Evde bakım parasının evde yaşlı bakım sürecine etkisinin Bourdieu'cü bir yaklaşımla incelenmesi: Antalya örneği
The Bourdieusian approach to the effect of home care allowance on the process of home care for elderly: The case of Antalya
Yazar: ASLI GÖZDE AKIŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLÜFER KORKMAZ YAYLAGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gerontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Yaşlılıkta bakım bireylerin kendi kendilerine başedemeyeceği büyüklüklükte bir toplumsal olgu olması nedeniyle sosyal politikanın da konusudur. 2006 yılında yürürlüğe giren Evde Bakım Parası uygulaması Türkiye'de yaşlı bakımı konusunda bakım sürecini en yüksek maddi yardımla destekleyen bir uygulama olması sebebiyle yaşlılara dönük bakım politikaları açısından önemli bir konudur.
"Evde Bakım Parasının Evde Yaşlı Bakım Sürecine Etkisinin Bourdieu'cü Bir Yaklaşımla İncelenmesi: Antalya Örneği" başlıklı bu tezde, Evde Bakım Parası uygulamasının evde uzun dönem bakımı sağlanan engelli yaşlıların ve bakım sağlayan aile üyesi bakıcılarının bakım sürecindeki ilişkilerine etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bakım sürecinde yer alan bu aktörler, devlet ve bakıcı arasında gerçekleştirilen bir anlaşmayla nesnel bir boyut taşıyan Evde Bakım Parası uygulamasından, öznel bir şekilde etkilenmektedir. Bu çerçevede Bourdieu'nun habitus, sermaye, strateji kavramlarının yer aldığı Pratik Eylem Kuramı dâhilinde, bakım sürecinde yer alan aktörlerin birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerinin bakım sürecini nasıl etkilediği incelenmiştir.
Yapılan bu Yüksek Lisans Tez Araştırması'nda nitel araştırma tasarımı geliştirilmiştir. Bu araştırmada, Antalya Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Yaşlı Hizmetleri Şube Müdürlüğü Evde Bakım Merkezi aracılığıyla ulaşılan, en küçüğü 37 yaşında en büyüğü 77 yaşında olan 10 kişi ile görüşülmüştür. Araştırmada yer alan katılımcılar, araştırmanın yapıldığı tarihten geriye doğru evde bakım maaşını en az bir yıl süre ile alan, 65 yaş ve üzeri bakıma muhtaç durumdaki yaşlısına bakan, aile üyeleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada, katılımcılardan imzalı onam formu alınarak katılımcıların evlerinde görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada bakım kararının alınma sürecini, bakım parasının bakım sürecindeki etkisini ve bakıcı-yaşlı ilişkisi çerçevesinde bakım sürecinde yeni stratejiler geliştirildiği ve bu stratejilerin ailelerin sermaye mücadelesinde etkili olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda Evde Bakım Parasının, bakım sürecinde aile üyesi bakıcıların ekonomik ve simgesel sermayelerine katkıda bulunurken, sosyal sermayelerini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Evde Bakım Parası, yaşlı bakımı, ekonomik sermaye, sosyal sermaye, simgesel sermaye.

Abstract:
Care in old age is a social phenomenon that individuals cannot cope on their own, that is why it is also a subject of social policy. Home Care Allowance which has become valid in 2006 is an important application in terms of care policy, because it is the most financially supportive application for the process of care in old age in Turkey.
In this Master's Thesis, titled as "The Bourdieusian Approach to the Effect of Home Care Allowance on the Process of Home Care for Elderly: The Case of Antalya", it is aimed to reveal the effect of Home Care Allowance on the relation between the disabled older people who are provided long-term care at home and the family members who provide care as caregiver in the process of care.
These actors who are involved in the process of care are subjectively affected by Home Care Allowance which also has an objective dimension because of the alliance between the government and caregivers. In this framework, and within The Practical Act Theory of Bourdieu including habitus, capital and strategy notions, it is examined how the relation among the actors in the process of care and the relation between these actors and their environment affect the process of care.
The research in this Master's Thesis is based on Qualitative Research Design. Interviews were carried out with 10 people, who were reached via The Branch Office of Old Care Services of The Department of Social Services of Antalya Metropolitan Municipality, and participants' minimum age is 37 and maximum age is 77. Participants were chosen as the ones who had recieved Home Care Allowance at least one year before the interviews, and the family members who provide care for the older person in their family who is 65 and older and in the need of care. After giving information about the research and participants signed informed consent, the interviews were carried out in participants' houses.
In this research; the process of making caregiving decision, family relationships, and the effect of Home Care Allowance on the capitals in the process of care were analyzed. In the light of these analyses, the findings show that caregivers develop different strategies associated with the process of care, and also these strategies which caregivers develop have impact on the struggle over economic, social and symbolic capital. The research also shows that Home Care Allowance, in the process of care, not only contributes to the economic and symbolic capital of the family member caregiver, but also affects social capital in a negative way.




Keywords: Home care allowance, elderly care, economic capital, social capital, symbolic capital