Bilgi edinme hakkı ve Niğde Üniversitesi uygulaması
The right to obtain information and application at Niğde University
Yazar: DİNÇER ATAMTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAMZA UYGUN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Yönetime katılmanın veya denetlemenin ilk aşamasını bilgilenme oluşturmaktadır. Ancak bilgi sahibi olan bireyler kamu yönetimlerine katılabilecek ya da onu denetleyebilecektir. Kamunun elinde bulunan bilgi veya belgelere ulaşılmasını sağlayan ?bilgi edinme hakkı? klasik kamu yönetimi anlayışından yeni kamu yönetimi anlayışına geçişle bireylere tanınmış bir haktır. Ancak ülkemizde bilgi edinme hakkı, halktan gelen bir talep neticesinde kabul edilmemiştir. Avrupa Birliği'ne uyum çerçevesinde yasal mevzuatımıza giren bilgi edinme hakkı, kamuoyu tarafından yeterince tartışılmamıştır. Bu yüzden, ülkemizde hakkın ne derecede kullanıldığının bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, yönetimin şeffaflaşmasını sağlamanın yanı sıra daha demokratik bir yönetimi mümkün kılması beklenen Bilgi Edinme Hakkı Kanunun, sayılan bu amaçları Niğde Üniversitesi özelinde gerçekleştirip gerçekleştirmediğini tespit etmektir. Bu amaçla öncelikle hakkın gelişimi ve hakla ilgili kavramlar açıklanarak hakkın mahiyeti belirlenmiştir. Daha sonra hakkın yasal mevzuatta düzenlenişi ve nasıl kullanılacağı anlatılmıştır. Son olarak ise hakkın muhataplarınca ne derecede kullanıldığını tespit etmek amacıyla Niğde Üniversitesi Bilgi Edinme Birimine kişilerce, birimin kurulduğu tarih olan Mayıs 2005 tarihinden, çalışmanın bitirildiği Haziran 2008 tarihine kadar yapılan başvurular ile idarenin bu başvurulara verdiği cevaplar incelenmiştir. Sözü edilen dönemde yapılan 1425 adet başvurunun en dikkat çekici bölümü (%45,69) personel tarafından yapılmıştır. Yapılan başvuruların kişilere göre dağılımında ikinci sırayı öğrenci başvuruları alırken vatandaş başvuruları son sırada kalmaktadır. Her üç grup açısından da istenilen bilgilerin çoğu kişisel bilgilere ilişkin olup yönetime katılım veya denetleme amacı yok denecek kadar azdır. İdarenin verdiği cevaplar incelendiğinde ise yasal mevzuatın baskısıyla bireylere oranla Bilgi Edinme Hakkı Kanununu daha fazla algılayıp, uyguladığı söylenebilir. Sonuç olarak bilgi edinme hakkının aktif tarafının kanunu yeterince nüfuz edemediği, yalnızca kişisel bilgi veya belgelere erişmek amacıyla kullandığı ifade edilebilir.

Abstract:
To access and obtain information is the first step to share in the management and public control. In this connection, only the persons who access to information could share in management or control public affairs. The right to get information, provides to access information and documents possesed by administration, was enfranchised during the transition from the classical public administration to the new public administration. In Turkey, however, this right have not been recognised as a result of a request that comr from the Turkish community. The issues about the right to get information which was introduced into Turkey?s legislation system as a result of the admission process of European Union have not been discussed adequately. Therefore it is necessary to be known how Turkish citizens use the right to get information. It is expected that this right makes a contribution on acquiring of democratic values and transparency of administrations. The aim of this study is the show that how people appeal the Act of Obtaining Information in Niğde University. Firstly, the concepts about the right are explained and the characteristics of the right is defined. Secondly, how this right is arranged in our legislation system is presented and how it is used in pactice is shown. Finally, the appeals to, and the responses of, the administration office of the University are analyzed between the dates of May 2005, which is the date of establishment of Information Obtaining Unit, and June 2008 when this study is complated. In this period of time totaly 1425 applications, were made 55,69 % of which made by staff members. Staff members applicating was followed by the applications of students, while those of fellow citizens were at the least. The most of the information requested were private information or documents; the applications aimed at sharing in the management or controling the administration were very few. When we analyzed the responses by the University administration, it was observed that the level of understanding and applications of the act were higher than the other parties. As a conclusion, it could be said that the active side of the act have not been penetrated sufficiently, it has been used for obtaining private information and/or documents.