COVİD-19 geçirmiş ve geçirmemiş sağlık çalışanlarının COVİD-19 risk etmenleri açısından incelenmesi
Analysis of healthcare professionals with and without COVID-19 for COVİID-19 risk factors
Yazar: SÜMEYYE ÜSTÜN AL
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR DOLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bu çalışmada COVID-19 tanısı alan ve almayan sağlık çalışanlarının COVID-19 gelişimi ile ilişkili olabilecek bazı risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı, nedensel karşılaştırmalı tipte, Mayıs 2021-Ağustos 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. COVID-19 pozitifliği PCR ile saptanan 144 hemşire ve doktor, karşılaştırma grubu olarak 137 tanı almayan hemşire ve doktor çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu, COVID-19 Korkusu Ölçeği, Sağlık Çalışanları İçin Virüs Epidemisine Bağlı Stres ve Kaygı Ölçeği ve Aşırı İş Yükü Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanılmıştır. 
Katılımcıların COVID (+) olma durumları üzerine etkili faktörler incelendiğinde, kişilerin koruyucu ekipman puanındaki 1 birimlik artışın COVID (+) olma riskini 1,534 kat arttırdığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre doktor olma durumu hemşire/ebe olmaya göre COVID (+) olma riskini 0,319 kat azaltırken, alkol kullanma durumu kullanmamaya kıyasla aynı riski 0,370 kat azaltmakta, sürekli ilaç kullanımı ise 2,244 kat arttırmaktadır. Meslekte 0-4 yıl arası çalışıyor olma durumunun, diğer çalışma sürelerine göre COVID (+) olma riskini 2,439 kat arttırdığı görülmüştür. Vaka grubunda bulunan çalışanların aşı olma oranlarının karşılaştırma grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür (p<0,001). Çalışma başlangıcında vaka ve karşılaştırma grubunda olan çalışanların COVID-19 Korkusu Ölçeği, Aşırı İş Yükü Ölçeği, Sağlık Çalışanları İçin Virüs Epidemisine Bağlı Stres Kaygı Ölçeği puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuçlar doğrultusunda, hastalığa yakalanma oranları oldukça yüksek olan hemşirelerin olası risk faktörlerini azaltmak ve çalışma şartlarını iyileştirmek için kurum bazında düzenlemeler yapılması önerilir. Meslekte çalışma yılı az olanlarda pozitif olma oranı yüksek görüldüğünden, bu gruba enfeksiyon kontrol önlemleriyle ilgili hatırlatıcı eğitimlerin sık sık yapılması yararlı olabilir. Kişisel koruyucu ekipman kullanımının pozitif olma oranını arttırması ekipmanların hatalı kullanımı olasılığını akla getirmiş olup, kişisel koruyucu ekipmanların doğru kullanımı ile ilgili bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarına ağırlık verilmesi yerinde olabilir. 
Anahtar kelimeler: Sağlık Çalışanları, COVID-19 Risk Faktörleri, COVID-19 Korkusu, İş Yükü.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine some risk factors that may be associated with the development of COVID-19 in healthcare workers who are diagnosed or not. The research was conducted in descriptive, causal comparative type, between May 2021 and August 2021. 144 doctors and nurses whose COVID-19 positivity was detected by PCR, and 137 undiagnosed doctors and nurses as the comprasion group were included in the study. A survey form prepared by the researcher, COVID-19 Fear Scale, Stress and Anxiety to Viral Epidemics-9 Scale and Work Overload Scale were used to collect data. SPSS 15.0 for Windows program was used for statistical analysis.
When the factors affecting the participants' status of being diagnosed with COVID-19 were examined, it was seen that 1 unit increase in the protective equipment score of the people increased the risk of being COVID (+) 1.534 times. According to the results, being a doctor reduces the risk of being COVID (+) 0.319 times compared to being a nurse/midwife, while using alcohol reduces the same risk by 0.370 times compared to not using it, and continuous drug use increases it by 2.244 times. It has been observed that working in the profession for 0-4 years increases the risk of being COVID (+) 2,439 times compared to other working periods. Vaccination rates of the employees in the case group were found to be statistically significantly lower than the comparison group (p<0.001). No statistically significant difference was found in the scores of the COVID-19 Fear Scale, Work Overload Scale, and Stress and Anxiety to Viral Epidemics-9 Scale of the employees who were in the case and comparison groups at the beginning of the study.
In line with the results, it is recommended to make institutional arrangements in order to reduce the possible risk factors and improve the working conditions of nurses who have a high incidence of disease. Since the rate of being positive is high in those with fewer years of work in the profession, it may be beneficial to frequently provide reminder trainings on infection control measures to this group. The increase in the rate of positive use of personal protective equipment has brought to mind the possibility of incorrect use of the equipment, and it may be appropriate to focus on information and awareness studies on the correct use of personal protective equipment.
Keywords: Healthcare workers, COVID-19 Risk Factors, COVID-19 Fear, Work Overload.