Bir tıp fakültesi öğrencilerinde fiziksel aktivite ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of physical activity and nutrition habits in a medical faculty students
Yazar: SUZAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NADİYE PINAR AY
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Türkiye'de de, gelişmiş ülkelerle benzer şekilde hastalık yüküne en fazla Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar neden olmaktadır ve bu hastalıklar sağlık risk faktörlerine etkin müdahale ile büyük oranda önlenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı; Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ve mevsimsel değişimi ile sosyodemografik özellikleri ve yaşanılan mahallenin yapısal özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Kiloluluk/obezite düzeyleri ve beslenme nitelikleri ile aktivite düzeyi arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi araştırmanın ikincil amaçlarıdır.
Tanımlayıcı ve analitik bileşenleri olan kesitsel tipte planlanan bu çalışma için, 2016 yılında ilk üç sınıfta kayıtlı öğrencilerden basit rastgele örneklem seçilerek 276 kişiye ulaşılmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile, beslenme nitelikleri Sağlıklı Beslenme İndeksi skorları ile değerlendirilmiştir. Vücut kütle indeksi için araştırmacı tarafından antropometrik ölçümler yapılmıştır. Sosyodemografik özellikler, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Çevre Modülü'nden seçilen sorular ve ilişkili olabilecek diğer bağımsız değişkenler anket yöntemiyle belirlenmiştir. 
 Öğrencilerin inaktivite prevalansı, Şubat ayında (%25,7) Mayıs ayından (%16,7) daha yüksektir. (p<0,001) Üniversiteye başlamadan önce spor yapmamış olan öğrencilerin inaktif olma oranı 2,2 kat daha fazladır. (p<0,05, GA=1,1-4,7) Öğrencilerin neredeyse hepsi, zaman kısıtlılığını fiziksel aktivite için bir bariyer olarak görmekte ve kampüsün hiçbir olanağa sahip olmadığından yakınmaktadır. Hiçbir öğrenci iyi nitelikte beslenmemekte ve %47,1'i kötü, %52,9'u orta ya da iyileştirmeye ihtiyacı olan nitelikte beslenmektedir. Öğrencilerin %29'u fazla kilolu, %7,5'i ise obezdir ve erkeklerde fazla kilolu ya da obez olma oranı kadınlardan 2,9 kat daha fazladır. (p<0,05, GA=1,6-5,1) 
Fiziksel aktivite için kadınlar, sağlıklı beslenme ve obeziteyi önlemek için ise erkekler öncelikli olmak üzere; tüm öğrencileri kapsayacak müdahaleler acilen hayata geçirilmeli ve müfredat öğrencilerde farkındalık düzeyinin arttırılmasına yönelik düzenlenmelidir. Öğrencilere kampüste, derslik binalarında ve yurtlarda, serbest saatlerde spor yapabilecekleri kullanışlı ve ulaşılabilir spor imkanları ve sağlıklı, güvenilir gıdalara ulaşımları sağlanmalıdır.

Abstract:
In Turkey, similarly to developed countries, the majority of diseases are caused by Non-Communicable Diseases and these diseases can be avoided with effective intervention to health risk factors. The aim of this study is to examine the relationship between the physical activity levels and seasonal variation of sociodemographic characteristics and the structural characteristics of the living quarters of Marmara University School of Medicine students. Assessing the relationship between weight / obesity levels and nutritional qualities and activity level is the secondary purpose of the study.
For this study which is planned cross-sectional and has descriptive and analytical components, a simple random sample was selected from the students enrolled in the first three classes in 2016 to reach 276 individuals. Physical activity level was assessed by the International Physical Activity Questionnaire and nutritional qualities by the Healthy Nutrition Index scores. Anthropometric measurements were made by the researcher for body mass index. Sociodemographic characteristics, questions selected from the International Physical Activity Questionnaire Environmental Module, and other independent variables that may be related were determined by questionnaire.
       The prevalence of inactivity of students was higher in February (%25,7) than in May (%16,7). (p<0,001) The rate of inactivity of students who did not play sports before starting university is 2,2 times higher. (p<0,05, Cl=1,1-4,7) Almost all of the students see time constraints as a barrier for physical activity and complain that the campus has no network. No student is nourished in good quality, %47,1 is poor, %52,9 is in the middle or needs to improve. %29 of the students are overweight, %7,5 are obese and the rate of overweight or obese in males is 2,9 times higher than females. (p<0,05, CI=1,6-5,1) 
       In order to increase physical activity, women should be given first priority and for healthy eating and preventing obesity men should be given first priority, interventions involving all students should be urgently dealt with and curriculum should be organized in order to raise awareness in students. Students should be provided convenient and accessible sports facilities in classrooms and dorms where they can play free time, and also healthy reliable food access should be provided.