Antropometrik değerlendirmede kas iskelet sistemi ultrasonografisinin yeri
The use of ultrasound imaging in anthropometric assessment
Yazar: AYŞE MERVE ATA
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖZÇAKAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Biyoelektriksel empedans = Bioelectrical impedance ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Çalışmanın amacı, vücut kompozisyonunu değerlendirmede antropometri, ultrasonografi (US) ve biyoelektrik impedans analizi (BIA) arasındaki olası ilişkiyi/tutarlılığı belirlemek ve klinik pratikte kullanım kolaylığı olan US ölçümlerinin bu bağlamda yerini ortaya koymaktı. Çalışmaya 145 birey (100 kadın, 45 erkek) dahil edildi. Demografik bilgileri kaydedilip, vücut kompozisyonları antropometrik ölçümler (boy, vücut ağırlığı, çevre ölçümleri, deri kıvrım kalınlığı), BIA (yağ kitlesi, yağsız kitlesi, iskelet kas kitle indeksi) ve US (cilt altı yağ kalınlığı, kas kalınlığı, gastroknemius kası fasikül uzunluğu ve pennasyon açısı) ile değerlendirildi. Fonksiyonel değerlendirme olarak el kavrama kuvveti ve yürüme hızı ölçüldü. BIA ölçümleri referans metod olarak alındığında; US değerleri yağ ölçümlerini, deri kıvrım kalınlık ölçümlerine göre daha predikte edebilir olarak bulundu. Yağsız kitle değerlendirmesinde, erkekler için US ölçümleri iyi düzeyde açıklayıcı iken, kadınlarda kullanışlı görünmemektedir. İskelet kas kitle indeksi ölçümleri için ise erkeklerde daha iyi olmakla birlikte kadınlarda da iyi düzeyde açıklamaktadır. Tüm ölçüm yöntemlerinde kadınlarda yağ ölçümü, erkeklerde ise kas ölçümünde doğruluk oranı yüksek bulunmuştur. Hem kadınlarda hem de erkeklerde el kavrama kuvveti kas kitlesi ile ilişkilidir. Yürüme hızı kadınlarda kas kitlesi ile ilişkili iken, erkeklerde ilişkili bulunamamıştır. Sonuç olarak, kas iskelet sistemi US'si vücut kompozisyonunu değerlendirmede kullanışlı bir yöntem olarak kullanılabilir.

Abstract:
The aim of the study was to define the relationship among anthropometry, ultrasonography (US), and bioelectrical impedance analysis (BIA) for body composition analysis and to reveal the role of US measurements in clinical practice. One hundred forty-five subjects (100 female, 45 male) were enrolled in this study. Demographic data was obtained and body composition was evaluated by anthropometric measurements (height, body weight, trunk and extremity circumferences, skinfold), BIA (fat mass, fat free mass, skeletal muscle mass index) and US (subcutaneous fat thickness, muscle thickness, fascicule length and pennation angle of gastrocnemius muscle). Grip strength and gait speed were measured for functional assessment. For fat evaluations, US measurements were found more predictable then skinfold thickness, when BIA was considered as the reference method. For fat free mass evaluations, US measurements were good predictors for men but not useful for women.
As for skeletal muscle mass index, US was a better predictor for men, but not good for women. In all measurement methods, high accuracy rate was found in fat mass for women and muscle mass for the men. Grip strength was correlated with muscle mass in both genders. Gait speed was correlated with muscle mass in women, not in men. In conclusion, musculoskeletal US is a useful method for body composition assessment.