Statik esneklik egzersizlerinin uzun süreli uygulamasının performans üzerindeki akut ve kronik etkileri
Acute and chronic effects of long term static streching exercises on performance
Yazar: GÜLSÜN AYDIN
Danışman: PROF. DR. İLKER YILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Esneklik = Flexibility ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Performans = Performance

Özet:
Genel olarak statik esneklik egzersizleri, fiziksel aktivite öncesi sakatlık riskini azaltmak, performansı artırmak için çoğunlukla ısınma evresinde kullanılmasına rağmen performans üzerine etkileri ile ilgili yeterli ve ortak bir bilgi yoktur. Bu çalışmanın amacı performans kriterleri üzerine akut, kronik ve uzun süreli uygulama sonrası akut etkilerinin incelenmesidir.Çalışmanın amacı doğrultusunda çalışmaya sağlıklı ve spor yapmayan 12?14 yaş arası 34 erkek (kontrol grubu=19; esneklik grubu=15) gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmaya katılan kişilere araştırma öncesi testlere ve statik esneklik uygulamasına yönelik eğitim verilmiştir. Akut ve uzun süreli uygulama sonrası akut etkileri belirlemek için esneklik egzersiz uygulaması öncesi ve sonrasında, kronik etkiyi belirlemek için ise altı haftalık uygulama öncesi ve sonrasında, diz eklem hareket genişliği, otur-uzan esneklik, aktif sıçrama (CMJ) ve squat sıçrama (SJ), 30 metre sürat, izokinetik kuvvet testleri uygulanmıştır. Statik esneklik egzersizleri haftada üç gün, üç set, 30 sn. uygulama, 15 sn. dinlenme, toplam altı hafta beş alt ekstremite kas grubuna yönelik uygulanmıştır.Çalışmanın sonucunda statik esneklik egzersizlerinin akut olarak diz eklem hareket genişliği ile esnekliği artırdığı, sürat performansını azalttığı buna karşın sıçrama ile 60O/sn ile 240O/sn açısal hızlarda izokinetik kuvvet performansları üzerine ise hiçbir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Kronik değişikliklere bakıldığında vücut ağırlığı, yağsız vücut kütlesi, sağ-sol baldır, uyluk çevresi ve esneklikte artış; vücut yağ yüzdesi, yağlı vücut kütlesi, sürat ve 60o/sn, 240o/sn fleksiyon-ekstansiyon sağ-sol diz izokinetik kuvvet performansında azalma olduğu saptanmıştır. Ayrıca uzun süreli uygulama sonrası akut değişikliklere göre ise diz eklem hareket genişliği, esneklik performanslarında artış, sürat ve sıçrama performanslarında azalma görülmüş, fakat 60O/sn ile 240O/sn açısal hızlarda izokinetik kuvvet performansında ise değişme görülmemiştir.

Abstract:
Although static stretching is generally used as part of a warm up before physical activities to promote better performances and reduce the risk of injury, there hasn?t been an adequate and common information about the effects of static stretching exercises on performance. The aim of this study is to examine the acute and chronic effects of static stretching exercises and the effects of acute stretching after long term stretching exercises on flexibility, sprint, jump and isokinetic strength performances.Thirty-four healthy young male (control group=19; stretching group=15) who didn?t participate in any kind of regular exercise routine, volunteered to participate in this study devoted to research aims. Familiarization about performance tests and stretching exercises was given to subjects before the starting of research. Knee range of motion, sit and reach flexibility, CMJ and SJ, 30 meter sprint, isokinetic strength tests were performed before and after each of stretching exercises to determine the acute effects and the effects of acute stretching after long term stretching exercises. Tests were also performed before and after six week static stretching exercises to state the chronic effects. Static stretching exercises were practiced a total of 6 week, as 30 seconds of exercise, 15 seconds of rest, 3 times in a week for only five muscle groups in the lower extremity.As a result of this study, static stretching exercises was found to hinder sprint performance but to have positive effect on knee range of motion, flexibility and no effect on CMJ, SJ and 600/sn, 2400/sn isokinetic strength performance as acute effects. According to chronic effects, the present study demonstrated that static stretching significantly increases body mass,fat free mass, circumferences of thigh, calf and flexibility performance but reduces % fat mass, fat mass and also 60o/sn, 240o/sn flexion-extension right-left knee isokinetic strength and sprint performance. Furthermore, there is an increase on knee range of motion, flexibility performances; a decrease on CMJ, SJ, sprint performances and no alteration on isokinetic performance as the effects of acute stretching after long term stretching exercises.