Yoğun bakım hemşirelerinde bakım davranışları ve hasta güvenliği kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between care behaviors and patient safety culture in critical care nurses
Yazar: EMİNE GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞANLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yoğun bakım hemşirelerinde bakım davranışları ile hasta güvenliği kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada ayrıca, yoğun bakım hemşirelerinin bakım davranışları ve hasta güvenliği kültürü düzeyleri, sosyodemografik ve mesleki özelliklerine göre bu düzeylerin değişme durumu ve bakım davranışlarının hasta güvenliği kültürlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türdedir. Araştırma, İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) Ocak-Haziran 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve YBÜ'de en az üç aydır çalışan 185 hemşire örnekleme alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Hasta Kişisel Bilgi Formu, Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24), Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği (HGKÖ) kullanılmıştır. Veriler, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis H testi, Pearson korelasyon analizi ve lineer regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Hemşirelerin genel BDÖ-24 puan ortalamalarının 5.28±0.53 olduğu ve eğitim durumu, çalıştığı YBÜ düzeyi, meslekte ve YBÜ'de çalışma süresi, çalışma şekli, aylık çalışma süresi ve yoğun bakım hemşireliği sertifikası alma durumu değişkenlerine göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Hemşirelerin genel HGKÖ puan ortalamaları 2.72±0.54 olarak hesaplanmıştır. Üçüncü düzey YBÜ'de çalışanların birinci düzeyde çalışanlara (F=4.248; p=0.016) ve hasta güvenliği ile ilgili eğitim alanların almayanlara (t=2.685; p=0.008) göre HGKÖ'den daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Hemşirelerin BDÖ-24 puanları ile HGKÖ puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (r=0.261, p=0.000). BDÖ-24 puanlarının HGKÖ puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur (F=13.348, p=0.000). 
Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin bakım davranışları yüksek düzeyde, hasta güvenliği kültürleri orta düzeydedir. Bakım davranışları ile hasta güvenliği kültürleri pozitif ilişkilidir. Bakım davranışları hasta güvenliği kültürlerini etkilemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Hasta güvenliği, hemşirelik bakımı, yoğun bakım hemşireliği, yoğun bakım üniteleri

Abstract:
Objective: This study was aimed at investigating the relationship between intensive care nurses' care behaviors and their patient safety culture. In the study, it was also aimed to investigate the care behaviors and patient safety culture levels of intensive care nurses, effects of their sociodemographic and professional characteristics on these levels, and effects of their care behaviors on their patient safety cultures.
Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional and correlational study was carried out in the intensive care units (ICU) of İzmir Atatürk Training and Research Hospital between January 2023 and June 2023. Of the nurses working in these units, 185 who volunteered to participate in the study and worked in the ICU for at least three months were included in the sample. The Patient Personal Information Form, Caring Behaviors Inventory-24 (CBI-24), Patient Safety Culture Scale (PSCS) were used as data collection tools. The data were analyzed using the independent samples t-test, Mann Whitney U test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis H test, Pearson correlation analysis and linear regression analysis.
Results: The mean score the nurses obtained from the overall CBI-24 was 5.28±0.53. Of the variables, education level, ICU level, length of service in the profession, length of service in the ICU, work schedule, monthly working time and having the intensive care nursing certificate had no effect on the mean score. 
The mean score the nurses obtained from the overall PSCS was 2.72±0.54. Of the nurses, those working in the third level ICU and those who received training on patient safety obtained higher scores from the PSCS than did those working at the first level ICU (F=4.248; p=0.016) and those who did not receive training on patient safety (t=2.685; p=0.008) respectively. 
There was a statistically significant positive correlation between the nurses' CBI-24 scores and their PSCS scores (r=0.261, p=0.000). It was determined that their CBI-24 scores had a statistically significant effect on their PSCS scores (F=13.348, p=0.000). 

Keywords: Patient safety, nursing care, critical care nursing, intensive care units