Tarihsel misak-ı milli algısının 1990 sonrası Türkiye siyasetindeki yeri ve etkileri
The place and effects of the national pact in Turkish politics after 1990
Yazar: EJDER ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ADEM ESEN ; PROF. DR. HİKMET KIRIK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSOY KUTLUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Misak-ı Milli Beyannamesi, 28 Ocak 1920 tarihinde gizli bir oturumda son Osmanlı Meclis-i Mebusanı tarafından kabul edilen resmi bir metindir. Ahd-ı Milli Beyannamesi olarak da bilinen bu parlamento kararı, o dönemde karşı karşıya kalınan problem alanlarının net bir şekilde görülebildiği gerçekçi çizgiler çizerek ve hedefler belirleyerek, güçlü bir vizyon ve misyon ortaya koymuştur. Belgede tarihsel ve siyasal fay hatları dikkate alınarak Türk, Kürt ve diğer müslüman toplumların kardeşliklerinin ayrılmazlığı vurgulanmış ve Türkiye ifadesi, geleceğe yönelik bir projeksiyon olarak kabul edilmiştir. Batı Trakya, Adalar ve Kars, Ardahan ve Batum'un dahil olduğu vatan sathının sınırları, varoluşsal bir temel olarak kabul edilmiştir. Bu belgede aynı zamanda Boğazların statüsü, İstanbul'un güvenliği ve uluslararası ticaret akışı ele alınmıştır. Kapitülasyonların reddi ve azınlıklar için öngörülen mütekabiliyet esası, belgenin en önemli başlıklarındandır. 
Çalışmanın temel amacı Misak-ı Milli belgesinin tarihsel ve siyasal katmanlarını ortaya çıkarmak ve Türkiye siyasetini etkileyen süreklilik unsurlarının nedenini ve anlamını sorgulamaktır. Bunlar arasında milliyetçilik, bağımsızlık, ulusal egemenlik ve bütünlük, toprak bütünlüğü gibi ilkeler yer almaktadır. Bu unsurlar, tarihsel ve siyasal gelişmelerden etkilenmiş ve zaman içinde farklı yönlerde şekillenmiştir. Ancak Misak-ı Milli belgesi, Türk siyasetinin temel referans noktalarından biri olarak kabul edilmiş ve güncelliğini korumuştur. Bu nedenle çalışmanın tarihsel kapsamı içinde 1990 sonrası, Türkiye siyasetinde Misak-ı Milli tartışmaları, ülkenin dış politika öncelikleri ve bölgesel güç dengeleriyle bağlantılı olarak önem kazanmıştır. Misak-ı Milli, Türkiye'nin ulusal güvenlik ve bağımsızlık hedefleri doğrultusunda siyasi yönelimini belirlemeye devam etmektedir.

Abstract:
The National Pact, also known as the National Oath Declaration (Misak-ı Milli Beyannamesi), is an official document adopted by the last Ottoman Parliament (Meclis-i Mebusan) in a secret session on January 28, 1920. This parliamentary resolution, also referred to as the Covenant of National Oath (Ahd-ı Milli Beyannamesi), presented a strong vision and mission by realistically identifying the challenges of that period and establishing clear objectives. The document emphasized the inseparable brotherhood among Turkish, Kurdish, and other Muslim communities, taking into account historical and political fault lines. The term "Turkey" was embraced as a future projection. The document recognized the borders of the homeland, which included Western Thrace, the islands, as well as Kars, Ardahan, and Batum, as a vital basis. It also addressed the status of the Straits, the security of Istanbul, and the flow of international trade. The rejection of capitulations and the principle of reciprocity for minorities were among the document's most significant topics.
The study aims to uncover the historical and political layers of the National Pact (Misak-ı Milli) document and question the continuity elements that have influenced Turkish politics. These elements include nationalism, independence, national sovereignty, and territorial integrity. The National Pact document is considered a fundamental reference point in Turkish politics, maintaining its relevance. Since 1990, discussions on the National Pact have gained importance in relation to Turkey's foreign policy priorities and regional power balances. It continues to guide Turkey's political orientation towards its national security and independence goals.