Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, diğer ruhsal tanıların sıklığı ve bu tanıların farklı işlevsellik alanlarına etkileri
The frequencies of attention deficit hyperactivity disorder and the other mental disorders diagnoses in the parents of the children with attention deficit hyperactivity disorder and the effects of these diagnoses on the different functionality areas
Yazar: GÜLHAN ERDİNÇLER
Danışman: PROF. DR. CENGİZ TUĞLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun özellikle erişkin formunun çocuklardaki formundan daha güçlü ailesel etiyolojik risk taşıdığı öne sürülmektedir. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun; iş yaşamı, aile ilişkileri, sürücülük davranışı gibi işlevsellik alanlarına olan olumsuz etkilerine dair çalışmalar önem kazanmıştır. Çalışmamızda, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların biyolojik ebeveynlerinde, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, diğer ruhsal bozukluk tanılarının ne sıklıkta görüldüğünün, bu tanıların sosyal, iş yaşamı, araç kullanımı gibi işlevsellik alanlarına olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Polikliniğine muayene veya kontrole getirilmiş olanlar arasında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuklar belirlenerek, 101 çocuğun toplam 181 ebeveyni üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya dahil olan kişilere Wender Utah Derecelendirme Ölçeği uygulanmış, klinik görüşme yapılmıştır. Tüm görüşmelerde psikiyatrik eş tanıyı belirlemek amacıyla Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı Dördüncü Baskı Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme ve Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı Üçüncü Baskı Kişilik Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme uygulanmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerine Sürücü Öfke İfadesi Envanteri, Endicott İşte Üretkenlik Ölçeği, Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin %18,2'sinin (n=33) çocukluk döneminde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanı ölçütlerini karşıladığı görülmüş, %9,9'unun (n=18) erişkinlik döneminde de bu ölçütleri karşıladığı saptanmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinde en sık görülen tanılar, majör depresif bozukluk (%22,1), obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu (%10,5) olmuştur. Çalışmamızda, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı olguların trafik, iş, aile yaşamındaki işlevselliklerinde bozulma olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızın, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, diğer ruhsal bozuklukların saptanmasıyla bu işlevsellik alanlarındaki iyileşmeye katkı sağlayacağını umut ediyoruz.Anahtar kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, ailesel geçiş, çalışma hayatı, aile ilişkileri, sürücülük, işlevsellik.

Abstract:
It has been suggested that especially adult type of attention de ? cit hyperactivity disorder carries a stronger familial risk than the childhood type. Studies for the negative effects of attention de ? cit hyperactivity disorder on the functionality areas like working-life, family relationship and driving behavior gained importance. In our study, it was aimed to investigate the frequencies of attention de ? cit hyperactivity disorder and the other mental disorders diagnoses in the biological parents of the children with attention de ? cit hyperactivity disorder and the effects of these diagnoses on the functionality areas like social-life, working-life and driving vehicles. Study was conducted on total 181 parents of 101 children diagnosed as to have attention de ? cit hyperactivity disorder determined between the children brought for examination or control to Polyclinic of Child and Adolescent Psychiatry Department of Trakya University Medical School. Wender Utah Rating Scale was administered to the individuals included into the study, clinical interview was performed. Structured Clinical Interview for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Fourth Edition Axis I Disorders and Structured Clinical Interview for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Third Edition Axis II Disorders were administered to determine the psychiatric comorbidity in all of the interviews. Driving Anger Expression Inventory, Endicott Work Productivity Scale and Family Evaluation Scales were administered to the parents of the children with attention de ? cit hyperactivity disorder diagnoses. It was seen that 18,2% (n=33) of the parents of the children with attention de ? cit hyperactivity disorder diagnoses met the diagnosis criteria for attention de ? cit hyperactivity disorder during childhood and it was determined that 9,9% (n=18) of them also met these diagnosis criteria during adulthood. The diagnoses most commonly seen in the parents of the children with attention de ? cit hyperactivity disorder diagnoses were major depressive disorder (22,1%), obsessive-compulsive personality disorder (10,5%). In our study, it was shown that impairment occurred in the traffic, work and family life functionalities of the cases with attention de ? cit hyperactivity disorder.We hope that our study will contribute to improvement in these functionality areas by enabling the determination of attention de ? cit hyperactivity disorder and the other mental disorders in the parents of the children with attention de ? cit hyperactivity disorder.Key words: Attention de ? cit hyperactivity disorder, familial inheritence, working-life, family relationship, driving behavior, functionalities.