Bir mesleki grup rehberliği çalışmasının göç ile gelen öğrencilerin gelecek beklentileri ve kariyer karar verme sürecine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of a vocational guidance group study on the future expactations and career decision making process of immigrant students
Yazar: MUHAMMED BİLAL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ ÇAKIR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelecek beklentisi = Future expectations ; Göçmenler = Emigrants ; Karar verme süreci = Decision making process ; Kariyer karar verme grup rehberliği = Career decision-making group guidance ; Kariyer karar verme güçlükleri = Career decision making difficulties ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mesleki gelecek = Occupational aspirations ; Mesleki rehberlik = Vocational quidance ; Ölçekler = Scales ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yapılan mesleki grup rehberliği çalışmasının göçmen öğrencilerin gelecek beklentisi ve kariyer karar verme süreçlerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada deneysel ön test-son test karşılaştırmalı modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılı Isparta Merkez Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde öğrenim gören 46 öğrenci oluştururken; araştırma öncesi ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri için 119 öğrencinin verilerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri, Çakır (2003) tarafından geliştirilen "Mesleki Karar Envanteri (Vocational Decision Inventory)" ve Şimşek (2012) tarafından geliştirilen "Gelecek Beklentisi Ölçeği (Future Expectation Scale)" ile toplanmıştır. Mesleki grup rehberliği oturumları Korkut Owen (2010) "Mesleki Teleskop (Career Scope)" uygulama kitabının etkinliklerinden yararlanılarak planlanmıştır. Grup oturumlarından bir ay sonra ise deney gruplarına kararlılık testleri uygulanmıştır. Mesleki Karar Verme Envanteri'nin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ,94 olarak hesaplanırken; Gelecek Beklentisi Ölçeği'nin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ,93 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizi, SPSS 22.0 program sürümü kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız ve bağımlı değişkenler t testleri, Mann Whitney U testi, Wilcoxon testi ve Shapiro Wilk testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre her iki ölçekte de deney grubu ön test ile son test ortalamaları arasında olumlu yönde anlamlı fark bulunmuştur. Buna göre uygulanan mesleki grup rehberliği çalışmasının göçmen lise öğrencilerinin gelecek beklentileri ve mesleki karar verme düzeylerini arttırdığı söylenebilir. Ayrıca deney gruplarına uygulanan kararlılık testleri ile son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Bu da yapılan grup rehberliği çalışmasının kalıcı etkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of the vocational group guidance study on the future expectations of immigrant students and career decision making processes. Experimental pretest-posttest comparative model was used in the research. While the study group consists of 46 students studying at Isparta Merkez İmam Hatip High School in the 2019-2020 academic year; The data of 119 students were used for the validity and reliability analysis of the scales before the research. The data of the research were collected with the "Mesleki Karar Envanteri" developed by Çakır (2003) and the "Gelecek Beklentisi Ölçeği" developed by Şimşek (2012). Vocational group guidance sessions were planned using the activities of Korkut Owen (2010) "Career Scope" application book. One month after the group sessions, Stability tests were applied to the experimental groups. While the Cronbach alpha reliability coefficient of the Mesleki Karar Verme Inventory is calculated as ,94; Cronbach alpha reliability coefficient of the Gelecek Beklentisi Ölçeği was calculated as ,93. Analysis of the data was obtained using the SPSS 22.0 program version. In the analysis of the data; frequency, arithmetic mean, standard deviation, independent and dependent variables t tests, Mann Whitney U test, Wilcoxon test and Shapiro Wilk test were used. According to the obtained results, a positive difference was found between the pre-test and post-test averages in both scales. Accordingly, it can be said that the applied vocational group guidance study increases the future expectations and professional decision making levels of immigrant high school students. In addition, no statistically significant difference is found between the stability tests applied to the experimental groups and the posttest scores. This shows that the group guidance study has a lasting effect.