Hüseyin Celal Yardımcı ve Demokrat Parti
Hüseyin Celal Yardımcı and Democratic Party
Yazar: SİNAN GİDER
Danışman: DOÇ. DR. TURHAN ADA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Demokrat Parti = Democrat Party ; Siyasetçiler = Politicians ; Siyasi tarih = Political history ; Yardımcı, Hüseyin Celal = Yardımcı Hüseyin Celal

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, Cumhuriyet döneminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Hüseyin Celal Yardımcı'nın hayatı ele alınmıştır. Celal Yardımcı, Demokrat Parti'nin ve Türk siyasi hareketinin önde gelen siyasetçilerinden biri olmasına rağmen şimdiye kadar hakkında herhangi bir eserin yazılmamış olması, bu çalışmayı gerekli kılmıştır. Tez kapsamında, Celal Yardımcı'nın hayatının yanı sıra, genç Cumhuriyet kuşağının yetişme şartlarından, Demokrat Parti'nin geçirdiği siyasi ve sosyal evreler incelenmiştir. Celal Yardımcı, Ağrı Doğu Beyazıt'ın köklü ve önde gelen ailelerinden biri olan Ensari ailesine mensup olup, Hacı Celal Efendi'nin oğludur. Mensubu olduğu Ensari ailesi, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yörenin yönetimde etkin rol oynamış, ailenin sahip olduğu bu özellik Celal Yardımcı'nın yaşamı üzerinde belirleyici rol olmuştur. Nitekim çocuk yaşta daha iyi bir eğitim almak için Doğu Beyazıt'tan ayrılarak İstanbul'a giden Celal Yardımcı İstanbul Erkek Lisesi'ne kaydolmuş, pek çok zorluğa rağmen buradan başarılı bir şekilde mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girmeye hak kazanmıştır. Burada hem eğitimine devam etmiş hem de maddi ihtiyaçlarını karşılayacak işlerde bulunmuştur. İstanbul Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Celal Yardımcı, İstanbul Barosuna kaydolmuş ve küçük davalara bakarak mesleki hayatını devam ettirmiştir. Mesleğinde çalışkan ve azimli bir profil çizen Celal Yardımcı, kısa sürede mesleğinin zirvesine çıkacak davalara bakmaya başlamış ve ülkenin tanınmış bir avukatı haline gelmiştir. Büyük davaların aranan avukatı haline gelen Celal Yardımcı, bu sayede dönemin önemli siyasi simalarıyla da tanışma fırsatı bulmuş ve onlarla aynı siyasi mecralarda yer almaya başlamıştır. Dönemin önemli siyasi simalarından olan Celal Bayar ve Adnan Menderes ile yakın ilişkiler kurmuş ve bunun sonucunda 1950'de milletvekili seçilerek siyasi hayatına başlamıştır. DP iktidarı döneminde Devlet Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Adalet Bakanlıkları görevinde bulunan Celal Yardımcı, DP'nin çekirdek kadrosunun içinde yer almamasına rağmen kısa süre içerisinde partinin önemli karar alıcıları arasında yer almıştır. Bakanlık dönemindeki faaliyetlerinden dolayı 27 Mayıs 1960 darbesiyle Yassıada'da yargılanmış ve müebbet hapse mahkûm edilmiştir. 5 yıla yakın hapis hayatı yaşayan Celal Yardımcı, 1965 yılında sağlık sorunlarından dolayı tahliye edilmiştir. Siyasi yasağından dolayı aktif siyasete katılamayan Celal Yardımcı, bundan sonra bir yandan köşe yazarlığı yaparken, bir yandan da DP'lilerin siyasi aflarını kazanmaları için mücadele etmiştir.  
Anahtar Kelimeler: Hüseyin Celal Yardımcı, Ensari, Osmanlı Devleti, Demokrat Parti, Yassıada.

Abstract:
In this master thesis, Huseyın Celal Yardımcı's life is discussed, which is one of the major figures in the republican period. Although he is being one of the important politicians of the Democratic Party and theTurkish political movements, nobody has not written any books about him ,that's why it has made this work neccessary. In this thesis, as well as life of Celal Yardımcı, also about the repuplic's young generation growing conditions and political and social stages of the Democratic Party had been investigated. Celal Yardımcı is son of Hacı Celal Efendi, he is coming from one of the oldest and biggest family which is member of Ensari family in Ağrı, Doğu Beyazıt. Ensari as members of his family have played a effective role in the management of the region in the late Ottoman period, that feature which his family had, owed a decisive role on the life of Celal Yardımcı. Thus, at a young age, Celal Yardımcı left Doğu Beyazıt and moved to İstanbul for a better education and enrolled İstanbul Erkek Lisesi, in spite of many difficulties, he entitled to enter the Istanbul University Law School after graduating from here successfully. Beside of his education he worked in many jobs to meet his financial needs. After graduation from İstanbul University, he enrolled to Baro (organization which authorizes lawyers and oversees the law profession) of İstanbul, has continued his professional life with looking at small cases. Celal Yardımcı drow a perseverance and harworking profile on his profession and after in a short time he began to look at the cases which will carry him to highest place in his profession and he became one of the famous lawyers in the country. Celal Yardımcı become sought counsel of the great cases, so he found the opportunity to meet with important political figures of the period and began to take part in the same political channels with them. He got close relationships with Celal Bayar and Adnan Menderes which they are major politicial figures of the period and he elected as deputy from the elections in 1950 and began his politician life as result of it. During management of DP, which is party in power, he has served as head of ministry of state, ministry of education and the ministry of justice, although being in core team of DP, soon he became one of the member who is taking important decisions about DP. During 27 May 1960's coup he judged in Yassıada and he sentenced to life imprisonment due to his activiy in his ministry period. After having 5 years life of prison of Celal Yardımcı, he relased in 1965 because of health conditions. Due to politicial ban on his active politics, from now on in one hand he has been performed as columnist in a newspaper, in the other hand he has struggled to gain political amnesty for the members of DP.
Key Words : Huseyın Celal Yardımcı, Ensari, Ottoman State, Democratic Party, Yassıada.