Tramvay kazalarının nedenleri ile sonuçları arasındaki ilişkilerin çok ölçütlü karar verme teknikleri ile belirlenmesi: Bir büyükşehir belediyesi uygulaması
Determining the relationship between the causes and the results of tramway accidents with multi criteria decision making techniques: A metropolitan municipality application
Yazar: ŞERİFE SÜLÜŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA KAMIŞLI ÖZTÜRK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Kent içi raylı sistemlerin geleneksel toplu taşıma araçlarına göre daha güvenli, dakik, konforlu, çevreci ve gürültüsüz olması gibi üstün yönleri bulunmaktadır. Gelişen ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de kent içi raylı sistemler gün geçtikçe daha çok tercih edilmektedir. Ancak karayolu araçlarının kaza nedenleri ve sonuçları arasındaki ilişkinin analiz edildiği birçok çalışma olmasına rağmen kent içi raylı sistem trafik kazaları için bu tarz çalışmalara pek rastlanılmamaktadır. Özellikle raylı sistem trafik kazalarının çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile analiz edildiği çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, bu tez çalışması kapsamında kent içi raylı sistemlerden birisi olan tramvaylar ele alınarak tramvay kazalarına neden olan ölçütler belirlenmiş ve bu ölçütlerin kaza sonuçları üzerine etkisi AHS ve TOPSIS yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında tramvay sürücü kusurları, tramvay kusurları, diğer taşıtların kusurları, yolcu kusurları, yaya kusurları, yol kusurları ve çevresel kusurlar olmak üzere yedi ana ölçüt ve 38 alt ölçüt belirlenmiştir. Kaza sonuçları ise ölümlü kaza, yaralanmalı kaza ve maddi hasarlı kaza olmak üzere üçe ayrılmıştır. AHS yöntemi ile ölçütler ve seçenekler ağırlıklandırılmış ve en önemli ölçütün diğer taşıtların kusurları olduğu ve en büyük ağırlığa sahip seçeneğin maddi hasarlı kazalar olduğu görülmüştür. Seçenekler TOPSIS yöntemi ile sıralandığında ise AHS yöntemi ile aynı sıralama elde edilmiş ve ilk sırada maddi hasarlı kazalar, ikinci sırada yaralanmalı kazalar ve üçüncü sırada ölümlü kazalar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Urban rail systems have superior aspects such as being safer, punctual, comfortable, environmentally friendly and noiseless compared to traditional public transportation vehicles. Urban rail systems are more and more preferred in our country as in developing countries. However, although there are many studies analyzing the relationship between the causes and consequences of road vehicles, such studies are not encountered for urban rail system traffic accidents. There are almost no studies in which rail system traffic accidents are analyzed with multi-criteria decision making methods. Therefore, within the scope of this thesis, trams, which are one of the urban rail systems, were taken into consideration and the criteria that caused tram accidents were determined and the effects of these criteria on the accident results were examined with AHP and TOPSIS methods. Within the scope of the study, seven main criteria and 38 sub-criteria were determined: tram driver defects, tram defects, defects of other vehicles, passenger defects, pedestrian defects, road defects and environmental defects. Accident results are divided into three as fatal accident, injury accident and material damage accident. With the AHP method, criteria and options were weighted and it was seen that the most important criterion was the defects of other vehicles and the option with the highest weight was material damage accidents. When the options were sorted by TOPSIS method, the same ranking was obtained with the AHP method, and it was determined that the first place was material damage accidents, the second was injury accidents and the third was fatal accidents.