Farklı irrigasyon solüsyonlarının biyoaktiviteye etkisi
Effect of different irrigation solutions on bioactivity
Yazar: ERAY ALKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ORUÇOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Biyoseramikler = Bioceramics ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Sodyum hipoklorit = Sodium hypochlorite ; İrrigasyon = Irrigation ; İrrigasyon-yara = Irrigation-wound

Özet:
Bu çalışmanın amacı; MTA ve biyoseramik esaslı kök kanal dolgu patlarının biyoaktivitesinin ve farklı irrigasyon solüsyonlarıyla etkileşiminin incelenmesidir.
Çalışmada 66 adet çürüksüz tek kök, tek kanallı insan premolar dişleri kullanılmıştır. Elde edilen dişler çalışmada kullanılıncaya kadar +4 derecede buzdolabında serum fizyolojik içerisinde %100 nemli ortamda saklanmıştır. Çalışma esnasında kullanılacak olan dişler rastgele her bir grupta toplam 6 adet diş olacak şekilde 10 deney (n=6) ve 1 kontrol grubuna (n=6) ayrılmıştır. Dişler öncelikle su soğutması altında aeratöre takılmış elmas bir fissür frez   yardımı ile mine-sement sınırının yaklaşık 4 mm altından ve kök ucunun yaklaşık 4 mm üzerinden kesilmiştir. Çalışmada sadece dişlerin kökleri kullanılmıştır. Elde edilen kökler, TF Adaptive kök kanal aletleri ile ML3 numaralı kanal aletine kadar şekillendirilmiştir. 
 Şekillendirme sırasında dişlerdeki çatlakların gözlenmesi ve örneklerin standart hale getirilmesi amacıyla dental loop kullanılmıştır. Ayrıca enstrumantasyondan önce ve sonra her örnek optik büyütme ve ışıklandırma altında, kırıklar veya çatlak hattı tespiti için dişler incelenmiştir. Kanallar her eğe değişiminde %5.25'lik 2.5 ml NaOCI solüsyonu ile   irrige edilmiştir. Şekillendirmeden sonra ise dişler tekrar sırası ile, %5.25'lik 2.5 ml NaOCI, distile su, %17'lik 2.5 ml sıvı EDTA, distile su ve %2'lik 2.5 ml CHX ile irrige edilmiştir. Bu işlemden sonra İrrigasyon solüsyonlarını dişlerden uzaklaştırmak için distile su ile dişler yıkanmıştır. Dişler distile su ile yıkandıktan sonra, final irrigasyonlar için 10 gruba ayrılmıştır. Gruplar ise Tablo 1'deki gibidir;
Tablo 1: Gruplarda kullanılan final irrigasyon solüsyonları ve kanal dolgu patları 

GRUP	FİNAL İRRİGASYON	KÖK KANAL PATI
Grup 1	% 2'lik 2.5 ml CHX	BC sealer
Grup 2	% 2'lik 2.5 ml CHX	MTA FİLLAPEX
Grup 3	% 5'lik 2.5 ml NaOCI	BC sealer
Grup 4	% 5'lik 2.5 ml NaOCI	MTA FİLLAPEX
Grup 5	% 17'lik 2.5 ml EDTA	BC sealer
Grup 6	% 17'lik 2.5 ml EDTA	MTA FİLLAPEX
Grup 7	Qmix 2.5 ml	        BC sealer		
Grup 8  Qmix 2.5 ml             MTA FİLLAPEX
Grup 9  Distile su 2.5 ML       BC sealer	
Grup 10 Distile su 2.5 ML       MTA FİLLAPEX                 






