Semptomatik ve asemptomatik karotis stenozlarında inflamatuar markerların stentleme öncesi ve sonrası etkileri /
Yazar: MESUT CİLLİ
Danışman: PROF. DR. UFUK ŞENER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; İnflamasyon = Inflammation ; İnme = Stroke ; İnterlökinler = Interleukins

Özet:
Giriş ve Amaç: Karotis arter stenozu iskemik inme nedenlerinden biridir ve tedavisi seçeneklerinden biri stentlemedir. Bu işlem sırasında ve sonrasında oluşan komplikasyonlar stentleme başarısını etkiler. 
Çalışmamızın amacı semptomatik ve asemptomatik karotis darlığı olan has-talarda, karotis stentleme işlemi öncesinde ve sonrasında inflamatuar belirteçlerin duzeyindeki değişiklikleri ve prognoza etkisinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya Eylül 2017 – Mayıs 2019 tarihleri arasın-da Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji kliniğinde karotis stentleme işlemi yapılan yirmidört hasta dahil edildi. Hastaların ilk gün (kontrol), 1. hafta ve 3-6. ayda rutin kanlarından alınan örneklerde Hemogram, CRP, D-dimer, Fibrinojen, Lipid profili, IL-6, IL-8, IL-18, TNF-alfa düzeylerine bakıldı. Stentleme öncesi yapılan tetkikler kontrol grubu olarak kabul edildi. Kranial ve Diffüzyon MR görüntüleme ile akut ve kronik enfarktlar değerlendirildi. Karotiste plak veya trombus oluşumu ile darlıklar BT anjiografi veya Karotis ve Doppler USG ile takip edildi. NIHSS kullanılarak inmenin klinik seviyesi belirlendi. Ayrıca tüm hastalarda vasküler risk faktörleri ve demografik veriler analiz edildi.
Bulgular: Karotis arter darlığı 12 hastada semptomatik (son 6 ayda iskemik inme geçirenler), 12 hastada ise asemptomatik idi. Hastaların 14'ü erkek (%58,3), 10'u kadındı (%41,7) ve toplam yaş ortalamaları 68,21±9.13 idi. Vasküler risk faktör-lerinden DM semptomatik hastalarda daha sık saptandı (p= 0.041). İşlem sonrası bi-rinci haftada IL-6 ve fibrinojen düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksek bulundu (sırasıyla p=0.047 ve p=0.021). TNF-alfa düzeyi 3-6. ayda yapılan ölçümlerde daha yüksek saptanmış ise de istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). HDL düzey-inde 3-6. ayda belirgin anlamlı artış saptandı (p=0.001). Vizitler arasında semptomat-ik ve asemptomatik hastalarda NIHSS ortalamaları arasında fark gözlenmedi (p= 0,339, p= 0,586, p= 0,257). 6 aylık izlemde bir hastada <%50, bir hastada >%50 rest-enoz saptandı ve >%50 olan hastaya balon anjioplasti uygulandı. Altıncı ayda has-taların dördünde yeni infarkt saptandı. İki hastada infarkt darlık ile aynı tarafta değildi. İki hastadan biri akut iskemik inme kliniği ile hastaneye başvurdu. Bu has-talarda restenoz veya kontralateral stenoz bulgusu yoktu.
Tartışma ve Sonuç: Bazı çalışmalarda karotis stentleme yapılan hastalarda bazı inflamatuar belirteç düzeylerinin yükseldiği bildirilmiştir. Çalışmamızda birinci haftada IL-6 ve fibrinojen, 3-6. ayda ise TNF-alfa düzeylerinin yüksek bulunması inflamasyonun önemi ve ilk 6 ay devam ettiğini göstermiştir. NIHSS ile prognoz arasında ilişki bulunmamış olması hasta sayımızın az olması ile ilişkili olabilir. 

Anahtar kelimeler: Karotis arter stenozu, interlökinler, iskemik inme

Abstract:
Introduction and aim: Carotid artery stenosis is one of the causes of ischem-ic stroke and one of the treatment options is stenting. Complications that occur dur-ing and after this procedure affect the success of stenting.
The aim of this study is to evaluate the effect of inflammatory markers on prognosis and before and after carotid stenting in patients with symptomatic and asymptomatic carotid stenosis.
Method and Materials: Twenty-four patients who underwent carotid stent-ing between September 2017 and May 2019 in Neurology Clinic of Tepecik Training and Research Hospital, İzmir Heatlh Sciences University were included in this study. Hemogram, CRP, D-dimer, Fibrinogen, Lipid profile, IL-6, IL-8, IL-18, TNF-alpha levels were measured at the first day (control), 1 week and 3-6 months. The tests per-formed before stenting were accepted as the control group. Acute or chronic infarcts were evaluated by cranial and diffusion MR imaging. Stenosis and plaque or throm-bus formation in the carotid artery and stenosis were followed by CT angiography or Carotid and Doppler USG. Clinical level of stroke was determined using NIHS. In addition, vascular risk factors and demographic data were analyzed in all patients.
Results: Carotid artery stenosis was symptomatic in 12 patients (those who had ischemic stroke in the last 6 months) and asymptomatic in 12 patients. 14 pa-tients were male (58.3%), 10 were female (41.7%) and the mean age was 68.21±9.13 years. DM was detected more frequently in symptomatic patients (p= 0.041). IL-6 and fibrinogen levels were significantly higher in the first week after the procedure (p= 0.047 and p= 0.021 respectively). TNF-alpha levels were found to be higher in the 3-6. months, but not statistically significant (p> 0.05). HDL levels were signifi-cantly increased at 3-6. months (p= 0.001). There was no difference between the mean NIHSS in symptomatic and asymptomatic patients between visits (p= 0,339, p= 0,586, p= 0,257). At 6-month follow-up restenosis was detected in one patient <50%, in one patient >50%, and baloon angioplasty was performed in >50%. At 6 months, four patients had new infarction. Infarct stenosis was not on the same side in two patients. One of the two patients was admitted to the hospital with an acute is-chemic stroke clinic. There were no signs of restenosis or contralateral stenosis in these patients.
Discussion and Conclusion: Some studies gave reported increased levels of inflammatory markers in patients undergoing carotid stenting. In our study, IL-6 and fibrinogen levels were high in the first week and TNF-alpha levels were high in the 3-6. months and the importance of inflammation was sustained in the first 6 months. The lack of a relationship between NIHSS and prognosis may be related to the low number of patients. 
Key words: Carotid artery stenting, interleukins, ischemic stroke