Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin ve problem kurma becerilerinin incelenmesi
Investigation of middle school 7th grade students' metacognitive awareness levels of reading strategies and problem posing skills
Yazar: HÜLYA ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. MELİS YEŞİLPINAR UYAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin ve problem kurma beceri düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi ve söz konusu iki değişken arasındaki yordamsal ilişkilerin belirlenmesidir. Araştırmada, nedensel karşılaştırma ve yordamsal araştırma modelleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Kütahya ili merkez ilçesinde öğrenim gören yedinci sınıf öğrencileri, örneklemini ise bu öğrenciler arasından oranlı küme örneklemesi yöntemi ile seçilen 373 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Mokhtari ve Reichard (2002) tarafından geliştirilen ve Öztürk (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan "Okuma Stratejileri Üst bilişsel Farkındalık Ölçeği" ile Turhan Türkkan (2017) tarafından geliştirilen "Problem Kurma Beceri Testi" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel ve yordamsal istatistik teknikleri kullanılmıştır.  
Araştırma sonucunda yedinci sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeyleri ile problem kurma beceri düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yedinci sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin ve problem kurma becerilerinin okul öncesi eğitimi alma durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Üst bilişsel farkındalık ve problem kurma becerilerinin kitap okuma, bilgisayar kullanma ve televizyon izleme sıklığı, oynanan oyun türü ve Türkçe dersi karne notuna bağlı olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yedinci sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin ve problem kurma becerilerinin doğrusal kombinasyonlarının günlük tutma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği, matematik dersi karne notuna göre ise anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir.  Araştırmada yedinci sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin; problem kurma becerilerini anlamlı bir şekilde yordadığı ve problem kurma becerisindeki değişimin %42'sini anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Matematik öğretimi, okuma stratejilerine ilişkin üst bilişsel farkındalık, problem kurma becerisi, yedinci sınıf öğrencileri

Abstract:
The aim of this study was to investigate the seventh grade students' levels of metacognitive awareness of reading strategies and problem posing skills in terms of different variables and to determine the predictive relationships between these two variables. Through this study, ex post facto research and predictive research designs were used together. The population of the study consisted of seventh grade students studying in Kütahya city center in 2020-2021 Education Year; while the sample included 373 seventh grade students determined by proportional cluster sampling method among these students. The data of the study was obtained using "The Metacognitive Awareness of Reading Strategies Inventory" developed by Mokhtari and Reichard (2002) and adapted to Turkish by Öztürk (2012) and also "Problem Posing Test" developed by Turhan Türkkan (2017). For the analysis of the data gathered, descriptive and predictive statistics were utilized. 
As a result of the research, it was determined that the seventh grade students' levels of metacognitive awareness of reading strategies and problem posing skills were moderate. It was detected that the seventh graders' metacognitive awareness levels of reading strategies and their problem posing skills did not show any significant differences according to their receiving preschool education or not. It was concluded that metacognitive awareness and problem posing skills differed significantly depending on the frequency of reading books, using a computer and watching television, the type of game played and the Turkish course grade. Moreover, it was determined that the linear combinations of seventh grade students' metacognitive awareness of reading strategies and problem posing skills levels did not show a significant difference according to journaling status but showed significant difference by the mathematics course grade. Within the study, it was concluded that seventh grade students' levels of metacognitive awareness of reading strategies significantly predicted their problem posing skills and significantly explained 42% of the change in problem posing skills.

Keywords: Mathematics instruction, metacognitive awareness of reading strategies, problem posing skill, seventh grade students