Sokak motifi
Street motive
Yazar: ÜLFET ILGAZ ÖZGEN
Danışman: YRD. DOÇ. ZAFER GENÇAYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Yağlıboya öncesi yapılan çalışmalarda, sokağın her öğesi üzerinde durulmuş, ancak daha sonra bu öğeler ayıklanarak sadece insan ve kedi öğelerine yer verilmiştir. İnsanları, çevrelerinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Yaşantı ile fiziksel çevre arasında organik bir bağ söz konusu. Bu yoğun etkileşim ağı içinde insan, herhangi bir sokağı yeni bir biçimde yeniden ele alabiliyor. Bu bazen bir komşunun selamı, bazen bir kedinin sesi olabiliyor.
Sokak motifinin ele alınış sürecine baktığımızda, ilk bölümde Batı Resim Sanatı'ndan Hoca Ali Rıza ve Maurice Utrillo, Türk Resim Sanatı'ndan Hoca Ali Rıza ve Fikret Mualla Saygı, örnek olarak incelenmiştir.
İkinci bölümde ise yaşamda sokak olgusu ve çeşitli fonksiyonların iç içe sergilendiği bir mekân olarak sokağın psikolojik, sosyolojik, mimari, ekonomik ve siyasal anlamları verilmeye çalışılmıştır. Aslında bu anlamların yaşanan gerçeklikte iç içe geçmiş olduğunu biliyoruz. Ancak analitik çalışma gereği, her kavram ayrı bir alt başlık altında incelenmeye çalışıldı. 
Yapılan uygulamalar; "Çalışma Sırasında Denenen Yöntemler" başlığı altında ayrıntılı bir biçimde verilmeye çalışıldı. Konuyu işlerken çeşitli yöntemler kullanıldı.                                                                                             
Sadece bilinen sokaklar değil, farklı sokaklara da gidilerek gözlemler yapıldı.
Gözlemle elde edilen görüntülerin bıraktığı etki biçimlerini somutlaştırabilmek için desen, siyah-beyaz ve boya çalışmaları yapıldı.
Bütün bu inceleme ve araştırmalar, genel bir değerlendirme üzerinde yapılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmalarda hem kompozisyon denemelerine ve taslaklarına, hem de çalışmaların organik gelişimi sırasında spontan biçimlemelere gidilmiştir.
Bu gözlemler ve denemeler sonucunda, tez konusuyla ilgili ürünler oluşturulmaya çalıştırılmıştır.

Abstract:
Before oil painting studies, each element of street has thoroughly been studied, later on, however, importance has been given to human and cat figures rather than to street elements.  
Since there is an organic tie between life and the physical surrounding of human beings, it is impossible to consider man apart from his environment. In connection with this influence, man was able to bring forth a new approach to the concept of street. This noval attitude towards environment and life was even affected by the greeting of a neighbour or the meowing of a cat. 
In the second section, the goal was to study the psychological, sociologial, economic, politic and architectural aspects of street motif which is a place fulfulling various functions in life and thus is a social fact. As a matter of fact, it is obvious that, these aspects are closely interrelated with life itself. However, in search of an analytic study, each aspect is attempted to be held under several sub-titles. 
Practices done are explained in detail under the title of "Methods Applied  during the study". While various approaches to the subject matter are practised during the course of the study, observation is made not only on the same streets, but also on various streets. 

In order to visualize the scenes observed, sketches, black and white, and oil color studies are made. During the organic process of the study, both composition sketches and spontenous designs are neatly produced. As a result of the research, various studies are made in connection with the subject matter of the thesis.