İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kelime hazineleri ve dil becerileri (Dinleme, konuşma, okuma, yazma) arasındaki ilişki
The relationship between vocabulary and language skills (Listening, speaking, reading, writing) of fourth grade primary school students
Yazar: MÜCAHİT AYDOĞMUŞ
Danışman: PROF. DR. KAYA TUNCER ÇAĞLAYAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ilkokul dördüncü sınıf öğrenecilerinin kelime hazineleri ve dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma; nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun iline bağlı devlet okullarında öğrenim gören 372 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi benimsenmiştir. Bu araştırmada dinlediğini anlama, okuduğunu anlama, konuşma, yazma ve kelime hazinesi becerilerinin değerlendirilmesine yönelik tamamı araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçları kullanılmıştır. Dinleme ve okuma, anlama testleri; konuşma ve yazma, dereceli puanlama anahtarları; alıcı kelime hazinesi, kelime bilgisi testi ve üretici kelime hazinesi, kelime hazinesi katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri araştırma amaçları doğrultusunda oluşturulan bir yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon, bağımsız örneklemler için t-testi ve bağımsız gruplar için ANOVA gibi istatistiksel yöntemler kullanışmıştır. Yapısal eşitlik modeli analizi sonuçları; dinlediğini anlama, okuduğunu anlama, konuşma, yazma, alıcı kelime hazinesi ve üretici kelime hazinesi becerilerinin birbiriyle pozitif ve anlamlı derecede ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama; konuşmayı, yazmayı ve kelime hazinesi becerilerini doğrudan anlamlı düzeyde etkilemektedir. Ayrıca alıcı kelime hazinesi, üretici kelime hazinesinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Bununla birlikte kelime hazinesi becerileri; dinlediğini anlama ve okuduğunu anlamanın, konuşma ve yazma becerilerine olan etkisinde aracılık rolü oynamaktadır. Dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama becerileri üretici kelime hazinesini, alıcı kelime hazinesi aracılığıyla etkilemektedir. Ek olarak cinsiyet, anne-baba eğitim düzeyi ve evde kütüphane bulunma durumu; öğrencilerin dinleme, okuma, konuşma, yazma ve kelime hazinesi becerileri üzerinde etkili olabilmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between vocabulary and listening, speaking, reading and writing skills of fourth grade primary school students. This study was designed in the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group of the research consists of 372 fourth grade primary school students studying in public schools in Samsun province. Convenient sampling method was adopted in determining the study group. In this study, data collection tools developed by the researcher were used to evaluate listening comprehension, reading comprehension, speaking, writing and vocabulary skills. Listening and reading were assessed using comprehension tests; speaking and writing were assessed using rubrics; receptive vocabulary was assessed using vocabulary knowledge test and productive vocabulary was assessed using vocabulary coefficient. The data of the study were analyzed with a structural equation model created in line with the research objectives. Statistical methods such as descriptive statistics, correlation, t-test for independent samples and ANOVA for independent groups were used to analyze the data. The results of the structural equation model analysis show that listening comprehension, reading comprehension, speaking, writing, receptive vocabulary and productive vocabulary skills are positively and significantly related to each other. According to the results of the study, listening comprehension and reading comprehension directly affect speaking, writing and vocabulary skills at a significant level. In addition, receptive vocabulary is a significant predictor of productive vocabulary. In addition, vocabulary skills play a mediating role in the effects of listening comprehension and reading comprehension on speaking and writing skills. Listening comprehension and reading comprehension skills affect productive vocabulary through receptive vocabulary. In addition, gender, parental education level and having a library at home can have an effect on students' listening, reading, speaking, writing and vocabulary skills.