İrritabl barsak sendromu hastalarında yaşam kalitesi, hastalığın ruhsal durum ile etkileşimi ve psikiyatrik eş tanılar
Quality of life, interactions with psychological status and psychiatric comorbidities in patients of irritable bowel syndrome
Yazar: CAFER ALHAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERCAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağırsaklar = Intestines ; Depresyon = Depression ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Amaç: Genel nüfusta sık karşılaşılan irritabl barsak sendromu (İBS)?nda ruhsal sıkıntı ile karşılıklı etkileşim olduğu yaygın bir kanıdır. Eşlik eden psikiyatrik belirti / bozukluklar arasında depresyon ve anksiyete çoğunluktadır. Aynı hasta grubunda depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesini bir arada karşılaştıran araştırma sayı-sı azdır.Çalışmamızda İBS (n=35) grubunda psikiyatrik eş tanılar, depresyon (n=35) ve anksiyete (n=34) gruplarında İBS eş tanısı araştırılmıştır. Ayrıca İBS ve eşlik edenruhsal durumun yaşam kalitesi üzerine etkileri kontrol (n=35) grubu ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Yöntem: AİBÜTF gastroenteroloji polikliniğinde İBS tanısı konulan hastalar ile psikiyatri polikliniğinde yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) ve depresyon tanısı konulan yaş ve cinsiyet açısından eşlenmiş hastalar ve sağlıklı gönüllülerden kontrol grupları oluşturulmuştur. Tüm katılanlara belirti tarama listesi (BTL)-90-R, Hamilton Depresyon Derecelendirme (HAM-D), Hamilton Anksiyete Derecelendirme (HAMA) ölçekleri, GİS semptomları tarama listesi, MINI-Tarama formu uygulandıktan sonra MINI ile psikiyatrik değerlendirmeleri yapılarak psikiyatrik tanıları konulmuş-tur. Mide barsak şikayeti olan depresyon ve anksiyete tanılı hastalar İBS açısından değerlendirilmek üzere gastroenteroloji polikliniğine yönlendirilmiştir. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesindeki bozulmayı ölçmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü? nün yaşam kalitesi ölçeği kısa formu (WHOQOL-BREF TR ölçeği) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada İBS hastalarının yaklaşık yarısında (%48.6) eş tanılı psikiyatrik hastalık saptanmıştır. Bunların %22.9?unda birden fazla psikiyatrik hastalık olduğu ve en sık rastlanan eş tanının yaygın anksiyete bozukluğu (%64.7) olduğu görülmüştür. Diğer taraftan depresyon (%48.5) ve anksiyete bozukluğu (%44.1) hastalarının yarıya yakını mide-barsak yakınmaları bildirmiştir. Anksiyete ve İBSgruplarının BTL-90R?da saptanan belirtiler bakımından birçok alanda örtüştüğü gö-ivrülmüş, anksiyete şiddeti dışında öbür belirtilerde anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmamızda HAM-D ve HAM-A ölçekleri açısından İBS?de sağlıklı kontrol grubundan anlamlı ölçüde yüksek puanlar bulunmuştur. İBS grubunda, WHOQOL-Bref?in bedensel, ruhsal ve sosyal alan alt ölçeklerinde kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşük puanlar elde edilmişken çevresel alanda anlamlı farklılık oluşturmamıştır. Psikiyatrik eş tanısı olan İBS hastaları-nın WHOQOL?un bedensel ve ruhsal alanlarında, eştanısı olmayanlardan anlamlı ölçüde düşük puanlar elde ettiği görülmüştür. Uygulanan regresyon analizleri sonrasında düşük yaşam kalitesini depresyonun kuvvetle, anksiyete bozukluklarının orta düzeyde, gastrointestinal belirti şiddetinin zayıf düzeyde yordadığı görülmüştür. Sonuç: İBS ile ruhsal bozukluklar arasında gözlenen karşılıklı etkileşimin klinikte de doğrulandığı bulunmuştur. İBS?nin birçok boyutta anksiyete bozukluklarıyla benzer özellikler gösterdiği görülmüştür. İBS, WHOQOL-Bref ölçeği ile ölçü-len yaşam kalitesini özellikle bedensel, ruhsal ve sosyal alanlarda düşürmektedir. Yaşam kalitesini düşürücü etkisi bakımından da anksiyete bozukluklarına benzemektedir. Psikiyatrik eş tanı varlığının mide barsak rahatsızlığının şiddetinde değişmeye yol açmadığı halde yaşam kalitesinde anlamlı bir düşüşe yol açtığı görülmektedir

Abstract:
Aim: It is a common opinion that there is an interaction between psychological distresses and irritable bowel syndrome (IBS) which is very common in the population. Depression and anxiety have been frequently found as accompanying psychiatric symptoms/disorders. However, there is not enough research which compares depression, anxiety and quality of life together in a sole patient group.In this study, psychiatric comorbidities in the IBS group (n=35) and IBS comorbidities in the depression group (n=35) and anxiety group (n=34) have been investigated. IBS group was also compared with healthy control group (n=35) about the effects of comorbid psychological status on quality of life. Method: Patient groups (patients diagnosed as IBS in the Gastroenterology Outpatient Clinic, and patients diagnosed as generalized anxiety disorder and depression in the PsychiatryClinics of the Medical Faculty of Abant Izzet Baysal University) and the healthy control group were matched for age and gender. Symptom Checklist-90-R (SCL-90-R), Hamilton Rating Scale for Depression (HAM-D) and Hamilton Rating Scale for Anxiety (HAM-A)scales, a list of gastrointestinal system symptoms and MINI neuropsychiatric interview were performed in all participants. Then, all participants were evaluated by MINI for psychiatric diagnoses. Depression and anxiety disorder patients having gastrointestinal symptoms were directed to the gastroenterology outpatient clinic for evaluation of IBS. WHO Quality of Life-BREF (WHOQOL-BREF TR scale) was used for surveying deterioration of health-related quality of life.Results: Psychiatric comorbidities were detected approximately in half of the IBS patients(%48.6). %22.9 of them had more than one psychiatric disorder and themost frequent disorder was generalized anxiety disorder (%64.7). Also, about half of the patients with depression (%48.5) and anxiety disorder (%44.1) had complaints of gastrointestinal system. Anxiety and IBS groups overlapped in all symptoms. There were no siginificant differences between the symptoms, except for the severity of vianxiety. Depression (HAM-D) and anxiety (HAM-A) scores in IBS group were significantly higher than control group. IBS patients obtained significantly lower scores from control group on physical, psychological and social sub-scales of WHOQOL-Bref however there was no significant difference on the scores of environmental life quality. IBS patients withpsychiatric comorbidities showed significanltly lower scoresin terms of physical and psychological sub-scales of quality of life. After the regression analysis, it was noticed that depression strongly, anxiety disorders moderately and severity of gastrointestinal system complains slightly predicted lower quality of life. Conclusion: Clinical findings validated the interaction between IBS and psychiatric disorders. We found that, many clinical components of IBS and anxiety overlapped. According to the WHOQOL-Bref scale, IBS resulted in lower quality of life on the physical, psychological and social areas. IBS was similar to anxiety disorders in terms of lowering quality of life. Although psychiatric comorbidities do not affect the severity of gastrointestinal symptoms, they ultimately decrease the quality of life