Üniversite kampüsü açık alanlarının mekân kalitesi açısından değerlendirilmesi; Kastamonu Üniversitesi Kuzeykent Kampüsü örneği
Evaluation of university campus open areas in terms of space quality; Example of Kastamonu University Kuzeykent Campus
Yazar: FEYZA KESİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NUR BELKAYALI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Üniversite ve kampüsler; eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, barınma, sosyal ve kültürel hizmetler, spor hizmetler gibi donanımlarına sahip olan ve kenti bu donanımlarla destekleyen mekânlardır. Kentlerin gelişim sürecini etkilemesi ve ülkemizde uygulanan eğitim politikası nedeniyle üniversite ve dolayısıyla kampüs sayıları artış göstermektedir. Kullanıcı sayılarının artması ve üniversitelerin kent için önemli noktaya gelmesi sebebiyle bu mekânların planlama ve tasarım sürecine, mekânsal kalite parametrelerinin dâhil edilmesi gerekmektedir. Kaliteli mekânlar oluşturmak; bu alanları aktif hale getirecek, üniversitelerin akademik başarısını, toplum ve kent için verimliliğini artıracaktır. Çalışmanın amacı; kentler ve toplumlar için büyük önem taşıyan üniversite kampüsü açık alanlarını mekânsal kalite parametreleriyle değerlendirmek, yapılan ve yapılacak olan planlama ve tasarım süreçlerine kalite kriterlerinin dâhil edilmesini sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda hala gelişme sürecinde olan Kastamonu Üniversitesi Kuzeykent Kampüsü çalışma alanı olarak seçilmiştir. Mekânsal alan analizleri, anket ve bilişsel haritalama yöntemleri kullanılarak elde edilen veriler doğrultusunda kampüs açık alanları mekân kalitesi açısından değerlendirilmiştir. Kuzeykent Kampüsü açık alanlarında, mekân kalitesini artıracak yönde potansiyellerin mevcut olduğu, kullanım amacı doğrultusunda mekân tanımlamalarının yapılmaması, kullanıcı ihtiyaçlarının esas alınmaması gibi temel sorunlar sebebiyle mevcut potansiyelin kullanılamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kampüs alanında bağlantılılık, herkes için erişim, sosyal alanlar, uygun bitkilendirme, donatı ve peyzaj elemanları gibi konularda eksikliklerin mevcut olduğu görülmüştür. Kampüs alanında her kullanıcı profili için erişimin kolaylıkla ve konforlu sağlanması için uygun tasarımlar yapılması, bitki-kullanıcı-etkinlik etkileşimini destekleyecek nitelikte çalışmalar yapılması gerektiği, kampüs alanında aktif ve pasif rekreatif alanların oluşturulması, doğa gözlem alanları oluşturması gibi öneriler çalışma sonucunda oluşturulmuştur. Ortaya çıkan sonuçlar ve yapılan öneriler; Kuzeykent Kampüsü ve diğer kampüs alanları için tasarımcıya yön verebilecek referans ve nitelikler ortaya koymuştur.

Abstract:
Universities and campuses; they are places that have equipment such as education, scientific research, accommodation, social and cultural services, and sports services and support the city with this equipment. The number of universities and therefore campuses is increasing due to its impact on the development process of cities and the education policy implemented in our country. As the number of users increases and universities become important for the city, spatial quality parameters need to be included in the planning and design process of these spaces. Creating quality spaces; will activate these areas and increase the academic success of universities and their efficiency for society and the city. Purpose of the study; to evaluate university campus open spaces, which are of great importance for cities and societies, with spatial quality parameters and to ensure that quality criteria are included in the planning and design processes that have been and will be made. For this purpose, the kastamonu university kuzeykent campus, which is still being developed, was chosen as the study area. Campus open spaces were evaluated regarding space quality in line with the data obtained using spatial area analysis, survey, and cognitive mapping methods. It has been concluded that there is potential in the open spaces of kuzeykent campus to increase the quality of space, but the existing potential cannot be used due to basic problems such as not defining the space in line with the purpose of use and not taking user needs into consideration. It has been observed that there are deficiencies in the campus area in matters such as connectivity, access for everyone, social areas, appropriate planting, equipment, and landscaping elements. As a result of the study, suggestions such as making proper designs to ensure easy and comfortable access for each user profile in the campus area, studies that support plant-user-activity interaction, creating active and passive recreational areas in the campus area, and creating nature observation areas were created. The results and recommendations made; ıt has provided references and qualities that can guide the designer for kuzeykent campus and other campus areas.