Başkemancılığın tarihsel gelişimi ve orkestradaki işlevi
The historical evolution of concertmaster and the function ofconcertmaster in the orchestra
Yazar: MUSA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MESRUH SAVAŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Başkemancı = Concertmaster ; Keman = Violin ; Kemancılar = Voiolinists ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müzikal beceri = Musical skills ; Orkestra = Orchestra ; Orkestra şefi = Orchestral conducter ; Senfoni = Symphony ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
Bu çalışmanın başlıca araştırma alanı başkemancılığın önemi ve orkestra geleneğindeki vazgeçilmez rolüdür. Başkemancılığın tarihçesinin yanında, başkemancıların günümüz orkestralarındaki durumu ve orkestra geleneğine katkıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.  Ayrıca başkemancının,şef ve orkestrayla iletişimi ve liderlik yönü ele de alınmıştır. Çalışmanın ana eksenini oluşturan bu bölüme katkı sunacağı düşünülerek tarihsel süreçte varlık göstermiş çalgı topluluklarına ve ilk orkestralara da yer verilmiştir. Başkemancılık pozisyonunun ortaya çıkış sürecine bakıldığında daha çok müziğin yapısı, bestelenme biçimindeki değişikliğin etkili olduğu gözlemlenmiştir. Klavsenistlerin önderliğinde başlayan orkestra liderliğinin süreç içinde el değiştirdiği ve bu liderliği yaylı çalgıcılara devrettiği görülmüştür. İlerleyen dönemlerde bu yöntemin de yeterli bulunmayıp orkestra şefliği gibi bir konumun ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Araştırmada başkemancının bir takım görevleri orkestra şefine devretmesiyle, görev alanının daraldığı da görülmüştür. Ancak bulunduğu pozisyonun ise daha ayrıntı barındıran rollere doğru evrildiği sonucuyla karşılaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Başkemancı, Senfoni Orkestrası, Çalgı Toplulukları

Abstract:
The main research area of this study is the importance of concertmaster and its irreplaceable role in the orchestral tradition. In addition to the history of concertmaster, the position of the concertmaster in today's orchestras and the contribution to the orchestra have been tried to be revealed. Additionally, the leadership aspects the communication of the concertmaster with the conductor and the orchestra are discussed. Considering that it will contribute to this section which constitutes the main axis of the study, the instrument groups and the first orchestras which have existed in the historical development are also included. When the time course of the apperience of concertmaster examined,  it is observed that its function have been affected by the change in the structure of music and composition. It was observed that the orchestral leadership started under the leadership of the harpsichord players but eventually and lost the leadership to the strings. In the following periods, this method was not considered to be sufficient and a position as conductor appeared.  In the research, it has been observed that after a period of time, because the function of konzertmeister was considered insufficienta new position as conductor emerged. However, later it has been seen that their position was evolved towards more detailed roles.

Keywords: Concertmaster, Symphony Orchestra, Instrument Communities