Temel Türkçe Sözlük'ten hareketle Türkçenin eş ve yakın anlamlı kelimeler sözlüğü (A, b, c)
Distionary of Turkish synonyms and similar words based on the Basic Turkish Dictionary (A, b, c)
Yazar: GAMZE YILDIZ YORDAM
Danışman: PROF. DR. METİN AKAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışma Eski Türk edebiyatı metinlerinin tamirinde kullanılabilecek bir kaynağa duyulan ihtiyaçtan meydana getirilmiştir. Çalışmanın madde başları oluşturulurken Klasik Türk edebiyatının genel itibari ile kullandığı dil ve üslup dikkate alınmıştır; bu sebeple bu çalışmada Temel Türkçe Sözlük' te yer alan Fransızca, İngilizce, İtalyanca vb. dillere ait kelimelere yer verilmemiştir. Türkçeleşmiş sözcükler benimsenmiş az sayıda da olsa yer verilmiştir. Madde başlarını ve iç maddeleri teşkil eden sözcükler ağırlıklı olarak Türkçe, Arapça ve Farsça sözcükleri ihtiva etmektedir. Genel sözlükçülük anlayışının dışında sayılabilecek bir yöntem kullanılarak sözcüklerin karşıladıkları anlamlar ve örnek cümleler verilmemiş sadece sözcükler müstakil halde sıralanmıştır. Anlamları bakımından yakın olan kelimeler bir madde içinde verilmeye çalışılmıştır. Burada amaç sadece anlamsal yakınlığı bulunan birkaç kelimeyi bir araya getirmek değildir. Madde başı olan kelimenin yanında kelimenin karşılayabildiği yan ve mecaz anlamlı diğer kelimeler verilerek anlam çeşitliliğinin fark edilmesi amaçlanmıştır. Bu kelimelerin bir arada olması Eski Türk edebiyatı alanında metin tamiri yapmak isteyen araştırmacıya zaman kazandırmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada eş ve yakın anlamlı kelimeler Temel Türkçe Sözlük esas alınarak sözlüğün bütününe bakılarak bir araya getirilmeye çalışıldı. İmkanlar nispetinde diğer kaynaklardan anlamları aynı veya yakın olan kelimeler dahil edildi. Sözlüğün madde başları alfabetik sıraya göre sıralandı fakat madde içinde alfabetik sıralama gözetilmeksizin madde başına anlamsal yakınlık ve uzaklık dikkate alındı.
	Anahtar kelime: Eş anlamlı kelimeler, Yakın anlamlı kelimeler, Metin tamiri.

Abstract:
This study was created due to the need for a resource that can be used in the repair of Old Turkish literature texts. While creating the headings of the study, the language and style generally used by Classical Turkish literature were taken into consideration; For this reason, words of western origin were not included in the study. Turkish words have been adopted and included, albeit in small numbers. The words that constitute the headings and internal clauses mainly contain Turkish, Arabic and Persian words. By using a method that can be considered outside the general understanding of lexicography, the meanings and example sentences of the words are not given, only the words are listed individually. Words that are close in meaning have been tried to be given in one article. The aim here is not just to bring together a few words that are semantically close. It is aimed to realize the diversity of meanings by giving other words with connotative and figurative meanings that the word can correspond to, in addition to the word at the beginning of the article. The combination of these words aims to save time for researchers who want to repair texts in the field of Old Turkish literature. In this study, synonyms and similar words were tried to be brought together by looking at the entire dictionary based on the Basic Turkish Dictionary. To the extent possible, words with the same or similar meanings from other sources were included. The headings of the dictionary's articles were listed in alphabetical order, but the semantic closeness and distance per article were taken into account, regardless of the alphabetical order within the article.
Keywords: Synonyms, Close synonyms, Text repair.