İlköğretim dördüncü sınıf sosyal bilgiler dersinde proje yaklaşımlı öğretimin öğrencilerin çözme becerilerine, tutumlarına, akademik başarılarına ve kalıcılığa etkisi
The effect of project approach teaching on elementary school fourth grade students' problem solving skills, attitudes towards social studies, academic achievements and retention
Yazar: MEHMET KARAKUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET DOĞANAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada, proje yaklaşımlı öğretimin ilköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin sorun çözme becerilerine, sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına, akademik başarılarına ve kalıcılığa etkisi araştırılmıştır. Araştırma "Deneysel model" de, öntest - sontest kontrol gruplu desene göre yapılmıştır. Yansız atama ile üç grup oluşturulmuştur. Bu gruplardan birisi deney, diğerleri kontrol grubu olarak alınmıştır. Araştırmacı deney grubu ile bir kontrol grubunun derslerine girmiştir. Araştırma 11 haftalık bir sürede Adana İli Seyhan İlçesi Şehit İlbey Gülbey İlköğretim Okulu dördüncü sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 32, birinci kontrol grubunda 33 ve ikinci kontrol grubunda 32 öğrenci olmak üzere, toplam 97 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Gruplar; okuldaki akademik başarıları, sosyal bilgiler akademik başarı öntest puanları ve sosyal bilgiler tutum ölçeği öntest puanlarına göre eşitlenmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, SPSS 10.0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin aritmetik ortalamaları, standart sapmaları betimsel olarak verildikten sonra, tek yönlü varyans analizleri (Anova) ve kovaryans analizleri (Ancova) yapılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir: 1. Sosyal bilgiler akademik başarı sontest puanları açısından proje yaklaşımlı öğretim uygulanan deney grubunun aritmetik ortalaması, geleneksel yöntemle öğretim gören kontrol gruplarından daha yüksektir. Yapılan istatistiksel analizler aradaki bu puan farkının anlamlı düzeyde olmadığım gösterdiğinden, sontest puanları açısından yaklaşımlı öğretim ve geleneksel öğretim yöntemlerinin akademik başarı üzerinde eşit etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.IV 2. Proje yaklaşımlı öğretim uygulanan deney grubu ile geleneksel yöntemle öğretim gören kontrol gruplarının, sosyal bilgiler akademik başarı kalıcılık puanları arasında, birinci denencede olduğu gibi, deney grubunun ortalaması yüksek olmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığından, kalıcılık puanları açısından proje yaklaşımlı öğretim ve geleneksel öğretim yöntemi akademik başarı üzerinde eşit etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. 3. Proje yaklaşımlı öğretim uygulanan deney grubu ile geleneksel yöntemle öğretim gören kontrol gruplarının sosyal bilgiler tutum ölçeğinden almış oldukları sontest puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görüldüğünden, tutum ölçeği sontest puanları açısından proje yaklaşımlı öğretimin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlar üzerinde geleneksel yönteme göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. 4. Proje yaklaşımlı öğretim uygulanan deney grubu ile geleneksel yöntemle öğretim gören kontrol gruplarının, sosyal bilgiler tutum ölçeğinden almış oldukları kalıcılık puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görüldüğünden, tutum ölçeği kalıcılık puanları açısından proje yaklaşımlı öğretimin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlar üzerinde geleneksel yönteme göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Proje yaklaşımlı öğretimin öğrenci tutumları üzerindeki etkisi devam etmektedir. 5. Proje yaklaşımlı öğretim uygulanan deney grubundaki öğrencilerin Sorun Çözme Becerileri Değerlendirme Formu'ndan almış oldukları 1., 2., 3., 4. ve 5. hafta puanlarının ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılıklar olduğundan, proje yaklaşımlı öğretimin öğrencilerin sorun çözme becerileri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.. Anahtar Sözcükler: Proje yaklaşımlı öğretim, yaratıcılık, eleştirel düşünme, sorun çözme, sosyal bilgiler, öğrenme ve öğretme.

Abstract:
In this study, the effect of project based teaching approach on problem solving skills, attitudes towards social studies, academic achievement and retention of fourth grade elementary school students was investigated. This research was an experimental study designed, according to pretest-posttest design with control group. One experimental and two control groups were formed randomly. The researcher taught both in experimental and control groups. The study was conducted on fourth Grade students who were attending to Şehit İlbey Gülbey Elementary School, in the Seyhan District of Adana. The subject of the study consisted of Total 97 students. Thirty two of them were in placed experimental group, 33 in first group and 32 in the other control group. The groups were equialized according to their social studies academic achievement pretest scores and social studies attitude scale pretest scores. To collect data three Measurement instruments were used. Social Studies Academic Achievements Test was used as pre test, post test and retetion test to measure academic achivement. Social Studies Attitude Scale was used also as pre test, post test and retention test to measure attitudes toward social studies. Problem Solving Skills Evaluation Form was used to assess problem solving skills of the students. The collected data were analyzed using SPSS 10.0 Statistic Package Program. Descriptive statitics such as mean and standart deviation and inferential statistics such as Anova and Ancova were used to analyse data. The conclusions which were generated from the findings of the research may be summarized as following:VI 1. Although there was a difference betwen academic achievement post mean scores of the experimental and control groups, this differience was found not statistically significant. 2. Although, there was a difference in favor of experimental group betwen academic achievement retention score means of experimental and control groups this difference was also not statistically significant. Therefore it is assumed that the effect of project Based teaching approach on retention of the achievement is not meaningful. 3. since there was a statistically significant difference betwen experimental and control groups on the attitudes Toward social studies in favor of experimental group in terms of post test scores, it is not interpreted that project based teaching approach is more effective on the attitudes than the traditional method. 4. Statistically significant difference was also found betwen experimental and control groups on the retention scores of the attitudes test. This result indicated that project based teaching approach is more effective than traditional teaching method on the retention of the attitudes. 5. Since it was found that problem solving Skills of experimental group wich was measured on first, second, third, fourth and fifth weeks of experimentiation statistically significant, it is commented that project based teaching approachhas developed problem solving Skills of the students gradually. Key Words: Project based teaching approach, creativity, critical thinking, problem solving, academic achievement, retention, social studies, learning and teaching.