Sigara kullanımı anksiyete ve depresyon düzeylerini nasıl etkiliyor?
HOW does smoking affect levels of anxiety and depression?
Yazar: YAĞMUR TUFAN BERKSOY
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Günümüzde bağımlılık yapıcı maddeler arasında en yaygın olarak kullanılan ürün sigaradır. Yapılan çalışmalarda sigara kullanımının anksiyete ve depresyon ile de ilişkili olduğu bulunmuştur. Çalışmamız bireylerin hem sigara kullanımı sırasında hem de sigarayı bıraktıktan sonraki süreçte anksiyete ve depresyon düzeylerindeki değişimleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.11.2020 ile 31.12.2022 tarihleri arasında K.S.Ü Tıp Fakültesi Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği'ne başvuran bireyler arasında sigarayı bırakmış olan ve iki anketi de doldurmayı kabul eden 151 hasta alınmıştır. Araştırmamız tanımlayıcı ve vaka-kontrol çalışmasıdır. Anketler yüz yüze veya telefon ile ulaşılarak doldurulmuştur. İlk başvuru esnasında toplam 81 soru olacak şekilde; 33 soruluk sosyo demografik özellikleri içeren anketimiz, 6 soruluk Fagerström Nikotin Bağımlılık Değerlendirme Ölçeği, 21 soruluk Beck Depresyon Ölçeği, 21 soruluk Beck Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır. Sigarayı bıraktıktan sonraki süreçte ise kullanılan tedavi yöntemi ve yan etkilerinin değerlendirildiği 13 soruluk kontrol anketimiz, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılma kriterlerini sağlayan 151 bireyin %63,2'si erkektir. %83,6'sı 50 yaş ve altındadır. Bireylerin %91,4'ü sigarayı kendi sağlığı için bırakmak istemektedirler. Sigara başlama medyan değere 17 yaştır. Çalışmada ki bireylerin %77'sinin tanı almış herhangi bir hastalığı bulunmamaktadır. FNBT test sonuçlarına göre bağımlılık medyan değeri 7 çıkmıştır. Katılımcıların %57,9'una vareniklin, %35,5'ine nikotin bandı tedavisi başlanmıştır. Sigara kullanımı esnasında ve sigarayı bıraktıktan sonra ölçülen BDÖ puanları arasında erkeklerde istatiksel anlamlı bir düşüş vardır(p<0.039). Bağımlılık seviyesi orta ve yüksek seviye olan bireylerin de BDÖ değerlerinde anlamlı düşüşler mevcuttur(p<0.036, p<0.017). Yine sigara kullanımı esnasında ve sigarayı bıraktıktan sonra ölçülen BAÖ puanlarına bakılınca kadınlarda anlamlı bir skor düşmesi görülmektedir(p<0.009). 18-35 ve 36-50 yaş gruplarında da belirgin puan düşüşü gözlenmiştir(p<0.019, p<0.021). Bağımlılık seviyesi orta ve çok yüksek olan bireylerin BAÖ puanları istatiksel olarak anlamlı şekilde düşmüştür(p<0.047, p<0.014).
Sonuç: Çalışmaya katılan kişilerin çoğunluğu erkek ve 50 yaş altıdır. Bireylerin çok büyük bir kısmı sigarayı kendi sağlığı için bırakmak istemektedir. FNBT medyan skor puanına göre bireylerin bağımlılık düzeyi yüksek seviyededir. Sigara kullanımı esnasında ölçülen BDÖ ve BAÖ puanları sigarayı bıraktıktan azalmıştır. Bireylerin sigarayı bırakmaları halinde ruhsal rahatsızlıklarında iyileşme olmuştur denilebilir.

Abstract:
Aim: Today, the most widely used product among addictive substances is cigarettes. Studies have found that smoking is also associated with anxiety and depression. Our study was conducted to examine the changes in anxiety and depression levels of individuals both during smoking and after quitting smoking.
Materials and Methods: Between 01.11.2020 and 31.12.2022, 151 patients who quit smoking and agreed to fill in both questionnaires were included among the individuals who applied to the K.S.Ü Medical Faculty Hospital Smoking Cessation Polyclinic. Our research is a descriptive and case-control study. Questionnaires were filled in face-to-face or by telephone. During the first application, there will be a total of 81 questions; Our 33-question socio-demographic questionnaire, Fagerström Nicotine Addiction Rating Scale with 6 questions, Beck Depression Scale with 21 questions, and Beck Anxiety Scale with 21 questions were applied. After quitting smoking, our 13-question control questionnaire, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, in which the treatment method used and its side effects were evaluated, were applied.
Result: Of the 151 individuals who met the criteria for participation in the study, 63.2% were men. 83.6% of them are 50 years old and under. 91.4% of individuals want to quit smoking for their own health. The median age of onset smoking is 17 years. 77% of the individuals in the study do not have any diagnosed disease. According to the FNBT test results, the median value of addiction was 7. Varenicline was started in 57.9% of the participants and nicotine patch treatment was started in 35.5%. There is a statistically significant decrease in the BDS scores of males measured during and after smoking cessation (p<0.039). There are also significant decreases in BDS values of individuals with medium and high levels of addiction (p<0.036, p<0.017). Again, when looking at the BAS scores measured during and after smoking cessation, a significant decrease in scores is observed in women (p<0.009). Significant score reductions were also observed in the 18-35 and 36-50 age groups (p<0.019, p<0.021). BAS scores of individuals with moderate and very high addiction levels decreased statistically (p<0.047, p<0.014).
Conclusion: The majority of the people participating in the study were male and under 50 years old. A great majority of individuals want to quit smoking for their own health. According to the FNBT median score, the addiction level of the individuals is high. BDI and BAI scores measured during smoking decreased after quitting smoking. If individuals quit smoking, it can be said that their mental disorders have improved.