Psikolojik sözleşme ve örgütsel performans ilişkisinde örgütsel vatandaşlık davranışının farklılaştırıcı rolü: Eğitim ile ilgili sivil toplum kuruluşları üzerine araştırma
The differentiating role of organizational citizenship behavior in the relationship of psychological contract and organizational performance: Research on civil society organizations related to education
Yazar: DUYGU SELEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN YİĞİT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Toplumsal Projeler Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dernekler = Associations ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Vakıflar = Foundations ; Örgütsel performans = Organizational performance ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu çalışmada, psikolojik sözleşme ve örgütsel performans ilişkisinde, örgütsel vatandaşlık davranışının farklılaştırıcı rolü araştırılmıştır.
Psikolojik sözleşme, örgütsel performans ve örgütsel vatandaşlık davranışı kavramları arasında yerel ve uluslararası gerçekleştirilen literatür taramasında üç kavram arasındaki ilişkiyi ele alan çalışma örneği bulunmamaktadır. Kavramlar arasında ikili gruplar olarak ele alınan yerel ve uluslararası birçok araştırma bulunmaktadır. Fakat bunlar içerisinde de Sivil Toplum Kuruluşları bünyesinde gerçekleştirilen çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu sebeple bu araştırma verilerinin diğer çalışmalara destek niteliğinde olacağı düşünülmektedir.
Sivil Toplum Kuruluşları, özel ve kamu sektörlerine göre hem insan hem de maddi kaynaklar bakımından kısıtlı imkanlara sahiptir. Sivil Toplum Kuruluşları için kıt kaynak yönetimi ile örgütsel performansın gerçekleştirmek oldukça önemlidir. Bu sebeple Sivil Toplum Kuruluşları bünyesinde çalışanlar ile işveren arasındaki psikolojik sözleşmelerin gerçekleşmesi ile örgütsel performansın artmasında, örgütsel vatandaşlık davranışının farklılaştırıcı rolü olduğu düşünülmektedir.
Literatür taramasıyla psikolojik sözleşme ve örgütsel performans ilişkisinde örgütsel vatandaşlığın farklılaştırıcı rolü arasındaki ilişkiyi gösteren bir model geliştirilmiştir. Bu modelde ilişkileri test etmek için İstanbul ili ile sınırlandırılmış olup eğitim alanında faaliyet gösteren dernekler ve vakıflar baz alınmıştır. Dernekler ile ilgili bilgilere T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü internet sitesinden ulaşılmıştır. Vakıflar ile ilgili bilgilere ise T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü internet sitesinden ulaşılmıştır. Toplanan veriler Office 365 Excel ile tablo haline getirilmiş, SPSS 20,0 yazılımı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular ortalama bazında literatür taramasındaki ikili ilişkileri desteklemektedir.
Psikolojik Sözleşme ve Örgütsel Performans İlişkisinde, Örgütsel Vatandaşlık Davranışının farklılaştırıcı rolü olduğu ortaya koymakta olup ortalama oranda istatistiki olarak anlamlılık göstermektedir.

Abstract:
In this study, a research was conducted on the differentiator role of organizational citizenship behavior in the relationship between psychological contract and organizational performance of the employees of Non-Governmental Organizations in the education field in Istanbul.
In local and international literature review carried out between psychological contract, organizational performance and organizational citizenship behavior, an example of a study that discusses the relationship between the three concepts cannot be found.  Several studies that discuss these concepts in pairwise exist. Nevertheless, little to none of these studies were carried out in the scope of Non-Governmental Organization. For this reason, it is thought that the data of this research data will support other studies.
Non-Governmental Organizations have limited opportunities in terms of both human and financial resources in comparison with private and public sectors. For NGOs, it is very important to realize organizational performance with scarce resource management. For this reason, it is thought that organizational citizenship behavior has a differentiating role in the increase of organizational performance with the realization of psychological contracts between employees and employers within NGOs.
With the literature review, a model that shows the relationship between the differentiating role of organizational citizenship behavior in the relationship between psychological contract and organizational performance was developed. In order to test the relationships in this model, association and foundations which operate in the field of education within the confines of Istanbul Province were taken as the basis. Information about the associations was obtained from the website of the General Directorate of Civil Society Relations of the Ministry of Interior of the Republic of Turkey. Information about the foundations was reached from the website of the General Directorate of Foundations of the Republic of Turkey. The data collected was tabled with Office 365 Excel and analyzed with SPSS 20.0 software. The findings obtained as a result of the analysis, on average basis supports the binary relationships in the literature review.
The study shows that organizational citizenship behavior has a differentiating role in the Relationship between Psychological Contract and Organizational Performance and the average ratio is statistically significant.