Türkiye'deki astımlı yetişkin hasta popülasyonunda serum vitamin D düzeylerinin incelenmesi
The evaluation of serum vitamin D levels in adult patient population with asthma in Turkey
Yazar: ÖZGE ORHAN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA BÜYÜKBİNGÖL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Astım = Asthma ; Demografi = Demography ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Türkiye = Turkey ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Son yıllarda vitamin D' nin astım, KOAH ve kanser gibi çeşitli akciğer hastalıkları ile bağlantılı olduğuna ilişkin çeşitli çalışmalar yayınlanmıştır. Bu kapsamda astımlı hastalarda yapılan birçok çalışmada serum vitamin D düzeyi düşük bulunmuştur. Bu çalışmada Türk toplumunda yetişkin astım hastalarında serum vitamin D düzeyinin incelenmesini ve vitamin D yetersizliğinin değerlendirilmesini amaçlanmıştır.
Bu çalışmaya önceden astım teşhisi konulmuş 50 hasta ile benzer demografik özelliklere sahip 50 sağlıklı yetişkin kontrol grubu olarak alınmıştır. Tüm katılımcıların demografik ve klinik özellikleri kaydedilmiştir. Serum 25(OH)vitamin D3 düzeyi LC-MS/MS yöntemi ile ölçülmüştür. Serum 25(OH)D3 düzeyi <30 ng/ml vitamin D yetersizliği olarak değerlendirilmiştir.
Astımlı hasta grubunun 23' ü (%46) kadın, 27' si (%54) erkek iken kontrol grubunun 24' ü (%48) kadın, 26' sı (%52) erkek idi. Astımlı hasta grubunun yaş ortalaması 40,74±10,16 yıl iken kontrol grubunun yaş ortalaması 38,92±8,39 yıl idi.  Astımlı hasta grubu ile kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, oturduğu yer gibi demografik özellikler açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Astımlı hasta grubunda serum D vitamini düzeyi ortalaması 22,84±10,01 ng/ml iken kontrol grubunda ise serum D vitamini düzeyi ortalaması 39,52±4,80 ng/ml idi. Bu iki grup arasında ortalama serum D vitamini düzeyi ve D vitamini yetersizliği açısından anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001). Cinsiyet ile serum D vitamini düzeyi ortalaması arasındaki bağlantı değerlendirilmiş olup hem astımlı hasta grubunda hem kontrol grubunda anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Ancak her iki grupta da kadınların vitamin D düzeyi ortalaması erkeklerden düşük bulunmuştur.  Astımlı hastalar vitamin D durumuna göre vitamin D düzeyi yetersiz  (<30 ng/ml) ile vitamin D düzeyi yeterli (≥30 ng/ml) olarak gruplandırılmıştır. Astımlı hasta grubunda vitamin D düzeyi yeterli olan grup ile vitamin D düzeyi yetersiz olan grup arasında astım kontrol düzeyi ile astım ilaçları kullanımı açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Ancak bu iki grup arasında ortalama astım süresi açısından anlamlı bir fark saptanmıştır. Vitamin D düzeyi yetersiz olan grubun astım süresi ortalaması, vitamin D düzeyi yeterli olan gruba nazaran daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca astımlı hasta grubunda astım süresi ile vitamin D düzeyi arasında negatif bir bağlantı saptanmıştır (r=-0,418, p<0,001).  
Sonuç olarak astımlı hastalarda serum D vitamini düzeyi ve D vitamini yetersizliğinin kontrol grubundan farklı olduğu saptanmıştır. Serum vitamin D düzeyi astımlı hasta grubunda kontrol grubuna göre çok düşük bulunmuştur. Vitamin D' nin immünomodulatör etkisi nedeniyle astımda koruyucu rol oynayabileceği yönünde hipotezler mevcuttur. Bu nedenle astımda vitamin D desteğinin yararlı olabileceği düşünülmektedir. Vitamin D desteğinin astım üzerine etkisinin açığa kavuşması için daha kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar sözcükler: astım, vitamin D

Abstract:
Recently, studies have been showed that vitamin D has some connections with developing several lung diseases such as asthma, chronic obstructive pulmonary disease and cancer. It has been found low serum vitamin D level in many studies which carried out in this framework with asthma patients. In this study, we aimed to investigate the level of serum vitamin D and evaluate vitamin D insufficiency in adults patients with asthma in Turkish population
In this study, a total of 100 adults (50 patients were diagnosed with asthma and 50 control subjects)  who applied to hospital. All participants' demographical and clinical features were recorded. Serum 25(OH) vitamin D3 level has been measured by LC-MS/MS method. Serum 25(OH) D3 level <30 ng/ml has been accepted as vitamin D insufficiency. 
In asthma group, 23(46%) of them were female and 27(54%) of them were male. In control group, 24(48%) of them were female and 26(52%) of them were male. The group of patients with asthma mean age was 40,74±10,16 years while the control group mean age was 38,92±8,39 years. Asthmatic group and control group had no considerable demographical feature differences such as age, gender, settlement and education level (p>0,05). The mean serum vitamin D level in all asthmatic patients group was 22,84±10,01 ng/ml while the control group's was 39,52±4,80 ng/ml. There were substantial differences related to average of vitamin D serum and vitamin D insufficiency between control group and asthmatic group (p<0,001). As Vitamin D serum level was evaluated with gender, there were no significant differences in control group and asthma group (p>0,05). However, serum vitamin D level of females was lower than males in both groups. Asthma patients were separated as 2 groups; insufficient  level of vitamin D (<30 ng/ml) and sufficient level of vitamin D (≥ 30 ng/ml). There were no considerable differences with asthma control level and asthma medicine usage in both groups (p>0,05). However, there was a considerable difference related to duration of asthma in both groups. It was founded that the group who had insufficient level of vitamin D had higher average duration of asthma than the group who had sufficient level of vitamin D. Furthermore, In asthma group an important negative correlation was occurred between the duration of asthma and the level of vitamin D (r=-0,418, p>0,05).
	As a result of this study, in asthmatic group the mean serum vitamin D level and vitamin D insufficiency were different from control group. The mean serum vitamin D level  in asthmatic group was very low compared to the control group. There are some hypothesis which suggests that immunomodulatory effect has been playing a very important role in vitamin D. For this reason, it would be very useful if vitamin D supplementation is used against asthma. To have more clear and decent answers, relation between vitamin D and asthma need to have more comprehensive studies. There is still much need for well-designed and well-powered clinical studies to determine whether supplementation of vitamin D should be recommended in asthma. Key words: asthma, vitamin D