Çukurova yöresinde turaç (Francolinus francolinus) üzerine araştırmalar
Research on black francolin (Francolinus francolinus) in Çukurova region
Yazar: RAMAZAN AKİF ÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL SÜEL
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Turaç (Francolinus francolinus)'ın Adana ilinin Karaisalı ve Çukurova ilçelerindeki yayılışı, popülasyonu, beslenme alışkanlıkları, genel davranışları gibi durumlarının tespit edildiği bu çalışma, Ekim 2020 ile Mart 2023 tarihleri arasında sabah erken saatlerde ve akşamüstü saatlerinde yapılan arazi çalışmaları ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasında doğrudan ve dolaylı gözlemler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasında yapılan gözlemlerde türün dağılımını etkileyen faktörler MAXENT yöntemiyle ortaya konmuştur. 10 tekerrürlü olarak elde edilen modellerde Eğitim ROC 0.867, Test ROC değeri 0.838 olarak görülmektedir. Eksiklik eğrisi, ROC değerleri ve jacknife grafiklerine göre geçerli ve uygun model belirlenmiştir.  Bio4, Bio7, Bio12, Bio15, Eğim, Kapalılık, Öğlen (12:00) ve Topoğrafik pozisyon indeksi modeli oluşturan değişkenler olmuştur. Yaşam alanlarına bakıldığında; tarım alanları ve buralarda bulunan dereler, su kaynakları ile su kenarlarında oluşan çalılıklar, sazlıklar, yol kenarları, makilik alanlar, meyve bahçeleri, orman içi açıklıklarda bulunan tarım arazileri oluşturmaktadır. İklim değişkenlerinin türün dağılımını etkilediği görülmektedir. Genel olarak böcekçil (insektivor) ve tohumcul (granivor) olarak beslendiği görülmektedir. Ayrıca araştırma alanı içerisinde yöre insanı, çiftçiler ve tecrübeli avcılar ile de yüz yüze görüşmeler yapılmış türün alandaki durumu ile ilgili ön bilgiler alınmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, turacın dağılımının yüksek alanlardaki düşüşü göze çarpmaktadır. Sık olan ormanlık alanlarda görülme oranının düştüğü tespit edilmiştir.

Abstract:
This study, in which the distribution, population, diet and general behavior of Turaç (Francolinus francolinus) in the Karaisalı and Çukurova districts of Adana province were determined, was carried out with field studies in the early morning and evening hours between October 2020 and March 2023. Direct and indirect observations were made in the study area. The factors affecting the distribution of the species in the observations made in the study area were identified by MAXENT method.  In models obtained with 10 iterations, the Training ROC value is 0.867 and the Test ROC value is 0.838. According to the deficiency curve, ROC values and jacknife graphs, a valid and appropriate model was singled out. Bio4, Bio7, Bio12, Bio15, Slope, Canopy, Noon and Topographic Position Index were the variables that formed the model. Looking at its habitats; these consist of agricultural areas and the streams found there, water resources and bushes, reeds, roadsides, maquis areas, orchards, and agricultural lands in forest clearings. Climate variables seem to affect the distribution of the species. In general, it is seen to be insectivorous (insectivore) and granivorous (granivore). In addition, face-to-face interviews were held with local people, farmers and experienced hunters in the research area and preliminary information was obtained about the situation of the species in the area. As a result of these studies, the decline in the distribution of the Turaç in high areas is noticeable. It was also found that the rate of occurrence decreased in dense forested areas.