Çevresel etkenlerin COVID-19 yayılımına olan etkisi
The impact of environmental factors on thespread of COVID-19
Yazar: MUHAMMET SALİH TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ERGENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Meteoroloji = Meteorology ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Isı değişimi = Heat change ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mevsimsel etki = Seasonal effect ; Nem oranı = Humidity ; Pandemiler = Pandemics ; Çevresel etki = Environmental impact ; İklim = Climate

Özet:
Amaç
Hastanemiz Acil Tıp Kliniği'ne başvuran moleküler yöntemlerle doğrulanmış COVID-19 hastalarında iklim göstergeleri (hava sıcaklığı, nem oranı,  rüzgâr hızı) ile vaka sayısı ve mortalite arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem
Halk Sağlığı Yönetim Sistemi üzerinden yapılan retrospektif taramada 01 Haziran 2020-28 Şubat 2021 tarihlerini kapsayan 39 haftalık dönemde hastanemize başvuran ve moleküler yöntemler ile doğrulanmış COVID-19 vakası sayısı ile İstanbul'da meteorolojik değişkenleri içeren günlük veriler toplandı. İstanbul Meteoroloji 1. Bölge Müdürlüğü'nden alınan günlük hava durumu verileri kullanıldı. Çalışmaya dâhil edilen iklim (hava) göstergeleri olarak; ortalama sıcaklık, minimum sıcaklık, maksimum sıcaklık, ortalama nispi nem ve rüzgâr hızı alındı. İklim göstergeleri ile COVID-19 vaka sayısı ve hastalığın klinik sonlanımı arasındaki korelasyon analiz edildi.
Bulgular
Çalışmaya dâhil edilen toplam 169,058 hastanın 89091'u (%52,70) erkek ve 79967'si (%47,30) ise kadın olup; yaş ortalaması 39,74 ± 11,60 (aralık, 18-92) idi. Toplam 354 hasta vefat ederken, ölüm hızı %0,21 olarak tespit edildi. 
Yapılan korelasyon analizinde toplam hasta sayısı ile iklim göstergelerinden ortalama sıcaklık, maksimum sıcaklık ve minimum sıcaklık değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ilişki tespit edildi (ortalama sıcaklık: rho= -0,734, p<0,001; maksimum sıcaklık: : rho= -0,696, p<0,001; minimum sıcaklık: rho= -0,748, p<0,001). Ek olarak, toplam hasta sayısı ile ortalama nispi nem değeri arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki saptandı (rho= 0.399 ve p=0.012). Ancak, toplam hasta sayısı ile rüzgâr hızı değeri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı (rho=0.214 ve p=0.190).
Benzer şekilde, vefat sayısı ile iklim göstergelerinden ortalama sıcaklık, maksimum sıcaklık ve minimum sıcaklık değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ilişki tespit edildi (ortalama sıcaklık: rho= -0,654, p<0,001; maksimum sıcaklık: rho= -0,675, p<0,001; minimum sıcaklık: : rho= -0,646, p<0,001).  Buna karşın, vefat sayısı ile ortalama nispi nem ve rüzgâr hızı değerleri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı (ortalama nispi nem: rho= -0,239, p=0.142;  rüzgâr hızı: rho=0,031, p=0.850).
Yine, ölüm hızı ile iklim göstergelerinden ortalama sıcaklık, maksimum sıcaklık ve minimum sıcaklık değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ilişki tespit edildi (ortalama sıcaklık: rho= -0,375, p=0,019; maksimum sıcaklık: rho= -0,429, p=0,006; minimum sıcaklık: rho= -0,352, p=0,028). Ancak, ölüm hızı ile ortalama nispi nem ve rüzgâr hızı değerleri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı (ortalama nispi nem: rho= 0,158, p=0.337;  rüzgâr hızı: rho=0,003, p=0.988).
Sonuç
Çalışmada elde edilen bulgular ışığında 39 haftalık izlem süresince ortalama sıcaklık, maksimum sıcaklık ile minimum sıcaklık değerlerinin düşük seyrettiği ve ortalama nispi nem değerinin yüksek seyrettiği dönemde COVID-19 vaka sayısında artış olduğu söylenebilir. Buna paralel olarak ortalama sıcaklık, maksimum sıcaklık ve minimum sıcaklık değerlerinin düşük olduğu dönemde COVID-19 ölüm hızında artış izlenmiştir.

Abstract:
Aim
This study aimed to investigate whether there is a relationship between climate indicators (air temperature, humidity, wind speed) and the number of cases and mortality in COVID-19 patients admitted to our hospital's Emergency Medicine Clinic and confirmed by molecular methods.
Materials and Methods
A retrospective scan of daily data from the Public Health Management System for the number of COVID-19 cases admitted to our hospital and confirmed by molecular methods and the meteorological variables in Istanbul during the 39 weeks covering the dates of 01 June 2020-28 February 2021 were collected. Daily weather data from the Istanbul Meteorology 1st Regional Directorate were used. The study included average temperature, minimum temperature, maximum temperature, average relative humidity, and wind speed as climate (weather) indicators. The correlation between climate indicators, the number of COVID-19 cases, and the clinical outcome of the disease were then analyzed.
Findings
Of the 169,058 patients included in the study, 89091 (52.70%) were male, and 79967 (47.30%) were female. The mean age was 39.74 ± 11.60 (range, 18-92). A total of 354 patients died, with a death rate of 0.21%.
In the correlation analysis, there was a statistically significant and negative correlation between the total number of patients and the average temperature, maximum temperature, and minimum temperature values of climate indicators (mean temperature: rho= -0.734, p<0.001; maximum temperature: rho= -0.696, p<0.001, minimum temperature: rho= -0.748, p<0.001). Additionally, there was a significant and positive correlation between the total number of patients and the mean relative humidity (rho= 0.399 and p=0.012). However, there was no significant correlation between the total number of patients and the wind speed (rho=0.214 and p=0.190).
There was a statistically significant and negative correlation between the number of deaths and the average temperature, maximum temperature, and minimum temperature values of climate indicators (mean temperature: rho= -0.654, p<0.001; maximum temperature: rho= -0.675, p< 0.001, minimum temperature: rho= -0.646, p<0.001). On the other hand, no significant correlation was found between the number of deaths and mean relative humidity and wind speed values (mean relative humidity: rho= -0.239, p=0.142; wind speed: rho=0.031, p=0.850).
There was a  statistically significant, negative correlation between the death rate and the average temperature, maximum temperature, and minimum temperature values from climate indicators (mean temperature: rho= -0.375, p=0.019; maximum temperature: rho= -0.429, p=0.006; minimum temperature: rho= -0.352, p=0.028). However, there was no significant correlation between mortality rate and mean relative humidity and wind speed values (mean relative humidity: rho= 0.158, p=0.337; wind speed: rho=0.003, p=0.988).
Results
In the light of the findings obtained in the study, it can be concluded that there was an increase in the number of COVID-19 cases during the 39-week follow-up period when the average temperature, maximum temperature, and minimum temperature values remained low, and the average relative humidity value remained high. In line with this, the COVID-19 death rate increased when the average temperature, maximum temperature, and minimum temperature values were low.