Osteoporoz farkındalık ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability of turkish version of the osteoporosis awareness scale
Yazar: SİBEL OCAK AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. MELEK GÜLSÜN ÖZENTÜRK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma, osteoporoza yönelik farkındalığı değerlendirmek üzere EUYSON Choi ve arkadaşları tarafından 2008 yılında geliştirilen "Osteoporoz Farkındalık Ölçeği (Osteoporosis Awareness Scale) Türkçe Formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemektir.

Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini İzmir İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde yer alan İzmir ili Karşıyaka ilçesine bağlı birinci basamak sağlık hizmeti veren birimlerde, (Toplum Sağlığı ve Aile Sağlığı Merkezleri), görevli olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden sağlık çalışanları oluşturmuştur (n=346). Veriler 25.03.2019-31.05.2019 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin kapsam (içerik) geçerliği, 5 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı-yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Bulgular: Ölçeğin tamamının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.94; beş alt boyutun Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.86, 0.82, 0.88, 0.88, 0.85'dir. Madde-toplam puan korelasyonları ise 0.497 ile 0.739 arasında değer almaktadırlar (p<0.001). Ölçeğin kararlılığı değerlendirmek için dört hafta ara ile yapılan test-tekrar test uygulamasının puan ortalamaları arasında fark bulunmamıştır (p>.05). Açıklayıcı Faktör Analizi ile ölçeğin, toplam varyansın %66.16'sını açıkladığı saptanmıştır. Maddelerin faktör yükleri 0.50 ile 0.82 arasında olup, Doğrulayıcı Faktör Analizi ile ölçeğin faktör yüklerinin 0.64 ile 0.82 arasında ve Cmın/df= 3.384, GFI=0.85,  NFI=0.83,   CFI=0.88,   RMSA'nın = 0.08 olduğu saptanmıştır. Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin sonuçları verilerin model ile uyumlu olduğu ve beş faktörlü yapıyı doğruladığını göstermektedir. 

Sonuç: Sonuçlar, Osteoporoz Farkındalık Ölçeğinin Türkçe geçerliği ve güvenirliğinin yüksek olduğunu ve yapılacak araştırmalarda kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Osteoporoz; Farkındalık; Geçerlik ve Güvenirlik

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the validity and reliability of the Osteoporosis Awareness Scale Turkish Form developed by EUYSON Choi et al. in 2008 to assess awareness of osteoporosis.

Methods: The sample of this study consisted of health care workers in primary health care units in Karsiyaka district of Izmir province (n = 346). Data of the study were collected  between 25.03.2019 and 31.05.2019. The content validity of the scale was evaluated with the opinion of 5 experts. In the analysis frequency / percentage, independent samples t test, correlation analysis, Cronbach Alpha Reliability oefficient, exploratory and confirmatory factor analysis were used.

Results: The Cronbach Alpha Reliability Coefficient was found to be 0.94 for whole scale 0.86, 0.82, 0.88, 0.88, 0.85. for the subdimensions. The item total score correlations were between 0.497 and 0.739 (p <.001). To test stability of the scale test - retest analysis was used. As a result of test-retest application, no significant difference was found in terms of scale total and sub-dimensions (p>0.05). The results of the exploratory factor analysis showed that the scale explained 66.16% of the total variance and The factor loadings of the items  are between 0.50 and 0.82. As a result of the confirmatory factor analysis, the factor loadings of the scale are between 0.64 and 0.82 and Cmin / df = 3.384 GFI = 0.85, NFI = 0.83, CFI = 0.88, and RMSA = 0.08. The results of exploratory and confirmatory factor analysis showed that the data are compatible with the model and confirmed the five-factor structure.

Conclusion: The results show that the Turkish version of Osteoporosis Awareness Scale has high validity and reliability and can be used in future researches.

Key words: Osteoporosis; Awareness; Validity and Reliability