Bir okul öncesi kurumundaki yapı ve uygulamaların çocukların duygusal, sosyal, düşünsel ve fiziksel hakları bağlamında incelenmesi
The examination of children's emotional, social, intellectual and phisical rights in a preschool setting
Yazar: DUYGU KABAKCI
Danışman: ÖĞR. GÖR. MUSTAFA YAŞAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu = Emotion ; Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Düşünme = Thinking ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Hakların korunması = Protection of rights ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal haklar = Social rights ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Tüm haklarına rağmen çocuklar toplumda yıllarca yetişkinlere bağımlı ikinci sınıf bir yer edinmişlerdir. Yetişkinler tarafından yaşamın dışına itilen ve görünmez insanlar haline gelen çocuklarımız kalıplara sıkıştırılmışlardır. Okul öncesi dönemdeki çocukların yaşama ve gelişme, eğitim ve korunma gibi en temel haklarına dair birçok hak ihlaline maruz kaldıkları görülmektedir. Bu araştırmanın amacı bir okul öncesi eğitim kurumundaki uygulamaları çocukların duygusal, sosyal, düşünsel ve fiziksel hakları bağlamında incelemektir.
Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde yaklaşık bir buçuk ay süresince Adana ili Sarıçam İlçesinde bulunan bir üniversite anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Nitel bir çalışmadır. Bir durum çalışması olan bu araştırmanın çalışma grubunu anaokulu personeli ve çocukları oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak doküman analizi, gözlem ve görüşme kullanılmıştır. Veri toplama süreci yaklaşık olarak bir buçuk ay sürmüştür. Araştırmacı bu süreç içerisinde, okulun fiziksel yapısı ve sınıf içi uygulamaları ile ilgili gözlemler yapmıştır. Okul öncesi kurum yöneticisi, dokuz okul öncesi öğretmeni, rehberlik öğretmeni, okul hemşiresi, her sınıftan bir kız bir erkek olmak üzere toplamda on sekiz çocuk, anaokulu iki mutfak ve üç temizlik personeli ile birebir yarı yapılandırılmış görüşmeler yapmıştır.
Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmacı daha önceden veri analizi için bir çerçeve oluşturmuştur. Bu çerçeveye göre verilerin hangi temalar altında değerlendirilip, sunulacağı belirlemiş ve daha önce oluşturulan çerçevelere göre araştırmacı elde ettiği verileri okumuş ve düzenlemiştir. Bu çalışma dört temel çerçeveden oluşmaktadır. Bunlar; Duygusal Haklar, Sosyal Haklar, Düşünsel Haklar ve Fiziksel Haklardır. Araştırma sonucunda anaokulunda çocukların fiziksel ve düşünsel haklarının ön planda gözetildiği, sosyal ve duygusal haklarının ise daha geri planda tutulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitiminde çocuk hakları, duygusal haklar, sosyal haklar, düşünsel haklar, fiziksel haklar.

Abstract:
Despite all their rights, children have acquired a second-class place in the community for years and they have been seen as adult-dependent people. Because of that poor perspective, children have been ignored and stereotyped by adults for many years. As a result of this, they wrongly become invisible humans in our society. In today's world, pre-school children are exposed to many violations about their basic rights such as; survival, development, education and protection. The purpose of this research is to examine the practices in a preschool setting in terms of children's emotional, social, intellectual and physical rights. 
The study group of this study, which is a case study, consists of kindergarten staff and children. Documentation, observations and interviews were used as data collection tools in this research.The data collection process took approximately one and a half months. During this period, the researcher made observations about the physical structure of the school and its classroom practices. The researcher had conducted semi-structured interviews with preschool administrator, nine preschool teachers, guidance teachers, school nurses, eighteen children as one girl and one boy from each class, two kitchens and three cleaning staff.
The obtained data were analyzed by descriptive analysis method. The researcher has previously established a framework for data analysis. According to this framework, under which themes the data will be evaluated and presented, the researcher has read and edited the data obtained according to the previously established frameworks. This study consists of four basic frameworks. These; Emotional Rights, Social Rights, Intellectual Rights and Physical Rights. As a result of the study, it was concluded that the physical and intellectual rights of the children in the kindergarten were taken into consideration and the social and emotional rights were kept in the foreground.

Keywords: Children rights in early childhood education, emotional rights, social rights, intellectual rights, physical rights