Kâğıt fabrikalarında kimyasal risk etmenleri ve alınacak önlemler
Chemical risk faktors in paper mills and precautions to be taken
Yazar: EYÜP ENSAR ARSLAN
Danışman: PROF. DR. FATMA BAYCAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Kazalar = Accidents ; Kimya = Chemistry
Dizin: Atık kağıt = Waste paper ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Hasar riski = Damage risk ; Kağıt fabrikaları = Paper factories ; İş güvenliği = Work safety ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Bu çalışma, atık kâğıt geri dönüşüm fabrikalarında ve yardımcı tesislerindeki kimyasal risk faktörleri, risk faktörlerinin etkileri ve alınabilecek önlemler üzerine olan araştırmaları içermektedir. Çalışma alanı olarak, Balıkesir ilinde Varaka Kâğıt Sanayi A.Ş. firmasının kâğıt fabrikası seçilmiştir. Atık kâğıdın geri dönüşümü, fabrikanın elektrik ve buhar ihtiyacının karşılanması ve atık suyun arıtılması süreçleri boyunca birbirlerinden farklı birçok kimyasal kullanılmaktadır. Kullanılan bu kimyasalların ortak özelliği, genel olarak aşındırıcı ve zararlı etkilere sahip olmasıdır. Kimyasal etmenler; katı, sıvı ve gaz formlarında olmaktadır. Kimyasal risk etmenlerine karşı çalışanların maruziyeti; kâğıt üretimi, enerji üretimi, atıksu arıtma gibi prosesler ile bakım, montaj/demontaj, doldurma/boşaltma ve temizlik gibi faaliyetlerde oluşmaktadır. Çalışanların kimyasallara karşı maruziyeti; ağız yolu, solunum yolu ve deri emilim yolu olmak suretiyle 3 yolla gerçekleşmektedir. Kimyasal risk etmenleri, çalışanlar üzerinde sağlık sorunları oluşturmakla birlikte güvenlik ve çevre sorunlarına da yol açabilmektedir. Üretim, bakım, temizlik vs. gibi diğer süreçlerin içinde yer alan kimyasal etmenler yangın ve patlama gibi ciddi güvenlik sorunlarına da neden olabilmektedir. Kimyasalların etrafa sızması vs. gibi birçok çevresel sorunlara neden olmaktadır. Kimyasal risk etmenlerinden kaynaklı olarak yaşanabilecek iş kazası ve meslek hastalıkları; işverenler tarafından risklerle mücadele ilkeleri ve mevcut imkanlar göz önünde bulundurularak oluşturulacak organizasyonel önlemler, makine ve sistemler üzerinde alınacak koruyucu önlemler, toplu koruma önlemleri ve kişisel koruyucu donanımlar gibi önlemler ile engellenebilecektir. Çalışma ortamlarındaki kimyasal risk etmenlerinin tespit edilmesi, risklere karşı önlemlerin alınması, önlemlerin sürdürülebilir olması, çalışma ortamının ve çalışanların sağlık durumunun sürekli olarak belirli yöntemlerle izlenmesi ile kimyasal risk etmenlerinden kaynaklı yaşanabilecek iş kazası ve meslek hastalıklarının önüne geçilebilecektir.

Abstract:
This study includes research on chemical risk factors, effects of risk factors and precautions that can be taken in waste paper recycling factories and auxiliary facilities. Varaka Paper Industry Inc.'s paper factory in Balıkesir province was selected as the study area. Many different chemicals are used during the recycling of waste paper, meeting the factory's electricity and steam needs and purifying waste water. The common feature of these chemicals used is that they generally have corrosive and harmful effects. Chemical agents are in solid, liquid and gaseous forms. Employees' exposure to chemical risk factors occurs in processes such as paper production, energy production, wastewater treatment and activities such as maintenance, assembly/disassembly, filling/emptying and cleaning. Employees' exposure to chemicals occurs in 3 ways: oral, respiratory and skin absorption. Chemical risk factors can cause health problems for employees as well as safety and environmental problems. Chemical factors in other processes such as production, maintenance, cleaning, etc. can also cause serious safety problems such as fire and explosion. It causes many environmental problems such as chemical leakage, etc. Work accidents and occupational diseases that may occur due to chemical risk factors can be prevented by organizational measures to be taken by employers considering the principles of combating risks and existing opportunities, protective measures to be taken on machines and systems, collective protection measures and personal protective equipment. Work accidents and occupational diseases that may occur due to chemical risk factors can be prevented by identifying chemical risk factors in work environments, taking precautions against risks, ensuring that the precautions are sustainable, and continuously monitoring the health status of the work environment and employees with certain methods.