Bayındır geleneksel konut dokusunun kültürel değerlerinin tespiti ve bilinirliğinin arttırılmasına yönelik bir araştırma
A research on the documentation of cultural values and improvement of awareness of the traditional housing district of Bayindir
Yazar: AYŞEN HÖBEL
Danışman: PROF. DR. HÜMEYRA BİROL AKKURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: İzmir-Bayındır = İzmir-Bayındır

Özet:
Tarihi kent dokuları sahip oldukları tarihsel ve mimari değerler ile kültürel miras alanımızın önemli parçalarındandır. Bu dokuların korunmasında sürdürülebilir bir yaklaşımdan söz edebilmek için alana değer yükleyen kültür varlıklarının ortaya çıkarılması, bilinir kılınması ve bu değerlerin kullanıcı tarafından sahiplenilmesi büyük önem taşımaktadır. Kullanıcının içinde yaşadığı alanı sahiplenmesi için en önemli etken kullanıcı-yer ilişkisinin kurulmasıdır. Alanın bilinirliğinin artırılması kullanıcının yaşadığı alanı değerli görmesini sağlamakta ve böylelikle kullanıcı-yer ilişkisini güçlendirmektedir. Bu kapsamda sunulan çalışma Bayındır tarihi yerleşiminin kültürel değerlerinin tespit edilmesinin yanı sıra bu değerlerin bilinirliğinin artırılmasını ve bu değerlerin güçlendirilerek korunabilmesi için farklı ölçütlerde öneriler geliştirilmesini amaçlamaktadır.

Bayındır yerleşimi sahip olduğu tarihsel ve mimari değerler ile kültürel bir miras alanıdır. Bu miras alanının içinde yer alan geleneksel konut dokusunun korunabilmesi için dokuya dair farkındalığın artırılması ve kullanıcı tarafından sahiplenilmesi gerekmektedir. Bu bakışla kurgulanan çalışmada ilk olarak Bayındır geleneksel konut dokusunun kentsel ve mimari karakteri analiz edilmiş, alanın sosyal yapısı ve mevcut koruma sorunları irdelenmiştir. Ardından dokudaki miras niteliği taşıyan yapı ve alanlar belirlenmiştir. Analizlerden elde edilen veriler doğrultusunda geleneksel konut dokusunun korunmasına ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Bu doğrultuda geleneksel konut dokusunun koruma ölçütleri yeniden tanımlanmış, geleneksel konut dokusunun bilinirliğinin arttırılması amacıyla deneyim rotaları önerilmiştir. Söz konusu öneriler alanın bütüncül olarak korunmasına imkan sunacak, kullanıcının içinde yaşadığı ortamın değerlerinin farkına varmasını sağlayacak ve kullanıcı-yer ilişkisini güçlendirerek kullanıcının aidiyet hissinin artmasına katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Historical urban districts with their architectural and historical values are one of the important components of our cultural heritage. In order to discuss the sustainable preservation approaches focusing on these districts, it is important to identify the cultural assets that value the district and make them known, and owned by the local users. The most important factor that makes the users own the place they live in is the association of user-place relationship. The increase in the awareness of the place enables the users to value the place and strengthen the user's relation with it. In this context, this study aims to define the cultural values of the historical settlement of Bayındır, besides developing proposals to increase the awareness and to strengthen, to protect these cultural values.

Bayındır is a cultural heritage site with its historical and architectural values. In order to protect the traditional housing district of Bayındır, it is essential to increase the awareness and make the users to own the place. With this approach, firstly the urban and architectural characteristics of Bayındır traditional housing district were analysed, the social structure of the area and the existing protection problems were examined. After then, the heritage buildings and places of the district were determined. Due to the data obtained from the analyses, proposals related to the preservation of the traditional housing district were developed. Accordingly, preservation criteria related to the traditional housing district were redefined and experience routes that aim to increase the awareness of the district were suggested.  These suggestions will enable to preserve the urban district in a holistic way, let the users to realize the values of their environment and increase the sense of belonging by strengthening the user-place relationship.