Prediyabet ve diyabet hastaliği ile kemik mineral yoğunluğu arasindaki ilişki
Relationship between prediabetes and diabetes mellitus and bone mineral density
Yazar: BETÜL AVCI
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU ; DR. BETÜL ÇAVUŞOĞLU TÜRKER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Prediyabet, bozulmuş glukoz toleransı ile seyreden diyabet öncesi bir dönemdir. Diyabet ise kısmi ya da tamamen insülin eksikliği veya periferik dokularda insüline karşı gelişen direnç nedeniyle ortaya çıkan hiperglisemi ile karakterizedir.Dolaşımda yüksek glikoz seviyeleriyle seyretmektedir ve beraberinde retinopati, nöropati, nefropati, inme ve miyokard enfarktüsü gibi çoğu mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlara yol açmaktadır. Bu araştırmada, prediyabet ve diyabet hastalığı ile kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:Çalışmamız prospektif kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya SBÜ Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniği'ne 01.08.2023-15.11.2023 tarihleri arasında başvuran 45-65 yaş arası prediyabetli, diyabetli ve normal postmenopozal kadın hastalar alındı. Hastaların boy, kilo, bel çevreleri ve tansiyonları ölçüldü. Sekonder osteoporoz sebepleri dışlanması açısından (RA, KBH, KKY, gelişimsel kalça problemi, nörolojik hastalıklar epilepsi, Parkinson gibi, çalışmaya alınmadı) ayrıntılı anamnezleri alındı. Hastaların hemogram, TSH, sT4, sT3, PTH, insülin, glukoz, AST, ALT, üre, kreatin, ürik asit, ALP, GGT, LDH, albumin, Sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, spot idrarprotein/kreatin, Çift-enerji x-ışını absorptiometri (DEXA) sonuçları incelendi. Hastaların Fracture Risk AssessmentTool (FRAX)skoru hesaplanarak karşılaştırıldı. İstatistiksel analiz için SPSS 26.0 for Windows programı kullanıldı. Kategorik değişkenler ki kare testi ile değerlendirildi. İkili karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi kullanıldı. Sayısal verilerin karşılaştırılmasında Pearson ve Spearman korelasyon testi ile değerlendirildi.

Bulgular:Hastaların 68'i normal, 53'ü prediyabetli, 70'i diyabetliydi. Hastaların yaş ortalaması; normal 55,44±4,93, prediyabetli 55,28±4,45, diyabetli 56,57±4,69 idi. Lomber vertebra kemiği normal olanlarda vücud kitle indeksi (VKİ) yüksekti(p<0.02). Femur boynu osteoporotik olanlarda ürik asit düzeyi yüksek saptandı(p<0.046). Vertebratskoru,kemik mineral yoğunluğu,kemik mineral indeksi ve femur boynu tskoru,kemik mineral yoğunluğu,kemik mineral indeksi ile yaş arasında negatif korelasyon görüldü (sırasıylap<,000, p<,00,p<0,04,p<,003,p<,002,p<,009). Lomber vertebra z skoruna göre VKİ ve bel çevresi arasında pozitif korelasyon görüldü (p<,009 p<,046). Femur boynu kemik minarel yoğunluğu ve tskoruna göre ALP ile negatif korelasyon saptandı (p<,009, p<,010). Femur boynuna göre kemik mineral indeksi ile insülin arasında negatif korelasyon görüldü (p<,023).
Sonuç:Prediyabet ve diyabetin varlığı, normal bireylerle kıyaslandığında kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Postmenapozal kadınlarda diyabet ve prediyabet varlığı kemik sağlığını etkilemediğini bulduk. Sadece VKİ> 28 ve üzeri olanlarda lomber kemik mineral yoğunluğu normal olan vaka sayısı daha fazla tespit ettik. Femur için obezitenin olması bir farklılık oluşturmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: DM, Prediyabet, Kemik Mineral Yoğunluğu, Osteoporoz

Abstract:
Purpose:Prediabetes is a pre-diabeticphasecharacterizedbyimpairedglucosetolerance. Diabetes, on theotherhand, is associatedwithelevatedglucoselevels in thecirculationandleadstovariousmicrovascularandmacrovascularcomplicationssuch as retinopathy, neuropathy, nephropathy, stroke, andmyocardialinfarction. Thisresearchaimstoevaluatetherelationshipbetweenprediabetes, diabetes, and bone mineral density.
Materials and Methods: Ourstudy is a prospectivecross-sectionalstudy. Theparticipantsincludedwomenaged 45-65 withprediabetes, diabetes, and normal postmenopausalstatuswhopresentedtotheInternalMedicineClinic of SBÜ Haseki Training andResearchHospitalbetween01.08.2023- 15.11.2023. Measurementsweretakenforheight, weight, waistcircumference, andbloodpressure. Detailedanamnesiswasobtainedtoexcludesecondarycauses of osteoporosis (RA, CKD, Cushing'ssyndrome, developmentalhipproblems, neurologicaldiseasessuch as epilepsy and Parkinson's, not included in thestudy). Hemogram, TSH, sT4, sT3, PTH, insulin, glucose, AST, ALT, urea, creatinine, uricacid, ALP, GGT, LDH, albumin, sodium, potassium, calcium, phosphorus, spot urine protein/creatinine, and DEXA resultswereexamined. FRAX scorewascalculatedandcomparedamongpatients. SPSS 26.0 for Windows wasusedforstatisticalanalysis. Categoricalvariableswereevaluatedusingthechi-square test. Mann-Whitney U test wasusedforbinarycomparisons. NumericdatawereassessedusingPearsonandSpearmancorrelationtests.
Results:68% of thepatientswere normal, 53% wereprediabetic, and 70% had diabetes. Theaverageage of thepatientswas as follows: normal 55.44±4.93, prediabetic 55.28±4.45, diabetic 56.57±4.69. Inthosewith normal lumbarvertebrae, BMI washigh (p<0.02). Elevateduricacidlevelswerefound in thosewithosteoporoticfemoralnecks (p<0.046).Therewas a negativecorrelationobservedbetween vertebral T-score, bone mineral density, bone mineral index, andfemoralneck T-score, bone mineral density, bone mineral index, andage (respectively, p<0.000, p<0.00, p<0.04, p<0.003, p<0.002, p<0.009). Accordingtothelumbar vertebra Z-score, a positivecorrelationwasobservedbetween BMI andwaistcircumference (p<0.009, p<0.046).Anegativecorrelationwasdetectedbetween alkaline phosphatase (ALP) andfemoralneck bone mineral densityand T-score (p<0.009, p<0.010). A negativecorrelationwasalsoobservedbetween insulin and bone mineral indexrelativetothefemoralneck (p<0.023)."
Conclusion:Forthelumbar vertebra, it can be statedthat bone mineral density is normal in individualswithVKİ> 28 andabove. Forthe femur, the presence of obesitydoes not create a significantdifference. The presence of prediabetesanddiabetesdid not result in a significantdifference in bone mineral densitycomparedto normal individuals.

Keywords: DM, Prediabetes, Bone Mineral Density, Osteoporosis