Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi tıp ve yan dal uzmanlık öğrencilerinin bildirimi zorunlu hastalıklar konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of medical and minor specialization students of Ankara University School of Medicine on notifiable diseases
Yazar: KÜBRA DOĞANAY BULDUK
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL PİYAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi tıp ve yan dal uzmanlık öğrencilerinin bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar (BZBH) ve meslek hastalıkları konusunda bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırmanın evrenini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde görev yapan tıp ve yan dal uzmanlık öğrencisi hekimler (26.07.22 tarihinde akademik personel biriminden alınan sayıya göre 1103 kişi) oluşturmaktadır. Minimum örneklem hacmi 284'dür.  Örneklem, temel, dahili ve cerrahi bilim dalları ve yan dal uzmanlık öğrencileri listesinden ağırlıklı tabakalı olarak seçilmiştir. İsim listesinden 432 (%40 hedef) kişi seçilmiş olup 375'ine ulaşılabilmiştir (%86,8'lik katılım).  Veri toplama formu 61 sorudan oluşmaktadır ve gözlem altında doldurulmuştur. Verilerin analizinde SPSS 26.0 çevrimi kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma, ortanca, minimum, maksimum değerler ve yüzde şeklinde hesaplanmıştır. Sayısal verilerin normal dağılıma uyumu değerlendirilmiştir. Bağımsız değişkenlere göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare ve Fisher Exact testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda hedeflenen 432 kişiden 375'ine (%86,8) ulaşılmıştır. Yaş ortalaması 29,17±4,37 ve %57,9'u kadındır. Meslekte ve kurumda çalışma süresi ortalamaları sırasıyla 4,16±4,17 ve 1,95±1,25 yıldır. Çalışma grubundakilerin 272'si (%72,5) daha önce farklı kurumlarda çalışmıştır. Çalışma grubunun %30,4'ü çalışmakta oldukları kurumda bildirim yaptığını belirtirken; yapmama nedeni olarak en sık verilen yanıt %55,2 (kişi, yanıtlar içinde %46,6) ile "bildirim yapmamı gerektiren bir iş tanımım yok"tur. Çalışma grubunun %10,4'ü (yanıt verenlerin de %15,7'si) tanısı konulan bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların hepsine doğru ICD kodu girdiğini belirtmiştir (en fazla doğru ICD kodu girmeme nedeni "bildirimi zorunlu hastalıkları bilmediğim için" yanıtıdır). Çalışma grubuna BZBH ve meslek hastalıkları ile ilgili sorulan pek çok soruda bilgi düzeyi düşüktür (çoğunlukla en fazla "bilmiyorum" yanıtı işaretlenmiştir). BZBH'ların ve meslek hastalıklarının bildirimini iyileştirmeye yönelik olarak en çok yapılan öneri eğitimdir.    
Zorunlu hizmet yapanlar, yan dal uzmanlık öğrencileri, BZBH'lar konusunda eğitim aldığını, ICD kodunun açılımını bildiğini belirtenler ve daha önce çalıştıkları kurumda bildirim yapanlar daha fazla tanı koydukları tüm BZBH'lar için doğru ICD kodu girdiklerini, ilgili formu (ve tam) doldurduklarını belirtmişlerdir. Çalışma ve meslek süresi daha fazla olanlar, çalışılan kurumda bildirim yapanlar ile tanı koydukları tüm BZBH'lar için doğru ICD kodu girdiklerini, ilgili formu doldurduklarını ve doldururken doğru ve düzgün yaptıklarını belirtenler genel olarak bilgi sorularını daha yüksek oranda doğru bilmişlerdir.
