Kur'an-ı Kerim ekseninde kinâye sanatı
The art of allusion in the axis of the Holy Quran
Yazar: SENA YARAMIŞLI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
İnsanların kendini ve taleplerini muhataba muktezay-ı hale uygun bir şekilde kolay 
ve anlaşılır yollarla izah etmesiyle birlikte karşısındaki kişi üzerinde tesir bırakması olan 
belağat ilminin önemli kısmını edebi sanatlar oluşturmaktadır. Bilhassa Arap 
edebiyatında ehemmiyetli yer işgal eden edebi sanatlarla alakalı ve bunlar içerisinde 
kinaye sanatları hakkında bilgi vererek kutsal kitabımız olan Kur'an-ı Kerim'in daha iyi 
fehmedilmesini sağlamak bu çalışmamızın amacıdır. Bunun için tarafımızca şu katkılar 
sağlanmıştır. Öncelikle Kur'ân-ı Kerim'deki ekser kinayeli anlatımlar ele alınmış ve 
bununla birlikte bahsi geçen edebi sanata bütün olarak bakma imkanı sunmuştur. Ayrıca 
bu tezimizde bahsi geçen edebi sanatın daha iyi fehmedilebilmesi açısından bölümlere 
ayrılmış, kinaye ve mevzuları ile ilgili misaller verilerek muhtevası zengilleştirilmiştir.
Arap dili ve edebiyatının birinci kaynağı olan Kutsal Kitabımızın birçok ayetinde kesretle 
kullanılmış olmasından da kaynaklı ve yüce kitabımızın mecmuu ile alakalı daha geniş 
bir perspektif ile bakabilmek ve anlayabilmek için elbette söz konusu edebi sanatların 
kullanıldıkları yerlere mahsus hangi edebi sanatların kullanıldığını bilmek önemlidir.
Hem bu ilimle alakadar olanlar hemde Kur'ân okuyanlar açısından hangi ayette ne şekilde 
kinayenin kullanıldığı ve hangi maksatlarla kendine yer bulduğu sorularının cevabı 
açısından da bu çalışmamız önem taşımaktadır. Kinaye sanatları ile ilgili Kur'ân-ı 
Kerim'den verdiğimiz misaller hem bu sanatların anlaşılmasını kolaylaştıracak, hemde 
okuyucularına bütün Kur'an'da kıyaslama imkanı verecektir. Netice olarak bu çalışma 
bütünde tezahür eden bu edebi sanatların güzelliğini daha şaşalı bir surette okuyucularına 
sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
Literary arts constitute an important part of the science of eloquence, which is the 
effect of people on the other person, as well as explaining themselves and their demands 
to the interlocutor in easy and understandable ways in accordance with the muktazay-ı 
situation. The aim of this study is to provide a better understanding of the Qur'an, which 
is our holy book, by providing information about the literary arts that occupy an important 
place in Arabic literature and the arts of allusion among them. For this, the following 
contributions have been made by us. First of all, the most sarcastic expressions in the 
Qur'an were discussed and it offered the opportunity to look at the aforementioned literary 
art as a whole. In addition, in this thesis, the literary art mentioned in this thesis has been 
divided into sections in order to better invent it, and its content has been enriched by 
giving examples about tropes and subjects. It is also due to the fact that it is used in many 
verses of our Holy Bible, which is the primary source of Arabic language and literature, 
and it is a süblime.