Şarkî Rumeli Türklerinin sesi: "Hilâl" gazetesi (1883-1885)
The newspaper ?Hilal?, the Eastern Rumelian Turks? voice (1883-1885)
Yazar: ÖMER KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. FERUDUN ATA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Hilal gazetesi = Hilal newspaper ; Rumeli = Rumelia ; Şarkı Rumeli Vilayeti = Şarkı Rumeli Vilayeti

Özet:
Bu çalışmada, Hilâl gazetesinin 16 Aralık 1883- 11 Eylül 1885 tarihleri arasında yayınlanan ilk 87 sayısı incelenmiştir. Çalışmanın nedeni, Şarkî Rumeli Vilayeti'nin teşekkülünden, Bulgaristan tarafından ilhak edilmesine kadar geçen dönemde, Türklerin yaşadığı sıkıntıları yine o dönemde vilayetin ilk ve tek Türkçe gazetesi olan Hilâl gazetesinin dilinden öğrenme ve ortaya koyma isteğidir.Hilâl gazetesi, Şarkî Rumeli Vilayeti'nin merkezi Filibe'de, 16 Aralık 1883'te yayın hayatına başlamış ve 1 Şubat 1889'a kadar yayınlanmıştır. Gazete, Şarkî Rumeli Vilayeti'nde Türk ahalinin hislerine tercüman olmuştur. Vilayet dâhilinde Bulgarlar tarafından Türklere yapılan zulümlerden ve Şarkî Rumeli Vilayeti'ni Bulgaristan Prensliği ile birleştirme amacında olan Bulgarların komite faaliyetlerinden cesurca bahsetmiştir. Aynı zamanda, Bulgar zulümlerinden bunalarak, Şarkî Rumeli Vilayeti'nden İstanbul ve Anadolu'ya doğru göç etmek isteyen Türk ahaliyi, vatan sevgisinin önemine vurgu yaparak engellemeye çalışmıştır. Çalışma, dört bölümden meydana gelmiştir:Birinci Bölüm'de; gazetenin yayın hayatına başlaması, amacı, dönemin matbuat özellikleri ve gazetede yer alan başlıca konular açıklanmıştır.İkinci Bölüm'de; Şarkî Rumeli Vilayeti'nin ortaya çıkışı ile vilayette vali olarak görev yapan Aleko Paşa ve Gavril Paşa dönemleri anlatılmıştır.Üçüncü Bölüm'de; Komiteci Bulgarların faaliyetleri ve Şarkî Rumeli Vilayeti'ni Bulgaristan'a katma çabalarından söz edilmiştir.Dördüncü Bölüm'de ise; Şarkî Rumeli Vilayeti'nde, Bulgarlar tarafından Türk ahaliye yapılan muameleler, Dâhilî Nizamname hükümlerinin uygulanması ile ilgili tartışmalar ve göç sebepleri incelenmiştir.

Abstract:
In this study, initial eighty-seven issues of the newspaper ?Hilal? that were published between 16th December 1883 and 11st September 1885 have been analysed. It aims to reveal the hardships the Turks faced, from the foundation of The Eastern Rumelian Province till its annex by Bulgarian, via the province?s one and only Turkish newspaper ?Hilal?.The newspaper ?Hilal? was published first in Filibe, the center of The Eastern Rumelian Province on 16thDecember 1883 and was published till 1st 1889. It conveyed the feelings of The Turks in The Eastern Rumelian Province. It mentioned the oppression of Bulgars on The Turks and the struggles of Bulgarian Committees? agencies to incorporate The Eastern Rumelian Province into Bulgarian Principality boldly. Also it tried to hinder The Turks who were tired of Bulgarian oppression from immigrating to İstanbul and Anatolia by emphasizing the patriotism.This study consists of four sections.In the first section; the date of its first issue, its aim, the features of press and the main topics. In the second section; the emergence of The Eastern Rumelian Province and the period of General Aleko and General Gavril that were the governors . In the third section; the agencies of Bulgarian Committees and their struggles to incorporate The Eastern Rumelian Province into Bulgaria. In the fourth section; Bulgarian?s ill- treatment of The Turks, the arguments about the implement of Internal Regulation and the reasons of immigration have been analysed.