Endişe ve anksiyete ölçeği, problemlere karşı oumsuz tutum ölçeği ve bilişsel kaçınma ölçeği, Türkçe uyarlanması, geçerliliği ve güvenirliliği
Validity and reliability study for the Turkish adaptation of the worry and anxiety questionnaire, negative problem orientation questionnaire and cognitive avoidance questionnaire
Yazar: AYŞE AKYAY
Danışman: PROF. DR. SERMİN KESEBİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel kaçınma = Cognitive avoidance ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Olumsuzluk = Negativeness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada yaygın anksiyete bozukluğunun tanısı için geliştirilen Endişe ve Anksiyete Ölçeği (EAÖ), insanların problem çözmede ki yetersizlikleri ölçen Problemlere karşı Olumsuz Tutum Ölçeği (POTÖ) ve bilişsel kaçınma stratejilerini ölçen Bilişsel Kaçınma Ölçeği'nin  (BKÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amaçlandı.
Araştırma örneklemi sağlıklı bireylerden oluşan 250 kişiden oluşmuştur. Veri toplamak amacıyla Endişe ve Anksiyete Ölçeği (EAÖ), Problemlere karşı Olumsuz Tutum Ölçeği (POTÖ), Bilişsel Kaçınma Ölçeği (BKÖ) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 testi kullanılmıştır. Güvenirlik analizlerinde, iç tutarlılık için Cronbach's alfa katsayısı kullanılmıştır. Başlangıç uygulamasından . Çalışmaya katılan ve yeniden değerlendirilmeyi (test tekrar test) kabul eden 30 kişiden, 3 hafta sonra tekrar test için ikinci kez ölçekleri yanıtlamaları istendi. EAÖ ve YAB-7 ölçek puanları Pearson korelasyon katsayısı ile karşılaştırılmıştır. Yapısal geçerlilik için temel bileşenler analizi ve faktör analizi yapıldı.
EAÖ, POTÖ ve BKÖ''nün güvenirlik analizlerinde yüksek iç tutarlılık ve aralıklı uygulamada iyi kararlılık gösterdiği görüldü. EAÖ ve POTÖ'ye uygulanan faktör analizinde faktör yapılarının orijinal ölçeklerde olduğu gibi tek faktörlü yapıya sahip oldukları ve yapısal geçerliliklerinin iyi olduğu saptandı. BKÖ'ye uygulanan faktör analizinde ise orijinal ölçekte olduğu gibi beş faktör elde edilmiştir: oyalanma, imgelerin düşünceye dönüştürülmesi, tehdit edici uyaranlardan kaçınma, düşüncelerin bastırılması ve düşünceleri değiştirme.
EAÖ, POTÖ ve BKÖ Türkçe formlarının sağlıklı bireylerden oluşan örneklemde orijinal formlara benzer olarak yüksek güvenirliliğe, geçerliliğe ve iyi psikometrik özelliklere sahip oldukları, ancak elde edilen bulguların klinik örneklemleri de kapsayan yeni çalışmalarla desteklenmesi gerektiği düşünülmüştür.
Anahtar kelimeler: Yaygın anksiyete bozukluğu, Endişe ve Anksiyete Ölçeği (EAÖ), Problemlere karşı Olumsuz Tutum Ölçeği (POTÖ), Bilişsel Kaçınma Ölçeği'nin  (BKÖ), Türkçe uyarlama, geçerlik, güvenilirlik

Abstract:
This work aims to adapt to Turkish and determine psychometric features of Worry and Anxiety Questionnaire (WAQ) which was propounded for diagnosis of generalized anxiety disorder, Negative Problem Orientation Questionnaire (NPOQ) which measures problem solving deficiencies, Cognitive Avoidance Questionnaire (CAQ) which measures cognitive avoidance strategies.
Research sample consisted of 250 healthy individuals. It was used Worry and Anxiety Scale (WAS), Negative Attitude Scale for Problems (NASP), Cognitive Avoidance Questionnaire (CAQ), and Generalized Anxiety Disorder-7 test (GAD-7) to gather data. Cronbach's alpha coefficient was used for internal consistency in reliability analysis. The scales were administered to the certain part of the sample again 3 weeks after the first administration. WAQ and GAD-7 scale scores was compared with Pearson correlation coefficient for similar scale validity. Principal component analysis and factor analysis was carried out for construct validity. 
It was suggested that there was stabilization among all the items of WAQ, NPOQ and CAQ in terms of statistical significance, internal consistency, and intermittent administration. It was seen that factor structure of WAQ, NPOQ was with single factor as it was in original scale and structural validity was well. In the factor analysis of CAQ, it was got the same result of five factors as the original scale: distraction, transformation of images into thoughts, avoidance of threatening stimuli, suppression of thoughts and substitution of thougths.
It is thought that Turkish forms of WAS, NPOQ and CAQ in healthy individuals sample has high validity, reliability and psychometric features as original forms but the findings should be supported by new works, including clinical samples.
Key Words: Generalized Anxiety Disorder, Cognitive Avoidance Questionnaire (CAQ) Worry and Anxiety Questionnaire (WAQ), Negative Problem Orientation Questionnaire (NPOQ), Turkish adaptation, validity, reliability