak olarak geçen sözcüklerden, sıklığı 100'den fazla olan sözcüklerden, genel bilimsel Türkçeye yönelik kullanımlardan, fiillerden, edat ve bağlaçlardan oluşan, eğitim amaçlı bir akademik Türkçe sözcük listesi oluşturularak yabancı dil olarak akademik Türkçe öğrencilerinin, eğitimcilerinin, materyal tasarımcılarının ve araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.

Abstract:
Within the scope of the study, it was aimed to determine the technical and academic vocabulary of Turkish language in the field of social sciences and to prepare an academic word list for educational purpose to be used in academic Turkish courses as a foreign language. Towards this end, the social sciences are divided into 18 areas, namely archeology, philosophy, communication, political sciences, sports sciences, theology, history, psychology, geography, art, sociology, anthropology, urban planning, tourism, education, finance, linguistics and literature. A database of 1,854,157 lexemes was created through compiling a minimum of 100,000 lexeme (max 5% +) from 385 articles from 58 magazines published between 2005 and 2016 in these 18 areas.  Each sub-field in the social sciences in this database is regarded as a technical vocabulary and by clearing the words with a frequency of 10 and higher from the repetition, words with concept values were categorized as verbs, prepositions and conjunctions. Besides, the words which have concept values were evaluated within themselves in terms of terminological words, words for scientific Turkish and words which are common to other sub-corpora. As a result of the study, an educational academic vocabulary consisting of the words which are common to the 18 sub-areas of social sciences, words with a frequency greater than 100 and words for general scientific Turkish as well as prepositions, conjunctions and verbs was created and made available for the use of learners of Academic Turkish as a foreign language, trainers, material designers and researchers.