Türkiye'de sosyal dışlanma ve dezavantajlı gruplar: Engelliler üzerine tanımlayıcı bir çalışma
Social exclusion and disadvantaged groups in Turkey: A descriptive study on the disabilities
Yazar: BAŞAK KARAKAN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK DALGIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Maliye = Finance ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Sosyal dışlanma = Social exclusion

Özet:
Tanımı, yapana, yapıldığı yere ve esas alınan kriterlere göre değişmekle birlikte
yoksulluk; tarih boyunca insanlığın mücadele ettiği bir olgu olarak politika yapıcıların
odak noktalarından biri olmuştur. Yoksullukla bağlantılı bir kavram olan sosyal
dışlanma ise bireyin toplumla bütünleşmesini sağlayan sosyal, ekonomik ve siyasi
sistemlerin tümünden, kısmen ya da tamamen dışlanmasını ifade eden dinamik bir
süreçtir. Toplumsal uyuşma ve kaynaşma karşısında tehdit olarak nitelendirilebilecek
sosyal dışlanmayla yüz yüze olan grupların başında engelliler gelmektedir. Bu tez
çalışmasının amacı; Türkiye'de sosyal dışlanmaya maruz kalan engellilerin yoksulluk
ve sosyal içermeye yönelik politikalardan beklentilerinin ortaya konulması ve bu
kapsamda mevcut politikaların yeterliliğinin değerlendirilmesidir. Birinci bölümde
yoksulluk ve sosyal dışlanma terimleri kavramsal çerçevede irdelendikten sonra ikinci
bölümde; yoksulluk, sosyal dışlanma ve sosyal yardımlar ilişkisine ilişkin yazın
aktarılmakta ve Türkiye'de sosyal devlet algısı ile sosyal içerme politikalarının
boyutları ortaya konulmaktadır. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde, TÜİK tarafından
gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırması ile Özürlülerin Sorun ve Beklentileri
Araştırması kapsamındaki veriler kullanılarak Türkiye'de engelli dışlanmasının profili
tanımlayıcı analizlerle değerlendirilmekte ve bu çerçevede etkin politika önerileri sunulmaktadır.

Abstract:
Although its definition varies according to by whom it is made, the place where it was
made and the criteria on which it is based, poverty has been one of the pivotal matters of
policy science and policy-making mechanisms as a phenomenon of human struggle
throughout history. As another concept linked to poverty, social exclusion is a dynamic
process which expresses the partial or total exclusion from all social, economic and
political systems that enable the individual to integrate into society. Poor communities
are at the forefront of the groups that are exposed to social exclusion, which include
multidimensional and dynamic processes that are used to explain problems such as
continuous unemployment, threats on social unity, widespread suburbs and
transformations that take place in the family structure. This thesis aims to provide a
whole picture of the disabled poverty facing the risk of social exclusion and to reveal
the expectations of the disabled from poverty policies together with an assessment of
the adequacy of existing policies. In the first part of the thesis, poverty and social
exclusion are conceptually framed and a brief literature on the reasons of poverty is
presented. In the second part, the relation between social assistance and poverty is
structured and the dimensions of social inclusion policies is put forth. Additionally, the
perception of social state and its development in Turkey is provided. In the third and
fourth parts; the profile of disabled exclusion in Turkey has been put forward via a
descriptive study utilizing data from the Research on Problems and Expectations of
Disability and Turkey Disability Survey conducted by TURKSTAT. Finally, concluding
remarks and policy recommendations are presented.