Tip 2 diabetli Türk hastalarda bazı gen polimorfizmlerinin belirlenmesi
Screening of some gene polymorphisms in Turkish type 2 diabetes patients
Yazar: NACİYE SELCEN BAYRAMCI
Danışman: PROF. DR. LEYLA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Tip 2 diyabet ile ilişkilendirilen 2. kromozomun q bandının 37.3 bölgesinde yer alan Kalpain 10 (CAPN10) geni intron 6 bölgesinde SNP-19 (rs3842570), intron 3 bölgesinde SNP-44 (rs2975760) ve kromozom 5q31-q32 bandında yerleşim gösteren glukokortikoid reseptör (NR3C1) geni ekzon 2 bölgesinde N363S (rs6195) polimofizmlerinin taranması amacıyla PZR-RFLP yöntemiyle 125 Tip 2 diyabet hastası (T2DM) ve 112 kontrol grubu olmak üzere 237 birey incelenmiştir. Kalpain 10 geni SNP-19, SNP-44 ve NR3C1 geni N363S polimofizmleri allel frekansları ile T2DM gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Tip 2 diyabet gelişimi için CAPN10 geni SNP-19 delesyon allelinin, SNP-44 C allelinin ve NR3C1 geni N363S G allelinin risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Kalpain 10 geni SNP-19, SNP-44 ve NR3C1 geni N363S polimofizmleri genotip frekansları ile T2DM gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Tip 2 diyabet gelişimi için CAPN10 geni SNP-19 del/del, SNP-44 TC ve NR3C1 geni N363S AGT genotiplerinin risk faktörü olduğu ve CAPN10 SNP-44 TC genotipinin T2DM gelişimini 1,34 kat, kadınlarda 3 kat ve erkeklerde 5 kat artırdığı, ayrıca NR3C1 N363S AGT genotipinin T2DM gelişimi 2,41 kat, kadınlarda 2,5 kat ve erkeklerde ise 2,25 kat artırdığı tespit edilmiştir. Tip 2 diyabet hastalarında CAPN10 geni SNP-19 delesyon alleli ve del/del genotipi, SNP-44 C allleli ve TC genotipi, NR3C1 geni N363S G alleli ve AGT genotipi ile artmış vücut-kitle indeksi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. 

Bu tez çalışmasında, Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet gelişimi ile ilişkilendirilen CAPN10 ve NR3C1 genlerinde polimorfizm analizi yapılmasıyla, diyabet tanılı bireylerin aile ve akrabalarındaki genç bireylerde hastalık belirtisi oluşmadan ve/veya hastalık ilerlemeden erken tanı konulması ve tedaviye başlanmasıyla hastalığın ilerlemesinin engellenmesi yolunda adım atılmış olacaktır.

Abstract:
237 participants, 125 type 2 diabetes (T2DM) patients and 112 individuals in the control group, were examined through PZR-RFLP method in order to scan SNP-19 (rs3842570)  in intron 6, SNP-44 (rs2975760) in intron 3 area of Calpain 10 (CAPN10) gene located within 37.3 region of the 2nd chromosome q banding, associated with type 2 diabetes, and N363S polymorphisms in exon 2 area of glucocorticoid receptor (NR3C1) gene located on chromosome 5q31-q32. No statistically significant difference was found between allele frequencies of CAPN10 gene SNP-19, SNP-44, and N363S polymorphisms of NR3C1 gene and T2DM development (p>0,05).  Kalpain 10 gene SNP-19 deletion allele, SNP-44 C allele, and NR3C1 gene N363S G allele were determined to be risk factors for type 2 diabetes development. No statistically significant difference was found between CAPN10 gene SNP-19, SNP-44, and NR3C1 gene N363S polymorphism genotype frequencies and T2DM development (p>0,05). Kalpain 10 gene SNP-19 del/del, SNP-44 TC, and NR3C1 gene N363S AGT genotypes were determined to be risk factors for type 2 diabetes. It was observed that CAPN10 SNP-44 TC genotype increased T2DM development 1,34 times, with 3 times in females and 5 times in males; also NR3C1 N363S AGT genotype increased T2DM development 2,41 times, with 2,5 times in females and 2,25 times in males. In type 2 diabetes patients, a relationship between CAPN10 gene SNP-19 deletion allele and del/del genotype, SNP-44 C allele and TC genotype, NR3C1 gene N363S G allele and AG genotype and increased body-mass index was found. 

In this thesis study, some improvement in preventing the progress of illness, with early diagnosis and treatment start before symptoms in young individuals among diabetic individuals' family and relatives occur and/or before the illness progresses, will be achieved through polymorphism analysis in CAPN10 and NR3C1 genes associated with diabetes development in type 2 diabetes patients.