Çocuklar için animasyonlu bilimsel yaratıcılık testinin geliştirilmesi
Development of the animated scientific creativity test for children
Yazar: NAZMİYE NAZLI ATEŞGÖZ
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anasınıfları = Nursery classes ; Animasyon destekli öğretim = Animation supported teaching ; Bilimsel yaratıcılık = Scientific creativity ; Canlandırma = Animation ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu çalışmada anasınıfı, birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılığını ölçmeye yönelik Çocuklar için Animasyonlu Bilimsel Yaratıcılık Testi (ÇABİYAT) geliştirilmiş ve testin psikometrik özellikleri incelenmiştir. ÇABİYAT'ın teorik alt yapısını Bilimsel Keşfin İkili Arama Modeli oluşturmaktadır. Testin deney tasarlama ve hipotez geliştirme alt testlerinde üçer açık uçlu madde yer almaktadır. Maddeler öğrencilere bireysel olarak animasyonla sunulmakta ve öğrencilerin yanıtları sözel olarak alınmaktadır. Testten akıcılık, esneklik, orijinallik ve yaratıcılık bölümü puanları elde edilmektedir. Araştırmanın katılımcılarını 801 öğrenci oluşturmaktadır. Yapı geçerliğini incelemek için yapılan açımlayıcı faktör analizi %70.68'lik varyansa sahip iki faktörlü bir yapı önermiştir. Doğrulayıcı faktör analizi teorik yapıyı doğrulamış ve uyum endeksleri "mükemmel uyum" göstermiştir. Deney tasarlama ve hipotez geliştirme alt testleri için AVE değerleri sırasıyla .635, .672, CR değerleri ise sırasıyla .839, .862 olarak hesaplanmıştır. AVE değerlerinin karekökünün faktörler arası korelasyon katsayısından büyük olduğu görülmüştür. Bulgular testin yapı geçerliliğinin iyi düzeyde olduğunu göstermektedir. ÇABİYAT'ın gelişimsel geçerliğini incelemek için farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin puanları karşılaştırılmış ve testten elde edilen puanların tamamında üst sınıfların lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. ÇABİYAT puanları ile SAGES 2 puanı arasında yüksek düzeyde ilişki olması testin ölçüt geçerliğinin yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir. Testin iç tutarlılık değerlerinin yüksek (αakıcılık=.88; αesneklik=.85, αorijinallik=.81, αy.bölümü=.88), puanlayıcılar arası güvenirliğin ise mükemmel düzeyde olması (ICC =.98) ölçeğin güvenilir olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Sözcükler: Fen bilimlerinde bilimsel yaratıcılık, Bilimsel yaratıcılığın ölçümü, Animasyon, Deney tasarlama, Hipotez geliştirme

Abstract:
The purpose of this study was to develop an animated scientific creativity test for K2 students and to investigate its psychometric properties. The Animated Scientific Creativity Test for Children (ASCTC) was developed based on the theoretical framework of the Scientific Discovery as Dual Search Model. The test consists of two components: hypothesis generation and experiment design. Each component includes three open-ended items. All the items are presented through animations. The child watches an animation and then is asked a question about the animation. The test produces fluency, flexibility originality and creativity scores for experiment design and hypothesis generation tasks. In the current study, participants included 801 kindergarten, first and second grade students. Exploratory factor analysis yield a two factor solution, explaining 70.68% of variance. Second-order confirmatory factor analysis confirmed the 2-factorial structure and all fit indices were perfect. For experiment design and hypothesis generation subtest, AVE values were found as .635 and .672 respectively and CR values were found as .839 and .862 respectively. The squareroot of AVE was greater than the correlation coefficient of two factors. These findings showed that the construct validity of the scale was good. For developmental validity, the scores of students at different grade (K2) were compared. Second graders scored higher on ASCTC than first graders and kindergarteners. First graders scored higher on ASCTC than kindergarten students. The test had high correlation with SAGES 2. Additionally, the reliability analysis showed a satisfactory internal consistency (αfluency=.88; αflexibility=.85, αoriginality=.81, αcreativity=.88) and an excellent interscorer consistency (ICC=.98).

Keywords: Scientific creativity, Scientific creativity assessment, Animation, Experiment design, Hypothesis generation