Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolleri ve toplumsal cinsiyet oluşumunda karanlık üçlü ile çelişik duygulu cinsiyetçiliğin rolü
The roles of the dark triad and ambivalent sexism in gender roles  and gender socialization in university students
Yazar: GAMZE FIŞKINLI KAYAK
Danışman: PROF. DR. NECLA ACUN
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolleri ile toplumsal cinsiyet oluşumunda karanlık üçlü ve çelişik duygulu cinsiyetçilik rolünün saptanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak Pamukkale Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 539 öğrenciye ulaşılmıştır. Uç değerler ve eksik veriler çıkartıldıktan sonra 498 kişi üzerinden analizler yapılmıştır. Katılımcıların 274'ü, %55'i kadın ve 224'ü, %45'i erkektir. Araştırmada veriler kişisel bilgi formu, "Kısaltılmış Bem Cinsiyet Rolü Envanteri ", "Toplumsal Cinsiyet Oluşumu Ölçeği", "Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği" ve "Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada veri analizinde SPSS 26 paket programı ve SPSS Hayes Process kullanılmış olup, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson momentler çarpım korelasyon testleri, aracılık ve düzenleyicilik analizleri uygulanmıştır. Yapılan t testi analizi sonucunda, cinsiyetin bazı özellikler açısında fark yarattığı saptanmıştır. Erkekler, geleneksel toplumsal cinsiyet oluşumu, düşmanca ve korumacı cinsiyetçilik ile makyavelist ve psikopatik özellikler açısından daha yüksek puan elde etmişlerdir.  Aynı değişkenlere ilişkin sonuçlar sınıf düzeyinde de elde edilmiştir. 1.ve 2. sınıf öğrencileri diğer sınıflara kıyasla daha yüksek puana sahiptirler. Erkeklik geleneksel ve eşitlikçi cinsiyet oluşumu ile düşmanca ve korumacı cinsiyetçilik arasında düşük ve anlamlı ilişkiler bulunurken, kadınlık ile eşitlikçi toplumsal cinsiyet oluşumuyla ve korumacı cinsiyetçilik arasında düşük düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık analizi sonuçları erkeksilik ile geleneksel toplumsal cinsiyet oluşumu arasında, çelişik duygulu cinsiyetçiliğin tam aracı rolü ve psikopatinin ise kısmi aracı rolü bulunmuştur. Cinsiyet, geleneksel cinsiyet oluşumu ile erkeklik, kadınlık ve nötr toplumsal cinsiyet rolleri arasında düzenleyici etkiye sahiptir.

Abstract:
This study aimed to determine the roles of the dark triad and ambivalent sexism in gender role and gender socialization in university students. This study was used the relational survey model and the quantitative research methods.  Participations included 539 students studying at Pamukkale University in the research and were reached by using the easily accessible sampling method.  After removing extreme values and missing data, analyzes were made on 498 people.  Women were 274 of the participants and 55% , men were 224 of  whom 45%. In the study, data were collected with a personal information form, "Abbreviated Bem Gender Role Inventory", " Gender Socialization Scale", "Abbreviated Dark Triad Scale" and "Ambivalent Sexism Scale". In the study, SPSS 26 package program and SPSS Hayes Process were used for data analysis, and independent sample t test, one-way analysis of variance, Pearson product moment correlation tests, mediation and moderation analyzes were applied. As a result of the t test analysis, it was determined that gender made a difference in some characteristics. Men obtained higher scores in terms of traditional gender role socialization, hostile and benevolent sexism, and machiavellian and psychopathic traits. Results showed that 1st and 2nd grade students have also higher scores compared to other grades traditional in gender role socialization, hostile and benevolent sexism, and machiavellian and psychopathic traits.  Results showed that masculanity were found to have a low-level significant relationship with both traditional and equality gender socialization and hostile and benevolent sexism, while feminity found low-level significant relationships only with equality gender socialization and benevolent sexism. Mediating analysis results showed that in the relation of masculinity and traditional gender socialization ambivalent sexism has a full mediator role and psychopathic trait has a partial mediator role. It was found that the gender had a moderating effect between traditional gender socialization and masculinity, femininity and neutral gender roles.