Bankacılık sektöründe yabancı ortaklıkların ve birleşmelerin banka verimlilikleri üzerine etkileri
The effects of foreign partnership & acquisitions on bank efficiency in the banking sector
Yazar: ALİ ÇAĞLAR TURAN
Danışman: PROF. DR. NURDAN ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka birleşmeleri = Bank mergers ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Birleşmeler = Mergers ; Firma performansı = Firm performance ; Ortak girişimler = Joint ventures ; Performans = Performance ; Ticari ortaklık = Commercial partnership ; Verimlilik = Productivity ; Yatırım ortaklıkları = Investment trusts

Özet:
21.yüzyılda dünya önemli ekonomik değişimlerden geçmektedir. Ekonomik düzenin en önemli parçası olan ve mal/ hizmet üretmek için kurulan şirketler bu değişimlerden etkilenerek büyümekte, el değiştirmekte veya yok olmaktadır. Şirketler büyüme isteklerini kendi imkânlarıyla gerçekleştirebilecekleri gibi dış kaynak kullanarak veya ortaklığa giderek yapabilmektedirler. Ömrü yüzyılı geçen şirketlere bakıldığında birçoğunun birkaç kuşak sonra el değiştirdiği, şirkete yeni ortakların katıldığı ya da borsaya açıldığı gözlenmektedir. Ekonomiler için şirketlerin ömrünün uzun olması ve büyümeleri önemlidir. Şirket sahipleri başka şirketlerle yaptıkları ortaklıklarda şirketin kontrolündeki
haklarından bir kısmını kaybetmeyi göz önüne alırken finansal ve yönetimsel olarak güçlü
ve pazarda daha etkili bir şirket oluşturmayı amaçlarlar. Birleşme ve satın almaların her iki tarafın ortaklarının beklentilerine ve ülke ekonomisine getireceği yararlar ekonomist ve akademisyenlerin ilgisini çekmektedir. Yapılan çalışmalarda, birleşme ve satın almalar her yönüyle ele alınmakta, ülkenin politik ve ekonomik koşulları, düzenleyici hükümet
kararlarının etkileri, dış politika ve ekonomik ortam, uluslararası sermayenin ülkeye olan
ilgisi üzerinde durulmaktadır.

Bu çalışmada, önce birleşmelerin dünyadaki ve Türkiye'deki tarihi gelişimi incelenerek birleşmeleri tetikleyen faktörler ve çeşitli birleşmeler üzerinde durulmuştur. Farklı nedenlerle yapılan birleşmelerin farklı birleşme seçenekleriyle çok fazla kombinasyon yaratması banka birleşme ve satın almalarının yaratacağı karlılığı (veya zararını değerlendirmenin zorlu bir iş olduğunu göstermiştir. Dünyada ve Türkiye'de yapılan önemli birleşmelerden, birleşme öncesi ve sonrası performans verileri araştırılarak verileri bulunan bankalar üzerinde çalışılmıştır. Türkiye'nin ve diğer ülkelerin ekonomik yapıları, coğrafyaları, ekonomik krizleri, hükümet kararları birleşmeler üzerinde etkili olduğundan bankaların birleşme öncesi ve sonrası performanslarına bakılırken bu faktörler de göz önüne alınmıştır. Değerlendirmelerde işin içine çok parametrenin ve değişkenin girmesi, veri çokluğu gibi nedenler anlamlı ve güvenilir sonuçlar çıkarmayı zorlaştırmıştır.

