Yoğun bakım hemşirelerinin endotrakeal aspirasyon uygulamaları ve etkileyen faktörler: İstanbul Avrupa yakası kamu hastaneleri örneği
Endotracheal suctioning practices of intensive care nurses and influencing factors: an example from public hospitals on the european side of istanbul
Yazar: YASEMİN BAŞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ŞAHİN ORAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin endotrakeal aspirasyon uygulamaları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı. 
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı olarak 1 Mart 2022-1 Temmuz 2022 tarihleri arasında İstanbul'un Avrupa yakasında yer alan ve 3. düzey yoğun bakım ünitesine sahip olan 13 kamu hastanesinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, bu hastanelerde çalışan toplam 1673, örneklemi ise tabakalı rastgele seçilen 462 hemşire oluşturdu. Araştırmanın örneklem büyüklüğü Epi Info programı kullanılarak belirlendi. Veriler, ''Hemşirelerin Tanımlayıcı Özellikleri'' ve ''Yoğun Bakım Hemşirelerinin Endotrakeal Aspirasyon Uygulamaları'' anketleri ile toplandı. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan ve ki-kare testleri ile analiz edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %72,1'inin kadın, %82,1'inin lisans mezunu olduğu ve %87,9'unun uyguladığı aspirasyon yöntemini meslektaşlarından öğrendiği belirlendi. Hemşirelerin %52,4'ünün aspirasyon öncesinde hastaya gerekli açıklamaları yapmadıkları, %58'inin sadece hipoksemik hastalara işlem öncesi hiperventilasyon uyguladıkları saptandı. Hemşirelerin %66'sının aspirasyon öncesi hava yoluna solüsyon verdiği, %35,5'inin yalnızca sekresyonlar var olduğunda aspirasyon uyguladığı ve %58,7'sinin kullandıkları kateteri belirlerken ellerinde ne varsa onu kullandığı belirlendi. Hemşirelerin %21'inin yetişkin hastada aspiratörün negatif basınç seviyesini maksimum 150 mmHg olacak şekilde ayarladığı, %42,4'ünün steril teknik kullandığı belirlendi. Yüksek lisans mezunu ve çalışma yılı fazla olan, yoğun bakım sertifikasına sahip veya konuyla ilgili hizmet içi eğitim alan hemşirelerin bilgi ve uygulamalarının olumlu yönde diğer gruplardan yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Bu araştırmaya katılan hemşirelerin, sadece yarıya yakınının endotrakeal aspirasyon uygulaması konusunda yeterli bilgi birikimine ve becerisine sahip olduğu, eğitim ve deneyimleri arttıkça kanıt temelli uygulamalara uyumlarının arttığı saptandı. 

Anahtar Kelimeler: Aspirasyon, hemşirelik bakımı, yoğun bakım hemşireliği

Abstract:
Objective: This research was conducted to determine the endotracheal suctioning practices of intensive care nurses and the factors influencing them.
Methods: This research was carried out between March 1 and July 1, 2022, in 13 public hospitals located on the European side of Istanbul, which have level 3 intensive care units. The study population consisted of a total of 1673 nurses working in these hospitals, and the sample was composed of 462 nurses randomly selected through stratified sampling. The sample size of the study was determined using the Epi Info program. Data were collected using the "Descriptive Characteristics of Nurses", "Endotracheal Suctioning Practices of Intensive Care Nurses" questionnaires. The data were analyzed using numerical values, percentages, means, standard deviations, medians, chi-square tests.
Results: It was found that 72.1% of the participating nurses were female, 82.1% had a bachelor's degree, 87.9% learned the suctioning method from their colleagues. It was determined that 52.4% of the nurses did not provide the necessary explanations to the patient before suctioning, 58% applied pre-procedural hyperventilation only to hypoxemic patients. Sixty-six percent of the nurses administered a solution to the airway before suctioning, 35.5% applied suction only when secretions were present, 58.7% used whatever catheter they had on hand to perform the procedure. It was found that 21% of the nurses adjusted the negative pressure level of the aspirator to a maximum of 150 mmHg in adult patients, 42.4% used sterile technique. Nurses' a higher level of education, more years of experience, intensive care certification, or in-service training related to the subject had more positive knowledge and practices compared to other groups.
Conclusion: It was determined that only about half of the nurses participating in this study had sufficient knowledge and skills regarding endotracheal suctioning, their compliance with evidence-based practices increased with education and experience.

Keywords: Aspiration, nursing care, intensive care nursing