Kamu ekonomisi perspektifinden politik ve iktisadi ideoloji: Kamu kurumlarına güven ve kamu maliyesi etiği
Political and economic ideology from the perspective of public economics: Trust in public institutions and public finance morale
Yazar: ERKAM SARI
Danışman: PROF. DR. SACİT HADİ AKDEDE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Kamu kurumları =   ; Sağ ideolojiler = Right ideology ; Sol ideolojiler = Left ideologies

Özet:
Ekonomik büyümeyi ve kalkınmayı belirleyen faktörler sadece iktisadi değil aynı zamanda politik ve mali düzlemde de yer almaktadır. Bunlar arasında kamu kurumlarına duyulan güven, vergi etiği ve yardım etiği bulunmaktadır. Kamu kurumlarına duyulan güven ile politika yapıcıların hareket alanı genişlemekte ve uygulanan politikalar daha uzun vadeli ve etkin olmaktadırlar. Aynı zamanda sağlıklı bir ekonomik yapının temel yapıtaşlarından biri olan demokrasinin devamlılığını ve meşruiyetini sağlamaktadır. Vergi ve yardım etiği ise, yüksek olması halinde devletin gelirlerinde ve harcamalarında bedavacılık problemini azaltmakta ve devamlılık sağlamaktadır. Hem kamu kurumlarına duyulan güven hem de vergi ve yardım etiği, birçok politik, sosyal ve iktisadi bileşenden etkilenmektedirler. Bu bileşenlerden birisi bireylerin ideolojik yönelimleridir. Bu kapsamda Avrupa'da kamu kurumlarına duyulan güven, vergi etiği ve yardım etiği ideolojik yönelimlerin perspektifinden ele alınmış ve aradaki ilişkiler incelenmiştir. Tezin ilk bölümünde kamu kurumlarına duyulan güvende sol ve sağ ideolojik kesimler arası farklılıklar araştırılmıştır ve ayrıca iktidarda yer alan siyasi partinin olası bir ilişkiyi nasıl etkilediği incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, genel olarak sağ kesim merkez kesime, merkez kesim ise sol kesime kıyasla kamu kurumlarına daha çok güvenmektedir. Bu bulgular sağ ve merkez görüşlü partilerin iktidarda olması halinde de devam etmektedir. Sol partilerin iktidarda olduğu durumda ise sol kesim merkez kesime, merkez kesim ise sağ kesime kıyasla kamu kurumlarına daha çok güvenmektedir. Tezin ikinci bölümünde sağ ve sol ideolojik kesimlerin vergi etikleri ve yardım etikleri irdelenmiştir. Elde edilen bulgular, sağ kesimin sol kesime kıyasla vergi etiğinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Öte yandan, sol kesimin sağ kesime kıyasla yardım etiği daha düşük bulunmuştur.

Abstract:
The factors that determine economic growth and development are not only economic but also political and fiscal. These include trust in public institutions, tax morale and benefit morale. Trust in public institutions expands the space of policy makers and enables more efficient and long-term policies. Trust in public institutions also ensures the continuity and legitimacy of democracy, which is an essential building block of a developed economy. Trust in public institutions, tax morale and benefit morale are all influenced by many political, social, and economic components. One of these components is the ideological orientation of individuals. In this context, trust in public institutions, tax morale and benefit morale in Europe are discussed from the perspective of ideological orientations and the relations between them are examined. In the first chapter of this thesis, the differences between left-wing and right-wing factions in trust in public institutions are investigated. Additionally, the possible role of the incumbent party' political orientation is also examined. According to our results, generally, right-wing supporters compared to centrist voters, and centrist voters compared to left-wing supporters have more confidence in public institutions. These results hold when right-wing and centrist parties are in power. However, when left-wing parties are in charge, left-wing supporters compared to centrist voters, and centrist voters compared to right-wing supporters have more confidence in public institutions. The second chapter of this thesis examines the tax and benefit morale of left-wing and right-wing individuals. Our results suggest that right-wing individuals have lower tax morale compared to left-wing individuals. On the other hand, compared to right-wing individuals, left-wing individuals have lower benefit morale.