Çağdaş mimarlığın paradigmatik yapısında süreklilikler, süreksizlikler, 1920 - 1980
Continuities and discontinuities in the paradigmatic structure of contemporary architecture, 1920 - 1980
Yazar: HALİL SENCER ERKMAN
Danışman: PROF. DR. UĞUR TANYELİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Modern mimari = Modern architecture ; Paradigma = Paradigm ; Süreklilik = Continuity ; Süreksizlik = Discontinuity

Özet:
Mimarlık kuramı, Moderaite ile gelen bilgikuramsal dönüşümün sonuçlarını yaşamaktadır. Buna göre mimarlık kendi özerk bilgi alanım oluşturmak sorunu ile başbaşa kalmıştır. Bu hedefe ulaşmanın yolu doğal olarak kuramsal süreklilik içinde özerk bir mimarlık kuramının geliştirilmesi ile olanaklıdır: kuramsal süreklilik mimarlıkta paradigmatik bir yapının denetiminde sağlanmıştır. Bu yapı mimarlık tasarımına kuramsal olarak kaynaklık eden, paradigmaların işlev alanıdır. Paradigmalar yoluyla tasarımda model problem ve model çözüm olasılıkları elde edilmektedir. Böylelikle mimarlığı kuşatan olgular tanımlanma ve açıklanma olanağı bulmaktadır. Mimarlık kuramı paradigmatik açıklama dizgelerini oluştururken, iki yönde eğilim göstermektedir. Bunlardan birincisi açıklama dizgelerinin mimarlık dışı ve daha genel sistematiklere dayanarak kurulduğu 'bağıl' mantık, ikincisi de açıklama dizgelerinin mimarlığın kendi özgül alanı içinden kurulmaya çalışıldığı 'özerk' mantık çerçevesinde olmaktadır. Çağdaş mimarlık kuramı 1920'lerden 1980'lere uzanan gelişimi içinde bağıl olandan özerke doğru gelişen bir paradigmatik yapı göstermektedir. Bu iki karakteristik arasındaki fark, mimarlıkta biçim-anlam ilişkisi üzerinde yoğunlaşan tasarım sorunsalına farklı yaklaşım biçimlerinde yatmaktadır. Paradigmatik yapının sorunsal varlığı anlamında süreklilik gösteren niteliği, sorunsala yaklaşım biçimlerinde süreksizlik göstermektedir. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 6001011 Paradigmatik Yapı, Bağıllık ve Özerklik 98 Prof. Dr. Uğur TANYELİ

Abstract:
The theory of architecture experiences the results of an epistemological change caused by Modernity. Architecture confronts the problem of establishing an autonomous architectural theory within the theoretical continuity. The paradigmatic structure of knowledge of architecture controls the parameters of that continuity. Architecture deals with the paradigms which provide it with the archetypical problems and solutions in the design process. Paradigms do not play the roles of facts surrounding the world of architecture. They are rather the sources according which the facts can be defined. Paradigmatic structure of architecture has two orientations: One of them refers to a "heteronomous" logic and the other refers to an "autonomous" logic. The first one tends to use the systematics of other disciplines, the second one tends to develop a systematics inside the field of architecture. The theory of architecture, in its development from 1920 to 1980 tends to change its way from the first to the second. The difference between these two logic lies in their approaches to the unchanging problematics of architecture and that signifies the discontinuous line in the continuos problematics of architecture. Science code Key Words Page Number: Adviser 6001011 Paradigmatic Structure, Heteronomity and Autonomity 98 Prof. Dr. Uğur TANYELİ