Bakır oksit nanopartikülleri ve bakır sülfat etkisinde Oreochromis niloticus'un dokularında süreye bağlı bakır birikiminin bazı serum parametreleri ile serum ve karaciğer enzim aktiviteleri üzerine etkileri
Influence of copper accumulation in tissues of Oreochromis niloticus exposed to copper oxide nanoparticles and copper sulphate with its effect on some serum parameters and on enzyme activities in serum and liver
Yazar: MUSTAFA TUNÇSOY
Danışman: PROF. DR. CAHİT ERDEM
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada bakır oksit nanopartiküllerinin (CuO NP) ve bakır sülfatın (CuSO4) 10, 50 ve 100 µg/L derişimlerinin 1, 7 ve 15 günlük sürelerle etkisinde                O. niloticus'un solungaç, karaciğer, böbrek, dalak ve kas dokularındaki metal birikimi, karaciğer SOD, CAT ve GPx enzim aktiviteleri ve serum parametrelerinden glikoz, total protein, albumin, kolesterol, trigliserit düzeyi ile serum ChE, AST, ALT, ALP ve LDH enzim aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Cu NP ve CuSO4'ün belirlenen süre ve derişimlerle etkisinde bakır birikimi solungaç, karaciğer, böbrek ve dalak dokusunda kontrole oranla artış göstermiş, en fazla metal birikimi sırasıyla karaciğer, böbrek, dalak, solungaç dokularında olmuş kas dokusunda birikim olmamıştır. 15 günlük etki süresi sonunda karaciğerde antioksidan enzimlerden SOD, CAT ve GPx enzim aktivitesi kontrole oranla artış göstermiştir. Deney süresi sonunda serum glikoz ve albümin düzeyleri artarken serum total protein, kolesterol ve trigliserid düzeyleri kontrole oranla azalmıştır. Serum enzimlerinden ChE aktivitesi azalırken, AST, ALT, ALP ve LDH enzim aktiviteleri artış göstermiştir. Genel olarak dokulardaki metal birikimi ve antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkileri bağlamında Cu NP'nin CuSO4'e oranla daha etkili olduğu, belirlenen serum parametrelerinde ise belirgin bir ayrımın olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Effects of 10, 50, and 100 µg/L waterborne copper sulphate (CuSO4) and CuO nanoparticles (CuO NPs) on copper accumulation in gill, liver, kidney, spleen and muscle tissues of O. niloticus were determined after 1, 7 and 15 days of exposure. Changes in sera glucose, total protein, albumin and triglyceride levels and serum ChE, AST, ALT, ALP and liver SOD, CAT and GPx activities influenced by this accumulation were also studied. Copper levels increased in gill, liver, kidney and spleen tissues of O. niloticus compared to control when exposed to both CuSO4 and CuO NPs whereas no accumulation was detected in muscle tissue at the end of the exposure period. Highest accumulation of copper was observed in the order of liver, kidney, spleen and gill tissues, respectively. Serum glucose and albumin levels increased while serum total protein, cholesterol and triglyceride levels decreased compared with control at the end of the 15th day. There was also a decrease in serum ChE activity whereas serum AST, ALT, ALP and LDH activities increased. SOD, CAT and GPx activities increased in liver tissue at the end of the exposure period. Overall, CuO NPs more effective than CuSO4 in terms of tissue accumulation and liver enzyme activities while CuSO4 and CuO NPs had similar effects in serum parameters of O. niloticus.