Sinop kıyılarında yayılış gösteren Zostera marına taksonunun haritalanması ile fenolojisinde mevsimsel ve yersel değişimler
The distribution, fenology and algal flora of seagrasses along western black sea coast (Turkey) and the flowering and mapping of Zosteraceae in sinop coast
Yazar: GAMZE ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN DURAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu tezde, 2005-2006 yılları arasında Sinop kıyılarında seçilen bazıistasyonlardaki Zostera marina türünün dağılımı, alt sınırları veharitalanması ile fenolojik özeliklerinin derinliğe bağlı mevsimseldeğişimi çalışılmıştır. Çalışma alanları GPS ile belirlenmiş, bitkiörnekleri scuba dalış yöntemi ile toplanmıştır. İstasyonlarda su sıcaklığı,ışık yoğunluğu, çözünmüş oksijen, pH, tuzluluk, nitrit, nitrat, amonyumazotu, ortofosfat ve silikat derişimleri 2005 Eylül'de ölçülmüştür.Bitkilerin vejetatif ve üreme yapıları laboratuarda ve sualtındafotoğraflanmıştır. Sinop kıyıları için Zostera marina'nın fenoloji vebiyokütlesine ait bulgular, üç ayrı istasyonda (Sinop Liman, Hamsaros,Akliman) 3 m ve 9 m derinliklerde mevsimsel olarak araştırılmıştır.Bitkilerin alt sınırları en çok 10 m derinliğe kadar ölçülmüş ve derinliğebağlı olarak yoğunluk değişiminde ise ilk 5 m derinliğe kadar artış,buradan itibaren 9 m derinliğe doğru düşüş olduğu tespit edilmiştir.Bitkilere ait mevsimsel parametreler Şubat, Mayıs, Ağustos veKasım aylarında alınmıştır. Z. marina'da bitki sayısı ve yaprak sayısı,tüm mevsimler için 3 m derinlikte 9 m derinliğe göre yüksekIVbulunmuştur. 3 m derinlikte en yüksek mevsimsel ortalama SinopLimanı, onu Akliman ve az bir farkla Hamsaros izlemektedir. 9 mderinlik için mevsimsel ortalama yine Sinop Limanı'nda yüksekbulunurken, onu Hamsaros ve Akliman izlemektedir. Yaprak uzunlukları,mevsimsel ortalamada 9 m de 3 m ye göre daha yüksek bulunmuştur.İstasyonlar arasında da 3 m ve 9 m derinlikler için Akliman ve SinopLimanı'nda değerler değişim göstermektedir. Yaprak alan indekslerinde,9 m derinlikler 3 m ye göre daha düşük değerlerdedir. İstasyonlara göreher iki derinlik ortalaması dikkate alındığında en yüksek yine SinopLimanı, bunu Akliman ve sonra Hamsaros takip etmektedir. Biyokütle 3m derinlikler için istasyonlara göre karşılaştırılmış, Yaprakbiyokütlesinde önemli bir fark görülmezken, rizom biyokütlesi yine enyüksek Sinop Limanı'nda bulunmuştur. Mevsimsel olarakdeğerlendirildiğinde yaprak ve rizom biyokütlesi yaz aylarından itibarenkasıma kadar yüksek değerlerde bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Zostera marina, Sinop kıyıları, fenoloji,haritalama, alt sınır, derinlik, mevsimsel değişim

Abstract:
VThe Distribution, Fenology and Algal Flora of Seagrasses alongWestern Black Sea Coast (Turkey) and the Flowering and Mappingof Zosteraceae in Sinop CoastABSTRACTIn this thesis, the distribution, minimum limits, mapping and ?phenologic?characteristics of Zostera marina species were studied according to depth with seasonalchanges. The study was performed in some stations near Sinop coast between 2005-2006. The working areas were determined with GPS and the plant samples werecollected with scuba diving. Temperature of water, intensity of light, pH, salinity,concentration of nitrite, nitrate, ammonium nitrogen, orthophosphate and silicate weredetermined in September 2005. Vegatative and reproduction structure of plants werephotographed in the laboratory and under water. ?Phenology? and biomass findings ofZostera marina for Sinop coast were investigated seasonally in three different stations(Sinop Port, Hamsaros, Akliman) at 3 m and 9 m. The minimum limits of plants weremeasured maximum at 10 m. Changes in intensity according to depth was increaseduntil initial 5 m then, from this point decreased until 9 m.The seasonal parameters of plants were taken in February, May, Agust and November.The number of plants and leaves of Z. Marina were greater at 3 m depth than 9 m depth.Maximum seasonal average at 3 m depth was observed in Sinop Port, then Akliman andHamsaros. Seasonal average at 9 m depth was found, again, in Sinop Port, thenHamsaros and Akliman. The length of leaves were greater at 9 m depth than 3 m depthin seasonal average. Among the stations, the values in Akliman and Sinop Port werechanging at 3 m and 9 m depth. The leaf index were less in 9 m depth. If the averagedepth of stations are taken into account, maximum value is in Sinop Port, then Aklimanand Hamsaros. Biomass was compared at 3 m depth in each station. While the biomassof leaves were not changing, biomass of rizome was maximum in Sinop Port. Thevalues of leaf and rhizome biomass are very high until November if it is evaluatedseasonally.