Derin anemi nedeni ile iç hastalıkları kliniğinde yatan geriatrik hastalarda etiyolojik nedenlerin ve mortaliteye etkisi olan faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of etiology and factors affecting mortality in geriatric patients hospitalized in internal medicine clinic due to severe anemia
Yazar: BAHAR OZBILGEHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEYDAHMET AKIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda hastanemiz İç Hastalıkları Kliniğine derin anemi 
nedeniyle yatırılan geriatrik popülasyonda anemi etiyolojisini araştırmayı ve 
mortaliteye etkili olan faktörleri değerlendirilmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 ocak 2021ve 1 temmuz 2023 tarihleri arasında 
Kartal Dr.Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç hastalıkları kliniğinde derin anemi ile yatan 
353 kişilik derin anemik ve 54 kişilik derin anemik olmayan 65 yaş ve üstü hastalar 
dahil edildi. 65 yaş altı hastalar çalışmadan hariç tutuldu. Çalışmamız tek merkezli ve 
retrospektiftir. Hastalarımızı derin anemik ve derin anemik olmayan olmak üzere iki 
gruba ayırdık. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Ulusal Kanser Enstitüsü'nün Hb
değerine göre anemiyi sınıflandırmasını kullandık. Bu sınıflamada Hb değeri 6.5–
7.9g/dl arasını evre 3 "ciddi" anemi, Hb <6.5g/dl evre 4 "hayatı tehdit edici" anemi 
olarak belirtilmiştir(12). Çalışmamızda Hb değeri 7,9 g/dl altındaki hastaları derin 
anemik olarak gruplandırdık. Hastaların demografik özellikleri ve laboratuvar 
sonuçları hasta dosyalarından ve hastanemiz otomasyon sisteminden faydalanılarak 
değerlendirildi. Hasta dosyalarında olan verilerden yararlanılarak Charlson risk 
değerlendirmesi hesaplandı. Vücut ağırlığı ve boy, standart prosedürlere göre 
ölçülerek VKİ hesaplanmıştır. KBH'na sahip hastalar, diyaliz alanlar veya CKD-EPI 
formülü kullanılarak hesaplanan GFR<60 mL/dk olduğu belirtilenler olarak 
tanımlanmıştır.
Bulgular: Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde 
yatan 353 kişilik derin anemik grup ve 54 kişilik derin anemik olmayan grupta yapılan 
incelememizde derin anemik olmayan grubun yaş ortalaması 76,6±7,5 yıl iken derin 
anemik grubun yaş ortalaması 73,8±6 yıl olarak saptandı. Derin anemik grupta en sık 
ek hastalıklar sırasıyla %66,9'unda HT; %39,7'sinde DM; %38'inde KAH olmuştur. 
Derin anemik hastalarda aneminin etiyolojisine göre sınıflandırıldığında %64,3'lük 
oranla en sık neden DEA görülmüştür. Hastaların kullandıkları ilaçlar 
değerlendirildiğinde, derin anemi grubunda ASA kullanımı derin anemik olmayan 
gruba göre istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,03). KY, HT, 
hematolojik hastalıklar ve KBH varlığı olan derin anemik grup hastalarının hastane 
yatış sayısı anlamlı olarak daha fazla bulundu (sırasıyla p=0,015, p=0,047, p<0,001 ve 
p=0,006). Derin anemik grupta erkeklerde ölüm oranı kadınlara göre anlamlı olarak 
daha fazla bulduk(p=0,049). Malignite ve KY varlığında derin anemik grupta 
mortalitenin derin anemik olmayan gruba göre daha fazla olduğu görülmüştür 
(sırasıyla p=0,001, p=0,050). Hastaların gastroskopi tanıları ile mortalite arasındaki 
ilişki incelendiğinde; polip (p=0,029) ve erozyon (p=0,005) tanısı alan hastaların 
mortaliteleri anlamlı daha yüksek bulunmuştur. Kan ürünü kullanımı olan hastaların 
olmayan hastalara göre ölüm oranı anlamlı olarak fazla görülmüştür (p=0,003). Derin 
anemik hastalarda kan tetkik sonuçlarıyla sağkalım arasındaki ilişki incelendiğinde
vitamin B12 ve CRP düzeyi daha yüksek olan hastaların daha düşük olanlara göre 
mortalite oranı anlamlı olarak daha fazla olduğu belirlendi(p<0,001). Sadece derin 
anemik hastaların dahil edildiği regresyon analizinde, CRP (OD = 1,008 %95 CI = 
1.003-1,013), Charlson komorbidite indeksi (OD = 1,389, %95 CI = 1,222 – 1,579), 
ASA kullanımı (OD= 0,524, %95 CI= 0,326-0,844) ve hastanede yatış süresinin (OD= 
1,050, %95 CI= 1,002-1,100) mortalite üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızdaki en sık anemi sebebi olarak %64,3'lük oranla DEA 
görülmüştür. Çalışmamızda derin anemi ile mortalite arasında ilişki bulunmamıştır 
ancak mortalite riskini belirlemede derin anemik grupta Charlson komorbidite 
indeksinin, CRP düzeyinin ve hastane yatış süresindeki artışların mortalite artışında en 
anlamlı parametreler olduğunu saptadık. Çalışmamızın önemli bir sonucu olarak ASA 
kullanımının mortaliteyi azaltmada etkili olabileceğini göstermiş bulunmaktayız. 
