Velofarengeal yetmezlikte posterior farengeal duvar augmentasyonunun konuşma üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of posterior pharyngeal wall augmentation on speech in velopharyngeal insufficiency (vpi).
Yazar: ÇAĞLA DİNSEVER
Danışman: DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Damak = Palate ; Farenks = Pharynx ; Farenks kasları = Pharyngeal muscles ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Tedavi = Treatment ; Velofaringeal yetmezlik = Velopharyngeal insufficiency ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip

Özet:
Damak yarıklı bireylerde ses-rezonans-konuşma bozuklukları açısından damağın  anatomik varyasyonları ve velofarengeal yetmezlik (VFY) normal konuşma gelişimi için risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Çalışma, VFY tanısı alan ve Posterior Farengeal Duvar Augmentasyon (PFDA) uygulanan yarık damak ± dudak olan bireylerde, preoperatif dönem ile postoperatif dönemler arası karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda 6-18 yaşları arasında VFY tanısı aldıktan sonra PFDA uygulanan 17 bireyden, I. grubu 6-12 yaşları arası okul dönemi (10 birey),II. Grubu ise 13-18 yaşları arası adolesan dönemi (7 birey) oluşturmuştur. Velofarengeal fonksiyon özelliklerinin belirlenmesi, Pediatrik Fleksibl Nazoendoskopive Nazometre uygulamaları ile yapılmıştır. Ünsüz üretim hata türlerini sınıflandırmak üzere preoperatif dönemde ilk değerlendirme ve postoperatif 1.gün,1., 3. ve 6. aylarda toplam 4 kez olmak üzere ''Ankara Artikülasyon Testi'' (AAT) uygulanmıştır. Bireylere post-operatif dönem 1. - 3. aylar arasında iki kez ve 3.- 6. aylar arasında ayda iki kez olmak üzere toplam dört kez konuşma terapisi uygulanmıştır. Damak yarığı olan 17 bireyde %70. 6 oranında sirküler kapanma paterni görülmüştür. Preoperatif dönemde ünsüz ses üretim hata sayısınınI. grupta daha yüksek olduğu görülmektedir (p<0,05). Glottal Duraklı Üretim Hatalarının istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p= 0.018). Postoperatif dönemde artikülasyon testi sonuçlarında glottal duraklı üretimde hata sayısının azaldığı Middorsum Palatal Duraklı Üretim hatasının ise konuşma terapisinin alındığı 3. aydan sonra azaldığı görülmüştür (p=0.000). Postoperatif 3. ayda nazalans skorları değerlerinin belirgin derecede düştüğü, ünsüz seslerin doğru üretiminde artış ve fonetik repartuarın fazlalaştığı görülmüştür (p<0,05). Hipernazalite şiddet derecesi ile velofarengeal kapanma tipleri arasında aynı yönlü güçlü ilişki saptanmıştır (p= 0.001). Preoperatif dönemde, ünsüz üretim hata kategorisinde sadece oral ünsüzler için nazal ünsüzlerin kullanım kategorisinin hafif derece hipernazalite ile orta derece hipernazalitesi olan gruplar arasında anlamlı farklı bulunmuştur (p=0.027) .Çalışmamızda sıklıkla hata yapılan fonemler (/t/,/d/,/s/,/dʒ/, /ʒ/,/ ∫/, /b/,/p/,/f/,/v/,/m/,/l/) şeklinde olduğu görülmüştür. Postoperatif konuşma terapisinin normal konuşma kazanımı üzerinde istatistiki olarak anlamlı derecede olumlu etkisi görüldüğü, PFDA sonrası konuşma terapisinin konuşmanın anlaşılırlığı üzerine olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Anatomic variations of palate and velopharyngeal insufficiency are accepted as risk factors for normal development of voice-resonance- speech deficits in people with cleft palate. In this study, preoperation stage was compared with postoperation stage which practiced speech therapy in, when needed, in patient with cleft lip/palate who was diagnosed as velopharyngeal insufficiency and practiced posterior pharyngeal wall augmentation. Totally 17 children with velopharyngeal insufficiency were between 6-18 years old and practiced posterior pharyngeal wall augmentation were taken to the study in two groups as 10 children 6-12 aged in group I, 7 adolescents 13-18 aged in group II. Data for velopharyngeal function characteristics was collected by using pediatric nasopharyngoscopy, directly. Indirectly, nasometer method was applied for nasalance scores measurement and for classifying error types of consonant, Ankara Articulation Test (AAT) was practiced at preoperation stage and also four times as at 1st day, 1st, 3rd, 6th months after postoperation. Speech therapy was practiced at 1st-3rd months and 3rd-6th months in postoperation stage as total four times. Circular closed pattern was seen in 70.6% of 17 children with cleft palate. According to preoperation stage, number of consonant output error was higher in group I than the other group (p<0,05). There was a meaningful difference in glottal stop (p= 0.018). In articulation test results after PPWA practice, glottal stop consonant was decreased and middorsum palattal stop consonant error was decreased also, after 3rd month of speech therapy (p= 0.000).When speech therapy in treatment after 3rd month of postoperation, nasalance scores were decreased, numbers of consonant output error were increased and phonetic repertory was larger (p<0,05). A strong relationship was determined between hypernasality degree and velopharyngeal closed types (p= 0.001). It could be said that for oral consonants at group has between moderate and mild degree hypernasality, error of using nasal consonants were seen  more (p=0.027). In this study, phonemes that used as incorrectly were (/t/,/d/,/s/,/dʒ/,/ʒ/,/∫/,/b/,/p/,/f/,/v/,/m/,/l/), oftenly. It is determined that speech therapy had got positive affect on gaining normal speech as significantly and PPWA was not enough ownself, it should be supported with speech therapy.