Ankara ilinde bitkisel ürün işleyen ve ihracatında bulunan gıda sanayi işletmelerinin yapısı ve sorunları üzerine bir araştırma
A research on the structure and problems of food industry enterprises processing plant products and exporting in Ankara province
Yazar: EMRAH TURMUŞ
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ankara = Ankara ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Gıda işletmeleri = Food companies ; Gıdalar = Foods ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışma, Ankara ilinde bitkisel gıda ürünü işleyip ihracat faaliyetinde bulunan gıda sanayi işletmelerinin mevcut durumlarını ve sosyo-ekonomik yapılarını ortaya koymak, üretim ve ihracat faaliyetlerini incelemek, karşılaşılan sorunları belirlemek ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada Ankara ilinde bitkisel gıda ürünü işleyip ihracat faaliyetinde bulunan 60 adet gıda sanayi işletmesi olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya gönüllü olarak katılan 43 işletmeye uygulanan anketler yardımıyla veri ve bilgiler toplanmıştır.
İşletmelerden elde edilen sonuçlara göre, Ankara ilinde bitkisel gıda ürünü işleyip ihracat faaliyetinde bulunan işletmelerin %86,05'i işletme sahibi, %13,95'i ise profesyonel yönetici tarafından yönetildiği belirlenmiştir. İşletmelerin %58,92'sinin üretimde kullandığı hammaddeyi diğer illerden temin ettiği, %54,98'inin faaliyetlerini ulusal çapta sürdürdüğü, %46.52'sinin fiili ihracat değerlerinin toplam ciro içindeki payı %1 ile %10 arasında gerçekleştiği ve %25,58'inin reklam ve tanıtım faaliyetlerini kullanmadığı belirlenmiştir. İşletmeler için vergi yüksekliği ve nitelikli işgücü sorunu üretimde dikkati çekmektedir. Ayrıca işletmelerin ihracatta karşılaştığı sorunların; işgücü maliyetlerinin yüksekliği, nitelikli personel bulunamaması, finansman yetersizliği, nakliye sorunları, navlun hizmetlerinin yüksekliği, ihracat teşviklerinin yetersizliği ve döviz kuru değişimlerinin olumsuz etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to reveal the current status and socio-economic structures of the food industry enterprises that process and export food products of non-animal origin in Ankara, to examine their production and export activities, to identify the problems encountered and to develop solutions. In the research, it has been determined that there are 60 food industry enterprises that process food products of non-animal origin and engage in export activities in the province of Ankara. However, data and information were collected with the help of questionnaires applied to 43 enterprises that voluntarily participated in the research.
According to the results obtained from the enterprises, it has been determined that 86.05% of the enterprises that process and export food products of non-animal origin in Ankara are managed by their owners, and it was determined that 13.95% are managed by a professional manager. It has been determined that 58.92% of the enterprises procure the raw materials used in production from other provinces, 54.98% continue their activities on a national scale, and it has been determined that the share of actual export values in the total turnover of 46,52% is between 1% and 10%, and 25.58% of them do not use advertising and promotion activities. The high tax rate and the problem of qualified labor for businesses draw attention in production. In addition, the problems faced by enterprises in exporting have been determined to have high labor costs, a lack of qualified personnel, insufficient financing, transportation problems, high freight services, insufficient export incentives, and exchange rate changes.