Bingöl merkez ilçe köylerinden alınan organik gübrelerin bazı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the characteristics of organic fertilizers taken from Bingol province-central villigages
Yazar: ŞAFAK ARIBOĞA
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA DEMİRKIRAN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ahır gübresi = Farmyard manure ; Hayvan gübresi = Animal manures ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Solucan gübresi = Vermicompost ; Sığır gübresi = Cattle manure ; Tavuk gübresi = Poultry manure ; Çiftlik gübresi = Farmyard manure

Özet:
Bu çalışma Bingöl ilinin Garip, Sarıçiçek, Büyüktekören, Gözeler, Köprübaşı, İnce Su, Dik, Yeşilköy, Güveçli köyleri ve Kaleönü Mahallesinin çeşitli bölgelerinden hayvan atıkları toplanarak yapılmıştır. Bingöl, Doğu Anadolu Bölgesinde 39º - 31 ve 36º - 28º kuzey enlemleri,  41º 20 ve 39º - 56º doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Bingöl ili sınırlarında, güneyde Diyarbakır, doğuda Muş, batıda Tunceli ve Elazığ, kuzeyde Erzurum ve Erzincan ile komşudur. Alınan hayvansal atıkların bulunduğu köyler Bingöl merkeze bağlı köylerdir.
Bu araştırma hayvansal gübrelerin organik olarak kullanılması ve verimliliği arttırması                                             amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma da Büyükbaş, Küçükbaş, Solucan ve Güvercin atıkları kullanılmıştır. Araştırma da merkeze bağlı köylerden 10 köyden 32´şer örnek toplanarak 3 tekerrürlü bir analiz yapılmıştır. Alınan örneklerde pH, EC, CaCO3,  Organik madde, makro elementler (N,P,K, Mg) ile mikro elementlerin (Fe, Zn, Mn, Cu)  analizleri yapılmıştır. Yapılan organik gübrelerin analizler sonuçlarında;
Organik madde en yüksek küçükbaş gübresinde (%71,10) iken en düşük ise güvercin                     gübresinde (%31,49) bulunmuştur. Kireç (%5,50), tuzluluk (43,16 mS/cm), sodyum  (%0,23) ve mangan (573,96 ppm) değerleri en yüksek solucan gübresinde bulunmuştur.  En yüksek pH değeri (11,37), potasyum (%1,06) ve kalsiyum içerikleri (%0,723)  güvercin gübresinde tespit edilmiştir. Güvercin gübresinde ise tuzluluk (31,49 mS/cm), kireç (%2,26), sodyum (%0,12), fosfor (%0,07) ve demir (8494,80 ppm) değerleri en düşük olarak bulunmuştur. pH değeri en düşük tavuk gübresinde (6,50) bulunmuşken, magnezyum içeriğinin en düşük (%0,201) değeri solucan gübresinde tespit edilmiştir. Büyükbaş gübresinde potasyum içeriği en düşük (%0,12) iken, çinko en yüksek (3224,40 ppm) bulunmuştur. Tavuk gübresinde magnezyum (%0,581), bakır (720,00 ppm), fosfor (%0,11) ve demir (24072,00 ppm) en yüksek değerde tespit edilmiştir. Küçükbaş gübresinde ise kalsiyum (%0,5193), bakır (9,60 ppm), mangan (47,40 ppm) ve çinko içerikleri (69,60 ppm) en düşük olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out by collecting animal wastes from various regions of the district of Bingöl, Garip, Sarıçiçek, Büyüktekören, Gözeler, Köprübaşı, İnce Su, Dik, Yeşilköy, Güveçli villages and Kaleönü District. Bingöl is located between 39º - 31 and 36º - 28º  northern latitudes, 41º 20 and 39º - 56º east longitudes in the Eastern Anatolia Region. It is adjacent to Bingöl province, Diyarbakır to the south, Muş to the east, Tunceli and Elazığ to the west, Erzurum and Erzincan to the north. Bingöl Province has a terrestrial precipitation regime. The villages where the animal waste is taken are the villages of Bingöl center.
This research was carried out in order to use organic fertilizers organically and increase productivity. In this study, Bovine, Sheep, Worm and Pigeon wastes were used. In the research, 32 samples from 10 villages were collected and 3 replications were performed. The analysis of pH, EC,CaCO3, organic matter, macro (N, P, K, Mg) and micro (Fe, Zn, Mn, Cu) plant nutrient determination were performed in the samples.
As a results, the highest organic matter was found in sheep's manure (71.10%) while the lowest was found in pigeon manure (31.49%). Lime (5.50%), salinity (43.16 mS/cm), sodium (0.23%) and manganese contents (573.96 ppm) of organic fertilizers were found the highest in the worm fertilizer. The highest pH value (11.37), potassium (1.06%) and calcium contents (0.723%) of organic fertilizers were determined in pigeon manure. In pigeon manure, salinity (31.49 mS/cm), lime (2.26%), sodium (0.12%), phosphorus (0.07%) and iron (8494.80 ppm) values were found to be the lowest. The lowest pH value was found in the chicken manure (6.50), while the lowest value of magnesium (0.201%) was determined in the worm manure. In the cattle manure, potassium content was the lowest (0.12%) while zinc content was the highest (3224.40 ppm). In the chicken manure, magnesium (0.581%), copper (720.00 ppm), phosphorus (0.11%) and iron contents (24072.00 ppm) were found to be the highest value. In sheep manure, calcium (0.5193%), copper (9.60 ppm), manganese (47.40 ppm) and zinc contents (69.60 ppm) were found the lowest.