Coğrafi bilgi sistemlerine (Cbs)  dayalı sosyal bilgiler öğretiminin mekansal düşünme becerilerine etkisi
The effect of geographical information systems (Gis) based on social studies teaching on spatial thinking skills
Yazar: FATİH SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ AKBAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training

Özet:
Bu çalışmada CBS'ye dayalı Sosyal Bilgiler öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin mekansal düşünme becerileri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin sosyal bilgiler derslerinin CBS'ye dayalı etkinliklerle yürütülmesi hakkında görüşleri belirlenmek amaçlanmıştır.
Araştırmada,"2016-2017 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Giresun ili Espiye ilçesinde yer alan bir ortaokuldaki 6. sınıf öğrencileriyle çalışılmıştır. "Araştırmada" bir deney grubu (N=20) bir de kontrol grubu (N=21) bulunmaktadır. Deney grubunda dersler CBS'ye dayalı etkinliklerle yürütülürken, kontrol grubunda ise öğretim programına dayalı öğretime göre yürütülmüştür. "Araştırma, yarı deneysel yöntemin ön test-son test kontrol gruplu desenine dayalı olarak yürütülmüştür." Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Mekansal Düşünme Becerisi Testi (MEDBET)" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Deney grubu öğrencilerinin yürütülen uygulamalar hakkındaki görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile belirlenmiştir. Araştırmada MEDBET'ten elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin MEDBET'te bulunan sorulara ön test ve son testte verdikleri yanıtlar, frekans/yüzde tabloları şeklinde sunulmuştur. Deney grubu öğrencilerinin yarı yapılandırılmış görüşme sürecinde verdikleri yanıtlar, içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. "
Araştırma sonuçlarına göre "deney ve kontrol gruplarının MEDBET'in ön test ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yokken, son test ortalama puanları arasında ise deney grubu lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir (t(41)=2219, p<.05). Araştırma sonuçlarına göre CBS ile yürütülen Sosyal Bilgiler dersleri, öğrencilerin mekansal düşünme becerilerini geliştirmede öğretim programına dayalı öğretime göre daha etkili bulunmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmede öğrenciler derslerin CBS ile yürütülmesinin daha etkili ve kalıcı öğrenme sağladığını, aynı zamanda bundan sonraki Sosyal Bilgiler derslerinde CBS kullanmak istediklerini ifade etmişlerdir."

Abstract:
In this study, the effect of spatial thinking skills of 6th grade students on (GIS) based Social Studies teaching was investigated. In addition, it was aimed to determine the opinions of students about the conduct of social studies courses with (GIS) based activities.
In the study, were studied with 6th grade students in a secondary school located in the district Espiye in Giresun province in the spring term of 2016-2017 academic year. One experimental group (N = 20) and one control group (N = 21) were included in the study. In the experimental group, the courses were conducted by GIS based activities and in the control group, according to the curriculum-based teaching. The research was conducted based on the pretest-posttest control group design of the quasi-experimental method.   "Spatial Thinking Test (STT)" developed by the researcher was used as a pre-test and post test. The opinions of the experimental group students about the practices are determined by the semi-structured interview form. The data that obtained from "STT" were analyzed by using SPSS 22.0 package program. In addition, student's responses to "STT" in the pre-test and post-test are presented as frequency/percentage tables. The answers of the experimental group students in the semi-structured interview process were analyzed by using content analysis.
According to the results of the study, there was no statistically significant difference between the pre-test mean scores of "STT" and experimental group, while there was a significant difference between the post-test average scores in favor of the experimental group (t (41) = 2219, p <.05). According to the research results, the Social Studies courses conducted with (GIS) were found to be more effective in developing student's spatial thinking skills than teaching based on curriculum. In a semi-structured interview, the student's stated that conducting the courses with GIS provided more effective and permanent learning and at the same time they wanted to use (GIS) in the following Social Studies courses.