Postdramatik tiyatroda politik olanın anlamsal ve biçimsel değişimi
The transformation of the meaning and form of the political in postdramatic theatre
Yazar: AYTUN AKTAN BAHÇECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜNDÜZ HAŞAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı / Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu tez, 21. yüzyılda tiyatroda politik olanın anlam ve biçimsel değişimini incelemektedir. Tezde, öncelikle 20. yüzyıl dünyasında politik tiyatronun ortaya çıkışına neden olan toplumsal sebepler ve Erwin Piscator ile Bertolt Brecht'in bu sürece katkıları ele alınmıştır. Bu iki öncü isim, dramatik yapıda önemli değişikliklere giderek politik ve epik diyalektik tiyatronun ilkelerini belirlemiştir. Brecht'in epik tiyatro kuramı ve Piscator'un politik dramaları, geleneksel dramatik tiyatroya alternatif yaklaşımlar sunmuş ve politik tiyatronun temel taşlarını oluşturmuştur. Tez, 21. yüzyıla geçişte dünyayı ve tiyatroyu etkileyen sosyal olayları ve tiyatrodaki değişim arayışlarını analiz etmektedir. Bu bağlamda, postdramatik tiyatronun ortaya çıkış gerekçeleri ve bu akımın politik tiyatroya getirdiği yenilikler gözden geçirilmiştir. Postdramatik tiyatronun biçim ve içerik yönünden farklılıkları, çağdaş politik kavramların sahneye nasıl taşındığı ve bu kavramların tiyatroda nasıl yer aldığı araştırılmıştır. Araştırma, bu alandaki yönetmenler/topluluklardan Ariane Mnouchkine, Robert Wilson, Romeo Castellucci ve Rimini Protokoll'ün çalışmaları değerlendirmektedir. Yeni politik kavramların neler olduğu, sanatçı ve toplulukların politik olanı nasıl gördüğü ve biçimsel olarak seyirciye nasıl aktardığı, postdramatik tiyatro ilkeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yeni politik kavramlar ve seçili performanslar üzerinden yapılan değerlendirmelerle, bu yeni tiyatro biçiminin politik mesajları iletmede ne derece etkili olduğu sorgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Politik tiyatro, postdramatik tiyatro, Erwin Piscator ve Bertolt Brecht, Ariane Mnouchkine, Robert Wilson, Romeo Castellucci ve Rimini Protokoll

Abstract:
This thesis examines the meaning and formal transformation of the political in 21st-century theater. It initially addresses the societal causes that led to the emergence of political theater in the 20th century and explores the contributions of Erwin Piscator and Bertolt Brecht. These two pioneers introduced significant changes to dramatic structure, establishing the principles of political and epic dialectical theater. Brecht's epic theater theory and Piscator's political dramas provided alternative approaches to traditional dramatic theater and laid the foundations of political theater. The thesis analyzes the social events that prepared the world and theater for the 21st century and examines the search for change within the theater during this period. In this context, it reviews the reasons for the emergence of postdramatic theater and the innovations this new movement brought to political theater. The study explores the formal and content-related innovations of postdramatic theater and how contemporary political concepts are represented and embodied on stage. The research evaluates the works of directors/collectives Ariane Mnouchkine, Robert Wilson, Romeo Castellucci, and Rimini Protokoll. It investigates what the new political concepts are, how these artists and groups perceive the political, and how they convey these concepts to the audience formally, within the framework of postdramatic theater principles. The selected performances are analyzed to assess the effectiveness of this new theatrical form in conveying political messages.
Keywords: Political theater, postdramatic theater, Erwin Piscator and Bertolt Brecht, Ariane Mnouchkine, Robert Wilson, Romeo Castellucci, Rimini Protokoll