Şizofreni-bipolar spektrumdaki yüksek riskli bireylerde negatif belirtilerin sosyal işlevsellik ve bilişsel bozuklukla ilişkisi
The association of negative symptoms with social functioning and cognitive impairment in individuals at high risk for schizophrenia and bipolar disorder
Yazar: ÇAĞRI ÇİMENTEPE SEZER
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM EMRE BORA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sosyal ilişkiler = Social relations

Özet:
Amaç: Şizofreni ve bipolar bozukluk, genç yaşta başlayan, belirgin yeti
yitimine yol açan, kalıtsallığı yüksek psikiyatrik hastalıklardır. Bu hastalıkları erken
tanıma ve önleme amacıyla ailesel yüksek risk (FHR) grupları ile yapılan çalışmalar
artmaktadır. Bu araştırmada, şizofreni ve bipolar bozukluk için ailesel yüksek riskli
bireylerin negatif belirtiler, bilişsel işlevler ve sosyal işlevsellik açısından
karşılaştırılması; negatif belirtilerin, bilişsel işlevler ve sosyal işlevsellikle ilişkisi ve
bu klinik sonuçları yordayıcı faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: 44'ü şizofreni FHR ve 42'si bipolar bozukluk FHR olmak üzere 18-
29 yaş aralığındaki bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar DEUTF
Psikiyatri polikliniğine başvurmuş şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı hastaların
birinci derece akrabaları ve polikliniğe başvuran kişilerden ailesel yüksek risk
kriterlerini karşılayanlar arasından seçilmiştir. Katılımcıların negatif belirtileri BNSS
ile, sosyal işlevsellik düzeyleri PSP ile ölçülmüştür. Nörobilişssel ve sosyal bilişsel
yetiler değerlendirilmiştir.
Bulgular: Şizofreni FHR grubunda bipolar bozukluk FHR grubuna göre
negatif belirti şiddeti daha yüksek (p:0.006) ve sosyal işlevsellik düzeyi daha düşük
(p:0.080) bulunmuştur. Tüm FHR'li bireylerde negatif belirtilerin şiddeti, sosyal

10
işlevsellik düzeyi ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur (r:-0.703). Negatif belirtiler,
ailesel yüksek risk grubu tipine göre sosyal işlevsellik düzeyini daha iyi
öngörmüştür.
Sonuç: Şizofreni ve bipolar bozukluk için ailesel yüksek riskli bireyler
negatif belirtiler ve sosyal işlevsellikteki bozulmanın şiddeti açısından farklılık
göstermekle birlikte, tüm grupta negatif belirtilerin sosyal işlevsellik düzeyini tanı
grubundan daha iyi öngördüğü gösterilmiştir. Bu durum ailesel yüksek risk
yaklaşımının kategorik değil bir süreklilik yaklaşımı çerçevesinde daha iyi ele
alınabileceğine işaret etmektedir. Erken tanı ve önleme mühalelerinin etkili
olabilmesi için daha büyük örneklemli ve uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Schizophrenia and bipolar disorder are highly heritable
psychiatric disorders which start at a young age and lead to significant functional
impairments. Studies with familial high risk (FHR) groups have been increasing for
the purpose of early recognition and prevention of these disorders. In this study, we
aimed to compare familial high-risk individuals for schizophrenia and bipolar
disorder and investigate negative symptoms, cognitive functions, social functioning
and the predictive factors for these clinical outcomes.
Methods: At DEUTF outpatient clinic, 44 individuals with schizophrenia
FHR and 42 individuals with bipolar disorder FHR who aged between 18-29 were
included in this current study. Participants were selected from relatives of patients
with schizophrenia or bipolar disorder and individuals who admitted to the outpatient
clinic and fulfill the familial high risk criteria. Negative symptoms of the participants
were measured with BNSS, and social functioning levels were measured with PSP.
Neurocognitive and social cognitive abilities were also evaluated.
Results: The schizophrenia FHR group showed higher negative symptom
severity (p:0.006) and lower social funcitioning level (p:0.080) compared to bipolar
disorder FHR group. The severity of negative symptoms was found to be negatively
correlated with the level of social functioning among all individuals with FHR (r:-

12
0.703). Negative symptoms predicted social functioning better than familial high-risk
group type.
Conclusion: There was a difference between the schizophrenia and bipolar
disorder FHR groups in terms of the severity of negative symptoms and impairment
in social functioning. In addition, it has been shown that negative symptoms predict
social functioning more accurately than the diagnosis group in the total sample. This
indicates that familial high-risk approach could be handled better within the
framework of a continuity approach rather than a categorical approach. Longitudinal
studies with larger samples are required for the early diagnosis and prevention
interventions to be effective.