Prematüre yenidoğanlarda anne sütü kokusunun erken dönem beslenme ipuçları, oral beslenmeye geçiş süresi ve abdominal perfüzyon üzerine etkisi
The effect of breast milk smell on early feeding cues, transition period to oral nutrition and abdominal perfusion in premature newborns
Yazar: ADALET YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Beslenme = Nutrition ; Perfüzyon = Perfusion

Özet:
Çalışma gebeliğin 280-36+6 haftasındaki prematüre yenidoğanlara enteral beslenme öncesi ve beslenme sırasında anne sütü ile koku uyarımının erken dönem beslenme ipuçları, oral beslenmeye geçiş süresi ve abdominal perfüzyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. 
Paralel grupta ön test- son test randomize kontrollü deneysel tasarımda yapılan çalışma Konya ili Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yürütüldü. Çalışma verileri Ekim 2020- Aralık 2021 tarihleri arasında 280-36+6 gebelik haftası aralığındaki 32 prematüre yenidoğandan toplandı. Yenidoğanlar girişim (n=16) ve kontrol (n=16) gruplarına randomize olarak atandı. Girişim grubundaki yenidoğanlara enteral beslenme öncesi ve beslenme sırasında anne sütü ile koku uyarımı uygulandı. Girişim üç gün süreyle gün içerisindeki ardışık üç beslenmede uygulandı ve yenidoğanlar taburcu olana kadar izlendi. Veriler Yenidoğan Bilgi Formu, Abdominal Perfüzyon Takip Formu ve Erken Dönem Besleme İpuçları Takip Formu ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Yates düzeltmeli ve Fisher ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Cohen Kappa istatistiği, Permanova analizi, Friedman testi ve Wilcoxon testi kullanıldı. Çalışmada güç ve etki büyüklüğü hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık 0.05 olarak kabul edildi.
Çalışmada anne sütü kokusu uygulanan girişim grubundaki yenidoğanların erken dönem beslenme ipuçları görülme sıklığının kontrol grubuna göre fazla olduğu saptandı (p<0,05). Girişim ve kontrol grubundaki yenidoğanların oral beslenmeye geçiş sürelerinin benzer olduğu bulundu (p>0,05). Girişim grubundaki yenidoğanların abdominal perfüzyon düzeyinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu (p<0,05) ve abdominal perfüzyon düzeyinin grup*zaman etkileşimi açısından anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05) belirlendi. Girişim ve kontrol grupları arasında günlük kusma sayısının girişim grubu lehine anlamlı şekilde daha düşük olduğu ve defekasyon sayısının girişim grubunda artış gösterdiği (p<0,05), günlük kilo alımı ve taburculuk süresi açısından gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı bulundu (p>0,05).  
Sonuç olarak; anne sütü kokusunun prematüre yenidoğanlarda erken dönem beslenme ipuçlarını ve abdominal perfüzyon düzeyini arttırdığı, günlük kusma sayısını azalttığı ve günlük defekasyon sayısını arttırdığı tespit edildi. Prematüre yenidoğanların sindirim fonksiyonlarını iyileştirmede anne sütü ile koku uyarımının faydalı olacağı düşünülmektedir.   
Anahtar Sözcükler: Abdominal Perfüzyon, Anne Sütü Kokusu, Prematüre Yenidoğan, Oral Beslenme.

Abstract:
The study was conducted to determine the effect of breast milk odor stimulation on early feeding cues, transition time to oral feeding and abdominal perfusion in premature newborns at 280-36+6 weeks of gestation before and during enteral feeding.
The study, which was conducted in a pretest-posttest randomized controlled experimental design in the parallel group, was carried out in the neonatal intensive care unit of the Selçuk University Medical Faculty Hospital in Konya. Study data were collected from 32 premature newborns between 280-36+6 weeks of gestation between October 2020 and December 2021. Newborns were randomly assigned to intervention (n=16) and control (n=16) groups. Odor stimulation with breast milk was applied to newborns in the intervention group before and during enteral feeding. The intervention was performed for three consecutive feedings during the day for three days, and the newborns were followed up until discharge. Data were collected with the Neonatal Information Form, the Abdominal Perfusion Follow-up Form, and the Early Feeding Tips Follow-up Form. Descriptive statistics, Yates corrected and Fisher chi-square test, Mann-Whitney U test, Cohen Kappa statistics, Permanova analysis, Friedman test and Wilcoxon test were used in the analysis of the data. Power and effect size were calculated in the study. Statistical significance was accepted as 0.05.
In the study, it was determined that the frequency of early feeding cues in the newborns in the intervention group to whom breast milk scent was applied was higher than the control group (p<0,05). It was found that the transition times to oral feeding were similar in the newborns in the intervention and control groups (p>0,05). It was determined that the abdominal perfusion level of the newborns in the intervention group was higher than the control group (p<0,05) and the level of abdominal perfusion showed a significant difference in terms of group*time interaction. It was found that the daily frequency of vomiting was significantly lower in favor of the intervention group and the frequency of defecation increased in the intervention group (p<0,05), and there was no significant difference between the groups in terms of daily weight gain and discharge time (p>0,05).
As a result; It was determined that the smell of breast milk increased early feeding cues and abdominal perfusion level, decreased the frequency of daily vomiting and increased the frequency of daily defecation in premature newborns. It is thought that odor stimulation with breast milk will be beneficial in improving the digestive functions of premature newborns.
Keywords: Abdominal Perfusion, Breast Milk Odor, Premature Newborn, Oral Nutrition.