Erken ve geç tanı alan HIV enfeksiyonlu hastalarda prognozun değerlendirilmesi
Evaluation of prognosis in patients with HIV infection with early and late presentati̇on
Yazar: NADİDE ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. GÜRSEL ERSAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Erken teşhis = Early diagnosis ; HIV = HIV ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Morbidite = Morbidity ; Prognoz = Prognosis ; Teşhis = Diagnosis ; Viroloji = Virology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda erken ve geç tanı alan HIV enfeksiyonlu olguların immünolojik ve virolojik yanıt oranlarının karşılaştırılması, gelişen morbiditeler ve mortalite oranlarının değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve yöntem: Ocak 2007- Aralık 2019 tarihleri arasında SBÜ Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniğine başvuran HIV enfeksiyonu nedeniyle daha önce tedavi görmemiş ve ilk kez başlanan antiretroviral tedavinin (ART) en az bir yıldır düzenli olarak sürdürüldüğü 200 hasta dahil edildi. Bu hastaların demografik, laboratuvar ve klinik bilgileri toplandı. Hastalar; başvuru anında ki CD4+ T lenfosit sayısına göre erken tanı (CD4 lenfosit sayısı >350 /μl) ve geç tanı (CD4 lenfosit sayısı <350 /μl) alan HIV enfeksiyonlu olgular olarak iki gruba ayrıldı. Geç tanı alan HIV enfeksiyonlu olgular ise CD4 lenfosit sayısı 350-200 /μl ve <200 /μl ile başvuran geç tanı Grup 1 ve geç tanı Grup 2 olgular olarak iki alt gruba ayrıldı. Başlanan ART rejimi, 0. (başlangıç), 1., 3., 6., ve 12. ay HIV RNA düzeyi; CD4, CD8+ T hücre sayısı, yüzdesi, oranı ve biyokimyasal parametreleri, gelişen morbiditeler ve mortalite oranları karşılaştırıldı. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 40.42 ± 12.47(18-82)'idi, 176 (%88)'sı erkekti. Hastaların medeni durum olarak 108 (%54)'i evliydi ve 117(%58,5)' si ilkokul-ortaokul mezunuydu. Hastaların 105 (%52,5)'inde heteroseksüel temas, 65 (%32,5)'inde homoseksüel temas bulaşmadan sorumluydu. Tedavi öncesi erken tanı olguların HIV RNA düzeyi ve CD8+ T lenfosit yüzdesi düşük, CD4+ T lenfosit sayısı, CD8+ T lenfosit sayısı, CD4+ T lenfosit yüzdesi, ve CD4/CD8 oranları yüksek bulundu (p<0.001). Geç tanı olguların 6. ay virolojik başarı oranı düşük saptandı (p=0.01). Geç tanı olguların CD4+T lenfosit sayılarında belirgin artışa rağmen, 12 ayın sonunda normal CD4+T lenfosit düzeylerine (>500 /μl) ulaşamadı (p<0.001). Tedavi süresince erken tanı olguların CD8+T lenfosit düzeyinde düşüş görülürken, geç tanı olguların CD8+T lenfosit düzeyinde artış gözlendi ancak istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. CD4/CD8 T lenfosit oranında en belirgin artış erken tanı olgularda görüldü, ancak normal (>1) seviyeye ulaşamadı (p<0.001). Tedavi öncesi erken tanı olguların ALT (p=0.017), kolesterol, LDL ve HDL (p<0.001), trigliserid değerleri yüksek saptandı ancak trigliserid değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. ART öncesi ve sonrası dönemde geç tanı olgularda KMY' de düşüklük daha fazla saptandı, ancak aralarında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Erken tanı olgularda mortalite gelişmedi.
Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda geç tanı olguların daha az eğitimli, ileri yaşlı ve bekar olduğu görüldü. Geç tanı olguların virolojik yükleri yüksek ve virolojik başarısızlık oranları daha fazlaydı. Geç tanı olgularda antiretroviral tedavi kombinasyon ("highly active antiretroviral therapy", HAART) rejimlerine rağmen immünolojik yanıt istenen düzeyde değildi. Geç tanı olgularda erken tanı olgulara göre mortalitenin ve HIV ilişkili olmayan morbiditelerin belirgin olarak arttığı görüldü.

Abstract:
Objective: The aim of our study was to compare the immunological and virological response rates of HIV-infected patients diagnosed early and late, and to evaluate the developing morbidities and mortality rates.
Materials and Methods: 200 patients who applied to SBU Tepecik Training and Research Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic between January 2007 and December 2019, who had not been treated before due to HIV infection and who had been regularly maintained for at least one year were included. Demographic, laboratory and clinical information of these patients were collected. Patients; HIV-infected cases who received early diagnosis (CD4 lymphocyte count> 350 / μl) and late diagnosis (CD4 lymphocyte count <350 / μl) according to the number of CD4 + T lymphocytes at the time of admission were divided into two groups. Late diagnosis HIV-infected cases were divided into two subgroups as Group 1 and Group 2 cases presenting with a CD4 lymphocyte count of 350-200 / μl and <200 / μl. Initiated ART regimen, 0 (baseline), 1st, 3rd, 6th, and 12th month HIV RNA level; CD4, CD8 + T cell number, percentage, rate and biochemical parameters, developing morbidities and mortality rates were compared. 
Results: The mean age of the patients was 40.42 ± 12.47 (18-82), 176 (88%) of them were male. In terms of marital status, 108 (54%) of the patients were married and 117 (58.5%) of them were educated at primary-secondary school level. Heterosexual contact was responsible for the contamination in 105 (52.5%) of the patients, and homosexual contact in 65 (32.5%) of the patients. Before treatment, HIV RNA level and CD8 + T lymphocyte percentage were low, CD4 + T lymphocyte count, CD8 + T lymphocyte count, CD4 + T lymphocyte percentage, and CD4 / CD8 ratios were found to be high in patients with early diagnosis (p <0.001). The 6-month virological success rate of late diagnosis cases was found to be low (p = 0.01). Despite the marked increase in CD4 + T lymphocyte counts in late diagnosis cases, normal CD4 + T lymphocyte levels (> 500 / μl) could not be reached at the end of 12 months (p <0.001). While a decrease was observed in CD8 + T lymphocyte level in early diagnosis cases during the treatment, an increase in CD8 + T lymphocyte level was observed in late diagnosis cases, but no statistically significant difference was found. The most significant increase in CD4 / CD8 T lymphocyte ratio was seen in early diagnosis cases, but could not reach the normal (> 1) level (p <0.001). Before treatment, ALT (p = 0.017), cholesterol, LDL and HDL (p <0.001), triglyceride levels were found to be high in patients with early diagnosis, but no statistically significant difference was found between triglyceride values. In late diagnosis cases before and after ART, a higher decrease in BMD was detected, but no statistically significant difference was found between them. Mortality did not develop in early diagnosis cases.
Conclusion: In conclusion, late diagnosis cases were less educated, advanced elderly and single in our study. Late diagnosis patients had high virological burden and higher virological failure rates. Immunological response was not at the desired level despite highly active antiretroviral therapy ( HAART) regimens in patients with late diagnosis. It was observed that mortality and non-HIV-related morbidity increased significantly in late diagnosis cases compared to early diagnosis cases