Avar maden sanatı (Macaristan Milli Müzesi'nden örneklerle)
Avar metal works (With examples from Hungary National Museum)
Yazar: HANDE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÇORUHLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avarlar = Avars ; Macaristan = Hungary ; Maden sanatı = Metalwork ; Madeni eserler = Metal objects ; Madeni eşyalar = Metalwares ; Müzeler = Museums ; Orta Avrupa ülkeleri = Central European countries ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Kaynaklarda Apar, Avari, Obri gibi adlarla anılan Avarlar, III.- IX. yüzyıllar arasında, dünya tarihinde önemli rol oynamışlardır. Avarların dövme, döküm, tornada çekme gibi maden yapım teknikleri ile kazıma, kabartma, telkari, granül, ajur, kakma, savatlama, kaplama gibi süsleme tekniklerini bilmesi ve kullanması Avar maden sanatının oldukça ileri bir seviyede olduğunu kanıtlamaktadır. Katalog bölümünde çalışılan ve detaylı olarak anlatılan materyallerle de bu durum desteklenmektedir. Avar madeni eserlerinden katalog bölümüne alınan materyaller içinde en çok karşılaşılan malzeme altın ve gümüşün yoğun olarak kullanıldığı çeşitli sürahiler, içki kapları ve kaseler ile bronz malzemenin yoğun olarak kullanıldığı kemer ve kemer detaylarıdır. Avar madeni eserlerinin bunlarla sınırlı olmadığı açıktır. Bu gruplama yalnızca tez çalışması için gidilen Macaristan, Avusturya ve Amerika'daki müzelerde karşılaşılan ve tez kapsamına alınabilen eserler ile ilgili olarak yapılmıştır.Avar madeni eserleri üzerindeki yazı, yazıt, damga ve işaretler; çeşitli tasvir ve kompozisyonlar ile süslemeler ayrıca eserlerin yapımında kullanılan malzeme ve yapım teknikleri göstermektedir ki bu eserler kendilerinden önceki Türk kültürlerinin bir devamı niteliğindedir. Zaman içerisinde sınırları Orta Asya'dan Doğu Avrupa'ya doğru değişse de Avarlar bu kültürel ve sanatsal birikimi beraberlerinde getirmişler ve zaman içerisinde yeniden yorumlamışlardır.



Anahtar Kelimeler: Avarlar, Orta Çağ, Asya, Avrupa, Orta Avrupa, maden sanatı, madeni eserler, madeni yapım
teknikleri, madeni süslemeler, bronz, altın, grifon.

Abstract:
Avars who have been mentioned as Apar, Avari and Obri in various resources have played important roles in the history of the world between 3rd- 9th centuries. During the preparation of this thesis catalogue it was realized that gold, silver, bronze and iron were the metals used for Avar metal works.The majority of the metal works presented in the catalogue are bronze. Bronze was generally preferred for belt monuments. Apart from these, lead was used for various purposes including making bronze by addition of cupper, combining metal pieces by soldering, and for ornaments by putting it on silver materials as in niello decorations. Mercury has been used as an auxiliary material for silver and golden gilding. Among the materials that were catalogued from Avar metal art the most frequently encountered were jugs, bowls and cups covered by gold and silver, belt and belt details made of bronze. It is clear that Avar metal art is not limited to these materials. This catalogue is limited to metal objects observed and compared in museums visited in Hungary, Austria and USA. Inscriptions, signs and marks on Avar metal arts, various visual depictions and compositions, ornaments, and also materials used in artworks and the ways they were made show that these artworks were a continuation of previous Turkish cultures. With the although their boundaries varied from Central Asia to the Eastern Europe, the Avars brought their cultural and artistic achievements together and reinterpreted.



Keywords: Avars, Middle Age, Asia, Europe, Central Europe, metal art, metal work, metal construction techniques, metal decorations, bronze, gold, griffon.