Final irrigasyonlarından sonra kanal duvarları hafif nemli bırakılmıştır. Standardizasyon için bütün dişler 2 adet #40 paper point ile kurulanmıştır.
 Enjekte edilebilir olarak üretilen kanal dolgu patları direkt olarak final irrigasyonu yapılmış olan dişlere uygulanmıştır. Kanal dolgu patları uygulandıktan sonra kanallar açılı konlar ile doldurulmuştur. Kanallar doldurulduktan sonra ilk sertleşmenin gerçekleşmesi için 24 saat boyunca dişler %100 nemli ortamda tutulmuştur. 24 saatlik süreden hemen sonra ise dişler direkt olarak fosfatlı salin ile dolu olan küçük Eppendorf tüplerine yerleştirilmiştir. Tüpler 14 gün boyunca oda sıcaklığında muhafaza edilmiştir. Bu süre zarfında her 7 günde bir şişelerin içindeki fosfatlı salin değiştirilmiştir. 
14 günlük süreden sonra örnekler plastik şişelerden çıkarılıp kurutulmuştur. Kurutulduktan sonra dişler mesio-distal doğrultuda siman spatülü yardımı ile    tam ortadan ikiye bölünerek analize hazır hale getirilmiştir. İkiye bölünen dişler, aluminyum tablaya yerleştirilmiştir. Yerleştirilen örnekler enerji dağılımı x-ışını spektrometresi (EDS-EDX) ile incelenerek dentin-materyal arayüzündeki elementel kompozisyon ortaya çıkarılmıştır. Bu işlemden sonra ise taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile dentin-materyal arayüzündeki morfolojik yapı incelenmiştir.
	Yapılan istatistiksel analizler sonucunda kanal patlarının etkisi kendi aralarında karşılaştırıldığında BC Sealer Ca konsantrasyonu bakımından   apikal ve kuronal alt gruplarda MTA Fillapex'e istatistiksel olarak üstünlük göstermiştir. İrrigant etkileri kendi aralarında karşılaştırıldıklarında Ca konsantrasyonu bakımından distile su en yüksek değerleri, %17 EDTA ise en düşük değerleri göstermiştir. Kanal patlarının etkisi kendi aralarında karşılaştırıldığında Si konsantrasyonları arasında fark bulunmamıştır. İrrigantların etkisi kendi aralarında değerlendirildiğinde yine Si konsantrasyonu açısından bir fark görülmemiştir.  Gruplar arasında ortak etki değerlerine bakıldığında yine Si konsantrasyonu açısından fark görülmemiştir. SEM görüntülerine bakıldığında dentin tübülleri içerisinde hidroksiapatit benzeri oluşumlar gözlenmiştir. Kontrol grubuna göre bütün gruplarda Ca ve Si değerleri yüksek çıkmıştır
	Çalışmamızda kullanılan taramalı elektron mikroskobu ve enerji dağılımlı x-ray analizi yerine farklı yöntemler kullanılarak ileri çalışmalar yapılabileceği düşünülmüştür. Buna ek olarak dentin nemliliğinin ve vücut sıvılarının birebir taklit edilebildiği in vivo çalışmaların düşünülebileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The aim of our study is to examine MTA and bioceramic based root canal sealer's bioactivity and interaction with different irrigation solutions.
İn our study 66 caries free permanent single rooted human maxillary premolar and mandibular premolar teeth were used. The teeth were incubated in +4-degree saline solution with 100% moisture before study. The teeth were divided randomly 10 groups, each group had 6 (n=6) and control group (n=6). First off all teeth were separated about 4 mm low from enamel cement junction and about 4 mm above from root tip with diamond drill. Obtained roots, were enlarged and shaped with TF Adaptive NiTi root canal enstruments to ML3. Root cracks a were observed with Zeiss Eyemag 3.5x dental loop. And, standardization was made by Zeiss Eyemag 3.5x dental loop. Before and after instrumentation, teeth were observed under optic magnification for cracks and fracture lines. Root canals were irrigated with 5.25% 2.5 ml NaOCI solution in each file change. After preparation procedures, teeth were irrigated with 5.25% 2.5 ml NaOCI, saline solution, 17% 2.5 ml liquid EDTA, saline solution, 2% 2.5 ml CHX respectively. Residual solutions removed from teeth with distilled water. Teeth divided into 10 groups after washed with distilled water. 
Groups were on Table 1;

Table 1.  Groups whish contains final irrigation solutions and root filling materials	
GROUP	FİNAL İRRİGATİON	ROOT CANAL SEALER
Grup 1	% 2'lik 2.5 ml CHX	BC sealer
Grup 2	% 2'lik 2.5 ml CHX	MTA FİLLAPEX
Grup 3	% 5'lik 2.5 ml NaOCI	BC sealer
Grup 4	% 5'lik 2.5 ml NaOCI	MTA FİLLAPEX
Grup 5	% 17'lik 2.5 ml EDTA	BC Sealer
Grup 6	% 17'lik 2.5 ml EDTA	MTA FİLLAPEX
Grup 7	  Qmix 2.5 ml	        BC Sealer	
Grup 8    Qmix 2.5 ml           MTA FİLLAPEX
Grup 9   Distilled Water        BC Sealer
Grup 10  Distilled Water        MTA FİLLAPEX




After final irrigation root canals were not dried completely. Each tooth was dried with 2 #25 paper points for standardization.
Mixed and injectable root filling material was applied into finally irrigated root canals. After root canal filling material was applied into canals, for the first setting time, teeth were incubated in 100% relative humidity for 24 hours. Afterwards, teeth were immersed in Eppendorf tubes (Eppendorf, Labosel, Türkiye) filled with phosphate buffered saline. Tubes were stored in room temperature for 14 days. In this period, phosphate buffered saline was replaced in seventh day.
 After 14 days, samples were removed from bottles and dried. Then sectioned roots were sectioned mesiodistal direction, through the centre of the canal filling and prepared for the analysis. And then root sections were mounted on aluminium stub. Then, elemental composition was analysed using energy-dispersive X-ray spectroscopy (EDS-EDX). Dentin material interface morphology was observed with scanning electron microscope(SEM).
	Because of the statistical analysis, BC Sealer's Ca concentration was statistically superior to MTA Fillapex in the apical and the coronal subgroups when the effect of root canal sealers were compared among themselves. When effect of irrigants compared with each other, distilled water showed the highest values  in terms of Ca concentration and the lowest values in % 17 of EDTA. No statistically significant difference was found between the groups, with the common effects of root canal sealers and irrigants showing no difference in Ca concentrations. There was no difference in Si concentrations between effect of root canal sealers compared each other. When the effect of irrigants was evaluated among themselves, no difference was observed in terms of Si concentration. When the common effect values of the groups were examined, there was no difference in terms of Si concentration. Per control groups, Ca and Si values were higher in all groups.  SEM images shows hyroxyapatite-like occurences were observed in dentin tubules.
	Instead of scanning electron microscopy and energy-dispersive x-ray analysis used in our study, it was thougt that further studies could be performed using different methods.