Profesyonel futbolcularda anaerobik eşik tekrarlı sprint ve toparlanma ilişkisinin mevki ve lig değişkenlerine göre incelenmesi
A study on relation of anaerobic threshold, intermittent sprint (running base anaerobic sprint test) and recovery of professional soccer players by positions and the variables of the league
Yazar: TÜRKER BIYIKLI
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold ; Futbol = Football ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı profesyonel futbolcularda anaerobik eşik, tekrarlı sprint (Running Based Anaerobic Sprint Test) ve toparlanma ilişkisinin mevki ve lig değişkenlerine göre incelenmesidir. Araştırmaya Türkiye Süper lig takımlarından Gaziantepspor ve Bursaspor, 2. Lig takımlarından Bugsaşspor ve 3. Lig takımlarından Orhangazispor profesyonel futbol takımlarının bünyesinde olan 75 Profesyonel futbolcu katılmıştır. 
Uygulanan testler sonucu elde edilen veriler SPSS İstatistik Paket Programında Pearson Çarpımlar Momenti Korelasyonu Testi, mevkiler ve ligler arası farklar için bağımsız değişkenlerde Tek Yönlü Varyans Analizi(One Way Anova) Testi ve ikili karşılaştırmalar ise Tukey Testi uygulanmıştır.  0.05 hata ile karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın amacı doğrultusunda yorgunluk indeksi (YI), laktat eşik hızı ve ortalama güç kolerasyonu ile arasında ilişki istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Buna göre aerobik kapasitesi iyi durumda olan sporcuların yorgunluk indeksi seviyesi düşmektedir(r = -0.317). Laktat eşik hızı ile maksimum güç veya minimum güç üretme arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 
Uygulanan modifiye mekik testinde testin en düşük hızında ortalama KAS 143.96 iken en yüksek hızda ortalama KAS 189.89 dur. Test bitiminden itibaren ortalama KAS 1 dk. sonunda 145.20, 2dk. sonunda 127.55, 3dk. sonunda ise 107.89 konumundadır. Toplam koşulan mesafe ortalaması Süper lig oyuncularında 2967.308m. İken 2. Lig oyuncularında 2910.870m. 3. Lig oyuncularında ise 2575,000 m. dir.  laktat eşiğindeyken Süper lig oyuncularının ortalama hızı 13.654 km/s, 2. lig oyuncularının 12.783km/s, 3. lig oyuncularının ise 11.731 km./s dir.
Tekrarlı sprint (RAST) testi uygulaması sonuçlarının istatistiksel analizi sonrası ortalama süre min.4.01sn. max. 6.00sn. maksimum güç ortalaması 975,9 watt minimum güç ortalaması 620,9 watt, yorgunluk indeksi ortalaması ise 11,6 bulunmuştur. Ligler arasında karşılaştırılma yapıldığında ortalama güç(watt) Süper ligde 880,3 watt, 2. ligde 722,78 watt, 3.ligde ise 735 watt bulunmuştur. Yorgunluk indeksi Süper ligde 8,522, 2.ligde 10,627, 3. ligde 15,510 dir. İstatistiksel analiz 0,05 düzeyinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Mevkiler arasında karşılaştırılma yapıldığında ortalama güç(watt) yüksekten aza doğru forvet 846,61 watt, defans 783 watt, orta saha 769,82watt, kaleci ise 726 watt, 
Yorgunluk indeksi ise kalecilerde 16,377, orta saha 11,465, defans 10,913, forvetlerde ise 10,791 olarak gözlemlenmiştir. Yorgunluk indeksi ve maksimal güç arasında yüksek bir pozitif ilişki vardır (r=0.571). 
Bu araştırmadan çıkan sonuçlar, bir koşu esnasında yüksek koşu gücü üreten sporcuların, diğer koşularda daha fazla yorulduğuna işaret etmektedir. Genellikle yüksek güç ve düşük güç üreten sporcuların aynı sporcular olduğu söylenebilir. Yüksek güç ve düşük güç üretimi arasındaki korelasyon r=0.619 düzeyindedir. Bu koşular esnasında kendini zorlayan sporcuların daha fazla yorulduğuna işarettir. Ligler arası farklılıklara bakıldığında RAST Tekrarlı sprint testinde maksimımum güç üretimi olarak pek fark yoktur. Fakat minimum güç üretimi olarak lig seviyesi düştükçe güç üretimi de düşmüştür. Yorgunluk indeksi lig seviyesi düştükçe artmıştır. Laktat eşik hızı ise lig seviyesi düştükçe düşüş göstermiştir.
Çıkan sonuçlara göre tekrarlı sprint performansının arttırılması amaçlandığında, anaerobik kapasitenin önemi çok açıktır. Bununla beraber aerobik kapasite gelişiminin de önemi göz önünde bulundurulmalıdır. 
Anaerobik eşik hızı ve anaerobik eşik KAS değerlerinin yükselmesi futbol oyuncularının performansı için hedef olduğu ortaya konulmuştur. 

