Reel döviz kuru - dış ticaret ilişkisi: Türkiye imalat sanayisi sektörleri üzerine bir inceleme (2005-2012)
Real exchange rate - foreign trade relationship: An examination on sectors of Turkey manufacturing industry (2005-2012)
Yazar: HAKAN YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZDAMAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Uluslararası ticaret = International trade ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Ülkeler ekonomik istikrarları açısından dış ticaretlerini dengede tutmak isterler. Dış ticaret işlemlerinin büyük ölçüde döviz ile yapılmasına bağlı olarak döviz kurlarındaki değişimin dış ticareti etkilemesi beklenmektedir. Zira ulusal paranın yabancı paralar karşısında değer kaybetmesinin, ihracatı özendirdiği ithalatı ise caydırdığı düşünülmektedir. Burada nominal döviz kurundan ziyade reel döviz kuru, dış ticaret dengesinde meydana gelen değişikliklerin analizinde önemli bir etken olmaktadır. 
Ülkeler ekonomik istikrarları açısından dış ticaretlerini dengede tutmak isterler. Dış ticaret işlemlerinin büyük ölçüde döviz ile yapılmasına bağlı olarak döviz kurlarındaki değişimin dış ticareti etkilemesi beklenmektedir. Zira ulusal paranın yabancı paralar karşısında değer kaybetmesinin, ihracatı özendirdiği ithalatı ise caydırdığı düşünülmektedir. Burada nominal döviz kurundan ziyade reel döviz kuru, dış ticaret dengesinde meydana gelen değişikliklerin analizinde önemli bir etken olmaktadır. 
Bu çalışmada reel döviz kuru ile dış ticaret arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 2005:01-2012:12 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye imalat sanayisi sektörlerinin ithalat ve ihracatı ile Reel Efektif Döviz Kuru arasında bir ilişkinin olup olmadığı ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmada Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev.3) Düzey-II'de yer alan 22 adet sektöre ait ithalat ve ihracat değerleri analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, teorideki beklentiye uygun olarak, Reel Efektif Döviz Kuru ile ithalat ve ihracatın uzun dönemde eştümleşik oldukları, aralarında gerek tek yönlü gerekse çift yönlü olmak üzere nedensellik olduğu ve nedenselliğin özellikle Reel Efektif Döviz Kurundan ihracat ve ithalata doğru olduğu tespit edilmiştir.



Anahatar Kelimeler: Türkiye îmalat Sanayisi,Dış Tticaret, Reel Döviz Kuru, Engle¬Granger Eştümleşme Analizi, Granger Nedensellik Analizi.

Abstract:
Countries want to stabilize their trade balances for their economic stability. Changes in exchange rates are expected to affect trade balance by depending on that foreign trade operations are operated with currencies on a vast scale. Because depreciation of national currency relatively is thought that it encourages the export and discourages the import. Comparing with nominal exchange rate, real exchange rate is an important factor at analyzing the emerged changes on trade balance.
	In this work; it is aimed to determine that whether there is a relationship between real effective exchange rate and foreign trade or not. In this context, by using monthly datas belonging to 2005:01-2012:12 period, it is examined that whether there is a relationship between real effective exchange rate and import-export of Manufacturing Industry sectors of Turkey or not, by econometric methods. In study, export and import values belonging to 22 sectors which take part in International Standard Industrial Classification (ISIC Rev. 3) Digit II, are analyzed. According to the obtained results, agreeing with expectations in theory, it is determined that Real Effective Exchange Rate and export-import are cointegrated in the long run, that there are causalities between Real Effective Exchange Rate and export-import either one directional or bi-directional and that the ways of causalities are from Real Effective Exchange Rate to export and import particularly.



Key Words: Manufacturing Industry of Turkey, Foreign Trade, Real Exchange Rate, Engle-Granger Cointegration Analysis, Granger Causality Analysis.