İmajın gölgesinde anlatı: Dijitalleşmenin etkisiyle sinemada anlatı yapısının dönüşümü
Narrative in the shadow of the image: Transformation of narrative structure in cinema with the effect of digitalization
Yazar: ONUR ATMACAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GİZEM PARLAYANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlatı = Narrative ; Anlatıbilim = Narratology ; Sayısal sinema = Digital cinema ; Sayısallaştırma = Digitization ; Sinema = Cinema

Özet:
İnsan gündelik yaşamın anlamdan yoksun işleyişinden anlatılar aracılığıyla sıyrılır. Yaşam deneyiminin düzenlenmesi ve kültürel birikimin inşa edilmesi anlatılar vasıtasıyla mümkün hale gelir. Sözlü, yazılı, görsel iletişim biçimlerinin her biri kendine özgü anlatı yapılarına sahiptir. İlk insanların mağaralara yaptığı çizimlerden yazılı eserlere, anlatısal olanın izlerine rastlamak yaşamın her alanında mümkündür. Zaman içerisinde günlük yaşamın dili de dahil olmak üzere tüm anlatı yapıları bir dönüşüm içerisinde gelişimini sürdürür. Buradan hareketle bu çalışmada, tarihteki önemli teknik gelişmelerden ve güçlü anlatı araçlarından biri olan sinemanın tarihsel süreçte nasıl bir evrim geçirdiği ve anlatı yapısının ne ölçüde değiştiği sorusu üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde anlatının kökenleri ve yeni bir anlatı aracı olarak sinemanın olgunlaşma dönemleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise 1980 ve sonrasında yaşanan dijitalleşme eğiliminin sinema endüstrisindeki üretim ve tüketim biçimlerini nasıl bir değişime sürüklediği, insan yaşamındaki sosyolojik etkileri ve yaşanan dönüşümün sinemadaki anlatı yapısını ne yöne götürdüğü değerlendirilmiştir.  Üçüncü bölümde, farklı türleri de içerisinde barındıran, tekniğin olanaklarından da sıkça faydalanan bir tür olan savaş filmleri janrı özelinde, farklı dönemleri temsilen seçilen Apocalypse Now, Saving Private Ryan ve 1917 filmlerinin anlatı yapıları analiz edilmiş ve filmlerin anlatılarında öne çıkan unsurlar karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Yapılan analizde yöntem olarak David Bordwell ve Kristin Thompson'ın anlatıyı biçimsel bir sistem olarak ele aldıkları kavramsal yöntem benimsenmiş ve özgün bir şekilde tekrardan ele alınmıştır.

Abstract:
People slide out of the meaningless functioning of daily life through narratives. The organization of experience of life and the construction of cultural accumulation become possible through narratives. Each of the oral, written and visual modes of communication has its own narrative. It is possible to come across traces of the narrative, from the drawings made by the first humans in the caves to the written works, in all areas of life. All narrative forms and techniques, including daily language, continue to develop in a transformation over time. From this point of view, this study focuses on the question of how cinema, which is one of the important technical developments and powerful narrative tools in history, has evolved in the historical process and to what extent its narrative structure has changed. In the first part of the study, the origins of the narrative and the maturation periods of cinema as a new narrative tool are dwelled on. In the second part, how the digitalization trend experienced in 1980 and the aftermath has caused a change in the production and consumption forms in the cinema industry, its sociological effects on human life and the direction in which the transformation has taken the narrative structure in cinema have been studied. In the third chapter, the narrative structures of the films Apocalypse Now, Saving Private Ryan and 1917, which were chosen to represent different periods in the genre of war films, which include different genres and frequently benefit from the facilities of the technique, were analyzed and the prominent elements in the narratives of the films were discussed comparatively. In the analysis, the conceptual system that David Bordwell and Kristin Thompson treat the narrative as a formal system has been adopted and reconsidered in an original way.