İlköğretim okullarında toplam kalite yönetimi kapsamında performans değerlendirmeye ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
The views of teachers and administrators on performance evaluation as a part of total quality management in primary schools
Yazar: SENAR TAMAM
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET DOĞANAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
IÖZETİLKÖĞRETİM OKULLARINDA TOPLAM KALİTE YÖNETİMİKAPSAMINDA PERFORMANS DEĞERLEMESİNE İLİŞKİN YÖNETİCİ VEÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİSenar TAMAMYüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim DalıDanışman: Yrd.Doç.Dr.Ahmet DOĞANAYMayıs 2005, 130 sayfaBu Araştırma, Toplam Kalite Yönetimi (TKY) kapsamında ilköğretimokullarında uygulanmakta olan performans değerlendirmeye ilişkin yönetici veöğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Performans değerlendirmeyeilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri Müfredat Laboratuar Okullarında görev yapanyönetici ve öğretmenlerden geliştirilen anket formuyla toplanarak, aralarında anlamlıfark olup olmadığı karşılaştırılmıştır.Anket formu iki bölümden oluşturulmuştur. Birinci bölümde kişisel bilgilere,ikinci bölümde performans değerlendirme ile ilgili önermelerin yer aldığı ?çalışanboyutu?, ?ekip boyutu? ve ?örgüt boyutu?ndaki 38 önermeye yer verilmiştir. Anketformunun bu son şeklini alması için, performans değerlendirme ile ilgili literatürtaraması sonucu oluşturulan 52 maddelik Likert tipi beş derecelendirmeli ölçek formuuzman görüşleri alınarak düzeltilip faktör analizi için ön uygulama yapılmıştır. Yapılanfaktör analizi sonucu, öncelikle ölçek kapsamına alınan maddelerin çarpıklık ve sivrilikkatsayıları, madde-toplam puan korelasyonları, maddelerin korelasyon matrisideğerleri, faktör yükleri ve birden fazla faktöre yüklenen maddelerin faktör yükleriarasındaki farklar incelenmiş ve bu incelemeler sonucunda 14 maddenin ölçektençıkarılması gerekmiştir. Kalan 38 maddeye ait madde ve güvenilirlik analizlerindeCronbach alpha değerlerinin, madde toplam puan korelasyonlarının yeterli düzeydeolduğu görülmüştür.Anket Adana ili Seyhan ve Yüreğir merkez ilçelerinde 2004-2005 eğitim-öğretimyılında görev yapan 366 öğretmen, 37 yönetici olmak üzere toplam 403 kişiyeIIuygulanmıştır. Çalışılan okul türüne göre 311 kişi MLO, 92 kişide özel ilköğretimokullarında çalışan yönetici ve öğretmene ulaşılmıştır. Verilerin analizinde frekans,yüzde ve kay kare kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulardan şu sonuçlar çıkartılmıştır:Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin, performans değerlendirmeninçalışan boyutunda yer alan çalışanların performans değerlendirme uygulamalarındanelde etmeyi düşündükleri kişisel beklentiler ve bireysel kazançlara ilişkin önermelerekatılımları genelde yüksek olmuştur. Bu boyutta yer alan önermelerden bazılarınakatılımlar okul türüne, cinsiyete, çalışma yılına, hizmet içi eğitime katılım durumuna veçalışılan branşa göre farklılık göstermiştir.Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin, performans değerlendirmeninekip boyutunda yer alan, performans değerlendirmenin okul iklimine, çalışma şartlarınaetkisine ilişkin önermelere katılımları genelde yüksek olmuştur. Bu boyutta bulunansadece bir önermede çalışılan okul türüne göre anlamlı faklılık görülmüştür.Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin, performans değerlendirmeninörgüt boyutunda yer alan, performans değerlendirme sisteminin ve bu sistemin millieğitim örgütündeki etkilerine ilişkin önermelere katılımları cinsiyet, branş, çalışma yılıve okuldaki görev durumlarına göre anlamlı farklılık göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Performans, Performans Değerlendirme, Toplam KaliteYönetimi, İlköğretim Okulları.

Abstract:
IIIABSTRACTTHE VIEWS OF TEACHERS AND ADMINISTRATORS ON PERFORMANCEEVALUATION AS A PART OF TOTAL QUALITY MANAGEMENT INPRIMARY SCHOOLSSenar TAMAMMasters Thesis, Department of Educational SciencesSupervisor: Ass. Prof. Dr. Ahmet DOĞANAYMay 2005, 130 pagesThe aim of this study was to determine the views of administrators and teacherson performance evaluation which has been carried out as a part of Total QualityManagement (TQM) in primary schools. The views of administrators and teachersworking in Curriculum Laboratory Primary Schools on performance evaluation havebeen collected via a 38 item-questionnaire and the differences in the views of severalsubgroups of the participants concerning the items included in the questionnaire havebeen statistically compared.The questionnaire included two parts; the first part aims to obtain socio-demographic data of the participants whereas second part -as the main part ofquestionnaire- includes 38 proposals to assess three dimensions (i.e. employee, teamand organization) of performance evaluation. During preparation phase of the finalquestionnaire form, 52 likert type questions with five grades have been developed afterappropriate literature search and suggestions of supervisor, and then this preliminaryform have been carried out on several participants to conduct factor analysis. Theskewness and kurtosis coefficients, item -total score correlations, correlation matrixvalues of items, factor loadings and differences between factor loadings of commonitems have been estimated as a result of factor analysis which lead to elimination of 14items from the questionnaire. The item and reliability analysis of remaining 38 itemsrevealed that Cronbach alpha values and item-total score correlations are valid.The questionnaire has been applied to 403 participants -366 teachers and 37administrators- who were working in primary schools in Seyhan and Yüregir countiesIVof Adana province in 2004-2005 academic year. Of 403 teachers and administratorsincluded in the present study, 311 were working in public CLPS, 92 were working inprivate primary schools. The descriptive analysis (i.e. frequency, percentage, mean,standard deviation) and chi square tests have been used in statistical analysis of data.The findings acquired from this research have revealed following results;The teachers and administrators who participate into this study highly agreed tothe proposals in employee dimension concerning individual expectations and gains fromapplication of performance evaluation. The views on some of the proposals belonging tothis dimension show significant differences in terms of type of school, gender, workingperiod, attendance to in-service training and teaching branch of teacher.The teachers and administrators who participate into this study highly agreed tothe proposals in team dimension concerning influence of performance evaluation onschool atmosphere and working conditions. The views on only one proposal belongingto this dimension show significant difference in terms of school type.The views of participants on the proposals in organization dimension concerningthe influences of performance evaluation system on national education organization,show significant differences in terms of gender, branch of teacher, working period,status in school administration.Key Words: Performance, Performance Evaluation, Total Quality Management,Primary Schools.