Küçük alanlı elektron ışın demetlerinde dozimetri parametrelerinin araştırılması
Research of dosimetry parameters in small electron beams
Yazar: NAZMİYE DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Elektron = Electron ; Elektron dozimetresi = Electron dosimeter ; Elektron ışın kaynağı = Electron beam welding ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Bu çalışmada, 6, 9 ve 15 MeV elektron enerjilerinde 5 cm ve daha küçük çaplı yuvarlak alanların doz dağılımları ve doz verimleri ölçüldü, ölçülen veriler tedavi planlama bilgisayarındaki verilerle karşılaştırıldı.Doz dağılımı ölçümleri, 5, 4, 3, 2 ve 1 cm çaplı yuvarlak alanlarda PTW MP3-M otomatik su fantomu, PTW Semiflex (0.125 cc) ve PTW Pinpoint (0.015 cc ) iyon odaları kullanılarak yapıldı. Su eşdeğeri katı su fantomu ve Gafchromic EBT film kullanılarak izodoz dağılımı ölçümleri tekrar edildi. Ölçülerek elde edilen veriler CMS XiO tedavi planlama bilgisayarından elde edilen izodoz dağılımları ile PTW Verisoft programında yer alan Gamma Index yöntemi kullanılarak karşılaştırıldı. Doz verimi ölçümleri, referans ölçüm derinliğinde, su eşdeğeri katı su fantomunda, PTW Semiflex, PTW Pinpoint silindirik, PTW Markus (0,055 cc), PTW Advanced Markus (0,02 cc) paralel plan iyon odaları, Gafchromic EBT film, 1x1x1 mm³ boyutunda Termolüminesans Dozimetre kullanılarak yapıldı.Farklı enerji seviyeleri ve farklı boyutlarda yapılan % derin doz ölçümlerinde, her bir enerji seviyesinde alan boyutu azaldıkça maksimum doz derinliği (dmax) düşmüştür. Küçük alanlarda maksimum doz noktası yüzeye daha yakın noktalarda oluşmuştur.Doz verimi ölçümlerinde 6, 9 ve 15 MeV enerji seviyesinde 5, 4, 3, 2 ve 1 cm alan boyutlarında, farklı ölçüm yöntemleriyle ölçülen doz verimi değerleri kendi içlerinde uyumluyken, tedavi planlama sistemi (TPS) ile karşılaştırıldığında % 44'e varan farklar elde edilmiştir.Tedavi planlama bilgisayarının doz dağılımları; Semiflex, Pinpoint iyon odaları ve EBT film ile elde edilen doz dağılımları ile karşılaştırıldığında, 2 cm ve daha büyük çaplı alanlar için tutarlı olduğu görülmüştür. Doz verimi değerlerinin 5 cm ve daha küçük çaplı alanlarda tutarlı olmadığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: elektron dozimetrisi, doz dağılımı, doz verimi, tedavi planlama sistemi, küçük alanlar.

Abstract:
In this study, dose distribution and out puts of circular fields with the dimension of 5 cm and smaller fields for 6, 9 and 15 MeV nominal energies were measured and compared with the datas of treatment planning system.Dose distribution measurements were made for circular fields of 5, 4, 3, 2 and 1 cm in diameter using PTW MP3-M automatic water phantom, PTW Semiflex (0,125 cc) and PTW Pinpoint (0,015 cc) ion chambers. These measurements were repeated using water-equivalent solid water phantom and Gafchromic EBT film. All the measured datas were compared with those which were obtained from CMS XiO treatment planning system, using Gamma Index method in PTW Verisoft software program. Out put measurements were performed using PTW Semiflex (0,125 cc) and PTW Pinpoint (0,015 cc) thimble chambers, PTW Markus (0,055 cc) and PTW Advanced Markus (0,02 cc) cylindrical chambers, Gafchromic EBT film and 1x1x1 mm³ Thermoluminescence dosimeter at reference depth, in a water-equivalent solid water phantom.In the depth dose measurements which were performed for various electron beam energies and field sizes, for all energies, maximum depth decreases with decreasing field sizes. In other words, when the field size was reduced, maximum dose point moved closer to the surface.Out put factors, which were performed with different measurement methods in 6, 9 and MeV nominal energy for 5, 4, 3, 2 and 1 cm field sizes, were harmonious between themselves, differences were found maximum % 44 comparing with treatment planning system (TPS).When the dose distributions of Treatment planning system were compared with Semiflex, Pinpoint ion chambers, EBT films, it was seen that the results were consistent for 2 cm and bigger field sizes. But the out puts for 5 cm and smaller field sizes were not consistent.Key Words: electron dosimetry, depth dose, output factor, treatment planning system (TPS), small fields.