Gazeteciliğe adanmış bir ömür: Metin Toker
A life devoted to journalism: Metin Toker
Yazar: ONUR ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyografi = Biography ; Gazetecilik = Journalism ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Biyografi = Biography ; Gazete yayıncılığı = Newspaper publishment ; Gazeteciler = Journalists ; Gazetecilik = Journalism ; Milliyet gazetesi = Milliyet newspaper ; Toker, Metin = Toker, Metin

Özet:
Elli dokuz yıl boyunca aktif olarak Türk basın hayatının içinde yer alıp yakın
tarihe bir nevi tanıklık etmiĢ olan Metin Toker'in 1943'te Cumhuriyet gazetesinde
baĢlayan muhabirlik yılları 1951 – 1953 yılları arasında Zafer ve Yeni İstanbul
gazetelerinde devam etmiĢ; 1954 – 1967 döneminde ise siyasi yazarlık serüveni Akis
dergisiyle zirveye çıkmıĢtır. 1950'li yıllardaki demokrasi adına yazdığı sert muhalif
yazılar sebebiyle Demokrat Parti Dönemi'nde iki kez cezaevine girerek iki yıla yakın
hapis yatmıĢ, 1960'lı ve 1970'li yıllarda da aĢırı sağ ve sol akımlara karĢı eleĢtiri
yazıları kaleme almıĢ, 1980 darbesi sonrasındaki siyasal yapılanmaya ordunun
müdahalesini eleĢtiren yazıları sebebiyle de 3 ay hapis cezası alan Toker, hem askeri
bir rejime hem de demokratik – laik cumhuriyet düzenini yıkıp yerine kendi tabiriyle
bir Ġslam Devleti kurmayı arzulayan Siyasal Ġslam'a karĢı bir demokrasi mücadelesi
yürütmüĢtür.
1975 – 1980 döneminde Hürriyet gazetesinde, 1968 – 1975 ve 1980 – 2002
yılları arasında Milliyet gazetesinde köĢe yazarı olarak gazetecilik mesleğini
sürdürmüĢ olan Toker, Ġsmet PaĢa'nın damadı olarak ―Milli Damat‖ lakabını almıĢ;
1977 – 1980 yılları arasında Cumhuriyet Senatosu üyeliği yapmıĢ, 1980 darbesi
sonrasında Türkiye'nin Avrupa Konseyi siyasi delegeliği görevini yürütmüĢ;
Uluslararası Basın Enstitüsü Yürütme Kurulu üyeliğinde yer almıĢ ayrıca 1983'te
faaliyete geçen Ġnönü Vakfı'nın kuruculuk ve yönetiminde bulunmuĢtur.
En önemlisi ise gazetecilik mesleğine âĢık olan ve bu yüzden de gazeteci
olmanın muhalif karakterini tüm yaĢamı boyunca sürdürerek kendisinden sonraki
kuĢaklara aktaran Toker'in tek baĢına bir müessese örneği oluĢturmuĢ olmasıdır.

Abstract:
Metin Toker actively remained in the Turkish press for fifty nine years and so
he rather became a witness of the contemporary Turkish history. Toker's career as a
correspondent began in the newspaper of Cumhuriyet in 1943 and continued in the
newspapers of Zafer and Yeni Ġstanbul between 1951 and 1953. His career as a
columnist on the political matters peaked in the journal of Akis between 1954 and
1967. Toker was arrested two times and stayed in prison for two years in 1950s
because of his bitter critics towards the Democrat Party in the name of democracy.
His critics focused on radical right and left streams in 1960s and 1970s. After the
1980 coup, he wrote articles criticizing intervention of the army to political sphere
and was sent to prison for three months. Toker also pursued a struggle for democracy
against the political which was, according to him, trying to destroy both military and
democratic-secular republican regimes to establish an Islamic state.
Toker continued to his career as a journalist in Hürriyet between 1975 and
1980 and in Milliyet between 1968 and 1975 and between 1980 and 2002. Toker was
also called as ―National Son-in-law‖ as he was the son-in-law of Ġsmet Pasha. In
addition to his identity as journalist, he was the member of the Senate of Republic
between 1977 and 1980; the political delegate of Turkey in the European Council
after the 1980 coup. Toker was the member of the Executive Board of International
Press Institute and the founding member of the Journalists Association. Also he was
a founding member and administrator of the Ġnönü Foundation.
More important than all his peculiarities, Toker was fond of occupying with
journalism and he carried the critical characteristic of his occupation throughout his
life. Thus he became a sample of institution on his own for the next generations.