Amyotrofik lateral skleroz hastalarında miyelin bazik protein düzeylerinin araştırılması
Investigation of myelin basic protein levels in patients with amyotrophic lateral sclerosis
Yazar: DERYA TOPUZ ATA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY VURAL KORKUT ; DOÇ. DR. ASLIHAN GÜNEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Amytrofik lateral skleroz (ALS)  hem üst motor nöronlar da hem de alt motor nöronlar da dejenerasyona sebep olan ilerleyici nöromüsküler bir hastalıktır. Sporadik ve ailesel olmak üzere iki farklı şekilde ortaya çıkabilir. Sporadik ALS % 90-95 oranla vakaların büyük çoğunluğunu oluştururken, geriye kalan % 5-10'luk kısım ailesel ALS olarak adlandırılmaktadır. ALS'nin etyolojisi tam olarak bilinmemektedir. Oksidatif stres, mitokondriyal disfonsksiyon, endoplazmik retulum stresi ve aksonal transport bozukluğu gibi birçok mekanizmanın sebep olduğu multifaktöriyel etyopatogenezi nedeniyle tanısı zor konulan bir hastalıktır.
Biyobelirteç, belirli bir hastalığın klinik belirtileri ve sonuçları ile doğrudan bağlantılı bir biyolojik sürecin varlığının veya sonucunun bir göstergesidir. Hastalık sürecinde erken teşhisi mümkün kılmanın bir olası yolu ALS'ye özgün olan biyobelirteçleri tanımlamaktır.  Ayrıca hastalığın seviyesini belirlemek, hastalığın ilerleme ve tedavi sürecini takip etmek için biyobelirteçler önemlidir.
Bu çalışmada biyobelirteç adayı olan miyelin bazik protein (MBP) miktarının ALS, MS ve sağlıklı bireylerin plazma örneklerinde karşılaştırılması amaçlandı. Plazma örneklerinde protein ölçümü sandviç ELISA yöntemi kullanılarak yapıldı. Sonuçların analizi SPSS 23.0 programı ile gerçekleştirildi. Analiz sonucunda, sağlıklı bireyler ile ALS ve MS hastalarının plazma örnekleri arasında MBP seviyelerinde istatiksel olarak önemli farklılıklar bulunmadı. ALS hastaları ile yapılan değerlendirmeler sonucu yaş grupları arasında anlamlı farklılıklar tespit edildi. (p<0.05,p<0.10).

Abstract:
Amytrophic lateral sclerosis (ALS) is a progressive neuromuscular disease that causes degeneration of both upper motor neurons and lower motor neurons. It has two different types, including sporadic and familial. Sporadic ALS constitutes the majority of cases with 90-95%, while 5-10% is called familial ALS. The etiology of ALS is not fully known. It is difficult to diagnose due to multifactorial etiopathogenesis caused by many mechanisms such as oxidative stress, mitochondrial dysfunction, endoplasmic retulum stress and axonal transport disorder.
A biomarker is an indication of the presence or outcome of a biological process that is directly linked to the clinical signs and consequences of a particular disease. One possible way to make early diagnosis possible in the course of the disease is to identify ALS-specific biomarkers. In addition, biomarkers are important to determine the level of the disease and monitor the progression treatment of the disease.
The aim of this study is to compare the amount of Myelin Basic Protein (MBP) as a candidate biomarker for in plasma samples of ALS, MS and controls. Protein measurement was carried out by using sandwich ELISA method in plasma samples. Analysis of results was performed through using SPSS 23.0 program. As a result of the analysis, there were no statistically significant differences in MBP levels between plasma samples of healthy individuals and ALS and MS patients. Significant differences were found between age groups as a result of evaluations with ALS patients. (p<0.05, p <0.10).