Fizik öğretiminde öğrenci gelişim dosyası uygulamasının öğrencilerin öğrenmesine ve tutuma etkisi
Effects of portfolio assessment on students' learning in physics and their attitudes towards physics
Yazar: ABDULKADİR GÜNAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERAL OGAN BEKİROĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fizik öğretimi = Physics teaching ; Optik = Optic ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışmada fizik dersinde uygulanan öğrenci gelişim dosyası yönteminin, öğrencilerin fiziğe karşı tutumlarına ve öğrenmeleri üzerine etkileri incelenmiştir. Ayrıca, öğrenci gelişim dosyası uygulaması süresince öğrencilerin öğrenmelerinde nasıl bir değişim olduğu araştırılmış ve öğrencilerin öğrenci gelişim dosyası uygulaması hakkındaki görüşleri belirlenmiştir. Öğrenci gelişim dosyası uygulamasının öğrencilerin tutumlarına ve öğrenmelerine etkisi incelenirken nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Öğrencilerin öğrenmelerindeki değişimin ve uygulama ile ilgili öğrencilerin görüşlerinin ortaya çıkarılması için ise nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır.Çalışma, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Kocaeli-Gebze- Darıca Ülkün Yalçın Anadolu Lisesi'nde yer alan iki 9. sınıf ile yapılmıştır. Uygulama fizik dersi kapsamında ?optik? konusunda yapılmış ve sekiz hafta sürmüştür. Kontrol grubu olarak belirlenen sınıfta ölçme yöntemi olarak geleneksel yöntem kullanılmış, deney grubuna ise öğrenci gelişim dosyası uygulanmıştır.Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin tutumlarını karşılaştırmak için Fiziğe Karşı Tutum Ölçeği kullanılmış ve bu ölçek ön test ? son test şeklinde uygulanmıştır. Ön bilgilerinin denk olduğu belirlenen öğrencilerin uygulama sonunda öğrenmelerini karşılaştırmak için, her iki ölçme yönteminin de ölçtüğü öğrenim hedefleri kullanılmıştır.Öğrenci gelişim dosyası uygulamasının öğrencilerin öğrenmesinde nasıl bir değişim oluşturduğunu ve öğrencilerin uygulama ile ilgili düşüncelerini belirleyebilmek için, rasgele seçilen dokuz öğrenci ile mülakatlar yapılmış ve çeşitli yazılı dökümanlar incelenmiştir.Bu çalışmanın sonucunda öğrencilerin fiziğe karşı tutumlarında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Her iki ölçme yöntemi ile ölçülebilen ortak öğrenim hedeflerinin karşılaştırılmasında, deney grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre özellikle gölge, ışığın yansıma, ışığın kırılma, tam yansıma ve renk kavramlarında daha fazla sayıda öğrenim hedefinde başarılı oldukları bulunmuştur. Öğrenci gelişim dosyası uygulaması öğrencilerin öğrenme sürecini olumlu etkilemiştir ve öğretmenin öğrenme sürecini gözlemlemesine imkân vermiştir. Ancak özellikle ?kavramların açıklanması? şeklindeki öğrenim hedeflerine ulaşılmasında öğrenci gelişim dosyası uygulamasının öğrenme sürecine herhangi bir etkide bulunmamıştır. Öğrenciler genel olarak öğrenci gelişim dosyası hakkında olumlu görüşler belirtmişler ve bazı becerilerinin gelişmesine yardımcı olduğunu açıklamışlardır.Anahtar Sözcükler: Bireysel gelişim dosyası, öğrenme, fiziğe karşı tutum, görüş, fizik, optik.

Abstract:
Unlike traditional assessments that require students to choose their answers, alternative assessments require students to construct their answers. As one of the alternative forms of assessment, a portfolio is a purposeful, systematic process of collecting and evaluating student products to document progress toward the attainment of learning targets. In spite of the commendations for the use of portfolio assessment, there is little evidence demonstrating that such assessment actually supports and encourages student learning. Moreover, there are limited number of studies that have looked at the portfolio assessment from the students? point of view. Hence, this study aimed to empirically identify the effects of implementation of portfolio assessment on student learning. Determination of the effects of portfolio assessment on students? attitudes toward physics and examination of students? perceptions about portfolio were other purposes of the study.Parallel mixed-methodology approach was utilized. This paradigm combined both qualitative and quantitative methods. True experimental design was utilized for the quantitative part of the research. On the other hand, multi-case study was used for the qualitative part. Students in the experimental group were assessed by portfolio while students in the control group were assessed by exam. The teacher of both groups was the same, so was the instruction. Participants of the study were nine-grade high school students studying at Kocaeli- Gebze-Darıca Ülkün Yalçın Anatolian High School in 2006-2007 academic year. There were 30 students in each group. Portfolio assessment was implemented for eight-week duration in the physics course where the subject was geometrical optics. This was the first time that the students were creating a portfolio.Findings illustrated that the students assessed by the portfolio were constructed more knowledge than the students assessed by the exam. Results of this study indicated that portfolios were not only an indication for student growth but also a learning tool. In other words, portfolio assessment increased conceptual understanding and improved mathematical computational skills.The study revealed that there was no significant difference between two groups? attitudes towards physics after the portfolio implementation.The participants? perceptions were explored based on the codes such as benefits, enjoyable parts, and problems of the portfolio assessment. Although some problems, students? perceptions on portfolio assessment were generally positive.Key Words: Portfolio, learning, attitude towards physics, perception, physics, optics.