Arıtma çamuru uygulamasının toprak fiziksel özellikleri ve toprak erozyonu üzerine etkisi
Effect of sewage sludge applica on soil physical properties and soil erosion
Yazar: MERVE ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SARI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK TOHUMCU
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tüm canlıların doğrudan veya dolaylı olarak bağımlı olduğu toprak günümüzde
yoğun insan aktiviteleri ve anormal doğa olayları sonucu tahrip olmakta ve işlevselliği
zayıflatmaktadır. Bu sebeple özellikle tarım topraklarının sürdürülebilir kullanılması
için toprak organik maddesinin korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Toprağa
organik madde ilavesi sürdürülebilir toprak kalitesi açısından önemli bir tarımsal
uygulamadır. Bu çalışmada organik madde kaynağı olarak kentsel arıtma çamurunun
toprak özelliklerine ve toprak erozyonuna olan etkisi araştırılmıştır. Araştırmada tınlı
tekstür sınıfındaki bir toprağa 4 farklı dozda (% 0, 1, 2, 4 w/w) 3 tekerrürlü olarak
arıtma çamuru uygulaması yapılmış ve yaklaşık tarla kapasitesi nem seviyesinde altı ay
inkübasyona bırakılmıştır. İnkübasyon sonrasında bazı toprak fiziksel özellikleri
belirlenmiş ve yapay yağış koşulları altında erozyon ölçümü yapılarak arıtma
çamurunun su erozyona etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda arıtma çamurunun
toprak organik madde miktarını arttırarak toprak agregat stabilitesini arttırdığı,
dispersiyon oranını ve hacim ağırlığı azalttığı belirlenmiştir. Bu özelliklerinde etkisiyle
toprağın erozyona uğrama eğilimi azalmış olup doz artışına bağlı olarak erozyon miktarı
azalmıştır. Uygulamalar arasında istatistiksel olarak önemli düzeyde değişiklikler
belirlenmiş olmuş olup uygulama kontrole göre doz artışına bağlı olarak sırasıyla %34,
%55 ve %74 oranında azaldığı belirlenmiştir. Arıtma çamurunun toprak erozyonu
açısından önemli bir organik madde kaynağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Intense human activities and abnormal natural events are destroying the soil, on
which all living things directly or indirectly depend, and weakening its functionality.
For this reason, soil organic matter must be protected and improved, especially for the
sustainable use of agricultural lands. Adding organic matter to the soil is an important
agricultural practice for sustainable soil quality. In this study, the effect of urban sewage
sludge as a source of organic matter on soil properties and soil erosion was investigated.
In the research, treatment sludge was applied to a loamy textured soil at 4 different
doses (0, 1, 2, 4%, w/w) in 3 replicates and incubated for six months. After incubation,
some soil physical properties were determined, and the effect of sewage sludge on water
erosion was investigated by measuring erosion under artificial rainfall conditions. As a
result of the research, it was determined that sewage sludge increased soil aggregate
stability by increasing the amount of soil organic matter and reduced the dispersion rate
and bulk density. Due to these features, the tendency of the soil to undergo erosion has
decreased, and the amount of erosion has decreased due to the increase in dose. There
were statistically significant changes between applications, and it was determined that
the application decreased by 34, 55, and 74%, respectively, depending on the dose
increase, compared to the control. It was concluded that sewage sludge is an important
source of organic matter in terms of soil erosion.