Aile sağlığı merkezine başvuran bireylerde akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin araştırılması
Research of the level of knowledge about rational use of antibiotics in family health center applicants
Yazar: SEYFETTİN TİGİS
Danışman: DOÇ. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Giriş ve amaç: Uygun antibiyotik kullanımı klinik olarak tedavi etkisi maksimum, ilaçla ilgili yan etki ve antimikrobiyal direnç gelişim riski minimum olan antibiyotiklerin maliyet etkin kullanımı olarak tanımlamaktadır.

Bu çalışmamızın amacı;18 yaş üstü kişilerin antibiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarını,antibiyotiğin kullanım amacı ve yan etkileri hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmektir.

Gereç ve Yöntem:Etik kurul onayı T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastahanesi'nden alındı.

Araştırmamız İstanbul ili Esenyurt ilçesine bağlı İnönü Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. Araştırmamız, tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışmadır.Çalışmaya,2020 temmuz ayında başvuran ve anket görüşmesini kabul eden 18 yaş üstü bireyler dahil edilmiştir.Toplam 300 kişi anket görüşmesini kabul edip çalışmaya dahil edilmiştir.Veriler yüz yüze anket görüşmesi ile toplanmıştır.Anket toplam 21 sorudan oluşmaktadır.

Bulgular: Çalışmamızda görüşmeye katılan 300 kişi değerlendirildi. Araştırma grubunun 196'sı (%65,3) kadın, 104'ü (%34,7) erkekti. Yaş ortalaması 36,34+-0,8 olarak hesaplandı.Bireylerin bilgi düzeylerini ve tutumlarını etkileyen en önemli faktörün bilgi kaynaklarından yararlanma olduğu bulundu.Bireylerden son bir yılda enfeksiyon geçiren 133 kişinin %88'i antibiyotik kullandığını görüldü.Bireylerin %28,3'sinin yedek antibiyotik bulundurdukları görüldü.Evde yedek antibiyotik bulunduran bireylerin evde yedek antibiyotik bulundurmayanlara göre reçetesiz antibiyotik kullanma eğiliminlerinin daha fazla olduğu görüldü.Bilgi kaynağı olarak doktordan yararlananların davranışları daha olumlu, bilgi düzeyleri daha iyi görüldü. Bireylerin antibiyotikleri kullanım amacı, yan etkileri, ateşlenme durumunda ne yapılmaları gerektiği konularında bilgi sahibi olduğu görülmüştür.Tüm yaş ve meslek guruplarında evde yedek antibiyotik bulundurma ve reçetesiz antibiyotik kullanma tutumunun olduğu bulunmuştur.

Sonuç:Yaptığımız çalışmada bireylerin belirli bir bölümü akılcı olmayan antibiyotik kullanımı davranışında bulunuyorlardı. Akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili politikaların hekimler ile birlikte toplumu da kapsayacak şekilde yapılmasının ve amaca yönelik eğitim

programları hazırlanmasının akılcı antibiyotik kullanımı açısından olumlu sonuçlar doğuracağını öngörmekteyiz.Hekimlerin hasta ile görüşme süreçlerinde bilgilendirme fırsatlarını değerlendirerek daha duyarlı davranmaları gerekmektedir.

Abstract:
ntruduction and purpose :The use of appropriate antibiotics is defined as the cost-effective use of antibiotics with a maximum therapeutic effects, the risk of developing drug related side effects and antimicrobial resistance.

The aim of this study is to measure to attitudes and behaviors of people over the age of 18 abaut antibiotic use, their knowledge about the purpose and side effects of the antibiotic.

Materials and methods: Ethics committee approval was taken from T.C. Ministry of Health Health Sciences University Bakırköy Sadi Konuk Training and Research Hospital. Our research was carried out in İnönü Family Health Center in Esenyurt district of Istanbul. Our research is a descriptive cross-sectional study. Individuals over the age of 18 who applied in the July 2020 and accepted the survey were included in the study. A total of 300 people

accepted the survey and were included in the study. The data was collected through a face-to-face survey interview. The questionnaire consists of 21 questions in total.

Results: In our study, 300 participants were evaluated.196 (65.3%) of the research group were women and 104 (34.7%) were men.Average age was calculated as 36.34 + -0.8. It was found that the most important factor affecting individuals' level of knowledge and attitudes was using information sources. 88% of 133 individuals who have had an infection in the past year have been found to use antibiotics. 28.3% of the individuals were found to have replacement antibiotics.It was observed that individuals who had spare antibiotics at home had a higher tendency to use non-prescription antibiotics than those who did not have spare antibiotics at home. It was observed that the behaviors of the physicians who used the information as a source of information were better than their behaviors. It has been found that individuals have the knowledge about the purpose of the use of antibiotics, their side effects, and what to do in case of fever. An attitude of having spare antibiotics at home and using non-prescription antibiotics were found in all age and occupational groups.

Conclusion: In our study, a certain part of the individuals acted in an irrational use of antibiotics. Policies regarding rational antibiotic use should be aimed to cover the community together with physicians, and we anticipate that preparing targeted training programs will have positive outcomes in terms of rational antibiotic use.