Algılanan ebeveyn tutumları ve narsisizm arasındaki ilişkide kendini eleştiri eğiliminin aracı rolü
The relationship between perceived parental attitudes and narcissism: the mediating role of self criticism
Yazar: AYŞE GUBSE URHAN
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY PEKEL ULUDAĞLI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı algılanan ebeveyn tutumları (aşırı koruyuculuk, reddedicilik, duygusal sıcaklık) ve kendini eleştiri eğiliminin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm üzerindeki yordayıcı rolü ve ebeveyn tutumları ile kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm arasındaki ilişkide kendini eleştiri eğiliminin aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın örneklemini 18-60 yaş aralığındaki 205 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Kırılgan Narsisizm Ölçeği, Narsistik Kişilik Envanteri- 13, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Çocuk Formu ve Kendini Eleştirinin Formları ve Kendini Rahatlatma Ölçeği kullanılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre anneden algılanan aşırı koruyuculuk ve babadan algılanan duygusal sıcaklık ile kendini eleştiri eğilimi kırılgan narsisizmi yordamakta; anneden algılanan duygusal sıcaklık ile kendini eleştiri eğilimi ve kendini eleştiri eğiliminin güven tazeleyen alt boyutu ise büyüklenmeci narsisizmi yordamaktadır. Aracılık analizi sonuçlarına göre hem anne hem babadan algılanan ebeveyn tutumlarının tüm boyutları ile kırılgan narsisizm arasındaki ilişkide kendini eleştiri eğiliminin aracı rolü olduğu; babadan algılanan reddedicilik dışındaki tüm ebeveyn tutumları ile büyüklenmeci narsisizm arasındaki ilişkide ise kendini eleştiri eğiliminin güven tazeleyen alt boyutunun aracı rolü olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçları literatür kapsamında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Büyüklenmeci narsisizm, Kırılgan narsisizm, Ebeveyn tutumları, Kendini eleştiri eğilimi.

Abstract:
The Relationship Between Perceived Parental Attitudes and Narcissism: The Mediating Role of Self Criticism.
The aim of this study is to examine the predictive role of perceived parental attitudes (overprotection, rejection, emotional warmth) and self-criticism tendency on vulnerable and grandiose narcissism, as well as to investigate the mediating role of self-criticism tendency in the relationship between parental attitudes and vulnerable and grandiose narcissism. The study's sample consists of 205 participants aged between 18-60 years. Data collection tools included a Demographic Information Form, Vulnerable Narcissism Scale, Narcissistic Personality Inventory-13, Egna Minnen Barndoms Uppfostran- Short Form and Forms of Self-Criticizing/Attacking and Self-Reassuring Scale. According to the hierarchical regression analysis results, perceived overprotection from the mother, emotional warmth from the father and self-criticism tendency predict vulnerable narcissism; perceived emotional warmth from the mother, self criticism and its reassured self dimention predict grandiose narcissism. Mediation analysis results indicate that both maternal and paternal perceived parental attitudes' all dimensions serve as mediators between vulnerable narcissism and self-criticism tendency; whereas in the relationship between grandiose narcissism and all parental attitudes except perceived paternal rejection, the self-criticism tendency's self reassured dimension acts as a mediator. Research results were discussed within the relevant literature.
Keywords: Grandiose narcissism, Vulnerable narcissism, Perceived parental attitudes, Self-criticism.