Öğretmen adaylarının okuduğunu anlama ve okuma stratejilerini kullanma düzeyleri
Preservice teachers? levels of reading comprehension and usage of reading strategies
Yazar: ERSOY TOPUZKANAMIŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SADET MALTEPE
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Okuma = Reading ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill

Özet:
Bu araştırmada öğretmen adaylarının okuduğunu anlama düzeyleri ve okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile bu iki düzey arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmada okuduğunu anlama düzeyi ve okuma stratejilerini kullanma düzeyinin; ana bilim dalı, öğretim türü, cinsiyet ve akademik başarı puanına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.Çalışma grubu olarak Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi, Sınıf Öğretmenliği Eğitimi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Eğitimi, Matematik Öğretmenliği Eğitimi Ana Bilim Dallarında 2008-2009 eğitim-öğretim yılında 4. sınıfta okuyan öğrenciler belirlenmiştir. Çalışma grubu, 118'i (% 20,77) Türkçe Öğretmenliği, 60'ı (%10,56) Fen Bilgisi Öğretmenliği, 131'i (% 23,06) Sınıf Öğretmenliği, 123'ü (% 21,47) Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, 137'si de (%24,11) İlköğretim Matematik Öğretmenliğinden olmak üzere toplam 569 öğrenciden oluşmaktadır.Karatay (2007) tarafından geliştirilen bilgilendirici ve öyküleyici iki metne dayalı okuduğunu anlama testleri ile okuma stratejileri ölçeği araştırmanın veri toplama araçlarını oluşturmuştur.Araştırmanın sonuçarını şu şekilde özetlemek mümkündür:Öğretmen adaylarının okuduğunu anlama düzeyleri yetersiz bulunmuştur. Başarı düzeyi en yüksek grup Türkçe, en düşük grup ise sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencileridir.Okuduğunu anlama bakımından öğretim türüne göre anlamlı bir farklılık bulunmamış fakat kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre, akademik başarı puanı yüksek öğrencilerin de akademik başarı puanı düşük öğrencilere göre daha başarılı oldukları görülmüştür.Okuma stratejilerini kullanma bakımından katılımcılar orta düzeyde bulunmuştur. Okuma stratejileri açısından en üst düzeyde olan grup Türkçe, en düşük düzeyde olan grup ise sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencileridir.Okuma stratejilerini kullanma bakımından öğretim türüne göre anlamlı bir farklılık bulunmamış fakat kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha başarılı oldukları görülmüştür. Ayrıca akademik başarı puanı yüksek olan öğrenciler daha fazla okuma stratejisi kullandıklarını belirtmişlerdir.Okuduğunu anlama ile akademik başarı puanı arasında düşük düzeyde fakat anlamlı bir korelasyon bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Okuma, Okuduğunu Anlama, Okuma Stratejileri, Öğretmen Adayı

Abstract:
In this study the preservice teachers? levels about reading comprehension and usage of reading strategies and the relation between these two levels are investigated. It is analyzed that if there is a significant difference between level of comprehension and usage of reading strategies in comparison with department, education type, gender and academic achievement points.The students studying in Turkish Teacher Education, Science Teacher Education, Class Teacher Education, Social Science Teacher Education, Mathematics Teacher Education departments of Balıkesir University Necatibey Education Faculty were sampled. The workgroup is composed of 118 (% 20,77) preservice Turkish Teacher, 60 (% 10,56) preservice Science Teacher, 131 (% 23,06) preservice Class Teacher, 123 (% 21,47) Social Science Teacher and 137 (% 24,11) preservice Mathematics Teacher and totally 569 preservice teachers.The informational and narrative texts and reading comprehension tests about these two texts and reading strategies scale which improved by Karatay (2007) are the data collect instruments.Findings of the research are summarized below:The reading comprehension levels? of the preservice teachers are inadequate. The most successful group is preservice Turkish teacher, and the most unsuccessful group is preservice social science teacher.There is not a significant difference about reading comprehension in comparison with education type but the girls more successful than the boys.The students whom points about academic achievement are higher are more successful about reading comprehension.The participants are medium-level about using reading strategies. The highest group of using strategies is preservice Turkish teacher and the lowest group is preservice social science teacher group.There is not a significant difference about using reading strategies in comparison with education type but the girls more successful than the boys.The students whom points about academic achievement are higher are more successful about using reading strategies.A low but significant correlation between reading comprehension and academic achievement point was found.Keywords: Reading, Reading Comprehension, Reading Strategies, Preservice Teachers.