Yaratıcı şehirler ağı kapsamında gastronomi şehri olma yolunda "Kastamonu"
"Kastamonu" to be a city of gastronomy in the scope of creative cities network
Yazar: AYŞE KARAER
Danışman: PROF. DR. FÜGEN ÖZKAYA
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı /  Gastronomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Kastamonu = Kastamonu ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product

Özet:
UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Mirası, kişilerin ve toplulukların sahip olduğu kültürel mirasa ait uygulamalar, aktarımlar, yetenekler ve bunların uygulanması sırasında kullanılan araç-gereçler ve mekanlar olarak tanımlamaktadır. Somut olmayan kültürel miras nesiller boyu aktarılan, insanların yaşamı boyunca çevreleriyle etkileşimde bulunmasıyla sürekli yenilenen fakat devamlılık duygusunu hiç kaybetmeyen, insanların bir yere ait olma duygularına katkıda bulunan bir sistemdir. Yaratıcı Şehirler Ağı, yine UNESCO tarafından tanımlanmış; şehirlerin kendi yetenek ve yaratıcı endüstrilerini diğer şehirlerden ayırt edici olarak kullanabilmeleri ve paylaşabilmeleri ile ilgili bir sistemdir. Gastronomi ise Yaratıcı Şehirler Ağının, şehirlere ait yetenek ve yaratıcı endüstri tercihlerinin sınıflandırıldığı yedi temasından biridir. Bu kapsamda çalışmamızın başlıca amacını Kastamonu iline ait köklü mutfak kültürünü araştırmak ve gastronomi şehri olma yolunda yapılan çalışmalara rehberlik etmek oluşturmaktadır. Çalışmamız, Kastamonu iline ait mutfak kültürü öğelerinin tek bir kaynak içinde her yönüyle ele alınarak kayıt altına alınması açısından önem arz etmektedir.  Yemek türleri beraberinde, kullanılan araç gereçler ve gastronomik bağlamda yemek etrafında oluşan ritüeller ile manevi değerlerin hatırlatılarak kayıt altına alınması mutfak kültürünün sürdürülebilirliği açısından da önemli olacaktır. 
Çalışma kapsamında, yöresel yiyeceklerin, içeceklerin halk tarafından bilinirliği ölçülmüş, yöresel yemek tanıtımında büyük rolü olan, şehir merkezinde bulunan yöresel yemek sunumu yapan yiyecek- içecek işletmelerinin yerel halk tarafından nasıl değerlendirildiği araştırılmış ve Kastamonu'nun gastronomi şehri olma yolundaki adımlarının yerel halk tarafından nasıl görüldüğü ortaya konmuştur. 
Araştırmanın evrenini Kastamonu merkez ilçede yaşayan yerel halk oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde Kolayda Örnekleme Yöntemi tercih edilmiştir. Kastamonu merkezde bulunan yöresel yiyecek- içecek sunumu yapan işletmelerin müşterileri çalışma örneklemini oluşturmaktadır.  Örneklemi oluşturan yerel halka yönelik mülakat formu oluşturulmuştur. Mülakattan elde edilen veriler frekans analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre, yerel halk tarafından yerel ürünler ile yöresel yiyecek ve içeceklerin bilinirlik düzeyi yüksek çıkmıştır. Yöresel mutfakta kullanılan araç gereçlerin ise büyük kısmının bilinmediği ve kullanımına devam edilmediği görülmüştür. Yöresel yiyecek- içecek sunumu yapan işletmelerin hizmet kalitesi, yemek içerik çeşitliliği gibi konularda değerlendirmesi ortalamanın üzerinde çıkmakla birlikte geliştirilmesi gerekliliği görülmüştür. Yerel halkın Kastamonu'nun gastronomi şehri olmasına yönelik görüşleri ise çoğunlukla olumlu olmakla birlikte, yöresel mutfağın unutulmakta olduğunu düşünenlerin oranının da çok düşük olmadığı göze çarpmaktadır.

Abstract:
UNESCO defines Intangible Cultural Heritage as the practices, transfers, skills of the cultural heritage of individuals and communities and the tools and places used during their implementation. Intangible cultural heritage is a system that has been passed down through generations, constantly renewed by the interaction of people with their environment throughout their lives, but never loses the sense of continuity and contributes to people's sense of belonging. Creative Cities Network, again defined by UNESCO, is a system in which cities can use and share their skills and creative industries as a distinction from other cities. Gastronomy is one of the seven themes of the Creative Cities Network which the skills and the creative industries of the cities are classified. In this context, the main purpose of our study is to research the deep-rooted culinary culture of Kastamonu province and to guide the efforts to become a city of gastronomy. Our study is important in terms of recording every aspect of the cuisine culture of Kastamonu province in a single source. Along with the food types, the used tools and the rituals around the food in the gastronomic context, and recording the moral values will be important for the sustainability of the cuisine culture.
Within the scope of the study, the public awareness for local foods and beverages is measured. The evaluations of the local people about the well known local food and beverage companies which have a great role in promoting the local cuisine and how their steps taken for making Kastamonu a city of gastronomy are considered by local people has been revealed.  
The population of the study consists of local people living in the central district of Kastamonu. Easy Sampling Method is preferred in the sample of the study. The study sampling consists of the local food and beverage companies' customers at the city center of Kastamonu. An interview form is created for the local population which forms the sampling. The data which are taken from the interviews are analyzed by frequency analysis method. According to the findings obtained as a result of the analysis, the level of awareness of local products and local foods and beverages is high. It is observed that the tools which belong to the local cuisine are not known and used anymore. Although the evaluation of issues such as service quality and variety of food content for the local food and beverage companies is above average, the necessity of improvement is obvious. Although the opinions of the local people about Kastamonu being a city of gastronomy are mostly positive, apparently the rate of those who think that the local cuisine is being forgotten is not very low.