Koroner arter hastalığında östrojen reseptör-alfa gen polimorfizmi
Oestrogen receptor-alpha gene polymorphism in coronary artery disease
Yazar: ERDİNÇ ÖZ
Danışman: PROF.DR. NERGİZ DOMANİÇ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
ÖZET Koroner Arter Hastalığında Östrojen Reseptör-alfa Gen polimorfizmi GİRİŞ VE AMAÇ: Östrojenin kardiyoprotektif etkileri olduğunu belirten birçok gözlemsel çalışma bulunmakla birlikte diğer randomize çalışmalar bu varsayımı desteklememiştir. Bu durumun östrojen hormonu alfa reseptöründeki gen polimorfizmden kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Amacımız koroner arter hastalığı (KAH) ile östrojen reseptörü-alfa (ÖR-alfa) gen polimorfizmi arasındaki ilişkinin tespit edilmesidir. YÖNTEM: 28.03.2005-30.06.2006 tarihleri arasında İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD kateter laboratuvarında 188 hastaya koroner anjiyografi yapıldı. Bir veya daha fazla koroner arterde %50 ve üzeri darlık olanlar 'KAH grubu' kabul edildi. Koroner arterleri normal olanlar (koroner anjiyografide darlık saptanmayanlar) ise kontrol grubunu oluşturdu. PZR-REKP (Polimerize zincir reaksiyonu-Restriksiyon Enzim Kesim Polimorfizmi) yöntemi ile tespit edilen ÖR-alfa intron 1 T/C ve ekzon 8 A/G gen polimorfızmleri, Gensini skoruna ve tutulan koroner arter sayısına göre değerlendirildi. BULGULAR: 188 deneğin (122 erkek, 66 kadın) yaşları 20 yıl ile 88 yıl arasında değişmekte olup ortalama 59. 1± 13.1 yıl idi. ÖR-alfa intron 1 T/C gen polimorfizmi açısından, kontrol grubuyla (n=47) KAH grubunun (n=141) genotip dağılımlarının benzer olduğu tespit edildi (OO 1.21, %95 GA (0.73- 2.01); p=0.23). Kontrol grubu ile KAH subgrupları (tek damar, iki damar ve üç damar ve üstü) kıyaslandığında da sonuç değişmedi (p=0.056). Gruplar. arasındaki (KAH vs. Kontrol) benzerlik C allel ve T allel sıklıklarında da gözlendi (sırasıyla p= 0.40 ile 0.09). ÖR-alfa ekzon 8 A/G gen polimorfizmi IVincelendiğinde ise kontrol grubu ile KAH grubu arasında GG genotipi açısından anlamlı derecede fark tespit edilirken (OO 2,03 ve %95 GA (0.82-5.06); p=0.028) allel sıklıkları açısından herhangi bir fark tespit edilmedi (p=0.08). Kontrol grubu ile KAH subgrupları, genotip ve allel sıklığı dağılımları açısından kıyaslandığında da anlamlılık gözlenmemiştir (p değeri sırasıyla 0.14, 0.13). Kontrol grubu ve KAH grubu arasında ÖR-alfa ekzon 8 A/G gen polimorfizminde saptanan anlamlı farklılık multipl lojistik regresyon modeliyle, diğer anlamlı değişkenler (yaş, VKİ, diyabet) düzeltildiğinde sadece kadın cinsiyetinde anlamlılık devam etmekte idi (p=0.028, 00:8.1; %95 GA (1.25- 52.6)). Yine kadınlarda kontrol vs. KAH grubu ve kontrol vs. KAH subgruplarında genotip sıklığındaki farklılık anlamlı düzeydeydi (p değeri sırasıyla 0.02, 0.005). Kadın KAH hastalarında G allel sıklığı da yüksek olarak bulundu (KAH grubu ile kontrol grubu arası p <0.001, KAH subgrupları ile kontrol grubu için p= 0.02). Koroner arter hastalığının şiddeti, damar hastalığının varlığı ve sayısı yarımda Gensini skoru ile de değerlendirildi. Bu skorlama sistemine göre hem ÖR-alfa intron 1 T/C polimorfizminde hem de ÖR-alfa ekzon 8 A/G polimorfizminde genotipler ve allel sıklıkları açısından gruplar arasında farklılık tespit edilmedi (intron 1 için p değeri sırasıyla 0.19 ve 0.36 iken ekzon 8 için sırasıyla 0.49 ve 0.51). SONUÇ : Türk popülasyonuyla yapılmış bu çalışmada, ÖR-alfa ekzon 8 A/G gen polimorfizmi açısından GG genotipi ve G allel sıklığı kadın cinsiyetinde KAH için bağımsız bir risk faktörü olarak tespit edilirken, intron 1 T/C gen polimorfizmi açısından KAH grubu ile kontrol grubu arasında her iki cinsiyette için de anlamlı bir fark tespit edilmemiştir.

