Karacadağ meralarında egsoz gazlarından kirlenme seviyelerinin tespiti
Assessment of the contamination levels of exhaust gases in the pastures around mount Karacadağ
Yazar: İMMİGÜLSÜM ATLI ÖCAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER TERZİOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde artan nüfusa bağlı olarak taşıt trafiğinde meydana gelen yoğunluklar her ne kadar sosyal açıdan bireysel olarak bir gelişme sağlasa da; toplumsal ve ekolojik olarak çevreye etkileri küçümsenmeyecek kadar fazladır. Diyarbakır sert kara iklimiyle yarı kurak yayla iklimi hüküm sürer. Yazlar çok sıcak, kurak ve uzun, kışlar soğuk ve az yağışlı geçer. Güneydoğu Toroslar kuzeyden gelen soğuk rüzgârları kestiği için Doğu Anadolu'ya nazaran kışları daha az soğuktur. Senelik yağış miktarı 496 milimetredir. Sıcaklık +46,2°C ile -24,2°C arasında seyreder. Denizden yüksekliği 670 m olan Diyarbakır 1 milyon 607 bine ulaşan nüfusuyla sanayi ve tarım kentidir. Bu çalışmada Diyarbakır –Şanlıurfa karayolunda anayol üzerinde bulunan Kara Yakup köyündeki yol kenarlarındaki Buğdaygil yem bitkileri örnekleri bünyesindeki ağır metal kirliliği Zn, Ni, Cu, Cd, Pb, Cr içerikleri belirlenmiştir. Karayolları kenarlarındaki meralarda, ağır metal konsantrasyonları, araç egzozlarından ve araçların metal parçalarının yıpranmasından dolayı yüksektir. Günümüzde artan kara taşımacılığının yanı sıra, hızlı kentleşme ve artan araç sayısı trafik kökenli kirlenmeyi araştırılması gereken bir konu haline gelinmiştir. Mera ve toprakların kirletici elementler ile yüksek derecede kirlenmelerinde emisyon kaynaklarına olan yakınlıkları önemli bir rol oynamaktadır. 50 adet buğdaygil bitki örneği üzerinde yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan ağır metal miktarları ICP (Inductively coupled plasma) cihazında okuması sağlanmıştır.
İnceledigimiz meraların en büyük özelliği anayol üzerinde yer almasıdır. Ağır metaller değerlerin şehir trafiğinin yoğun olduğu, 0-50-100 mt. deki mesafelerde daha yüksek bulunduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple araştırma sonucunda tarlanın 50mt ve 100 mt'lerinden alınan bitki örnekleri daha fazla egzoz gazına maruz kaldığı belirlenmiştir.

 Anahtar Kelimeler: Çayır-mera, Ağır metal kirli

Abstract:
In developed and developing countries, the increasing vehicle traffic, in line with the growth of population, leads to a number of critical effects on the society and the ecology, which cannot be underestimated, though this increase may contribute to social development. The climate in Diyarbakir, which is known to feature harsh continental climate, is dominated by semi-arid highland climate. Summers are very hot, dry and long, and winters are generally cold with moderate precipitation. As the Southeastern Taurus Mountains inhibit the cold winds coming from the northeastern Anatolia, the winters in Diyarbakir are less cold than the ones in the Eastern Anatolia. Annual rainfall is496millimeters.Thetemperatureranges between-24.2°C and+46.2°C throughout the year. Standing on an altitude of 670 m, Diyarbakir is a major industrial and agricultural city with a population of 1,607,000. In this study, the heavy metal concentrations of Zn, Ni, Cu, Cd, Pb,Crwere studied in the samples of the forage grasses obtained from a roadside village called Kara Yakup, which is located on the Diyarbakır-Şanlıurfa highway. In roadside pastures, heavy metal concentrations are generally high because of the vehicle exhaust emissions and the metal parts of the vehicles which are worn out and torn and then scattered around. Today, the traffic-induced pollution has become a prominent field of study due to the remarkable growth in road transports well as rapid urbanization and increasing number of vehicles. The proximity tot resource of emissions plays a key role in the excessive pollution of the pastures and the soil.
A total of 50 forage grass samples were analyzed and the heavy metal concentration swore assessed using the ICP (inductivelycoupledplasmaon) device.
The most important feature of thepasturesis that they are typically located on the sides ofhighways. The results indicated that the highest concentrations of heavy metals were found 


ii
in the locations which were relatively closer to the highest congestion areas of urban traffic, 
with distances ranging between 0-50-100 m. Thus, the samples taken from the 50th and 100th m were exposed to more exhaust gases than the others.

Key words: Pasture, Aeavy metal pollution