Erzurum'da yaşayan kadınlarda meme kanseri taraması ve erken tanısı ile ilgili engellerin saptanması
Determining the barriers of screening and early diagnosis of breast cancer in women, erzurum
Yazar: MERYEM MERVE ÖREN
Danışman: PROF. DR. ABDULBARİ BENER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı / Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen ve en çok öldüren kanser olması nedeniyle ve tarama yöntemleriyle erken tanı konularak mortalitenin azaltılması sağlandığından önemlidir. Kişilerin taramalarını yaptırması konu ile ilgili bilgilerine ve tutumlarına ve bunlarla ilişkili engellere bağlıdır. Kadınlarda meme kanseri taraması ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları belirlemek taramanın önündeki engelleri saptamak amacıyla Kasım 2018- Mart 2019 tarihleri arasında kesitsel bir çalışma yapıldı. Erzurum'da herhangi bir nedenle birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran ve anket sorularını cevaplamayı kabul eden 20-69 yaş arası, herhangi bir kanser tanısı almamış 569 kadın ile çalışma tamamlandı. Çalışma grubunda kendi kendine meme muayenesi %28,8 klinik meme muayenesi %30,4 ve mamografi çektirme %25,7 oranlarında saptandı. Kadınların memede ağrısız kitle varlığının (%65,2) ve şekil bozukluğunun (%58,7) meme kanseri semptomu olduğunu; ailede meme kanseri olmasının (%78) ve ileri yaşın (%62,9) risk oluşturacağını bildiği tespit edildi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi kadınların kendi kendine meme muayenesi yapmayı bilmemelerinin, klinik meme muayenesi ve mamografi içinse utanma duygusunun ve yine mamografi için çekim sırasında ağrı duyulacağı endişesinin diğer faktörlerden bağımsız olarak uygulama önündeki en büyük engeller olduğunu göstermiştir. Çalışma sonuçları korku, utanma gibi duyguların tarama yaptırmaya en büyük engeli oluşturması dolayısıyla kanser taramalarının doktor tarafından nasıl uygulandığı ile ilgili ve mamografi çekimlerinin nasıl yapıldığı ile ilgili daha fazla bilgilendirme ihtiyacı olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Breast cancer is the most common cancer in women and early diagnosis can be made by screening methods for breast cancer, which leads to a reduction in mortality. These conditions make the disease important. The participation of women in screening programs, depends on their knowledge and attitudes and other barriers. The aim of this study was to explore knowledge, attitude and practice about breast cancer and to identify potentiel barriers. A cross-sectional study was conducted between November 2018 and March 2019. The study was completed with 569 women aged between 20-69 years who were applied to primary health care institutions for any reason in Erzurum and who did not have any cancer diagnosis, and agreed to answer the questionnaire questions. Breast self-examination in the study group was found to be 28.8%, clinical breast examination was 30.4% and mammography was 25.7%. A good proportion knew that painless mass (65.2%) and breast asymmetry (74.6%) are warning signs. it was found that the positive family history (78%) and age (62.9%) would described as a risk. Multivariate logistic regression analysis showed that women think didn't have proper knowledge to perform self breast examination, and they felt embarrassment for having clinical breast examination and mammograpy.
The results of the study showed that emotions such as fear and embarrassment were the most obstacle to screening. For this reason, the women need for more informed about screening programmes and mammography shots.