Türkiye ve Azerbaycan'daki kadın liderlerin akademide karşılaştıkları güçlükler ve başa çıkma yolları
Challenges encountered by women leaders in academia in Türkiye and Azerbaijan and their coping strategies
Yazar: MEHIN MEHDIYEVA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye ve Azerbaycan'da kadın liderlerin akademik ortamda karşılaştığı zorlukları ve bu zorluklarla başa çıkma yollarını karşılaştırmayı amaçlayan bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen ile yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye ve Azerbaycan'da bulunan ikişer devlet üniversitelerinde çalışan toplam 39 lider kadın akademisyen oluşturmaktadır. Çalışmada verilerin toplanması için görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmelerde araştırmacı tarafından hazırlanmış ve üç eğitim yönetimi uzmanının görüşlerine sunulmuş görüşme formu kullanılmıştır. Bu çalışmada, görüşmelerden elde edilen verilerin içeriğini analiz etmek için özellikle metin içeriğinin bağlamsal özelliklerine odaklanan içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada sonuç olarak, Türkiye'de kadın liderliğini engelleyen faktörler arasında toplumsal cinsiyet rolleri, iş ve aile yaşamında yüksek sorumluluklar, kültürel yapı ve eğitim farklılıkları, kurumlardaki erkek hegemonyası ve uygun olmayan çalışma koşulları önemli rol oynamaktadır. Ayrıca, bazı kadınların yöneticilik pozisyonlarına ilgi göstermemesi de kadın liderliğinin azlığında etkili olmaktadır. Azerbaycan'da ise kadın liderliğini engelleyen faktörler arasında aile içi sorunlar, eş faktörü, yaş, maruz kalınan mobbing ve toplumsal önyargılar öne çıkmaktadır. Engellerle başa çıkmada ise, Türkiye'de en önemli faktörün aile desteği olduğu gözlemlenmektedir. Bu durum Azerbaycan'da şu şekilde sonuçlanmıştır; araştırmaya katılan çoğu katılımcının iş hayatlarında herhangi bir engelle karşılaşmadığı görülmüştür. Ancak, engellerle karşılaşanların bu engelleri nasıl aştıkları veya aşılması için neler yapılması gerektiği konusunda görüşleri bulunmaktadır. Tüm bu sonuçlardan hareketle kadın liderler üzerine farklı metedoloji kullanarak farklı çalışmalar yapılabilir, farklı veri toplama araçları kullanılarak derinlemesine çalışmalar yapılabilir ve diğer şehirleri de çalışmaya alınıp seviye karşılaştırması yapılabilir önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
This study, which aims to compare the challenges faced by women leaders in the academic environment in Türkiye and Azerbaijan and the ways of coping with these challenges, is structured with a phenomenological design from qualitative research methods. The study group of the research consists of a total of 39 leading female academics working in two state universities in Türkiye and Azerbaijan. Interview technique was used to collect data in the study. In the interviews, an interview form prepared by the researcher and submitted to the opinions of three educational administration experts was used. In this study, the content analysis technique, which focuses specifically on the contextual features of the textual content, was used to analyze the content of the data obtained from the interviews. The study concluded that gender roles, high responsibilities in work and family life, cultural and educational differences, male hegemony in organizations, and unfavorable working conditions play an important role among the factors hindering women's leadership in Türkiye. In addition, the lack of interest of some women in managerial positions also contributes to the lack of female leadership. In Azerbaijan, family problems, spousal factor, age, mobbing and social prejudices are among the factors that hinder women's leadership. In Türkiye, the most important factor in overcoming obstacles is family support. This has resulted in the following situation in Azerbaijan: most of the participants in the research did not encounter any obstacles in their professional lives. However, those who face obstacles have opinions on how they overcome these obstacles or what should be done to overcome them. Based on all these results, a suggestion different studies can be conducted on women leaders using different methodology, more in-depth studies can be conducted using different data collection tools, and other provincial cities can also be included in the study to compare levels was made.