Buğdayda meşe odun sirkesi kullanımının bazı böcekler üzerine etkisi
The effects of oak wood vinegar on some arthropods in wheats
Yazar: ÜMİT POLAT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAPLAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada 2022-2023 yılında Mardin ili Midyat İlçesinde, buğday yetiştiriciliği yapılan alanda bitki koruma amaçlı pestisit olarak meşeden yapılmış odun sirkesi kullanımının bazı zararlı böcekler üzerine etkilerinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Zararlı böceklerin tespitinde atrap, gözle kontrol, 50cmx50cm çerçeve ile örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Denemelerde zararlılara karşı ruhsatlı insektisit (Deltamethrin) ve meşe odun sirkesinin iki farklı (%10 ve %25) konsantrasyonları kullanılmıştır. Denemelerde kontrol ve ruhsatlı bir insektisit ile mukayese edilerek, buğdayda zararlı böcekler  üzerine olan etkisi test edilmiştir. 
	Çalışma sonucunda Buğday deneme alanlarında yapılan sürveylerde Süne (Eurygaster integriceps Put.) ve Ekin bambulu (Brancoplia leucaspis Castelnau)'nun yoğunluk ve ekonomik zarar eşiğine ulaşma açısından önemli zararlı böcekler olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden tarla koşullarında yapılan  çalışmada meşe odun sirkesi ve insektisitin biyolojik etkinliği söz konusu bu iki türe uygulanmıştır.  Uygulamanın istatistiki sonuçlarına göre; insektisit süneye karşı 1., 2. ve 3. gün sayım sonuçlarına göre ortalama yüzde etki değerleri sırasıyla %78,21, %73,98 ve %95,86 olarak ekin bambuluna karşı  uygulamasında yüzde etki oranı ise sırasıyla %24,96, %17,97 ve %23,69 olarak belirlenmiştir belirlenmiştir. Tek uygulama %10 ve %25'lik meşe odun sirkesi kullanımı süne'de, yüzde etki oranları %20'nin altında kaldığı, ekin bambuluna ise %10'luk meşe odun sirkesi 1., 2. ve 3. gün sayımlarında sırasıyla %27, %14, %25 iken, %25'lik meşe odun sirkesinde bu oran sırasıyla %33, %26 ve %48 olarak belirlenmiştir. Çalışmada iki uygulamada ise  %10 ve %25'lik meşe odun sirkesi kullanımı süne'de, yüzde etki oranları %15'in altında kaldığı, Ekin bambulu'nda ise %10'luk meşe odun sirkesi 1., 2. ve 3. gün sayımlarında sırasıyla %32, %24, %39 iken, %25'lik meşe odun sirkesinde bu oran sırasıyla %69, %42 ve %81 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted in Midyat District of Mardin Province in 2022-2023 to determine the effects of using wood vinegar made from oak as a pesticide for plant protection purposes in a wheat growing area on some harmful arthropods. Yellow sticky, pitfall trap, netting and visual control methods were used to detect harmful arthropods. In the experiments, two different concentrations (10% and 25%) of licensed insecticide (Deltamethrin) and wood vinegar were used against pests. In the experiments, the effect on arthropoda pests in wheat was tested by comparing it with a control and a licensed insecticide.
As a result of the study, it was determined that the sunn pest (Eurygaster integriceps Put.) and the crop bamboo (Anisoplia austriaca Herbst) were important harmful arthropods in terms of density and reaching the economic damage threshold in the surveys carried out in the wheat trial fields. Therefore, the biological activity of wood vinegar and insecticide applied in field conditions was applied to these two species in question. According to the statistical results of the application; the average percent effect values of the insecticide against the sunn pest according to the counting results of the 1st, 2nd and 3rd days were determined as 78,21%, 73,98% and 95,86%, respectively, and the percent effect rate against the crop bamboo was determined as 24,96%, 17,97% and 23,69%, respectively. In a single application, the percentage effectiveness rates were found to be below 20% on sunn pest, while for crop bamboo, 10% wood vinegar was 27%, 14%, 25% on the 1st, 2nd, and 3rd day counts, respectively, while for 25% wood vinegar, this rate was determined to be 33%, 26%, and 48%, respectively. In the study, it was found that the percentage effectiveness rates were below 15% on sunn pest with two applications, while for crop bamboo, 10% wood vinegar was 32%, 24%, 39% on the 1st, 2nd, and 3rd day counts, respectively, while for 25% wood vinegar, this rate was determined to be 69%, 42%, and 81%, respectively.