Eksenatide ve insülin glarginin endotel disfonksiyonu ve kardiyovasküler risk belirteçleri üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of exenatide and insulin glargin on endothelial dysfunction and cardiovascular risk markers
Yazar: EREN GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. İLHAN TARKUN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZET
Amaç: GLP–1 agonisti eksenatide'in endotel fonksiyonları ve kardiyovasküler risk belirteçleri üzerine etkinliğinin gösterilmesi.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma en az iki ay süreyle metformin tedavisi kullanmış olan tip 2 DM'lu hastalarla yürütülmüştür. VKİ: 25–45 kg/m² aralığında insülin ve inkretin bazlı tedavi kullanmamış 34 hasta (22 kadın, 12 erkek) eksenatide ve insülin glargin tedavisi için 2 gruba randomize edildi. 26 hafta süreyle tedavi edilerek izleme alındı. Endotel fonksiyonları ultrasonografik olarak, kardiyovasküler risk belirteçleri serumda ELİSA yöntemiyle ölçüldü.
Bulgular: Eksenatide grubunda vücut ağırlığı, total yağ kütlesi ve bel çevresinde azalma gözlendi (sırasıyla %5,98, 10,78 ve 3,89). Her iki grubun tedavi sonrası endotel kaynaklı (FMD) ve endotelden bağımsız (dilaltı nitrogliserin) vasküler yanıtları tedavi öncesinden anlamlı yüksekti (p=0,0001,p=0,0001). Eksenatide grubunda hs-CRP, endotelin–1 düzeyleri düşmekteydi. (sırasıyla %27.5 ve 18.75). İnsülin glargin grubunda fibrinojen, MCP–1, leptin ve endotelin–1 artmaktaydı (sırasıyla %13.48, 30.27, 47.56, 80).  Vücut ağırlığındaki değişim ile endotelden bağımsız dilatasyon, leptin, PAİ–1, endotelin–1 değişim değeri arasında pozitif yönde ilişki gözlenmiştir (sırasıyla; r=0,376, r=0,507, r=0,490, r=0,362). İnsülin glargin kolunda AKŞ ve trigliserid düzeylerinde anlamlı düşme gözlendi (p=0,0001, p=0,001).
Sonuçlar: 26 haftalık eksenatide kullanımı ile vücut ağırlığında azalma ve bazı kardiyovasküler risk belirteçlerinde iyileşme görülmektedir. Eksenatide ile endotel fonksiyonlarında iyileşme görülmüştür. İnsülin glargin kullanımı ile endotel fonksiyonları iyileşmekte fakat kardiyovasküler risk belirteçlerinde olumlu seyir görülmemektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: To study the effect of exenatide on endothelial function and circulating cardiovascular risk biomarkers.
Material and Method: Metformin treated patients with type 2 diabetes (N=34) were randomized to exenatide or insulin glargine and treated for 26 weeks. These patient never used insulin and incretin based therapy. BMI: 25–45 kg/m2 and ages ranged between 40–70.  Endothelial function were evaluated by ultrasound and serum cardiovascular risk biomarkers level were measured by ELISA method. 
Results: Treatment with exenatide for 26 weeks was significantly reduced body weight, total body fat mass and waist circumference by 5,98, 10,78 ve 3,89% respectively. There was a significant difference in endothelium-dependent (flow-mediated dilatation), endothelium independent (sublingual nitrogliserin) vascular responses between pretreatment and after treatment in both groups (p=0,0001, p=0,0001 respectively). Exenatide decreased hs-CRP and endothelin–1 (27,5 ve 18,75% respectively). Insulin glargine increased fibrinogen, MCP–1, leptin, endothelin–1 (13,48, 30,27, 47,56, 80% respectively). There was positive relation between a decrease in body weight and nitrate-induced dilation, leptin, PAI-1, endothelin-1 (r= 0,376, r=0,507, r=0,490, r=0,362 respectively). Insulin glargine decreased fasting plasma glucose and triglyserid statistically (p=0,0001, p=0,001 respectively).

Conclusion:  Treatment with exenatide for 26 weeks reduced body weigth and improved some of cardiovascular risk biomarker. Exenatide improved endothelial functions. Insulin glargine improved endothelial function but there was not positive effect on cardiovascular biomarkers.