COVID-19 enfeksiyonu sonrası bilişsel işlevler
Cogni̇ti̇ve functi̇ons after COVID-19 i̇nfecti̇on
Yazar: ZHALA MURSALOVA
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE DİREK TECİRLİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyonlar = Infections ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
AMAÇ: COVID-19 sonrası bazı belirtilerin beklenenden uzun sürmesi sonucunda meydana geldiği düşünülen Uzun COVID'in önemli belirtilerinden biri de bilişsel problemlerdir. Hastalıktan haftalar hatta aylar sonra ortaya çıkabilen bilişler sorunların hangi bilişsel işlevlerden kaynaklandığı halen net olarak bilinmemektedir. Bu alandaki çalışmaların büyük kısmı hastalık sırasına veya hastalıktan hemen sonrasına ait çalışmalardır ve hastalık geriledikten sonra bilişsel işlev sorunlarının olup olmadığına dair bilgimiz azdır. Ek olarak, mevcut çalışmalarda yapılan nöropsikiyatrik değerlendirme, bilişsel işlevlerin farklı yanlarını kapsamamaktadır. Bu çalışmada COVID-19 sonrası, hastalığın üzerinden en az 6 ay geçtikten sonra bireylerin bilişsel işlevlerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
YÖNTEM: Bu çalışmada İstanbul Tıp Fakültesi COVID-19 İzlem Polikliniğince izlenen, erken dönem bulgusu anosmi olan hastaların kayıtlarından yararlanarak pulmoner tutulum, ensefalopati, entübasyon ve hipoksi öykülerine ulaşılması ve bu bireylerde hastalıktan 6 ay sonra bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya bu özellikleri taşıyan toplam 135 kişi alınmıştır. Katılımcılara Beck Anksiyete ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Nöropsikiyatrik değerlendirme için Wechsler Bellek Ölçeği Geliştirilmiş Formu- Sayı Menzili Alt Ölçeği, Stroop Testi, İz Sürme Testi, Saat Çizim Testi, Sözel Akıcılık Testi, Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi yapmıştır.
BULGULAR: COVID-19 tanısıyla yatarak tedavi gören hasta grubu ile ayaktan tedavi gören hasta grubu arasında karşılaştırılma sonucunda Öktem Bellek Süreçleri Testinde yatan hasta grubunda anlık bellek puanı ayaktan hasta grubuna göre daha düşüktü ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (Odds Oranı: 0,62, %95 Güven Aralığı: 0,44-0,87, p=0,006).
SONUÇ: Özellikle yatarak tedavi gören hastalarda Uzun COVID olarak sık saptanan bilişsel şikayetlerin izlenmesi, çalışmamızın sonucuna göre de desteklenmektedir. Yatan hastalarda 6 ay sonrasında bilgiyi öğrenme ve kaydetmede sorun olduğu, belleğin etkilendiği gözlemlenmiştir. Bundan sonraki çalışmalarda daha uzun izlem süresinde, bilişsel belirtilerin sürüp sürmediğinin incelenmesi önemlidir.

Abstract:
OBJECTIVE: One of the important symptoms of Long COVID, which is thought to occur as a result of some symptoms taking longer than expected after COVID-19, is cognitive problems. It is still not clear which cognitive domains are affected weeks or even months after the disease. Most of the studies in this area are carried out during or immediately after the disease, and we have little information on whether cognitive problems occur after the disease has regressed. In addition, the neuropsychiatric assessment in current studies does not cover different aspects of cognitive functions. In this study, it was aimed to comprehensively evaluate the cognitive functions of individuals after COVID-19, at least 6 months after the disease.
METHODS: In this study, it was aimed to evaluate cognitive functions 6 months after the COVID-19 in patients that were folluwed-up by the Istanbul Medical Faculty COVID-19 Outpatient Clinic. We obtained a case list including patients whom early signs are anosmia. Also, information including pulmonary involvement, ensephalopaty, hypoxia and intubation history. A total of 135 people with these characteristics were included in the study. Beck Anxiety Scale and Beck Depression Scale were applied to the participants. For neuropsychiatric evaluation, Wechsler Memory Scale Enhanced Form-Number Range Sub- Scale, Stroop Test, Tracing Test, Clock Drawing Test, Verbal Fluency Test, Öktem Verbal Memory Processes Test were used.
RESULTS: The instant memory score was lower in the inpatient group in the Öktem Memory Processes Test compared to the outpatient group, and the difference was statistically significant (Odds Ratio: 0.62, 95% Confidence Interval: 0.44-0.87, p=0.006).
CONCLUSION: Long term cognitive problems which are frequently detected in Long COVID, is supported by our study. After 6 months, it was observed that there were problems in learning and recording information, and memory in hospitalized COVID-19 patients. In future studies, it is important to examine whether cognitive symptoms persist in a longer follow-up period.