Antep kimliğinin yeniden inşasında mutfağın rolü
The role of the cuisine in the reconstruction of Antep identity
Yazar: AYŞEN UTANIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KURTULUŞ CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Turizm = Tourism
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Kent kimliği = Urban identity ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak sanatları = Culinary arts ; Mutfak sektörü = Kitchen sector ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Orta sınıf = Middle class ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Son yıllarda kentlerde yerele ait olan pek çok şey kent dışındaki insanların dikkatini çekmek için sembolleştirildi ve kent kimliği inşasında kendine yer buldu. Kültür endüstrisinin kentin ekonomik dinamizmine katkısının fark edilmesi kentlerin tanıtımına yönelik projelerde kültür varlıklarının öne çıkarılmasını sağladı. Günümüzde birçok kentin, farklı özellikleriyle ön plana çıkma, akılda kalma ve bunun üzerinden insanları kendine çekme gibi bir uğraşının içine girdiği kolaylıkla fark edilebiliyor. Bu çalışma, kentlerin kültür varlıklarını kent kimliğine dahil etme sürecini Gaziantep ili örneği üzerinden incelemeyi içerir. Gaziantep'te özellikle 2000'li yıllardan sonra yaşanan hareketlilik sonrası mutfak, kent kimliğinin önemli bir bileşeni olarak karşımıza çıkar. Gaziantep için mutfağın, kent kimliğinin önemli bir sembolü haline gelmesi, turizm ve ekonomi açısından yemeğin katma değerinin farkında olan seçkinler, girişimciler ve yöneticiler tarafından öne çıkarılmasının bir sonucudur. Dolayısıyla geçmişte Antep, Anteplilik ve mutfak arasında kurulan birebir ilişkinin niteliğinin günümüzde değiştiğini görüyoruz. Günümüzde mutfak bileşeninin kent kimliğine dâhil edilmesi yerelden gelen bir özellik değil daha ziyade kent idaresinin ve kentli orta sınıfların çabalarıyla ortaya çıkan ve mutfağın metalaştırılmasını içeren bir süreçtir. Mutfağın meta haline getirilmesi kentli orta sınıfların bireysel/kolektif kimlik inşalarında ve mutfak üzerinden ürettikleri kimliklerin dışlayıcılığında kendini göstermektedir. Çalışmada yemek ve kimlik arasındaki ilişki Anteplilik, göç, milliyetçilik, sınıf, cinsiyet, UNESCO süreci, gastroturizm ve gastrodiplomasi gibi farklı temalar üzerinden çözümlenmektedir.

Abstract:
In recent years numerous local aspects of cities have been symbolized in order to attract the attention of people living outside those cities and become part of the construction of urban identities. The increasing awareness of the contribution of cultural industries to urban economic development has enabled cultural assets to become prominent in projects targeting the promotion of cities. It is obvious today that many cities have strived to come to the forefront and get attention with their distinctive and memorable features. This thesis analyzes the process of including cultural assets of cities in urban identities through focusing on the case of Gaziantep. The culinary culture has become a significant component of urban identity in Gaziantep particularly following the dynamics of social mobility since the 2000s. That cuisine has turned into an important symbol of urban identity in Gaziantep is the result of the efforts made by elites, entrepreneurs and managers who have been aware of the value of cuisine for tourism and economy. Therefore, we have witnessed that the unmediated relationship between Antep, Antepianness and cuisine in the past has been changing nowadays. Today the inclusion of cuisine in urban identity has been a process of the commodification of culinary culture which is led by the efforts of middle-class urbanites and city administrators, rather than a process resulting from local dynamics. The commodification of cuisine has become apparent in the individual and collective identity formations of middle-class urbanites and the exclusiveness of their identities constructed on the basis of cuisine. This thesis examines the relationship between cuisine and identity in terms of different themes such as Antepianness, migration, nationalism, class, gender, the UNESCO process, gastro-tourism, and gastro-diplomacy.