Türkiye ve Güney Kore kamu yönetimlerinde yüksek denetim: Türk Sayıştayı ve Güney Kore Denetim ve Teftiş Kurulu karşılaştırması
Supreme audit in Turkey and South Korea public administration: A comparison of Turkish Court of Accounts and Board of Audit and Inspection of South Korea
Yazar: KADİR AKSÜT
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF PUSTU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Devlet denetimi = Public inspection ; Dış denetim = Externel audition ; Finansal denetim = Financial control ; Hukuki denetim = Legal rewiew ; Kamu denetimi = Public inspection ; Performans denetimi = Performance auditing ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yeni kamu yönetimi = New public administration ; İç denetim sistemi = Internal control system

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, benzer ve farklı yapı ve işleyişleri bağlamında Türkiye ve Güney Kore yüksek denetim kurumlarının karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi sonucunda belirli sonuç ve öneriler elde edilmesidir. Tezin kapsamı, her iki ülkedeki kamu yönetimleri ve denetimleri bağlamında yüksek denetim kurumlarıdır. Bu çalışmanın araştırma yöntemi, nitel araştırma yöntemidir. Veri toplama teknikleri olarak literatür taraması yapılmış, yazılı kaynaklar, basılı kaynaklar, süreli yayınlar, bildiriler, internet kaynakları, mevzuat, yüksek denetim kurumlarına ait raporlar, rehberler ve bilgi notları kullanılmıştır. Türkiye ve Güney Kore başkanlık sistemiyle yönetilen üniter yapıdaki devletler olmaları dolayısıyla kamu yönetimi ve denetimleri açısından birçok benzer özelliklere sahiptirler. Her iki ülkenin kamu yönetimlerinde 90'lı ve 2000'li yıllarda yapılan reform süreci sonunda, kamu yönetiminde geleneksel denetim anlayışı yerini çağdaş denetim anlayışına bırakmış ve söz konusu değişim süreçlerinden bu ülkelerdeki yüksek denetim kurumları da önemli oranda etkilenmiştir. Yüksek denetimde, esas olarak, kamu gelir ve giderleri parlamentolar adına denetlenmekte ve denetim sonuçları parlamentolara sunulmaktadır. Yüksek denetim kurumları, demokrasiye ve çoğulculuğa önemli katkıları olan kurumlardır. Yüksek denetim kurumlarının ortaya çıkışı, parlamentoların mutlak iktidarlar karşısında etkinliğinin artması ve denetim işlevlerinin güçlenmesiyle ilgilidir. Yüksek denetim kurumları, ofis tipi ve kurul tipi olmak üzere ikiye ayrılmakla birlikte, yapı ve işleyişleri, görev ve yetkileri benzeri unsurlarının şekillenmesinde ülkelerindeki kamu yönetimi sistemlerinin önemli bir etkisi bulunmaktadır. Karşılaştırma yapılan her iki ülkenin yüksek denetim kurumu da kurul tipi yüksek denetim kurumlarındandır. Söz konusu ülkelerde yapılan reformlar sonucunda; kamu yönetiminde etkililik, ekonomiklik, verimlilik, stratejik yönetim, stratejik planlama, performans yönetimi, performans denetimi, sonuç odaklılık, katılımcı yönetim gibi ilkeler belirleyici olmuş ve yüksek denetim kurumlarına da bu ilkelerin hayata geçirilmesinde önemli roller verilmiştir. Ayrıca, çağdaş denetim usul ve esaslarının egemen olmasıyla, her iki ülkedeki yüksek denetim kurumları, geleneksel sorumluluk anlayışı yerine hesap verebilirlik ve şeffaflık ilkelerinin belirleyici olduğu çağdaş sorumluluk anlayışının benimsenmesinde etkili olmuşlardır.

Abstract:
The aim of this thesis is to obtain specific results and recommendations as a result of comparative analysis of Turkish and South Korean SAIs in the context of similar and different structures and functioning. The scope of the thesis is SAIs in the context of public administrations and audits in both countries. The method of the study is qualitative research method. As data collection techniques, a literature review was conducted, written sources, printed sources, periodicals, declarations, internet sources, legislation, reports of supreme audit institutions, guides and information notes were used.  Since Turkey and South Korea are unitary states governed by the presidential system, they have many similar features in terms of public administration and audits. At the end of the reform process carried out in the public administrations of both countries in the 90s and 2000s, the traditional audit approach in public administration has been replaced by the contemporary audit approach, and the supreme audit institutions in these countries have also been significantly affected by the aforementioned change processes. In supreme audit, basically, public revenues and expenditures are audited on behalf of parliaments and audit results are presented to parliaments. Supreme audit institutions are institutions that make important contributions to democracy and pluralism. The emergence of supreme audit institutions is related to the increase in the effectiveness of parliaments against absolute powers and the strengthening of their audit functions. Although SAIs are divided into two as office type and board type, public administration systems in their countries have a significant impact on the shaping of their structure and functioning, duties and powers. Supreme audit institutions of both countries compared are board type supreme audit institutions. As a result of the reforms made in these countries; Principles such as effectiveness, economy, efficiency, strategic management, strategic planning, performance management, performance auditing, result-oriented and participatory management have been decisive in public administration, and supreme audit institutions have been given important roles in the realization of these principles. In addition, with the dominance of modern auditing procedures and principles, SAIs in both countries have been effective in adopting the contemporary understanding of responsibility, in which the principles of accountability and transparency are determinant instead of the traditional understanding of responsibility.