Abdurrahman Cahit Zarifoğlu'nun "Ağaçkakanlar" adlı eserinin kelime grupları ve Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Abdurrahman Cahit Zarifoğlu's literary work called "Ağaçkakanlar (Woodpeckers)" in terms of word groups and Turkish education
Yazar: RAMAZAN BEKMEZ
Danışman: PROF. DR. REZAN KARAKAŞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Dil; insanlık tarihinin başlangıcından günümüze kadar sosyalleşme, iletişim ve kültürel aktarımın en önemli araçlarından biri olmuştur. Toplumlar, kendi kültürel ve sosyolojik özelliklerini gelecek kuşaklara dil aracılığıyla aktarmıştır. Türk toplumu da bu çerçevede maddi ve manevi kültürünü doğru bir şekilde iletmek için ana dilini, dilin kendine has kurallarıyla öğretmeye önem vermiştir. Bu bağlamda Türkçenin kendi kuralları doğrultusunda öğretimini günümüzde MEB'e bağlı eğitim kurumları üstlenmiştir. Bu kurumların her kademesinde Türkçe gramerinin farklı bir boyutu ön plana çıkmaktadır. Bunlardan biri de ortaokul seviyesindeki ifade zenginliğini ve anlatım gücünü artıran kelime gruplarıdır. Ancak Türk çocuk edebiyatımız geniş eser yelpazesine sahip olmasına rağmen Türkçede kelime grupları öğretimi için örnek metinlerin sayısının yeterli olmadığı dikkat çekmektedir. Bu eksiklik, öğretmenler ve öğrenciler için uygun materyaller geliştirilmesi gerekliliğini gün yüzüne çıkarmaktadır.
Buna istinaden çalışmamızda Türk edebiyatının önemli isimlerinden Abdurrahman Cahit Zarifoğlu'nun çocuk edebiyatı kapsamında yazdığı "Ağaçkakanlar" adlı eserindeki kelime gruplarını, Türkçe eğitimi açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel durum çalışması esas alınmış; verilerin toplanmasında doküman inceleme, çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi benimsenmiştir. Bu bağlamda ilk olarak "Ağaçkakanlar" adlı eserde bulunan cümleler, daha sonra belirlenen cümlelerdeki ögeler, akabinde bu ögelerdeki kelime grupları tespit edilmiştir. Ancak araştırma süreci içinde yapılan literatür taramasında kelime gruplarının tanım ve tasnifi konusunda uzmanlar arasında tam bir görüş birliği olmadığı görülmüştür. Bu nedenle çalışmada kelime gruplarının tanımı ve tasnifi için Prof. Dr. Leylâ Karahan'ın "Türkçede Söz Dizimi" adlı eseri esas alınmıştır.  Ayrıca Karahan'ın tasnifine göre tespit edilen kelime gruplarının frekans ve yüzde oranları belirlenerek bulgular bölümünde tablolar aracılığıyla sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen verilerle ulaşılan sonuçlar, literatürdeki diğer çalışmalarla benzer ve farklı yönler çerçevesinde tartışmaya açılmıştır. 
Yapılan inceleme ile tartışma neticesinde Zarifoğlu'nun eserinde tüm kelime gruplarına örnek teşkil eden bir kullanım bulunduğu ve bu eserin Türkçe eğitiminde kelime grupları öğretimi için materyal olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Language has been one of the most essential tools for socialization, communication, and cultural transmission from the beginning of human history to the present day. Societies have transmitted their cultural and sociological characteristics to future generations through language. In this context, Turkish society has prioritized teaching its native language within the framework of its unique linguistic rules to accurately convey its tangible and intangible cultural heritage. Today, the systematic teaching of Turkish language is undertaken by educational institutions affiliated with the Ministry of National Education. At each educational level, different aspects of Turkish grammar are emphasized. One of these is the teaching of word groups, which enhance the richness of expression and communicative power, particularly at the middle school level. However, despite the extensive repertoire of Turkish children's literature, it is noteworthy that the number of sample texts available for teaching word groups in Turkish language is insufficient. This deficiency underscores the need to develop suitable materials for teachers and students, highlighting the importance of creating more resources tailored to this specific area of language education.
In light of this, the present study aims to evaluate the word groups found in "Ağaçkakanlar" a work written by Abdurrahman Cahit Zarifoğlu, one of the prominent figures of Turkish literature, within the context of Turkish language education. The study adopts a qualitative research design, specifically a descriptive case study approach. Data were collected through document analysis and analyzed using content analysis methods. In this process, the sentences in "Ağaçkakanlar" were first identified, followed by an examination of their elements, and subsequently, the word groups within these elements were determined. During the literature review conducted as part of the research, it was observed that there is no complete consensus among experts regarding the definition and classification of word groups. Therefore, this study is based on the definitions and classifications provided in Prof. Dr. Leylâ Karahan's work titled "Türkçede Söz Dizimi" (Syntax in Turkish). Furthermore, the frequencies and percentages of the word groups identified according to Karahan's classification were calculated and presented in the findings section through tables.
The findings obtained from this research were discussed within the framework of similarities and differences with other studies in the literature. Based on the analysis and discussions, it was concluded that Zarifoğlu's work exemplifies the use of all types of word groups and that this work can be utilized as a valuable resource for teaching word groups in Turkish language education.