Suriyeli sığınmacıların sosyal uyumunda STK'ların yeri: İstanbul örneği
The place of NGOs in the social cohesion of Syrian refugees: The case of Istanbul
Yazar: NAZAN AYKUT
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KAHRAMAN GÜLOĞLU
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çözüm odaklı sosyal hizmet müdahalesi = Solution focused social work intervention

Özet:
Bu tezde Suriye'deki savaştan kaçarak Türkiye'ye gelen Suriyeli sığınmacıların sosyal uyum ve toplumsal kabül durumları ve STK'ların bu sürece olan etkisi ele alınmıştır. Bu sebeple Suriyeli sığınmacıların Türkiye'de sosyal uyum sürecinde karşılaştıkları zorluklar, bu zorluklarla başa çıkmak için STK'ların yaptığı faaliyetler ve bunun her iki gruba olan etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmayla literatürdeki sosyal uyum ve STK konusundaki boşluğun giderilmesine katkı sağlanması da beklenmektedir.
Araştırmanın yöntemi nitel olarak belirlenmiş, fenomenolojik desen kapsamında veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. Görüşmelerin evrenini İstanbul'da bulunan Suriyeli sığınmacılarla çalışan STK'larda ki, STK temsilcileri ve sosyal uyum çalışanları oluşturmuştur. Bu kapsamda çalışma grubu, sosyal uyum alanında yoğun faaliyet yürüten 5 STK'dan ve bu STK'lardan birer temsilci ve uyum faaliyeti düzenleyen profesyonel olmak üzere 10 katılımcıdan oluşmuştur. Veriler MAXQDA 2022 programı ile analiz edilmiştir.
Araştırma kapsamında elde edilen bulgularda STK'ların sosyal uyum sürecinde önemli bir rol aldığı, özellikle yerel halk ve sığınmacıları bir araya getirme rolünün oldukça etkili olduğu ortaya çıkmıştır. STK'ların sosyal uyumda birçok faaliyet yürüttüğü bunların dil eğitimi, psikososyal destek eğitimi ve sanatsal-kültürel faaliyetler başta olmak üzere çeşitlendiği görülmektedir. Ancak sunulan faaliyetlerin sürekliliği ve kalıcılığı hususunda yeteri kadar düzenli hizmet sağlanamadığı da görülmüştür. Araştırma sonuçları STK'ların Suriyeli sığınmacıların sosyal uyumunda yer alan paydaş olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, sığınmacıların sosyal uyum sürecine katkıda bulunmak için STK'ların daha fazla desteklenmesi ve sistematik çalışabilmeleri için kapasitelerinin geliştitirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca sosyal uyum faaliyetlerinin işlevsel olması için sahadaki diğer paydaşlarla iş birliği içinde çalışmanın kaçınılmaz olduğunu da vurgulamaktadır.
Bu çalışma, Suriyeli sığınmacıların sosyal uyum sürecinde STK'ların (hak temmelli STK'ların) rolünü ortaya koymak için yapılmış kapsamlı bir araştırma olduğu için araştırma sonuçları, sığınmacıların sosyal uyumunun desteklenmesi hususunda politika yapıcılar ve karar mercileri için çıktılar sunmaktadır.

Abstract:
In this thesis, the social cohesion and social acceptance of Syrian asylum seekers who fled the war in Syria and came to Turkey and the impact of NGOs on this process are discussed. For this reason, it is aimed to reveal the difficulties faced by Syrian asylum seekers in the process of social cohesion in Turkey, the activities carried out by NGOs to cope with these difficulties, and the impact of this on both groups. In addition, the study is expected to contribute to the elimination of the gap in the literature on social cohesion and NGOs.

The research method was determined as qualitative, and within the scope of phenomenological design, data were obtained through in-depth interview techniques using semi-structured interview forms. The population of the interviews consisted of NGO representatives and social cohesion workers in NGOs working with Syrian asylum seekers in Istanbul. In this context, the study group consisted of 10 participants from 5 NGOs that carry out intensive activities in the field of social cohesion, one representative from these NGOs, and 10 professionals who organize cohesion activities. The data were analyzed with MAXQDA 2022 software.

The research findings reveal that NGOs play an important role in the social cohesion process, especially their role of bringing together local people and asylum seekers is very effective. It is seen that NGOs carry out many activities in social cohesion and these activities are diversified as language training, psychosocial support training, and artistic-cultural activities. However, it has also been observed that not enough regular service is provided in terms of continuity and permanence of the activities offered. Research results show that NGOs are stakeholders in the social cohesion of Syrian asylum seekers. This study reveals that to contribute to the social cohesion process of asylum seekers, NGOs should be supported more and their capacities should be improved so that they can work systematically. It also emphasizes that it is inevitable to cooperate with other stakeholders in the field for social cohesion activities to be functional.

Since this study is comprehensive research conducted to reveal the role of NGOs (rights-based NGOs) in the social cohesion process of Syrian asylum seekers, the results of the research provide outputs for policymakers and decision-makers in supporting the social cohesion of asylum seekers.