Büyük ölçekli ve çok fonksiyonlu binaların dış mekanlarının kent ile ilişkileri
Relationship between city and exterior spaces of tall and multi-functional buildings
Yazar: BENGÜ GÖK
Danışman: PROF. DR. BELKIS ULUOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kamusal alan = Public space ; Mimari tasarım = Architectural design

Özet:
Günümüzde büyük ölçekli ve çok fonksiyonlu binalar çoğunlukla metropollerde yer almaktadır. Küreselleşme ile birlikte birbirinin benzeri olan bir çok örnek inşa edilmektedir. Büyük ölçekli ve çok fonksiyonlu binaların fiziksel büyüklükleri kent yaşamını etkilemektedir. Ülke politikaları ile özelleştirmelerin yapıldığı ve bunun sonucu olarak kamusal alanların daraldığı günümüzde büyük ölçekli ve çok fonksiyonlu binaların programlaması ve mekân organizasyonu önem kazanmaktadır. Vaziyet planlarındaki konumları, kente açıldığı ağızlarının kentin işleyiş aksına göre konumu, ulaşım ağı ile bütünleşmesi kent ile kurduğu ilişkinin niteliğini belirlemektedir. Kent ile bütünleşmesi önerilen alanlar günümüzde ne tam kamusal bir yapı ne de tam özel bir yapı gösterebilmektedir. Kentlinin kullanımına terk edilebilecek kadar kentin "doğal" oluşumunun bir parçasıymışcasına kamusal bir yapı sergileyemedikleri gibi, müşteriye özel tasarlanmış binanın iç mekânları ve programı kadar da "özel" bir ifade sergileyememektedirler. Kentlinin kullanımına bırakılabilmesi için kentli için çekim alanı oluşturabilecek ve "yer" ve "aidiyet" duygusunu verebilecek niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bu alanların kent ile bütünleşebilmesi için binanın programlanması kentin programına bağlanmalıdır. Bina programlama aşamasından başlayarak kent hareketini yönlendirebilecek mekân organizasyonu kurgulanmalıdır. Kentli için nitelikli alan oluşturma önerisi, mimarinin geleneksel değerlendirme kriterlerinin yanı sıra günümüzde örnekleri ile başarısını kanıtlamış vaka/olay mimarisi, hareket ve mimarinin temel ürünü olan mekân bağlamında değerlendirilmelidir. Küreselleşen bireylerin ve dönüşen zaman-mekân dengelerinin bir sonucu olarak sınırların eridiği, kendiliğinden gelişen olayların birbirinin içerisine geçtiği, hareketin akışkanlık kazandığı ve devinimin durmadığı mekân oluşumları bireyleri daha özgür ve sürecin kendine özel yaşamasına imkân tanıyacaktır.

Abstract:
Tall and multi-functional buildings have taken place mostly in metropolises. Many similar samples could be seen as a result of globallization. Bigness of tall and multi-functional buildings affect everyday life of the city physically. Programs and space organizations of tall and multi-functional buildings have beceome more important nowadays as a result of becomming narrow of public spaces because of the policy of the government about privatization. Location at site, relationship between city operation and openness of the building, integration with transportation network determine the quality of relationship between the building and the city. Spaces proposed the integrity with the city, neither reflect totally public spaces nor private spaces. Such spaces cannot act naturally as a part of city and also cannot act as special/private as custom-made interios and program of the building. Those areas should attract people and reflect sence of place and state of belonging for public in order to considered as public spaces. The program of buildings should be set parallel with the program of the city life. Space organizations should be set according to the movement of everyday life in order to create attractive spaces. Proposal for quality space organization should be determined with both traditional criterias and contemproray understanding such as event architecture, movement and space. Space organizations should be set according to spontaneous events that weaved each other, fluid movements and non-stop actions and melted borders as a result of transformation of time-space perception. This manner could set individuals more free and let them live the process more personal.