Bitkisel kökenli odun dışı orman ürünlerinin potansiyel durumu ve değerlendirilmesi: Ege Bölgesi örneği
Potential status and evaluation of plant origin non wood forest products: A case study from the Aegean Region
Yazar: SERKAN GÜRER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALİ VAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Biyolojisi ve Odun Koruma Tekn. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Öz kaynakların milli ekonomiye kazandırılması çerçevesinde, bitkisel kökenli odun dışı orman kaynaklarının rasyonel kullanımına yönelik bu çalışmada benzer yetişme ortamına sahip olması ve Odun Dışı Orman Ürünleri (ODOÜ) çeşitliliğinin fazlaca olması bakımından araştırma alanı olarak Ege Bölgesi seçilmiştir. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Dairesi Başkanlığınca ODOÜ'nin tespiti, teşhisi, envanteri, planlaması ve takibinin sağlanması maksadıyla 2011 yılında oluşturulan Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Envanter Takip Sistemi (ODÜH ETS)'ne Orman Bölge Müdürlükleri tarafından veri girişleri yapılmaktadır. Ege Bölgesi'nde 4 Orman Bölge Müdürlüğü (OBM) (Denizli, Kütahya, İzmir ve Muğla) faaliyet göstermesi sebebiyle bu 4 OBM'nin ODÜH ETS'deki kayıtları bu çalışmada kullanılmıştır.

2011 ile 2016 yılları arasında 4 OBM tarafından ODÜH ETS'ye yapılan veri girişleri analiz edildiğinde; 56 tür ODOÜ (Diğer ODOÜ hariç) kaydı bulunmaktadır. Bu türlerin toplam üretilebilir serveti Denizli OBM'de 15.333.168 kg, İzmir OBM'de 31.991.237 kg, Kütahya OBM'de 3.268.173 kg ve Muğla OBM'de 40.276.051 kg'dır. 4 OBM toplamında ise 90.868.629 kg'dır. 

4 OBM'nin ürettikleri ODOÜ'nin 2016 yılındaki ekonomiye katkısı incelendiğinde; Ürün miktarı bakımından toplam 45.191.473 kg ve 10071 adettir. OGM geliri bakımından toplam 760.848 TL'dir. Orman köylüsüne katkısı bakımından toplam 29.645.302 TL'dir. Piyasadaki ticari değeri bakımından toplam 136.931.428 TL'dir. 56 türün kullanıldığı sektörlere bakıldığında; eczacılık sektöründe 32 tür, gıda sektöründe 27 tür, kozmetik sektöründe 9 tür, park ve bahçe yapımında 5 tür, boyacılık sektöründe 4 tür, dericilikte 3 tür, tekstil sektöründe 3 tür, çiçekçilikte 2 tür, kağıt sektöründe 1 tür ve pipo yapımında da 1 tür kullanılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the rational use of phytogenetic non-wood forest products, and to that end, Aegean Region was chosen as research area since it has a variety of non-wood forest products (NWFP) and it provides a similar habitat within the framework of bringing equity to the national economy. In order that General Directorate of Forestry (GDF) Department of Non-Wood Forest Products and Services could determine, identify, plan and monitor NWFP and take inventory of NWFP, Regional Directorates of Forestry provide data for Non-Wood Forest Products Inventory Monitoring System (NWFP IMS) developed in 2011. In this study, the data of Denizli, Kütahya, İzmir and Muğla Regional Directorates of Forestry (RDF) operating in the Aegean Region were used. 

Analyzing the data entries of 4 RDFs in NWFP IMS for the years 2011-2016, it's found that there are 56 types of NWFP records (excluding other NWFP). The total producible wealth of these species is 15.333.168 kg in Denizli, 31.991.237 kg in İzmir, 3.268.173 kg in Kütahya and 40.276.051 in Muğla; and in total it is 90.868.629 kg in 4 RDFs.

When the contribution of NWFP, produced by RDF, to the economy in 2016 is considered, there are 10071 products that weigh 45.191.473 kg, and it is  760.848 in total with respect to GDF revenue. With regard to its contribution to forest villagers it is  29.645.302 in total while it is  136.931.428 regarding its commercial value in the market. When evaluated in terms of sectors in which these 56 species are used, 32 species are used in the pharmacy sector while 27 in food sector, 9 in cosmetics, 5 in park and garden arrangement, 4 in paint industry, 3 in leather production, 3 in textile sector, 2 in horticulture, 1 in paper industry and 1 in pipe making.