İnflamatuvar bağırsak hastalığında tedavi yanıtını etkileyen faktörler
Factors affecting the treatment response in inflammatory bowel disease
Yazar: GÖKHAN BAYSOY
Danışman: PROF. DR. AYSEL YÜCE ; PROF. DR. DİCLEHAN ORHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Bağırsaklar = Intestines ; Reseptörler-glükokortikoid = Receptors-glucocorticoid ; Sitokrom P 450 = Cytochrome P 450 ; Tedavi = Treatment ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
İnflamatuvar bağırsak hastalığı, non-spesifik kolitli ve sağlıklı çocuklara ait duodenum biyopsilerinde MDR1 P-glikoprotein, CYP3A4, terminal ileum biyopsilerinde glukokortikoid reseptörü ? ve ß ve kolon biyopsilerinde glukokortikoid reseptörü ? ve ß ve COX-2 boyaması yapıldı. Ülseratif kolitli hastalarda duodenal P-gp ve CYP3A4 ekspresyonu Crohn hastalarından ve diğer iki gruptan düşük saptandı. Aktif duodenal inflamasyon P-gp düzeyini azaltmakta ve CYP3A4 düzeyini anlamlı derecede düşürmekteydi. P-gp ve CYP3A4'ü aynı anda düşük düzeyde eksprese eden hastalar tedaviye, kortikosteroid bağımlılığı olmadan yanıt vermeye eğilimliydi. Crohn hastalarının terminal ileumdaki glukokortikoid reseptörü ? ekspresyon puanı sağlıklı çocuklara göre anlamlı derecede yüksek ve glukokortikoid reseptörü ß ekspresyon puanı hem sağlıklı hem de non-spesifik koliti olan çocuklara oranla anlamlı derecede düşüktü. Terminal ileumda mukozal iyileşmesi olmayan Crohn hastalarının glukokortikoid reseptörü ß ekspresyon puanları mukozal iyileşme olanlara göre anlamlı derecede artmış bulundu. Çalışmamızda tedavi öncesi alınan kolon dokusundaki glukokortikoid reseptörü ? ekspresyonu ülseratif kolit grubunda Crohn hastalarına ve diğer çalışma gruplarına göre anlamlı derecede yüksek ve kolon dokusunda düşük glukokortikoid reseptörü ? ekspresyonu ile mukozal iyileşme, ilaç tedavisine erken yanıt ve aktivite indekslerine göre klinik yanıt arasında bir ilişki eğilimi olduğu saptandı. Bu sonucun glukokortikoid reseptörünün duyarlılığının artması sonucunda reseptör ekspresyonunda azalma ve iyi tedavi yanıtıyla ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca aktivite indekslerine göre klinik yanıt ile tanı anında kolondaki düşük glukokortikoid reseptörü ß ekspresyonu arasında bir ilişki eğilimi olduğu da belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, steroid metabolizmasında rol alan reseptör, enzim ve taşıyıcıların doku ekspresyonlarında meydana gelen değişikliklerin inflamatuvar bağırsak hastalıklarının tedavi yanıtıyla ilişkisi olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Children with inflammatory bowel diseases, children with the diagnosis of non-specifi colitis and healthy children and were included in this study. Expression of MDR1 P-glycoprotein and CYP3A4 in duodenal biopsies, glucocorticoid receptors in terminal ileum and colon and COX-2 in colon biopsies were compared between groups. Duodenal P-gp and CYP3A4 expression was lower in ulcerative colitis with respect to Crohn?s disease. Duodenitis lowers P-gp and decreases CYP3A4 expression significantly. Patients expressing both lower P-gp and CYP3A4 simultaneously were tended to respond medical therapy without corticosteroid dependence. In patients with Crohn?s disease, terminal ileal glucocorticoid receptor ? expression was significantly higher with respect to healthy children and glucocorticoid receptor ß expression was significantly lower with respect to both healthy children and children with non-specific colitis. Patients with mucosal healing in terminal ileum have significantly decreased glucocorticoid receptor ß expression. Colonic glucocorticoid receptor ? expression before treatment was significantly higher in ulcerative colitis patients with respect to Crohn?s disease and other children in the study. Lower colonic glucocorticoid receptor ? expression was tended to be associated with mucosal healing in colon, early response to medical treatment and better clinical response as determined by disease specific activity indices. This consequence was thought to be due to increased glucocorticoid receptor sensitivity and resultant better treatment response. Moreover, there was also a trend that lower glucocorticoid receptor ß expression was associated with better clinical response as determined by disease specific activity indices. As a result, alterations in the tissue expressions of enzymes, receptors and transporters involved in the corticosteroid metabolism might be related to the treatment response of inflammatory bowel diseases.