Gestasyonel diyabet oluşumunda gebelik sırasındaki ağırlık kazanımının ve Akdeniz diyetine uyumun değerlendirilmesi
Evaluation of weight gain during pregnancy and compliance with the mediterranean diet in the formation of gestational diabetes
Yazar: TUĞÇE ODABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. RECİ MESERİ DALAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kronik Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Kilo alma = Weight gain

Özet:
Bu çalışma; Haziran-Ağustos 2021 tarihleri arasında, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ahmet Ersan Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran 24-28 arası gebelik haftasına sahip kadınlarda, gestasyonel diyabet gelişiminde gebelikleri sırasında ağırlık kazanımının ve Akdeniz Diyetine uyumlarının etkisinin değerlendirilmesi için kesitsel tipte yapılmıştır. 
Araştırmaya 24-28. gebelik haftasında olup çalışmaya katılmaya gönüllü olan ve dışlanma kriterlerine sahip olmayan gebeler dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme formu ile toplanmıştır. Boy uzunluğu ve vücut ağırlığı araştırmacı tarafından ölçülerek, oral glukoz tolerans testi (OGTT) sonuçları ise hastane bilgi sistemi üzerinden bakılıp veri toplama formuna kaydedilmiştir. Gestasyonel diabetes mellitus (GDM) tanısı almak bağımlı değişken iken, gebelik öncesi beden kütle indeksi (BKI), gebelikte kazanılan ağırlık ve Akdeniz Diyetine uyum bağımsız değişkenlerdir. Akdeniz diyetine uyum Akdeniz Diyetine bağlılık ölçeği (MEDAS) ile saptanmıştır. 
Araştırmaya katılan kadınların (n=207) %41,1'i OGTT sonucuna göre GDM tanısı almış, %58,9 ise GDM tanısı almayan bireylerdir.  GDM tanısı alan bireylerin yaş ortalaması 29,1± 6,04 yıl, gebelik öncesi BKI ortalaması 26,27±5,4 kg/m², gebelikte kazandıkları ağırlık ortalamaları 6,3±3,8 kg ve MEDAS ortalaması 6,58±1,6 puan olarak bulunmuştur. GDM tanısı almayanlarda ise bu değerler sırasıyla: 26,5±5,7yıl, 24,5±4,7 kg/m², 6,82±4,2 kg, 7,59±1,9 puan olarak saptanmıştır. OGTT yapılan haftaya kadar kazanılan ağırlık gruplar arasında farklı değil iken, GDM olanlarda gebelik öncesi BKI ortalaması anlamlı olarak yüksektir (p=0,013). Akdeniz diyetine uyum açısından MEDAS skorları GDM tanısı alanlarda, GDM tanısı almayanlara göre anlamlı olarak düşüktür (p<0,001), uyum artıkça GDM sıklığı anlamlı olarak azalmaktadır (p<0,001). Sonuç olarak GDM'li olan ve olmayan kadınlarda gebelikte kazanılan ağırlık anlamlı olarak farklı değil iken, GDM'li kadınların gebelik öncesi BKI ortalamalarının daha yüksek olduğu ve Akdeniz diyetine uyumun daha düşük olduğu saptanmıştır. Gebeliğe fazla ağırlıklı olarak başlayan kadınlara GDM açısından riskli olarak yaklaşmak, gebeliğin başında kan glukoz düzeylerini kontrol etmek, gebeliğin başından itibaren beslenme danışmanlığı, özellikle Akdeniz diyetine uyum konusunda eğitim vermek yararlı olabilir.

Abstract:
This cross-sectional study was conducted to evaluate the effects of the weight gained during pregnancy and adaptation to the Mediterranean diet on the development of gestational diabetes in women with gestational weeks of 24-28 and was carried out between June and August 2021 in İzmir Tepecik Research Hospital Ahmet Ersan Gynecology and Obstetrics Clinic.
Pregnant women who were at the 24-28 gestational week and volunteered to participate in the study and did not meet have exclusion criteria were included. The data were collected by face-to-face interview form. Height and body weight were measured by the researcher and the oral glucose tolerance test (OGTT) results were check thruogh the system and recorded in the data form. While being diagnosed with gestastional diabetes mellitus (GDM) is the dependent variable, pre-pregnancy body mass index (BMI), weight gained during pregnancy and adherence to the Mediterranean diet are independent variables. Adherence to the Mediterranean diet was determined by the Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS).
According to the OGTT result, %41,1 of the individuals participating in the study were diagnosed with GDM, and %58,9 were individuals who were not diagnosed with GDM. The mean age of the individuals diagnosed with GDM was 29,1±6,04 years, the mean BMI before pregnancy was 26,27±5,4 kg/m², the mean weight gained during pregnancy was 6,3 ±3,8 kg, and the mean MEDAS were 6,58±1,6 points. In those who were not diagnosed with GDM, these rates were found to be 26,5±5,7 years, 24,5±4,7 kg/m², 6,82±4,2 kg, 7,59±1,9 points, respectively. While the weight gained until the week of OGTT was not different between the groups, the mean BMI before pregnancy was significantly higher in those with GDM (p=0,013). In terms of adherence to the Mediterranean diet, MEDAS scores were significantly lower in those with GDM diagnosis than those without GDM diagnosis (p<0,001), and the frequency of GDM decreased significantly as compliance to MEDAS increased (p<0,001). As a result, while the weight gained during pregnancy was not significantly different in women with and without GDM, it was determined that women with GDM had higher pre-pregnancy BMI values and worse adherence to the Mediterranean diet. It may be beneficial to approach women who are starting pregnancy as overweight as a risky one in terms of GDM, to control blood glucose levels at the beginning of pregnancy, to provide nutrition counseling from the beginning of pregnancy, especially about adherence with the Mediterranean diet.