Endemik olarak varlığı saptanan illerdeki mezbaha çalışanlarında Kırım Kongo Kanamalı Ateşi virus enfeksiyonunun bulaş riskinin araştırılması
Investigation of transmission risk of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever for slaughterhouse workers in the endemic provinces where the virus existence is determined
Yazar: DİLEK YAĞÇI ÇAĞLAYIK
Danışman: PROF. DR. YILMAZ AKÇA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Endemikler = Endemics ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Hemorajik ateş-viral = Hemorrhagic fevers-viral ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Mezbahalar = Abattoirs ; Prevalans = Prevalence ; Viroloji = Virology

Özet:
Bu çalışmada, KKKAV enfeksiyonlarının endemik olarak görüldüğü, Çorum, Samsun, Tokat ve Yozgat illerinde bulunan tüm mezbahalarda çalışanların plazma ve serum örneklerinde prospektif olarak bir yıl süresince KKKAV varlığı virolojik ve serolojik yöntemler ile araştırıldı. Çalışanlara anket uygulanıp bir yıl süresince her çalışana belli aralıklarla ulaşılmaya çalışılarak kan örneği alındı. Mezbaha çalışanlarında yeni ortaya çıkan KKKA olgu varlığı ve bulaş açısından risk faktörlerini saptamak hedeflendi. Bu kapsamda, Çorum, Samsun, Tokat ve Yozgat illerinde bulunan Tarım ve Hayvancılık bakanlığında kayıtlı bütün mezbahalarda çalışan kişilerden 1 Mayıs 2014-30 Nisan 2015 tarihleri arasında düzenli ziyaretler ile anket formu doldurulup kan örnekleri alındı. Bu süre içinde 4 ilde bulunan toplam 37 mezbahada 270 mezbaha çalışanından en az bir kez, bunların 195'inden en az iki kez serum ve plazma örneği olmak üzere toplam 1278 kez örnek alındı. KKKAV antikorlarının tespiti amacıyla serum örnekleri ELISA ile test edildi. Çorum'da seroprevalans oranı %0 (0/41), Samsun'da %8,1 (5/62), Tokat'ta %9,6 (8/83), Yozgat'ta %10,7 (9/84) olarak saptandı. 


Seropozitiflikle kene teması öyküsü, kesi bulunması, kişisel koruyucu ekipman kullanımı arasında anlamlı bir ilişki saptanamadı. Diğer illerle karşılaştırıldığında Çorum'daki mezbaha çalışanlarının mesleki tecrübe süreleri ile seroprevalans oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiye ulaşıldı. Asemptomatik viremik çalışanların saptanması için plazma örnekleri kantitatif rt RT-PCR ile test edildi. 1278 plazma örneğinin hiçbirinde virus RNA'sı tespit edilemedi. İki veya daha fazla ziyaret edilen 195 çalışanda ilk ve son alınan örnekler değerlendirildiğinde serokonversiyon izlenmedi. Kişisel koruyucu ekipman kullanım oranları; eldiven için %66,3, önlük için %87, maske için %65,6, gözlük için %30,8, bone için %67,2 olarak kaydedildi. Akarisid kullanımının Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından başlatıldığı yıl olan 2007 yılından sonra mezbaha çalışanı olarak çalışmaya başlamak ile seronegatiflik arasında anlamlı ilişki saptandı. Bu durum kontrol önlemlerinin sonuç verdiğinin dolaylı göstergesi olarak kabul edildi.

Anahtar Sözcükler: ELISA, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virusu, Kişisel Koruyucu Ekipman, Mezbaha, Prevalans

Abstract:
Whole slaughterhouse workers', working in Çorum, Samsun, Tokat and Yozgat provinces where CCHFV infection is endemic, plasma and sera were taken prospectively for one year to investigate CCHFV existence with serologic and molecular methods, periodically. A questionnaire was applied to the slaughterhouse workers and new case existence and risk factors causing to infection were aimed to be found.  In this context, a list of whole slaughterhouses registered to the Ministry of Food, Agriculture and Husbandry was obtained. Questionnaire was asked and serum and plasma samples were taken from whole workers between 2014, May 1st and 2015, April 30th with periodic visits. Totally 1278 plasma and serum samples were taken from 270 slaughterhouse workers at least once and 195 of whom at least twice, in 37 slaughterhouses, in 4 provinces in this one-year duration. Serum samples were analyzed with ELISA method to detect Anti-CCHFV antibodies. Seroprevalence rates were recorded as 0% (0/41) in Çorum, 8,1% (5/62) in Samsun, 9,6% (8/83) in Tokat and 10,7% (9/84) in Yozgat. 


Seropositivity was not related with tick bite history, existence of cutting hand or other body parts, the usage rate of personal protective equipment.  When compared with the other provinces, slaughterhouse workers working in Çorum had 8 years of median work experience which was lower and statistically significant for seronegativity. Samples were analyzed with quantitative rt RT-PCR to detect asymptomatic viraemic workers plasma. Viral RNA was detected in none of the 1278 plasma samples. Seroconversion was not detected in 195 workers when evaluated their first and last serum samples. Personal protective equipment usage rates were recorded as 66.3% for gloves, 87% for the coat, 65.6% for the mask, 30.8% for goggles, 67.2% for hair cap. Acaricide usage was started with the collaboration of the Ministry of Health and Ministry of Agriculture and Forestry in 2007. Starting to work as a slaughterhouse worker after 2007 was predicted to be related to seronegativity. This finding can be accepted as an indicator of disease prevention and control strategies and attempts' effectiveness.

Key words: Crimean-Congo Hemorrhagic Fever Virus, ELISA, Personal Protective Equipment, Prevalence, Slaughterhouse