Kahramanmaraş şartlarında Macar fiği (Vicia pannonica Crantz.) ve yem bezelyesinin (Pisum sativum L.) tritikale (xTriticosecale Wittm.) ile karışım oranlarının ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
The effects on forage yield and quality of mixture ratios of forage pea (Pisum sativum L.) and vetch (Vicia pannonica Crantz.) with triticale (xTriticosecale Wittm.) under Kahramanmaraş conditions
Yazar: KASEM ALMINFI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SÜHA USLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Kahramanmaraş ili ekolojik koşullarında yetiştirilecek macar fiği (Vicia pannonica Crantz.) + tritikale (xTriticosecale Wittm.) ve yem bezelyesi (Pisum sativum L.) + tritikale (xTriticosecale Wittm.) karışımlarında uygun karışım oranının saptanması amacıyla 2019-2020 kışlık üretim döneminde, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümüne ait olan deneme sahasında yürütülmüştür. Bir karışım şekli (macar fiği + tritikale ve yem bezelyesi + tritikale) ve beş karışım oranının (100:0, 75:25, 50:50, 25:75, 0:100) kullanılmıştır. Karışımlar %100 saf tritikale (Ayşe Hanım çeşidi), %100 saf yem bezelyesi (Özkaynak çeşidi), %100 saf macar fiği (Tarım Beyazı-98 çeşidi), %75 yem bezelyesi + %25 tritikale, %50 yem bezelyesi +
%50 tritikale, %25 yem bezelyesi + %75 tritikale, %75 macar fiği + %25 tritikale, %50 macar fiği + %50 tritikale, %25 macar fiği + %75 tritikale şeklinde düzenlenmiştir. Araştırmada, bitki boyu, yeşil ot ve kuru ot verimi, oransal verim toplamı, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül, NDF ve ADF oranı, sindirilebilir kuru madde, kuru madde tüketimi, nispi yem değeri ve sindirilebilir kuru madde verimi gibi özellikler incelenmiştir. Ayrıca karışımlarda, fiğ ve yem bezelyesinin karışımın yeşil ot ve kuru ot verimine katılma oranları saptanmıştır. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmanın sonuçları, karışım oranının baklagil sap uzunluğu ve doğal bitki boyunu, yeşil ot ve kuru ot verimini, yeşil otta ve kuru otta baklagil oranını, oransal verim toplamını, ham protein oranı ve verimini, NDF oranı ve nispi yem değerini ve sindirilebilir kuru madde verimini istatistiksel olarak önemli derecede etkilediğini göstermiştir. Tohum
karışımında tritikale oranı arttıkça, yeşil ot ve kuru ot verimi ve ham protein oranı düşmüştür. Baklagil karışımlarının yeşil ot ve kuru ot verimine katılma oranı tohum karışımındaki oranından daha yüksek olmuştur. En yüksek yeşil ot ve kuru ot verimi, oransal verim toplamı, sindirilebilir kuru madde, nispi yem değeri ve sindirilebilir kuru madde veriminin (sırası ile 4959.9 kg/da, 1041 kg/da, 1.40, %62.79, 135.67 ve 644.02
kg/da) ve en düşük NDF ve ADF oranının (%43.05 ve %33.52) elde edildiği karışım %75 yem bezelyesi (Özkaynak) + %25 tritikale karışımıdır. Sonuç olarak, tipik Akdeniz iklimine sahip Kahramanmaraş (Merkez) koşullarında %75 yem bezelyesi (Özkaynak) + %25 tritikale tohum karışımı ot verimi ve kalitesi yanında ekolojik kaynakların etkin
kullanımı açısından en uygun karışım olabilir.

Anahtar Kelimeler: Yem Bezelyesi, Macar Fiği, Tritikale, Karışım Oranı, NDF ve ADF Oranı, Ot Verimi ve Ot Kalitesi

Abstract:
This research was carried out in the experimental field of Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Faculty of Agriculture, Field Crops Department in the winter production period of 2019-2020. It was made in order to determine the appropriate mixing ratio in Vetch (Vicia pannonica Crantz.) + Triticale (xTriticosecale Wittm.) and Forage Pea (Pisum sativum L.) + Triticale (xTriticosecale Wittm.) mixture to be grown under the ecological conditions of Kahramanmaraş province. In the study using a mixture form (Triticale + Vetch), (Triticale + Forage Pea ) and five mixing ratios (100: 0, 75:25, 50:50, 25:75, 0: 100) (100% Triticale, 100% Özkaynak Forage Pea , 100% Tarım Beyazı-98 Hungarian Vetch, 25% Triticale + 75% Forage Pea , 50% Triticale + 50% Forage Pea , 75% Triticale + 25% Forage Pea , 25% Triticale + 75% Hungarian Vetch, 50% Triticale + 50% Hungarian Vetch, 75% Triticale + 25% Hungarian Vetch), plant height, green herbage and dry herbage yield, crude protein ratio, crude protein yield, crude ash ratio, NDF and ADF ratio and relative feed value were investigated. In addition, in the mixtures, the rate of participation of the vetch in the mixture of green herbage, dry herbage and total
proportional yield values were determined. The field trial was carried out in three replications according to the completely randomized block design. The results of the research showed that the mixture rate statistically significantly affected the plant height, green and dry herbage yield, legumes rate in green and dry herbage, total proportional yield, crude protein rate and crude protein yield, NDF ratio, relative feed value and digestible dry matter yield. As the triticale ratio in the seed mixture increases, green herbage and dry herbage yields and crude protein ratio decreased. The ratio of participation of legume mixtures in green and dry herbage yield was higher than the ratio of seed in mixture. The highest green and dry herbage yield, total proportional yield, digestible dry matter, relative feed value and digestible dry matter yield (4959.9 kg/da, 1041 kg/da, 1.40, %62.79, 135.67 ve 644.02 kg/da respecively) and the lowest NDF and ADF ratios (%43.05 ve %33.52) were obtained from 75% forage pea (Özkaynak) + 25% triticale mixture. Based on the research results, it is concluded that 75% forage pea
(Özkaynak) + 25% triticale mixture is the most suitable mixture in terms of herbage yield and quality in Kahramanmaraş province conditions. 

Key Words: Forage Pea, Hungarian Vetch, Triticale, Mixing Ratio, NDF and ADF Ratio, Herbage Yield and Herbage Quality