Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ilköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler derslerindeki demokrasi konularına yönelik görüşleri: Gazi Üniversitesi örneği
The views of social studies teacher trainees in the matter of democracy in social studies for secondary grades in primary education: Example of Gazi University
Yazar: ÇİĞDEM KOZANER
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ DÖNMEZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Demokrasi = Democracy ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Demokrasi, her insanın yaşama, hür ve mutlu olma hakkını koruyan, insanlık hedeflerine varmada bir amaçtır. Demokrasi, eşitlik, özgürlük, insan haklarına saygı, milli egemenlik, çoğulculuk ve katılımcılık ilkelerini içerir. Sosyal Bilgiler derslerindeki demokrasi konuları, bu ilkelerin öğretimini, öğrencilere sosyal katılım becerisini kazandırmayı, sosyal sorunlara bakış açısını geliştirmeyi ve bireylerin hak ve sorumluluklarının farkına varmalarını hedefler. Dolayısıyla Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının bu konuya bakış açıları önemlidir.Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının İlköğretim ikinci kademe Sosyal Bilgiler derslerindeki demokrasi konularına yönelik görüşleri nelerdir? sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmada cinsiyet, sınıf düzeyi, öğretim türü, mezun olunan ortaöğretim kurumu, aile yerleşim yeri, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve aile aylık gelir düzeyi olmak üzere sekiz bağımsız değişken çerçevesinde öğretmen adaylarının görüşlerinde anlamlı farklılık olup olmadığına bakılmıştır.Bu çalışma, Betimsel desenli bir araştırma olup, toplam sekiz adet bağımsız değişkenle 33 adet ifadeden oluşan Anket Formu ile veriler toplanmıştır. Anket ifadeleri, öğretim programına, ders kitabına ve öğretmen rollerine yönelik ifadeler olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 17.0 (Statistical Parckages for Social Sciences) paket programı kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümünde okuyan öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemi ise, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümündeki üçüncü ve dördüncü sınıftaki öğretmen adayları oluşturmaktadır. Toplam 290 öğretmen adayına anket uygulanmıştır.Sonuç olarak, verilerin analiz yapıldıktan sonra öğretmen adaylarının demokrasi konularını içeren öğretim programına ilişkin görüşlerinde cinsiyetlerine göre, öğretmen rollerine ilişkin görüşlerinde; öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve mezun oldukları ortaöğretim kurumuna göre; öğretmen adaylarının demokrasi konularını içeren ders kitaplarına yönelik görüşlerinde ise öğretim türüne göre anlamlı farklar bulunmuştur. Diğer bağımsız değişkenlerde, öğretmen adaylarının öğretim programına, ders kitabına ve öğretmen rollerine yönelik görüşlerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırmanın sonunda, bu bulguların sonuçları yorumlanarak, demokrasi konularına yönelik öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Demokrasi, Demokrasi Eğitimi, Öğretmen Adayı

Abstract:
Democracy is an aim, preserving people?s right of freedom, live and happiness in reaching to human rights. Democracy consists equality, freedom, respect for human rights, national sovereignty, multiplism and participation principles.Democracy matters in Social Studies aim to instruction of those principles, provide social participation to students, develop point of view to social problems and make people aware of their rights and responsibilities. So views of trainees of social studies? teachers are important.In this study, the question ? What is the views of social studies teacher trainees in the matter of democracy in social studies for secondary grades in primary education?? has been looked for an answer. In study it has been sought if there is significant difference between trainees pursuant to eight independent variable that are sex type, license grade, type of education ( normal or evening education), high schools that they have graduated, settlements of their families, education levels of their parents, income levels of their parents.This study is a descriptive based research and data has been gathered with Survey Form comprising thirty three statements and eight independent variables in total. Survey statements have been divided into three groups; curriculum, textbook and teacher?s role. For data analysis, SPSS 17.0 (Statistical Packages for Social Sciences) packet program has been used.The students of Social Studies Teaching Department, Gazi University Faculty of Education, have constituted the target population of study and teacher trainees in 3rd and 4th class in Social Studies Teaching Department, Gazi University Faculty of Education have constituted the sample of study. 290 teacher trainees have been applied for survey in total.As a result, after data analysis, in the views of teacher trainees in curriculum consisting democracy matters in terms of sex type, the views of them in teacher?s role in terms of their sex type and their high schools, the views of them in textbook consisting democracy matters in terms of their instruction type (normal or evening education), there has been significant differences. In contrast, in other independent variables, in the views of teacher trainees in curriculum, textbook and teacher?s role, there hasn?t been a significant difference. At the end of the study, suggestions to democracy matters by commenting the results of this study have been improved.Keywords: Social Studies, Democracy, Democracy Education, Teacher Trainee