Y mikrodelesyonu negatif bulunan azoospermik infertil erkeklerde mutasyon analizi
Mutation analysis in azoospermic infertile males negative for microdeletions on chromosome Y
Yazar: DERYA AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ULUCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Genetik = Genetics ; Üroloji = Urology
Dizin: Erkekler = Men ; Genler = Genes ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Mikrodelesyon = Microdeletion ; Mutasyon = Mutation ; Oligospermi = Oligospermia

Özet:
Toplumda %15 oranına ulaşan infertilite olgularının en önemli nedenlerinden birisi azoospermidir. Kliniğimizde hiçbir etiyolojik neden bulunamayan azoospermi olgularının %95,4'ünde son basamak incelemesi olarak yapılan Y mikrodelesyon analizlerinde hiçbir delesyon saptanamamakta ve bu olgularda başka bir rutin genetik analiz yapılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı; Y mikrodelesyonu negatif azoospermik infertil erkeklerde otozomal mutasyonların bulunma ihtimalini ve rutin analizlerde bu incelemelerin ek bir seçenek olarak düşünülmesi gerektiğini ortaya koymaktır.
Normal 46, XY olan ve Y mikrodelesyon analizinde delesyon saptanmayan 30 azoospermik olguda ve 10 erkek kontrolde, literatür araştırması sonucu azoospermik infertiliteyle en çok ilişkili olduğu tespit edilen otozomal genlerden FKBPL geninde 1 ve 2. ekzon, SOHLH1 geninde 4. ekzon ve DDX25 geninde 8 ve 11. ekzonlarında Sanger dizileme çalışması yapıldı.
Çalışma sonucunda SOHLH1 geni ekzon 4'te 1 hastada 1 missense mutasyon, 23 hasta ve 8 kontrolde 4 ve 5. intronlarında SNP bulundu. DDX25 geninde çalışılan 8. ekzonda herhangi bir değişim bulunmazken 9 ve 10. intronlarında 7 hasta ve 1 kontrolde SNP varlığı gösterildi. Toplam iki ekzondan oluşan FKBPL geninde tüm hastalarda ve kontrollerde 4 ayrı SNP bulundu. Bir hastada aynı genin 28. kodonunda missense mutasyon, 3 hastada 90. kodonda missense mutasyon, 2 hastada ise dört aminoasitlik insersiyon bulundu. 
Sonuç olarak; iki hastada FKBPL'de tespit edilen insersiyonun in silico analizlerle proteinin 3 boyutlu yapısını değiştirmesi ve kontrol gruplarında bu değişikliğin bulunmaması sebebiyle tespit edilen mutasyonun hastalıkla ilişkili olabileceği belirlendi. İncelenen diğer genlerde ise missense mutasyonların patojenik bir etkiye yol açmadığı tespit edildi. Tüm azoospermik olguların %5'inde Y mikrodelesyonunun saptanmaması ve geri kalan bireylerde başka rutin analiz yapılmaması nedeniyle çalışmaya dahil edilen sınırlı sayıdaki genlerde mutasyonların tespit edilmesi bu konuda daha fazla çalışma yapılmasının gerekliliğini göstermektedir.

Abstract:
15% of couples are affected by infertility, which is mainly caused by azoospermia. In our clinic, no deletion has been found in 95.4% of azoospermic cases. Chromosome Y microdeletion analysis is the last step molecular analysis in these individuals. The aim of this study to demonstrate that mutation analysis of autosomal genes could be an option as routine test in azoospermic men who are negative for Y microdeletions.
Firstly, DNA samples were isolated from peripheral bloods of 30 azoospermic male patients with normal 46, XY karyotype and 10 fertile healthy males were used as controls. Multiplex PCR assays were used to evaluate Y microdeletions and the patients without deletion were selected for further analysis. To study on autosomal genes, FKBPL (exons 1-2), SOHLH1 (exon 4), DDX25 (exons 8 and 11) were selected as they were previously associated with azoospermia.  Sanger sequencing were used for mutation analysis. 
Our results demonstrated that one patient had a missense mutation on exon 4 of SOHLH1. Furthermore, a SNP was found in 23 patients and 8 controls on intron 4-5 of the same gene. There was no variation on exon 8 of DDX25, however a SNP was found on intron 9-10 in 7 patients and 1 control. In FKBPL, 4 different SNPs, one missense mutation in 28th codon in one patient, missense mutations in 90th codon in 3 patients and four amino acid insertion in 2 patients were found. 
In silico analysis showed that, in 2 cases with the insertion in FKBPL, three-dimensional structural change of protein product could be harmful and no such mutation was found in controls. Therefore this alteration is suggestive of infertility in two out of 30 men. However, changes in other loci in FKBPL and other two genes seem non-pathogenic. Deletions are detected in less than 5% males who are negative for microdeletion analysis of chromosome Y and no other routine analyses are performed in the remaining. Therefore the presence of autosomal mutations in such limited numbers of genes suggests that more research needs to be done concerning routine analysis of male infertility.