Büyülü gerçekçilik ve İhsan Oktay Anar'ın romanlarındaki izleri
Magical realism and the signs in İhsan Oktay Anar's novels
Yazar: EDA DENİZ OKUYUCU
Danışman: PROF. DR. NİHAYET ARSLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anar, İhsan Oktay = Anar, İhsan Oktay ; Büyülü gerçekçilik = Magical realism ; Edebi akımlar = Literary trends ; Gerçeklik = Reality ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Latin Amerika kökenli edebî bir akım olan büyülü gerçekçilik, Latin Amerika'nın tarihi ve kökleriyle Avrupa merkezli modernizm, gerçeküstücülük ve postmodernizm gibi edebiyat akımlarının bir sentezi, aynı zamanda bu akımlara bir tepkidir. "Gerçek dışı ve büyülü olanın, metinlerde hiçbir yadırgatıcı özellik sergilemeden, gerçekliği sorgulanmayacak kadar gerçekçi bir şekilde sunulması" olarak tanımlanabilecek büyülü gerçekçilik, bu bakımdan fantastik yazından ayrılır. Geçmişi İspanyolların ve diğer Avrupalı devletler ile ABD'nin bölgeyi asimile çalışmalarına kadar uzanan büyülü gerçekçilik, doğduğu yirminci yüzyıl başlarından, 1950'lerdeki "patlama"sına kadar pek çok ve detaylı aşamadan geçmiştir. Buna ek olarak yerellikten sıyrılıp evrensel bir akıma dönüşmüş ve dünya çapında tanınan önemli temsilciler ve eserler çıkarmıştır. Türk edebiyatında ve okur çevrelerinde kendine daha geç yer bulan akım, yapılan akademik çalışmalar ve verilen edebî eserler bağlamında hâlâ yeni sayılmaktadır. Türkçedeki teorik kaynak yetersizliğine bağlı olarak büyülü gerçekçilik henüz Türkiye'de tam anlamıyla tanınmamakta, bu sebeple büyülü gerçekçi Türk yazarlar başka edebî akımlara dâhil edilmektedirler. Bugüne kadar sadece postmodernist yönüyle tanınan İhsan Oktay Anar da bu yazarlardan biridir. Eserlerindeki postmodernizm izleri açık olsa da, Anar'ın romanları aynı zamanda büyülü gerçekçi akımın izlerini de taşımaktadır. Bu çalışmada, büyülü gerçekçiliğin doğuşu, gelişmesi ve dünyaya yayılması kronolojik olarak anlatılmıştır. Latin Amerika kültürü ve tarihi ile Avrupa etkisi doğrultusunda kaynakları ile özellikleri belirlenmiş; modern Türk yazınının önemli isimlerinden İhsan Oktay Anar'ın eserlerindeki izleri tespit edilmiştir.

Abstract:
Magical realism, a Latin American literary movement, is a synthesis of literary movements, such as modernism, Surrealism and postmodernism, which is also a reaction to these movements. Magical realism, which can be described as "presenting the unreal and the magical in a way that is too realistic to question its reality without displaying any discerning characteristics in the texts", is thus separated from fantastic literature. From the beginning of the twentieth century to the "boom"in the 1950's, the magical realism, which dates back to the attempts of the Spanish and other European countries and the United States to assimilate the continent, has gone through many and detailed stages. In addition to that, it has left locality behind and has became a universal movement and has made important representatives and works known throughout the world. The movement, which has gained itself a seat later in Turkish literature and audiences, is still considered new in the context of academic studies and literary works. Due to the lack of theoretical resources in Turkish language, the magical realist movement is not fully known in Turkey yet, so Turkish-magical realistic authors are included in other literary movements. Ihsan Oktay Anar, who is only known for his postmodernist aspect, is one of these authors. Although the signs of postmodernism in his works are clear, Anar's novels also bear the stamps of the magical realistic movement. In this study, the birth, development and spread of magical realism were explained chronologically. In the direction of Latin American culture and history, and European influence, sources and characteristics of the movement were determined; and the signs of the movement were identified in one of the most important names of modern Turkish literature, in Ihsan Oktay Anar's novels.