Türkiye'de kamu taşınmazlarının turizm yatırımlarına tahsis işlemleri ve sorunlarının analizi
Analysis of the process and problems of public property allocation to the tourism investments in Turkey
Yazar: SERDAR GÜNDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HARUN TANRIVERMİŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Taşınmaz Geliştirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Turizm = Tourism ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Türkiye'de 1940'lı yıllarda sosyal ve iktisadi önemi kavranmaya başlayan turizm yatırımlarının, en temel sorunlarından biri olarak değerlendirilen arazi sorununun çözümüne yönelik çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerden en önemlisi, 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu olup, söz konusu Kanun ile turizm sektörüne yönelik önemli teşvikler sağlanmıştır. Bu teşviklerden en önemlisi, kamu taşınmazlarının turizm yatırımlarına tahsisi olmuştur. 2634 sayılı Kanun ile Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, mera ve orman arazilerinin turizm yatırımlarına irtifak hakkı tesisi yoluyla tahsisi ve bu işlemlerin belirli bir düzen içinde gerçekleştirilmesine imkan sağlanmıştır. 1982 yılında Kanunun yürürlüğe girmesi ile turizm sektörü büyük bir ivme kazanmış ve bu gün Türkiye turizm gelirleri açısından dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yerini almıştır. Ancak turizm sektöründe gelişen ve değişen dünyaya uyum sağlama bakımından bazı sorunların yaşandığı görülmektedir. Bu araştırmada kamu arazilerinin turizme yönelik faaliyetlere tahsisi ve işletme dönemlerinde yaşanan sorunlar ve başlıca çözüm önerileri tespit edilmiştir. Arazi tahsisi yapılan işletmelerden yüzyüze görüşme ve anketle toplanan verilerin analiziyle işletmelerin tahsis sırasında çok sayıda kurum ile ilişki kurmak zorunda kaldıkları, işletme döneminde çok farklı isimler altında bedellerin ödendiği, ödenen bedellerin işletmelerin ekonomik faaliyet sonuçları ile doğrudan ilişkili olmadığı ve tahsis süresinin bitiminden sonra işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğinin önemli bir sorun olabileceği ortaya konulmuştur. İşletmelerden alınacak bedelin toplulaştırılması ve tek bir kalemde toplanması ve özellikle değerleme teorisine uygun olması zorunlu görülmektedir. Sonuç olarak ülkenin sahip olduğu turizm potansiyelinden daha etkin bir biçimde yararlanabilmek için tahsis süreci ve sonrasının bir bütün olarak gözden geçirilmesinin gerekliliği kendisini göstermektedir.

Abstract:
Series of regulations have been issued in Turkey for solving land allocation problems that are evaluated as one of the main problems of the tourism investments of which their social and economic importance had been understood since 1940?s. The most important of these regulations is the Law No. 2634 ?Tourism Support Law? by which important supports have been given to the tourism sector. The most import of these supports is the allocation of the public properties to the tourism investments. With the Law No. 2634, it is facilitated and regulated the allocation of the state properties, forests, and other lands which are under the state?s control, to the tourism investments with the right of easement. Together with the Law?s entering into force in 1982, tourism sector has gained great momentum and Turkey today has been positioned among the most prominent countries regarding the tourism revenues. However, it is observed that there are some problems, especially in the adaptation of the new developments and changes in the world in tourism sector. In this study, the problems regarding the allocation of public properties and implementation period, and main solution alternatives have been determined. With the analysis of the data collected by face to face or survey methods from the enterprises that were allocated public property, it is found that the enterprises were forced to contact with many institutions during allocation process, a variety of fees were paid during implementation period, these fees had not any relations with the economic outcomes of the enterprises, and the economic sustainability of the enterprises after the end of the allocation period was a significant problem. The consolidation of the fees to be collected from enterprises under one single item and its consistency with the valuation theory seem obligatory. In conclusion, in order to utilize Turkey?s great tourism potential more effectively, a necessity has revealed itself for the reevaluation of the allocation process and afterwards from a holistic perspective.