Gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye'de cari açık sorunu
Current account deficit on emerging economies and Turkey
Yazar: GÜLGÜN ÇİĞDEM
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ÜLGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Dış açık = External deficit ; Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonomik kırılganlık = Economic fragility ; Finansman = Financing ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Ödemeler dengesi = Balance of payments ; Üçüz açıklar hipotezi = Triple deficits hypothesis ; İkiz açıklar hipotezi = Twin deficits hypothesis

Özet:
Yetersiz tasarrufları yansıtan cari açıklar, kriz analizinde önemli bir göstergedir ve kırılganlığı artıran önemli bir sorundur.  Bu çalışmanın amacı, ulusal tasarrufların yetersizliğinin cari işlemler açığının nedeni olup olmadığını tartışmaktır. Bu amaçla çalışmada, cari açık ve finansmanı sorunları nedeniyle Kırılgan Sekizli (Fragile Eight) olarak sınıflandırılan gelişmekte olan ülkeler ele alınarak, tasarruf olgusuyla cari açık arasındaki nedensellik ilişkileri ve kointegre (eşbütünleşik) olup olmadıkları analiz edilecektir.

Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye'de Cari Açık Sorunu konusu, ülkelerin serilerinin özelliklerine göre Koentegrasyon (Eşbütünleşme) Testleri, Sınır Testi (Bounds Test) yaklaşımı, Vektör Otoregresif (VAR) Model ve Hata Düzeltme (VECM) Modeli üzerinden Granger Nedensellik Testi kullanılarak incelenecektir. 1980-2015 dönemine ilişkin tasarruflar, cari açık ve dış borçlar değişkenler olarak ele alınacaktır. 

Eşbütünleşme uygulanabilmesi için serilerin aynı özellikleri göstermesi gerekmektedir, bu nedenle sadece Brezilya, Endonezya, Macaristan, Polonya ve Türkiye'ye önce Engle-Granger ve Johansen Eşbütünleşme analizleri uygulanabilecektir, bulgulara göre de VECM model veya Vektör Otoregresif (VAR) Model üzerinden Granger Nedensellik Testi uygulanarak kısa dönem ilişkiler sınanacaktır. Serileri farklı özellikler gösteren Güney Afrika, Hindistan ve Şili'ye Vektör Otoregresif (VAR) Model üzerinden Granger Nedensellik Testi uygulanacaktır. Ayrıca, seriler arasındaki uzun dönem ilişkisi, eşbütünleşme dereceleri farklı olan serilere eşbütünleşme uygulanabilmesine olanak sağlayan Sınır Testi (Bounds Test) ile de analiz edilecektir.

Çalışmanın sonucunda, ulusal tasarruflar ile cari açık arasındaki ilişki ekonometrik analizlerle saptanacaktır; ulusal tasarrufların yetersizliği cari açık nedenidir, elde edilen bulgulardan hareketle politika önerilerinde bulunulacaktır. Bu çalışma, tasarrufların öneminin ampirik olarak kanıtlanması ve Üçüz Açık Hipotez'ine katkıda bulunması açısından önemlidir.

Abstract:
Current account deficit reflects insufficient savings, is an important indicator of the crisis analyzed. Moreover, it is a major problem that it increases the fragility . Causal relationship and co-integration between savings and current account deficits will be analyzed in the study by taking developing countries classified as Octet (Fragile Eight).

The Current Account Deficit Problem in Developing Countries and Turkey issue will be examined by using Cointegration, Bound Test and Granger Causility Test over VAR and VECM. Savings, external debt and current account deficits will be accepted as the variables for the 1980-2015 period. 

The same characteristics of the series for cointegration implementation is required. For Brazil, Indonesia, Hungary, Poland and Turkey Engle-Granger and Johansen cointegration analysis will be applied. According to the results, Granger Causulity Test over VECM or VAR will be applied. For series with different features (South Africa, India, Chile), Granger causality test over VAR will be applied. Long-term relationship between the series will be also analyzed with Bounds Test that allows application of cointegration to series with different cointegration degrees. 

Thesis has been organized into as four sections; Current Account Balance of Conceptual and Theoretical Framework of Current Account Balance, Developing Countries and the current account deficit, Country Sampling, Turkey's current account deficit and Macro-Economic Indicators, Developing Countries and Turkey Current Account Deficit Problem: an Econometric Application. 
According to the results of the study, the main conclusion will be reached that the deficit on national savings is the cause of the current account deficit and triple deficit. At the conclusion, some policy recommendations will also be offered. This study is important, as empirical evidence of the importance of saving and to make a contribution to triplet deficit hypothesis.