İngilizce öğretmenliği lisans programının katılımcı yaklaşıma göre incelenmesi
Analyzing English language teacher education program in reference to participatory approach
Yazar: MUSTAFA GÖKTÜRK TAPIŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA MIZIKACI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ASUMAN FULYA SOĞUKSU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dil öğretmek ve öğrenmek politik bir eylem niteliği taşımaktadır. Anadili dışında bir başka dilin öğrenilmesi bireyleri ve toplumları ya güçlendirebilir, özgürleştirebilir ve dönüştürebilir ya da marjinalleştirebilir ve ezilenler haline getirebilir. Bu anlamda ortak dil olarak İngilizcenin nasıl öğretildiği çok büyük bir önem taşımaktadır. Bu durum da İngilizce öğretmen eğitiminin praksisinin derinlemesine incelenmesini gerektirmektedir. İngilizce öğretmenliği lisans programının bütün paydaşlarının içinde yaşadıkları somut, toplumsal gerçeklikleri İngilizce öğretmenliği lisans programına taşıyarak, onlarda eleştirel, toplumsal, demokratik ve politik bilinç geliştirmek özellikle gerçek hayatla doğrudan bağlantısı olan dil öğretmen eğitiminde olmazsa olmaz atılması gereken adımıdır. Bu nedenle bu araştırma sözü edilen adımı atmayı sağlayacak dil öğretim yaklaşımlarından biri olan katılımcı yaklaşıma göre İngilizce öğretmenliği lisans programını eleştirel bir anlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma temel nitel araştırma modeline göre tasarlanmıştır. Veriler 6 öğretim elemanıyla yapılan bireysel görüşmeler ve 10 öğrenciyle 5'li gruplar halinde yapılan iki oturum odak grup görüşmeleri ile ve doküman analizi yoluyla toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda İngilizce öğretmenliği lisans programında katılımcı yaklaşıma ve beraberinde getirdiği eleştirel pedagoji, problem tanımlayıcı eğitim, eleştirel dil öğretmen eğitimi ve demokratik ve toplumsal yaklaşımlara yer verilmediğini göstermiştir. Ancak yapılan incelemeler aynı zamanda İngilizce öğretmenliği lisans programının gelecekte katılımcı yaklaşım uygulamalarını işe koşabilme potansiyeli olduğunu da ortaya koymuştur. Bu araştırma ile dil öğretmen eğitimi alan yazınında katılımcı yaklaşıma yönelik farkındalık oluşturarak başta İngilizce olmak üzere yabancı ve ikinci dil öğretimiyle yapılan dil ve kültür emperyalizmine karşı çıkmaya, anadili ve kültürü temele alınarak dil öğrenimiyle kazanılabilecek çok kültürlülük ve çok yetililik becerilerini geliştirmeye ve eğitim yoluyla eleştirel ve politik bilinç, toplumsal sorunlara yönelik farkındalık, sosyal adalet ve demokrasi gibi değerlere dayalı bir ortam yaratmaya katkı sağlanacağına inanılmaktadır.

Abstract:
Language teaching and learning have the characteristics of a political act. Learning a language apart from mother tongue may either empower, emancipate and transform individuals and societies or marginalize them and turn them into oppressed. How to teach English language is of capital importance in this sense. In this case, it is required to analyze the praxis of English Language Teacher Education. Raising English Language Teacher Education curriculum partakers' critical and political consciousness by including their concrete social realities in the curriculum is the indispensable step of language teacher education which is directly related to real life to take. Hence, this research aimed to analyze the English Language Teacher Education curriculum in reference to participatory approach, which ensures that aforementioned step is taken. The research was designed according to the model of basic qualitative research. The data were gathered through individual interviews conducted with 6 instructors and through focus group interviews with 10 pre-service teachers in two sessions. Data collected through individual interviews and focus group interviews were analysed using content analysis. Selected program documents were analyzed using content analysis. The result of the analysis of all the data gathered showed that neither participatory approach nor accompanying critical pedagogy, problem posing education and critical language teacher education were given a place in the English Language Teacher Education curriculum. However, the result of the analysis of all the date gathered also revealed that the English Language Teacher Education curriculum has the potential of being able to put participatory approach practices to work in the future. It is believed that this research might contribute to resisting linguistic and cultural imperialism of Teaching English as a Foreign Language and Teaching English as a Second Language, developing skills of multiculturalism and multi-competent which might be gained through language learning, and establishing an environment which is based on values such as critical and political consciousness, awareness towards societal issues, social justice, and democracy through raising awareness of participatory approach in language teacher education literature.