Televizyon dizileri aracılığı ile politik rızanın ve ulus kimliğinin yeniden inşası: Diriliş "Ertuğrul" ve Payitaht "Abdülhamid" örnekleri
Reconstruction of political consent and national identity through television series: Examples of Diriliş "Ertuğrul" and Payitaht "Abdülhamid"
Yazar: LEVENT BULUT
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERDEMİR GÖZE
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Hegemonya = Hegemony ; Medya = Media ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmaya başladığı yıllar önemli siyasi gelişmeler ve savaşların yaşandığı yıllara tekabül etmektedir. Bu gelişmeler neticesinde ağır bedeller ödemek zorunda kalan ve dağınık bir görünüm sergileyen toplulukların bir ulus-kimlik çatısı altında toplanmalarını sağlamak üzere çeşitli görsel metinlerin üretildiği ve kamu hizmeti yayıncılığı ile yayıldığı bilinmektedir. Türkiye'de kamu hizmeti yayıncılığı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) aracılığıyla sürdürülmekte olup kurumun finansal ve yönetsel ikbalinin iktidarın kontrolünde olduğu ve özerk bir yapıdan uzak olduğu uzun süredir tartışılmaktadır. TRT'de yayınlanan Diriliş "Ertuğrul" ve Payitaht "Abdülhamid" dizileri bu bağlamda günün ihtiyaçlarına yönelik yaratılmış karakter ve kurgular ile iktidar politikalarının pekiştirildiği ve toplumsal rızanın üretildiği birer görsel metin görünümündedir. Çalışmanın amacı günün ihtiyaçları doğrultusunda tarihin yeniden yazıldığı dizi kurguları ile politik rızanın hangi temalar kullanılarak üretildiği ve inşa edilmeye çalışılan yeni ulus kimliğin muhteviyatının ortaya çıkarılmasıdır. Dizilerin TRT'de yayınlandığı 2014-2018 yılları arasındaki periyot, yoğun bir seçim takvimi içermektedir ve çalışmanın zamansal sınırlarını oluşturmaktadır. Bu periyotta Sözcü, Yeni Şafak ve Hürriyet gazetelerinde yer alan haberler taranarak haftalık siyasi gündem verileri tasnif edilmiş, dizi verileri ile karşılaştırılmıştır. Bu veriler metin, görsel ve videolarda üretilen içeriklerde sıklığa bağlı olarak hangi temaların ortaya çıktığının belirlenmesine ve içerik üreticisinin niyetinin yorumlanmasına olanak sağlayan nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak iktidarın siyasal varlığını sürdürmek üzere ideolojik perspektifi doğrultusunda tasarladığı bir "dava"sının olduğu anlaşılmaktadır. Bu "dava"yı sürdürmek ve kalıcı kılmak üzere Cumhurbaşkanı Erdoğan ile benzer özelliklerde kurgulanmış "lider" karakterleri vasıtasıyla geçmiş ile bugün arasında sembolik bağlar kurularak her dönem benzer şeylerin yaşandığı algısı yaratılmaya çalışılmıştır. Kamu hizmeti yükümlülüğü olan TRT'de yayınlanan tarihi dizilerde, siyasal iktidarın çeşitli görünümleriyle yer aldığı görülmektedir. İktidarın güncel siyasetini meşru kılmanın ötesinde yeni bir ulus-kimlik inşası gayreti içinde olduğu ve kamu hizmeti yükümlülüğü olan TRT'de yayınlanan tarihi diziler gibi kültürel ürünlerle kimlik inşa sürecini tahkim ettiği yapılan analizler sonucunda anlaşılmıştır.

Abstract:
The years when mass media began to spread correspond to significant political developments and periods of warfare. As a result of these developments, various visual texts were produced and disseminated through public service broadcasting to bring communities together that had to bear burdens and displayed a scattered appearance, under a national identity framework. In Turkey, public service broadcasting is carried out through the Turkish Radio and Television Corporation (TRT). It has long been debated that the institution's financial and managerial well-being is controlled by the ruling power, lacking autonomy from a centralized structure. TV series such as Diriliş "Ertuğrul" and Payitaht "Abdülhamid" broadcast on TRT, are visual texts designed in line with the contemporary needs. They reinforce the policies of the ruling party and generate social consent through characters and narratives tailored to the dominant ideology. The objective of this study is to uncover the themes through which political consent is constructed in historical TV series narratives that rewrite history according to contemporary needs. The period between 2014-2018, in which the TV series were broadcast on TRT, includes an intense election calendar and constitutes the temporal limits of the study. During this period, political agenda data were collected by categorizing weekly political topics from news articles in Sözcü, Yeni Şafak, and Hürriyet newspapers. These data were subjected to content analysis, a qualitative research method, based on the frequency of themes in textual, visual, and video content. As a result, it is understood that the government has a "cause" designed in line with its ideological perspective to sustain its political existence. In order to sustain and perpetuate this "cause", symbolic links were established between the past and the present through the fictionalized "leader" characters with similar characteristics to President Erdoğan, and an attempt was made to create the perception that similar things happen in every period. In historical dramas broadcast on TRT, which has a responsibility for public service, various forms of the political power are represented. It has been understood as a result of the analyzes that the power is in an effort to build a nation-identity with cultural products such as historical series, which are the subject of the study, in order to keep itself intact beyond legitimizing its current politics.