Savunma harcamalarının Türkiye ekonomisi açısından bir değerlendirmesi
An evaluation of defense expenditures in terms of Turkish economy
Yazar: TUNAHAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. SİNEM YAPAR SAÇIK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu araştırmanın amacı savunma sanayiinin Türkiye ekonomisindeki yeri ve öneminin incelenmesidir. Savunma harcamalarının kapsamı ve etkileri, ülke ekonomileri ve sanayileri üzerinde çok boyutlu sonuçlar doğurmaktadır. Bu araştırmada bu etkiler incelenmeye çalışılıştır. Araştırmada literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca istatistiksel bilgilere yer verilmiş ve yorumlanmıştır. Ülkelerin jeopolitik konumları ve karşı karşıya kaldıkları dış tehditlerin niteliği, savunma harcamalarına ayrılan bütçenin miktarında farklılık yaratmaktadır. Bunun yanı sıra, ülkelerin ekonomik gelir düzeyleri ve kamu politikaları çerçevesinde savunma harcamalarına yönelik tahsis edilen kaynaklar değişiklik göstermektedir. Savunma harcamalarının ekonomik büyüme ile doğrudan bağlantılı olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Özellikle, savunma sanayiine ayrılan bütçenin ekonomik büyümeyi destekleyen politikalarla uyumlu hale getirilmesi oldukça önemli bir husus olarak öne çıkmaktadır. Modern savunma sistemleri, gelişmiş teknolojilerin kullanılmasını zorunlu kılmakta olup, bu teknolojiler genellikle oldukça pahalı ve karmaşıktır. Örneğin, belirli bir alanda istihbarat toplamak amacıyla geliştirilen orta düzey bir sistemin maliyeti milyonlarca doları bulabilmektedir. Milli savunma projelerinde dışa bağımlılığı en aza indirmek amacıyla, özellikle bakım, yedek parça ve teknik ekipman yenileme gibi alanlarda devlet kaynaklarının maksimum düzeyde mobilize edilmesi stratejik bir öneme sahiptir. Savunma harcamaları, ekonomide talep yaratmakta ve kapasite kullanım oranlarını artırarak üretim seviyelerinin yükselmesini sağlamaktadır. Bununla birlikte, savunma harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Neoklasik teori, askeri harcamaların piyasa üzerinde "kaynak daraltıcı" bir etki yaratarak özel sektör yatırımlarını azalttığını ve ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkileyebileceğini savunmaktadır. Yüksek düzeyde savunma harcaması yapılması, diğer sektörlere ayrılacak kaynakların azalmasına neden olabileceğinden, ekonomik denge açısından dikkate alınması gereken bir durumdur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the place and importance of the defense industry in the Turkish economy. The scope and effects of defense expenditures have multidimensional consequences on national economies and industries. These effects were examined in this research. The literature review method was used in the research. Statistical information was also included and interpreted in the research. The geopolitical positions of countries and the nature of the external threats they face create differences in the amount of budget allocated to defense expenditures. In addition, the resources allocated to defense expenditures within the framework of countries' economic income levels and public policies vary. It should not be ignored that defense expenditures may be directly linked to economic growth. In particular, it is very important to align the budget allocated to the defense industry with policies that support economic growth. Modern defense systems require the use of advanced technologies, and these technologies are usually quite expensive and complex. For example, the cost of a medium-level system developed to collect intelligence in a specific area can reach millions of dollars. In order to minimize external dependency in national defense projects, mobilizing state resources at maximum level, especially in areas such as maintenance, spare parts and technical equipment renewal, has a strategic importance. Defense expenditures create demand in the economy and increase production levels by increasing capacity utilization rates. However, there are different approaches to the effect of defense expenditures on economic growth. Neoclassical theory argues that military expenditures create a "resource-constricting" effect on the market, reduce private sector investments and may negatively affect economic growth. Since high levels of defense expenditures may cause a decrease in resources to be allocated to other sectors, it is a situation that should be taken into consideration in terms of economic balance.