Madde kullanım bozukluğu tanısı almış hastalarda benlik saygısı ve sosyal işlevselliğin ilişkisi
The relationship between self-esteem and social functioning in patients diagnosed with substance use disorder
Yazar: SEMA AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KIZILKURT
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Benlik saygısı = Self esteem ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Toplumsal işlev = Social function ; Ölçekler = Scales ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bu çalışmanın amacı; madde kullanım bozukluğu tanısı almış hastalarda benlik saygısı ve sosyal işlevselliğin ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır.  Bu kapsamda korelasyonel araştırma yapılmıştır. Çalışmanın evren ve örneklemini İstanbul-NP Beyin Hastanesi AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlıları Tedavi Araştırma Merkezi) servisinde yatarak tedavi gören 50 erkek hasta oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme tekniği ile belirlenen katılımcılara; sosyodemografik bilgi formu, Rosenberg benlik saygısı ölçeği ve sosyal işlevsellik ölçeklerinin uygulaması gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler yöntemler olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, pearson korelasyon analizi, t-testi ve Anova testi kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre; madde kullanım bozukluğu tanısı alan hastaların benlik saygısının bazı alt gruplarda ortalamanın üzerinde bir değer taşıdığı saptanmıştır. Madde kullanım bozukluğunun, hastaların benlik saygısına etki ettiği tespit edilmiştir. Madde kullanım bozukluğu tanısı alan hastaların sosyal işlevsellik düzeyinin ve alt boyutlarında aldıkları puan ortalamalarının orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca madde kullanım bozukluğunun sosyal işlevselliği etkilediği saptanmıştır. En düşük alt boyut puanının bağımsızlık düzeyi–yetkinlik alt boyutunda; en yüksek alt boyut puanının ise bağımsızlık düzeyi–performans alt boyutunda olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın asıl amacı olan madde kullanım bozukluğu tanısı almış hastalarda benlik saygısı ve sosyal işlevsellik ilişkisinin incelenmesi sonucunda iki değişken arasında korelasyonel bir ilişki bulunamamıştır. Her ne kadar bazı tablolarda, alt boyutlarda ilişki çıksa da beklenen hipotezler doğrultusunda bir ilişki saptanamamıştır. Madde kullanım bozukluğu olan hastaların benlik saygısı ve sosyal işlevsellik seviyelerinin yükseltilmesi yönünde psikiyatrik sosyal hizmet planlaması ve uygulaması yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Benlik Saygısı, Sosyal İşlevsellik

Abstract:
The aim of this study; The aim of this study is to investigate the relationship between self-esteem and social functionality in patients diagnosed with substance use disorder. To this end; Sociodemographic information form, Rosenberg self-esteem scale and social functionality scales were applied to 50 male patients who were hospitalized in Istanbul-NP Brain Hospital AMATEM (Alcohol and Substance Abuse Treatment Research Center). The analysis of the data was made in the SPSS analysis program. Percentages, mean, standard deviation, Pearson Correlation Analysis and Anova test were used to evaluate the data. As a result of the study; It was determined that the self-esteem of patients with substance use disorder was above the average. It has been determined that substance use disorder affects the self-esteem of patients. It was determined that the social functionality level and the mean scores of the sub-dimensions of the patients with substance use disorder were moderate. In addition, it was found that substance use disorder affects social functioning. In the independence level-competence sub-dimension of the lowest sub-dimension score; the highest sub-dimension score was found in the independence level-performance sub-dimension. No statistical relationship was found between the participants' self-esteem and social functionality. According to the results of the study, moderate self-esteem and social functionality were found in patients with substance use disorder; An inverse relationship was determined between substance addiction, self-esteem and social functionality. In addition, as a result of examining the relationship between self-esteem and social functionality in patients diagnosed with substance use disorder, which was the main aim of our study, no correlational relationship was found between the two variables. Although there was a relationship in the sub-dimensions in some tables, a relationship could not be determined in line with the expected hypotheses. Psychiatric social work planning and implementation can be recommended in order to increase the self-esteem and social functionality levels of patients with substance use disorders.

Keywords: Substance Use Disorder, Self-Esteem, Social Functioning