Özellikle, 2010 yılı sonrası birleşmelerine ışık tutması bakımından son 30 yılda yerli ve yabancı bankaların yaptıkları önemli banka birleşme ve satın almaları incelenerek bankaların karlığına katkıları araştırılmıştır. Yabancı bankaların bir ülkenin bankacılık sistemine girmesinin o ülke bankacılığına etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kapsamı
birleşmelerin bankanın karlılığına etkisini araştırmak olduğundan karlılık göstergelerine
bakılmıştır. Genel kabul görmüş performans rasyoları kullanılmıştır. Birleşme öncesi ve sonrası ülkenin siyasal ve ekonomik koşulları, birleşme gerekçeleri çok çeşitlilik gösterdiğinden, hatta ülkeden ülkeye, zamana göre farklılık gösterdiğinden her bir durumu
kendi özel koşullarıyla değerlendirmek zorluğu ile karşılaşılmıştır. Bunun için, dünyadaki ve Türkiye'deki önemli bankaların bir kısmının internet siteleri ve medya duyuruları gözden
geçirilmiştir. TBB ve ilgili bankaların finansal tablolarına ve sınırlı denetim raporlarındaki verilerine bakılmıştır. Büyük denetim firmalarının düzenli raporlarının yanı sıra, ECB ve FED raporları incelenerek notlar alınmıştır. Konu ile ilgili erişilebilen yerli ve yabancı tezler de incelenmiştir.

Çalışmanın araştırma safhası tamamlandıktan sonra ise önce yurt dışındaki birleşmelerin, sonra da Türkiye'deki altı banka birleşmesinin yıllık bilançoları üzerinden bankacılık parametreleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, karlılık bakımından yabancı banka birleşmelerinin dünyada farklı sonuçlar verebildiği; ancak Türk bankacılık sektöründe birleşmelerin banka karlılıklarını her şeye rağmen olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the 21st century, our world passes through important economic changes. The companies, which are the most important building blocks of the economic order and which are established to produce commodity/ service, are affected by these developments, and grow, change ownership, or disappear. Companies can realise their growing aims either by their own means, using loans, or by making partnership with other companies. When the companies that have lifespan of more than a century are observed, it is seen that most of them have passed into other hands after some generations, and new partners joined to the company or opened to the stock market. For economies it is important that companies have onger ifespan and grow. Company owners aim to create a financially and managerially trong and more effective company in the market by sharing of the managerial power with he new artners. The benefit expectations of the bank owners and the country from mergers and acquisitions (M&As) attract the interest of economists and academicians. In the studies
conducted, M&As are dealt with in every aspect including the political and economic conditions of the country, the effects of regulatory government decisions, foreign policy and economic environment, and the interest of international capital on the country.

In this study, as a first step, the M&As are investigated throughout the history to
understand the triggering factors and types of the M&As in the World and Turkey. The fact
that mergers with different reasons create a lot of combinations with different merger options has shown that evaluating the profitability (or loss) of bank M&As is a challenging task. The performance inputs of of the foreign banks abroad and domestic Turkish banks which made M&As were investigated to decide the positive or negative effects of M&As on the profitability of the banks. A detailed study was made on the banks of which financial data were found. The pre and post M&A performances of the banks were evaluated by also considering Turkey's and the related countries' economical and political situations, geographies, and economical crises, govermental decrees that have influence on the M&As. There are many parameters and variables, and big data which makes the problem difficult in order to get meaningful and reliable results from studies.

In particular, some of the major M&As of the domestic and foreign banks in the last 30 years have been examined in order to light on the mergers after 2010s and their contribution to the profitability of banks has been investigated. The impact of the entering of foreign banks into the banking system of a country was focused on. As the scope of the study was to investigate the effects of M&As on the profitability of the banks, the profitability ratios were examined. Generally accepted performance ratios were used. However, it was a challenging task to find the exact data for the relevant years of the banks used to calculate such ratios. In addition, since the pre and post M&A country conditions vary widely, and the merger reasons differ even from country to country and from time to time, it is faced with the difficulty of assessing each merger under its specific circumstances. For this purpose, internet sites of some major banks in the World and Turkey, and the related media announcements were searched and examined. TBB internet site, the unconsolidated financial tables and limited audit reports of the related banks were studied. The regular reports of the big audit companies (BigFour), ECB and FED were read and some notes were taken. In addition, some related domestic and foreign theses were examined.

After completion of the research phase of the study, firstly foreign bank M&As, then
six bank mergers in Turkey were evaluated to decide on the profitability of the banks after
M&As. As a result, the profitability of the banks after M&As could yield different results in the world; however, it is concluded that mergers in Turkey have positively affected in spite of everything.