İlköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitabı etkinliklerinin bilimsel süreç becerileri kazandırma düzeylerinin incelenmesi
The analysis of scientific process skills in primary 5 science and technology textbooks
Yazar: BETÜL DURAN
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFULLAH TÜRKMEN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Ders kitapları = Textbooks ; Etkinlik = Efficiency ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Kitaplar = Books ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bilimsel süreç becerilerinin ilköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitabında ne kadar temsil edildiğini ortaya koymaktır. Araştırmanın amacına ulaşmak amacıyla aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. İlköğretim beşinci sınıf öğretmenlerinin,?Bilimsel süreç becerilerine ilişkin etkinlikleri yapıp yapmama durumları nasıldır??Yapılamayan etkinliklerin yapılamama nedenleri nedir??Bilimsel süreç becerilerine ilişkin etkinlikleri yapma düzeyleri nasıldır?Bu çalışmada, nitel veri elde etme yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji ders Kitabında yer alan konular bilimsel süreç becerileri açısından betimsel analiz tekniğiyle tek tek ele alınmış ve konuların hangi bilimsel süreç becerisini temel aldığı ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmada, yapılandırılmış görüşme formu ile ilköğretim 5. Sınıf öğretmenlerinden fen ve teknoloji dersi ve ders kitapları hakkındaki görüşleri toplanmış ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın grubunu 2011-2012 Eğitim Öğretim yılı birinci döneminde, Uşak ilinde görevli 103, ilköğretim beşinci sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.Çalışmada bilimsel süreç becerilerinin ilköğretim fen ve teknoloji ders kitabı ve müfredatında temsil edilme durumlarını ortaya koymak için; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ders kitabı olarak onaylanmış 5. Sınıf fen ve teknoloji ders kitabı kullanılmıştır. Öğretmenlerin, ilköğretim 5. Sınıf fen ve teknoloji ders kitaplarına ilişkin görüşlerini belirlemek için ölçme aracı kullanılmıştır. Bu ölçme aracının uygulanmasına yönelik gerekli izinler alındıktan sonra uygulanmıştır.Ölçme aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, öğretmenlerin, ?cinsiyet?, ?mezun olduğu okul? ve ?kıdem? bilgilerine yönelik sorular mevcuttur. İkinci aşamada ise 29 tane etkinlik verilmiş ve bu etkinliklerle ilgili, ?Etkinlik yapıldı.? ve ?Etkinlik yapılmadı.? şıklarını işaretlemeleri istenmiştir. ?Etkinlik yapılmadı.? şıkkını işaretleyen öğretmenlerin etkinliğin yapılamama nedenlerini, ölçme aracında onlara verilen ?süre yetersizdi?, ?gerekli materyaller eksikti?, ?Konu ile ilgili bilgim yetersizdi.? Şıklarından birini işaretlemeleri istenmiştir. Bu seçeneklerden birisi harici bir şıkkı düşünmeleri hâlinde ?diğer? şıkkına yazmaları istenmiştir. ?Etkinlik yapıldı.? şıkkını işaretleyen öğretmenlerden ise, herhangi bir bilimsel süreç becerisi kazandırılıp kazandırılamadığını belirtmeleri; beceri kazandırıldığını düşünüyorlarsa, hangi becerinin ne düzeyde kazandırıldığını (Çok iyi, iyi, zayıf) işaretlemeleri istenmiştir.Veri toplama süreci beş hafta sürmüştür. Araştırmacı verileri kendisi toplamıştır. Araştırmacı öğretmenlerle randevulaşmış ve öncelikle araştırmanın amacı ve ölçme aracı ile ilgili öğretmenleri bilgilendirmiştir. Daha sonra ilköğretim beşinci sınıf fen ve teknoloji ders kitabının ilgili etkinlikleri bir bir gözden geçirilerek ölçme