Kara romantizm, düşsel imgeler ve kâbus resimleri
Dark romanticism, imaginary images and nightmare paintings
Yazar: CUMHUR OKAY ÖZGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. MUSTAFA SALİM AKTUĞ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kabus = Nightmare ; Kara romantizm = Dark romanticism ; Resim sanatı = Painting art ; Romantizm = Romanticism ; Tasvir = Description ; İmge = Image

Özet:
İlk olarak, 1930 yılında Mario Praz'ın adlandırmasıyla Kara Romantizm (Dark
Romanticsm), garip görünümlerin resmedildiği, şok ve dehşet tasvirlerinin yoğunlaşıldığı,
estetizmle Sembolizm'in, dekadan (çöküş) ile akıl dışılığın kendini iç içe bulduğu bir anlayış
olarak sanat dünyasına egemen olmuştur. Orta Çağ'dan itibaren cehennem tasvirleriyle
birlikte özellikle XVIII. yüzyıldan günümüze, insanın iç çatışmalarını yansıtan kara resimler,
gotik edebiyatın hayaletlerini, canavarlarını ve histeri krizi içindeki ruh hallerini tuvale taşır.
XVIII. yüzyıldan günümüze sanat eserlerinde yer alan grotesk bedenler üzerinden biçim
kazanan karanlık kâbuslar, yıkım ve ölüm içgüdüsü, delilik, gizem, irrasyonellik, suç ve
distopik olan tüm olgular, metafizik evrenin varlık alanları olarak, Kara Romantizm'in başlıca
öğeleridir. Edebiyatta Kara Romantizm, kendisine neo-gotik (yeni gotik) olarak yer bulurken,
akıl çağına, dönemin politikasına ve devrimlere tepki olarak karşımıza çıkar. Karanlık,
kasvetli olanın önem kazandığı, daha çok kötümser (pesimist) doğayı ele alan gotik romanlar,
günümüze kadar popülerliğini sürdürür. İngiliz Gotiği ile ilişkili olarak, feodal gücün imajları
olan şatolar ve kaleler daha sonraları Amerikan Gotiği'nde ev ile ilişkili hale gelmiştir.
Harabeler, mezarlar, manastırlar, ormanlar, malikâneler; paranoya, histeri ve voyörizm
(röntgencilik); sınıfsal ayrım, cinsiyetçilik, ataerkil güç, kimlik sorunu, yeni topraklardaki
kıyımlar, kâbuslar ve toplumsal düzen literatürde/resimde/sinemada Kara Romantizm'in
ilgilendiği konular, mekânlar ve ruh halleri olmuştur. Vampirler, cadılar, demonlar,
canavarlar, deli doktorlar, hayaletler ve ucubeler ile birlikte düşsel figürler popüler kültüre
değin sanat dallarında değişimler göstermiş, resimlerarası ve metinlerarası bir etkileşim
içerisinde günümüze kadar kâbusun imajları olmuştur.

Abstract:
First time in 1930, having named by Mario Praz; Dark Romanticism, became
significant perception over the Art of World. As a concept of weird images, depictionsins
densely described shocking and horror scenes, simultanously existing of esthetism with
Symbolicm and also decadende and unlogical. Dark paintings and drawings with it's hell
discriptions since Medieval Era and with iternal conflicts of human, especially since XVIII.
century, has been carry, dreams of gothic literature, monsters and spritual condictions in
hysteria on to the canvas. As of presence metaphysical universe, dark nightmares, shaped on
grotesque bodies since XVIII. century, destruction and death instinct, madness, mystery an
irrotionality, all crime and dystopic cases are main objects of Dark Romanticism. As Dark
Romanticism, finding place in literature as a neo gothic and it also appears as reaction to the
vice age, and politics of the period. The gothic novels, which dealwith the pessimistic nature
of dark, gloomy one, continue to be as popular as so far. İn connection with the English
Gothic, chateaux and castles, which have close connection to feudal power, have become
home-related in American Gothic.
Ruins, tombs, manasteries, forests, mansions, paranoic hysteria and voyeurism; class
distinction, sexism, patriachal power, identity problem, massacres in new lands, nightmares
and social oreder have been the subjects venues and mood of Dark Romanticism in the
Literature/painting/cinema. With vampires, witches, demons, monsters, mad doctors, ghosts
and freaks, imaginary figures have shown changes in art branches to popular cultures, and
images of day-to-day nightmares in inter painting and intertextual interaction have been made.