H.1203-1204 (M.1788-1789) tarihli 179 numaralı Ankara şer'iyye sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Transcription and evaluation of the Ankara shari'a register dated h. 1203-1204 (M. 1788-1789) number 179
Yazar: YUSUF PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KANKAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin ve Osmanlı toplumunun idari, iktisadi ve sosyo-kültürel hayatı hakkında ilk elden bilgi veren temel kaynaklardan birisi de şer'îyye sicilleridir. Şer'î hükümler esas olmakla birlikte örfi uygulamaların da yer aldığı bu defterler kaza adı verilen merkezlerde görevlendirilen kadılar tarafından tutulmuşlardır. Merkezden gönderilen emirlerin yanı sıra mahallinde cereyan eden her türden alım–satım, anlaşmazlık, evlenme-boşanma, miras, vasi nasbı, komşuluk ilişkileri vs. konularda son derece kıymetli bilgiler aksettirmektedir.
Transkripsiyonunu yapmak ve değerlendirmek üzere seçtiğimiz defter, H. 1203-1204 (M. 1788-1789) tarihleri arasındaki kayıtları kapsamaktadır. Çalışmamızda ilk olarak İçindekiler, Kısaltmalar ve Listesi verildikten sonra Ankara'nın coğrafi vaziyetine ve kısa tarihi geçmişine odaklanılmış, ardından transkripsiyonda takip ettiğimiz usul belirtilmiştir. Yine bu Giriş bölümünde şer'îyye sicilleri hakkında genel ve kısa bir bilgi verildikten sonra Ankara Şer'îyye Sicilleri üzerine yapılmış tezlerden söz edilmiştir. Birinci bölümde 179 Numaralı Ankara Şer'îyye sicilinin transkripsiyonu yapılmıştır. İkinci Bölüm, transkripsiyonu yapılan sicilde yer alan belgelerin değerlendirilmesine, bizlere ne gibi bilgiler sunduğuna ayrılmıştır. Yine bu bölümde sicilde yer alan belgelerin türleri hakkında da bilgi verilmiştir. Sonuç ve Kaynaklar verildikten sonra Ekler kısmında belge özetleri çıkarılmış, böylelikle araştırmacıların kısa yoldan faydalanmasının önü açılmıştır. Yine bu kısımda baş tarafta listesi verilen Tablolar yer almıştır. Tablolarda Ankara Sancağı yöneticilerinin, mahallelerinin, kaza ve nahiyelerinin, en sonunda da köylerinin isimleri verilmiştir.

Abstract:
One of the main sources that give firsthand information about the administrative, economic and socio-cultural life of the Ottoman State and the Ottoman society is the Shari'a registers (books). Although the Shari'a provisions are the main ones, these books, which also include customary practices, were kept by the qadis assigned to the centers called kaza (district). In addition to orders from the center, it reflects extremely valuable information about all kinds of purchases, sales, disputes, marriages, divorces, inheritance, guardianship, neighborly relations that occur in its neighborhood.
The book we chose to transcribe and evaluate includes the records between H. 1203-1204 (M. 1788-1789). In our study, after the Contents, Abbreviations and List are given, the geographical situation and short historical past of Ankara are focused, and then the method we follow in the transcription is stated. Again, in this Introduction section, after giving a general and brief information about the sharia registries, the theses on Ankara Shari'a registries are mentioned. In the first part, the transcription of the Ankara Shari'a register numbered 179 was made. The second part is devoted to the evaluation of the documents in the transcripted registry and what kind of information they provide to us. Again, in this section, information is given about the types of documents in the registry. After the conclusion and references were given, the summaries of the documents were prepared in the Annexes, thus enabling the researchers to take advantage of the shortcut. Again in this section, the Tables listed at the beginning are included. In the tables, the names of the administrators of the Ankara Sancak, their districts, townships and sub-districts, and finally their villages are given.