Yüksek yapılardaki gökköprülerde mimari ve yapısal sorunların incelenmesi ve değerlendirilmesi
Study and evaluation of architectural and structural problems of skybridges in tall buildings
Yazar: BEGÜM SÖYEK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞİN SEV
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
11 Eylül saldırılarında Dünya Ticaret Merkezi (WTC)'nin çöküşüyle birlikte, yüksek binalardaki güvenlik önlemleri tüm dünyada büyük önem kazanmış, bu olayı takip eden dönemde, yüksek yapı alanında çalışanlar, başta yapı strüktürü olmak üzere, yangın dayanımı ve acil tahliye yolları gibi alanlarda güvenlik önlemlerinin artırılması için yenilikler önermeye başlamıştır. Bu 3 kriter dikkate alındığında; yüksek yapılardaki güvenliği artırmanın bir yolu yatay tahliye yollarını kullanmak, başka bir deyişle kuleleri birbirine bağlayan gökköprülerden yararlanarak kullanıcı güvenliğini sağlamaktır. Yüksek bir yapının düşey tahliye yollarında bir risk oluşması durumunda, zemine ulaşmak amacıyla belli katlarda tasarlanan yatay yollar büyük yarar sağlayabilmektedir. Yüksek yapılardaki gökköprülerin başlıca ortaya çıkış nedeni budur. 
Bu çalışmada Dünya'daki ve Türkiye'deki yüksek yapılar ile bu yapılardaki gökköprüler mimari fonksiyon, taşıyıcı sistem ve strüktürel malzeme açısından analiz edilerek incelenmiştir. 
Çalışmanın girişini oluşturan ilk bölümünde, problem ortaya konarak konu tanıtılmış, amaç, çalışmada izlenen yöntem, konuyla ilgili yapılan diğer çalışmalar ve kapsam ve sınırlamalar açıklanmıştır.
İkinci bölümde literatürde geçen yüksek yapı tanımları ortaya konmuş, yapı yüksekliği ölçüm teknikleri ile ilgili bilgi verilmiş ve yüksek yapıların tarihi gelişimleri ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde yüksek yapı taşıyıcı sistemleri ve sınıflandırılması ile ilgili bilgiler verilmiştir. Taşıyıcı sistemler; rijit çerçeve sistemler, rijit çerçeve ve kafesli/perde duvarlı sistemler, perde/kesme duvarlı sistemler, tüp sistemler, mega çerçeveler ve yatay kafes kirişli/perde duvarlı sistemler ve diğer sistemler olarak sınıflandırılmış, döşeme sistemleri de bu bölümde ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde yüksek yapılardaki gökköprü tanımından, gökköprülerin ortaya çıkışından, gökköprü yapılış amaçlarından ve gökköprülerin tasarım ve yapımına ilişkin sorunlardan söz edilmiştir. 
Beşinci bölümde Türkiye ve Dünya'dan gökköprülü 12 yüksek yapı örneği incelenmiş, bu örnekler bilgi tabloları ile tanıtılarak, mimari özellikler ve taşıyıcı sistem ve taşıyıcı sistem malzemesi açısından incelenmiştir. 
Altıncı bölümde ise bu 12 yapının gökköprüleri strüktürel ve mimari açıdan değerlendirilmiştir.
Sonuç bölümü ise çalışma sürecinde ele alınan konuların değerlendirilmesini ve yorumunu kapsamaktadır. Buna göre köprünün kuleyle bağlantı kurduğu yer, çekirdekle ilişkisi, bu köprülere ulaşımın kolaylıkla nasıl sağlanacağı kriterleri tasarımın başlıca esaslarıdır. Yine bu bölgedeki güvenlik konusu da ayrıca önem taşır. Strüktürel ve çevresel etkiler de gökköprülerin tasarımını etkileyen faktörler arasındadır. Köprü genişliği, ana kuleye etki eden yük, gökköprünün bulunduğu yükseklikteki güneş, yağmur, rüzgar koşulları ve deprem etkisi köprü tasarımını ve köprüde kullanılacak malzeme çeşidini etkiler. 

Anahtar Kelimeler: Yüksek Yapı, Gökköprü, Taşıyıcı Sistem, Binalar Arasında Bağlantı, Yüksekte Bağlantı.

Abstract:
The collapse of the World Trade Center in the September 11 attacks, high buildings security measures have gained great attention all over the world. After this incident, people who work on the subject of the building construction started to offer innovations such as increasing fire resistance, emergency evacuation routes and building structures. Considering these 3 criteria, improving the safety of tall  buildings is possible with using horizontal discharge, in other words taking advantage of the skybridge that connects the towers increases user safety. In the event of a risk of tall building's vertical evacuation routes, horizontal roads that are designed in particular floors can provide a huge benefit in order to reach the ground floor. This is why the emergence of the skybridges in tall buildings.   
In this study, tall buildings with skybridges in the world and in the Turkey are analysed in terms of their structural materials, architectural functions and structural systems.
The first section of the study is the introduction part, in which the aim, methods, limitations and the scope of the work is defined, the problem is identified and literature that are related with scope are presented.
In the second section, definition of tall buildings in the literature, the development of the materials that are used in tall buildings, the information about the building height measurement techniques and the historical development of tall buildings are presented.
The third section provides information about the tall buildings structural systems and their classification. Structural systems are classified into rigid frame systems, frame and shear trussed / shear walled systems, tube systems, mega frames and outrigger / shear walled systems and other systems and also slab systems in tall buildings are presented.
In the fourth section, definition of the skybridge in tall buildings, birth of the skybridge, construction purpose of the skybridge and design and construction problems of the skybridges are explained.
In the fifth section, 12 examples of tall buildings with skybridges in Turkey and the world and these examples are introduced with information tables in terms of architectural features, structural systems and the material of the structural systems.  At the end of this section, these 12 buildings are compared according to skybridges structural systems, gaps and functions. 
In the sixth chapter, skybridges of these 12 buildings are evaluated in terms of structural and architectural.
At the final section, the conclusion of the thesis in which evaluations and comments are presented. As a result of this, main design criteria of the buildings are bridge connections with the tower, bridge relationship with the core and reaching to the bridges easily. The issue of security in this region is also important. Structural and environmental impacts are the factors affecting the design of skybridges. The width of bridge, the main load acting on the tower, sun, wind and rain conditions at the height of the skybridge and the effects of earthquake affect the bridge design and type of materials that are used on the bridge. 

Key Words: Tall Building, Skybridge, Structural System, the Connection Between the Buildings, Connection in the High.