Mekân-insan diyaloğunda tinsel arayüz
Spiritual interface in space-human dialogue
Yazar: DUYGU MELEK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN KULOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsan, fiziksel varlığının altında tinsel varlığına yuva olan bir canlıdır. Bedeniyle dış dünyada varlığını korurken tinselliğiyle algılarını, duygularını, düşüncelerini hatta tepkilerini var eder. Bu özel durum insanı biricik kılmakta ve hayatı anlamlandırmaya teşvik etmektedir. Hayatın anlamlandırılmasında insanın hayatla kurduğu bağ ve bu bağın gerçekleşmesindeki etkinliğiyle yaşam alanı önemli bir rol üstlenir. Bu çalışma kapsamında da insanın, insana özgü olan tinselliğin mekân ile ilişkisi incelenmiştir. Mekân-insan diyaloğundaki tinsel etki, görünenin altındaki derin anlam çeşitliliğini keşfe çağırmaktadır.
Mekân ile insan ilişkisinin ''tin'' parantezinde incelendiği bu tezin amacı; yapı taşı mekân olan mimarlığın, insana dokunuşundaki tinsel etkinin araştırılması ve çözümlenmesidir. Bunun için tez kapsamında öncelikle tin ve tinsellik kavramları derinlemesine incelenmiş, mimarlıkla kurduğu ilişki ele alınmıştır. Daha sonra yapılan kapsamlı literatür araştırması ile mimarinin tinselliğinde etkin rol üstlendiği düşünülen ve öne çıkan birtakım faktörler, tezin ikinci bölümünde sınıflandırılarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise tez kapsamındaki soyut anlatımların somut örneklerle desteklenmesi amacıyla araştırılan birçok örnek arasından seçilen yapılarla bir örneklem grubu oluşturulmuştur. Bu örneklem grubunun insan üzerindeki etkisi, belirlenen faktörler üzerinden değerlendirilerek mimarının tasarım felsefesi ve ziyaretçi yorumlarının ışığı altında analiz edilmiştir. Daha sonra analiz ve değerlendirmelere ait bulgular irdelenmiş; çalışma süresince elde edilen bilgiler ve izlenimler sonuçlar bölümünde aktarılmıştır.

Abstract:
Human is a being that is home to spiritual existence under physical existence. While preserving its existence in the outside. World with its body; with his spirituality, he creates his perceptions, feelings, thoughts an deven reactions. This special situation makes people unique and encourages people to make sense of life. The living space plays an important role in the meaning of life, with the bond that people establish with life and their effectiveness in realizing this bond. Within the scope of this study, the relationship of human spirituality with space was examined. The spiritual influence in the space-human dialogue calls the deep diversity of meanings beneatth the visible for discovery.
The purpose of this thesis, in which the examined relationship between space and human is in the brackets of ''spirit''; it is the study and analysis of the spiritual effect of architecture, the building block of which is space, on the human touch. Fort purpose, within the scope of the thesis, concepts of spirit and spirituality have been examined in depth, and their relationship with architecture has been discussed. Then, with a comprehensive literature search, some of the prominent factors that are thought to have an active role in the spirituality of architecture are classified and explained in the second part of the thesis. In the third part, in order to support the abstract expressions within the scope of the thesis with concrete examples, a sample group was formed with the structures selected from the many samples searched. The effect of this sample group on human was analyzed under the light of the architect's design philosophy and visitor comments, by evaluating the factors determined. Then, the findings of the analysis and evaluations were examined; the information and impressions obtained during the study are presented in the results section.