Türkiye'de radyo oyunları
Radio plays in Turkey
Yazar: SEVDA ARSLAN
Danışman: DOÇ. GONCA GÖKALP ALPASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Efekt = Effect ; Konu = Title ; Kurgu = Fiction ; Kurgusal mekan = Fictional place ; Oyunlar = Games ; Radyo = Radio ; Radyo oyunu = Radio game

Özet:
Türkiye'de Radyo Oyunları başlıklı tez çalışması, bir döneme damga vuran kitle iletişim aracı radyoyu ve radyoya özgü dramatize yapım olan radyo oyununun gelişimini vurgulamak için ortaya konmuştur.Tezin ilk amacı radyo oyununun ne olduğu ve ne olmadığını belirlemek oldu. Ardından dünyada ve Türkiye'de radyo yayın macerası ve bu macerada radyo oyununun yeri, tarihsel bir çizgide aktarılmaya çalışıldı. Radyonun siyaset ve teknoloji karşısındaki durumuna yer verildi.Üçüncü bölümde, Ankara Radyosu ve İstanbul Radyosu arşivlerinden elde edilebilen oyun dökümleri biraraya getirilerek radyo oyunları derlendi.Arşivlere isim olarak girebilmiş radyo oyunlarına, metin olarak ulaşma imkânı olmadığından, basılmış radyo oyunları üzerine bir inceleme yapmak uygun görüldü. Bu nedenle herhangi bir dönemsel sınıflama yapılmadan doksan beş oyun konu yönünden irdelendi. Radyo çocuk oyunları, arkası yarınlar, skeçler ve eğitsel amaçlı kısa dramatize oyunlar kapsam dışında bırakılmıştır.Sonraki bölümlerde radyo oyununda kurgu, mekân, zaman, karakter, efekt ve diyalog kavramları ayrı ayrı bölümlerde ele alınarak incelendi. Ekler kısmında Ankara ve İstanbul radyolarından alınan oyunlar, iki farklı döküm halinde yer aldı.1940'lı yılardan 2010'a kadar gelen süreçte incelenen radyo oyunu varlığı, daha önce bütünsel anlamda başka bir akademik çalışmaya dayanmadığı için tüm eksiklikleriyle bir ilk olacaktır. Kavramsal ve içeriksel olarak tanımlamaya çalıştığımız "radyo oyunu"nun hem akademik çevrede hem de yazarlık mertebesinde faydalı olmasını umuyoruz.Anahtar Sözcükler: Radyo, radyo oyunu, efekt, kurgu, konu, diyalog

Abstract:
The Thesis titled Radio Plays in Turkey, was made up to emphazise the development of the radio that branded an era as means of social communication and radio play which is a radio oriented dramatic production.The primary object of the thesis was to find out what is a radio play or what it isn?t. Then the adventure of radio broadcasting and the position of radio play in this adventure was tried to be reported in a chronological order. The situation of radio play against politics and technology was taken up .In the third chapter play texts which were obtained from Ankara and İstanbul Radio archives were brought together and compiled. As it wasn?t possible to reach the texts of some plays which were included in archives only by their titles it was approved to make a research only on plays which were published. For this reason without any consideration of their historical periods or classifications ninety-five plays were examined according to their plots. Children radio plays, soap operas, sketches and short educational dramatic plays were left beyond the scope.In the latter chapters fiction,place ,time character, efect and dialogue concepts in radio plays were examined in separate sections. In appendix section Radio plays which were taken from Ankara and İstanbul Radios took place in two different inventories .As during the period from 1940?s to 2010 the existence of examined radio plays were not based entirely on another academic study this thesis will be an initial with all its deficiencies.We hope that `radio play? which was tried to be defined as conseptually and contextually will be helpful both on academic setting and authors? degree.Key Words: Radio, Radio play, efect, fiction, plot, dialogue