Abstract:
SUMMARY Oestrogen receptor-alpha gene polymorphism in coronary artery disease BACKGROUND AND OBJECTIVE: Some observational studies mentioned that oestrogen acts as cardioprotective hormone while recent randomized trials does not suggest this. It is thought to be a result of oestrogen receptor-alpha (OR-alpha) gene polymorphism. The aim of our study is to investigate OR-alpha gene polymorphism in coronary artery disease (CAD). METHOD: Between March 2005 and June 2006, in LU. Cerrahpaşa Medical Faculty Cardiology department, angiographically examined 188 patients were admitted to our study. They were classified as 'CAD group' if there was >50% luminal obstruction in one or more coronary arteries and as 'control group' if there was no luminal obstruction. OR-alpha intron 1 T/C and exon 8 A/G gene polymorphisms were detected by PCR-RLFP method and seperated according to the numbers of diseased coronary arteries (one-, two- or three and more vessels) and Gensini's scoring system. RESULTS: The ages of 188 participants (122 men, 66 women) were between 20 and 88 years old (meaniSD; 59.1±13.1 years). As OR-alpha intron 1 T/C gene polymorphism was evaluated, it was seen that frequencies of genotypes were not different between CAD group (n=141) and control group (n=47) (OR 1.21, 95% CI (0.73-2.01); p=0.23) and results were similar when CAD subgroups were evaluated (p=0.056) Frequencies of C allele and T allele were not also differ significantly between groups (p= 0.40 and 0.09 respectively). Frequencies of GG genotypes in OR-alpha exon 8 A/G gene polymorphism were significantly different between CAD group and control group (OR 2,03, VI95% GA (0.82-5.06); p= 0.028) but not for CAD subgroups and control group (p=0.14). Allele frequencies in the same gene polymorphism were also not siginificant between control group and CAD group or CAD subgroups (p= 0.08 and 0.13 respectively). OR-alpha gene polymorphism was also found as independent CAD risk factor in only female gender when other significant risk factors (BMI, age and DM type 2) were adjusted by multiple logistic regression model (p= 0.028, OR:8.1, 95% CI (1.25-52.6)). We examined results by gender and found that female gender has a significant effect on genotypes between control group and CAD group (p= 0.02) and also between control group and CAD subgroups (p=0.005). G allele frequencies were different between groups in female gender (p <0.001 and =0.02 respectively,) while in male gender were not. According to Gensini's scoring system, OR-alpha intron 1 T/C gene and exon 8 A/G gene polymorphism between control group and CAD group or CAD subgroup were hot siginificantly different (p= 0.19 and 0.36 for intron 1 gene and 0.49 and 0.5 1 for exon 8 gene polymorphism).. CONCLUSION: In this Turkish population-based study OR-alpha exon 8 A/G gene polymorphism is found to be an independent risk factor for CAD in female gender while OR-alpha intron 1 T/C gen polymorphism is not, in both gender. Vll