Panik bozukluğunda psikolojik dayanıklılığın klinik belirtiler ve tedavi yanıtı üzerine etkisi
Effect of resilience on clinical symptoms and treatment response in panic disorder
Yazar: EKİN EZGİ PINAR YÜCEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET RAŞİT TÜKEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Psikolojik dayanıklılık; hastalığın gidişatı, belirti şiddeti, işlevsellik düzeyi, tedaviye yanıtı ve kişinin yaşam kalitesi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Psikolojik dayanıklılık düzeyini belirlemede çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının ve kullanılan başa çıkma yöntemlerinin önemli olduğu gösterilmiştir. Çeşitli ruhsal hastalıklar ile yapılan çalışmalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin kişinin belirti şiddetine ve yaşam kalitesine etkisi bildirilmiştir. Çalışmamızın amacı, panik bozukluğunda psikolojik dayanıklılık düzeyini belirlemede çocukluk çağı travmalarının ve başa çıkma tutumlarının etkisini incelemek ve psikolojik dayanıklılık düzeyinin panik bozukluğunda belirti şiddeti, tedavi yanıtı ve yaşam kalitesi ile ilişkisini değerlendirmektir.

YÖNTEM: Çalışmaya 35 panik bozukluğu hastası ile yaş, cinsiyet ve eğitim yılı yönünden eşleştirilmiş 33 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların 17'sinde agorafobi mevcuttu. Tüm katılımcılara DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Klinik Versiyon (SCID-I/CV), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Panik Bozukluğu Şiddeti Ölçeği (PBŞÖ), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ( WHOQOL-BREF) uygulanmıştır.

BULGULAR: Hasta ve sağlıklı kontrol grubu yaş, cinsiyet ve eğitim yılı olarak birbiri ile eşleşmiştir. Gruplar arası karşılaştırılmalar yapıldığında PB hastaları CTQ fiziksel istismar alt ölçeğinden daha yüksek, WHOQOL-BREF toplam, genel sağlık durumu, fiziksel sağlık ve psikolojik sağlık alt ölçeklerinden ise daha düşük puan almıştır. PB hastalarında sağlıklı kişilerden farklı olarak YPDÖ toplam puanı CTQ fiziksel istismar, cinsel istismar ve fiziksel ihmal alt ölçeği puanı ile, WHOQOL-BREF genel sağlık durumu ve fiziksel sağlık alt ölçeği ile ve COPE ölçek puanları ile ilişkili bulunmuştur. Hastalık şiddeti YPDÖ sosyal kaynaklar alt ölçeği ile ilişkili bulunmuştur ve tedavi sonrası YPDÖ yapısal stil alanında anlamlı değişiklik gösterilmiştir.

SONUÇ: PB hastaları sağlıklı kişilerden fiziksel sağlıklarına dair memnuniyetleri ile ayrılmaktadır. PB hastalarının ruhsal sağlamlığını devam ettirebilme kapasitesini ve ruhsal hastalık varlığında belirti şiddetini belirlemede çocukluk çağı travmatik yaşantılarının ve başa çıkma yöntemlerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir.

Abstract:
AIM: Resilience has important effects on the course of illness, severity of symptoms, level of functioning, treatment response and quality of life. It has been shown that adverse experiences during childhood and the coping mechanisms used against them are important in determining the level of resilience. The effect of resilience on severity of symptoms and the quality of life has been reported on many studies conducted on patients with different mental disorders. The aim of our study is to investigate the effect of childhood trauma and the coping mechanisms on resilience and to discover the relationship between the level of resilience and symptom severity, treatment response, quality of life in panic disorder (PD).

METHODS: 35 patients with panic disorder and 33 healthy volunteers matched by age, sex and years of education has been included in the study. 17 of the patients with panic disorder also have the diagnosis of agoraphobia. The Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders, Clinical Version(SCID-IV/CV), Coping Orientation to Problems Experienced Scale (COPE), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Panic Disorder Severity Scale, Resilience Scale for Adults (RSA), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), World Health Organization Quality-of-Scale, Short form (WHOQOL-BREF) have been applied to all participants.

RESULTS: Patients and the controls were matched by age, sex and years of education. Compared with control group, patients with PD have higher scores in CTQ physical abuse subscale and lower scores in WHOQOL-BREF in total and in general health, physical health and psychological health subscales. As a difference from the healthy participants, RSA total score of patients with PD was found to be correlated with CTQ physical abuse, sexual abuse and physical neglect subscales' scores, with WHOOQOL-BREF general health, physical health subscales' scores and with COPE scores. Severity of disorder was correlated with RSA social resources subscale and RSA structured style scores were significantly changed after treatment.

CONCLUSION: Patient with PD differs from healthy controls by their satisfaction about their physical health. Childhood trauma and coping mechanisms are thought to play an important role in the capacity of maintaining mental resilience and in determining symptom severity in patients with PD.