Grafik tasarım temel disiplinlerinden tipografinin öğretiminde vektörel tabanlı yazılımların  kullanımı
The using of vector based softwares in education of typography which is one of the basic disciplines of graphic design
Yazar: EVREN TURAL
Danışman: PROF. SEVGİ KOYUNCU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Tasarım = Design ; Tipografi = Typography ; Vektörler = Vectors ; Yazılım = Software ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Tipografi, güzel sanatlar eğitimi bölümlerinde, grafik alan uygulamaları içinde yer alan, yazının bir tasarım içerisindeki etkilerinin ve öneminin daha güçlü kavratılmasında uygulamalı olarak öğrenciye verilmeye çalışılan bir alt disiplindir ve grafik tasarımı eğitimi içerisindeki önemi yadsınamaz.

Araştırmanın amacı, Türkiye'deki üniversitelerin grafik tasarımı ve ilgili bölümlerinin ders içeriklerinde yer alan ve grafik tasarımın temel disiplinlerinden olan tipografinin öğretiminde vektörel tabanlı yazılımların, eğitimciler tarafından etkin bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını incelemek ve varsa bu konudaki eksikliklerin giderilip, bu tip yazılımların daha verimli kullanılması için öneriler sunmaktır.

Tipografinin öğretiminde vektörel yazılımların kullanım durumunu anlayabilmek adına araştırmacı tarafından 9 anket sorusu hazırlanmıştır. Bu ankette sorulan sorulara toplam 26 üniversiteden 46 akademisyen görüş bildirmiştir. Bu üniversitelerden 19'u devlet üniversitesi, 7'si ise vakıf üniversitesidir.

Anketten elde edilen sonuçlar neticesinde, katılımcıların %90'dan fazlasının tipografi eğitiminde vektörel yazılımları kullandığı, yürüttükleri tipografi, proje ve masaüstü yayıncılık derslerinde öncelikli olarak vektörel tabanlı yazılımları tercih ettikleri görülmüştür. İlüstrasyon ve ambalaj tasarımı derslerinde ise tipografi eğitimi amaçlı vektörel yazılımların kullanılmasının eğitimcilerin ikincil öncelikleri olduğu anlaşılmaktadır.

Araştırma sonucunda, bazı vektörel yazılımların benzer işlevdeki diğer yazılımlara gore daha fazla tercih edildiği görülmüştür. Piyasada sıklıkla kullanılan bu yazılımların akademisyenlerce, ilgili derslerde az da olsa öğretiminin, öğrencilerin meslek hayatında faydalı olabileceği düşüncesi oluşmuştur.


Anahtar Sözcükler: Tipografi, Vektörel Yazılımlar, Grafik Tasarım Eğitimi

Abstract:
Typography is a subdiscipline in graphic field of Fine Arts education, trying to students given as a application form for creating more powerful understanding the importance and effects of type in design, and its importance is undeniable in graphic design education.

The target of this research is to examine whether graphic design and related departments of the universities in Turkey that using vector based softwares effectively by educators in teaching of typography, which is one of the main disciplines of graphic design in the course contents, eliminating deficiencies and offering suggestions for more efficient use of such software.

Nine survey questions prepared for situation of usage in vector softwares in Typography education. Total 46 academic staff from 26 universities gave opinions about this survey. These are 19 state and 7 foundation universities.

It's observed more than 90% of the participants using and preferring vector based softwares primarily in the typography, project and desktop publishing courses as a result of the survey. In the illustration and packaging design courses, it is understood that the using of vector based software for typography education has a secondary priority.

As a result of this research, it's seen that some certain vector based softwares is preferred mostly, while some others of similar function using very little. These softwares which are frequently used in the market, may be useful for students in their profession, if less of them in related courses, as attituded by academicians.


Keywords: Typography, Vector Softwares, Graphic Design Education