Astragalus ponticus Pall. türünün antiproliferatif etkisinin incelenmesi ve biyoaktif bileşenlerin izolasyonu
Investigation of antiproliferative effect of Astragalus ponticus Pall. species and isolation of bioactive compounds
Yazar: SERKAN KOLDAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİRTAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Fitokimya = Phytochemical ; Fitokimyasallar = Phytochemicals ; Organik kimya = Organic chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında biyoaktivite yönlendirmeli izolasyon yöntemi ile Astraglus ponticus Pall. bitkisinin kök kısmından ikisi yeni (B5, 2,3',4'-trihidroksi-4-metoksikalkon ve B8, 2',5-dihidroksi-2,4'-dimetoksikalkon) ve ikisi bilinen (B1, 3-deoksisappankalkon ve B6, izolikuiritigenin) 4 adet kalkon, bir adet bilinen izoflavankinon (B2, pendulon), bir adet bilinen auron (B3, 2-(2,5-dihidroksibenzil)-6-metoksiauron), iki adet bilinen izoflavan (B10, izomukronulatol ve B15, millepurpan), bir adet bilinen sikloartan glikozit (B7, siklogaleginosit B) ve bir adet bilinen steroid türevi (B14, ergosterol peroksit) olmak üzere 10 adet bileşik saflaştırılmıştır. Bunlara ek olarak aktif olmayan fraksiyonlardan da 3 adet bilinen sikloartan tipinde bileşik (B11, astrasieversianin II; B12, astrasieversianin VI ve B13, astrasieversianin IV) izole edilmiştir. Bu bileşiklerin yapıları MS, 1D ve 2D NMR ve X-Ray Tek Kristal Kırınım Spektroskopisi yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Elde edilen bu bileşiklerin insan rahim kanseri (HeLa) hücreleri üzerine antiproliferatif etkileri incelenmiştir. Bu bileşiklerden HeLa hücrelerine karşı en yüksek antiproliferatif aktiviteyi B5, B7, B8 ve B12 kodlu bileşikler sırasıyla 36.6, 34.8, 20.6 ve 52.6 µM'lık IC50 değerleriyle göstermişlerdir. Diğer bileşikler 105.4-161.5 µM arasında değişen IC50 değerlerine sahipken B3 ve B14 kodlu bileşikler HeLa hücreleri üzerine proliferatif bir etki göstermiştir.

Abstract:
In this thesis study, two new chalcones (2,3',4'-trihydroxy-4-methoxychalcone (B5) and 2',5-dihydroxy-2,4'-dimethoxychalcone (B8)), two known chalcones (3-deoxysappanchalcone (B1) and isoliquiritigenin (B6)), two known isoflavanes (isomucronulatol (B10) and millepurpan (B15), one known aurone (2-(2,5-dihydroxybenzyl)-6-methoxyaurone (B3)), one known isoflavanquinone (pendulone (B2)), one known cycloartane glycoside (cyclogaleginoside B (B7)), and one steroid derivative (ergosterol peroxide (B14)) were isolated from Astragalus ponticus Pall. species by using bioactivity-guided fractionation. Also, from the non-active fractions, three known cycloartane-type compounds, namely astrasieversianin II (B11), astrasieversianin IV (B13) and astrasieversianin VI (B12), were isolated. Molecular structures of these isolated compounds were revealed by using spectroscopic methods like MS, 1D and 2D NMR and Single Crystal X-Ray Diffraction. Furthermore, these isolated compounds were tested in vitro for their antiproliferative activities against human cervical cancer cells (HeLa). B5, B7, B8 and B12 showed the highest activites with 36.6, 34.8, 20.6 ve 52.6 µM IC50 values, respectively. Whereas B3 and B14 showed no activity, the rest had IC50 values between 105.4-161.5 µM.