Travma sonrası büyümenin derecesinin ve travma sonrası büyümeyi yordayan etkenlerin meme kanseri hastalarında incelenmesi
An investigation of posttraumatic growth rate and factors that predict posttraumatic growth in breast cancer patients
Yazar: GİZEM SARISOY
Danışman: PROF. DR. ELİF BARIŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Hastalar = Patients ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Travma = Trauma ; İnanç sistemi = Faith system

Özet:
Bu çalışmada travma sonrası büyümenin derecesi ve travma sonrası büyümeyi yordayan etkenler Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesinde tedavi görmekte olan ya da kontrole gelmiş 63 meme kanseri hastasında incelenmiştir. Çalışma kapsamında üç araştırma sorusu ele alınmıştır. Öncelikle ?Kanserle İlgili Düşünceler Ölçeği?nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Daha sonra hastaların bildirdiği travma sonrası büyüme dereceleri ile hasta yakınlarının hasta için bildirdiği travma sonrası büyüme derecelerinin tutarlılığı ele alınmıştır. Hastalardan üç tanesinin yakınlarına ulaşılamadığı için toplam 60 hasta yakınından veri toplanmıştır. Son olarak da travma sonrası büyümenin derecesi ve travma sonrası büyümeyi yordayan faktörler incelenmiştir.Yapılan analizler sonucunda ?Kanserle İlgili Düşünceler Ölçeği?nin ve ölçeğin ?Olumsuz Düşünceler? ve ?Olumlu Düşünceler? alt ölçeklerinin iç tutarlılığının tatmin edici düzeyde olduğu görülmüştür. Hastaların kendileri için bildirdikleri travma sonrası büyüme düzeyleri ile hasta yakınlarının hastalar için bildirdikleri travma sonrası büyüme düzeylerinin hem travma sonrası büyüme toplam puanı ile hem de travma sonrası büyümenin ?Kişilerarası İlişkiler?, ?Kendilik Algısı?, ?Yaşamın Değeri?, ?Yeni Seçenekler?, ?İnanç Sistemi? alt ölçekleri ile pozitif yönde ilişkili olduğu ve aralarında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Travma sonrası büyümeyi yordayan faktörlerin belirlenmesi için yapılan regresyon analizleri sonucunda travma sonrası büyüme toplam puanı ve ?Kişilerarası İlişkiler? alt ölçeği için tanıdan sonra geçen zaman, çaresiz başa çıkma yaklaşımı ve kanserle ilgili olumlu düşüncelerin yordayıcı olduğu bulunmuştur. Travma sonrası büyümenin ?Kendilik Algısı? alt ölçeği için tanıdan sonra geçen zaman, travmatik stres belirti düzeyi ve kendine güvenli başa çıkma yaklaşımının yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Travma sonrası büyümenin ?Yaşamın Değeri? alt ölçeğinin yordayıcıları olarak tanıdan sonra geçen zaman, ve kanserle ilgili olumsuz düşünceler bulunmuştur. Travma sonrası büyümenin ?Yeni Seçenekler? alt ölçeği için tanıdan sonra geçen zaman ve kendine güvenli başa çıkma yaklaşımı yordayıcı olarak bulunmuştur. Son olarak travma sonrası büyümenin ?İnanç Sistemi? alt ölçeği için eğitim düzeyi, tanıdan sonra geçen zaman, çaresiz başa çıkma yaklaşımı ve kanserle ilgili olumlu düşüncelerin yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, posttraumatic growth rate and factors that predict posttraumatic growth are investigated in 63 breast cancer patients who are treated at Hacettepe University Oncology Hospital. First of all, ?Cancer Related Rumination Scale? has been adapted to Turkish language and studies on validity and reliability have been done. Then, the consistency between the posttraumatic growth rate that the patients indicated and the rates that were indicated by the patient relatives has been investigated. As the relatives of three patients could not be reached, data of 60 relatives have been collected in total. Lastly, posttraumatic growth rate and the factors that predict the posttraumatic growth have been investigated.As a result of the analysis, the internal consistency between ?Cancer Related Rumination Scale? and its subscales: ?negative ruminations? and ?positive ruminations? have been found satisfactory. It has been observed that the posttraumatic growth rate that the patients indicated for themselves and the rates that were indicated by patient relatives are in a positive relation both with the posttraumatic growth total score and with the subscales of posttraumatic growth: ?Relating to Others?, ?Personal Strength?, ?Appreciation of Life?, ?New Possibilities?, ?Spiritual Change?, and no significant differences between the patients? scores and relatives? scores have been detected.Regression analyses that have been done in order to determine the factors that predict posttraumatic growth have shown that for posttraumatic growth total score and ?Relating to Others? subscale, the time since diagnosis, helpless approach and positive cancer related rumination are the predictors. For ?Personal Strength? subscale of posttraumatic growth inventory time since diagnosis, traumatic stress symptom rate and self confident approach are found to be predictors. For ?Appreciation of Life? subscale of posttraumatic growth inventory time since diagnosis and negative cancer related rumination are found to be predictors. The predictors for ?New Possibilities? subscale of posttraumatic growth inventory are found to be time since diagnosis and self confident approach. Finally ?Spiritual Change? subscale of posttraumatic growth inventory is found to be predicted by the variables; level of education, time since diagnosis, helpless approach and positive cancer related rumination. The findings of this study have been discussed under the light of related literature.