Tip 2 diyabeti olan bireylerin yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the adaptation of life style changes of individuals with type 2 diabetes and affecting factors
Yazar: BAHAR ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK BÜYÜKKAYA BESEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Değişim = Change ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Uyum = Adaptation ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
viTip 2 Diyabeti Olan Bireylerin Yaşam Tarzı Değişikliklerine Uyabilme Durumları ve Etkileyen Faktörlerin BelirlenmesiBahar ÇİÇEKDokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri EnstitüsüHemşirelikAna Bilim Dalıbaharcicek.16@gmail.comAmaç:Araştırma, tip 2 diyabeti olan bireylerin yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumlarıve etkileyen faktörlerinsaptanmasıamacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Yöntem:Araştırmanın örneklemini Ekim 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine başvuran 180 tip 2 diyabetli  hasta  oluşturmuştur.  Verilerin  toplanmasında  'Sosyo-demografik  Özellikler  Formu', 'Yaşam  Tarzı  Değişikliği  Anket  Formu' ve  'Hasta Aktiflik Ölçeği' kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerdeğerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma)kullanılmıştır.  Değişkenler  arasındaki  ilişkiye  bakmak  için  deKi-Kare analizi kullanılmıştır.Normal  dağılıma  sahip  olmayanhasta  aktiflik  düzeyi  ölçüm  aracı (PAM) puanlarının  sıra ortalamaları  bakımından  farklılaşıp  farklılaşmadığını  tespit  edilebilmesi  için  Mann  Whitney  U analizi yapılmıştır.Bulgular:Çalışmamızdaki  bireylerin  yaş  ortalaması  56,27∓13,62, diyabet  yılı ortalaması 10,39±7,95,  BKİ  (Beden  kitle indeksi)  ortalaması  27,32∓4,56'dırBu  bireylerin  %63,9'unun(n=115)kadın, %61,7'sinin(n=111)ilkokulmezunu, %67,2'sinin (n=121) çalışmadığı, %66,1'inin(n=119)  gelirinin  giderine  eşit, %41,1'inin  (n=74)  herhangi  bir diyabet eğitimialmadığı,%53,3'ünün (n=96) sağlığı algılamasını kötüolarak değerlendirdiği bulunmuştur.Çalışmaya katılan bireylerin,  yaşam  tarzı  değişikliklerine uyamama  oranları  %78,3(n=141)diyetine  hiçbir  zaman uymadığı,  %82,2(n=148)fiziksel  aktivite  hiçbir  zaman  yapmadığı,  %52,8(n=95)düzenli  kan şekerine hiçbir zaman bakmadığı ve %65,6(n=118)hiçbir zaman ayak bakımını yapmadığı olarak bulunmuştur.Çalışmamızdaki verilere göre; medeni durum, gelir durumu, eğitim durumu, diyabet eğitimialma  durumu,  bakmakla  yükümlü  olduğu  kişilerin  olması,  ek  hastalığın  olması, hipertansiyonun olması, sağlığı algılama biçimi, kullanılan tedavinin tipive hasta aktiflik düzeyiyaşam tarzı değişikliklerine uyabilmedurumlarını anlamlı olarak etkilediği bulunmuştur (p<0,005). Diğer sosyo-demografik özelliklerden yaş, cinsiyet, çalışma durumu ve diyabetyılı ile yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır .Sonuç: Bulgularımız tip  2  diyabetli  bireylerinbüyük  çoğunluğununyaşam  tarzı  değişikliklerine uyamadığını  göstermektedir.  Bireylerin  yaşam  tarzı  değişikliklerine  uyabilme  durumlarını geliştirmek için sosyodemografikve diyabete ilişkin faktörlerinde gözönünde bulundurulması ve etkili yöntemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. 

Anahtar  Kelimeler: Tip  2  diyabet,  yaşam  tarzı  değişikliği,  yaşam  tarzı  değişikliğine  uyabilme durumları, etkileyen faktörler

Abstract:
Object:The research was conducted as a descriptive study in order to determine the adaptation of lifestyle changes of individuals with type 2 diabetes and the affecting factors.Method:180  patients  with  type  2  diabetes  applying  to  Izmır  Katıp  Celebi  University  Atatürk Education  and  Research  Hospital  Endocrinology  from  June  2018  to  October  2017  constitued  the sample  of  this  research.  The  data  were  collected  using  'Socio-demographic  features  form', 'Lifestyle  Change  Questionnaire'  and  'Patient  Activity  Scale'.  Data  were  analyzed  using  SPSS (statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0. Descriptive statistical methods (number, percent,  mean,  standard  deviation)  were  used  to  evaluate  the  data.Mann  Whitney  U  analysis  was performed in order to determine whether the patient activity level measurement tool (PAM) scores differed in terms of mean scores.Findings:The  average  age  of  the individuals  in  our  study  were  56,27∓13,62, the average  ofdiabetes year was 10.39 ± 7.95, the average  ofbody  mass  index 27,32∓4,56years.In  this  study, %63,9  (n  =  115)  were female,  %61,7(n  =  111)  were  primary  school  graduates,  %67,2  (n  =  121) were  not  working,  %66,1(n  =  119) equal  to  income, %41,1(n  =  74)  did  not  receive  any  diabetes education, and %53,3(n = 96) evaluated health  perception  as bad.Individuals who participated in our  studywas  found that  the  non-compliance  with  lifestyle  changes  did  not  comply  with  the  diet, %78,3(n  =  141), %82,2(n  =  148)  had no  physical  activity, %52,8(n  =  95)never  regular  blood sugar and %65,6(n = 118) never took care of her feet.According to the data in our study; marital status,  income  level,  education  level,  diabetes  education  status,  presence  of  dependents,  additional illness, presence  of  hypertension, health  perception, type  of  treatment  usedandpatient  activationwere found to affect compliance with lifestyle changes .Among other socio-demographic characteristics,  there  was  no  significant  relationship  between  sex,  working  status,  year  of  diabetes and and adaptation to lifestyle changes. Results:Our findings show that the majority of people with type 2 diabetes do not adapt to lifestyle changes.  Sociodemographic  and  diabetes  related  factors  should  be  taken  into  consideration  and effective methods should be developed to improve individuals' adaptation to lifestyle changes.Key Words: Type 2 diabetes, lifestyle changes, ability to adapt to lifestyle changes, affecting factors.