Asetaminofen safsızlıklarından birinin sentezi, standart hale getirilmesi ve ilgili çok yüksek başarımlı sıvı kromatografik yöntemin geliştirilmesi ve validasyonu
Synthesis and standardization of an impurity of acetaminophen, development and validation of related ultra-high performance liquid chromatographic method
Yazar: CEMİL CANER ARIKAN
Danışman: PROF. DR. İLKAY KÜÇÜKGÜZEL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Asetaminofen = Acetaminophen

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, asetaminofenin (parasetamol), Amerikan Farmakopesi Sürüm 42 (USP 42)'deki "organik safsızlıklar" HPLC analiz yönteminde tanımlı olmayan safsızlık moleküllerinden birinin sentezi, standart hâle getirilmesi, tanımlı hâle getirilen bu safsızlığı da içerecek şekilde ilgili yöntemin UHPLC'de geliştirilmesi ve ardından valide edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışma dâhilinde, bu safsızlık molekülünün (N,N-[Oksidi(4,1-fenilen)]diasetamit: ODAA) 4,4'-Oksidianilin ve asetik anhidrit kullanılarak sentezi gerçekleştirildikten sonra FT-IR, NMR, elemental analiz, HPLC, erime noktası tayini ve LC-MS/MS yardımıyla karakterizasyonu yapılmıştır. Sentezlenen molekülün etki değeri (potensi) ilgili analizler neticesinde belirlenmiştir. Asetaminofenin HPLC'deki organik safsızlıklar analiz yönteminin UHPLC'ye uyarlanması için ilgili yöntem geliştirme ve validasyon çalışmaları yapılmıştır.
Bulgular: Sentezlenen ODAA molekülünün kimyasal yapısı karakterizasyon çalışmaları sonucunda teyit edilmiş olup etki değeri %99,64 olarak bulunmuştur. Asetaminofen organik safsızlıklar analiz yöntemi, ilgili yöntem geliştirilerek başarılı bir şekilde HPLC'den UHPLC'ye uyarlanmıştır. Validasyon çalışması sonucunda, tüm sonuçlar kabul ölçütleri içerisinde bulunmuş olup yöntemin doğruluğu kanıtlanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma ile, USP 42'de tanımlı olmayan asetaminofen safsızlıklarından biri sentezlenip etki değeri tespit edilerek standart hâle getirilmiş ve asetaminofenin hâlihazırdaki organik safsızlıklar analiz yöntemi, tanımlı hâle getirilmiş bu safsızlığı da içerecek şekilde genişletilip UHPLC'ye uyarlanmıştır. Geliştirilen yeni yöntem, literatüre ve farmakopelere kazandırılacağı gibi, kısaltılan analiz süresi ile de zamandan ve kullanılan kimyasallardan büyük ölçüde tasarruf edileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, one of the acetaminophen impurities, which is not defined in the organic impurities analysis method of acetaminophen by American Pharmacopoeia Version 42, is aimed to synthesize, standardize, develope a related method in UHPLC including this defined impurity and then validate the method.
Materials and methods: Within the study, synthesis of the impurity (N,N-[Oxydi(4,1-phenylene)]diacetamide: ODAA) using 4,4'-oxydianiline and acetic anhydride, were carried out. Characterization studies were performed by FT-IR, NMR, elemental analysis, HPLC and LC-MS/MS. The potency of the synthesized molecule was determined by the use of relevant analyzes. Related method development and validation studies were carried out to transfer the organic impurities analysis method for acetaminophen from HPLC to UHPLC.
Results: The chemical structure of the synthesized ODAA molecule was confirmed by characterization studies and its potency was found as 99,64%. The organic impurities analysis method of acetaminophen has been successfully transferred from HPLC to UHPLC by developing the related method. As a result of the validation study, all results were found within the acceptance criteria and thus the method was validated.
Conclusion: One of the acetaminophen impurities not defined in USP 42 was synthesized, its potency was determined and standardized; and the current organic impurities analysis method of acetaminophen was expanded to include this defined impurity and transferred to UHPLC. It is expected that this newly developed method will be introduced to the literature and pharmacopoeias, as well as the shortened analysis time will save a great deal of time and the chemicals used.