Türkiye'de ortaöğretimde yabancı dille eğitim uygulamasının tarihsel süreci (1955-2004)
The historical process of English medium education in secondary education in Turkey (1955-2004)
Yazar: BAHADIR PARLAK
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN ENGİN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Atatürk, milli eğitimi, kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyeti'nin korunması, devamı ve gelişmesi için şart koşmuştu. Yabancı Dille Eğitim, özellikle 1970'lerden başlayıp 1990'lardan sonra artan bir şekilde kamuoyunda yer bulmuştu. Tartışmalar genelde bu uygulamanın milli olup olmadığı yönündeydi. İtirazların odak noktası milli egemenlik, milli eğitim, milli kültür, milli dil konularındaydı. İşte bu aşamada bu konunun Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi kapsamı içerisinde önemli bir yer tutmakta olduğunu düşünüyoruz. Modern anlamda yabancı dille eğitimin, Türk Tarihine, Osmanlı Devletinin gelişme hareketlerinden itibaren girdiğine tanık olmaktayız. Bu ilk uygulamalar biraz mecburiyetten olsa da, Cumhuriyet yıllarında isteyerek olmuştur. İlk resmi kolejlerin açılması 1955 yılındadır. Bu okulların açılmalarının görüşüldüğü meclis zabıtları ile sabittir ki; milli kültürümüzü zedeleme ihtimali ve benzer çekinceler tartışılmış ve daha o zamandan bu görüşler ortaya atılmıştı. Bildiğimiz odur ki, matematik ve fen derslerini İngilizce verecek bu okulların esas amacı iyi derecede dil bilen kişiler yetiştirmekti. Özellikle artan dış ilişkilerde kullanılacak dil İngilizce olmaktaydı ve bu dili öğretmek 50 yıldan fazla bir süredir devletin önem verdiği bir faaliyet olacaktı. İlk zamanlardaki az sayıda okul, seçkin öğretmen ve öğrenci kadrolarıyla başarı sağlarken, devlet bu okulları yaygınlaştırmaya başlamış ve özellikle 1980'lerden sonra yabancı dille eğitim veren resmi ve özel binlerce okul açılmıştır. Avrupa'da bu tarz eğitim veren okulların sayıları resmi okulların sayılarına oranla oldukça azınlıkta kalırken Türkiye'de hatırı sayılır bir orandalardı. 1990'larda sayıları bir çığ gibi artmış olan bu okulların öğretmen kadrolarının doldurulması artık bir sorun teşkil etmekteydi. Aynı zamanda ÖSS sınavında yabancı dille görülen fen ve matematik derslerinin sorun oluşturması ve zaten fiili olarak derslerin birçok Anadolu Lisesi müfredatı okutan okulda yarı Türkçe yarı İngilizce yapılıyor olması ve belki tümden Türkçe olması gibi sebepler sistemin zayıflamasına yol açmıştır. Zaten oluşan olumsuz kamuoyu 2000'lerin başında bu meseleyi meclisin gündemine getirmiş ve bu sistemi yapabilecek birkaç okul dışında yabancı dille eğitime veda edilmiştir. Bu kesinlikle bir yasaklamayla olmamış sadece istenilmesi ve okul şartlarının uygunluğuna bırakılmıştır. Ancak ne veliler ne öğrenciler, zararları güvenilir kişilerce basın-yayın organlarında ifşa edilen bu sisteme geri dönme talebinde henüz bulunmamışlardır.

Abstract:
Atatürk stipulated national education for the protection, continuity, and development of the Republic of Turkey which he had founded. Starting from the 1970?s, foreign language-medium education had been incrementally discussed by the public, especially in the 1990?s. These discussions were on whether this application was patriotic or not. The focus of the discussions was mainly about national education, national culture and national language. On this point, we think that this subject has an outstanding importance in the study of Ataturk?s Principles and Turkish Revolution. We witness that the foreign language-medium education, in modern meaning, was introduced in Ottoman Empire during the Modernization Movements. Although these first applications were inevitable due to the lack of resources and staff in Ottoman times, in Turkish Republic they were done voluntarily. The establishment of the first official colleges dates back to 1955. It is confirmed by the minutes of the National Assembly that the discussions on these schools regarding the possibility of damaging our national culture and similar drawbacks were made and even at that time, these ideas were brought forward. As we know that, the main aim of these schools that were giving English-medium science teaching was to create competent speakers of English. English had started to be the dominant language, especially in the increasing international affairs. Teaching this language would always have been an important matter for the state. In the earlier stages, small number of schools, selected instructors and students was a great success. These schools were made widespread by the state and especially after 1980?s thousands of similar state or private schools were established. In Europe, these types of schools were in great minority when we consider the ratio between them and state schools whereas in Turkey the ratio of the colleges was much higher than that of the European countries. During 1990?s, supplying the academic staff of these colleges had become a serious problem. At the same time, the reasons such as the problems of English-medium education of science and mathematics in ÖSS exam and de facto complete and partial mother tongue usage in many foreign language-medium education curriculum using schools resulted in the system?s weakness. The negative public opinion on this matter brought forward the subject to the National Assembly in the early 2000?s and the outcome was, except for a few schools who could handle this matter properly, abolition of this system. This was, certainly, with no prohibition, but the choice was left to the requirement of the students and schools? conditions. Nevertheless, neither students nor parents have asked for this system whose drawbacks were revealed in the press and media by the trustworthy people earlier.