Etkin piyasa hipotezi ve zayıf formda piyasa etkinliğinin test edilmesi: Türkiye'deki sektör endeksleri üzerinde bir çalışma
Efficient market hypothesis and testing the weak form market efficiency: A study on the sector indices of Turkey
Yazar: ÇAĞATAY GEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA AKTAN
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Etkin piyasa teorisi = Efficient market theory ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Hisse senedi endeksi = Stock index ; Hisse senetleri = Stocks ; Piyasa etkinliği = Efficent markets

Özet:
Etkin Piyasa Hipotezi'ne göre etkin olan bir piyasada elde edilen tüm bilgiler
finansal varlıklara etki etmekte ve yatırımcılar bu bilgiler ile olması gerekenden daha
fazla bir kazanç elde edememektedir. Yatırımcıların tercihleri açısından önem arz
eden piyasa etkinliği kavramı ele alınarak çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren 23
sektöre ait endeksler ile hisse senedi piyasasının zayıf formda etkinliğini ölçmek
amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, öncelikle çalışmanın temelini oluşturan piyasa ve
etkinlik kavramları açıklanmakta ve ardından da Etkin Piyasa Hipotezi'nin tanımına,
tarihine, varsayımlarına ve farklı boyutlarına yer verilmektedir.
Piyasaların etkinliği ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır. Bu
çalışmalar arasında Etkin Piyasa Hipotezini destekleyenler olduğu gibi her zaman
piyasaların etkin olmasının mümkün olmadığını savunanlar da bulunmaktadır. Bu
nedenle, çalışmada hem zayıf formda piyasa etkinliği ile ilgili yapılan çalışmalar
değerlendirilmekte hem de hipoteze karşı eleştiriler ve anomaliler de tartışılmaktadır.
Ancak, yapılan araştırmalar doğrultusunda Türkiye hisse senedi piyasası ile ilgili
birçok çalışma ile karşılaşılmasına rağmen, altında bulunan sektörleri kapsayan
çalışmaların kısıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu hem tüm 23 sektörü
kapsaması, hem verilerin güncel olması, hem de kullanılan yöntem bakımından bu
çalışmanın önemi artmaktadır.
Çalışmanın amacı doğrultusunda, Türkiye piyasalarında faaliyet gösteren 23
birincil sektöre ait veriler Mayıs 2004 ile Kasım 2020 tarihleri arasından elde
edilmiştir. Her bir seri için elde edilen 199 adet aylık kapanış endeks verilerine hem
doğrusal yapıdaki geleneksel Genişletilmiş Dickey - Fuller (ADF) testi hem de 7
farklı doğrusal olmayan birim kök testi uygulanmıştır. ADF sonuçlarına göre
toplamda 4 sektörün durağan, dolayısıyla zayıf formda etkin olmadığı görülmekte
iken doğrusal olmayan birim kök testlerinin uygulanması sonucunda durağanlık
tespit edilen sektörel piyasa sayısı 14'e yükselmektedir. Sonuçlar son dönemlerde
konu ile ilgili çalışmaları desteklemekte ve zaman serilerindeki durağanlığın tespit
edilmesinde doğrusal olmayan testlerin daha etkin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu
piyasalarda yatırımcıların normalin üzerinde kar elde etmelerine imkân sağlanmakta
olup geçmişten gelen bilgiler gelecek fiyatların tahmininde etkili olacaktır.

Abstract:
According to the Efficient Market Hypothesis, all information obtained are
reflected in the prices of financial assets when the market is fully efficient. This
prevents investors from using this information to generate abnormal returns. Taking
into consideration the concept of market efficiency, which is important for investors'
decisions, the study aims to measure the weak form efficiency of indices belonging
to 23 sectors within the Turkish stock exchange. For this reason, both the market and
efficiency concepts are explained first as they form the basis of the study and then in
the next section definition, history, assumptions and different dimensions of the
Efficient Market Hypothesis will be placed forward.
Studies on market efficiency are increasing day by day. Among these studies,
there are those who support the Efficient Market Hypothesis as well as those who
argue that it is not always possible for the markets to be efficient. For this reason,
studies on market efficiency in the weak form are evaluated then accompanied by a
discussionon the critics and anomalies against the hypothesis. However, according
to the research made, although there are many studies on the Turkish stock market,
it is understood that the studies covering the sub-sectors are limited. Therefore,
theimportance of this study increases as it covers all the 23 sectors, using up-to-date
data and newly developed methods
For the purpose of the study, datafrom 23 primary sectors operating in Turkish
markets were obtained between May 2004 and November 2020. The traditional
linear Augmented Dickey - Fuller (ADF) test together with 7 different nonlinear unit
root tests were applied to the 199 data obtained for each series. According to the
results of the ADF test, it is seen that 4 sectors in total werestationary and hence not
weak form efficient. However, the number of sectorsfound to be stationarywere seen
to increase to 14 after the application of the nonlinear unit root tests. The results
support the recentstudies on the subject and show that nonlinear tests are more
effective in detecting the stationarity in time series. In these markets, investors are
can make profitswhich are higher than normal, and information from the past will be
effective in predicting future prices.