Amphiregülin
epidermal büyüme faktör reseptör ilişkisinin şizofreni patogenezindeki rolü / The role of amphregulin / epidermal growth factor receptor relationship in the pathogenesis of shizophrenia
Yazar: BÜŞRA GÜNEY TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. NESRİN KARAMUSTAFALIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Amfiregulin = Amphiregulin ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Epidermal büyüme faktörü = Epidermal growth factor ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Reseptörler = Receptors ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni hastalarında, serum amphiregülin (AREG) ve epidermal büyüme faktör reseptör (EGFR) düzeylerinin; hastalığın erken dönem tanısında bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin gösterilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza Prof. Dr. Mazhar Osman Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi  polikliniklerine  başvuran veya yatarak tedavi gören 18-45 yaş arası, en az ilkokul mezunu ve araştırma hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılmak için yazılı ve sözel onam vermiş olan, DSM-5'e göre ilk kez psikotik hastalık spektrumuna ait bir tanı konulan  her iki cinsiyeti de içeren 73 hasta ve sosyodemografik özellikler açısından hastalarla benzer, daha önceden psikiyatrik herhangi bir şikayeti olmayan ve yapılan görüşmede psikiyatrik bir hastalığı olmadığı anlaşılan 77 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar için sosyodemografik ve klinik veri formu doldurulup vücut kitle indeks (VKİ) değerleri belirlenmiştir. DSM-5 tanı ölçütlerine göre şizofreni spektrum bozukluğu tanısı konan hastalara, Pozitif ve Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PANSS) uygulanmıştır. Hastalar ve sağlıklı kontrollerden, 12 saat açlık sonrası, sabah saat 08:00'de 5 mL kapasiteli ve etilen diamine tetraasetik asit (EDTA) içeren sarı kapaklı tüplere kan örnekleri alınmıştır. Ependorf tüplerine konularak ayrılan serumlar, serum düzeyi analiz zamanına kadar -80 derecede saklanmıştır.
BULGULAR: Hasta ve sağlıklı kontrol grubu, AREG ve EGFR parametre değerleri açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak hasta ve sağlıklı kontrol gruplarında ayrı ayrı amphiregülin ve EGFR düzeyleri arasındaki korelasyon analizine göre hasta grubunda kontrol grubunun aksine amphiregülin ve EGFR düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (r:0,302, p:0,009). Hasta grubunda doldurulan şizofrenide semptom şiddetini ölçmeye yardımcı olan, PANNS toplam skoru, PANNS negatif alt ölçeği skoru, PANSS pozitif alt ölçeği skoru ve PANNS genel psikopatoloji alt ölçeği skoru ile hastalık başlangıç yaşı, AREG ve EGFR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Hasta grubunda hastalık başlangıç yaşı ile EGFR değerleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (r:0,002; p<0,05). 
SONUÇ: Şizofreni spektrum bozukluğunun nörobiyolojik zeminindeki heterojenite nedeniyle AREG/EGFR düzeylerinin; şizofreni hastalığının erken tanısında diagnostik bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini araştırmak için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
AIM: The purpose of this study is to show that serum amphiregülin (AREG) and epidermal growth factor receptor (EGFR) levels in schizophrenia patients can be used as biomarkers in the early diagnosis of the disease.
METHOD: Patients who applied to Mazhar Osman Bakırköy Mental and Neurological Diseases Training and Research Hospital outpatient clinics or were hospitalized were included in our study. Inclusion criteria: (a) 18-45 years old, (b) at least primary school graduate, (c) volunteer, (d) diagnosed first episode psychosis. Our study included 73 patients of both genders and 77 healthy volunteers who shared the same sociodemographic characteristics as the patients but did not have a psychiatric disorder. Socio-demographic and clinical data form of all participants were filled and body mass index (BMI) measurements were made. The patients who were diagnosed with schizophrenia spectrum disorder according to DSM-V diagnostic criteria were administered Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS). After 12 hours of fasting, venous blood samples were taken from all participants in tubes containing ethylene diamine tetraacetic acid (EDTA) with a capacity of 5 mL to measure serum AREG and EGRF values between 08:00 and 10:00 in the morning. The serum was isolated and kept in Eppendorf tubes at -80 degrees until serum levels were measured.
RESULTS: There was no statistically significant difference between the patient and healthy control groups when the AREG and EGFR parameter values were compared. However, unlike the control group, a statistically significant positive correlation was found between amphiregulin and EGFR levels in the patient group, according to the correlation analysis between amphiregulin and EGFR levels in the patient and healthy control groups separately (r:0,302, p:0,009). The PANNS total score, PANNS negative subscale score, PANSS positive subscale score, and PANNS general psychopathology subscale score and disease onset age, AREG, and EGFR levels had no statistically significant correlation in the patient group. A positive correlation was found between the age of onset of the disease and EGFR values in the patient group (r:0,002; p<0,05).
CONCLUSION: Because the neurobiological basis of schizophrenia spectrum disorder is so diverse, more research is needed to see if AREG/EGFR levels may be used as a diagnostic biomarker in the early stages of the disease.