Beliren yetişkinlerde yetişkin ayrılma anksiyetesinin yordayıcıları olarak ilişkisel değişkenler ve bağlanma stilleri
The predictors of adult separation anxiety in emerging adults: Relational variables and attachment styles
Yazar: MUSTAFA TORAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇÜRÜKVELİOĞLU KÖKSAL
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Genç yetişkinler = Young adult ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Anksiyete, bireyin tehdit olarak algıladığı durumlarda hissettiği yoğun stres ve korku durumu olarak ifade edilir. Yetişkin ayrılma anksiyetesi ise bireyin gelişim dönemine uygun olmayan şekilde bağlanma figürlerini sürekli kaybetme düşüncesi içinde olması ve bu durumdan kaygılanması olarak tanımlanır. Yetişkin ayrılma anksiyetesinin etiyolojisi incelendiğinde bağlanma stillerinin anksiyeteyle ilişkili olabileceği görülmüştür. Bu çalışmada bağlanma stilleri ve ilişkisel değişkenlerin beliren yetişkinlerin ayrılma anksiyetesini yordama durumu incelenmiştir. İlişkisel araştırma türünde yürütülen bu çalışma 2022-2023 akademik yılında Bartın Üniversitesi'nin ön lisans ve lisans programlarında eğitim gören öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar uygun örnekleme, kar topu örnekleme ve amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiş olup katılımcıların yaş aralığı 18-29 arasıdır. Katılımcı sayısı toplam 402'dir. Veri toplama aracı olarak kişisel veri formu, Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri- II, ve İlişki Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sorusunun incelenmesinde betimsel istatistikler ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, beliren yetişkinlerin yetişkin ayrılma anksiyetesini yordamada ilişki doyumu, YİYE-II kaygı ve kaçınmacı alt boyutlarının anlamlı yordayıcı değişkenler olduklarını ve toplam varyansın %17'sini açıkladıklarını göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, ilgili literatür çerçevesinde yorumlanıp tartışılmıştır. Son olarak, uygulamaya ve gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Anxiety is defined as the intense stress and fear experienced by an individual in situations perceived as threatening. Adult separation anxiety is characterized by an individual's persistent concern about losing attachment figures in a manner not appropriate to their developmental stage, leading to significant distress. Upon examining the etiology of adult separation anxiety, it has been observed that attachment styles may be related to anxiety. This study investigates the predictive power of attachment styles and relational variables on the adult separation anxiety of emerging adults. This relational research was conducted during the 2022-2023 academic year with students enrolled in associate and undergraduate programs at Bartın University. Participants were selected using convenience sampling, snowball sampling, and purposive sampling methods, and their ages ranged from 18 to 29 years. The total number of participants was 402. Data collection tools included a personal information form, the Adult Separation Anxiety Questionnaire, the Experiences in Close Relationships Inventory-II, and the Relationship Assessment Scale. Descriptive statistics and hierarchical regression analysis were used to analyze the research question. The findings indicated that relationship satisfaction, the anxiety subscale of the ECR-II, and the avoidance subscale of the ECR-II were significant predictors of adult separation anxiety in emerging adults, explaining 17% of the total variance. The results obtained from the study were interpreted and discussed within the context of the relevant literature. Finally, recommendations for practice and future research were provided