Düzenli aerobik egzersizin kan nitrik oksit ve endotel nitrik oksit sentaz protein düzeyi üzerine etkisi ve endotel nitrik oksit sentaz intron 4A/B polimorfizminin rolü
The effects of regular aerobic exercise on blood nitric oxide and endothelial nitric oxide synthase protein levels and the role of endothelial nitric oxide synthase intron 4A/B polymorphism
Yazar: YELİZ YOL UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TURGAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Endotelyal nitrik oksit sentetaz =

Özet:
Düzenli aerobik egzersizin kan nitrik oksit ve endotel nitrik oksit sentaz protein düzeyi üzerine etkisi ve endotel nitrik oksit sentaz intron 4a/b polimorfizminin rolünün incelenmesi
Amaç: Nitrik oksit (NO), endotelyal nitrik oksit sentaz protein (eNOS) düzeyi ve eNOS intron 4a/b polimorfizmi koroner kalp hastalığı risk faktörleridir. Aerobik antrenmanın NO ve eNOS üzerindeki muhtemel etkisinde eNOS intron 4a/b polimorfizmin rolü belirsizdir. Bu çalışmanın amacı; düzenli aerobik antrenmanın kan NO, endotelyal nitrik oksit sentaz protein (eNOS) düzeyi üzerine etkisi ve eNOS intron 4a/b polimorfizminin rolünün araştırılmasıdır.
Metot ve Yöntem: Sporcu grubu (SG) olarak, 46 antrene erkek futbol hakemi (SG)  (yaş: 23,3±2,84) ve kontrol grubu (KG) olarak, 43 sedanter (yaş: 23,2±3,28)'den alınan tokluk venöz kan örneklerinden serum NO, eNOS ve oksideLDL (OksLDL) düzeyleri ELISA yöntemiyle, total antioksidan/oksidan statüsü  (TAS/TOS), tiyobarbitürik asit ile reaksiyona giren maddeler (TBARS) düzeyleri spektrofotometrik olarak belirlendi. Periferik kandan alınan genomik DNA örneklerinden eNOS intron 4a/b polimorfizmi PCR-RFLP ve VNTR yöntemiyle belirlendi. Serum lipid ve lipoprotein düzeyleri ve aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin amino transferaz (ALT) enzim aktiviteleri standart enzimatik-kinetik yöntemlerle bir otoanalizörde saptandı.
Bulgular: Polimorfizm düşünülmediğinde; SG ve KG arasında NO, eNOS, TOS, TBARS, total kolestrol (TK), trigliserid (TG), yüksek ve düşük yoğunluklu lipoprotein kolestrol (HDL-K ve LDL-K) düzeyleri için anlamlı bir farklılık bulunmadı. Ancak SG'nin Oksidatif Stres İndeksi (OSİ; TOS/TAS oranı) ve OksLDL düzeyi KG'ninkilerden anlamlı olarak daha küçük (p=0,011); TAS düzeyi ise daha büyüktü (p=0,000). Sporcu ve kontrol genotip grupları; a taşıyıcı grubu (aT; aT=aa+ab) ve bb homozigot grubu arasında NO ve eNOS için anlamlı bir fark saptanmadı ve bu parametreler üzerinde polimorfizmin herhangi bir rolü gözlenmedi. Ancak kontrol grubunda, aT genotip grubunun eNOS değeri bb grubundan daha büyük bulundu. Ayrıca, yine kontrol grubunda bb genotip grubunun NO (%26) AST (86%) ve ALT (23%) değerleri aT taşıyıcı grubununkilerden daha büyüktü (p>0.05). Sporcu grubunda ise;  homozigot bb grubunun NO (%29) değerleri aT grubundan daha büyük bulundu (p>0.05). Buna ek olarak, sporcu grubunda aT grubunun TBARS (% 18), TOS (% 16) ve AST (% 18) değerleri homozigot bb grubununkilerden daha büyüktü.
Sonuçlar: Bu bulgular aerobik egzersizin; antioksidan kapasiteyi arttırdığını ve OksLDL düzeyini düşürdüğünü, kan NO ve eNOS düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmadığını ve eNOS intron 4a/b polimorfizminin bu sonuçlar üzerinde anlamlı bir rolü olmadığını gösterir. Kontrol genotip grupları arasında serum eNOS ve NO değerleri arasındaki farklılıklarda belirtilen polimorfizmin rolü olabilir. Aerobik eğersizin kan lipid ve lipoprotein düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Aerobik egzersiz; endotelyal nikrik oksit intron 4a/b polimorfizmi; futbol hakemi; nitrik oksit; oksidatif stres

Abstract:
The effects of regular aerobic exercise on blood nitric oxide and endothelial nitric oxide synthase protein levels and the role of endothelial nitric oxide synthase intron 4a/b polymorphism
Introduction: Nitric oxide (NO), endothelial nitric oxide synthase protein (eNOS) levels and eNOS intron 4a / b polymorphism are risk factors for coronary artery diseases. Effects of aerobic exercise on NO and eNOS and the role of eNOS intron 4a/b polymorphism is unclear. The aim of this study is to investigate the effect of regular aerobic exercise on blood NO, endothelial nitric oxide synthase protein (eNOS) level and the role of eNOS intron 4a / b polymorphism.
Methods: 46 well trained male soccer refree as athletic group (AG; 23,3±2,84 age) and 43 sedantery male as control group (CG; 23,2±3,28 age) participated in this study. Post prandial blood examples is used to determine NO, eNOS and oxidized LDL (OxLDL) levels measured by ELISA and total antioxidant / oxidant status (TAS / TOS ), thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) levels determined by spectrophotometrically. eNOS intron 4a / b polymorphism was determined by PCR-RFLP and VNTR method from genomic DNA samples taken from peripheral blood. Serum lipid and lipoprotein levels and aspartate aminotransferase (AST) and alanine amino transferase (ALT) enzyme activities were determined by standard enzymatic-kinetic methods in an autoanalyzer.
Results: When polymorphism is not considered; no significant difference is found between AG and CG for NO, eNOS, TOS, TBARS, total cholesterol (TC), triglyceride (TG), high and low density lipoprotein cholesterol (HDL-C and LDL-C) levels. However, the OxLDL and oksidative stress index (OSI; TOS/TAS ration ) levels of the athletes group are  significantly lower than the control group (p = 0.011) whereas TAS level is greater (p = 0,000).
When athletic and control genotype groups considered; there was no difference for NO and eNOS between the carrier group (Ac = aa+ab,) and the b homozygous group (bb), and the role of polymorphism is not found on the results. In control genotype group, the eNOS value of the aT genotype group was found to be greater than the bb group. In addition, NO (26%), AST (86%) and ALT (23%) values of the bb genotype group in the control group were greater than the aT carrier group (p>0.05). In athletic group, NO (29%) values of the homozygote bb group were higher than the aT group. In addition, TBARS (18%), TOS (16%) and AST (18%) values of the aT group in the athletic group were greater than the homozygote bb group.
Conclusions: These findings suggest that regular aerobic exercise increased antioxidant capacity and decreased the level of OksLDL, however, this exercise does not have a significant effect on blood NO and eNOS levels, but also shows that eNOS intron 4a / b polymorphism has no significant role on these results. The differences between serum eNOS and NO values in control genotype groups may have been due to the mentioned polymorphism. In addition, it maybe said that the aerobic training has no significant effect on blood lipid and lipoprotein levels.

Keywords: Aerobic exercise; endothelial nitric oxide intron 4a/b polymorphism; nitric oxide; oxidative stress; soccer refree