Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ile yenilikçilik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of levels innovations and lifelong learning competencies of teachers
Yazar: YELİZ ABBAK
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DEMİR BAŞARAN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bilim, ekonomi, teknoloji, eğitim, sosyal ve kültür gibi farklı alanlarda yaşanılan değişimlere toplumun tamamının uyum sağlayabilmesi için bireylerin yeniliklere açık ve yaşam boyu öğrenme becerileri ile donanmış olması gerekmektedir. Nitekim bu konuda bilgiyi sürekli güncellemenin gerektiği yirmi birinci yüz yılda, toplumu oluşturan bireyleri eğitmekle sorumlu olan okullara ve öğretmenlere çok önemli görevler düşmektedir. Öğretmenlerden çağın gerektirdiği her türlü değişimle baş edebilen, yeniliklere uyum sağlayabilen, öğrenmeyi öğrenme becerisini kazanmış nitelikli bireyler yetiştirmesi beklenmektedir.

Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin ve branş öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ile bireysel yenilikçilik düzeyleri incelenmiş ve iki özellik arasında fark olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ve bireysel yenilikçilik düzeyleri cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve kıdem değişkenleri açısından da incelenmiştir. Tarama modelinde olan araştırmanın örneklemini 2016-2017 Kayseri ili merkez ilçelerinde görev yapan 718 sınıf ve branş öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Şahin, Akbaşlı ve Yanpar Yelken (2010) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenmede Anahtar Yeterlikler Ölçeği" ve Hurt,  Joseph, Cook tarafından geliştirilip Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Bireysel Yenilikçilik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde değişkenler arasındaki farkları belirlemek amacıyla, parametrik veriler için Bağımsız Gruplar İçin t testi ve Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA), nonparametrik veriler için de bağımsız gruplar için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve TUKEY testi kullanılmış, ayrıca betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda hem sınıf hem de branş öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algılarının ortalamanın üstünde, yeterli düzeyde olduğu ve her iki grubun da orta düzeyde yenilikçi ve yenilikçiliği benimseme kategorileri içerisinde de sorgulayıcı kategoride yer aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri araştırmada kullanılan değişkenlere göre incelendiğinde; sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algıları cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve kıdem yılına göre değişmezken; branş öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algılarının cinsiyete göre değiştiği ve kadın branş öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algılarının, ana dilde iletişim, yabancı dilde iletişim ve sosyal vatandaşlık bilinci yeterliği alt boyutlarında erkek branş öğretmenlerinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca branş öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algıları medeni durum ve eğitim durumu değişkenine göre değişmezken; kıdem yılı açısından 6-10 yıl ve 11-15 yıl kıdem grubundaki öğretmenlerin 21 yıl ve üzeri kıdem yılına sahip öğretmenlerden daha yüksek yaşam boyu öğrenme yeterlik algısına sahip olduğu ve ölçeğin yabancı dilde iletişim yeterliği alt boyutunda bu anlamlı farklılığın görüldüğü belirlenmiştir. Diğer taraftan sınıf öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik düzeylerinin cinsiyet, medeni durum ve kıdem yılına göre değişmediği, fakat eğitim durumu değişkeni açısından lisans düzeyinde eğitime sahip olan öğretmenlerin lisansüstü eğitime sahip olanlardan daha yenilikçi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Branş öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik düzeylerinin ise cinsiyet, eğitim durumu medeni durum ve kıdem yılına göre değişmediği tespit edilmiştir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin ve branş öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeyleri ve yaşam boyu öğrenme yeterlikleri arasında anlamlı fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaşam boyu öğrenme, bireysel yenilikçilik, öğretmen, yeterlik.

Abstract:
Individuals need to be equipped with open and lifelong learning skills in order for the society to fully adapt to the changes in science, economics, technology, education, social and cultural spheres. As a matter of fact, in this twenty-first century, in which the constant updating of knowledge is necessary, there are very important tasks for the schools and teachers responsible for educating the people who constitute the society. Teachers are expected to develop qualified individuals who can cope with all kinds of change that the age demands, adapt to innovations, and learn to learn.
In this study, life-long learning competencies and individual innovativeness levels of classroom teachers and branch teachers were investigated and investigated whether they were related or not. In addition, teachers' lifelong learning competencies and individual innovativeness levels were examined in terms of gender, marital status, educational status and seniority variables. The sample of the research method in which the survey model method is used is composed of 718 class and branch teachers working in the districts of Kayseri province in 2016-2017. The data of the study were collected by using "Individual Innovation Scale" developed by Şahin, Akbaşlı and Yanpar Yelken (2010) developed by Hurt, Joseph, Cook and adapted by Kılıçer and Odabaşı (2010) to Turkish. SPSS 25.0 program was used to analyze the data collected in the study. In order to determine the differences between the variables in the analysis of the research data, t test and Independent Groups t test and one way ANOVA were used for parametric data, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test and TUKEY test were used for nonparametric data and descriptive statistics were used.

Findings from the research showed that both classroom and branch teachers were at a sufficient level above the average of lifelong learning competence perceptions and both groups reached the conclusion that they were in the interrogator category in the categories of moderately innovative and innovative adoption. When the teachers' lifelong learning competencies are examined according to the variables used in the research, the life-long learning proficiency perceptions of classroom teachers are related to gender, marital status, educational status and seniority year unchanged according to; that the lifelong learning competency perceptions of the branch teachers changed according to the sex and that the lifelong learning proficiency perceptions of the female branch teachers were higher than the male branch teachers in the subordinate dimensions of the main level communication, foreign language communication and social citizenship awareness. Moreover, while the perceptions of life-long learning proficiency of branch teachers did not change according to the variables of marital status and educational status; it was determined that the teachers in the seniority group of 6-10 years and 11-15 years in terms of seniority had a higher lifelong learning competence perception than the teachers who had 21 years and higher seniority years and this meaningful difference was observed in the subscale of foreign communication scale. On the other hand, it is concluded that the level of individual innovation of class teachers does not depend on the sex, marital status and seniority year, but the teachers who have education at undergraduate level in terms of educational status change are more innovative than the ones with graduate education. It was determined that the individual innovation levels of branch teachers did not change according to gender, educational status, marital status and seniority year. Moreover, it is concluded that there is no significant difference between the level of individual innovation and the lifelong learning competence of class teachers and branch teachers.

Key words: Lifelong learning, individual innovation, teacher, competence.