Bağımsız denetimde kanıt kavramının denetçi görüşüne etkisi: BİST'te bir uygulama
The impact of the evidence concept in the independent audit on the auditor's opinion: A practice on BİST
Yazar: ESMAHAN KARGIN
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN GÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Denetim = Control ; Denetim raporları = Audit reports ; Denetçiler = Controller ; Kanıt = Argument

Özet:
Günümüzde mali nitelikteki kararların doğru bir şekilde alınabilmesi ve güvenilir bilgilere ulaşmanın zorluğu bağımsız denetimi oldukça önemli bir konuma getirmiştir. Karar alıcılara, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği hakkında makul bir güvencenin verilebilmesi ise ancak bağımsız denetim ile mümkündür. Denetim raporlarında denetçi, söz konusu tabloların güvenilirliği ve doğruluğu hakkında bildireceği görüşünü nitelikli ve kaliteli kanıtlara dayandırmalıdır. Dolayısıyla temin edilen denetim kanıtları, denetçinin bildirmiş olduğu görüşün özünü oluşturmaktadır.
Bu çalışma, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin 2009-2019 yılları arasında bağımsız denetim raporlarında verilen görüşlerin belirlenmesi ve bu raporlardan hareketle görüş belirtilmeyen şirketlerin raporlarının detaylı incelenerek denetim kanıtının bu yöndeki görüşler üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmanın amacı doğrultusunda; içerik analizi yöntemi ile Kamuyu Aydınlatma Platformu veri tabanı üzerinden elde edilen ve BİST'te yer alan şirketlere ait 4239 bağımsız denetim raporu yıllar itibariyle incelenmiştir. On bir yıllık araştırma döneminin toplamında denetçilerin 39 adet bağımsız denetim raporu için görüş bildirilmediği gözlemlenmiştir. Belirtilen yıllar arasında görüş belirtilmeyen şirket sayısının ise toplamda 13 adet olduğu tespit edilmiş ve söz konusu şirketlerde denetçinin görüşüne dayanak oluşturan nedenler ele alınmıştır. Şirket bazlı olarak 13 şirketin 10'unda, rapor bazlı
v
olarak ise 39 raporun 17'sinde denetçiler tarafından yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilemediği için görüş bildirmekten kaçınılmıştır. Denetçilerin yetersiz kanıt nedeniyle görüş belirtmediği şirketlerde görüşe esas oluşturan nedenler tespit edilerek bulgular değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetim, Denetim Kanıtları, Denetçi Görüşü, Denetim Raporu.

Abstract:
Nowadays, the difficulty of accessing reliable information and making financial decisions accurately has brought independent auditing to a very important position. Providing a reasonable assurance about the accuracy and reliability of financial statements to the decision makers is only possible with an independent audit. In the audit reports, the auditor should base his opinion on the reliability and accuracy of the said statements on qualified and eligible evidence. Therefore, the audit evidence provided constitutes the core of the opinion expressed by the auditor.
This study was conducted in order to identify the statements given in the independent audit reports of the companies traded in Borsa Istanbul between 2009 and 2019 and based on these reports to reveal the effect of audit evidence on these statements by examining the reports of companies that did not express their statements.
In accordance with the aim of the sudy; independent audit reports of 4239 companies that are traded in BIST, obtained from the Public Disclosure Platform database and examined over the years with the content analysis method. It has been observed that, in a total of eleven-year research period, the auditors did not provide opinions on 39 independent audit reports. It was determined that the number of companies that did not express an opinion between the specified years was 13 total and the reasons based on the auditors views were discussed on the study. Since sufficient and aprropriate audit
vii
evidence could not be obtained by the auditors in 10 of 13 companies on a company basis and 17 of 39 reports on a report basis it was avoided. In this study, the reasons for the opinion were determined and the findings were evaluated for the companies where the auditors did not express an opinion due to insufficient evidence.
Keywords: Independent Audit, Audit Evidence, Auditor's Opinion, Audit Report.