Madde kullanımı ile çocukluk örselenme yaşantıları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki
The relationship between substance use, childhood traumatic experiences and perceived social support
Yazar: DENİZ İNHANLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP BELMA GÖLGE
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Narkotikler = Narcotics ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Özet
Bu çalışmada; madde kullanımı, çocukluk örselenme yaşantıları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çocukluk örselenme yaşantıları ve algılanan sosyal desteğin madde kullanımının yordayıcısı olup olmadığı; katılımcıların yaş, cinsiyet, meslek, eğitimi düzeyi, aylık gelir, kiminle yaşıyor olduğu gibi sosyo-ekonomik durum ve aile bilgileri, sosyal aktivite durumu ve ameliyat veya kronik hastalık öyküsü ile psikiyatrik öyküsü bakımından yaşları 18 ila 70 arasında değişen 507 katılımcıdan oluşan normal popülasyonda incelenmiştir. Bilgilendirilmiş Onam Formu (BOF) ile çalışmaya ilişkin bilgi verilmesi ve onam alınması sonrasında katılımcılara Demografik Bilgi Formu (DBF), Bağımlılık Profil İndeksi Kısa Formu (BAPİ-Kısa), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇRTÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulanmıştır. Katılımcıların madde kullanımı düşük (10,02+10,78); algılanan sosyal destek düzeyi (55,50+20,33) ve çocukluk çağında travma düzeyi (47,74+20,84) ortalamanın üzerindedir. En çok bildirilen örselenme yaşantısı duygusal istismar (10,33+4,96), en az fiziksel istismardır (8,29+4,82). Algılanan sosyal destek en çok arkadaştan (%19,26+7,26), en az ise diğer önemli kişidendir (%17,94+8,01). Katılımcıların, madde kullanımı ile çocukluk örselenme yaşantıları arasında pozitif (r=0,73; p<0,01), algıladıkları sosyal destek arasında negatif (r=-0,60; p<0,01) yönlü ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Çocukluk örselenme yaşantıları ile algılanan sosyal destek arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,57; p<0,01). Buna göre; algılanan sosyal desteğin azalması ve/veya çocukluk örselenme yaşantılarının fazla olması, madde kullanımı riskini artırmaktadır. İleri yaşlarda madde kullanımı (p<0,01) ve çocukluk örselenme yaşantıları (p<0,01) daha düşüktür. Kadınlarda, üniversite ve lisansüstü mezunlarında, ailesiyle yaşayanlarda, sosyal aktivitelere katılanlarda ve psikiyatrik öyküsü bulunmayanlarda, madde kullanımı ve çocukluk örselenme yaşantıları daha düşük (p<0,01), algılanan sosyal destek daha yüksektir (p<0,001). Ücretli çalışanlarda, 2000 TL'den fazla maaş alanlarda, ameliyat veya kronik hastalık öyküsü bulunmayanlarda madde kullanımı daha düşük (p<0,01), algılanan sosyal destek daha yüksektir (p<0,001). Yaş ile algılanan sosyal destek arasında anlamlı düzeyde bir ilişki yoktur (p>0,05).
Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Bağımlılık Profil İndeksi, BAPİ-Kısa, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Çocukluk Örselenme Yaşantıları, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Madde Bağımlılığı, Madde Kullanımı

Abstract:
Abstract
In this study, it was aimed to determine the relationships between substance use, childhood traumatic experiences and perceived social support. It was studied whether childhood traumatic experiences and perceived social support were predictors of substance use by socio-economic status and family information such as age, gender, occupation/working status, education level, monthly income, living with someone or alone, and social activity status and psychiatric history and history of chronic illness or surgery in 507 participants of normal population of whom the ages range from 18 to 70. After giving information about the study with the Informed Consent Form (ICF) and receiving consent; Socio-Demographic Information Form (SDIF), Addiction Profile Index-Short Form (API-Short), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) were applied to the participants. The substance use of participants was low (10.02+10.78); the level of perceived social support (55.50+20.33) and the level of childhood traumas (47.74+20.84) were above average. The most commonly reported traumatic experience was emotional abuse (10,33+4,96), the least reported one was physically abuse (8.29+4.82). The most perceived social support was from friends (19.26+7.26%) and the least percived one was from the other important person (17.94+8.01%). There was a positive and significant relationship between substance use and childhood traumas (r=0.73; p<0.01), and a negative and significant relationship between substance use and perceived social support (r =-0.60; p<0.01). Moreover, a negative and significant relationship between childhood traumas and perceived social support was found (r=-0.57; p<0.01). According to this result; the risk of substance use increases with the decrease in perceived social support and/or the increase in childhood traumas. The levels of substance use (p<0.01) and childhood traumas (p<0.01) are lower in older ages. The levels of substance use and childhood traumas are lower (p<0.01), and perceived social support was higher (p<0.001) in women, university and college graduates, those living with the family, those participating at social activities, and those without a psychiatric history. The levels of substance use is lower (p<0.01), and perceived social support was higher (p<0.001) in wageworkers, higher-paid workers (>$2000), and those with no surgery or chronic illness history. There was no significant relationship between perceived social support and age (p>0.05).
Keywords: Perceived Social Support, Addiction Profile Index, API-Short, Childhood Trauma Questionnaire, Traumatic Childhood Experiences, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Substance Addiction, Substance Abuse.