Ebelerde mesleki tükenmişlik ve duygusal zekanın değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Evaluation of job burnout and emotional intelligence and determination of effective factors in midwives
Yazar: ELİF TUĞÇE ÇİTİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERAL KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Amaç: Ebelerde mesleki tükenmişlik ve duygusal zekayı değerlendirmek ve etkileyen faktörlerin belirlemektir. 
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipte yapılan araştırma, Ağustos 2013-Haziran 2014 tarihleri arasında yapılmıştır. Erzurum il merkezinde bulunan Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi'nde, Nene Hatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi'nde, Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında çalışan, araştırmaya katılmayı kabul eden ebeler (S=118) ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, ebelere ait kişisel ve mesleki özelliklerini belirleyen soru formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, yüzdelik dağılımlar, ortalama, varyans,  t testi ile analiz edilmiştir. Etik ilkelere bağlı kalınmıştır.
Bulgular: Ebelerin genel olarak yaş, eğitim, medeni durum, gelir, çocuk sayısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin varlığına göre Duygusal Tükenme ve Duyarsızlık düzeylerinin normal sınırlar içerisinde, Kişisel Başarı yönünden yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadıkları saptanmıştır.  25 yaş ve altı, lise mezunu, geliri giderinden fazla, bekar, çocuğu olmayan ve bakım yükü olmayan ebelerin duygusal zeka düzeyleri yüksek bulunmuştur. Hastanede çalışan ebelerin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeyleri daha yüksek, kişisel başarı düzeylerinin daha kötü olduğu saptanmıştır. Nöbet tutan ebelerin gündüzde çalışan ebelere göre duygusal zekalarının önemli düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.01).  
Sonuç:  Ebelerin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeyleri normal,  kişisel başarı yönünden yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadıkları saptanmış ve duygusal zekalarının iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebelerin tükenmişliklerini önleme ve başa çıkma stratejileri geliştirmeye yönelik eylemler planlanmalı ve uygulanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Ebe, Etkileyen Faktörler, Mesleki Tükenmişlik.

Abstract:
Purpose: The research has been carried out in order to evaluate job burnout and emotional intelligence, and to determine the effective factors in midwifes.
Materials and Method: The research, done in a descriptive type, has been realized between August 2013-June 2014 with the midwives (S=118)  working in Primary Health Organisations and accepting to join the research in Ataturk University Research Hospital which is in Erzurum city center, in Nene Hatun Obstetrics and Gynecology Hospital. In the data-gathering process; a question form that determines personal and professional features of midwives, Maslach Burnout Inventory and Bar-On Emotional Quotient have been used. The data, obtained, has been analyzed by percentage distributions, average, variance and t test. Ethical principles have been adhered.
Findings: It has been determined that midwives have a normal emotional exhaustion and apathy level in terms of age, education, marital status, income, number of children and the existence of the people they have to care; and they have a high level of exhaustion in terms of personal success. It is found that emotional intelligence levels are higher in 25 and below 25 age group that is is high school graduated, having more incomes than expenses, married, having no children and  having no care burden. It is indicated that emotional exhaustion and depersonalization levels of midwives working in hospitals are higher and their individual success is lower. It is determined that midwives watching at nights have more emotional intelligence ( p<0.01 ) than ones working in a daytime.
Results : It is indicated that the mean scores of  the emotional exhaustion scale and the depersonalization scale of midwives are normal and they have lower levels of individual success and a good level of emotional intelligence. The actions intended for preventing burnout of midwives and developing coping strategies  should be planned and implemented. 
Key words : Emotional intelligence, Midwife, Effective factors, Job burnout