Galyum (III) ve indiyum (III) ftalosiyanin bileşiklerinin fotodinamik terapi yöntemiyle MCF-7 meme kanseri tedavisindekullanılabilirliklerinin araştırılması
Investigation of the gallium (III) and indium (III) phthalocyanine compounds for photodynamic therapy of mcf-7 breast cancer
Yazar: NUREFŞAN AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT DURMUŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Çağımızın en ölümcül hastalıklarından biri olan kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır. Günümüzde halen kanserin tedavisi için çeşitli çalışmalar bilim insanları tarafından devam etmektedir. Bu çalışmalardan biri olan Fotodinamik Terapi (PDT); Oscar RAAB isimli bir tıp öğrencisi tarafından keşfedilmiş olup günümüzde de kanser hastalıklarının tedavilerinde kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi yöntemi diğer tedavi yöntemlerine nazaran daha düşük yan etkilere sahip olması, kolay uygulanabilir olması, ucuz olması gibi önemli avantajlara sahiptir. Fotodinamik Terapi; ışık, oksijen ve fotosensitizer olarak üç temel ajanın birlikte oluşturduğu etkiye dayanmaktadır. Günümüzde çeşitli fotosensitizer türleri üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Bu fotosensitizer çeşitlerinden biri de ftalosiyanin bileşikleri olup, bu bileşikler yüksek singlet oksijen kuantum verimine sahip olmaları, 600-800 nm de yüksek absorbsiyon yapabilme özelliklerinden dolayı fotodinamik terapi ile kanser tedavisinde oldukça önemli bileşiklerdir. Bu tez çalışmasında; tamamı orijinal olan galyum (III) ve indiyum (III) metalleri içeren, 4-merkaptopiridin substitüe yeni periferal tetra, non periferal tetra ve periferal okta ftalosiyanin bileşikleri sentezlenmiştir. Sentezlenen bu bileşikler, PDT uygulamaları için kuaternizasyon yoluyla suda çözünür türevlerine dönüştürülmüştür. Sentezleri tamamlanmış tamamı orijinal olan bu ftalosiyaninlerin yapıları, FT-IR, UV-Vis, NMR ve kütle gibi farklı spektroskopik tekniklerle karakterize edilmiştir. Elde edilen yeni ftalosiyanin bileşiklerinin PDT aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla fotofiziksel ve fotokimyasal  özellikleri incelenmiştir. Ayrıca sentezlenen bileşikler için; BSA çalışmaları, floresans kuantum verimi çalışmaları ve floresans ömür ölçümleri, singlet oksijen kuantum verimi ve fotobozunma kuantum verimi çalışmaları bu tez kapsamında yapılmıştır. Ardından MCF-7 meme kanseri hücre hattı ve MCF-10A meme hücre hattı için PDT uygulamaları yapılarak, bu ftalosiyanin bileşiklerinin meme kanseri tedavisinde kullanılabilirlikleri araştırılmış ve yapılan çalışmalar literatüre kazandırılmıştır.

Abstract:
Cancer, one of the deadliest diseases of our time, is a disease caused by the uncontrolled division and reproduction of cells in an organ or tissue. Today, various studies for the treatment of cancer are continuing by scientists. One of these studies is Photodynamic Therapy (PDT); It was discovered by the medical student named Oscar RAAB and also this method used in the treatment of cancer diseases today. This treatment method has important advantages when compared to other treatment methods such as having lower side effects, being easy to apply and being cheap. Photodynamic Therapy; It is based on the combined effect of three basic agents as light, oxygen and photosensitizer. Today, various types of photosensitizers are being studied. One of these photosensitizer types is Phthalocyanine compounds that these compounds are very important in cancer treatments with photodynamic therapy due to their high singlet oxygen quantum efficiency and high absorption at 600-800 nm.
In this thesis study; New peripheral tetra, non-peripheral tetra, and peripheral octa substituted phthalocyanine compounds were synthesized that containing gallium (III) and indium (III) metals in the cavity. These synthesized compounds were converted to their water-soluble derivatives by quaternization for PDT applications. The structures of these phthalocyanines, whose synthesis is completely original, are characterized by different spectroscopic techniques such as FT-IR, UV-Vis, NMR and mass. The photophysical and photochemical properties of the new phthalocyanine compounds were investigated to determine their PDT activities. For the compounds that are synthesized together for this purpose; BSA studies, fluorescence quantum efficiency studies and fluorescence life time measurements, singlet oxygen quantum yield efficiency and photodegradation quantum yield efficiency were studied within the scope of this thesis. Then, by making PDT applications for the MCF-7 breast cancer cell line and MCF-10A breast cell line, the studies conducted by investigating the usability of these phthalocyanine compounds, which are original, in the treatment of breast cancer, were pained to the literature.