Türkiye'deki tasarım temelli öğrenme çalışmalarının meta-sentezi
Meta-synthesis of design based learning studies in Turkey
Yazar: ÇİĞDEM KORAN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meta-sentez yöntemi = Meta-synthesis method ; Tasarım = Design ; Tasarım tabanlı öğretim programı = Design based curriculum development ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, mühendislik tasarım süreçlerinin kullanıldığı tasarım temelli öğrenme (TTÖ) üzerine Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmaların meta-sentezini yapmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinden meta-sentez yöntemi kullanılmıştır. Web of Science, ERIC, TR Dizin ve Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi veri tabanlarında erişime açık olan makaleler ile yüksek lisans ve doktora tezleri belirlenen anahtar kelimeler kullanılarak taranmıştır. 20265 araştırma makalesi ve 22 tez içerisinde araştırmanın amacına uygun olarak filtreleme işlemleri sonucunda, belirlenen kriterlere uyan 36 çalışma meta-senteze dahil edilmiştir. Bu çalışmalar, araştırma soruları doğrultusunda betimsel analiz kullanılarak incelenmiştir. 
Bulgular: Meta-senteze dahil edilen çalışmalar incelendiğinde, son yıllarda TTÖ üzerine yapılan çalışmalarda artış olduğu görülmektedir. Çalışmaların araştırma desenlerine bakıldığında, nicel çalışmalarda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel çalışmalarda ise durum çalışması ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Örnekleme yöntemlerinden ise kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi daha fazla tercih edilmiştir. Daha çok ortaokul öğrencileri ve öğretmen adaylarıyla çalışıldığı, ilkokul ve lise öğrencileri ile öğretmenlerin katılımı ile yapılan çalışmaların az sayıda olduğu dikkat çekmektedir. Kullanılan veri toplama araçları arasında görüşme formu ağırlıkta olup uygulama süresi ise 1 hafta ile 6 ay arasında değişmektedir. TTÖ uygulamalarının ilkokuldan üniversiteye kadar her eğitim seviyesinde öğrencilerin akademik başarı seviyelerinin artmasına, çevrelerindeki problemlere çözüm önerileri üretebilmelerine ve ürettikleri çözüm önerileri doğrultusunda tasarım yapabilmelerine katkı sağladığı görülmüştür. TTÖ'nün katılımcıların tutumlarında olumlu yönde değişime yol açtığı bulunmuştur.  
Sonuçlar: Türkiye'deki TTÖ çalışmaları ağırlıklı olarak fen bilimleri dersinde uygulanmıştır. Fen bilimleri ders içeriklerinde ele alınan konular incelendiğinde, fizik konularının çoğunlukta olduğu, biyoloji konularının ise oldukça az çalışmada ele alındığı görülmüştür. Bu nedenle de biyoloji konularında daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. TTÖ'nün akademik başarı üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaların katılımcı grupları genellikle ortaokul ve lisans öğrencilerinden oluşmuş, ilkokul ve lise düzeyinde daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Akademik başarıyı ölçmek için daha fazla alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin kullanılması gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca, TTÖ'nün öğrencilerin motivasyonu üzerindeki etkilerini inceleyen oldukça az çalışma olduğu görülmüştür.

Abstract:
Purpose: In this research, it is aimed to make a meta-synthesis of the studies conducted in Turkey on design-based learning (DBL), in which engineering design processes are used.
Method: Meta-synthesis method, one of the qualitative research methods, was used. The articles and master's and doctoral theses that are accessible in the databases of Web of Science, ERIC, TR Index and Higher Education Institution (CoHE) National Thesis Search Center were searched using the determined keywords. As a result of filtering processes in accordance with the purpose of the research among 20265 research articles and 22 theses, 36 studies that met the determined criteria were included in the meta-synthesis. These studies were examined using descriptive analysis in line with the research questions.
Findings: When the studies included in the meta-synthesis are examined, it is seen that there has been an increase in the studies on DBL in recent years. When the research designs of the studies are examined, mainly the quasi-experimental design with the pretest-posttest control group was used in quantitative studies, and case study in qualitative studies. Among the sampling methods, the convenience sampling method was preferred more. It is noteworthy that there are few studies with the participation of primary and high school students and teachers, mostly with middle school students and teacher candidates. Among the data collection tools used, the interview form is prevalent, and the application period varies between 1 week and 6 months. It has been observed that DBL applications contribute to the increase in the academic achievement levels of students at every education level from primary school to university, to produce solutions to the problems in their environment and to design in line with the solution proposals they produce. It was found that DBL caused a positive change in the attitudes of the participants.
Conclusions: DBL studies in Turkey were mainly applied in science lessons. When the subjects covered in science course contents are examined, it is seen that physics subjects are in the majority and biology subjects are covered in very few studies. Therefore, more studies on biology are needed. Participant groups of studies examining the effect of DBL on academic achievement generally consisted of middle school and undergraduate students, and it was determined that more studies were needed at primary and high school levels. It has been determined that more alternative measurement and evaluation methods should be used to measure academic achievement. In addition, it has been observed that there are very few studies examining the effects of DBL on students' motivation.