İskeletsel açık kapanış olgularında açık kapanış monobloğu ve iskeletsel ankraj destekli vertikal elastik kullanımının dentofasiyal yapılar ve masseter kası üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of open bite monoblock and skeletal anchorage supported vertical elastic use on dentofacial structures and masseter muscle in skeletal open bite cases
Yazar: ELİF DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF. DR. DİLEK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
İskeletsel açık kapanış anomalisi hem tedavinin başarısı hem de elde edilen tedavi sonuçlarının korunması açısından ortodontistler için oldukça zorlayıcıdır. Doğru teşhis ve uygun tedavi yönteminin belirlenebilmesi için mevcut anomalinin özellikleri bilinmeli ve etiyolojik açıdan değerlendirilmelidir. Büyüme ve gelişim dönemi içerisinde bulunan bireylerde iskeletsel açık kapanışın tedavisi için ekstraoral aparey kullanımı oldukça yaygındır. Bu çalışmanın amacı ekstraoral aparey kullanmadan, minimal invaziv tekniklerle iskeletsel açık kapanışın tedavi edilmesi ve bu tedavi yönteminin dentofasiyal yapılar ve masseter kası üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Çalışma grubu dişsel ve iskeletsel açık kapanışı bulunan, GoGn/SN açısı 36° ve üzerinde olan, büyüme ve gelişimi devam eden 12 bireyden oluşmaktadır. Açık kapanış tedavisi için bireylere açık kapanış monobloğu ile birlikte iskeletsel ankraj destekli vertikal elastik uygulanmıştır. Çalışma grubundan tedavi başında (T0), tedavinin 6. ayında (T1) ve tedavinin 12.ayında (T2) ağız içi ve ağız dışı fotoğraflar, ultrasonografik görüntüler ve ultrasonografik elastografi görüntüleri alınmıştır. El bilek filmleri yalnızca T0 aşamasında, büyüme ve gelişim döneminin belirlenmesi için alınmıştır. Sefalometrik ve panoramik film kayıtları ise etik sebepler dolayısıyla T0 ve T2 evrelerinde alınmıştır. Sefalometrik film analizleri Dolphin versiyon 11.95 programında dijital olarak yapılmıştır. Masseter kasının kalınlığının değerlendirmesi için utrasonografik görüntüler, kasın sertliğinin değerlendirilmesi için ise ultrasonografik elastografi görüntüleri kaydedilmiş ve bu görüntüler üzerinde ölçümler yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. T0 ve T2 aşamalarında incelenen sefalometrik değerlerde önemli farklılıklar izlenmiştir. Dik yön gelişimi ile bilgi veren sefalometrik ölçümlerde olumlu sonuçlar tespit edilmiş, GoGn/SN açısı ve PP/MP açısı azalırken, SN/PP açısı ve overbite değeri önemli ölçüde artmıştır. T0, T1 ve T2 aşamalarında alınan ultrasonografi kayıtlarında, tedavi ile istirahat konumundaki masseter kasının kalınlığında artış gözlenmiştir. Maksimum diş sıkma konumunda ise T1 evresinde T0 evresine göre artış izlenirken, T2 ve T1 evreleri arasında önemli bir farklılık izlenmemiştir. T0, T1 ve T2 aşamalarında alınan ultrasonografik elastografi kayıtlarında, T1 evresinde T0 evresine oranla kas sertliğinde artış izlenirken, T2 evresinde T1 evresine göre azalma görülmüştür ancak T2 değerinin T0 değerinden daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen ultrasonografik bulgular değerlendirildiğinde, kas kalınlığında ve sertliğinde olumlu yönde değişiklikler gerçekleştiği tespit edilmiştir. Masseter kasında elde edilen bu değişimler tedavinin başarısı ve prognozu açısından büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Skeletal open bite anomalies pose a great challenge to the orthodontist in terms of treatment success and maintenance of treatment results. The characteristics of the existing anomaly must be known and etiologically evaluated to determine the correct diagnosis and appropriate treatment method. The use of extraoral appliances for treating skeletal open bite in individuals during growth and development is quite common. This study aims to treat the skeletal open bite with minimally invasive techniques without the use of extraoral appliances and to evaluate the effects of this treatment method on the dentofacial structures and the masseter muscle. The study group consists of 12 adolescent individuals, who are still growing and developing, with dental and skeletal open bite, GoGn/SN angle of 36° and above. For open bite treatment, skeletal anchorage supported vertical elastic was applied to the individuals along with open bite monoblock. Intraoral and extraoral photographs, ultrasonographic images, and ultrasonographic elastography images were taken from the study group at the beginning of treatment (T0), at the 6th month of treatment (T1), and at the 12th month of treatment (T2). Hand and wrist films were taken only at T0 to determine the growth and development period. Cephalometric and panoramic films were taken at T0 and T2 for ethical reasons. Cephalometric film analysis was performed digitally in Dolphin version 11.95. Ultrasound images were taken to evaluate the thickness of the masseter muscle, and ultrasound elastography images were taken to evaluate the stiffness of the muscle, and measurements were made on these images. The data obtained were analyzed using the SPSS 21 package program. Significant differences were observed in the cephalometric values examined at T0 and T2 stages. Positive results were observed in the cephalometric measurements that give information about the development of the vertical growth, the GoGn/SN angle PP/MP angle decreased and the overbite value and SN/PP angle significantly increased. In the ultrasonography records taken at the T0, T1, and T2 stages, an increase in the thickness of the masseter muscle in the resting position was observed with the treatment. In the maximum clenching position, an increase was observed in the T1 phase compared to the T0 phase, while no significant difference was observed between the T2 and T1 phases. In the ultrasonographic elastography records taken at T0, T1, and T2 stages, an increase in muscle stiffness was observed at the T1 stage compared to the T0 stage, while a decrease was observed at the T2 stage compared to the T1 stage, but it was noted that the T2 value was greater than the T0 value. When the ultrasonographic findings obtained were evaluated, it was found that there were positive changes in muscle thickness and stiffness. These changes obtained in the masseter muscle are of great importance for the success and prognosis of the treatment.