Mevlana İdris Zengin'in çocuk edebiyatı türündeki eserlerinin değerlendirilmesi
Mevlana İdris Zengin evaluation of children's literature works in kind
Yazar: ZEYNEP POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EVREN KARATAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Tematik inceleme = Thematic analysis ; Zengin, Mevlana İdris = Zengin, Mevlana İdris ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
"Mevlâna İdris Zengin'in Çocuk Edebiyatı Türündeki Eserlerinin
Değerlendirilmesi" adını verdiğimiz bu çalışma, yazarın çocuk edebiyatı alanında yazdığı
-yayınına ulaşılabilen- kırk adet eserlerini kapsar.
Çalışmanın "çocuk" ve "çocuk edebiyatı" kapsamında olması, çalışmada "çocuk
ve çocuk edebiyatı" na dair tanımlamaları ve bu tanımlamaların edebiyatımızdaki seyrine
dair kısa bir bölümü gerekli kılmıştır.
Mevlâna İdris Zengin'in çocuk edebiyatı alanındaki yerini ve serüvenini tespit
edebilmek amacıyla çalışmanın ikinci aşamasında, yazarın çocuk edebiyatı alanındaki
eserlerinin tematik incelemesi yapılarak bu alandaki yeri belirlenmeye çalışılmış, 1980'li
yıllarda yaşanan toplumsal olayların çocuk edebiyatına olan yansımaları incelenerek
Mevlâna İdris Zengin'in dünya görüşü ve çocuklar için yazma sebepleri tespit edilmeye
gayret edilmiştir.
Mevlâna İdris Zengin ile ilgili verilerin tespiti ve temini aşamasında yazara dair
kapsamlı bir biyografiye ulaşılamamıştır. Bu eksikliğin giderilmesine küçük bir katkıda
bulunabilmek için çalışma içeriğine, Mevlâna İdris Zengin'in biyografisi de eklenmiştir.
Çalışmanın asıl bölümünü oluşturan "Bulgular ve Yorumlar" kısmında; Mevlâna
İdris Zengin'in çocuk edebiyatı alanında yazdığı eserlerin içerik, yapı ve dil
çözümlemelerine yer verilmiş ve yazarın çocuklara iletmek istediği mesajlar üzerinden
belirlenen kavramlar incelenmiştir.
Bu çalışmada yer alan, Mevlâna İdris Zengin'in çocuk edebiyatı alanında yazdığı
eserlere dair içerik yorumları ve yapı analizleri klasik yaklaşımlarla ele alınmıştır.
Çalışmada, Mevlâna İdris Zengin'in eserlerindeki içerik ve yapı unsurları bütüncül bir
bakışla sınıflandırılmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın son bölümünde çalışmalarımız süresince faydalandığımız kaynaklar
yer alır. "Ekler" bölümünde bulunan, Mevlâna İdris Zengin'in incelenen eserlerine dair
oluşturulan "Mevlâna İdris'in Eserlerinde Farklı Kavramların Görünüşü", "Mevlâna 
v
İdris'in Eserlerindeki Meslek Gruplarının Dağılımı", "Mevlâna İdris'in Eserlerindeki
Mekânların Dağılımı" ve "Mevlâna İdris'in Eserlerindeki Ana Kahramanların Dağılımı"
tabloları yazarın çocuk edebiyatı evreninin sınırlarını belirlemeyi amaçlar.
Mevlâna İdris'in eserlerinde çocukları birden fazla kavram, duygu ve değer
üzerine düşünmeye sevk etmesi, sorgulatması ve çözüm yollarını buldurtması yazarın
eserlerinin özgün yanları olarak karşımıza çıkar. Farklı kavram alanlarını çocuk edebiyatı
içerisinde değerlendiren yazar, bu kavramları çocuğa göre ele alır ancak çocukları
kavramlar ekseninde bir yetişkin edasıyla düşündürür. Kavramlar etrafında düşünme
örgüsünü ören çocuklar yazarın eserlerinde harekete geçer. Düşüncelerin kahramanlar
tarafından davranışa dönüştürülmesi ve davranışların kavramlar etrafında şekillenmesi
Mevlâna İdris'i çağdaşı olan çocuk edebiyatçılarından ayıran bir özelliktir. Sıradan
olayların eserlerinde çok fazla yer almaması da yazarın, çocukların hayal gücünü
geliştirmeye yönelik çabalar olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
This study, named as "The evaluation of Mevlana İdris Zengin's works the author
has written in the genre of children literature" , covers the forty pieces of works the
publication of which can be reached and the author has written.
The study's being in the scope of the "child and children literature" requires a
short chapter related to the definitions concerning "child and children literature" and the
progress of this definition in our literature in this study.
With this aim of determining the value and adventures of Mevlana İdris Zengin in
the field of children literature, it has been striven for determining his position in the field
by making an intensive thematic study on his works in children literature from the past to
the present in the second phase of the study. It has been struggled to determine his world
view and the reasons for writing for children by analysing the reflection of social events
experienced in 1980s on children literature.
A comprehensive biography of Mevlana İdris Zengin couldn't be reached at the
data collection and finding stages. The biography of Mevlana İdris Zengin has also been
added to the content of the study so as to make a little contribution to overcome this
deficiency .
At the part of "The findings and The comments" forming the basis of the study;
the content the structure and the language analyses of the works Mevlana İdris Zengin
has written ın the field of children literature establish the main part of the study and the
concepts identified from the messapes the author would like to convey to the children has
been studied.
It has been trıed to examine the data acquired by using as a method of scanning
and situation analysis techniques with the content analysis and descriptıve analysis which
are one of the techniques of qualitative data analysis technique.
The content interpretation and the structure analyses in this study concerning the
works Mevlana İdris Zengin has written ın the field of children literature have been 
vii
handled with the classical approaches. The content and the structure components of
Mevlana İdris Zengin's works have been classified ın holistic paradigm point of view.
At the end of the study, there are resources which have been benefited from during
the study. Charts like "The prospects of different concepts in Mevlana İdris Zengin's
works", "The distrubution of professional groups in Mevlana İdris Zengin's works.",
"The distrubution of settings in Mevlana İdris Zengin's works.", "The distrubution of
main characters ın Mevlana İdris Zengin's works." created concerning the assessed works
of Mevlana İdris Zengin aim to determine the range of the author's children literature
horizon.