Tersanelerde tedarikçi seçimine etki eden faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile analizi
Analysis of factors affecting supplier selection in shipyards using structural equality model
Yazar: KAZIM BARLAS
Danışman: DOÇ. DR. EDA TURAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering

Özet:
Geçmişten günümüze süregelen alışkanlıklar incelendiğinde gelişim alanı büyük olarak nitelendirilebilen taşımacılık sektörünün payı, özellikle Türkiye'de önemli bir yere sahiptir. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de toplam miktarsal olarak en fazla yük denizyolu taşımacılığı ile taşınmaktadır. Bu sebeple denizcilik sektörü incelendiğinde gemi satın alım ve onarımlarında gözle görülebilir bir talep olduğu görülmektedir. Gemi inşasında ve bakım onarımında her alanda olduğu gibi, malzeme tedariği başta olmak üzere kolay ve hızlı olacak alternatif yollar aranmaktadır. Bu çalışmada tersanelerin malzeme satın alımlarında kullandıkları kriterlerin neler olduğu incelenmiş, bu kriterleri etkileyen etmenler araştırılmış ve tedarikçi seçim tutumunu etkileyen parametreler belirlenmiştir. Tedarikçi seçiminde birden fazla faktör incelenmiş olup parametre olarak kalite, sorumluluk, lojistik ve teslimat faktörlerinin tedarikçi seçimine etkisi dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda İstanbul ve Yalova'da yer alan tersaneler içerisinde toplam 240 tersane çalışanıyla anket yapılması sonucunda veriler toplanmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki nedensel ve ilişkisel sonuçları açıklayan, onları çok değişkenli istatistiksel bir model doğrultusunda ele alan, değerlendiren ve iyileştirmeler sağlayabilen bir yöntem olarak bilinen yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma parametrelerinden sorumluluk, teslimat ve lojistik faktörlerinin tedarikçi seçimine etki ettiği; kalite faktörünün ise etki etmediği görülmüştür. Demografik özelliklerden yaş cinsiyet ve departman faktörlerinin tedarikçi seçimine etkisi görülmemiştir. Ayrıca sorumluluk faktörünün tedarikçi üzerindeki etkisinde lojistik faktörünün aracılık etkisini gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The share of the sector capable of transportation, which is described as a large area of continuity and progression of the past and an advanced development area, has an important place in Turkey. In Turkey, as in the rest of the world, the largest amount of cargo is transported by sea. There is a visible demand for the regulation of the maritime part of these transactions, ship purchases and repairs. As in every field of ship construction and maintenance, alternative ways to supply materials that will be easy and fast are sought. It was examined what the comparison criteria were in the material purchases of those that were met, the results of these criteria were investigated, and the results of supplier selection behaviors were determined. More than one factor was examined in supplier selection, and the reflection of quality, responsibility, logistics and delivery as parameters in supplier selection was not taken into account. In this regard, data was collected by conducting a survey with a total of 240 shipyard employees in shipyards in Istanbul and Yalova. In the study, structural freedom units, known as a method that can provide causal and relational results between variables, can be handled, evaluated and used within the framework of a multivariate model, were used. Responsibility, delivery and logistics services are among the research parameters that affect supplier selection; The quality factor has no effect. The impact of demographic characteristics such as age, gender and department on supplier selection was not observed. In addition, it has been determined that the logistics factor has a mediating power in the effect of the responsibility factor on the supplier.