Seçim kuramına dayalı çevrimiçi psikoeğitim grup çalışmasının öğrencilerin üniversite yaşamına uyum düzeylerine etkisi
The effect of online psychoeducation group work based on choice theory on students' level of adjustment to university life
Yazar: HÜSEYİN ZAHİD KARA
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT DEMİRBİLEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Akademik uyum = Academic adjustment ; Grup odaklı sosyal hizmet = Social work with group ; Okula uyum = School adjustment ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite eğitimi bireyin yaşamı açısından önemli dönüm noktalarından birisidir. Daha önceki eğitim dönemlerine kıyasla, özerk ve esnek bir eğitim yapısına ve fiziksel ortamına sahip olan üniversiteye geçen öğrenciler, psiko-sosyal anlamda köklü bir değişimi deneyimlemektedir. Yaşanan değişim öğrencilerde uyum sorunlarını gündeme taşımaktadır. Sosyal hizmet, üniversite öğrencilerinin uyum sağlama süreçlerine destek olma ve uyum sorunlarını çözme noktasında ihtiyaç duyulan müdahale ve yaklaşımı sunabilecek yetkinlikte bir meslek ve disiplindir. Bu araştırma, seçim kuramına dayalı çevrimiçi psikoeğitim grup çalışması formatında tasarlanan sosyal hizmet müdahalesinin üniversite öğrencilerinin uyum sorunları üzerindeki etkisini test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ön test, son test ve izleme testi ölçümlü eşleştirilmiş yarı deneysel tasarımda yapılandırılan araştırma 16 deney ve 16 kontrol grubundaki 32 üniversite öğrencisiyle yürütülmüştür. Ön test ölçümü sonrasında deney grubuna 10 hafta süreyle, haftada bir seans olmak üzere çevrimiçi olarak seçim kuramına dayalı psikoeğitim programı uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir işlem yapılmamıştır. Müdahalenin bitiminde her iki gruba da son test ölçümü yapılmıştır. Son test ölçümünden 6 hafta sonra ise izleme ölçümü gerçekleştirilmiş ve derlenen veriler analiz edilmiştir. Veri analizi sürecinde parametrik ve non parametrik testlerden yararlanılmış; Bağımsız Örneklem t Testi, Tekrarlı Ölçümler için İki Yönlü Varyans Analizi, Mann Whitney U testi, Friedman F Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi testlere başvurulmuştur. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; deney grubunda yer alan katılımcıların üniversite yaşamına genel uyum, kişisel uyum, sosyal uyum düzeylerinde ve temel ihtiyaçlarının karşılanması düzeyinde anlamlı bir artış saptanmış, buna karşın akademik uyum boyutunda anlamlı bir değişim meydana gelmediği belirlenmiştir. Bulgular neticesinde seçim kuramına dayalı çevrimiçi psikoeğitim grup çalışması formatındaki sosyal hizmet müdahalesinin öğrencilerin üniversite yaşamına uyum düzeylerini artırmada etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
University education is one of the important turning points for an individual's life. Compared to previous education periods, students who transfer to the university, which has an autonomous and flexible education structure and physical environment, experience a radical change in psycho-social terms. The change brought about the problems of adaptation in students. Social work is a profession and discipline that is capable of providing the intervention and approach needed to support the adaptation processes of university students and to solve their adaptation problems. This research was carried out to test the effect of the social work intervention designed in the online psychoeducation group work format based on choice theory on the adjustment problems of university students. The research, which was structured in a paired quasi-experimental design with pre-test, post-test and follow-up test measurements, was conducted with 32 university students in 16 experimental and 16 control groups. After the pre-test measurement, an online psychoeducation program based on the choice theory was applied to the experimental group for 10 weeks, once a week, and no action was taken in the control group. At the end of the intervention, post-test measurements were made for both groups. A follow-up measurement was carried out 6 weeks after the post-test measurement and the collected data were analyzed. Parametric and non-parametric tests were used in the data analysis process; tests such as Independent Sample t-Test, Two-Way Analysis of Variance for Repeated Measures, Mann Whitney U test, Friedman F Test, Wilcoxon Signed Rank Test were used. According to the findings obtained as a result of the analysis; It was determined that there was a significant increase in the level of general adaptation to university life, personal adaptation, social adaptation and meeting basic needs of the participants in the experimental group, however, there was no significant change in the academic adaptation dimension. As a result of the findings, it was determined that the social work intervention in the online psychoeducation group work format based on the choice theory was effective in increasing the level of adaptation to university life.