Büyük Ortadoğu projesi ve Türkiye
The greater Middle East project and Turkey
Yazar: HACER KAYA GÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN DURAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Ortadoğu, jeopolitik ve jeostratejik açıdan dünyanın önemli merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Yeraltı kaynakları, boğazlar, kanallar ve geçiş yolları Ortadoğu'nun önemini artırmaktadır. Nüfus yapısı olarak çoğunluğunu Müslümanların ve Arapların oluşturduğu bölgede yıllarca süren bir kaos ortamı söz konusudur. Uzun süren iç savaşlar ve mezhep çatışmaları bu kaosun sebeplerindendir.Soğuk Savaş öncesinde dünyada iki kutuplu bir yapı mevcuttu. ABD ve Rusya dünya üzerindeki iki güçtü. Soğuk Savaşın bitmesiyle Demirperde çökmüş, çift kutuplu bir yapıdan tek kutuplu bir yapıya geçilmiş ve Amerika bunun sonucunda tek süper güç olmuştur. Şu anki gücünü kaybetmek istemeyen Amerika rakibi olan AB, Çin, Rusya ve Hindistan'a karşı dünya egemenliği için önemli bir nokta olan Ortadoğu'ya hakim olarak dünya egemenliğini elinde tutmak istemektedir.11 Eylül 2001 saldırılarından sonra Amerika'nın gündemini terör oluşturmuştur. Saldırılardan hemen sonra El-Kaide'yi barındıran Afganistan'a saldıran ABD, ardından Irak'a savaş açmıştır. 11 Eylül'ü bahane ederek Ortadoğu'ya giren ABD bu bölgedeki ülkelere demokrasi getirmek, terörü azaltmak gibi sebeplerle bir proje ortaya atmıştır. Bu proje de Büyük Ortadoğu Projesi'dir. 2004 yılında G-8 toplantısında resmen ilan edilen BOP, Ortadoğu'yu değiştirme ve dönüştürme projesidir.Türkiye de bu değişim ve dönüşüm projesinin içerisinde yer almaktadır. Jeopolitik ve jeostratejik açıdan kilit konumda olan Türkiye bu proje içerisinde önemli bir yere sahiptir. Model ülke konumunda olan Türkiye bu projenin merkezi haline getirilmeye çalışılmaktadır.Anahtar Sözcükler: A.B.D., Büyük Ortadoğu Projesi, Ortadoğu, Terörizm, Türkiye.

Abstract:
Geopolitically and geostrategically, The Middle East form one of the most important regions on earth. Its underground resources, straits and canals increase the importance of the Middle East. Demographically, in the region, where the majority is composed of Arabs and Muslims, has been a chaotic scene over years. Longlasting civil wars and struggles among madhabs are some of the reasons ofthis chaos.During pre-cold war period, there was a structer with two poles in the world. The U.S.A. and Russia were two most important powers. When the cold war ended, the Iron Curtain collapsed and structure with two poles changed into a one-poled one, and the U.S. became the only super power. Given the U.S. wouldn?t like to lose its current strength, by ruling over the Middle East, which is a curicial point, wants to hold the sovereignty in the world aganist its rivals that are European Union, China, Russia and India.After 9/11 terrorist attacs, terrorism has shaped the agenda of the U.S. The U.S. attacking Afghanistan giving shelter to Al-Queda just after the attacks, started a war aganist Iraq. The U.S. entering the Middle East by making 9/11 as an excuse, suggesting a Project aiming to bring democracy to the countries around this region and decrease the terror. That is the Great Middle East Project to change and transform the Middle East.Turkiye is olso within the range of this change and transformation Project. Turkiye, a key nation in view of geopolitical and geostrategic aspects, has an important role for the Project. Turkiye, whose position is considered to be the model, is tried to become the center of this Project.Key Words: The U.S.A., Greater Middle East Project, The Middle East, Terrorism, Turkey.