hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çağdaş Rus ve Türk dillerinde karşılaştırmalı olarak cümlenin temel ögeleri
The main parts of the sentence in modern Russian and Turkish languages in a comparative way
Yazar: CAN KARAYEL
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR GÜNEŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Cümle ögeleri = Sentence elements ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Rusça = Russian ; Türkçe = Turkish

Özet:
İletişimin başlıca aracı olan dil, insanı kuşatır; insanla var olup, var olma macerasını yine insanla sürdürür. Dil canlıdır; hareketlidir, her daim değişim ve gelişime açıktır. Dil- düşünce ekseninde düşünüldüğünde ise ifade ihtiyacı kaçınılmazdır. Zaten yaratılıştan gelen kendini anlatma, fikirlerini ortaya koyma ve bildiğini aktarma isteğiyle insan, sosyal hayatında dilin sağladığı bütün olanaklardan ziyadesiyle faydalanmaktadır. 
Dili anlamlı kılan, duygu, düşünce ve arzuların dışa vurumunda sözcükleri belli bir düzen, belirli bir dizgede bir araya getirerek, ifadeyi oluşturan ise cümlelerdir. Başlıca bileşenleri şahıs ve de eylem olan yani temel öğelerini özne ve yüklemin oluşturduğu cümleler ve bahse konu olan bu ögeler çalışmamızın odak noktasını oluşturmaktadır. 
İşte bu çalışmada, özellikle odağa alınan özne ve yüklem kapsamlı bir şekilde incelenmeye çalışılacaktır. Öncelikli olarak tanım ve tarifleri üzerinde durulacak olan, çalışmanın da özünü oluşturan bu ögelerin, ilerleyen bölümlerde ise Çağdaş Rus Dili ve Çağdaş Türk dilindeki kullanım esaslarının, anlam sahalarının, türleri ve özellikle dikkate değer inceliklerinin tüm yönleriyle ele alınması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Language, the main means of communication, surrounds the human, exists with the human and continues its adventure of existence with a human. Language is alive, mobile and always open to change and development. When considered in the language-thought axis, the need for expression is inevitable. Besides, the human with the desire to explain himself from creation, to reveal his ideas and to convey what he knows takes advantage of all the opportunities provided by language in his social life.
It is the sentence that makes language meaningful by combining words in a certain order, a certain string, in the expression of emotions, thoughts and desires, and forming an expression. Sentences, of which main components are person and action and basic elements are formed by the subject and verb, and these mentioned items constitute the focus of the study. 
In this study, especially the subject and verb taken into focus will be tried to be inclusively examined. In the following chapters, it is aimed to address all aspects of the usage principles, meaning fields, types and especially remarkable subtleties in modern Russian and modern Turkish language.
Moliere'in 'Cimri' adlı oyunundaki 'Elise' karakterinin kukla uyarlaması
The puppet adaptation of 'Elise' character in Moliere's play titled 'The Miser'
Yazar: ŞÜHEDA KÜÇÜKALİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL DAŞKESEN
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Karakter = Character ; Kostüm = Costume ; Kukla = Puppet ; Moliere, Jean Bubtiste = Moliere, Jean Bubtiste ; Tasarım = Design ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Bu araştırmada, "Moliere'in 'Cimri' Adlı Oyunundaki 'Elise' Karakterinin Kukla Uyarlaması" ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, 17. yüzyılın sosyokültürel özelliklerini yansıtan bu eserin ve seçilen Elise karakterinin, kuramsal ve görsel incelemesinin yapılarak kukla üzerine uyarlanmasıdır. Zengin fakat aşırı cimri bir babanın kızı olarak dünyaya gelip, varlık ve yokluk ikilemi içinde hayatını sürdüren Elise, saray dışı yaşamın temsili karakteri olarak dönemin görsel unsurları konusunda referanslar sunmaktadır. Dönemin karakterleri ve kostümleri genel olarak saray hayatının özellikleri üzerinden yorumlandığından, bu araştırma ve uygulamalar, kukla ve kostüm geleneği konusunda yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır. Dolayısıyla çalışmada bu yönde bir araştırma zemini oluşturulmuş ve uygulamalı olarak, sarayın dışındaki sosyal hayatın içinde yer alan karakterlerin görsel ve biçimsel yorumu kukla üzerinde sergilenmiştir. Moliere'in 'Cimri' adlı oyunu kapsamında bir karakter üzerinden yapılan kukla uyarlaması, dönemin toplumsal ve bireysel yaşam koşullarını yansıtması ve çağdaş bir yaklaşımla yorumlanması bakımından da kaynak oluşturan bir araştırma örneğidir.

