Ortaöğretim 7.sınıf ışık konularında akran öğretiminin uygulanması
Implementation of pear instruction for light topics at 7th grades
Yazar: ELİF TAN
Danışman: PROF. REFİK DİLBER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran eğitimi = Peer education ; Akran öğretimi = Peer tutoring ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu araştırmada aynalar ve ışığın soğrulması ünitesinin öğretiminde akran öğretimi yönteminin öğrencilerin kavramsal anlayışlarına etkisinin incelenmesi ve öğretim programına dayalı yöntem ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca akran öğretimi yönteminin öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisi de incelenmiştir.
Yöntem: Çalışmada karma yöntem araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Erzurum'da bulunan iki farklı devlet ortaokulunun 7. Sınıfında öğrenim gören toplam 65 öğrenciden oluşmaktadır. Aynalar ve ışığın soğrulması ünitesinin öğretiminde deney grubunda akran öğretimi yöntemi, kontrol grubunda ise öğretim programına dayalı yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın verileri Aynalar ve Işığın Soğrulması Kavram Başarı Testi (AISKT), Fen ve Teknolojisi Dersi Tutum Ölçeği (FTDTÖ), kavram soruları,  yazılı görüş formu, yarı yapılandırılmış mülakatlar ve gözlem yolu ile toplanmıştır. AISKT elde edilen verilen analizinde bağımsız grup-t testi kullanılmıştır. FTDTÖ elde edilen verilerin analizinde ise Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Yazılı görüş formu, yarı yapılandırılmış mülakat ve gözlem verileri betimsel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre deney ve kontrol gruplarının AISKT son test puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Deney grubunun, FTDTÖ ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve yazılı görüş formundan elde edilen verilerin analizinde nitel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır.
Sonuç: Aynalar ve ışığın soğrulması ünitesi ile ilgili kavramların anlaşılması açısından akran öğretimi yönteminin öğretim programına dayalı yöntemden daha etkili olduğu söylenebilir.. Ön test-son test olarak uygulanan FTDTÖ'den elde edilen puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmamasına rağmen, gözlemlerden ve yazılı görüş formu verilerinden öğrencilerin fen bilimleri dersine tutumlarında olumlu yönde bir gelişme olduğu söylenebilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to investigate the effectiveness of peer instruction method on students' conceptual understanding in teaching mirror and light absorption unit and to compare peer ınstruction with the and curriculum-based method. Furthermore, the effect of peer teaching method on students' attitudes towards science course have also been studied.
Method: Mixed method design has been used in this study. The sample of the study consists of sixty-five students in 7 th grades of two different state secondary school at Erzurum. Peer instruction approach has been used in the experimental group and curriculum-based method has been used in the control group. The data for study have been collected using Mirror and Light Absorption Concept Test, Attitudes Towards Science and Technology Scale, concept questions, written opinion form, semi structured interviews and observations. Independent t-test have been used to analyze the data obtained from Mirror and Light Absorption Concept Test. Wilcoxon signed ranks test have been used to analyze the data obtained from Attitudes Towards  Science and Technology Scale. Data obtained from written opinion forms, semi-structured interviews and observations have been analyzed descriptively.
Findings: According the results of the study, it was determined that there was a statistically significant difference between experimental and control groups' Mirror and Light Absorption Concept Test post-test scores in favor of experimental group. The data obtained from pre test- post test of experiment group' attitude scale towards science and technology did not show a considerable statistical difference. In the analysis of the data obtained from semi-structured interviews and written opinion form, qualitative data analysis methods were used.
Results: It can be argued that in terms of understanding concepts related to the subject of mirror and light absorption unit, peer instruction method is more effective than the and curriculum-based method. Although the data obtained from pretest-posttest scores of attitude scale towards science and technology did not show a considerable statistical difference, observation and written opinion forms data indicated that students‟ attitudes towards science course improved positively.