İnfertil bireylere yönelik roy adaptasyon modeline temellendirilmiş eğitimin uyum ve stresle başa çıkma durumlarına etkisi
The effect of roy adaptation model-based education for infertile individuals on adjustment and coping with stress
Yazar: AYŞE DUYGU ÖZBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE YİĞİT
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kısırlık = Infertility ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, Revize İnfertilite Uyum Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini yapmak ve İnfertil Bireylere Roy Adaptasyon Modeline Temellendirilmiş Eğitimin Uyum ve Stresle Başa Çıkma Durumlarına Etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışma metodolojik ve deneysel olarak iki aşamada gerçekleştirildi. Çalışma Özel bir Tüp Bebek merkezinde Haziran- Eylül 2021 tarihleri arasında 280 kadın ile yapıldı. Ölçeğin dil ve kapsam geçerliği değerlendirildi. Kapsam geçerliği oranı (CVI) 0.8484 olarak tespit edildi ve ölçekte gerekli düzeltmeler yapılarak son hali verildi. Ölçeğin örneklem büyüklüğü çok iyi olarak değerlendirildi(KMO=0.948, χ2=3566.966, p=0.000). DFA'de R-İUÖ 11 maddelik tek faktörlü yapıda olduğu, maddelerin faktör yüklerinin 0,841-0,915 arasında değiştiği ve DFA uyum indekslerinin değerlerinin tümünün kabul edilebilir sınırlar /mükemmel uyum sınırları (X 2 /df: 4.560, RMSEA: 0.083, CFI: 0.98, GFI: 0.98, AGFI: 0.83, NNFI: 0.98, NFI: 0.98,  RMR: 0.079, SRMR: 0.036) içerisinde olduğu belirlendi. Ölçeğin güvenirlik analizi için Cronbach Alfa Katsayısı, Madde- Toplam Puanı ve test-tekrar test korelasyonu incelendi. Ölçeğin Cronbach Alfa' sı 0.968, madde toplam puan korelasyonu yüksek, test tekrar test korelasyonu ise 0.940 bulundu. Çalışmanın ikinci aşamasında 40'ı kontrol 40'ı girişim olmak üzere toplam 80 kadın ile çalışıldı. Roy Adaptasyon Modeline temellendirilmiş eğitim programının uygulandığı girişim grubunun infertiliteden olumsuz etkilenmelerini azalttığı, uyum düzeylerini artttırdığı, stresle etkili başetmelerini sağladığı saptandı. Sonuç olarak; R-İUÖ 'nin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceği, Roy Adaptasyon Modeline temellendirilmiş eğitim programının kadınlarda uyum ve stresle başaçıkma durumlarını olumlu şekilde etkilediği belirlendi.

Abstract:
This research was carried out to verify the Turkish validity and reliability of the Revised Infertility Adjustment Scale and to examine the Effect of Roy Adaptation Model-Based Education on Adjustment and Coping with Stress in Infertile Individuals. The study was carried out in two stages, methodologically and experimentally. The study was conducted with 280 women between June and September 2021 in a private IVF center. The language and content validity of the scale was evaluated. The content validity ratio (CVI) was determined as 0.8484 and the scale was finalized by making necessary corrections. The sample size of the scale was evaluated as very good (KMO=0.948, χ2=3566.966, p=0.000). In the CFA, the R-IAS has a single factor structure with 11 items, the factor loads of the items vary between 0.841 and 0.915, and all the values of the CFA fit indices are within acceptable limits/perfect fit limits (X 2 /df: 4,560, RMSEA: 0.083, CFI: 0, 98, GFI: 0.98, AGFI: 0.83, NNFI: 0.98, NFI: 0.98, RMR: 0.079, SRMR: 0.036). For the reliability analysis of the scale, Cronbach's Alpha Coefficient, Item-Total Score and test-retest correlation were examined. The Cronbach's Alpha of the scale was 0.968, the item-total score correlation was high, and the test-retest correlation was 0.940. In the second phase of the study, a total of 80 women were studied, 40 of whom were control and 40 were interventions. It was determined that the intervention group, in which the training program based on the Roy Adaptation Model was applied, reduced the negative effects of infertility, increased their level of adjustment, and enabled them to cope with stress effectively. As a result; It was determined that the R-IBS can be used as a valid and reliable tool in Turkish society, and the training program based on the Roy Adaptation Model positively affects women's adjustment and coping with stress.