Doğu Karadeniz'de bazı amfibi türlerinde fungal patojeninin (Batrachochytrium dendrobatidis) real-time PCR tekniği ile araştırılması
Investigated some amphibian fungal pathogen (Batrachochytrium dendrobatidis) to the Eastern Black Sea region by real-time PCR technique
Yazar: AHMET ÇELİKKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR CENGİZ ERİŞMİŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoloji = Biology ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesinde dünya çapında amfibi ölümlerine yol açan Chytridiomycosis hastalığına sebep olan Batrachochytrium dendrobatidis'in Real-time PCR tekniği ile ilk kez çalışılmıştır. Ülkemizin en önemli ormanlık ve doğal sulak alanlarının bulunuşu ve türlere ait birey sayısı açısından zengin olan bölgemizde, dünyanın birçok bölgesinde toplu amfibi ölümlerine neden olan Batrachochytrium dendrobatidis yapılan bu çalışma sayesinde bölgemizdeki varlığı tespit edilmiş olacaktır.

Yapılan bu çalışma, 2015 yılında  (Haziran –Ağustos ayları boyunca), ülkemizin Doğu Karadeniz Bölgesinde (Trabzon, Rize, Artvin) 4 farklı lokaliteden  (Uzungöl/Çaykara, Karagöl/Yusufeli, Sahra Milli Parkı/Artvin, Şavşat Gölü/Artvin) arazi çalışmaları yapılmıştır. Bu arazi çalışmaları sonucunda toplanan 47 örnekten 6 tanesinde pozitif sonuç alınmıştır. Ülkemizde sadece Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunan, IUCN kriterlerine göre "Nesli tehlike altında bulunan hayvanlar (Near Threatened, NT)" kategorisinde yer alan ve azalmakta olan Pelodytes caucasicus türü  bu fungal patojenin tehdidi altında olduğu görülmüştür. Pozitif sonuç alınan ve ülkemizde Doğu Karadeniz'de bulunan nesli tehlike altında olan Ommatotriton  ophryticus örneklerinde de Bd pozitif sonuca rastlanmıştır.
Bu araştırmada, ülkemizde Doğu Karadeniz Bölgesinin ekolojik zenginliğinin, amfibi türlerinin yok olmasından sorumlu tutulan Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) fungusu tarafından tehdit edildiği görülmüştür. Yapılmış olan bu tez çalışması sonucunda bölgemizdeki amfibi türlerinin korunması için yasal düzenlemeler yapılabilir ve bu patojenin hangi yollar ile bölgemize geçtiği daha sonraki çalışmalar ile araştırabilir.

Abstract:
In this research, Batrachochytrium dendrobatidis which causes the worldwide amphibian fatalities in the region of "Eastern Black Sea" region in Turkey was studied by Real-time PCR technique for the first time. The presence of Batrachochytrium dendrobatidis was proven by this work in this region which possesses the one of the most important natural environments in the country and is a home to lots of species. 

In this work, field survey in 4 different locations (Uzungöl/Çaykara, Karagöl/Yusufeli, Sahra Milli Parkı/Artvin, Şavşat Gölü/Artvin) which lies in the Eastern Black Sea region (Trabzon, Rize, Artvin) had been carried out during the summer season of 2015 (June through August). During the field survey, the test results of 6 of the 47 specimens came out positive. Pelodytes caucasicus species which is only present in Eastern Black Sea region within the borders of Turkey appears in Near Threatened (NT) animals list according to IUCN criteria and faces the danger of extinction is also endangered by this fungal pathogen. In the Ommatotrito ophryticus specimens which exist in Eastern Black Sea region Bd positive result has came out.

In this research, it has been shown that Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) fungus which caused the termination of amphibious species is also a threat to the ecological variety of the Eastern Black Sea region. As a result of this thesis, legal arrangements for protecting amphibious species in the region can be made and the further studies on how this pathogen transferred into the region can be conducted.