Anahtar Kelimeler:  Futbol, Anaerobik Eşik, Tekrarlı Sprint

Abstract:
The goal of this thesus is anayzing the relation of anaerobic threshold, intermittent sprint (Running Based Anaerobic Sprint Test) and recovery of Professional soccer players by positions and the variables of the league. 75 professional soccer players from Gaziantepspor and Bursaspor from Turkish Super league, Bugsaşspor from 2nd league and Orhangazispor from the 3nd league have joined the research. The final datas of the tests are processed by Pearson?s Chi-Squared Test, One Way Anova test fort he differences of positions and leagues and the Tukey Test for dual comparisons. The final percent of error is obtained as 0.05.
The relation between the Fatique Index (FI), lactate threshold speed and average strength correlation is obtained statistically. According to this, players with good aerobic capacity have lower Fatique Index (r=-0.317). No significant relation found between lactate threshold speed and maximum or minimum power production.
At the Modified Shuttle Test, the heart rate (HR) was 189.89 at max. speed while it was 143.96 at min. speed The HR after the test was 145.20 at the end of 1st minute, 127.55 at the end of 2nd minute and 107.89 at the end of 3rd minute. Avarage distance run by super league players was 2967 meters while it was 2910 meters by 2nd league players and 2575 meters by 3rd league players. The average speed of super league players was 13.6 kmph while it was 12.7 kmph for 2nd league players and 11.7 kmph for 3rd league players at the lactate threshold.
Following the statistical analysis of the results of intermittent Sprint (RAST) Test, below results are obtained as follows average time min. 4.01 seconds and max. 6.00 seconds,  average power min. 620.9 watts and max. 975.9 watts, average fatique index 11.6. Average power at super league is 880,3 watts, while it was 722.78 watts at 2nd. league and 15.510 at 3rd. league. The final percent of error is obtained as 0.05. As a comparison of positions, average power was 846.61 watts at forward, 783 watts at defence, 769.82 watts at mid field and 726 watts at goal keeper. Fatique Index was 16.377 at goal keeper, 11.465 at mid field, 10.913 at defence, 10.791 at forward position. There is high positive relation between fatique ındex and maximal power(r=0.571)
According to the results of this study, players producing high power of running while a test run, gets fatique at the following test runs. Usually high power producing and low power producing players are same. Correlation between high and low power production is r=0.619. It shows players pushing limits at runs get fatique higher. In terms of differences between leagues, Max. power production does not differ a lot, while min. power production gets lower as long as leagues get to 2nd and 3rd ones at the intermittent (RAST) Test. Fatique Index also increase at 2nd and 3rd leagues. Lactate threshold speed also declines at  2nd and 3rd  leagues.
Due to those results, in case of improving intermittent sprint performance; the development of aerobic capacity must be considered at first place.

Key Words: Football(Soccer), Intermittent Sprint, Anaerobic Threshold