Göçmen kadınların kişilik özellikleri ve bağlanma temsillerinin projektif yöntem olan resim çizme yoluyla incelenmesi
Investigation of immigrant women's personality traits and attachment representations through the projective method of drawing pictures
Yazar: İLAYDANUR AKYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN DEMİR
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment

Özet:
Göçmenlik, bireylerin kişilik yapıları ve bağlanma temsilleri üzerinde derin bir etki yaratabilmektedir. Özellikle göçmen kadınlar, göç sürecinde yaşadıkları travmalar, toplumsal uyum problemleri ve aidiyet eksiklikleri nedeniyle psikolojik zorluklar yaşayabilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma, Türkiye'de yaşayan göçmen kadınların kişilik özellikleri ve bağlanma temsillerinin, projektif bir yöntem olan resim çizme testleri aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada iki temel hipotez bulunmaktadır: Birincisi, göçmen kadınların "Kuş Yuvası Çiz Testi" ile çizdikleri resimlerin, Türkiye'de yaşayan göçmen olmayan kadınların resimlerinden farklı olacağı; ikincisi ise, göçmen kadınların "Bir Kaktüs Resmi Çiz Testi" sonuçlarının, göçmen olmayan kadınların çizimlerinden farklı olacağıdır.
Bu doğrultuda, nitel ve nicel olmak üzere iki  basamaklı bir çalışma planlanlanmıştır. İlk basamakta, göçmen kadınlardan oluşan 100 kişilik göçmen kadınlar ve göçmen olmayan kadınlardan oluşan 100 kişilik kontrol grubu oluşturulmuş, kullanılan testler bağlamında kuş yuvası ve kaktüs çizimleri yapmaları istenmiştir. Kuş Yuvası Çiz Testi ve Bir Kaktüs Resmi Çiz Testi'nin haricinde araştırmacının hazırladığı sosyo-demografik form da katılımcılara sunulmuştur. Çizimler, kişilik özellikleri, saldırganlık temsilleri ve bağlanma temsillerini inceleyen belirli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Kaktüs çizimlerinde kişisel özellikler ve saldırganlık temaları, kuş yuvası çizimlerinde ise bağlanma temsilleri ile ilgili özellikler incelenmiştir. İkinci basamak dahilinde, elde edilen veriler istatistiksel Ki-Kare analiziyle gruplar arası karşılaştırmalara tabi tutulmuştur.
Bulgular, göçmen kadınların çizimlerinde kişisel özellikler, saldırganlık temsilleri ve içsel durumlar açısından göçmen olmayan kadınlara kıyasla anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Göçmen kadınların kaktüs çizimlerinde hırçınlık, düşük benlik saygısı, otoriteye başkaldırma ve saldırganlık gibi temalar daha fazla öne çıkmıştır. Ayrıca, aileye bağımlılık, aidiyet eksikliği ve dürtüsellik gibi içsel durumlar göçmen grupta daha yaygın görülmüştür.
Kuş yuvası çizimlerinde ise göçmen kadınların bağlanma temsillerinin zayıf olduğu tespit edilmiştir. Özellikle, göçmen kadınların çizimlerinde yuva güvenliği, aile bütünlüğü ve beslenme gibi temaların daha az belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Renk kullanımı ve doğaya uygunluk açısından da göçmen kadınlar, olmayanlara göre daha düşük bir temsil sergilemiştir.
Bu çalışma, göçmen kadınların kişilik özellikleri ve bağlanma temsillerinde göçmen olmayan kadınlara göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Göçmen kadınlar, özellikle aidiyet duygusu, benlik saygısı ve saldırganlık temsillerinde daha fazla zorluk yaşamaktadırlar. Kuş yuvası çizimlerinde görülen güvenlik ve aile temsillerinin eksikliği, göçmen kadınların bağlanma ilişkilerinde belirsizlik yaşadıklarını göstermektedir. Bu bulgular, göçmen kadınlara yönelik psikososyal destek programlarının geliştirilmesi gerektiğini vurgulamakta ve göç sürecinin psikolojik etkilerini daha iyi anlamak için gelecekte yapılacak araştırmalara ışık tutmaktadır.

Abstract:
Migration can have a profound impact on individuals' personality structures and attachment representations. In particular, migrant women may experience psychological difficulties due to the traumas they encounter during the migration process, problems with social integration, and a lack of belonging. In this context, this study aims to examine the personality traits and attachment representations of migrant women living in Turkey through the projective method of drawing tests. The study is based on two main hypotheses: The first is that the drawings produced by migrant women in the "Draw a Bird's Nest" test will differ from those of non-migrant women living in Turkey; the second is that the results of the "Draw a Cactus" test by migrant women will differ from the drawings of non-migrant women.
In this direction, a two-stage study was planned: qualitative and quantitative. In the first step, a control group of 100 migrant women and 100 non-migrant women was created, and they were asked to draw bird nests and cactuses in the context of the tests used. Apart from the Draw a Bird's Nest Test and the Draw a Cactus Picture Test, the socio-demographic form prepared by the researcher was also presented to the participants. The drawings were evaluated according to specific criteria examining personality traits, representations of aggression, and representations of attachment. Personal characteristics and aggression themes were examined in cactus drawings, and features related to attachment representations were examined in bird nest drawings. In the second step, the data obtained were subjected to intergroup comparisons with statistical Chi-Square analysis.
In the bird nest drawings, it was found that the attachment representations of migrant women were weaker. In particular, themes such as the safety of the nest, family integrity, and nurturing were less pronounced in the drawings of migrant women. In terms of color usage and adherence to naturalism, migrant women also displayed a lower level of representation compared to the control group.
This study highlights that migrant women exhibit significant differences in personality traits and attachment representations compared to non-migrant women. Migrant women, in particular, face greater difficulties in expressing a sense of belonging, self-esteem, and representations of aggression. The absence of security and family representations observed in the bird nest drawings indicates that migrant women experience uncertainty in their attachment relationships. These findings emphasize the need for developing psychosocial support programs for migrant women and provide insights for future research to better understand the psychological effects of migration.