Bazı boyarmaddelerin sepiyolit üzerindeki adsorpsiyonunun incelenmesi
Investigation of the adsorption of some dyestuffs onto sepiolite
Yazar: GÜNEŞ GÜNHAN
Danışman: PROF. DR. KADİR YURDAKOÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Adsorpsiyon = Adsorption ; Boyar maddeler = Dyestuffs ; Sepiyolit = Sepiolite

Özet:
Metilen mavisi (MM), Alizarin sarısı (AS), Remazol sarısı (RS) ve Remazol kırmızısı(RK) gibi tekstil endüstrisinde kullanılan boyarmaddelerin sulu çözeltiden uzaklastırılmasıiçin, adsorplayıcı olarak sepiyolit (S) ile nonilamonyum sepiyolit (NS) ve dodesilamonyumsepiyolit (DS) gibi organo-sepiyolit mineralleri kullanılmıstır. Bu amaçla organo-sepiyolitler,sepiyolitin nonil- ve dodesilamonyum klorür tuzlarıyla modifiye edilmesiyle hazırlanmıstır.Örneklerin özgül yüzey alanları, 77 K'de azot gazı adsorpsiyonu ve desorpsiyonizotermlerinden hesaplanmıstır. Mineral örneklerinin X-ısını toz kırınımı (XRD) analizleriyaptırılmıs ve termogravimetrik analizleri incelenmistir. Organik madde içerikleri ise elementanaliz cihazıyla incelenerek hidrojen, karbon ve azot yüzde degerleri bulunmustur.Çözeltiden adsorpsiyon deneyleri 25 derecede kesikli yöntemle yürütülmüstür.Adsorpsiyon sonrası dengedeki boyarmadde derisimleri, UV-görünür bölgedespektrofotometrik olarak MM, AS, RS ve RK için absorbans degerleri ölçülerek kalibrasyongrafiklerinden hesaplanmıstır. Adsorpsiyon verilerinden adsorpsiyon izotermleri belirlenereksonuçlar, Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon izotermleri denklemlerine uygunluklarıaçısından degerlendirilmistir. Ayrıca, boyarmaddelerin sulu çözeltiden adsorpsiyonlarıüzerine pH ve sıcaklık etkisi incelenmistir.zotermler genel olarak L tipindedir. Langmuir ve Freundlich izoterm denklemlerine uyumgözlenmistir. pH arttıkça MM adsorpsiyonu artmıs, AS, RS ve RK da ise pH arttıkçaadsorpsiyon azalmıstır. Sıcaklıkla MM adsorpsiyonu artarken AS, RS ve RK da azalmagözlenmistir. Sonuçlar boyarmaddeleri çözeltiden uzaklastırmak için sepiyolit ve organosepiyolitlerinadsorplayıcı olarak kullanılabilecegini göstermistir.Anahtar Sözcükler: Boyarmadde, adsorpsiyon, sepiyolit, organo-sepiyolit, pH etkisi.

Abstract:
Sepiolite mineral and organo-sepiolites (nonylammonium sepiolite, NS anddodecylammonium sepiolite, DS) were used as adsorbents for the removal of Methylene Blue(MB), Alizarin Yellow (AY), Remazol Yellow (RY) and Remazol Red (RR) dyes that wereconsumed largely in textile industry for dying purposes, from aqueous solution. For thispurpose, organo-sepiolites were prepared by modifying sepiolite with nonyl- anddodecylammonium chlorides. Specific surface area values of the samples were determined asa result of nitrogen gas adsorption-desorption at 77 K with B.E.T method. X-ray powderdiffraction (XRD) analysis of the mineral samples were carried out and thermogravimetricanalysis of the mineral samples were investigated. Organic matter contents were determinedin an elemental analysis instrument and the percentage of H, C and N were also obtained.Adsorption experiments were carried out at 25 degree according to the batch equilibriumtechnique. After adsorption, equilibrium dye concentration were determined UV-VisSpectrophotometrically by measuring absorbance values for MB, AY, RY and RR and usingcalibration curves. Adsorption isotherms were plotted from adsorption data for the removal ofdyes. The results were also fitted to Langmuir and Freundlich equation. The effects of pHand temperature onto the adsorption of dyes from aqueous solution were also investigated.Isotherms were generally L-types. Data were obeyed Langmuir and Freundlich equations.MB adsorption were increased with the increase in pH, while adsorption were decreased forAY, RY and RR. MB adsorption were also increased with temperature. The results showedthat sepiolite and organo-sepiolites can be used for the removal of dyes from aqueoussolution.Keywords: Dyestuff, adsorption, sepiolite, modified sepiolite, pH