2019-2023 yılları arasındaki LGS matematik sorularının TIMSS bilişsel alanlarına, Matematik Öğretim Programına ve MATH taksonomisine göre incelenmesi
Examination of LGS mathematics questions between 2019-2023 based on TIMSS cognitive areas, Mathematics Curriculum and MATH taxonomy
Yazar: SEVCAN MEŞE
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ILGAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2019-2023 yılları arasında Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında yapılan merkezi sınavlarda sorulan 100 matematik sorusunu Matematik Öğretim Programı (MÖP) kazanımları, TIMSS bilişsel alanları, Matematik taksonomisi grupları ve kategorilerine göre analiz etmektir. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. 
	Araştırma verileri incelenirken ortaokul 5-8. sınıf matematik öğretim programı kazanımlarının yer aldığı bir tablo, TIMSS bilişsel alanlarına ve MATH taksonomisinin grup ve kategorilerine göre oluşturulan kodlama şemaları kullanılmıştır. Verileri karşılaştırmak için yüzde ve frekans değerlerine sahip bir inceleme matrisi kullanıldı. Araştırma verilerini oluşturan sorular matematik öğretim programı kazanımları, TIMSS bilişsel alanları ve MATH taksonomisine göre eğitim programları ve öğretim alanında uzman iki matematik öğretmeni tarafından kategorize edilerek analizi yapılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre Matematik Öğretim Programındaki beş öğrenme alanının her birinden her yıl soru sorulduğu, yalnızca 2020 LGS sınavında COVİD-19 pandemisi dolayısıyla, 2023 LGS sınavında ise Türkiye'de yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle geometri ve ölçme alanından soru sorulmadığı belirlenmiştir. Sınavlarda soruların en ağırlıklı olduğu öğrenme alanlarının sayılar ve işlemler öğrenme alanı ve cebir öğrenme alanı olduğu tespit edilmiştir. LGS sınavlarındaki matematik soruları TIMMS bilişsel alanlarından en fazla uygulama bilişsel alanından soru sorulmuştur. MATH taksonomisine göre LGS sınavlarında üst düzey düşünme becerilerini kullanmayı gerektiren B ve C gruplarına uygun sorulara daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir. MATH taksonomisine göre LGS sınavlarında en fazla A3-rutin işlemler ve B2-yeni durumlara uygulama kategorilerinden sorular yer almaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze 100 mathematics questions asked in the central exams held within the scope of the High School Transition System (LGS) between 2019 and 2023, according to Mathematics Curriculum (MÖP) acquisitions, TIMSS cognitive areas, Mathematics taxonomy groups and categories. The study carried out for this purpose was designed according to the case study, one of the qualitative research designs.
While examining the research data, a table containing the acquisitions of the 5th-8th grade middle school mathematics curriculum, coding schemes created according to the TIMSS cognitive areas and the groups and categories of the MATH taxonomy were used. A review matrix with percentage and frequency values was used to compare the data. The questions constituting the research data were categorized and analyzed by two mathematics teachers who are experts in the field of curriculum and instruction based on the acquisitions of the mathematics curriculum, TIMSS cognitive areas and MATH taxonomy.
	According to the research results, it was determined that questions were asked from each of the five learning areas in the Mathematics Curriculum every year, and only in the 2020 LGS exam due to the COVID-19 pandemic and in the 2023 LGS exam due to the earthquakes centered in Kahramanmaraş in Turkey, questions from the geometry and measurement areas were not asked. It was determined that the learning areas with the most questions in the exams were the numbers and operations learning area and the algebra learning area. Mathematics questions in the LGS exams were asked mostly from the application cognitive area of TIMMS cognitive areas. According to the MATH taxonomy, it was determined that questions suitable for groups B and C, which require the use of higher-order thinking skills, were given more place in the LGS exams. According to the MATH taxonomy, questions from the A3-routine operations and B2-application to new situations categories were included the most in the LGS exams.