Sosyal medya araçlarının kullanımı ile bireysel yaratıcılık ilişkisi: Mutfak şefleri üzerine bir araştırma
The relationship between use of social media tools and individual creativity: A study on kitchen chefs
Yazar: GÖZDE YÖRÜK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÇALIŞKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Mutfak = Kitchen ; Mutfak sanatları = Culinary arts ; Mutfak şefleri = Kitchen chefs ; Sosyal medya = Social media ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Yaratıcılık = Creativity ; İletişim araçları = Communication means ; Şefler = Conductors

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, mutfak şeflerinin sosyal medya araçlarını (SMA) kullanımları ve bireysel yaratıcılıkları (BY) arasındaki ilişkiyi incelemektir. Söz konusu ilişkinin varlığına dayalı olarak hangi değişkenin diğeri üzerinde etkili olabileceğine yönelik değerlendirmeler yapmak da çalışmanın alt amacıdır. Bu amaçlar doğrultusunda literatür taraması yapılmış ve ele alınan değişkenler incelenmiştir.
Araştırmanın amacı doğrultusunda oluşturulan hipotezin test edilmesi için nicel araştırma modeli tercih edilmiştir. Araştırmaya uygun ölçek bulunamadığı için kültürlerarası ölçek uyarlaması uygun görülmüştür. Sosyal medya kullanımını değişkenini ölçmek için Davis'in (1989) teknoloji kabul modeli (TKM) ve bireysel yaratıcılığı değişkenini ölçmek için Epstein'ın (1999) üretkenlik teorisinden yararlanılmıştır. Ölçek ifadelerinin uygunluğu ve anlaşılabilirliğini belirlemek için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeklerin yapı geçerliği ve güvenirliğinin belirlenmesi için pilot test yapılmıştır ve sonuçların istenen düzeyde olmasından sonra ana ölçüme geçilmiştir. Veriler çevrimiçi ortamda oluşturulan anket yöntemi ile toplanmıştır. Örnekleme ulaşılmasında kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. 328 katılımcıya ulaşılmıştır. Çalışmada kullanılan ölçekler uyarlandığı için, ölçeklerin geçerliliğini belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonrasında ana ölçüme geçilerek kanonik korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen verilerin analizi sonucunda sosyal medya kullanımı ve bireysel yaratıcılık arasında anlamlı karşılıklı bir ilişkinin olduğu görülmüştür.  Dolayısıyla, çalışmada öngörülen hipotez de kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular dikkate alınarak çalışmanın sonucu ve ileride yapılacak çalışmalara öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mutfak Şefleri, Sosyal Medya Araçları, Bireysel Yaratıcılık, Yenilik, Kanonik Korelasyon

Abstract:
The aim of the thesis is to examine the relationship between kitchen chefs' use of social media tools (SMT) and their individual creativity (IC). The sub-purpose of the study is to make evaluations about which variable may have an effect on the other, based on the existence of the referred relationship. For these purposes, a literature review was conducted, and the variables that handled in the study were evaluated accordingly.
Quantitative research model was preferred to test the hypothesis created in line with the purpose of the research. Intercultural scale adaptation was deemed appropriate because of the nonexistence of appliable scales in Turkish language. Davis' (1989) technology acceptance model (TAM) was used to measure the social media usage variable and Epstein's (1999) productivity theory was used to measure the individual creativity variable. Expert opinion was sought to determine the appropriateness and intelligibility of the scale expressions. A pilot test was conducted to determine the construct validity and reliability of the scales, and after the realization that results were at the desired level, the main measurement was started. The data were collected by the questionnaire method created in the Web-based platform. Snowball sampling technique was seemed appropriate to reach the sampling. At the end of the data collection process, sampling reached the number of 328 participants. Since the scales used in this study were adapted, confirmatory factor analysis was performed to determine the validity of the scales. After that, the main measurement was started, and the canonical correlation analysis was performed.
As a result of the analysis of the data obtained in the research, it was seen that there is a significant reciprocal relationship between social media use and individual creativity. Therefore, the hypothesis proposed in the study was also accepted. Considering the findings obtained, the conclusion of the study and suggestions for future studies were made.

Key Words: Culinary Chefs, Social Media Tools, Individual Creativity, Innovation, Canonical Correlation