Orofaringeal hava yolu ölçümünde kullanılan farklı alt referans düzlemlerin tekrar edilebilirliğinin karşılaştırılması
Evaluation of the examiner reliabilities of lower border planes used for volumetric measurement of pharyngeal airway
Yazar: ŞAHİN BARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN UZEL
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Farenks = Pharynx ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Kraniyofasiyal yapı = Craniofacial morphology ; Ortodonti = Orthodontics ; Referans değerler = Reference values ; Solunum = Respiration ; Solunum sistemi = Respiratory system

Özet:
Bu çalışmanın amacı KHBT üzerinden hacimsel hava yolu ölçümünde kullanılan farklı alt referans düzlemlerin gözlemciler arası ve gözlemci içi güvenilirliğinin karşılaştırılmasıdır.
Çalışmamızda 35 iskeletsel Sınıf I bireye ait (ortalama yaş: 18,9±3,4 yıl) Konik Hüzmeli Bilgisayarlı Tomografi (KHBT) görüntüleri kullanılmıştır. Hacimsel hava yolu ölçümleri Dolphin 3D (Dolphin Imaging and Management Solutions, Chatsworth, California) programı kullanılarak yapılmıştır. Her grafiye ait ölçümler farklı tecrübe düzeylerinde olan üç gözlemci tarafından yapılmış ve iki hafta ara ile ikinci kez tekrarlanmıştır. Orofaringeal hava yolu hacim ölçümünde etki edebilecek diğer tüm değişkenler sabit tutularak ölçümler ikinci servikal vertebranın en alt ve ön noktası(CV2ai), üçüncü servikal vertebranın en alt ve ön noktası(CV3ai), epiglottisin ucu(EP) ve yumuşak damağın en uç noktası (SP) alt sınırları ile tekrarlanmıştır. Gözlemciler arası ve gözlemci içi uyuma sınıf içi korelasyon testi (SKK) ile bakılmıştır. Her dört parametre için tekrarlanabilirlik katsayıları (TEK), tekrarlayan ölçüm tasarımında gözlemci içi, gözlemciler arası ve toplam varyans bileşenleri kullanılarak hesaplanmıştır.
İstatistiksel analiz sonucunda tüm ölçülen değişkenler için güvenilirlik mükemmel (ICC ≥ 0.9) bulunmuştur. Gözlemci içi ve gözlemciler arası en dar güven aralığı ve en yüksek tekrar edilebilirlik CV2, CV3, SP ve EP sırası ile bulunmuştur. 
Çalışmamızın bulgularına göre incelenen referans düzlemlerin güvenilirliği konusunda herhangi bir fark bulunmamasına karşın, kemiksel referans düzlemler, yumuşak doku referans düzlemlerine kıyasla daha yüksek tekrarlanabilirliğe sahiptir. 
Havayolu çalışmalarının veri standardizasyonunu sağlayabilmek için, kullanılacak alt referans düzleminin belirlenmesi konusunda görüş birliğine varılması önemlidir.

Anahtar Kelimeler: : KHBT, Orofaringeal Havayolu, Güvenilirlik

Abstract:
The aim of this study is to assess the intra-examiner and inter-examiner reliabilities of different lower border planes used for volumetric measurement of oropharyngeal airway in CBCT.
The study consists of CBCT scans of 35 skeletal Class I subjects (mean age: 18,9±3,4years). The volume from each scan was measured by using four commons used lower airway borders on Dolphin 3D software (Dolphin Imaging and Management Solutions, Chatsworth, California). Three researchers with different levels of experience independently made volumetric measurements twice with two week interval. With keeping all other variables constant, oropharyngeal airway volumes measured four times for each scan with the most anterior and inferior point of second cervical vertebrae(CV2ai), the most anterior and inferior point of third cervical vertebrae(CV3ai), tip of epiglottis(EP) and tip of soft palate(SP) as lower limit. The intraclass correlation coefficient (ICC) was used to assess intra-examiner and inter-examiner reliabilities. Repeatability coefficients (RC) for each 4 parameters were calculated by using interexaminer, intraexaminer and total variance components in the repetitive measurement design.
As a result of statistical analysis reliability was found excellent (ICC ≥  0.9) for all measured variants. Narrowest confidence interval and highest Repeatability for both interexaminer and intraexaminer measurements found in CV2 which fallowed by CV3, SP and EP respectively.
According to the findings of our study although there is no big differences in reliability of all these borders, bony structures has higher repeatability than soft tissue ones. Due to the standardization need for the data of pharyngeal airway studies a consensus should be achieved.

Keywords: CBCT, Oropharyngeal airway, Reliability