Bilimin doğasını öğretmen adaylarına öğretmeye yönelik bir çalışma
A study toward teaching the nature of science to preservice teachers
Yazar: CANAY ALTINDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERKAN SEVİM
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel bilgi = Scientific information

Özet:
Bu çalışmanın amacı; bilimin doğasının doğrudan-yansıtıcı öğretimi yaklaşımına dayalı olarak hazırlanmış olan etkinliklerin uygulanması sonucu, bu etkinliklerin öğretmen adaylarının bilimin doğasını öğrenmeleri ve bilimsel bilgiye bakış açıları üzerindeki etkisini incelemektir.Bu çalışma, katılımcıların bilimin doğasının unsurlarına yükledikleri anlamlara odaklandığından dolayı, yorumlayıcı bir çalışmadır. Çalışmada, kontrol ve deney gruplarının oluşturulmasında öğrencilerin şubelerinin kullanılmasından dolayı yarı deneysel model izlenmiştir. Çalışmanın örneklemini, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nın üçüncü sınıfında öğrenim gören ve ?Fen Öğretimi Laboratuar Uygulamaları I? dersini alan 81 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu öğretmen adaylarının 36'sını deney grubu, 45'ini kontrol grubu oluşturmaktadır. Çalışmada bilimin; deneysel, değişebilir, çıkarıma dayalı, hayâlci ve yaratıcı, öznel, sosyal ve kültürel doğasına ve teori ve yasa arasındaki farka dayanan on iki öğretim etkinliği deney grubu öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Veriler, ilk-son bilimin doğası anketi ve yarı yapılandırılmış mülâkatlar, bilimsel bilginin doğası anketi ve her bir etkinlikten sonra öğretmen adayları tarafından yazılan yansıtıcı yazılarla toplanmıştır. Her bir öğretmen adayının çalışmadan önce ve sonra bilimin doğasıyla ilgili profilleri çıkarılmış ve karşılaştırılmıştır. Bu yolla etkinliliklerin katılımcıların bilimin doğasıyla ilgili kavramları üzerindeki etkisine karar verilmiştir. Doğrudan-yansıtıcı bilimin doğası etkinliklerinin katılımcıların bilimsel bilgiyle ilgili görüşleri üzerindeki etkisini incelemek için eşleştirilmiş örneklem t testi kullanılmıştır.Bu çalışma sonunda başlangıçta bilimin doğasının unsurlarıyla ilgili ?zayıf? düşüncelere sahip olan öğretmen adaylarının görüşlerinin ?yeterli? düzeyde değiştiği ortaya çıkmıştır. Özellikle öğretmen adaylarının bilimin doğasının değişebilir, öznel ve hayalci ve yaratıcı doğası ile ilgili görüşlerinde önemli değişimler olmuştur.Bu sonuçlar doğrultusunda bilimin doğasının unsurlarının öğretimi bilişsel bir öğretim hedefi olarak kabul edilmesi ve doğrudan-yansıtıcı bir öğretim yaklaşımı kullanılarak öğretmen adaylarına öğretilmesi önerilmiştir.

Abstract:
This study investigated the influence of nature of science teaching activities based on explicit-reflective inquiry oriented approach on preservice teachers? nature of science concepts and scientific knowledge.This study was interpretive in nature because it focused on the meanings that participant ascribed to the emphasize aspects of nature of science. Quasi experimental model was followed because of using the department of the students for designing the control and experimental groups. The participants of research were 81 pre-service teachers to state Pamukkale University, Faculty of Education during the 2009-2010 instructional year in Science Teaching Laboratory Application-I lesson. Twelve teaching activities based on the empirical, tentative, inferential, creative and imaginative, subjective, socially and culturally and relationships between scientific theories and laws nature of scientific knowledge were implemented to preservice teachers of experiment group. After each of activity, preservice teachers wrote reflective notes. Data were gathered by a pre-post ?nature of science questionnaire? and semi structured interviews, pre-post ?views of the nature of scientific knowledge questionnaire?, and also reflective notes for each of the activity by participants. Each preservice teachers? pre and post nature of science profiles were constructed and compared, thus, effect of the activities on the participants was determined. While participants? profiles were constructed, the data by categorizing each particapants? views of the seven emphasized aspects of NOS into ?adequate?, ?variable? and ?poor?. In order to learn about the effects of the explicit-reflective nature of science teaching activities on views on scientific knowledge, paired samples t test was used.From the data, it was concluded that preservice teachers had naive views about the nature of science at the beginning, however after the intervention, preservice teacher had very informed views about it. Especially, there was a significant changes in preservice teachers? views on three nature of science aspects; tentative, subjective and creative of scientific knowledge.It is suggested that developing informed conceptions of the nature of science for preservice teachers is a cognitive instructional outcome that requires an explicit- reflective instructional approach.