Abstract:
In this study, "Puppet Adaptation of 'Elise' Character in Moliere's Play Titled 'The Miser" is discussed. The study aims to adapt this play, which reflects the sociocultural characteristics of the 17th century, and the chosen character of Elise, on a puppet, by making a theoretical and visual analysis. Born as a daughter of a rich but extremely miser father, Elise, who lives in the dilemma of wealth and poverty, offers references to the visual elements of the period as a representative of life outside of the palace. Since the characters and costumes of the period are generally interpreted through the characteristics of palace life, these researches and applications provide a new perspective on puppet and costume tradition. Therefore, in this study, a research base was formed in this direction and the visual and formal interpretation of the characters in the social life outside the palace was displayed on a puppet. Puppet adaptation based on a character within the scope of Moliere's play 'The Miser' is an example of research that creates a source in terms of reflecting the social and individual living conditions of the period and interpreting it with a contemporary approach.
Doğu Anadolu Bölgesinin lojistik performansının belirlenmesi, Erzurum ili üzerine bir araştırma
Determination of logistics performance of Eastern Anatolia Region, a research on Erzurum province
Yazar: SELAMİ POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET FATİH AYDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Dış ticaret hacmi = Foreign trade volume ; Erzurum = Erzurum ; Lojistik = Logistics ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Performans = Performance ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Tez çalışmasının kapsamı, Dünya'da ve Türkiye'de lojistik sektörünün yapısını, Doğu Anadolu'daki lojistik sektörün mevcut durumu ile Erzurum ilinin lojistik ve ulaştırma sektörüne ilişkin altyapı yatırımlarını, taşıma türlerini ve dış ticaret verilerinin analizinden oluşmaktadır. Tez çalışmasının amacı; Erzurum ilinde insan veya ürün taşımacılığında seyahat süresini kısaltan, tamamlanan ve yapımı devam eden lojistik sektör yatırımlarının dış ticarete olan katkısının araştırılmasıdır. Son yıllarda yapılan ve faaliyete geçen altyapı yatırımlarının lojistik sektörünün gelişimine katkı sağladığı gözlemlenmiştir. Fakat Erzurum ilinde lojistik sektörünün gelişmesine bağlı olarak dış ticaret hacminin de artacağı düşünülmekte olup çeşitli nedenlerden ötürü dış ticaret hacminin istenilen seviyede olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Lojistik, altyapı yatırımları, dış ticaret, dış ticaret hacmi

Abstract:
The scope of the thesis study consists of the structure of the logistics sector in the
world and in Turkey, the current situation of the logistics sector in Eastern Anatolia and
the infrastructure investments in the logistics and transportation sector of Erzurum, the
types of transportation and the analysis of foreign trade data. The aim of the thesis study
is to discuss the contribution of logistics sector investments, which are completed and
under construction, to foreign trade, which shorten the travel time in the transportation of
people or products in the province of Erzurum. It was observed that the infrastructure
investments made and put into operation in recent years have contributed to the
development of the logistics sector. However, it is thought that the foreign trade volume
will increase depending on the development of the logistics sector in Erzurum province,
and it was determined that the foreign trade volume is not at the desired level due to
various reasons.

