Bir bilme biçimi olarak tekniğin eleştirisi: Teknolojik determinist kuramlar bağlamında iletişim teknolojilerinin bugününü okumak
A critique of technique as a form of knowing: Reading the current state of communication technologies in the context of technological determinist theories
Yazar: ALİ KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN TAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Felsefe = Philosophy ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörü = Information and communications technology ; Bilim felsefesi = Science philosophy ; Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies

Özet:
Bu tez, iletişim çalışmalarında oldukça önemli bir kuram olan teknolojik determinizmin, bugüne kadar işlenmemiş olan bir modern epistemolojiden beslendiğini ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Bu, iki amaçla yapılmak istenmektedir. İlk olarak teknolojik determinizmin çoğu zaman düşünüldüğü üzere basit bir ideolojik konum veya düşünsel hata olmadığını göstermektir. Belirli kavramsal ve düşünsel aparatlarıyla teknolojik determinizm, insan, toplum, doğa, bilim ve teknik ilişkisi hususunda hala önemli ve güçlü bir epistemolojik konumlanmanın medya çalışmalarındaki yüzüdür. İkinci olarak ise bu konumlanmaya dayalı teknolojik determinizmin, yine çoğu zaman düşünüldüğü üzere gelip geçici bir teorik furyanın ürünü olmadığını göstermektir. Teknolojik determinizm, bu epistemolojik konumlanmanın kabulleriyle hesaplaşılmayan her durumda aktif olarak zihinlerde yer almaktadır. Teknolojilerden önce ve teknolojilerden sonra hayatın aynı olmadığı yönündeki basit gündelik düşüncelerden, teknolojinin insanı insan olmaktan çıkaracağını ve robotik bir dünyada teknoloji hakimiyetli toplumlar geleceğini öngören fütürist düşüncelere kadar hala etkindir. Bunun nedenleri, sonuçları ve anlamları üzerine doğru düşünmek için, teknolojik determinizmin bu epistemolojik konumlanma ile ilişkisinde bugününü incelemenin elzem olduğu düşüncesi, bu tezin esasıdır.

Abstract:
This thesis tries to reveal that technological determinism, which is a very important theory in communication studies, is fed by a modern epistemology that has not been processed until now. This is intended for two purposes. The first is to show that technological determinism is not simply an ideological position or an error of thought, as is often thought. Technological determinism, with its specific conceptual and intellectual apparatus, is still the face of an important and powerful epistemological positioning in media studies in relation to human, society, nature, science and technique. Secondly, it is to show that technological determinism based on this positioning is not the product of a temporary theoretical frenzy, as is often thought. Technological determinism actively takes place in minds in every situation that does not come to terms with the acceptances of this epistemological positioning. It is still active, from simple everyday thoughts that life is not the same before and after technologies, to futuristic ideas that predict technology will dehumanize humans and that technology-dominated societies will come in a robotic world. The idea that it is essential to examine technological determinism today in its relation to this epistemological positioning is the basis of this thesis, in order to think about its causes, consequences and meanings correctly.