Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretim programının temel yaklaşımlarının öğrenme öğretme süreçlerine yansıması
The reflection of the basic approaches of Religious Culture and Moral Knowledge course curriculum on the learning and teaching processes
Yazar: ABDULLAH ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. REMZİYE EGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme süreci = Learning process ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Öğretme = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 2018 DKAB Dersi (4-8. Sınıflar) Öğretim Programı'nın temel eğitimsel yaklaşımlarının öğrenme öğretme süreçlerine yansımasını ortaya koymak ve programın uygulamaya yansıtılması noktasında bir perspektif sunmaktır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri görüşme, gözlem ve doküman incelemesi teknikleriyle elde edilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen 13 DKAB öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler ve bu öğretmenlerinin 10'unun derslerinde gözlemler yapılmıştır. Ayrıca DKAB öğretim programı, öğretmenlerin hazırlamış olduğu yıllık ve günlük planlar, derslerde kullanılan materyaller, ölçme ve değerlendirme araçları, öğrenci çalışmaları vb. incelenmiştir. Araştırma verilerinin analizinde; betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri birlikte kullanılmıştır.
Araştırma bulgularından; çalışma grubunda yer alan öğretmenlerin DKAB dersi öğretim programı hakkında genel olarak olumlu düşüncelere sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrenme öğretme süreçlerinin öğretim programının temel eğitimsel yaklaşımlarına uygun bir şekilde planlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenme öğretme süreçlerinde, öğrencilerin keşfedebilecekleri, araştırma yapabilecekleri, problemlere çözümlere üretebilecekleri, tartışmalara yapabilecekleri, işbirlikli çalışabilecekleri öğrenme ortamların genellikle oluşturulamadığı görülmüştür. Öğrenme öğretme süreçlerinin çoğu zaman öğretmen ve ders kitabı merkezli yürütüldüğü ortaya çıkmıştır. Öğrenme öğretme süreçlerinin değerlendirilmesinde, öğretim programının temel eğitimsel yaklaşımlarına uygun bir sürecin oluşturulamadığı, çoğunlukla geleneksel ölçme değerlendirme yöntemleriyle öğrencilerin bilgilerini ölçmeye yönelik sonuç değerlendirme yapıldığı da tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretim programı, öğretmen yeterlilikleri, öğrenci ilgi ve motivasyonu, okul/öğrenme ortamı imkânları, genel eğitim sistemi ve okul-aile işbirliğiyle ilgili karşılaşılan sorunların öğretim programının temel eğitimsel yaklaşımlarının öğrenme öğretme süreçlerine yansımasını zorlaştırdığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to reveal the reflection of the basic educational approaches of the 2018 DKAB Course Curriculum (4th-8th grades) on the learning and teaching processes and to present a perspective on the reflection of the curriculum into practice. In the research, multiple case study design, one of the qualitative research methods, was used. The research data were obtained by interview, observation and document analysis techniques. Semi-structured interviews were conducted with 13 DKAB teachers determined by the purposeful sampling method and observations were made in the courses of 10 of these teachers. In addition, the DKAB curriculum, the annual and daily plans prepared by the teachers, the materials used in the courses, the assessment and evaluation instruments, and the student studies etc. were examined. In the analysis of research data; descriptive analysis and content analysis techniques were used together.
From the research findings; it has been determined that the teachers in the study group have generally positive thoughts about the DKAB course curriculum. In addition, it was concluded that the learning and teaching processes could not be planned in accordance with the basic educational approaches of the curriculum. It has been observed that learning environments in which students can explore, do research, produce solutions to problems, engage in discussions, and work collaboratively work collaboratively cannot usually be created in learning and teaching processes. It has been revealed that the learning teaching processes are mostly carried out teacher center and textbook. In the evaluation of the learning and teaching processes, it was also determined that a process appropriate to the basic educational approaches of the curriculum could not be established, and a result evaluation was made to measure the knowledge of the students, mostly with traditional measurement and evaluation methods. In addition, it has been revealed that the problems encountered in the curriculum, teacher competencies, student interest and motivation, school/learning environment opportunities, general education system and school-family cooperation make it difficult the reflection of the basic educational approaches of the curriculum on the learning and teaching processes.