Kızıldere (Denizli) jeotermal enerji sahasının reenjeksiyon olanakları /
Yazar: NİYAZİ AKSOY
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ FİLİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Denizli-Kızıldere = Denizli-Kızıldere ; Jeotermal enerji = Geothermal energy ; Reenjeksiyon = Reinjection

Özet:
ÖZET İçerisinde yüksek oranda çözünmüş mineral içeren atık jeotermal sular ve rezervuarlardaki basınç düşümleri su baskın jeotermal sahaların en önemli sorunlarıdır. Ekonomik ve teknik açıdan uygulanabilir olması durumunda, atık suların derin akiferlere reenjekte edilme düşüncesi çok cazip görünmektedir. Ancak, büyük çaplı bir reenjeksiyon uygulaması planlanmadan önce, reenjeksiyon sırasında karşılaşılaşılabilecek ve reenjesiyonu engelleyebilecek potansiyel tehlikeler bilinmelidir. Reenjekte edilen suların kısa sürede üretim bölgesine ulaşarak sahanın sıcaklığını düşürmesi büyük bir tehlikedir. 1983 yılında 20.6 MWe güçte kurulan ve %60 kapasiteyle çalışan bir santrala sahip, Kızıldere Jeotermal Enerji Sahası, Türkiye'nin en önemli jeotermal kaynaklan arasında yer almaktadır. Sahada ortalama yılda altı milyon ton sıcak su ve 80 milyon kWh elektrik enerjisi üretilmektedir. Zirai sulama sularının kirletilmesinin ve basınç düşümünün önlenmesi ile sahadan daha fazla enerji üretilebilmesi için reenjeksiyon yapılması zorunludur. Bu çalışmada, üretim sonucu rezervuarda yıllık 0.5-0.6 bar basmç düşümü olduğu ve bugünkü şartlar altında sahanın 14 yıl daha üretim yapabileceği hesaplanmıştır. Kuyular arasında güçlü hidrolik bağlantılar olduğu saptanmıştır. Bu nedenle, reenjeksiyon bölgesinin, jeotermal sistemi kontrol eden faylardan ve üretim bölgesinden uzakta yer alması gerekliliği ortaya konulmuştur. Sonuçta, sahanın güneyinde Büyük Menderes yakınlarındaki bölge, reenjeksiyon için jeolojik ve topoğrafik olarak en uygun alan olarak belirlenmiştir. Sahada yüksek permeabiliteye sahip zonlann saptanarak, reenjeksiyon kuyularının ana fay hatlarının uzağına yerleştirilmesi durumunda reenjeksiyonun başarılı olabileceği ortaya çıkartılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT Highly mineralised waters and pressure drawdown represent major problems for the water dominated geothermal fields. Reinjection of the waste water into deep formations was considered to be the most attractive method, if this could be technically and economically feasible. However, no large scale experiments with injection of high mineralised geothermal water had been carried out previously and a number of potential dangers were anticipated which might render this operation impractical on a technical scale. Thermal breakthrough between reinjection and production wells is the biggest risk of a reinjection study. The Kızıldere Geothermal Field which is one of the major geothermal energy resources of Turkey, has a 20.6 MWe power plant which have been producing electric energy since 1983 at approximately 60 percent its total installed capacity. Six million tons hot water and 80 million kWh energy have been produced annually. This production rate have been causing pressure decline 0.5-0.6 bar per year in the reservoir. All of the waste water have been discharged into the Büyük Menderes River. To prevent pressure drop, contamination irrigation water and to get more energy from the field, reinjection must be performed. The reinjection tests have proven that the production wells were linked strongly together, for that the reinjection site must be away from the production area and the faults which control the geothermal system. It is calculated that the field will be able to produce for 14 years at present conditions. The point of wiew geological and topographical conditions, the southern part of the field, near the B. Menderes River is the most suitable area for reinjection. If it is able to determine high permeability paths and locate the injection wells away from the major faults reinjection can be successful.