Farklı sıra aralıklarının bazı yem bezelyesi çeşitlerinin verim ve kalitesi üzerine etkileri
The effects of different row spacings on yield and quality of some field pea cultivars
Yazar: ÇAĞLAR ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKKUŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sıra aralığı = Row spacing ; Tohum verimi = Seed yield ; Yem bezelyesi = Forage pea

Özet:
Bu araştırma sıra aralığının bazı yem bezelyesi çeşitlerinde (Taşkent ve Töre) verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Kasım 2014-Haziran 2015 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardonos Yerleşkesi deneme alanında yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 6 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Sıra aralığı 12,5, 25 ve 37,5 cm olarak belirlenmiştir. Araştırmada ot ve tohum verimi ile verim unsurları incelenmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre, 37,5 cm sıra aralığı ile ekilen Töre çeşidi en yüksek yeşil (2695,5 kg/da) ve kuru ot verimine (430,65 kg/da) sahip olmuştur. Bitki boyu 25 cm (125,17 cm) ve 37,5 cm (127,84 cm) sıra aralığı ile ekimlerde daha yüksek olurken, Töre çeşidi daha fazla boylanmıştır (127,57 cm). Ayrıca Töre çeşidi ot ve kes kısmının ham protein oranı daha yüksek bulunmuştur. Otun ve kesin ham kül, NDF, ADF, ADL, SKM ve SOM oranları üzerinde çeşit ve sıra aralıklarının etkisi önemli olmamıştır. Taşkent çeşidinin tohum verimi (147 kg/da) ile hasat indeksi (% 34,14) daha yüksek çıkmıştır. Buna karşılık Töre çeşidi daha yüksek kes verimine (523,82 kg/da) sahip olmuştur. Taşkent çeşidi daha dik gelişmiş ve daha erken olgunlaşmıştır. Sonuçta, benzer ekolojilerde ot için yetiştiricilikte Töre, tohum için yetiştiricilikte ise Taşkent çeşidinin tercih edilmesi ve ekimlerin 25 veya 37,5 cm sıra aralığı ile yapılması kanısına varılmıştır.

Abstract:
This research was carried out at the experimental area of Çanakkale Onsekiz Mart University on Dardanel Campus between November 2014 and June 2015 in order to determine the effects of row spacing on yield and quality of two different forage pea cultivars namely, Taskent and Töre. The research was conducted by using randomized complete block design with 6 replications. Row spacing was determined as 12.50, 25.00 and 37.50 cm. In the study, hay and seed yield along with yield components were investigated. According to the obtained results, Töre cultivar, cultivated with 37.50 cm row spacing, had the highest fresh and hay yield as 2695.50 kg da-1 and 430.65 kg da-1, respectively. The plant height was observed higher at 25.00 cm (125.17 cm) and 37.50 cm (127.84 cm) row spacing. The plant height was higher at Töre cultivar (127.57cm) than Taskent cultivar. Moreover, the crude protein content was higher in hay and other remaining portions of Töre cultivar. The effect of cultivar and row spacing were found significantly important on the content of crude ash, NDF, ADF, ADL, SKM and SOM of hay and other remaining portions of plant. The seed yield (147 kg da-1) and harvesting index (34.14%) of Taskent cultivar were found to be higher than Tore cultivar. In contrast, Töre cultivar possessed higher yield of remaining plant materials (523.82 kg da-1) after harvesting, except hay. Taskent cultivar developed more upright and became mature earlier. In conclusion, Töre cultivar for hay production and Taskent cultivar for seed production should be suggested in similar ecological conditions, and sowing should be done using 25 or 37.50 cm row spacing.