Astımlı hastalarda serum ve tükürük eozinofil katyonik protein düzeyleri ile enflamasyon derecesi arasındaki korelasyonun araştırılması
The correlation between inflammation and salivary serum eosinophil cationic protein levels in asthmatic patients
Yazar: ESMA KÜRKLÜ
Danışman: PROF.DR. ÜLKER GÜÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZET Astım, hava yollarının kronik enflamatuar bir hastalığıdır. Astımın tanısı, takip ve tedavi basamaklarının belirlenmesinde enflamatuar hücrelerin spesifik salgısal proteinlerinden eozinofil katyonik proteinin (ECP) serum ve lokal sıvılarda ölçümü faydalı bir araç olarak gösterilmektedir. Akciğere özel lokal sıvılardan balgam yerine, elde edilmesi balgamdan daha kolay ve hızlı olan, daha az invaziv ve daha az hasta kooperasyonu gerektiren tükürükte ECP ölçümünün enflamatuar hava yolu obstrüksiyonu için hassas bir belirteç olup olmadığını araştırdık. Ayrıca, diş hekimliği kliniğinde sık rastlanan ve oral mukozada belirti veren çeşitli lezyonlarda klinik seyirleri boyunca süregelen enflamasyonun bu lezyonların tanısı ve hastalık aktivitesinin belirlenmesindeki yerini değerlendirdik. Astımlı hastaların serum ve tükürük ECP değerleri ile FEVı ve FVC arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Üç grup arasında serum ECP düzeyleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hem astımlı hasta grubunda hem de ağız lezyonları bulunan hasta grubunda ortalama tükürük ECP miktarı sayısal olarak kontrol grubunun ortalama tükürük ECP miktarlarından yüksek olsa da, üç grup arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Tükürük ve serum eozinofil katyonik proteinin (ECP) birbirlerine ve indirekt analizlerden solunum fonksiyon testlerine göre üstünlüğü olmadığı sonucuna varılmıştır. Astım ve ağız hastalıklarında tükürük ECP düzeyinin sağlıklı kontrollere kıyasla enflamasyonu yansıtan bir test olarak başarısı her iki grup için de birbirine yakın bulunmuştur. Bu sonuçlara göre astım ve ağız hastalıklarında tükürüğün, kolay elde edilme, az hasta kooperasyonu gerektirme ve invaziv olmama özellikleri nedeni ile tercih edildiğinde sadece yardımcı bir tanısal test olarak kullanılabileceğini önermekteyiz. 62

Abstract:
SUMMARY Asthma is a chronic inflammatory disease of the airways. Secretory proteins of inflammatory cells in serum and local fluids are useful markers for the determination of ashtma dignosis, clinical assesment of inflammation and therapeutic approach. Sputum which is a specific fluid for lungs can be satisfactorily used for this purpose. Saliva, which has advantages of being obtained easily, in short time and non-invasively and requires less patient cooperation, can take the place of sputum.We investigated if saliva is a useful mean in evaluating airway obstruction. We also investigated the value of saliva in determinig enflammation of oral mucosa with various diseases. No statistically significant difference was detected between serum ECP, saliva ECP and FEVi and FVC in asthma group. Serum ECP levels did not differ in any groups. Saliva ECP levels were higher in both asthma group and the group with oral lesions, but no statistically significant difference was detected. In conclusion, saliva and serum ECP levels are not valuable in determining airway inflammation and can not take the place of lung function tests. The success of saliva ECP as a test for reflecting inflammation was close to each other. According to this finding, we propose saliva ECP test as an adjunctive diagnostic test. 63