Çocuklarda dalak travmalarının yönetimi
Management of pediatric splenic trauma
Yazar: SERDEST TEĞİN
Danışman: DOÇ. DR. EROL BASUGUY
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Dalak = Spleen ; Tedavi = Treatment ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Ocak 2010-Aralık 2019 arasında dalak travması nedeniyle takip ettiğimiz
hastaları geriye dönük olarak tarayarak hastaların yönetimini ve tedavi süreçlerini ortaya
koymayı, nonoperatif tedavi yönetimini tartışmayı, deneyimlerimizi paylaşmayı
amaçlamaktayız.

Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne başvuran 244 dalak yaralanmalı
hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı ve cinsiyeti kaydedildi. Yaralanmanın sebebi,
yaralanma evresi, ek hastalık, kan transfüzyonu, yatış süresi, eşlik eden diğer organ
yaralanmalarına bakıldı. Tansiyon, HCT , Hb , PLT, NEU , LYM, laktat, NEU/LYM oranı,
PLT/LYM oranına bakıldı. GKS evresi, idrar çıkışı, mortalite, morbidite, yapılan radyolojik
tetkikler ve tedavi yönetimi değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS
Statistics Versiyon 18.0 programı kullanıldı.

Bulgular: Acil servise başvuran ve çocuk cerrahisine danışılan travmalı hastaların
%22'sinin dalak yaralanması olduğu görüldü. Dalak yaralanması nedeni olarak ilk sırada %60
ile düşme görülürken, travma nedeniyle en sık başvurunun trafik kazaları olduğu görüldü.
Hastaların %43'ü okul çocukluğu döneminde idi. Hastaların %90'ı evre 1-2-3 dalak
yaralanmasına sahipti. Ortalama başvuru yaşı 7,90 , ortalama Hematokrit 32, ortalama
hemoglobin 10,90 idi. Hastaların %29'una transfüzyon yapılmıştı. Hastaların %45,9'unun ek
yaralanması vardı ve en sık yaralanan organ akciğerdi. Ortalama yatış süresi 6,03 gündü. 5
hastada mortalite, 5 hastada morbidite saptandı. Tansiyon ve idrar çıkışı ile mortalite arasında
istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı ilişki görüldü.(p<0,001) Travma şekli ile cerrahi
yapılan hastalar arasında istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı ilişki (p<0,001) ve ek
yaralanması olan hastalar arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı ilişki görüldü. (
p<0,01) Platelet/Lenfosit oranı, kan transfüzyonu, hemoglobin ve GKS ile mortalite arasında
istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı ilişki saptandı. (p<0,001) GKS, yatış süresi ve
nötrofil sayısı ile ek yaralanma arasında istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı ilişki
saptanmıştır. (p<0,001) Laktat ve kan transfüzyonu ile GKS arasında yüksek düzeyde negatif
yönlü korelasyon olduğu görülmüştür. (sırasıyla r= -0,610 ve r= -0,645) Laktat ile ek

IV
yaralanma açısından yapılan ROC analizinde 1,9 cut off laktat değerinde duyarlılık %58,
özgüllük %83 olarak bulunmuştur.

Sonuç: Hem mortalite, hem morbidite hem de maliteyi azalttığı için dalak yaralanmalı
hastalara nonoperatif tedavi önermekteyiz. Hastaların tedavi yönetimi bilimsel olarak
standardize edilmelidir. Hastaların travmaya uğramaması ise, travmaya bağlı mortalite ve
morbiditeyi önlemekte en önemli amaçtır. Çocuklar şiddetten uzak, güvenli bir şekilde
yetiştirilmeli ve toplumlar bu konuda eğitilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Çocuklarda dalak travmaları, Nonoperatif tedavi

Abstract:
Aim: Here, we aim to reveal the management and treatment processes of the patients, to
discuss the non-operative treatment management, and to present our experiences by
retrospectively scanning the patients we followed up for spleen trauma between January 2010
and December 2019.

Materials and Methods: 244 patients with spleen injury who applied to Dicle
University Faculty of Medicine were included in the study. The age and gender of the patients
were recorded. The cause of injury, stage of injury, comorbidity, blood transfusion, length of
stay, and accompanying organ injuries were evaluated. Blood pressure, HCT, Hb, PLT, NEU,
LYM, lactate, NEU/LYM ratio, PLT/LYM ratio were measured. GCS stage, urine output,
mortality, morbidity, radiological examinations and treatment management were evaluated.
IBM SPSS Statistics Version 18.0 program was used for statistical analysis of the data.

Results: Spleen injury was present in 22% of trauma patients who presented to the
emergency department and were consulted with pediatric surgery. While falling was the first
cause of spleen injury with 60%, it was seen that the most common application due to trauma
was traffic accidents. 43% of the patients were in school childhood. 90% of the patients had
stage 1-2-3 spleen injury. The mean age at presentation was 7.90, the mean hematocrit was
32, and the mean hemoglobin was 10.90. Transfusion was given to 29% of the patients.
45.9% of the patients had additional injuries and the most frequently injured organ was the
lung. The mean hospital stay was 6.03 days. Mortality was seen in 5 patients and morbidity in
5 patients. There was a statistically highly significant correlation between blood pressure and
urine output and mortality. (p<0.001) A statistically highly significant correlation was
observed between the type of trauma and surgery (p<0.001), and there was a statistically
significant correlation between additional injury and surgery. p<0.01) A very high
statistically significant correlation was found between Platelet/Lymphocyte ratio, blood
transfusion, hemoglobin, GCS and mortality. (p<0.001) A statistically highly significant
correlation was found between GCS, length of stay, neutrophil count and additional injury.
(p<0.001) It was observed that there was a high level of negative correlation between lactate,

VI
blood transfusion and GCS. (r= -0.610 and r= -0.645, respectively) In the ROC analysis for
lactate and additional injury, sensitivity was found 58% and specificity 83% at a cut-off value
of 1.9 for lactate.

Conclusion: We recommend non-operative treatment to patients with spleen injury
because it reduces both mortality, morbidity and cost. Treatment management of patients
should be scientifically standardized. The most important goal in preventing trauma-related
mortality and morbidity is to prevent trauma. Children should be raised safely, away from
violence, and societies should be educated on this issue.

Keywords: spleen trauma in children, nonoperative treatment