Toplumsal cinsiyet bağlamında eğitimci kadın sanatçıların sanat eğitimindeki yeri
The place of educational women artists in art education within the context of gender
Yazar: AYLİN KARA IŞIK
Danışman: PROF. DR. ŞEHNAZ YALÇIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Kadın akademisyenler = Women academicians ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Kadınlar = Women ; Sanat eğitimi = Art education ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal cinsiyet çalışmalarının özelde görsel sanatlar eğitimi alanında ele alınmasını amaçlayan bu araştırmada eğitimci kadın sanatçıların cinsiyete dayalı alanda karşılaştıkları sorunlar ve deneyimlerin yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile yapılan görüşmeler sonucu elde edilen verilerle ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de bulunan devlet üniversitelerinin Eğitim Fakültesi Resim – İş Öğretmenliği ve Görsel Sanatlar Eğitimi Bölümü programlarında görev yapmakta olan asgari düzeyde doktor unvanına sahip kadın akademisyenler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Eğitimci ve sanatçı kimliği olan kadın öğretim üyeleri ile yapılan görüşmelerde eğitim hayatında cinsiyete dayalı sorunlara ilişkin, öğrenim süreci boyunca cinsiyete dayalı olumsuz durumlarla karşılaşmalarına ilişkin, çalıştığı kurumlarda cinsiyete dayalı yaşanılan sorunlara ilişkin, aile hayatında cinsiyete dayalı yaşanılan sorunlara ilişkin, evlilik, hamilelik ve doğum sonrasının akademik yaşantıya olan etkisine ilişkin, çalışmalarındaki kadın, toplumsal cinsiyet ve kimlik konularına yer verme durumuna ilişkin ve ülkemiz sanat tarihinde kadının bulunduğu konuma ilişkin sorular yer almıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerde; kadınlar aileleri tarafından cinsiyete dayalı olarak aşırı korumacı bir tavırla hayatlarını ve eğitimlerini sürdürdükleri, eğitim hayatlarında istismar ve ayrımcılığa maruz kaldıkları, aile yaşantılarında erkek bireylerle eşit olmadıkları, hamilelik, doğum ve doğum sonrası bebek bakımı sürecinde akademik yaşantının kesintiye uğradığı, kadınların sosyal roller gereği üstlendiği sorumlulukların eğitim ve çalışma hayatlarını olumsuz etkilediği, akademik yaşantısının olumsuz etkilenmesini istemeyen kadınların aile yaşamlarında olumsuz durumlar yaşadığı, sosyal roller gereği sorumlulukları daha az olan erkeklerin kadınlara göre daha hızlı unvan aldığı, sanat camiasında eser satışlarında erkeklerin kadınlara oranla daha fazla ve daha yüksek fiyatlara eser satışının olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, which aims to deal with gender studies in the field of visual arts education in particular, it is aimed to reveal the problems and experiences faced by female educators in the field of gender, with the data obtained as a result of interviews with semi-structured interview questions. The universe of the research consists of female academicians with a minimum level of doctorate, working in the Education Faculty Painting - Business Teaching and Visual Arts Education Department programs of state universities in Turkey. The data of the research were collected by semi-structured interview technique. Content analysis management was applied in the analysis of the data obtained in the research. In the interviews made with the female faculty members who are educators and artists, the problems related to gender-based problems in education life, their encountering with negative situations based on gender during the education process, the problems experienced based on gender in the institutions they work, the problems experienced in family life related to marriage, pregnancy and postpartum. There were questions about the effect of women on academic life, the status of including women, gender and identity in his works, and the position of women in the history of art in our country. In the data obtained from the interviews; Women continue their lives and education with an overprotective attitude based on gender by their families, they are exposed to abuse and discrimination in their education life, they are not equal to men in their family life, their academic life is interrupted during pregnancy, birth and postpartum baby care, and the responsibilities that women assume due to their social roles. it affects their education and working life negatively, women who do not want their academic life to be adversely affected experience negative situations in their family life, men with less responsibilities due to social roles get titles faster than women, men sell more and higher prices than women in the sales of works in the art community. results have been achieved.