Türk kültüründe ad koyma olgusu ve ilgili inanışlar
The phenomenon of naming and related beliefs in Turkish culture
Yazar: İLKNUR DOĞRU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET YEŞİLYURT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Adlandırma = Naming ; Adlar = Nouns ; Gelenekler = Traditions ; Kültür = Culture ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkler = Turks ; İsim verme = Name giving

Özet:
Her toplum, adlandırma faaliyeti ile ilgilenmektedir. Bu nedenle ad vermenin geçmişi, insanlık başlangıcına kadar götürülebilir.  İnsanlar çevrelerinde bulunan canlı ve cansız her varlığı adlandırma çabası içindedir. Çünkü adlandırma iletişim sürecinin bir parçasıdır. Toplumların kullandıkları isimlerde kültürün izlerini bulmak mümkündür. İnsanlar isimlendirme yaparken onların inançları, gelenekleri, umutları, hayalleri gibi pek çok faktörü dikkate almaktadır. Bu durum ad verme faaliyetinin bilinçli bir eylem olduğunu göstermektedir. Türk toplumu oldukça köklü bir ad verme kültürüne sahiptir. Bu kültürün oluşmasında onların yaşadıkları coğrafyaların ve bu coğrafyadaki toplumların kültürlerinin önemli etkileri olmuştur. Türk toplumunun isim verme kültürünü İslamiyet'in kabulü önemli ölçüde etkilemiştir. Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra hem kendi isimlerinde hem de çocuklarına verdikleri isimlerde Arapça ve Farsçanın önemli bir etkisi olmuştur. Bu durumun Türklerin isim verme kültürü üzerindeki etkisi dönem dönem değişse de, Türk toplumlarının özünde isim verme kültürünü koruduğu söylenebilir. Türkler farklı toplum ve kültürlerden aldıkları isimleri kendi kültürleriyle sentezleyerek kullandığı anlaşılmaktadır. Çocukların isimlendirilmesinde hem maddi hem de manevi öğelerden yararlanılmıştır. Türkler köklü bir ad verme geleneğine sahiptir.

Abstract:
Every society is involved in naming activity. So the history of naming can be traced back to the beginning of humanity. People are in an effort to name every living and non-living being in their environment. Because naming is part of the communication process. The names used by societies contain the traces of the culture. People take into account many factors such as their beliefs, traditions, hopes and dreams while naming. This situation shows that naming activity is a conscious action. Turkish society has a deep-rooted naming culture. The geographies they lived in and the cultures of the societies in this geography had important effects in the formation of naming culture. The acceptance of Islam has significantly affected the naming culture of the Turkish society. After the Turks accepted Islam, Arabic and Persian had an important influence both in their own names and in the names they gave to their children. Although the effect of this situation on the naming culture of Turks changes from time to time, it can be said that Turkish societies essentially preserve the naming culture. Turks used the names they got from different societies and cultures by synthesizing them with their own culture. Turks made use of both material and spiritual elements while naming their children. Turks have a long tradition of naming names.