Türkiye'de BÖTE alanında göz izleme teknolojisi kullanılarak yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerindeki güncel eğilimlerin incelenmesi
Investigation of current trends in master's and doctoral theses using eye tracking technology in the field of instructional technology in Turkey
Yazar: RAMAZAN ALPER BELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN DOĞUSOY
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Göz izleme = Eye tracking ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Tezler = Theses ; Yeni eğilimler = New trends

Özet:
Araştırmanın amacı Türkiye'de BÖTE alanında yayınlanan ve göz izleme teknolojileri kullanılarak hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerindeki yöntem, örneklem ve analiz açısından genel eğilimlerin ortaya konulmasıdır. Araştırma çerçevesinde "göz izleme", "göz takip", "göz hareketi", "eye tracking", "eye-tracking" ve "eye movement" anahtar kelimeleri ile YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden yapılan inceleme sonucunda 10 doktora ve 19 yüksek lisans tezine erişilmiştir. Tezlerin analizi sürecinde Kılıç-Çakmak ve diğerleri (2013) tarafından geliştirilen makale inceleme formunun yanı sıra, Sancar-Tokmak, Doğusoy ve Bilgiç'in (2020) uyarladığı makale değerlendirme aracı ile Creswell, Klassen, Plano Clark ve Smith'in (2011) araştırma desenleri kategorileri temel alınarak Tez analiz formu geliştirilmiştir. Tez analiz formu geliştirilirken uzman görüşleri ve araştırma soruları bağlamında da değişiklikler yapılmıştır. Tez Analiz Formu ile tezler kullanılan yöntem, örneklem belirleme teknikleri, kullanılan araştırma ortamları, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, kullanılan teknolojiler ve araştırma konuları bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, en fazla tezin Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde yayınlandığını ve 2013 yılının en fazla yez yayınlanan yıl olduğunu göstermektedir. Yöntemsel olarak, nitel araştırma yönteminin daha sıklıkla tercih edildiği ve örnek olayın en fazla kullanılan desen olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örneklem belirleme süreçleri açısından amaca uygun örneklem, lisans öğrencileri ve 31-100 arasındaki örneklem büyüklüğünün en sık tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Geçerlilik ve güvenirlik yöntemleri açısından veri toplama ve analiz süreçlerinin ayrıntılı sunulmasının en sık kullanıldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, gelecekte yapılacak olan çalışmalarda yurt dışında yapılmış olan tezlerin de incelenmesinin yanısıra diğer biyosensör teknolojilerinin öğretim teknolojileri alanında kullanılmasını içeren araştırmaların da incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the general trends in terms of methods, samples and analysis in master's and doctoral theses published in the field of CEIT and prepared using eye tracking technologies in Turkey. 10 doctoral and 19 master's theses were accessed as a result of the examination conducted through the CoHE National Thesis Center within "göz izleme", "göz takip", "göz hareketi", "eye tracking", "eye-tracking" and "eye movement" keywords determined within the framework of the research. In addition to the article review form developed by Kılıç-Çakmak et al. (2013) in the process of analyzing theses, the thesis analysis form was developed based on the categories of Creswell, Klassen, Plano Clark ve Smith's (2011) research patterns with the article evaluation tool adapted by Sancar-Tokmak, Doğusoy ve Bilgiç (2020).While the thesis analysis form was being developed, changes were also made in the context of expert opinions and research questions. With the Thesis Analysis Form, the theses were examined in the context of the method used, sample determination techniques, research environments used, data collection tools, data analysis methods, technologies used and research topics. The findings showed that the most theses were published in Middle East Technical University and the most theses were published in 2013. Furthermore, it was concluded that the qualitative research method was preferred more frequently and the case study was the most used design. In terms of sampling processes, it was concluded that the convenience sampling, undergraduate students and the sample size between 31-100 were the most preferred by researchers. In terms of validity and reliability methods, it was determined that the detailed presentation of data processing and analysis processes was used most frequently. In the light of these findings, it is recommended to investigate the studies including the use of other biosensor technologies in the field of instructional technologies, as well as examining the theses made in other countries in future studies.