Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinin 2000 sonrası Türk sinemasına yansıması: Dedemin İnsanları, Bulutları Beklerken
The reflection of Turkey-Greece population exchange on Turkish cinema after 2000: My Grandfather's People, Waiting for the Clouds
Yazar: OZAN SEZA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE UÇAR İLBUĞA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Irmak, Çağan = Irmak, Çağan ; Mübadele = Exchange ; Nüfus = Population ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Nüfus politikaları = Population policies ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Ustaoğlu, Yeşim = Ustaoğlu, Yeşim ; Yunanistan = Greece

Özet:
Göç, birey ve toplulukların bir yerden başka bir yere gitme eğiliminden kaynaklanan hareketler sonucu ortaya çıkmıştır. Göç olgusu birçok bilim dalının etki alanına girdiği için birden fazla tanımla ele alınmış ve göçün nedenleri bireylerde politik, ekonomik, psikolojik ve sosyo-kültürel bağlamda tarih boyunca değişkenlik göstermiştir. Göç hareketleri, nedenleri, gelişmeleri ve sonuçları itibariyle birey ve toplumların üzerinde olumlu/olumsuz gelişme ve değişkenlik göstermiştir.
Zorunlu göçler olarak ifade edilen mübadele, iki ülke arasında yapılan anlaşmalar neticesinde toplulukların devlet eliyle yer değiştirilmesini ifade eder. 1923 yılı Türkiye-Yunanistan mübadele göçü Birinci Dünya Savaşı sonrası Lozan Görüşmeleri'ne ek protokoller ile yapılmıştır. 1923 yılı öncesinde "mübadele" kavramı, ilk defa 1912-1913 Balkan Savaşları sonrasında fikir olarak duyulmuştur. Bu dönemde Türk-Bulgar ve Türk-Yunan mübadele girişimleri gerçekleşmiştir.
Göçler, sanat eserlerini etkiler. Sanat dallarına konu olur. Yaşanan göç hareketleri sinema filmlerine hikaye olur ve beyaz perdeye yansır. Türk sineması da hem iç göç hem de dış göçlerden etkilenmiştir. Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren birçok sinema filmlerinde göç teması ve göçün getirdiği değişimler konu olarak yer almıştır. 1923 yılı Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi iki ülkenin toplumunu derinden etkilemiştir. Mübadele ile gelişen toplumsal olayları konu alan filmler çekilmiştir. Türk sinemasında Tomris Giritlioğlu'nun 1991 yılı yapımı "Suyun Öte Yanı",  Yeşim Ustaoğlu'nun 2004 yılı yapımı "Bulutları Beklerken", Çağan Irmak'ın 2011 yılı yapımı "Dedemin İnsanları", Dilek Keser ve Ulaş Güneş Kaçargil'in 2012 yapımı "Evdeki Yabancılar" filmleri mübadele temasını işler. Bu çalışmada "Bulutları Beklerken" ve "Dedemin İnsanları" filmleri, yaşanan göçlerin ve mübadelenin bireylere/topluluklara olan etkileri üzerinden incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Göç, Göç Kuramları, Türk-Yunan Mübadelesi, Lozan Barış Antlaşması, Türk Sinemasında Mübadele.

Abstract:
Migration occurred caused by some movements due to the tendency of individuals and communities from one place to another. The concept of migration has been focused with more than one definitions as it in the field of interest of different branches of science and the reason of migration has varied in political, economical and socio-cultural perspectives throughout the history. Migration movements have had positive/negative effects and changes onn individuals and societies in terms of reasons, developments and results. 
Population Exchange, which is expressed as forced migration, refers to the displacement of communities by the state as a result of agreements between the two countries. The 1923 Turkey-Greece Exchange Migration was carried out with additional protocols to the Lausanne Negotiations after the First World War. Before 1923, the concept of "exchange" was first heard as an idea after the 1912-1913 Balkan Wars. In this period, Turkish-Bulgarian and Turkish-Greek exchange attempts were made.
Migrations affect works of art. It becomes the subject of the art branches. Migration movements experienced become a story in movies and are reflected on the big screen. The Turkish Cinema has also been affected by both internal and external migration. Since the 1950s, the theme of immigration and the changes brought about by immigration have been included as subjects in many Turkish films. The population exchange between Turkey and Greece in 1923 deeply affected the societies of the two countries. Films about the social events that developed with the exchange were shot. In Turkish Cinema the 1991 production "The Other Side of Water" by Tomris Giritlioğlu, 2004 production "Waiting For Clouds" by yeşim ustaoğlu, 2011 production "My Grandfather's People" by Çağan Irmak, 2012 production "The Strangers At Home" by Dilek Keser and Ulaş Güneş foxus on the theme of population exchange. In this study, the films "Waiting for the Clouds" and "People of My Grandfather" were examined through the effects of migration and exchange on individuals/communities.

 Keywords: Migration, Migration Theories, Turkish-Greek Exchange, Lausanne Peace Treaty, Exchange in Turkish Cinema.