Dürüstlük kuralına aykırı genel işlem şartları kullanımının haksız rekabet hükümleri ile denetlenmesi
Audit of the usage of general terms and conditions against the rule of good faith with unfair competition law
Yazar: MEHMET RAUF BAYER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA İLHAN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası ve Mukayeseli Hukuk Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denetleme = Control ; Dürüstlük = Honesty ; Genel işlem şartları = General transaction conditions ; Haksız rekabet = Unfair competition ; Yaptırımlar = Sanctions

Özet:
Haksız rekabete ilişkin düzenlemeler, piyasa katılanlarının dürüst şekilde rekabet edebilmesi ve buna aykırı pazar davranışlarının engellenmesini amaçlamaktadır. Bu amacı itibariyle iktisadi alandaki güncel duruma ayak uydurmak zorunda olan haksız rekabet hukuku, bu nedenle sürekli değişen ve gelişen bir özellik göstermektedir.
19. yüzyılda sanayi devrimi ile birlikte başta üretim olmak üzere ticari faaliyetler birçok alanda hız kazanmış ve bu sayede mal ve hizmet sunan işletmelerin, müşteri ağları genişlemiş ve pazardaki hareketliliği artmıştır. Bu gelişim ile birlikte genel işlem şartları ticari hayatın vazgeçilmez bir unsuru halini almıştır.
İktisadi alanda oldukça sık kullanılan ve kullanan tarafa kontrolsüz bir şekilde üstünlük sağlayan genel işlem şartları, iktisadi alandaki rekabetin bozulmasına yol açabilmektedir. Bu sebeple iktisadi alan için tehdit oluşturan ve hukuki ilişkide bir tarafı zayıf bırakan genel işlem şartları hakkında, başta Kıta Avrupası olmak üzere birçok ülke iç hukukunda bir takım düzenlemeler mevzuata eklenmiştir. Bu düzenlemeler ile genel işlem şartı kavramının tanımlanması ve kullanımının denetlenmesi genel amaç olarak öne çıkmaktadır.
Ülkemizde de genel işlem şartları kullanımının başta bankacılık, sigortacılık, kiralama ve taşımacılık gibi sektörlerde yaygınlaşması ile birlikte konuyla ilgili mevzuat oluşturulmaya başlanmıştır. Genel işlem şartlarına ilişkin temel düzenleme 2012 yılında yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda yer almaktadır. Daha çok sözleşme hukuku anlamında düzenlemeler ve denetimler içeren bu kanun ile birlikte yine aynı yıl yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda da dürüstlük kuralına aykırı işlem şartı kullanmak, haksız rekabet hali olarak düzenlenmiştir.
Çalışmamızda Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen genel işlem şartlarının dürüstlük kuralına aykırı kullanılması halinde haksız rekabet hükümleriyle nasıl denetlenebileceği ve hangi yaptırımlara tabi olacağı ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler: Dürüstlük Kuralı, Genel İşlem Şartları, Haksız Rekabet, Yaptırım

Abstract:
Regulations about unfair competition law aim to ensure that market participants can compete honestly and to prevent market behavior contrary to this. For this purpose, unfair competition law, which has to keep up with the current situation in the economic field, therefore shows a constantly changing and developing behavior.
With the industrial revolution in the 19th century, speeding up commercial activities in many areas, especially in production. Thus expanded the customer networks of businesses that offer goods and services, and increased mobility in the market. With this development, general terms and conditions have become an indispensable element of commercial life.
General terms and conditions, which are used frequently in the economic field and give the user the advantage uncontrollably, it may lead to deterioration of competition in the economic field. For this reason, about the general terms and conditions that pose to the economic field and leave one party weak in the legal relationship, several regulations have been added to the legislation in the domestic law of many countries, especially Continental Europe.
With the become prevalent usage of general terms and conditions in our country, especially in sectors such as banking, insurance, leasing, and transportation, the legislation on the subject has begun to be established. The essential regulation on general terms and conditions is included in the Turkish Code of Obligations No. 6098, which enter into force in 2012. Mainly along with this law, which contains regulations and audits in terms of contract law, ın the Turkish Commercial Code No. 6102, which entered into force in the same year, the usage of general terms and conditions against the rule of good faith is regulated as unfair competition.
In our thesis study, in case of general terms and conditions which are stipulated in the Turkish Code of Obligations are used contrary to the good faith, how it can be an audit by unfair competition provisions and which sanctions will be enforced discussed.

Keywords: Good Faith, General Terms and Conditions, Unfair Competition, Sanction