Afganistan'ın iktisadi gelişimi ve Türkiye ile olan ekonomik ilişkilerinin değerlendirilmesi
Economi̇c development of Afghani̇stan and evaluati̇on of economi̇c relati̇ons wi̇th Turkey
Yazar: GHAİBULLAH SHAİQ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ACET
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Türk-Afgan ilişkileri = Turkish-Afghan relations ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Afganistan, son yüzyılın en çatışmalı ülkelerinden biri olarak dünya sahnesinde yerini almıştır. Ancak ne var ki son 10 yılda Afgan ekonomisi detaylı bir kalkınma oluşturmaya çalışmaktadır. Bunun için öncelikli hareket ülkede üretim ve tarım ya da sanayiye dayalı istihdamın süratle artırılma girişimleridir.Ekonomisi dış mali yardıma bağlı olan Afganistan'ın, temel ekonomik politikası, milli kalkınma sağlanana kadar dış yardım ve yabancı yatırım sağlanması üzerine kurulmuştur.Mevcut koşullar altında Afganistan merkezi hükümetinin ülkenin yeniden inşa edilmesine yönelik olarak harcayabileceği herhangi bir fonu bulunmadığından, kısa ve orta vadede, ülkenin yeniden yapılanması batılı ülkelerin özellikle ABD'nin ülkeye yapacağı dış yardımlara bağlıdır.Afganistan'da tarımsal üretim, hemen hemen tamamen ürünün ihtiyacı olan suyu sağlayan eriyen kar suları ile bahar yağmurlarına dayanmaktadır. Diğer taraftan iklim olarak iyi olan yıllarda bile, Afganistan tarımda kendi kendine yeterli bir ülke değildir ve yurtiçi ihtiyaçlarını karşılamak için gıda ithal etmesi veya gıda yardımı alması gerekmektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde, Afganistan'ın temel yapısı, demografik ve coğrafi özellikleri, tarihi ve zaman içerisinde gelişim süreçlerine değinilmiş ve çeşitli kaynaklardan literatür çalışmaları yapılmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde Afganistan'ın ekonomik düzeni incelenmiş, dış ticaret hacmi, ithalat-ihracat dengesi, istihdam rakamları (nüfus dağılımına göre) ve çeşitli makroekonomik verilere değinilmiş ve detaylı olarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu alanda özellikle tarım, tarıma dayalı sanayi ve hayvancılık ile küçük çaplı hizmet sektörlerinin verileri incelenmiştir.Çalışmanın son bölümünde Afganistan'ın Türkiye ile olan iktisadi birlikteliklerine değinilmiştir. Bu kapsamda Türkiye ile mevcut olan iktisadi anlaşmalar, ithalat-ihracat rakamları, Türkiye'den gelen çeşitli yardımlar sektörel bazda incelenmiştir ve gelecek dönemde yapılması düşünülen yatırımlara değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ekonomi, Ekonomik Politika, Dış Ticaret, İktisadi Anlaşma, Afganistan

Abstract:
Afghanistan, the conflict of the last century as one of the countries on the world stage has been replaced. However, what the last 10 years, a detailed development of the Afghan economy is trying to create. This priority for action in the country of production and employment in agriculture or industry-based initiatives are increasing rapidly. Afghanistan's economy is connected to the external financial assistance, basic economic policy, foreign aid and foreign investment until achieving national development is founded on the provision. Under the present circumstances of Afghanistan's central government of the country rebuilding in order can spend any funds available, the short and medium term, the country's restructuring of Western countries, especially the United States to the country where foreign aid depends on. Agricultural production in Afghanistan, which is almost entirely the product of the needs of the snowmelt provides water are based on the spring rains. On the other hand, even in years with a good climate, Afghanistan is not a country self-sufficient in agriculture and food imports to meet domestic needs or to receive food aid is required. 
In the first part of the study, the basic structure of Afghanistan, demographic and geographic characteristics, date and time to the development process are mentioned in the literature were carried out from various sources. 
In the second part of the study examined the economic order of Afghanistan, the volume of foreign trade, import-export balance, employment figures (based on population distribution), and various macroeconomic data are discussed and comparisons are made in detail. In this area in particular agriculture, animal husbandry and small-scale agro-based industry and service sector data were analyzed. In the final part of the study of economic union with Turkey to Afghanistan were discussed. In this context, the existing economic agreements with Turkey, import-export figures, various aid from Turkey were examined on a sectoral basis and the planned investments in the future are discussed.
Keywords: Economics, Economic Policy, Foreign Trade, Economic Treaty, Afghanistan