Marka hakkına tecavüz halinde cezai sorumluluk
Penal liability in the breach of brand rights
Yazar: FUNDA ERGİŞİ
Danışman: YRD. DOÇ. HAYRETTİN ÇAĞLAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Marka = Brand ; Marka hakkı = Trademark right ; Marka hakkını ihlal = Infringement of trademark rights

Özet:
Markalar başta olmak üzere tüm sınaî mülkiyet ürünleri üzerindeki hak kavramı, yüzyıllar öncesine dayanmakla birlikte, hem bu haklara yönelik ihlallerin yaygın olmaması hem de sanayiye uygulanamadığından ciddi bir ekonomik değere dönüşmemesi nedeni ile hakların korunmasına ilişkin idari ya da cezai önemli bir koruma öngörülmemekteydi. Ancak ekonomik pazarın büyümesi ile sınai hakların koruması güçleşmiş bunun için dünya genelinde koruma amaçlı çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.Tarihsel olarak daha yakın cağlarda başlamakla birlikte marka ve marka hakkı maddi mülkiyet haklan gibi hukuk düzenleri tarafından tanınmakta ve korunmaktadır. Bu hakkın korunmasını sağlamak amacıyla uluslararası birçok anlaşma ve protokol kabul edilmiş, böylece marka bir özel hukuk süjesi halini almıştır. Marka, sahibi açısından diğer ticari varlıklarından farksız olarak değerlendirilebilir.Markanın tescil altına alınması, marka sahibine söz konusu işaret üzerinde münhasır hak vermektedir. Bu bağlamda hem bir marka yaratmak suretiyle münhasır hakların sahibi olan kişinin haklarının korunması, hem de marka hakkının suiistimal konusu edilmesinin önüne geçilmesi gündeme gelmektedir. Bu sebeple marka ihlalleri, özel hukuk normlarının yanında ceza hukuku müeyyideleri ile de korunmakta olup tezimizin konusunu da bu anlamda 'marka suçları' oluşturmaktadır.Marka haklarının ihlalinin suç olarak düzenlenmesi, özel bir takım düzenlemeleri de beraberinde getirmiş ve bu amaçla ülkemizde de uluslararası anlaşmalarla uyumlu düzenlemelerin yapılması ihtiyacını doğurmuştur. Ülkemizde marka hukuku ile ilgili ilk yasal düzenlemeler 1871 tarihli Alamet-i Farika nizamnamesine kadar uzansa da, markanın öneminin anlaşılarak marka tescili bilincinin 1990'lı yıllardan sonra artması yeni düzenlemeleri de beraberinde getirmiş ve bu sebeple 1995 yılında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çıkarılmıştır. 556 sayılı KHK'nın yürürlüğe girmesinden hemen sonra özel hukuk hü¬kümlerini ve taleplerini düzenleyen KHK'nın, marka suçlarını içermesi gereği düşüncesiyle 3.11.1995 tarih ve 4128 sayılı Kanun ile marka suçlan ve yaptı¬rımları da KHK'ya eklenmiştir. Ancak 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK'nın bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi ve 5252 Sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5. ve geçici 1. maddeleri uyarınca, özel kanunlarda bulunan ceza hükümlerinin 31.12.2008 tarihine kadar TCK hükümleri ile uyumlu hale getirilmemesi sebebiyle 61/A maddesinde yer alan ceza hükümlerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla 556 sayılı KHK' da değişiklik yoluna gidilmiştir. Bu değişiklikleri içeren 5833 Sayılı Kanun 21.01 2009 Tarihinde TBMM' de kabul edilmiş ve onaylanarak 28.01.2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Böylece Suç unsuru oluşturacak eylemler, bu eylemlerin ölçüsü ve bu suçlara uygulanacak cezai yaptırımlar açısından, KHK ile Anayasa hükümleri doğrultusunda, TCK arasında ki uyum sağlanmış ve hukuki boşluk giderilmeye çalışılmıştır.Biz, tez çalışmamıza konu olarak u özellikle son yıllarda giderek daha çok önem verilen marka hakkına ilişkin 'marka suçları'nı seçtik. Sınai haklar aleyhine işlenen tecavüz fiilleri, pek çok hukuk sisteminde yukarıda ifade ettiğimiz özel hukuk karakterinden dolayı suç olarak nitelendirilmemektedir. Ancak bizim hukuk sistemimiz, başlangıcından itibaren bu tür fiilleri cezai müeyyideye bağlamıştır. Tez konumuzun ana temasını da cezai müeyyideler oluşturmaktadır.İki ana bölümden oluşan tez çalışmamızın birinci bölümünde 'marka suçları'nı açıklayabilmek için markayı, tarihçesi, unsurları, özellikleri ve bu alandaki uluslararası anlaşmaları da içerecek şekilde anlatmaya çalışacağız.İkinci bölüm ise tez çalışmamızın ana konusu olan marka suçlarına ilişkin olacak. Bu bölüm esas itibariyle 5833 Sayılı Markanın Korunması Hakkında KHK ile değişiklikten evvel yer alan düzenlemeyi inceleyerek açıklamaya çalıştık. Ayrıca tüm marka suçlarında büyük ölçüde aynı olmaları sebebi ile fail, kusurluluk, hukuka aykırılık unsurları ile suçun özel görünüş biçimleri ve kovuşturma ve yargılamaya ilişkin özellikler gibi konular, tüm marka suçlarını kapsayacak şekilde ayrıca inceleme altına alındı.

