Mersin ili atmosferik polen ve sporlarının araştırılması
The investigation of atmospheric pollen and spores grains in Mersin
Yazar: NİHAN ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAHİT DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Mersin ilinin atmosferik polen ve sporları 1 Mart 2016-28 Şubat 2018 tarihleri arasında volumetrik yöntem kullanılarak araştırılmıştır. Çalışma süresince elde edilen polen ve sporların günlük, haftalık, aylık ve yıllık dağılımları tespit edilmiş ve takvimleri hazırlanmıştır. Polen ve sporların meteorolojik faktörler ile ilişkisi Spearman's rho analizi ile araştırılmıştır. İki yıllık çalışma boyunca, 25'i ağaç/ağaçsı, 1'i Poaceae ve 20'si diğer otsu bitkilere ait olmak üzere 46 farklı taksona ait toplam 37444 adet (polen/m3) polen tanımlanmıştır. Toplam polen miktarının %81,9'u ağaç/ağaçsı, %5,8'i Poaceae, %12,1'i diğer otsu ve %0,2'si ise tanımlanamayan taksonlara ait olduğu görülmüştür. Birinci yılda bir metre küp havada 19044 adet (polen/m3), ikinci yılda ise 18400 adet (polen/m3) tespit edilmiştir. Polen yoğunluğunun Mart, Nisan ve mayıs aylarında en yüksek seviyeye ulaştığı görülmüştür. Atmosferde yoğun olarak sırasıyla Cupressaceae/Taxaceae (%22,87), Pinaceae (%22,11), Oleaceae (%11,02), Fabaceae (%6,67), Parietaria (%5,86), Poaceae (%5,85) ve Fraxinus (%4,37) taksonlarına ait polenlerin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yöre atmosferinde %11,7'si Alternaria, %88,3'ü Cladosporium taksonuna ait olmak üzere toplam 106940 adet (spor/m3) teşhis edilmiştir. Sporların Nisan-Temmuz ayları arasındaki periyotta yoğunlaştığı belirlenmiştir. İstatistik inceleme sonucunda ortalama sıcaklık, nisbi nem, rüzgâr hızı ve güneşlenme süresinin, toplam polen ve spor sayısına genellikle pozitif, yağışın ise negatif etkisi olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Allerji Bilim Dalı iş birliği ile yürütülmüştür. Çocuk Allerji Polikliniği'nde takip edilen çocuklardan 6-18 yaş aralığında olan, en az 2 yıldır Mersin ilinde yaşayan, allerjik rinit ve/veya astım tanısı konmuş ve epidermal deri testinde en az bir polen ve/veya mantar sporuna karşı allerjisi saptanan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Toplam 42 allerjik hasta ve kontrol grubu olarak 20 sağlıklı çocuk araştırmaya alınmıştır. Bir yıl boyunca hastaların semptom skorları, inflamasyon belirteçleri ve solunum fonksiyon testleri takip edilmiş ve haftalık polen sayımları ile aralarındaki korelasyon araştırılmıştır. Polene duyarlı hastaların semptomlarının polen döneminde şiddetlendiği ve ilaç kullanımının arttığı gözlenmiştir. Hastaların franksiyone ekshale nitrik oksit (FeNO) değerleri kontrol grubuna göre yıl boyunca artış gösterirken, polen döneminde istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanamamıştır. Serumda bakılan inflamasyon belirteçlerinden serum IgE değeri ve periostin düzeyinin polen dönemi ortalamaları, kontrol grubundan farklı saptanmıştır. Serum timik stromal lenfopoetin (TSLP) düzeylerinde ise anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, bu çalışmadan elde edilen veriler ile polen ve spor allerjisi olan bireylerin teşhis, tedavi ve takibinde oldukça önemli olan polinizasyon mevsiminin belirlenmesi sağlanmıştır.

Abstract:
In this study, the atmospheric pollen and spores from Mersin province are researched by using volumetric method between the 1st of March, 2016 and the 28th of February, 2018. The daily, weekly, monthly and annually distribution of the pollen and spores that had been obtained during the study were identified and their calendars were prepared. The relationship of pollen and spores between the meteorological factors was investigated using Spearman's rho analysis. During the two-year-study, 37444 pollen/m3 from 46 different taxons; 25 tree/shrub,
1 Poaceae and 20 other herbaceous plants, were identified in total. It was found that the total amount of pollen belonged to tree/shrub by 81,9%, Poaceae by 5,8%, other herbaceous by 12,1% and unidentified taxons by 0,2%. In the first year, 19044 pollen/m3 was identified in the air and 18400 pollen/m3 in the second year. It was observed that the density of pollen was at its peak in March, April and May. In the atmosphere, the following pollen from different taxons was discovered densely respectively: Cupressaceae/Taxaceae (22,87%), Pinaceae (22,11%), Oleaceae (11,02%), Fabaceae (6,67%), Parietaria (5,86%), Poaceae (5,85%) and Fraxinus (4,37%). Besides, 106940 spores/m3 were recognised from the taxa Alternaria by 11,7% and Cladosporium by 88,3% in total in this region's atmosphere. It was identified that these spores become dense between April and July. According to the statistical research; while relative humidity, wind speed and sunshine duration usually have a positive effect, rainfall has a negative effect on the total number of pollen and spores. This study was carried out in cooperation with Mersin University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Allergy. The patients who are followed by the Pediatric Allergy Clinic between the ages of 6-18, living in Mersin at least for two years, having allergic rhinitis and/or allergic asthma diagnosis and being allergic to at least one type of pollen and/or fungus were included in the study. A total number of 42 allergic patients and 20 healthy children as the control group were included in the research. The symptom scores, inflammation indicators and respiratory function tests of the patients were followed and their correlation between the weekly pollen census was investigated during a year. It was observed that the symptoms of the patients became intensified and the drug use increased during the pollen period. While the fractional exhale nitric oxide (FeNO) values of the patients were increasing comparing to the control group during the year, no statistically meaningful difference was determined during the pollen period. The pollen period averages of the inflammation indicators serum IgE value and level of periostin, which are tested in serum, were detected to be different from the control group. Besides, there was not a meaningful difference in the levels of serum Thymic Stromal Lymphopoietin (TSLP). As a result, with the data obtained from this study, it is provided to determine the pollination season which is very important in diagnosing, entreating and following the people who are allergic to pollen and spores.