Kütüphane mimarisinde engellilere yönelik çalışmalar ve Milli Kütüphane
Architectural design of libraries for handicapped people and National Library of Turkey
Yazar: BAHAR KİAVAR
Danışman: PROF. DR. SACİT ARSLANTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bu çalışmanın hedefi engellilerin gereksinimleri çerçevesinde, kütüphane tasarımı için
bir çerçeve belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Milli Kütüphane engelliler için
kütüphane tasarımını incelemek üzere seçilmiştir. Bu çalışmada öncelikle engellilik ve
engelli insanlarla ilgili teorik kavramlar ele alınmıştır.
Engelli insanların problemleri, onlarla ilgili eğitim, okuryazarlık ve istihdamla ilgili
istatistiksel araştırmaların incelenmesiyle ortaya konulmuştur. Ayrımcılığın önemli
nedenlerinden olan, engellilere karşı olumsuz bakış açıları araştırılmış ve çalışmada
sunulmuştur.
Kanunlar, yönetmelikler ve devlet tarafından yürütülen ilgili projeler, yasal
düzenlemelerin zayıf ve güçlü yanlarını ortaya çıkartabilmek için Birleşmiş Milletler,
ABD ve Avrupa Birliği ile karşılaştırılarak irdelenmiştir.
Araştırma için seçilen Milli Kütüphane binası, Almanya?da bulunan ve sundukları
sistem ve tasarımları nedeniyle daha çağdaş bir anlayışa sahip olan iki kütüphane
binasında yapılanların somut örnek alınmasıyla, engellilerin fiziksel erişimi açısından
incelenmiştir.
Ankara?da bulunan Milli Kütüphane binası ?Engelliler için Erişilebilirlik? açısından
detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada, binalarda engelliler için erişebilirlik
standartları sunulmuştur.
Bu standartlara gore bina içi ve çevre incelemesi yapılıp, fotoğraflarla
desteklenmiştir.Bu inceleme belirtilen standartlar, kişisel gözlem ve fotoğraflarla
yapılmıştır. Bu incelemenin hedefi binadaki problem ve engellileri engelleyen etkenlerin
bulunmasıdır.
Sonuç olarak engellilerin problemleri, binaların güçlü ve zayıf yanları, sorunları
çözebilmek için değerlendirilmiştir ve sonuç ve öneriler şeklinde sunulmuştur.
Anahtarkelimeler: Kütüphane mimarisi, Kütüphane binaları ve engelliler, Engelliler
için mimari düzenlemeler, Engelli hakları, Engelliler için erişilebilirlik, Mekansal
erişilebilirlik.

Abstract:
This thesis study aims to set out a library design framework based on requirements of
disabled people in public places. İn order to emphasize the design of suitable public
places for disabled people, the National Library of Turkey is selected. İn this thesis
study firstly the theoretical concepts of disability and disabled people are reviewed.
The problems of disabled people are examined by researching the statistical results of
education, literacy and employment of them. Furthermore the feelings of people about
disabled members of the society which are one of the important reasons of
discrimination are investigated.
Acts, regulations and related projects conducted by Turkey government are studied in
order to find and reveal strengths and weaknesses of them and also compare with United
States and European countries.
In order to create a chance for comparing the library building with a standard one, two
libraries located in Germany are selected which have better systems and designs for
disabled people.
The case study (The National Library of Turkey), which is located in Ankara is analyzed
according to the concept of ?Accessibility for Disabled people in public places?. The
standards for the accessibility of a place for disabled people are presented in the study.
According to these standards, interior and exterior parts of the building are analyzed and
the photographs of these parts are presented in the study as well. This is done with respect to the mentioned standards, photographs and personal observation which to find
out the problems and barriers of building.
Finally in conclusion, the problems of disabled people and strengths and weaknesses of
building are evaluated to create solutions in the design of the building.
Keywords: Library architecture, Library buildings and disabled people, Designs for
disabled people, Disability rights, Accessibility for disabled people, Spatial
Accessibility.