Türk ve İran Hukuklarında karayoluyla yük taşıma sigortası
The insurance of goods by road in Turkish and Iranian Law
Yazar: MOHAMMED MAGHAMİNİA
Danışman: PROF. DR. HURİYE KUBİLAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigortacılık = Insurance ; Türk hukuku = Turkish law ; Yük taşımacılığı = Freight transportation ; İran hukuku = Iran law

Özet:
ÖZET "Karayoluyla Yük Taşıma Sigortası" konusu, Türk ve İran hukuklarında karşılaştırmalı olarak beş bölüm başlığı altında incelenmektedir. Karayoluyla yük taşıma sigortasının özellikleri, sözleşmesi, sigorta taraflarının hukukî edimleri, risk ve zarar unsuru ve hukukî uyuşmazlıkların çözüm yollan genel olarak beş bölümün konu başlıklarını oluşturmaktadır. Karayoluyla yük taşıma sigortası, yükün taşınmasında menfaat sahiplerinin hukukî ve ekonomik gereksinimlerini karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. Bu sigorta, karayoluyla taşınan eşyanın taşıma risklerine karşı sigortalının ekonomik menfaatinin korunmasına yönelik bir sigorta türüdür, karayoluyla yük taşıma sigortası, hem kendine özgü özellikleri bakımından ve hem de diğer ticaret alanındaki teknik ve hukukî gelişmelere paralel olarak dinamik ve kompleks bir uygulama yapısına sahiptir. Türk ve İran hukuklarında karayoluyla yük taşıma sigortasına ilişkin etkin ve sistematik bir hukukî düzen bulunmamaktadır. Türk hukukunda bu sigortanın uygulama kural ve koşullarının ana kaynağını denizyoluyla yük taşıma sigortalarını düzenleyen hükümlerle Borçlar Kanunun genel hükümleri belirlemektedir. İran hukukunda ise, sigorta kanunu belli başlı sigorta prensiplerini içermekle birlikte bütün sigorta türlerinin uygulama şekil ve kurallarının belirlenmesini sözleşme koşullarına bırakmıştır. Bu nedenle İran hukukunda karayoluyla yük taşıma sigortası, Ticaret Kanunu ile Medenî Kanun çerçevesinde sözleşme koşullarına ve uygulamadaki örf ve âdete tâbidir. Uluslararası ticarî alım satım alanındaki değişik alternatif ve yeknesak hukukî ve teknik metotlarının ve taşıma teknik ve yöntemlerinin hızla gelişmesi, yük taşıma sigortasının uygulama sistemini derinden etkilemektedir. Bu nedenle, karayoluyla yük taşıma sigortasını hem kendine özgü teknik kavram ve özelliklere sahip bir sigorta türü olarak ve hem de diğer taşıma sigortalarının tamamlayıcısı olarak modern bir hukukî düzene kavuşturulması kaçınılmazdır. V

Abstract:
ABSTRACT The topic of "the insurance of goods carried by road" has been studied comparatively according to Turkish and Iranian Law under five main chapters. The characteristics of the insurance of goods carried by road, the insurance contract, legal obligations and rights of the parties in the insurance contract, Th risk and damage as basic elements of the insurance and the solution ways to insurance legal conflicts are the titles given to the chapters. The insurance of goods carried by road has existed to satisfy the economical and legal needs which are under the embrace of Insurance Law. The insurance of goods by road protects the economical rights of the insured person against the risks faced in the carriage of goods by road. It has a dynamic and complex application structure not just because of its own peculiarities but also the technical and legal developments seen in the other fields of the trade. Turkish and Iranian law have not systematic and effective legal arrangement regarding to the insurance of goods carried by road. Turkish law, the main source of the rules and conditions of applications come from the legal arranging the insurance of goods carried by sea and the rules of Code of Obligations. On the other hand, In Iranian law, although the insurance Act contains the main insurance principles, the application ways and rules of all types of insurances are stated in the conditions of insurance contract. Therefore, the insurance of goods carried by road in Iranian law is subject to conditions of contract which is made according to Commercial and Civil Acts and custom and usage in application. The alternative methods used in international trade, unified law and technical methods and the rapid developments in transportation methods and techniques heavily affect the application system of insurance of the goods. Therefore, it is inevitable that as a separate insurance type with its own technical concept and special feature and as a complementary of other insurance types, the insurance of goods carried by road has to gain a modern legal arrangement VI