Tip 2 diyabet tanılı hastalarda alt ekstremite makrovasküler komplikasyonun (arteriyel stenozun) sıklığı ve klinik değerlendirilmesinde ayak bileği kol indeksinin doppler ultrasonografi ile karşılaştırılması
Comparison of ankle brachial index with doppler ultrasonography in the frequency and clinical evaluation of lower extremity macrovascular complication (arterial stenosis) in patients diagnosed with type 2 diabetes
Yazar: MİNE EZGİ PAYASLI
Danışman: PROF. DR. MURAT SERT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Alt ekstremite arteriyel stenozu, tip 2 diyabetin yaygın bir komplikasyonudur ve diyabetik ayakla ilişkili amputasyonlara yol açabilir. Ayak bileği-kol indeksi, periferik arter hastalığının taranmasında pratik bir yöntemdir. Tip 2 diyabetlilerde periferik arter hastalığının sıklığını belirlemek, ayak bileği-kol indeksi ile doppler ultrasonografiyi karşılaştırmak, klinik pratikte kullanımının önemini vurgulamayı ve mesleksel farkındalık oluşturmayı amaçladık.

	Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak 104 hasta (65'i kadın, 39'u erkek) incelendi. Ayak bileği-kol indeksinin ≤0,9 olması arteriyel stenoz açısından anlamlı kabul edildi. Geleneksel ve alternatif ayak bileği-kol indeksi hesaplandı ve doppler ile karşılaştırıldı. Doppler ile trifazik, bifazik ve monofazik akım paternleri değerlendirildi. Tıbbi öykü, diyabetik komplikasyonlar dahil olmak üzere eşlik eden komorbiditeler ve biyokimyasal parametreler incelendi.

	Bulgular: Arteriyel stenozun saptanmasında ayak bileği-kol indeksinin ≤0,9 olması % 100,0 sensitif, % 88,54 spesifikti. 104 hastanın 19'unda ayak bileği-kol indeksiyle, 8'inde doppler ile arteriyel stenoz tespit edildi. Ayak bileği-kol indeksi ≤0,9 olan hastaların yaş ortalamalarının (65,1±7,2) yüksek olduğu tespit edildi. Bu hastalarda diyabet süresi 17,1±9,4, HbA1c % 8,64±1,5 olarak saptandı. Bu hastalarda diyabet süresi ve HbA1c arasında anlamlı fark saptanmadı. Ayak bileği-kol indeksi ≤0,9 olan hastalarda bilateral dorsalis pedis ve tibialis posterior arter nabızlarının zayıf ve bulunmama oranlarının anlamlı olduğu saptandı. Bifazik akımın daha yüksek, sol posterior tibial arter akım hızı haricinde diğer arter akım hızı ortalamalarının düşük olduğu tespit edildi. Ayak bileği-kol indeksi ≤0,9 olan hastalarda dopplerde arteriyel stenoz olanlarda monofazik akım tespit edilirken olmayanlarda saptanmadı.
	Ayak bileği-kol indeksi ≤0,9 olan hastalarda eşlik eden komorbiditelerle anlamlı fark görülmezken eGFR daha düşük bulundu. Geleneksel ölçüm ile alternatif ölçüm arasında pozitif ilişki saptandı. 

	Sonuç: Birincil korumada, ayak bileği kol basınç indeksi tip 2 dtlilerde periferik arter hastalığının saptanması ve diyabetik ayak komplikasyonlarının önlemesinde, kolay, ucuz, tekrarlanabilir, yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip testtir. Erken teşhis yaşam kalitesinin artmasına katkıda bulunacaktır.

Anahtar Sözcükler: Ayak bileği kol basınç indeksi, Doppler ultrasonografi, Periferik arter hastalığı, Tip 2 diyabet

Abstract:
Objectives: Lower extremity arterial stenosis is a prevalent complication of type 2 diabetes which may lead to diabetic foot-related amputation. Ankle-brachial index is a useful method for screening peripheral arterial disease. We aimed to determine frequency of peripheral arterial disease in patients with type 2 diabetes, compare ankle brachial index with doppler ultrasonography, underline the importance of using ankle brachial index in clinical practice.

	Material and Methods: Prospectively 104 patients (65 female, 39 male) were evaluated. Ankle brachial index ≤0,9 was considered significant for arterial stenosis. Traditional and alternative index was calculated and relationship with doppler (triphasic, biphasic, and monophasic flow patterns) revealed. Medical history, comorbidities, diabetic complications, biochemical analyses were screened. 

	Results: Ankle-brachial index of 0,9 or below had 100% sensitivity and 88,54% specificity. Arterial stenosis was detected in 19 patients by ankle-brachial index and in 8 patients by doppler. It was found that the average age of patients with an ankle-brachial index ≤0,9 was high (65,1±7,2). In these patients, the duration of diabetes was determined to be 17,1±9,4 years and HbA1c was found to be 8,64 ± 1,5%. No significant difference was found between ABI groups in terms of diabetes duration and HbA1c levels.

	In patients with ankle-brachial index ≤0,9 bilateral dorsalis pedis and tibialis posterior artery pulses being weak or absent were significant. Biphasic pattern was found to be higher, except for left posterior tibial artery, other artery flow rate averages were found to be lower. In patients with an ankle-brachial index ≤0,9, doppler studies showed monophasic flow in those with arterial stenosis, but not in those without.

	In patients with an ankle-brachial index ≤0,9 comorbidities showed no significant difference, but eGFR was lower, with a positive correlation between conventional and alternative measurements.

	Conclusion: Ankle-brachial index is a valuable, easy, cost-effective, repeatable test with high sensitivity and specificity for detecting peripheral arterial disease and preventing diabetic foot complications in type 2 diabetes. Early detection improves quality of life.

Keywords: Ankle Brachial Index, Doppler ultrasonography, Peripheral arterial disease, Type 2 diabetes