36-72 aylık çocukların oyun davranışları ile bakış açısı alma düzeylerinin incelenmesi
Investigation of Play Behaviors and Perspective Taking Levels of 36-72 Month-Old Children
Yazar: FATMA GÜNGÖREN
Danışman: PROF. DR. AYSEL KÖKSAL AKYOL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bakış açısı = Point of view ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Oyunlar = Games ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, 36-72 aylık çocukların oyun davranışlarını ve bakış açısı alma
düzeylerini belirlemek, 36-72 aylık çocukların oyun davranışları ve bakış açısı alma
düzeyleri üzerinde etkili olabilecek yaş, cinsiyet, doğum sırası, çocuk sayısı, anne
çalışma durumu, anne öğrenim düzeyi ve baba öğrenim düzeyi değişkenlerinin etkisini
saptamak ve 36-72 aylık çocukların oyun davranışları ile bakış açısı alma düzeyleri
arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla planlanan ilişkisel tarama modelinde betimsel
bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Hatay il merkezi Antakya'da MEB
bağlı anaokulları ve anasınıfları ile özel anaokullarına devam eden ve ebeveynleri
tarafından araştırmaya katılmalarına izin verilen 36-72 aylık 147 çocuk ve onların
öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmaya dahil olan çocukların öğretmen sayısı 15'tir.
Araştırmada kullanılan veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından oluşturulan,
çocuklar ve aileleri ile ilgili demografik bilgi edinmek amacıyla "Genel Bilgi Formu"
kullanılmıştır. Çocukların oyun davranışlarını incelemek amacıyla Metin Aslan (2017)
tarafından geliştirilen, "36-71 Aylık Çocuklar İçin Oyun Davranış Ölçeği"
kullanılmıştır. Çocukların bakış açısı alma düzeylerini incelemek amacıyla Aslan ve
Köksal Akyol (2016) tarafından geliştirilen "Çocuklar İçin Bakış Açısı Alma Testi
(ÇBT)" kullanılmıştır. Verilen normallik testleri Kolmogorov Smirnov ile test edilerek
"36-71 Aylık Çocuklar İçin Oyun Davranış Ölçeği"nin Sosyal Oyun alt boyutunda
cinsiyet, ailedeki çocuk sayısı, çocukların doğum sırası, anne öğrenim düzeyi
değişkenleri ile paralel oyun alt boyutunda yaş değişkeni normal dağılım gösterdiği
için parametrik testler uygulanmıştır. Puanların normal dağılım göstermesi durumunda
cinsiyet gibi iki değişkenin olduğu durumlarda Bağımsız Örneklemler t Testi, doğum
sırası gibi ikiden fazla değişkenin olduğu durumlarda ise tek yönlü ANOVA Testi
kullanılmıştır. ANOVA testi sonucunun anlamlı çıkması durumunda, farklılığın hangi
gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla bir Post Hoc testi yapılmıştır. Cinsiyet,
yaş, ailedeki çocuk sayısı, çocukların doğum sırası, anne çalışma durumu, anne
öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi değişkenlerinin, çocukların bakış açısı alma testi
üç alt boyutunda ve oyun davranışı puanları alt boyutlarından Sessiz Davranış, Tek
Başına Oyun, İtiş Kakışlı Oyun normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan
testler ile analiz edilmiştir. Paralel oyun alt boyutu, cinsiyeti ailedeki çocuk sayısı,
çocukların doğum sırası, anne çalışma durumu, anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim
düzeyi değişkenlerinormal dağılım göstermediği için parametrik olmayan testler ile
analiz edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen puanlarda iki değişkenin etkisini
belirlemek amacıyla Mann-Whitney U Testi, ikiden fazla değişkenin etkisini
belirlemek amacıyla Kruskal-Wallis H Testi, farklılığın önemli çıkması durumunda
farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc Testi
kullanılmıştır "Çocuklar İçin Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT)" alt boyutları ve
toplamdan alınan puanların bağımsız değişkenlere göre kıyaslanmasına bakıldığında,
yaşa göre algısal, bilişse ve toplam bakış açısı almada; ailedeki çocuk sayısına göre,
algısal bakış açısı almada anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, doğum
sırası, anne çalışma durumu, anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi
değişkenlerinin etkili olmadığı görülmüştür. "36-71 Aylık Çocuklar İçin Oyun
Davranış Ölçeği" alt boyutları ve alınan toplam puanlara göre, cinsiyet, yaş ve ailedeki
çocuk sayısında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, doğum sırası,
anne çalışma durumu, anne öğrenim düzeyi ve baba öğrenim düzeyinin oyun
davranışları üzerinde etkili değişkenler olmadığı belirlenmiştir. Çocuklar İçin Bakış
Açısı Alma Testi (ÇBT)" ve 36-71 Aylık Çocuklar İçin Oyun Davranış Ölçeği
arasındaki ilişki "Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı" kullanılarak analiz
edilmiştir. Algısal bakış açısı ile sessiz davranış arasında düşük düzeyde negatif yönlü
anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Algısal bakış açısı ile sosyal oyun arasında, bilişsel
bakış açısı ile itiş kakışlı oyun arasında toplam bakış açısı ile sosyal oyun arasında
düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Bakış Açısı Alma, Çocuk Gelişimi, Oyun Davranışları.

