İbn Abdülber'in el-İstizkâr adlı eserinde İmam Şâfiî'ye nispet edilen görüşlerin analizi (Namaz bölümü özelinde)
Analysis of Imam Shāfiʿī 's opinions in Ibn 'Abd al-Bar's work called al-isti̇zqār (Specially in the prayer section)
Yazar: HIDIR BENZEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN AKALIN
GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İbn Abdülber (ö. 463/1071), fıkıh ve hadis alanlarında önemli eserler vermiş Endülüslü bir âlimdir. Hadislerin sıhhat derecelerinin tespitinde önemli rol oynayarak İslam dünyasında hadis kritiği metodunun gelişmesine katkıda bulunan müellifin fıkıh ilmine de önemli katkılarda bulunduğu görülmektedir. el-İstizkâr adlı eserinde fıkhî görüşleri tahlil ve tenkidinde bulunan İbn Abdülber, konuyla ilgili  sahabe ve bazı mezhep müçtehitlerinin görüşlerini nakletmiş ve bunları  analiz etmiştir. Müellifin naklettiği görüşlerin başında ise Şafii mezhebinin kurucu imamı sayılan İmam Şâfiî'ye nisbet ettiği görüşler gelmektedir. İbn Abdülber'in İmam Şâfiî'ye nisbet ettiği görüşlerin tespit edilerek tahlil edilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada dokuman analiz ve tümevarım yöntemleri kullanılarak İbn Abdülber'in İmam Şâfiî'ye (ö. 204/820) nispet ettiği görüşlerin sıhhat derecesi, İmam Şâfiî ve Şafii mezhebine müntesip fakihlerin eserlerinde arz edilerek doğruluğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylece İbn Abdülber'in ilgili mezhebe nispet ettiği görüşlerin mezhep açısından sıhhati belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca müellifin referans aldığı kaynaklar ve varsa mezhebe ait olmadığı halde Şâfiî mezhebine nispet edilen görüşler tespit edilerek bu konuya açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bilgilere göre İbn Abdülber'in mezkûr eserinde İmam Şâfiî ve Şafii mezhebine nispet ettiği görüşlerin önemli bir kısmının isabetli olduğu görülmüştür. Ancak İmam Şâfiî'ye nispet edilen bazı görüşlerin ise isabetli olmadığı anlaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Şâfiî Mezhebi, Mâliki Mezhebi, İbn Abdülber, el-İstizkâr

Abstract:
Ibn 'Abd al-Bar (d. 463/1071) is an Andalusian scholar who produced important works in the fields of fiqh and hadith. It is seen that the author, who played an important role in determining the authenticity of hadiths and contributed to the development of the hadith criticism method in the Islamic world, also made significant contributions to the science of fiqh. Ibn 'Abd al-Bar, who analyzed and criticized fiqh views in his work titled al-Istizqār, conveyed the views of the companions and some sectarian mujtahids on the subject and analyzed them. The main views conveyed by the author are the views he attributes to Imam al-Shāfiʿī, who is considered the founding imam of the Shafi'i sect.  It is important to identify and analyze the views that Ibn 'Abd al-Bar attributes to Imam al-Shāfiʿī. In this study, using document analysis and inductive methods, the accuracy of the views attributed by Ibn 'Abd al-Bar to Imam al-Shāfiʿī (d. 204/820) was tried to be determined by presenting them in the works of Imam al-Shāfiʿī and jurists who follow the Shāfiʿī sect. Thus, the validity of the views attributed by Ibn 'Abd al-Bar to the relevant sect was tried to be determined in terms of sect. In addition, an attempt was made to clarify this issue by identifying the sources referenced by the author and, if any, opinions attributed to the Shāfiʿī sect, although they do not belong to the sect. According to the information obtained, it has been seen that a significant part of the views attributed by Ibn 'Abd al-Bar to Imam al-Shāfiʿī and the Shāfiʿī sect in his work are accurate. However, it has been understood that some of the views attributed to Imam al-Shāfiʿī are not accurate.
Keywords: Fiqh, Shāfiʿī Madhhab, Māliki Madhhab, Ibn 'Abd al-Bar, al-Istizqār.