Orta Karadeniz bölgesinde kofa (Juncus effusus L.) istilasına uğrayan taban meralar için uygun ıslah yöntemlerinin belirlenmesi
Determination of effective improvement methods on common rush (Juncus effusus L.) invaded floodplain grassland in the Middle Black Sea region
Yazar: MUSTAFA SÜRMEN
Danışman: PROF. DR. ALİ KOÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Samsun ili Bafra ilçesi Fener Köyünde Juncus effusus L. istilasına uğramış taban meralarda 3 yıl süreyle (2007-2009) yürütülmüştür. Araştırmada kontrol (K), biçme (B), herbisit (H) ve frezenin (F) yalnız, bu uygulamalar ve gübrelemenin (G) yer aldığı ikili veya üçlü kombinasyonlar üzerinde durulmuştur. Uygulamaların kuru madde üretimi, ağırlığa göre botanik kompozisyon, bitki örtüsünün toprağı kaplama oranı (TKO), mera kalite derecesi, mera sağlığı ve durum sınıfı, mera taşıma kapasitesi, otun ham protein oranı, ham protein verimi, ADF ve NDF oranı ile nispi yem değerine etkileri ele alınmıştır.Etkin Juncus effusus L. kontrolü sağlayan uygulamalar (H+F ve B+Y+F) kuru madde üretiminde ciddi azalmaya sebep olmuştur. Ağrılığa göre botanik kompozisyonda uygulamalar arasında buğdaygil oranları %24,40-46,57, baklagil oranları %19,56-53,32, diğer familya oranları %19,08-56,89 ve Juncus effusus oranları da %5,17-60,40 arasında değişim göstermiştir. B+H+Y ve B+Y+F uygulamalarında baklagillerin oranında artış gözlenirken, buğdaygiller ve diğer familya oranları azalmıştır. Toprağı kaplama oranı (TKO) bakımından B+H+Y diğer uygulamalardan daha yüksek olmuştur. Mera kalite derecesinde ise en yüksek değer 24,3 ile B+G+Y uygulamasında belirlenmiştir. Araştırma sahasında farklı uygulamalara yer verilen bütün parsellerde iki yıllık ortalama sonuçlara göre, mera durumu zayıf sınıfta yer alırken, kontrol parseli de dahil bir çok parselde mera parselleri sağlıklı sınıfta yer almıştır. Gübreleme, freze ve biçme gibi uygulamaların yer aldığı kombinasyonlarda ham protein oranı daha yüksek olmuştur. Ham protein verimi, uygulamalara göre büyük değişim göstermiştir. Yemin ADF ve NDF kapsamı etkin Juncus effusus L. kontrolü sağlayan uygulamalarda hızla azalırken, nispi yem değerinde artış gözlenmiştir.Elde edilen sonuçlardan yola çıkarak yörede ve benzer ekolojilerde kofa Juncus effusus L. istilasına uğrayan meraların ıslahında H+F ve B+Y+F uygulamalarının etkili olduğu ve bitki örtüsünün takibinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The study was conducted in foodplain grassland invaded by Juncus effusus L. for three years (between 2007 and 2009) in Fener Village of Bafra District in Samsun. In the research, it was focused on the applications of control, mowing (M), burning (B), fertilization (F), herbicide (H) and rotary tiller (R) applications alone and their binary and ternary combinations. Dry matter production, botanical composition concerning weights, covering rate of plant vegetation, pasture quality degree, pasture situation and classification, pasture grazing and carriage capacity, crude protein rate, ADF and NDF rates and rational feed values were examined.The applications providing the efficient control (H+R and C+B+R) caused serious decreases on dry matter yield. According to botanical compositions concerning weights of plant species, grasses ranged from 24,40 to 46,57%, legumes varied between 19,56 and 53,32% and plant species belonging to other families changed between 19.08 and 56.89%. Botanical composition rates of Juncus effuses were between 5,17-6,40%. In the application of H+C+B and C+B+R, legume rates increased, however grass and other families decreased. The application of H+Y+B caused higher soil covering rate. The highest pasture quality degree was found in the application of F+C+B with 24,3. In all plots which had different applications in the experiment area and concerning two-year average results, pasture situation remained in the weak category however; many plots including controls were in healthy class. Higher crude protein rates were found in the plots with fertilization, rotary tiller and mowing applications. Crude protein rates showed huge variation concerning applications. ADF and NDF rates of the hay rapidly decreased in the plots where efficient applications were applied against Juncus effusus L. Therefore rational feed value increased.According to obtained results, it was found that H+R ve C+B+R applications were effective on the pasture in the experimental area and similar ecologies invaded by Juncus effuses L., and monitoring plant species was very significant.