Sığacık Körfezi'ndeki (Ege Denizi) ihtiyoplankton topluluğunun zamansal ve mekansal dinamikleri
Spatial and temporal dynamics of ichthyoplankton assemblages in the Siğacik bay (Aegean Sea)
Yazar: ORÇİN UYGUN
Danışman: PROF. DR. BELGİN HOŞSUCU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balık larvası = Fish larva ; Balık yumurtası = Fish egg ; Ege Denizi = Aegean Sea ; İhtiyoplankton = Ichthyoplankton

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Sığacık Körfezi'nde bulunan ihtiyoplankton topluluğunun zamansal ve mekansal ölçekteki kalitatif ve kantitatif değişimlerini gözlemleyerek bunlara etki eden çevresel faktörleri incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için Sığacık Körfezi'nde seçilen 16 istasyondan vertikal ve bunların 3'ünden horizontal olmak üzere aylık olarak örneklemeler yapılmıştır. İhtiyoplankton örneklemelerinde, vertikal yapılan çekimler için 350 mikron göz açıklığında, horizontal yapılan çekimler için 500 mikron göz açıklığında standart tip plankton kepçesi kullanılmıştır.
Yapılan incelemelere göre 42 aileye ait 113 balık türü tespit edilmiştir. Çalışmada her türün yumurta ve/veya larvalarının morfolojik ve ekolojik özellikleri ile bolluk ve dağılımına ilişkin bilgiler verilmiştir. Elde edilen yumurta ve larvalar arasındaki en baskın aile Sparidae iken en baskın tür Engraulis encrasicolus olarak tespit edilmiştir. Zamansal ölçekteki en yüksek biyoçeşitlilik indeks değerleri Nisan ve Mayıs aylarında görülmüştür. Aylara göre yapılan Cluster analizinde, tüm mevsimleri yansıtan dört farklı grup gözlenmiştir. SIMPER analizine göre zamansal ölçek üzerinde oluşan bu gruplara katkı sağlayan başlıca türler sırasıyla, kış mevsim grubu için S. aurata, ilkbahar mevsimi için D. dentex, yaz mevsimi için E. encrasicolus ve sonbahar mevsimi için Sparidae sp. 4 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, mekansal ölçekteki en yüksek biyoçeşitlilik indeks değerleri C1, E3 ve F3 istasyonlarında olduğu görülmüştür. İstasyonlar arasında yapılan Cluster ve NMDS analizinde, derinlik faktörüne göre kümelenmiş olan üç farklı kümelenme gözlenmiştir. SIMPER analizine göre mekansal ölçekte oluşan bu gruplara katkı sağlayan başlıca türler sırasıyla, sığ istasyonlar grubu için C. julis; orta derinlik grubu için M. barbatus; en derin grup için E. encrasicolus olarak gözlenmiştir. Son olarak, yapılan ordinasyon analizlerine göre ihtiyoplankton topluluğunun zamansal değişimi üzerindeki en etkili çevresel faktör sıcaklık iken mekansal dağılımı üzerindeki en etkili çevresel faktör derinlik olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to observe the qualitative and quantitative changes of the ichthyoplankton assemblages in the Sığacık Bay at the temporal and spatial scale and to examine the environmental factors including these changes. To fulfill this purpose, ichthyoplankton samples were collected monthly by 16 vertical and 3 horizontal haulings from the selected stations in Sığacık Bay. Ichthyoplankton samples were taken vertically using 350μm mesh size and horizontally with 500μm mesh size with a standard type plankton net. 
According to the investigations, 113 fish taxa belonging to 42 families were identified. Information on the morphological and ecological characteristics, abundance, and distribution of each taxon in the egg and/or larval stage obtained were given. The most dominant family was Sparidae among the egg and larval stages; the most dominant species was E. encrasicolus. The highest biodiversity index values on the temporal scale were observed in April and May. Cluster analysis according to the months clarified four different groups reflecting all the seasons. According to the SIMPER analysis, the main species contributing to these groups formed on the temporal scale were determined as S. aurata for the winter season group, D. dentex for the spring season, E. encrasicolus for the summer season, and Sparidae sp. 4 for the autumn season, respectively. Furthermore, the highest community index values on the spatial scale were seen at C1, E3, and F3 stations. By the cluster analysis performed among stations, three different groups were observed in which the depth factor was taken into account for clustering. According to the SIMPER analysis, the main species contributing to these groups formed on the spatial scale were observed as C. julis shallow stations group, M. barbatus for the medium depth group, and E. encrasicolus for the deepest group, respectively. Finally, according to the ordination analysis, it was determined that the most effective environmental factor on the temporal change of the ichthyoplankton assemblages was temperature, while the most effective environmental factor on its spatial distribution was depth.