Latin yazı karakterlerinde anatomik melezlik
Anatomical hybridity in Latin typefaces
Yazar: GONCA MAKBULE KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL İZER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Harfler = Letters ; Latin harfleri = Latin characters ; Melez kültür = Hybrid culture ; Tipografi = Typography ; Yazı = Writing ; Yazı karakterleri = Typefaces ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
Bu eser metin melezliğin yazı karakterlerine etkisini incelemek için hazırlanan araştırma, eser ve eserin açıklaması olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde melezlik kavramına, bu kavramın çeşitli disiplinler (antropoloji, biyoloji, felsefe, fizik, mimarlık, sosyoloji vb.) içindeki anlamlarına ve ilgili terminolojilere değinilmiştir. Buradan yola çıkılarak tipografide melezliğin inşası kurgulanmaya çalışılmıştır. Bu kurgu eser metin konusu bağlamında Latin yazı karakterlerinde anatomik melezlik konusuna odaklanmıştır. Araştırma için seçilen yurt dışı ve yurt içinden seçilen yazı karakterlerinin anatomik yapıları ve grid sitemleri; tasarlandıkları dönemin sanat üslupları ile kurdukları ilişki, teknolojik gelişmeler, okunaklılık ve okunabilirlik bağlamlarında incelenmiştir.

Eser metin araştırma çalışması, giriş bölümünde değinilen melezliğin sosyal ve teknolojik nedenlerle ortaya çıktığı Endüstri Devrimi sonu ve sonrasındaki süreç, modernizm ve postmodernizm olmak üzere üç ana dönemi kapsamaktadır. Böylelikle melezlik ve saflık arasındaki döngüsel yapının bütünlüğü göz önüne serilmeye çalışılmıştır.

Yapılan kaynak taraması, yurt dışı ve yurt içinden tipograflar ve tipografi tasarımcıları ile konu ile ilgili röportajlar yapılarak hazırlanan bu çalışmanın sonucunda, yazı karakterlerinde görülen anatomi bağlamındaki melezlik değerlendirilerek Latin yazı karakterleri anatomik melezliğin çeşitlilikleri bakımından sınıflandırılmış, melezliğin sınırları tanımlanmaya çalışılmıştır. Eser metin çalışmasının sonucunda çift yönlü okumalara elverişli melez bir yazı karakteri tasarlanmıştır.

Abstract:
This work consists of three parts: the research carried out pertaining to the investigation of the effect of the hybridity on the typefaces, the work, and the description of the work. In the introduction, the concept of hybridity, the meaning of this concept in various disciplines (anthropology, biology, philosophy, physics, architecture, sociology, etc.), and related terminologies are elucidated. Starting from this basis, an attempt was made to construct the history of hybridization in typography. This creative work focuses on the anatomic hybridity of Latin typefaces. Anatomical structures and grid systems of the typefaces selected from national and international sources for research, the relationship with the art styles of the period in which they were designed, and the technological developments were investigated in terms of their legibility and readability.

The research in this work covers three main periods, namely, the era at the end of the Industrial Revolution when the hybridity, mentioned in the introduction, emerged due to social and technological reasons and the succeeding period, modernism, and postmodernism. This way, the integrity of the cyclic structure between hybridity and purity was strived to be revealed.

As an outcome of this work, which was prepared by carrying out a literature review as well as by interviewing national and international typographers and typography designers on the subject, the Latin typefaces were classified in terms of the diversity of anatomical hybrids and the boundaries of hybridity were attempted to be defined through the evaluation of the hybridity of f typefaces in the context of anatomy. As a result this textual work, a hybrid typefaces that is suitable for bi- directional reading was designed.