Kalıp sistemlerinin ölçü ve bedene uyum yönünden incelenerek Türk kadın beden yapısına uyumlarının değerlendirilmesi
A survey of pattern systems on fit and measurement for evaluating the fit for Turkish women's body type
Yazar: HİLAL ŞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HACI FATMA ŞENER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Beden = Body ; Beden ölçüleri = Body measurements ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Kadınlar = Women ; Kalıp tasarımı = Mold design ; Kalıp çizimi = Pattern drawing ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Bu araştırma kadın giyiminde kullanılan kalıp sistemlerinin ölçü ve bedene uyum yönünden incelenerek, Türk kadın beden yapısına uyumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Günümüzde farklı beden ve ölçülerde birçok kalıp sistemi kullanılmaktadır. Bu nedenle yaygın olarak kullanılmakta olan kalıp hazırlama sistemlerinden İTKİB, Alman Müller, Alman CONTEC, Fransız, İtalyan, İngiliz Metrik, Amerikan Blok ve Japon Bunka Giysi Kalıbı Hazırlama Sistemleri araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada, tarama modeline dayalı örnek olay incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini her bölgeden göç alması nedeniyle kozmopolit özellik taşıyan İstanbul ilinde yaşamakta olan kadın tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul ilinde bulunan 38 beden vücut ölçülerine ve normal vücut özelliklerine sahip olan 18-40 yaş arası kadınlardan tesadüfi örneklem yöntemi ile ulaşılabilen 150 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada konuyla ilgili bilgi toplamak amacıyla literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasından sonra araştırma kapsamında bulunan kadın temel beden ölçüleri, ölçü alma şekilleri, kalıpların hazırlanma şekil ve aşamaları orijinal kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Birinci aşamada İTKİB, Müller, CONTEC, Fransız, İtalyan, İngiliz Metrik, Amerikan Blok ve Bunka kalıp sistemlerine ait temel beden kalıpları Gerber Accumark versiyon 8 programına aktarılarak ölçü ve kalıp yönünden karşılaştırılmıştır.  İkinci aşamada ise temel beden kalıpları patiskadan dikilip örneklemi oluşturan kadınlara giydirilerek vücuda uygunluğu tespit edilmeye çalışılmıştır.  İTKİB, Müller, CONTEC, Fransız, İtalyan, İngiliz Metrik, Amerikan Blok ve Bunka kalıp sistemlerinde hazırlanan kalıpların ölçülerinin belirlenmesinde İTKİB (İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri) tarafından derlenen uluslararası standart beden ölçü tablolarından normal bedenler için geliştirilmiş 38 bedene ait vücut ölçüleri kullanılmıştır. Bu ölçüler, tüm boy 168 cm, göğüs çevresi 88 cm, bel çevresi 72 cm ve kalça çevresi 97 cm'dir. Göğüs, bel ve kalça çevresi için ölçü aralıkları TS EN 13402-3 standart aralıklarına göre belirlenmiştir. Ölçü aralıkları; göğüs çevresi: 86-88-90 cm, bel çevresi: 70-72-74 cm, kalça çevresi: 95-97-99 cm olarak belirlenmiştir. Temel beden kalıplarının ölçü ve vücuda uygunluğunu belirlemek amacıyla ölçme aracı olarak gözlem formu hazırlanmıştır. Gözlem formunun ilk bölümünde demografik özellikler ve vücut ölçüleri, ikincin bölümde İTKİB, Müller, CONTEC, Fransız, İtalyan, İngiliz Metrik, Amerikan Blok ve Bunka kalıp sistemlerine uygun olarak hazırlanan temel beden kalıplarının vücuda uygunluğunun değerlendirildiği (dikey/uzunluk ölçüleri, yatay/genişlik ölçüleri, dikey ve kavisli hatların), kontrol edildiği bölüm yer almaktadır. Örneklem grubuna uygulanan gözlem formlarından elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinde istatistiksel işlemlerden yararlanılarak frekans (f), yüzde (%) değerleri tespit edilmiş ve tablolar halinde sunularak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda; Kadın giyiminde kullanılan kalıp sistemleri ölçü ve bedene uyum yönünden incelendiğinde, Türk kadının beden yapısına tamamen ya da yüksek oranda uyumlu bir sistem bulunmamıştır. En iyi uyumu CONTEC (% 80,7) kalıp