Hastalık tedavisinde kullanılan bazı meyve ve sebzelerin dokularında eser element ve mineral tayini
Determination of trace elements and minerals in some fruits and vegetable tissues which used at treatment diseases
Yazar: EMİR TOSUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. F. ZEHRA KÜÇÜKBAY
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Son yıllarda çalışmalarda çeşitli biyolojik materyallerde bulunan eser elementve minerallerin tayini özellikle iki nedenden dolayı önem kazanmıştır. Bunlardanbirincisi, metabolik proseslerdeki rolleri ve insan sağlığı üzerine olumlu etkileri,ikincisi ise artan çevre kirliliği ile birlikte toksititeye neden olan elementlerinolumsuz etkileridir.Eser elementlerin bitkilerin özellikle kök, gövde ve yaprakları gibi farklıbölgelerinde değişik konsantrasyonlarda bulunurlar. Meyve ve sebzelerin ve bunlarındokularının elementel kompozisyonu normal gelişim ve sağlık için çok önemlidir.Taze meyve ve sebzelerin günlük tüketilmesi, bulaşıcı olmayan kanser vekardiyovasküler hastalıkları önlemede yardımcı olur. Bu nedenle meyve vesebzelerin eser element ve mineral içerikleri önemlidir.Mineral ve eser elementler çok fazla tükettiklerinde toksik etkiler görülür.Düşük konsantrasyonlarda alındıklarında da çeşitli problemlerle karşılaşılır. Örneğindoğada bol miktarda bulunan demir, Fe, aşırı miktarda alındığında kusma, ishal vebağırsak bozukluklarına neden olur. Düşük miktarlarda alındığında ise kemiklerdekırılganlık ve anemi gibi sorunlar ortaya çıkar.Eser elementler ve mineraller topraktan insanlara bitki aracılığıyla geçer.Bitkilerin eser element ve mineral içerikleri, toprağın jeokimyasal karakteristiği,yetişme dönemi boyunca hava koşulları, bu elementlerin bazılarının seçici olarakalınabilirliği ve gübre kullanımına göre değişir.Çalışmamızda, tıbbi öneminden dolayı halk ilacı gibi kullanılan meyveolarak, elma, kiraz, armut, nar, ayva, çilek ve ceviz, sebze olarak da nane ve reyhananalizlenmek için seçildi. Bu meyve ve sebzeler, Malatya da da hâlâ çeşitlihastalıkların tedavisinde kullanılır.Bu amaçla, toplanan bu meyve, sebze ve bunların dokuları mikrodalgaparçalama tekniği ile çözelti ortamına alınmıştır. Kullandığımız metodun analitikkarakteristiğini, doğruluk ve hassasiyetini test etmek için Sertifikalı Referans Madde(NIST ? SRM 1515, Apple Leaves) kullanılmıştır. Meyve, sebze ve dokularının,alevli AAS ile Al, Cu, Fe, Mg, Mn, Zn içerikleri, alevli ? emisyon AAS ile K, grafitfırın AAS ile Cd, Pb, Se içerikleri tayin edilmiştir.Meyve ve meyve dokularının eser element ve mineral içerikleri;1.45 ? 92.83 mg/ 100g alüminyum, bakır için 0.11 ? 1.84 mg / 100g , demir için0.30 ? 61.54 mg / 100g , potasyum için 114 ? 4658. 33 mg / 100g , magnezyumiçin 11.03 ? 637.79 mg / 100g , mangan için 0.034 ? 10.97 mg / 100g , çinko0.17 ? 6.26 mg / 100g , kadmiyum 0.10 ? 4.21 x 10-3 mg / 100g, kurşun için8.91 ? 351.55 x 10-3 mg / 100g ve selenyum için 0.55 ? 45.45 x 10-3 mg / 100garalığında bulunmuştur. Ayrıca sebze örneklerinin eser element ve mineral içerikleri;12.80 ? 19.16 mg / 100g alüminyum, 0.34 ? 1.03 mg / 100g bakır,29.91 ? 30.00 mg / 100g demir, 2791.67 ? 4754.17 mg / 100g potasyum,508.33 ? 600.69 mg / 100g magnezyum, 5.07 ? 5.67 mg / 100g manganez,2,59 ? 4.48 mg / 100g çinko, 6.48 x 10-3 mg / 100g kadmiyum,63.22 ? 115.38 x 10-3 mg / 100g kurşun ve 41.9 ? 56.1 x 10-3 mg / 100g selenyumaralıklarında bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Meyve, Sebze, Mineral, Eser Element, MikrodalgaÇözünürleştirme Tekniği, Atomik Absorpspyion Spektroskopisi

Abstract:
