Bazı yeni N-alkil benzimidazol türevlerinin rutenyum ve palladyum kompleksleri: Sentezi, yapısal karakterizasyonu ve katalitik özelliklerinin incelenmesi
Ruthenium and palladium complexes of some new N-alkyl benzimidazole derivatives: Investigation of synthesis, structural characterization and catalytic properties
Yazar: METİN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ESİN İSPİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Benzimidazoller = Benzimidazoles ; Hidrojenasyon = Hydrogenation ; Palladyum = Palladium ; Rutenyum = Ruthenium

Özet:
Azot-ligandları organometalik kimya ve homojen katalizde önemli bir rol oynar. Bu amaçla tez kapsamında benzimidazol ve 5,6-dimetilbenzimidazolden yola çıkılarak N-alkilbenzimidazol bileşikleri (1a-1f) sentezlenmiştir. Sentezlenen benzimidazol ligandları [RuCl2(p-simen)]2 ve PdCl2 ile etkileştirerek karşılık gelen Ru-benzimidazol ve Pd-benzimidazol kompleksleri (3a-3f)  hazırlanmıştır. Sentezlenen bileşiklerin yapıları 1H NMR, 13C NMR ve FTIR analizleri ile karakterize edilmiştir. Tüm elde edilen bileşiklerin saflıkları elemental analiz ile belirlenmiştir. Ayrıca, tek kristali elde edilen 2a-2e ve 3a-3e bileşiklerinin molekül yapıları X-ışını kırınım yöntemiyle aydınlatılmıştır. 
           Sentezlenen Ru(II)-benzimidazol kompleksleri (2a-2e) çözücüsüz ortamda aromatik aminler ile alkol türevleri arasında gerçekleşen N-alkilasyon reaksiyonunda katalizör olarak kullanılmış, N-aromatik alkil aminlerin sentezinde tüm komplekslerin etkilerinin hemen hemen birbirine yakın ve seçici katalizörler oldukları saptanmıştır.
            Sentezlenen Pd(II)-benzimidazol kompleksleri (3a-3f) heteroaromatik bileşiklerin C-H bağ aktivasyon reaksiyonları için katalizör olarak kullanılmıştır. Bu katalizörlerin de heteroaromatik bileşiklerin arilasyonunda etkin katalizörler olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Nitrogen ligands play an important role in organometallic chemistry and homogeneous catalysis.  For this purpose, in this thesis, N-alkylbenzimidazole compounds (1a-1f) were synthesized from benzimidazole and 5,6-dimethylbenzimidazole. These benzimidazole ligands reacted with [RuCl2(p-cymene)]2 and PdCl2 to synthesize the corresponding Ru-benzimidazole (2a-2e) and Pd-benzimidazole complexes (3a-3f). The structures of the synthesized compounds were characterized by 1H NMR, 13C NMR, and FTIR spectroscopies. The purity of all the compounds obtained was determined by elemental analysis. In addition, the molecular structures of 2a-2e and 3a-3e compounds, whose single crystals were obtained, were elucidated by the X-ray diffraction method.
	The synthesized Ru(II)-benzimidazole complexes (2a-2e) were used as a catalyst in the N-alkylation reaction between aromatic amines and alcohol derivatives in a solvent-free medium, and it was determined that the effects of all complexes were almost close to each other and were selective catalysts in the synthesis of N-aromatic alkyl amines.
            Synthesized Pd(II)-benzimidazole complexes (3a-3f) were used as catalysts for C-H bond activation reactions of heteroaromatic compounds. These catalysts were also found to be effective catalysts in the arylation of heteroaromatic compounds.