Çocukları cerrahi girişim geçiren ebeveynlerin aile merkezli bakım algısının belirlenmesi
Determining the perception of family-centered care of parents whose children had surgical intervention
Yazar: BÜŞRA ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE KURŞUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile merkezli bakım = Family centered care ; Ana-baba = Parents ; Cerrahi = Surgery ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, çocukları cerrahi girişim geçiren ebeveynlerin aile merkezli bakım algısını ve bu algıyı etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı olarak yapıldı. Çalışma, Hacettepe İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nin çocuk cerrahi kliniklerinde cerrahi girişim geçiren çocukların ebeveynleri ile gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklem büyüklüğü 191 olarak belirlendi. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu ve Aile Merkezli Bakımı Değerlendirme Ölçeği (AMBDÖ) kullanıldı. Veriler; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ve ortanca (minimum-maksimum) [IQR] olarak özetlendi. Verilerin analizinde; Mann-Whitney U, Kruskal Wallis ve regresyon analizi kullanıldı. 
Ebeveynlerin AMBDÖ alt boyutlarından aldığı puan ortalamalarının sırasıyla destek alt boyut için 38,4±7,7, iş birliği alt boyutu için 33,9±6,8, saygı alt boyutu için 12,9±2,7 ve toplam ölçek için 85,2±15,8 olduğu belirlendi. Ölçeğin destek alt boyut puanının hastanede yatılan gün sayısı, ebeveynin yaşı, ebeveynin çocuk sayısı ve ebeveynin şu an hastanede yatan çocuğunun bakımına katılma durumu, iş birliği alt boyut puanının çocuğun daha önce ameliyat olma durumu ve ebeveynin çocuk sayısı, saygı alt boyutunun çocuğun daha önce hastaneye yatma durumu, çocuğun daha önce ameliyat olma durumu, ebeveynin çocuk sayısı ve ebeveynin daha önce çocuğuna/ çocuklarına hastanede refakat etme durumu, ölçek toplam puanının ise ebeveynin yaşı ve ebeveynin çocuk sayısı değişkenlerinden etkilendiği belirlendi (p<0,05). AMBDÖ toplam puanına etki eden faktörlerin ise ebeveynin çocuk sayısı ve tıbbi işlem sırasında çocuğunun yanında bulunmasına izin verilme durumu olduğu saptandı. 
Sonuç olarak çocukları cerrahi girişim geçiren ebeveynlerin AMBDÖ alt boyut ve toplam puan ortalamasının yüksek olduğu belirlendi. Ebeveynlerin aile merkezli bakım algısının çocuk ve ebeveynlere ait bazı özelliklerden etkilendiği görüldü.
Anahtar Sözcükler: Aile merkezli bakım; cerrahi girişim; çocuk; ebeveyn katılımı

Abstract:
This study was conducted as a descriptive-relationship searcher to determine the perception of family-centered care and the factors affecting this perception of parents whose children had undergone surgical intervention. The study was carried out with the parents of children who underwent surgery in the pediatric surgery clinics of Hacettepe İhsan Doğramacı Children's Hospital. The sample size of the study was determined as 191. Introductory Information Form and Family Centered Care Evaluation Scale (AMBDÖ) were used to collect data. Data; summarized as number, percentage, mean, standard deviation, and median (minimum-maximum) [IQR]. In the analysis of data; Mann-Whitney U, Kruskal Wallis and regression analysis were used.
It was determined respectively that the mean scores of the parents from the sub-dimensions of AMBDÖ were 38.4±7.7 for the support sub-dimension, 33.9±6.8 for the cooperation sub-dimension and 12.9±2.7 for the respect sub-dimension, for the total scale, it was determined to be 85.2±15.8. It was determined that the support sub-dimension score of the scale was affected by the number of days in hospital, the age of the parent, the number of children of the parent and the parent's participation in the care of their child who is currently hospitalized. It was determined that the cooperation sub-dimension score of the scale was affected by the child's previous surgery status and the parent's number of children. It was determined that the respect sub-dimension of the scale was affected by the variables of the child's previous hospitalization status, the child's previous surgery, the number of children of the parents, parent accompanying their child(s) in the hospital in the past. It was determined that the total score of the scale was affected by the age of the parent and the number of children of the parent (p<0,05). It was determined that the factors affecting the total score of AMBDÖ were the number of children of the parents and the status of being allowed to be with their child during the medical procedure.
As a result, it was determined that parents whose children had undergone surgical intervention had a high mean score in the AMBDÖ sub-dimension and total score. It was observed that parents' perception of family-centered care was affected by some characteristics of the child and parents.
Key Words: Family-centered care; surgical intervention; child; parent involvement