Çok boyutlu heterojen panel veri modelleri: Başarı sıralamaları üzerine boyut perspektifi
Multidimensional heterogeneous panel data models: Dimensional perspective on university rankings
Yazar: MERT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FERDA YERDELEN TATOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Başarı değişkenleri = Success variables ; Heterojen = Heterogeneous ; Korelasyon = Correlation ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Çok boyutluluk = Multidimensionality ; ÖSYM = ÖSYM

Özet:
Günümüzde teknolojinin gelişimi ve dijital ortamda artan veri yığını ile birlikte
birden fazla boyuta sahip modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Çok boyutlu panel veri
modelleri bu talebe olan gereksinim altında veri analistleri için cazip hale gelmektedir.
Günden güne araştırmacılar ve kurumlar bu modelleri kullanmaktadır. Çok boyutlu
panel veri modellerinde boyutlar birbiri içerisine yuvalanmış veya yuvalanmamış
olarak yer alabilmektedir. Bu çalışmada literatürdeki çok boyutlu ile yapılan
çalışmalara ek olarak heterojen panel veri modelleri çok boyutlu panel veri
modellerine uygulanmaktadır. Ayrı ayrı birim bazında heterojenliğe dikkate alan bu
modeller çalışmaya farklı bir çerçeve sunmaktadır. Heterojen panel veri model
tahmincileri çok boyutlu panel veri modelleri için türetilmiştir. Üniversiteye giriş
sınavlarındaki başarı sıralamalarını modellemek üzere bu tahminciler kullanılmıştır.
Tüm boyutlar için kurulan modellerde Türkçe netleri en önemli etken olmak üzere
başarı sıralamalarını etkileyen değişkenlerin işaretleri beklenildiği gibi negatif
çıkmıştır. Bu bağlamda çok boyutlu heterojen panel veri modelleriyle yapılan bu
çalışma literatürdeki iktisadi bilgiyi açıklamakla fark yaratmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çok Boyutlu Panel Veri, Heterojen Panel, Birimler Arası
Korelasyon, Başarı Sıralamaları, ÖSYM

Abstract:
Nowadays, with the development of technology and the increasing data stack in
the digital environment, models with more than one dimension are needed.
Multidimensional panel data models are becoming attractive to data analysts under the
requirement of this demand. Researchers and institutions use these models day by day.
In multidimensional panel data models, dimensions can be nested or not nested within
each other. In this study, in addition to the multidimensional studies in the literature,
heterogeneous panel data models are applied to multidimensional panel data models.
These models, which take into account heterogeneity on the basis of individual units,
offer a different framework to the study. Heterogeneous panel data model estimators
are derived for multidimensional panel data models. These estimators were used to
model success rankings in university entrance exams. Variables affecting success
rankings in all dimensions, especially Turkish test score, were generally significant
and their signs were negative as expected. In this context, this study with
multidimensional heterogeneous panel data models makes a difference by explaining
the economic knowledge in the literature.
Keywords: Multidimensional Panel Data, Heterogeneous Panel, Cross
Sectional Correlation, Univesity Rankings