Uzaktan algılama verileri kullanılarak büyük su kütlelerinin bölgesel etkilerinin araştırılması: Elazığ örneği
Investigation of the regional effects of big water bodies using remote sensing data: The case study of Elaziğ
Yazar: GÖZDE AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN ÖZGÜR AVŞAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Barajların ülkenin ve bulundukları bölgenin ekonomisine ve sosyal kalkınmasına sağladığı katkıların yanı sıra çevresel, ekolojik ve iklimsel etkileri de olmaktadır. Bu çalışmada, Keban ve Karakaya Barajlarının Elazığ ili bitki örtüsü üzerindeki etkilerinin uzaktan algılama teknikleri kullanılarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 1976 Landsat MSS, 1984, 1986, 1988, 1990, 1995, 2000, 2005 ve 2010 Landsat TM ve 2015 yılına ait Landsat OLI uydu görüntüleri kullanılmıştır. Çalışmada; barajların su ve bitki örtüsü üzerindeki etkilerini görebilmek için Normalize edilmiş fark bitki örtüsü (NDVI) ve Normalize edilmiş fark su indeksleri (NDWI) görüntüleri üretilmiş ve arazi karakteristiğini temsil edecek uzaysal (spatial) profiller oluşturulmuştur. Tüm verilerin ve oluşturulan kesit verilerinin analizlerinin gerçekleştirilmesi için MATLAB tabanlı bir algoritma geliştirilmiştir. Çalışmanın devamında normalize edilmiş fark bitki örtüsü ve normalize edilmiş fark su indeksi görüntüleri birleştirilmiş ve zamansal değişimleri incelenmiştir. Barajların inşa edildiği dönemlerde su toplama havzaları içerisinde kalan bölgelerde bitki örtüsünün tahrip edildiği ve barajların faaliyete girdiği dönemlerde baraj havzası çevresindeki bitki örtüsünün baraj gölü altında kalmasıyla bitki örtüsü sınıfında bir kayıp tespit edilmiştir. Bunun yanında oluşan baraj havzası ile birlikte havza çevresinde bitki örtüsü alanlarının oluştuğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda 1986-2010 periyodunda bölgede 344840 km2 su alanı ve 637875 km2 bitki örtüsü alanı artışı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The dams have environmental, ecological and climatic effects as well as their contribution to the economy and social development of the country and the region. In this study, it is aimed to analyze the effects of Keban and Karakaya dams on vegetation cover of Elazig province by using remote sensing techniques. For this purpose, 1976 Landsat MSS, 1984, 1986, 1988, 1990, 1995, 2000, 2005 and 2010 Landsat TM and 2015 Landsat OLI satellite images were used. In the study; In order to see the effects of dams on water and vegetation cover, Normalized difference vegetation index (NDVI) and Normalized difference water index (NDWI) images were produced and spatial profiles that represents the terrain characteristics were created. A MATLAB-based algorithm has been developed to perform analysis of all data and generated profile data. In the continuation of the study, normalized difference vegetation and normalized difference water index images were combined and temporal differences were investigated. In the catchment area of the dam vegetation cover destruction was observed during the construction period and a loss in the vegetation cover was observed because of the water level of the dam during the operation period. In addition to this, it was determined that vegetation areas were formed around the dam basin. As the result of the study, it was determined that there was a 344840 km2 water area and 637875 km2 vegetation area increase in the region for the 1986-2010 period.