Obezite için tıbbi yardım arayan hastalarda yeme davranışlarının araştırılması
Investigation of eating behaviors in patients seeking medical treatment for obesity
Yazar: ORÇUN ORTAKÖYLÜ
Danışman: PROF. DR. SİBEL ÖRSEL ; UZMAN AYŞE GÖKÇEN GÜNDOĞMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Obezite = Obesity ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Giriş: Birçok komorbidite ve psikososyal problemi yanında getiren obezitenin tüm dünyada sıklığı artmaktadır. Obezitenin sıklığıyla paralel artış gösteren medikal ve cerrahi tedavilerin her zaman istenen sonuçları vermemesi, bazı bireylerin kilo verememesi ya da kaybettikleri kiloyu geri almaya başlaması, bu alandaki çalışmaları hızlandırmıştır. Özellikle son zamanlarda cerrahi tedavi uygulanan hastaların takip verileri arttıkça, bireylerin psikiyatrik komorbiditeleri ve problemli yeme davranışları, tedavi başarısını etkilemesi açısından dikkat odağı haline gelmiştir.
Amaç: Obezite için tıbbi yardım arayan hastalarla, obezitesi olmayan kontrol grubunu; eşlik eden psikopatolojiler, duygusal yeme, gece yeme ve otlanma gibi problemli yeme davranışları ile yeme bağımlılığı kavramları açısından karşılaştırarak obezite içerisinde yer alan klinik alt grupları araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya; obezite tedavisi için başvurmuş olan, 124'ü bariyatrik cerrahi talebi olan, 81'i medikal tedavi talebi olan 205 hasta dahil edilmiştir. Kontrol grubu ise obezitesi olmayan, beden kitle indeksi 18,5 - 29,9 aralığında 93 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların psikiyatrik tanıları DSM-5'e göre yapılandırılmış klinik görüşmeyle değerlendirilmiş, ayrıca genel psikiyatrik belirti ve sıkıntı düzeyleri belirti tarama listesi (SCL-90-R) ile ölçülmüştür. Problemli yeme davranışları için değerlendirme görüşmesi yanı sıra Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-18R, Three Factor Eating Questionnaire) ve Gece Yeme Anketi (Night Eating Questionnaire, NEQ) uygulanmıştır. Yeme bağımlılığı, Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (Yale Food Addiction Scale, YFAS) ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, obezitesi olan grupta literatürde problemli yeme davranışları olarak anılan duygusal yeme, otlanma, gece yeme; DSM-5 kapsamında en az bir yeme bozukluğu tanısı olma durumu, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve yeme bağımlılığı daha sık saptanmıştır. Obezitesi olan gruptaki bireylerin %47,8'i yeme bağımlılığı için önerilen kriterleri karşılamıştır. Obezitesi olan katılımcılar yeme bağımlılığına göre gruplandığında, yeme bağımlılığı olan grupta majör depresyon ve duygusal yeme, gece yeme, otlanma gibi problemli yeme davranışları daha sık izlenmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada problemli yeme davranışlarının, yeme bağımlılığının ve tıkınırcasına yeme bozukluğunun obezite için yardım arayan grupta sık olduğu saptanmıştır. Obezitesi olan bireyler arasında da özellikle yeme davranışlarıyla ilgili saptanan farklılıklar, bu özellikleri gösteren bireylerin psikiyatrik izlem ve girişimlerden daha fazla yararlanacağını düşündürmektedir. Tıkınırcasına yeme bozukluğuyla obezite arasında literatürde gösterilmiş olan kuvvetli ilişki gibi; yeme bağımlılığı, psikopatoloji ve obezite ilişkisi konusunda çalışmamızın büyüyen literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Background: The prevalence of obesity continues to increase along with related comorbidities and psychosocial consequences all over the world. With a growing body of literature about obesity treatment, it has been noticed that insufficient weight loss after various medical and surgical interventions or regaining weight is a common problem. As number of studies reporting co-occurrence of insufficient weight loss and problematic eating attitudes or psychiatric problems, the relation has become a common point of interest for studies investigating the relationship.
Objective: The aim of our study is to compare the "treatment-seeking obesity group" and the "non-obese control group" in terms of the prevalence and associations of problematic eating behaviors including emotional eating, night eating and grazing and coexisting psychopathologies and features of food addiction.
Methods: A consecutive sample of 205 treatment-seeking obese patients compared with a control group of 93 non-obese (BMI between 18,5 - 29,99kg/m2) participants. All participants were assessed by structured clinical interview for DSM-5 and semi-structured clinical interview to evaluate disordered eating patterns. Symptom Checklist‐90‐Revised (SCL‐90‐R) was given to evaluate the clinical distress and subthreshold symptoms. Three Factor Eating Questionnaire (TFEQ-18R), Night Eating Questionnaire (NEQ) and Yale Food Addiction Scale (YFAS) were used to assess the problematic eating attitudes and food addiction.
Results: Compared with control group, the treatment-seeking obese group showed a significantly higher prevalence of emotional eating, night eating and grazing. Binge eating disorder, having at least one eating disorder indexed in DSM-5 and existence of food addiction also found to be more prevalent in the obese group. No statistically significant difference was found between groups for DSM-5 indexed disorders excluding eating disorders. Almost half of the obese group (47,8%) met the criteria for food addiction. When food addicted obese patients compared with non-food addict obese patients, they had higher prevalence of emotional eating, grazing, night eating and major depressive disorder compared to non-food addicted obese patients.
Conclusion: The presence of problematic eating behaviors, food addiction and eating disorders are found more frequent among treatment seeking obese patients. Moreover, looking into the obese group, there is a heterogeneity regarding the problematic eating behaviors. Taking into account differences in eating behaviors like food addiction, it might be possible to detect a subgroup that will benefit more from psychiatric intervention to lose weight. Like strong evidence is stated in the literature between binge eating disorder and obesity, our study might contribute to the growing literature associating psychiatry, food addiction and obesity.