Problemli kripto para alım satım davranışının alkol madde ve kumar bağımlılığı ile ilişkisi
The relationship of problematic cryptocurrency trading behavior with alcohol, substance and gambling addiction
Yazar: ECE MUMCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN HASAN TAHSİN KILIÇ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alım-satım = Sale and purchase ; Bağımlılık = Dependency ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Kripto varlık = Cryptocurrency ; Kumar oynama = Gambling ; Madde bağımlılığı = Drug addiction

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada problemli kripto para alım satım davranışının kumar oynama bozukluğu, alkol kullanım bozukluğu ve madde kullanım bozukluğu ile ilişkisinin incelemesi amaçlanmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmanın örneklemini İzmir ilinde bulunan bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi çalışanlarından oluşan 120'si kadın, 72'si erkek olmak üzere toplam 192 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri Formu, Problemli Kripto Para Ticareti Ölçeği (PKPTÖ), Kumar Oynama Bozukluğu Tarama Testi, Bağımlılık Profil İndeksi Risk Tarama Formu Alkol Ölçeği (BAPİRT-AÖ) ve Bağımlılık Profil İndeksi Risk Tarama Formu Madde Ölçeği (BAPİRT-MÖ) kullanılmıştır. p<0,05 istatiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
BULGULAR: Toplam 192 sağlık çalışanının 80'inde (%41,7) sigara kullanımı, 49'unda (%25,5) kripto para alım satım davranışı, 29'unda (%15,1) yüksek riskli alkol kullanımı, 17'sinde (%8,9)  Kumar Oynama Bozukluğu (KOB), 11'inde (%5,7) ise madde kullanımı tespit edildi. Kripto para alım satım davranışı, KOB olanlarda (p=0,043), erkeklerde (p=0,003), çocuk sahibi olanlarda (p=0,017), sigara kullananlarda (p<0,001), madde kullananlarda (p=0,033), iddia/maç tahmin oyunları (p=0,001), spor-toto veya spor-loto (p=0,035), sayısal-loto (p=0,001) oynayanlarda, borsa (p<0,001) ve casino oyunları (p=0,033) oynayanlarda istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptandı. Kripto para ticareti yapan ve yapmayanlar arasında yüksek riskli alkol kullanım sıklığı açısından fark saptanmadı (p>0,05). PKPTÖ skorları ile BAPİRT-MÖ skorları (r=0,172, p=0,017) ve günlük içilen sigara miktarı (r=0,224, p=0,046) arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı korelasyon saptanırken, Kumar Oynama Bozukluğu Tarama Testi skorları ile pozitif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyon bulundu (r=0,455, p<0,001).
SONUÇ: Katılımcıların yaklaşık dörtte biri kripto para ticareti yapmaktaydı.  Şans oyunları oynayanlarda, KOB olanlarda, sigara ve madde kullananlarda kripto para ticareti daha sık saptandı. Ancak yüksek riskli alkol kullanımı açısından bir farklılık belirlenmedi. Madde ve kumar bağımlılığı şiddeti ve kullanılan günlük sigara miktarı arttıkça problemli kripto para ticareti davranış şiddeti artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kripto Para Alım Satım Davranışı, Kumar Oynama Bozukluğu, Alkol Kullanım Bozukluğu, Madde Kullanım Bozukluğu

Abstract:
AIM: In this study, it is aimed to examine the relationship between problematic cryptocurrency trading behaviour and gambling disorder, alcohol use disorder and substance use disorder.
MATERIALS and METHODS: The sample of the study consists of 192 people, 72 women and 120 men, who are personnels of a Training and Research Hospital in Izmir. Sociodemographic Data Form, Problematic Cryptocurrency Trading Scale, Gambling Disorder Screening Test, Addiction Profile Index Risk Screening Form Alcohol Scale and Addiction Profile Index Risk Screening Form Drug Scale (APIRS-drug) as data collection tools used. p<0,05 was considered statistically significant.
RESULTS: Of 192 healthcare workers, 80 (41,7%) smoked, 49 (25,5%) had cryptocurrency trading behavior, 29 (15,1%) had high-risk alcohol use, 17 (8,9%) had Gambling Disorder and substance use were detected in 11 (5,7%) cases. Cryptocurrency trading behavior was found to be significantly high in those with Gambling Disorder (p=0,043), males (p=0,003), having children (p=0,017), smokers (p<0,001), substance users (p=0,033) and those who play match prediction games iddia (p=0,001), spor-toto/loto (p=0,035), numerical-lotto (p=0,001) and those investing stock market (p<0,001) and casino games (p=0,033). There was no difference in the frequency of high-risk alcohol use between those who traded cryptocurrencies and those who did not (p>0,05). While there was a significant and low positive correlation between Cryptocurrency Trading Scale scores and APIRS-drug scores (r=0,172, p=0,017) and the number of cigarettes smoked per day (r=0,224, p=0,046), there was a significant and moderate positive correlation between Cryptocurrency Trading Scale scores and Gambling Disorder Screening Test scores (r=0,455, p<0,001). 
CONCLUSION: About a quarter of the participants were trading cryptocurrencies. Cryptocurrency trading was detected more frequently in those who play games of chance, have a gambling disorder, and use cigarettes and drugs. However, there was no difference in terms of high-risk alcohol use. As the severity of substance and gambling addiction and the amount of daily cigarettes used increase, the severity of problematic cryptocurrency trading behavior increases.

Keywords: Cryptocurrency Trading Behavior, Gambling Disorder, Alcohol Use Disorder, Substance Use Disorder