Yiyecek ve içecek işletmelerinde iş motivasyonunun hijyen davranışına etkisi
The impact of work motivation on hygiene behavior in food and beverage businesses
Yazar: ARZUHAN AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN AYAZ
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hijyen = Hygiene ; Motivasyon = Motivation ; Müşteri tatmini = Customer satisfaction ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Yiyecek ve içecek hizmeti sunan hizmet birimlerinin temel görevleri; misafirleri için güvenli gıdalar hazırlamak ve misafirlerinin psikolojik ve sosyolojik olarak rahat hissetmelerini sağlayabilecek bir atmosferde bu gıdaları sunmakla ilişkilendirilmektedir. Bu süreçte yiyecek ve içecek işletmelerinin müşteri memnuniyetini sağlayabilmesi, işgörenlerinin sergileyecekleri performansla doğrudan ilişkilidir.  
Bu araştırmada, Doğu Karadeniz Bölgesi içerisinde yer alan ve turizm anlamında hızlı bir değişim ve gelişim süreci içerisinde bulunan Giresun ve Ordu illerindeki yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerin işgörenleri perspektifinden iş motivasyonu ve yiyecek-içecek hizmetlerinde hijyen davranışı gösterme ilişkisi üzerine bir anlayış geliştirilmesi amaçlanmaktadır. 
Bu amaç doğrultusunda turizm işletme belgeli tesislerde çalışan 250 işgörenden Haziran-Eylül 2016 döneminde anket tekniği kapsamında veri toplanmıştır. Anket verilerinin analizi kapsamında yiyecek ve içecek hizmeti sunan işgörenlerin iş motivasyonları; yönetici yaklaşımı, iş güvenliği, iş ortamı ve kendini gerçekleştirme ve hijyen davranışları; gönüllü hijyen davranışı, hijyen bilgisi, zorunlu hijyen davranışı ve hijyen düşüncesi öncelik sırasında belirlenmiştir. Ayrıca işgörenlerin iş motivasyonları ile hijyen davranışı arasında orta düzeyde (r=0,551; p=0,000) olmak üzere pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ve kendini gerçekleştirme güdüsü (β=0,193) ile yönetici yaklaşımının (β=0,158) hijyen davranışını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The main duties of food and beverage service providers are associated with preparing healthy foods and servicing these foods in an atmosphere where they feel comfortable themselves socially and psychologically. In this process, ensuring customer satisfaction by a service provider is directly related to the performance of the employees.
In this research, it is aimed to be developed a view on the relationship between personnel motivation and their hygiene behaviour from the perspective of the personnel of the  food and beverage service providers in Giresun and Ordu - locating in Eastern Black sea, developing and changing dramatically in tourism sector.
In line with this purpose, it has been gathered data from 20 personnel in the establishments with a tourism operation license by using questionnaire technique in the period of time June - September 2016. In the process of the analysis of the questionnaire data, it is thought that the motivation of the personnel in food and beverage service establishments; manager approach, operational security, working environment, self-actualization and hygiene behaviours; volunteer hygiene behaviour, knowledge of the hygiene, compulsory hygiene behaviour and hygiene thought are the most important elements. Eventually,  it has been determined that there is a medium level (r=0,551; p=0,000), positive-directional, meaningful relationship between the motivation of the personnel and hygiene behaviour and that the motive of the self-actualization (B=0,193) and manager approach have a positive effect on hygiene behaviour.