"Türk Ressamı" Jean-Étienne Liotard (1702-1789)
"Turkish Painter" Jean-Étienne Liotard (1702-1789)
Yazar: SEVGİ USTA
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN KÜÇÜKHASKÖYLÜ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Fransız sanatı = French art ; Liotard, Jean Etienne = Liotard, Jean Etienne ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanat akımları = Art trends ; Türkler = Turks ; İsviçre = Swiss

Özet:
18. yüzyılda Fransa'da başlayan ve diğer Avrupa merkezlerine yayılan Türk modasının (Turquerie) resim sanatındaki en önemli temsilcilerinden biri olan İsviçreli ressam Jean-Étienne Liotard (1702-1789) ve onun Türk konulu eserleri bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Rokoko sanatçısı Liotard, İsviçre'de yaşayan Fransız Protestan kökenli bir ailenin çocuğu olarak 22 Aralık 1702'de Cenevre'de dünyaya gelmiştir. Hayatının büyük bir kısmını Cenevre'de geçirmiş, ilk resim eğitimini Daniel Gardelle'den (1673-1753) almıştır. Bir süre sonra ailesi, Jean Baptiste Messe'nin (1687-1767) yanında öğrenim görmesi için onu Paris'e göndermiştir. Sonrasında farklı ülkelere yaptığı seyahatlerde gerçekleştirdiği ilginç çizimleri ve pastel boya yaptığı portreler onu 18. yüzyıl sanatçıları arasında üne kavuşturmuştur. 1738 yılında Doğu Akdeniz'e yapılan bir geziye katılarak İzmir ve İstanbul'a gelen ressam 1742 yılına dek Türkiye'de kalmıştır. Burada geçirdiği dört yıldan sonra Avrupa'ya dönmüş ve gezdiği ülkelerde çok sayıda seçkin kişiyi Türk kıyafetleriyle resmetmesinden dolayı peintre turc (Türk ressamı) olarak anılmıştır. Türkçe öğrenmeye çalışan, Türk kıyafeti giyip sakal bırakan Liotard'ın bir portre ressamı olarak Türk yaşantısına duyulan ilginin arttığı yıllarda yaptığı, Avrupalı ve Osmanlı seçkinlerinin, soylularının portreleri Osmanlı-Avrupa tarihinin, kültür sanat alışverişinin çok yönlü okunabilir sonuçları olarak bugüne ulaşmıştır.

Anahtar Kelimeler: Jean-Étienne Liotard, 18. yüzyıl, Osmanlı, Turquerie, İsviçreli Ressam

Abstract:
Swiss painter Jean-Étienne Liotard (1702-1789), one of the most important representatives of Turkish fashion (Turquerie) in painting, which started in France in the 18th century and spread to other European centers, constitutes the subject of this study. The rococo artist Liotard was born on December 22, 1702, in Geneva to a French Protestant family living in Switzerland. He spent most of his life in Geneva and received his first painting education from Daniel Gardelle (1673-1753). After a while, his family sent him to Paris to study with Jean Baptiste Messe (1687-1767). Afterward, his interesting drawings and crayon portraits during his travels to different countries made him famous among the 18th-century artists. Participating in a trip made in 1738 in the Eastern Mediterranean, the painter who came to Istanbul and Izmir remained in Turkey until 1742. After four years in Turkey, he returned to Europe and was known as peintre turc (Turkish painter) for his portrayal of distinguished people in Turkish clothing in the countries he visited. The portraits of European and Ottoman distinguished and nobles, which he made during the years of increasing interest in Turkish life as a portrait painter by Liotard, who tried to learn Turkish and put on a Turkish beard, reached today as the versatile readable results of Ottoman-European history and culture and art exchange.

Key Words: Jean-Étienne Liotard, 18th Century, Ottoman, Turquerie, Swiss Painter