Anayasa Hukukunda bireysel başvuru
Individual application in Constitutional Law
Yazar: GAYE YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE KARACAOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Bireysel başvuru = Individual application ; Temel haklar = Fundamental rights ; Şikayet = Complaint

Özet:
Anayasa yargısının, hak ve özgürlüklerin daha güvenceli hale getirilmesinde son olarak sunduğu yargısal denetim imkanı bireysel başvuru (anayasa şikayeti) usulüdür. Birçok Avrupa ülkesinde uzun yıllardır başarıyla uygulanan bu usul, amparo başvuru usulü ile Latin Amerika'da ve bazı Asya ülkelerinde de kabul edilmiştir. Her ülke, bireysel başvuru usulünü kendi tercihlerine göre değişik şekillerde düzenlemiştir. Temel hak ve özgürlüklerin kamu gücü tarafından ihlal edilmesi durumunda yargısal denetim amacıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvuru hakkı tanıyan bireysel başvuru usulü, 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yapılan 2010 tarihli Anayasa değişikliği ile Türk hukuk sistemine dahil edilmiştir. Usulün esasları, 30 Mart 2011 tarihinde kabul edilen 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da düzenlenmiştir. Değişik ülkelerdeki uygulamaları da değerlendirilen bireysel başvuru usulünün hukuk sistemine dahil edilmesinin, insan hakları, hukuk düzeni ve hukuk devletinin gelişimine çok önemli katkıları olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkının kabul edilmesi ile temel hak ve özgürlüklerin korunması yönünde önemli bir adım atılmıştır. Kısa bir süre sonra uygulanmasına başlanacak olan usulün başarılı şekilde işleyişi, hak ihlallerini önleme ve gidermede etkin, başvurucular açısından da tatmin edici çözümler sunmak suretiyle etkili olmasına bağlıdır. Bu bağlamda, Anayasa Mahkemesi'nin uygulamaları, yapacağı yorumlar ve vereceği kararlar büyük önem taşımaktadır. Usulün başarılı şekilde uygulanabilmesi ve beklenen işlevlerini gösterebilmesi açısından Anayasa Mahkemesi'ne büyük bir sorumluluk düşmektedir.

Abstract:
The last opportunity for the protection of rights and freedoms guaranteed by constitution is the individual application procedure to a higher court. This procedure, which has been successfully practised in many European countries, is accepted as ?ampora procedure? in Latin America and some Asian countries. Each country has organized the individual application procedure differently according to their preferences. The right for individual application to the Constitutional Court for judicial review procedure in case of violation of fundamental rights and freedoms by the public power have been introduced to the Turkish legal system with the amendments on 1982 Turkish Constitution in 2010. Principles of the procedure are regulated in the Law on the Establishment and Rules of Procedures of the Constitutional Court, Law No. 6216, adopted on March 30, 2011. In this study, the individual application procedure was evaluated in terms of implementation in different countries. It has been seen that the procedure has made very important contributions to the development of the human rights, of legal systems and of rule of law. Thus, with the acceptation of the right for individual application to the Turkish Constitutional Court, an important step towards protection of the fundamental rights and freedoms has been taken. The successful functioning of the procedure will depend on its effectiveness in prevention and elimination of human rights violations and providing satisfactory outcomes for the applicants. In this context, the Constitutional Court?s practice, interpretations and decisions will have the utmost importance.