Antalya ekolojik koşullarında yetiştirilen Washington navel ve Valencia portakal (Citrus sinensis L.) çeşitlerinde çiçek ve meyve dökümü dönemlerinde indol-3-asetik asit (IAA) düzeylerindeki değişimler
Changes of indole-3-acetic acid (IAA) levels in the flower and fruit abscission periods on Washington navel and Valencia orange (Citrus sinensis L.) cultivars grown in Antalya ecological conditions
Yazar: NURİ CANDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLDA ERSOY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Meyveler = Fruits ; Çiçekler = Flowers

Özet:
Bu araştırmada, Washington Navel ve Valencia portakal çeşitlerinde tam çiçeklenme (27 Nisan 2007), küçük meyve (25 Mayıs 2007), haziran dökümü (27 Haziran 2007) dönemlerinde dökülen ve ağaçta kalıp dökülmeyen çiçek ve meyve örneklerindeki içsel indol asetik asit (IAA) düzeylerindeki değişimler belirlenmiştir.Deneme materyalleri BATEM (Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü) Antalya-Serik Kayaburnu istasyonunda bulunan Washington Navel ve Valencia portakal bahçesinden alınarak ekstraksiyon işlemlerine kadar derin dondurucuda (-18 ? C) muhafaza edilmiştir. Ekstraksiyon işlemleri Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi' nin Bahçe Bitkileri Bölümü Fizyoloji Laboratuvarı ile Tarla Bitkileri Bölümüne ait laboratuarlarda, analiz işlemleri ise Gıda Mühendisliği Bölümü Laboratuvarında bulunan yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) cihazında yapılmıştır.Araştırma bulgularımızla; dönemler açısından IAA seviyeleri incelendiğinde dönemlere göre çok önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Tam çiçeklenme döneminde 0,076 µg.g-1, küçük meyve döneminde 0,065 µg.g-1 olarak belirlenmiş olup, en düşük IAA seviyesinin Haziran dökümü döneminde (0,007 µg.g-1) olduğu tespit edilmiştir.Çeşitler arasındaki IAA seviyeleri istatistiki olarak incelendiğinde çok önemli farklar bulunmuştur. Valencia çeşidinin IAA miktarı 0,077 µg.g-1 ve Washington Navel çeşidi ise 0,022 µg.g-1 olduğu belirlenmiştir.Çeşitlerin dönemlere göre IAA seviyeleri incelendiğinde çeşit x dönem interaksiyonlarının çok önemli olduğu tespit edilmiştir. Valencia çeşidinde çiçek (0.123 µg.g-1) ve küçük meyve (0.097 µg.g-1) dönemlerinde IAA miktarı aynı seviyede iken, Valencia çeşidinin haziran dökümünde (0.012 µg.g-1) ve Washington Navel çeşidinin tüm dönemlerinde (sırasıyla 0.030 µg.g-1, 0.033 µg.g-1ve 0.003 µg.g-1) istatistiki açıdan aynı seviyede olduğu tespit edilmiştir.Çeşitlerin dönemsel olarak döküm durumlarına göre IAA seviyeleri incelenmiş ve bu hormon seviyeleri arasında istatistiki olarak önemli bir fark bulunmamıştır.Dökülen ve ağaçta kalan çiçek ve meyvelerdeki IAA seviyeleri incelendiğinde ise, istatistiki açıdan fark bulunmamıştır. Meyve ve çiçeklerdeki IAA miktarı dökülen örneklerde 0,043 µg.g-1 ve ağaçta kalan örneklerde 0,056 µg.g-1 olarak tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Valencia, Washington Navel, Indol-3 Asetik Asit (IAA), Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC), çiçek ve meyve dökümü.

Abstract:
In this study, changes of internal levels of indole asetic acid (IAA) in samples of both fallen and hanged (unfallen) fruits were investigated in full blossom (27th April, 2007) young fruits (25th May, 2007) and june drop (27th June, 2007) stages in Washington Navel and Valencia orange cultivars.The fruit samples were harvested from Washington Navel and Valencia orange orchards of BATEM (Batı Akdeniz Agricultural Research Institute) located in Kayaburnu-Serik / Antalya and stored at -18 °C in deep-freezer. Sample exraction was performed in plant physiology laboratories of both departments of Horticulture and Crop sciences, while High Performance Liguid Chromatography (HPLC) analysis was conducted in the laboratory of Food Engeneering.Significant differences were detected among IAA levels when the sampling dates were considered. The least level of IAA was observed in extract representative of june drop 0,007 µg.g-1 while the values on this criterion were 0,076 µg.g-1 and 0,065 µg.g-1 for flowering and young fruit stages, respectively.Comparing the cultivars, differences among IAA levels were statisticaly significant. IAA level in Valencia was 0.077 µg.g-1 while it was 0.022 µg.g-1 for Washington Navel.When IAA levels were evaluated in therms of sampling dates of cultivars, significant differences were observed in cultivar x sampling date interaction. IAA levels in flowering and young fruit stages of Valencia cultivar were almost in unity with the value of 0,123 µg.g-1 and 0,097 µg.g-1 in order, while smilar levels of IAA were detected in june drop stage of Valencia 0.012 µg.g-1 and entire stages of Washington Navel (0.030, 0.033 and 0.003 µg.g-1, respectively).Changes in IAA levels with respect to developmental stages of cultivars were not found statictically significant.When IAA levels were evaluated in the drop and non drop flower and fruit, there were no significant differences. Fruit and flower IAA levels were found 0,043 µg.g-1 in drop and 0,056 µg.g-1 non drop samples.Key words: Valencia, Washington Navel, Indole-3 Acetic Acid (IAA), High Performance Liquid Chromatography (HPLC), flower and fruit drop.