Adana ili buğday ekim alanlarında ALS inhibitörü herbisitlere karşı dayanıklılık kazanmış yabani yulaf (Avena sterilis L.) ile yabani hardal (Sinapis arvensis L.) popülasyonlarının belirlenmesi ve dayanıklılık haritalarının oluşturulması
The determination of als inhibitor herbicide resistance biotypes of sterile wild oat (Avena sterilis L.) and wild mustard (Sinapis arvensis L.)  mapping of resistant populations in the wheat fields of Adana province
Yazar: RAMAZAN GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. SİBEL UYGUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Adana İli önemli tarım ürünlerinden buğday içerisinde sorun olan iki önemli yabancı ot türünün,Yabani Yulaf (Avena sterilis L.) ve Yabani Hardal (Sinapis arvensis L.)'ın ALS (Asetolaktat sentaz) inhibitörü herbisitlere karşı oluşturduğu dayanıklılık problemini ortaya koymak için bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada, 2011 ve 2012 yıllarında, Adana ili ilçelerinde toplam 679 buğday tarlasında sürveyler yapılmıştır. Sürveyler esnasında her beş km'de durularak en yakın buğday tarlası incelenmiş ve adı geçen yabancı otların yoğunluğuna bağlı olarak örnekler toplanmıştır. Toplanan örnekler laboratuvara getirilerek, dormansileri kırılmış ve testlemeler için hazırlanmıştır. Herbisit dayanıklılığını belirlemek için Mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl- sodium ve Pyroxsulam+cloquintocet-sodium etkili maddeli herbisitlerin altı farklı dozu (0, N/4, N/2, N=tavsiye dozu, 2N, 4N, 8N) hızlı testlemelerde, dört farklı dozu (0, N=tavsiye dozu, 2N, 4N, 8N) ise sera denemelerinde uygulanmıştır.  Sonuç olarak testlenen  90 adet Yabani Yulaf ve 22 adet Yabani Hardal örneği Pyroxsulam+cloquintocet-sodium'a karşı  dayanıklı bulunmuştur.  37 adet yabani yulaf ve 26 adet yabani hardal örneği ise Mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl- sodium'a karşı dayanıklı bulunmuştur. Çalışmalar sonucunda elde edilen dayanıklılık verileri ile Adana ili ve ilçelerine ait dayanıklılık haritaları oluşturulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to determine against to ALS inhibitor herbicide resistance problem on Wild oat (Avena sterilis L.) and Wild mustard (Sinapis arvensis L.) in wheat fields of Adana province. In this study, a total of 679 wheat fields was surveyed in Adana province in 2011-2012. During the survey, the nearest wheat fields were surveyed and the samples were collected according to weed density; Sterile wild oat (Avena sterilis L.), Wild mustard (Sinapis arvensis L.)  by stopping every five kilometers. This samples were brought in laboratory,  the seeds dormancy was broken and prepared for testing. To determine herbicide resistance, six different doses of Mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl- sodium and Pyroxsulam+cloquintocet-sodium (0, N/4, N/2, N=recommended dose, 2N, 4N, 8N) was applicated for quick tests; and four different doses (0, N=recommended dose, 2N, 4N, 8N) applicated for greenhouse experiments. Consequently, 90 Sterile wild oat and 22 Wild mustard populations were found resistantant against Pyroxsulam+cloquintocet-sodium. 37 Wild oat and 26 Wild mustard populations were determined resistant against to Mesosulfuron-methyl+iodosulfuron-methyl-sodium. According to results of this study, herbicide resistance maps of Adana province and districts were prepared.