Kırşehir ilinde yayılış gösteren Salvia cryptantha (Montbret Et Aucher Ex Benth.)'nın uçucu yağ ve ekstraktının biyolojik aktivitesi ve uçucu yağ kompozisyonunun belirlenmesi
Biological activity of the essential oil and extract of Salvia cryptantha (Montbret Et Aucher Ex Benth.) spreading in Kirşehir province and determination of essential oil composition
Yazar: YUSUF YIKILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ONARAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Kırşehir İlinde endemik olarak yetişen Salvia cryptantha'nın uçucu yağ ve bitki ekstraktının in vitro ve in vivo koşullar altında antifungal (Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM) ve Sclerotina sclerotiorum (SS)) ve antibakteriyel (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm), Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)) aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca, hidro-distilasyon yöntemiyle elde edilen uçucu yağların temel bileşenleri GC/MS analizleri ile belirlenmiştir. Antifungal aktivite çalışmaları in vitro (PDA ve TSA besi yeri üzerinde) ve in vivo koşullar altında (domates bitkisi, hıyar ve kavun meyvesi üzerinde) ekstraktların ve bitki uçucu yağlarının farklı dozları kullanılarak belirlenmiştir. Fungal hastalıkların (FOM, SS) S. cryptantha  bitki ekstraktına ve uçucu yağlara karşı göstermiş olduğu miselyum gelişimleri (mm), miselyum gelişim engellemeleri (%) ve lezyon gelişimleri (mm) belirlenmiştir. Ekstrakt ve uçucu yağların bakteriyel hastalıklara karşı etkileri ve domates bitkisi üzerindeki belirtileri farklı parametreler kullanılarak ölçülmüştür. GC/MS analiz sonuçlarına göre, S. cryptantha'nın uçucu yağlarında bulunan başlıca bileşenler; Eucalyptol (%20,61), camphor (%19,83), α-pinene (%8,79), Camphene (%7,82 ), Borneol (%7,32), Viridiflorol (%7,84) ve β-pinene (%5,72) olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, in vitro ve in vivo koşullarda bakteri ve funguslara karşı, uçucu yağın 20 µl dozunda %100 engellemelerin olduğu görülmüştür. Bitki ekstraktında da benzer sonuçlar belirlenmiştir. Sonuç olarak, S. cryptantha'nın in vitro ve in vivo koşullar altında uçucu yağ ve ekstraktının antifungal ve antibakteriyel özelliklerinin sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, antifungal (Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM) and Sclerotina sclerotiorum (SS)) and antibacterial (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm), Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)) activities of essential oil and plant extracts from endemic species of Salvia cryptantha in Kırşehir province were determined under in vitro and in vivo conditions. In addition, the composition of essential oils obtained by the Hydro-distillation method from this plant was determined using GC/MS analysis. Antifungal activity studies were determined using different doses of extracts and essential oils under in vitro (PDA and TSA) and in vivo conditions (tomato plant, cucumber and melon fruit). Mycelium growth (mm), mycelium growth inhibitions (%) and lesion growth (mm) of fungal diseases (FOM, SS) were determined against plant extract and essential oil of S. cryptantha The effects of extract and essential oils on bacterial diseases and their symptoms on the tomato plant were measured using different parameters. According to GC / MS analysis results, the main components were found in the essential oils of Salvia cryptantha; Eucalyptol (20.61%), camphor (19.83%), α-pinene (8.79%), Camphene (7.82%), Borneol (7.32%), Viridiflorol (7.84%) and β-pinene (5.72%). As a result of this study,100% inhibitions were observed using 20 µl dose of essential oil against bacteria and fungi under in vitro and in vivo conditions. Similar results were found in plant extract. In conclusion, S. cryptantha has been determined to have antifungal and antibacterial properties of essential oil and extract under in vitro and in vivo conditions.