PISA 2009 matematik okuryazarlığı alt testinde bulunan maddelerinin Mantel-Haenszel, SIBTEST ve Lojistik Regresyon yöntemleri ile değişen madde fonksiyonunun incelenmesi
An analysis of the differential item function for the items available in the PISA 2009 mathematics literacy sub-test through Mantel-Haenszel, SIBTEST and logistic regression methods
Yazar: SÜLEYMAN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ALPER KÖSE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Lojistik regresyon modelleri = Logistic regression models ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; SIBTEST yöntemi = SIBTEST method ; Testler = Tests ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu çalışmada, PISA 2009 uygulaması Matematik okuryazarlığı alttestinde, cinsiyete ve kültüre göre değişen madde fonksiyonu (DMF) içeren madde bulunup bulunmadığı incelenmiştir. DMF analizleri Mantel Haenszel, Lojistik Regresyon ve SIBTEST yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın veri setini, cinsiyet değişkeni için PISA 2009 uygulamasında Türkiye?de 5. kitapçığın uygulandığı 332 öğrencinin matematik okuryazarlığı alt testindeki maddelere verdikleri cevaplar, kültür değişkeni için ise PISA 2009 uygulamasında Türkiye, Almanya, Finlandiya ve ABD?deki öğrencilerin 5. kitaptaki matematik testine verdikleri cevaplar oluşturmaktadır. Ayrıca Matematik okuryazarlığı alt testine ait betimsel istatistikler ve güvenirlik analizleri hesaplanarak DMF analizinden önce grup dağılımı hakkında genel bilgi edinilmiştir. 
Cinsiyet değişkenine göre yürütülen DMF analizleri sonucunda MH tekniğinde 2 adet DMF belirlenirken, LR tekniğinde 3 adet DMF, SIBTEST tekniğinde 4 adet DMF gösteren madde belirlenmiştir. Toplamda DMF?li olduğu belirlenen 5 maddenin 4?ü erkekler lehine, sadece bir tane maddenin kızlar lehine avantajlı olduğu söylenebilir.
Türkiye ile Almanya?dan katılan öğrencilerden elde edilen veri setlerine göre yapılan MH analizi sonuçlarına göre 10 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin 5?i Almanya için avantajlı diğer maddeler ise Türkiye için avantajlı olduğu görülmüştür. LR analizi sonucunda 10 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin 7 tanesi Almanya lehine 3 tanesi Türkiye lehine avantaj sağlamaktadır. SIBTEST analizi sonucunda 12 maddede DMF bulunmuş ve bu maddelerin 7 tanesi Almanya lehine 5 tanesi ise Türkiye lehine avantaj sağlamaktadır.
Türkiye ile Finlandiya?dan katılan öğrencilerden elde edilen veri setlerine göre yapılan MH analizi sonuçlarına göre 12 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin 6 tanesi Finlandiya için avantajlı 6 tanesi ise Türkiye için avantajlı olduğu görülmüştür. LR analizi sonucunda 10 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin tamamı Finlandiya lehine avantaj sağlamaktadır. SIBTEST analizi sonucunda 13 maddede DMF bulunmuş ve bu maddelerin 7 tanesi Finlandiya lehine 6 tanesi ise Türkiye lehine avantaj sağlamaktadır.
Türkiye ile ABD?dan katılan öğrencilerden elde edilen veri setlerine göre yapılan MH analizi sonuçlarına göre 11 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin 5 tanesi ABD için avantajlı 6 tanesi ise Türkiye için avantajlı olduğu görülmüştür. LR analizi sonucunda 9 maddede DMF bulunmuş, bu maddelerin 4 tanesi ABD lehine, 5 tanesi ise Türkiye avantaj sağlamaktadır. SIBTEST analizi sonucunda 13 maddede DMF bulunmuş ve bu maddelerin 8 tanesi ABD lehine 5 tanesi ise Türkiye lehine avantaj sağlamaktadır.

Abstract:
This study performs a Differential Item Function (DIF) analysis in terms of gender and culture on the items available in the PISA 2009 mathematics literacy sub-test. The DIF analyses were done through the Mantel Haenszel, Logistic Regression and the SIBTEST methods. 
The data for the gender variable were collected from the responses given by 332 students to the items in the mathematics literacy sub-test during the administration of the 5th booklet in the PISA 2009 application whereas the data for the culture variable were collected through the application of the 5th booklet in Turkey, Germany, Finland and the United States in the PISA 2009 application. Besides, the descriptive statistics and the reliability analyses were conducted for the mathematics literacy sub-test, and general information concerning the group distribution prior to the DIF analysis was obtained. 
Following the DIF analysis, which had been performed for the gender variable, 2 DIFs were specified in the MH technique while 3 were found in the LR technique and 4 were found in the SIBTEST technique. It may be said that 4 of the 5 items with DIF were in favour of male students, and only one was in favour of female students. 
Based on the MH analysis results which had been performed in relation to the data obtained from the students in Turkey and Germany, the DIF was found in 10 items; and 5 of them were to the advantage of students in Germany and the other items were to the advantage of those in Turkey. With the LR analysis the DIF was found in 10 items, and 7 of them were to the advantage of German students and 3 were to the advantage of Turkish students. In consequence of the SIBTEST, the DIF was found in 12 items; 7 of them were found to be to the advantage of German students and 5 were found to be to the advantage of Turkish students. 
According to the results of the MH analyses conducted for the data obtained from students in Turkey and Finland, the DIF was found in 12 items; and 6 of the items were to the advantage of Finnish students whereas the other 6 were to the advantage of Turkish students. In consequence of the LR analysis, the DIF was found in 10 items; and all of the items were to the advantage of Finnish students. The SIBTEST results, on the other hand, demonstrated that the DIF was available in 13 items; and that 7 of them were to the advantage of Finnish students while 6 were to the advantage of Turkish students.  
Based on the MH analysis results for the data obtained from the students in Turkey and in the United States, the DIF was found for 11 items; and 5 of them were to the advantage of American Students whereas 6 were to the advantage of Turkish students. According to the LR analysis results, the DIF was found in 9 items; and 4 of them were to the advantage of American students while 5 were to the advantage of Turkish students. According to the results of the SIBTEST, however, the DIF was found in 13 items; and 8 of them were to the advantage of American students while 5 were to the advantage of Turkish students.