Menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan motivasyonel görüşme tekniğinin kadınların meme ve serviks kanseri taramalarına katılma durumlarına etkisi
Motivational interviewing technique applied to women in the menopause periodimpact on women's participation in breast and cervical cancer screening
Yazar: TUĞBA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kitle taraması = Mass screening ; Mamografi = Mammography ; Meme kanseri =   ; Menopoz = Menopause ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç: Araştırma, menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan motivasyonel görüşme tekniğinin kadınların meme ve serviks kanserine yönelik sağlık inançları ile taramaya katılma durumlarına olan etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem:Yarı deneysel olan bu çalışma, 29 Haziran 2022-17 Eylül 2023 tarihleri arasında Kütahya ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde araştırma kriterlerini karşılayan 100 kadın (Müdahale:50, Kontrol:50) ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak; "Veri Toplama Formu", "Meme Kanseri ve KKMM, KMM ve Mamografi ile Serviks Kanseri ve Smear Testi ile İlgili Farkındalık Düzeyleri", "Meme Kanseri Taramalarında Champion'un Sağlık İnanç Modeli Ölçeği", "Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği", "Değişim Aşamaları Formu, "İzlem Form" ve "Görüşme Sonrası Memnuniyet Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, median, Student's T Testi, Pearson Korelasyon Testi, Ki Kare Testi ve Fisher'in Kesin Testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Müdahale grubundaki kadınların kontrol grubundaki kadınlara göre meme kanseri sağlık inanç modeli önemsememe/ciddiyet, sağlık motivasyonu, KKMM engelleri, KKMM öz etkililiği, Pap Smear yarar algısı, Pap Smear engel algısı, rahim ağzı kanseri ciddiyet algısı, sağlık motivasyonu alt boyutları puanları istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). Yapılan motivasyonel görüşmeler sonrasında müdahale grubundaki kadınların %86'sı KKMM yaptığı, mamografi ve Pap Smear testi yaptırdığı saptanmıştır. 
Sonuç: Menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan motivasyonel görüşme tekniğinin kadınların meme ve serviks kanseri taramalarına katılımlarını arttırmada etkili bir faktör olduğu belirlenmiştir. Menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan motivasyonel görüşme tekniğinin kadınların meme ve serviks kanseri taramalarına katılma durumlarına etkisinin değerlendirilmesi için daha büyük örnekleme sahip çalışmaların planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Menopoz, Motivasyonel Görüşme Tekniği, Meme Kanseri Taramaları, Serviks Kanseri Taramaları, Hemşire.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of motivational interviewing technique applied to menopausal women on women's health beliefs about breast and cervical cancer and their participation in screening.
Materials and Method: This quasi-experimental study was conducted with 100 women (Intervention: 50, Control: 50) who met the research criteria in family health centers in Kütahya between 29 June 2022 and 17 September 2023. As data collection tools; "Data Collection Form", "Awareness Levels Related to Breast Cancer and MMR, MMR and Mammography, Cervical Cancer and Smear Test", "Champion's Health Belief Model Scale for Breast Cancer Screening", "Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model Scale", "Stages of Change Form, "Follow-up Form" and "Post-Interview Satisfaction Evaluation Form" were used. Number, percentage, mean, standard deviation, median, Student's T Test, Pearson Correlation Test, Chi-Square Test and Fisher's Exact Test were used to evaluate the data.
Results: Women in the intervention group had statistically significantly higher scores than women in the control group on the sub-dimensions of the breast cancer health belief model: neglect/seriousness, health motivation, KKMM barriers, KKMM self-efficacy, Pap smear benefit perception, Pap smear barrier perception, cervical cancer seriousness perception, and health motivation (p<0.05). After the motivational interviews, it was found that 86% of the women in the intervention group practised KKMM and had mammography and Pap smear tests.
Conclusion: Motivational interviewing technique applied to menopausal women was found to be an effective factor in increasing women's participation in breast and cervical cancer screening. It is recommended that studies with larger sample sizes should be planned to evaluate the effect of motivational interviewing technique applied to menopausal women on women's participation in breast and cervical cancer screening.
Keywords: Menopause, Motivational Interviewing Technique, Breast Cancer Screenings, Cervical Cancer Screenings, Nurse.