Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ile ders kitaplarındaki coğrafya kazanım ve etkinliklerinin yenilenmiş bloom taksonomisindeki bilişsel süreç basamaklarına göre analizi
Analysis of attainment targets of geography in social studies curriculum and student activities in social studies textbooks based on cognitive process of revised bloom taxonomy
Yazar: RUŞEN BÜKEN
Danışman: PROF. DR. EYÜP ARTVİNLİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel süreç = Cognitive processes ; Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Coğrafi bilgi = Geographical knowledge ; Coğrafya = Geography ; Ders kitapları = Textbooks ; Etkinlik = Efficiency ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
6. ve 7. sınıf 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'ndaki coğrafya 
kazanımlarını ve ders kitaplarındaki coğrafya etkinliklerini Yenilenmiş Bloom 
Taksonomisi'ne göre incelemek ve karşılaştırmaktır.
Nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizi kullanılmıştır. 
Veri kaynaklarını oluşturan 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı 6. ve 7. sınıf 
coğrafya kazanımları ve aynı sınıf düzeylerindeki ders kitaplarına ait coğrafya 
kazanımları betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir.
Veri kaynaklarını oluşturan 22 coğrafya kazanımı ve 340 coğrafya 
etkinliği Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreç basamağına göre 
incelenmiştir. İncelenen coğrafya kazanımlarının ve coğrafya etkinliklerinin genellikle 
hatırlama ve anlama basamağında olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu çalışma sonucuna göre, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim 
Programı'nda yer alan coğrafya kazanımlarının ve ders kitaplarında bu kazanımlara 
yönelik yer verilen coğrafya etkinliklerinin yeterli derecede üst bilişsel seviyeyi ölçen ve 
hedefleyen bir yaklaşımda olmadıkları tespit edilmiştir. Program güncellemeleri ve ders 
kitaplarının hazırlanma aşamalarında Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin üst bilişsel 
düzey basamaklarını hedefleyen kazanım ve etkinliklere yer verilmesi önerilmektedir. 
Böylece ortaokul öğrencilerinin gelecekte daha çok problem çözen bireyler olarak 
yetiştirilmesine imkân sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
To examine and compare attainment targets of geography in the 6th and 
7th grade social studies curriculum and geography activities in the textbooks according to 
the Revised Bloom's Taxonomy. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used. 
The 6th and 7th grade geography achievements of the 2018 social studies curriculum, 
which constitute the data sources, and the geography acquisitions of the textbooks at the 
same grade were analyzed with the descriptive analysis technique.
22 geography acquisitions and 340 geography activities that make up the 
data sources were examined according to the cognitive process stage of the Renewed 
Bloom's Taxonomy. It has been concluded that both geography activities gains and 
geography activities are generally at the lower level of thinking, at the stage of recall and 
comprehension.
This study reveals the cognitive level of the 
achievements in the social studies curriculum and the activities in the textbook, and 
reveals that understanding of education that measures and targets the metacognitive level 
is not reflected in our curriculum and textbooks. Paying attention to these criteria during 
the program updates and textbook preparation stages may contribute to the development 
of high-level cognitive skills of students.