Muhafazakâr iş insanlarının zekât algıları
Conservative business people's perception of zakat
Yazar: BÜŞRA GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED EMİN DURMUŞ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Zekât İslam'ın yerine getirilmesini emrettiği ibadetlerden birisidir. Farziyeti Kur'an ve sünnetle sabittir. Nisap miktarı mala sahip olan her Mü'minin yerine getirmesi gereken zorunlu bir görevdir. Zekâtı diğer ibadetlerden ayıran en önemli husus mali yönünün olmasıdır. Ekonomiye yön vermesidir. Zekâtın en önemli amacı zengin ile yoksul arasındaki dengenin kurulması, gelir dağılımında adaletin sağlanmasıdır. Ancak nisap miktarına ulaşan malların zekâtı verileceği zaman nasslarda kesin olarak belirtilmemiş malların zekâta tabii olup olmayacağı klasik fıkıhçılar arasında tartışma konusu olmuştur. Özellikle modernleşen dünyamız ile birlikte tedvin döneminde olmayan birçok yeni iş kolları ve sektörü hayatımıza girmiştir. Bu da zekât hesaplanması noktasında birtakım sıkıntıları beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, son derece önemli olan zekât ibadetinin dindar ve aynı zamanda muhafazakâr olan iş insanlarının zekâta olan bakış açılarının ayrıntılı olarak incelenmesi ve araştırılmasıdır.  Zekât ibadetinin yerine getirilmesi esnasında yaşanılan problemlerin, kişilerin zekât ibadeti hakkında bilgileri, algıları ve zekâta karşı uyumlarının incelenmesi hedeflenmiştir. Zekât ibadetinin eksiksiz ve doğru bir şekilde yerine getirilmesinin istenmesi, öneminin yeterince kavranıp farkındalığın oluşturulmasının istenmiş olması bu çalışmanın ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir.
Çalışmamızın konusu muhafazakâr iş insanlarının zekât algılarının ölçülmesidir. Yapmış oldukları ticari faaliyet sonucunda kazançlarının belli bir miktarını zekât olarak veren iş insanlarının zekât hakkında bilgileri, farkındalıkları, zekât ibadetine karşı düşüncülerinin ölçülmesi ve yaşanılan problemler karşısında takındıkları tavırların neler olduğunun tespit edilmesidir. Bunun haricinde vatandaşlık görevi olarak devlete vergi de ödemektedirler 
Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir.  Araştırma deseni olarak ise olgubilimi yöntem deseni tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak görüşme (mülakat) ve doküman incelemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ticaret ile uğraşan ve zekât veren muhafazakâr iş insanları olan 12 kişi oluşturmuştur.

Abstract:
Zakat is one of the obligatory acts of worship in Islam. Its obligation is fixed by the Qur'an and the Sunnah. It is an obligatory duty that every believer who has the nisab amount of wealth must fulfill. The most important aspect that distinguishes zakat from other acts of worship is its financial aspect. It gives direction to the economy. The most important purpose of zakat is to establish a balance between the rich and the poor and to ensure justice in income distribution. However, it has been a matter of debate among classical jurists whether the goods that have reached the nisab amount should be subject to zakat or not. Especially with our modernizing world, many new business lines and sectors that did not exist during the period of the treatise have entered our lives. When business people who are engaged in trade have some problems when they are going to pay their zakat, they cannot refer to the Qur'an and Sunnah and problems arise. The purpose of this study is to examine and investigate in detail the viewpoints of religious and conservative business people towards zakat.  It is aimed to examine the problems experienced during the fulfillment of zakat worship, people's knowledge about zakat worship, their perceptions and their compliance with zakat. The fact that the worship of zakat is desired to be fulfilled completely and correctly, its importance is sufficiently understood and awareness is desired to be created has led to the emergence of this study.
The subject of our study is to measure the perceptions of conservative business people about zakat. As a result of their commercial activities, business people who give a certain amount of their earnings as zakat, their knowledge about zakat, their awareness, their thoughts about zakat worship, and their attitudes towards the problems they experience. In addition, they also pay taxes to the state as a civic duty.
Qualitative research method was adopted in the study.  Phenomenological method design was preferred as the research design. Interview and document analysis were used as data collection tools. The study group of the research consisted of 12 people who are conservative business people who are engaged in trade and who give zakat.