Franchising'ın girişimcilik üzerindeki etkileri üzerine Elazığ-Malatya illerinde bir çalışma
A study on the effects of franchising' on entrepreneurship in Elazığ-Malatya
Yazar: SEREN GÖZÜAÇIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN DEMİR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Franchising = Franchising ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Malatya = Malatya

Özet:
Eski dönemlerden günümüze kadar insanlar toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik faaliyetler yürütmüşlerdir. Ürün ya da hizmet üreterek bu eksiklikleri kapatan kişiler girişimcilik faaliyetlerinin de temelini oluşturmuşlardır. Girişimcilik faaliyetlerinin temel amacı ürün ya da hizmet üretmek ve bu üretimden fayda sağlamaktır.
Girişimcilik faaliyetlerinin tüm dünyada artmasıyla birlikte iş çevresindeki rekabet artmış ve işletmeler rekabet ile baş edebilmek için birlikte hareket etme yoluna gitmişlerdir. İşletmelerin bir araya gelerek ortaya çıkaracakları sinerji, zorlu rekabet koşullarının etkisini kırarak işletmelerin başarı elde etmelerine de yardımcı olmaktadır. İşletmeler bu sinerjiyi kazanabilmek amacıyla farklı yöntemlere başvurmaktadırlar. Günümüz iş yaşamında bu yöntemlerin en sık ve yaygın uygulanan şekli Franchising sözleşmeleridir. Bir başka ifadeyle dilimize "isim hakkı" şeklinde geçen franchising kavramı, küreleşen dünya ekonomisinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Franchise sistemi sayesinde, işletmeler diğer ülkelere tek bir merkezden kendi ürün ve hizmetlerini ihraç etmekte ve uluslararası pazara açılmaktadırlar. Özellikle, gelişmekte olan ülkeler franchise sisteminin yayılmasında önemli bir pazar oluşturmaktadırlar. Bu pazarlardan önemli bir tanesi de günümüz Türkiye'sidir.
Bu tez çalışmasının temel amacı, franchise alan girişimcilerin franchise sistemini nasıl algıladıkları ve bu algılamalarının girişimciliğe ne gibi etkisi olduğunun araştırılmasıdır. Bu amaçla araştırmanın evrenini olarak 2018 yılında Elazığ ve Malatya İl merkezindeki franchise alan işletmeler oluşturmaktadır. Çeşitli sektörlerde (gıda, giyim, eğitim) ulaşılan katılımcı sayısı yani araştırmanın evreni 148 kişidir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. 148 katılımcıların tamamına anket elden dağıtılmış ve yüz yüze görüşmede doldurulmuştur. Verilerin analizinde SPSS-22 programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, girişimcilerin cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve önceki meslekleri değişkenleri ile franchise sistemine yönelim nedenlerine ilişkin algıları, franchise alma zorluklarına ilişkin algıları, franchise almaya etken olan sebeplere ilişkin algıları ve franchise süreci ve işleyişine katılım nedenlerine ilişkin algıları arasında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
People have carried out activities to meet social needs from ancient times to the present day. The people who closed these deficiencies by producing products or services have formed the basis of entrepreneurship activities. The main purpose of entrepreneurship activities is to provide benefits by producing products or services.
With the increase of entrepreneurial activities all over the world, the competition in the business environment has increased and the enterprises have liaised together in order to cope with the competition. The synergies that will find out with of the businesses by coming  together will help them to business achieve success by breaking the impact of tough competition conditions. Businesses resort to different methods to gain this synergy. The forms the most often and widely which used of these methods in today's business life are franchising contracts. In other words, the franchising term which is mentioned in the form of the right to name, emerges as a result of the globalized world economy. Thanks to the franchise system, businesses export their products and services from one center to other countries and open up to the international market. In particular, developing countries constitute an important market for the dissemination of the franchise system. Today's Turkey is an important one of these markets.
The main purpose of this thesis study is to examine how the franchisee entrepreneurs perceive the franchise system and how these perceptions affect entrepreneurship. For this purpose, the universe of the research is composed of the companies which are businesses receiving franchise in Elazığ and Malatya province center in 2018. The number of participants in the various sectors (food, clothing, education), that is, the universe of research are 148 people. In this study, the quantitative research method has been used and data obtained through the face-to-face survey technique. The questionnaires were distributed to the participants by hand and filled with face-to-face interviews. SPSS-22 program was used for data analysis. Descriptive statistical methods such as number, percentage, mean, and standard deviation were used to evaluate the data. In our study, t-test was used to compare quantitative continuous data between two independent groups and One-way Anova test was used to compare quantitative continuous data between two independent groups. In our study according to the findings of the research is concluded a significant difference with the perceptions of the entrepreneurs on the gender, age, educational status and previous occupations between the reasons for participation in the franchise process and operation.and reasons for orientation to franchise system, the difficulties of obtaining franchises, the reasons that affect the franchise, the reasons for participation in the franchise process and operation.