Esansiyel hipertansiyonu olan bireylere verilen uyku hijyeni eğitiminin uyku kalitesine etkisi
The effect of sleep hygiene training on sleep quality of individuals with essential hypertension
Yazar: BETÜL KUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİGEN İNCİ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Esansiyel hipertansiyonu olan bireylerin bakımından sorumlu olan hemşirelerin, bu hastalarda oluşan uyku değişiklikleri ile uykuyu etkileyen faktörleri belirlemede ve uyku kalitesini geliştirmede önemli rolleri bulunmaktadır. Bu çalışma esansiyel hipertansiyonu olan bireylere verilen uyku hijyeni eğitiminin uyku kalitesine etkisi belirlemek amacıyla ön test-son test desenli müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Kasım 2012-Nisan 2013 tarihleri arasında Yozgat Devlet Hastanesi'nin dahiliye/kardiyoloji polikliniğine başvuran esansiyel hipertansiyonu olan 59 birey örnekleme alınmış, 42 birey ile çalışma tamamlanmıştır. Veriler, hasta tanıtım formu, uyku skoru, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve uyku hijyeni ilkelerine uyma formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Cronbach's Alpha, Wilcoxon Signed Ranks testi, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır.
Esansiyel hipertansiyonu olan bireylerin uyku hijyeni eğitimi öncesi PUKİ  puan ortalamaları 10.0±2.73 iken, eğitim sonrası bu puanın 6.0±1.76 olduğu ve aralarındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bireylerin eğitim öncesi, tüm PUKİ alt bileşenlerinden aldığı toplam puan ortalamalarının uyku hijyeni eğitimi sonrasında düştüğü ve bu düşüşün istatiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Araştırmada PUKİ puan ortalamaları, bireylerin sosyodemografik özellikleri, alışkanlıkları ve hastalık durumları gibi değişkenlere göre incelendiğinde, gruplar arasında farklılık olmadığı, uyku hijyeni eğitiminin uyku kalitesini arttırmada etkili olduğu ve tüm bireylerin benzer şekilde eğitimden yararlandığı belirlenmiştir.
Bu sonuçlar doğrultusunda; esansiyel hipertansiyonu olan bireylerin uyku kalitesinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi ve uyku problemi yaşayan bireylere uyku hijyeni eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Esansiyel Hipertansiyon, Uyku Hijyeni Eğitimi, Uyku Kalitesi, Hemşirelik

Abstract:
Nurses who are responsible for the care of individuals with essential hypertension have important roles in determining sleep differences and factors that affect sleep, and their role is also important in increasing sleep quality. This study has been conducted in a pretest-posttest design intervention in order to determine the effect of sleep hygiene training on sleep quality in individuals with essential hypertension. 59 individuals with essential hypertension who applied to the internal diseases/cardiology polyclinic of Yozgat State Hospital between the dates November 2012-April 2013 were included in the study as a sampling group and the study was concluded with 42 individuals. The data were collected by using patient identification form, sleep score, Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) and sleep hygiene principles compliance form. In the assessment of the data, definitive statistics, Cronbach's Alpha, Wilcoxon Signed Ranks test, Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used. 
While the PSQI score averages of the individuals with essential hypertension were 10.0±2.73 before the sleep hygiene training, it became 6.0±1.76 after the training suggesting that there is a meaningful difference (p<0.05). It has been determined that total score averages of the individuals from all the subcomponents of PSQI before the training decreased after they underwent the sleep hygiene training and this decrease is statistically meaningful (p<0.05).
When the PSQI score average values in the study are examined in terms of the socio-demographic properties of the individuals, their habits and illnesses, it becomes clear that there are not differences between the groups, and that the sleep hygiene training is effective in increasing sleep quality and that all individuals made use of the training in similar ways. 
In the light of these results it is suggested that sleep quality of the individuals with essential hypertension must be monitored in regular intervals and sleep hygiene training programs must be organized for the individuals with sleep disorders.
Key Words: Essential Hypertension, Sleep Hygiene Education, Sleep Quality, Nursing