Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların sergiledikleri problem davranışların gelişim alanlarına etkisine ilişkin anne görüşleri
Mothers' opınıns about the effect of problem behavıors exhıtbıted by children dıagnosıs of autısm spectrum dısorder on theır developmental areas
Yazar: BEYZA NUR ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ÖNCÜL
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, erken çocukluk döneminde OSB'li olan çocukların sergiledikleri problem davranışların gelişim alanlarına etkisine ilişkin anne görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı günlüğüyle toplanmıştır. Araştırmanın katılımcıları erken çocukluk döneminde OSB'li çocuğa sahip olan 12 anneden oluşmaktadır. Annelerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak araştırmacı tarafından analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, anneler en çok motor ve vokal stereotipik davranışlarla birlikte zarar verici davranışlar, ağlama-öfke nöbetleri ile karşılaştıklarını ifade etmişlerdir. Anneler bu davranışlarla baş etmede en çok konuşma ile birlikte çocuklarına dokunmayı tercih ettiklerini vurgulamışlardır. Bilişsel bir davranışın öğrenilmesi sırasında çocuklar öğrenmeye karşı ilgisiz davranmaktadırlar. Dil becerilerinin gelişiminde ise iletişim başlatamama, dil becerilerini edinememe gibi güçlüklerin problem davranışlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Problem davranışların sosyal becerilerin gelişimine ilişkin dikkat çeken olumsuz etkisi akranla etkileşim kuramamadır. Motor gelişimde ise çoğunlukla ince motorda sınırlılıklar gözlenmiştir. Uyumsal becerilerde güçlük yaşanan beceri ise tuvalet becerisidir. Günlük yaşamda ise anneler problem davranışlar nedeniyle kendilerini toplumdan soyutlamaktadırlar. Araştırma ile OSB'li çocuklar tarafından sergilenen problem davranışların erken dönemde gelişim alanlarına olumsuz etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to determine the views of mothers on the effects of problem behaviors exhibited by children with ASD in early childhood on developmental areas. The study was conducted using phenomenological design, one of the qualitative research methods. The data of the study were collected through semi-structured interviews and a researcher's diary. The participants of the study consisted of 12 mothers who had children with ASD in early childhood. The data obtained from the interviews with the mothers were analyzed by the researcher using the content analysis method. According to the resarch findings, the mothers stated that they mostly encountered motor and vocal stereotypic behaviors along with harmful behaviors, crying, and tantrums. The mothers emphasized that they mostly preferred to touch their children with speech to cope with these behaviors. During the learning of a cognitive behavior, children are disinterested in learning. In the development of language skills, difficulties such as not being able to initiating communication and not being able to acquire language skills are thought to be related to problem behaviors. The striking negative effect of problem behaviors on the development of social skills was the inability to interact with peers. In motor development, limitations were observed mostly in fine motor skills. The skill that is difficult in adaptive skills is toilet skills. In daily life, mothers isolate themselves from society due to problem behaviors. The resarch has concluded that the problem behaviors exhibited by children with ASD have negative effects on early developmental areas.