Bunların yanı sıra derin anemide ek hastalıkların, erkek cinsiyetin, GFR değerlerinin 
prognozu tahmin etmede etkili olabileceğini saptanmıştır. Çalışmamızda derin anemi 
ile gelen geriatrik hastalarda KY ve malignite eşlik eden hastaların derin anemik 
olmayanlara göre mortalitelerinin daha yüksek olduğunu ve bu hastaların daha 
yakından takip edilmesi gerektiğini göstermiş olduk. 
Anahtar Kelimeler: Anemi, ferritin, geriatrik hastalar, mortalite, vitamin B12

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to investigate the etiology of anemia in the 
geriatric population admitted to our Internal Medicine Clinic due to severe anemia and 
to evaluate the factors affecting mortality.
Materials and Methods: The study included 353 individuals with severe
anemia and 54 individuals without severe anemia, aged 65 years and older, admitted 
to the Internal Medicine Clinic of Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital due to severe 
anemia between January 1, 2021, and July 1, 2023. Patients under 65 years of age were 
excluded from the study. Our study was single-centered and retrospective. We divided 
our patients into two groups: severe anemic and non-severe anemic. We used the 
classification of anemia based on hemoglobin (Hb) levels from the National Cancer 
Institute in the United States. According to this classification, Hb levels between 6.5–
7.9g/dl were categorized as stage 3 "severe" anemia, and Hb <6.5g/dl was classified 
as stage 4 "life-threatening" anemia. We classified patients with Hb levels below 7.9 
g/dl as severe anemic. The demographic characteristics and laboratory results of the 
patients were evaluated using patient files and the hospital automation system. 
Charlson risk assessment was calculated using data from patient files. Body weight 
and height were measured according to standard procedures, and BMI was calculated. 
CKD was defined as individuals with a glomerular filtration rate <60 mL/min/1.73m² 
calculated using either dialysis or the CKD-EPI formula.
Results: In our study conducted at Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital 
Internal Medicine Clinic, a total of 353 individuals with severe anemia and 54 
individuals without severe anemia were examined. The mean age of the control group 
without severe anemia was found to be 76.6±7.5 years, while the mean age of the 
severe anemia group was determined to be 73.8±6 years. The most common 
comorbidities in the severe anemic group were HT (66.9%), DM (39.7%), and CAD
(38%) respectively. When classified according to the etiology of anemia in the severe 
anemic group, IDA was the most common cause with 64.3%. When the medications 
used by the patients were evaluated, ASA use was found to be statistically higher in 
the severe anemia group compared to the group without severe anemia (p=0.03). The 
x
number of hospital admissions was significantly higher in severe anemia group 
patients with CKD, HT, hematologic diseases, and CAD (p=0.015, p=0.047, p<0.001, 
and p=0.006, respectively). The mortality rate in males was significantly higher than 
in females in the severe anemia group (p=0.049). In the presence of malignancy and 
CKD, mortality was higher in the severe anemia group compared to the group without 
severe anemia (p=0.001, p=0.050, respectively). When the relationship between 
mortality and endoscopic diagnoses of the patients were examined, patients diagnosed 
with polyps (p=0.029) and erosion (p=0.005) had significantly higher mortality rates. 
The mortality rate was significantly higher in patients who received transfussions 
compared to those who did not (p=0.003). When the relationship between survival and 
laboratory test results was examined in severe anemia patients, it was determined that 
the mortality rate was significantly higher in patients with higher levels of vitamin 
B12, and CRP compared to those with lower levels (p<0.001). In the regression 
analysis including only severe anemic patients, it was observed that CRP (OR = 1.008, 
95% CI = 1.003-1.013), Charlson comorbidity index (OR = 1.389, 95% CI = 1.222 –
1.579), ASA use (OR = 0.524, 95% CI = 0.326-0.844), and length of hospital stay (OR 
= 1.050, 95% CI = 1.002-1.100) had a significant effect on mortality.
Conclusion: In our study, IDA was the most common cause of anemia with a 
rate of 64.3%. We did not find a relationship between severe anemia and mortality in 
our study; however, we determined that Charlson comorbidity index, CRP level, and 
length of hospital stay were the most significant parameters in predicting mortality risk 
in the severe anemic group. An important result of our study is that the use of ASA 
may be effective in reducing mortality. Additionally, we found that comorbidities, male 
gender, and GFR values were effective in predicting prognosis in severe anemia. In 
our study, we demonstrated that the mortality of geriatric patients with severe anemia 
accompanied by heart failure and malignancy was higher than those without severe
anemia, indicating that these patients need to be closely monitored.
Keywords: Anemia, ferritin, geriatric patients, mortality, vitamin B12