sisteminin sağladığı, bunu sırasıyla Bunka (%77,5), İngiliz Metrik (% 76,8), Müller (% 73,5), Fransız (% 70,2), İtalyan (%69,6), Amerikan Blok (%60,5) ve İTKİB (% 55,3) kalıp sistemlerinin izlediği görülmüştür. Türklerin hazırlanmış olduğu İTKİB kalıp sisteminin ise en az uyum gösteren sistem olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu konuda; İTKİB, Müller, CONTEC, Fransız, İtalyan, İngiliz Metrik, Amerikan Blok ve Bunka kalıp sistemlerinin  vücuda uyumlu olan yönleri alınarak Türk kadının beden yapısına uygun olan yeni bir kalıp sistemi geliştirilmesi ve CONTEC ve Bunka kalıp sistemleri ile hazırlanan temel beden kalıplarının, farklı bedenler için oluşturularak geniş bir örneklem grubuna uygulanması ileriye dönük önerebileceğimiz çalışmalardır.

Abstract:
This thesis aims to survey some of the pattern systems in terms of fit and measurement to see how each of them fits Turkish women's body type. Today, many pattern systems are used with different measurements and different sizes. ITKIB, Müller, French, Italian, English Metric, American Block and Japanese Bunka pattern systems are of more use amongst many. Because of this, mentioned pattern systems are in the scope of the thesis.The research is a case study based on descriptive research model. The sample space is decided as the women consumers in Istanbul, beacuse of the city's cosmopolite characteristic and large population of immigrants from everywhere. From this space, 150 women between the ages 18 and 40 with normal body types of size 38 who are specified by random sampling method, represents the sample. Before developing an observation form for the research; a literature scan is carried out to gather information about the subject, After the literature scan; sloper sizes, measurement procedures; the steps and ways of preparation of the patterns are arranged according to original sources. Firstly the sloper patterns are preperaded for each system at real sizes and then entered to Gerber Accumark version 8 software in order to compare the patterns and their measurements. Secondly, these slopers are sewn using lawn and they are worn by the women who are composing the sample space.ITKIB's international standart size table of size 38 for normal body types is used for each pattern. The measurements are; height 168 cm, bust 88cm waist 72cm hip 97cm. Turkish Standarts Institute defined the intervals of the measurements for size 38 is as follows; bust 86-88-90 cm, waist 70-72-74 cm, hip 95-97-99 cm according to TS EN 13402-3. To identify the fit and measurement of slopers, an observation form is prepared. In the first part of the form demographic characteristics and body measurements are placed. In the second part, the fit for each of ITKIB, Müller, French İtalian, English Metric, American Block and Bunka pattern systems are examined according to length, width and arc measurements. The data gathered for the fit of the slopers are statistically analysed to find frequency(f) and percentage (%). According to the outcomes of the research;a pattern system completely fitting or highly fitting Turkish women's body type is not present amongst the discussed systems. The best fitting system is CONTEC (80,7 %), which is followed respectively by Bunka (77,5 %), English Metric (76,8 %), Müller (73,5 %), French (70,2 %), Italian (69,6 %), American Block (60,5 %) and ITKIB (55,3 %) pattern systems. Turkish standart, ITKIB pattern system is found to be the least fitting pattern system.As future work which  could be done on this subject we suggest; developing a new  pattern system which suits Turkish women by modification of different sizes of CONTEC pattern system slopers modified with proper pattern features of ITKIB, Müller, French İtalian, English Metric, American Block and Bunka pattern systems. Also we suggest that, slopers of all sizes prepared by using CONTEC and Bunka pattern systems could be tried on larger numbers of participants.