Articulatio temporomandibularis'in konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinde morfometrik değerlendirmesi
Morphometric evaluation of the temporomandibular joint on cone beam computed tomography images
Yazar: ELİF AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ORHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Diş hekimliği = Dentistry ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Morfometri = Morphometry ; Radyoloji = Radiology ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Articulatio temporomandibularis'in (ATM) morfometrik ölçümleri; patolojilerin tanı ve tedavisinde, ortodontik tedavi aşamalarının değerlendirilmesinde ve yaşa bağlı eklem değişikliklerinin anlaşılmasında önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Güneydoğu Anadolu'da yaşayan 18-65 yaş aralığındaki ATM patalojisi bulunmayan bireylerin Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) görüntülerinde ATM'ye ait kemik yapıların morfometrik referans değerlerini belirleyerek literatüre katkı sağlamaktır. 171 bireyin KIBT görüntüleri retrospektif olarak değerlendirildi. Sagittal kesitte 18, koronal kesitte 12 ve transvers kesitte 5 olmak üzere toplam 35 parametre incelendi. Otuz dört parametrede processus condylaris, tuberculum articulare, fossa mandibularis, ramus mandibulae, arcus zygomaticus ve eklem aralığıyla ilgili ölçüm ve bir parametrede tiplendirme yapıldı. 22 parametrede cinsiyetler arasında, 6 parametrede eklem tarafları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. Parametrelerin yaş ile korelasyonu incelendiğinde; 9 parametrede pozitif yönde çok zayıf bir ilişki, 1 parametrede pozitif yönde zayıf bir ilişki ve 2 parametrede negatif yönde çok zayıf bir ilişki olduğu saptandı. ATM patolojilerinin tanısında; tedavi öncesi ve sonrası ölçümlerin karşılaştırılmasında; ortognatik cerrahi işlemlerinin planlamasında; prostetik cihazların tasarımı ve geliştirilmesinde ATM'nin morfometrik değerlerinin bilinmesi önemlidir. Bu çalışmayla ATM morfometrisi ile ilgili referans değer aralıkları saptanarak literatüre katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Morphometric measurements of temporomandibular joint (TMJ); diagnosis and treatment of pathologies, evaluation of orthodontic treatment stages and understanding of age-related joint changes. The aim of this study is to contribute to the literature by determining the morphometric reference values of the bone structures of the TMJ on the Cone Beam Computed Tomography (CBCT) images of individuals who had no pathologies related the tmj aged 18-65 years living in South-Eastern Anatolia. CBCT images of 171 subjects were evaluated retrospectively. A total of 35 parameters were examined 18 in sagittal section, 12 in coronal section and 5 in transverse section. Condylar process, articular tubercle, mandibular fossa, ramus of mandible, zygomatic arch and joint space were measured on 34 parameters and typed on one parameter. A statistically significant difference was found between genders in 22 parameters and joint sides in 6 parameters. When the correlation of parameters with age was examined; it was found that there was a very weak positive relationship in 9 parameters, a weak positive relationship in 1 parameter and a very weak relationship in negative direction in 2 parameters. In the diagnosis of TMJ pathologies; for comparison to before and after treatment measurements; in the planning of orthognathic surgical procedures; in the design and development of prosthetic devices it is important to know the morphometric values of TMJ. It is thought to contribute to the literature by determining the reference value ranges related to TMJ morphometry by the study.