Bir Nakşi Şeyhi Hasan Burkay'ın kişilik özellikleri
Personality traits of a Nakshi Sheikh Hasan Burkay
Yazar: İREM İLHAN KARA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRSES
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Kişilik = Personality ; Kişilik envanteri = Personality inventory ; Somer Beş Faktör Kişilik Envanteri = Somer Five Factor Individuality Inventory

Özet:
Tezimizde 20. yüzyıl mutasavvıflarından olan Hasan Burkay'ın yaşamı, eserleri, kişilik
özellikleri ele alınmıştır. Çalışmamızın amacı, birçok insanın hayatını derinden etkileyen,
dini içselleştirmiş olan Hasan Burkay'ın kişilik özelliklerini Beş Faktörlü Kişilik
Envanteri çerçevesinde incelemektir.
Araştırmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hasan Burkay'ın çocukluğu,
gençliği, şeyh oluşu, mensup olduğu tarikat, eserleri, gösterdiği kerametler ele alınmıştır.
Bu bölüm kendisi ve ihvanları tarafından yazılan eserlerden, belgesel ve sosyal medyadan
yararlanılarak oluşturuldu. İkinci bölümde, kişilik, kişiliğe etki eden faktörler, din ve
kişilik ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Beş Faktörlü Kişilik Modeli'nin tanımı
yapılmış, ortaya çıkış süreci ele alınmış ve modelin özelliklerine yer verilmiştir.
Dördüncü bölümde, Hasan Burkay'ın en yakın çevresinden başlayarak dostları ve
ihvanları ile yapılan görüşmelere yer verilmiş ve Hasan Burkay'ın kişiliği Beş Faktörlü
Kişilik Envanteri çerçevesinde ele alınmıştır. Elde edilen veriler ışığında Hasan
Burkay'ın nasıl bir kişilik yapısına sahip olduğu yorumlanmıştır. Ekler bölümünde,
Hasan Burkay'ın kendisine, şeyhlerine ait fotoğraflar bulunmaktadır.
Dini kişiliğine entegre ederek insanların hayatlarına kattığı farlı bakış açısı neticesinde
kitleleri etkileyen mutasavvıf Hasan Burkay, 2005 yılında Ankara'da vefat etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hasan Burkay, Kişilik, Beş Faktörlü Kişilik Envanteri

Abstract:
In our thesis, the life, works and personality traits of Hasan Burkay, one of the 20th
century mystics, are discussed. The aim of our study is to examine the personality traits
of Hasan Burkay, who deeply affected the lives of many people and internalized religion
in his personality, within the framework of The Big Five Personality Traits Scale.
Our research consists of four sections. In the first chapter, Hasan Burkay's childhood,
youth, being a sheikh, the sect he belonged to, his works, and miracles he showed are
addressed. This section was constituted by utilizing the works written by him and his
ikhwans, documentary and social media. In the second chapter, personality, the factors
affecting personality and the relationship between religious and personality were
examined. In the third chapter, the definition of The Big Five Personality Traits Scale is
made, its emergence process is discussed and the features of the model are included. In
the fourth section, starting from his immediate vicinity, interviews with Hasan Burkay's
inseparables and ikhwans are included and Hasan Burkay's personality is discussed within
the framework of The Big Five Personality Traits Scale. In the light of the data obtained
what kind of personality structure Hasan Burkay had has been interpreted. In the
appendix, there are photographs of Hasan Burkay himself and his sheikhs.
By integrating religion into his personality the mystic Hasan Burkay, who influenced the
masses as a result of the different perspective he brought to people's lifes, passed away
in Ankara in 2005.
Key Words: Hasan Burkay, Personality, The Big Five Personality Traits Scale