Türk kamu yönetiminde kaynak yönetimi ve performans denetimi
Resource management and performance audit in turkish public administration
Yazar: MEHMET MURAT KARAAHMET
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NABİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Denetim = Control ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kaynak yönetimi = Resource management ; Performans denetimi = Performance auditing ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yönetim = Management

Özet:
Türkiye'de kamu kaynaklarının, Kamu İdareleri tarafından verimlilik, etkinlik ve tutumluluk ilkelerine uygun olmadan yani performansa dayalı bir yönetim şekline dayandırmadan kullanımı, kamu kaynaklarının önemli bir kısmının israf edilmesine ve savurganlığa yol açmaktadır. Kamu Kaynaklarının daha iyi değerlendirilmesi, israf ve savurganlığın önüne geçilmesi Kamu İdarelerinin Performansa dayalı yönetim şeklini benimsemeleri ve uygulamaları ile ülkemizde etkin ve yaygın bir performans denetiminin kurulması sayesinde mümkün olacaktır. Dolayısıyla Performansa dayalı yönetim şeklinin yerleşmesi ve gelişmesinde ve kamu kaynaklarının daha iyi kullanımının sağlanmasında Performans Denetimi önemli bir rolü üstlenmek durumundadır.İdarelerce gerçekleştirilen harcamaların yasalara uygun olup olmadığının ve doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi ve yasalara uygun bir şekilde doğru olarak gerçekleştirilmesinin sağlanması amacıyla 1800'li yıllarda Dünyada ilk Sayıştaylar kurulmaya başlanmıştır. Buna paralel olarak ülkemizde de 1862 yılında Sayıştayın kuruluşu gerçekleştirilmiştir.Sayıştayların kuruluş nedenleri yukarıda bahsedildiği üzere, harcamaların yasalara uygun olarak doğru yapılıp yapılmadığının tespiti ve bu hususun sağlanması idi ve denetimlerde bu temel üzerine oturtularak gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde kaynakların verimli, etkin ve tutumlu kullanılıp kullanılmadığı dikkat edilen bir husus değildi. Çünkü ülkeler ve toplumlar henüz kaynakların kıtlığı gerçeği ile tam olarak yüz yüze gelmemiş ve bilinçlenmemişti.Dünyada Sayıştay denetimi ekonomik ve toplumsal gelişmelere, değişmelere paralel olarak gelişim ve değişim göstermektedir. 1915 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, 1929 Ekonomik Krizi ve arkasından İkinci Dünya Savaşı yılları insanlara kaynakların iyi kullanımı için bu doğrultudaki yönetim ilkelerini en iyi şekilde uygulamaları gerektiğini acı olaylar yaşatarak öğretmiştir. Sayıştay Denetimleri de buna paralel olarak hem iyi yönetim ilkelerinin gelişmesine katkı sağlamak hem de yönetimlerin bu yöndeki uygulama sonuçlarını ortaya koymak üzere kendini geliştirmiş ve bugün adına performans denetimi dediğimiz denetim türü ortaya çıkmıştır.Bu çalışma ile Sayıştaylarda halen uygulanan denetim türleri,bu denetim türleri arasındaki farklılıklar,Türkiye de kamu kaynaklarının kullanımında ortaya çıkan israf,savurganlık vb. gibi etmenlerle oluşan kötü kaynak kullanımı süreci,VET riskleri nedenleri anlatılmış,VET riskleri bir örnek olay oluşturulmak suretiyle daha net olarak gösterilmeye çalışılmış,VET risklerini önlemede ve performans yönetimine geçişte performans denetiminin üstleneceği yapıcı rol ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The irrational usage [not considering efficiency, effectiveness and economy (3E)] of the public funds leads to extravagance. Establishing a broad and effective performance audit in the country is the most powerful way to set up performance based public administrationThe establishment of Supreme Audit Institutions (SAI) began in early 19th century throughout the world to audit the compliance of the public spending with the related fiscal acts. Parallel to this, Turkish Court of Accounts [Divan-ı Muhasebat (Sayıştay)] was established in 1862.Efficiency, effectiveness and economy approach was not taken into account while conducting the audits in that era mainly because the nations hadn?t yet faced the truth of the shortage of the resources.WWI, Great Depression and WWII helped the nations to become aware of the wise management of public resources in a rather bitter way. Parallel to these incidents SAI audits had evolved to contribute to better public management and a new approach of auditing emerged what we call Performance Audit today.With this study; SAI audit types, the differences between these audits, misuse of public funds, 3E risks and causes (with the help of a case study), constructive effects of Performance Audit in building up good fiscal governance have been examined.