Türkiye'de sağlık hizmeti sunumunda üçüncü sektörün rolü
The role of the third sector for health service rendering in Turkey
Yazar: SELMA DOĞANALP
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet sunma = Service providence ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Üçüncü sektör = Third sector

Özet:
Sağlık hizmeti, bireyin hayatını olumsuz şekilde etkileyen faktörlerin
giderilmesi, hastalıklarının tedavi edilmesi ya da mevcut sağlık durumunun muhafaza
edilmesi ve geliştirilmesi amacıyla sunulan hizmetler bütünü olarak ifade edilmektedir.
Bu kapsamda sağlık hizmetlerinin dil, din, ırk ve siyasi görüş gibi farklılıkları
gözetmeksizin herkese eşit düzeyde verilmesi gerektiği yadsınamaz bir gerçektir. Ancak
gerek ekonomik yetersizliklerden, gerekse toplumların içinde bulunduğu çeşitli sosyopolitik
nedenlerden dolayı birçok insan sağlık hizmetine erişim noktasında problemler
yaşamaktadır. Bu noktada ise maddi menfaat beklentisinden uzak, gönüllülük esasına
dayalı bir çalışma sistemini benimsemiş olan üçüncü sektör, sağlık hizmetlerine
erişimde dezavantajlı durumda olan bu insanlara sağlık hizmeti sunmaktadır.
Bu çalışmada Türkiye'de sağlık hizmeti alanında aktif faaliyet gösteren üçüncü
sektör kuruluşlarının tespit edilmesi ve sağlık alanında ne tür faaliyetlerde
bulunduklarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu hedefe ilişkin veri toplama yöntemi
olarak web tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de sağlık
hizmeti alanında ulusal ve uluslararası düzeyde aktif faaliyet gösteren üçüncü sektör
kuruluşlarının tamamı oluşturmaktadır. Örneklem ise bu evrenden ulaşılmış 11
uluslararası ve 12 ulusal kuruluştan oluşmaktadır.
Bu araştırma ile üçüncü sektör kuruluşlarının sağlık hizmeti alanında aktif
faaliyet göstererek ihtiyaç sahibi bireylere ulaştığı, böylelikle toplumsal adaletin
sağlanması, birlik ve beraberlik duygularının geliştirilmesi ve toplumsal duyarlılığın
gelişmesinde önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, sağlık
hizmeti alanında faaliyet gösteren üçüncü sektör kuruluşlarının genellikle koruyucu
sağlık hizmeti alanında faaliyet gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu duruma ise
Afrika'da yaşanan insanlık dramında üçüncü sektörün diğer iki sektöre kıyasla daha
mücadeleci tavır sergilemesi ya da 2015 yılında Van'da yaşanan depreme önce
Kızılay'ın yetişmesi örnek olarak gösterilebilir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Hizmeti, Üçüncü Sektör, Üçüncü Sektör Sağlık
Kuruluşları, Gönüllülük.

Abstract:
The health service is defined as the entirety of services rendered for the
elimination of the factors that affect the individuals' life negatively and the treatment of
their illnesses or sustaining and improving their current health status. In this context, it
is an undeniable fact that health services must be provided at an equal level for
everyone without any regard to language, religion, race and political opinion
differences. However, many people experience problems for accessing health services
due to both the economic inadequacies and various socio-political reasons that the
societies experience. At this juncture, the third sector, which has adapted an operation
system based on voluntarism without any material benefit anticipation, renders services
for these people who are disadvantageous for accessing health services.
In this study, it was aimed to designate the third sector establishments engaging
in the health services field actively in Turkey and to determine the type of activities they
conduct in the health field. The web searching method was used as a data collection
method for attaining this target. The research population consisted of the entirety of the
third sector establishments operating actively in the national level and international
level in the health field in Turkey. The samples comprised of 11 international
establishments and 12 national establishments that were reached in this population.
It was concluded in this research that the third sector establishments engaged in
the health services field quite actively and reached the needy societies and in this
context, they played an important role for achieving social justice, improving the unity
and solidarity perceptions and for raising social awareness. Furthermore, it was deduced
that the third sector establishments, which operated in the health service field, engaged
in the preventive health service field largely. The examples for this situation can be
listed as the more contentious attitude of the third sector in comparison to the other two
sectors during the human drama experienced in Africa or Kızılay (the Red Crescent)
reaching the earthquake in Van in 2015 first.

Key Words: Health service, third sector, third sector health establishments,
voluntarism