İkiuçlu I bozuklukta klinik iyileşme ile ilişkili lipit-lipoprotein ve leptin değişimleri
Lipid-lipoprotein and leptin changes associated with full remission in bipolar I disorder
Yazar: AYŞEGÜL GİRAY
Danışman: DOÇ. DR. A. BİNNUR ERBAĞCI
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
İkiuçlu I Bozukluğun (İB I) obezite, Diabetes Mellitus, metabolik sendrom ve kardiyovasküler
hastalık (KVH) için yüksek risk ile ilişkili olduğu ileri sürülmektedir.
 Bu prospektif çalışmaya dışardan takip edilen 31 erişkin İB I hastası (18-56 yaş, 16K/15E) dahil
edilmiş ve incelenmiştir. Vücut kitle indeksi (VKİ), serum leptin, total kolesterol, düşük dansiteli
lipoprotein kolesterol (LDL-k), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-k) ve trigliserit düzeyleri
birinci gün (manik faz) ve 1 ay naturalistik medikal tedavi sonrası saptanmıştır.
 Erkek hastalarda total kolesterol ve trigliserit düzeyleri anlamlı bir artış göstermiştir (p<0.05).
Kadın hastalarda ise total kolesterol ve LDL-k artışları anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır (sırasıyla; p:
0.066 ve p: 0.056). Ancak NCEP ATP III sınıflamasına göre KVH için artmış risk taşıyan hasta sayısı
hem kadın hem erkek hastalarda artış göstermiştir. Her iki cinste de VKİ anlamlı ancak küçük miktarda
(0.56±0.14 kg/m2
) artmış, ancak serum leptin düzeylerinde benzer bir değişim saptanmamıştır. Tedavi
öncesi-sonrası leptin değişimi bağımlı değişken olarak kabul edilen genel doğrusal model sonuçları
cinsiyet, hastalık başlangıç yaşı ve önceki hecme tipinin anlamlı etkisini göstermektedir (%68.7,
p<0.007).
 Sonuçlarımız İB I hastalarında klinik iyileşmenin anlamlı VKİ ve serum lipit ve/veya lipoprotein
değişimleri ile her iki cinste farklı özellik taşıyan ilişkisini göstermektedir. Bu değişim ilaçların doğrudan
veya dolaylı etkisinden ve yaşam tarzı değişikliklerinden kaynaklanabilir. Ayrıca sistemik lipit ve
lipoprotein değişimlerinin hücre membran lipit bileşenlerini etkileyerek duygudurum üzerine olumlu etki
göstermesi de söz konusu olabilir.
Anahtar kelimeler : İkiuçlu I Bozukluk, Vücut Kitle İndeksi, LDL-k, leptin, kolesterol, trigliserit

Abstract:
Bipolar I disorder (BD I) has been associated with increased risk for obesity, Diabetes Mellitus,
metabolic syndrome and cardiovascular disease (CVD).
 Thirty-one adult outpatients (18-56 years, 16F/15M) with BD I at manic phase were recruited
and interviewed for this prospective study. Body Mass Index (BMI), serum leptin, total cholesterol, low
density lipoprotein cholesterol (LDL-c), high density lipoprotein cholesterol (HDL-c) and triglycerides
were analysed at first day (manic phase) and after 1 month's naturalistic medical therapy.
 In male subjects total cholesterol and triglycerides levels were significantly increased (p<0.05).
In female subjects total cholesterol and LDL-c increments did not reach significance level (p:0.066 and
p:0.056 respectively). However according to the NCEP ATP III classification, number of patients
carrying increased risk for CVD increased in both male and femele patients. In both sexes serum
leptin levels did not accompany significant but relatively small (0.56±0.14 kg/m2
) BMI rises. According
to the generel lineer model, pre-after treatment leptin changes as the dependent variable, sex,
beginning age and previous attack type were significant contributors (68.7%, p<0.007).
These results suggest that remission in BD I is associated with significant BMI and systemic
lipid and/or lipoprotein differences in both sexes , but in different patterns. These differences may be
due to direct or indirect effect of drugs and life style changes. However it is also possible that
alterations in plasma lipid and lipoproteins could positively affect mood by affecting cell membrane
lipid content.
Key words : Bipolar I disorder, Body Mass Index, cholesterol, leptin, triglycerides, LDL-c