Eğitimde kalite güvence sistemi bağlamında yükseköğretime yönelik yeterlik temelli program tasarımı: Özgün bir model önerisi
Competency-based curriculum design for higher education in the context of the quality assurance in education: A novel model proposal
Yazar: DİLDAR ÖZASLAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ŞİMŞEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSOY KARABAY
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitim programları = Education programs ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Türkiye yeterlilikler çerçevesi = Turkey qualifications framework

Özet:
Bu araştırma, eğitimde kalite güvence sistemi bağlamında, yükseköğretim lisans programlarına yönelik özgün bir yeterlik temelli program tasarım modeli oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, araştırma gömülü kuram yöntemi ile yürütülmüş, çok boyutlu bir veri toplama süreci benimsenmiştir. Doküman incelemesi ve bibliyometrik analiz yoluyla teorik çerçeve güçlendirilmiş ve mevcut alanyazın ile uygulamalardaki eğilimler belirlenmiştir. Delphi anketleri, akademik uzmanlardan alınan geri bildirimlerle yükseköğretim programlarında yer alması gereken temel yeterliklerin belirlenmesine olanak sağlamış, sektör temsilcileriyle yapılan görüşmeler ise işgücü piyasasının ihtiyaçlarını anlamaya yönelik derinlemesine veriler sunmuştur.
Araştırma sonuçları, eğitimde kalite güvencesi bağlamında yeterlik temelli programların tasarımında, modern iş dünyasının gereksinimlerine ve yükseköğretim standartlarına yanıt veren bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır. Programların, teknoloji okuryazarlığı, dijital beceriler, sürdürülebilirlik ve disiplinlerarası yeterlikler gibi güncel gereksinimleri karşılayan bir yapıda olması gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca, bireysel farklılıkları dikkate alan, esnek ve kapsayıcı bir yapı önerilmektedir. Delphi uzmanlarının ve sektör temsilcilerinin görüşleri, aktif katılımı teşvik eden, uygulamalı eğitim yöntemlerine ağırlık veren ve sürekli güncellenebilir bir program tasarımının gerekliliğini ortaya koymuştur. Mesleki bilgi ve becerilerin yanı sıra etik değerlere bağlılık, mesleki aidiyet, analitik düşünme ve liderlik gibi kişisel niteliklerin de geliştirilmesi, hem bireysel hem de toplumsal katkılar açısından önemli olduğu ortaya çıkmıştır.
Sonuç olarak, eğitimde kaliteyi güvence altına alan yeterlik temelli programlar, yalnızca akademik gereklilikleri değil, aynı zamanda iş dünyasının dinamiklerini de karşılayan, sürdürülebilir ve yenilikçi bir model olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede, teori ile pratiğin dengelendiği, öğrenci merkezli ve kalite odaklı programların, yükseköğretimde etkinlik ve verimliliği artıracağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to develop a novel competency-based curriculum design model for undergraduate programs in higher education within the framework of quality assurance in education. In line with this objective, the research was conducted using the grounded theory method, adopting a multidimensional data collection process. Through document analysis and bibliometric analysis, the theoretical framework was strengthened, and trends in existing literature and practices were identified. Delphi surveys allowed for feedback from academic experts, facilitating the identification of core competencies that should be included in higher education curricula, while interviews with industry representatives provided in-depth insights into the expectations of the labour market and how these can be addressed in competency-based curriculum design.
The findings emphasize the significance of an approach that meets the needs of the modern workforce and aligns with higher education standards in designing competency-based curricula within the context of quality assurance. Curricula should be structured to address contemporary demands such as technological literacy, digital skills, sustainability, and interdisciplinary competencies. Additionally, a flexible and inclusive structure that considers individual differences is recommended. Insights from Delphi experts and industry representatives highlight the necessity of curriculum designs that promote active participation, prioritize applied teaching methods, and allow for continuous updates. Alongside professional knowledge and skills, the development of personal attributes such as adherence to ethical values, professional identity, analytical thinking, and leadership is deemed essential for both individual and societal contributions.
In conclusion, competency-based curricula that ensure quality in education emerge as a sustainable and innovative model addressing not only academic requirements but also the dynamics of the business world. In this context, curricula that balance theory with practice and adopt a student-centred and quality-focused approach are projected to enhance the effectiveness and efficiency of higher education, preparing students more effectively for the demands of the workforce.