Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara bilgi talep etmeye yönelik soru sorma becerilerinin öğretiminde replikli öğretimin etkisi
The effectiveness of script fading procedure on teaching question asking skills to demand information to children with autism spectrum disorder
Yazar: CİHAN ERYAKICI
Danışman: PROF. DR. ÇIĞIL AYKUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi talep etme = Information demand ; Bilişsel talep = Cognitive demand ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Replikli öğretim = Script fading procedure ; Soru sorma becerileri = Questioning skills ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmada OSB olan çocuklara bilgi talep etmeye yönelik soru sorma ("……
nerede?") becerilerinin kazandırılmasında replikli öğretim yöntemi ile yapılan öğretimin
etkili olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada OSB olan çocukların kazandıkları bilgi
talep etmeye yönelik soru sorma ("…… nerede?") becerilerini uygulamanın sona
ermesinden 2, 3 ve 4 hafta sonra da sürdürüp sürdürmedikleri ve farklı ortam ve
materyallere genelleyip genellemedikleri belirlenmiştir. Tüm bunların yanı sıra,
araştırmada sosyal geçerliğin belirlenmesi amacı ile katılımcıların ebeveynlerinin
araştırmaya yönelik görüşleri de toplanmıştır. OSB olan ve yaşları 5 yaş 7 ay ile 10 yaş 6
ay arasında değişen üç erkek çocuk katılımcı ile yürütülen araştırmada tek denekli deneysel
desenlerden katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma bulgularına
göre replikli öğretim yöntemi katılımcıların bilgi talep etmeye yönelik soru sorma ("……
nerede?") becerisini edinmelerinde etkilidir. Ayrıca katılımcıların replikli öğretim ile
edindikleri bilgi talep etmeye yönelik soru sorma becerisini uygulama sona erdikten 2, 3 ve
4 hafta sonra da korudukları belirlenmiştir. Kazanılan soru sorma becerileri ise farklı ortam
ve materyallere genellenmiştir. Bununla beraber katılımcıların ebeveynlerinin araştırmaya
ilişkin görüşleri oldukça olumludur.

Abstract:
The effectiveness of teaching of questioning asking skills ("Where is……?") to demand
information by using script fading procedure to children with ASD was examined in this
current study. In addition, it was examined whether children with ASD maintained their
questioning asking skills ("Where is……?") to demand information 2, 3 and 4 weeks after
the end of the study and whether they generalized to different settings and materials. The
study was conducted with three male participants with autism spectrum disorder between
the ages of 5 and 10 years. The multiple probe with probe trials design across participants
models, was used in current study. In order to determine the social validity of the research,
the opinions of the parents of the participant children were collected. The findings of this
study demonstrated that script fading procedure is effective on teaching of questioning
asking skills ("Where is……?") to demand information to children with ASD. In addition,
the participants maintained questioning asking skills ("Where is……?") to demand
information 2, 3 and 4 weeks after and they generalized the target behaviors to different
settings and materials. Findings of social validity show that the parents of the participants
have quite positive opinions about the study.