Erken yaşta koklear implant uygulanan çocuklarda sözel çalışma belleği ve dil ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of verbal working memory of early cochlear implanted children and its relationship with language
Yazar: HATİCE AKÇAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YÜCEL ; YRD. DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Bellek = Memory ; Bellek bozuklukları = Memory disorders ; Koklea = Cochlea ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Sözel bellek = Verbal memory ; Çocuklar = Children

Özet:
Normal gelişim gösteren çocuklarda sözcük dağarcığı ve sözel çalışma belleği (ÇB) birbiriyle ilişkili becerilerdir. Bu çalışmanın amacı erken yaşta koklear implant (Kİ) uygulanan çocukların sözel ÇB, sözcük dağarcığı ve konuşma anlaşılırlığı açısından değerlendirmek, normal işiten çocuklarla karşılaştırmak ve dil ile ilgili parametrelerden sözcük dağarcığı ve konuşma anlaşılırlığı ile sözel ÇB arasındaki korelasyonu incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı normal işiten (Nİ) çocukların sözel ÇB ve dille ilgili ölçüm puanlarının demografik, bilişsel, eğitimsel değişkenler arasındaki, Kİ'li çocukların da bu değişkenlere ek olarak odyolojik değişkenler arasındaki korelasyonun incelenmesidir. Sözel ÇB Kısaltılmış Anlamsız Sözcük Tekrarı (K-AST) ve Ters Sayı Dizisi (TSD) görevi, konuşma anlaşılırlığı Konuşma Anlaşılırlığı Ölçeği (KAÖ), üretim becerileri Ankara Artikülasyon Testi (AAT), sözcük dağarcığı TİFALDİ Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi ile değerlendirilmiştir. %90 ve üzerinde konuşma algısı ve normal performans zekâya sahip 27 Kİ'li çocuk çalışma grubunu, normal zekâya sahip normal işiten 27 çocuk kontrol grubunu oluşturmuştur. TSD'de gruplar arası fark bulunamazken K-AST tekrarı görevinde ve dille ilgili ölçüm puanları arasında Nİ grup lehine anlamlı fark bulunmuştur.	 Her iki grupta da sözel ÇB görevleri kendi arasında ve TİFALDİ ve K-AST arasında anlamlı korelasyon bulunmuştur. Kİ'li grupta AAT ile K-AST, KAÖ,  TİFALDİ arasında ve KAÖ ile alıcı dil TİFALDİ arasında korelasyon bulunmuştur. Nİ grupta okul öncesi eğitime başlama yaşı ile alıcı dil sözcük dağarcığı arasında, okul öncesi eğitim süresi ile K-AST arasında, anneyle geçirilen sözlü etkileşim oyun süresi ile ifade edici sözcük dağarcığı arasında pozitif yönde korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
Vocabulary and working memory are related skills in children with typical development. The aim of this study is to evaluate working memory, vocabulary and speech intelligibility skills of children who were implemented cochlear implant and to compare with normal hearing children and also to determine correlation between parameters related to language such as vocabulary and speech intelligibility among verbal working memory. The other aim of the study is to investigate the correlation between working memory and language scores and demographic, cognitive, educational variables for normal hearing and cochlear implanted (CI) children, additionally audiological variables for CI children. Verbal working memory was assessed with Short Nonword Repetition (S-NWR) and Backwards Digit Span (BDS); speech intelligibility was assessed with Speech Intelligibility Rating (SIR), Ankara Articulation Test (AAT) was used to evaluate the speech sound production skills and vocabulary performances were assessed with TIFALDI (Turkish Expressive and Receptive Language Test).  Between 7 and 10;4 years old, 27 CI children who have 90% and above speech perception scores and normal nonverbal IQ were participated in study group and 27 children with normal hearing and also normal nonverbal IQ were participated in control group. Although there was no significant difference between groups in BDS; normal hearing group was performed better in S-NWR and language scores than study group. Among all verbal working memory tasks, TIFALDI and S-NWR scores significant correlation was found in both groups. In CI group correlation was found between AAT scores and S-NWR, SIR, and TIFALDI scores. In normal hearing group there are significant correlations age of attending preschool and expressive vocabulary scores; also between duration of preschool education and S-NWR; and duration of verbal interaction with mother and expressive vocabulary scores