Sosyal değişim sürecinde Kazakistan'da din-devlet ilişkileri (Üniversite öğrencileri örneği)
In the process of social change,religion-state relations in Kazakhstan (Example of university students)
Yazar: SUAT BEYLUR
Danışman: PROF. DR. ABDÜRREŞİT CELİL KARLUK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Kazakistan = Kazakhstan ; Sekülerleşme = Secularization ; Sosyal değişme = Social change ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kazakistan'da din-devlet ilişkilerinin incelendiği bu çalışmayla, din-devlet
ilişkilerinin eğitim kurumu üzerinden kurumsal sekülerleşmeye; dindarlık üzerinden
bireysel sekülerleşmeye olan etkilerinin incelenmesi ile tarihi ve sosyolojik olgular
doğrultusunda din-devlet ilişkilerinde daha reel politikaların geliştirilmesine katkı
sağlanması amaçlanmaktadır.
Doküman analizi, yarı yapılandırılmış mülakat, soru formu (anket) ve bazı
durumlarda katılımlı gözlem tekniklerinin kullanılmış olduğu araştırmada nitel ve nicel
araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Sayılan yöntem ve teknikler kullanılarak çağdaş
sekülerleşme paradigması çerçevesinde Kazakistan'daki din-devlet ilişkilerinin kurumsal
ve bireysel boyutta sekülerleşmeye etkileri incelenmiştir.
Laik bir devlet olan Kazakistan'da ilgili yasal ve kurumsal düzenlemeler ile
uygulanan politikalar eğitim kurumunda bariz bir sekülerleşme sürecinin yaşandığını
göstermektedir. Temel düzeyde inanç ve ibadet boyutu, öznel dindarlık algısı, dini öğrenme
kaynakları, dinî simgelere ilişkin algı, bazı alanlardaki dinî hassasiyet düzeyi, dinî grup ve
kuruluşlarla ilişki düzeyi ve dinin Kazakistan'daki yeri gibi sorular üzerinden elde edilen
bulgular ise bireysel düzeyde hissedilir bir sekülerleşme sürecinin yaşanmadığını
göstermektedir. Bu sonuç, çağdaş sekülerleşme yaklaşımlarınca kabul edilen sekülerleşme
sürecinin her toplumda farklı boyut ve biçimlerde geliştiği iddiasını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Din-Devlet İlişkileri, İslam, Kazakistan, Sekülerleşme, Sosyal
Değişme.

Abstract:
This study, which examines impacts of religion-state relations on institutional and
individual secularisation level in the context of education and religiosity in Kazakhstan aims
to contribute to the development of more real politics in religion-state relations in
accordance with historical and sociological facts.
In this study, with documentary analysis, semi-structured interview, questionnaire
and in some cases participatory observation techniques, qualitative and quantitative research
methods were used together. By using the aforementioned methods and techniques, the
impacts of religion-state relations on institutional and individual secularisation level were
examined within the framework of contemporary secularization paradigm.
As a laic state, in Kazakhstan legal and institutional regulations and policies show
that there is an obvious secularization process in the educational institution. On the other
hand, the findings obtained from the questions at the basic level on dimension of faith and
worship, perception of subjective religiousity, sources of religious knowledge, percepiton
of religious symbols, level of religious sensitivity in some areas, level of relationship with
religious groups and organizations and place and importance of religion in Kazakstan
society show that there is no perceivable secularisation process in the individual level. This
result supports assertation of contemporary secularisation approach which claims that the
process of secularisation can be seen in different forms and dimensions in every single
society.

Keywords: Islam, Kazakhstan, Religion-State Relations, Secularisation, Social Change.