Gelişmekte olan ülkelerde finansal inovasyonun belirleyicileri ve bankacılık sektörü üzerine etkileri: Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (BAEPB) ülkeleri üzerine bir uygulama
Determinants and effects of financial innovation on the banking sector in the developing countries: An application on West African Economic and Monetary Union Countries (WAEMU)
Yazar: OLOYEDE ROCK FRUCTUEUX KASSIFA
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK DEMİRHAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği = West African Economic and Monetary Union ; Finansal yenilikler = Financial innovations ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Bankacılık sektöründe inovasyon, özellikle Batı Afrika Ekonomik ve Para Birliği (BAEPB) ülkelerinde hizmetlerin ve performansın iyileştirilmesi için stratejik bir araçtır. Bu tez, BAEPB ülkelerinde finansal inovasyonun benimsenmesinin bankacılık sektörünün performansı üzerindeki etkilerini analiz etmeye çalışmıştır. Finansal İnovasyonları temsil etmek üzere ATM'lerin sayısı, Bankalar Arası Otomatik Takas Sistemi (BOTS) ve Ödeme ve Otomatik Transfer Sistemi (ÖOTrS) aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerin tutarları, maddi olmayan duran varlıklara yapılan yatırım oranı ve POS sayısı (Satış Noktaları) kullanılmıştır. Sektörün performansı ise; ROE (Özkaynak karlılığı), ROA (Varlıklar karlılığı) ve NFM (Net Faiz Marjı) olmak üzere 3 ana değişken ile ölçülmüştür.  
Çalışmada, BAEPB'in 8 ülkesindeki bankaların 2004-2015 dönemleri (12 yıl) arasında dengeli panel verisi üzerinde sabit etkili regresyon modelleri ve Genelleştirilmiş En Küçük Kare modelleri uygulanmıştır.
Elde edilen sonuçlar ÖOTrS-BAEPB aracılığıyla gerçekleştirilen işlem miktarlarının ve maddi olmayan duran varlıklara yapılan yatırım oranının hem ROE hem de ROA'yı olumsuz yönde (önemli ölçüde) etkilediğini göstermektedir. Yukarıda belirtilen bu iki değişkenin, Net Faiz Marjı (NIM) üzerinde ise olumlu (önemli olmayan) bir etkisi olduğu saptanmıştır. Benzer şekilde, ATM'lerin sayısı (fakat önemli ölçüde değil) hem ROA hem de NIM'nı olumlu yönde etkilerken, ROE üzerinde olumsuz (önemsiz) etkileri vardır. Öte yandan, BOTS-BAEPB aracılığıyla gerçekleştirilen işlem miktarlarının hem ROE hem de ROA üzerinde olumlu (ancak önemli olmayan) etkileri vardır. Ancak bu son değişken NFM ile negatif ilişkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Innovation in the banking sector is a strategic tool for improving services and performance for African countries, particularly in West African Countries Economic and Monetary Union (WAEMU). This thesis has tried to analyze the effects of the adoption of financial innovations on the performance of the banking sector in the WAEMU countries. Financial Innovations are measured by the number of ATMs, amounts of transaction realized via STAR-WAEMU (Settlements and Automated Transfer System) and SICA-WAEMU (Automated Interbank Compensation System), the investment rate in intangible assets and the number of POS (Points of Sales). The performance of the sector is measured by 3 main variables namely ROE (Return on Equity), ROA (Return on Asset) and NIM (Net Interest Margin).
To lead this study, we used fixed effect regression models and Generalized Least Square models on balanced panel data between the 2004-2015 periods (12 years) for the 8 WAEMU countries.
The results obtained show that the amounts of transactions realized through STAR-WAEMU and the rate of investment in intangible assets negatively (significantly) influence both the ROE and the ROA. These two variables mentioned above reveals that they have a positive (not significantly) influence on the Net Interest Margin (NIM). Similarly, the number of ATMs positively (but not significantly) influences both ROA and NIM. The number of ATMs also has negative (insignificant) effects on ROE. On the other hand, the amounts of transactions realized through SICA-WAEMU have positive (but not significant) effects on both ROE and ROA. But this last variable remains negatively related with the NIM.