Taksirle yaralama suçu çerçevesinde hekimin savunmacı tıbbi müdahaleden doğan cezai sorumluluğu
Physician's criminal liability arising from the practice of defensive medicine within the scope of the crime of negligent injury
Yazar: MEHMET FARUK KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ADEM SÖZÜER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Doktor hatası = Physician impairment ; Doktorlar = Physicians ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Tıbbi müdahale = Medical treatment ; Tıbbi sorumluluk = Medical liability ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; Yaralama = Laceration

Özet:
Bu çalışmada, hekimin hukuki veya cezai sorumluluktan kaçınma amacını önceliği haline getirmesi sebebiyle tıbbi gerekliliklere aykırı müdahaleler icra etmesi veya müdahaleye girişmeyi ihmal etmesi hususları, ceza hukukunun bakış açısından incelenmiştir. Öğretide, hekimlerin meslekî faaliyetlerini bu şekilde sürdürdüğü durumların defansif tıp, çekinik tıp veya savunmacı tıp gibi isimler altında incelenebildiği müşahede edilmektedir. Bu doğrultuda, tıbbi açıdan gereksiz olmasına rağmen icra edilmiş tıbbi müdahaleler güvence davranışı olarak adlandırılmakta; hekimin riskli olduğunu telakki ettiği tıbbi müdahalelere girişmemesi ise kaçınma davranışı olarak isimlendirilmektedir.
Üç bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde, tıbbi müdahale kavramı ceza hukuku bakımından tanımlanmış ve kavramın hukuk düzenindeki yeri tarif edilmiştir. İkinci bölümde ise savunmacı tıp mefhumunun tarihi gelişimi karşılaştırmalı bir üslup benimsenerek açıklanmış ve kavramın ceza hukuku bakımından önem arz eden yönleri tahlil edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde, Türk Ceza Kanunu'nun 89'uncu maddesinde düzenlenen taksirle yaralama suçu, hekimin savunmacı davranışları bağlamında ele alınmıştır. Mevzubahis suç incelemesi kapsamında Türk ve yabancı ulusal yargı mercileri kadar uluslararası yargı organlarından sâdır kararlar da dikkate alınmış ve ceza hukukuna ulusalüstü insan hakları hukukunun penceresinden bakılmıştır.

Abstract:
This study examines physicians' defensive medical decision-making, commonly known as defensive medicine, through the perspective of criminal law. In the medical doctrine, the term defensive medicine is used to refer to medical decisions which are carried out for the sake of physicians' urge to reduce their exposure to civil or criminal liability at the expense of medical indication. Accordingly, while unnecessary medical interventions considered to have defensive nature are named assurance behaviour; physicians' evasion of treating patients who may pursue lawsuits on the ground of medical malpractice in the future is named as avoidance behaviour. 
In the first chapter of this study, medical intervention is conceptualised through the perspective of criminal law. The second chapter of the study, adopting a comparative method, examines the historical development of the concept of defensive medicine and sheds light on its aspects that are relevant in terms of criminal legal dogmatic. In the last chapter, the crime of negligent injury (the Article 89 of the Turkish Penal Code) is analysed within the scope of the defensive behaviour of physicians. In this effort, decisions or judgments adopted by international judicial or quasi-judicial bodies as well as Turkish or foreign judicial bodies are taken into consideration with an aim to analyse defensive medicine from a perspective of both criminal law and human rights law.