Domates bitkilerine potasyum mono-fosfat, potasyum silikat ve kitosan uygulamalarının, domates bakteriyel solgunluk ve kanser hastalığına karşı dayanıklılıklarının arttırılmasındaki etkilerinin araştırılması
Investigation of the  effects of potassium mono-phosphate, potassium slicate and chitosan applications on the resistance  induction of tomato plants against tomato bacterial canker and wilting disease
Yazar: HUSSEIN BELAL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BASIM
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis'in sebep olduğu Domates Bakteriyel Solgunluk ve Kanser Hastalığına karşı dayanıklılığın arttırılmasında tarım ilaçlarına alternatif uyarıcılardan potasyum mono-fosfat (PMF) (10 mM, 15 mM, 20 mM, 25 mM ve 30 mM), potasyum silikat (Psi) (2, 4, 6, 8 ,10 mL-1 ) ve kitosan (Ki) (0.05 mM, 0.10 mM, 0.15 mM, 0.20 mM ve 0.25 mM' ın  farklı dozlarının etkileri araştırılmıştır.
 
"Ömür" domates çeşidi üzerine uygulanan farklı PMP, PSi ve Ki'nin farklı konsantrasyonlarının dayanıklılığı arttırmadaki etkileri Peroksidaz (POK) Katalaz (KAT) Aktivitesi Tayini, Toplam Protein Tayini, Azot oranı (%N), Toplam Çözünür Şekerlerin Tayini, Yaprak Klorofili ve Karotenoidlerin Tahmini, Askorbik Asit Tayini (C Vitamini), Yaprak Prolinin Belirlenmesi, Yaprak Membran Stabilite İndeksi (MSI) (%) Tayini ve Göreceli Su İçeriğinin (GSİ%) Belirlenmesi testleriyle belirlenmiştir. 
PMF10 (10 mM) uygulamasında dayanıklılık en yüksek düzeyde sağlanmış ve hastalık oranı %41.4 olarak tespit edilen kontrol bitkileriyle karşılaştırıldığında hastalık oranı %0.7 olarak belirlenmiştir. 
PMF10 (10 mM) uygulamasında, peroksidaz, katalaz aktivitesi ve membran stabilite indeksi değerlerinin kontrolle karşılaştırıldığında sırasıyla %76.44'ten %85.92'ye, 4.2 mg-1 protein-1 'den 6.2 mg-1'ye ve 4.0 mg-1 protein-1 'den 6.2 mg-1 protein-1'ne kadar artış göstererek bitkinin direncinin artaması, hastalık oranının azalmasını açıklayabilir. PMF30 ve Psi2 uygulamalarında toplam klorofil oranı yüksek değer sahip olup kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında 8.48 mg/gFW'den 9.70 mg/gFW'ye kadar bir arış göstermiştir, Psi2 uygulamasında ise karotnoid oranının kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında 2.40mg/gFW'den 2.8mg/gFW'ye kadar artış gösterdiği kaydedilmiştir. Ki0.05 uygulamasında toplam erimiş şeker oranı en yüksek değer olup kontrol bitkileriyle karşılaştırıldığında 31.4 mg/g'dan 114.8 mg/g'a kadar artış göstermiştir. PMF10 uygulamasında domates bitkilerin yapraklarında C vitaminin oranı en yüksek değer olarak tespit edilmiş ve kontrol bitkileriyle karşolaştrıldığında 13,9'dan 23,0'a kadar artış gösterdiği tespit edilmiştir. En yüksek azot oranı PSi10 uygulamasında tespit edildi ve kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında bitkilerdeki azot oranı %3,64'den %5,39'e kadar artış göstermiştir. En yüksek protein oranı ise PSi10 uygulamasında elde edildi ve kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında protein oranının %22,77'den %33,6'ye kadar yükseldiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of different  concentrations of  potassium mono-phosphate (PFM) (10mM, 15mM, 20 mM, 25mM and 30 mM),  potassium slicate (PS)(2, 4, 6, 8, and 10 mL-1) and chitosan (CHI)(0.05 mM, 0.10 mM, 0.15 mM, 0.2 mM and 0.25 mM), which are alternative inducers to agrochemicals were researched for their resistance induction against Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis, a causal agent of tomato bacterial wilt and canker of tomato. 
The resistance induction after applications of the different concentrations of PMP, PS and CHI on tomato variety, "Ömür" was determined by the analyses of proxidase, catalase, total protein, nitrogen ratio (N%), total soluble sugar, leaf chlorophyl and charetoine, ascorbic acid (vitamin C), leaf proline, leaf membrane stabilite index (%) and relative water content (%). 
Potassium mono-phosphate in 10 mM concentration showed the highest resistance induction, and the disease ratio in the applied plant was 0.7% compared to the 41.4% disease ratio of control plants. The activities of peroxidase, catalase and membrane stability index were determined to be increased from 76.44% to 85.92%; from 4.2 mg protein-1 to 6.2 mg-1; from 4.0 mg protein-1 to 6.2 mg-1, respectively, on the 10 mm PMP applied tomato plants compared to the control plants. These increased activities may  explain the higher resistance induction that prevented the disease ratio on the tomato plants. The total chlorophyl ratio  was found to be increased on the PMF30 and Psi2 applied  tomato plants from 8.48 mg/gFW to 9.70 mg/gFW compared to the control plants. The ratio of charetoine in the Psi2 applied tomato plants was recorded to be increased from 2.40 mg/gFW to 2.8 mg/gFW compared to the control plants. The total soluble sugar ratio of the Ki0.05 applied tomato plants was the highest and changed from 31.4 mg/g to 114.8 mg/g compared to the control plants. The vitamin C ratio in the PM10 applied tomato leaves recorded the highest increase of 23.0%  compared to the control plants, which had 13.9% vitamin C. The nitrogen ratio was the highest in the PSi10 applied plants with 5.39% N comparied to the control plants with 3.64% N. The protein level increased to 33.6% in the PSi applied plants, whereas the control plants had 22.7% protein level.