Yayın organlarının algı yönetimi aracı olarak Twitter haberciliği: Barış Pınarı Harekatına ilişkin haberlerin içerik analizi yöntemi ile incelenmesi
Twitter journalism as a perception management tool of media organs: Analyzing the news about the Operation of Peace Spring with continent analysis
Yazar: GAMZE DEMİRKAN
Danışman: PROF. DR. FARUK AŞICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Algı = Perception ; Algı yönetimi = Perception management ; Barış Pınarı Harekatı = Peace Spring Operation ; Gazeteler = Newspapers ; Sosyal medya = Social media ; Twitter = Twitter ; İnternet = Internet ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
İnternetin gündelik yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası olması ve beraberinde getirdiği
kolaylıkların cep telefonları, tablet, bilgisayar gibi araçlarla kullanıcılara sunması, günümüz
insanlarını adeta internete bağımlı hale getirmiştir. Bilgi akışının çok hızlı ve çeşitli olması,
herkesin farklı uygulama araçları sayesinde kolaylıkla paylaşımda bulunabiliyor olması
kullanıcılar için çok büyük faydanın yanı sıra bilgi kirliliği, manipülasyon, spekülasyon gibi
konularda dezavantaj sağlamıştır.
Bu çalışmada haber organlarının twitter üzerinden yaptıkları paylaşımlarda "algı yönetimi
çalışmalarına yer veriliyor mu?" sorusunun cevabı 9 Ekim tarihinde Türkiye ve Suriye sınırı
arasında gerçekleştirilen Barış Pınarı Harekâtı temelindeki paylaşımlarda aranacak ve elde
edilen bulgular incelenecektir. Twitterın gelişmiş arama özelliği kullanılarak 9 Ekim ve 31
Ekim tarihine kadar geçen sürede The New York Times, The Independent, Deutsche Welle,
Agence France Presse, Al Jazeera, Cumhuriyet, Sabah, Sözcü ve Hürriyet gazetelerinin twitter
hesaplarından "Türkiye, Suriye, Türk, Kürt, Sivil, Operasyon, Harekât, Barış Pınarı, Erdoğan,
Trump, Turkey, Turkish, Syrian, Kurdish, Civilian, Erdogan, Operation, Peace Spring"
etiketleri kullanılarak yapılan tüm paylaşımlar listelenmiş, 2287 paylaşım araştırmaya dahil
edilmiş, belirlenen etiketler dışında bir etiketle yapılan paylaşımlar ise elenerek araştırmaya
dahil edilmemiştir. Seçilen tweetler ise önceden belirlenen kategoriler doğrultusunda içerik
analizi yöntemi kullanılarak kodlanmış ve ayrıştırılmıştır. Yapılan tüm paylaşımlarda, günlere
göre paylaşım sayıları, tweet kategorilerinin dağılımı, en sık tekrar eden kelimeler,
operasyondan bahsedilen kullanılan kelimeler incelenerek, paylaşım yapan hesaplar arasındaki
farklılıkların ortaya çıkarılması çalışılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre ülkemiz kaynaklı hesaplar 1267 (%55.1), yabancı hesaplar ise 1020
(%44.9) adet paylaşımda bulunmuştur. En çok paylaşım yapan yerel ülkemiz kaynaklı hesap
Sözcü Gazetesi hesabı (402) olurken yabancı hesaplarda ise Sputnik (363) olmuştur. En az
paylaşımı yapan hesap ise Deutsche Welle (68) olarak belirlenmiştir. Yapılan paylaşımlarda
1369 "bilgi verici", 542 "merak uyandırıcı", 371 "algı oluşturucu", 348 "son dakika", 238
"kışkırtıcı" 148 "kaygı verici", 122 "suçlayıcı", 98 "eleştiri", 79 "karşıt görüş", 78 "destek", 75
"tehdit", 67 "ölüm", 52 "uzlaştırıcı", 36 "küçük düşürücü", 28 "başarı", 21 "Ayrıştırıcı", 20
"kınama", 13 "başarısızlık", 13 "meşrulaştırıcı" kategorileri kodlanmıştır. En çok tekrar eden
kelime yerel ve yabancı hesaplarda ayrılırken, yerel hesaplarda Türkiye, Erdoğan ve Barış
Pınarı ifadeleri olurken, yabancı hesaplarda ise İngilizce olarak Syria, Turkey ve Kurd ifadeleri
olmuştur.
