Kronik zar perforasyonu ve östaki tüpü blokajının timpanoskleroz oluşumuna etkisi ve oluşan hücresel değişikliklerin analizi
Effects of "Chronic Perforation of the Tympanic Membrane" and " Eustachian Tube Blockage" on formation of tympanosclerosis, and analysis of cellular changes
Yazar: ZÜLKÜF KÜÇÜKTAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT SATAR
GATA / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Kalsifikasyon = Calcification ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Orta kulak = Middle ear ; Otitis media = Otitis media ; Skleroz = Sclerosis ; Timpanik membran = Tympanic membrane ; Ventilasyon = Ventilation ; Östaki borusu = Eustachian tube

Özet:
Timpanoskleroz, kulak zarı ve orta kulağın hyalen dejenerasyonu ve kalsifikasyonu ile karekterize bir hastalıktır. Morfolojik özellikleri oldukça iyi bilinmesine rağmen, etiyopatogenezi tam olarak bilinmemektedir. Etyolojisinde; orta kulak enfeksiyonları, ventilasyon tüpü insersiyonu, immünolojik ve alerjik faktörler, genetik yatkınlık ve oksidatif stres gibi pek çok faktörün rol oynadığı düşünülmektedir.Bu çalışmada, ventilasyon tüpü insersiyonu ve östaki tüpü blokajı sonucunda kulak zarı ve orta kulakta meydana gelen hücresel ve enflamatuar değişikliklerin timpanoskleroz oluşumuna olan etkisi araştırılmıştır. Ayrıca Osteopontin (OPN), İnducible Nitrik Oksit Sentetaz (İNOS) ve Calcium Sensing Receptör (CaSR) gibi protein yapıdaki moleküllerin, timpanoskleroz oluşumunda görev alıp almadıkları araştırılarak timpanoskleroz etyolojisine açıklık getirilmeye çalışılmıştır.Çalışma için kulak zarları intakt ve sağlıklı, türü Spraque Dawley olan 75 adet ratın sağ kulakları kullanıldı. Sol kulaklar ise kontrol grubu olarak alındı. Ratlar yapılan işleme göre; ventilasyon tüpü insersiyonu, östaki blokajı ve östaki blokajı+ventilasyon tüpü insersiyonu olarak 3 gruba ayrıldı. Gruplarda 25'şer adet rat olup, her grup da kendi içinde ratların sakrifiye edildikleri zamanlara göre 3. gün, 10. gün, 1, 3 ve 6. ay olacak şekilde 5 zaman dilimine ayrıldı. Her zaman diliminde ise 5 adet rat olacak şekilde gruplandırma yapıldı. Ventilasyon tüpü insersiyonu için, 20 gauge plastik anjioket ucundan hazırlanan 2,5 mm'lik tüp ve östaki blokajı için Bone-wax kullanıldı. Belirlenen zamanlarda ratların sağ ve sol kulak zarı ile orta kulak bullası materyalleri alınarak, ışık mikroskobu altında histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeleri yapıldı. Değerlendirilen parametreler; timpanoskleroz oranı, İNOS, OPN ve CaSR boyanma oranları, kulak zarı ve orta kulakta oluşan enflamasyonun oranı, tipi ve şiddeti, orta kulak boşluğunun doluluk oranı, kulak zarında fibrozis ve ödem oranı, orta kulakta oluşan epitelyal değişiklikler idi. Bu parametreler açısından işlem yapılan gruplar, kendi aralarında ve kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Ayrıca timpanoskleroz olan ve olmayan kulaklar, bu parametreler açısından kıyaslanarak timpanoskleroz oluşumuna etkisi olan parametreler belirlendi.Çalışmamızın sonucunda, işlem yapılan gruplar ile kontrol grubundaki hiçbir kulakta CaSR boyanması saptanmadı. Bu bulguyu, CaSR'nin timpanoskleroz oluşumunda rolünün olmadığı şeklinde yorumladık. Diğer tüm parametreler açısından oluşan değişiklikler, en fazla östaki blokajı+tüp insersiyonu yapılan grupta saptandı. Sadece, kulak zarında fibrozis ve ödem görülme oranı ile kulak zarında enflamasyon görülme oranı açısından, ventilasyon tüpü insersiyonu yapılan grup ile östaki bokajı+tüp insersiyonu yapılan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. Diğer parametreler açısından, işlem yapılan gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu. Tüm parametreler, işlem yapılan gruplarda kontrol grubuna göre anlamlı derecede fazla olup, sadece İNOS boyanması açısından ventilasyon tüpü insersiyonu yapılan gruptaki artış, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Timpanoskleroz olan ve olmayan kulakların karşılaştırılmasında İNOS boyanması, timpanoskleroz olan kulaklarda olmayanlara göre daha düşük saptandı. Ancak aradaki bu fark, istatististiksel olarak anlamlı değildi. Kulak zarındaki enflamasyonun şiddeti açısından da iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. OPN boyanması, kulak zarında fibrozis ve ödem varlığı, kulak zarı ve orta kulakta enflamasyon varlığı ve tipi, orta kulaktaki enflamasyonun şiddeti, orta kulağın doluluk oranı ve orta kulakta oluşan epitelyal değişiklikler timpanoskleroz olan kulaklarda olmayanlara göre anlamlı derecede artmış olarak saptandı. Sonuç olarak, iki grup arasında istatististiksel olarak artmış olarak saptanan bu parametrelerin timpanoskleroz oluşumu üzerine önemli bir etkisinin olduğunu saptadık.

