Acil sağlık çalışanlarında stres faktörleri ve belirtileri ölçeği türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of stress factors and manifestations scale in emergency health workers
Yazar: HALİL ALSANCAK
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BİRGİLİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis = Emergency service ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp teknisyenleri = Emergency medical technicians

Özet:
Araştırma, Acil Sağlık Çalışanlarında Stres Faktörleri ve Belirtileri Ölçeği'nin
Türkçe geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla metodolojik olarak
yapılmıştır. Araştırma, Kasım 2023 - Haziran 2024 tarihleri arasında Muğla Sıtkı Koçman
Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Muğla'ya bağlı 13 devlet hastanesi ve Ambulans
Ekiplerinde çalışan hemşire, acil tıp uzmanı, pratisyen hekim, paramedik, acil tıp
teknisyeninden oluşan 211 personel ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında
demografik özellikler formu ve Acil Sağlık Çalışanlarında Stres Faktörleri ve Belirtileri
Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin dil geçerliği için çeviri-geri çeviri yöntemi kullanılmıştır.
Kendall'ın Uyumluluk Katsayısı W=0.83 olup, uzmanlar arasında iyi bir uyum olduğunu
göstermektedir. Ölçeğin, Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.929, Bartlett's testinin sonucu Ki-
kare değeri (χ²=1777.26); serbestlik derecesi (df=120) ve p=0.000 olarak bulunmuştur.
Bu sonuçlar, Bartlett's test istatistiksel olarak anlamlı ve p değeri oldukça küçük
(p<0.001) olduğundan örneklem büyüklüğünün Açıklayıcı Faktör Analizi için yeterli
olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Acil Sağlık Çalışanlarında Stres Faktörleri ve Belirtileri
Ölçeğinin 16 madde 3 alt faktörden bir araya geldiği belirlenmiştir. Ölçeğin faktör yükleri
0.474 ile 0.816 arasında değişmektedir. Açıklayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin ve
faktörlerinin Cronbach alfa sonuçları sırasıyla 0.931, 0.801, 0.681 ve 0.907 bulunmuştur.
Toplam ölçek ile madde korelasyonlarının 0.486 ile 0.794 arasında, tüm madde
korelasyonların ise 0.3'ten büyük olduğu, maddelerin toplam ölçek ve faktörler ile ilişkili
olduğu ve p<0.05 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Test-
tekrar test sonuçlarının uyum düzeyleri yüksektir. Sonuç olarak, Acil Sağlık
Çalışanlarında Stres Faktörleri ve Belirtileri Ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışması
sonucunda elde edilen ölçek, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.

Abstract:
The study was conducted methodologically in order to evaluate the Turkish
adaptation, validity and reliability of The Stress Factors and Manifestations in Emergency
Health Workers Scale. The research was carried out between November 2023 - June 2024
with 211 personnel consisting of nurses, emergency medicine physicians, general
practitioners, paramedics, emergency medical technicians working in Muğla Sıtkı
Koçman Training and Research Hospital, 13 state hospitals and Ambulance Teams
affiliated to Muğla. A questionnaire form including demographic characteristics and the
"Scale of Stress Factors and Symptoms in Emergency Health Workers" was used to
collect the data. The translation-back translation method was used for the language
validity of the scale. Kendall's Coefficient of Agreement W=0.83, indicating a good
agreement among experts. The Kaiser-Meyer-Olkin value of the scale was 0.929 and the
result of Bartlett's test was found as Chi-square value (χ²=1777.26); degrees of freedom
(df=120) and p=0.000. Since Bartlett's test was statistically significant and the p value
was quite small (p<0.001), it was concluded that the sample size was sufficient for
Exploratory Factor Analysis. It was determined that the scale of stress factors and
symptoms in emergency health workers consists of 16 items and 3 sub-factors. The factor
loads of the scale ranged between 0.474 and 0.816. Cronbach alpha results of the scale
and its factors were 0.931, 0.801, 0.681 and 0.907, respectively. It was found that the total
scale and item correlations ranged between 0.486 and 0.794, all item correlations were
greater than 0.3, the items were correlated with the total scale and factors and were
statistically significant at p<0.05 significance level. Test-retest results had high levels of
agreement. In conclusion, the scale obtained as a result of the Turkish adaptation study
of the Stress Factors and Symptoms in Emergency Healthcare Workers Scale is a valid
and reliable measurement tool.