İzmir ili içme ve kullanım sularında radyoaktivite ve veriler arasında korelasyon analizleri /
Yazar: MÜSLÜM MURAT SAÇ
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET N. KUMRU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Su = Water ; İzmir = Izmir

Özet:
6 ÖZET Bir insanın sadece biyolojik ihtiyaçları için günde yaklaşık iki litresine ihtiyaç duyduğu su, canlıların yaşamları için gerekli olan maddelerin basında gelir. 1 8 Yeryüzünde bol miktarda (~2xlC ton) su vardır. Ancak, içme suyu azdır. Mevcut içme suyu kaynakları hızla artan nüfus, plansız gelişen endüstri ve yok edilen ormanlar nedeniyle günden güne ihtiyacı karşılayamaz duruma gelmektedir. İzmir ili içme ve kullanım su ihtiyacının büyük bir kısmı yeraltı su kaynaklarından karşılanmaktadır. Yeraltı suları yeryüzü sularına nazaran daha fazla radyoaktivite içerebilmektedir. Bu çalışmada İzmir ili içmesuyu ihtiyaçlarının karşılandığı 5 farklı (Halkapmar, Manisa Sarıkız, Manisa Göksu, Menemen ve Gaziemir) bölgedeki sondaj kuyularının 20 tanesinden alınan su örneklerinin sıcaklık (°C), pH, Eh(mV), iletkenlik (u.mho/cm), alkalinite (mg/1) değerleri, radon (pCi/1) ve radyum (pCi/1) konsantrasyonları, su tortularının toplam aktivitesi (pCi/1) ile sondaj kuyusu çevresinde yüzey gama (uR/h ve cps) değerleri ölçülmüştür. ölçüm sonuçlarına göre; sıcaklığın 18-26°C ve ortalama 22.3°C, pH'm 6.56-7.51 ve ortalama 7.00, Eh' m l~55mV ve ortalama 30.3mV, iletkenliğin 520-1400 ujmho/cm ve ortalama 717.8 umho/cm, titrasyon metodu kullanılarak belirlenen alkal ini tenin 261.1-462.6 mg/1 ve ortalama 326.7 mg/1, yüzey gama radyasyon ölçümlerinin sırasıyla 4~13 uJVh, 35"103cps ve ortalamalarının 9u.R/h ve 68cps, kollektör yöntemi kullanılarak ölçülen radon konsatrasyonun DA(Düsük Aktivite}- 155.7 pCi/1 ortalama 44.9 61pCi/1, aynı yöntemle radyum konsantrasyonun DA-22.2 pCi/1 ortalama 4.6 pCi/1, su tortusunun toplam aktivitesinin DA~629.3 pCi/1 ve ortalama 111 pCi/1 olduğu bulunmuştur. Bulunan bu sonuçlar tablolar halinde, ve ölçüm sonuçlarının regrasyon ve korelasyon analizleri tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. 62

Abstract:
7 SUMMARY Exeggeratly, water being at the top of the vital materials for the living beings, approximately two litres of water are needed by every human being only to meet its daily metabolic requirements. There are vast sources of 1 8 water (~2xl0 ton) present on the earth's surf ace, however there is shortage drinking water. The available resources of water with growing population, unplanned rapidly increasing industry and destruction of forest are being depleted and unable to suffice day to day needs. The major part of the drinking water requirements, in Izmir province; is being met through underground water resources. Generally underground water has more radioactivity concentration as compared to surface water. In' this research, temperature (°C), pH, Eh(mV), conductivity (ujnho/cm)r alkalinity (mg/1), radon (pCi/1) and radium concentrations (pCi/1) water deposits total activity (pCi/1) were studied; along with the gamma ( wR/h and cps) values of the surface area present in the vicinity of these drilling wells by collecting the water samples from twenty different drilling wells located in 5 different regions (Halkapmar, Manisa Sarıkız, Manisa Göksu, Menemen and Gaziemir) which meet the drinking water requirements of Izmir provience. According to the results of these measurements, temperature ranged 18-26°C with an average of 22.3°C, pH varied from 6.56 to T.51 with an average of 7, Eh varied from 1 to 55 mV with an average of 30.3 mV, conductivity ranged 520-1400 wmho/cm having an average 717.8 umho/cm, alkalinity 63determined by applying titratium method ranged between 261.1 - 462.6 mg/1 with an average of 326.7 mg/1 where as the gamma radiation measurements were 4~13 uR/h and 35-103 cps, having an average 9uR/l and 68 cps respectively. The radon con centration determined by the collector chamber method varied from LDMLower Detection Limit) to 155.7pCi/l with an avarage of 44.9 pCi/1. By applying the same method, the radium con centration of the water ranged from LDL to 22.2 pCi/1 having an average of 4.6 pCi/1. Total activity of water deposits was found as DA~629.3 pCi/1 with an average of 111 pCi/1. The results in the form of tables and regression corre lation analysis of the measurements derived from these results were presented in the form of tables as well as grafhics. 64