Alt ekstremite arteriyel stenozlarında renkli doppler görüntüleme ve üç boyutlu MR anjiografi ve dijital subtraksiyon anjiografi yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of color doppler ultrasonography, three dimensional MR angiography and digital subtraction angiography methods in lower extremity stenoses
Yazar: EVREN ÜSTÜNER
Danışman: DOÇ.DR. HASAN ÖZCAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı alt ekstremite tıkayıcı arter hastalıklarında RDUS ve üç boyutlu MRA incelemelerinin tanısal etkinliğini dijital subtraksiyon anjiografiyi (DSA) incelemesi ile karşılaştırmaktır. İntermittan klaudikasyon tanımlayan ve tıkayıcı arter hastalığı şüphesi ile DSA ünitesine başvuran 21 ardışık olguya, farklı radyologlar tarafından intraarteriyal DSA, 1 gün sonra da RDUS ve 3 boyutlu kontrastlı MRA incelemeleri yapılmıştır. Toplam 21 hasta, 40 bacak, 270 arter segmenti incelemiş. İki olgu dışında incelemeler bilateral yapılmıştır. Olguların 18'i erkek, 3'ü bayan, yaş ortalamaları 61.5+/-10.7'dir. Bir hastada MRA incelemede venöz dönüş olması nedeni ile her iki bacağın anterior ve posterior tibial arter distal segmentleri olmak üzere toplam 4 segment çalışma dışı bırakılmıştır. Ana iliak arter, eksternal iliak arter, ana femoral arter, yüzeyel femoral arter, popliteal arter, tibial arterler çalışmaya dahil edilmiştir. İnceleme yöntemlererinin istatistiki değerlendirmeleri her bir ekstremite, suprapopliteal/infrapopliteal bölgeler ve her bir arter segmenti için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Stenoz derecelerine göre olgular 3 gruba ayrılmıştır. Birinci grup %0-49 arasında stenozu, ikinci grup % 50-99 arasında stenozu ve üçüncü grup ise tam tıkanıklığı temsil etmektedir. MRA ve DSA incelemelerde stenoz proksimalindeki normal arteriyel çap ile stenotik segmentin en dar çapı oranlanmış, oran 2 ve üzerinde ise anlamlı stenoz olarak değerlendirilmiş, kontrast madde izlenememesi ise tıkanıklık olarak değerlendirilmiştir. RDUS incelemede ise proksimal ile stenoze segment arasında 2 den fazla pik sistolik hız oranı ve monofazisite anlamlı stenoz, spektral ve renk incelemesinde akım saptanmaması tıkanıklık olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda DSA incelemesi altın standart olarak kabul edilmiştir. RDUS ve üç boyutlu kontrastlı MRA incelemelerinin sonuçlan ile DSA incelemesinin sonuçları karşılaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde kappa ve Mc Nemar istatistiksel analizleri kullanılmıştır. Tüm damar segmentleri göz önüne alındığında RDUS inceleme %50 ve üzerindeki stenoz saptamada %87 sensitivite; %97 spesifısite ve 0.82 kappa uyum katsayısı gösterdi. Tek başına tıkanıklık saptamadaki sensitivite ve spesifısitesi sırası ile %81 ile %99 olarak bulundu. Üç boyutlu MRA inceleme ise % 50'nin üzerindeki stenozu saptamada %98 sensitivite ve %98 spesifisite gösterdi. Kappa uyum katsayısı 0.93 'dü. Tek başına tıkanıklıkları saptamada sensitivitesi %93, spesifisitesi %.98 olarak belirlendi Bütün damar segmentlerini kapsayacak biçimde ekstremite arteriyel sistemde MRA incelemenin rahatlıkla DSA yerine kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. RDUS inceleme ise suprapopliteal düzeyde DSA yerine kullanılabilse de infrapopliteal düzeyde DSA yerine tanısal test olarak kullanılması uygun değildir. RDUS incelemenin ise yüksek spesifısiteye sahip olması nedeniyle tarama testi olarak uygun bir tanısal test olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract: