İstanbulda tekstil sektörü çalışanlarında iş güvenliği kültürünün değerlendirilmesi
Assessment of occupational safety culture in textile industry employees in İstanbul
Yazar: AHMET BARAN
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenlik kültürü = Safety culture ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Çalışanlar = Workers ; İstanbul = Istanbul ; İş güvenliği = Work safety ; İşçiler = Workers

Özet:
Güvenlik kültürünün iş kazalarını önlemede öncü bir gösterge olduğu, örgütlerde güvenlik ile ilgili konularda eksikleri saptamada ve iyileştirmelerde araç olarak kullanılabileceği çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir. Bu araştırmada; tekstil sektöründe çalışanlarda güvenlik kültürünün düzeyini değerlendirmek, ulaşılan bulgular ve sonuçlar çalışmanın yürütüldüğü işyeri ile paylaşılarak örgütte güvenlik kültürünün gelişmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Bu çalışma tanımlayıcı araştırma olup İstanbul'da tekstil sektöründe boya ve baskı işleri yapan bir firmada yürütülmüştür. Örneklem seçilmemiş, işyerindeki tüm çalışan sayısı 182 kişi olup 181 çalışandan veri toplanmıştır. Veriler Demirbilek tarafından geliştirilmiş olan İş Güvenliği Kültürü anketi (48 madde) ve 15 soruluk tanımlayıcı bölümü olan anket kullanılarak gözlem altında yanıtlama tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatitistikler, iki grup arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U ve ki kare testleri, ikiden fazla gruplar arası karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis testi, Post-hoc analizler için Mann Whitney U testi ve ikili verilerin korelasyon analizlerinde Spearman testi kullanılmıştır.
Araştırmamızda katılımcıların yaş ortalaması±standart sapması 33,87±10,14 olup %38,1'ini kadınlar oluşturmaktadır. İş güvenliği anket formunun toplam güvenirlik değeri 0,93 olup güvenlik kültürü boyutlarının puan ortalamaları olumlu düzeydedir. Çalışmamızda 46 yaş ve üstü çalışanlarda, üniversite mezunlarında, ekonomik durumunu iyi olarak nitelendirenlerde, işçi dışındaki çalışanlarda, 16 yıl ve üzeri çalışanların 0-5 yıl arası çalışanlardan, mesaiye kalmayanlarda, çalışma yaşamı boyunca ve araştırmanın yürütüldüğü iş yerinde iş kazası geçirmeyenlerde güvenlik kültürü boyutlarının puanları daha yüksektir. Yönetimin bağlılığı ile güvenlik önceliği ve güvenlik iletişimi boyutları arasında, güvenlik önceliği boyutu ile güvenlik iletişimi boyutu arasında, güvenlik eğitimi boyutu ile algılama boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ve güçlü derecede korelasyon saptandı.
Örgütte güvenlik kültürünün gelişmesi için farklı gruplara uygun programların düzenlenmesi ve özellikle güvenlik katılımı boyutunun geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
It has been demonstrated by various studies that safety culture is a leading indicator in preventing occupational accidents and it can be used as a tool to identify deficiencies and improve safety related issues in organizations. In this study, it was aimed to evaluate the level of safety culture among the workers in the textile industry, and to contribute to the development of the safety culture in the organization by sharing the findings and results with the workplace where the study is conducted.
This descriptive study was carried out in a company works in the textile sector that performs dyeing and printing in Istanbul. The sample was not selected, the number of all employees in the workplace was 182, and data were collected from 181 employees. The data were collected by observation response technique using the Occupational Safety Culture questionnaire (48 items) developed by Demirbilek and a questionnaire with a descriptive section of 15 questions. Descriptive statistics were used in the analysis of data, Mann Whitney U and chi-square tests for comparisons between two groups, Kruskal-Wallis test for more than two groups comparisons, Mann Whitney U test for post-hoc analysis and Spearman test for correlation analysis of binary data.
In our study, the mean age ± standard deviation of the participants was 33.87 ± 10.14 years, and 38.1% of the participants were women. The total reliability value of the occupational safety survey form was 0.93, and the average score of the safety culture dimensions was positive level. In our study, the scores of safety culture dimensions were higher for that employees aged 46 and over, university graduates, those who see their economic status as good, employees other than workers, in those working 16 years and over compared to those working 0-5 years, those who did not work overtime, those who did not have work accidents during their working life and at the workplace where the research was carried out. A positive and significant correlation was found between the commitment of management and safety priority and safety communication, safety priority and safety communication, safety training and perception dimensions.
It is necessary to organize programs suitable for different groups and especially to develop the dimension of safety participation to improve the safety culture in the organization.