Psikoloji odaklı TV dizilerinin teleklinik olgusu bağlamında incelenmesi: kırmızı oda örneği
Analysing psychology-oriented TV series in the context of telecentric phenomenon: the red room example
Yazar: ŞEYMANUR KORUCUK SÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. ALİ CAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Türk televizyon dizileri = Turkish TV series

Özet:
Yürütülen bu çalışmada psikoloji ve psikolog odaklı televizyon dizilerinden biri olan Kırmızı Oda dizisini "tele-klinik" olgusu bağlamında öyküsel terapi aracılığıyla danışan-doktor-izleyici ilişkisini ele almaktadır. Çalışmanın odak noktası olarak seçilen ve kitap uyarlaması olan "Kırmızı Oda" dizisi, terapi süreçlerini ve psikoterapi sahnelerini ayrıntılı bir şekilde ele alarak Türk televizyon tarihinde özgün bir yer edinmiştir. Psikolog Gülseren BUDAYICIOĞLU 'nun yazdığı Madalyonun İç Yüzü isimli kitaptan uyarlanan dizisinin senaryosu, karakter diyalogları ve görsel öğeler, psikolojik rahatsızlıkların temsili, tedavi süreçlerinin işlenmesi ve dizinin genel anlatım tarzı açısından detaylı bir şekilde öyküsel terapi bağlamında, nasıl tele-klinik ortam oluşturulduğu analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde, dizinin tamamı izlenmiş ve ilgili bölümler tekrar tekrar incelenmiştir. Elde edilen veriler, nitel içerik analizi yöntemiyle öyküsel terapinin yedi aşaması üzerinden tablolaştırılmıştır. Kırmızı Oda dizisinde diğer birçok yapımda olduğu gibi senaryo ve görsel anlatımı güçlendirmek amacıyla mizansen güçlendirilmeye çalışılmıştır.  Pandemi dönemine denk gelen Kırmızı Oda yapımında birçok psikolojik rahatsızlığa yer verilmiştir. Çalışma için destekleyici olarak farklı cinsiyet ve yaş gruplarından seçilen Selvi, Vahit ve Leyla karakterleri, öyküsel terapi bağlamında danışan-terapist ilişkisini izleyici çerçevesinde değerlendirilmiştir. Psikoloji alanında birçok isim tarafından yer yer haklı eleştirilerle karşılanan dizi aynı zamanda izleyici için farkındalık oluşturabilir. Bu tez Kırmızı Oda dizisi ve seçilen karakterler üzerinden televizyonun seyirciye tele-klinik ortam oluşturarak ön terapide bulunabileceğini ve bu doğrultuda bireylerin kendi psikolojileri hakkında farkındalık geliştirebileceği gibi toplum içinde daha duyarlı olmasını da sağlayabilir. Mizansen ve öyküsel terapi aracılığıyla sunulan anlatılar bireyleri kendi dünyalarına yolculuk yaptırarak sorunları keşfettirebilir böylece televizyon ön terapisi sonrası asıl terapi sürecini kliniğe giderek tamamlayabilir.

Abstract:
In this study, the Red Room series, which is one of the psychology and psychologist-oriented television series, deals with the client-doctor-viewer relationship through narrative therapy in the context of the 'tele-clinic' phenomenon. The series 'The Red Room', which was chosen as the focus of the study and is a book adaptation, has gained a unique place in the history of Turkish television by dealing with therapy processes and psychotherapy scenes in detail. The scenario, character dialogues and visual elements, representation of psychological disorders, treatment processes and the general narrative style of the series, which was adapted from the book Madalyonun İç Yüzü written by psychologist Gülseren BUDAYICIOĞLU, were analyzed in detail in terms of narrative therapy and how a tele-clinical environment was created. During the data collection process, the entire series was watched and the relevant episodes were analysed repeatedly. The data obtained were tabulated over the seven stages of narrative therapy by qualitative content analysis method. In the Red Room series, as in many other productions, mise-en-scene was tried to be strengthened in order to strengthen the scenario and visual narrative. Many psychological disorders were included in the production of The Red Room, which coincided with the pandemic period. Selvi, Vahit and Leyla characters selected from different gender and age groups as supportive for the study were evaluated in the context of narrative therapy within the framework of the client-therapist relationship within the framework of the audience. The series, which has been criticised by many names in the field of psychology, can also create awareness for the audience. This thesis argues that through the Red Room series and the selected characters, television can provide pre-therapy to the audience by creating a tele-clinical environment and in this direction, individuals can develop awareness about their own psychology and be more sensitive in society. The narratives presented through mise-en-scene and narrative therapy can make individuals travel to their own worlds and discover their problems, so that they can complete the actual therapy process by going to the clinic after television pre-therapy.