Hypericum scabrum (Hypericaceae) türünün anatomik özelliklerinin, antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the anatomic properties, antimicrobial and antioxidant activities of Hypericum scabrum (Hypericaceae) species
Yazar: KÜBRA NALKIRAN ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL KARAKAYA
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Hypericaceae = Hypericaceae ; Hypericum scabrum = Hypericum scabrum

Özet:
Amaç: Ülkemizde birçok bölgede yetişen Hypericum cinsine ait Hypericum scabrum
türünün farklı organlarının anatomik özelliklerinin ve elde edilen uçucu yağların 
kimyasal bileşiminin belirlenmesi hedeflenmiştir. Hazırlanan farklı polariteye sahip 
ekstre, alt ekstre ve uçucu yağların fenolik madde miktarı, antioksidan ve 
antimikrobiyal etkisinin saptanması bu çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. 
Materyal ve Metod: Bitkimizin kök, gövde, yaprak, yaprak alt ve üst yüzey, stamen, 
sepal ve petal yapısının anatomik özellikleri mikroskop yardımıyla incelenmiştir. Farklı 
organlarına ait uçucu yağlar GC ve GC/MS ile analiz edilmiştir. Fenolik madde miktarı 
için Folin-Ciocalteau yöntemi, antioksidan aktivite için DPPH ve antimikrobiyal 
aktivite için mikrodilüsyon tekniği kullanılmıştır.
Bulgular: Bitkinin kök, gövde ve yaprak kısımlarında salgı kanalları görülmüştür. 
Yaprak amfistomatik özellik göstermektedir. Sepal ve petal yapısının apeks kısmında 
salgı büyümeleri gözlenmiştir. Uçucu yağ analizinde toprak üstü, çiçek ve meyve 
kısımlarının majör bileşeni α-pinen; kök kısmının ise undekan olduğu tespit edilmiş ve 
miktarlarının sırasıyla %17.5, %55.6, %85.2, %66.1 olarak bulunmuştur. Fenolik madde 
miktarı en fazla toprak üstü kısmına ait sulu artık alt ekstresinde 94.85±0.07 mg GAE/g, 
en az ise kök uçucu yağında 2.47±0.112 mg GAE/g olarak bulunmuştur. Antioksidan 
süpürücü aktivite (%) ise, en fazla toprak üstü sulu artık alt ekstresinde 92.45±2.84
µg/mL; en az ise kök uçucu yağında 21.25±1.45 µg/mL olarak saptanmıştır. 
Antimikrobiyal aktivitede ise en iyi sonuçlar Gram pozitif bakteriler S. aureus ve B. 
subtilis'e karşı toprak üstü ve çiçekli toprak üstü kısımlarının n-hekzan alt ekstresinde
(MIK değeri 39.06 µg/mL) tespit edilmiştir.
Sonuç: Bitkinin sepal ve petalinin anatomik yapısınının incelenmesi ile türün teşhisi 
için karakteristik özellikler belirlenmiştir. Meyve ve kök uçucu yağının kimyasal
yapısının analizi ile literatüre katkı sağlanmıştır. Antioksidan ve antimikrobiyal aktivite
sonuçları göz önüne alınarak bitkinin yeni bir ilaç kaynağı olabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: α-pinen, antimikrobiyal, antioksidan, Hypericum scabrum, uçucu 
yağ, total fenol.

Abstract:
Aim: It was targeted to determine the anatomical features of different organs of 
Hypericum scabrum species of Hypericum genus, which grows in many regions in our 
country, and the chemical structure of the essential oils obtained. The aim of this study 
is to determine the amount of phenolic substances, antioxidant and antimicrobial effects 
of the prepared extracts, sub-extracts and essential oils with different polarity.
Material and method: The anatomical features of the root, stem, leaf, lower and upper 
leaf surface, stamen, petal and sepal structure of our plant were examined with the help 
of a microscope. Essential oils from different organs were analyzed by GC and GC/MS. 
Folin-Ciocalteau method was used for the amount of phenolic substance, DPPH was 
used for antioxidant activity and microdilution technique was used for antimicrobial 
activity.
Results: The secretory channels were found in of the root, stem and leaf parts of the 
plant. The leaves show amphistomatic features. Secretory growths were observed at the 
apex of the sepal and petal structure. In essential oil analysis, the major component in 
aerial part, flower and fruit structure is α-pinene; the root part was found to be undecane 
and their amount were found to be 17.5%, 55.6%, 85.2% and 66.1%, respectively. The 
highest amount of phenolic substance was found to be 94.85±0.07 mg GAE/g in the 
aqueous residue sub-extract of the aerial part, and the least 2.47±0.112 mg GAE/g in the 
root essential oil. Antioxidant scavenging activity (%) was determined as 92.45±2.84 
µg/mL in the aerial part aqueous residue sub-extract and at least 21.25±1.45 µg/mL in 
root essential oil. In antimicrobial activity, the best results were obtained in the nhexane sub-extract of aerial part and aerial part with flower (MIC 39.06 µg/mL)
structure against Gram-positive bacteria S. aureus and B. subtilis.
Conclusion: By determining the anatomical structure of the sepal and petal of the plant, 
characteristic features were determined for the diagnosis of the species. The analysis of 
the chemical structure of the fruit and root essential oil contributed to the literature. 
Considering the antioxidant and antimicrobial activity results, it was thought that the 
plant could be a new drug source.
Keywords: α-pinene, antimicrobial activity, antioxidant activity, essential oil,
Hypericum scabrum, total phenol.