Kekemeliği olan ve olmayan 4-6 yaş çocukların duygusal tepkiselliklerinin olaya ilişkin potansiyeller (OİP) ölçümleri ile karşılaştırılması ve OİP ölçümlerinin kekemeliğin klinik görünümüyle ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of emotional reactivity with event-related potentials (ERP) measurements in children aged 4-6 with and without stuttering and investigation of the relationship between ERP measurements and the clinical appearance of stuttering
Yazar: NURCAN ALPÜRAN KOCABIYIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Görsel uyarılmış potansiyeller = Visual evoked potentials ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Mizaç = Temperament ; Olay ilişkili potansiyeller = Event related potentials ; Tepkisellik = Reactiveness ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada kekemeliği olan ve olmayan çocukların, görsel ve işitsel uyaranlarda olaya ilişkin potansiyeller (OİP) ve ebeveyn bildirimlerine dayalı duygusal tepkiselliklerinin karşılaştırılması ve kekemeliği olan grupta OİP ölçümleri ile kekemeliğin klinik görünümü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcı grubunu 4- 6 yaş arasındaki kekemeliği olan 18 ve kekemeliği olmayan 25 olmak üzere, toplam 43 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama prosedürü iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada dil-konuşma örneğinin alınması ve işitme testi, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi, Standford Binet Zekâ Testi, Edinburgh El Tercihi Anketi ve Kekemelik Şiddetini Değerlendirme Aracı (SSI-4-TR) değerlendirmelerini içermektedir. Bu aşamada ailelerden Çocuk Davranış Listesi'ni yanıtlamaları istenmiştir. İkinci aşama ise OİP ölçümleri, katılımcı çocukların pozitif, negatif ve nötr uyaranlardan oluşan görsel-işitsel paradigmaları pasif bir şekilde izlemesi ve dinlemesinden oluşmaktadır. Veriler tekrarlı ölçümler ANOVA testi ve korelasyon analizleri ile incelenmiştir. İleri istatistikler için sentaks yazılmıştır. İki grup arasında parietal alanda, erken pencerede, negatif görsel uyaranlardaki tepkisellik açısından anlamlı farklılık elde edilmiştir. Kekemeliği olan çocuklar, kekemeliği olmayan akranlarına göre negatif görsel uyaranlara anlamlı düzeyde daha yüksek tepki vermişlerdir.  İşitsel uyaranlarda bu fark gözlenmemiştir. Kekemeliği olan grupta, pozitif ve negatif uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Mizaç boyutları ile görsel-işitsel paradigmalarda uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında "gülümseme/kahkaha", "korku", "azalan tepki/sakinleşme", "engelleme denetimi", "algısal hassasiyet", "kızgınlık/hayal kırıklığı" boyutlarında orta düzey ve üstü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. SSI-4-TR'ün sıklık, süre, ikincil davranışlar boyutları ve toplam puanı ile görsel ve işitsel paradigmalarda uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Gelişimsel kekemelik, Mizaç, Duygusal tepkisellik, Olaya ilişkin potansiyeller, görsel ve işitsel uyaranlar

Abstract:
In this study, it was aimed to compare the emotional reactivity of children with and without stuttering to visual and auditory stimuli with ERP measurements and to examine the relationship between ERP measurements and the clinical appearance of stuttering. The participants consist of 43 children aged between 4-6 years in which 18 children who stutter (CWS), and 25 children do not stutter (CWNS). Data collection procedure had two stages. The first stage includes speech-language sample, hearing test, Turkish Early Language Development Test, Standford Binet Intelligence Test, Edinburgh Handedness Inventory, Child Behavior Questionnaire and Stuttering Severity Instrument assessments. Second stage is that participant passively watching and listening to the visual and auditory paradigms including positive, negative, and neutral stimuli. Repeated measures ANOVA test and correlation analysis were used for data analysis. Syntax was formed for further analyses. There was a significant difference between two groups in emotional reactivity of negative visual stimuli in the early time window in the parietal area. CWS reacted significantly higher to negative visual stimuli than CWNS. This difference was not observed in auditory stimuli. In CWS, no significant difference was found between the emotional reactivity to positive and negative stimuli within the group. Between temperament and emotional reactivity of CWS in visual and auditory paradigms "smiling/laughter", "fear", "falling reactivity/soothability", "inhibition control", "perceptual sensitivity", " anger/frustration" temperament dimensions are significantly correlated. There is no significant correlation between SSI-4 frequency, duration, physical concomitants and SSI-4 total scores, and emotional reactivity in visual and auditory paradigms.
Keywords: Developmental stuttering, Temperament, Emotional reactivity, Event-related potentials, visual and auditory stimuli