Aile üyesinin vefatından sonra: Bireylerin (Geçmiş ve güncel) yas yoğunlukları ile (Kayıp öncesi ve güncel) aile işlevselliği arasındaki ilişkiler
After death of a family member: Relationships between (Past and present) grief intensity of individuals and (Pre-loss and present) family functioning
Yazar: CANAN BAYGORA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile işlevleri = Family functions ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement ; Ölüm = Death ; Ölüm algısı = Perception of death

Özet:
Bu araştırmada aile üyesinin ölümünden sonra bireylerin geçmiş ve güncel yas yoğunluğu ile ailelerinin kayıp öncesi ve güncel işlevselliği arasındaki ilişkileri ve katılımcıların özellikleri, kayıp dönemi, cenaze ve mezar, kayıp sonrası geniş aile desteği/ilişkileri/iletişimi ve kayıp sonrası ailede yas sürecine dair ilişki/iletişim durumlarının bu değişkenler üzerindeki farklılıklarını incelemek amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini anne, baba ve/veya kardeşi en az üç ay önce vefat etmiş 18-70 yaş arasındaki 164 kadın (%73.5) ve 59 erkek (%26.5) oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Kaybın Meydana Geldiği Dönem Bilgi Formu", "Kayıp Sonrası Geniş Aileyle İlişkiler Bilgi Formu", "Teksas Düzeltilmiş Yas Ölçeği" ve "Aile Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, normal dağılım göstermediğinden non-parametrik ilişki ve fark testleriyle analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda kayıp öncesi ve güncel aile işlevselliği alt boyutları arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Ailelerinin kayıp öncesi genel, roller ve gereken ilgiyi gösterme işlevselliği yüksek bireylerin güncel; ailelerinin problem çözme dışındaki alt boyutlarda güncel işlevselliği yüksek bireylerin geçmiş yas yoğunluğunun düşük olduğu belirlenmiştir. Kayıp öncesi ve güncel problem çözme işlevselliği yüksek ailelerdeki bireylerinse yas yoğunluğu yüksektir. Kadınların, kayıp anında ve güncelde genç yetişkin olanların, kaybın üzerinden az zaman geçenlerin, yas sebepli psikolojik yardım alanların, yakınını ani ölüm sebebiyle kaybedenlerin, yakınıyla ölene kadar aynı evde yaşayanların, yakını evden başka yerde ölenlerin, cenazeye katılanların, mezarı daha sık ziyaret edenlerin, geniş aileden destek görmeyenlerin ve iletişimi kötüye gidenlerin yas yoğunluğu düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Aile üyeleri cenazeye katılanların, yakınının mezarı yaptırılanların, yakını evden başka yerde ölenlerin, geniş aileden gelen desteğin, ilişki ve iletişimin iyiye gitmesinin, yasla ilgili açık iletişim kuran ve bireysel yas kaynaklı sorun yaşamayan ailelerin işlevsellik düzeyi çeşitli alt boyutlar açısından daha yüksek olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, ailede bireysel yas farklılıklarıyla ilgili açık iletişim, sorun yaşamama ve geniş aileden gelen destek, ailenin güncel işlevselliği açısından önemli bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Yas, Aile işlevselliği, Ailede yas iletişimi, Geniş aile desteği

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationships between past and present grief intensity of individuals and pre-loss and present functioning of their families; and the differences of statues of the participants' characteristics, the loss period, funeral and grave, extended family support/relationships/communication after the loss, and the relationship/communication of the grieving process in the family after loss on these variables. The sample of this study consisted of 164 women (73.5%) and 59 men (26.5%) between the ages of 18-70 who lost their mother, father and/or sibling at least three months ago. As data collection tools, "Personal Information Form", "Loss Period Information Form", "Relations with Extended Family After Loss Information Form", "Texas Revised Inventory of Grief" and "Family Assessment Device" were used. Because the obtained data were not show normal distribution, they were analyzed with non-parametric tests. 
As a result of the research, a positive correlation was found between the sub-dimensions of pre-loss and present family functioning. The present grief intensity of individuals whose their families' high pre-loss functioning on general, roles and affective involvement, and the past grief intensity of individuals whose their families' high present functioning on sub-dimensions other than problem solving were found low. The grief intensity of individuals with high pre-loss and present problem solving functioning of their families is high. The high levels of grief intensity were found to be associate with female gender, young adults at the time of loss and present, less time since the loss, receive psychological help caused by grief, lose family member due to sudden death, live together with deceased in the same house, death of family member at somewhere other than home, attend the funeral, grave visiting frequently, lack of extended family support or communication deteriorating with the extended family. The families whose family members attended the funeral, built tomb of family member, death of family member at somewhere other than home, receiving the extended family support and improvement of relationship and communication with them, had open communication about grief or not experienced individual grief related problems were found to be higher functioning in terms of various sub-dimensions. As a result, open communication and not experiencing problems about individual grief differences in the family, and support from the extended family after loss were found to be important for the present family functioning.
Keywords: Grief, Family functioning, Family grief communication, Extended family support