Primer meme kanserlerinde ve çevre meme dokularında wwox gen metilasyonunun WWOX ve FHIT protein ekspresyonu ve prognozla ilişkisi
WWOX gene methylation, WWOX and FHIT protein expression in primary breast tumors and breast parenchymal tissues and their relationship to prognostic and epidemiological data.
Yazar: ÇİĞDEM UŞŞAKLI
Danışman: DOÇ. DR. GÜLNUR GÜLER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Patoloji = Pathology

Özet:
Tümör süpresör gen niteliklerini taşıyan WWOX ve FHIT, genomun en sık eksprese olan, sırasıyla 16q23.3 ve 3p14.2'de FRA16D ve FRA3B isimli frajil bölgelerinde yerleşim göstermektedir. Bu genler, meme kanserinde sıklıkla hipermetilasyon ve genetik materyal kaybı yoluyla inaktive olmakta ve birbirleriyle korale biçimde ekspresyon kaybı göstermektedir. Her iki frajil protein ekspresyonunun, tümör çevresi meme parankiminde de azaldığı bilinmektedir. Bu iki proteinin birlikte inaktivasyonu, çevresel/kimyasal etkenlerin neden olduğu ve genomun frajil bölgelerinde gerçekleşen ortak hasarın, karsinogenez başlangıcındaki rolünü desteklemektedir. Bu çalışma, primer meme kanserli olguların çevre meme parankiminde saptanan lezyonlarda Wwox ve Fhit protein ekspresyonunun, WWOX gen metilasyonu, klinikopatolojik veriler ve prognozla ilişkisini araştırmak üzere planlanmıştır: Cerrahi tedavi sonrası en az 5 yıllık takibi olan 50 olguya ait formaldehitte fikse ve parafine gömülü; 26 adet olguya ait taze dondurulmuş meme dokuları seçilerek WWOX geni promoter ve 1. exon bölgesindeki 34 CpG adasında metilasyon durumu pyrosekanslama ile kantitatif olarak saptandı. Ayrıca immünohistokimyasal olarak Wwox, Fhit, ER, PR ve Her2/neu protein ekspresyonları araştırıldı. Tümör dokusunda WWOX gen hipermetilasyonu takipte metastaz (p=0,05) yanı sıra aile hikâyesi (p=0,05) ve 4o yaş altı (p=0,024) tümör gelişimi ile ilişkili bulundu. Çevre meme dokusundaki hipermetilasyon ise lenfovasküler invazyon (p=0,002) ve aile hikâyesi (p=0,015) ile ilişkiliydi. Bu sonuçlar, WWOX gen hipermetilasyonunun DNA hasar cevabı kontrolünü olumsuz etkileyerek erken ve herediter meme kanserlerinin gelişimde rol oynadığı görüşünü desteklemektedir. Hipermetilasyonun, neoplastik süreçlerde tümör süpresör genlerin ekspresyonununu engellediği ve genetik mutasyonların sıklığını arttırdığı düşünülmektedir. Neoplastik dokularda saptanan hipermetilasyon gibi epigenetik değişiklikler, hastalığın erken dönemlerinde ortaya çıktığından hipermetile genlerin tespiti, artmış kanser riskini tahmin etmeyi; metilasyonun geri döndürülebilir olması ise uygun tedavi ile kanser fenotipinin değiştirilmesini sağlayabilir.

Abstract:
Tumor suppressor genes, FHIT and WWOX, are encoded by fragile loci FRA3B and FRA16D at chromosomes 3p14.2 and 16q23.3, and lost concordantly in breast cancer. These genes are frequently inactivated due to loss of heterozygosity and hypermethylation at their control sites. The expression of their protein products has been shown to decrease in the neighbouring breast parenchyma of tumor tissues as well. This concordant loss of expression suggest that these common fragile regions of the genome, where certain environmental/chemical factors result in damage, have important functions in carcinogenesis. The aim of this study was to determine the methylation status of invasive tumor tissues as well as benign breast parenchyma and correlate these results with the epidemiological and prognostic parameters. Formaldehyde fixed paraffine embedded tissues from 50 patients with breast cancer and a follow-up of at least 5 years, and fresh frozen tissues from 26 patients with breast carncer were selected. The expression of Wwox, Fhit, ER, PR and HER2 proteins were determined by immunohistochemistry. Methylation status of 34 CpG islands in promoter and exon 1 region of WWOX gene was analysed quantitatively by pyrosequencing. Wwox hypermethylated tumors were significantly more in patients younger than 40 years old (p=0.024) as well as in patients with a family history for breast cancer (p=0.05). Hypermethylaiton in tumor tissues was significantly more in patients with systemic metastasis (p=0.05) on follow-up. Methylation in breast parenchyma was correlated with lymphovascular invasion (p=0.002) and family history (p=0.015). These results support the hypothesis that WWOX gene hypermethylation is associated with hereditary and early breast cancer development via abnormal DNA damage response. Epigenetic alterations such as hypermethylation are thought to promote mutations in genome by silencing tumor supressor genes. These epigenetic alterations are proving to be consistent and early events in neoplastic progression and the reversible nature of methylation offers the potential to revert aspects of the cancer phenotype with the appropriate therapy.