Çatışma çözme programının ortaokul öğrencilerinin çatışma çözüm becerilerine, akran ilişkilerine ve akran zorbalığına etkisi
The effect of the conflict resolution program on secondary school students' conflict solution skills, peer relationship and peer challenge
Yazar: KADİR YAHŞİ
Danışman: PROF. DR. AHMET BEDEL
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çatışma = Conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı çatışma çözme eğitim programının ortaokul öğrencilerinin çatışma çözüm becerilerine, akran ilişkilerine ve akran zorbalığına etkisini incelemektir. Bu amaçla İstanbul ili Ataşehir ilçesine bağlı bir ortaokulun 6. sınıf öğrencileri deney ve kontrol grubunu oluşturmaktadır. Öğrencilerine Çatışma Çözüm Becerileri Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği ve Akran Zorbalık Ölçeği uygulanmıştır. Çatışma Çözme Psikoeğitim için gruplarda toplam 24 öğrenci ile çalışılmıştır (12 birey deney grubu ve 12 birey kontrol grubu). Deney grubuna haftada bir saat olmak üzere 10 hafta süren çatışma çözme eğitim programı uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir işlemde bulunulmamıştır. Araştırmada istatistiksel işlemler de kullanılmak üzere Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Veriler SPSS 22 paket programında işlem görmüştür. Araştırmada elde edilen bulgulara göre deney grubunda yer alan öğrencilerin çatışma çözüm becerileri ölçeğinin uyma, kaçınma ve bütünleşme boyutları ve akran zorbalık ölçeğinin kurban olma, zorbalık ve nötr boyutlarında aldıkları ön test-son test puan ortalamalarının deney grubu lehine anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin çatışma çözüm becerileri ölçeğinin hükmetme boyutu ve akran ilişkileri ölçeğinden aldıkları ön test-son test puan ortalamalarının deney grubu lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Kontrol grubunda yer alan öğrencilerde çatışma çözüm becerileri ölçeği, akran ilişkileri ölçeği ve akran zorbalık ölçeğin ön test-son test puan ortalamalarında istatiksel şekilde anlamlı olacak bir farklılığın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır Buna göre öğrencilerde psikoeğitim uygulamalarının önemine vurgu yapılmış, tartışılmış, okuyucuya öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of conflict resolution education program on conflict resolution skills, peer relations and peer bullying of secondary school students. For this purpose, 6th grade students of a secondary school in Ataşehir district of Istanbul constitute the experimental and control group. Conflict Resolution Skills Scale, Peer Relationship Scale and Peer Bullying Scale were applied to the students. For Conflict Resolution Psychoeducation, 12 volunteer students formed the experimental group and 12 students formed the control group. A 10-week conflict resolution training program was applied to the experimental group, and no action was taken to the control group. Mann Whitney U Test and Wilcoxon Signed Rank Test were used for statistical analysis of the research. The data were analyzed in SPSS 22 program. According to the results of the study, it was determined that the students in the experimental group did not differ significantly in favor of the experimental group in terms of conformity, avoidance and integration dimensions of the conflict resolution skills scale and the pretest-posttest mean scores of the peer bullying scale in the victimization, bullying and neutral dimensions. It was determined that the pre-test-post-test mean scores obtained from the domination dimension of the conflict resolution skills scale and the peer relations scale of the students differed significantly in favor of the experimental group. It was concluded that there was no statistically significant difference in the pretest-posttest mean scores of the conflict resolution skills scale, peer relations scale and peer bullying scale of the students in the control group. In this direction, the importance of psychoeducational practices was emphasized and discussed and suggestions were presented.