Elit kadın voleybolcularda bitkisel ve hayvansal proteinlerin toparlanmaya etkisi
The effect of plant based or animal based proteins to elite woman volleyball players at recovery
Yazar: AYŞENUR BOZKURT
Danışman: PROF. DR. MERAL KÜÇÜK YETGİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı elit kadın voleybolcularda antrenman sonrası toparlanma döneminde hayvansal protein kaynağı olan whey protein ve bitkisel protein kaynağı olan bezelye proteini tüketiminin kreatin kinaz (CK), kas ağrısı ve patlayıcı kuvvetin değerlendirilmesiyle toparlanmaya olan etkisini incelemektir.
Yöntem: Türkiye Voleybol Federasyonu Kadınlar 2. Liginde oynayan 15-19 yaş aralığındaki 16 elit kadın voleybolcu, whey protein grubu (WP, n=8) ve bezelye protein grubu (BP, n=8) olarak iki gruba ayrılarak 6 ardışık gün boyunca aynı saatte yapılan bir saatlik voleybol antrenmanı sonrası her gün 0,3 g/kg whey protein veya bezelye proteini takviyesi kullanmıştır. Bu süreçte 24 saatlik besin tüketim kaydı ile beslenmeleri takip edilmiştir. İlk antrenman sonrası birinci saatte ve 6. günde yapılan son antrenman sonrası 1-24-48. saatlerde katılımcılardan serum kan örneği alınarak kas hasarı belirteçleri olan kreatin kinaz (CK) ve görsel analog skala (VAS) ile kas ağrı seviyesi değerlendirilmiştir. Çalışmanın 1. günü antrenman öncesi ve antrenman yapılmayan iki gün sonrasındaki 8. günde dikey sıçrama testi ile patlayıcı kuvvet performansı belirlenmiştir.
Bulgular: Bir haftalık protein takviyesi kullanımı ile antrenman sonrasında CK ve kas ağrısı değerlerinde her iki grupta da anlamlı azalma görülmüş (p<0,05) ancak dikey sıçrama performansında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05). CK, kas ağrı seviyesi ve dikey sıçrama performansı değerlerinde whey protein ve bezelye proteini kullanımı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Hayvansal kaynaklı whey protein takviyesi ve bitkisel kaynaklı bezelye protein takviyesi kullanımının her ikisi de elit kadın voleybolcularda antrenman sonrası kas toparlanması üzerinde olumlu etki sağlamakta ancak patlayıcı kuvvet üzerinde bir etki göstermemektedir. Protein kullanımının kas toparlamasına sağladığı olumlu etkinin patlayıcı güç performansına yansımasını ortaya koymak üzere daha uzun süreli çalışmalar yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the effect of animal based whey protein and plant based pea protein consumption, during the recovery period after training in elite female volleyball players, to examine the effect to creatine kinase (CK), muscle soreness and phosphagen system.
Methods: In the Women's Second League of the Turkish Volleyball Federation, 16 elite female volleyball players aged 15-19 were divided into two groups: the whey protein group (WP, n=8) and the pea protein group (BP, n=8). They used 0.3 g/kg of whey protein or pea protein supplements daily for six consecutive days after a one-hour volleyball training session held at the same time each day. Their dietary intake was monitored with a 24-hour food consumption record during this process. After the first training session and the final training session on the 6th day, serum blood samples were taken from the participants at 1, 24, and 48 hours to assess muscle damage markers, which included creatine kinase (CK), and the level of muscle soreness using the Visual Analog Scale (VAS). On the 1st day of the study, explosive strength performance was determined through a vertical jump test before training and on the 8th day, two days after training was not conducted.
Results: The use of weekly protein supplements led to a significant decrease in CK and muscle soreness values in both groups after training (p<0.05), but there was no significant difference in vertical jump performance (p>0.05). There was no significant difference found between the use of whey protein and pea protein in terms of CK, muscle soreness level, and vertical jump performance values (p>0.05).
Conclusions: Both animal based whey protein supplementation and plant based pea protein supplementation have a positive impact on post-training muscle recovery in elite female volleyball players. However, they do not have an effect on phospghagen system. Longer term studies are believed to be necessary to demonstrate how the positive effect of protein supplementation on muscle recovery translates into explosive power performance.