Echinophora chrysantha bitkisinin antioksidan, enzim ve antimikrobiyal aktivitelerinin araştırılarak farmasötik alanda kullanılabilirliğinin irdelenmesi
Investigation of antioxidant, enzyme and antimicrobial activities of echnophora chrysantha for determining its potential in the pharmaceutical field
Yazar: OSMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ATİLA TANER KALAYCIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Apiaceae = Apiaceae ; Echinophora chrysantha = Echinophora chrysantha ; Eczacılık = Pharmacy ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Tirozin = Tyrosine ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Endemik bir tür olan E. chrysantha ekstrelerinin antioksidan, antimikrobiyal aktiviteleri ile tirozinaz, asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE) inhibitör aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
E. chrysantha ekstrelerinde, antioksidan testlerden demir indirgeyici antioksidan güç (FRAP), radikal temizleme aktivitesi (DPPH) ve bakır indirgeyici antioksidan güç (CUPRAC) spektrofotometrik olarak çalışılmıştır. Antimikrobiyal aktivite, agar kuyucuk difüzyon ve sıvı mikrodilüsyon metodlarına göre test edilmiştir. Toplam fenolik madde (TFM), toplam flavonoid madde (TFlM) ve enzim inhibitör aktiviteleri (tirozinaz, AChE ve BChE enzim inhibitör aktivitesi) spektrofotometrik olarak çalışılmıştır.
E. chrysantha'nın metanol (MeOH) ekstresinde TFM, TFIM, FRAP ve CUPRAC değerleri sırasıyla 325μg GAE/g numune, 472 mg QE/g numune, 610 μM Troloks/g numune, 1115μM Troloks/g numune olarak tespit edilmiştir. E. chrysantha'nın MeOH ekstresinin (0.1177 ± 0.027 mg/mL) standart olarak kullanılan BHT'ye (0.0317 ± 0.013 mg/mL) yakın radikal temizleme aktivitesine sahip olduğu bulunmuştur. AChE ve BChE inhibisyonu tayininde, galantamin standardına en yakın IC50 değeri özellikle MeOH ekstresinde gözlenmiştir. İlave olarak, CHCl3 ekstresinin agar kuyucuk ve sıvı mikrodilüsyon yönteminde Bacillis subtilis üzerinde antimikrobiyal etki oluşturduğu belirlenmiştir.
Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar ışığında E. chrysantha'nın hiperpigmentasyon ve nörodejeneratif hastalıklar gibi tıp alanında değerlendirilme potansiyelinin yanında, kozmetikte, farmakolojide ve besin endüstrisinde de değerlendirilebilecek değere sahip olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Apiaceae, Bitki, Fitoterapi, Kolinesteraz, Tirozinaz

Abstract:
The aim of this study was to determine antioxidant, antimicrobial activities, tyrosinase, AChE and BChE inhibitory activities of the extracts derived from an endemic species of E. chrysantha. 
Antioxidant tests for E. chrysantha extracts including, FRAP, DPPH and CUPRAC were studied spectrophotometrically. Antimicrobial activity was tested by agar well diffusion and broth microdilution methods. Total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC) and enzyme inhibitory activities (tyrosinase, AChE and BChE enzyme inhibitor activity) were studied spectrophotometrically.
It was found that TPC, TFC, FRAP and CUPRAC values of E. chrysantha in MeOH extract were 325μg GAE / g sample, 472 mg QE / g sample, 610 μM Trolox / g sample, 1115μM Trolox / g sample. It should be noted that E. chrysantha's MeOH extract (0.1177 ± 0.027 mg/mL) was found near radical cleansing activity to BHT (0.0317 ± 0.013 mg/mL) which is using as a standart. The determination of AChE and BChE inhibition revealed that the closest IC50 value to the galantamine standard was observed, particulary in the MeOH extract. In addition, it was determined that CHCl3 extract showed an antimicrobial effect on B. subtilis in agar well diffusion and broth microdilution methods.
According to results of our study, E. chrysantha can be exploited as potential plant for designing the treatment options for hyperpigmentation problems and neurodegenerative diseases in medicine as well as for applicability in pharmacology, cosmetics and food industry. 
Keywords: Apiaceae, Cholinesterase, Plant, Phytotherapy, Tyrosinase