Spirotetramatın oncorhynchus mykiss'te oksidatif stres,oksidatif dna hasarı ve apoptoz indükleme potansiyeline etkileri
Effects of spirotetramat on the potential to induce oxidative stress, oxidative dna damage and apoptosis in oncorhynchus mykis
Yazar: ESRA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. DEMET DOĞAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology
Dizin: Toksikoloji = Toxicology

Özet:
Bir asetil-CoA karboksilaz inhibitörü olan spirotetramat, tarımda ürün verimliliğini
arttırmak amacıyla kullanılan bir insektisittir. Kimyasalın Oncorhynchus mykiss'te
subletal etkileri ile ilgili çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle bu araştırma, 24, 48,
72 ve 96 saat süre ile 0.0254, 0.0508 ve 0.254 mg/L derişimlerde spirotetramat
etkisinde bırakılan juvenil O. mykiss'te karaciğer, beyin, kas, solungaç, böbrek ve
kan dokularında toksik etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Serumda
protein, kolesterol ve HDL düzeylerinde azalma, AST aktivitesinde artış olması
kimyasal etkisinde kan biyokimyasının değiştiğini göstermektedir. İnsektisit
uygulaması kas dokusunda AChE, solungaç ve böbrek dokularında Na+,K+-ATPase
aktivitelerinde inhibisyona neden olmuştur. Karaciğer dokusunda antioksidan enzim
aktiviteleri ile protein karbonil ve lipit peroksidasyon düzeylerindeki artış,
spirotetramat indüklü oksidatif stresi göstermektedir. Serumda 8-OHdG aktivitesinde
gözlenen artış, bu durumu desteklemektedir. Kaspaz aktivitelerinin artma ve azalma
şeklinde gözlenen bifazik yanıtın indüklenmiş antioksidan aktiviteden kaynaklandığı
düşünülmektedir. TBARS seviyesi tüm dokularda derişime ve uygulama süresine
bağlı bir artış göstermiştir. Araştırma sonuçları, spirotetramatın pro-oksidan ve
antikolinesteraz aktivitesinin yanı sıra apoptozu indükleme, osmoregülasyonu ve kan
biyokimyasını bozma potansiyelini açıkça ortaya koymaktadır.

Abstract:
Spirotetramat, an acetyl-CoA carboxylase inhibitor, is an insecticide used to increase
crop productivity in agriculture. Data related to its sublethal effects on Oncorhynchus
mykiss is unavailable. Therefore, this study was performed to evaluate toxic effects
of spirotetramat on liver, brain, muscle, gill and kidney of juvenile O. mykiss
following 24, 48, 72 and 96h of exposure to 0.0254, 0.0508 and 0.254 mg/L
concentrations. The disturbance in blood biochemistry characterised with decreased
protein, cholesterol and HDL levels and increased AST activity were recorded.
Insecticide treatment caused marked decrease in AChE activity in muscle while there
was no significant change in brain tissue. A remarkable decline in Na+,K+-ATPase
activity was observed for gill and kidney tissues. An ascending trend was observed in
TBARS levels in all tissues being more pronounced at high concentrations with
prolonged exposure. In liver tissue, prominent increase in antioxidant enzyme levels
were accompanied with elevated protein carbonyl and lipid peroxidation levels
indicating oxidative stress condition which is also demonstrated by increased 8-
OHdG activity. A biphasic response was observed in caspase activites showing
ascending and descending pattern which could be attributed to sustained increase in
antioxidant enzyme activites. The findings clearly indicate the pro-oxidant and
anticholinesterase activity of spirotetramat together with its potential to induce
apoptosis and disrupt osmoregulation and blood biochemistry.