Temsil maliyeti ve İMKB üzerine bir uygulama
Agency cost and an application on ISE
Yazar: SELÇUK BALI
Danışman: Y.DOÇ.DR. ORHAN ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET Bu tezde şirketlerin ve sahiplerinin çıkarlarının eksik sıralanmasından kaynaklanan, şirketlerin temsil maliyetlerinin varlığı incelenerek, bir şirketin temsil maliyetlerinin yönetim ve mülkiyet yapışma göre nasıl farklılık gösterdiği deneysel olarak araştırılmaktadır. Tez, değişik yönetim ve mülkiyet yapısı altındaki şirketlere kabul edilebilir temsil maliyetleri için önlemler sunmaktadır. Bu konu üzerinde, İMKB Ulusal Endeksi'ndeki 183 şirket 8 sektör bazında ele alınarak doğrudan örneksel kanıtlar sunulmaktadır. Temsil maliyetleri için iki gösterge kullanılmaktadır. Bu göstergeler; "Tobin Q Oranı ve Toplam Varlığa Yönelik Satışlar" olarak adlandırılmaktadır. Sonuçlar ikincisinin, yani toplam varlığa yönelik satışlar yönteminin, temsil maliyetlerini hesaplamak açısından daha uygun olduğunu göstermektedir. Çalışmada temel olarak dört bulgu elde edilmiştir. Bunlardan ilki, eğer dışarıdan biri şirketi yönetiyorsa temsil maliyetlerinin daha yüksek olduğu yönündedir. İkinci olarak, temsil maliyetlerinin temsilcinin sahip olduğu mülkiyet hissesiyle ters orantılı olarak çeşitlilik gösterdiğine dair bir kanıt bulunamamıştır. Üçüncüsü; temsil maliyetlerinin, şirketlerin mülkiyet odaklı durumlarıyla ilgili olduğuna dair bir kanıt elde edilememiştir. Ancak; şirketlerin temsil maliyetleri temsilci olmayan hisse sahiplerinin sayısıyla beraber artmaktadır. Dördüncüsü, yüksek borç oranına sahip şirketler bankalar ve/veya diğer kuruluşlar tarafından dışarıdan izlenildikleri için daha düşük temsil maliyetleri olmaktadır.Bütün bu konulara ek olarak; temsil maliyeti ile ilgili olarak daha önce ortaya konulan çalışmalarda rastlanılmadığından dolayı bu çalışmaya temettü dağıtım politikaları ile temsil maliyetleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir bölüm konulmuştur. Ayrıca; bu çalışmada kurumsal yönetişim konusunu da alt başlık halinde değinilmiştir. Çünkü, sözü edilen bu iki konunun çalışmanın bütünlüğü açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler : Firma Teorisi, Şirket Yönetişimi, Temsil Teorisi, Temsil Problemi ve Temsil Maliyetleri, Firma Çıkar Grupları ve Firma Sahiplik Yapısı, Tobin Q Oranı, Satışların Toplam Varlığa Oram 102

Abstract:
ABSTRACT In this thesis, it is emprically examined that how a firm's agency costs show difference in view of governance and property structure by examinating existence of firms' agency costs deriving from wrong classfying of interests of firms and these owners. The thesis offers proposals to the firms, which have different ownership and management structures, for acceptable agency costs. On this matter, model is presented direct empirical evidence by utilizing a sample of 183 firms from the Istanbul Stock Exchange (ISE) National Index on the basis of the eight sectors. Two proxies are used to measured agency cost: The Ratio of Tobin's Q and The Ratio of Sales to Total Assets. Results obtain from this study show that the latter, the ratio of sales to total assets, is more appropriate estimator of agency costs. Four basic finding gathered from the study. First finding implies that agency costs are higher when an outsider agents the firm. Secondly, there is no evidence that agency costs vary inversely with the agent's ownership share. Thirdly it has not beenfound an evidence that agency costs should be related to the ownership concentration of the firms. However, agency costs increase with the number of nonagent shareholders. Fourthly, firms with higher debt ratios have lower agency costs, due to external monitoring by banks and/or other institutions. In addition all of these, it is put a chapter examinating the relations between the dividend distributions policies and agency costs in this study not being found anything about agency costs in proviously introduced studies. Besides, in this study, corporate governance is also mentioned as a subhead. Because, it is thought that last two matters are important for integrity of the study.Keywords : Firm Theory, Corporate Governance, Agency Theory, Agency Problems and Costs, Stakeholders and Firm Ownership Structure, The Ratio of Tobin's Q, The Ratio of Sales toTotal Assets 104