Hastanede çocuğu yatan ebeveynlerin sağlık bakım memnuniyetleri ve sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeyleri
Health care satisfaction and healthy life education consciousness levels of parents with hospitalized children
Yazar: ŞULE ÇİFTCİ ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUKADDES DEMİR ACAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ebeveynler = Parents

Özet:
Bu araştırma hastanede çocuğu yatan ebeveynlerin aldıkları sağlık bakım memnuniyetlerini ve sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeylerini değerlendirmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte bir araştırmadır. Karadeniz Bölgesinde bir ilçe devlet hastanesinde pediatri kliniğinde yatan çocukların ebeveynleri araştırmanın evrenini, Temmuz-Aralık 2022 tarihleri arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ebeveynler ise araştırmanın örneklemini (n=211) oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlıklı Yaşam Eğitimi Bilinç Düzeyi Ölçeği (SYEBDÖ)" ve "PedsQL Sağlık Bakımı Memnuniyet Ölçeği (PedsQL-SBMÖ)" ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde; tanımlayıcı istatistikler, Cronbach Alpha, bağımsız gruplarda t-testi; tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ikili karşılaştırmalar için Post Hoc Tukey HSD ve Tamhane's T2 , ölçekler arası ilişki için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerin yaş ortalamaları 30.15±6.33, %90'ı annelerden oluşmakta, %59.2'si çekirdek aile tipinde ve %47.4'ü lise ve üzeri mezunudur. Ebeveynlerin %33.6'sı sağlıklı yaşam eğitimi konusunda güncel gelişmeleri takip etmemektedir. SYEBDÖ toplam puan ortalamasının 125.65±19.65, PedsQL-SBMÖ toplam puan ortalamasının ise 69.80±20.25 olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerden babaların (teknik beceri),  gelir düzeyi giderden fazla olanların (ailenin katılımı), daha önce refakatçi olanların (genel memnuniyet) ve sağlıkla ilgili gelişmeleri takip edenlerin (toplam, bilgilendirme, ailenin katılımı, teknik beceriler) PedsQL-SBMÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Çocukların yatış süresi 6 gün ve üzeri olan (toplam, bilgilendirme) ebeveynlerin PedsQL-SBMÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Ebeveynlerin eğitim durumu, cinsiyeti (bedensel sağlık, zihinsel sağlık/sosyal aktiflik), aile tipi, meslek (toplam, bedensel sağlık, zihinsel sağlık/sosyal aktiflik), çalışma durumu, sağlıkla ilgili güncel gelişmeleri takip etme durumu yönünden SYEBDÖ puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Çocukları kronik hastalığa sahip ebeveynlerin (bedensel sağlık, hijyen) SYEBDÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Çocukların ve ebeveynlerin diğer sosyodemografik özelliklerine göre PedsQL-SBMÖ ve SYEBDÖ puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmadığı saptanmıştır (p>0.05). Ebeveynlerin SYEBDÖ ile PedsQL-SBMÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf ve anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç olarak ebeveynlerin sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeylerinin arttırılması ile sağlık bakım memnuniyetlerinin artmasına katkı sağlanabileceği belirlenmiştir. Özellikle sağlık bakım ortamlarının ebeveynlerin duygusal destek gereksinimi yönü ile geliştirilmesi, hemşirelerin bütüncül rollerini daha etkin kullanması ve ebeveyn sağlıklı yaşam bilinci eğitim programlarına yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted to evaluate the health care satisfaction and healthy life education awareness levels of parents with hospitalized children and to examine the relationship between them. The research is a descriptive, cross-sectional and relationship-seeking type of research. Parents of children hospitalized in a pediatric clinic in a district public hospital in the Black Sea Region constitute the population of the research, and parents who meet the inclusion criteria for the study between July and December 2022 constitute the sample of the research (n = 211). Research data were collected with the "Descriptive Information Form", 'Healthy Life Education Consciousness Level Scale (HLECLS) 'PedsQL Health Care Satisfaction Scale (PHSS)'. In statistical analysis; descriptive statistics, Cronbach's Alpha, independent samples t-test (student t-test); One-way analysis of variance (ANOVA), Post Hoc Tukey HSD and Tamhane's T2 were used for pairwise comparisons and Pearson correlation analysis was used for inter-scale relationships. It was determined that the average age of the parents participating in the study was 30.15±6.33, 90% of them were mothers, 59.2% were of nuclear family type, and 47.4% are high school graduates or above. 33.6% of parents do not follow current developments in healthy life education. It was determined that the total score average of the HLECLS was 125.65 ± 19.65, and the total score average of the PHSS was 69.80±20.25. It was determined that fathers (technical skills), those whose income level is more than the expenses (family participation), those who have been accompanied before (general satisfaction) and those who follow health-related developments (total, information, family participation, technical skills) have statistically higher mean score in terms of PHSS (p<0.05). It was determined that parents whose children had a hospital stay of 6 days or more (scale total, information) had a statistically higher mean score in terms of PHSS (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in the parents' mean HLECLS scores in terms of their education level, gender (physical health, mental health/social activity), family type, profession (total, physical health, mental health/social activity), working status and status of following health-related current developments. (p<0.05). It was determined that parents whose children had chronic diseases (physical health, hygiene) had a statistically higher average score in terms of HLECLS (p<0.05). It was determined that the mean scores of PHSS and HLECLS did not constitute a statistically significant difference according to other sociodemographic characteristics of children and parents (p>0.05). It was determined that there was a weak and significant positive relationship between the parents' HLECLS and PHSS total and subscale mean scores (p<0.001). As a result, it has been determined that increasing parents' awareness of healthy life education can contribute to their increase in health care satisfaction. In addition, it is recommended that health care environments be improved in terms of parents' emotional support needs, nurses use their holistic roles more effectively, and parent healthy life awareness training programs be included.