İşverenlerin engellilere yönelik tutumları ile engelli çalışanların çalışma alanına yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examining attitudes of employers towars the disabled and opinions of employees toward their working area
Yazar: ARZU ANIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE ŞENAY İLİK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Çalışanlar = Workers ; İstihdam = Employment ; İşveren = Employer ; İşveren tutumu = Employer attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı, engelli çalışanların çalışma hayatında işveren ve işyerine yönelik görüşleri ve işverenlerin engellilere yönelik tutumlarının nasıl olduğunu belirlemektir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerinin birlikte ele alındığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Konya ili Selçuklu, Meram ve Ereğli ilçelerindeki aynı işyerinde yer alan 55 işveren ve 35 engelli çalışan oluşturmaktadır. Araştırmaya ilişkin bilgi toplamak için nitel araştırmada engelli çalışanlara yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu, nicel araştırmada işverenlerin engeli çalışanlara yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; engelli çalışanlara yönelik görüşme formundan elde edilen veriler nitel analiz yöntemlerinden betimsel analizine göre yapılmıştır. İşverenlerin engelli çalışanlara yönelik tutum ölçeğinde süreksiz değişkenler cinsinden farklılıkları belirlemek için Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar iki yönlü olarak sınanarak ve anlamlılık düzeyi en az 0,05 olarak kabul edilmiştir. İstatistiksel tüm analizler SPSS-25 paket programda gerçekleştirilmiştir.
.    

 Sonuç olarak araştırmada engelli çalışanların iş hayatında sahip olması gereken yeterliliklerinin çalıştıkları işe göre değiştiği, iş yerinde güçlük yaşadığı alanlarla ile ilgili olarak en çok çalıştıkları işte zorlandıkları, engelli çalışanların işverenden beklentilerinin yoğunlukta fiziki düzenleme, engelli duyarlılığı, olumlu tutum konularında olduğu tespit edilmiştir. İşverenlerin engelli çalışanlara karşı olumlu tutum içinde olduğu, engelli çalışanların ise işverenlerin engelli çalışana yönelik tutumları ve sorunlara yaklaşımı konusunda ayrıldıkları görülmüştür. İşverenlerin cinsiyet, eğitim düzeyi, çalıştığı sektör, çalıştığı kurum, çalışma süresi, engelli yakınının olup-olmaması değişkenlerine göre engelli çalışanlara ilişkin tutum¬larının farklılaşmadığı, işyerlerinde yoğunlukta ortopedik engellilerin çalıştığı, engelli istihdamında en az zihinsel engellilerin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to explore views of employees with disabilities on working life, working place and employers, and to identify the employers' attitudes towards persons with disabilities. In this study, a mixed method,, consisting of quantitative and qualitative approaches, was utilized. The participants of study are 35 employees  with disabilities and 55 employers working at the same workplace in Selçuklu, Meram and Ereğli districts of Konya province. For the qualitative aspect of the study, semi-structured  interview forms were used to collect data from employees with disabilitiesIn the quantitative portion of the study, an attitude scale was used to explore the attitudes of employers towards employees with disabilities. In data analysis, data obtained from interview forms were organized with regard to descriptive analysis. To determine the differences in terms of discreate variables on the attitude scale, a Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis Test were used. The results were analyzed using a two-tailed approach, and a minimum of 0,05 siginificance level was accepted.All the statistical analyses were administered using SPSS-25 package program. 

           As a resul tın this study it was found that disabled employees qualifiacations which they need in thein work life wary with their jobs,employees with disabilities have the mst difficulty with the jobs that they do.It was also found that the expectations of disabled employees from their employers are mostly about the physical arrangement of workplace, sensitivity to disability and positive attitude .This study revealed that employers have  positive attitude towards the disabled employees and disabled employees  have differed from the subject such as ''emloyers attitude'' towands disabled employees and ''approach to the solutions of the problems in workplace. In addition,it was found that attitudes of employers towards employees with disabilities didn't vary  based on some of the demographic variables such as,employees ' gender, educational status,sector and institutian that they work for,working hours and relationship with disabled people. İt is also determined that as orthopedically handicapped individuals are the most comman employees with disabilities mentally disabled individvols are the leost employed people in workplaces.