İslam ceza hukukunda sedd-i zerâi ve hukukî sonuçları
Sedd-i zerâi and legal consequences in Islamic criminal law
Yazar: BİLAL DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM KOÇ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Sedd-i Zerai = Sedd-i Zerai ; Suç = Crime ; İslam ceza hukuku = Islamic criminal law ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
İslâm dini hiçbir şekilde din, dil ve ırk gibi konularda ayrım yapmaksızın herkesin hakkının korunması gerektiğini belirtmiş ve insan haklarına son derece önem vermiştir. Sadece vuku bulan olaylara çözüm getirmemiş, aynı zamanda meydana gelebilecek olaylar içinde bir çözüm yolu bulmaya çalışmıştır. İslâm yapılan fiil sonucunda meydana gelmesi muhtemel olan olumsuz sonuçların önünü sedd-i zerâi gibi bir takım ilke veya prensipler ile engellemeye çalışmıştır. Ortaya çıkacak sonucun olumlu olması muhtemel durumda da onu feth-i zerâi ilkesi veya prensibi ile desteklemiştir.
        Bu çalışmada, sedd-i zerâi ilke veya prensibinin İslâm Ceza Hukuku'ndaki önemini, konumunu ve buna göre hüküm verildiğinde ne gibi hukukî sonuçların ortaya çıktığı konusu üzerinde durulmuştur. Sedd-i zerâi, Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri tarafından delil olarak kabul edilmiş ve uygulamalarda kullanılmıştır. Hanefî mezhebi ise her ne kadar teorikte sedd-i zerâi'yi kabul etmese bile uygulamalarda istihsan kavramı adı altında kullanmıştır. Şafiî mezhebi de sedd-i zerâi'yi zayıf bir delil olarak kabul ettikleri halde onlar da bazı uygulamalarda sedd-i zerâi ile amel etmişlerdir. Zâhirî mezhebi ise sedd-i zerâi'yi reddetmektedir.
       Bu çalışma, giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde sedd-i zerâi'nin, İslâm Hukuku'ndaki diğer deliller ile arasındaki konumu hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, sedd-i zerâi kavramı üzerinde durulmuş ve kısımları hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra sedd-i zerâi'nin dayandığı delillerden bahsedilip, hangi mezhepler arasında kabul edilmiş ve hangi mezheplerce reddedilmiş konusu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde suç ve ceza kavramı, bunlara ait prensipler, had, kısas-diyet, ta'zir suçları ve sedd-i zerâi'nin bunların içerisindeki konumu ve hukukî sonuçları üzerinden durulmuştur. Üçüncü bölümde ise cezaların amaçlarında sedd-i zerâi'nin konumu, cezaların ağırlaştırılmasında, düşürülmesinde ve ertelemesindeki rolü üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The religion of Islam stated that everyone's rights should be protected without any discrimination in terms of religion, language and race, and gave great importance to human rights. Not only did he bring solutions to the events that took place, but he also tried to find a solution for the events that may occur. Islam has tried to prevent the possible negative consequences that may occur as a result of the act with a set of principles or principles such as sedd-i zerâi. If the result is likely to be positive, he supported it with the principle or principle of conquest.

       In this study, the importance and position of the main principle or principle in the Islamic Criminal Law and what kind of legal consequences arise when the judgment is given accordingly has been emphasized. Sedd-i zerâi was accepted as evidence by Malikî and Hanbalî sects and used in applications. Although the Hanafi sect does not accept the sedd-i zerâi in theory, it has used it under the concept of istsan in practices. Although the Shafii sect accepts the sedd-i zerâi as a weak evidence, they also used the sedd-i zerâi in some applications. The Zâhirî madhhab, on the other hand, rejects the sedd-i zerâi.
       This study consists of introduction and three parts. In the introduction part, it is tried to give information about the position of the sedd-i zerâi with other evidences in Islamic Law. In the first chapter, the concept of sedd-i zerâi is emphasized and information is given about its parts. Afterwards, the evidences on which the sedd-i zerâi were based were mentioned, and the issue of which sects were accepted and rejected by which sects were emphasized. In the second chapter, the concept of crime and punishment, their principles, hadith, retaliation-diet, ta'zir crimes and the position and legal consequences of sedd-i zerâi are discussed. In the third part, the position of the sedd-i zerâi in the purposes of the penalties and its role in the aggravation, reduction and postponement of the penalties are emphasized.