Türkiye'de vergi denetiminde etkinliğin sağlanmasında belge düzeni
Document system in providing efficiency of tax audit in Turkey
Yazar: SEDA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA TUNÇEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belge düzeni = Documents system ; Denetim = Control ; Etkinlik = Efficiency ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi denetimi = Tax audit

Özet:
Türk Vergi Sistemi kural olarak beyan usulüne dayanmaktadır. Beyan usulünde vergiyi doğuran olay verginin üzerinden hesaplanacağı değer veya miktar olan matrah ve matrah üzerinden hesaplanacak vergi, mükellefin beyanıyla belirlenmektedir. Belge düzeni de  beyan usulünün tamamlayıcısı olan bir unsurdur. Bu durumda, beyanların dayanağı bu belgeler ve belge düzeni olmaktadır. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu da vergiyi doğuran işlemlerin belgelendirilmesine yönelik düzenlemeler getirmiştir ve getirdiği hükümlerle de belge sisteminin yerleşmesini hedef almaktadır. Vergiyi doğuran olayın belgeye bağlanmaması halinde kayıtlara intikal ettirilmesi olasılığı zayıflar, bu tür olayların vergi idaresi tarafından kavranması da zorlaşmaktadır. Beyanların doğruluğu ve belge düzeninin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinin ön  koşulu etkin bir vergi denetimidir. Etkin bir vergi denetimi ile mükellefin belge düzenine uymasını sağlayacak ve gelirlerin kayıt dışı kalması önlenecektir. Mükelleflerin doğru bildirimde bulunmasının sağlanması, dolayısıyla vergi kaybının önlenmesi etkin bir vergi denetimiyle gerçekleştirilebilecektir. Belge düzeni, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması ve kanıtlanmasını sağlayan vergi denetiminin en önemli aracıdır. Çünkü denetimler defter ve belgeler üzerinden yapılmaktadır. Denetim türlerinin içerisinde en verimli olan, defter ve belgeler ile yapılan denetimdir. Bu nedenle yaygın belge kullanımı ve belge düzeninin yerleşmesi denetimlerin etkinliğini ve devamlılığını sağlamakla birlikte kayıt dışı ekonomiyi önlemede büyük bir yarar sağlayacaktır.

Abstract:
As a principle, Turkish Tax System is based on declaration procedure. Tax base and tax that will be calculated over tax base, which is the value or amount from which the tax will be calculated, is determined by the declaration of the taxpayer in systems based on declaration procedure. The order of the documents is also a complementary element of the declaration procedure. In this case, the bases for the declarations  are these documents and their order. Article 213 of Tax Procedural Law has also brought regulations related to the documentation of tax-arising transactions and the rulings also aimed to settle down the documentation system. In case a transaction is not linked to a document, it would decrease the probability to record this transaction and also such cases make it very difficult to understand for tax autohority.A prerequisite of confirming the accuracy of the declarations and performing a healthy order of documentation is efficient tax audit. An efficient tax audit would allow taxpayers to follow the order of the documentation and prevent incomes to be excluded from the records. An efficient tax audit would allow taxpayers to declare accurately; therefore, avoid any tax loss. The order of the document is the most important tool for the tax audit which allows to investigate and prove the accuracy of the payable taxes because the audits are conducted based on the legal books and the documents. The most effective audit type is the one which is based on legal books and documents. For this reason, extensive use of documents and established order of documents would not only provide efficiency and continuity of the audits but also be significantly useful to prevent the underground economy.