Yedikır baraj gölünde yaşayan tatlısu levreği (Perca fluviatilis L., 1758)'nin yaş tayini için kullanılan omur ve otolit yöntemlerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the methods used in vertebrae and otoliths for age determination perch (Perca fluviatilis L., 1758)
Yazar: CANAN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. NAZMİ POLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışması, Yedikır Baraj Gölü'nde yaşayan tatlısu levreği (Perca fluviatilis L.,
1758)'nin yaş tayininde omur ve otolit yöntemlerinin karşılaştırmalı analizlerinin
yapılarak, otolit morfometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Aralık 2015-Nisan 2017 tarihleri arasında Yedikır Baraj Gölü'nden elektroşok cihazı
kullanılarak gerçekleştirilmiş olan arazi çalışmalarında toplamda 236 birey
yakalanmıştır. Yakalanan örneklerin 132'sini dişi, 104'ünü ise erkek bireyler
oluşturmaktadır. Populasyon genelinde total boylar 4.576-24.0 cm, ağırlıklar 0.98-
210.22 g arasında dağılım göstermektedir. Populasyonun dişi:erkek oranı 1:0.79
olarak hesaplanmıştır. Cinsiyetler arasında boy ve ağırlık değerleri bakımından
istatiksel olarak önemli derecede fark bulunmuştur (P˂0.05). Yaş tayini için 235
balıktan omur ve otolit alınmış, ayrıca seçilen 65 örneğe ait otolitler kesit alma
tekniğine tabi tutulmuştur. Omur, bütün otolit ve kesit alınmış otolitte bir okuyucu
tarafından 3 tekrarlı yaş okuması gerçekleştirilmiştir. Omur ve otolit yöntemleri
karşılaştırıldığında en yüksek yüzde uyum (YU) %84.69 ile otolitte tespit edilmiştir.
Populasyon genelinde yaş dağılımı 0-5 yaş olarak gözlenmiştir. Ayrıca otolit
özelliklerinin belirlenmesi amacıyla tatlısu levreğinin sagittal otolitlerin otolit
yüksekliği (OY), otolit boyu (OB) ve otolit ağırlığı (OA) parametreleri ölçülmüş, total
boy ile olan ilişkileri de hesaplanmıştır. İncelenen örneklerin ortalama OY değerleri
dişi, erkek ve tüm populasyon için sırasıyla (1.298), (1.564), (1.415); ortalama OB
değerleri ise sırasıyla (2.416), (3.011), (2.679); ortalama OA değerleri (0.0039),
(0.0064), (0.0048) olarak belirlenmiştir. Eşeyler arasında otolit ağırlığı, yüksekliği ve
boyu bakımından istatistiksel olarak önemli derecede fark olduğu tespit edilmiştir
(P˂0.05). Regresyon analizi sonuçlarına göre, otolit değişkenleri ile total boy
arasındaki ilişkiler oldukça önemli çıkmıştır (P˂0.001). Dişi, erkek ve tüm bireylerde
TB-OB arasındaki ilişkinin diğerlerinden daha kuvvetli belirlenmiştir. Bu çalışma
Yedikır Baraj Gölü'nden örneklenmiş olan tatlısu levreğinin omur ve otolit
yöntemlerinin karşılaştırmalı yaş tayininde kullanıldığı ilk çalışma olma niteliğindedir.

Abstract:
This thesis was carried out in order to determine the otolith morphometric properties
by making comparative analyzes of vertebral and otolith methods in determining the
age of perch (Perca fluviatilis L., 1758) living in Yedikır Dam Lake. A total of 236
individuals were caught in the field studies conducted between January 2015 and April
2017 using the electroshock device at Yedikir Dam Lake. From all the samples caught,
132 were females and 104 were male individuals. The total length of the population is
4.576-24.0 cm and the weights are between 0.98-210.22 g. The female to male ratio of
the population was calculated as 1:0.79. There was a statistically significant difference
in length and weight among the sexes (P˂0.05). Vertebrae and otoliths were taken
from 235 fish for age determination, and otoliths from 65 selected samples were
subjected to sectioning technique. A triplicate reading of the vertebra, whole otoliths,
and cross-cut otoliths was performed by one reader. When the vertebral and otolith
methods were compared, the highest percent agreement (PA) was determined for
otolith with 84.69%. The age distribution of the population in general was 0-5 years.
In addition, the otolith height (OH), otolith length (OL) and otolith weight (OW)
parameters of the sagittal otoliths of the freshwater perch were measured to determine
the otolith characteristics. The mean OB values of the examined samples were (1.298),
(1.564), (1.415) ; mean OL values were (2.416), (3.011), (2.679); and the mean OW
values were (0.0039), (0.0064), (0.0048) for female, male and total population,
respectively. There was statistically significant difference between the sexes in terms
of otolith weight, breadth and length (P˂0.05). According to the results of regression
analysis, the relations between otolith variables and total length were very important
(P˂0.001). The relationship between TL-OL in females, males and all individuals was
stronger than the others. This study is the first study of the vertebrate and otolith
methods used in the comparative age determination of the perch sampled from Yedikır
Dam Lake.