Isparta ilinde elma işletmelerinde yeniliklerin ve araştırma sonuçlarının benimsenme düzeyleri ve etki değerlendirmeleri
Adoption levels of the innovations and research findings, and impact assessments in the apple growing enterprises in Isparta province
Yazar: ALAMETTİN BAYAV
Danışman: Y.DOÇ. GÖKSEL ARMAĞAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Elma, dünya üzerinde çok genis yayılma alanı gösteren ve degisik ekolojilerde üretimiyapılabilen bir türdür. Dünya elma üretimi yaklasık 62 milyon ton civarındagerçeklesmekte ve Türkiye 2 milyon ton üretim miktarı ile 7. sırada yer almaktadır.Bu arastırma ile Isparta ilinde elma konusunda yapılan arastırmaların ve yeniliklerinnasıl ve hangi kanallar ile yayılıp benimsendigini saptamaya ve elma konusundayapılan ve uygulamaya aktarılan arastırma sonuçlarının etkileri ölçülmeyeçalısılmıstır. Egirdir, Gelendost ve Senirkent ilçelerinde bulunan 738 elmaisletmesinden tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 102 isletmeyle yapılananketler, kamu yayımcısı ile yapılan 6 anket ve arastırmacılarla yapılan 22 anketarastırmanın verilerini olusturmustur. sletmecilerin yası ve elma yetistiriciligitecrübesi bakımından yenilikçilik düzeyleri arasında fark önemsiz, isletmecilerinegitim süreleri bakımından ise önemli bulunmustur. Toplam islenen arazi ve elmaalanı yenilikçilik düzeyinin belirlenmesinde etkilidir. sletmelerin büyük birçogunlugu çögür anaçla ve Starking ve Golden Delicious çesitleri ile yetistiricilikyapmaktadır. Dekara ve agaç bası verim bakımından yenilikçilik düzeyleri arasındaönemli farklar bulunmustur. Yıl içinde yayım elemanıyla görüsme sıklıgı yenilikçilikdüzeyine etkili bulunmustur. Haberdar olmada ve benimsemede çesit, anaç, dikimmesafesi ve sulama teknigi konularında yerel kaynaklar, kimyasal seyreltme, bitkibüyüme düzenleyici, yaprak ve toprak tahlili ve gübre dozları konularındakozmopolit kaynaklar etkili bulunmustur. Yeni elma çesidi yetistirmeye, klon anaçlabahçe tesis etmeye, hasat zamanını belirlemeye, kimyasal seyreltmeye, yaprak vetoprak analizi yaptırmaya ve damlama sulama sistemi kurmaya etkili faktörler logitanalizleriyle belirlenmeye çalısılmıstır. Yeniligi ve arastırma sonucunu uygulayanisletmeler ile uygulamayan isletmelerin dekara brüt marjı hesaplanmıs ve t testiylearalarındaki farkın önemli oldugu bulunmustur. Isparta ilinde yeniligi ve arastırmasonucunu uygulayan isletmeler ile uygulamayan isletmeler arasında dekara brüt marjbakımından 306,67 YTL'lik fark oldugu tespit edilmistir.2007, 145 sayfaAnahtar Kelimeler: Elma, yeniliklerin yayılması, tarım ekonomisi, etkidegerlendirme

Abstract:
Apple is species that is grown on a very wide area in the world and in differentecologies. Apple production in the world is 62 million tons per year and Turkeyranks seventh in the list of world apple producers. This study aims at determininghow and through which channels the researches on apple and concerned innovationsare disseminated and adopted and assessing the impact of the research findingswhich were transmitted to the practice. The questionnaires made on 102 enterprisesselected with the method of stratified random sampling among 738 apple growingenterprises located in Egirdir, Gelendost and Senirkent sub-provinces, 6questionnaires conducted on extension specialists, and 22 questionnaires conductedon researchers constituted the data of the research. The difference between theowners of enterprises in terms of their age, experience in growing apple and level ofawareness on innovations was found insignificant, while the difference between theowners of the enterprises in terms of education levels was significant. Total amountof land used and the apple growing area is important in determining the level ofawareness on innovations. Majority of the enterprises grow seedling rootstocks,starking and golden delicious. Significant differences were found between the levelsof awareness on innovations in terms of productivity per decare and per tree. It wasfound that the frequency of meeting the staff of the extension service has an impacton the level of awareness on innovations. Local resources on species, seedlingrootstocks, planting distance and irrigation technique and cosmopolite resources onchemical dilution, plant growing regulator, leaf and soil analysis and fertilizer doseswere found to be effective. Logit analyses was used to determine the factorsinfluencing the decisions concerning growing a new species of apple, gardening withcloned rootstocks, determining the period of harvest, chemical dilution, conductingsoil and leaf analysis and using dripping irrigation system. Gross margin (per decare)of the enterprises applying innovations and research results and that of theenterprises which do not apply them were calculated. The t test was used on thesemargins and it was found that the difference between them was significant. It wasreported that there is a difference amounting to 306.67 New Turkish Lira betweenthe gross margins of the enterprises applying innovations and research results and theenterprises that do not in Isparta province.2007, 145 pages