p-nitrofenolün  polimerik yapıdaki kaliksaren türevi kullanılarak adsorpsiyon tekniği ile giderimi
Removal of p-nitrophenol with adsorption technique using a polymeric calixarene derivative
Yazar: MURAT DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TABAKCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma,  polimerik yapıdaki kaliks[6]aren türevi kullanılarak, evsel ve sanayi atık suları ile çevreye yayılan, canlılar için zehirli etkiye sahip organik kirleticilerden olan p-nitrofenolün (PNF) sulu çözeltilerden adsorpsiyon tekniği ile uzaklaştırılmasını içermektedir. Bunun için adsorpsiyon çalışmalarında kullanmak üzere monomerik p-ter-bütilkaliks[6]aren ve silika jel kullanılarak polimerik bir adsorban hazırlandı ve yapıları FTIR, 1H NMR, elementel analiz, TGA, XRD ve SEM gibi yapı analiz teknikleri kullanılarak aydınlatıldı. 
Çalışmalarda, literatürlerde belirtilen metoda göre p-ter-bütilkaliks[6]aren (1) sentezlenmiş öte yandan literatürde belirtildiği gibi aktif silika jel (2) hazırlanmıştır. Bu bileşik, kuru toluen içinde pridin katalizörlüğünde  3-glisidoksipropiltrimetoksisilan ile geri soğutucu altında kaynatıldıktan glisidoksipropil bağlı silika (GBS) (3) elde edildi. Daha sonra kuru toluen içinde p-ter-bütilkaliks[6]aren, GBS ile tetrabütilamonyum bromür varlığında etkileştirilerek polimerik yapıda p-ter-bütil-kaliks[6]aren bağlı silika jel (K[6]BS) elde edildi.
Hazırlanan K[6]BS, PNF adsorpsiyon çalışmalarında adsorban olarak kullanılarak pH, etkileşim süresi, PNF başlangıç konsantrasyonu, adsorban miktarı ve sıcaklık gibi önemli parameteler incelendi. Yapılan çalışmalar sonucunda pH, 5; temas süresi, 10 dakika; PNF başlangıç konsantrasyonu, 5.0x10-5 M; adsorban miktarı, 0,025 g ve sıcaklık, 25oC parametreleri en uygun adsorpsiyon şartları olarak belirlendi. Ayrıca farklı konsantrasyon çalışmaları sonucunda Langmuir, Freundlich, Dubinin Raduskevich, Temkin izotermleri çizilerek adsorpsiyon mekanizması aydınlatılmaya çalışıldı.

Abstract:
This study describes using a polymeric calix[6]arene derivative as an adsorbent to remove toxic p-nitrophenol (PNF) from the aqueous medium via adsorption teqnique. For this purpose a calix[6]arene based polymeric adsorbent was prepared and its structure was elucidated by FTIR and 1H NMR, elemental analysis, TGA, XRD and SEM.
In the synthesis part of this study, it was firstly performed the synthesis of p-tert-butylcalix[6]arene (1) and then it was immobilized onto 3-glicydoxypropyl bonded silica gel (GBS) to obtain p-tert-butylcalix[6]arene bonded silica gel (C[6]BS) as adsorbent material. GBS was prepared from the reaction 3-glycidoxypropyltrimethoxysilane with activated silica gel.
C[6BS adsorbent was used in the adsorption studies of PNP and it was examined some parameters such as pH, contact time, initial concentration, and temperature of the sorbent dosage. The results showed that pH 5, contact time 10 minutes, the concentration of 5.0x10-5 M PNP, 0.025 g of sorbent dosage and 25oC of temperature was found as optimum parameters of PNP adsorption with C[6]BS. Also Langmuir and Freundlich isotherms were drawn to clarify the adsorption mechanism.