COVİD-19 ve non-COVİD ilişkili ARDS hastalarının klinik ve laboratuvar olarak retrospektif karşılaştırılması
COVID-19 and NON-COVID related ardsclinic and laboratory of patientsas retrospective comparison
Yazar: NAZAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA SULTAN ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; COVID 19 = COVID 19 ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada yoğun bakım ünitemizde (YBÜ) yatan COVİD-19 ve NON-COVİD ilişkili ARDS hastalarının demografik, solunum, labarotuar ve tedavi yönünden araştırılarak farklılıklarının ve benzerliklerinin saptanması amaçlanmıştır.

Materyal Metod: 3. düzey YBÜ'de Ocak 2015 ile Aralık 2020 tarihleri arasında, çeşitli nedenlerle takip ve tedavisi yapılmış 32 COVİD-19 ilişkili ARDS (CARDS) hastası ve 32 NON-COVİD ilişkili ARDS hastası retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalıklar, YBÜ'deki ilk güne ve son güne ait Glasgow Koma Skalası (GKS), Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirme (APACHE) II Skoru, tansiyon, kalp tepe atımı, saturasyon, laboratuvar tetkikleri, arter kan gazı (AKG) değerleri, YBÜ kalış süresi, entübe ve ekstübe geçen gün sayısı, uygulanan tedaviler, hastanın servise çıkış veya eksitus durumu değerlendirilmiştir.

Bulgular: İki grup arasında yapılan karşılaştırmada hastaların demografik verilerinin, entübe ve ekstübe geçen gün sayısının, APACHE II skorlarının, YBÜ yatış süresinin istatiksel açıdan anlamlı derecede farklı olmadığı, pozitif ekspirasyon sonu basıncı (PEEP) değerlerinin, ilk yatış GKS değerlerinin, ilk yatış hemoglobin (Hb) değerlerinin, ilk yatış albumin değerlerinin, ilk yatış Alanin Aminotransferaz (ALT) değerlerinin, steroid kullanımının CARDS olan hastalarda (p <0,001) istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olduğu bulundu. CARDS hastalarında PEEP değerlerinin ortancası (p=0,04), ilk yatış GKS değerlerinin ortancası (p=0,04), ilk yatış Hb değerlerinin ortancası (p=0,005), ilk yatış albumin değerlerinin ortancası (p=0,03), ALT değerlerinin ortancası (p=0,03) ve steroid kullanım oranı (p=0,001) NON-COVİD ilişkili ARDS hastalarınınkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı. NON-COVİD ilişkili ARDS hastalarında ilk yatış KTA değerlerinin ortancası (p=0,009), ilk yatış saturasyon değerlerinin ortancası (p=0,001) ve ilk yatış nötrofil değerlerinin ortancası (p=0,03) CARDS hastalarınınkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı. İki grup arasında yapılan mortalite, sedasyon kullanımı, vazopresör/inotrop desteği, CRP ve prokalsitonin değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı.

Sonuç: COVİD-19 ilişkili ve NON-COVİD ilişkili ARDS hastalıkları klinik ve laboratuvar açıdan benzerlikleri ve farklılıkları mevcuttur. Bu nedenle bu iki hastalık grubuna takip ve tedavi yaklaşımımız açısından da farklılıklar olmalıdır.

Abstract:
ABSTRACT Introduction and Objective: In this study, it was planned to investigate the demographic, respiratory, laboratory and treatment differences and similarities of COVID-19 and NON-COVID associated ARDS patients hospitalized in our intensive care unit. It will be useful to determine the differences and similarities of COVID-19 and NON-COVID related ARDS patients by investigating demographic, respiratory, laboratory and treatment aspects.

Material and Method: 32 COVID-19-associated ARDS (CARDS) patients and 32 NON-COVID-associated ARDS patients who were followed up and treated for various reasons in the 3rd level ICU between January 2015 and December 2020 were retrospectively reviewed. Age, gender, comorbidities, Glasgow Coma Scale (GCS), Acute Physiology and Chronic Health Assessment (APACHE) II Score, blood pressure, heart rate, saturation, laboratory tests of the patients included in the study, arterial blood gas (ABG) values, length of stay in the ICU, number of days intubated and extubated, treatments applied, admission to the ward or mortality status of the patient were evaluated.

Results: In the comparison between the two groups, the demographic data of the patients, the number of days to intubated and extubated, APACHE II scores, ICU length of stay were not statistically different, positive end-expiratory pressure (PEEP) values, first hospitalization GCS values, first hospitalization hemoglobin (Hb) values, albumin values at first admission, Alanine Aminotransferase (ALT) values at first admission, and steroid use were found to be statistically significantly different in patients with CARDS (p <0.001). The median of PEEP values (p=0.04), the median of the first admission GCS values (p=0.04), the median of the first admission Hb values (p=0.005), the median of the albumin values at the first admission (p=0.03) in CARDS patients, the median of ALT values (p=0.03) and the rate of steroid use (p=0.001) were found to be statistically significantly higher than those of NON-COVID-associated ARDS patients. The median of the first hospitalization heart rate values (p=0,009), the median of the first hospitalization saturation values (p=0,001) and the median of the first admission neutrophil values (p=0,03) in NON-COVID associated ARDS patients were statistically significantly

higher than that of COVID-19-associated ARDS patients. There was no significant difference between the two groups in terms of mortality, sedation use, inotropic support, CRP and procalcitonin values.

Conclusion: COVID-19 and NON-COVID related ARDS diseases have clinical and laboratory similarities and differences. Therefore, there should be differences in our follow-up and treatment approach to these two disease groups.