Dengesizlik şikayeti olan yaşlılarda İAÜ bilişsel vestibüler fonksiyon ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The development of the IAU cognitive vestibular function scale in the elderly complaints of imbalance: A study on validity and reliability
Yazar: AYŞENUR ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Baş dönmesi = Dizziness ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Dengesizlik = Imbalance ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Vestibül = Vestibule ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Vestibüler sistemin günlük işlevlerdeki rolü büyüktür. Yapılan son çalışmalarda vestibüler sistemin motor, bilişsel, duygusal ve algısal işlevler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Klinik ve laboratuvar çalışmaları, vestibüler girdilerin çeşitli yüksek işlevlerle, özellikle de bellek gibi bilişsel işlevlerle olan ilişkisini göstermektedir. Bu çalışma ile geriatrik popülasyonda dengesizlik şikayetine yönelik vestibüler ve bilişsel fonksiyonların değerlendirileceği bir ölçek geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmaya dengesizlik şikayeti olan 60 yaş ve üzerinde 75 birey (Yaş: 67+/-8,4; Kadın: %61,3 (n=46); Erkek %38,7 (n=29)) dahil edilerek oluşturulan ''İAÜ Bilişsel Vestibüler Fonksiyon Ölçeği'' Google formlar aracılığı ile online olarak uygulanmıştır. Ölçek maddelerin son hali alanında uzman kişilerden alınan geri bildirimlere ve literatür taramasına göre oluşturulmuştur. Ölçeğin, geçerliliği faktör analizi ile güvenilirliği ise Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Güvenilirlik analizi sonucu ''İAÜ Bilişsel Vestibüler Fonksiyon Ölçeği''nin Cronbach Alpha değeri 0,86 olarak yüksek derecede güvenilir bulunmuştur. Faktör analizinde 7 faktörlü yapı geçerliliği olduğu gösterilmiştir. Ancak oluşturulan 7 faktör ölçek üzerinde önceden tanımlanmış alt ölçekleri karşılamadığından devam niteliğinde yapılan analizler mevcut alt ölçekler üzerinde yapılmıştır. Yaş değişkeni ile uzamsal alt ölçek arasında pozitif yönde düşük derecede, uzamsal görsel alt ölçek arasında pozitif yönde düşük derecede, İAÜ Bilişsel Vestibüler Fonksiyon Ölçeği arasında pozitif yönde düşük derecede istatistiksel olarak anlamlı değerler elde edilmiştir (Sırasıyla: r=0,264; p=0,022; r=0,237; p=0,041; r=0,231; p=0,046).İAÜ Bilişsel Vestibüler Fonksiyon Ölçeğinin 60 yaş ve üzeri yaşlılarda iyi düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu destekleyen bulgular elde edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: BVF Ölçeği, Geçerlilik, Güvenilirlik, Bilişsel, Dengesizlik

Abstract:
The role of the vestibular system in daily functions should not be overlooked. Recent studies have examined the effect of the vestibular system on motor, cognitive, emotional and perceptual functions. Clinical and laboratory studies show the association of vestibular inputs with various higher functions, particularly cognitive functions such as memory. The aim of this study is to develop a scale in which vestibular and cognitive functions will be evaluated in the geriatric population has imbalance complaint and to evaluate its validity and reliability. The 25-item "IAU Cognitive Vestibular Function Scale" developed online via Google Forms and administered to 75 individuals (Age: 67+/-8,4; Woman: %61,3 (n=46); Man %38,7 (n=29)) aged 60 and over who stated that they had imbalance complaints on the given scale. The final version of the scale's items was created according to the feedback received from experts and according to the literature review. The validity of the scale was evaluated with factor analysis and its reliability was evaluated with the Cronbach's alpha coefficient. As a result of the reliability analysis, the Cronbach's Alpha value of the "IAU Cognitive Vestibular Function Scale" was found to be highly reliable as 0.86. It has been shown that there is a 7-factor construct validity in factor analysis. However, since the 7 factors formed did not meet the predefined groups on the scale, the analyzes made as continuation were made on the existing 5 subscales. Statistically significant values were found between the age variable and spatial subgscales, spatial visual subscales, andIAU Cognitive Vestibular Function Scale in a low positive effect (respectively: r = 0.264; p = 0.022; r = 0.237; p = 0.041; r = 0.231; p = 0.046). The findings support that the IAU Cognitive Vestibular Function Scale is a valid and reliable measurement tool at a good level in the elderly aged 60 and over.

Key Words: CVF Scale, Validity, Reliability, Cognitive, Dizziness