Resûlzâde Hüseyin Hüsnü Beyin Rusya Ordusu Hakkında Ma'lûmât-ı Muhtasara adlı eserinin transkripsiyon ve tahlili
Transcription and analyzing of Resulzade Huseyin Husn's Manuscript Rusya Ordusu Hakkında Ma?lûmât-ı Muhtasara
Yazar: MURAT NALÇACI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FUAT ÖRENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Askerler = Soldiers ; Ma`lumat-ı  Muhtasara = Ma`lumat-ı  Muhtasara ; Resulzade Hüseyin Hüsnü Beyin = Resulzade Hüseyin Hüsnü Beyin ; Rusya = Russia ; Tarih = History ; Tarihçilik = Historiography ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
19. Yüzyıla girildiğinde Osmanlı Devleti için Rusya ile olan ilişkiler daha da önem kazanmıştı. Önce 1806?12 savaşları ardından yapılan Bükreş Andlaşması, çok geçmeden 1833 Hünkar İskelesi ve 1841 Londra Andlaşmaları ile ortaya çıkan Boğazlar meselesi, 1853?56 Kırım Savaşı esnasındaki ittifaklar ve nihayet 93 Harbi (1877-78) sonrasındaki gelişmeler, hem Osmanlı'da hem de Avrupa'da Rus Ordusu'na yönelik ilginin artmasına sebep oldu. Tezimizde ele aldığımız Resûlzâde Hüseyin Hüsnü Paşanın 1883?1888 yılları arasında Fransız yayımcı H. Charles-Lavauzelle'nin Petite bibliothèque de l'armée française isimli katoloğunda bulunan Fransızca eserlerden derleyerek oluşturlduğu Rusya Ordusu Hakkında Ma'lûmât-ı Muhtasara adlı Osmanlıca elyazması eserini de, Rus ordusuna olan bu ilginin bir işareti olarak kabul etmek gerekir. Çalışmamızda, askeri tarih bakımından da önem taşıyan bu eser, tam metin olarak günümüz harflerine çevrilmiş ve değerlendirilmesi yapılmıştır.Tezimizde ele aldığımız eserin daha iyi anlaşılabilmesi için Rus ordusunun 1881'e kadar göstermiş olduğu gelişme ve ilerlemelere değinilmiştir. Rus ordusunun Kırım Savaşı'ndan sonra 1856-1861 ve 1861-1881 dönemi ıslahat hareketleri hakkında bilgi verilmiştir. Bunların yanında Kırım Savaşı ile 93 Harbi esnasındaki Rus ordusuyla ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Ayrıca çalışmamızda gerek Rusya Ordusu Hakkında Ma'lûmât-ı Muhtasara ve gerekse diğer kaynaklardan yararlanarak Rusya ordusu bünyesinde bulunan Kafkasya Ordusu ile Türkistan Milis kuvvetlerinden bahsedilmiştir.Transkripsiyon ve tahlinini yaptığımız eserin müellifi Resûlzâde Hüseyin Hüsnü Beyin kısa biyoğrafisi yazılmış, eserlerinden bahsedilmiştir. Resûlzâde'nin mezun olduğu Mekteb-i Harbiye ve Fransızca öğretmenliği yaptığı Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn hakkında da bilgiler verilmiştirAnahtar Kelimeler: Rus Ordusu, Resûlzâde Hüseyin Hüsnü, Mühendishâne-iBerrî-i Hümâyûn, Kafkas Ordusu.

Abstract:
Since the beginning of the 19th century relations with Russia had become more important for the Ottomans. After the war from 1806 to 1812 the Treaty of Bucharest was passed, and soon after, the Treaty of Hünkar İskelesi and the London Convention of 1841 caused the Turkish Straits Question. The alliances during the Crimean War from 1853 to 1856 and finally the developments after the Russian - Ottoman War from 1877 to 1878 attracted both Ottoman and European attention on the Russian Army. The Ottoman Turkish manuscript, Resûlzâde Hüseyin Hüsnü Paşa?s Rusya Ordusu Hakkında Ma?lûmât-ı Muhtasara, which this dissertation deals with, was compiled from French books, that are existent in the catalogue Petite Bibliothèque Del'armée Française by the French publisher H. Charles-Lavauzelle. This Manuscript shows the attention which was paid to the Russian Army.In this dissertation the Manuscript has been translated to contemporary Turkish and I am giving an assessment of what is also an important point of military history. The information about the improvements in the Russian army up to 1881 is given in this thesis and this should help for better understanding of the Rusya Ordusu Hakkında Ma?lûmât-ı Muhtasara. The information about the improvements from 1856 to 1861 and from 1861 to 1881 in the Russian Army which occurred after the Crimean War was given in this dissertation. There is also some detailed information about the Russian Army during the Crimean and the Russian - Ottoman Wars in this thesis.In addition to all these in this thesis, the Caucasian Army and Turkistan Militia forces were mentioned regarding to the Resûlzade?s manuscript and some other resources. Furthermore, the biography of Resûlzâde Hüseyin Hüsnü, the author of Rusya Ordusu Hakkında Ma?lûmât-ı Muhtasara which was analyzed and translated, has been written and also some knowledge about his previous works has been given. Both the military school Mekteb-i Harbiye, where Resûlzâde had graduated, and the Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn, where he had worked as a French teacher, have been given information.Key Words: Russian Army, Resûlzâde Hüseyin Hüsnü, Mühendishâne-i Berrî-iHümâyûn, Caucasian Army.