Keywords: Logistics, infrastructure investments, foreign trade, foreign trade volume
İskele optimizasyonu ve bir uygulama
Jetty optimization and an application
Yazar: ENGİN BAŞBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. CAFER ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Doğrusal tamsayı programlama = Linear integer programming ; Limanlar = Ports ; Metasezgiseller = Metaheuristics ; Optimizasyon = Optimization ; Rıhtım = Quay ; Tavlama benzetimi = Simulated annealing ; Çizelgeleme = Scheduling

Özet:
Amaç: Bu çalışma, bir limana gelen petrol tankerlerinin gemi-iskele programını Yöneylem Araştırması tekniklerini kullanarak optimize etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Problemin çözümü için limana yanaşan üç yüz adet geminin verisi toplanmıştır. İncelenen problem literatürde dinamik ve ayrık rıhtım tahsis problemi olarak geçmektedir. Rıhtım tahsis probleminin temel amaçlarından biri de gemilerin limanda bekleme süresini en küçükleyecek şekilde gemilerin rıhtıma yanaşma sırasını belirlemektir. Bunun için tam sayılı doğrusal programlama modeli sunulmuştur. Modelde, rıhtıma yanaştırılacak gemilerin tonaj ve draft kısıtları da göz önünde bulundurulmuştur. Ek olarak, büyük boyutlu problemlerde en iyi çözüme makul bir sürede yakınsayan bir metasezgisel algoritma geliştirilmiştir.
Bulgular: Tam sayılı programlama modeli küçük boyutlu örnek grubunu sorunsuzca çözmüştür. Büyük boyutlu örnek setleri için geliştirilen tavlama benzetimi algoritması, tam sayılı modelin çözümü ile karşılaştırıldığında, algoritmanın aynı sonuçları daha kısa sürede çözdüğü görülmüştür. Sonuç: Küçük boyutlu problemlerde her iki yöntemin de, güçlü ve planlama ufkuna bağlı olarak uygulanabilir olduğu görülmüştür. Büyük boyutlu problemlerde ise tavlama benzetimi algoritmasının uygulanabilir olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Purpose: This study aims to optimize the docking program of oil tankers by using operations research methods. Method: Data set is collected from three hundred docking ships in order to solve the problem. Evaluated problem is known in the literature as the dynamic and discrete berth allocation problem. One of the main purposes of berth allocation problem is to determine the docking sequence of ships by minimizing the waiting time of each ship in the dock. In this model, we used integer linear programming. Tonnage and draft constraints of the docking ships were also taken into consideration in the model. In addition, a metaheuristic algorithm, which converges the result to the most plausible solution especially in large scale problems, was developed. Findings: Integer linear programming successfully solved the problem of the small sample group. In addition, simulated annealing algorithm which is developed for larger sample groups provided the same results, however in a shorter timeframe when compared to the integer model. Result: In conclusion, in small-size problems, it has been understood that both methods were strong and applicable depending on the planning horizon. In big-size problems, it has been detected that simulated annealing algorithms were applicable.
Popüler kültür ekseninde halk kültürünün yeniden üretimi: "Temel" tipi örneği
Reproduction of folk culture on the axis of popular culture: An example of the "Temel" type
Yazar: KÜBRA SARI
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN HIDIROĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dil-kültür = Language-culture ; Film = Film ; Film afişleri = Film posters ; Halk kültürü = Folk culture ; Kimlik = Identity ; Lazlar = Lazlar ; Popüler kültür = Popular culture ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
İnsanın, insan tarafından tesis edilmiş ve yaratılmış olan maddi ve manevi unsurlarından meydana gelmiş bir çevre olan kültür, her dönem varlığına yeni bir bakış açısı katmaktadır. Kendi içerisinde birçok alt dalı bulunan kültürün günümüzde kendinden en çok söz ettirenlerinden biri olan popüler kültür, özellikle irdelenmesi gereken önemli bir alandır. Geçmişten bugüne halk kültüründen çokça beslenip, onu değiştiren ve yeni hallere sokan popüler kültürün kimlikleri de önemli oranda yeniden şekillendirdiği sorunu gündemdedir. Popüler kültürün bunu nasıl yaptığı örnekler üzerinden daha iyi anlaşılmaktadır. 
Bu bağlamda örnek olarak da aslında bir halk kültürü öğesi olan Karadenizli ya da daha da özelinde Laz olarak tanıtılan "Temel" tipinin nasıl bir popüler kültür öğesi haline geldiği tez kapsamında incelemeye alınmıştır. Bu sebeple Karadenizli ya da Laz olan kişilerin kendilerine popüler kültür sinemasına ait olan bir film olan Sümela'nın Şifresi: Temel filmi izletilmiş ardından hem filmle ilgili hem de konuyla ilgili soruların yöneltildiği derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.

