Hitit ve Geç Hitit dönemi kadın ve çocuk
Women and child in Hittite and Late Hittite period
Yazar: MELTEM DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAHİDE AYŞEN TETİK
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Geç Hitit Dönemi = Late Hittite Period ; Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites

Özet:
Hitit imparatorluğu, farklı etnik kökenleri bünyesinde barındıran siyasi güç olarak kabul edilmektedir. Hitit İmparatorluğu, etkileşim içinde olduğu kültürlerin tanrılarına kendi panteonunda yer vererek Hitit egemenliği altında yaşayan toplumların merkezi bir otoriteye bağlı kalarak bir arada yaşamasına imkân vermekteydi. Hitit İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla ortaya çıkan beylikler, kendilerini imparatorluğun en büyük mirasçısı olarak kabul etmişlerdir. M.Ö. 2.bin yıl sonu M.Ö. 1.bin yıl başlarında, Güney Anadolu ve Kuzey Suriye'de ortaya çıkan beylikler, Hitit mirasını kısmen de olsa korumuşlardır.  Kültürel etkinliklerin, sanatsal faaliyetlerin, siyasi ve politik gücü yansıtan bir olgu olarak görülmesi, devletin halka anlatmak istediği konuları bir betim halinde devasa yapıtlara işlemesine neden olmuş, bu etken de görsel sanata dair standartlaşmayı beraberinde getirmiştir. Toplumun oluşmasına en büyük katkıyı sağlayan kadınların Hititlerde diğer kültürlere nazaran yerinin daha belirgin olması onları, sadece siyasette değil yaşamın her alanında söz sahibi olarak görmemizi sağlamaktadır. Hitit sanat öğeleri başlangıçta geleneksel biçemde görülen Geç Hitit sanatında, kültürel etkileşimin farklı stilizasyonlarla tasvirli sanat eserlerine yansıdığı görülmektedir. Geç Hitit Sanatı tasvirli sanat eserlerinde işlenen konularda, taş yontu ustaları tarafından kadının ve çocuğun aile içindeki yerine sadık kalındığı yapılan çalışmalarda karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Hititlerde kadının  siyaseten etkin rol oynayıp oynamadığı, halk kadınının hangi iş kollarında çalışarak üretime destek oldukları, hukuki yerinin hangi koşullarda korunabildiği, gündelik hayattaki uğraşı, tasvirli sanat eserleri üzerinden kadının sanata nasıl yansıtıldığı, geçmiş kültürlerle bağı irdelenerek Hitit ve Geç Hitit kadını arasındaki farklılıkların ortaya konması, dönem içinde çocuk kavramının ne denli önemli olduğu ve  sosyal yaşamdaki yeri gibi konulara vurgu yapmak  amaçlanmaktadır.

Abstract:
The Hittite empire is considered to be a political power that embodied different ethnicities. The Hittite Empire included the gods of the cultures it interacted with in its own pantheon, allowing the societies living under Hittite rule to live together by adhering to a central authority. The principalities that emerged with the collapse of the Hittite Empire accepted themselves as the greatest heirs of the empire. At the end of 2.bin BC and the beginning of 1.bin BC, the principalities that emerged in Southern Anatolia and Northern Syria preserved the Hittite heritage, albeit partially.  The fact that cultural activities and artistic activities are seen as a phenomenon that reflects political and political power has caused the state to depict the subjects it wants to tell the public into gigantic works, and this factor has brought about the standardization of visual art. The fact that women, who made the greatest contribution to the formation of society, had a more prominent place in the Hittites compared to other cultures allows us to see them as having a say not only in politics but also in all areas of life. In Neo-Hittite art, which initially saw Hittite art elements in the traditional style, it is seen that cultural interaction is reflected in works of art depicted with different stylizations. In the subjects depicted in the works of art depicted in Late Hittite Art, it is seen in the works made by the stone sculptors that the place of women and children in the family is faithful. In this study, it is important to emphasize whether women played an active role politically in the Hittites, in which business lines the women of the people supported production, under what conditions their legal place could be preserved, their occupation in daily life, how women were reflected in art through depicted works of art, their connection with past cultures, how important the concept of children was in the period and its place in social life is intended.