Bazı patates ıslah hatlarının turfanda ve ana ürün koşullarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality traits of some potato breeding lines under early and main crop
Yazar: METE KAAN BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÇALIŞKAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Genetik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki ıslahı = Plant breeding

Özet:
Bu çalışma, yüksek verim ve kalite özelliklerine sahip patates çeşitlerinin geliştirilmesi
amacıyla 2010 yılında başlatılan ıslah programı kapsamında seçilen ıslah hatlarının ana
ürün ve turfanda üretim koşullarındaki performanslarının belirlenmesi amacıyla 2014
yılında yürütülmüştür. Bu amaçla ıslah programından seçilen 48 hat ve 5 standart çeşit
kullanılarak, turfanda üretim bölgesini temsilen Hatay ili Reyhanlı ilçesinde, ana ürün
bölgesini temsilen Sivas ili Ulaş ilçesinde adaptasyon denemeleri kurulmuştur.
Turfanda koşullarda ortalama yumru verimi değerleri 13.8 t/ha (DT11098.2) ile 52.8 t/ha
(DT11017.1) arasında değişim göstermiş, deneme ortalaması 25.3 t/ha, standart
ortalaması ise 19.7 t/ha olmuştur. Ana ürün koşullarında, yetişme döneminde yaşanan
kuraklık stresi nedeniyle yumru verimleri beklenin çok altında gerçekleşmiş, deneme
ortalaması (18.3 t/ha) turfanda bölge denemesine göre daha düşük olmuştur. Denemeye
alınan hat ve çeşitlerin yumru verimi değerleri 6.2 t/ha (DT11044.2) ile 27.4 t/ha
(DT11066.2) arasında değişim göstermiş, standart çeşitler içerisinde en yüksek verimi
27.1 t/ha ile Alegria çeşidi vermiştir. Her iki lokasyonda verim ve kalite açısından öne
çıkan genotiplerin farklı olduğu, bu nedenle seleksiyon çalışmalarında bölgeye özel uyum
gösteren hatların seçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar sözcükler: Çeşit ıslahı, adaptasyon, seleksiyon, lokasyon

Abstract:
This study was performed in 2014 to determine performances of potato breeding lines,
which were selected from the breeding program initiated in 2010 to develop potato
cultivars having high yield and quality traits, under early and main crop conditions.
Adaptation experiments were conducted in Reyhanlı district of Hatay province for early
crop production and in Ulaş district of Sivas province for main crop production using 48
breeding lines and 5 standard cultivars.
Under early potato production conditions, mean tuber yield ranged between 13.8 t/ha
(DT11098.2) and 52.8 t/ha (DT11017.1) while experimental mean was 25.3 t/ha and
mean of standard cultivars was 19.7 t/ha. The tuber yield of genotypes was lower than
expected for main crop conditions due to drought stress faced during growing season, and
the experimental mean yield (18.3 t/ha) was lower than mean of early production
experiment. Mean tuber yield varied between 6.2 t/ha (DT11044.2) and 27.4 t/ha
(DT11066.2) while Alegria produced the the highest yield as 27.1 t/ha among standard
cultivars. It was concluded that breeding lines having specific adaptation to each cropping
system should be selected since our results indicated that leading genotypes for yield and
quality traits were different in early and main crop areas.

Keywords: Cultivar breeding, adaptation, selection, location