Proje yönetim aşamalarına göre yapı üretiminde iş sahibine karşı yüklenici yükümlülükleri
A contractor?s liabilities for a client according the stages of project management in building production
Yazar: RAUF BİLGİN
Danışman: DR. AKIN ERİŞKON
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat sektöründeki yapımcı firmaların, yapı üretim sürecinin başından sonuna kadar yapacakları çalışmalarda ciddi planlama ile etkili bir yönetim düzeni gerçekleştirerek projelerini yükümlülüklerine uygun şekilde tamamlama sorumluluğu altında bulundukları bilinmektedir. Bu sebeple yüklenicinin iş sahibine karşı her adımdaki yükümlülüklerinin neler olabileceğinin bilinmesi ve her aşamada bunların ifası büyük önem arz ettiği gibi sözleşme yapılması sırasında mevzuata ve mesleki standart ve teamüllere aykırı yükümlülüklerin oluşmaması için gerekli çabaların gösterilmesi gerekmektedir.Bu çalışmada mevzuatta, meslek kuralları ile bilimsel araştırmalar ve içtihatlar içinde dağınık olarak yer alan fakat proje yönetim yaklaşımıyla bir arada değerlendirilmemiş ve sınıflandırılmamış olan, yüklenicinin iş sahibine karşı yükümlülükleri kendi bütünlüğü içinde ele alınarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapı üretiminde iş sahibi veya onu temsil eden proje yöneticisi karşısında esas üretici sıfatı ile yer alan yüklenicinin iş sahibine karşı yükümlülükleri belirlenirken mevzuat (yasa, yönerge, şartname, yönetmelik), mesleki standart ve teamüller ile sözleşmelerin kaynak olabilecekleri belirlenerek yükümlülükler bunların içinden derlenerek sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Yükümlülüklerin sınıflandırılması sırasında değerlendirme proje yönetim ve uygulama standartları çerçevesinde ve proje yönetim aşamalarına göre yapılmıştır.Bu çalışma için hukuksal literatür taraması yapılarak, konuyla ilişkin mevzuat ve bilimsel kaynaklar ile mesleki ve teknik uygulama standartları incelenerek iş sahibine karşı yüklenici yükümlülüklerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Ulaşılan mevzuat ve kaynaklar özen ve dikkatle irdelenerek, hukuksal yorumlamaya girilmeksizin proje yönetim yaklaşımı çerçevesinde var olan yükümlülükler sınıflandırılarak bir araya getirilmeye çalışılmıştır.Çalışmanın giriş bölümünde, tezin amacı ile konusuna, çalışma yöntemi ve yükümlülüklerin belirlenmesinde hukuksal boyut ile meslek kurallarının ve proje yönetiminin önemine değinilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümlerde sırasıyla, konunun anlaşılabilmesine yardımcı olmak üzere araştırma konusu ile ilgili kavramlar ortaya konmaya çalışılmış ve iş sahibine karşı yüklenici yükümlülüklerinin kaynakları belirlenmeye çalışılmıştır. Yükümlülüklerin derlendiği ana bölümleri teşkil eden dördüncü bölümden itibaren proje yönetim aşamalarına göre sıra ile, yüklenicinin sözleşme öncesinde oluşabilecek yükümlülükleri gerek proje aşamaları ve gerekse kaynakları dikkate alınarak ortaya konmaya çalışılmış, beşinci bölümde iş sahibine karşı yüklenici yükümlülüklerinin oluşmasında özel önem arz eden sözleşmelerin, yapıları ve uygulanması ile oluşmuş ön sözleşmelerden doğan sözleşme yapma dönemi yükümlülükleri ele alınmış, altıncı bölümde sözleşmenin ifasını kapsayan yapım dönemi yükümlülükleri mümkün olduğunca detaylandırılmaya çalışılarak, kaynakları ve uygulama aşamaları çerçevesinde ele alınıp; bir bütün halinde görülmelerini sağlamak üzere oldukları gibi verilmeye çalışılmış ve yedinci bölümde de yüklenicinin eser teslimi sonrasındaki yükümlülükleri altıncı bölümde olduğu gibi incelenmiştir. Tezin sonuç bölümünde ise bir araya getirilen iş sahibine karşı yüklenici yükümlülüklerinin proje yönetim aşamalarına göre oluşturulmuş özet listesi verilmiştir.Yapı üretiminde proje yönetim aşamalarına göre ve her adımda yüklenicinin iş sahibine karşı olan yükümlülüklerinin bir araya toplanması ile elde edilen bu çalışma sonucunda; yüklenici ve ekibinin elinde böyle bir dokümanın oluşması sağlanarak yüklenicinin iş sahibine karşı yükümlülüklerinin zamanında ve gereken şekilde takip edilerek ifalarının sağlanması kolaylaştırılmaya çalışılmıştır.Bu çalışma esas itibariyle inşaat sektöründe faaliyet gösteren yükleniciler ile inşaat proje yöneticilerine yardımcı olmayı hedef almış olmasına rağmen bu konuda araştırma yapmak isteyenlerin yararlanmasına da açık olduğu gibi bu çalışma vasıtasıyla inşaat sektöründeki yüklenicilerin yükümlülükleri konusu üzerinde üretilecek fikirlerin geliştirilmesine katkı sağlaması da umulmuştur.

