Pistacia terebinthus L. yapraklarının kimyasal içeriği ve farklı ekstrelerinin biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of the chemical content and the biological activities of different extracts of  Pistacia terebinthus L. leaves
Yazar: SULTAN ÖZGE ÇAPAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇETİNKAYA
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Anacardiaceae ailesine ait Pistacia cinsi, gıda, tıbbi ve süs değerleri nedeniyle birçok amaç için kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra, geleneksel olarak bu cinsin çeşitli türlerinin Türkiye'de ve birçok ülkede halk arasında kullanımı bulunmaktadır. Etnobotanik özellikler için bu bitkilerin yaprak, gövde, kabuk ve meyve gibi farklı kısımları kullanılır. Bu çalışmada, antioksidan ve biyokimyasal özellikleri karşılaştırmak için farklı yöntemlerle ekstrakte edilen Pistacia terebinthus L. yapraklarının uçucu yağ bileşimi ve antioksidan aktivitelerini incelemesi amaçlanmıştır.
Pistacia terebinthus L. yapraklarının ekstraksiyonu için, çözücü olarak etanol, metanol, aseton ve su kullanılmıştır. DPPH testi, ekstraktların DPPH radikalini azaltma kabiliyetini belirlemek için kullanılmıştır. Ekstraktların antioksidan aktiviteleri, UV-vis spektrofotometre ile 517 nm'de ölçülmüştür. 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) referans ve serbest radikal olarak kullanılmıştır. Uçucu yağ, bir clevenger aparatında hidrodistilleme ile elde edilmiş ve gaz kromatografisi-kütle spektrometresi (GC-MS) ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda mikro ve makro besin içerikleri ile DNA koruyucu aktiviteleri incelenmiştir.
Bu çalışma, tüm Pistacia terebinthus bitki ekstrelerinin kullanılan solvente bağlı olarak farklı antioksidan potansiyeller sergilediğini göstermiştir. α-Pinene,  β-Pinene ve Limonene yapraklarda belirlenen temel bileşenler olduğu belirlenmiştir. Etanol ekstrelerinin su ekstrelerine göre daha düşük konsantrasyonlarda DNA koruyucu etkisinin bulunduğu, su ekstrelerinin ise daha yüksek konsantrasyonlarda etki gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Pistachio genus belonging to family Anacardiaceae is used for many purposes because of their food, medicinal and ornamental values. Besides this, traditionally various species of this genus have folkloric uses in Turkey and many countries. Different parts of these plants such as leaf, stem, bark and fruit are used for ethnobotanical properties. The present study was designed to examine the essential oil composition and antioxidant activities of Pistacia terebinthus L. leaves extracted using different methods to compare antioxidant and biochemical properties.
For the extraction of Pistacia terebinthus L leaves, ethanol, methanol, acetone, and water were used as solvents. DPPH test was used to determine the ability of the extracts to reduce the DPPH radical. The antioxidant activities of extracts were measured by UV-vis spectrophotometer at 517 nm. 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) were employed as reference and free radical. The essential oil was obtained by hydrodistillation in a clevenger apparatus and analysed by gas chromatography–mass spectrometry (GC-MS). At the same time, micro and macro nutrient contents and DNA protective activities were investigated.
This study has demonstrated that all of the Pistacia terebinthus plant extracts exhibited different antioxidant potentials depending on the solvent used. α-Pinene,  β-Pinene and Limonene were found  main components in the leaves. It was determined that ethanol extracts had DNA protective effect at lower concentrations than water extracts, whereas water extracts had DNA protective effect at higher concentrations.