Yüksek kıvamlı barit agregalı ağır betonların radon salınım hızlarının ölçülmesi
Measurement of radon exhalation rates of high consistency barite aggregate heavyweight concrete
Yazar: DUYGU ERDEK
Danışman: PROF. DR. NEBİYE FÜSUN ÇAM ; PROF. DR. ÖZLEM KARADENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tez kapsamında nükleer enerji santralleri, sağlık kurumları vb. yerlerde radyasyondan korunma amaçlı kullanılabilecek yüksek kıvamlı barit agregalı ağır betonların radon salınım hızları incelenmiştir.
Zırhlama amacı ile kullanılan ağır betonların üretiminde kullanılan jeolojik materyal, doğal agrega, kül vb. oranlarından dolayı bu betonların radon aktivite konsantrasyonu, radon yüzey ve kütle salınım hızları ile yıllık etkin doz eşdeğerinin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, Kapalı Kutu Tekniği kullanılarak yapılan çalışmada örnekler, LR 115 Tip-II dedektörlerin yerleştirildiği kaplarda 90 günlük maruziyet süresince bekletilmiştir. Maruziyet süresi sonunda kimyasal kazımaya tabi tutulan dedektörlerin iz yoğunlukları optik mikroskop ile sayılmış ve ağır beton örneklerinin radon aktivite konsantrasyonları, bina içi radon aktivite konsantrasyonuna katkıları, radon yüzey ve kütle salınım hızları ile yıllık etkin doz eşdeğerleri bulunmuştur. Örneklerin, radon aktivite konsantrasyonları 76-549 Bq/m3 aralığında, radon yüzey salınım hızları 58-420 mBqm-2h-1 aralığında, radon kütle salınım hızları 2-40 mBqkg-1h-1 aralığında ve yıllık etkin doz eşdeğerleri 6,5-47,1 µSvy-1 aralığında belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Radon, yapı malzemesi, ağır beton, barit, radon yüzey ve kütle salınım hızı, LR 115- Tip II, Kapalı Kutu Tekniği

Abstract:
In this thesis, the radon exhalation rates of heavy concretes with high viscous barite aggregate have been studied which can be used for radiation protection in nuclear power plants and health institutions etc..
Because of the geological material used in the production of heavy concrete for shielding, natural aggregate and ash ratios, it is important to determine these concretes for the radon activity concentration, radon surface and mass exhalation rates and annual effective dose equivalent of them. In this context, the samples were kept in containers in which LR 115 Type-II detectors were placed for 90 days of exposure with the study carried out using the Sealed Can Technique. At the end of the exposure period, the trace densities of the detectors subjected to chemical etching were counted with an optical microscope and the radon activity concentrations of heavy concrete samples and their contribution to the indoor radon activity concentration, radon surface and mass exhalation rates and annual effective dose equivalent were found. The radon activity concentration of the samples has been determined in the range of 76-549 Bq/m3, radon surface exhalation rates was in the range of 58-420 mBqm-2h-1, radon mass exhalation rates was in the range of 2-40 mBqkg-1h-1 and annual effective dose equivalent was in the range of 6.5-47.1 µSvy-1.

Keywords: Radon, building material, heavy concrete, barite, radon surface and mass exhalation rates, LR 115 Type II, Sealed Can Technique