Uluslararası barış ve güvenlik ekseninde Çin'in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyeliği
China's United Nations Security Council permanent membership within the context of international peace and security
Yazar: DERYA DİNÇER
Danışman: PROF. DR. AHMET EMRE ATEŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti'nin yüksek büyüme oranlarıyla istikrarlı bir şekilde sürdürdüğü büyümesi dikkat çekici bulunarak bu yükselişin ileride nasıl etkiler doğuracağı farklı perspektiflerden araştırılmaktadır. Batılı olmayan bir ülkenin yükselişinin uluslararası düzen açısından Çin bir tehdit unsuru mudur yoksa katkı sağlayacak bir ülke konumunda mı olduğu araştırmaların temel sorularından birisidir. Hem çalışma alanları hem de yetkileri itibarıyla Birleşmiş Milletler'in uluslararası örgütler içerisindeki yeri önemini korumaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler'de hakim ülke olduğu kanısı süregelmektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinden biri olan Çin'in yükselişi ile bu hakimiyetin Çin tarafından üstlenilip üstlenilemeyeceği önemli sorulardan biridir. Çalışmada araştırma ikincil kaynakların taranması ve Birleşmiş Milletler'in resmi web sitesinde yer alan verilerin incelenmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın teorik çerçevesi uluslararası barış ve güvenlik açısından uluslararası ilişkilerde yer alan teoriler ile Çin'in kültürel geçmişinde ve politika kararlarında etkili olan Konfüçyüsçülük, Taoizm akımlarına yer verilerek sağlanmıştır. Güvenlik Konseyi'nin genel olarak çalışma prensipleri Birleşmiş Milletler Şartı doğrultusunda açıklanarak sahadaki uygulamaları yansıtan barış gücü operasyonları ve koruma sorumluluğu hakkında açıklama yapılarak Çin'in bu uygulamalara bakış açısı tartışılmıştır. Çin'in bir daimi üye olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki tutumu Çin'in Birleşmiş Milletler'de temsiliyet hakkı kazandığı 1971 yılından günümüze değin periyotlara bölünerek incelenmiştir. Bu dönemler içinde literatürde yoğun şekilde tartışma konusu olan krizler ile Çin'in tutumlarında değişikliğe yol açan krizler ele alınmıştır.

Abstract:
The People's Republic of China's steady growth with high growth rates is considered remarkable and the future implications of this rise are being analyzed from different perspectives. One of the main question of research is whether to rise of a non-Western country which is a threat to the international order or a contributing factor. The place of the United Nationsboth in terms of its fields of work and its mandate, remains important. There is a persistent belief that the United States is the dominant country in the United Nations. With the rise of China, one of the five permanent members of the United Nations Security Council, one of the important questions is whether this dominance can be assumed by China. In this study, the research is carried out by reviewing secondary sources and analyzing the data on the official website of the United Nations. The theoretical framework of the study is provided by including the theories in international relations in terms of international peace and security as well as interestingly Confucianism and Taoism movements that are influential in China's cultural background and policitical decisions. The working principles of the Security Council in general are explained in line with the United Nations Charter, and China's perspective on these practices is discussed by making explanations about Peacekeeping Operations and the responsibility to protect, which reflects the practices in the field. China's position as a permanent member of the United Nations Security Council has been analyzed by dividing it into periods from 1971, when China attained the right of representation in the United Nations, till the present day. Within these periods, the crisis that have been the subject of intense debate in the literature and the crisis that has led to changes in China's attitudes as well as aforementioneds have been analyzed.