Abstract:
Culture, which is an environment made up of the material and spiritual elements of human being established and created by humans, adds a new perspective to its existence in every period. Popular culture, which has many sub-branches in itself, is one of the most talked about itself today, and it is an important field that should be examined in particular. The problem that popular culture, which has been nourished by folk culture from the past to the present, has changed it and put it into new forms, has also reshaped identities to a great extent. How popular culture does this is better understood through examples.
In this context, as an example, how the "Temel" type, which is actually a folk culture element, or more specifically Laz, has become a popular culture element has been examined within the scope of the thesis. For this reason, people who are Black Sea or Laz people watched the movie Sümela'nın Şifresi: Temel, a movie that belongs to the popular culture cinema, and then in-depth interviews were conducted, both about the movie and about the subject.
PGPR bakteri izolatlarının bazı fasulye genotiplerinde bitki gelişimi üzerine etkisi
Effect of PGPR bacterial isolates on plant development in some bean genotypes
Yazar: HİLAL ANGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN DADAŞOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu araştırma sera koşullarında NPK ve bakteri uygulamasının fasulye genotiplerinde (Hınıs ve İspir) bitki gelişimleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2020-2021 yıllarında yürütülmüştür.
Yöntem: Yürütülen denemede kontrol, NPK uygulaması ve 6 farklı Rhizobium sp. izolatı (FR-2, FR-4, FR-9, FR-19, FR-20, FR-22) yer almıştır. Araştırma her uygulamada 3 tekerrür olacak şekilde yürütülmüştür.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre fasulye bitkisinde bakteri uygulamasının bitki boyu  gövde çapı, bitki yaş ağırlığı, bitki kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, kök uzunluğu, yaprak alanı, yaprak sayısı, nodül sayısı, gövde protein oranı ve toplam klorofil miktarını artırdığı tespit edilmiştir. Ancak klorofil miktarı ve kökteki protein miktarı üzerine NPK uygulamasının etkisinin daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Genel olarak, çalışmada kullanılan farklı bakteri izolatlarının, ele alınan parametreler üzerine etkisinin NPK uygulamasına göre daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: This research was carried out in order to determine the effects of NPK and bacteria applications on the growth of bean gen3otypes (Hınıs and İspir) in greenhouse conditions between 2020-2021.
Method: Control, NPK application and 6 different Rhizobium sp. bacterial isolates (FR-2, FR-4, FR-9, FR-19, FR-20, FR-22) were included in the experiment. The research was carried out with 3 replications in each application.
Findings: According to the findings, it was determined that the application of bacteria in bean plants increased the plant height, stem diameter, plant fresh and dry weight, root fresh and dry weight, root length, leaf area, leaf number, nodule number, stem protein ratio and total chlorophyll amount. However, it was better that the effect of NPK application on chlorophyll and protein content in the root.
Results: In general, it was concluded that the effect of different bacterial isolates on parameters used in the study was better than the NPK application.
Süleymaniye Kütüphanesinde bulunan XX. yüzyıla ait ebrulu hat levhaları ve günümüz yorumlamaları
Calligraphy plaques with marbling in Süleymaniye Library of the 20th century and their contemporaray interpretations
Yazar: GÜLENGÜL DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ELİTOK
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Desen = Pattern ; Dil özellikleri = Language features ; Ebru sanatı = Marbling art ; Levhalar = Plates ; Motifler = Motifs ; Süleymaniye Kütüphanesi = Süleymaniye Library ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Türk hat sanatı = Turkish handwriting art ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
Bu araştırmada İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulanan XX. yüzyıla ait 22 adet hat levhası yazı, içerik ve süsleme bakımından ele alınarak incelenmiştir. Seçilen eserler, yaşadıkları dönemlerde isim yapmış ünlü hat ustalarının yazılarından oluşmaktadır. 
Üç bölümden oluşan bu araştırmanın birinci bölümünde, ebru sanatının tarihi gelişimi, ebru çeşitleri, ebrunun kullanım alanları ve kullanılan malzemeler ile yapım teknikleri hakkında bilgiler yer almaktadır. 
İkinci bölümde, konuyla ilişikli olarak Türk-Hat sanatı ve hat sanatında levha geleneği, levha ve levha çeşitleriyle levhalarda kullanılan tekniklerle alakalı bilgiler verilmiştir. 
Üçüncü bölümde ise, katalogda yer alan eserler envanterleriyle birlikte verilmiş, yazı, dil özellikleri, içerikleri, motif ve desen özellikleri ele alınmış, eserlerin değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
In this research, 22 calligraphy plates belonging to the 20th century found in the Istanbul Süleymaniye Library were examined in terms of writing, content, and decoration. The selected artworks consist of the writings of famous calligraphy masters who made a name for themselves during their lifetime
In the first chapter of this study, which consists of three parts, information is given about the historical development of the art of marbling, the types of marbling, the areas of use of marbling, the materials used, and the construction techniques.
In the second chapter, related to the subject, information about plate tradition in Turkish-Calligraphy art, plate and plate types, and techniques used in plates are given.
In the third chapter, the artworks in the catalog were given together with their inventories, the writing, language features, contents, motif, and pattern features were discussed, and the artworks were evaluated.
Şiran Çayı (Gümüşhane) Havzası'nın fiziki coğrafyası
Physical geography of Şiran (Gümüşhane) Stream Basin
Yazar: MUHAMMET ENES YANIK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOPAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Gümüşhane-Şiran = Gümüşhane-Şiran ; Havza özellikleri = Watershed characteristics ; Havzalar = Basins ; Şiran Çayı Havzası = Şiran Stream Basin

