2016 sonrası Türk dış politikasında Suriye
Syria in Turkish foreign policy after 2016
Yazar: MURAT ÖZTÜRK
Danışman: DR. FIRAT DEMİRKOL
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin 2016 yılı sonrasındaki Suriye politikasının, Suriye iç savaşına müdahil olan güçler ve Türkiye'de yaşanan gelişmeler neticesinde nasıl etkilendiğini analiz etmektir. Suriye'nin Türk dış politikası için önemi tarihsel perspektifte incelenirken, Suriye iç savaşının Türk dış politikasına yaptığı sınamalar, Suriye üzerinde hesabı olan güçlerin politikaları üzerinden değerlendirilmiştir. 

Türkiye ve Suriye arasındaki Hatay meselesi, su sorunu ve Suriye'nin PKK'ya verdiği destek gibi sorunlar anlatılmış, Suriye'nin PKK'ya verdiği desteği sonlandırması ve Türkiye'de AK Parti iktidarının başlaması ile ilişkilerin seyri detaylandırılmıştır. AK Parti'nin dış politika prensiplerinin Suriye üzerinde verdiği sonuçların önemi üzerinde durulmuş, bu sonuçlara ulaşırken Türkiye içinde dış politika yapımı için verilen mücadeleler ve Ahmet Davutoğlu politikalarının uygulamalarına değinilmiştir.
Arap baharı sürecinin Suriye'ye nasıl sirayet ettiği, bu sürecin yönetiminde Türkiye'nin Suriye'den beklentileri ve iki ülke arasında yaşanan anlaşmazlıklar üzerinde durularak, Türk dış politikasının bu yeni sürece nasıl yaklaştığı incelenmiştir. Türk dış politikasının şekillenmesinde iç savaşa müdahil olan güçlerin etkisi, çalışmanın amacı açısından irdelenmiştir. Müdahil olan güçlerin Suriye ile ilişkileri, politikaları ve iç savaş başlangıcından sonraki müdahalelerinin Türkiye'nin Suriye politikasına etkileri detaylı şekilde işlenmiştir. Özellikle Suriye'nin kuzeyinde oluşan güç boşluğundan kaynaklı olarak ortaya çıkan PKK'nın Suriye kolu PYD/YPG ve DEAŞ terör örgütlerinin Türkiye'nin güvenlik paradigmalarını değiştirecek şekilde güvenliğimize tehdit oluşturması, Türk dış politikasında önemli değişimlere yol açan bir süreci başlattığı detaylı şekilde masaya yatırılmıştır.  

2016 yılında Türkiye'nin yaşadığı 15 Temmuz Darbe girişimi, maruz kaldığı DEAŞ ve PKK/PYD/YPG kaynaklı terör saldırıları, Ahmet Davutoğlu'nun Başbakanlıktan istifa etmesi, sayıları 4 milyonu bulan, toplumsal ve ekonomik olarak Türkiye'nin üzerinde ciddi bir yük olan Suriyeli sığınmacı sorunu, Beşar Esad rejiminin Rusya ve İran'ın desteği ile ayakta kalması, ABD'nin Suriye Demokratik Güçleri adı altında PKK/PYD/YPG'ye her türlü destek vererek Kuzey Suriye'de devletleşme sürecine sokması gibi nedenlerden dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çerçevesini çizdiği ''Yeni Güvenlik Konseptine'' geçilmiş, tüm bu sorunların kaynağı olarak görülen Suriye'ye yapılan Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekatları, bu harekatların sonucunda diplomatik kazanımların gelmesi ve değişen güvenlik paradigmamızın etkileri son bölümde detaylıca anlatılmış ve diğer iki bölümde alt yapısı hazırlanan dış politik kırılmanın 2016 yılında yaşandığı geniş bir şekilde anlatılmıştır.   

Çalışmanın sonuç bölümünde görüleceği üzere, Türkiye'nin iç savaş başlangıcındaki politikalarının 2016 yılı itibariyle farklı bir noktaya evrildiği, bu evrilmenin içeride ve dışarıda yaşanan gelişmelerin etkisiyle olduğu, Türkiye'nin yeni bir anlayışla Suriye'ye yaklaşarak sorunlarını bertaraf etmeye çalışmasının gereğini uyguladığı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze how Turkey's Syria policy after 2016 has been influenced by the actors involved in the Syrian Civil War and the developments within Turkey. The historical importance of Syria for Turkish foreign policy is examined, while the challenges posed by the Syrian Civil War on Turkish foreign policy are evaluated through the policies of the powers with interests in Syria.
Issues such as the Hatay question, water disputes, and Syria's support for the PKK are discussed, and the evolution of relations is detailed, especially after Syria ended its support for the PKK and the AKP government came to power in Turkey. The significance of the AKP's foreign policy principles and their impact on Syria is emphasized, along with an exploration of the struggles within Turkey regarding the making of foreign policy and the implementation of Ahmet Davutoğlu's policies.
The study also focuses on how the Arab Spring affected Syria, Turkey's expectations from Syria during this process, and the disagreements between the two countries. Furthermore, it investigates how Turkish foreign policy adapted to this new period. The influence of the powers involved in the civil war on the shaping of Turkish foreign policy is analyzed in the context of this study. The relations and policies of the intervening powers, as well as their post-intervention actions in Syria, are explored in detail with respect to their impact on Turkey's Syria policy. It has been discussed in detail that the PKK's Syrian branch, the PYD/YPG and ISIS terrorist organizations, which emerged due to the power vacuum in northern Syria, posed a threat to our security in a way that would change Turkey's security paradigms, and initiated a process that led to significant changes in Turkish foreign policy. 
In 2016, Turkey faced several challenges including the July 15th coup attempt, terror attacks by ISIS and PKK/PYD/YPG, Ahmet Davutoğlu's resignation as Prime Minister, the issue of Syrian refugees (around 4 million), and the survival of Bashar al-Assad's regime with the support of Russia and Iran. The United States' support for the PKK/PYD/YPG under the name of the Syrian Democratic Forces and their efforts to create a state in northern Syria also contributed to Turkey's shift towards a "New Security Concept" as framed by President Recep Tayyip Erdoğan. This change in security policy led to the launch of military operations such as Euphrates Shield, Olive Branch, Peace Spring, and Spring Shield against Syria, with diplomatic gains and changes in the security paradigm discussed in the final section. The foreign policy shift, which began in 2016, is extensively analyzed.

As outlined in the conclusion, it is emphasized that Turkey's foreign policy at the beginning of the Syrian Civil War evolved into a different direction by 2016, a transformation shaped by both internal and external factors. This shift reflects Turkey's approach to Syria with a new understanding, aiming to resolve its problems effectively.