Adana ili Seyhan ilçesi, Kayalıbağ mahallesi 242 ada 38 parselde yer alan sivil mimarlık örneği yapının restorasyon ve yeniden işlevlendirme önerisi
Restoration and re-function propasal of the civil architecture example structure located on island 242, parcel 38, Seyhan district of Adana province
Yazar: NECİP FAZIL CENGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN KUTSAL
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Adana-Tepebağ = Adana-Tepebağ

Özet:
19.y.y. sonrası sanayinin hızla gelişmesi ile bu gelişim kendini mimaride de göstermiş ve geleneksel Adana evleri oluşmaya başlamıştır. Adana'nın merkezi tek merkezli olmakla birlikte Küçük Saat Meydanı merkez kabul edilmekte olup; ticaret merkezi olarak belirtilen kapalı çarşının etrafında vakıf yapıları, dini, idari ve sosyal yapılar konumlanmıştır. Üzerinde çalışılan alan olan Tepebağ Bölgesi de kentin geleneksel dokusunu oluşturan bölgelerden birisi olmakla birlikte kentin merkezinde ticaretin yoğun olduğu bu bölge ile sınır oluşturmaktadır. Çalışma alanını kapsayan sivil mimarlık örneği yapı; Kayalıbağ Mahallesinde yer almakta olup; Adana'nın geleneksel konut mimarisine örnek yapılardan birisidir. Günümüze kadar ulaşabilmiş tarihi binaların özel girişimciler tarafından kurtarılıp yeniden Adana'ya kazandırılmak istenmesi, ayrıca; yapının konumu açısından doğru işlev verilerek hem tarihe hem de ticarete katkı sağlayacağı düşüncesi çalışma alanının seçilmesinin sebeplerinden birisidir. 
Bu çalışmanın kapsamında; ilk olarak Adana genelinden Tepebağ Bölgesine inilerek geleneksel Adana evleri plan ve cephe tipolojileri incelenmiştir. Daha sonra yapının rölöve çizimleri yapılarak mekanlar ve mimari elemanlar detaylarıyla birlikte ele alınmıştır.  Sonrasında yapının mevcut hali ile ilgili tespitler yapılarak hasar ve malzeme analiz paftaları çıkarılmıştır. Yapının özgün haline ulaşabilmek için restitüsyona kaynak oluşturacak benzer yapılar incelenerek; restitüsyon projesi hazırlanmıştır. Son olarak restitüsyon projesinden ve rölöve çizimlerinden yola çıkılarak yapının onarımına ilişkin müdahaleler ve yeniden işlevlendirilmesine ilişkin kullanım önerileri getirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Adana, Tepebağ, Kayalıbağ, Sivil Mimarlık, Restorasyon

Abstract:
19th century with the rapid development of the post-industry, this development also showed itself in architecture and traditional Adana houses began to form. Although the center of Adana is single-centered, Küçük Saat Square is considered the center; foundation structures, religious, administrative and social structures are located around the covered bazaar, which is designated as a trade center. Tepebağ Region, which is the area studied, is one of the regions that make up the traditional texture of the city, but it forms a border with this region where trade is intense in the center of the city. The building, which is an example of civil architecture covering the study area, is located in Kayalıbağ Neighborhood; It is one of the exemplary buildings of Adana's traditional residential architecture. In addition, the desire to save the historical buildings that have survived to the present day by private entrepreneurs and bring them back to Adana; the idea that the structure will contribute to both history and trade by giving the right function in terms of its location is one of the reasons for choosing the study area.
In this study, firstly, the plan and facade typologies of traditional Adana houses were examined by descending from Adana to Tepebağ Region. Later, role drawings of the structure were made and the places and architectural elements were discussed together with their details. Afterwards, determinations were made about the current state of the building and damage and material analysis sheets were drawn. In order to reach the original state of the building, the restitution project was prepared by examining similar structures that will form the source of the restitution. Finally, based on the restitution project and the survey drawings, interventions for the repair of the building and usage suggestions for the re-functioning of the building were made.

Keywords: Adana, Tepebağ, Kayalıbağ, Civil Architecture, Restoration