Açık (acil) ve laparoskopik (elektif) cerrahide; CK ve CK-MB değerlerinin, preoperatif ve postoperatif dönemlerde karşılaştırılması
In open (emergency) and laparoscopic (elective) surgery; comparison of CK and CK-MB values in preoperative and postoperative periods
Yazar: MUHAMMET ALİ IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT SİNAN HATİPOĞLU
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Cerrahi = Surgery ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Genel cerrahi kliniklerinde; apendektomi ve kolesistektomi operasyonları en sık yapılan ameliyatlar arasında yer almaktadır.  Çok sık yapılan bu operasyonlardan önce ve sonra bakılan kan parametrelerinden CK ve izoenzimi olan CK-MB de bulunmaktadır. CK ve CK-MB değerleri sadece cerrahi hastalarda bakılmayan yaygın olarak tüm tetkik istenen hastalarda kullanılabilen kan değerleridir. Bu değerler birçok faktörden etkilenmekte olup Myokard enfarktüsü (MI) günümüzde mortalitenin önde gelen sebeplerinden biridir. Bu patolojinin teşhisi için geçmişten günümüze kadar bir çok parametre kullanılmış olup bu alanda çalışmalar devam etmektedir. Günümüzde her ne kadar yerini troponine bırakmış olsa da CK-MB izoenzimi halen MI teşhisinde pratikte kullanılan önemli bir parametredir.
CK ve izoenzimi olan CK-MB kas hasarından etkilenmektedir. Özellikle CK-MB'nin postoperatif yüksekliği MI ile ilgili yanlış ön tanıya sebebiyet vermekte olup gereksiz tetkiklere ve kardiyoloji konsültasyonlarına sebebiyet vermektedir. Ulusal laboratuvar panik değer sistemi CK-MB'nin postoperatif bu yüksekliğini anormal bir durum olarak algılamaktadır ve belirli bir eşik değer bu hastalar için belirlenmemiştir. 
Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde retrospektif olarak yaptığımız 746 adet hasta üzerindeki çalışmada postoperatif hastalarda CK ve CK-MB enzimi arttığı gözlenmiştir. Bu artış yapılan cerrahi müdahaledeki kas hasarıyla doğru orantılıdır. Kolesistektomi vakaları çoğunlukla kapalı yapıldığı bundan dolayı kas hasarı az miktarda olduğu için anlamlı bir CK-MB artışı gözlenmedi. Apendektomi vakaları ise açık yöntemle yapıldığı için anlamlı bir CK-MB artışı gözlendi ve bu artış ortalama 1,2 kat idi. Yaptığımız bu çalışmada tüm hastalara preoperatif EKG çekilmiş olup hiçbir hastada patolojik bir bulguya rastlanmamıştır. Postoperatif hiç bir hastada kardiyak patoloji izlenmemiştir. Sonuç olarak; yaptığımız bu çalışmayla Sağlık Bakanlığı laboratuvar panik değerlerindeki CK-MB üst sınırını açık apendekyomi ve laparoskopik kolesistektomi yapılan hastalara göre revize etmesine yardımcı olmak ve gereksiz konsültasyonların önüne geçmektir.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tetkik ve Teşhis Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından belirlenen panik değerlerinin postoperatif hastalar için ayrıca değerlendirilerek revize edilmesi sonucunda ve/veya klinisyenlerin tarafımızca geliştirilen ve geliştirilecek olan fizyolojik artış oranlarındaki algoritmaları takip etmesiyle sorumlu hekimin gereksiz olarak tahlil, tetkik ve konsültasyon yapmasının önüne geçilebileceği kanatindeyiz. Aynı zamanda tarafımızca oluşturulmaya çalışılan algoritmaların yapılacak olan büyük volümlü farklı tür ameliyatları da içeren çok merkezli çalışmalar sonucunda geliştirilmeye ve eksikliklerinin giderilmesine olan ihtiyacı aşikardır.

Abstract:
In general surgery clinics; Appendectomy and cholecystectomy operations are among the most frequently performed operations.CK and its isoenzyme CK-MB are among the blood parameters checked before and after these frequently performed operations. CK and CK-MB values are blood values that are not only measured in surgical patients but are commonly used in daily practice. These values are affected by many factors. Myocardial infarction (MI) is one of the leading causes of mortality today. Many parameters have been used for the diagnosis of this pathology from past to present, and studies in this area continue. Today, although it has left its place to troponin, CK-MB isoenzyme is still an important parameter used in the diagnosis of MI.
 CK and its isoenzyme CK-MB are affected by muscle damage. Especially, the postoperative elevation of CK-MB causes an incorrect pre-diagnosis of MI and causes unnecessary examinations, cardiology consultations, and effort.The national laboratory panic value system perceives this postoperative elevation of CK-MB as an abnormal condition, and a specific threshold value has not been determined for these patients. 
In a retrospective study on 5590 patients in Adıyaman Training and Research Hospital, it was observed that CK and CK-MB enzymes were increased in postoperative patients. This increase is directly proportional to the muscle damage in the surgical intervention. Since cholecystectomy cases were mostly closed, no significant increase in CK-MB was observed, since the muscle damage was small. Since appendectomy cases were performed with the open method, a significant increase in CK-MB was observed and this increase was 1.2 times on average. In this study, all patients had preoperative ECGs and no pathological findings were found in any of the patients. Cardiac pathology was not observed in any of the patients postoperatively. In conclusion, this study we have done is to help the Ministry of Health to revise the upper limit of CK-MB in laboratory panic values according to the patients who underwent surgery and to prevent unnecessary consultations.