Paylaşılan içeriklerde en çok bilgi verici ve merak uyandırıcı kategorilerinin yer alması
haberciliğin temel odak noktalarına önem verildiğini göstermektedir. Algı oluşturucu
kategorisinin en çok kodlanan kategorilerden birisi olması, en çok tekrar edilen kelimelerin
özellikle yabancı hesaplarda operasyonun ana aktörü olmayan farklı bir etnik grubu içermesi,
operasyondan bahsedilen kullanılan kelimelerin ülkemiz kaynaklı hesaplarda operasyonun
ismiyle ya da amacına uygun kelimeler kullanılarak seçilmesinin yanı sıra yabancı hesaplarda,
okuyucuda olumsuz algı uyandırabilecek ifadeler seçilmesi çalışmanın hipotezlerinden olan
paylaşımlarda algı oluşturucu içeriklere yer verilmesi ve operasyondan bahsederken algı
oluşturucu kelimeler seçilmesi ifadelerini doğrular nitelikte olmuştur.
Son olarak, haberciliğin çoğunlukla sosyal medyaya taşındığı günümüzde, paylaşılan
içeriklerde kullanılan noktalama işaretlerinin, kelimelerin ve görsellerin doğru bilgiyi
ulaştırabilmek ve manipülasyonu önlemek adına oldukça önemlidir. Aksi durumlarda internetin
gücüyle beraber kelebek etkisi yaratabilmekte ve öngörülemez sonuçlar doğurabilmektedir. Bu
araştırma spesifik bir olay temeline dayalı olup, hesapların algı süreçlerine eğilimini incelenirken gelecek çalışmalarda, birden fazla vaka üzerine çalışma gerçekleştirilerek, çok
yönlü olayların ele alınması, seçilen haber organlarının yer aldığı ülkelerin ya da bağlı kişi,
grup ya da partilerin olaydan hem etkilenen hem de etkileyen konumda olması araştırmaya konu
olan haber hesaplarının paylaşımları ile ilgili daha somut veriler elde edilmesini sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Barış Pınarı Harekâtı, Algı Yönetimi, Habercilik

Abstract:
The fact that the internet is an indispensable part of our daily life and the convenience brings
with it to users with tools such as mobile phones, tablets, computers has made today's people
almost dependent on the internet. On the other hand very fast and variety of information and
that everyone can easily share through different application tools has provided great benefits of
users, besides information pollution, manipulation, speculation.
This study was carried out to examine perception management studies of selected news
organisations on the basis of the Operation of Peace Spring between the Turkish and Syrian
border on October 9, 2019 by way of twitter. By using of the advanced search feature of twittter,
all published news from selected news organs (The New York Times, The Independent,
Deutsche Welle News, Agence France Presse, Al Jazeera, Sputnik, Cumhuriyet, Sabah, Sözcü,
Hürriyet) with the heştek of "Trump, Turkey, Erdogan, Syria, Kurd, Civilian, Operation, Peace,
were listed. Thought the encoded tweets with pre-determined categories, tweets were separated.
In all posts, the number of shares by day, the distribution of tweet categories, the most
frequently repeated words, the words used in the operation were examined, and it was tried to
reveal the differences between the accounts that shared.
According to the findings, 1267 (55.1%) tweets shared accounts from regional news organs and
1020 (44.9%) tweets shared from foreign accounts. The most shared account originating from
our regioanl news account was Sözcü Newspaper account with 402 tweet, and Sputnik with 363
tweet was became the most shared foreign account. The account that shared the least was the
Deutsche Welle with 68. Considering the shared tweets; 1369 "informative", 542 "evocatory",
371 "perception-creating", 348 "breaking news", 238 "provocative" 148 "create anxiety", 122
"accusative", 98 "critical", 79 "opposing views", 78 "supportive", 75 "threat", 67 "death", 52 "irenical", 36 "humiliating", 28 "success", 21 "discriminating", 20 "condemnation", 13
"failure", 13 "legitimizing" categories were coded. While the most repeated words were
separated in local and foreign accounts, Turkey, Erdoğan and Barış Pınarı were the expressions
in local accounts, while Syria, Turkey and Kurdish expressions were in English in foreign
accounts.
The fact that the most informative and intriguing categories are included in the shared content
shows that the main focal points of journalism are given importance. The reason why the
perception creator category is one of the most coded categories is that the most repeated words
include a different ethnic group that is not the main actor of the operation, especially in foreign
accounts. In addition, the words used while talking about the operation were chosen by using
the name of the operation or words suitable for its purpose in accounts originating from our
country, as well as the selection of expressions that may create a negative perception in foreign
accounts, confirming the statements of the hypotheses of the study that perception-creating
content was included in the posts and perception-generating words were chosen while talking
about the operation.
Finally, in today's world where journalism is mostly moved to social media, punctuation marks,
words and images used in shared content are very important in order to convey the right
information and prevent manipulation. Otherwise, with the power of the internet, it can create
a butterfly effect and lead to unpredictable results. This research is based on a specific event
and while examining the tendency of the accounts to the perception processes, more than one
case will be studied in future studies. Then, handling multi-faceted events, the countries where
the selected news organs are located or the affiliated persons, groups or parties are both affected
and influencing the event will provide more concrete data about the shares of the news accounts
that are the subject of the research.