Ergenlerde olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve travma sonrası belirti arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between positive future expectations, intolerance to uncertainty and post-traumatic symptoms in adolescents
Yazar: SİBEL TAŞDELEN
Danışman: DOÇ. DR. CEMRE TATLI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 13-18 yaş aralığındaki ergenlerde olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve travma sonrası belirti arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Gaziantep ilinde anadolu ve meslek lisesinde öğrenim gören toplam 934 lise öğrencisi oluşturmaktadır; bunların 479'u kadın, 455'i erkektir. Araştırmaya dahil edilecek bireyler seçilirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan uygun örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma da kişisel bilgi formu, olumlu gelecek beklentisi ölçeği, belirsizliğe tahammülsüzlük ölçeği ve olayların etkisi ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, demografik değişkenler arasındaki ilişkiler için ilişkisiz örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük, olayların etkisi ölçeği ile ölçülen travma sonrası belirtiler, cinsiyet ve okul türü arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi yapılmıştır. Olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük, okul türü ve cinsiyet toplam puanlarının travma sonrası belirtileri yordamasına ilişkin Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Yapılan Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizine göre olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve travma sonrası belirti arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Olumlu gelecek beklentisi ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasında negatif düşük düzeyde bir ilişki saptanırken benzer şekilde olumlu gelecek beklentisi ve travma sonrası belirtiler arasında negatif düşük düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük ve travma sonrası belirtiler arasında ise pozitif, orta düzey de bir ilişki bulunmuştur. Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi sonuçlarına göre belirsizliğe tahammülsüzlük, olumlu gelecek beklentisi, okul türü ve cinsiyetin travma sonrası belirtileri yordarken; sınıf düzeyi, sosyoekonomik durum ve bölüm değişkenlerinin travma sonrası belirtileri anlamlı bir şekilde yordamadığı saptanmıştır. Olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük, okul türü ve cinsiyet, travma sonrası belirtilerdeki varyansın %24,7'ünü açıklamaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationships between positive future expectations, intolerance of uncertainty and post-traumatic symptoms in adolescents between the ages of 13-18. The sample of the research consists of a total of 934 high school students studying at anatolian and vocational high schools in Gaziantep; 479 of them are women and 455 are men. When selecting individuals to be included in the research, the convenience sampling method, one of the purposeful sampling methods, was chosen. In the research, data was collected using a personal information form, positive future expectation scale, intolerance of uncertainty scale and impact of events scale. In the analysis of the data, t-test for unrelated samples and one-way analysis of variance were used for the relationships between demographic variables. Pearson Product Moment Correlation Analysis was performed to determine the relationship between positive future expectation, intolerance of uncertainty, post-traumatic symptoms measured by the impact of events scale, gender and school type. Multiple Linear Regression Analysis was used to determine the prediction of post-traumatic symptoms by the total scores of positive future expectation, intolerance of uncertainty, school type and gender. According to the Pearson Product Moment Correlation Analysis, it was determined that there was a significant relationship between positive future expectations, intolerance of uncertainty and post-traumatic symptoms. While a low negative relationship was found between positive future expectation and intolerance of uncertainty, a similarly low negative relationship was found between positive future expectation and post-traumatic symptoms. A positive, moderate relationship was found between intolerance of uncertainty and post-traumatic symptoms. According to the results of Multiple Linear Regression Analysis, intolerance of uncertainty, positive future expectation, school type and gender predict post-traumatic symptoms; It was determined that grade level, socioeconomic status and department variables did not significantly predict post-traumatic symptoms. Positive future expectations, intolerance of uncertainty, school type and gender explain 24.7% of the variance in post-traumatic symptoms.