Yükseköğretimde kadın akademik yöneticilerin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
Problems and solution suggestions faced by female academic managers in higher education
Yazar: ZEYNEP AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÇAĞATAY KILINÇ
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eşitlik = Equality ; Kadın akademisyenler = Women academicians ; Kurumsal akademi = Corporate academies ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim sorunları = Management problems ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Çalışan kadınlar = Working women ; Örgüt sosyolojisi = Organizational sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yükseköğretimde kadın akademik yöneticilerin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerilerinin tespit edilmesidir. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenolojik desende gerçekleştirilmiştir. Fenomenolojik desende katılımcıların deneyimledikleri fenomeni nasıl anlamlandırdıkları ortaya koyulmaktadır. Bu araştırmanın fenomeni yönetici kadın akademisyenler olarak belirlenmiştir.
Bu araştırmanın çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yönteminden ölçüt örnekleme tercih edilmiştir. Ölçüt ise 2018-19 akademik yılı itibariyle en az bir yıldır bir yükseköğretim kurumunda üst düzey yöneticilik yapmak olarak belirlenmiştir.  Görüşmeye katılan katılımcıların görev yaptıkları fakülteler sırasıyla; eğitim fakültesi, güzel sanatlar fakültesi, sanat tasarım ve mimarlık fakültesi, siyasal bilimler fakültesi, fen edebiyat fakültesi, diş hekimliği fakültesi, mimarlık fakültesi ve iktisadi ve idari bilimler fakültesidir. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırma kapsamında ilgili alan yazına ve uzman görüşlerine dayalı olarak geliştirilen yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri katılımcılarla yapılan yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde içerik ve betimsel analiz kullanılmış; fenomenolojik araştırma desenine uygun olarak temalar belirlenmiş, belirlenen temalar kategorilere ayrılmıştır.
Araştırma sonucunda, akademinin erkek egemen kurum kültürüne sahip olduğu, yönetici kadın akademisyenlerin geleneksel cinsiyet rolleri nedeniyle sorunlarla karşılaştıkları, eş desteğinin önemli olduğu, çoklu rollerin etkilerinin iş ve özel hayatta belirgin olduğu, iş ve aile hayatında denge kurulmasının ve dengeli bir yönetim anlayışının yönetim sürecinin anlamlı bir şekilde deneyimlenmesine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda akademide toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayıcı politika ve uygulamaların geliştirilmesine yönelik olarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the problems and solutions faced by female academic administrators in higher education.This research was carried out in the phenomenological design which is one of the qualitative research designs. The phenomenological pattern shows how participants make sense of the phenomenon they experience. The phenomenon of this research was determined as female academicians. 
While determining the study group, criterion sampling was preferred from purposive sampling method. As of the academic year of 2018-19, the criterion was determined to be a senior executive at a higher education institution for at least one year. The faculties where the participants participated in the interview were; Faculty of Education, Faculty of Fine Arts, Art Design and Architecture Faculty, Faculty of Political Sciences, Faculty of Science and Literature, Faculty of Dentistry, Faculty of Architecture and Faculty of Economics and Administrative Sciences. In order to collect data, a semi-structured interview form based on the relevant literature and expert opinions was used. The data of the study were collected by face-to-face interviews with the participants. Content analysis were used in the analysis of research data; themes are determined in accordance with the phenomenological research pattern and the themes are divided into categories. 
At the end of the study, it is concluded that the academy has male dominated corporate culture, female academicians face problems due to traditional gender roles, spousal support is important, the effects of multiple roles are evident in work and private life, balance of work and family life, and balanced management has been found to contribute to the experience. In addition, as a result of the research, suggestions were made to develop gender equality policies and practices in the academy.