Afazili bireyler ve sağlıklı bireylerdeki sıfat kullanımı
The use of adjectives in individuals with and without aphasia
Yazar: NUR MELİKE DOĞRUÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Afazi = Aphasia ; Beyin = Brain ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Değerlendirme = Evaluation ; Dil bozuklukları = Language disorders

Özet:
Bu araştırmada afazili bireylerin sıfat üretiminin, sağlıklı bireylerin sıfat üretiminden farklı olup olmadığı bir değerlendirme aracı kullanılarak belirlenip, afazili bireylerin geliştirilen bu araçta yer alan farklı alt basamaklardan hangilerinde sıfatları daha iyi üretebildiği incelenmektedir. Çalışma grubu anadili Türkçe olan afazili 33 birey ve sağlıklı 55 bireyden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, afazili bireyler Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) ile değerlendirildikten sonra tüm katılımcılara araştırmacının geliştirmiş olduğu Sıfat Üretimi Değerlendirme Aracı uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için, IBM SPSS Statistics 25 programı kullanılmıştır. İstatistiksel analiz için Shapiro Wilk ve Kolmogorov Smirnov normallik testleri, Mann Whitney, Kruskal Wallis, Friedman testleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan afazili bireyler ile sağlıklı bireylerin sıfat üretimi karşılaştırıldığında araç genelinde üretilen toplam sıfat sayısı, tüm alt basamaklarda üretilen toplam sıfat sayıları, beklenen sıfat sayıları, beklenmeyen sıfat sayıları, sıfat dışı yanıt sayıları bakımından sağlıklı bireyler lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunduğu görülmektedir (p<0,05). Afazi tipleri açısından akıcı afazili bireyler sıfat üretiminde daha yüksek performans sergilemiştir. Alt basamaklara göre bakıldığında ise hem sağlıklı hem de afazili bireyler izole sıfat üretimini gerektiren 3. alt basamakta daha yüksek performans sergilemişlerdir.

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate whether there is a difference in adjective production between individuals with aphasia and healthy individuals. In order to describe adjective use, the Adjective Production Evaluation Tool, developed by the researcher, is used and through three subtests the participants' ability to produce different types of adjectives are tested. The participants are 33 people with aphasia and 55 healthy controls speaking Turkish. All the participants with aphasia were evaluated via the aphasia test battery "Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD)" [Aphasia Language Evaluation Test] and all participants answered the Adjective Production Evaluation Tool. IBM SPSS Statistics 25 program is used for the statistical analysis of the data. Shapiro Wilk and Kolmogorov Smirnov tests are used to determine normality of the data and Mann Whitney, Kruskal Wallis, Friedman test are used in the statistical analysis. When the adjective production of participants with aphasia and healty participants are compared, we see the results indicate a statistically meaningful difference in favor of the healthy participants with regard to total adjectives produced, total adjectives produced in each of the subtests, the expected adjectives, and unexpected adjectives (p<0,05). When compared according to type of aphasia, individuals with aphasia in the fluent aphasia group performed better. The results of the subtests indicate that both groups performed better in the third sub-test which required production of isolated adjectives.