Yeraltı metro hatlarında acil durum senaryolarının scada ile tasarlanması ve simülasyonu /
Yazar: EMRE ÇEKEREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU AYYILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Metro hatlarında yaşanabilecek olası yangın durumlarında hem güvenli yolcu tahliyesi hem de acil durum ekiplerinin müdahale imkânlarının sağlanması için acil durum senaryoları oluşturulmaktadır. İstasyon yapısı, tünel tipi, araç ve yangın parametre değerleri gibi değişkenler senaryoların oluşturulmasında önemli çıktılar sunmaktadır. Elde edilen veriler ışığında hazırlanan senaryolar ile istasyonda veya araç üzerinde çıkabilecek yangına ilişkin senaryolar oluşturularak yolcu tahliye sırasındaki risk en aza indirgenmektedir. Senaryoların oluşturulmasında en temel parametre ise yangın durumunda duman tahliyesinin güvenli bir şekilde gerçekleştirerek yolcunun kirli havadan etkilenmesini sağlayan havalandırma sistemleridir. Acil durum havalandırma sistemleri, yangın anında emniyetli yolcu tahliyesi için temiz hava besleme ve duman atımı sağlayan sistemlerdir. Acil durum havalandırmasının yapılabilmesi için gerekli havalandırma stratejisi ve havalandırma kapasiteleri belirli hesaplama teknikleri ile hesaplanarak simülasyonlar oluşturulmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul'da bulunan M5 Üsküdar - Çekmeköy Metro hattında olası platform araç yangın senaryosunun CFDesign yazılımı kullanılarak gerçekleştirilen simülasyonda elde edilen fan kapasitelerine göre havalandırma ekipmanları çalışma modları belirlenmiştir. Güvenli yolcu tahliyesini sağlamak için havalandırma ekipmanları ile eşzamanlı çalışacak olan diğer ekipmanlarında PLC yazılımında tanımlamaları ve senaryoları oluşturulmuştur. Oluşturulan bilgiler ile PLC ve SCADA sistemi arasında haberleşme protokolleri veri alışverişi yapılarak SCADA yazılımı grafik arayüzünde senaryoların nasıl oluşturulduğuna değinilmiştir. Uygulanan model ile platform araç yangın senaryosu test edilmiştir.

Abstract:
Emergency scenarios are created to ensure safe passenger evacuation and intervention opportunities for emergency teams in case of possible fire on metro lines. Variables such as station structure, tunnel type, vehicle and fire parameter values provide important outputs in creating scenarios. The risk during passenger evacuation is minimized by creating scenarios related to a fire that may break out at the station or on the vehicle, with the scenarios prepared in the light of the data obtained. The most basic parameter in creating scenarios is the ventilation systems that ensure safe smoke evacuation in case of fire and prevent the passengers from being affected by polluted air. Emergency ventilation systems are systems that provide fresh air supply and smoke removal for safe passenger evacuation in case of fire. Simulations are created by calculating the ventilation strategy and ventilation capacities required for emergency ventilation with certain calculation techniques. In this study, ventilation equipment operating modes were determined according to the fan capacities obtained in the simulation of a possible platform vehicle fire scenario on the M5 Üsküdar - Çekmeköy Metro line in Istanbul using CFDesign software. Definitions and scenarios have been created in PLC software for ventilation equipment and other equipment that will work simultaneously to ensure safe passenger evacuation. It is mentioned how scenarios are created in the graphical interface of the SCADA software by exchanging communication protocols and data between the generated information and the PLC and SCADA system. The platform vehicle fire scenario was tested with the applied model.