Tanzimat Dönemi'nde bahriye alanında yapılan ıslâhât hareketleri ve Bahriye Meclisi
Navy reform movements in Tanzimat Period and Navy Assembly
Yazar: BEYZA ŞEYHOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET VELİ SEYİTDANLIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Bahriye Meclisi = Navy Assembly ; Bahriye teşkilatı = Naval organization ; Denizcilik tarihi = Maritime history ; Donanma = Navy ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Yenilik hareketleri = Reform movements

Özet:
Tanzimat'ın 3 Kasım 1839'da ilan edilmesiyle beraber yapılacak olan reform hareketleri hız kazanmıştır. Reform hareketlerinin görüldüğü bir diğer alan da deniz kuvvetleri olmuştur. Deniz kuvvetleri yalnızca devletlerin deniz savaşlarında kullanılmamakla beraber aynı zamanda ticaret güvenliğini sağlamak, savaş esnasında askerlerin sevkine yardımcı olmak ve en önemlisi jeopolitik konuma dayalı olarak toprak bütünlüğünü sağlamada önem arz etmektedirler. Osmanlı Devleti 'de tüm bunları göz önünde tutarak, bahriyede eksiklik gördüğü konularda modernizasyon hareketlerini başlatmıştır. Ancak denizcilik alanında yenilik hareketlerine başlamak kolay bir hareket değildir. Yeni teknolojiye dayalı gemiler yapmak için hem yeni malzemelere hem de gelişmiş bir sanayiye ihtiyaç duyulmaktaydı. Tüm bunlar mali açıdan külfetliydi. XIX. yüzyılda yenilik girişimlerine örnek olarak tersanelere buharlı ve zırhlı gemiler girmeye başlamıştır. Devlet,  deniz savaşlarında aldığı bozgunlar neticesinde donanmasını tanzim ederken yeni teknolojiyi kullanma yoluna gitmiş, bu nedenle bu tarzdaki gemileri tersanelerine getirtmiştir. Tanzimat dönemi ile beraber yapılacak olan reformların daha düzenli yapılması ve denetlenmesi açılan meclisler bahriye alanında da kendisini göstermiştir. İki defa kurulan Bahriye Meclisi, denizcilik alanında reformlara öncülük etmeye çalışıp, işlerin belirli bir düzen doğrultusunda yapılmasını amaçlamıştır. 1867 senesinde Bahriye Nezareti'nin kurulması ile beraber meclis, nezaretin bünyesinde görevlerini sürdürmeye devam etmiştir. Bu çalışma, Tanzimat Döneminde denizcilik alanında ne gibi ıslahatlar yapıldığından bahsederken, Bahriye Meclisi'nde alınan kararlar neticesinde ıslahatları gerçekleşmede başarılı olup olunamadığının yanı sıra bu meclisin Osmanlı bürokrasisinde yerinin tayin edilmesine yardımcı olmaktır.

Abstract:
With the proclamation of Tanzimat on 3 November 1839, the reform movements gained momentum. Another area where reform movements were seen was the navy. Naval forces are not only used in the naval wars of the goverment, they are also important in ensuring trade security, helping the dispatch of soldiers during war and most importantly in ensuring territorial integrity based on geopolitical location. Ottoman empire, take into consideration he initiated modernization movements in the issues that he saw deficiencies in the navy. But it is not an easy move to start innovation movements in the navy. Both new materials and an advanced industry were needed to build ships based on new technology. All this was financially difficult. In the 19 th century,as an example of reforms in the century, steam and armored ships began to enter the shipyards. As a result of the defeats it received in naval battles, the goverment went to use new technology in organizing navy, so it brought such ships to its shipyards. With the Tanzimat period, more regular implementation and assembly of the reforms were introduced in the field of the Navy. The Navy Assembly, established twice, sought to lead reforms in the field of maritime affairs and aimed to ensure that things were done in accordance with a certain order. With the establishment of the Naval Ministry in 1867, the Assembly continued to maintain its duties within the contain in itself. This study aim to explain the place of this assembly in the Ottoman bureaucracy, as well as whether it was successful in implementing the reforms as a result of the decisions taken in the Naval Assembly, while talking about what reforms were made in the field of maritime affairs during the Tanzimat period.