Kriz ve salgın dönemlerinde sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki
During the crisis and epidemic periods the relationship between health expenditures and economic growth
Yazar: YALÇIN KOCABADAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞENGÜR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık harcamaları = Health expenditures

Özet:
Sağlık, bireylerin hayatlarını devam ettirebilmeleri için önemli bir konudur. Ne kadar sağlıklı bir toplum yapısı olursa ekonomik büyüme de o kadar önemli hale gelmektedir. Devletlerin de gerçekleştirmeyi hedefledikleri konulardan biri, sağlıklı bir birey ve sağlıklı bireylerden oluşan bir toplum meydana getirmektir. Bir ülke ekonomik olarak güçlü olması ekonomik büyüme gerçekleştirilip ve devamlılığını sağlamak için sağlıklı topluma sahip olması gerekmektedir.
Gerçekleştirilen çalışmanın asıl konusu kriz ve salgın dönemlerinde sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkidir. Krizlerin ve salgınların yaşandığı dönemlerde sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasında ilişkinin olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Hazırlanan çalışmada sağlık kavramı, sağlık hizmetleri, sağlık harcamaları ve salgın ile ilgili konularda açıklama yapılmıştır. Buna ek olarak kriz ve ekonomik büyüme hakkında da açıklamalarda bulunulmuştur. 2000- 2018 yılları arasındaki kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), kişi başına düşen sağlık harcaması ve ölüm oranı verileri kullanılarak Türkiye dahil olmak üzere OECD ülkelerinin tamamı araştırılmaya tabi tutulmuştur. Yapılan araştırma sonucunda sağlık harcamalarında meydana gelen %1'lik (%10) artışın kişi başına düşen GSYH'yı %0.78 (%7.8) artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca ekonomik kriz ve salgın durumunda kişi başına düşen gelirin azalması, iktisadi açıdan anlamlı bulunmuştur. Katsayıların olasılık değerleri 0.01'den düşüktür. Bu durum ise istatistiki olarak güçlü bir anlamlılığa işaret etmektedir. Ülkelerin sağlık seviyeleri ile ekonomik gelişmişlikleri arasında yakın bir ilişki olduğu söz konusudur.

Abstract:
Health is a significant issue for individuals in order to continue their lives. The healthier the social structure, the more important economic growth becomes. One of the issues that states aim to realize is to create a healthy individual and a society consisting of healthy individuals. A country must be economically strong and have a healthy society so as to achieve and maintain economic growth.
The main subject of this study is the relationship between health expenditures and economic growth during crisis and epidemic periods. It was aimed to investigate whether there is a relationship between health expenditures and economic growth in times of crises and epidemics. In the prepared study, an explanation was made about the concept of health, health services, health expenditures and the epidemic. Using data on per capita gross domestic product (GDP), per capita health expenditure and mortality rate between 2000 and 2018, all OECD countries, including Turkey, were surveyed. As a result of the research, it was determined that 1% (10%) increase in health expenditures increased GDP per capita by 0.78% (7.8%). In addition, the decrease in per capita income in the event of an economic crisis and epidemic was found to be economically significant. The probability values of the coefficients are less than 0.01. This situation indicates a statistically strong significance. There is a close relationship between the health levels of countries and their economic development.