Formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin okul müdürlerinden algıladıkları dönüşümsel liderlik stilleri ile adanmışlık düzeylerinin ilişkisi
The relationship between the coordinator and formateur physical education teachers dedication status and their perception of transformational leadership types provided by school directors
Yazar: FETHİ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adanmışlık düzeyi = Commitment level ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Formatör = Formatter ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin bakış açıları ile okul müdürlerinin dönüşümsel liderlik özelliklerini incelemek, illerde verimli bir çalışma ortamının hazırlanması konusunda müdürlerin formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerine ne kadar destek verdiklerini saptamak ve bakanlıkların yeni yapılanma sürecinde ilgililere rehberlik etmesidir. Bu araştırmada mevcut durumu ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel ve taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Önce konuyla ilgili literatür taranıp daha önce yapılmış araştırma sonuçları incelenmiştir. Elde edilen bilgiler incelenerek değişkenler açısından, tezin konusuyla ilgili detaylı teorik çerçeve hazırlanmıştır. Daha sonra geçerliliği ve güvenilirliği belirlenmiş ölçekler ve anketler kullanarak veri toplanmıştır. Araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen Hizmet içi eğitim seminerine katılan formatör ( N=109 ) ve koordinatör (N=56 ) Beden Eğitimi öğretmenleri ile yapılmıştır. Bu araştırmada veriler uzmanlar tarafından geliştirilmiş, ?Dönüşümcü Liderlik Anketi? ve ?Örgütsel Adanmışlık Ölçeği? ile toplanmıştır. Araştırmada; ilk olarak formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin demografik bilgileri ile birlikte, iv müdürlerinin dönüşümcü (transformational) liderlik stilini belirlemek için Bass ve Avolio (1990)?nun Çok Faktörlü Önderlik Ölçeği ve Podsakoffun (1990) geliştirdiği ve ülkemizde İşcan (2002) tarafından Türkçe?ye uyarlanan ve geçerlilik güvenirlik çalışması yapılan Multifactor Leadership Questionnaire 5 - x short (MLQ) kullanıldı. Formatör beden eğitimi öğretmenlerinin adanmışlık düzeyleri arasında değişkenler (cinsiyet, hizmet yılı, eğitim durumu) açısından anlamlı olarak bir fark tespit edilmedi. Öğretim İşlerine Adanma alt boyutu bakımından gruplar arasında bakıldığında; kadın öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine erkek öğretmenlere göre daha fazla adandıkları görüldü. Koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin adanmışlık düzeyleri arasında değişkenler (cinsiyet, hizmet yılı, eğitim durumu) açısından anlamlıolarak bir fark bulunmadı, Öğretim İşlerine Adanma alt boyutu bakımından gruplar arasında lisans eğitim düzeyine sahip olan grup lehine anlamlı bir farklılık saptandı. Formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin ?Adanmışlık Ölçeği Alt Boyutları? ölçeğinden almış oldukları puanları, birbirine yakın düzeyde bulundu. Formatör beden eğitimi öğretmenlerinin adanmışlık düzeyleri ile müdürlerinin dönüşümsel liderlik stilleri arasında ilişki saptanmadı. Koordinatör beden eğitimi öğretmenlerinin adanmışlık düzeyleri ile müdürlerinin dönüşümsel liderlik stilleri arasında ilişki tespit edilmedi. Formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerin Müdürlerinin Dönüşümsel Liderlik Stilleri ölçeğinden almış oldukları puanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmadı. Sonuç olarak çalışmada formatör ve koordinatör beden eğitimi öğretmenlerin adanmışlık düzeyleri arasında bir fark olmadığı, müdürlerinin de dönüşümsel liderlik stillerinin algılanmasında birbirine yakın düzeyde olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Formatör beden eğitimi öğretmeni, koordinatör beden eğitimi öğretmeni, dönüşümsel liderlik, örgütsel adanmışlık.

Abstract:
The aim of this study is to examine the view of the formator and coordinator physical education teachers and the transformational leadership styles of the managers, to determine how much support is given by the managers for the formator and coordinator physical education teachers to prepare an efficient workplace in the future, and to enable the ministry to guide the concerned during the reorganizational process. In this study, descriptive and survey methods have been used in order to determine the existing situation. Firstly, the literature related to the field has thoroughly been reviewed and the findings of the previous studies have been examined. With the information gained, a theoretical framework for the thesis has been built in terms of various variables. Later, data has been collected by means of valid and reliable scales and questionnaires. This study has been conducted with the formator (N= 109) and coordinator (N= 56) physical education teachers participating in the in-service training seminar organized by the Ministry of National Education. In this study, data has been collected using ?Transformational Leadership Scale? and ?Organizational Commitment Questionnaire? developed by experts. In order to get the demographic information about the teachers and the transformational leadership vi styles of the managers, Bass and Avolio?s (1990) Multi-factor Leadership Scale and the Multifactor Leadership Questionnaire 5 - x short (MLQ) developed by Podsakoffun (1990), translated and modified by İşcan (2002), were used.  There was no significant difference in the commitment levels of the formator physical education teachers in terms of variables such as gender, work experience, and educational background. When the two groups were analyzed in terms of the commitment to educational affairs sub-dimension, female teachers were found to commit themselves more than the males. There were no significant differences in the commitment levels among the coordinator teachers in terms of the variables such as gender, work experience and educational background. In terms of commitment to educational affairs, there was a significant difference between groups favoring the ones having a BA. The scores obtained by formator and coordinator physical education teachers from ?The commitment scale sub-dimensions? were found to be identical. There was no relationship between the commitment levels of the formator physical education teachers and the transformational leadership styles of the managers. There was no statistical significant difference between the scores of the managers of the formator and the managers of the coordinator physical education teachers obtained from the transformational leadership style scale. In conclusion, we determined that there was no significant difference between the commitment levels of the formator and coordinator physical education teachers; the level of the transformational leadership styles of the managers were found to be close to each other. Key words: formator physical education teacher, coordinator physical education teacher, transformational leadership, organizational commitment