Yeşil inovasyon, öncülleri ve firma performansı arasındaki ilişki: Rekabet stratejisinin moderatör rolü
The relationship between green innovation, its antecedents and firm performance: The moderating role of competitive strategy
Yazar: BURCU ÖZGÜL
Danışman: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Firma performansı = Firm performance ; Liderlik = Leadership ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Yeşil süreç = Green process ; Yeşil yönetim = Green management ; Yeşil ürün = Green product ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Bu çalışmada, yöneticilerin yeşil dönüşümcü liderliğinin ve işletmenin proaktif
kurumsal çevresel stratejisinin, yeşil ürün ve süreç inovasyonu üzerindeki etkilerini ve
yöneticilerin yeşil dönüşümcü liderliğinin firma performansı üzerinde doğrudan ve
proaktif kurumsal çevresel strateji ve yeşil ürün ve süreç inovasyonu aracılığıyla
dolaylı etkisini göz önünde bulundurarak, yeşil yönetim alan yazınının geliştirilmesi
amaçlanmıştır. Ayrıca, yeşil ürün inovasyonundan işletmelerin nasıl değer elde
edebilecekleri sorusundan yola çıkılarak, yeşil ürün inovasyonu ve firma performansı
ilişkisinde farklılaştırma stratejisinin moderatör etkisinin analiz edilmesi
amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, doğal kaynak temelli teoriyi ve pazar temelli
teoriyi bütünleştirerek kavramsal bir model tasarlanmıştır. 2018 yılında Türkiye'nin
birinci ve ikinci ISO 500 Büyük Sanayi Kuruluşları listesinde yer alan ISO 14001
Çevre Yönetim Sistemi Sertifikası'na sahip olan 315 firmadan toplanan veriler Yapısal
Eşitlik Modellemesi kapsamında SmartPLS 3 yazılımı kullanılarak test edilmiştir.
Ampirik kanıtlar, yöneticilerin yeşil dönüşümcü liderliğinin firma performansı
üzerinde hem doğrudan hem de proaktif kurumsal çevresel strateji ve yeşil ürün ve
süreç inovasyonu aracılığıyla dolaylı bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca,
proaktif kurumsal çevresel stratejinin ve yeşil süreç inovasyonunun firma performansı
üzerinde direk olumlu bir etkisinin olmasına rağmen, yeşil ürün inovasyonunun firma
performansı üzerinde direk olumlu bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna
karşın, yeşil ürün inovasyonu, farklılaştırma stratejisi tarafından desteklendiğinde
veya tamamlandığında, yeşil ürün inovasyonunun firma performansı üzerinde
istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Bu araştırma,
yöneticilerin yeşil dönüşümcü liderliğinin ve proaktif kurumsal çevresel stratejinin,
yeşil ürün ve süreç inovasyonunu öngörmede nasıl kullanılabileceğini açıklayarak hem
yeşil yönetim alan yazınına hem de uygulamada yöneticilere katkılar sunmaktadır.
Aynı zamanda, doğal kaynak temelli ve pazar temelli teoriyi bütünleştirerek teorik
katkıda bulunmaktadır. Bu iki perspektifin sentezi, yeşil ürün ve süreç inovasyonunun
ve öncüllerinin firma performansını nasıl arttırdığına dair anlayışımız hakkında yeni
fikirler vermektedir.

Abstract:
This study aims to improve green management literature by considering the effects of
manager's green transformational leadership and firms' proactive corporate
environmental strategy over green product and process innovation, and direct effect of
managers' green transformational leadership over firm performance and their indirect
effect over firm performance with mediating role of proactive corporate environmental
strategy and green product and process innovation. Besides, starting off the question
how the firms could gain value from green product innovation, it has been aimed that
the moderating effect of differentiation strategy on the relationship of green product
innovation and firm performance is to be analysed. Towards this aim, a conceptual
model has been designed by unifying natural-resource based theory and market-based
theory. Data collected from 315 firms with ISO14001 Environmental Management
Certificate, taking part on first and second ISO 500 Industrial Enterprises List of
Turkey were tested by using SmartPLS 3 software as part of Structural Equation
Modelling. Empirical proofs show that managers' green transformational leadership
has both direct and mediating effect through proactive corporate environmental
strategy and green product and process innovation. Moreover, it has been concluded
that although the proactive corporate environmental strategy and green process
innovation have direct positive effect over firm performance, green product innovation
does not have direct positive effect over firm performance. In any case, it has been
seen that when the green product innovation is supported or completed by
differentiation strategy, it has statistically positive significant effect over firm
performance. This research provides contribution to both green management literature
and managers in practice by explaining the way managers' green transformational
leadership and proactive corporate environmental strategy could be used to foresee
green product and process innovation. At the same time, it makes theoretical
contributions by unifying natural-resource based theory and market-based theory.
Synthesis of these two perspectives gives new ideas about our understanding on how
green product and process innovation and antecedents increase the firm performance.