Bir üniversite hastanesinde polikliniğe başvuran 65 yaş üstü bireylerin erişkin aşılama konusunda tutum, bilgi, davranış ve farkındalıkları
The attitude, knowledge, behavior and awareness ofindividuals over 65 years of age applying to an outpatientclinic in a university hospital on adult vaccination
Yazar: AHMET ŞENER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN GAMSIZKAN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Geriatri = Geriatrics ; Hastaneler = Hospitals ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Düzce Üniversitesi Aile Hekimliği ve Dahiliye Polikliniklerine başvuran 65 yaş üstü hastalarda gerçekleştirilen bu çalışmada hastaların; demografik-sosyokültürel özelliklerinin incelenmesi, erişkin dönem aşılanma oranlarının tespit edilmesi, aşı yaptırmama nedenlerinin saptanması ve bu konuda bilgilendirilmesi, COVİD-19 aşılanma oranlarının tespit edilmesi, erişkin aşılanmaya teşviğinin sağlanması ve farkındalığının artırılması amaçlanmıştır. 

Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olan bu araştırma, Mart 2021 - Temmuz 2021 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim dalı ve Dahiliye Anabilim dalı polikliniklerine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 65 yaş üstü bireylere yüz yüze anket uygulama tekniği kullanılarak prospektif olarak yürütülmüştür.

Bulgular: 485 kişi çalışmaya dahil edildi. Hastaların %51,1'i erkektir. Ortalama yaş 72,77 ± 6,74'dür. Kronik hastalık oranı  %87,4 (n=424) olarak saptanmıştır. Aşı yaptırma oranları; erişkin aşılaması için %45,8 (n=204), grip aşısı için %30,7 (n=149), pnömokok aşısı için %23,7(n=115), hepatit B aşısı için %5,7(n=28), difteri-tetanoz aşısı için %11,5(n=56) olarak saptanmıştır. Yeni tip koronavirüs hastalığı 2019 (COVİD-19) aşısı yaptıran veya yaptırmayı düşünenlerin oranı %80,4 (n=390) olarak saptanmıştır. Erişkin aşılarının %68,78 oranında doktor önerisiyle yaptırıldığı ve tüm aşı çeşitlerinin çoğunlukla aile sağlığı merkezinde uygulandığı saptandı.

Sonuç: Toplumda 65 yaş üstü bireylerin tamamına yakınının erişkin aşılarının yaptırılması hedeflenmektedir. 65 yaş üstü erişkin aşılanma oranları  ve aşı farkındalıkları hedeflenen düzeyde değildir. Bu durum bulaşıcı hastalıkların mortalitesini ve komplikasyonlarına bağlı morbiditesini arttırmaktadır. Özellikle yaşlı ve kronik hastalığı olan bireylerde aşıyla engellenebilecek hastalıklara bağlı ciddi sorunlar oluşabilmektedir. Koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve aşılanma oranlarının artırılması, bulaşıcı hastalıklara karşı alınacak önlemlerde önemli bir role sahiptir. 65 yaş üstü bireylerde grip, pnömokok, hepatit B, difteri-tetanoz aşıları endike olmasına karşın aşı yaptırma oranları düşük bulunmuştur. Bu konuda geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Erişkin Bağışıklama, Kronik Hastalık, 65 Yaş Üstü Hasta, Aşı Farkındalığı, COVİD-19, Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Abstract:
Materials-Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted prospectively using face-to-face questionnaire technique on individuals over 65 years of age who applied to the Duzce University Department of Family Medicine and Internal Medicine outpatient clinics between March 2021 - July 2021 and agreed to participate in the study.

Results: 485 people were included in the study. 51.1% of the patients are male. The mean age was 72.77 ± 6.74 years. The rate of chronic disease was determined as 87.4% (n=424). Vaccination rates; for general adult vaccination was 45.8% (n=204), for influenza vaccine was 30.7% (n=149), for pneumococcal  vaccine was 23.7% (n=115), for hepatitis B vaccine was 5.7% (n= 28), for diphtheria-tetanus vaccine was 11.5% (n=56). The rate of those who had or are considering to have the coronavirus disease 2019 (COVID-19) vaccine was determined as 80.4% (n=390). It was determined that adult vaccines were made with the recommendation of a medical doctor at a rate of 68.78% and all vaccine types were mostly administered in family health centers.

Conclusion: It is aimed to have adult vaccinations of almost all individuals over the age of 65 in the population. Vaccination rates and vaccine awareness of adults over the age of 65 are not at the targeted level. This situation increases the mortality and morbidity of infectious diseases due to their complications. Especially in the elderly and individuals with chronic diseases, serious problems may occur due to diseases that can be prevented by vaccination. Improving preventive health services and increasing vaccination rates play an important role in measures to be taken against infectious diseases. Although influenza, pneumococcal,  hepatitis B, diphtheria-tetanus vaccines are indicated in individuals over 65 years of age, vaccination rates were found to be low. Extensive research is needed on this subject.

Key Words: Adult Vaccination, Chronic Disease, 65 years and older, Vaccination Awareness, COVID-19, Preventive Health Services