OECD ülkelerinde karbondioksit salınımı ile yenilenebilir enerji üretimi arasındaki ilişkinin yeni nesil panel eşbütünleşme yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of the relationship between carbon dioxide emission and renewable energy production in OECD countries with new generation panel cointegration methods
Yazar: KAAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA AKIN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Enerji = Energy
Dizin: Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir kaynak = Renewable resource

Özet:
Küresel iklim değişikliği sorunu hem çevresel etkileri hem de iktisadi etkileri göz önünde bulundurulduğunda, tüm dünyanın dolayısıyla OECD ülkelerinin de gündeminde önemli bir yeri olan problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünya iklim değişikliğini yavaşlatmak adına çevre kirliliğini minimum seviyeye indirmenin mücadelesi içindedir. Bu amaçla enerji yoğunluğu olan sektörlerde yenilenebilir enerji kaynaklarını devreye alarak çevre kirliliği azaltılmaya çalışılmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının üretimi söz konusu amaca ne kadar ve ne yönde hizmet etmektedir? Alınan önlemler yeterli midir?  Bu çalışma ile bu sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Özetle bu çalışmanın amacı 1990-2019 yıllarını kapsayan dönemde enerji üretim çeşitlerine yapılan teknolojik ve çevresel yatırımların sonucu elde edilen gelişmelerin karbondioksit salınımına etkisinin seçili OECD ülkeleri (Avusturya, Belçika, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Litvanya, Letonya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsviçre, Türkiye, Birleşik Krallık) özelinde araştırılmasıdır. Bu amaçla iktisadi literatürde önemli bir yeri olan STIRPAT (Sthocastic Impacts by Regression on Population, Affulance and Technology) modeli teorisi kullanılmış ve açıklayıcı değişkenler olarak sırasıyla nüfus, kişi başı GSYİH, enerji yoğunluğu, yenilenebilir olmayan enerji ve yenilenebilir enerji üretimi değişkenleri seçilmiştir. Çalışmada söz konusu değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz edebilmek için Panel zaman serisi analiz yöntemleri kullanılmıştır.  Değişkenlerin birim kök sınaması Pesaran (2007) CIPS panel birim kök testi, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı Westerlund (2007) ECM panel eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Modelin uzun dönem katsayılarını tespit edebilmek için Pedroni (2001) DOLSMG tahmincisi kullanılmış ve elde edilen katsayılar ülkelerin heterojen yapısı da dikkate alınarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre OECD ülkelerinin genelinde sırasıyla enerji yoğunluğunda %1'lik artışın karbondioksit salınımını %1,129 arttırdığı, yenilenebilir olmayan enerji üretiminde %1'lik artışın karbondioksit salınımında %1,047 artışa ve yenilenebilir enerji üretiminde meydana gelen %1 lik bir artışın ise karbondioksit salınımında %0,032 artışa yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır. İktisadi beklentinin aksine elde edilen bu pozitif etki, söz konusu yenilenebilir enerji üretimine yapılan yatırımların proje evrimini tam tamamlamadığını ve kapasitenin altında üretimin çevreyi negatif etkilediğini göstermesi açısından önemlidir.

Abstract:
Considering both its environmental and economic effects, the problem of global climate change emerges as a problem that has an important place in the agenda of the whole world and, therefore, of OECD countries. The world is struggling to reduce environmental pollution to a minimum to slow climate change. For this purpose, it is trying to reduce environmental pollution by using renewable energy sources in energy-intensive sectors. To what extent and in what direction does the production of renewable energy sources serve this purpose? Are the measures taken sufficient? This study has tried to find answers to these questions. In summary, the aim of this study is to the effect of the developments obtained as a result of technological and environmental investments in energy production types in the period 1990-2019 on carbon dioxide emissions in selected OECD countries (Austria, Belgium, Denmark, Estonia, Finland, Germany, Greece, Iceland, Ireland, Italy, Lithuania). , Latvia, Luxembourg, Netherlands, Norway, Poland, Portugal, Slovakia, Slovenia, Spain, Switzerland, Turkey, United Kingdom). For this purpose, the STIRPAT (Stochastic Impacts by Regression on Population, Affluence and Technology) model theory, which has an important place in the economic literature, was used. And respectively, population, GDP per capita, energy density, non-renewable and renewable energy production variables were chosen as explanatory variables. This study used panel time series methods to analyze the relationship between these variables. The unit root test of variables analyzed by Pesaran (2007) CIPS panel unit root test. Westerlund (2007) ECM panel cointegration test investigated the cointegration relationship between variables. The Pedroni (2001) DOLSMG estimator was used to determine the long-term coefficients of the model, and coefficients were interpreted considering the heterogeneous structure of the countries. According to the findings, a 1% increase in energy intensity increases carbon dioxide emissions by 1.129%,  a 1% increase in non-renewable energy production causes a 1.047% increase in carbon dioxide emissions, and a 1% increase in renewable energy production causes a 0.032% increase in carbon dioxide emissions, respectively. This positive effect, contrary to the economic expectation,  shows that the investments made in renewable energy production have not fully completed the project evolution. So, the output below capacity has a negative impact on the environment.