Kamışsı yumak (Festuca arundinacea schreb.) ve çok yıllık çim (lolium perenne L.)'in doğal kısır melezinden poliploid bitkiler elde edilmesi /
Yazar: CENGİZ SANCAK
Danışman: PROF.DR. ŞAHABETTİN ELÇİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kamışsı yumak = Tall fescue ; Tarla bitkileri = Field crops ; Çim = Turf ; Çiçek tozu = Pollen

Özet:
ÖZET Doktora Tezi KAMIŞSI YUMAK (Festuca arundinacea Schreb.) VE ÇOKYILLIK ÇİM (Lolium perenne L.)'\N DO?AL KISIR MELEZİNDEN POLİPLOİD BİTKİLER ELDE EDİLMESİ Cengiz SANCAK Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof.Dr.Şahabettin ELÇİ 1994, Sayfa: 86 Jüri: Prof.Dr.Şahabettin ELÇİ Prof.Dr.Ahmet ERAÇ Prof.Dr.Hasan GÜLCAN Bu çalışma kamışsı yumak (Festuca arundinacea Schreb.) x çokyıllık çim (Lolium perenne L.) doğal kısır melezinden kolkisin+DMSO etkisi ile poliploid bitkiler elde etmek amacıyla yapılmıştır. Denemede, anaç bitkiler olan kamışsı yumak ve çokyıllık çim ile bunların melezi kullanılmıştır. Bu bitkilerde karyotip analizi ile meiosis bölünmenin tetrad safhasındaki özellikleri incelenmiştir. Anaç, melez ve amfıdiploidler çiçek tozu ve stoma ölçüleri yönünden karşılaştınlmıştır. Materyallerin boyanması amacı ile kök uçları için Feulgen, meiosis bölünmede çiçek tozlarının incelenmesinde ise asetokarmin kullanılmıştır. Festuca x Lolium doğal kısır melezinden poliploid elde etmek için kolkisin+DMSO'nun iki farklı yöntemi, 3 uygulama zamanı ve dört dozu ( % 0.2 Kol.+ % 2 DMSO; % 0.2 Kol. + % 4 DMSO; % 0.4 Kol. + % 2 DMSO; % 0.4 Kol. + % 4 DMSO) uygulanmıştır. Uygulamalar sonucunda hayatta kalan bitkilerin yaklaşık % 80'inin poliploid olduğu belirlenmiştir. FxL amfıdiploid bitkisinin diakinez, metafaz-I, anafaz-I, telofaz-I profaz-II ve tetrad devrelerinde gözlem ve analizler yapılmıştır. Tetrad safhasında melez ve amfıdiploidler mikronüklei sayısı yönünden karşılaştınlmıştır. Buna göre, Festuca x Lolium melezinde 0-4 ve amfiploidinde ise 0-8 arasında mikronüklei gözlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER : Festuca arundinacea Schreb., Lolium perenne L., amfiploid, kolkisin+DMSO, stoma, çiçek tozu, mitoz, meiosis.

Abstract:
II ABSTRACT Ph.D. Thesis OBTAINING POLYPLOID PLANTS FROM THE NATURAL STERILE HYBRID OF TALL FESCUE (Festuca arundinacea Schreb.J AND PERENNIAL RYEGRASS (Lolium perenne L.) Cengiz SANCAK Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Field Crops Supervisor: Prof.Dr.Şahabettin ELÇİ 1994, Page: 86 Jury: Prof.Dr.Şahabettin ELÇİ Prof.Dr.Ahmet ERAÇ Prof.Dr.Hasan GÜLCAN This study was aimed to obtain polyploid plants from the natural sterile hybrid of tall fescue (Festuca arundinacea Shreb.) and perennial ryegrass (Lolium perenne L.) with colchicine+DMSO treatments. In research, tall fescue and perennial ryegrass and their hybrid were used. Karyotypes of mitotic division of these plants and some observations of meiotic division at tetrad of Festuca x Lolium hybrid and amphidiploid plants were performed. Pollen and stomata sizes of parents, hybrid and amphidiploid were compared. In studying of mitotic division, Feulgen squash technique for root tips and for meiotic analysis of PMC, asetocarmin smear technique were used. Two different methods, three different periods and four dozes of colchicine +DMSO (0.2 % Col.+ 2 % DMSO; 0.2 % Col.+4 % DMSO; 0.4 % Col.+2 % DMSO; 0.4 % Col.+ 4 % DMSO) were applied to natural sterile hybrid of Festuca x Lolium. After these treatments, about 80 % of survived plants were polyploid. Diakinesis, metaphase-I, anaphase-I, telophase-I, prophase,II and tetrad of FxL amphidiploid plants were observed and analyzed. Hybrid and amphiploids were compared from the view point of micronuclei number at tetrads. 0-4 and 0-8 micronuclei were counted in tetrad of Festuca x Lolium hybrid and its amphidiploids, respectively. KEY WORDS: Festuca arundinacea Schreb, Lolium perenne L., amphiploid, colchicine+DMSO treatment, stomata, pollen, mitosis, meiosis.