Yetişkinlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ve ruminatif düşünce biçimi arasındaki ilişkide obsesif inançların aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of obsessive beliefs in the relationship between early maladaptive schemas and ruminative thought style in adults
Yazar: ABDUL SAMED AKTAŞ
Danışman: DR. HÜSEYİN EBADİ
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma yetişkinlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ve ruminatif düşünce biçimi arasındaki ilişkide obsesif inançların aracı rolünün incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Ayrıca erken dönem uyum bozucu şemalar, ruminatif düşünme biçimi ve obsesif inançlar arasındaki ilişkiler belirlenmiş, bu değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. 
Araştırmanın örneklemini, rastlantısal olarak seçilen 18-40 yaş arası 434 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada İlişkisel Tarama Modeli ve Aracı Değişken Modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Obsesif İnanışlar Anketi-9", "Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği" ve "Young Şema Ölçeği- Kısa Form 3"  olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T Testi, Anova Analizi, Kruskal Wallis H Testi, Kolerasyon Analizi ve PROCESS Aracı Rol Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda erken dönem uyum bozucu şemalar, ruminatif düşünme biçimi ve obsesif inançlar değişkenlerinin birbirleriyle istatiksel olarak anlamlı ilişki içerisinde bulunduğu görülmüştür.  Erken dönem uyum bozucu şemaların tamamının ruminatif düşünce biçimini ve obsesif inançları,  obsesif inançların da ruminatif düşünme biçimini yordadığı saptanmıştır. Erken dönem uyum bozucu şemaların ruminatif düşünme biçimi üzerindeki etkisi incelenirken obsesif inançlar değişkeni analize dahil edildiğinde, obsesif inançların erken dönem uyum bozucu şemaların tamamı ile ruminatif düşünce biçimi arasındaki ilişkide kısmi aracı değişken olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to examine the mediating role of obsessive beliefs in the relationship between early maladaptive schemas and ruminative thinking style in adults. In addition, the relationships between early maladaptive schemas, ruminative thinking style and obsessive beliefs were determined, and whether these variables differ according to demographic variables was examined.
The sample of the research consists of 434 randomly selected people between the ages of 18-40. Relational Screening Model and Mediator Variable Model were used in the research. Data collection tools were determined as 'Sociodemographic Information Form', 'Obsessive Beliefs Questionnaire-9', 'Ruminative Thought Style Scale' and 'Young Schema Scale - Short Form 3'. Independent Sample t Test, Anova Analysis, Kruskal Wallis H Test, Correlation Analysis and PROCESS Mediating Role Test were used in the analysis of the data. As a result of the research, it was seen that the variables of early maladaptive schemas, ruminative thinking style and obsessive beliefs had a statistically significant relationship with each other. It was determined that all early maladaptive schemas predicted ruminative thinking style and obsessive beliefs, and obsessive beliefs predicted ruminative thinking style. When the obsessive beliefs variable was included in the analysis while examining the effect of early maladaptive schemas on ruminative thinking style, it was determined that obsessive beliefs were a partial mediator variable in the relationship between all early maladaptive schemas and ruminative thinking style.