Türkiye Orobanche L. (Orobanchaceae) cinsinin taksonomik revizyonu, İran taksonlari ile ilişkisi ve moleküler filogenisi
A taxonomic revision of the genus Orobanche L. (Orobanchaceae) in Turkey, it?s relation with the Iranian taxa and their molecular phylogeny
Yazar: GOLSHAN ZARE
Danışman: PROF. DR. ALİ ASLAN DÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de yetişen Orobanche L. s.l. cinsine ait türlerin, morfolojik, anatomik, tohum ve polen karakterleri ile moleküler veriler kullanılarak taksonomisi yeniden düzenlenmiş, filogenetik ilişkisi tartışılmıştır. Bu çalışma kapsamında temel olarak Türkiye ve kısmen de İran'da arazi çalışmaları, gerçekleştirilmiştir. Morfolojik çalışmada incelenen taksonlara ait her türlü morfolojik karakter incelenmiştir. Morfoloji, polen ve tohum ait karakterler sayısallaştırılarak numerik taksonomik çalışma yapılmıştır. Palinolojik çalışmada taksonların polen boyutu, ekzin ve intin kalınlığı, kolpus boyu, eni ve apokolpiyom çapı ölçülmüş ve polen tipi ve ekzin süslenmesi belirlenmiştir. Tohum morfolojisi çalışmalarında tohumların rengi, şekili, boyutu, çok köşeli hücrelerin deseni ve yüzey süslenmeleri belirlenmiştir. Anatomik çalışmada gövde, kök ve pullardan enine kesit alınmış, ayrıca tüy ve gözenek morfolojisi incelenmiştir. Moleküler çalışmada, çekirdek te ITS ve kloroplastta rps2 bölgelerinin baz dizilimine dayalı moleküler çalışma yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda Orobanche cinsinin Türkiye Florası'nda verildiğinden farklı, Orobanche ve Phelypanche cinsleri olarak kabul edilmesi görüşü benimsenmiştir. Bu çalışma sonucuna göre, Orobanche cinsinde 24, Phelipanche cinsindeise 15 tür olarak, toplam 39 tür kabul edilmiştir. P. serratocalyx, O. sideana, O. stocksii türleri sinonime edilmiştir. Daha önce sinonim edilen P. caucasica, P. rechingerii, O. armena ve O. grisebachii taksonlarının sinonim edilmeleri doğrulanmıştır. Türkiye Florası'nda sinonim olarak verilmiş olan O. cumana ve O. camptolepis geçerli türler olarak kabul edilmiştir. O. palaestina, O. reticulata, O. owerinii ve O. longibracteata Türkiye Florası'na yeni kayıt olarak eklenmiştir. Orobanche ve Phelypanche türlerinin yeni betimleri, teşhis anahtarı, coğrafik yayılışları verilmiştir. Ayrıca İran ve Türkiye'de ortak bulunan türlerin sistematik durumu, İran Florası için güncellenmiştir.

Abstract:
In this study, Orobanche L. s.l, taxa which grow in Turkey, were revised, based on morphology, anatomy, seed and pollen characters and molecular data, and their phylogenetic relationships were discussed. In this study, extensive field studies in Turkey and partly in Iran, have been done. In morphological studies, morphological characters were combined with pollen and seed surface characters, and numeric analysis was done. In palynological studies, pollen and colpus size, exine and intine thickness were measured. In seed morphological studies, colour, shape, size, surface ornamentation and polygonal cells pattern of mature seeds were determined. In anatomical study, cross-sectional of stems, roots, and scales were investigated as well as hair and stoma. In molecular study, the nucleus ITS and chloroplast rps2 region sequences were analysed separately and combined, using three different methods. In this study, separation of the genus Orobanche in to Orobanche and Phelypanche as given in Flora of Turkey has been accepted. According to the results of this study, 24 species for the genus Orobanche and 15 species for the genus Phelipanche, and a total of 39 species were accepted. P. serratocalyx, O. sideana and O. stocksii, have been synonymised and P. caucasica, P. rechingerii, O. armena and O. grisebachii have been confirmed as synonymous. O. cuamna and O. camptolepis have been accepted as valid species. O. palaestina, O. reticulata, O. owerinii and O. longibracteata have been added as new records for the flora of Turkey. New descriptions for the taxa, an identification key and geographic distributions of Phelypanche and Orobanche species were given. In addition, the systematic statues of the species that grow in both Iran and Turkey have been updated for flora of Iran.