Farklı azot dozlarının çilek (Fragarıa x ananassa Duch.) bitkisinde çiçeklenme ve bitki gelişimi üzerine etkileri
Effects of different nitrogen levels on flowering and plant growth in strawberry (Fragaria x ananassa Duch.)
Yazar: ŞERAFETTİN TUGAY AŞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI ZAFER CAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM NALAN AKAROĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Aydın ili ekololojik koşullarında, çilekte farklı azot dozlarının bitkideki vegetatif ve generatif gelişim safhaları üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Rubygem (Fragaria x ananassa Duch., Rubygem) ve Sabrina (Fragaria x ananassa Duch., Sabrina) çilek çeşitlerine ait perlit ortamında yetiştirilen bitkilere  5 farklı N dozu olarak sırasıyla 5.12 (N1), 7.62 (N2), 10.12 (N3 Kontrol), 12.62 (N4) and 15.12 (N5) mmol L-1 uygulanmıştır. 

Araştırmada ilk çiçeklenme tarihi, ilk çiçeklenme için geçen süre, ilk hasat tarihi, çiçek, meyve ve kol sayıları, bitkilerin yaş ve kuru ağırlıkları, bitkilerin kök uzunlukları, bitkilerin gövde çapı, ortalama kardeş sayıları, bitki taç yüksekliği, meyve ağırlıkları, meyve en ve boy ölçüleri, meyvelerin suda çözünebilir madde miktarları, titre edilebilir asit miktarı, pH ve yapraklardaki toplam azot miktarları incelenmiştir. 

Perlit ortamında yetiştirilen Rubygem (Fragaria x ananassa Duch."Rubygem") ve Sabrina Fragaria x ananassa Duch. "Sabrina " ) çilek çeşitlerinde uygulanan farklı azot dozlarına göre Rubygem çilek çeşidine ait bitkilerde toplam çiçek sayısı en yüksek N2 uygulamasında elde edilirken, Sabrina çeşidinde N5 dozunda elde edilmiştir. 

Farklı azot dozlarının ilk çiçeklenme tarihi, ilk çiçeklenme için geçen süre, ilk hasat tarihi, meyve kalitesi, kardeş sayısı, bitkilerin yaş ve kuru ağırlıkları, bitkilerin kök uzunlukları, bitkilerin gövde çapı, ortalama kardeş sayıları, bitki taç yüksekliği üzerine etkisi istatistiki olarak önemli olmadığı saptanmıştır. Genel olarak oluşan farklılıkların çeşit farklılıklarından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. 

Rubygem ve Sabrina çeşitlere ait yapraklardaki toplam azot miktarı en yüksek N3 dozunda elde edilirken, en düşük doz Rubygem çeşidinde  N4 dozunda, Sabrina çeşidinde ise N5 dozunda elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to examine the effects of different nitrogen doses in strawberry on the vegetative and generative development stages of the plant in the ecological conditions of Aydın province.

In the study, the plants grown in perlite medium of Rubygem (Fragaria x ananassa Duch., Rubygem) and Sabrina (Fragaria x ananassa Duch., Sabrina) strawberry cultivars were given 5 different N doses as 5.12 (N1), 7.62 (N2), 10.12 (N3 Control), respectively. , 12.62 (N4) and 15.12 (N5) mmol L-1 were administered.

In this study, the first flowering date, the time elapsed for the first flowering, the first harvest date, the number of flowers, fruits and arms, the fresh and dry weights of the plants, the root lengths of the plants, the stem diameter of the plants, the average number of siblings, the plant crown height, the fruit weights, the fruit width and height, the size of the fruit, the amount of soluble substances in the water, the amount of titratable acid, the pH in fruit and the total nitrogen content in the leaves were investigated.

According to applied the different nitrogen doses in strawberry cultivars, Rubygem (Fragaria x ananassa Duch."Rubygem") and Sabrina (Fragaria x ananassa Duch" "Sabrina" ) grown in perlite medium, while the total number of flowers in Rubygem  cultivar was the highest in N2 dose, in Sabrina cultivar was obtained in  at N5 dose.

The effect of different nitrogen doses on the first flowering date, the time taken for the first flowering, the first harvest date, fruit quality, the number of siblings, the fresh and dry weights of the plants, the root lengths of the plants, the stem diameter of the plants, the average number of siblings, and the plant crown height were not statistically significant. It has been concluded that the differences in general are due to the differences in cultivars.

While the total nitrogen amount in the leaves of Rubygem and Sabrina cultivars was obtained at the highest N3 dose, the lowest dose was obtained at the N4 dose in Rubygem cultivar and N5 dose in Sabrina cultivar.