Kaynaştırma uygulanan bir ilköğretim sınıfındaki sosyal yeterlik özelliklerinin betimlenmesi ve iyileştirilmesi çalışmaları
An investigation of description and intervention efforts of social competence characteristics of a mainstreamed primary classroom
Yazar: AYSUN ÇOLAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEZGİN VURAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu eylem araştırmasının genel amacı, Eskişehir ilinde kaynaştırma programı uygulananüçüncü sınıf düzeyindeki bir sınıftaki sosyal yeterlik özelliklerinin betimlenmesi veiyileştirme gayretlerinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları ?zihinsel öğrenmeyetersizliği? olarak tanılanan bir çocuk, altı normal gelişim gösteren çocuk, sınıföğretmeni, okul rehber öğretmeni, çocukların aileleri, araştırmacı, tez danışmanları veeğitim alanından iki uzmandır.Bu araştırma iki basamaktan oluşmuştur. Birinci basamakta saha notları, görüşmeler,sınıftaki gerçek etkileşimlerin videoteyp kayıtları ve öğrencilerin ürünleri yoluyla geneldurumlar, sosyal beceriler ve sınıf iklimi betimlenmiştir. Toplanan ve analiz edilenveriler temel alınarak öğretmenin de katılımıyla bir sosyal beceri iyileştirme programıhazırlanmıştır. İkinci basamakta, bu programa göre çeşitli etkinlik planlarıhazırlanmıştır ve belirlenen derslerde öğretmen ve araştırmacı bu etkinlikleriuygulamışlardır. Ders planları, görüşmeler, öğrencilerin ürünlerinden oluşan verilerdöngüsel olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Tüm dersler ya öğretmen ya daaraştırmacı tarafından videoteyp ile kayıt edilmiştir. Derslerin uygulanmasından önce vesonra öğretmenle haftalık yansıtma toplantıları gerçekleştirilmiştir. Süregelen veriler tezdanışmanları tarafından düzenli olarak incelenmiştir.iiÖğretmenin, okul rehber öğretmenin, öğrencilerin ve ailelerin uygulanan programhakkında olumlu görüşleri olduğu belirlenmiştir. Öğretmen akademik becerilerinde,mesleki öz güveninde ve sınıfındaki sosyal becerileri ve etkileşimleri geliştirmedekendisinin gelişmiş olduğunu bildirmiştir. Ek olarak, yüksek akademik becerileriolmasına rağmen arkadaşlarına engel olan öğrencilerin de bu istenmeyen davranışlarınınüstesinden geldiklerini açıklamıştır. Okul rehber öğretmeni sınıfta uygulanan sosyalbecerilerle ilgili etkinliklerin öğrencilerin akademik ve sosyal becerilerini veöğretmenin bilgisini, davranışlarını ve mesleki öz güvenini geliştirdiğini bildirmiştir.Öğretmenin ve okul rehber öğretmenin görüşlerine benzer olarak, aileler deçocuklarının akademik ve sosyal becerilerde geliştiklerini rapor etmişlerdir. Akrantercih ölçekleri incelendiğinde, kaynaştırma öğrencisi ve diğer altı odak öğrencininsosyal statülerinde değişiklik olduğu belirlenmiştir.Bu araştırma, araştırmacının sosyal beceri iyileştirme programı hazırlama, uygulama veşekillendirme becerilerinin gelişmesini sağlamıştır.Sonuç olarak, kaynaştırma ortamında uzmanlar ve öğretmenlerin işbirlikliçalışmalarının sadece kaynaştırma öğrencisine değil, sınıftaki tüm paydaşlara olumluetkileri olduğu görülmektedir

Abstract:
The general purpose of this action research study was to describe and examine theefforts taken for the improvement of the social adequacy characteristics in a third grademainstreamed primary school classroom in Eskişehir. A child who was diagnosed asintellectual disability, six normally developing students, their teacher, the schoolcounselor, the parents, the researcher, her dissertation advisors and two specialists in thefield of education were the participants of this investigation.This research effort occurred in two phases. During the first phase the generalsituations, social skills and the classroom climate were described by utilizing the fieldnotes, interviews, videotaped data of the actual classroom interactions and the students?artifacts. Based on the compiled and analyzed data a social skills intervention programwas developed with the contribution of the classroom teacher. According to thisprogram various activity plans were developed and the teacher and the researcherapplied the activities during the determined lessons. The data including the lesson plans,interviews, the students? artifacts were collected and analyzed in cyclical actions. Allthe lessons were videotaped by either the teacher or the researcher. The weeklyreflection meetings were held with the teacher before and after the application of eachlesson plans. The ongoing data were reviewed by the advisors regularly.ivIt was found that the teacher and school counselor and students? parents have positiveopinions toward the applied program. The teacher reported that he improved in hisacademic skills and occupational self esteem about developing social skills andinteractions of his classroom. In addition, the teacher explained that the students whohave high academic success but obstructing their peers overcame their unacceptedsocial skills. The school counselor reported that the activities about social skills appliedclassroom fostered the students? academic and social skills, improved the teacher?sknowledge, behaviors and increased his occupational self-esteem. Similar to theteacher?s and the school counselor?s opinions, the parents reported that the studentsimproved in their academic and social skills. When peer preference scale data wereexamined, it was determined that the social status of the mainstreamed child and otherfocused students changed.This investigation provided the researcher to improve her skills in developing, applyingand modifying, social skills intervention program in the mainstream.In conclusion, in the mainstream conditions, collaborative work of specialists andteachers seemed to have positive impacts on not only the mainstreamed student but alsothe other stakeholders? social skills in the classroom.