Sır Mark Sykes'ın Osmanlı Devletindeki faaliyetleri
Mark Sykes' activities in the Ottoman Empire
Yazar: RUZİYE ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Türkiye tarihi =

Özet:
Bu çalışma İngiliz asker, arkeolog, siyasetçi, istihbaratçı, seyyah Mark Sykes'ın (1879-1919) Osmanlı Devleti'nde yürüttüğü faaliyetlerin bir incelemesidir. Mark Sykes küçük yaşlarda seyyah olarak Osmanlı topraklarına attığı adımı, istihbaratçı olarak devam ettirdi. I. Dünya Savaşı esnasında Londra'nın Orta Doğu'yu kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirme hedefine yönelik raporlar hazırlayıp, görüşmeler gerçekleştirerek çalışmalarını sürdürdü.
 Çoğunlukla Arapların yaşadığı coğrafyada, Anadolu'da, Mezopotamya'da İngiliz hükümetinin kalıcılığını tesis etmek için, İngiliz politikasını yönlendirmeye çalıştı. Mark Sykes'ın  Orta Doğu'da İngiliz çıkarlarını korumak adına yürüttüğü propaganda faaliyetleri, Osmanlı topraklarında yaşayan milletlere yönelik analizleri, Bunsen Komitesindeki etkinliği, Sykes-Picot Anlaşmasını imzalaması, Siyonistler ile yakınlaşıp Balfour Deklarasyonu'nun ilan edilmesindeki rolü, yürüttüğü Arap politikası bu tez çalışmasında ortaya konulmaya çalışıldı.
İstihbarat faaliyetlerine ağırlık veren Mark Sykes I. Dünya Savaşı esnasında diğer İngiliz istihbaratçılardan farklı olarak Orta Doğu uzmanı unvanıyla yürüttüğü politikanın hayata geçmesi adına siyasetçi kimliği ile yönlendirici oldu. Savaş sonrasında yenidünya düzeni tesis etmek için toplanılan Paris Barış Konferansı için gittiği Paris'te İspanyol gribi ile hayata veda etti. Sykes  hayata veda ederken Orta Doğu'da birçok problemi insanlığa miras bıraktı 
	Anahtar Kelimeler:	Mark Sykes, Sykes-Picot Antlaşması, Osmanlı Devleti, İngiltere, Orta Doğu.

Abstract:
This study is an examination of the activities of British soldier, archaeologist, politician, intelligence officer and traveler Mark Sykes (1879-1919) in the Ottoman Empire. Mark Sykes continued his steps into the Ottoman lands as a traveler at a young age, and as an intelligence officer. During World War I, he continued his work by preparing reports and holding meetings regarding London's aim of shaping the Middle East in line with its own interests.
He tried to direct British policy in order to establish the permanence of the British government in the geography where mostly Arabs lived, in Anatolia and Mesopotamia. Mark Sykes's propaganda activities to protect British interests in the Middle East, his analysis of the nations living in the Ottoman lands, his activity in the Bunsen Committee, his signing of the Sykes-Picot Agreement, his role in rapprochement with the Zionists and the declaration of the Balfour Declaration, his Arab policy are in this thesis study. tried to be revealed.
Focusing on intelligence activities, Mark Sykes, unlike other British intelligence officers during World War I, acted as a politician in the implementation of the policy he carried out as a Middle East expert. He died with the Spanish flu in Paris, where he went to the Paris Peace Conference, which was convened after the war to establish a new world order. When Sykes passed away, he left many problems to humanity in the Middle East.
	Keywords: Mark Sykes, Sykes-Picot Agreement, Ottoman Empire, England, Middle East