Gaziantep-Adıyaman Platosunda arazi kullanımının bazı toprak özellikleri üzerine etkisi
The effect of land use on some soil properties in Gaziantep-Adıyaman Plateau
Yazar: BEDRİYE GEYİKLİ
Danışman: PROF. DR. RECEP GÜNDOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretim amacıyla doğal bitki örtüsünün ortadan kaldırılıp arazi kullanımının değişmesi başta toprak organik madde içeriği olmak üzere toprakların birçok özelliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Gaziantep- Adıyaman Platosu önemli antepfıstığı yetişme bölgesi olup son 50-60 yıldan beri çalı ve mera gibi doğal bitki örtüsü temizlenerek antepfıstığı, badem ve diğer tarımsal alanlara dönüştürülmektedir. Bu çalışmada, Gaziantep- Adıyaman Platosunda doğal bitki örtüsünün tarımsal kullanımlara dönüşümünün toprak organik karbonu diğer bir kısım toprak özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla tarıma açılan alanlar ile bu alanlara komşu doğal örtüsü altındaki toprakların yüzey topraklarından (0-20cm) toprak örnekleri alınarak fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Sonuçlar doğal bitki örtüsünün tarım alanlarına dönüştürülmesinin toprak organik karbon içeriğini istatistiksel olarak önemli (P < 0.001) derecede düşürdüğünü (sırasıyla %4.35 ve 2.43)   göstermektedir.  Toprakların kum ve kil içerikleri arasında önemli farklılık olmasına rağmen pH, tuzluluk, kireç, agregat stabilitesi, % silt ve hidrolik iletkenlik gibi diğer özellikleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Buna göre doğal bitki örtüsünün tarımsal alanlara dönüştürülmesi 50-60 yıllık dönemde toprak organik karbonunu ve diğer bazı toprak özelliklerini ciddi olarak değiştirmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Doğal bitki örtüsü, Tarımsal kullanımlar, Toprak organik karbonu, Toprak özellikleri

Abstract:
Land use change through cutting natural vegetation for agricultural production might be adversely affect many soil properties, especially soil organic carbon. The native shrubland and grassland have been cleared to convert into pistacio orchard in the Gaziantep - Adıyaman Plateau where is an important pistacio orchard ecoregion, especially, last for 50-60 years. In this study, it was investigated the effect of conversion of natural vegetation into agricultural uses on soil organic carbon and some soil properties. Soil samples collected from surface soil (0-20 cm) of both agricultural land and adjacent natural vegetation area, and were analyzed for some physical and chemical properties of the soils. The results indicated that the conversion of natural vegetation into agricultural land significantly (P<0.01) decreased the soil organic carbon contents, respectively 4.35 %to 2.43%. As this result, the losses of soil organic carbon estimated 1.82 x106 Mg in about 31,316 ha of agricultural area in the study area. Although there were significantly differences in sand and clay content, they were not significantly differences   in other soil properties ie. pH, salinity, lime, aggregate stability, % silt content and hydraulic conductivity. It concluded that conversion of natural vegetation into agricultural uses seriously changed soil organic carbon and some soil properties within 50-60 years period.

Keywords: Natural vegetation, Agricultural uses, Soil organic carbon, Soil properties