Nane yağı (Menta piperita) ve biberiye yağının (Rosmarinus officinalis) karabalık (Clarias gariepinus, Burchell 1822) üzerinde anestezik etkileri
Anesthetic effects of peppermint oil (Menta piperita) and rosemary oil (Rosmarinus officinalis) on African catfish (Clarias gariepinus, Burchell 1822)
Yazar: ZEYNEP AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM HAMZAÇEBİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Biberiye = Rosemary ; Karabalık = African cattfish

Özet:
Bu çalışmada, nane yağı (Menta piperita) ve biberiye yağının (Rosmarinus officinalis) karabalıklarda (Clarias Gariepinus, Burchell 1822) anestezik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Anestezik madde oranları her iki esansiyel yağ için 300, 400, 500 ve 600 µl/l olmak üzere dört farklı oranda hazırlanmıştır. Anestezik maddeler, deneme akvaryumlarına ilave edildikten sonra balıkların davranışlarına göre belirlenen safhalar izlenerek kronometre ile her safha saniye olarak kayıt edilmiştir. Balıklar anestezi uygulama sırasında 4 aşamada, anesteziden çıkma sırasında ise 3 aşamada incelenmiştir. Denge ve yüzme aktivitesi esas alınarak anesteziye giriş aşamaları bayılma (B seviyeleri) ve anestezi sonrası balığın tekrar eski haline gelme aşamaları ise ayılma (A seviyeleri) şeklinde değerlendirilmiştir. Bu amaçla, denemede ortalama ağırlıkları 45,98±5,24 g, ortalama total boyları ise 18,81±2,06 cm olan 80 adet yavru karabalık kullanılmıştır. Balıklar teker teker anesteziye alınmış ve teker teker anesteziden çıkmaları sağlanmıştır. Araştırma sonunda karabalıklarda anestezi uygulanmasında ideal konsantrasyon hem nane yağı hem de biberiye yağı için 300 µl/l olarak tespit edilmiştir. Anesteziye giriş sürelerinin nane yağında 129,50±16,99 – 218,20±5,12 sn biberiye yağında 88,30±12,82 – 291,60±23,30 sn arasında değiştiği görülmüştür. Anesteziden çıkış süreleri nane yağında 194,30±21,96 – 296,30±30,28 sn, biberiye yağında ise 21,60±4,84 – 56,30±6,15 sn olarak tespit edilmiştir. Anestetik maddelerin farklı konsantrasyonları, balıkların anesteziye giriş ve anesteziden çıkış aşamalarında direk etkili olmuştur (p<0,05). Sonuç olarak bu bitkisel yağların anestezi çalışmalarında anestezik madde olarak güvenli bir şekilde kullanılabileceği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anestezi, biberiye yağı, nane yağı, karabalık, Clarias Gariepinus

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the anesthetic effects of peppermint oil (Menta piperita) and rosemary oil (Rosmarinus officinalis) in catfish (Clarias Gariepinus, Burchell 1822). Anesthetic substance ratios were prepared in four different ratios for both essential oils: 300, 400, 500 and 600 µl/l. After the anesthetic agents were added to the experimental aquariums, the stages determined according to the behavior of the fish were followed and each stage was recorded in seconds with a chronometer. The fish were examined in 4 stages during application of anesthesia and in 3 stages during recovery from anesthesia. Based on balance and swimming activity, the stages of entering anesthesia were evaluated as fainting (B levels) and the stages of reinstatement after anesthesia were evaluated as sobering (A levels). For this purpose, 80 baby catfish with an average weight of 45.98±5.24 g and an average total length of 18.81±2.06 cm were used in the experiment. Fish were anesthetized one by one and they were released from anesthesia one by one. At the end of the study, the ideal concentration for anesthetizing catfish was found to be 300 µl/l for both peppermint oil and rosemary oil. It was observed that the time to enter anesthesia varied between 129.50±16.99 - 218.20±5.12 sec in peppermint oil and 88.30±12.82 - 291.60±23.30 sec in rosemary oil. Recovery times from anesthesia were determined as 194.30±21.96 – 296.30±30.28 seconds in peppermint oil and 21.60±4.84 – 56.30±6.15 seconds in rosemary oil. Different concentrations of anesthetic agents were directly effective in the stages of fish entering and exiting anesthesia (p<0.05). As a result, it has been determined that these vegetable oils can be used safely as anesthetic agents in anesthesia studies.
Keywords: Anesthesia, rosemary oil, peppermint oil, African catfish, Clarias Gariepinus