Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda kamu tüzel kişilerinin başvuru ehliyeti
The standing to individual application to the Constitutional Court of the Republic of Turkey for public legal entities
Yazar: HİKMET BERK TURHAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ANAYURT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kamu gücü = Public force ; Kamu tüzel kişiliği = Public corporation

Özet:
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda kabul edilebilirlik koşullarından birisi kişi bakımından yetkidir. Kişi bakımından yetki kendi içinde iki koşulda incelenir. Bunlardan biri mağdur sıfatı diğeri ise başvuru ehliyetidir. Çalışma, kamu tüzel kişilerinin başvuru ehliyetini incelemeye yöneliktir. Bireysel başvuru hakkının taşıyıcısı veya öznesi olabilme yeteneği şeklinde tanımlanabilecek olan başvuru ehliyeti, hukukumuzda, kamu tüzel kişileri yönünden özgün bir sorun içermektedir. "Herkes"in bireysel başvuru yapabileceğini düzenleyen Anayasa hükmüne rağmen 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile kamu tüzel kişilerine bireysel başvuru yasağı getirilmiştir. Anayasa Mahkemesi konuya ilişkin olarak, gerek norm denetimi kararında gerek somut bireysel başvurulara ilişkin kararlarında şekilci bir yaklaşım sergilemiştir. Bunun altında yatan temel neden, hak ihlali iddiasına muhatap "kamu gücü" kavramının salt organik anlamıyla nitelendirilmesidir. Bireysel başvurunun niteliği ve işlevine uygun olmanın yanı sıra Anayasa'nın özü ve sözüne uygun olan ise "kamu gücü" kavramının fonksiyonel anlamıyla nitelendirilmesidir.

Abstract:
One of the admissibility criteria in individual application to the Constitutional Court of the Republic of Turkey is ratione personae. Ratione personae is examined under two conditions. One of them is standing to individual application and the other one is the status of victim. This study will explore and deal with the conditions to the standing to individual application for public legal entities. The standing to individual application, which can be defined as the ability to be the holder or subject of the individual application right, presents a unique problem in Turkish law for public legal entities. Despite the constitutional provision regulating "everyone" can lodge an individual application, it is strictly prohibited for public legal entities to lodge an individual application by the Law on the Establishment and Judicial Procedures of the Constitutional Court numbered 6216. Regarding the issue, the Constitutional Court of the Republic of Turkey has displayed a formalist approach both in its decision on the constitutionality review and in its decisions on individual applications. The underlying reason for this is that the concept of public power, which is the subject of a claim of rights violation, is only characterized by organic criterion. In addition to being suitable for the nature and function of the individual application, what is in line with the essence and word of the Constitution is the characterization of the concept of public power according to functional criterion.