Profesyonel öğrenme topluluğu, psikolojik sahiplenme ve bağlamsal performans arasındaki ilişki
The correlation among professional learning community, psychological ownership and contextual performance
Yazar: SERKAN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN ARGON
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Profesyonel öğrenme toplulukları = Professional learning communities ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okullarda profesyonel öğrenme topluluğu olma durumuna, psikolojik sahiplenmeye ve bağlamsal performansa ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemek, görüşleri arasında anlamlı ilişki olup olmadığını tespit ederek birbirleri arasındaki etki düzeyini ortaya çıkarmak ve profesyonel öğrenme topluluğunun psikolojik sahiplenme ve bağlamsal performans arasında aracı rolünün olup olmadığını incelemektir.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evren üzerinde yürütülmüştür. Araştırma evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçe 18 lisede görev yapan 844 öğretmen oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Profesyonel Öğrenme Topluluğu Ölçeği ile Türkçeye uyarlaması yapılan Psikolojik Sahiplenme ve Bağlamsal Performans ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ve uyarlaması yapılan Bağlamsal Performans ve Psikolojik Sahiplenme Ölçekleri ile Profesyonel Öğrenme Topluluğu Ölçeğinin yapı geçerliliğini test etmek için Doğrulayıcı ve Açımlayıcı Faktör Analizleri kullanılmıştır. Analizler SPSS 22.0 paket programı ve Lisrel 9.1 programı ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın birinci alt problemi kapsamında verilerin ortalamaları ve standart sapmaları heaplanmıştır. İkinci alt problem kapsamında bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın üçüncü ve dördüncü alt problemlerin yanıtlanması amacıyla Pearson Korelasyon katsayısı kullanılmış ve basit doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın son alt problemi olan profesyonel
öğrenme topluluğunun psikolojik sahiplenme ve bağlamsal performans arasında aracı rolü için aracılık etkisi analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulardan hareketle ulaşılan sonuçlar Profesyonel Öğrenme Topluluğu Ölçeği ile alt boyutlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin "katılıyorum" düzeyinde olduğunu göstermiştir. Psikolojik sahiplenme ölçeğine ilişkin görüşlerinin ortalaması kısmen katılıyorum düzeyinde iken alt boyutlarına ilişkin görüşlerinin ortalaması "katılıyorum", bölgecilik alt boyutu ölçeğin geneli ve diğer alt boyutlarından farklı olarak "kısmen katılmıyorum" düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bağlamsal performans ölçeğinin toplamı ile kişiler arası ilişkileri kolaylaştırma ve kendini işe adama alt boyutlarına ilişkin görüşlerinin olası/muhtemel düzeyde olduğu görülmüştür.
Lise öğretmenlerinin profesyonel öğrenme topluluğu ve psikolojik sahiplenme görüşleri ile profesyonel öğrenme topluluğu ve bağlamsal performans görüşleri arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Psikolojik sahiplenme ve bağlamsal performans görüşleri arasında ve bağlamsal performans ile psikolojik sahiplenmenin bölgecilik dışındaki tüm alt boyutları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulgularına ulaşılmıştır.
Yapılan üç regresyon analizi sonucundan ilkinde psikolojik sahiplenme ölçek puanları profesyonel öğrenme topluluğu ölçek puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüş, psikolojik sahiplenme ölçek puanları profesyonel öğrenme topluluğu ölçek puanlarındaki toplam varyansın yaklaşık olarak %10'unu açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. İkincisinde Profesyonel öğrenme topluluğu ölçek puanları bağlamsal performans ölçek puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüş, profesyonel öğrenme topluluğu ölçek puanları bağlamsal performans ölçek puanlarındaki toplam varyansın yaklaşık olarak %12'sini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Üçüncüsünde psikolojik sahiplenme ölçek puanları bağlamsal performans ölçek puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüş, psikolojik sahiplenme ölçek puanları bağlamsal performans ölçek puanlarındaki toplam varyansın yaklaşık olarak %24'ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada profesyonel öğrenme topluluğunun psikolojik sahiplenme ve bağlamsal performans arasında düşük düzeyde aracı etkiye sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Profesyonel öğrenme topluluğu, psikolojik sahiplenme, bağlamsal performans, öğretmen.

Abstract:
The aim of this research is to determine the opinion of teachers related to situation of being the professional learning community, psychological ownership, and contextual performance, is to reveal the level of influence among one another by determining whether there is a meaningful relationship among teachers' opinions and is to review whether the community of professional learning has a mediating role between psychological ownership and contextual performance in the schools.
Relational screening model was used in the research. The research was conducted on the universe. The research universe constituted 844 teachers who worked in 18 high schools in the central district of Bolu province in 2017-2018 education year.
Psychological Ownership and Contextual Performance scales, which was adapted to Turkish, along with Professional Learning Community Scale were used as the data collection tool in the study. Confirmatory and Exploratory Factor Analyzes were used to test the construct validity of the Contextual Performance and Psychological Ownership Scale, adapted and used in the research, along with Professional Learning Community Scale. Analyzes were performed with SPSS 22.0 packaged software and Lisrel 9.1 software.
Averages and standard deviations of the data were calculated within the scope of the first sub-problem of the research. Independent groups t test and one way analysis of variance (ANOVA) were performed within the scope of second sub-problem. In order to
answer the third and fourth sub-problems of the research, Pearson Correlation coefficient was used and simple linear regression analyzes were performed. The mediating effect analysis was performed for the mediating role of the professional learning community, which is the last sub-problem of the research, between psychological ownership and contextual performance.
The results of the findings from the research showed that the opinions of the teachers regarding the Professional Learning Community Scale and its sub-dimensions were at the level of "I agree". It was found that the opinions of the teachers regarding the psychological ownership scale were partially agree, while the opinions regarding the sub-dimensions were "I agree", and the regionalism sub-dimensions, as distinct from the general and other sub-dimensions of the scale, was at the level of "partially not agree". It was seen that the total of the contextual performance scale and their opinions regarding the sub-dimensions of facilitating interpersonal relations and devoting themselves to work were at the level of likely/probable.
It was found that there was a moderate, positive and meaningful relationship between the opinions of high school teachers regarding the professional learning community and psychological ownership, and their opinions regarding the professional learning community and contextual performance. It was found that there was a moderate, positive and meaningful relationship between their opinions regarding psychological ownership and contextual performance, and between contextual performance and all sub-dimensions of psychological ownership, except for the regionalism.
In the first result of the three regression analyzes, psychological ownership scale scores were found to be a significant predictor of the professional learning community scale scores, and it was found that psychological ownership scale scores explained approximately 10% of the total variance in the professional learning community scale scores. In the second, the professional learning community scale scores were found to be a significant predictor of contextual performance scale scores, and it was found that the professional learning community explained approximately 12% of the total variance in contextual performance scale scores. In the third, psychological ownership scale scores were found to be a significant predictor of contextual performance scale scores, and it was found that psychological ownership scale scores explained approximately 24% of the total variance in contextual performance scale scores. It was also found that the
professional learning community has a low level of mediating effect between psychological ownership and contextual performance in the research.
Key Words: The Community of professional learning, psychological ownership and contextual performance, teacher.