Endüstriyel atıkların çimento sanayinde yeniden kullanımı
Reuse of industrial wastes in cement industry
Yazar: GİZEM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NUSRET KARAKAYA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Endüstriyel atıklar da diğer tüm atıklar gibi üretildikleri andan itibaren son uzaklaştırılması aşamasına kadar çevre ve insan sağlığı için büyük bir sorun olan teşkil etmektedir. Endüstriyel atıkların geri kazanılması sürdürülebilirlik açısından son yıllarda büyük önem taşıyan bir konu haline gelmiştir. Endüstriyel atıkların geri kazanılması ile ilgili birçok yöntem bulunmaktadır. Atıkların yeniden işlenerek yeni ürünlerin üretilmesi en yaygın geri kazanma yöntemidir. Bazı endüstriyel atıklardan enerji üretmek de (yakarak veya biyolojik yöntemlerle işlenerek) mümkündür. Bir diğer geri kazanma yöntemi atıkların içinde yer alan değerli malzemenin geri kazanılmasıdır. 
Bu tez çalışmasında; farklı endüstriyel atıkların çimento üretiminde her hangi bir işlemden geçirilmeden hammadde olarak kullanılıp kullanılmamayacağı ele alınmıştır. Bu amaçla 15 farklı endüstriyel atığın içeriği XRF tekniği ile analiz edilmiştir. Atıklarda; SiO2 (%), Al2O3 (%), Fe2O3 (%), CaO (%), MgO (%), SO3 (%), Na2O (%) ve K2O (%) analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları atıklarda; SiO2 miktarının %1,44 ile  %93,81 arasında, Al2O3 miktarının %0,29 ile %70,81 arasında, Fe2O3 miktarının %0,13 ile %40,86 arasında, CaO miktarının %0,24 ile %51,31 arasında ve MgO miktarının %0,11 ile %6,31 arasında değiştiğini göstermektedir. Daha sonra çimento üretimde kullanılabilecek maksimum atık madde miktarları, ürün kalitesi için kullanılan parametrelerden silikat modülü (SM), kireç standardı (KST) ve alüminyum modülü (AlM) için gerekli standartları sağlayacak şekilde hesaplanmıştır.

Abstract:
Industrial wastes, like all other wastes, constitute a major problem for the environment and humans health from the moment they are produced until the final disposal. Recycling industrial wastes have become an issue of great importance in terms of sustainability in recent years. There have been many methods for recycling industrial waste. Reprocessing waste and producing new products is the most common recycling method. It is also possible to produce energy from some industrial wastes by burning them or processing by biological methods. Another recycling method is the recovery of valuable materials contained in waste.
In this thesis study; it has been discussed that whether different industrial wastes can be used as raw metarials in cement production without any processing or not. Fort his aim, the content of 15 different industrial wastes have been analyzed with the XRF technique. In wastes; SiO2 (%), Al2O3 (%), Fe2O3 (%), CaO (%), MgO (%), SO3 (%), Na2O (%) and K2O (%) have been analyzed. Analysis results in wastes show that the amont of SiO2 is between 1.44% and 93.81%, the amount of Al2O3 is between 0.29% and 70.81%, the amont of Fe2O3 is between 0.13% and 40.86%, the amount of CaO is between 0.24% and 51.31% the amount of MgO varies between 0.11% and 6.31%. Then, the maximum amount of waste materials that could be used in cement production were calculated to meet the required parameters which are used for product quality standards for silicate modulus, lime standards and aluminum modulus.