Cumhuriyet döneminde Siirt'te nüfus mühendisliği (1927-1950)
Population engineering in Siirt in the Republican period (1927-1950)
Yazar: OSMAN ARPACIK
Danışman: PROF. DR. SELMAN YAŞAR
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Demografi = Demography ; Nüfus = Population ; Nüfus sayımı = Census ; Siirt = Siirt ; Türkiye Cumhuriyeti = Turkish Republic

Özet:
Geçmişi M.Ö. 3000'li yıllara kadar uzanan Siirt şehri Mezopotamya ile Anadolu uygarlıklarının kesiştiği bölgede kurulmuştur. Siirt şehri Osmanlı Devleti'ne katıldığı ilk dönemlerde Diyarbakır vilayetine bağlanmış, daha sonra Bitlis vilayetine bağlanan Siirt şehri, Cumhuriyetin kurulmasından hemen sonra da il statüsüne kavuşturulmuştur. Bu dönemlerde de önemli demografik değişimlere uğramıştır. Cumhuriyet Döneminde Siirt'te Nüfus Mühendisliği (1927- 1950)" adlı tez çalışmasının amacı Siirt ilinin, demografik yapısı ve tarihsel gelişimine dair veriler tespit edilerek ortaya koymaktır.  
Dört bölüm halinde hazırlanan ve eldeki veriler kapsamında, 1927-1950 Yılları arasında Siirt ilinin nüfus yapısındaki değişim, gelişim ve potansiyeli ayrıntılı bir şekilde incelemeye çalışılmıştır. Giriş kısmında nüfus kavramı, nüfus kavramının tarihsel gelişimi ve geçmişten günümüze dünyada yapılan nüfus sayımları ele alınmıştır. Birinci bölümde Siirt ilinin ilk çağlardan Osmanlı Devleti ve Milli Mücadele Dönemi'ne kadar olan tarihsel geçmişi hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti döneminde yapılan nüfus sayımlarından ve Siirt nüfusundan da bahsedilmiştir. İkinci bölümde Siirt ilinde Cumhuriyet'in kuruluşundan 1950'li yıllara kadar meydana gelen sosyal, siyasal ve iktisadi gelişmeler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise tezin asıl konusunu oluşturan ve 1927-1950 yılları arasında Siirt ilinin nüfus yapısı ve özelliği hakkında mevcut veriler ile tablolar oluşturularak aktarılmaya çalışılmıştır. Son olarak da tezin dördüncü bölümünde Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin uyguladığı nüfus politikalarına kısaca değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Demografi, Siirt, Siirt Nüfusu, Nüfus Sayımı, Türkiye Cumhuriyeti.

Abstract:
History BC. The city of Siirt, which dates back to 3000 BC, was established at the intersection of Mesopotamian and Anatolian civilizations. The city of Siirt was attached to the province of Diyarbakir in the first periods when it joined the Ottoman Empire, and then the city of Siirt, which was connected to the province of Bitlis, was given the status of a province immediately after the establishment of the Republic. During this period, it has undergone significant demographic changes. The aim of the thesis study titled "Population Engineering in Siirt in the Republican Era (1927-19 1950)" is to determine and reveal data on the demographic structure and historical development of Siirt province.
The change, development and potential in the population structure of Siirt province between the years 1927-1950 were tried to be examined in detail, within the scope of the available data, which was prepared in four parts. In the introduction, the concept of population, the historical development of the concept of population and the censuses made in the world from past to present are discussed. In the first part, detailed information about the historical background of Siirt province from the first ages to the Ottoman Empire and the National Struggle Period is given. In addition, the censuses made during the Ottoman Empire and the population of Siirt are also mentioned. In the second part, the social, political and economic developments that took place in the province of Siirt from the establishment of the Republic to the 1950s are discussed. In the third part, the main subject of the thesis and the population structure and characteristics of Siirt between the years 1927-1950 were tried to be conveyed by creating tables with the existing data. Finally, in the fourth part of the thesis, the population policies implemented by the Republic of Turkey are briefly mentioned.

Keywords: Demography, Siirt, Siirt Population, Census, Republic of Turkey.