Erişkin femur başı avasküler nekroz gelişen hastaların tedavisinde uygulanılan kor dekompresyon ameliyatının orta dönem klinik ve mrg sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the mid-term clinical and mrg outcomes of core decompression surgery in the treatment of adult femoral head avascular necrosis
Yazar: DENİZ KANAT
Danışman: PROF. DR. METİN LÜTFİ BAYDAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ocak 2022 ile Ocak 2024 tarihleri arasında kliniğimizde kor dekompresyon ameliyatı yapılan femur başı avasküler nekrozu (FBAN) hastalarının klinik ve radyolojik sonuçlarını retrospektif olarak incelemektir. Erken evre FBAN vakalarında cerrahi müdahalenin etkili olup olmadığını değerlendirmek ve hastaların ameliyat öncesi ve sonrası fonksiyonel durumlarını analiz etmek hedeflenmiştir. Aynı zamanda, hastalığın ilerlemesine neden olan etiyolojik faktörler, COVID-19 gibi dış etkenlerin hastalık üzerindeki etkisi de incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Ocak 2022-Ocak 2024 tarihleri arasında femur başı avasküler nekrozu dekompresyon (KD) ameliyatını destekli olarak hiperbarik oksijen tedavisi yapılan ve en az altı aylık takibi olan 40 hastayı kapsamaktadır. Çalışmaya alınan hastalar, ameliyat öncesi ve sonrası Harris Kalça Skoru (HHS) ve ARCO evreleme sistemi ile değerlendirilmiştir. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet), sigara ve alkol kullanımı, COVID-19 geçirme öyküsü ve ek hastalık durumları gibi etiyolojik faktörler de analiz edilmiştir. Ameliyat sonrası en az altı aylık takip süresi boyunca hastaların klinik iyileşmeleri ve radyolojik bulguları kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın %64,1'i erkek, %35,9'u kadın olup yaş ortalaması 49,71 ± 9,36 olarak tespit edilmiştir. Ameliyat öncesinde ortalama Harris Kalça Skoru 73,51 ± 7,26 iken, ameliyat sonrası 6. ayda bu skor 97,18 ± 8,03'e yükselmiştir. Bu sonuçlar, hastaların kalça fonksiyonlarında anlamlı bir iyileşme olduğunu göstermektedir. Preoperatif dönemde ARCO Evre 1'de olan hastaların tamamında ameliyat sonrası hastalık ilerlemesi gözlenmemiştir. Ancak, Evre 2'deki hastaların %17,4'ü ameliyat sonrası Evre 3'e ilerlemiştir. COVID-19 öyküsü olan hastaların %70'i ameliyat sonrası iyileşme göstermiştir, ancak bu grubun bir kısmında hastalık ilerlemesi gözlenmiştir. 
Sonuçlar: Kor dekompresyon ameliyatı, özellikle erken evre FBAN hastalarında kalça fonksiyonlarını iyileştirmede etkili bir tedavi yöntemi olarak belirlenmiştir. Erken evre (Evre 1) hastalarında hastalığın ilerlemesinin durdurulabildiği görülmüştür. Ancak Evre 2'deki bazı hastalarda ilerleme kaydedilmiştir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to retrospectively examine the clinical and radiological outcomes of patients with femoral head avascular necrosis (FHAVN) who underwent core decompression surgery at our clinic between January 2022 and January 2024. The study aims to evaluate the effectiveness of surgical intervention in early-stage FHAVN cases and analyze the functional status of patients before and after surgery. Additionally, the study examines etiological factors that contribute to the progression of the disease, as well as the impact of external factors such as COVID-19.
Materials and Methods: This retrospective study includes 40 patients who underwent core decompression surgery for femoral head avascular necrosis between January 2022 and January 2024 and were followed up for at least six months. Patients were evaluated using the Harris Hip Score (HHS) and the ARCO staging system before and after surgery. Demographic data (age, gender), smoking and alcohol use, history of COVID-19 infection, and comorbidities were also analyzed. Clinical recovery and radiological findings of the patients were recorded during a follow-up period of at least six months postoperatively.
Results: The study included 40 patients, 64.1% of whom were male and 35.9% female, with a mean age of 49.71 ± 9.36. The mean preoperative Harris Hip Score was 73.51 ± 7.26, which increased to 97.18 ± 8.03 at the 6-month follow-up after surgery. These results indicate a significant improvement in hip function. None of the patients in ARCO Stage 1 preoperatively showed disease progression postoperatively. However, 17.4% of Stage 2 patients progressed to Stage 3 after surgery. Seventy percent of the patients had a history of COVID-19, with varying outcomes in terms of recovery, and some experienced disease progression.
Conclusion: Core decompression surgery was found to be an effective treatment method for improving hip function, particularly in early-stage FHAVN patients. In patients with early-stage (Stage 1) FHAVN, disease progression could be halted. However, some progression was observed in Stage 2 patients after surgery.