Bitlis ili Ahlat ilçesinde patates tarımı yapılan alanlarda beslenme durumunun belirlenmesi
Determination of nutritional status of cultivated areas in Ahlat district of Bitlis province
Yazar: CEMAL ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BOZKURT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Patates = Potato ; Toprak analizi = Soil analysis ; Yaprak analizi = Leaf analysis

Özet:
Ahlat, Doğu Anadolu Bölges'inde patates tarımının en fazla yapıldığı yerlerin başında gelmektedir. Bu çalışmanın amacı; Ahlat'ta üretimi en fazla yapılan Granola patates çeşidinde, toprak ve yaprak analizleriyle verimliliğin ve bitki beslenme durumunun belirlenmesidir. Bu amaçla, Ahlat ilçesine bağlı patates üretiminin en fazla yapıldığı 10 farklı köy/mahalleden (Güzelsu, Kırklar, İkikubbe, Harabeşehir, Taşharman, Saray, Yıldızlar, Orta, Kurtuluş ve Kültür) ve her köy/mahalleden 4 çiftçi tarlası olmak üzere toplam 40 patates tarlasından toprak ve bitki örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örnekleriyle yapılan analiz sonuçlarına göre; toprak örnekleri genel olarak, tınlı bünyede, organik madde miktarları düşük, (% 0.39-1.90) tuzluluk problemi olmayan, nötr-hafif asidik reaksiyonda (5.46-7.34) ve kireç miktarı bakımından (% 1.18-2.36) kireçli gruba dahildir. Denemeye alınan toprak örneklerinin % 88'inde yarayışlı P miktarı yeterli-fazla, % 98'inde değişebilir K miktarı yeterli, değişebilir Ca miktarı örneklerin % 60'ında yeterli ve % 40'ında düşük ve değişebilir Mg miktarı % 85 örnekte yeterli bulunmuştur. Toprakta DTPA ile ekstrakte edilebilir Fe, Zn ve Cu içeriklerinin genel olarak yeterli ve yüksek olduğu belirlenirken, DTPA ile ekstrakte edilebilen Mn içeriğinin toprakların % 58'inde yeterli ve % 42'sinde düşük olduğu belirlenmiştir. Yaprak analiz sonuçlarına göre; genel olarak yaprak N, P, Ca, Fe, Mn, Cu miktarları yeterli bulunurken, K, Mg ve Zn miktarları düşük bulunmuştur. Toprak analiz sonuçlarına göre; toprağa organik gübre ilavesinin patates yetiştiriciliği için faydalı olacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, toprakta yeterli olmasına rağmen, bitkide K, Mg ve Zn miktarlarının düşük olması uygulanan azot ve fosforlu gübre düzeylerinin yüksekliğinden kaynaklanan antagonistik bir ilişkilerin varlığını göstermektedir.

Abstract:
Ahlat is taken an important place among places which are cultivated potatoes in Eastern Anatolia. The aim of the study is to determine status of the fertility and plant nutrition through soil and leaf analysis of the most produced potatoes "Granola" in Ahlat. For this purpose, soil and plant samples were taken 40 potato fields in total; 10 different villages and neighborhoods (Güzelsu, Kırklar, İkikubbe, Harabeşehir, Taşharman, Saray, Yıldızlar, Orta, Kurtuluş, Kültür) and 4 farmer fields from each places. Productivity and various nutrient elements were analyzed by using these soil and plant samples. According to the results of the soil samples are generally determined in the group of loamy texture, low amount of organic matters (0.39-1.90%), no salinity problems, neutral- slightly acidic reaction (5.46-7.34) lime according the lime content (1.18-2.36 %). 88% of the sample soils in the resarch was found sufficient-excess for available P amount; 98 % of the sample soils was found sufficient for exchangable K amount. Also 60 % of the sample soils was found sufficient for exchangable Ca amount and 85 % of the sample soils was found sufficient for exchangable Mg amount. The amount of DTPA Mn was found sufficient in 58 % and low in 42 % of the soils while the amount of Fe, Zn and Cu extractable with DTPA in the soil was determined sufficient high. According to the results of the leaf analysis; N, P, Ca, Fe, Mn and Cu amounts of the leaf were found sufficient; K, Mg and Zn amount of the leaf was fount low. According to the results of the soil analysis, it can be said that the organic fertilizer addition would be benefical. Also, although they are sufficient in the soil, low amount of K, Mg and Zn in the plant shows antagonistic relationship between high amounts of nitrogen and phosphorus fertilizer applied.