Mikorizanın marul bitkisinde bitki gelişimi ve fosfor alımı üzerine etkileri
Effects of mycorrhiza on plant growth and phosphorus uptake in lettuce
Yazar: SERVAR FATİH ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN GÜLSER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki gelişimi = Plant development ; Fosfor = Phosphorus ; Marul = Lettuce ; Mikoriza = Mycorrhiza

Özet:
Bu araştırmada, fosfor ve mikoriza uygulamalarının marul bitkisinde bitkigelişimi ve fosfor alımına etkileri incelenmiştir.Araştırma sonucunda fosfor uygulamaları ile marul bitkisinin verimkriterlerinde kontrole göre istatiksel anlamda önemli (P<0.01) artışlar eldeedilmiştir. Ancak yaprak sayısındaki artışların istatiksel anlamda önemli olmadığıbelirlenmiştir. Mikoriza uygulamaları ile bitki çapı ve bitki kuru ağırlığındaistatiksel olarak önemli (P<0.01) artışlar elde edilmiş, diğer verim kriterlerindemeydana gelen artışların ise istatiksel anlamda önemli olmadığı belirlenmiştir.Bitkinin fosfor alımı fosfor uygulamalarından önemli (P<0.01) düzeydeetkilenmiş; en yüksek fosfor alımı ortalaması 85.92 mg/saksı olarak 200 mg P2O5/kguygulamasında, en düşük fosfor alımı ise fosfor uygulaması yapılmayan saksılarda58.81 mg/saksı olarak elde edilmiştir. Mikoriza uygulamaları da bitkinin fosforalımını istatiksel olarak önemli (P<0.01) düzeyde artırmış, mikoriza uygulanansaksılarda elde edilen fosfor alımı ortalaması 75.14 mg/saksı olarak, mikorizauygulanmayan saksılara kıyasla yüksek bulunmuştur.nteraksiyonların verim kriterleri ile fosfor alımı üzerine etkileri, istatikselanlamda önemli (P<0.01) bulunmuştur. Artan fosfor dozları ile birlikte mikorizanınverim kriterleri ve fosfor alımı üzerine olumlu etkilerinin azaldığı belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Aşılama, Fosfor, Marul, Mikoriza, Verim.i

Abstract:
In this study, effects of phosphorus and mycorrhiza applications on plantgrowth and phosphorus uptake in lettuce were investigated.At the end of the research, it was obtained that there were significantincreases in yield criteria with phosphorus applications over the control in lettuceplant (P<0.01). However, increments in leaf number were not significant.Mycorrhiza applications significantly increased plant diameter and plant dry weight(P<0.01). But, the increments in the other yield criteria were not significant withmycorrhiza applications.Phosphorus uptake by plant was significantly affected with phosphorusapplications (P<0.01). It was determined that the highest phosphorus uptake was85.92 mg/pot in 200 mg P2O5/kg application, and the lowest phosphorus uptake was58.81 mg/pot in control application. Mycorrhiza applications significantly increasedthe phosphorus uptake by plants (P<0.01). The mean phosphorus uptake in pots withmycorrhiza application, 75.14 mg/pot, was higher than that in pots withoutmycorrhiza application, 69.66 mg/pot.Effects of interactions between mycorrhiza and phosphorus applications onyield criteria and phosphorus uptake were significant statistically (P<0.01). It wasfound that positive effects of mycorrhiza on yield criteria and phosphorus uptakedecreased with increasing phosphorus application doses.Key words: Inoculation, Phosphorus, Lettuce, Mycorrhiza, Yield.iii