İlkokulda öğrenim gören Suriyeli sığınmacı öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin algılarının incelenmesi
Determining the children's rights perceptions of Syrian refugee students in primary school
Yazar: SAVAŞ TUR
Danışman: DOÇ. DR. SONER ALADAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Çocuk hakları = Children's rights ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Yıllardır süren Suriye iç savaşının sonucunda milyonlarca insan zorunlu olarak göç etmek durumunda bırakılmıştır. Büyük çaptaki tüm göçlerde olduğu gibi bu göç sonrasında da göç edenler ile göç ettikleri ülke vatandaşları arasında uyum sorunları olmaktadır. Uyum sorunlarını şüphesiz ki en çok çocuklar yaşamaktadır. Çalışmanın amacı MEB'e bağlı ilkokullarda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf Suriyeli sığınmacı öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin algılarını incelemektir. Çalışma İzmir ili içerisinde bulunan 478 Suriyeli sığınmacı öğrenci ile yapılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde 300 öğrenciye, ölçeğin uygulanma sürecinde ise 178 öğrenciye ölçek uygulatılmıştır. Araştırma karma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise Fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'Sığınmacı Öğrencilerin Çocuk Haklarına İlişkin Algı Ölçeği' ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda 17 maddelik 2 faktörden oluşan bir ölçek oluşturulmuştur. Nitel verileri toplamak için İlkokulda öğrenim gören 8 Suriyeli sığınmacı öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Nitel verilerin analizi içerik analizi tekniği kullanılmıştır.  Çalışma sonucunda Suriyeli sığınmacı öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin algılarının cinsiyet, kardeş sayısı, yaş ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Çalışma sonucunda değişkenler ile gelişme hakkı alt boyutu incelendiğinde hiçbir değişkende anlamlı farklılık bulunamamıştır. Özgürce yaşama hakkı alt boyutu değişkenler açısından incelendiğinde sadece kardeş sayısı değişkeninde anlamlı farklılık bulunmuştur. Ölçek geneli değişkenler açısından incelendiğinde ise sadece kardeş sayısı değişkeninde anlamlı farklılık bulunmuştur. Nitel bulgular sonucunda da öğrenciler en çok oyun oynama hakkı üzerinde durmuşlardır ve bu haklara ilişkin olumlu algı içerisinde oldukları söylenebilir. Çocuk hakları eğitimine ilişkin çalışmaların arttırılması ve çocuk hakları konusunda çocuklarla daha fazla çalışma yapılması önerilmiştir.

Abstract:
Millions of people have been forced to emigrate as a result of years of Syrian civil war. As with all large-scale migrations, there are problems of harmony between the migrants and the citizens of the country they emigrate to after this migration. Children are undoubtedly the most experienced in adaptation problems. The aim of the study was to establish a 3rd degree study in primary schools affiliated with the MEB. and 4. the class is to examine the perceptions of Syrian refugee students regarding children's rights. The study was conducted with 478 Syrian refugee students in Izmir province. Scale was applied to 300 students during the scale development process and 178 students in the process of applying the scale. The research was carried out by mixed method. A cross-sectional scanning model was used to collect quantitative data. Phenomenology method was used for the collection of qualitative data. 'Perception Scale on Children's Rights of Asylum Seeker students' and semi-structured interview questions developed by the researcher as a data collection tool were used. SPSS package program was used in the analysis of quantitative data. As a result of Angular Factor Analysis and Valir Factor Analysis, a scale consisting of 2 factors of 17 points was created. 8 Syrian refugee students studying in elementary school were interviewed to collect qualitative data. Content analysis technique was used to analyze qualitative data. Whether the perceptions of Syrian refugee students regarding child rights differ ed if they differ significantly according to gender, number of siblings, age and class level variables. When the subsize of the right to develop with variables was examined as a result of the study, no significant difference was found in any variables. When the sub-dimension of the right to live freely was examined in terms of variables, only the number of siblings was found to be significantly different in the variable. When the scale was examined in terms of variables as a whole, only the sibling number variable showed a significant difference. As a result of qualitative findings, students have mostly focused on the right to play and can be said to have a positive perception about these rights. It has been proposed to increase the work on children's rights education and to do more work with children on children's rights.