Sonuç: Bulaşıcı hastalıklarla savaşımda bildirim temel araçlardan biridir. Öncelikle bildirim sitemine yönelik yönetmelik, genelge ve bildirim rehberlerinin gözden geçirilmesi ve düzeltilmesi gerekmektedir. Mezuniyet öncesi ve mezuniyet sonrası sahaya yönelik, uygulamalı ve düzenli aralıklarla eğitim yapılmalıdır. Düzenli ve sık denetim yapılmalı ve geri bildirim verilmelidir. Bildirimden sorumlu olan personel ya da ekipler oluşturulmalı, hekimler bu konuda karar verici ve yönlendirici olmalıdır. COVID-19 ve meslek hastalıklarının bildirimi konusunda da benzer çalışmalar yapılmalıdır. Gerek ülkemizde gerekse de tüm dünyada bulaşıcı hastalıklar konusunda hekimlerin bilgi ve bildirim düzeyini değerlendiren çalışmalar kısıtlıdır. Bu konuda ve yapılan müdahalelerin sonuçlarını yansıtan daha fazla çalışma yapılması önerilir.

Abstract:
Aim: To evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of Ankara University School of Medicine's medical and minor specialization students regarding notifiable infectious diseases and occupational diseases.
Materials and Methods: The universe of the cross-sectional study consists of medical and minor specialization student physicians working at Ankara University School of Medicine (1103 people according to the number received from the academic staff unit on 26.07.22). The minimum sample size is 284.Sample; It is predominantly stratified for basic, internal and surgical sciences and minor specialization students. 432 (40% target) people were selected from the name list and 375 of them were reached (86.8% participation). The data collection form consists of 61 questions and was filled out under observation. SPSS version 26.0 was used to analyze the data. Descriptive statistics were calculated as mean, standard deviation, median, minimum, maximum values and percentages. The compliance of numerical data with normal distribution was evaluated. Chi-square and Fisher Exact test were used to compare categorical data according to independent variables. Statistical significance level was taken as p<0.05.
Results: As a result of the research, 375 of the 432 targeted people (86.8%) were reached. The average age is 29.17±4.37 and 57.9% are women. The average working period is 1.95±1.25 years (4.16±4.17 years in the occupation). 272 (72.5%) of the study group had previously worked in different institutions. While 30.4% of the working group stated that they reported in the institution they work for; The most common answer given as the reason for not doing so is "as regard to my job description to give notice is not my responsibility " with 55.2% (people, 46.6% of the answers). 10.4% of the study group (15.7% of the answers) stated that they entered the correct ICD code for all notifiable infectious diseases diagnosed (the most common reason for not entering correct ICD code is "because I do not know the notifiable diseases"). The level of knowledge in many questions asked to the study group about notifiable infectious diseases and occupational diseases is low (mostly the answer "I don't know" is marked at most). To improve the notification issue of infectious diseases and of occupational diseases the most mentioned recommendation by the participants was education. 
Those doing compulsory service, minor specialization students, those who stated that they received training on notifiable infectious diseases, those who stated that they knew the meaning of the ICD code, and those who reported at the institution where they previously worked, stated that they entered the correct ICD code for all notifiable infectious diseases diagnosed, and submitted the relevant form (and complete) They stated that they filled it out. Those who have longer occupational experience and worked longer, those who reported in the institution they worked for, and those who stated that they entered the correct ICD code for all notifiable infectious diseases they diagnosed, filled out the relevant form, and completed it accurately and correctly, in general they answered the information questions more accurately.
Conclusions: Notification is one of the basic tools in the fight against infectious diseases. First of all, the regulations, circulars and notification guides regarding the notification system need to be reviewed and corrected. Field-oriented, practical and periodic  trainings should be provided before and after graduation. Regular and frequent inspections should carried out and feedback should be given. Personnel or teams responsible for notification should be established, and physicians should be the decision makers and guides on this issue. Similar studies should be carried out on reporting COVID-19 and occupational diseases. Studies evaluating the level of knowledge and reportings of physicians about infectious diseases are limited both in our country and around the world. It is recommended that more studies be conducted on this subject and reflect the results of the interventions.