Milas-Narhisar yerleşimi kırsal karakteri ve koruma sorunları
Rural characteristics and preservation problems of Narhisar settlement, Milas
Yazar: GÜLENDAL CİLLİ
Danışman: PROF. DR. HÜMEYRA BİROL AKKURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal miras alanları, içerdiği yerel mimari ürünlerinin yanı sıra onu oluşturan bellek, sosyal kültürel değerler ve yerel üretim gelenekleri ile kültürel mirasın önemli bir parçasıdır. Kırsal miras alanların sürdürülebilir yaklaşımla korunması için, alanların sahip oldukları yerel mimarinin, yerel yaşamınyerel üretim alanlarının yanı sıra içinde yer aldıkları kültürel peyzaj alanları ve kültürel rotaların bütüncül bir yaklaşımla korunması gereklidir. Kırsal çevrelerin bir miras alanı olarak algılanması ve bu alanların doğal/yapılı çevrelerini oluşturan unsurların kültür varlığı olarak korunması hedefi ile sürdürülen bilimsel ve akademik çalışmaların temel odağı, bu alanların kullanıcısı ve yerel yaşamı ile sürdürülmesini sağlamaktır. Bu bakış ile kurgulanan çalışma, somut ve somut olmayan kültürel değerlerin sürdürüldüğü; yerel konut yapıları, yerel öğretilerle zenginleşmiş geleneksel yaşamı, bu yaşamı örgütleyen tarımsal üretimi ve bu üretime uygun işlik mekânları ile nitelikli bir kırsal miras alanı olan Narhisar yerleşimini konu almaktadır.
Sunulan çalışmanın amacı, Narhisar kırsal yerleşiminin kültürel ve mimari değerlerini, kırsal karakterini oluşturan unsurları belirlemek, koruma sorunlarını tespit etmek ve yerleşimin kırsal karakterini sürdürülebilmesi için öneriler geliştirmektir. Yerleşimin kırsal miras niteliği, tarım odaklı kırsal üretimi ve bu üretimi destekleyen mekân ve donatılardan oluşturmaktadır. Kayrak taş kaplı sokakları ve bahçe duvarları; topografya ile uyumlu, yerel malzeme ve yapım tekniği ile inşa edilen yerel konut örnekleri;  ocak, kuyu, çeşme gibi kırsal donatıları; zeytinyağı işlikleri ve depo, ahır kümes, ağıl yapıları yerleşimin kırsal mirasını oluşturan unsurlardır. Bununla birlikte Narhisar kırsal miras alanı, yerleşik nüfusun alanı terki; tarımsal üretimin azalması;ekonomik yetersizlik; yaşam standartlarında değişim; yasal mevzuat ve yaptırımlardaki eksiklerden kaynaklanan koruma sorunları nedeniyle risk altındadır. Bu çalışma kapsamında Narhisar kırsal miras alanının sahip olduğu değerler tespit edilmekte; doku ve yapı ölçeğindeki koruma sorunları irdelenmekte; yerleşimin kırsal karakterinin sürdürülmesi ve sosyo-ekonomik kalkınmasının sağlanması için öneriler geliştirilmektedir.

Abstract:
Rural heritage places, with their socio-cultural and memorial values,local production traditions and local architecture, are important components of the cultural heritage. In order to preserve these rural heritage places with a sustainable approach, their local architecture; local life and production areas besides the cultural landscape and cultural routes are to be protected with a holistic approach. The scientific and academic studies aim to perceive the rural areas as a heritage site, and to protect their natural and artificial environment as cultural assets. The main focus of these studies is to sustain the rural character with their local life and local users. In this framework, this study focuses on Narhisar settlement, a rural heritage in whichthe tangible and intangible heritage values are protected while local houses, rural life style, agricultural production and related structures are sustained.
The aims of the study are to identify the cultural and architectural values of Narhisar, to define the preservation issues of the settlement and to suggest proposals to sustain the rural character of it. The rural character of the settlement consists of agricultural production and the structures that supports these production systems.  Pavements of the streets and the garden walls made of slate; the local dwellings that located compatible with the topography and constructed by local techniques, materials and crafts; rural equipment such as stables, hobs, wells, olive oil studios; warehouses and poultries are the main components of the rural character of Narhisar. However, the rural heritage of Narhisar is under risk due to itspreservation problems such as abandonment of locals; decrease in agricultural production; economic insufficiency;  changes in life style and uncertainty in the legal regulations.Thus, within the scope of the study, cultural values of the rural heritage of Narhisar are identified, preservation problems of the settlement are discussed, and the proposals to sustain the rural character and to provide the socio-economic development are suggested .