Özel eğitim meslek okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between organizational commitment and job satisfaction of special education vocational school teachers
Yazar: GÖKHAN ARI
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, özel eğitim meslek okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini Ankara ilinde özel eğitim meslek okullarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmuştur. Bu araştırmada evrenin tamamına ulaşmak amaçlanmıştır. Toplam 283 öğretmenden 201 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Meyer, Allen ve Smith tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ile Weiss ve arkadaşları tarafından geliştirilen "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 24 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; özel eğitim meslek okulunda görev yapan öğretmenlerin kendilerini kurumlarına genel olarak bağlı hissettikleri, bununla birlikte görev yaptıkları okullara en az normatif en çok ise duygusal açıdan bağlı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinde cinsiyet, yaş ve mesleki kıdeme göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı; branş ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Özel eğitimmeslek okulunda görev yapan öğretmenlerin iş doyumlarının yüksek olduğu, iş doyumunun alt boyutları açısından ise en çok içsel doyum yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinde cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı; branş değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Özel eğitim meslek okulunda görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile iş doyumları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca özel eğitim meslek okulunda görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve iş doyumunun tüm alt boyutları analiz edildiğinde de pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin iş doyumunun yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre özel eğitim öğretmenleri ve özel eğitim kurumlarında çalışan diğer öğretmenlere, bu kurumlarda çalıştıkları süre boyunca yıpranma payı ve erken emeklilik haklarının tanınması gerektiği önerilebilir. Bununla birlikte öğretmenlere yönelik yatırımların artırılması ve öğretmenlerin toplumsal statülerinin iyileştirilmesine ilişkin çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
This study aims to determine the relationship between organizational commitment and job satisfaction of special education vocational school teachers. In the research, correlational survey model in general survey models was used. Participants of this study were teachers working in special education vocational schools in Ankara. This study aims to reach overall population. 201 participants could attend out of 283 teachers in total. As a data collection tool "Organizatonal Commitment Scale" developed by Meyer, Allen and Smith and "Minnesota Job Satisfaction Scale" developed by their collegues were used in the study. In the analysis of data SPSS 24 was used. As a result of data obtained from this study, it was concluded that teachers in special education vocational school generally feel commitment to their organizations, however; they are linked to their schools at least normatively but at most emotionally. It was found out that there is no significant difference in the level of teacher's organizational commitment in gender, age and professional seniority variables but there is significant difference in branch and educational background variables. It was concluded that the level of job satisfaction is in a high level for theteachers in special education vocational schools, they mostly have inner satisfaction in subscales of job satisfaction. In teacher's job satisfaction, there is no significant difference in the variables of gender, age, educational background and professional seniority but a significant difference in branch variable. It was observed that there are positively significant correlations between organizational commitment and job satisfaction of the teachers working in special education vocational schools. Besides, positively significant correlations were found when subscales of organizational commitment and job satisfaction of the teachers working in special education vocational schools. It was concluded that organizational commitment of teachers is a predictor variable of job satisfaction. As a result, it can be recommended for the special education teachers and other teachers in special education schools that they have to get the right of depreciation for the time they work for these schools and early retirement. After all people can work through the investment and increment of social statues for the teachers.