Kişisel verilerin korunması hususunda AB ile ABD arasında çıkan uyuşmazlıklar ve çözüm yolları
Disputes between EU and USA regarding personal data protection and their settlement
Yazar: İKBAL GÜR
Danışman: DOÇ. DR. ARİF KÖKTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Kişisel veri = Personal data ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Korunma = Protection ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Veri Koruması Yönergesi = Data Protection Directive ; Veri toplama ve kontrol sistemleri = Data acquisition and control systems ; Veriler = Data ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection

Özet:
Kişisel verilerin korunması sorunu ilk olarak sanayi sonrası toplum düzenine geçiş yapan Batı Avrupalı ve Kuzey Amerikalı uluslarda kendini göstermiştir. 1960 ve 1970'li yıllarda birbirine bağımlı olmamakla birlikte bu ülkeler paralel hükümler içeren adil veri işlem prensipleri ışığında yasal düzenlemeler yapmışlardır. İlkesel bazda anlaşma sağlansa da uygulamada geniş farklılaşmalar oluşmuştur. Avrupa kıtasında sorun bir insan hakkı olarak ele alınmış ve bağımsız denetçi kurumların gözetiminde uygulanan kapsamlı yasalar ihdas edilmiştir. ABD ise bireylere bir takım haklar tanımakla birlikte uygulamada yeknesaklığı sağlayacak bağımsız bir kuruluş oluşturmamıştır. Anayasal kısıtlar nedeniyle özel sektör kapsam dışında bırakılmış ve bu alanda kamuoyunu rahatsız eden problemlere tepkisel cevaplar üreten dar kapsamlı sektör spesifik düzenlemelere yer verilmiştir.1990'lı yıllarda ağ teknolojileri sayesinde bilgisayarlar arası doğrudan bağlantı imkânı ve ticaret hacminin kişisel verilerin yoğun kullanımını içerecek şekilde genişlemesi daha önce sağlanan statükoyu bozmuş ve AB ile ABD arasında uyuşmazlıklar kendisini göstermiştir. Ticari alanda Safe Harbor uzlaşısı ile karşılıklı tavizlerle sorun aşılabilmiştir. Ancak AB standardı fiilen uluslar arası geçerlilik kazanmaya başlamıştır.11 Eylül terörist saldırıları sonrası güvenlik mülahazaları ile kanun uygulama birimlerinin özel sektörün elindeki verilere erişim talepleri ise yeni tartışmalara yol açmıştır. Kişisel verilerin öncelikle Topluluk hukukunun geçerli olduğu sahada toplanması ve daha sonra kanun uygulama amaçları için kullanımı adil veri işlem prensipleri ile bağdaşmadığı için çıkan uyuşmazlıklar AB'nin aralarındaki sınırları muğlâk olan üç sütunlu yapısı nedeniyle daha da karmaşıklaşmıştır. Çözüm yolu olarak öne sürülen üçüncü sütun faaliyetlerini kapsayan ve Veri Koruma Direktifinin temel prensiplerini üçüncü sütuna ithal edecek çerçeve karar ise veri koruması teorisinin beklentileri karşılamaktan uzak görünmektedir.

Abstract:
The problem of personal data protection first appeared among the nations of Western Europe and the North America which was at the stage of post endustrialism. Although in the absence of inter deperndence these nations enacted laws that contained fair information processing principles. Inspite of common agreement on basic principles there was a large array of differences on implementation. In the continental Europe, personal data privacy was seen as a inalienable fundamental human right and omnibus laws which were implemented with in the inspection of independent supervisors were adopted. Mean while the United States announced some kind of rights that people can rely on but an indepentent supervisory agency was not established. Due to constitutional constrains only the public sector was covered and in business sector spesific laws with a narrow scope were adopted in response to public autrages.With the coming in to the stage of network technologies which made it possible to link every computer on earth and rise in the density of trade that necessitate large volume of personal data, statuco could no longer be maintained and conflicts on two sides of the Atlantic came in to the view. Commerce related problems were solved via Safe Harbor agreement thanks to mutual compromise. Never the less, EU standarts on data protection slowly gained international acceptance.Following the terrorist attacks on 9/11 in 2001, law enforcement agencies demanded access to personal data that remained on the control of bussiness. This developmey created disputes due to the fact that usage of data that was collected for trade related reasons for counter terrorism activities was in stark contrast with the basic principles of fair personal data processing principles. Byzantine structure of EU whose boundaries between the tree pillars which was the Union was created is far from clear complicated the problem. Solution that was offered to get away of the impasse that is a framework decision which is to import basic principles of Data Protection Directive in to the third pillar seems far from satisfying the expectations of data protection theory.