İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı eğitim ve araştırma hastanelerindeki aile hekimliği asistan doktorlarının palyatif bakıma dair bilgi ve tutumları
The knowledge and attitudes on palliative care of family medicine assistant doctors in education and research hospitals affiliated with Istanbul Health Sciences University
Yazar: BEGÜM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Palyatif bakım = Palliative care ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Palyatif bakım yaşamı sınırlandıran ve tehdit edici hastalığı olan tüm hastaların ve ailelerin yaşam kalitesini iyileştirmeyi amaçlayan en yüksek bakım seviyesidir. Bu çalışmanın amacı, aile hekimlerinin palyatif bakım alanındaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmek; bu noktada farkındalık uyandırarak yeni çalışmalara ışık tutmaktır. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri (11 hastane) Aile Hekimliği Klinikleri'nde uzmanlık eğitimi almakta olan 319 asistan hekim katıldı. Araştırma 15.03.2021-15.04.2021 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formu ile palyatif bakıma dair bilgi düzeyleri ve tutumları değerlendirildi. Katılımcılara anketimiz yüz yüze ve pandemi nedeniyle talep edenlere ise elektronik uygulamalar kullanılarak uygulandı. 

BULGULAR: Dışlamalar sonucu anketi değerlendirilen 307 aile hekimliği asistan hekiminin ortanca yaşının 28, uzmanlık eğitimindeki yıl ortancasının 2, katılanların %72.96'sının Aile Hekimi Uzmanlığı (AHU) yapanların, %63.52'sinin kadın olduğu çalışmada Palyatif Bakıma dair bilgi içeren sorulara ortalama doğru cevap yüzdesi %72 olarak hesaplandı. Hekimlerin bilgi düzeyinin geçmişte palyatif bakımda çalışma, palyatif servisinde çalışma süreleri ve geçmişte palyatif hasta takip etme durumlarına göre istatistiki olarak anlamlı fark gösterdiği sonucuna varıldı. Bilgi düzeyindeki değişimi açıklayan faktörler (bilgi kaynakları) takip edilen aile sağlığı merkezi hastaları, çalışılan hastane ve lisans eğitimi olarak saptanırken internet ve kongre-sempozyum-seminerden bilgi almanın bilgi düzeyine etkisinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açmadığı görüldü. Olumlu-olumsuz tutum içeren soruların yöneltildiği çalışmada katılımcı aile hekimlerinin %21'i palyatif bakımda aktif görev almak isterken, %43'ünün istemediği, %36'sının ise kararsız kaldığı görüldü. Aile hekimliğinde çalışılan süre ile palyatif bakıma dair olumsuz tutum arasında negatif yönde zayıf ilişki saptandı. Çalışmaya katılan kadın hekimlerin erkek hekimlere, AHU eğitimi alan hekimlerin ise Sözleşmeli Aile Hekimliği (SAHU) eğitimi alan hekimlere göre palyatif bakıma daha olumsuz baktığı görüldü. Palyatif bakıma dair olumlu tutumu açıklayan faktörün (bilgi kaynakları) çalışılan hastane olarak saptandığı çalışmada olumsuz tutumları açıklayacak faktörler (bilgi kaynakları) arasında istatistiki bir anlam bulunamadı. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi alan hekimlerin palyatif bakıma dair bilgi düzeyleri ile olumlu tutumları arasında yakalanan pozitif yöndeki zayıf ilişki ve olumlu ile olumsuz tutumları arasında yakalanan negatif yöndeki zayıf ilişki istatistiki olarak anlamlı bulunmadı.
SONUÇ: Çalışmamız neticesinde aile hekimlerinin palyatif bakım hasta tecrübesinin yetersiz olduğu, bilgi düzeylerinin çok yüksek olmadığı, palyatif bakımda çalışmayı büyük oranda istemedikleri, palyatif bakım tecrübesinin bilgi düzeyini arttırdığı, çalışılan hastaneden bu alanda bilgi edinmenin bakış açısını da bilgi düzeyini de olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Palyatif Bakım, Bilgi, Tutum

Abstract:
AIM: Palliative care is the highest level of medical care, aimed at improving the quality of life of all patients with life-limiting and threatening illnesses and their families. The aim of this study is to evaluate the knowledge and attitudes of family physicians in the field of palliative care; and accordingly to shed light on new studies by raising awareness.
 MATERIALS AND METHODS: 319 assistant physicians, who have been receiving specialty training in Family Medicine Clinics of Training and Research Hospitals (11 hospitals) affiliated to University of Health Sciences / Istanbul.
The research was conducted between 15.03.2021-15.04.2021. Knowledge levels and attitudes towards palliative care were evaluated with a questionnaire created by the researchers. Our questionnaire was applied face to face to some of the participants, and to those who requested due to the pandemic, it was applied using electronic applications.

RESULTS: As a result of the exclusions, the median age of 307 Family Medicine-Resident Physicians whose questionnaire was evaluated was '28'; the median duration in residency training was '2 years'; '72.96%' of the participants were family physicians and '63.52%' were women, and the average percentage of correct answers to questions which contain information regarding Palliative Care was calculated as 72%. It was concluded that the knowledge level of physicians showed a statistically significant difference according to their working experience in palliative care in the past, the duration of work in the palliative care unit, and the follow-up status of palliative patient in the past. The factors explaining the change in the knowledge level (sources of information) are determined as the family health center patients being followed, the hospital where the physicians work and their undergraduate education. In addition, it was observed that getting information from the internet and congress-symposium-seminar did not cause a statistically significant difference in the effect of knowledge level. 
In the study in which questions containing positive and negative attitudes were asked, it was observed that 21% of the participating family physicians wanted to take an active role in palliative care, 43% did not want it, and 36% were undecided about it. A weak negative correlation was found between the working duration spent in family medicine and the negative attitude towards palliative care.
It was observed that the female physicians participating in the study viewed palliative care with a more negative attitude than the male physicians. In addition, it was also observed that the physicians who received Family Medicine Specialization Training viewed palliative care with a more negative attitude than the physicians who received Contracted Family Medicine Specialization training.
In the study in which the factor (sources of information) explaining the positive attitude towards palliative care was determined as the hospital they worked in; and no statistical significance was found among the factors (sources of information) that would explain the negative attitudes.
There was no statistical significance in the weak relationship found between knowledge level and positive attitude about palliative care of the physicians who received Family Medicine residency training. In addition, there was no statistical significance in the weak relationship between their positive and negative attitudes. 

CONCLUSION: As a result of our study, it was concluded that family physicians had insufficient palliative care patient experience; their level of knowledge was not very high; to a large extent they did not want to work in palliative care; their experience in palliative care increased their knowledge level; and obtaining information from the hospital in this field positively affected both the point of view and the knowledge level. 
Keywords: Family Medicine, Palliative Care, Knowledge, Attit