MELD, PESI ve DIC skorlarının COVID-19 pnömonisi hastalarında pulmoner tromboemboli ve mortaliteyi öngörmedeki etkisi
The assessment of MELD, pesi, and DİC scores in prediction of pulmonary thromboembolism and mortality in patients with COVID-19 pneumonia
Yazar: GÜLÇEHRE OĞUZTÜRK
Danışman: PROF. DR. EKREM CENGİZ SEYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pnömoni = Pneumonia ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: COVID-19 pnömonisinde tromboza artmış bir eğilimin olduğu farklı çalışmalarda gösterilmiştir. Tromboza olan bu eğilim, COVID-19 pnömonisi hastalarında mortaliteyi artırıcı etki göstermektedir. Çalışmamızın amacı; Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI), Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi (PESI), Dissemine İntravasküler Koagülasyon (DIC), Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli (MELD) gibi tromboz ve hastalık şiddeti ile ilişkili skorların COVID-19 pnömonisinde emboli ve emboliye bağlı mortaliteyi ön görmedeki etkisini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlanmış olup, hastanemizde COVID-19 pnömonisi tanısıyla yatmış olan hastalar ardışık taranmış ve kriterleri (18-80 yaş aralığındakiler, toraks tomografisinde tutulumu olanlar, malignite tanısı olmayanlar) sağlayanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların hastaneye yatışlarının ilk 24 saatinde demografik verileri, komorbid hastalıkları, yatış tarihleri ve günleri, yoğun bakıma gidiş süreleri, BT radyolojik tutulum yüzdesi, pulmoner BT Anjiyografi çekilip çekilmedikleri, emboli varlığı, biyokimyasal ve hematolojik tetkikler [c-reaktif protein (CRP), prokalsitonin (PCT), D-dimer, fibrinojen, ferritin, troponin-T, hemogram, laktat dehidrojenaz (LDH)], aldıkları tedaviler hastalarım emboli ve mortalite durumunu araştırmak için kayıt edilmiş; PSI, PESI, DIC ve MELD skorları gene yatışın ilk 24 saatinde hesaplanmıştır. Sonrasında bu skorların emboli saptamada ve hastane mortalitesini öngörmedeki etkisi araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 53,48+13,41 yıl olan toplam 400 hasta (227 erkek, 173 kadın) dahil edildi. Ortalama yatış süresi 9 (7-12) gün idi. Hastaların servise yatışlarının ilk 24 saatinde PSI, DIC, PESI ve MELD skorları hesaplanmış olup ortalamaları ise sırasıyla 67 (49-88); 3 (1-3); 65+18,80; 7 (6-9) şeklindeydi. 24 hastada pulmoner emboli (%15), 37 hastada (%9,25) mortalite saptandı. Yapılan ROC analizinde mortalite için optimal eşik değerler; PESI için 63; DIC için 2; MELD için 11 ve PSI için 76 olarak hesaplanmıştır. AUC değerleri sırasıyla 0.802; 0.608; 0.677; 0.747'dir. Pulmoner emboli saptanması için yapılmış ROC analizindeki eşik değerleri PESI için 78, DIC için 4, MELD için 7, PSI için 82 ve radyolojik skor için 5 olarak hesaplanmıştır. AUC alanları sırasıyla 0.587, 0.74, 0.54, 0.565 ve 0.661'dir.  
Ölen ve yaşayan gruplar arasındaki tek değişkenli analizde PSI (p<0.001), DIC (p=0.089), PESI (p<0.001) ve MELD (p<0.001) skorları anlamlı bulunmuş olup çok değişkenli analizde PESI ve MELD (p=0.01) anlamlı hesaplanmıştır. Emboli saptanan ve saptanmayan hasta grupları arasındaki tek değişkenli analizde ise DIC skoru anlamlı bulunmuş olup (p=0.005) çok değişkenli analizde de anlamlı (p=0.034) bulunmuştur.
Sonuç: COVID-19 pnömonisi hastalarında PESI skorlaması mortaliteyi tahmin etmede, DIC skorlaması ise pulmoner emboli tahmininde anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
Aim: Multiple studies have shown that COVID-19 pneumonia has a higher tendency to thrombosis. Patients with COVID-19 pneumonia have a higher mortality rate due to this tendency to thrombose. The aim of this study is to see how thrombosis and disease severity scores, such as the Pneumonia Severity Index (PSI), Pulmonary Embolism Severity Index (PESI), Disseminated Intravascular Coagulation (DIC), and End-Stage Liver Disease Model (MELD), predict embolism and embolism-related mortality. 
Method: In this retrospectively planned study, the COVID-19 pneumonia patients who were admitted to our hospital were screened consecutively, and those who met the criteria (being between the ages of 18 and 80, having thoracic tomography involvement, and not having been given a cancer diagnosis) were included in the study. Demographic data, comorbid diseases, hospitalization dates and days, duration of admission to the intensive care unit, percentage of CT radiological involvement, whether pulmonary CT Angiography was performed, presence of embolism, biochemical and hematological examinations [c-reactive protein (CRP), procalcitonin] in the first 24 hours of hospitalization of the patients (PCT), D-dimer, fibrinogen, ferritin, troponin-T, hemogram, lactate dehydrogenase (LDH)], the treatments they received were registered to investigate the embolism and mortality status of my patients; PSI, PESI, DIC and MELD scores were also calculated within the first 24 hours of hospitalization. The efficacy of these scores in diagnosing embolisms and predicting hospital mortality was subsequently examined.
Results: A total of 400 patients (227 males, 173 females) with a mean age of 53.48+13.41 years were included in the study. The mean hospitalization day was 9 (7-12) days. Average scores of PSI, DIC, PESI, and MELD calculated in the first 24 hours of hospitalization were 67 (49-88),3 (1-3), 65+18.80, and 7 (6-9), respectively. Embolism was detected in 24 (15%) patients, and 37 were mortal (9.25%). Optimal threshold values for mortality were like ROC analysis; 63 for PESI; 2 for DIC; 11 for MELD, and 76 for PSI. AUC values were 0.802, 0.608, 0.677, and 0.747, respectively. The threshold values in the ROC analysis for the detection of pulmonary embolism were calculated as 78 for PESI, 4 for DIC, 7 for MELD, 82 for PSI, and 5 for the radiological score. The AUC areas are 0.587, 0.74, 0.54, 0.565, and 0.661, respectively.
PSI (p<0.001), DIC (p=0.089), PESI (p<0.001), and MELD (p<0.001) scores were found to be significant in univariate analysis between deceased and surviving groups, whereas PESI and MELD (p=0.01) were found significant in multivariate analysis. DIC score was found to be significant in univariate analysis between patient groups with and without embolism (p=0.005), and it was also significant in multivariate analysis (p=0.034).
Conclusion: PESI scoring was significant in predicting mortality, whereas DIC scoring is significant in predicting pulmonary embolism in patients with COVID-19 pneumonia.