Havacılık çalışanlarının gönüllü raporlamadan kaçınma davranışlarını etkileyen faktörler: Bir model önerisi
Factors affecting aviation employees' voluntary reporting avoidance behavior: A model proposal
Yazar: CÜNEYT CEYRAN
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN DURMAZ ; DOÇ. DR. EBRU YAZGAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havacılık dünyada sayılı riskli endüstriler arasında yer aldığı için, emniyetli bir çalışma ortamı, hem uçuş operasyonları hem de uçak bakım servisleri için büyük öneme sahiptir. Emniyetli bir ortam yaratmak ve örgütsel bir emniyet kültürüne sahip olmak için, havacılık çalışanlarının emniyetsiz durumların, tehlikelerin ve potansiyel risklerin farkında olması önem arz etmektedir. Farkındalığın temel bileşenlerinden biri bilgidir. Yöneticilerin bilgiye ulaşmasını sağlayacak en önemli araçlardan biri ise havacılık çalışanlarının bu bilgileri ve emniyetsiz durumları yöneticilerine gönüllü bir şekilde raporlama davranışıdır. Aksi taktirde, gönüllü sessiz kalma davranışı, görülmeyen ve tahmin edilemeyen kazaları beraberinde getirecektir. Bu çalışmanın amacı, havacılık çalışanlarının raporlamama davranışlarının nedenlerini ortaya koymak, etkili bir uçuş ve yer emniyet kültürü yaratılmasına katkı sağlayacak gönüllü raporlama davranışını geliştirecek model önerisinde bulunmaktır. Bu çalışmada, ikincil veri kaynaklarından yararlanarak döküman analizi yardımıyla havacılıkta gönüllü raporlamanın önemini belirten bir model ortaya konulmuştur. Bu kapsamda, etkili bir uçuş ve yer emniyet kültürü yaratmak için havacılık örgütlerinde risk yönetimi, fırsat yönetimi, bilgi ve emniyet üstünlüğünü sağlamak için gönüllü raporlama davranışını arttıracak havacılık örgütlerinde emniyet liderliğinin bulunması, yöneticilerin çalışanları kaza, olay ve ramak kalaları raporlaması için ceza alma korkusunun azaltacak sınırlı ayrıcalık uygulaması gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Since aviation is one of the few high-risk industries in the world, a safe working environment is of great importance for both flight operations and aircraft maintenance services. In order to create a safe environment and have an organizational safety culture, it is important that aviation employees are aware of unsafe conditions, hazards and potential risks. One of the basic components of awareness is information. One of the most important tools for managers to access information is the behavior of aviation employees to voluntarily report this information and unsafe situations to their managers. In aviation safety, reporting is important in terms of data collection, analysis and sharing among employees to evaluate incidents, accidents, potential risks and hazards. Otherwise, voluntary silent behavior will lead to unseen and unpredictable accidents. The purpose of this study is to reveal the reasons for non-reporting behavior of aviation employees by using secondary data sources and to propose a model to improve voluntary reporting behavior that will contribute to the creation of an effective flight and ground safety culture.
In this study, a model indicating the importance of voluntary reporting in aviation was put forward with the help of document analysis using secondary data sources. In this context, in order to create an effective flight and ground safety culture, risk management, opportunity management, information and safety superiority in aviation organizations to create an effective flight and ground safety culture, safety leadership in aviation organizations to increase voluntary reporting behavior, limited privileges for managers to reduce the fear of punishment for employees to report accidents, incidents and near misses.