Tarih öğretmenlerinin ortaöğretim öğrencilerine "vatanseverlik" değerini öğretirken kullandıkları değer yaklaşımlarının tespit edilmesi
Setting the value approaches of high school history teachers in instructing the value of "patriotism
Yazar: DUDU DUYGU GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN MERTOL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Vatanseverlik = Patriotic ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Vatanseverlik ile ilgili yapılan araştırmalara ve tanımlara bakıldığında pek çok tanım ortaya konmakla birlikte vatanseverliğin milli gurur, milli kimlik, vatan sevgisi, millet sevgisi kavramlarıyla ilişkili olduğu görülür. Kişinin duygusal bağla olumlu bir kimlik hissi oluşturması durumunu niteleyen vatanseverlik, modern dünyada en önemli grup bağlılığı çeşitlerinden biridir. 
Vatan aşkı, millet sevgisi, vatansever olmak, saygılı olmak, dürüst olmak ve adil olmak gibi değerler, okulların duyuşsal hedefleri arasında yer alır. Bu hedefler, okulların okul programında açık olarak belirtilen veya belirtilmeyen değerleri öğretmek; öğrencilerin ahlakî gelişimine katkıda bulunmak ve karakterini olumlu yönde etkilemek yönünde şekillenmiştir.
Bu araştırmanın amacı, tarih öğretmenlerinin ortaöğretim öğrencilerine "vatanseverlik değerini öğretirken kullandıkları değer yaklaşımlarını tespit etmek ve vatanseverlik olgusuna yeni bir bakış açısı getirmeye çalışmaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak tasarlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden ise durum çalışmasına (Case Study) yer verilmiştir. Bu araştırma, 2017–2018 öğretim yılında, Isparta il merkezinde görev yapan toplam 20 tarih öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada verilerinin tamamı, araştırmacı tarafından geliştirilen ve açık uçlu sorulardan oluşan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme" ile elde edilmiştir. Araştırmanın güvenirliğini artırmak için kullanılan stratejinin nasıl kullanıldığı belirgin halde verilmiş ve bu şekilde diğer araştırmacıların da bu stratejiyi benzer bir biçimde kullanabilmesine olanak tanıması öngörülmüştür. Araştırmada verilerin analizinde nitel analiz tekniklerinden hem betimsel hem de içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir.
Yapılan bu araştırmada, Tarih öğretmenlerinin çoğu vatanseverlik algısı, vatanseverliği öğretme şekli ve materyal seçimi konusunda hemen hemen benzer görüşlere sahiptir. Ancak vatanseverlik değerini öğrettikten sonra, bu değeri öğrencinin kazanıp kazanmadığına yönelik görüşlerinde farklılık çıkmıştır. Sonuç olarak bu araştırma göstermiştir ki tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, vatanseverlik değerini öğretmek için öğrenci merkezli yöntemler ve etkili materyaller kullanmak gerekir.
Eylem öğrenme ve değer analizi yöntemi de bu görüşü desteklemektedir. Öğretmenlerin bu değeri öğretirken, belgesel ve film izletme gibi görsel ve çok sayıda duyu organlarına hitap eden materyalleri de kullanmaları da bu anlamda önemlidir. Ancak tarih öğretmenleri, vatanseverlik değerini öğrettikten sonra bu değerin kazanılıp kazanılmadığına yönelik ise kısa sürede dönüt almanın çok kolay olmadığını ve uzun bir süreç gerektiğini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Değer, Değer Eğitimi, Vatanseverlik Değeri, Değer Öğretim Yaklaşımları, Tarih Öğretmenleri.

Abstract:
Considering the researches and definitions regarding patriotism, it might be stated that patriotism is highly correlated with national pride, national identity, devotion to the nation and counry though there are plenty other terms and definitions related to patriotism. Describing the formation of one's positive identity understanding through an emotional commitment, patriotism is regarded one of the most significant cluster commitments in modern world. 
Values like devotion to nation and country, patriotism, respect, integrity and fairness are considered among the affective objectives of the schools. These objectives are directed so as to teach the visible or invisible values stated in school curriculum; to contribute to the ethical development of students and to affect their attitudes positively. 
The objective of this study is to set the value approaches of high school teachers in instructing the value of patriotism and to gain a new perspective to the notion of patriotism. The study has been designed in accordance with the methods of qualitative research. Case studies have also been used in the study. The participants of the study were 20 history teachers working at high school in Isparta city center at 2017-2018 Academic Year. 
The data have been obtained via "Semi-Structured Interview" method involving open ended questions developed by the researcher. How the strategy of the study has been used has thoroughly been described in order to foster the reliability of the study. Thus, this has allowed other researchers to be able to use the same strategy in their studies. In the analysşis of the data, descriptive analysis and content analysis techniques have been used.
The most significant outcome of the study was that the notion of patriotism was regarded as a sense of mission. Despite various classifications as to the types of patriotism, in this study the patriotism was split into two as individual and social partiotism. Action learning and value analysis methods stood out as the most common value teaching approaches. It has been found that teachers make use of various materials and techniques catering for all learner types like documentaries, short movies, etc. in teaching this value. However, the history teachers have underlined the fact that it is not possible to receive immediate feedback regarding the fact that this value has completely been internalized by students and that it requires a long process. 
All in all, this study has demonstrated that teaching the value of patriotism, based on the views of history teachers, requires student-centered methods and effective materials.

Key Words: Value, Teaching Values, The Value of Patriotism, Value Teaching Approaches, History Teachers.