Araştırma-geliştirme ve inovasyon çalışmalarında devletin rolü: KOSGEB örneği
The role of the state in r&d and innovation studies: KOSGEB example
Yazar: HÜSEYİN TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. HAMZA ÇEŞTEPE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Devlet yardımı = State aid ; KOSGEB = Small and Medium Industry Development Organization ; Logit analizi = Logit analysis ; Teşvikler = Incentives ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Yüksek teknoloji üreten dünyanın küresel ve büyük işletmeleri, hemen hemen her coğrafyada pazar payınının önemli bir kısmına hakim bulunmaktadır. Bu işletmelerin başarılarının arkasındaki en önemli güç, Ar-Ge ve İnovasyona verdikleri önem ve bu alanda yaptıkları yatırımlardır. Küresel rekabet koşullarında işletmeler, daha dinamik pazarlarda ve daha yoğun rekabet ortamı içerisinde varlıklarını sürdürebilme, müşterilerin ve pazarın beklentilerine cevap verebilme ve rakiplerine karşı rekabet avantajı elde edebilme adına, hayati öneme sahip  Ar-Ge ve inovasyon uygulamalarına öncelik vermek zorundadır. İşletmeler için olduğu kadar ülke ekonomisi için de hayati öneme sahip olan Ar-Ge ve inovasyon çalışmaları ve bu kapsamda üretilen bilgi ve know-how önemli ölçüde dışsallıklar oluşturmaktadır. İçsel büyüme modellerinde de ifade edildiği üzere, özel sektör bu dışsallıkları finanse etmek istemediğinden devletin bir ara yüz olarak teşvik ve destek sistemleriyle finansman sağlaması ve bir ekosistem oluşturması gerekmektedir. Bu noktada devletin üstleneceği roller bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır.
Çalışmada, KOSGEB özelinde devletin rolünü belirlemek için politika, teşvik ve destek uygulamalarında odak noktalar belirleme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Öncelikle Ar-Ge ve inovasyonun kavramsal ve teorik çerçevesi ortaya konmuş, bu alanda dünya uygulamaları ve Türkiye uygulamalarına yer verilmiştir. Daha sonra ise, KOSGEB'den Ar-Ge ve inovasyon desteği alan 222 KOBİ'nin verileri anket yöntemi ile elde edilmiş ve söz konusu veriler Lojistik Regresyon Analiz Yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Analiz neticesinde, Ar-Ge ve inovasyon ekosistemi temelinde girişimcilik  ortamının yeterliliği, Ar-Ge harcamaları, düzenli Ar-Ge faaliyeti yapma, teknoloji transferi, girişimci yaşı, üniversite mezunu personel istihdamı ve devlet desteklerinin ticarileşme başarısı üzerinde oldukça etkili olduğu belirlenmiştir. Danışmanlık ve personel desteği dışında diğer KOSGEB desteklerinin ticarileşme olasılığı üzerinde doğrudan önemli bir etkisi olmasa da, ticarileşme üzerinde etkisi olan başarı faktörlerinin KOSGEB destekleme hedefleriyle örtüşmesi, dolaylı olarak KOSGEB desteklerinin önemini de ortaya koymaktadır.

Abstract:
High technology producing global companies hold a significant market share in almost every location.  The most important driving force behind the enterprises' success is the emphasis they attach to R&D and Innovation and their investments in that sphere. In global competition conditions, enterprises must give priority to vital R&D and innovation implementations in order to survive in more dynamic markets and in a more competitive environment, to meet the expectations of customers and the market and to gain competitive advantage against competitors. The knowledge and know-how produced within the R&D and innovation operations, which are vital for firms and, also for the country's economy, constitute significant externalities. As stated in the internal growth models, the private sector does not want to finance these externalities, so, the state is needed to provide funding through incentive and support systems and create an ecosystem as an interface at this point. At this point, the role of the state will be the main subject of this study.
In order to define the role of the state in KOSGEB in the study, first of all, a need to determine focal points in policy, incentive and support implementations has been arisen. After conceptual and theoretical framework of R&D and innovation has been put forward. Examples are given in Turkey and the world in R&D and innovation practices. Then, the data of 222 SMEs that received R&D and innovation support from KOSGEB were obtained by survey method and these data were tested using Logistic Regression Analysis Method. As a result of the analysis, it has been determined that the adequacy of entrepreneurship environment on the basis of R&D and innovation ecosystem, R&D expenditures, regular R&D activities, technology transfer, entrepreneur age, university graduate personnel employment and government aids variables are highly effective on the success of commercialization. Although KOSGEB supports other than consultancy and personnel support do not have a direct significant impact on the possibility of commercialization, the success factors that have an impact on the possibility of commercialization overlap with KOSGEB support targets indirectly reveal the importance of KOSGEB supports.