Türkiye'de yetiştirilen helichrysum italicum (ROTH) G.Don kültürünün uçucu yağ analizi
Essential oil analysis of helichrysum italicum (ROTH) G.Don cultivated in Turkey
Yazar: BÜŞRA YARDIMCI BURAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ASLAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Analiz = Analysis ; Aromaterapi = Aromatherapy ; Bitki kültürü = Plant culture ; Helichrysum = Helichrysum ; Helichrysum italicum = Helichrysum italicum ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Yağlar = Oils ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Helichrysum cinsi, Asteraceae familyasına  ait büyük bir cinstir. İtalya, Fransa, Kuzey Afrika başta olmak üzere tüm dünyaya yayılmış olan yaklaşık 600 tür içerir. Bu cinsin uçucu yağları; fitoterapide, aromaterapide ve parfümeride yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Eski zamanlardan  beri H. italicum (Roth) G.Don bitkisinden elde edilen ekstreler ve uçucu yağlar geleneksel tıpta kullanılmıştır. Çiçek durumlarından elde edilen uçucu yağ; antimikrobiyal, antiproliferatif, antienflamatuar, antifungal, antioksidan etkili olarak ayrıca yara izlerinin iyileştirilmesinde ve insektisit amaçla kullanılmaktadır. Bu çalışmada; ülkemizde doğal olarak yetişmeyen fakat ticari amaçla kültürü yapılan H .italicum türüne ait uçucu yağ analizinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Böylece kültürü yapılan bu bitkiye ait uçucu yağın tedavide veya kozmetikte kullanılıp kullanılamayacağının belirlenmesi hedeflenmiştir. Deneysel çalışmamızda, Ankara iline bağlı Nallıhan ilçesinin Tekirler Köyü'nde kültürü yapılan H. italicum bitkisinden su buharı distilasyonu yöntemi ile uçucu yağ elde edilmiştir. GC/MS tekniği ile uçucu yağ analizi gerçekleştirilmiş ve yağın bileşiminin %87.5'i tanımlanmıştır. Analiz sonucunda uçucu yağın ana bileşikleri; neril asetat 12.9%, ar-kurkumen 12.1%, β-selinen 11.1%, β-karyofilen 7.5%, α-selinen 6.3% ve italisen 5.1% olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'de kültürü yapılan H. italicum uçucu yağının diğer ülkelerde yetiştirilen H. italicum uçucu yağı ile temel bileşikleri bakımından benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre ülkemizde yetiştirilen H. italicum uçucu yağı tıbbi amaçlarla kullanılabilecek kalitededir.

Abstract:
The Helichrysum genus is a large genus belonging to the Asteraceae family. It includes about 600 species spread all over the world, mainly in Italy, France and North Africa. Essential oils of this genus are widely used in phytotherapy, aromatherapy and perfumery. Since ancient times, extracts and essential oils from the H. italicum (Roth) G.Don have been used in traditional medicine. Essential oil extracted from aerial parts, used as an antimicrobial, antiproliferative, antiinflammatory, antifungal, antioxidant, and also for the healing of scars and for insecticide purpose. In this study; it is aimed to carry out the essential oil analysis of H. italicum species which does not grow naturally in our country but is cultivated for commercial purposes. Thus, it is aimed to determine whether the essential oil of this cultivated plant can be used in treatment or cosmetics. In our experimental study, essential oil was obtained from the H. italicum, cultivated in Tekirler Village of Nallıhan district of Ankara province, by hydrodistillation method. Essential oil analysis was performed with GC/MS technique and 87.5% of the oil composition was identified. The main compounds of essential oil in the analysis process; neryl acetate 12.9%, ar-curcumene 12.1%, β-selinene 11.1%, β-caryophyllene 7.5%, α-selinene 6.3% and italicene 5.1%. As a result, it has been determined that H. italicum essential oil cultured in Turkey has similarities with H. italicum essential oil grown in other countries in terms of its main compounds relationships. According to the results of study, H. italicum essential oil cultivated in our country is of a quality that can be used for medicinal purposes.