Abstract:
Tympanosclerosis is a disease, characterized by the hyaline degeneration and calcification of the middle ear. Even though its morphologic characteristics are well known, etiopathogenesis is not completely understood. Factors such as, middle ear infections, ventilation tube insertion, immunologic and allergic changes, genetic preponderance and oxidative stress are considered in etiology. In this study, effects of inflammatory and cellular changes caused by chronic tympanic membrane perforation (imitated by ventilation tube insertion) and Eustachian tube blockage on tympanosclerosis formation, have been studied. At the same time, by studying the effects of certain proteins such as; osteopontine (OPN), inducible nitric oxic synthetase (INOS) and calcium sensing receptor (CaSR) on tympanosclerosis formation, we tried to unveil the etiology of this condition.Right ears of seventy-five healthy Spraque Dawley rats with intact tympanic membranes were used for this study. Left ears were taken as a control group. Rats were divided into 3 groups according to the intervention, such as; eustachian tube blockage, eustachian tube blockage + ventilation tube insertion and ventilation tube insertion groups. Each group comprised 25 rats, divided into 5 subgroups according to the sacrificing time of rats i.e. 3rd day, 10th day, 1st, 3rd, and 6th months. For ventilation tube insertion, 2.5mm tubes were used. The tubes were custom-made and prepared from 20 G intravenous catheters. Bone-wax was used for eustachian tube blockage. At the end of predetermined period for each group, right and left tympanic membrane and middle ear bullae materials were sampled; immunhistochemical and histopathologic studies were performed under light microscobe. The parameters investigated were; tympanosclerosis formation incidence, INOS, OPN and CaSR staining rates, type and severity of the inflamation of the middle ear, fullness of the middle ear, degree of tympanic membrane fibrosis and epithelial changes of the middle ear. The groups were compared between themselves and with the control group in terms of aforementioned parameters. In addition, by comparing the ears with and without tympanosclerosis according to mentioned parameters, we tried to determine contributing parameters to tympanosclerosis formation.CaSR staining was not detected in any of the intervention or control groups in our study; therefore we concluded that there is no role of CaSR in tympanosclerosis formation. The greatest changes were observed in ''eustachian tube blockage+ventilation tube insertion'' group in terms of all other parameters. Statistically significant differences between ''ventilation tube insertion'' and ''ventilation tube insertion+eustachian tube blockage'' groups were fibrosis and edema of the tympanic membrane, and inflammation of the tympanic membrane. There were no statistically significant difference among the groups in terms of the other parameters. All parameters were significantly rated in three intervention groups relative to control group, except INOS staining, which was not found to be statistically significant between ''ventilation tube insertion'' group and ''control group''. The comparison between the tympanosclerotic and non-tympanosclerotic samples revealed that; INOS staining was less in tympanosclerotic group. But the difference was not statistically significant. There was not a statistically significant difference between two groups with regard to severity of inflammation of the tympanic membrane. OPN staining, fibrosis and edema of the tympanic membrane, the type and the presence of inflammation in the middle ear and the tympanic membrane, the severity of inflammation in the middle ear, the amount of fullness of the middle ear and the epithelial changes at the middle ear were found to be significantly increased in tympanosclerotic ears, when compared with others. Therefore, we concluded that; those parameters, which were significantly increased in tympanosclerotic group relative to non-tympanosclerotic group, had an effect in the formation of tympanosclerosis.