Sembolik şiddet olarak belirsizlik şiddeti: İstanbul'da tanınma-tanınmama sınırında Afgan sığınmacıların deneyimleri
Violence of uncertainty as symbolic violence: Experience of Afghan refugees on the border of recognition-unrecognition in Istanbul
Yazar: BEGÜM ÇİFTÇİOĞLU AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma Türkiye'de sığınma arayan Afganistan menşeli sığınmacıların göç deneyimlerinin hangi etkenlerle şekillendiğini, hukuki statü alma süreçlerinde ve kendileri adına kalıcı bir çözüm bulununcaya kadar maruz kaldıkları uzun süreli bekle(t)me ve öngörülemezlik sürecini nasıl deneyimlediklerini, bu sürecin kendilik algıları ve toplumsal yaşamdaki konumlanışları ile sosyal ilişkilerini nasıl biçimlendirdiğini ve maruz kaldıkları belirsizlik şiddetinin göç hareketlerini, umutlarını ve beklentilerini nasıl dönüştürdüğünü ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Sığınmacıların
yaşadıkları belirsiz sürece ilişkin yapılan çalışmalarda yoğun olarak statü belirleme görüşmelerinden sonra gelen yeniden yerleştirme prosedürlerinin zaman maliyetine odaklanılmış ve belirsizlik süreci egemenlik ve tabiiyet ilişkileri bakımından simgesel şiddet ile bağlantılandırılmamıştır. Söz konusu çalışmadaysa şiddetin tarihsel olarak toplumsal ve siyasal yaşamda nasıl konumlandığına değinilerek, belirsizlik şiddetini simgesel şiddetin bir alt türü olarak, otorite, hukuk, egemenlik kavramlarıyla ilişkilendirmeye çalışılmış ve bu ilişkinin sığınmacıların göç deneyimlerini nasıl şekillendirdiğinin yanıtları aranmıştır. Bu kapsamda İstanbul ili Zeytinburnu ilçesinde ikamet eden on beş Afganistan menşeli sığınmacıyla yüz yüze yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde,
Türkiye'de sığınma arayan Afganistan menşeli sığınmacıların mülteci statüsü alma sürecinin her aşamasında uzun süreli bir belirsizliğe ve beklemeye maruz kaldıkları,bunun gelecekleri konusunda öngörüde bulunma yetilerini ve kendi hayatları üzerinde irade sahibi hissetmelerini zedeleyen bir etkide bulunduğu ortaya çıkarılmıştır. Öte yandan Afganistanlı sığınmacıların belirsizlik şiddetini kaydolamama ve belge edinememe, idari gözetime alınma, sınır dışı edilme ve düzensiz sınır geçişlerinde geri itme ve kötü muameleye maruz kalma ile ilişkili olarak deneyimledikleri tespit
edilmiştir. Son olarak çalışmada Afganistan menşeli sığınmacıların belirsizlik şiddetine maruz kalmalarının bir başka ülkede sığınma arama motivasyonlarını artırdığı ve bu yönüyle belirsizlik şiddetinin göç otoriteleri tarafından bir göç yönetim stratejisi olarak kullanılıyor olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to reveal the factors shaping the migration experiences of asylum-seekers originating from Afghanistan seeking asylum in Turkey, how they experience the prolonged process of waiting and unpredictability during the process of obtaining legal status and until a permanent solution is found for them, how this process shapes their self-perception, positioning in social life and social relations, and how the violence of uncertainty they are exposed to transforms their migration movements, hopes and expectations. The studies on the uncertain process experienced by asylum-seekers have mostly focused on the time cost of the resettlement procedures that follow the status determination interviews, and the process of uncertainty has not been linked to symbolic
violence in terms of sovereignty and subordination relations. In the present study, by referring to how violence has been historically positioned in social and political life, the violence of uncertainty has been tried to be associated with the concepts of authority, law and sovereignty as a sub-type of symbolic violence, and answers have been sought on how this relationship shapes the migration experiences of asylum seekers. In this context, face-to-face semi-structured in-depth interviews were conducted with fifteen asylum seekers from Afghanistan residing in Zeytinburnu district of Istanbul. As a result of the interviews, it was revealed that Afghan asylum-seekers seeking asylum in Turkey are exposed to prolonged uncertainty and waiting at every stage of the process of obtaining refugee status, which has a detrimental effect on their ability to make
predictions about their future and their sense of self-determination over their own lives. On the other hand, it was found that Afghan asylum-seekers experience the violence of uncertainty in relation to failure to register and obtain documents, administrative detention, deportation, and being pushed back and subjected to ill-treatment in irregular border crossings. Finally, the study concludes that Afghan asylum-seekers' exposure to uncertainty violence increases their motivation to seek asylum in another country and that uncertainty violence may be used as a migration management strategy by migration authorities.