Ordu kent merkezinde yetiştirilen bazı kültür bitkilerinde ağır metal konsantrasyonlarının yetişme ortamına bağlı değişimi
Variation of heavy metal concentrations in some cultivar plants in the ordu city center
Yazar: YÜCEL GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüzde gerek tarım alanları ile kentsel alanların iç içe geçmesi, gerekse endüstriyel faaliyetler ve trafik yoğunluğunun artmasına paralel olarak, ağır metal kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetiştirilen çeşitli bitkiler gıda olarak tüketilmek durumundadır. Oysa ağır metaller biyobirikme eğiliminde olmaları ve organizmalar için düşük konsantrasyonlarda bile toksik olabilmeleri sebebiyle insan sağlığı açısından büyük tehdit oluşturmaktadır. Ağır metaller ile kontamine olmuş bitkilerin gıda olarak tüketilmesi sağlık açısından çok daha büyük risklerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.

Bu çalışma kapsamında da domates, biber, fasulye ve mısır bitkilerinin kent merkezi ve köylerde yetiştirilen bireylerindeki bazı ağır metal konsantrasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında bu bitkilerin yaprak ve meyvelerinde yıkama işlemi de uygulanmış böylece Pb, Fe, Cr, Cd, Mg, Al ve Ca elementlerinin tür, organ, yetişme yeri ve yıkama durumuna bağlı değişimleri değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda tür bazında genel olarak en düşük değerler domates ve mısırda, en yüksek değerler ise biberde elde edilmiştir. Bunun dışında genel olarak yapraklardaki konsantrasyonların meyvelerdekinden, yıkanmayan numunelerdeki konsantrasyonların ise yıkanan numunelerinkinden daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında ağır metallerin bir çoğunun ve özellikle insan sağlığı açısından en tehlikeli ağır metallerden birisi olan Pb'nun kent merkezinde yetiştirilen bireylerdeki konsantrasyonlarının oldukça yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları trafiğin yoğun olduğu alanlar gibi ağır metal kirliliğinin yüksek olduğu bölgelerde yetiştirilen bitkilerin gıda olarak tüketilmesinin insan sağlığı açısından önemli sağlık sorunlarına yol açabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Ordu, kültür bitkisi, ağır metal

Abstract:
In today's world, agricultural and urban areas are ever closer to each other to the point of intertwining. With the hike in heavy metal pollution caused by the increase in industrial activities and traffic density, heavy metals bioaccumulate in the plants. These HMs are toxic even at low concentrations to animals and plants alike. Naturally, the consumption of plants contaminated with heavy metals as food poses a great risk to an organism's health. Time analysis and identification of constrains

The aim of this study is to determine some heavy metal concentrations in agricultural plants grown in the city center and villages of tomato, pepper, bean and corn plants. Within the scope of the study, washing process was applied on the leaves and fruits of these plants, and the changes of Pb, Fe, Cr, Cd, Mg, Al and Ca elements depending on the species, organ, growing place and washing status were evaluated. In general, the lowest values were obtained in tomato and corn and the highest values were observed in pepper. Additionally, it was determined that the concentrations in the leaves were generally higher than that of the fruits, and that the concentrations in the unwashed samples were higher than that of the washed samples. It has been determined that most of the heavy metals and especially Pb, which is one of the most toxic heavy metals, have a very high concentration in plants grown in the city center. The results of the study show that the consumption of plants grown in regions with high heavy metal pollution, such as areas with high traffic, can cause significant health problems
 
Key Words: Ordu, agricultural plants, heavy metal