Kocaeli'deki müzeler, ören yerleri, tarihi ve turistik mekânların şehir markası ve imajına katkıları
The contributions of museums, ruins, historical and tourist attractions in Kocaeli to the city's brand and image
Yazar: İMRAN YALNIZ
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL AYDINGÜN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Gelişen ve değişen dünyaya bağlı olarak şehirler de son yüzyılda büyük bir büyüme ve değişim göstermiştir. Dolayısıyla, her şehir kendi vizyonunu belirleyebilmeli ve bu vizyona göre rekabet edebilmelidir. Şehirlerin çeşitli ekonomik ve politik amaçlarla öne çıkmak için birbirleriyle rekabet ettiği açıktır. Şehir markalaşmasının amacı, şehri daha iyi anmak, hatırlamak, ziyaret etmek, şehrin itibarını ve gelirlerini artırmaktır. Bir şehir markasını doğru bir şekilde oluşturup yönetebilmek için öncelikle şehrin markasının ve imajının nasıl algılandığının tanımlanması gerekmektedir. Bu sayede güçlü ve zayıf yönler ile geliştirilecek ve öne çıkarılacak yönler belirlenerek etkin bir şehir markalaşması ortaya koyma yolunda ilk adım atılmış olacaktır.
Bu bilgiler doğrultusunda bu araştırmada, Kocaeli ilinin şehir markası ve imajının, Kocaeli'de yaşayan vatandaşların bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Kocaeli'deki ören yerleri, müzeler, doğal güzellikler, gastronomik değerler, tarihî yapılar, tarihî ve turistik mekânlar ele alınmıştır. Ardından da ele alınan bu değerlerin Kocaeli'de yaşayan vatandaşlar tarafından önem ve bilinirliğini analiz etmek üzere ilgili literatürden faydalanılarak anket formu oluşturulmuştır. Anket, 2022 yılı Mayıs-Haziran aylarında Kocaeli'de yaşayan vatandaşlara çevrimiçi uygulanmıştır. Araştırmaya Kocaeli'nin farklı ilçelerinde yaşayan 1039 kişi gönüllü katılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 aracılığı ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda, Kocaeli'de yaşayan vatandaşlara göre Kocaeli'nin şehir markası ve imajı orta düzeydedir. Vatandaşlara göre coğrafi konum, iklim, alışveriş ve sağlık imkânları açısından Kocaeli olumlu bir imaja sahipken, planlı kentleşme açısından olumsuz bir imaj sergilemektedir. Vatandaşlara göre Kocaeli'nin dışa açık ve gelişmiş özellikleri ön plana çıkarken, ucuz bir şehir olmadığı konusunda görüş birliği oluşmuştur. Kocaeli'yi en iyi ifade eden kavramlar Kocaeli'nin sanayi şehri olması, sonrasında ise "iş ve ticaret şehri" ile "donanma ve liman şehri" olmasıdır. Kocaeli denilince akla gelen ilk üç kelimenin de Pişmaniye, Kartepe Kayak Merkezi ve İzmit Körfezi olduğu saptanmıştır. Kentin tarihi ve kültürünün bu imaj içerisinde yer almayışını değiştirmek için, bazı etkinliklerin düzenlenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şehir Markası, Şehir İmajı, Müze, Ören Yeri, Kocaeli

Abstract:
Due to the changing and developing world, cities have also displayed a great change and growth in the last century. Hence, every city should be able to set its own vision and compete according to this vision. It is clear that cities compete with each other for taking the lead on various economic and political grounds. The purpose of city branding is to better promote the city, build and improve its reputation and increase its revenues. In order to create and manage a city brand properly, it is necessary to define how the brand and image is perceived. Thus, the first step towards creating an effective city brand will be determining the strengths, weaknesses and the aspects to be developed and highlighted.
In line with this information, in this research, it is aimed to examine the city brand and image of Kocaeli province from the perspective of citizens living in Kocaeli. For this purpose, ruins, museums, natural beauties, gastronomic values, historical buildings, historical and touristic places in Kocaeli are discussed. Then, a questionnaire form was created by making use of the relevant literature in order to analyze the importance and awareness of these values by the citizens living in Kocaeli. The questionnaire was applied online to citizens living in Kocaeli in May-June 2022. 1039 people living in different districts of Kocaeli participated in the research voluntarily. The obtained data were analyzed by SPSS 22.0.
As a result of research, according to the residents, the city brand and image of Kocaeli is at a moderate level. While, Kocaeli has a positive image in terms of geographical location, climate, shopping and health opportunities, it displays a negative image in terms of planned urbanization. Residents also state that, although the outward and advanced features of Kocaeli stand out, it is not a cheap city. The best expressions that describe Kocaeli are "industrial city", "business and commercial city" and "navy and port city". The survey results indicate that the first three words that come to mind when Kocaeli is mentioned are; "Pişmaniye", "İzmit Bay" and "Kartepe Ski Resort". In order to change the fact that the history and culture of the city are not included in this image, it has been proposed to organize some events.

Keywords: City Brand, City Image, Museum, The Ruins, Kocaeli