İnmeli hastalarda robotik rehabilitasyona karşı geleneksel denge eğitiminin denge ve düşme korkusu üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of robotic rehabilitation versus traditional balance training on balance and fear of falling in stroke patients
Yazar: MERVE SEVİNÇ GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. RÜSTEM MUSTAFAOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
İnme, beyni besleyen arterlerin oklüzyonu veya rüptürü ile meydana gelen, beyin fonksiyonlarının ani kaybı sonrası gelişen ve 24 saatten uzun süren nörolojik tablo olarak tanımlanmaktadır. İnme sonrası, hastalarda motor fonksiyon kayıpları, lokomotor sistemin etkilenimi, denge problemleri ve düşme gibi komplikasyonlar meydana gelebilmektedir. Denge, minimum postüral salınım ile destek alanı içerisinde yer çekimi çizgisini koruma yeteneğine verilen addır.  Bağımsız yürüme ve dengenin restorasyonu, inmeli hastalarda rehabilitasyonun temel unsurlarından bir tanesidir. Hareketliliği artırmak ve düşme riskini azaltmak için önemlidir. Bu çalışmanın amacı; dengenin günlük yaşam aktivitelerindeki etkisi düşünülerek, inmeli hastalarda Kombine Eğitim (Robot Destekli Yürüme Eğitimi ve Geleneksel Denge Eğitimi) ve GDE (Geleneksel Denge Eğitimi) tedavilerinin denge ve düşme korkusuna etkisini objektif değerlendirme yöntemlerine dayalı olarak incelemektir. 
Çalışma, randomize olarak Kombine Eğitim Grubu (n=21) ve GDE Grubu (n=21) olmak üzere olarak ikiye ayrıldı. Katılımcıların demografik ve klinik bilgileri Katılımcı Değerlendirme Formu ile alındıktan sonra, Fugl Meyer Alt Ekstremite Skoru (FMT-duyusal ve motor iyileşme), Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKY-denge ve fonksiyonel mobilite), BDÖ (statik ve dinamik denge), Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I-düşme korkusu), Ayak Postür İndeksi (APİ-ayak postür analizi), EncephaLog by Montfort® App (denge ve yürüme) değerlendirildi. Her iki gruptaki hastalara, egzersiz öncesi uygulanan Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS-ambulasyon seviyesi) ve Modifiye Ashwort Skalası (MAS-spastisite) değerlerine uygun egzersizler verildi. Kombine Eğitim Grubu; haftada 2 seans, 40 dakika süreyle Lokomat ile RDYE ve haftada 3 kez her seans 40 dakika süreyle GDE aldı. GDE Grubu; haftada 5 seans, 40 dakika süreyle hastaya uygun seçilmiş denge egzersizleri (oturma ve ayakta durma sırasında ağırlık aktarımı vb.) uygulandı. Beş haftalık egzersiz programı sonrasında her iki grupta tüm değerlendirmeler tekrar edildi.
Egzersiz programı sonrası gruplar arası karşılaştırma yapıldığında Rektus Femoris MAS, FAS, SUT, SDT parametrelerinde Kombine Eğitim Grubunun GDE Grubuna göre; FMT-alt ekstremite skoru parametresinde ise GDE Grubunun Kombine Eğitim Grubuna göre istatistiksel olarak daha anlamlı gelişme gösterdiği bulundu (p=0,02; p=0,01, p=0,01, p=0,04; p=0,002). Grup içi değerlendirmelerde ise Kombine Eğitim Grubunda Rektus Femoris MAS, FES-I, BDÖ, FAS, salınım (anterior, medial, lateral yön), sandalyeden ayağa kalkma (SUT) ve sandalyeye oturma süresi (SDT); GDE Grubunda FMT-alt ekstremite skoru, ZKY parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler saptandı (p=0,05, p=0,002, p=0,00, p=0,002, p=0,04, p=0,01, p=0,02, p=0,006, p=0,002; p=0,001, p=0,01). 
Sonuç olarak, Kombine Eğitimin, spastisiteyi, ambulasyon seviyesini, sandalyeden ayağa kalkma ve sandalyeye oturma süresini geliştirmede, GDE'ye göre daha etkili olduğu görülmüştür. GDE'nin ise duyusal ve motor seviyeyi geliştirmede Kombine Eğitime kıyasla daha üstün olduğu belirlenmiştir. İnmeli hastalarda, GDE gibi izole tedavi yöntemlerindense Kombine Egzersiz Eğitimleri gibi tedavi yöntemlerinin kullanımının daha etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Stroke is defined as a neurological picture that develops after the sudden loss of brain functions, which occurs with the occlusion or rupture of the arteries feeding the brain, and lasts longer than 24 hours. Complications such as loss of motor function, involvement of the locomotor system, balance problems and falls may occur in patients after stroke. Balance is the name given to the ability to maintain the line of gravity within the support area with minimal postural oscillation. Restoration of independent walking and balance is one of the basic elements of rehabilitation in stroke patients. It is important for increasing mobility and reducing the risk of falling. The aim of this study is to examine the effects of Combined Training (Robot Assisted Walking Training and Traditional Balance Training) and TBT (Traditional Balance Training) treatments on balance and fear of falling, based on objective assessment methods, considering the effect of balance on activities of daily living. 
The study was randomly divided into the Combined Training Group (n=21) and the TBT Group (n=21). After the demographic and clinical information of the participants were obtained with the Participant Evaluation Form, Fugl Meyer Lower Extremity Score (FMT-sensory and motor recovery), Timed Up and Go Test (TUG-balance and functional mobility), BBT (static and dynamic balance), International Fall Efficiency Scale (FES-I-fear of falling), Foot Posture Index (FPI-foot posture analysis), EncephaLog by Montfort® App (balance and walking) were evaluated. The patients in both groups were given exercises in accordance with the Functional Ambulation Scale (FAS-ambulation level) and Modified Ashwort Scale (MAS-spasticity) values applied before the exercise. Combined Training Group received RAGT with Lokomat for 40 minutes, 2 sessions a week, and TBT for 40 minutes each session 3 times a week. TBT Group; Balance exercises (weight transfer during sitting and standing, etc.) were applied to the patient for 5 sessions per week for 40 minutes. After the five-week exercise program, all evaluations were repeated in both groups. 
When comparing the groups, according to the TBT Group of the Combined Training Group, in the hip MAS, FAS, SUT, SDT parameters; In the FMT-lower extremity score parameter, it was found that the TBT Group showed a statistically more significant improvement compared to the Combined Training Group (p=0.02; p=0.01, p=0.01, p=0.04; p=0.002). In the intragroup evaluations made after the exercise program, Rectus Femoris MAS, FES-I, BBT, FAS, sway (anterior, medial, lateral direction), stand up time (SUT) and sitting time (SDT) in the Combined Training Group; statistically significant improvements were found in the FMT-lower extremity score and TUG parameters in the TBT Group (p=0.05, p=0.002, p=0.00, p=0.002, p=0.04, p=0.01, p= 0.02, p=0.006, p=0.002; p=0.001, p=0.01). 
As a result, Combined Training was found to be more effective than TBT in improving spasticity, ambulation level, and stand up time and sit down time. It was determined that TBT was superior to Combined Training in improving sensory and motor skills. It has been observed that the use of treatment methods such as Combined Exercise Trainings, rather than isolated treatment methods such as TBT, is more effective in stroke patients.