II. Abdülhamid'e Sunulan Layihalar
The Pleadings Were Presented To Abdulhamid II
Yazar: MUSTAFA OĞUZ
Danışman: PROF.DR. MUSA ÇADIRCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin en buhranlı döneminde tahta çıkan II. Abdülhamid'in devletiayakta tutabilmek için bütün çareleri kullanmaya çalısmıstır. Devlet adamlarından, devletiniçinde bulunduğu sıkıntılardan kurtaracak çözüm çareleri bulmalarını isteyen padisah,kendisine sunulan lâyihalardaki görüsleri imkanlar ölçüsünde uygulamaya çalısmıstır.Ele aldığımız dönem Osmanlı Devleti için hayatta kalma mücadelesinin verildiği birzaman dilimi olmasından dolayı hem dahilde hem de hariçte bir çok sorun ile karsı karsıyakalmıstır. Osmanlı Devleti'nin Rusya ile sonucu büyük bir yıkım olan savasa girerek büyükhezimet yasamıs, akabinde ise Avrupa müdahalesi ile karsı karsıya kalmıstır. Maliyenin iflasasürüklenmesi, Ermeni meselesi, Kıbrıs meselesi, Mısır meselesi, Hicaz'ın devlete bağlılığınınyeniden kuvvetlendirilmesi gibi siyasi problemler yanında devletin yeniden organizasyonu ileuğrasmak zorunda kalmıstır.II. Abdülhamid'in saltanatı süresince, basta sadrazamlar olmak üzere en büyük devletadamlarından tasrada memurluk, katiplik yapan en küçük devlet memuruna kadar lâyihasunan kisilerin çesitli teklif ve çözüm yolları göstermislerdir.BOA Yıldız Tasnifi'nde kayıtlı olan yüzlerce lâyiha bulunmaktadır. Bu lâyihalardaağırlıklı olarak dahili ıslahat, maliye, askeriye, adalet, eğitim, asayis, nafia hizmetleri,memurların ahlaken çöküntü içerisinde olmaları, rüsvet ve suistimalin sıradan bir olay halindebulunması, basta Makedonya olmak üzere, Irak, Suriye, Hicaz, Yemen, Mısır, Trablusgarphakkında bilgiler ve halkın devlete bağlılıklarının devamı için yapılması gerekenler, hilafet ve?slam hakkında görüs ve düsünceler sıralanmaktadır.Lâyihaların 1880'li yılların basları ile 1890'lı yılların baslarında yoğun bir sekildesaraya takdim edilmis iken 1900'lü yıllardan itibaren büyük bir azalma olmustur. BastaCevdet Pasa olmak üzere Said, Kamil, Sakir, Nusret, Safvet, Münif Pasalar en çok lâyihasunan kisilerdir.Otuz dört yıllık saltanatı süresince devleti iç ve dıs belalardan korumak için çabalayanII. Abdülhamid, bu süreç içerisinde basta eğitim olmak üzere bir çok alanda ıslahat yapmıstır.Kendisine sunulan lâyihalarda devletin aksayan tarafları ve çözüm yolları sunulmus, kendiside çözüm tekliflerini imkanlar ölçüsünde uygulamaya çalısmıstır.

Abstract:
II. Abdulhamid, who ascended to throne during the most critical times of the OttomanStates, tried to prevent the states falling with all remedy. The ruler who wanted to remedy forrescuing the country, he tried to practice them through opinions in the pleading which werepresented him with doing his best.Because of the period which we evaluate being the part of time of survival forOttoman state both inner and outer, it faced so many problems. Ottoman States were havingthe result of very big destruction entering a war against Russia after that it came to face toface of interrupting of Europe. Besides it had to stugge politicial problems like bankrupcy ofFinance, problem of Armenian, problem of Cyprus, problem of Egypt, renew of enpowered ofHicaz belonging to states, it had to also strugle reorganization of the statesDuring the authority of the II. Abdülhamit, to begin with the grand vizier from thebiggest statesmen to the smallest states officers who are clerkships and officers in provincesshowed diferent offers and solutions to the people who layed pleadings.In the BOA Yıldız classification there are hundreds of registered pleadings. In thesepleadings predominantly domestic reform, finance, army, law, education, public order, publicservices, officers being in ethic collapse, bribe and abuse are ordinary events, informationabout firstly Macedonia and Iraq, Syria, Hedjaz, Yemen, Egypt, Tripoli and the necessarythings to be done for the permanency of the communities faithfulness, caliphate and opinionsabout Islam are listed. Although there are a lot of pleadings extended in the palace at thebeginning of 1880?s and 1890?s, there has been a big decrease from 1900?s. Cevdet Pasa,Said Pasa, Kamil Pasa, Sakir Pasa, Nusret Pasa, Saffet Pasa, Münif Pasa are the people whoextended the most of the plaedings.II. Abdülhamit who struggled to protect the government during his authority of 34years, made a lot of reforms in this period beginnig with education. In the pleadings thedragging parts of the government and the solutions were shown and tried to apply thesesolutions.