Sergı̇leme tasarımında ı̇nsan-bı̇lgı̇sayar etkı̇leşı̇mı̇, algı ve deneyı̇m
Human-computer interaction, perception, and experience in exhibition design
Yazar: CEREN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN KAHRAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Algı = Perception ; Deneyim = Experience ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel tasarım = Visual design ; Göçler = Migrations ; Sergileme = Exhibition ; Tasarım = Design ; İnsan bilgisayar etkileşimi = Human computer interaction

Özet:
Göstermek, biriktirmek ve bilginin paylaşılması eski zamanlardan günümüze insanoğlunun iç güdüsel bir eylemi olmuştur. Sergileme eyleminin 16. Yüzyıla dayanan bireysel girişimi ile ilk tohumlar atılmıştır. Süregelen yıllarda, bu eylem bir tasarım disiplinine dönüşerek kendine özgü yeni bir alan yaratmıştır. Bilgi ve birikimin bir iletişim aracı olmadan salt teşhiri, verilmek istenen mesajı yetersiz kılmaktadır. Sergileme tasarımı, çoklu disiplinlerle iş birliği kurarak mesajı doğru ve açık bir biçimde aktarmak için gerekli iletişim ortamları yaratır. Katmanlı iletişim kuran yapısıyla ziyaretçilere eş-zamanlı deneyimler yaratmayı amaçlamaktadır. Yeni yöntemlerin ve disiplinlerin dahil edilmesiyle birlikte sergileme tasarımının yeri, sahada ve gündelik yaşamda giderek yaygınlaşmıştır.

"Sergileme Tasarımında İnsan-Bilgisayar Etkileşimi, Algı ve Deneyim" başlıklı doktora tez çalışmasında, yerel ve ulusal çapta araştırmalar ve örnekler sonucunda, izleyici deneyiminin ve sürecin ne derece önemli olduğu saptanmış ve alandaki eksikliklerin giderilmesi hedeflenmiştir. Tez, altı bölüme ayrılmış olup, ilk bölümde giriş ve kapsam yer alırken, ikinci bölümünde sergileme tasarımının erken dönem örnekleriyle gelişimi analiz edilmiş, üçüncü bölümde sınıflandırılması ve uygulama yöntemlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise tezin omurgasını oluşturan algı kavramı zaman, mekân ve görsel algı üzerinden verilmiştir. Algılama deneyim sürecinde, sergileme tasarımında ziyaretçilerin eser ve mekânla kurduğu ilişkileri belleğe aktarılmasında ve öğrenmenin gerçekleşmesinde köprü görevini üstlenmektedir. Tezin beşinci bölümü olan proje uygulamasının araştırması Almanya'da gerçekleşmiştir. Projenin çatısını Türkiye-Almanya göçü ve sergileme tasarımı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler ve tezin araştırma bulguları doğrultusunda insan-bilgisayar etkileşimli deneyimsel bir sergi tasarlanmıştır. Tezin son bölümde ise sonuç ve öneriler ile çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
Showing, collecting, and sharing knowledge has been an instinctive action of human beings since ancient times. The first seeds were sown with the individual initiative of the exhibition, dating back to the 16th century. Over the years, this action has transformed into a design discipline, creating a unique new field. The mere demonstration of knowledge without a communication tool makes the message to be given insufficient. The exhibition design collaborates with multiple disciplines to create the necessary communication environments to convey the message accurately and clearly. It aims to create simultaneous experiences for visitors with its multi-layered communication structure. The inclusion of new methods and disciplines has enabled the exhibition design to gain a place in the field and in daily life.

In this doctoral dissertation entitled "Human-Computer Interaction, Perception, and Experience in Exhibition Design", as a result of local and national researches and examples, the importance of the audience experience and the process in conveying the desired message was determined and it was aimed to eliminate the deficiencies in the field. The thesis consists of six chapters and the first chapter includes introduction and scope, while the second chapter analyzes the development of the exhibition design with early period examples, and the third chapter includes classification and field of application. In the fourth chapter, the concept of perception, which forms the backbone of the thesis, is given over time, space, and visual perception. Perception acts as a bridge in the process of experience, in the transfer of the relationships that the visitors establish with the work and space in the exhibition design, and in the realization of learning. The research of the project implementation, which is the fifth part of the thesis, was carried out in Germany. The project constitutes the roof of the Turkey-Germany migration and exhibition design. In line with the data obtained and the research findings of the thesis, an experimental exhibition with human-computer interaction was designed. In the last part of the thesis, the study has been completed with the results and recommendations.