Diz altı amputelerde patellar tendonda ağırlık taşıyıcı soketler ile total temaslı soketlerin güdük soket uyumu ve rehabiitasyona etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of patellar tendon bearing and total surface bearing sockets on stump-socket relationship and rehabilitation outcome
Yazar: KEZBAN YİĞİTER
Danışman: PROF.DR. GÜL ŞENER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Eklemler = Joints ; Patella = Patella ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tendonlar = Tendons ; Yürüyüş = Gait

Özet:
ÖZET Patellar tendonda ağırlık taşıyıcı soketler ile total temaslı soketlerin güdük soket uyumu ve rehabilitasyona etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla planlanan bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Protez ve Biomekanik Ünitesinde yapılmıştır. 20 unilateral diz altı amputeye önce PTB soket ile daha sonra TSB soket ile protez eğitimi verilmiş ve her iki uygulamayı takiben olgular değerlendirilmişlerdir. Yürüyüş analizinde ampute taraf adım uzunlukları ve çift adım uzunlukları arasında bir fark elde edilememesine rağmen (p>0.05); sağlam taraf adım uzunlukları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Ampute- sağlam taraf adım uzunlukları farkları açısından incelenen olgularda TSB soketli protez kullanan olguların daha simetrik yürüdükleri belirlenmiştir. TSB soketli protezle yürüyüşte yürüme ahenginin ve hızının arttığı, stabilite temini için genişletilen destek yüzeyinin normal değerlere daha yakın olduğu bulunmuştur (p<0.05). TSB soketli protez ile olgularda yürüyüş bozukluğuna az rastlanmaş ve statik ayakta duruş postüründe protezli tarafa binen vücut ağırlığı yüzdesinin ve dengenin PTB sokete göre daha yeterli olduğu saptanmıştır. Ambulasyon aktiviteleri açısından bakıldığında, engel aşma ve sandalyeye oturup-kalkma dışında diğer aktivitelerde TSB soket lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Protez ağırlığı, süspansiyon yeterliliği, soket hacmi gibi proteze ait özellikler yönünden soketler karşılaştırıldığında aradaki farkın TSB soket lehine anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Çalışmadan elde edilen veriler, diz altı amputelerin rehabilitasyonunda TSB soketlerin başarı ile kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler : Amputasyonlar, Patellar Tendonda Ağırlık Taşıyıcı Soketler, Total Temaslı Soketler, Rehabilitasyon, Yürüyüş, Biomekanik. IV

Abstract:
ABSTRACT This study was carried out on 20 unilateral below knee amputees at the School of Physical Therapy and Rehabilitation of Hacettepe University, Prosthetics and Biomechanics Unit. The purpose of the study was to compare the effects of PTB and TSB sockets on stump-socket relationship and rehabilitation. Each patient was provided with both TSB and PTB sockets and received rehabilitation programme. No difference was found between TSB and PTB sockets regarding stride length or step length of the amputated side (p>0.05), while a significant difference was observed between the step lengths of normal extremity in favour of the TSB socket. When the differences in amputee-sound side step lengths were evaluated it was determined that the patients walked in a more symmetrical pattern with TSB socket. An improvement was also achieved in cadence and velocity; while the base of support was found closer to normal values during walking with TSB socket. Gait deviations were found to be lesser and there was an increased weight bearing percentage on the amputated side with the usage of TSB. When balance and ambulation activities were compared there was also an important difference (p<0.05) between the two socket types in favour of TSB, except sitting and standing up from a chair and crossing an obstacle. Prosthetic weights and socket volume were found to be lesser while suspension was more sufficient in TSB socket. It was concluded that TSB socket can be used successfully in the rehabilitation of below knee amputees. Key Words: Amputations, Patellar Tendon Bearing socket, Total Surface Bearing, Rehabilitation, Gait, Biomechanics.