Abstract:
PENAL LIABILITY IN THE BREACH OF BRAND RIGHTSThe concept of right on all industrial properties especially the brands based on centuries before and as the breaches directed towards these rights are not common and not applied into the industry it cannot be turned into a serious financial value so that an administrative or penal protection couldn?t be foreseen regarding the protection of rights. However, with the progress of financial market protection of industrial rights strengthened and to attain this goal, protection intended studies were worked out worldwide.Historically beginning from the closer ages they are recognized and protected by the legal orders such as brand and brand right, tangible property rights. In order to assure the protection of this right many international agreements and protocols have been accepted so that the brand has evolved into a private law process. Brand can be assessed separately from the other commercial assets.Registration of the brand gives an exclusive right to the owner on the mark in question. In this context it should be provided either the protection of the rights of the owner of exclusive rights by creating a brand or the prevention of the abuse of brand right. For this reason, brand breaches are protected also by penal code sanctions besides private code norms and the ?brand crimes? constitute the subject of our thesis in this context.Arrangement of the breaches of brand rights as crime has brought with itself some private arrangements and for this reason it also created the necessity of the execution of arrangements in our country in compliance with international agreements. Even though the first legal arrangements in our country regarding the brand law go back to 1871 dated ?Alamet-I Farika Regulations? the rise of brand registration conscience after 1990s with the understanding of the brand brought with itself the new arrangements and for this reason 556 numbered Decree with Power of Law on the Protection of the Brands was enacted in 1995. Immediately after the enactment of 556 numbered Decree with Power of Law, with the 3.11.1995 dated and 4128 numbered Law brand crimes and sanctions were added to the Decree with Power of Law in order for the idea that the Decree with Power of Law which is regulating private provisions and requests should also include the brand crimes. However, the nullification of the some articles of 556 numbered Decree with Power of Law on the Protection of Brands by the Constitutional Court and due to the failure in the harmonization of crime provisions stated in special law with Turkish Penal Code provisions until 31.12.2008 in accordance with 5th and temporary 1st articles of the 5252 numbered Law on the Enforcement and Mode of Administration of Turkish Penal Code and in order to provide the execution of the criminal sentences stated in the article 61/A, amendment was made on 556 numbered Decree with Power of Law. 5833 numbered Law which includes these amendments was accepted by the Grand National Assembly of Turkey on 21.01.2009 and after its approval it was published on 28.01.2009 dated Official Gazette. In doing so, the harmonization between the Decree with Power of Law and Turkish Penal Code was guaranteed in line with the Constitutional Court in terms of the actions that might constitute a crime, the level of these actions and the penal sanctions that would be applied to these crimes and the legal gap was tried to be removed.As the subject of our thesis we chose ?brand crimes? with regard to brand right which is gradually given more importance in recent years. The actions of breach committed against industrial rights are not considered as crime in many law systems due to its special law characteristic that we mentioned above. However our legal system has penalized these actions since the beginning. Penal sanctioning constitutes the main theme of our thesis.In the first part of our thesis work which is constituted of two main parts we will try to tell about the brand in a way to include its history, factors, functions and the international agreements on this field in order to be able to explain ?brand crimes?.The second part will be about the brand crimes which is the main subject of our thesis work. In essence we tried to explain this part by examining the 5833 numbered Decree with Power of Law on the Protection of Brand and the arrangement which appeared before the amendment. Moreover, as they are the same in all brand crimes; the issues such as the perpetrator, faultiness, illegal elements and special view patterns of the crime and prosecution and judging have been taken under observation in a way to include all brand crimes.