Türkiye'de yetişkin eğitiminin meslekleşmesi ve halk eğitimcileri
The professionalization of adult education in Turkey and adult educators
Yazar: NURSAÇ SERT
Danışman: PROF. DR. MERAL UYSAL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Mesleki benlik algısı = Vocational self perception ; Meslekleşme = Professionalization ; Teknik öğretmenler = Technical instructors ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Halk Eğitimi Merkezlerinde (HEM) görev yapan yönetici ve öğretmenlerin mesleki profilini tanımlamak ve HEM'lerde görev yapan yönetici ve kadrolu öğretmenlerin yetişkin eğitimi mesleğine ilişkin algılarını ortaya çıkarmaktır.
Araştırmada araştırma amacına uygun olarak yönetici ve öğretmenlerin profil bilgilerini belirlemede nitel araştırmanın "doküman analizi" yöntemi, meslek algılarını belirlemeye yönelik ise nitel araştırma yöntemlerinden "fenomenolojik yaklaşım" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, amaçlı örneklem yoluyla belirlenen, Ankara ili merkez ilçelerinde yer alan HEM'lerde görev yapan 14 yönetici ile 36 öğretmene ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerinin demografik, akademik ve mesleki özelliklerini betimlemeye yönelik olarak Kişisel Bilgi Formu; bir meslek alanı olarak yetişkin eğitimine bakış açıları, mesleki gelişim süreçleri, eğitim ihtiyaçları ve mesleki sorun alanlarına ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmaya yönelik olarak ise Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu geliştirilmiştir. Türkiye'de HEM'lerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin demografik ve mesleki özelliklerine ilişkin veriler ise resmi yollarla MEB Strateji Geliştirme Başkanlığı'ndan talep edilmiştir. 
Doküman analizi süreci, MEB Strateji Geliştirme Başkanlığı'ndan elde edilen demografik özelliklere ilişkin sayısal verilerin betimsel istatistiğin yüzde ve frekans tekniğinden yararlanılarak tablolara dönüştürülmesi ve araştırma amaçları doğrultusunda yorumlanması ile gerçekleştirilmiş, Türkiye'de HEM yönetici ve öğretmenlerinin demografik profili elde edilmiştir. Ardından araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlere uygulanan Kişisel Bilgi Formu'na dair verilerde de benzer şekilde yüzde ve frekans tekniğinden yararlanılmış ve elde edilen bulgular araştırmaya katılanların demografik özelliklerini ve mesleki deneyimlerini betimlemiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi sonucunda ise araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin çoğunluğunun yetişkin eğitimi alanında çalışmaya başlamalarının bilinçli bir tercihe dayanmadığı ve bu alanda çalışmaya başlamadan önce yetişkin eğitimi alanının bilgisine sahip olunmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca araştırmaya katılanların kendilerini halk/yetişkin eğitimcisi olarak tanımlamadıkları ortaya çıkmıştır. Mesleki gelişim süreçleri ve eğitim ihtiyaçları bağlamında ise araştırmaya katılanların çoğunluğunun yetişkin eğitimi ile ilgili yüksek lisans, doktora programlarıyla ilgili bilgi sahibi olmadığı, ilgili yayınları takip etmediği ve yetişkin eğitimiyle ilgili herhangi bir eğitime katılmadığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the professional profile of the administrators and teachers working in the Public Education Centers of the Ministry of National Education and to reveal the perceptions of the administrators and permanent teachers working in Public Education Centers about the adult education profession. 
In accordance with the research purpose, the "document analysis" method of qualitative research was used to determine the profile information of administrators and teachers, and the "phenomenological approach", one of the qualitative research methods, was used to determine their perceptions of profession. Within the scope of the research, 14 administrators and 36 teachers working in Public Education Centers located in the central districts of Ankara, determined by purposeful sampling, were reached. Personal Information Form to describe the demographic, academic and professional characteristics of the administrators and teachers participating in the research; Semi-Structured Interview Form was developed in order to reveal their views on adult education as a professional field, professional development processes, training needs and professional problem areas. Data on the demographic and professional characteristics of administrators and teachers working in Public Education Centers in Turkey were officially requested from the Ministry of National Education's Strategy Development Presidency. 
The document analysis process was carried out by transforming the numerical data related to the demographic characteristics obtained from the Ministry of National Education Strategy Development Department into tables using the percentage and frequency technique of the descriptive statistics and interpreting them in accordance with the research purposes, and the demographic profile of the administrators and teachers of the Public Education Centers in Turkey was obtained. Then, percentage and frequency techniques were used similarly in the data on the Personal Information Form applied to the administrators and teachers participating in the research, and the findings described the demographic characteristics and professional experiences of the participants in the research. Content analysis method was used in the analysis of the data obtained from the interviews. As a result of the content analysis, it was understood that the majority of the administrators and teachers participating in the research started to work in the field of adult education, not based on a conscious choice and that they did not have the knowledge of the field of adult education before starting to work in this field. In addition, it was revealed that the participants of the research did not define themselves as public/adult educators. In the context of professional development processes and training needs, it was observed that the majority of the participants did not have knowledge about adult education, master's and doctorate programs, did not follow the relevant publications, and did not participate in any training related to adult education.