Lise öğrencilerinde sosyal görünüş kaygısı ve utangaçlık arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık rolü: Şırnak il örneği
Themediator role of self-esteem in the relationship between social appearance anxiety and shyness in high school students: Şırnak province sample
Yazar: ÜMMÜ GÜLSÜM ÖKTEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR YEŞİLDAL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Utangaçlık = Shyness ; Şırnak = Şırnak

Özet:
Sosyal görünüş kaygısı, utangaçlık ve benlik saygısı arasındaki ilişki alan dizin
çalışmalarında çeşitli örneklem grupları ile incelenmiştir. Ancak benlik saygısının iki
değişken arasındaki ilişkide aracılık rolünün incelendiği bir çalışma görülmemiştir. Bu
çalışmanın amacı lise öğrencileri örnekleminde sosyal görünüş kaygısı ve utangaçlık
arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık rolünün incelenmesidir. Bu amaçla yapılan
çalışmaya Şırnak ilindeki çeşitli liselerde öğrenim gören yaş ortalaması 16,49±1,39 olan
131 kadın ve 82 erkek olmak üzere 213 öğrenci katılmıştır. Katılımcılara içerisinde
sosyodemografik veri formu, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Utangaçlık Ölçeği ve
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği'nin bulunduğu anket formu uygulanmış ve elde edilen
veriler analiz edilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda sosyal görünüş kaygısı ile
utangaçlık arasında pozitif ve orta düzeyde; görünüş kaygısı ile benlik saygısı arasında
negatif ve orta düzeyde son olarak utangaçlık ile benlik saygısı arasında negatif ve orta
düzeyde bir korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Benlik saygısının aracılık rolünün
sınanması için kurulan regresyon modelleri sonucunda; sosyal görünüş kaygısının benlik
saygısını ve utangaçlığı anlamlı düzeyde yordadığı ve sosyal görünüş kaygısı ve benlik
saygısının utangaçlığı yordamada anlamlı olduğu görülmüştür. Sosyal görünüş kaygısını
utangaçlığı yordamadaki parametre katsayısı benlik saygısının yer aldığı modelde
düşmüş ve bu sonuç benlik saygısının aracılık etkisini göstermiştir. Yapılan Sobel testi
sonucunda sosyal görünüş kaygısının utangaçlığı yordamasında benlik saygısının anlamlı
düzeyde kısmi bir aracılık etkisine sahip olduğu görülmüştür. Son olarak, sonuçların
geneli incelendiğinde araştırmacı tarafından seçilen demografik değişkenlerin
katılımcıların sosyal görünüş kaygısı, utangaçlık ve benlik saygısı puanlarına anlamlı bir
etkisi olmadığı görülmüştür.
Anahtar kelimeler:sosyal görünüş kaygısı, utangaçlık, benlik saygısı

Abstract:
The relationship between social appearance anxiety, shyness and self-esteem
wasstudied with various sample groups in literature.However, therewasno study on
themediator role of self-esteem in relationship between the two variables. The aim of this
study is to investigate themediator role of self-esteem in the relationship between social
appearance anxiety and shyness in high school students sample. For thisaim, 213 students,
131 women and 82 men, who had an averageage of 16.49±1.39 in various high schools
in Şırnak province, were participated in the study.The questionnaire,
whichincludessociodemographic data form, Social Appearance Anxiety Scale,
ShynessScale and Rosenberg Self Esteem Scale, wasappliedtoparticipants and the results
were analyzed. Aresult of the correlation analysis, positive and
moderatecorrelationcoefficientwascalculated between social anxiety and shyness;
negative and moderatecorrelationcoefficientwascalculated between the shyness and self
esteem, and lastlynegative and moderate relationship between the shyness and self esteem
wascalculated. As a result of the regression analysis to test the mediating role of selfesteem, social appearance anxietysignificantlypredictshyness and self-esteem and social
appearance anxiety and self-esteem significantlypredictshyness. The
parametercoefficient of social appearance anxiety to predictingshynesswasfoundlow in
model whichinclude self-esteem and thisresultshowed the mediating role effect of selfesteem. As a result of the Sobel test, it wasobservedthat self-esteem had a significantsemimediating effect on the social appearance anxiety to predictingshyness. Finaly,
demographicvariables selected by the researcherhavenosignificanteffect on the social
appearanceanxiety, shyness, and self-esteem scores of participants.
Keywords: social appearance anxiety, shyness, self-esteem