Deniz dolgu sahalarındaki yüzey değişimlerinin PSI ve hassas nivelman yöntemleri ile belirlenmesi: Şenol Güneş spor kompleksi örneği
Determination of surface changes on sea-filled sites by PSI and precision leveling methods: The example of Şenol Güneş sports complex
Yazar: FIRAT ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. ERTAN GÖKALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ölçme Tekniği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Deniz dolguları = Sea fillings ; Karşılaştırma = Comparison ; Kombinasyon = Combination ; Nivelman ölçüleri = Levelling ; Spor kompleksleri = Sports complexes ; Yüzeysel değişiklikler = Surface changes

Özet:
Şenol Güneş Spor Kompleksi ve Stadyumu Türkiye'de deniz dolgusu üzerine inşa edilen ender yapılardan birisidir. Bu yapı üzerindeki yüzey değişimlerinin izlenmesi, bölgede meydana gelebilecek can ve mal kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla, bu tez çalışmasında, bölgede meydana gelen yatay ve düşey yüzey değişimleri hassas nivelman ve StaMPS PSI yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Uygulamalar iki farklı tarih aralığında gerçekleştirilmiştir. 14.01.2018-28.01.2020 tarih aralığında, 39 obje ve 2 sabit olmak üzere toplam 41 nivelman noktasında 5 periyot olarak gerçekleştirilen hassas nivelman ölçüleri sonucunda -11.1 mm/y değerine varan çökme oranları tespit edilmiştir. Aynı zaman aralığında artan ve azalan yörüngelerdeki SAR görüntülerinin StaMPS yöntemiyle değerlendirilmesiyle LOS doğrultularında sırasıyla -12.5 mm/y ile 7 mm/y ve -12.4 mm/y ile 8.4 mm/y arasında hız değerleri elde edilmiştir. Bu PS LOS hız verilerinin enterpolasyonu ve kombinasyonu ile nivelman nokta konumlarındaki yatay (Doğu-Batı) ve düşey hız değerleri sırasıyla -3.2 mm/y ile 3.7 mm/y ve -9.1 mm/y ile 0.3 mm/y arasında elde edilmiştir. Nivelman ve StaMPS yöntemlerinden elde edilen düşey hız değerleri karşılaştırıldığında 0.3 mm/y ortalama fark ve 1.2 mm/y standart sapma değerlerine ulaşılmıştır. Artan+azalan LOS ve nivelman düşey hız verilerinin kombinasyonu ile ise Kuzey-Güney doğrultusundaki yatay hızlar -28.2 mm/y ile 14.6 mm/y arasında elde edilmiştir. 20.12.2016 –28.01.2020 tarih aralığında artan ve azalan toplam 191 SAR görüntüsünün StaMPS yöntemi ile değerlendirilmesi sonucunda ise, LOS doğrultularında -7.6 mm/y ile 4.6 mm/y ve -9.7 mm/y ile 3.9 mm/y arasında, düşey ve yatay (Doğu-Batı) doğrultularda -9.5 mm/y ile 3.9 mm/y ve -7.6 mm/y ile 7.7 mm/y arasında hız değerleri elde edilmiştir.

Abstract:
Şenol Güneş Sports Complex and Stadium is one of the rare structures built on the sea fill in Turkey. Monitoring the surface changes on this structure is of great importance in terms of preventing the loss of life and property that may occur in the region. For this purpose, in this thesis, horizontal and vertical surface changes in the region were determined using precision leveling and StaMPS PSI methods. The applications were carried out in two different date intervals. Between 14.01.2018 and 28.01.2020, subsidence rates of up to -11.1 mm/y were determined as a result of precision leveling measurements carried out in 5 periods at totally 41 leveling points, which are 39 objects and 2 fixed points. By evaluating the SAR images in ascending and descending orbits in the same time interval by StaMPS method, velocity values between -12.5 mm/y - 7 mm/y and -12.4 mm/y - 8.4 mm/y were obtained respectively in the LOS directions. By interpolation and combination of these PS LOS velocity data, the horizontal (East-West) and vertical velocity values at the leveling point positions were obtained between -3.2 mm/y - 3.7 mm/y and -9.1 mm/y - 0.3 mm/y, respectively. When the vertical velocity values obtained from the leveling and StaMPS methods were compared, the average difference of 0.3 mm/y and the standard deviation of 1.2 mm/y were obtained. With the combination of ascending+descending LOS and leveling vertical velocity data, horizontal velocities in the North-South direction were obtained between -28.2 mm/y and 14.6 mm/y. As a result of the evaluation totally 191 ascending and descending SAR images between 20.12.2016 – 28.01.2020 by StaMPS method, the velocities were obtained between -7.6 mm/y - 4.6 mm/y and -9.7 mm/y - 3.9 mm/y in LOS directions and between -9.5 mm/y - 3.9 mm/y and -7.6 mm/y - 7.7 mm/y in the vertical and horizontal (East-West) directions, respectively.