İşverenin iş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sorumluluğu ile maddi tazminatın hesabın ilişkin esaslar
Legal responsibility of employer arising out of work accidents and occupational illness and fundamentals of the calculation of corporal damages
Yazar: ZÜBEYDE BAŞBOĞA
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜZEL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İşçi, işveren ile aralarında kurulan iş akdine bağlı olarak emeği olan edimini yerine getirirken, işverenin, İş Yasası'nın 77.maddesi ve Borçlar Yasası'nın 332.maddesi ve ikincil mevzuat gereğince iş akdinin kendisine yüklediği işçiyi koruma ve gözetme borcuna aykırı olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği için gerekli tedbirleri almaması veya önlenmesi, önüne geçilmesi mümkün olmayan sebeplerin cereyanı ile iş kazasına uğrayabilir veya belirli bir süreç içerisinde meslek hastalığına yakalanabilir.İşçi belirtilen sebeplerle, uğradığı iş kazası veya maruz kaldığı meslek hastalığı sonucu beden tamlığının ihlaline bağlı olarak iş göremez hale gelmektedir. İşçinin iş göremezliği sürekli veya geçici olabilmektedir. İşçinin iş göremezliğe bağlı olarak uğradığı maddi zararının tazmini öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumunca sağlanan parasal yardımlar ile tazmin edilmeye çalışılmaktadır.Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan zararın, işçinin tüm maddi zararı olmaması halinde, bakiye zararının tazminine dair özel pozitif bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle işçinin bakiye zararının tazmini açısından borçlar hukukunun genel hükümleri ile düzenlenmiş bulunan haksız fiillere dair hükümlerden yararlanılmaktadır.İşveren işçinin, oluşan maddi zararını, uygulamada Yargıtay kararları ile yerleşiklik kazandığı üzere, kusurunun bulunması halinde kusur, bulunmaması halinde ise olay ile zarar arasında uygun neden ? sonuç bağı bulunması koşuluna bağlı olarak tehlike sorumluluğu esaslarına göre tazmin etmektedir.Borçlar Kanunu'nun 46.maddesinde belirtilen tamamen veya kısmen çalışamamaktan, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar ile uğranılan zarar nedeniyle yapılan tüm masrafların işverene yöneltilmesi yoluna gidilebilmektedir.İşçinin, işveren aleyhine açtığı maddi zararının tazmini davasında, mahkemece, maddi zarara etki eden faktörler ile maddi zararın içeriği belirlendikten sonra son olarak maddi tazminatın belirlenmesine etki eden faktörler ortaya konularak, toplanan tüm deliller üzerinden yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile işçinin maddi zararı belirlenmektedir.İşçinin maddi zararının belirlenmesinde yine Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere dair diğer hükümlerinden, 43.madde ve 44.maddeden de yararlanılmaktadır. İşçinin işlemiş ve işleyecek devre şeklinde ikiye ayrılarak hesaplanan toplam brüt zararından hakkaniyet indirimi ve işçinin müterafık kusuru oranında indirim yapılmaktadır. İşçinin, uğradığı maddi zarar sonucu elde ettiği faydaların ve tazminattan indirilmesi gereken vergi, prim ve aidatların da düşülmesiyle işçinin toplam net maddi zararı belirlenmiş olmaktadır.

Abstract:
An employee may be subjected to a work accident or suffer from an occupational illness at the end of a certain period when he performs his obligations according to his work agreement with the employer. Such work accident or occupational illness may be caused by the employer?s breach of his obligation to protect and surveillance the employee according to article 77 of the Employment Act and article 332 of the Tort Law and secondary law by not taking the necessary cautions for health and safety at work or accrual of some reasons which are not possible to prevent or can not be encumbered beforehand.For the foregoing reasons, the employee becomes unable to work since his physical integrity is breached due to work accident or occupational illness. The employee?s inability to work may be permanent or temporary. The material losses of the employee due to his inability to work is tried to be compensated by the funds provided by the Social Security Institution at first stage.However there is no particular article regarding the compensation of the remaining losses when the losses compensated by the Social Security Institution do not cover the entire loss of the employee. Therefore, the provisions concerning torts, set out within general articles of the Law of Obligations, are referred for the compensation of the remaining losses of the employee.The employer compensate the occurred material damages of the employee according to the principle of the fault when there is a fault of the employer and otherwise, according to the principle of the employers liability (employers risk responsibility) if there is an appropriate causal connection between the incident and the damage as established in practice by the Appellate Court?s decision.It is possible that the employees can recourse to the employer for compensation of damages due to complete or partial inability to work or from unsteadiness of economic future and all costs incurred due to these damages as set out in article 46 of the Code of Obligations.In the case filed by the employee against the employer for the compensation of material damages, the material damages is determined by the Court after the establishment of the scope of these damages first and than setting forth the factors affecting such determination and displaying the factors that affect the material damages and lastly having an expert examination based on all evidences gathered.Also Article 43 and 44 of the Code of Obligations which are the other articles related to torts are referred for the determination of the material damages of the employees. It should be noted that deduction is made from the total gross loss of the employee that is divided into two periods as overdue and forthcoming term, on the basis of and in proportion to fairness reduction and contributory negligence reduction. Therefore total net loss of the employee is determined after deduction of the benefits obtained by the employee due to material damages and of the taxes, premiums and contributions required to be deducted from the compensation.