Kentsel dönüşüm yapılarında sürdürülebilir iç mimarinin uygulanmasına yönelik bir öneri
A proposal for application of sustainable interior architecture in urban transformation buildings
Yazar: AYSU SARI
Danışman: PROF. DR. ADNAN TEPECİK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Toplu Konut İdaresi Başkanlığı = Housing Development Administration ; Yapı malzemeleri = Building materials ; Örgütlü kentsel yapılar = Organized urban structures ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Tarih boyunca insanlar, coğrafi şartların ortaya çıkardığı zorluklarla mücadele etmek
amacıyla, barınacak yer ve daha sonraları yaşanılabilir konutlar tasarlamak ve üretmek için
mücadele etmiştir. Kentsel dönüşüm uygulamaları; ülkemizde var olan çarpık kentleşmenin,
sosyal ve ekonomik konut sorunun çözümlenmesi amacıyla insanların ihtiyaçlarına cevap
olarak ortaya çıkmıştır. Nüfusun artmasıyla beraber ortaya çıkan konut sorunu, alt yapı ve
ulaşım konularının da yetersiz kalması nedeniyle kentsel dönüşüm uygulamasını zorunlu bir
hale getirmiştir. Kullanıcının hayat şartlarının ve yaşam kalitesinin gelişmesiyle beraber
ihtiyaçları şekil alacaktır ve yön bulacaktır. Daha önce plansız gerçekleşen yerleşim ve konut
tasarımları zamanla insanların ve canlıların istek ve ihtiyacına yönelik bir sistem içerisinde
oluşmaya devam edecektir.
Tez'de özellikle kentsel dönüşüm yapıları seçilmiştir. Ülkemizde 2012 yılından
itibaren birçok bölgede kentsel dönüşüm uygulanmaktadır, fakat sürdürülebilir bağlamda bu
dönüşümün gerçekleşmediği görülmektedir. Yeni yapılacak olan kentsel dönüşüm yapı
uygulamalarında yönümüzü sürdürülebilir kriterlere ve malzemelere çevirmemiz
gerekmektedir.
Araştırmada şu sorulara cevap aranacaktır; Türkiye bağlamında kentsel dönüşüm
yapılarında sürdürülebilirliğe bakılacaktır. Hangi ihtiyaçların doğrultusunda sürdürülebilir
kaynakların kullanılması ortaya çıkmıştır? Sürdürülebilir malzemeler var mıdır? İlgili
sertifika sistemi mevcut mudur? Bu malzemelerin mekana kattığı artı değer göz önünde
bulundurularak kullanıcın yaşam kalitesine katkısı nasıl olacaktır? Binalarda yüklenici ve
kullanıcı üstüne yüklenen yüksek maliyetler doğal kaynaklar kullanılarak ekonomik yönden
düşürülebilir mi sorusuna yanıt aranacaktır.
Araştırmalar konu ile ilgili literatür taraması, uzman görüşleri ve mevcut
yönetmeliklere dayandırılarak, Çevre Bakanlığı, TOKİ ve Uluslararası sürdürülebilir mimari
tasarım ve bina yönetmelikleri incelenecek, elde edilen bulgular sürdürülebilirlik kavramının
hangi malzemeler üzerinde uygulandığı belirlenecektir. Araştırma sonuçları
değerlendirilerek, yurt içi ve yurt dışı bina yönetmeliklerine uygun olarak seçilen bina
örnekleri, sürdürülebilir malzeme kullanan ve kullanmayan iç mekanlar arasındaki farklar
tablo şekline getirilecektir.
IV
Yapılan değerlendirmelerde iç mekânda kullanıcıların sürdürülebilir malzemeleri
tercih etmesinin uzun vadede hem ekonomik, hem de sağlık açısından önemli olduğunu
ortaya çıkarmaktadır. Hazırlanan karşılaştırmalı tablo ile hangi malzemelerin hangi
standartlar adı altında olduğu belirtilmektedir. Hem yapılan araştırmalar da hem de uzman
görüşlerinde sürdürülebilir malzemelerin kullanımının yapı ömrünü uzattığını ortaya
çıkarmaktadır.
Sonuç kısmında Almanya Kommerzbank Binası ile Türk Müteahhitler Birliği
Binası'nın binaların sürdürülebilir olarak tasarlandığı, uzun vadede ihtiyaçlara karşılık
verdiği görülmektedir. TOKİ Demetevler konutlarında ise binanın sürdürülebilir olarak
tasarlanmadığı, bina içerisinde kullanılan malzemenin görsel olarak ve teknik şartnamesi
göz önünde bulundurulduğunda uzun vadede isteklere cevap veremeyeceği anlaşılmaktadır.
Öneri kısmında iç mekanda kullanılan malzemelerin seçiminde elde edilen bulgular
sonucunda sürdürülebilir malzemelerin tercih edilmesinin uygun olduğu görülmektedir.

Abstract:
History of humanity has always struggled for a shelter to survive the hardships the
geographical conditions brought about and afterwards struggled to design and produce
liveable housings. It is seen that urban transformation implementations have come about as
a response to the needs of people for a purpose to unriddle the unplanned urbanisation as
well as social and economic housing issues that existed in our country. The housing issues
that have arisen with the increase in population has made urban transformation necessary
due to the fact that infrastructure and public transportation systems have failed to satisfy.
With the improvement of living conditions and living quality of the user, his/her needs would
be shaped and directed. Designs of the locations and residences, which were carried out
without a plan in the old days will continue to come into existence within a system directed
at the requirements and needs of the living beings.
Urban transformation was specifically selected in thisa thesis. Urban transformation
has been implemented in many regions in our country since 2012, however, it is noticable
that not a sustainable transformation is being performed. In the new urban transformation
projects, we need to turn our ways to sustainable criteria and materials.
Answers will be sought to these questions in the study:Sustainability in urban
transformation buldings will be considered within Turkey. Under which needs has use of
sustainable resources been arisen? Are there sustainable mateirals available, and related
certification system available? When the added value these materials add on the building is
considered, how would it contribute life qualities of the user? Answers will be sought to the
question of whether the high costs introduced on the contractor and the user in buildings
could be lowered economically using natural resources.
Researches will be based on the literature, expert opinion and the existing regulations
as well as sustainable architectural design and building regulations of the Ministry of
Environment, TOKI – Housing Development Administration of Turkey will be investigated
and the findings obtained will be evaluated so as to in which materials the sustainability
concept has been used. Results of the researches will be evaluated, examples of the buildings
selected based on the national and international building regulations and the differences
between the indoor spaces that do or do not use sustainable materials will be tabulated.
VI
In the assessments made, it comes about that it is economically and sanitarily
important for users to prefer sustainable materials within indoor spaces in the long term. In
the comparative table prepared, which materials are listed under which standard is defined.
In the researches made as well as in expert opinions, it is revealed that using sustainable
materials does prolong the building life.
In conclusions section, it is seen that the German Kommerzbank Building and the
Building of the Turkish Association for Contractors were sustainably designed and will meet
the needs in the long term. In Demetevler housing complex of TOKI, it is obvious that the
building was not sustainably designed and it will not cater to the needs in the long terms
when the visual quality of the materials used within the building and the technical
specifications are considered.
In suggestions section, it is seen that, as a result of the findings obtained in selection
of the materials used in indoor spaces, it would be appropriate to prefer sustainable materials.