İzmir'de 20.YY konut mimarisindeki değişim ve dönüşümlerin genelde ve İzmir Kordon alanı örneğinde değerlendirilmesi
Evaluation of the changes and transformations of the architecture of housing in İzmir within the 20th century with general emphasis on urban scale and in the case of Waterfront area
Yazar: GÜLNUR BALLİCE
Danışman: PROF. DR. ORCAN GÜNDÜZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Toplam yapı stoku ve mimarlık mesleğinin çok geniş uygulama alanı içerisinde konut tasarımları ayrıcalıklı ve en yaygın olanıdır. Değişik mimari akımların daha rahatlıkla izlenebildiği yapılar da konut yapılarıdır. Bu nedenle bir ülkedeki veya bir kentteki mimari yaklaşımları inceleyebilmek için oradaki konut mimarisinin gelişimini incelemek, mesleğin dönemden döneme ne şekilde farklılaşıp gelişebildiğini anlamamızı kolaylaştırmaktadır. Geçmişten günümüze uzanan değerlendirmeler günümüzü daha iyi anlamaya yardımcı olduğu kadar, mimarları gelecekte nelerin beklediğine de ışık tutmaktadır.Bu çalışmada, İzmir kentinin özellikleri, zamanının dünya ve Türkiye gerçekleri gözetilerek, değişik dönemler itibariyle incelenmiş ve her bir dönemin konut yapılarına yansımış olan mimari özellikleri, mimarsız gelişen gecekondu kesimi hariç tutularak, araştırılmıştır. Böylelikle, İzmir özelinde, Türk mimarlığının 1850'li yıllardan 2000'li yıllara, yani yaklaşık 150 yıllık bir dönem içerisinde, nasıl bir evrim geçirmiş olduğu açık bir şekilde saptanabilmektedir.İzmir'deki tüm konut alanlarında inceleme yapmanın olanaksızlığı görüldüğünden, araştırma alanı olarak tüm dönemleri ve değişimleri net olarak yaşamış olan 1.Kordon bölgesi ?zmir'i temsil eden bir bölge olarak kabul edilmiş ve daha da ayrıntılı saha araştırması için buradaki iki yapı adası seçilmiştir. Bu doğrultuda, geçmişe tanık olmuş mimar ve müteahhitlerle görüşmeler yapılmış, değişik kaynaklardan yine değişik dönemlere ait plan ve projeler bulunmuş, resmi kurumların arşivlerinden ve İstanbul'daki Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden yararlanılmış ve böylelikle 150 yıllık bir döneme tanıklık etmiş çok sayıdaki yapının halen çok dağınık bulunan verileri bir araya getirilmiş ve değerlendirilmiştir.

Abstract:
Among the total stock of buildings and a very wide application area ofarchitectural practice, housing design is the most widespread. It is also witharchitecture in housing that one can follow the differences of architectural stylesduring different periods and their variations. Evaluations, made from the past to thepresent, help us understand better the present. They also provide clues as to whatmight be waiting the architectural practice in the future.This study considers housing development in ?zmir for a number of periods inhistory and analyses the architecture of housing in each. Having considered the last150 years, examination of housing in İzmir starts about the year 1850 and reaches thepresent and clearly outlays the different approaches adopted through time.Considering the impossibility of analysing the whole city, a part of the seafrontarea (Kordon) was chosen to represent the changes in the architecture of housing in?zmir. Two building blocks were further analysed in greater detail. In this direction,interviews were made with elderly architects and enterprisers, town plans andarchitectural projects obtained from many resources, official archives investigatedand Ottoman Archives in ?stanbul visited in order to bring together very dispensedresources of data.