aracı doldurulmuştur.Veri analizi temel olarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, bilgisayar ortamına aktarılan veriler eksik ya da hatalı değer, aykırı değer ve çoklu değişme açısından incelenmiş; ikinci aşamada ise araştırmanın alt problemleri çözümlenmiştir. Hatalı değer analizinde, yanlışlıkla hatalı girildiği düşünülen değerler düzeltilmiştir. Her üç alt problem içinde betimsel tarama (yüzde, frekans) tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler tablolaştırılarak bulgular ve yorumlar başlığı altında verilmiştir.Öğretmenlerin araştırma sorularına verdikleri cevaplar aşağıda alt problem sırasına göre sıralanmıştır.Sınıf öğretmenlerinin yarısından fazlasının bütün BSB etkinlerini uyguladıkları görülmektedir. En sık olarak sırasıyla 11., 23. ve 21. etkinliklerin öğretmenler tarafından sınıf içinde uygulandıkları tespit edilmiştir. 13.,15. ve 20. etkinliklerin ise sırasıyla en az oranlarda sınıf içinde uygulandıkları tespit edilmiştir. Etkinliklerin büyük bölümünün sınıf öğretmenlerinin yarısından fazlası tarafından yapılmış olması, ders kitaplarının BSB kazanımlarının gerçekleştirilmesi yönünde etkili ve verimli bir şekilde kullanıldığının bir göstergesi olabilir. Bununla birlikte ders kitaplarının fen ve teknoloji öğretim programı ışığında hazırlandığı düşünüldüğünde programdaki BSB'ye yönelik yapılan vurguların öğrenme ortamlarına yansıtıldığı söylenebilir.Sınıf öğretmenleri bütün etkinliklerde, özellikle materyal eksikliği ve süre yetersizliği sebebiyle BSB etkinliklerini uygulayamadıklarını belirtmişlerdir. 14. etkinlikte öğretmenlerin tamamı materyal eksikliği nedeniyle ilgili etkinliği gerçekleştiremediğini öne sürerken benzer şekilde 21. etkinlikte de öğretmenlerin tamamı süre yetersizliği sebebini vurgulamışlardır. Bununla birlikte az oranlarda olsa da tabloda ismi belirtilmeyen(diğer) sebepleri belirtmişlerdir. Çalışmanın bu araştırma sorusuna yönelik ilginç bulgularından birisi ise 6., 10. ve 24. etkinliklerin uygulanamamasının sebepleri arasında öğretmenlerinin yetersiz bilgileri olarak ortaya çıkmıştır.Araştırmada değerlendirilen bütün etkinlikler incelendiğinde en sık olarak deney malzeme kullanımına yönelik becerilerin etkinliklerde yer aldığı görülmektedir. Toplamda 15 etkinlikte bu beceriye yer verilmiş. Özellikle 11. ve 17. etkinlerde deney malzeme kullanımını kazandırma en yüksek düzeylerde gerçekleşmiştir. Bundan sonra sırasıyla veri toplama, deney tasarlama, çıkarım yapma becerileri yüksek sıklıklarda etkinliklerde yer almıştır. Sırasıyla veri toplama becerisine yönelik 11 etkinliğe yer verilmişken, deney tasarlama becerisine 10 ve çıkarım yapma becerisine 9 kez etkinliklerde yer verilmiştir. Buna karşın en az sıklıkta sunma becerisine yer verilmiştir. 27. etkinlikte olmak üzere sadece 1 kez bu beceri etkinlikler içinde yer almıştır. Sunma becerisinden sonra 2'şer kez olmak üzere ölçme ve veri işleme becerileri en az sıklıkta etkinlikler içerisinde yer almıştır. Özellikle birçok deneyde nitel ve nicel tarzda olmak üzere kullanılabilen ve en temel becerilerden olan ölçme becerisine az sayılarda yer verilmiş olması ve bu ölçmeler sonucunda elde edilen verileri işleme becerisinin de az sıklılarda kullanılmış olması ilerleyen yıllarda daha üst düzey BSB'nin kullanımında sorunlar oluşturabilir. Çünkü bu beceriler bütünleşik ya da birleştirilmiş olarak adlandırılan hipotez kurma, deney tasarlama, değişkenleri belirleme ve kontrol etme becerilerinin temeli ve ön koşulu niteliğindedir.

