İçten yanmalı motorlarda yağ analiz yöntemiyle yapılan kestirimci bakımın araştırılması
Investigation of predictive maintenance by oil analysis method in internal combustion engines
Yazar: MEHMET ŞAH SARAÇ
Danışman: PROF. DR. HANBEY HAZAR
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Otomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Kestirimci bakım tekniği, makine parçalarının arızalanmadan önce çeşitli uyarılar vermesi esasına dayanmaktadır. Kestirimci bakım ile maliyet tasarrufu sağlanması, zamana dayalı önleyici bakımdan veya alışılmış bakımlardan daha yararlıdır.  Çünkü sadece gerektiğinde yapılır. Titreşim analizleri,  yağ analizleri, termal kamera analizleri ve ekipmana özgü yapılabilecek tahribatsız analizler, ekipmanın durumunu değerlendirmek için kestirimci bakım ile ulaşılabilecek önemli verilerdir.
Yağ analizlerinin uygulaması ucuz, çabuk ve kolay olduğu gibi, aynı zamanda çok önemli tasarruf sağlayabilmektedir. Yağ analizi, tıpkı bir kan tahlili gibi, makine ve motorların içinde neler olduğunu görmenin en hızlı, en kesin ve en güvenilir yoludur. Aslında temiz görünen bir yağda bile aşınmaya sebep olabilecek binlerce parçacık bulunabilmektedir. Bu parçacıklar, aşınmayı hızlandırır, sistem verimliliğini düşürüp, ünitenin performansını azaltabilmektedir.
Bu çalışmada öncelikle deney motorundan belli periyotlarla yağ numuneleri alınacak ve laboratuvarda incelenecektir. Yağ ile çalışan her sistemde, normal çalışma sonucu aşınma elementleri meydana gelmektedir. Aşınma elementleri analizi ile ünite arızalanmadan önce problem bulunmuş olur. Aşınma elementleri analizi ile çok küçük parçacıklar tespit edilebilecektir. Yağ analizlerinde bazı elementlerin varlığı ve kombinasyonu değerlendirilecektir. Bunlar; bakır (Cu), demir (Fe), krom (Cr), kurşun (Pb), alüminyum (Al), silisyum (Si) ve sodyum (Na) gibi elementler olacaktır. Yağ numunelerinin düzenli aralıklarla alınması gerekmektedir. Bu yüzden, yağ numuneleri dizel deney motorundan belirlenen bir yöntem ve periyotta alınacaktır.  Numunelerde aşınmış parçacık analizi, su miktarı, viskozite, yoğunluk gibi değerler incelenecektir. Analiz sonuçlarına göre motor parçalarındaki değişiklikler belirlenecek ve deney motoru hakkında gerekli yorumlar yapılacaktır.

Abstract:
Predictive maintenance technique is dependend on the fact that most machine components will give some type of warning before machine parts fail. Providing cost savings with predictive maintenance is more useful than time-based preventive maintenance or conventional maintenance because it is done only when  necessary. To evalaute equipment condition, predictive maintenance utilizes nondestructive testing technologies such as vibration analysis, oil analysis, thermal camera analysis and other specific online tests.
The application of oil analysis is cheap, quick and easy, and at the same time it can save a lot of money. Oil analysis is the fastest, most accurate, and most reliable way to see what is in a machine and an engine, just like a blood test. In fact, even in an apparently clean oil, there are thousands of particles that can cause wear. These particles accelerate wear, reduce system efficiency, and reduce the performance of the unit.
In this study, firstly oil samples will be taken from the test motor at certain periods and will be examined in the laboratory. In every system that works with oil, the wear elements come into play with normal working. With the analysis of wear elements, the problem is found before the unit fails. Very small particles can be detected by analysis of wear elements. The presence and combination of some elements in oil analysis will be evaluated. These elements will be such as copper (Cu), iron (Fe), chromium (Cr), lead (Pb), aluminum (Al), silicon (Si) and sodium (Na). Oil samples must be taken at regular intervals. Therefore, the oil samples will be taken in a period and a method determined from the diesel test motor. In the samples, values such as worn particle analysis, water quantity, viscosity, density will be examined. According to the analysis results, the changes in the engine parts will be determined and required comments will be made about the test engine.