Elit kayaklı koşucularda taper antrenmanının etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of taper training in elite cross-country skiers
Yazar: MEHMET EMİN YELKEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Taper antrenmanı müsabaka döneminden önce yorgunluğun kümülatif etkisini azaltmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı elit kayaklı koşucularda hazırlık döneminde yapılan yoğun antrenmanlar sonrasında oluşabilecek yorgunluk ve performans düşüşü gibi olumsuz etkilerin taper antrenmanlarıyla azaltılmasını ve sporcuların önemli yarışma öncesinde bazı fizyolojik ve motorik özelliklerinde artış meydana getirerek başarıya ulaşmasını sağlamaktır. 
Çalışma, 2022-2023 sezonunda Bolu-Gerede kayaklı koşu takımı  üzerinde tasarlanmıştır. Çalışmaya taper grubu en az 4 yıl kayaklı koşu yapan Taper Grubu (n:7), Kontrol Grubu (n:7)  olmak üzere 14 erkek sporcu katılmıştır.  Çalışma hazırlık döneminde başlamış olup, 3 haftalık yoğun antrenman döneminden sonra taper antrenman grubuna antrenman kapsamının %50 azaltılacağı 1 haftalık step taper antrenmanı uygulanmıştır ve kontrol grubu yoğun antrenmanlara devam etmiştir. Çalışmaya katılan sporculara 3 haftalık yoğun antrenman dönemi öncesi (ön test), yoğun antrenman sonrası (ara test) ve 1 haftalık taper antrenmanı sonrası (son test) olmak üzere testler uygulanmıştır. Sporcuların, vücut kompozisyonları (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, vücut yağ yüzdesi, vücut yağ kütlesi ve kas kütlesi), çeviklik (Pro-Agility), VO2maks aerobik kapasite (20 m mekik koşusu), sürat (10 m - 20 m - 30 m), kavrama testi (el dinamometresi), 5 km zamana karşı deneme (serbest teknik) ölçümleri yapılmıştır. 
Sonuç olarak yoğun antrenman döneminden sonra uygulanan taper antrenman yönteminin kayaklı koşucuların  5 km zamana karşı yarışma performansı, maksimum oksijen tüketimi (VO2maks), vücut yağ yüzdesi (%) ve vücut yağ kütlesi (kg), değerleri üzerinde istatiksel olarak anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre taper antrenmanı elit kayaklı koşucuların performansları üzerinde olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Taper training is a method used to reduce the cumulative effects of fatigue prior to competition. The aim of this study is to reduce the negative effects such as fatigue and performance loss that may occur after intensive training in the preparation period in elite cross-country skiers with taper training and to ensure that athletes achieve success by increasing some physiological and motoric characteristics before an important competition. 
The study was designed on the Bolu-Gerede cross-country skiing team for the 2022-2023 season. 14 male athletes, including the Taper Group (n: 7) and the control group (n: 7), who have been cross-country skiing for at least 4 years, participated in the study. The study started in the preparation period and after a 3-week intensive training period, the taper training group was given a 1-week step taper training in which the training scope was reduced by 50% and the control group continued intensive training.The athletes participating in the study were subjected to tests before the 3-week intensive training period (pre-test), after the intensive training (interim test) and after the 1-week taper training (post-test). The athletes' body composition (height, body weight, body mass index, body fat percentage, body fat mass and muscle mass), agility (Pro-Agility), VO2max aerobic capacity (20 m shuttle run), speed (10 m – 20 m – 30 m), grip test (hand dynamometer), 5 km time trial (free technique) measurements were performed. 
As a result, it was determined that the taper training method applied after the intensive training period had a statistically significant effect on the body fat percentage (%), body fat mass (kg), 5 km time trial performance and maximum oxygen consumption (VO2max) values of the cross-country skiers. According to these results, it was determined that the taper training had a positive effect on the performance of elite cross-country skiers.