9-14 yaş kız çocuklarında motor yeterlik ve algılanan yeterliğin biyolojik olgunlaşma durumlarına göre incelenmesi
An investigation of motor competence and perceived competence in 9-14 years old girls according to biological maturation status
Yazar: SENA ÖZAY
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 9-14 yaş kızlarda motor yeterlik ve algılanan yeterliğin biyolojik olgunlaşma, spor yapma deneyimi, beden kütle indeksi (BKİ) ve kronolojik yaşa göre incelenmesidir. Araştırmaya 909 (yaşort=11.76, Ss=1.66yıl) kız katılmıştır. Motor yeterlik "Çocuk Beden Koordinasyon Testi (KTK)" ile, algılanan yeterlik 9-11 yaşta "Çocuklukta Algılanan Motor Yeterlik Anketi", 12-14 yaşta ise "Fiziksel Benlik Algısı Envanteri-Çok Kısa Formu" ile değerlendirilmiştir. Biyolojik olgunlaşma, Mirwald'ın zirve boy hızı (ZBH) formülü ile belirlenmiştir. Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) sonucunda motor yeterlikte ZBH durumu ve biyolojik olgunlaşma etkileşimi anlamlı bulunmuştur (p<0.01). Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve ikili karşılaştırmalara göre; erken olgunlaşan kızlar daha düşük motor yeterlik göstermiştir (p<0.05). Motor yeterlikte ZBH durumu ve spor yapma deneyimi etkileşimi de anlamlı bulunmuş ve spor yapmayanlar yapanlardan daha düşük motor yeterlik göstermiştir (p<0.05).9-11 yaşta biyolojik olgunlaşmaya göre algılanan nesne kontrolde geç olgunlaşan kızlar daha düşük puan almıştır (p<0.01). 9-11 ve 12-14 yaşta algılanan yeterlik puanları spor yapmayan kızların yapanlardan düşüktür (p<0.01). Ki-kare testi sonucu geç olgunlaşan kızlar kendilerini düşük, erken olgunlaşan kızlar ise abartılı algılamaya eğilimli bulunmuştur (p<0.05). Düşük algılayan grupta BKİ değerleri; abartılı algılayan grupta kronolojik yaş diğer algılanan motor yeterlik profillerinden daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Biyolojik olgunlaşmanın 9-14 yaş grubunda motor yeterlik ve 9-11 yaş grubunda algılanan yeterlik puanlarında; spor yapma deneyiminin motor yeterlik ve algılanan yeterlik puanlarında etkili olduğu; BKİ düşük ve geç olgunlaşan kızların kendilerini düşük, yaşça büyük ve erken olgunlaşan kızların ise abartılı algıladığı saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine motor competence and perceived competence in girls aged 9-14 in relation to biological maturation, sports participation experience, body mass index (BMI), and chronological age. A total of 909 girls (mean age=11.76, SD=1.66 years) participated in this s. Motor competence was assessed using the "Movement Assessment Battery for Children (MABC)" and perceived competence was evaluated using the "Perceived Motor Competence Questionnaire for Children" for ages 9-11 and the "Physical Self-Perception Profile - Short Form" for ages 12-14. Biological maturation was determined using the peak height velocity (PHV) formula by Mirwald. Multivariate analysis of variance (MANOVA) revealed a significant interaction effect between PHV status and biological maturation in motor competence (p<0.01). One-way analysis of variance (ANOVA) and pairwise comparisons indicated that early-maturing girls demonstrated lower motor competence (p<0.05). The interaction effect between PHV status and sports participation experience in motor competence was also significant, with sports participants showing higher motor competence compared to non-participants (p<0.05). Girls who matured later had lower perceived object control scores based on biological maturation at ages 9-11 (p<0.01). Perceived competence scores were lower for girls who did not participate in sports at ages 9-11 and 12-14 compared to those who did participate (p<0.01). The chi-square test revealed that late-maturing girls tended to perceive themselves under, while early-maturing girls tended to have an over perception (p<0.05). BMI values were lower in the under-perception profile, and chronological age was lower in the over-perception profile compared to other perceived motor competence profiles (p<0.05). The results indicate that biological maturation affects motor competence in the 9-14 age group and perceived competence in the 9-11 age group, and sports participation experience influences both motor competence and perceived competence. Furthermore low BMI and late-maturing girls had lower perception, while older and early-maturing girls tended to have an exaggerated perception.