Abstract:
The purpose of this study, the scientific process skills in primary 5 Science and Technology of the class textbook is to reveal how much had been represented. Answer the following questions were sought in order to achieve the aim of the study. Fifth grade teachers,?What is the status of whether or not the activities of the scientific process skills??What are the reasons not do activities??What level of making the activities of the scientific process skills?In this study, a qualitative content analysis and descriptive methods of data acquisition method was used. Primary 5 class science and technology textbook content analysis method in terms of the issues in the scientific process skills and issues are taken up one by one in which the underlying scientific process skills are presented. Furthermore, the primary 5-structured interview with Classroom teachers' views of science and technology courses and textbooks were collected and subjected to evaluation. The first semester of 2011-2012 academic year of the study group, 103 officials in the province of Usak, is the fifth grade elementary school teacher.The study scientific process skills in science and technology to reveal the status of representation in textbooks and the curriculum of the Ministry of Education as a textbook approved by the 5th Textbook used in class science and technology. Teachers, primary 5 Class to determine their views on science and technology textbooks, used a measurement tool. After obtaining permission for the implementation of this measurement tool was applied.Measurement tool consists of two parts. In the first part, the teachers, "gender", "and college" and "seniority", questions about the information available. In the second phase of these activities were given 29 one event, "event was held." And "Event was done." Were asked to tick all embodiments. "Event was done." To enable teachers to mark the event causes, measurement tools given to them "not enough time", "lacking the necessary materials," "inadequate knowledge about the subject." Markings were asked to oppose. One option to consider an external embodiment of this case "other" relationships were asked to write. "Event was held." Option marks the teachers, the ability to acquire any scientific process to indicate think, what the level of skill (Very good, good, poor) were asked to tick.The data collection process took five weeks. The researcher collected the data itself. The researcher and the first aim of the study with teachers and teachers informed about a measurement tool. Then the fifth grade science and technology related activities in a textbook filled with a revised instrument.Data analysis was carried out in two stages as a basis. In the first stage, data is transmitted to a computer is missing or incorrect value, contrary to the values and analyzed in terms of multiple changes at the second stage of the research sub-problems solved. Incorrect value analysis, the corrected values are thought to accidentally entered incorrectly. Descriptive case study in each of the three sub-problems (percent frequency) technique was used. The data obtained are tabulated under the heading of findings and comments.The following research questions the answers given by teachers are listed in order of sub-problems.Effectiveness of some SPS are implemented, more than half of all classroom teachers. Most commonly, respectively 11, 23 and 21 activities were applied in the classroom by teachers. 13th, 15th and 20 activity ratios, respectively, at least applied in the class have been identified. More than half of the events are made by the majority of teacher candidates, towards the realization of the gains of textbooks SPS be donee an indicator of effective and efficient manner. However, considering the preparation of textbooks in the light of science and technology education program that highlights the learning environment is reflected in the program can be said for SPS.Classroom teachers, all activities, especially the lack of material and time to enforce due to lack of activity reported SPS 14. All of the teachers about the effectiveness of the event due to lack of material similar to postulate the 21st not be done. All of the teachers emphasized that while the reason for the lack of activity. However, although minor amounts specified in the table name (other) reasons stated. One of the interesting findings of this research study concerning the question of the 6th, 10th and 24 teachers' lack of information has emerged as among the reasons not be done activities.Evaluated in this study examined all the activities involved in activities most frequently observed that the skills for the use of the experimental material. In total, 15 given in the event of such a skill. Especially 11 and 17 Events took place at the highest levels to gain the use of the experimental material. After that, respectively, data collection, experimental design, inference skills, high frequencies has been involved in activities. Given the ability to collect data in order for the 11 events, the ability of experimental design skills, and making inferences 9 times 10 are involved in activities. In contrast, are incapable of providing at least as often. 27. In the event, including events took place only one time in this skill. Ability to provide measurement and data processing skills, abated after the 2'şer at least as often as events took place within. Many experiments, especially the qualitative and quantitative manner that can be used to measure basic skills and the ability to be issued in small numbers, and even less ability to process data obtained from these measurements have been used frequency SPS use a higher level in subsequent years can create problems. Because these skills are integrated or combined to establish the so-called hypothesis, experimental design, the foundation and prerequisite for the variables in the nature of skills in identifying and controlling.