Türkiye'nin Batı Akdeniz kıyılarında sıcaklık ve yağışların trend analizi
Trend analysis of temperature and precipitation on the Western Mediterranean coast of Turkey
Yazar: CİHAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Akdeniz kıyıları = Mediterranean coasts ; Batı Akdeniz = Western Mediterranean ; Kıyılar = Coasts ; Sıcaklık = Temperature ; Trend analizi = Trend analysis ; Yağışlar = Rainfall

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'nin Batı Akdeniz Kıyılarındaki sıcaklık ve yağış eğilimlerinin analiz edilmesidir. Çalışmada 9 istasyonun aylık olarak alınan maksimum, minimum ve ortalama sıcaklık verileri mevsimsel olarak kullanıldı. Aynı şekilde aylık toplam yağış verileri yıllık ve mevsimlik dönemler şeklinde analiz edildi. Yöntem olarak verilerin homojenliğinin sınanmasında Kruskal-Wallis testi, trend analizi için ise Mann-Kendall ile Spearman testleri kullanıldı. Uzun yıllar eğilimi görmek için verilere Lineer regresyon analizi ile Sen Eğim tahminleyicisi testi uygulandı. 
Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular şu şekildedir: 1) Çalışma alanı genelinde bütün istasyonlarda maksimum, minimum ve ortalama sıcaklık verilerinde artma eğilimi görülmektedir. 2) Özellikle Alanya, Finike ve Fethiye gibi şehir etkisine girmiş istasyonlarda sıcak dönemde minimum sıcaklıklardaki artış eğilimi kuvvetlidir. 3) Gazipaşa, Dalaman ve Köyceğiz gibi kırsal istasyonlardaki minimum sıcaklıklardaki zayıf artış eğilimi de dikkate alındığında Batı Akdeniz kıyılarında ısınma eğilimi dikkat çekicidir. 4) Yıllık toplam ve kış mevsimi yağışlarında Alanya, Antalya ve Dalaman istasyonlarındaki azalma dışında genel olarak bir artış eğilimi görülmektedir. 5) İlkbahar mevsiminde Antalya ve doğusundaki istasyonlarda azalma trendi belirgin iken, batısındaki istasyonlarda artış eğilimi dikkat çekmektedir. 6) Sonbahar yağışlarında Anamur, Alanya ve Dalaman istasyonlarındaki zayıf azalışa karşılık diğer istasyonlarda artış eğilimi tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; bu çalışma ile Akdeniz iklimi gibi kırılgan bir ekosisteme sahip çalışma alanında artan ısınma eğilimine karşılık yıl içindeki yağış desenlerindeki değişimin beşeri etkilerine farkındalık oluşturması beklenmektedir. Örneğin bölgede yağışın önemli kısmının kışın kaydedildiği düşünüldüğünde, nüfusu her yıl artan Alanya ve Antalya'da kış yağışlarında azalma su kaynakları üzerinde bir baskı oluşturacaktır. Tarım ve turizm alanında Türkiye'de önemli bir yere sahip çalışma alanında iklimde yaşanan değişim beraberinde olumsuzluklar sunma potansiyeline sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Türkiye'nin Batı Akdeniz Kıyıları, sıcaklık, yağış, mann- kendall testi, trend analizi.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze the temperature and precipitation trends in the Western Mediterranean Coasts of Turkey. In the study, monthly maximum, minimum and average temperature data of 9 stations were used seasonally. Likewise, monthly total precipitation data were analyzed as annual and seasonal periods. As a method, Kruskal-Wallis test was used to test the homogeneity of the data, and Mann-Kendall and Spearman tests were used for trend analysis. Linear regression analysis and Sen Slope estimator test were applied to the data to see the trend for many years. 
The findings obtained as a result of the analyzes are as follows: 1) There is an increasing trend in the maximum, minimum and average temperature data at all stations throughout the study area. 2) Especially in stations such as Alanya, Finike and Fethiye, which have been affected by the city, the tendency to increase in minimum temperatures is strong in the hot period. 3) Considering the weak trend of increase in minimum temperatures at rural stations such as Gazipaşa, Dalaman and Köyceğiz, the warming trend in the Western Mediterranean coasts is remarkable. 4) There is a general increase trend in annual total and winter precipitation, except for the decrease in Alanya, Antalya and Dalaman stations. 5) In the spring season, while the decreasing trend is evident in Antalya and the stations to the east, an increasing trend is noticeable at the stations to the west. 6) Despite the weak decrease in Anamur, Alanya and Dalaman stations in autumn precipitation, an increasing trend was detected in other stations. 
As a result; With this study, it is expected to raise awareness of the human effects of the change in precipitation patterns throughout the year, despite the increasing warming trend in the study area, which has a fragile ecosystem such as the Mediterranean climate. For example, considering that most of the precipitation in the region is recorded in winter, the decrease in winter precipitation in Alanya and Antalya, whose population increases every year, will put a pressure on water resources. In the field of study, which has an important place in Turkey in the field of agriculture and tourism, the change in climate has the potential to present negative effects.

Key Words: Turkey's Western Mediterranean Coast, temperature, precipitation, mann-kendall test, trend analysis.