Hukuk-ahlâk ilişkisi bağlamında İslâm ve Türk hukukunda ticarî ahlâk ilke ve kuralları
Principles and rules of commercial ethics in Islamic and Turkish law in the context of law-ethics relationship
Yazar: HATİCE ATALAY
Danışman: PROF. DR. HAYRİ BOZGEYİK ; DOÇ. DR. AYTAÇ AYDIN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Din-ahlak ilişkisi = Religion-moral relation ; Din-hukuk ilişkileri = Religious-law relationship ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Türk özel hukuku = Turkish private law ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Ahlâk olgusu toplumsal hayatın her anında işleyiş gösterir/göstermesi beklenilir. Her ne kadar günümüzde ahlâk ve ahlâk merkezli bir yaşam konusunda zâfiyetler gösterilse de ahlâk insan için olmazsa olmaz bir unsurdur. Ahlâk konusunun öne çıktığı alanlardan biri de ticarî ahlâk/ticaret ahlâkıdır. Hukuk-ahlâk bağlantısı çerçevesince İslâm hukukunda ticaret ahlâkının yeri özel olarak düzenlenmiştir. Türk hukukunda ticaret ahlâkının yeri ise etik çerçevesindeki yorumlamalar dışında net olarak çalışılmamıştır.
Çalışmamızda ticaret hukuku içerisindeki "ticarî ahlâk" kurumu üzerinde durulmuş, öncelikle hukuk ve ahlâk ilişkisi incelenmiş; ticaret, ticaret hukuku kavramları, ticaretle bağlantılı kuruluşlar ve ticarî süjelerin yeri belirlenmiş, daha sonrasında İslâm ve Türk ticaret hukukundaki genel ilkeler ve ahlâk temelli hukuk kuralları ortaya koyulmuştur.
Bu doğrultuda çalışmamızda ahlâk ile desteklenmiş kuralların hukuk üzerindeki etkisinin ne yönde olabileceği ana sorusu çerçevesinde ticarî ahlâkın İslâm ve Türk hukukundaki yeri sorgulanmış, iki hukuk sisteminin birbirinin problemlerine çözüm oluşturabileceği fikriyle hareket edilerek ticarî ahlâka dair düzenlemelerdeki yaklaşımların benzerlik ve farklılıkları ele alınmış, mukayese neticesinde elde edilen verilerle önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The phenomenon of morality operates/is expected to function in every moment of social life. Although there are weaknesses in today's moral and moral-centered life, morality is an indispensable element for human beings. One of the areas where the issue of ethics stands out is commercial/business ethics. Within the framework of the law-ethics connection, the place of business ethics in Islamic law has been specially arranged. The place of commercial ethics in Turkish law has not been studied clearly except for ethical interpretations.
In our study, the institution of "commercial ethics" in commercial law has been emphasized, firstly the relationship between law and morality has been examined, the concepts of commerce and commercial law, the organizations related to commerce and the place of commercial subjects have been determined, and then the general principles and moral-based legal rules in Islamic and Turkish commercial law were put forward.
In this direction, in our study, the place of commercial ethics in Islamic and Turkish law was questioned within the framework of the main question of what the effect of the rules supported by morality on the law could be, and the similarities and differences of the approaches in the regulations on commercial ethics were discussed and recommendations were made with the idea that the two legal systems could provide solutions to each other's problems.