Dr. John Covel'ın seyahatnamesine göre 17. yüzyıl sonlarında Osmanlı toplumu
Ottoman society at the end of the 17th century according to Dr. John Covel
Yazar: NURCAN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGEHAN ÜSTÜNDAĞ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Covel, John = Covel, John ; Hristiyan mimarisi = Christian architecture ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Seyahatname = Seyahatname ; Türkiye coğrafyası = Turkiye geography

Özet:
Levant Şirketi sayesinde Osmanlı İmparatorluğu ve İngiltere arasındaki ticari ve diplomatik ilişkilerin İngiltere lehine gelişmeye başladığı 17. yüzyılın sonlarında Trakya ve Bitinya bölgelerinde seyahat eden Dr. John Covel'ın (1638-1722) kaleme aldığı seyahat günlüklerine odaklanan bu yüksek lisans tezi Batı'nın Osmanlı toplumuna bakışını tarihsel bir analizle incelemeyi hedeflemektedir. Bu yüzyılda çok sayıda Avrupalı, Osmanlı topraklarını gezip görmeyi ve bu seyahatlerinden edindikleri bilgileri ve maddi manevi kültürü ülkelerine taşımayı amaç edinmişlerdi. İngiltere'nin İstanbul Büyükelçiliği'ne papaz olarak atanan Dr. John Covel 1675-1677 yılları arasında Trakya ve Bitinya bölgelerine yaptığı seyahatler sayesinde araştırma yapmakla görevlendirildiği Rum Ortodoks Kilisesi hakkında önemli bilgiler elde etmeyi başarır. Dr. John Covel, bunun yanı sıra bu seyahatlerde Osmanlı toplumu hakkında gözlemlerde bulunmuş ve tarih, mimari, botanik, coğrafya, dilbilim, gastronomi, antropoloji gibi birçok alana dair izlenimlerini not almıştır. Günlüklerin en dikkat çekici yönlerinden bir tanesi de Bizans ve Türk mimarisi hakkındaki detaylı incelemeleridir. Bu detaylı gözlem ve betimlemelerinin yanında günlüğüne çizdiği harita ve eskizler bilimsel çalışmalara ışık tutmaktadır. Seyahatnamelerin tarih alanında kaynak olarak kullanımından kaynaklanan sorunlar göz önünde bulundurularak Dr. John Covel'ın günlüklerini doğru bir şekilde analiz etmek amaçlanmıştır. Bu analizler sonucunda hem seyyah hem de söz konusu dönemde Osmanlı toplumu hakkında elde edilen bilgiler sunulmuştur.

Abstract:
This M.A. thesis aims to examine the West's view of Ottoman society through a historical analysis that focuses on the travel diaries of John Covel (1638-1722), who had travelled in the Thrace and Bithynia regions at the end of the 17th century, when the commercial and diplomatic relations between the Ottoman Empire and England began to develop in favour of England, thanks to the Levant Company. In this century, many Europeans aimed to visit the Ottoman lands and to carry the information and material and spiritual culture they gathered from these travels to their countries. Appointed as the chaplain to the British Embassy in Istanbul, Dr. John Covel, thanks to his travels to the Thrace and Bithynia regions between 1675-1677, succeeded in obtaining important information about the Greek Orthodox Church, which he was assigned to research. In addition, Dr. John Covel made observations about Ottoman society during these travels and took note of his impressions on many fields such as history, architecture, botany, geography, linguistics, gastronomy, anthropology. One of the most remarkable aspects of the diaries is his detailed analysis of Byzantine and Turkish architecture. In addition to these detailed observations and descriptions, the maps and sketches he drew in his diary cast light on scientific studies. Considering the problems arising from the use of travelogues as a source in the field of history, carrying out a proper analysis of the diaries of Dr. John Covel is aimed at. As a result of these analyses, the information obtained about both the traveler and the Ottoman society in the mentioned period is presented.