In recent years there has been a growing interest in some trace elementconcentrations in the environment, the research on the role of these elements invarious metabolic processes and their impact on human health due to environmentalpollution.The elements are present at varying concentrations in different parts of theplants, especially in roots, seeds and leaves . The elemental composition of the fruits,fruit tissues and vegetables is very important because some of these elements arevital for normal growth and maintaining good health. Daily consumption of freshfruits and vegetables is recommended to help prevent major non ? communicablediseases such as cardiovascular diseaseas and certain cancers. Therefore, updatingthe mineral and trace element contents of fruit and vegetable foods are important.Mineral and trace elements can also produce toxic effects when they intakein high concentrations and in low concentration also encountered some problems.For example, abound in nature Fe, an excess in its concentration cause vomitting,diarrhea and damage of the intestine, also iron deficiency results in anemia, whivhranges from a fall in plasma ferritin with no functional impairment to severe irondeficiency characterized by small red blood cells with low hemoglobinconcentrations.An important link in the transfer of trace elements from soil to man are plants.The mineral and trace element contents of plants are known to be affected by thecultivar of plant, genetic factors, geochemical characteristic of soil, ability of plantsto selectively accumulate some of these elements, weather conditions during thegrowing, use of fertilizers and the state of the plants maturity at harvest.In the present study we have selected as fruits, Apple, Cherry, Pear,Pomegranate, Quince, Strawberry and Walnut, as vegetable, Basil and Mint for theanalysis because of their medicinal importance, as folk medicine. The fruits andvegetables are still used in Malatya particularly for their teratment of some diseases.For example, It is believed that eating quince is good for maintaining the optimumhealth of an individual, consumption of quince has been found to be beneficial forpeople suffering from gastric ulcer.the presence of potassium in quince helps in thelowering of high blood pressure.In this objective, the contents of two mineral elements were analysed:potassium (K), magnesium (Mg), and five trace elements: copper (Cu), iron (Fe),mangenese (Mn), selenium (Se) and zinc (Zn), as well as three toxic elements:aluminium (Al), cadmium (Cd) and lead (Pb) from samples of seven fruits, fruittissues (e.g. leaves, seeds) and two vegetables. Sample for determination weredissolved with the use of microwave digestion. The analytical characteristics of theproposed method, the accuracy and precision were tested and verified by a certifiedreference material (NIST ? SRM 1515, Apple Leaves). The concentration ofminerals and trace elements were determined by means of the Flame ? AAS, Flame ?AES and GF ? AAS methods.The contents of trace metals in the fruit and fruit tissue samples were found inthe ranges: 1.45 ? 92.83 mg / 100g for aluminum, 0.11 ? 1.84 mg / 100g for copper,0.30 ? 61.54 mg / 100g for iron, 114 ? 4658. 33 mg / 100g for potassium,11.03 ? 637.79 mg / 100g for magnesium, 0.034 ? 10.97 mg / 100g for manganese,0.17 ? 6.26 mg / 100g for zinc, 0.10 ? 4.21 x 10-3 mg / 100g for cadmium,8.91 ? 351.55 x 10-3 mg / 100g for lead and 0.55 ? 45.45 x 10-3 mg / 100g forselenium. Also vegetable samples were found in the ranges: 12.80 ? 19.16 mg / 100gfor aluminum0.34 ? 1.03 mg / 100g for copper, 29.91 ? 30.00 mg / 100g for iron,2791.67 ? 4754.17 mg / 100g for potassium, 508.33 ? 600.69 mg / 100g formagnesium, 5.07 ? 5.67 mg / 100g for manganese, 2,59 ? 4.48 mg / 100g for zinc,6.48 x 10-3 mg / 100g for cadmium, 63.22 ? 115.38 x 10-3 mg / 100g for lead and41.9 ? 56.1 x 10-3 mg / 100g for selenium.Key Words : Fruits, Vegetables, Mineral, Trace Element, Microwave DigestionTechnique, Atomic Absorption Spectrofotometer.