Yetişkin kadınlardaki beslenme alışkanlıklarının uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve duygu durumu ile ilişkisinin belirlenmesi /
Yazar: BETÜL DEMİR
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Duygudurum = Mood ; Kadınlar = Women ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma yetişkin kadınlardaki beslenme alışkanlıkları ile uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve duygu durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Sakarya ilinin Adapazarı ilçesinde Ocak 2021-Mayıs 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü Power Analizi ile hesaplanmış ve 18-65 yaş aralığındaki yetişkin kadınlardan rastgele seçim ile 75 kadın birey olarak belirlenmiştir. Bireylerin demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve 48 saatlik besin tüketimleri saptanmıştır. Kadınların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, duygu durumları Beck Depresyon Ölçeği, yaşam kaliteleri Kısa Form-36 ölçeği ile belirlenmiştir. Besin tüketimleri BEBİS programı ile çalışmadan elde edilen bulgular IBM SPSS Statistics 25 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadaki kadınların yaş ortalaması 48,70±5,72 bulunmuştur. Kadınların %22,7'sinin hiç öğün atlamadığı, %76'sının öğün atladıkları bulunmuştur. Kadınların günlük aldıkları enerjinin ortalaması ise 1110,19±286,70kcal olarak bulunmuştur. Enerjinin proteinden gelen yüzdesi ortalama %16, yağdan gelen yüzdesi %42,18, karbonhidrattan gelen yüzdesi %41,35 olarak bulunmuştur. Kadınların günlük enerji ve besin ögeleri ile duygu durumu ve uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Kadınların aldıkları günlük ortalama enerji ile vitalite skoru ile arasında negatif korelasyon bulunmuştur (p=0,041). Kadınların günlük aldıkları protein miktarı ile ruhsal sağlık skoru(p=0,017) ve genel sağlık algısı skoru(p=0,012) arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur(p<0,05). Kadınların günlük aldıkları yağ yüzdesi ile genel sağlık algısı skoru arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (p=0,027). Kadınların günlük aldıkları E vitamini miktarı ile emosyonel rol güçlüğü(p=0,023) ve ağrı skoru(p=0,049) arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Kadınların PUKİ skoru ile BECK skoru arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,001). Kadınların BECK skoru ile fiziksel fonksiyon(p=0,001), fiziksel rol güçlüğü(p=0,021), emosyonel rol güçlüğü(p=0,005), vitalite (p=0,001), ruhsal sağlık(p=0,001), genel sağlık algısı (p=0,010) skoru arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur(p<0,05). Kadınların PUKİ skoru ile fiziksel fonksiyon (p=0,001), emosyonel rol güçlüğü (p=0,044), vitalite (p=0,001), ruhsal sağlık(p=0,001), ağrı(p=0,001), genel sağlık algısı (p=0,002) skoru arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin günlük aldıkları ortalama enerji, protein ve yağ miktarının yaşam kalitesi parametrelerini etkilediği belirlenmiştir. Beslenme alışkanlıklarının uyku kalitesi, duygu durumu ve yaşam kalitesi gibi birçok faktöre etkisini belirlemek için geniş popülasyondaki çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Beck Depresyon Ölçeği, Beslenme, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, SF-36

Abstract:
This research was carried out to determine the relationship between eating habits and sleep quality, quality of life and mood in adult women.  It was held between January 2021 and May 2021 in Adapazarı district of Sakarya Province. The sample size was calculated by Power Analysis and 75 female individuals were randomly selected from adult women aged 18-65 years. Demographic characteristics, eating habits and 48-hour food consumption of the individuals were determined. Sleep quality of women was determined with Pittsburgh Sleep Quality Index, mood with Beck Depression Scale, and quality of life with Short Form-36 scale. The findings obtained in the study of food consumption with the BEBİS program were analyzed with the IBM SPSS Statistics 25 program. The average age of the women in the study was 48.70±5.72. It was found that 22.7% of women did not skip any meals and 76% skipped meals. The average daily energy of women was 1110.19±286.70kcal. The percentage of energy from protein was found to be 16% on average, 42.18% from fat and 41.35% from carbohydrates. There was no significant relationship between women's daily energy and nutrients, mood and sleep quality (p>0,05). Negative correlation was found between the average daily energy and vitality score of women (p=0.041). A negative relationship was found between the amount of protein women received daily and the mental health score (p=0.017) and the overall health perception score (p=0.012) (p<0.05). There is a positive correlation between the percentage of fat taken by women and the general health perception score (p = 0.027). Positive correlation was found between the amount of vitamin E that women received daily and emotional role difficulties (p=0.023) and pain score (p=0.049). A significant relationship was found between the PUKİ score of women and the BECK score (p = 0.001). BECK and physical function scores in women (p = 0.001), physical role limitation (P = 0.021), role emotional distress (P = 0.005) rejects, vitality (p = 0.001), mental health (p = 0.001), general health perception (p = 0.010) a negative relationship between the score was found (p <0.05).PUKİ and physical function scores in women (p=0.001), role emotional distress (P=0,044), vitality (p=0.001), mental health(p=0.001), pain(p=0.001), general health perception (P=0.002) was found a negative relationship between the score (p<0.05). It was determined that the average amount of energy, protein and fat that individuals receive daily affects quality of life parameters. Studies in large populations are needed to determine the effects of nutritional habits on many factors such as sleep quality, mood and quality of life.
Keywords: Beck Depression Scale, Nutrition, Pittsburgh Sleep Quality Index, SF-36