Konjüge linoleik asit üretiminde mikrodalga ışınım ve ultrases dalgalarının kullanımı
Using of microwave radiation and ultrasonication in production of conjugated linoleic acid
Yazar: FATMA SALUR
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ERİNÇ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasının ilk bölümünde, linoleik asidin (konjüge linoleik asit üretimi için gerekli) saflaştırılması amacıyla düşük sıcaklık kristalizasyon yönteminde farklı çözücülerin ve sıcaklıkların etkinliği araştırılmıştır. Bu amaçla aspir yağı sabunlaştırıldıktan sonra asitlendirilerek serbest yağ asitleri elde edilmiş, farklı çözücüler (petrol eter, izo-oktan, hekzan, aseton, izo-propil alkol, metanol ve etanol) ve farklı sıcaklık değerleri (-40, -55 ve -70°C) kullanılarak linoleik asidin saflaştırılması gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, -70°C'de kristalleşmeyen fazın çözücü olarak aseton kullanımıyla %98,17 ±1,91 ve hekzan kullanımıyla %92,61 ±1,63 saflıkta linoleik asit içerdiği belirlenmiştir. Hekzan kullanımı ile %63,99±1,19, aseton kullanımında ise %47,60±1,38 verim sağlanmıştır. 
Çalışmanın ikinci bölümünde ise, konjüge linoleik asit üretiminde mikrodalga ve ultrason destekli alkali izomerizasyon teknikleri uygulanmıştır. En iyi koşullar, mikrodalga-destekli alkali izomerizasyonu için 700 W'lık mikrodalga gücü ve 6 saat reaksiyon süresi, ultrason destekli alkali izomerizasyon için ise %100'lük ultrason genliği ve 6 saatlik reaksiyon süresidir. Belirlenen koşullarda, mikrodalga destekli alkali izomerizasyonu (%97,21), ultrason destekli alkali izomerizasyonuna (%76,98) kıyasla daha yüksek izomerizasyon derecesine neden olurken, ultrason destekli alkali izomerizasyonunda istenmeyen konjüge linoleik asit izomerlerinin içeriği (%0,62) mikrodalgadan destekli alkali izomerizasyonundan (%1,87) daha düşük olarak belirlendi. İstenen konjüge linoleik asit izomerlerinin içeriği, mikrodalga-destekli alkali izomerizasyonu için %47,09 cis-9, trans-11 ve % 48,25 trans-10, cis-12 ve ultrason destekli alkali izomerizasyonu için % 36,34 cis-9, trans-11 ve% 40,02 trans-10, cis-12 olarak belirlendi.

Abstract:
In the first part of this thesis, the efficiency of different solvents and temperatures was investigated in the low temperature crystallization method in order to purify linoleic acid (required for production of conjugated linoleic acid). For this purpose, the safflower oil was saponified and then acidified to produce free fatty acids (FFA) solution. Purification of linoleic acids from FFA solution has been carried out by low temperature crystallization method. FFA solution in different solvents (petroleum ether, isooctane, hexane, acetone, isopropyl alcohol, methanol and ethanol) were crystallized at several temperatures (-40, -55 and -70°C). As a result of this study, it was determined that liquid phase contained 97,1 ±1,91% linoleic acid using acetone and 92,61±1,63% using hexane at -70°C. The yield was 63,99±1,19 % and 47,60±1,38 % with using hexane and acetone, respectively. 
In the other part of this study, microwave- and ultrasound-assisted alkali isomerization techniques have been applied for production of conjugated linoleic acid. The best conditions were microwave power of 700 W and reaction time of 6 h for microwave-assisted alkali isomerization and ultrasound amplitude of 100% and reaction time of 6 h for ultrasoundassisted alkali isomerization. In determined conditions, microwave-assisted alkali isomerization (97,21%) resulted in higher isomerization degree compared to ultrasound-assisted alkali isomerization (76,98%) while the content of undesirable conjugated linoleic acid isomers in ultrasound-assisted alkali isomerization (0,62%) was lower than microwave-assisted alkali isomerization (1,87%). The content of desirable conjugated linoleic acid isomers was 47,09% cis-9, trans-11 and 48.25% trans-10, cis-12 for microwave-assisted alkali isomerization and 36,34% cis-9, trans-11 and 40,02% trans- 10, cis-12 for ultrasound-assisted alkali isomerization.