Tip 2 diyabet tanılı hastalarda serum magnezyum düzeyinin uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of serum magnesium levels on sleep quality in patients with Type 2 diabetes
Yazar: BÜŞRA NUR KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU ; DR. VAHİT CAN ÇAVDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Magnezyum = Magnesium ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Diyabet insülin eksikliği veya insülin direnci sebebiyle oluşan, birden fazla sistemi etkileyen kan şekeri yüksekliği ile giden kronik ve geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Diyabetin dünyada yaklaşık 530 milyon kişiyi etkilediği düşünülmektedir ve bu oran gün geçtikçe artmaktadır. Diyabetli hastalarda uyku kalitesi diyabetli olmayanlara göre daha fazladır ve magnezyum takviyesinin uyku kalitesi üzerine olumlu etkisi olduğu düşünülmekle birlikte literatürde çelişkili bulgular mevcuttur. Bu çalışmada tip 2 diyabetli hastaların serum magnezyum seviyelerinin uyku kaliteleri üzerine olan etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olup, çalışmaya 22.05.24-22.06.24 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Dahiliye Poliklinikleri'ne başvuran tip 2 diyabet tanılı dahil etme kriterlerine uygun 172 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildi. Serum magnezyum seviyeleri, hba1c ve gerekli diğer laboratuvar parametreleri istendi. Katılımcılar magnezyum seviyelerine göre magnezyum 1,8 ve altında olanlar hipomagnezemik 1,8 üstünde olanlar normomagnezemik olarak gruplandırıldı.  Sonrasında katılımcılara Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi yapılarak uyku kaliteleri değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizi SPSS (IBM SPSS Statistics 27) paket programında yapılmıştır. Bulgular: Tip 2 diyabetli bireylerde serum magnezyum seviyesinin uyku kalitesi üzerine olan etkisini araştırdığımız bu çalışmada uyku kalitesi ile serum magnezyum seviyesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Çalışmaya katılan tip 2 diyabetli katılımcıların yaşları 34-91 arasında değişmekte olup ortalama 59,7±10,28 yıldır. Katılımcıların %91,3'ünün vücut kitle indeksinin 25 ve üzerinde olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların %36,6 sının PUKİ skoru 5'in altında, %63,4'ünün 5 ve üzerindedir. %39,5(n=68) katılımcının magnezyumu 1,8 ve altında, %60,5(n=104) katılımcının ise 1,8  üzerindedir. Boy, kilo ve VKİ ortalamaları erkek ve kadınlarda istatistiksel olarak anlamlı farka sahiptir (p<0,05). Yaş ve bel çevresi ortalamaları ve diyabet süresi medyanları ise erkek ve kadınlarda benzerdir (p>0,05). Obezite, eğitim durumu, medeni durum, meslek, sigara ve alkol kullanımı ve ek hastalığa sahip olma durumu ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kadınların erkeklere oranla VKİ'si daha yüksek, eğitim durumu, sigara ve alkol kullanım oranı daha düşük ve ek hastalıkları erkeklere oranla daha fazladır. Cinsiyet ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Kadınların uyku kalitesinin erkeklere göre daha kötüdür. Cinsiyet ile magnezyum seviyesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Cinsiyet ile Hba1c seviyesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Uyku kalitesi iyi ve kötü olanlarda sadece boy ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p<0,05). Uyku kalitesi iyi olanların boy uzunluğu kötü olanlardan daha fazladır. Sonuç: Bu çalışma tip 2 diyabetli hastalarda serum magnezyum seviyesi ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptamamıştır (p>0,05). Bu çalışmanın bulguları, tip 2 diyabetli hastalarda serum magnezyum seviyesi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha kapsamlı ve titizlikle planlanmış araştırmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Özellikle, uzun süreli takip çalışmaları ve farklı popülasyonlarda ve daha geniş örneklemlerde yapılacak araştırmalar, bu konuda daha net sonuçlar elde edilmesine yardımcı olabilir. Bu tür çalışmalar, klinik uygulamalara yönelik daha kesin önerilerde bulunulmasını sağlayarak, tip 2 diyabetli hastaların hayat kalitesini iyileştirebilir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, magnezyum, uyku kalitesi

Abstract:
Objective: Diabetes is a chronic and multifaceted metabolic disorder characterized by high blood sugar levels due to insulin deficiency or insulin resistance, affecting multiple systems. It is estimated that diabetes affects approximately 530 million people worldwide, and this number is increasing daily. Diabetic patients generally have poorer sleep quality compared to non-diabetic individuals, and although magnesium supplementation is believed to have a positive effect on sleep quality, there are conflicting findings in the literature. This study aims to investigate the effect of serum magnesium levels on the sleep quality of patients with type 2 diabetes. Materials and Methods: Our study is a prospective research project, including 172 participants who met the inclusion criteria and were diagnosed with type 2 diabetes. These participants visited the Family Medicine and Internal Medicine Clinics at Istanbul Training and Research Hospital between 22.05.24 and 22.06.24. Participants' sociodemographic data were recorded.Serum magnesium levels, HbA1c, and other necessary laboratory parameters were measured. Based on their magnesium levels, participants were grouped as hypomagnesemic (magnesium <1.8) or normomagnesemic (magnesium ≥1.8). Subsequently, the Pittsburgh Sleep Quality Index was administered to the participants to assess their sleep quality. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS (IBM SPSS Statistics 27) software package. Results In this study investigating the effect of serum magnesium levels on sleep quality in individuals with type 2 diabetes, no significant relationship was found between sleep quality and serum magnesium levels (p>0.05). The ages of the participants ranged from 34 to 91 years, with a mean of 59.7±10.28 years. It was observed that 91.3% of the participants had a body mass index (BMI) of 25 or above. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) scores of the participants showed that 36.6% had a score below 5, while 63.4% had a score of 5 or above. Among the participants, 39.5% (n=68) had magnesium levels at or below 1.8 mg/dL, and 60.5% (n=104) had levels above 1.8 mg/dL. Significant differences were found in the averages of height, weight, and BMI between men and women (p<0.05). However, the mean ages, waist circumferences, and median diabetes durations were similar between men and women (p>0.05). There were statistically significant relationships between gender and factors such as obesity, education level, marital status, occupation, smoking and alcohol use, and the presence of comorbidities (p<0.05). Women had higher BMIs, lower education levels, lower rates of smoking and alcohol use, and more comorbidities compared to men. A significant relationship was found between gender and sleep quality (p<0.05), with women having poorer sleep quality compared to men. There was no statistically significant relationship between gender and magnesium levels (p>0.05), nor between gender and HbA1c levels (p>0.05). Among those with good and poor sleep quality, only the average heights showed a significant difference (p<0.05), with those having good sleep quality being taller than those with poor sleep quality. Conclusion: This study did not find a statistically significant relationship between serum magnesium levels and sleep quality in patients with type 2 diabetes (p>0.05). The findings of this study suggest that more comprehensive and meticulously planned research is needed to better understand the relationship between serum magnesium levels and sleep quality in patients with type 2 diabetes. In particular, long-term follow-up studies and research conducted in different populations and larger samples may help to obtain clearer results in this regard. Such studies could provide more definitive recommendations for clinical practice and improve the quality of life for patients with type 2 diabetes. Keywords: Type 2 diabetes, magnesium, sleep quality