Kapadokyalı babalardan Nyssalı Gregory: Hayatı ve teslis doktrinine etkisi
Gregory of Nyssa of Cappadocian fathers: His life and influence on doctrine of trinity
Yazar: HİLAL ÇİFCİ
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ EZBER BODUR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Dinler tarihi = History of religions ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kutsal Ruh = Holy Spirit ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Nyssalı Gregory = Nyssalı Gregory ; Teslis = Trinity

Özet:
Hıristiyanlıkta teslis doktrini IV. yüzyıl itibariyle şekillenmeye başlamıştır. Bu dönemde yaşayan Kapadokyalı Babalar ve onlardan biri olan Nyssalı Gregory, bu doktrinin terminolojisinin oluşumunda önemli katkılarda bulunmuştur Bu çalışmada Nyssalı Gregory'nin teslis öğretisinin şekillenmesindeki etkileri, kavramsal açıdan yaptığı katkılar ve teslis unsurları olan Baba, Oğul ve Kutsal Ruh konusundaki düşünceleri incelenecektir. Çalışmanın ilk aşamasında Nyssalı Gregory'nin sosyo-kültürel arka planı hakkında bilgi verilerek düşüncelerinin şekillenmesine etki eden ortam değerlendirilecektir. İkinci aşamasında ise ilk olarak teslis doktrininin tarihsel arka planı ve dönüşüm süreci tartışmalar üzerinden ele alınacaktır. Böylece IV yüzyılın tartışma konuları daha net bir şekilde görülecektir. Sonrasında IV. yüzyıldaki teslis tartışmaları ve formülünün temel kavramları olan ousia ve hipostasiz kelimelerine Nyssalı Gregory'nin yaklaşımı ve kavramlara yüklediği anlamlar açıklanacaktır. Bu kavramlara yüklediği anlamlar nedeniyle Nyssalı Gregory'nin triteizm (üç tanrı inancı) ile suçlanması ve Gregory'nin karşı itirazları değerlendirilecektir. Son olarak ise Gregory'nin, teslisin unsurları olan Baba, Oğul ve Kutsal Ruh konusundaki görüşleri açıklanacaktır. Nyssalı Gregory, döneminin teolojik problemlerinden olan Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'un birbirleri ile ilişkileri ve konumlarına açıklık getirmeye çalışmıştır. Ousia ve hipostasiz kavramlarının ayırım ve sınırlarını belirleyerek teslis doktrininin ve terminolojisinin oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışmanın sonucunda bugünkü Hıristiyan teslis inancının oluşum ve gelişim aşamasında etkin isimlerden biri olan Nyssalı Gregory'nin görüş ve katkıları gün yüzüne çıkarılmış olacaktır.

Abstract:
The Christian doctrine of trinity was formulated in the 4th century. Cappadocian Fathers and Gregory of Nyssa, who is one of them, lived in this period. He was important person for formulated trinity and  consisting of terminology of it. In this thesis Gregory of Nyssa's effects to doctrine of trinity, his contributions on concepts and his comments on Father, Son and Holy Spirit in the Trinity are analysed. In this thesis capter one outlines about Gregory of Nyssa's socio-cultural background and the environment effected his thoughs is commentated. Capter two is elaborates his life and wiritings. Capter three firstly investigtes historical background and transition period of the doctrine of trinity through the controversies. Therefore the subjects of controversy are understood better in the 4th century. Secondly the thought of Gregory of Nyssa about ousia and hypostases that are the main concepts of trinitarian formula and the controversies on trinity and his assigning the meanings to the concepts are analysed. By the reason of his assigning  the meanings to these concepts, it is traced that Gregory of Nyssa is charged triteism that is believing three Gods and he defends himself. Finally considerations of Gregory on Father, Son and Holy Spirit are analysed. Gregory of Nyssa traced relationship between Father, Son and Holy Spirit and their status that are theological problem in the period. He has an important role in consisting of doctrine and terminology of trinity by making the distinction of meanings of ousia and hypostases. In consequence of this thesis considerations and contributions of Gregory of Nyssa who is an important person on consisting of the christianity doctrine of trinity and it reached substantially its current form are brought light.