Veri destekli öğretime yönelik bir bilgi sisteminin özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the properties of an information system towards data-informed instruction
Yazar: RECEP BAŞARICI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmenlerin, öğretimsel karar almada eğitsel veriye başvurmaları, ilgili alanyazında araştırılagelen bir konudur. Veri destekli öğretim kapsamındaki bu uygulamalar, öğretimsel kararların niteliğini belirlemede büyük bir rol oynamaktadır.  Bu araştırmada, veri destekli öğretime yönelik bir bilgi sisteminin özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yapılandırmacı temellendirilmiş kuram deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, ortaöğretim düzeyinde görev yapan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 13 farklı branştan 32 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler görüşme yoluyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma desenine uygun olarak, başlangıç ve odaklı olmak üzere iki aşamalı nitel veri analiz tekniği kullanılmıştır. Veri analizi sürecinde, sürekli karşılaştırma yöntemine uygun olarak, gerek toplanan veri ile kategorilerin karşılaştırılmasına gerekse ilgili alanyazın ile karşılaştırmaya başvurulmuştur. Araştırma bulguları doğrultusunda, veri destekli öğretime yönelik bir bilgi sisteminin özellikleri; süreç, teknoloji, paydaşlar ve veri boyutlarıyla açıklanarak sunulmuştur. Süreç boyutu, hazırlık, uygulama ve değerlendirme aşamalarını içermektedir. Teknoloji boyutunda katılımcı öğretmenlerin halen kullandıkları bilgi teknolojisi araçları ve geleceğe yönelik bilgi teknolojisi araçları hakkındaki beklentileri kategorileri yer almaktadır. Paydaşlar boyutunda beş paydaş belirlenmiştir. Belirlenen paydaşlar; okul rehberlik servisi, okul idaresi, meslektaşlar, veliler ve iş çevresi şeklindedir. Veri boyutunda, öğretmenler tarafından vurgulanan eğitsel veri türlerine yönelik bulgular sunulmuştur. Araştırma sonucunda veri destekli öğretime yönelik bir bilgi sisteminin özellikleri belirlenerek UML (Unified Modeling Language, Birleşik Modelleme Dili) kullanım senaryoları diyagramları aracılığıyla görselleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak gelecekteki araştırmalar ve uygulama alanına yönelik olarak çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The fact that teachers using educational data for making instructional decisions has been a matter of ongoing research interest in the relevant literature. These practices which can be considered within the scope of data-informed instruction play a major role in determining the quality of the instructional decisions. In this study, it is aimed to determine the properties of an information system towards data-informed instruction. This study employed constructivist grounded theory. The participants were 32 volunteer high school teachers from 13 majors. Data were gathered via interviews. A semi-structured interview form developed by the researcher was used as the data collection tool. In accordance with the research model, two-stepped (initial and focused) qualitative data analysis technique was used. In the data analysis process, in accordance with the constant comparison method the data were compared by both the emerging categories from the collected data and data from the relevant literature. The findings revealed the properties of an information system under four components: process, technology, stakeholders, and data. The process section includes planning, implementation, and evaluation stages. The technology section covers the information technology tools that the participant teachers used and their expectations for future use of information technology tools. The stakeholders section includes five categories of people who are in school counselling service, school administration, colleagues, parents, and business environment. The data section includes all types of educational data which were mentioned by the participant teachers throughout the interviews. The conclusions were visualized with the properties of an information system towards data-informed instruction and UML (Unified Modeling Language) through developing use case diagrams. Recommendations both for practice and future research were presented based on the research results.