Bir toptan gıda ve tüketim mağazasının ergonomik risk etmenleri yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of a wholesale food and consumption store in terms of ergonomic risk factors
Yazar: BÜŞRA KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ GÜR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu çalışma yoğun bedensel güç kullanmayı gerektiren işlerde çalışanların maruz kalabileceği ergonomik risk etmenlerini belirlemek ve bu riskleri farklı metotlarla analiz etmeyi amaçlamıştır. Ergonomik risk etmenlerinin değerlendirilmesi amacıyla bu çalışma kapsamında örneklemimizi Bitlis'in Tatvan ilçesindeki 2000 m2 alanda bulunan bir toptan gıda ve tüketim mağazasında bulunan çalışanlar oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında 27 erkek dört kadın çalışan olmak üzere toplamda 31 çalışanın çalışma esnasındaki duruşları etik kurallara riayet edilerek fotoğraf ve video kaydına alınmıştır.  Çalışanların yaptıkları işlerde karşılaşabilecekleri ergonomik risklerin belirlenmesinde ve analizinde Hızlı Tüm Vücut Değerlendirme (REBA), Ovako Çalışma Duruşları Analiz Sistemi (OWAS), Ulusal Mesleki Güvenlik ve Sağlık Enstitüsü Kaldırma Denklemi Metodu (NIOSH) ve Cornell Kas-İskelet Sistemi Anketi (CMDQ) kullanılmıştır. REBA, OWAS ve NIOSH metotları analiz sonuçlarına göre çalışanlarda mevcut ergonomik riskler genel itibariyle 2. derece ve orta seviyede riskli şeklinde sonuçlanmıştır. Ürün yerleştirme bölümünde yapılan işlerdeki analiz sonuçlarının 3. derece yüksek riskli çalışmalar olarak değerlendirilmesi işverence bu çalışmalara en kısa sürede müdahaleyi gerektirmektedir. Kadın ve erkek çalışanlara ayrı ayrı uygulanan Cornell anket sonuçları vücut bölümlerinde boyun, sırt, bel, el bilekleri ve ayakların en yüksek risk yüzdesine sahip olduğu göstermiştir. Yapılan analiz sonuçları dâhilinde çalışanlarda ortaya çıkabilecek Mesleki Kas-İskelet Sistemi Hastalıklarının (MKİSH), iş gücü kayıplarının ve işyeri ek maliyetlerinin önüne geçebilmek amacıyla kontrol hiyerarşisi basamaklarından mühendislik yaklaşımıyla çalışanlara yeni tasarımı araçların tedarik edilmesi ve risk analizlerinin, gerekli eğitimlerin tekrarlanması gibi proaktif yaklaşımlarla alınması önerilmiştir.

Abstract:
This study aimed to determine the ergonomic risk factors that employees may be exposed to in jobs requiring intense physical exertion and to analyze these risks with different methods. To evaluate ergonomic risk factors, our sample consists of employees in a wholesale food and consumption store located in a 2000 m2 area in the Tatvan district of Bitlis. Within the scope of the study, the postures of a total of 31 employees, 27 males, and four female employees, were photographed and video recorded by ethical rules.  Rapid Whole-Body Assessment (REBA), Ovako Working Postures Analysis System (OWAS), National Institute for Occupational Safety and Health Lifting Equation Method (NIOSH), and Cornell Musculoskeletal Questionnaire (CMDQ) were used to identify and analyze ergonomic risks that employees may encounter in their work. According to the results of the REBA, OWAS, and NIOSH methods analysis, the ergonomic risks present in the employees were generally categorized as grade 2 and moderate risk. The fact that the results of the analysis of the work performed in the product placement department are considered 3rd-degree high-risk work requires the employer to intervene in these works as soon as possible. The results of the Cornell survey applied separately to male and female employees showed that the neck, back, waist, wrists, and feet have the highest risk percentage in body parts. Within the results of the analysis, to prevent Occupational Musculoskeletal Diseases (MSMSDs) that may occur in employees, workforce losses, and additional costs of the workplace, it is recommended to provide new design tools to employees with an engineering approach from the control hierarchy steps and to take risk analyzes with proactive approaches such as repeating the necessary training.