Soğuk savaş sonrası Karadeniz'de ABD-Rusya rekabeti: Çevrelemenin yeniden yaratılması
Post cold war American-Russian competition in Black Sea: The recreation of containment
Yazar: FERİT ÇAKICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ASLI KELKİTLİ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Karadeniz = Black Sea ; Rekabet = Competition ; Rus-Amerikan ilişkileri = Russian-American relations ; Rusya = Russia ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası rekabet = International competition ; Çevreleme politikası = Containment policy

Özet:
Soğuk Savaş'ın bitimiyle birlikte ikiye bölünmüş olan dünya yeni bir sürece girmiştir. Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı dağılmış ABD tek başına süper güç olarak kalmıştır. Soğuk Savaş döneminde Sovyetler ve ABD arasındaki mücadele ve ABD'nin sürekli çevreleme politikaları Soğuk Savaş sonrasında belirli bir dönüşüme uğramıştır. Bir yandan işbirliğini öngören ABD bir yandan da Sovyetlerin halefi olarak kurulan Rusya'ya yönelik "çevreleme politikası" gütmüştür. Rusya ise 1990'ların başlarında toparlanma sürecinde ABD ile işbirliğine sıcak bakmış ancak 1990'ların ortalarına doğru ABD'nin çevreleme politikasına karşılık "yakın çevre" politikasını oluşturmuş ve eski Sovyet coğrafyasını kendi çıkar alanı olarak belirlemiştir. Soğuk Savaş sonrası ABD ile Rusya arasındaki ilişkide işbirliği ve mücadele bir arada bulunmaktadır. Bu karmaşık ilişki ağı siyaset, güvenlik, ekonomi gibi alanlara yansımıştır. İki ülke terörizm, insan hakları, demokrasi, kitle imha silahlarının sınırlandırılması gibi konularda işbirliğine açıkken, enerji ve enerji güzergahlarının kontrolü konularında rekabet içerisinde olmuştur. Bu rekabetin en görünür olduğu bölgelerden biri Karadeniz'dir.
ABD, NATO aracılığıyla eski Sovyet coğrafyasına yayılmaya çalıştıkça, Rusya daha sert politikalar izlemiş hatta Gürcistan ve Ukrayna krizlerinde olduğu gibi askeri seçeneği bile kullanmıştır.

Abstract:
The divided world entered into a new process with the end of the Cold War. The Soviet Union and the Warsaw Pact disappeared and the USA stood alone as the sole superpower. The Cold War struggle between the Soviets and the USA and the perpetual containment policies of the USA underwent a considerable transformation after the Cold War. The USA, while envisaging co-operation with Russia, the successor state of the Soviet Union, did not refrain from pursuing a "containment policy" to limit its power as well. Russia, on the other hand, responded warmly to cooperation with the USA in the early 1990s during the recovery process but starting from the mid-1990s it put forth the "near abroad policy" against the USA's containment policy and set the former Soviet geography as its own area of interest. The post-Cold War relationship between the USA and Russia encompasses both cooperation and contention. This complex web of relationship is reflected in the areas of politics, security and economics.While the two countries were open to cooperation regarding the issues of terrorism, human rights, democracy and the limitation of the weapons of mass destruction, they entered into rivalry about the topics of energy and the control of energy routes. One of the most visible manifestations of this competition took place in the Black Sea region. As the USA tried to spread to the former Soviet geography through NATO, Russia pursued more hard-hitting policies and even used the military option as witnessed in the crises of Georgia and Ukraine.