Üst düzey taekwondo sporcularında darbe gücü ile vücut kompozisyonu ve atletik performans özellikleri arasındaki ilişki
Relationship between impact force and body composition and athletic performance characteristics in high-level taekwondo athletes
Yazar: ONUR AKMAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL ZORBA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı üst düzey taekwondo sporcularının darbe gücü ile vücut kompozisyonu ve atletik performans özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya en az 8 yıl deneyime sahip 27 erkek taekwondo sporcusu (yaş; 20 ± 1,71, boy; 180 ± 6,86, vücut ağırlığı; 71 ± 11,25) katılmıştır. Darbe gücü Powerkube cihazı kullanılarak 2 farklı teknikte ölçülmüş, atletik performans ise izokinetik kas kuvveti, countermovement jump (CMJ), squat jump (SJ), gövde esnekliği ve denge becerileriyle değerlendirilmiştir. Vücut kompozisyonu için biyoelektrik impedans analizi yapılmıştır. Veriler SPSS 25.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Betimleyici istatistikler için ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış, veriler %95 güven aralığında sunulmuştur. Verilerin normallik dağılımı Shapiro Wilk testi ile değerlendirilmiş, normal dağılım göstermeyen veriler için Spearman korelasyon testi uygulanmıştır. Darbe gücü entropi yöntemi ile puanlandırılarak standartize edilmiş ve  relatif darbe gücü hesaplanmış, gruplar arasındaki farklar tek yönlü ANOVA ve farklılı incelemek için Bonferroni testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda izokinetik kuvvet ve relatif darbe gücü arasında anlamlı bir ilişki bulunmuşken (p<0,01; p<0,05), diğer parametreler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Darbe gücü grupları arasında CMJ ve SJ değerleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiş (p<0,05), diğer parametrelerde farklılık görülmemiştir. Araştırma sonucunda, darbe gücünün izokinetik kuvvetle ilişkili olduğu, denge, esneklik ve patlayıcı güçle ilişkili olmadığı, vücut kompozisyonunun relatif darbe kuvveti ilişkili olmadığı ve darbe gücü grupları arasındaki farklılıkların antrenman düzeyi ve yarışma karakteristiğinden kaynaklandığı görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between impact force, body composition, and athletic performance characteristics in elite taekwondo athletes. The study involved 27 male taekwondo athletes (age; 20 ± 1.71, height; 180 ± 6.86 cm, body weight; 71 ± 11.25 kg) with at least 8 years of experience. Impact force was measured using the Powerkube device in two different techniques, while athletic performance was assessed through isokinetic muscle strength, countermovement jump (CMJ), squat jump (SJ), trunk flexibility, and balance skills. Body composition was analyzed using bioelectrical impedance analysis. Data were analyzed using SPSS 25.0. Descriptive statistics, including mean and standard deviation values, were calculated and presented with a 95% confidence interval. The normality distribution of the data was evaluated using the Shapiro-Wilk test, and Spearman correlation test was applied for non-normally distributed data. Impact force was scored using the entropy method, standardized, and relative impact force was calculated. Differences between groups were examined using one-way ANOVA and Bonferroni test.  The results showed a significant relationship between isokinetic strength and relative impact force (p<0.01; p<0.05), while no significant relationship was found among other parameters. Significant differences were observed in CMJ and SJ values between impact force groups (p<0.05), but no differences were found in other parameters. The study concluded that impact force is related to isokinetic strength but not to balance, flexibility, or explosive power. Additionally, body composition was not related to relative impact force, and the differences between impact force groups were attributed to training level and competition characteristics.