Türk dili ve edebiyatı öğretiminde disiplinler arası yaklaşımla materyal geliştirme: Divan şiiri örneği
Developing materials with an interdisciplinary approach in teaching turkish language and literature: A case study of Divan poetry
Yazar: OYA UYSAL
Danışman: PROF. DR. YAŞAR AYDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu araştırmanın; divan şiirinin biçim ve içerik özelliklerinin öğrenciye tanıtılmasında, aktarılmasında ve estetik zevk kazandırılmasında yeni bir bakış açısı oluşturması beklenmektedir. Bu amacın Türk dili ve edebiyatı öğretiminde divan şiiri konusunda, disiplinler arası yaklaşımla geliştirilen materyal örneklerinin hizmet ettiği öğrenme ortamları aracılığıyla gerçekleşmesi beklenmektedir. 
Araştırmada disiplinler arası yöntemle; Türk edebiyatına ait -ortaöğretim seviyesine uygun- divan şiiri metinleri ilgili başka disiplinlerle ilişkilendirilerek örnek materyaller oluşturulmuştur. Oluşturulan materyallerin ileride oluşturulacak materyallerin uygun öğretim yöntem ve teknikleriyle desteklemesine örnek teşkil edeceği düşünülmektedir. 
Disiplinler arası yöntemle hazırlanan materyal örneklerinin hizmet ettiği öğrenme ortamlarında öğrencilerin kendilerini belirli bir disiplinin düşünme biçimiyle sınırlı hissetmemeleri ve devamında farklı disiplinlere ait bilgileri ve tecrübeleri belirli kavramlar çerçevesinde görmeleri sayesinde;
•	eleştirel ve yaratıcı düşünce becerileri kazanması,
•	problem çözme ve bağımsız karar verebilme yeteneklerini geliştirmesi,
•	daha kolay, kalıcı, anlamlı, istekli, özgüvenli ve verimli bir öğrenme gerçekleştirmesi,
•	açısı kazanması ortamının hedeflerine ulaşmada veya karşılaşılan sorunların üstesinden gelmede disiplinler arası bir bakış açısı kazanması,
•	öğrenme ve öğretme süreci sonunda beklenen öğrenme hedeflerini gerçekleştirmesi beklenmektedir.
Araştırma nitel bir araştırmadır ve betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amaç ve alt amaçlarına ulaşmak için ilgili yayın ve araştırmalar taranmış elde edilen veriler, betimleyici ve yorumlayıcı bir teknikle çözümlenmiştir.  Elde edilen verilerle Türk dili ve edebiyatı dersi divan şiiri konusunda disiplinler arası yaklaşımla materyaller hazırlanmıştır. Bu materyallerle; günümüz öğrencilerinde divan edebiyatına karşı ilgi uyandırmak, onlara divan edebiyatının tür ve şekil zenginliğini, ince hayal, dil marifetini ve düşünce ufkunu tanıtmak, geleneksel ifade biçimini, konu ve muhteva zenginliğini fark ettirmek bu yönde edebî zevk eğilimi olan öğrencilerin de kendilerini keşfetmelerini sağlamak hedeflenmiştir. 
Teorik bilgiler, tasarlanmış materyaller, bu materyallerin gerçekleşmesi sürecinin aşamalarının ve yorumlarının yer aldığı çalışma; ilgili araştırmacı ve eğitimcilere benzer çalışmalara örnek teşkil etmesi açısından öneriler de içermektedir. Çalışmanın ileriki dönemlerde deneysel bir çalışmaya dönüştürülmesi planlanmaktadır.

Abstract:
It is expected that this research will create a new perspective in introducing, conveying, and instilling aesthetic appreciation for the form and content characteristics of divan poetry to students. This aim is expected to be realized through learning environments where material examples developed with an interdisciplinary approach serve in the teaching of Divan poetry in Turkish language and literature. 
In the research, using an interdisciplinary approach, example materials were created by relating divan poetry texts from Turkish literature—suitable for the secondary education level—to other relevant disciplines. It is thought that the created materials will serve as an example for future materials to be supported by appropriate teaching methods and techniques. 
In the learning environments served by the material examples prepared with an interdisciplinary approach, it is expected that students will not feel limited by the thinking patterns of a specific discipline and will subsequently see information and experiences from different disciplines within certain concepts, thereby:
•	gaining critical and creative thinking skills,
•	developing problem-solving and independent decision-making abilities,
•	achieving easier, more permanent, meaningful, willing, confident, and efficient learning,
•	gaining an interdisciplinary perspective to achieve the goals of the environment or overcome encountered problems,
•	realizing the expected learning objectives at the end of the learning and teaching process.
The research is qualitative and employs a descriptive survey model. To achieve the aims and sub-aims of the research, relevant publications and studies were reviewed, and the obtained data were analyzed using a descriptive and interpretative technique.  With the obtained data, materials were prepared for the Turkish language and literature course on divan poetry using an interdisciplinary approach. With these materials, it is aimed to arouse interest in divan literature among today's students, to introduce them to the richness of genres and forms in divan literature, the subtle imagination, linguistic skill, and intellectual horizon, to make them aware of the traditional expression forms, and the richness of topics and content, and to enable students with a tendency towards literary taste in this direction to discover themselves. 
The study, which includes theoretical information, designed materials, and the stages and interpretations of the process of implementing these materials, also contains suggestions for relevant researchers and educators to serve as examples for similar studies. It is planned for the study to be transformed into an experimental study in the future.