Meme kanseri hastalarının ruhsal durum, sosyal destek ve yaşanılan zorluklar yönünden ayrıntılı incelenmesi
Detailed examination of breast cancer patients in terms of mental status,social support and difficulties experienced
Yazar: SEVİNÇ OLGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç: Meme kanseri, Dünya'da ve ülkemizde kadınlar arasında en çok görülen kanser olup en önemli sağlık sorunlarından birini oluşturmaktadır. Çalışmalarda uygun psikososyal destek sağlanmasının, meme kanseri hastalarında stresi azaltmada, yaşam kalitesinin yükselmesinde ve iyileşme sürecinin hızlanmasında etkili olduğu bildirilmiştir. Bu çalışma meme kanseri hastalarının yaşadığı psikososyal zorlukları ve bu zorluklara yönelik gerekli destekleyici girişimlerden ne boyutta faydalandıklarını ayrıntılı olarak incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte olup, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji polikliniğine başvuran Meme kanseri tanısı olan 18-65 yaş arası 151 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedilip kişilere hastalıkla ilgili tanımlayıcı veriler, sosyal yaşantı durumu ve sosyal yaşantı ile ilgili yaşanılan zorluklar, destek kaynaklarından destek alma durumları ve aile hekimliğine bakış açılarına ilişkin soruları içeren yapılandırılmış bir anket formu uygulandıktan sonra tüm katılımcılara Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADs), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Aile APGAR Ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 47,3±8,4 yıl ve tanı süresi ortalaması 3,2±2,6 yıl idi. Katılımcıların %50,3'ü düşük eğitimli, %76,8'i çalışmıyor %70,9'u evli, %43'ü orta gelir düzeyine sahipti. Katılımcıların bu süreçte en çok zorlandığı konular sırasıyla maddi zorluklar, tedavi yan etkileri ve çocuklarına bakmada zorluktu. Katılımcıların %48'i hastalığının eşi ile olan ilişkisini olumsuz etkilediğini, %66,2'si işini kaybetme ve maddi kayıp korkusu yaşadığını bildirdi. Katılımcıların yalnızca %6,0'sı sosyal destek uzmanından destek aldığını %23,8,'i psikolojik destek aldığını, %12,6,'sı dernekler ve vakıflardan, %6,6'sı belediyelerden destek aldığını ifade etti. Katılımcıların %49'unun anksiyete riski yüksek iken %59,6'sının depresyon riski yüksekti.
Sonuç: Meme kanseri hastalarının psikolojik ve sosyal açıdan düzenli takip altında tutulmalıdır. Bu hastaların sosyal destek kaynaklarına ulaşılması için çaba sarf edilmelidir. Aile hekimlerinin bu hastaların takip ve tedavisinde daha çok rol oynamasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Anahtar kelimeler: meme kanseri, sosyal destek, aile hekimi

Abstract:
Detailed Examination of Breast Cancer Patients in Terms of Mental Status, Social Support and Difficulties Experienced 
Aim: Breast cancer is one of the most common cancers in women around the world and in our country and represents an important health problem. Studies do indicate that adequate psychosocial support is very effective in reducing breast cancer patients' stress, improving quality of life and speeding up the recovery process. This study was conducted with the aim of examining in detail the psychosocial challenges faced by breast cancer patients and to determine the extent to which they benefit from appropriate support attempts.
Material and Methods: This study is a cross-sectional study carried out on 151 patients diagnosed with breast cancer, aged between 18 and 65 years, who visited the oncology clinics of the Adana Province Training and Research Hospital. After recording the socio-demographic data of the participants and conducting a structured questionnaire with questions on descriptive data about the disease, social life status and challenges related to social life, status of support from sources of support and viewpoint towards family physicians, the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADs), the Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) and the APGAR Family Scale were applied to all participants.
Results: The mean age of the participants was 47.3±8.4 years and the mean period of diagnosis was 3.2±2.6 years. 50.3% of the participants had a low level of education, 76.8% were not employed, 70.9% were married, 43% had a medium income. The main challenges for the participants during this process were respectively financial difficulties, side effects of treatment and difficulties in caring for their children. 48% of the participants indicated that the disease had a negative impact on their relationship with their husband, and 66.2% were afraid of losing their jobs and finances. It is reported that only 6.0% of participants received support from a social support specialist, 23.8% accessed psychological support, 12.6% from associations and foundations and 6.6% from communities. While 49% of participants were at high risk for anxiety, 59.6% were at high risk for depression.
Conclusion: Breast cancer patients should be regularly monitored for psychological and social aspects. Efforts must be made to ensure that these patients access social support sources. It is clear that family physicians have an important role to play in the follow-up and treatment of these patients.
Key words: breast cancer, social support, family physician