Sanat terapi temelinde yürütülen psikiyatrik rehabilitasyonda hastaların yaşam kalitesi, duygu ifadesi ve ruh sağlığı iyileşme düzeylerinin incelenmesi
Examination of the quality of life, emotion expression and mental health improvement levels of patients in psychiatric rehabilitation based on art therapy
Yazar: RUKİYE SELDA ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN KENDİRKIRAN ; PROF. NURHAN EREN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma, sanat terapisi temelinde yürütülen psikiyatrik rehabilitasyonun hastaların yaşam kalitesi, duygu ifadesi ve ruh sağlığı iyileşme düzeylerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın evrenini 27 Mart 2024 ile 31 Mayıs 2024 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda ruhsal bir bozukluk tanısı ile tedavi gören ve doktorları tarafından sanat psikoterapisi için Sosyal Psikiyatri Servisi'ne yönlendirilen tüm 120 hasta oluştururken, örneklemini ise 92 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri tek grupta ön ve son test modeli aracılığıyla Kişisel bilgi Formu, Yaşam Kalitesi Ölçeği, Duyguları İfade Etme Ölçeği ve Ruh Sağlığı İyileşme Ölçeği ile elde edilmiştir. Sanat terapisi uygulamaları, katılımcıların ruh sağlığı iyileşme düzeyini anlamlı ölçüde artırmıştır. Ön test ve son test arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur (t=-11,969, p<.05). Katılımcıların duygu ifadesi yeteneklerinde anlamlı iyileşmeler gözlemlenmiştir. Özellikle Yakınlık İfadesi, Olumlu Duygu İfadesi ve Olumsuz Duygu İfadesi boyutlarında anlamlı artışlar saptanmıştır. Yaşam Kalitesi Ölçeği'nde genel sağlık durumu, fiziksel sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre kalitesi boyutlarında anlamlı iyileşmeler görülmüştür. Bu bulgular, sanat terapisinin katılımcıların genel yaşam kalitesini artırdığını göstermektedir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim ve ekonomik durum gibi demografik faktörler, sanat terapisinin etkilerini farklılaştırmaktadır. Kadın katılımcılar yakınlık ve olumsuz duygu ifadesinde erkeklere göre daha yüksek puanlar alırken, evli katılımcılar sosyal ilişkiler kalitesinde bekar katılımcılara göre daha yüksek puanlar almıştır. Şizofreni ve bipolar bozukluk gibi ciddi psikiyatrik tanılara sahip katılımcılarda sanat terapisi sonrası ruh sağlığı ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler tespit edilmiştir. Sanat terapisi temelinde yürütülen psikiyatrik rehabilitasyonun, katılımcıların yaşam kalitesi, duygu ifadesi ve ruh sağlığı iyileşme düzeyleri üzerinde olumlu etkiler yarattığı görülmüştür. Bu bulgular, sanat terapisinin psikiyatrik tedavi süreçlerinde destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Gelecekteki çalışmaların, farklı sanat terapisi tekniklerinin etkinliğini karşılaştırmalı olarak incelemesi, uzun vadeli etkilerini araştırması ve demografik faktörlerin etkisini daha detaylı değerlendirmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of psychiatric rehabilitation based on art therapy on patients' quality of life, emotional expression and mental health recovery levels. 92 individuals participating in the study were evaluated in terms of various demographic and clinical characteristics. Tests administered before and after art therapy interventions reveal effects on participants' levels of mental health improvement, emotional expression, and quality of life. Art therapy practices significantly increased the mental health recovery level of the participants. The difference between pre-test and post-test was found to be significant (t=-11.969, p<.05). Significant improvements were observed in the participants' emotional expression abilities. Significant increases were detected, especially in the dimensions of Closeness Expression, Positive Emotion Expression and Negative Emotion Expression. In the Quality of Life Scale, significant improvements were observed in the dimensions of general health status, physical health, psychological health, social relations and environmental quality. These findings suggest that art therapy improved participants' overall quality of life. Demographic factors such as gender, marital status, education and economic status differentiate the effects of art therapy. While female participants scored higher than men in closeness and negative emotion expression, married participants received higher scores in the quality of social relationships than single participants. Significant improvements in mental health and quality of life were detected after art therapy in participants with serious psychiatric diagnoses such as schizophrenia and bipolar disorder. It has been observed that psychiatric rehabilitation based on art therapy has positive effects on the participants' quality of life, emotional expression and mental health recovery levels. These findings show that art therapy can be used as a supportive tool in psychiatric treatment processes. It is recommended that future studies comparatively examine the effectiveness of different art therapy techniques, investigate their long-term effects, and evaluate the influence of demographic factors in more detail.