İzmir il merkezinde aile hekimlerinin ergonomi konusundaki tutumları ve ilişkili meslek hastalıkları
The attitudes of family physicians on ergonomics and related occupational diseases in İzmir province
Yazar: İSMAİL SERDAR AKSÜNGER
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Ergonomi = Ergonomics ; Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: Aile hekimlerinin bilgisayar kullanım yoğunluğunun tespiti, fiziksel ergonomi ile ilgili bilgilerinin ne kadarını yaşama aktarabildiklerinin incelenmesi ve varsa bu nedenle oluşması muhtemel fiziki bulguların ve rahatsızlıkların tespit edilmesi ve saha çalışma sırasında yapılacak bilgilendirmeler ile aile hekimlerinin bu konuya dikkatlerinin çekilmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Araştırmada 01.11.2018 – 01.11.2019 tarihleri arasında İzmir ili merkez ilçelerindeki aile sağlığı merkezlerinde çalışan 268 aile hekimi ile yürütülmüştür. Aile hekimlerine ziyaret yapılarak yüz yüze görüşülmüştür. Ziyaret sırasında elektronik ortamda verilen aile hekimlerinin demografik verileri, bilgisayar kullanımı sırasında gün içinde geçen süreyi, ağrı ve hastalıklarını içeren anketi doldurması istenmiş, görüşme sırasında yapılan gözlem ile aynı zamanda Bilgisayarlı Çalışma Ortamlarında Ergonomi Uyum Ölçeği kullanılarak ofis ergonomisi ile ilgili tutumları belirlenmiş ve kayıt altına alınmıştır. Ziyaret sonunda tespit edilen ergonomik sorunlarla ilgili aile hekimine bilgi verilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi SPSS programı ile yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan  aile hekimlerinin 164 tanesi erkek (%61.2) , 104 tanesi kadın (%38,8) dır. Aile hekimliğinde çalışılan süre ortalaması erkeklerde 11 yıl, kadınlarda 10 yıl, tüm hekimler için 10.65 yıl olduğu gözlenmiştir. Sadece 39 hekim ( %14.5) herhangi bir kas iskelet sistem ağrısı olmadığını belirtmiştir. Ağrıların yaşamını olumsuz yönde etkilediğini beyan edenlerin oranı %72'dir. Aile hekimlerinin %34.3 ü çalışma ortamında ergonomiye dikkat ettiğini, %55.6 'sı kısmen dikkat ettiğini, %10.1 i ise hiç dikkat etmediğini beyan etmiştir. Ergonomi uyum ölçeği ortalama puanı 17.67 (toplam 24 puan üzerinden) olarak tespit edilmiş. Günlük bilgisayar ile çalışma süresi arttıkça; dirsek-ön kol, sırt, bel ağrılarında artma tespit edilmiştir. 
Sonuç: Aile hekimleri bilgisayar başında yoğun ve uzun çalışma süreleri geçirmektedirler. Kas iskelet sistemi rahatsızlıkları sık ve yoğun görülmektedir. Aile hekimlerinde ergonomi uyum sorununun en büyük nedeninin bilgisayar, klavye monitör ve ofis mobilyalarının ergonomik yetersizliğinden değil, aile hekiminin bilgisayar ortamındaki duruş bozukluğundan kaynaklandığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle aile hekimlerine yönelik eğitimler ile ergonomi konusundaki bilgi ve farkındalık düzeyi arttırılması gereklidir. 
Anahtar kelimeler: aile hekimliği, ergonomi, bilgisayar, kas iskelet sistem hastalıkları, ofis ergonomisi

Abstract:
Background: It is aimed to determine the intensity of computer use of family physicians, to examine how much of their knowledge about physical ergonomics can be transferred to real life, and to identify any possible physical findings and discomfort, and to draw attention of family physicians to this issue with the information to be made during this field study. 
Materials and Methods: The study was conducted with 268 family physicians working in family health centers in the central districts of Izmir province between 01.11.2018 - 01.11.2019. A face-to-face interview was made by visiting family physicians. The family physicians were given a web based questionnaire during the first study visit and were asked to fill in the questionnaire including the demographic data, time spent during the day while using the computer, if any, body pain and accompanying diseases. At the same time as the observation was made during the interview, their attitudes towards office ergonomics were observed and recorded using US-OSHA Ergonomic Evaluation Checklist. At the end of the visit the family physicians were informed about the observed ergonomic problems that were detected during the visit. The data were evaluated using the SPSS program. 
Results: 164 of the family physicians participating in the study were male (61.2%) and 104 of them were female (38.8%). The average time worked in family medicine was 11 years for men, 10 years for women, and 10.65 years for all physicians. Only 39 physicians (14.5%) stated that they had no musculoskeletal system pain. The rate of those who declared that their pain affects their lives negatively was 72%. 34.3% of family physicians stated that they give importance to ergonomics in the work environment, 55.6% of them partially, and 10.1% stated that they did not give any importance at all. Ergonomics compliance scale mean score was determined as 17.67 (out of a total of 24 points). As the daily working time with the computer increases, an increase in elbow-forearm, back and waist pain has been detected. 
Conclusion: Family physicians spend intensive and long working hours with computer work where as musculoskeletal disorders are common and intense. It is concluded that the most important cause of ergonomics adaptation problem in family physicians is not due to the ergonomic inadequacy of computers, keyboard, monitors or office furniture, but from posture disorders of the family physicians while using and working with computers. For this reason, it is necessary to increase the level of knowledge and awareness on ergonomics with trainings for family physicians. 
Keywords: family medicine, ergonomics, office computer use, musculoskeletal system diseases, office ergonomics