Çevrimiçi uzaktan eğitimde öğretici yeterliliklerinin belirlenmesi
Determination of instructors' competencies in online learning
Yazar: BAHADDİN KAVRAT
Danışman: DOÇ. DR. YALIN KILIÇ TÜREL
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Eğitim = Education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çevrimiçi = Online ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Eğitim ve öğretimde teknoloji kullanımının artması beraberinde uzaktan eğitime olan talebi de arttırmıştır. Günümüzde birçok üniversite bu talebi karşılamak ve yaşam boyu öğrenmeyi gerçekleştirmek için uzaktan eğitim vermektedir. Yüz yüze yapılan eğitimde görev alan öğretmenlerin yeterlilikleri olduğu gibi uzaktan eğitimde ders veren öğreticilerin de birtakım yeterliliklere sahip olması beklenmektedir. Her üniversitenin, uzaktan eğitime olan talep karşısında farklı yapılanmalara gitmesi, yönetimsel anlayışlar, teknik alt yapı ve eleman yetersizliği, öğretim elemanlarının teknolojiyi etkin kullanamamaları gibi sorunlardan dolayı öğretim elemanlarının yeterliliklerinin farklılaştığı görülmektedir. Bu durum ülkemizde uzaktan eğitim veren üniversitelerin öğretim elemanlarının yeterlilikleri sorununu da beraberinde getirmektedir. Uzaktan eğitimde ders veren öğreticilerin sahip oldukları rollerin, becerilerin ve yeterliklerin tam anlamıyla incelenmediği görülmektedir.İlişkisel tarama modelinde gerçekleşen bu çalışmada Türkiye?deki üniversitelerde uzaktan eğitim alanında ders veren öğreticilerin yeterlilikleri, yurt içinde ve yurt dışında alan yazında yapılan çalışmalar irdelenerek beşli Likert tipinde 49 madde ve sekiz alt boyut içeren ?Çevrimiçi Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği? oluşturulmuştur. Ölçek, çevrimiçi ortamda 32 farklı üniversiteden 209 öğreticiye uygulanmıştır. Ölçeğin güvenirlik katsayısı 0.964 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler incelendiğinde öğreticilerin konu alanına yönelik yeterliliklere daha iyi sahip oldukları ve eğitsel yazılım geliştirmeye yönelik yeterliliklere ise yeteri kadar sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Öğreticilere eğitsel yazılım geliştirme ve materyal üretmeye yönelik kurslar düzenlenmesi, İnternetin daha çok eğitsel amaçlı kullanılması önerilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Uzaktan Eğitim, Çevrimiçi Eğitim, Çevrimiçi Öğretmen Yeterlilikleri, Yeterlilikler

Abstract:
Increasement in the technology use in education and instruction led to a rise in demands towards distance education. Today, many universities offer distance education programs in order to meet this demand and to support life-long learning. Like teachers? competencies in traditional education, distance educators are expected to have particular competencies. These competencies may vary from one university to other since each university has different needs and substructure (i.e., administrative approaches, lack of technical infrastructure or personal). That is why, it is also necessary to determine the competencies of teachers who are teaching in distance education programs for our country. Despite the rapid development and quantitative increasement in the number of distance education programs in Turkey, teachers? roles, skills, and competencies have not clearly been determined, yet. It is observerd that roles, skills and sufficiency of instructors that are giving distance education courses are not throughly investigated.This study aims to investigate proficiency of educators who give distance education courses in Turkey. To this end, literature review was conducted and a Likert type questionnaire was formed based on the related studies. The questionnaire included 49 items with eight factors and it was called ?the Online Educator Proficiencies Questionnaire.? Total of 209 educators completed the form fully. Its Cronbach Alpha value is 0.964. The results show that educators? proficiency scores were higher in content area than in distance education. Also, their proficiencies in designing educational software are limited. Based on the results, it is suggested that educators need to attend professional development programs with the goal of digital educational material. Also, it is critical to encourage those educators to use Internet more for educational purposes.

Keywords: Distance Education, Online Learning, Online Teacher Qualifications, Competencies