Abdominal anatomi dual enerji X-ray absorbsiyometri ile kemik mineral yoğunluğu ölçümünü etkiler mi?
Does the abdominal anatomy effects DXA measurement of BMD
Yazar: CAN BAŞALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anatomi = Anatomy ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Tomografi = Tomography ; X ışını = X ray

Özet:
AMAÇ: Abdominal anatominin dual enerji x-ray absorbsiyometri (DXA) ölçümleri üzerine olan etkilerini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Aynı gün içerisinde DXA ve abdominal bilgisayarlı tomografi (BT) incelemesi yapılan 43 hastada kantitatif bilgisayarlı tomografi (QCT) ölçümü yapılmıştır. Hastaların BT görüntüleri üzerinde abdominal yağ miktarı, abdomen ön-arka çapı, abdominal total alan ve abdominal yağ yüzdesi ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca BT görüntüleri değerlendirilerek; aort kalsifikasyonu, vertebral osteofitik yeni kemik oluşumu ve faset eklem dejenerasyonu varlığı araştırılmıştır. Bu değişkenlerin DXA sonuçları üzerine olan etkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
BULGULAR:  DXA kemik mineral yoğunluğu (BMD) değerlerinin, abdominal alan, abdominal yağ miktarı, abdominal yağ yüzdesi, abdomen ön-arka çapı ile olan ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. DXA nın T skorları üzerindeki yanılgısının, osteofitik yeni kemik oluşumu ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. DXA nın osteoporozu saptama konusundaki yanılgısının, osteofitik yeni kemik oluşumu, faset eklem dejenerasyonu ve aort kalsifikasyonu ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
SONUÇ: Osteofitik yeni kemik oluşumu, faset eklem dejenerasyonu ve aort kalsifikasyonu bulunan özellikle yaşlı hastalarda, DXA'nın osteoporozu saptama konusunda yalancı negatif sonuçlar verme ihtimali mevcuttur. Bu grup olgularda DXA yerine QCT tercih edilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: Dual Enerji X-Ray Absorbsiyometri, Osteoporoz, Kantitatif Bilgisayarlı Tomografi

Abstract:
PURPOSE:  To evaluate effects of abdominal anatomy on DXA measurements.
MATERIAL AND METHODS: We had evaluated 43 patients by DXA and computed tomography (CT) with QCT measurement at the same day. On the CT views of the patients we measured abdominal fat percentage, abdominal total area, abdominal antero-posterior dimensions and abdominal fat quantity. Also on the CT views we searched presence of aortic calcification, vertebral osteophytic new bone generations and facet joint degenerations. The data obtained from study also evaluated statistically.
RESULTS: DXA BMD measurements of abdominal fat percentage, abdominal total area, abdominal antero-posterior dimensions and abdominal fat quantity did not found statistically significant. The error at the diagnosing of T scores in DXA was found statistically significant with the presence of osteophytic new bone generation. The error at the diagnosing of osteoporosis of DXA was found statistically significant with the presence of osteophytic new bone generation, facet joint degeneration and aortic calcification.
CONCLUSION: Especially while diagnosing osteoporosis in the old patients with DXA; which had osteophytic new bone generation, facet joint degeneration and aortic calcification, the probability of false negative results gets higher. We consider to prefer using QCT instead of DXA.

Key words:  Dual Energy X-Ray Absorbsiometry, Osteoporosis, Quantitive Computed Tomography