Abstract:
The aim of this study is to examine the play behaviors and perspective taking
levels of 36-72 month-old children. This is a descriptive study conducted with the
correlational survey model. The study was carried out in kindergartens and nursery
classes affiliated to the Ministry of National Education in Antakya, the central district
of Hatay province. The sample group consisted of 147 children of parents who agreed
to participate in the study and 15 teachers. "General Information Form", which was
prepared by the researcher to obtain demographic information related to the children
and their families, was used in the study as the data collection tools. The "Play
Behavior Scale for 36-71 Months Old Children" developed by Metin Aslan (2017) was
used to examine the play behaviors of children. The "Perspective Taking Test for
Children" (PTC) developed by Aslan and Köksal Akyol (2016) was used to examine
the perspective taking levels of children. The given normality tests were tested by
Kolmogorov Smirnov. Since the variables of gender, number of children in the family,
birth order of the children, mother's education level in the Social Play subscale of the
" Play Behavior Scale for 36-71 Months Old Children " and the variable of age in the
Parallel Play subscale showed normal distribution, parametric tests were applied.
When the scores were normally distributed, the Independent Samples t-Test was used
in cases where there were two variables such as gender, and the one-way ANOVA test
was used in cases where there were more than two variables such as birth order. If the
ANOVA test result was significant, a Post Hoc test was performed to determine
between which groups the difference was. The variables of gender, age, number of
children in the family, birth order of the children, mother's employment status,
mother's education level, and father's education level did not show any normal
distribution in the three subscales of the perspective taking test for children, and the
play behavior subscales Silent Behavior, Solo Play, and Rough Play; therefore, they
were analyzed with non-parametric tests. Since the parallel play subscale did not show
any normal distribution in the variables of gender, the number of children in the family,
the birth order of the children, the mother's employment status, the mother's education
level, and the father's education level, it was analyzed with non-parametric tests.
Mann-Whitney U Test was used to determine the effect of two variables on nonnormally distributed scores, Kruskal-Wallis H Test was used to determine the effect
of more than two variables, and the Post Hoc Test was used to determine between
which groups the difference was significant if the difference was significant. When the
comparison of the subscales of the " Perspective Taking Test for Children (PTC)" and
the total scores according to the independent variables was examined, it was
determined that there was a significant difference in perceptual, cognitive, and total
perspective taking in terms of age and in perceptual perspective taking in terms of the
number of children in the family. It was observed that the variables of gender, birth
order, mother's employment status, mother's education level, and father's education
level were not effective. According to the subscales of "Play Behavior Scale for 36-71
Months Old Children" and the total scores, it was found that there was a significant
difference in gender, age and the number of children in the family. Additionally, the
variables of birth order, mother's employment status, mother's education level and
father's education level were not effective on play behaviors. The correlation between
the "Perspective Taking Test for Children (PTC)" and the Play Behavior Scale for 36-
71 Months Old Children was analyzed using the "Spearman Rank Correlation
Coefficient". It was determined that there was a low negative significant correlation
between perceptual perspective and silent behavior. There was a low positive
significant correlation between perceptual perspective and social play, between
cognitive perspective and rough play, and between total perspective and social play.
Keywords: Child Development, Perspective Taking, Play Behaviors