Teucrium seksiyonunun bazı türlerinin antiviral ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması
The investigation of the antiviral and biological activities of some species of teucrium section
Yazar: ÜMMÜHAN ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Günümüzde özellikle viral hastalıklar başta olmak üzere bulaşıcı hastalıklar ve kronik hastalıklar Dünya'da artmaktadır. Bu hastalıklarda mevcut tedaviler bazen yetersiz kalmakta, bazen de çok ciddi yan etkilere neden olmaktadır. Bu nedenle insanlar doğal kaynaklardan elde edilen ürünlere yönelmektedir. Teucrium L. cinsi tıbbi özellikleri nedeniyle halk hekimliğinde yaygın olarak kullanılmakta ve yapılan çalışmalar bu cinsin sekonder metabolitler yönünden zengin olduğunu göstermektedir. Bitkisel kaynaklı sekonder metabolitlerin pek çok biyolojik aktivitede görev aldığı ve yeni ilaçların geliştirilmesinde kullanılabileceği gösterilmiştir. Dolayısıyla Teucrium cinsinin yeni alternatif tedavilerin geliştirilmesinde önemli bir doğal kaynak olabileceği düşünülmektedir.
Bu çalışmada, Teucrium cinsinin Teucrium seksiyonundan Teucrium alyssifolium Stapf., Teucrium brevifolium Schreb., Teucrium orientale L. var. glabrescens Hausskn. ex Bornm., Teucrium orientale L. var. orientale, Teucrium parviflorum Schreb. ve Teucrium sandrasicum O.Schwarz olmak üzere 5 tür 6 taksonun farklı ekstraksiyon yöntemi ve farklı çözücüler kullanılarak hazırlanan ekstrelerinin HPLC ile içerik analizleri, antioksidan aktiviteleri (DPPH, FRAP, CUPRAC, toplam antioksidan aktivite), enzim inhibisyon aktiviteleri (AChE, BChE, α-amilaz, α-glukosidaz, tirozinaz), sitotoksisite (HEp-2, Vero) ve antiviral aktiviteleri (HRSV, HSV-1) araştırılmıştır. Araştırma sonucunda ekstrelerin bazı fenolik içerikleri ve biyolojik aktiviteleri kullanılan ekstraksiyon yöntemi ve kullanılan çözücüye bağlı olarak farklılık göstermiştir. Test edilen ekstrelerin geneline bakıldığında etanol ve metanol ekstrelerinin daha yüksek antioksidan aktivite gösterdiği saptanmıştır. Bunun yanında enzim inhibitör aktivitelerinde farklı sonuçlar elde edilmiştir. Antiviral aktivite açısından bakıldığında test edilen ekstrelerin anti-HRSV aktivitesinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, elde edilen veriler Teucrium taksonlarının çeşitli biyolojik aktivitelere sahip olduğunu, gıda ve ilaç endüstrisinde kullanılabilecek biyoaktif bileşikler açısından önemli bir kaynak olarak değerlendirebileceğini göstermiştir.

Abstract:
Nowadays, infectious and chronic diseases, especially viral diseases, are increasing in the World. Current treatments for these diseases are sometimes insufficient and can cause very serious side effects. For this reason, people are turning to options obtained from natural sources. Teucrium L. genus is widely used in folk medicine due to its medicinal properties, and studies show that this genus is rich in secondary metabolites. It has been shown that plant-derived secondary metabolites take part in many biological activities and can be used in the development of new drugs. Therefore, it is thought that the Teucrium genus may be an important natural resource in the development of new alternative treatments.
In this study, extracts of 5 species and 6 taxa from the Teucrium section of the Teucrium alyssifolium Stapf., Teucrium brevifolium Schreb., Teucrium orientale L. var. glabrescens Hausskn. ex Bornm., Teucrium orientale L. var. orientale, Teucrium parviflorum Schreb. and Teucrium sandrasicum, were prepared using different extraction methods and different solvents, content analysis by HPLC revealed antioxidant activities (DPPH, FRAP, CUPRAC, total antioxidant activity), enzyme inhibition activities (AChE, BChE, α-amylase, α-glucosidase, tyrosinase), cytotoxicity (HEp-2, vero) and antiviral activities ( HRSV, HSV-1) were investigated. As a result of the research, some phenolic profiles and biological activities of the extracts differed depending on the extraction method and solvent used. When we look at the overall extracts tested, it was determined that ethanol and methanol extracts showed higher antioxidant activity. In addition, different results were obtained in enzyme inhibitor activities. In terms of antiviral activity, it was observed that the tested extracts had higher anti-HRSV activity. As a result, the data obtained showed that Teucrium taxa have various biological activities and can be considered as an important source of bioactive compounds that can be used in the food and pharmaceutical industries.