18. Yüzyıl şairlerinden Müsellem (Şeyh Ebu'l- Vefa Edirnevî) Hayatı, Sanatı, Dîvânı'nın tenkitli metni
One of The 18th century poetries Musellem (Şeyh Ebu'l- Vefa Edirnevî)his life, art and The Divan's comparative text
Yazar: MERYEM KURUMEHMET
Danışman: DOÇ.DR. SEBAHAT DENİZ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalısmada eldeki üç nüshadan hareketle Müsellem'in Dîvânı'nın tenkitlimetni transkripsiyonlu olarak tespit edilmistir. Giris bölümünde Müsellem'inyasadıgı dönem olan XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin siyasî durumundan veDîvân edebiyatının önde gelen sairlerinden kısaca bahsedilmistir. Dîvân'ınincelenmesiyle sair hakkındaki mevcut bilgiler artırılmaya çalısılmıs, hayatı degisikyönleriyle incelenmistir.Müsellem, Belgrat'ta dogmus, buradan Edirne'ye gelmistir. Gülsenî tarikatıseyhi Hasan Sezâî'ye intisap etmis ve daha sonra da onun damadı olmustur. HasanSezâî'den hilafet alarak Edirne'de Velî Dede Tekkesi'nde seyhlik yapmıstır.Arapçayı ve Farsçayı siir yazacak derecede iyi bilmektedir. Siirlerinde Sebk-i Hindî,mahallilesme ve hikemî tarzın etkileri görülmektedir. Mutasavvıf bir sairdir.Mürettep bir ?Dîvân?ı ve kayınpederinin Etvâr-ı Seb'a adlı manzumesini serh ettigiSumuun Lâmiun fi Beyanı Etvâr-ın Sabi'in adlı eseri vardır.Dîvân'ı sekil, muhteva, üslup ve siirleri açısından dört bölümde incelenmistir.Sekil kısmında Dîvân'da kullanılan nazım biçimleri, vezin, kafiye ve redif elealınmıstır. Muhteva özellikleri bölümünde Müsellem'in siirleri; Dinî Unsurlar,Tasavvufî Unsurlar ve Ask baslıkları altında incelenmistir. Dîvân'ın dil özellikleri,kullanılan atasözleri ve deyimler yanında belirgin olan özellikler tespit edilmeyeçalısılmıstır. Müsellem'in kendi siiri hakkındaki düsünceleri, söz ve anlam sanatlarıve Müsellem'in etkilendigi diger sairler tespite çalısılarak sairligi degerlendirilmistir.Nüsha tavsifi yapılmıs ve metin tespitinde tutulan yol açıklanmıstır.

Abstract:
In this study, critical and transliteration edition of Müsellem?s Divan isestablished from its three copies. In introductory chapter, the Ottoman Empire?spolitical event in the period of Müsellem?s lifetime in 18th century and the famouspoets of Divan Literature were mentioned. With the search of Divan, moreinformation about the poet had been tried to find out and his life including differentsides had been searched.Müsellem, born in Belgrade and then came to Edirne. He was connected toHasan Sezai the sheikh of Gülseni sect, and then he became his son-in-law. Hebecame sheikh at Veli Dede Tekke in Edirne when he took reference and permissionfrom Hasan Sezâî. He knew Arabic and Persian language well as much as he couldwrite poets in these languages. In his poems the effects of Sebk-i Hindî, localizationand ethic didactics kinds were seen. He is a Sufist poet. He has organized Divan anda work named Sumuun Lâmiun fi Beyanı Etvâr-ın Sabi?in that he clarified his fatherin-law?s work named ?Etvâr-ı Seb?a?.Divan has studied in four parts: form, content, expression style and poets. Inform section, verse shapes, measure, rhyme and redif were taken up. In contentsection, Müsellem?s poems has been investigated in headlines Religious Elements,Sufi Elements and Love. Language properties of Divan, used adages and idioms, andthe features used in common by him was tried to define. Müsellem?s ideas about hispoems, word and meaning arts, and the people who influenced Müsellem were triedto find out. His poet identity was evaluated with these works. The properties ofcopies had been determined and the way of searching of texts had been explained.