Bithynia ve Thrakia Arkeoloji Müzelerinde sergilenen eserler ışığında Antik Roma İmparatorluğunun eğlencesi gladyatör oyunları
Gladiators games the fun of Ancient Roman Empire in the light of the works exhibited in the Bthynia and Thracian Archaeological Museums
Yazar: LEVENT İLGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN ALTUN
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Augustus = Augustus ; Bithynia = Bithynia ; Gladyatör = Gladiator ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Oyunlar = Games ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Spartaküs = Spartaküs ; Thraklar = Thracians ; Traklar =

Özet:
Antik Roma coğrafyasının en büyük seyirlik eğlencelerinden olan gladyatör dövüşleri bazı dönemlerde Romalı aristokrat ve idareciler tarafından siyasi propaganda aracı olarak kullanılmıştır. Hatta bununla yetinmeyen Caligula ve Commodus gibi Roma İmparatorlarının halkın desteğini kazanmak adına arenalarda gladyatör olarak dövüştüğü bilinmektedir. İnsan yaşamını direkt olarak hedef alan ve gelinen tarihsel süreç içerisinde oyun olarak nitelendirilen bu kanlı eğlence hakkında bilgi sahibi olmak için başta günümüz Anadolu topraklarında bulunan Bithynia ve Thrakia bölgelerinden bazı arkeoloji müzeleri envanterine kayıtlı arkeolojik eserlerin yanı sıra seçkin dünya müzelerinin envanterine kayıtlı örnekleri inceleyerek bazı çıkarımlarda bulunulmaya çalışılacaktır. M.Ö. 6 yüzyıla kadar Kuzey İtalya'da hakimiyet süren Etrüsklerde savaşta hayatını kaybeden savaşçıların anısını yaşatmak adına düzenlenen cenaze töreninde düzenlenen bir etkinlik olarak doğduğu bilinen bu dövüşler Roma İmparatorluğunda kanlı bir spor haline dönüşerek halkın vazgeçilmez eğlencesi haline gelmiştir. Roma ordusunda köklü askeri reformlar yapan Gaius Marius'un olasılıkla Germen kavimlerine karşı yakın çarpışmada kullanacağı lejyonlara gladyatörler tarafından eğitim verildiği bilinmektedir. Bu bilgiden hareketle gladyatör dövüşlerinin Roma halkına askerliği sevdirmeye çalışma, asker olmayı teşvik etme gibi başka bir amaç taşıdığını söyleyebiliriz. Bu çalışmada antik Roma'da hayatın her alanında karşımıza çıkan gladyatörlerin; yaşamları, kategori ve türleri, eğitim süreçleri, kullandıkları araç gereçler hakkında materyal kayıtlara dayanan bilgiler verilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Gladiator fights, one of the biggest entertainments of the ancient Roman geography, were used as a political propaganda tool by Roman aristocrats and administrators in some periods. It is also known that Roman Emperors such as Caligula and Commodus, who were not content with this, fought as gladiators in the arenas to gain the support of the people. In order to have information about this bloody entertainment, which directly targets human life and is described as a game in the historical process, it is necessary to make some inferences by examining the samples registered in the inventory of distinguished world museums, as well as the archaeological artifacts registered in the inventory of some archeology museums, especially from the Bithynia and Thrakia regions in today's Anatolian lands will be studied. These fights, which are known to be born as an event held in the funeral ceremony held to keep the memory of the warriors who lost their lives in the war in the Etruscans, who ruled in Northern Italy until the 6th century BC, turned into a bloody sport in the Roman Empire and became the indispensable entertainment of its people. Gaius Marius – made radical unitary reforms in the Roman Army- is known that his legions were trained by gladiators and these legions would probably be used in close combat against Germanic tribes. Based on this information, we can say that gladiator fights have another purpose, such as trying to make the Roman people like the military and encouraging them to be soldiers. In this study, gladiators that we encounter in every aspect of life in ancient Rome; It has been tried to give information based on material records about their lives, categories and types, educational processes, and the tools they use.