Türk müziğinde mızrap ile çalınan telli saz icracılarında el fonksiyonları ve el bileği propriosepsiyonunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting hand functions and wrist proprioception in stringed instrument players played with plectrum in Turkish music
Yazar: NUREFŞAN BOZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜL DENİZ YILMAZ YELVAR
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bilek = Wrist ; El = Hand ; El fonksiyonları = Hand functi̇ons ; Müzik = Music ; Müzisyenler = Musicians ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Sazlar = Instruments ; Türk müziği = Turkish music

Özet:
Çalışmamızın amacı, Türk müziğinde  mızrap ile çalınan telli saz icracılarında el bileği fonksiyonları ve el bileği propriosepsiyonunu etkileyen faktörlerin incelenmesidir. Kanun, ud, tambur ve bağlama çalan 29 müzisyenin; el-el bileği fonksiyonları, üst ekstremite fonksiyonları, postür, vücut farkındalığı ve fiziksel aktivite düzeyleri ile antropometrik özelliklerinin ve sosyodemografik faktörlerin ilişkileri analiz edildi. Günlük enstrüman çalma süreleri; bağlama çalanlarda daha fazladır ve farklı anatomik pozisyonlarda sol el kavrama kuvveti ile pozitif ilişkilidir. Sol el bileği ve sol el daha fazla olmak üzere el bileği ve el fonksiyonları, kullanılan enstrüman ile ilişkilidir. Sol el ruler drop testi skoru, dirsek ekstansiyonda ve fleksiyonda iken sağ el kavrama kuvveti skorları, sağ el birinci parmak abduksiyon açısı ve sağ el bileği eklemi ekstansiyon propriosepsiyonu hata payı skorlarında çalınan enstrümana göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık tespit edildi (p<0,05). Antropometrik özellikler, denge ve postür testleri ile Q-DASH skorları çalınan enstrümana göre farklılık göstermemekle birlikte el ve el bileği fonksiyonları ile zayıf ilişkili bulundu. Postüral stabilizasyonu değerlendiren testler sol el kavrama kuvveti ile zayıf bir ilişki dışında el fonksiyonları ve propriosepsiyonu ile ilişkili bulunmamıştır (p>0.05). Q-DASH  skorları sol el bileği fleksiyon propriosepsiyonu ile ilişkilidir (p=0.007). Sol el ve el bileği işlevlerini değerlendiren ölçüm ve test skorları ile diğer parameterler arası zayıf ve orta güçte ilişki tespit edilmiştir. Çalışmamızın sonuçlarına göre, müzisyenlerde günlük enstrüman çalma süreleri, elin antropometrik özellikleri, üst ekstremite denge, fonksiyon ve postürü el elbileği fonksiyonlarını ve el bileği propriosepsiyonunu etkilemektedir.

Abstract:
The aim of our study is to examine the factors affecting wrist functions and wrist proprioception in stringed instruments played with plectrums in Turkish music. We have studied and analyzed in this research 29 musicians who plays various instruments such as quanun, oud, tambour and baglama. We examined the connection in between their hand-wrist functions, posture, body awareness, physical activity levels and anthropometric characters and sociodemographic factors. Daily instrument playing times is higher in baglama players and is positively associated with left hand grip strength in different anatomical positions.Wrist and hand functions, mostly left wrist and left hand, are related to the instrument used. A statistically significant difference was found in the left hand ruler drop test score, the right hand grip strength scores when the elbow is in extension and flexion, the right hand first finger abduction angle and the margin of error scores of the right wrist joint extension proprioception compared to the instrument played (p<0.05). Anthropometric features, balance and posture tests, and Q-DASH scores were found to be weakly correlated with hand and wrist functions, although they did not differ according to the instrument played. Tests evaluating postural stabilization were not associated with hand functions and proprioception, except for a weak relationship with left hand grip strength (p>0.05). Q-DASH scores are associated with left wrist flexion proprioception (p=0.007). A weak and moderate relationship was found between measurement and test scores evaluating left hand and wrist functions and other parameters. According to the results of our study, daily instrument playing time, anthropometric characteristics of the hand, upper extremity balance, function and posture affect wrist functions and wrist proprioception.