Mükemmeliyetçilik psikoeğitim programının annelerin mükemmeliyetçilik ve çocukların kaygı düzeylerine etkisi
The effect of psychoeducation program of perfectionism on mother's perfectionism level and children's anxiety level
Yazar: MEHMET UZUN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı annelere yönelik hazırlanan Bilişsel Davranışçı Terapi temelli Mükemmeliyetçilik Psikoeğitim programının annelerin mükemmeliyetçilik düzeyleri ve 9-12 yaş aralığındaki çocuklarının kaygı düzeylerine etkilerinin araştırılmasıdır. 

Çalışma, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında resmi bir ilkokulda eğitim gören çocuklar ve anneleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kapsamında 2x3'lük (deney-kontrol grubu, ön test-son test- izleme testi ölçümlü) deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesi amacıyla 417 anneye, "Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (Oral, 1999)" ve çocuklarına "Çocuklar İçin Sürekli Kaygı Envanteri (Özusta, 1993)" uygulanmıştır. Ölçüm sonucunda sağlıklı veriler değerlendirilerek anne ve çocuklardan ortalamanın üzerinde puan alanlar eşleştirilmiş ve annelerden yansız bir biçimde 14'er kişilik deney ve kontrol grubu oluşturulmuş fakat deney grubunda yer alan 2 üye oturumları tamamlayamamıştır.

Uygulama aşamasında deney grubunda yer alan anneler ile ön görüşme haricinde, haftada bir gün olmak üzere sekiz oturumluk "Mükemmeliyetçilik Psikoeğitim Programı" yürütülmüştür. Kontrol grubunda yer alan anneler ile herhangi bir çalışma yürütülmemiştir. Deney grubu ile yürütülen çalışmadan bir hafta sonra çalışmaya dâhil edilen anne ve çocuklara son test uygulaması yapılmıştır. Bunun yanında uygulanan programın etkisinin kalıcılığını değerlendirmek amacıyla 3 ay sonra aynı gruba izleme testi uygulanmıştır.

Araştırma sonucunda, uygulanan mükemmeliyetçilik psikoeğitim programının annelerin mükemmeliyetçilik alt boyutları (Kendine yönelik, Başkalarına yönelik, Başkalarının kendinden beklentilerine yönelik) ve toplam puan düzeyi üzerinde anlamlı derecede etkisinin olduğu, kazanılan bu etkinin 3 ay sonra yapılan izleme testinde kalıcılığını koruduğu tespit edilmiştir. Çocuklar açısından ise annesi deney grubunda bulunan çocukların kaygı düzeyinin, annesi kontrol grubunda bulunan çocukların kaygı düzeylerine göre uygulama sonrası son test ölçümünde anlamlı bir farklılık gözlenmez iken 3 ay sonra yapılan izleme testinde annesi deney grubunda bulunan çocukların kaygı puan ortalamasının, annesi kontrol grubunda yer alan çocuklara göre anlamlı derecede daha düşük olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, alan yazına dayalı olarak tartışılmış, programın uygulayıcılarına ve benzer yönde çalışma yapacak olan araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the effects of Cognitive Behavioral Therapy-based Perfectionism Psycho-educational Program prepared for mothers on the level of perfectionism of mothers and anxiety levels of children aged 9-12 years.

The research was conducted with mothers and their children who were educated in an official primary school during the 2016-2017 academic year. In the research, 2 X 3 experimental design (experiment-control-pretest-posttest-follow up test) has been used. In order to determine the experimental and control groups, "The Multidimensional Perfectionism Scale (Oral, 1999)" was applied 417 mothers and the "Trait Anxiety Inventory for Children (Özusta, 1993)" was applied their children. As a result of the measurement, findings were analyzed; mothers and children who got scores above the average were matched. The experimental group and control group which each consisted of 14 participants were formed impartially but 2 participants in the experimental group could not complete their sessions. 

During the implementation phase, eight sessions of "Perfectionism Psycho-Education Program" were conducted with the mothers in the experimental group one day in a week apart from the preliminary interview. No studies were conducted with the mothers in the control group. The mother and children who were included in the study a week after the research carried out by the experimental group were applied a final test. Besides, in order to assess the permanence of the effect of the applied program, the same group was applied a follow up test after 3 months.

As a result of this study, it has been found that the Perfectionism Psycho-educational Program has a significant effect on the perfectionism sub-dimensions of the mothers (self-oriented perfectionism, and other-oriented perfectionism, socially prescribed perfectionism) and total score level and this acquired effect retained its permanence in the follow-up test performed 3 months later. In terms of children, there was no significant difference in the anxiety levels of the children whose mothers were in the experimental group compared to the anxiety levels of the children whose mothers were in the control group, whereas in the follow-up test performed after 3 months, the anxiety score of the children whose mothers were in the experimental group was significantly lower than the anxiety score of the children whose mothers were in the control group. The results were discussed with the literature and proposals were made to the applicants of the program and to researchers working in the same field.