Özet:
Şiran Çayı Havzası, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nün iç kesimlerinde yer almaktadır. İdari açıdan Gümüşhane İli Şiran İlçesi sınırları içerisinde kalan saha, hidrografik bir havza özelliğine sahiptir.
Jeomorfolojik gelişim üzerinde son derece önemli rol oynayan Litolojik yapı araştırma sahasında Paleozoyik (Karbonifer)'ten Kuvaterner'e kadar yüzeylenmiş farklı birimlerden meydana gelmektedir.
Genel itibariyle Karadeniz Ardı Yarı Nemli – Yarı Kurak İklim Bölgesi içerinde yer alan araştırma sahasında iklim ve bitki örtüsü özelliklerini yansıtan zonal topraklarla birlikte, intrazonal ve azonal topraklar bulunmaktadır.
Havzanın doğal bitki örtüsü incelendiğinde ise orman formasyonu, antropojen step ve ot formasyonlarına ait türlerin yayılış gösterdiği görülmektedir. Formasyonların gelişiminde çok çeşitli doğal faktörler ve antropojen baskıların rolü vardır. Sahanın bitki çeşitliliğinde orman formasyonunun hakimiyet alanı, antropojen stepler, ağaçlı antropojen stepler ve ot formasyonunun alanlarına göre daha fazladır.

Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Şiran, Havza

Abstract:
Şiran Stream Basin is located in the inner parts of the Eastern Black Sea Region of the Black Sea Region. The site which is administratively within the borders of the Şiran district of Gümüşhane Province has the characteristics of a hydrographic basin.
Lithological structure which plays an extremely important role in geomorphological development, occurs different units surfaced from Paleozoic (Carboniferous) to Quaternary in the research area.
In general, the research area located in the semi humid - semi-arid Climate Region behind the Black Sea, there are zonal soils which are reflecting the climate and vegetation characteristics with the intrazonal and azonal soils.
When the natural vegetation cover of the basin is examined, it is seen that the species belonging to anthropogenic steppe and grass formations spread and the forest formation. The range variety of natural factors and anthropogenic pressures play role in the development of formations. The dominance area of the forest formation is greater than the anthropogenic steppes, anthropogenic steppes with trees and the areas of grass formation in the plant diversity of the area.

Keywords: Geography, Siran, Basin