Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin birlikte ebeveynlik deneyimleri: Nitel bir çalışma
Co-parent experiences of parents with a child diagnosed with autism spectrum disorder: A qualitative study
Yazar: MÜGE AYGÜRLER
Danışman: PROF. DR. YALÇIN ÖZDEMİR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocuğu olan anne babaların birlikte ebeveynlik deneyimlerine ilişkin süreçleri araştırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Aydın ilinde, OSB tanılı çocuğunun özel eğitim süreci devam eden 14 evli çiftle yüz yüze ve çevrim içi görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen Demografik Veri Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi veri azaltımı, veri gösterimi ve sonuçların çıkarımı/doğrulanması olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Veri analiz sürecinde geçerliği arttırmak için uzman görüşüne başvurulmuş olup güvenirlik için iki hafta arayla kodlamalar gerçekleştirilmiş ve gerçekleştirilen kodlamalarda uyum yüzdeleri %93,8 ile %97,3 arasında değişmiş ve toplamda %95,2 olarak hesaplanmıştır.
Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, katılımcıların Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı olan çocuklarına yönelik gerçekleştirdikleri birlikte ebeveynlik süreçlerinde çocuklarının iyi oluşu için birlikte hareket etmeye çalıştıkları ancak sorumluluğun büyük oranda anne üzerinde olduğu yani sürecin yoğunlukla anne temelli ya da anne temelli baba destekli ilerlediği; katılımcıların anlaşmazlıklarının daha çok ebeveynlik stili ve davranışları hakkında olduğu ve bu anlaşmazlıkların çocuklarına ve çocuklarıyla ilişkilerine yansımasıyla ilgili kadın ve erkek katılımcıların farklı görüşlere sahip olduğu görülmüştür. Anne-babalık süreçlerinde yaşadıklarının evlilik ilişkileri üzerindeki etkilerine ilişkin görüşleri incelendiğine ise evlilik ilişkilerine olumsuz olarak yansıdığı görüşünün baskın olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study, the processes related to the coparenting experiences of parents with a child diagnosed with Autism Spectrum Disorder were investigated. The phenomenological approach, one of the qualitative research methods, was used in the research. Within the scope of the study, face-to-face and online interviews were conducted with 14 married couples whose children with Autism Spectrum Disorder continue their special education process in Aydın. Demographic Information Form and Semi-Structured Interview Form developed by the researchers were used as data collection tools in the study. The analysis of qualitative data was carried out in three stages: data reduction, data display, and inference/validation of results. In order to increase the validity in the data analysis process, expert opinion was consulted, coding was carried out with two-week intervals for reliability, and the percentage of agreement in the codings performed ranged from 93.8% to 97.3% and was calculated as 95.2% in total.
Furthermore, when the research findings are evaluated in general, it is seen that the participants tried to act together for the well-being of their children in the coparenting processes they carried out for their children with Autism Spectrum Disorder, but the responsibility was largely on the mother, that is, the process was mostly mother-based or mother-based and father-supported; It was seen that the disagreements of the participants were mostly about the parenting style and behaviors, and the male and female participants had different views on the reflection of these disagreements on their children and their relationships with them. When the views on the effects of the experiences of the mother-fatherhood processes on the marital relations are examined, it is observed that the opinion that it reflects negatively on the marital relations is dominant.