Finansal krizlerin nitel tercih modelleri ile incelenmesi: Multinominal panel model uygulaması
Analysis of financial crises with qualitative preference models
Yazar: MERVE COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GÜRİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Finansal krizler ülkelerin ekonomilerini ve dolaylı olarak yaşayan kitleleri etkilerler. Finansal krizlerin nedenlerini bilmek krizleri önlemek açısından önemlidir. Krizler bazı ekonomik değişkenleri etkileyerek onlarda farklılaşma yaratabilirler. Bu farklılaşma kriz yaşandığı sırada olabileceği gibi, krizden önce ve krizden sonra da olabilir. İktisat biliminin bir dalı olan ekonometri, iktisadi olayları incelemek için farklı yöntemler geliştirmiştir. Logit modeller, kriz öncesi dönemi, kriz dönemini ve kriz sonrası dönemi ele alabileceğimiz ekonometrik modellerdir. Panel veriler ile tahmin edilerek panel logit modeli olarak adlandırılan modellerle de krizleri incelemek mümkün olmaktadır. Tek bir ülke ve belirli bir dönem için tahmin edilen modeller, o ülke için sonuçları verirken, panel veriler ile tahmin edilen modeller incelenen ülke grubu için ortak değişkenlerin yer aldığı, hepsi için geçerli modeller olur.
Finansal krizler klasik veya multinomial panel logit modelleri ile incelenebilirlerse de, krizlerin ele alınışları açısından multinomial panel logit modelleri daha geniş bir yaklaşım sağlayabilirler. Bu modeller ile kriz öncesi, sonrası ve kriz dönemi birlikte ele alınarak her aşama ayrı ayrı değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle, multinominal logit modelleri, krizlerin nedenlerinin belirlenmesi, yorumlanması ve önceden öngörülmesi açısından daha sağlıklı sonuçlar vermektedir.
Yukarıda bahsedilen hususlar çerçevesinde, OECD ülkeleri gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler olarak ikiye ayrılmış, karşılaştırmalı olarak incelenmiş, 2000-2016 yılları arasındaki yıllık verilerle, birçok iktisadi değişken ele alınmış olup, multinominal modeller ile iki ülke grubunun sonuçları karşılaştırılmış ve 2008 Küresel Krizi'nin etkileri analiz edilmiştir.

Abstract:
Financial crises affect countries' economies and indirectly living masses. Knowing the causes of financial crises is important to prevent crises. Crises can make a difference by affecting some economic variables. This differentiation may be in the course of the crisis, as well as before and after the crisis. Econometrics, a branch of economics, has developed different methods to study economic events. Logit models are econometric models in which we can deal with pre-crisis period, crisis period and post-crisis period. It is possible to examine crises by modeling the panel logit model by estimating it with panel data. When models predicted for a single country and for a particular period give the results for that country, the predicted models with panel data would be valid models for which the common variables for the examined country group are included.
Although financial crises can be examined with classical or multinomial panel logit models, multinomial panel logit models can provide a wider approach in terms of handling crises. With these models, pre-crisis, post-crisis and crisis periods can be evaluated together and each stage can be evaluated separately. For this reason, multinominal logit models give more healthy results in terms of determining the causes, interpretation and prediction of crises.
Within the framework of the above mentioned points, OECD countries have taken many economic variables with annual data and from 2000 to 2016 and the results of developing and developed OECD members are compared and effects of 2008 Global Financial Crises is analysed.