İstanbul basınına göre Demokrat Parti dönemi iktidar-muhalefet ilişkisi (1950-1960) (Akşam, Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet ve Vakit gazeteleri)
Istanbul press, opposition by the ruling Democrat Party period relation (1950-1960)
Yazar: ÇİĞDEM AYDOĞMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADİR KASALAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Gazeteler = Newspapers ; Muhalefet = Opposition ; Siyasi tarih = Political history ; Türk basını = Turkish press ; İktidar = Government

Özet:
Cumhuriyet Tarihimizin Demokrat Parti'nin kurulması ve iktidara gelmesi ile beraber bir dönüm noktasına girdiği tüm yazar ve düşünürlerin ortak kanaatidir. Uzun bir süre Türkiye'yi idare eden Tek Parti iktidarı sona ermişti. İşte bu noktadan sonra ortaya çıkan bu aşamanın daha önce olduğu gibi başlamadan bitecek mi? Ya da umulduğu gibi çok partili hayata geçişte istenilen başarı sağlanabilecek mi? Bunun dışında, iktidar muhalefet ilişkisi nasıl olacak bu ikinci deneme nasıl sonuçlanacak şeklinde merak edilen sorular hep sorulmuştur. Biz de bu soruların cevaplarını şimdiye kadar yapılan çalışmaları da göz önüne alarak İstanbul basını merkeze koyarak cevaplamayı çalıştık.Çalışmamız neticesinde ise elde ettiğimiz bulgulara göre;Cumhuriyet Halk Partisi 1950 genel seçimleri ile iktidarını Demokrat Parti'ye kaptırmış ve muhalif duruma geçmiştir. 1950?1954 aralığında CHP de genel anlamda şaşkınlık gözlenmiştir. Bu şaşkınlık; Arapça Ezan Okuma yasağının kaldırılması sırasında CHP'nin içinde kendini göstermiiştir. CHP'nin meclis dışında kalmış ünlü simalarının itirazına rağmen, mecliste CHP Milletvekilleri DP ile aynı renkte oy kullanmışlardır.1950?1954 arası iktidar ile muhalefet iç politika da ?Atatürk Kanunu, Halkevlerinin kaldırılması, Millet Partisinin kapatılması? ile karşı karşıya gelirken, dış politika da, hükümetin Kore'ye asker gönderme kararı ile fikir ayrılığına düşmüştür.1954?1957 dönemin de iktidar ile muhalefet iç politikada ?İspat Hakkı, Basın Kanunu ve Milli Muhalefet Cephesi? oluşturma gibi konularda karşı karşıya gelirken, dış politikada Kıbrıs Mevzusunun iç politikaya yansıması sonucunda ?6/7 Eylül olayları? olmuş, 6-7 Eylül olayları sırasında iktidar ile muhalefet arasındaki çözümsüzlük süreci başlamıştır. Bu dönem basının DP iktidarına sırt çevirip, muhalefete destek vermeye başladığı bir dönem olmuştur. 1956 ?Basın Kanunu'ndan? sonra DP'yi destekleyen gazeteler muhalefet saflarında yerini almıştır. Bu dönemde CHP'si basını da arkasına alarak DP iktidarını yıpratmaya çalıştığı bir dönem olarak gözlemlenmiştir.Böylece basının işleyişe etkisi iktidar muhalefet ilişkisindeki rolü daha net biçimde ortaya çıkmıştır.1957?1960 dönemi ise iktidar ile muhalefet iç politikada ?İç tüzük değişikliği, Geyikli ve Kayseri olayları? ile şiddetli tartışmalar yaşamış, bu dönemde muhalefetin iktidara karşı kurmaya çalıştığı, Milli Muhalefet Kurma çalışmalarına, iktidar Vatan Cephesi kurarak yanıt vermiştir. Cepheleşme eğilimleri ülkede siyasi kutuplaşmalara neden olmuştur. 1957?1960 döneminde muhalefet ile basının iktidara karşı tutumunun neticesi olarak Tahkikat Komisyonu kurulmuş, tahkikat komisyonunun uygulamaları ile de askeri müdahaleye giden zemin hazırlanmıştır. Basının kitleleri harekete geçirme özelliğinin en belirgin şekilde uygulandığı dönem olmuştur. İktidar ile muhalefet arasında ki çözümsüzlüğe basın olabildiğince olumsuz etki yapmış, ilişkilerin kopma noktasına gelmesinde önemli rolü olmuştur.Bu çalışmada elde ettiğimiz en önemli sonuçlardan birisi de iktidar-muhalefet ilişkilerinde basının bahsedilen dönemde ne kadar etkili rol oynadığı açık bir şekilde gözlemlenmiştir.

Abstract:
Republic History entered a turning point with the foundation and administration Democrat Party. The single party that directed Turkey had an end. Just after thus point, lots of questions emerged in minds such as ?İs this new stage will have an end too, before starting?? or ?Can the success that is needed be supplied in the process of multiple party as expected?? Apart from all these, how would be the relationship between the administration and the opposition and what would be the result of this second trial? These kinds of questions that are wondered has always been asked. We tried to answer all these questions with the lıght of İstanbul Pres by taking into consideration the studies The common opinion of the whole writers and philosophers is that our that have been done up to now.Here are the results of our studies;As a result of the general selections in 1950 Democrat Party defeanted the Republicon People?s Party lost its administration and became the opponent and thus situation caused a great surpise in The Republican People?s Party. This surpise showed itself in the party when it came to cancel the ban of ?Calling to Prayer in Arabic? Although the objections of famous facesof the Republican People?s Party who were out of the Assembly, the deputy of the Republican People?s Party voted the same colour just like the Democrat Party.In 1950?1954 while the administration and the opposition were coming face to face with the topics of ? The Law of Atatürk, Removing Puplic Houses, Closing the National Party? in inner politics, there was disagreement in outher politicis about the decision of goverment on sending soldiers to Kore.In 1954?1957 while the administration and the opposition were coming face to face with the other topic of ?Prove Right, Law of Pres and Media and Generating a National Opposition Side? the events of ?6-7 September occured? as a result of Cyprus Subject which reflected to inner politics from the outer politics and just that time the process of insolution between the administration and the opposition gave a start. This term was a term that media gave no support to administration. All the support was given to opposition. After the Law of the Pres and the Media in 1956, all the newspapers which supported Democrat Party took their place on the opposition side. This term was observed as a term that Republicon People?s Party took the media to its back and tried to fray the Democrat Party administration. Thus the effect of the press and the media on events and its role on the reletionship between the administration and the opposition appeared obviously.The term of 1957-1960 the administration and the opposition had heavy discussions in inner politics on the topics of ?Private Statue Changes and Event of Geyikli and Kayseri.?In this term the opposition side was trying to found ? The National Opposition? and the answer of the administration to these studies was founding the ? Motherland Side?.The tendency of siding studies caused polarizations in Turkey.In 1957?1960 the ? Enquiry Commission? was founded as a result of the attitude of the opposition and the media against the administration, with the studies of the Enquiry Commission the way togo to the military interference was prepared. The feature of the media on motivating the mass was seen obviously in this term. The media had a quite negative effect on insolution between the administration and the opposition and it had animportant role on damaging the relationships.One of the most important results that we get from these studies is that how an effective role had the media on the relationships between the administration and the opposition in mentioned terms is observed obviously