Türkiye'deki katılım bankalarının islami sosyal finans kavramı çerçevesinden değerlendirilmesi
Evaluation of participation banks in Türkiye within the concept of islamic social finance
Yazar: MUAMMER DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİME KAVAKCI
Marmara Üniversitesi / İslam Ekonomisi ve Finansı Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Din = Religion ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bankacılık sisteminin temel fonksiyonu; fon toplamak, aracılık yapmak ve fon kullandırmaktır. Birikimi olan kişiler, bankalarda fon toplanmasını sağlarken, borç ödeyebilme gücü ve potansiyeli olan kişiler de bankalarda toplanan fonun kullanılması rolünü üstlenmektedir. Bankalar ise bu sirkülasyona aracılık ve organize etme görevi görmektedir. Katılım bankaları da İslami finansın temel ilke ve prensiplerine uygun şekilde faaliyet göstererek kâr-zarar paylaşımı ve faiz yasağı yaparak işlemler yapan ticari işletmelerdir. Ancak bankacılığın oluşturduğu bu finansal çark, ödeme gücü ve potansiyeli olmayan kişilerin sistemden faydalanmasına engel teşkil etmektedir. Sosyal finans ve İslami sosyal finans sistemleri, uygulamış olduğu metotlarla, dezavantajlı kişileri bu finans çarkına dahil etmek amaçlanmaktadır.
Bilindiği üzere İSF, İslam'ın temel ilkeleri doğrultusunda, toplumdaki dezavantajlı kesimleri desteklemek amacıyla geliştirilmiş bir finansal sistemdir. İSF sistemi, karşılıklı-karşılıksız desteklerin yanı sıra modern küresel sorunlara çözüm üretmeyi amaçlayarak, sosyal adalet, sürdürülebilirlik ve dayanışmayı ön planda tutmaktadır. İSF ile daha adil ve yaşanabilir bir dünya için katkı sağlamak amaçlamaktadır.
Katılım bankaları, ticari faaliyetlerinin yanı sıra sosyal, çevre, sürdürülebilirlik vs. konularında yardım ve destekleri bulunmaktadır. Bu çalışmada KB'lerin faaliyet raporlarından elde edilen bilgiler ışığında bankaların sosyal faaliyetleri incelenmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda KB'lerin birçok sosyal alanda faaliyet geliştirdiği bunun yanı sıra finansal yardımlar konusunda eksik kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal faaliyetlerin raporlanmasında birtakım sorunlar tespit edilmiş olup konuya ilişkin öneriler yapılmıştır. Çalışmanın İSF literatürüne katkı sağlaması ve alanda yapılacak çalışmalara perspektif sunması beklenmektedir.

Abstract:
The main functions of the banking system are collect funds, to intermediate funds and to make funds available. While savers ensure that funds are collected in banks, those who have the ability and potential to pay debts assume the role of using the funds collected in banks. Banks act as intermediaries and regulators of this circilations. Pariticipation banks are commercial bank too, that operate in accoordance with the basic principles of Islamic finance, sharing profit-loss and prohibiting interest. However, this financial wheel created by banking, prevents people who do don't have the ability and potential to pay from benefiting the system. Social finance and Islamic social finance system aim to include disadvantaged people in this financial Wheel with the methods they apply.
As is well known, ISF is a financial system developed to support disadvantaged segments of society in line with the fundamental principles of Islam. In addition to mutual and non-reciprocal support, the ISF system prioritizes social justice, sustainability and solidarity by aiming to find solution to modern global problems. The ISF aims to contribute to a more just and livable world. In addition to their commercial activities, PB's provide assistance and support in social, environmental, sustainability, etc. İssues.
Participation banks, in addition to their commercial activities, provide assistance and support in social, environmental, sustainability, etc. areas. In this study, the social activities of banks were examined in the light of the information obtained from the activity reports of KBs. As a result of the research, it was determined that KBs developed activities in many social areas and were deficient in financial assistance. In addition, some problems were identified in the reporting of social activities and suggestions were made on the subject. It is expected that the study will contribute to the ISF literature and provide perspective for the studies to be conducted in the field.