PISA 2009 Türkiye örnekleminde öğrenme stratejileri modelinin farklı gruplarda ölçme değişmezliğinin incelenmesi
An investigation of measurement invariance of learning strategies model across different groups in PISA Turkey sample
Yazar: ŞEYMA UYAR
Danışman: DOÇ. DR. NURİ DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eşdeğerlik = Equivalency ; Okuma becerileri = Reading skills ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğrenmeyi öğrenme = Learning to learn

Özet:
Bu araştırma kapsamında, PISA 2009 Türkiye örnekleminde öğrenci anketinde öğrenmeyi öğrenme bölümünde yer alan öğrenme stratejilerine dair bir model test edilmekte ve modelin cinsiyet, okul türü ve istatistiksel bölge (12 NUTS) gruplarında değişmezliği incelenmektedir. Ayrıca, öğrenme stratejileri ile okuma becerileri arasında bir model oluşturulmaya çalışılmakta ve bu modelin yapısal kısmının hangi gruplarda karşılaştırılabilir olduğu araştırılmaktadır. Araştırma, PISA 2009 Türkiye örnekleminde 4340 veri ile yürütülmüştür. Öğrenme stratejileri modeli çeşitli alt gruplarda farklı yorumlanabileceğinden bu araştırmada, cinsiyet, okul türü ve istatistiksel bölge değişkenlerine göre modelin değişmezliğine bakılmıştır. Okul türü gruplarında teknik ve mesleki liseler, anadolu ve fen liseleri ve genel liseler dikkate alınmıştır. 12 istatistiksel bölge arasında Doğu Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu bölgeleri model uygunluğu için kabul edilebilir aralıklarda yer almadığından araştırma kapsamının dışında bırakılmıştır. Birinci aşamada öğrenci anketinde yer alan öğrenme stratejileri modeli 19 madde ve 5 boyuttan oluşan şekilde doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır. İkinci aşamadaöğrenme stratejileri modelinin, cinsiyet, okul türü ve istatistiksel bölge alt gruplarında çoklu gruplu doğrulayıcı faktör analizi yardımı ile değişmezliği incelenmiştir. Değişmezlik testleri aşamalı şekilde yürütülmüştür ve sınırlandırılmamış model ile daha sınırlı bir modelden elde edilen CFI ve TLI değerleri arasındaki farklara bakılmış ve parametrelerin değişmez olup olmadığı incelenmiştir. Öğrenme stratejileri modelinin cinsiyet ve okul türü gruplarında sadece yapısal ve metrik değişmezlik koşullarını yerine getirdiği, Akdeniz, Ege, Batı Marmara, Doğu Marmara, Orta Anadolu, Ortadoğu Anadolu, İstanbul, Güneydoğu Anadolu, Batı Anadolu ve Batı Karadeniz bölgelerinde tüm değişmezlik koşullarını yerine getirdiği sonucuna varılmıştır. Tüm veri ile teorisi kurulan öğrenme stratejileri ve okuma becerileri modelinin yapısal kısmının 10 istatistiksel bölge arasında regresyon paralelliğini sağladığı ve bu bölgelerde anlamlı karşılaştırmalara olanak verebileceği görülmüştür. Tüm veriden elde edilen bu modelde, keşfetme ve bilgiyi hatırlama stratejilerinin okuma becerileri ile arasındaki ilişkinin negatif yönde ve anlamlı, ezberleme, kontrol ve bilgiyi özetleme stratejileri ile okuma becerileri arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Ölçmelerin değişmezliği, Çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi, Yapısal eşitlik modeli

Abstract:
In this study, a model on learning strategies in ?Learning by strategies? part of PISA 2009 Student Survey was examined in respect of the model?s invariance across gender, school types, and comenclature of Territorial Units for Statistics (12 NUTS) in Turkey sample. In addition, a model was tried to be created between learning strategies and reading skills and investigated across which groups it is possible to compare this structural model. The study was carried out by means of 4340 data in PISA 2009 Turkey sample. Since the learning strategies model may being interpreted differently across sub-groups, the invariance of model in relation to gender, school types, and 12 NUTS was examined in this study. The school types which were taken into consideration in the present study were high schools, anatolian and science high schools, and technical high schools. The Eastern Black Sea and Northern Anatolia regions were not included in the study since these regions were not within the range of acceptability for model suitability. In the first step, the 19 item - 5 factor learning strategies model was verified by means of Confirmatory Factor Analysis. In the second step, the invariance of learning strategies model across gender, school types, and Nomenclature of Territorial Units for Statistics (12 NUTS) was examined by means of Multi Groups Confirmatory Factor Analysis. Invariant tests were carried out hierarchically. Then the variables were examined using CFI and TLI difference test between the more restrictive invariance form and the basic form to determine whether the parameter invariant across groups. It was concluded that while the model only provided configural and metric invariance conditions in the groups of gender and school types, it provided all invariance conditions among Mediterranean, Aegean, İstanbul, Eastern Marmara, Western Marmara, Central Anatolian, Middle East Anatolian, Southeastern Anatolia, WestAnatolia, and West Black Sea. A model was created between learning strategies and reading skills and there was evident that the regressions are parallel across this 10 groups. In this model, it was concluded that the correlation between reading skills and the strategies of elaboration and recalling knowledge was statistically important and negative; the correlation between reading skills and the strategies of memorization, control and summarizing the knowledge was statistically important and positive.Key Words: Measurement Invariance, Multi Groups Confirmatory Factor Analysis, Structural Equation Model