Abstract:
It is wellknown that contractor companies in the construction sector are responsible for finishing their projects suited to their liabilities by carrying out an effective system of administration with a serious planning as they work from the beginning to the end of building production process. For this reason, not only it has importance that what a constractor?s probable liabilities for a client in each step should be recognized and the fullfilment of them in each stage, but also while making a contract it requires to put forth essential efforts in order to prevent liabilites contrary to legislation, professional norms and customs coming into being.In this study the contractor?s liabilities for the client, which are sporadically involved in legislation, professional rules as well as scientific researches and case laws, but which have not been evaluated and classified in conjunction with an approach of project management, have been aimed at introducing them by dealing with in their own integrity. In the case of building a contractor is occuppied as the real producer in view of the client or his/her representative project manager, it has been aimed to categorize liabilities gathering from and through determination of the conractor?s of liabilities for a client and of those which legislation (law, instructions, specifications, regulations), contracts as well as professional norms and customs can be derived from. As categorizing liabilities, the evaluation has been made with the frame of project management and application norms, and the stages of project management.By the way legal literature has been scanned for this study, the relevant legislation and scientific resources upon professional and technical application norms are examined, thus it has been tried to achieve a contractor?s liabilities for a client. Through a careful and an attentive study of the legislation and resources attained, the existing liabilities with the frame of the approach of project management are employed to collect by categorization, without including legal interpretation.In the introductory chapter of the study, the aim and subject of the thesis are mentioned upon legal aspect to determine working method and liabilities with the importance of professional rules and project management. In chapter two and three, the concepts related to the subject of the research are tried to introduce in order to help the subject to be intelligible, and to determine resources of a contractor?s liabilities for a client, respectively. In the order according the stages of project management from the chapter four which constitutes main chapters gathering the liabilities, a contractor?s liabilities which can occur before making a contract have been aimed to be introduced considering both the stages and resources of project. In chapter five, contracts which are attached a particular importance in a contractor?s liabilities for a client, with their forms and application, the liabilities during the period of making a contract are dealt with. In chapter six, liabilities in constructional period including fullfilment of contract have been aimed to elaborate as much as possible, to be dealt within the frame of their resources and stages of application, and to be presented as they are so that they can be evident as a whole. In chapter seven a contractor?s liabilities which occurs after the construction is delivered are examined like in chapter six. As to the epilogue of the thesis, a contractor?s liabilities for a client which have been collected are also given as a brief list constituted by the stages of project management.As a result of this study which is achieved according to the stages of project management and to the collection of a contractor?s liabilities for a client in each step in building production, by providing this kind of document for a contractor and his/her team, it is tried to facilitate making a complete fulfillment of a contractor?s liabilities for a client through following them timely and properly.Even though this study has basically targeted at helping the contractors who performs in construction sector and the managers in building projects, it is open for those who wants to make a research in this subject to make use of, and accordingly it is hoped to contribute developing ideas on the subject of contractors? liabilities in building sector by means of this study.