Ekonomik kalkınmada beşeri sermayenin rolü, Türkiye'de beşeri sermayenin profili ve Türkiye üzerine ampirik bir analiz: 1983 - 2013
The role of human capi̇tal in economi̇c development, the profi̇le of human capi̇tal in Turkey and an empi̇ri̇cal analysi̇s of the Turkey: 1983 - 2013
Yazar: FAİK DANIŞOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKİ YILMAZ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Kalkınma = Development ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İnsani gelişmişlik endeksi = Human development index

Özet:
21. yüzyılın ekonomik çalışmalarında, ülkelerin daha çok sosyal, kültürel ve ekonomik özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu doğrultuda yaklaşık son 40 yıl öncesinde hak ettiği ilgiyi görmeyen veya çalışmalarda arka planlarda kalan beşeri sermaye kavramı, çalışmalarda daha çok işlenmeye başlanmıştır. Böylece klasik anlamda üretim faktörleri olan işgücü, fiziki sermaye, doğal kaynak ve girişimci faktörlerine ilave olarak, beşeri sermaye de ülkelerin büyüme ve kalkınma politikalarında yerini almıştır. Bireyin sahip olduğu bilgi, beceri ve yeteneklerin toplamı olarak ifade edilen beşeri sermayenin, günümüzde ekonomik kalkınma üzerindeki etkisi daha önemli hale gelmiştir. Ekonomik kalkınma, ülkedeki ekonomik büyümeye ek olarak, o ülkedeki yapısal gelişmeleri de içine alan bir kavramdır. Ülkelerdeki yapısal gelişme ve dönüşümü gerçekleştiren en önemli faktörlerin başında ise beşeri sermaye gelmektedir. Bu nedenle ülkelerdeki yapısal gelişme ve dönüşümle kalkınmayı gerçekleştirecek olan en önemli faktör olarak beşeri sermaye görülmektedir.
Bu doğrultuda çalışmada, Türkiye'de kalkınma ve beşeri sermaye ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, ekonomik kalkınma ve beşeri sermaye kavramları ortaya konarak, aralarındaki ilişki işlenmiştir. İkinci bölümde ise, beşeri sermayenin unsurları, göstergeleri ve ölçümü anlatılmıştır. Ve son olarak üçüncü bölümde Türkiye'nin beşeri sermaye potansiyeli ve birleşmiş milletler kalkınma örgütünün (UNDP) ülkelerdeki beşeri kalkınmanın bir göstergesi olan beşeri kalkınma endeksi (HDI) ile Türkiye'deki beşeri kalkınmanın gelişimi ortaya konmuş, sonrasında eşbütünleşme analizi ve varyans ayrıştırma yöntemleri ile Türkiye'deki kalkınma ve beşeri gelişime üzerine ampirik bir çalışma yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Ekonomik Kalkınma, Beşeri Sermaye, Beşeri Kalkınma Endeksi, Eşbütünleşme Analizi, Varyans Ayrıştırma.

Abstract:
Economic studies in the 21st century, economical, social and cultural characteristics of countries are emphasized mostly. Concept of human capital that staying in backround at studies have begun to processed in last 40 years. Human capital has replaced the country's growth and development policies as a classical production factors in addition to labour, physical capital, natural resources and enterprising factors. Human capital expressed as the sum of the knowledge, skills and abilities that has individuals. The impact of human capital on economic development has become more important. Economic development, in addition to economic growth in the country, it is a concept involving structural developments in the country. Human capital is the most important factor that performs the structural development and transformation in the countries.
For this reason, aimed to demonstrate the relationship development and human capital in Turkey. In the first part of the study, by explaining the economic development and human capital concepts, relation between them will be discussed. The elements, indicators and measurement of human capital will be mentioned in the second part. Finally, in third part the progress of human development in Turkey will be examine with Turkey's human capital potential and Human Development Index (HDI) which is used as an indicator of human development in the countries by the United Nations Development Organization (UNDP). Then, an empirical study will be made on development and human development with uses cointegration analysis and variance decomposition method.

Keywords: 
Economic Development, Human Capital, Human Development Index, Cointegration Analysis, Variance Decomposition.