Çukurova'da kuru koşullarda ekim zamanlarına göre uygulanan değişik gübre dozlarının, yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) verim ve verim ögelerine etkisi
The effect of different fertilizer doses and sowing times on seed yield and yield component of oily sunflower (Helianthus annuus L.) in dry land area in cukurova region
Yazar: ALİ TUNÇ
Danışman: PROF. DR. HALİL HALİS ARIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Çukurova bölgesi kuru koşullarında ekim zamanlarına göre uygulanan değişik gübre dozlarının, yağlık ayçiçeğinde ( Helianthus annuus L.) verim ve verim öğelerine etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada dört farklı ekim zamanında (25 Mart, 8 Nisan, 24 Nisan, 9 Mayıs), dört farklı dozda 20.20.0 kompoze gübre (NP) dozu (0 kg/da, 10 kg/da,15 kg/da, 20 kg/da)  uygulaması yer almıştır. Araştırma Adana ili, Sarıçam ilçesi Dutluca mahallesinde bulunan arazide 2019 yılında yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak kullanılan P64LC108 ayçiçeği çeşidinde çıkış süresi, çiçeklenme süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, tabla çapı, tohum iç oranı, yağ oranı, ham protein oranı, hektolitre ağırlığı, tohum verimi ve yağ verimi incelenmiştir.
Elde edilen verilere göre ekim zamanı uygulamasının tohum iç oranı hariç, diğer özellikler üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ekim zamanı geciktikçe; bitki boyu, tohum iç oranı, protein oranı, hektolitre ağırlığı, tohum verimi ve yağ verimi değerlerinde artış gözlenmiştir. İncelenen diğer özelliklere ait değerlerde ise azalışların olduğu belirlenmiştir. Gübre dozu arttıkça; bitki boyu, tabla çapı, yağ oranı, tohum verimi ve yağ verimi değerlerinde artış olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda dekara en yüksek tohum verimi, üçüncü ekim zamanında ve ekim öncesi 15 kg/da 20.20.0 taban gübresinden uygulanan parsellerden (462.2 kg/da) elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of different fertilizer doses and sowing times on yield and yield components of oily sunflower (Helianthus annuus L.) in dry land area in Çukurova region. The sowing times were arranged such as 25 March, 8 April, 24 April and 9 May, and four fertilizer doses such as 0, 10, 15 and 20 kg/da 20.20.0 compose fertilizer. This study was conducted in Dutluca village in Sarıcam-Adana in 2019 and P64LC108 sunflower variety was used as a plant material. In this research; germination and flowering duration, growing period, plant height, head diameter, shelling percentage, oil and protein percentage, hectoliter weight, seed and oil yield per decar characteristics were investigated.  
According to result, the effect of sowing time application on investigated characteristics except seed rate was found to be statistically significant. The plant height, shelling percentage, protein content, hectoliter weight, seed and oil yield values were increased and the data belonging to others characteristics were decreased when the sowing times delayed. The plant height, head diameter, oil content, seed yield and oil yield values were increased when the fertilizer application rate increased. The highest seed yield (462.2 kg/da) was obtained in 15 kg/da fertilizer (20.20.0) applied plots in 24 April sowing time.