Uludağ göknarı'nda (Abies bornmülleriana Mattf.)bazı fidan karakterleri bakımından genetik çeşitlilik
Genetic variation in some seedling characteristics of bornmullerian fi̇r (Abies bornmülleriana Mattf.)
Yazar: NİL DİLEK ÖZBEDEL
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN GÜLCÜ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Uludağ Göknarında bazı fidecik ve fidan karakterleri bakımından genetik çeşitliliğin belirlenmesini konu alan bu çalışmada türün doğal yayılış alanlarından örneklenen 5 populasyon ve her populasyonda 20 aile olmak üzere toplam 100 aileye ait fidecik ve fidan karakterleri üzerinde çalışılmıştır. Ayrıca elde edilen sonuçların karşılaştırılması amacıyla Doğu Karadeniz Göknarından bir (20 aile) ve Toros Göknarında bir (20 aile) populasyon çalışmaya dâhil edilmiştir. Denemede materyal olarak kullanılan fidecik ve fidanlar Ankara İlyakut Orman Fidanlığı' nda polietilen tüplerde yetiştirilmiştir.Araştırma amacına uygun olarak yetiştirilen fideciklerde kotiledon sayısı (Kots), epikotil boyu (Epk) ve hipekotil boyu (Hpk); iki yaşlı fidanlarda ise fidan boyu (Fb), kök boğazı çapı (Kbc), tomurcuk bağlama zamanı (Tb) ve tomurcuk patlatma zamanı (Tp) gözlem ve ölçümleri yapılmıştır.

Elde edilen veriler SAS istatistik paket programında değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çalışılan türlerin ve populasyonların karşılaştırılması amacıyla varyans analizi ve duncan testi yapılmıştır. Ayrıca çalışılan karakterler bakımından birey ve aile düzeyindeki kalıtım dereceleri ile karakterler arası genetik ve fenotipik korelasyonlar tahmin edilmiştir. Buna göre, çalışılan tüm fidecik özellikleri bakımından türler arası ve tür içi populasyonlar arasında önemli farklılıklar çıkarken kotiledon sayısı bakımından populasyon içi aileler arası farklılıklar önemsiz düzeyde bulunmuştur. Buna karşın iki yaşlı fidan özelliklerinin tümü bakımından ise populasyon içi aileler arası farklılıklar önemli çıkarken kök boğazı çapı ve tomurcuk bağlama zamanı bakımından populasyonlar arası farklılıklar önemsiz, fidan boyu ve tomurcuk bağlama zamanı bakımından da türler arası farklılıklar önemsiz düzeyde bulunmuştur. Aynı zamanda çalışılan fidecik ve fidan özellikleri bakımından orta ve yüksek düzeyde birey ve aile kalıtım dereceleri [0,09(Kots)

Abstract:
To determine genetic variation of Bormüllarian fir(Abies bormulleriana Mattf.) in terms of juvenile and two-year-old seedling traits, the traits of total 100 families from 5 populations(20 for each population) which were sampled from natural distribution areas of the species were examined. In addition, two populations, one (20 families) rom Nordmann fir and one(20 families) from Cilician fir were included into the study in order to compare the results obtained. The juvenile and two-year-old seedlings used in the study were raised in polyethylene bags in Ankara-İlyakut Forest Nursery.In the juvenile seedlings cotyledon number (Kots), epicotyl height(Epk), hypocotyl height(Hpk) were observed and recorded while height(Fb), root collar diameter(Kbc), bud formation time(Tb) and bud burst time(Tp) in two-year-old seedlings were observed and recorded according to the goal of the study.

The data obtained in the study were evaluated through SAS statistical program. In this context, Variation analysis and Duncan Test were carried out to compare the species and populations studied. The degree of inheritability, genetic and phenotypic correlations among the traits were estimated in terms of the seedling traits examined. It was revealed that in all traits for the juvenile seedlings, variation between and within the population was significant while variation in cotyledon numbers between families within populations was not significant. In the seedling traits for two-year old seedlings, the variation in all traits was significant between families within populations while the variation both in the traits of root collar diameter and bud formation time between the populations, and in the traits of seedling height and bud formation time between the species were not significant. In addition, moderate and high level individual and family heritability degrees [0,09(Kots)