Kripto paraların finansal sektör üzerindeki etkileri
The effects of cryptocurrencies on the financial sector
Yazar: MEHMET CAN KARAKAŞLAR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Dağıtık kayıt defteri = Distributed ledger ; Finans sektörü = Financial sector ; Finansal etki = Financial effects ; Kara para aklama = Money laundering ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Terörizm = Terrorism ; Yasa dışı ticaret = Illegal trade

Özet:
Gelişen teknolojisiyle birlikte son zamanlarda ortaya çıkan ve gittikçe popüler
olan kripto paralar geleneksel paraların ikamesi konumuna gelmiştir. Kripto paralar
merkezinin olmaması ve kapsamlı bir düzenlemeye tabi olmaması sebebiyle, finansal
piyasalar üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Bu çalışmada kripto paraların
finansal sektör üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kripto paraların finansal sektör
üzerinde yaratacağı etkiler oldukça fazladır. Bu paraların merkezinin olmaması ve
kapsamlı düzenlemeye tabi olmaması sebebiyle, yasa dışı faaliyetlerde kullanılması
olasılığı oldukça yüksektir. Kara para aklama, terörizmin finansmanı gibi ülkeler için
büyük risk teşkil eden alanlarda kullanımı sebebiyle kripto paralar için ortak bir
düzenleme yapılması gerekmektedir. Ülkelerin kripto para birimlerine daha hassas
bir şekilde yaklaşması ve bu paralara yönelik olarak kapsayıcı düzenlemeler yapması
gerekmektedir. Kripto paralar yasa dışı faaliyetlerde kullanılma olasılığının yüksek
olması ve bu doğrultuda ülkeler açısından risk teşkil etmesine rağmen, ekonomik
birimler tarafından gün geçtikçe daha yoğun bir biçimde kullanılmaktadır. Bu para
birimleri yatırım, transfer kolaylığı ve hızlı işlem yapabilme gibi faktörler sebebiyle
tercih edilmektedirler.
Kripto para birimlerinde meydana gelen fiyat hareketliliği, kullanıcıları ciddi
bir biçimde etkilemektedir. Kripto paraların fiyatlarında yaşanan hareketlilik
sebebiyle her ülke, vatandaşlarını uyarmaktadır. Yasaklamanın çok zor olduğu bir
yapı olan kripto para birimlerini yasaklamaktan ziyade, bu para birimlerine ilişkin
sıkı düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda öncelikle, müşterini tanı
prosedürlerinin kripto para borsalarında etkin bir şekilde uygulanması şarttır..
Müşterinin tanınması, müşterinin faaliyetlerinin bilinmesi ve mal varlığının
kaynağının bilinmesi, olabilecek yasa dışı faaliyet riskinin önüne geçilmesi anlamına
gelmektedir.
Bu çalışmada, kripto paralar ve kripto paraların finansal sektör üzerindeki 
iii
olası olumlu ve olumsuz etkileri ayrıntılı bir şekilde inceledikten sonra, Dünyada
seçili ülkelerde ve Türkiye'de kripto para piyasalarının yapısı ve gelişimi
değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, kripto paraların gerek gelişmiş
gerekse gelişmekte olan ülkelerde yoğun bir şekilde kullanılmaya başlandığı ve bu
para birimleri ile gerçekleştirilen işlem hacminin önümüzdeki yıllarda giderek
artacağı sonucuna ulaşılmıştır. Kripto para birimlerinin sahip oldukları özellikler
itibarıyla yasa dışı işlemlerde kullanılma olasılığının yüksek olması, finansal
piyasaların istikrarı açısından gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde bu
para birimlerine yönelik düzenlemelerin hızlı bir biçimde yürürlüğe konmasını ve
söz konusu para birimleriyle yapılan işlemlerin etkin bir şekilde takibinin
sağlanmasını gerektirmektedir. Bu doğrultuda kripto para birimlerinin yoğun olarak
kullanıldığı ülkeler başta olmak üzere, tüm ülkelerde söz konusu düzenlemelerin ve
etkin gözetim ve denetim mekanizmalarının bir an önce hazırlanarak uygulamaya
konulması şarttır.

Abstract:
Cryptocurrencies which have recently emerged and become increasingly
popular with their developing technology, have become the substitutes of traditional
currencies. Due to their decentralised characteristic and not subjecting to a
comprehensive regulation, cryptocurrencies create various effects on financial
markets. In this study, the effects of cryptocurrencies on the financial sector are
investigated. There are many effects of cryptocurrencies on the financial sector.
Because of the decentralisation characteristic and not subjecting to comprehensive
regulation the probability of these currencies to used in illegal activities is high.
Since cryptocurrencies can be used for money laundering and financing of terrorism
that pose a great risk on countries, it is required to make joint regulations for these
currencies. Governments need to approach cryptocurrencies more carefully and they
should have comprehensive regulations for these currencies. Although the possibility
of cryptocurrencies to used in illegal activities is high and this creates a risk for
countries, these currencies are used more intensively by economic units day by day.
Cryptocurrencies are preferred for a number of factors such as investment, ease of
transfer and fast transaction.
Price fluctuations on cryptocurrencies seriously affect their users. The
authorities in every country warn their citizens for the price fluctuations on
cryptocurrencies. Because of the cryptocurrencies' structure which is difficult to ban
it is required to make strict regulations for these currencies instead of prohibiting
them. Hence firstly, the procedure of know your customer should be implemented
effectively in cryptocurrency markets. Identifying the customer, knowing the
customer's activities and determining the source of customer's assets prevent the risk
of the possible illegal activities. 
v
In this study, after examining cryptocurrencies and the possible positive and
negative effects of cryptocurrencies on the financial sector in detail, the structure and
the development of cryptocurrency markets have been evaluated in selected countries
and Turkey where cryptocurrencies are used around the world. As a result of the
study, it has been concluded that cryptocurrencies are being used extensively both in
developed and developing countries and the volume of transactions carried out with
these currencies will gradually increase in the following years. Because of the
cryptocurrencies' characteristic which leads to the high probability of these
currencies used in illegal transactions, regulations for these currencies need to be
implemented quickly both in developed and developing countries. Also, ensuring the
effective monitoring of transactions made with these currencies is of critical
importance for the stability of financial markets. Therefore, in all countries,
especially in countries where cryptocurrencies are used extensively, it is imperative
that the regulations and effective surveillance and control mechanisms are designed
and implemented for cryptocurrencies as soon as possible.