Fraktal piyasa hipotezinin uluslararası piyasalarda MFDFA yöntemi ile test edilmesi
Testing the fractal market hypothesis in international markets with the MFDFA method
Yazar: FARUK TEMEL
Danışman: PROF. DR. OSMAN TUĞAY
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fraktal piyasa hipotezi = Fractal market hypothesis ; MFDFA = MFDFA ; Multifraktallık = Multifractality ; Piyasa etkinliği = Efficent markets ; Uluslararası finansal piyasalar = International financial markets ; Uluslararası para piyasası = International monetary market ; Uzun hafıza = Long memory ; Zaman serileri = Time series

Özet:
Bu çalışmanın amacı Fraktal Piyasa Hipotezini kripto para, emtia, döviz ve hisse
senedi piyasaları için MFDFA yöntemi ile incelemektir. Bu doğrultuda her bir piyasayı
temsilen iki değişken olmak üzere Bitcoin, Ethereum, ham petrol, altın, EUR/USD,
USD/JPY, S&P 500 ve BIST 100 seçilmiş, 01.01.2018-19.12.2022 tarihleri arası günlük
getirilerinin multifraktal yapısı incelenmiştir. Elde edilen bulgular finansal varlıkların
multifraktal bir yapı sergilediği yönündeyken; Hurst üstelleri incelendiğinde Bitcoin,
Ethereum, petrol ve BIST 100'ün uzun hafızaya, altın, EUR/USD, USD/JPY ve S&P 500'ün
ise kısa hafızaya sahip olduğu söylenebilmektedir. Sonuçlar rassal yürüyüş sergilemeyen
zaman serilerinin etkin olmadığını, Fraktal Piyasa Hipotezinin geçerli olduğunu
göstermektedir. Multifraktallık derecesi döviz piyasasının düşük, kripto para ve emtia
piyasasının ise yüksek çıkmıştır. Hisse senedi piyasası ele alındığında, S&P 500 düşük
multifraktallık derecesine sahipken, BIST 100 değişkenler arasındaki en yüksek
multifraktallık derecesine sahiptir. Multifraktal bir yapı sergileyen bu finansal varlıkların
zaman serisi grafiklerinde birbirine benzer kalıpların olduğu, bu kalıpların farklı ölçeklerde
tekrar ettiği sonucu elde edilmiştir. Bu finansal varlıkların geçmiş getirileri kullanılarak
geleceği tahmin etmek ve anormal getiri elde ederek piyasayı yenmek mümkün
olabilmektedir. Çalışmanın yatırımcılara fayda sağlamasının yanı sıra tek bir piyasaya
odaklanan ve hipotezin MFDFA yöntemi ile sınandığı sınırlı çalışma barındıran literatüre
katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the fractal market hypothesis with the MFDFA
method for cryptocurrency, commodity, foreign exchange and stock markets. In this context,
Bitcoin, Ethereum, crude oil, gold, EUR/USD, USD/JPY, S&P 500 and BIST 100 were
selected to represent each market, and the multifractal structure of daily returns between
01.01.2018-19.12.2022 was analysed. The findings suggest that financial assets exhibit a
multifractal structure. Hurst exponents reveal that Bitcoin, Ethereum, oil, and BIST 100 have
long memory, while gold, EUR/USD, USD/JPY, and S&P 500 have short memory. The
results show that time series that do not exhibit random walk are inefficient and the fractal
market hypothesis is valid. The multifractality degree is low for the foreign exchange market
and high for the cryptocurrency and commodity markets. Considering the stock market, S&P
500 has a low multifractality degree, while BIST 100 has the highest multifractality degree
among the variables. The time series graphs of these financial assets, which exhibit a
multifractal structure, show similar patterns that repeat at different scales. By using the past
returns of these financial assets, it is possible to predict the future and beat the market by
earning abnormal returns. In addition to benefiting investors, this study is expected to
contribute to the literature, which focuses on a single market and has limited studies where
the hypothesis is tested with the MFDFA method.