Ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir yaşam tarzına yönelik bilişsel yapılarının belirlenmesi
Determination of secondary school students' cognitive structures towards sustainable lifestyle
Yazar: ESRA TOPAL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL KELEŞ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul 6-7-8. sınıf öğrencilerinin sürdürülebilir yaşam tarzı algılarını belirlemek ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları hakkında bilgi düzeyleri olarak belirlenen anahtar kavramlara yönelik bilişsel yapılarını ortaya koymak ve kavramlar arası ilişkilerin sınıf düzeylerine göre farklılık gösterip göstermediğinin tespiti amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Osmaniye ili Düziçi İlçesi devlet okulunda 2022-2023 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte toplam 263 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin sürdürülebilir yaşam tarzlarına yönelik bilişsel yapılarını ortaya çıkarmak amacıyla veri toplama aracı olarak kelime ilişkilendirme testi, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Kelime ilişkilendirme testinde (geri dönüşüm, sıfır atık, iklim değişikliği, enerji tasarrufu, yenilenebilir enerji kaynakları, ekolojik ayak izi, su tasarrufu, organik tarım, sürdürülebilir okul, sürdürülebilir yaşam, sürdürülebilir ulaşım, sürdürülebilir tüketim) on iki anahtar sözcük kullanılmıştır. Kelime ilişkilendirme testinden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ve kesme noktası tekniği ile kavram ağları oluşturularak karşılaştırılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme sorularına ait verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sürdürebilir yaşam tarzı algıları ile ilgili temel bilgilere sahip oldukları fakat bu kavramlar konusunda çok sayıda bilgi eksiklikleri olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Yaşam, Sürdürülebilir Gelişme İçin Eğitim, Bilişsel Yapı, Ortaokul

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the sustainable lifestyle perceptions of secondary school 6th-7th-8th grade students and to reveal their cognitive structures towards the key concepts determined as their knowledge levels about sustainable living habits and to determine whether the relationships between concepts differ according to grade levels. Case study design, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of a total of 263 secondary school students studying in the public school in Düziçi District of Osmaniye Province in the 2022-2023 academic year. Word association test and semi-structured interview form were used as data collection tools to reveal students' cognitive structures towards sustainable lifestyles. Twelve key words (recycling, zero waste, climate change, energy saving, renewable energy sources, ecological footprint, water saving, organic agriculture, sustainable school, sustainable life, sustainable transportation, sustainable consumption) were used in the word association test. The data obtained from the word association test were compared by creating concept networks with descriptive analysis method and breakpoint technique. Content analysis was used to analyse the data of semi-structured interview questions. As a result of the research, it was determined that students have basic knowledge about sustainable lifestyle perceptions, but they lack a lot of knowledge about these concepts.
Keywords: Sustainable Life, Education For Sustainable Development, Cognitive Structure, Secondary School