SH-SY5Y hücrelerinde hidrojen peroksit ile uyarılan oksidatif hasar ve apoptoza karşı Momordica charantia ekstresinin koruyucu etkilerinin araştırılması
Investigation of the protective effects of Momordica charantia extract against hydrogen peroxide-induced oxidative damage and apoptosis in SH-SY5Y cells
Yazar: HANDAN DELİGÖZ
Danışman: PROF. DR. AHMET CUMAOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Hidrojen peroksit = Hydrogen peroxide ; Momordica charantia = Momordica charantia ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Nörodejeneratif hastalıklar, sinir sisteminde işlev bozukluğuna yol açan, nöronların  ölümü ile karakterize, bireylerde ciddi fonksiyonel kayıplara neden olan bir grup hastalığı tanımlamak için kullanılan terimdir. En sık karşılaşılan bu hastalıklar arasında Alzheimer hastalığı (AD), Parkinson hastalığı (PD), Multiple Skleroz (MS) ve Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) yer almaktadır. Yapılan araştırmalar oksidatif stresin, mitokondriyal disfonksiyonun ve apoptozun nöronal hasara neden olarak birçok nörodejeneratif hastalığın patogenezinde rol oynadığını göstermiştir. Bireylerin yaşam kalitesini oldukça olumsuz etkileyen bu hastalıkların henüz kesin tedavisinin olmaması,  uzun süreli ilaç kullanımında ciddi yan etkilerin görülmesi gibi sebepler araştırmacıları geleneksel tıp uygulamalarına yöneltmiştir. Geleneksel tıbbın bir parçası olan tıbbi bitkilerle yapılan tedavide bitkilerin içerdikleri fitokimyasallar sayesinde hastalığın prognozunun ciddi anlamda yavaşladığı görülmüştür. Eski zamanlardan beri birçok rahatsızlığın tedavisinde kullanılan Momordcia charantia bitkisi de bu bitkilerden bir tanesidir. Bu çalışmada; Mitokondriyal toksissite testi (MTT), reaktif oksijen türleri (ROS) ölçümü ve western blot analizleri yapılarak, Momordica charantia ekstresinin hidrojen peroksit (H2O2) ile indüklenen SH-SY5Y nöroblastom hücrelerinde oksidatif strese ve apoptoza karşı nöroprotektif etkileri değerlendirilmiştir.  MTT sonucu ile; H2O2 SH-SY5Y hücrelerinde 30 μmol/L ve üzeri konsatrasyonlarda ekstre ise 15 μg/mL ve üzeri konsantrasyonlarda sitotoksik etki göstermiştir. ROS ölçüm sonucuna göre; H2O2'in hücre içi ROS'u artırdığı ekstrenin ise anlamlı şekilde azalttığı görülmüştür. Western blot analizinde ise; H2O2'in apoptotik yolağın bileşeni olan kaspaz-3 ve kaspaz 9 ifadelenmesini artırdığı ekstrenin ise bu ifadelenmeyi baskıladığı görülmüştür. Sonuç olarak; Momordica charantia esktresinin SH-SY5Y hücrelerinde antioksidan ve antiapoptotik özellik göstererek nöroprotektif etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Antioksidan; Apoptoz; Momordica Charantia; Nörodejeneratif Hastalıklar; Oksidatif Stres.

Abstract:
Neurodegenerative diseases are the term used to describe a group of diseases that cause dysfunction in the nervous system, are characterized by the death of neurons, and cause serious functional losses in individuals. These most common diseases include Alzheimer's disease (AD), Parkinson's disease (PD), Multiple Sclerosis (MS), and Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS). Studies have shown that oxidative stress, mitochondrial dysfunction and apoptosis play a role in the pathogenesis of many neurodegenerative diseases by causing neuronal damage. The reasons such as the lack of a definitive treatment for these diseases, which affect the quality of life of individuals negatively, and the serious side effects of long-term drug use have led researchers to traditional medicine practices. In the treatment with medicinal plants, which are a part of traditional medicine, it has been observed that the prognosis of the disease is seriously slowed down thanks to the phytochemicals contained in the plants. Momordcia charantia plant, which has been used in the treatment of many ailments since ancient times, is one of these plants. In this study; The neuroprotective effects of Momordica charantia extract against oxidative stress and apoptosis in SH-SY5Y neuroblastoma cells induced by hydrogen peroxide (H2O2) were evaluated by mitochondrial toxicity test (MTT), reactive oxygen species (ROS) measurement and western blot analysis. With MTT result; In H2O2 SH-SY5Y cells, the extract showed a cytotoxic effect at concentrations of 30 μmol/L and above, and at concentrations of 15 μg/mL and above. According to the ROS measurement result; It was observed that H2O2 increased intracellular ROS, while the extract significantly decreased it. In Western blot analysis; It was observed that H2O2 increased the expression of caspase-3 and caspase 9, which are components of the apoptotic pathway, and the extract suppressed this expression. In conclusion; It has been shown that Momordica charantia extract has neuroprotective effects by showing antioxidant and antiapoptotic properties in SH-SY5Y cells.

Keywords: Antioxidant; Apoptosis; Momordica Charantia; Neurodegenerative Diseases; Oxidative Stress.