Finansal gelişme ile gelir eşitsizliği ilişkisi: Finansal Kuznets Eğrisi hipotezinin sınanması
The relationship between financial development and income inequality: Testing the Financial Kuznets Curve hypothesis
Yazar: GÜLŞAH GÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRÇEM ÖZAYTÜRK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Fon arz ve talep eden kesimleri bir araya getirerek ekonomik büyüme için kritik bir araç olarak tanımlanan finansal sektör, beşeri ve fiziksel yatırımları arttırmada vurgulanması gereken kilit bir unsurdur. Ancak, finansal sektör gelişimi aynı zamanda gelir dağılımı eşitsizliğini etkileyebilmekte ve bu etkiler de zaman içinde değişiklik gösterebilmektedir. Bu açıdan bakıldığında, ülkelerin finansal sistemlerinin geliştirilmesi için politikaların uygulanması büyük önem taşırken, aynı zamanda gelir dağılımında adaletin de gözetilmesi gerekmektedir.  
Kuznets'in ekonomik birimler arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını açıklayan Kuznets Hipotezi, ekonomik büyümenin başlangıç aşamalarında gelir eşitsizliğinin arttığını, belirli bir büyüme noktasından sonra ise azaldığını belirtmektedir. Ekonomik büyümenin başlangıç aşamalarında gelir eşitsizliği söz konusudur, çünkü kaynaklar ve gelir dağılımı henüz karmaşık bir ekonomik yapının içindedir. Ekonomik büyüme orta aşamaya ulaştığında tasarruf oranları artar, ancak aynı zamanda gelir eşitsizliği de artar. Ekonomik büyüme devam ettikçe finansal piyasalara toplumun geniş kesimlerinden katılım olur ve bu süreçte gelir eşitsizliği azalır. 
Ekonomik büyüme ile gelir eşitsizliğini ele alan Kuznets Hipotezini finansal piyasa gelişimine uyarlayan Greenwood ve Jovanic (1990), Finansal Kuznets Hipotezini geliştirmişlerdir. Finansal Kuznets Hipotezine göre finansal gelişme ile gelir eşitsizliği arasında 'ters U' şeklinde bir ilişki bulunmaktadır. Bunun nedeni, finansal gelişmenin başlangıç aşamalarında gelir eşitsizliğinin artması, belirli bir eşikten sonra ise gelir eşitsizliğinin azalmasıdır. Finansal gelişmenin başlangıç aşamalarında finansal altyapı yetersizlikleri, bilgi asimetrisi ve finansal sisteme dahil olma maliyeti, finansal gelişmelerden yalnızca belirli bir gelir seviyesinin üzerinde olanların yararlanabilmesine imkan tanımakta ve bu durum gelir eşitsizliğinin artmasına neden olmaktadır. Finansal gelişme belirli bir eşik değerin üstüne çıktığında ise finansal erişebilirliğin getirisi olarak girişimcilik faaliyetlerinin ve finansal ürün çeşitliliğinin artması, buna karşın finansal piyasa aksaklıklarının ve kredi kısıtlamalarının azalması finansal gelişmelerden toplumun her kesiminin faydalanmasını sağmaktadır. Dolayısıyla gelir eşitsizliği azalmaya başlar. 
Bu çalışmanın amacı finansal gelişme ile gelir eşitsizliği arasındaki ilişkiden hareketle, Finansal Kuznets Eğrisi hipotezinin OECD ülkeleri için geçerliliğini sınamaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda gelir eşitsizliğinin göstergesi olarak gini endeksi ile bağımsız değişken olarak finansal gelişmenin göstergesi olan M2 para arzı, Finansal Kuznets Eğrisinin seyrini görebilmek amacıyla M2 para arzının karesi, kontrol değişkenler olarak ise kamu harcamaları, GSYİH büyüme oranı ve nüfusun büyüme oranı değişkenleri kullanılarak, 2002-2019 yılları arası yıllık verilere Esnek Genelleştirilmiş En Küçük Kareler Yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, çalışmada ele alınan OECD ülkelerinde finansal gelişmenin ilk aşamalarında gelir eşitsizliğinin azaldığını, fakat belirli bir eşik düzey aşıldıktan sonra gelir eşitsizliğinin arttığını göstermektedir. Buna göre finansal gelişme ile gelir eşitsizliği arasında 'U' şeklinde bir ilişkiden söz edilmektedir. Ayrıca GSYİH büyüme oranı ve kamu harcamalarının gelir eşitsizliği üzerinde azaltıcı, nüfusun büyüme oranının ise arttırıcı etkisi görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Finansal gelişme, gelir dağılımı, panel veri analizi.

Abstract:
The financial sector, defined as a critical tool for economic growth by bringing together fund supply and demand segments, is a key element that should be emphasized in increasing human and physical investments. However, financial sector development can also affect income inequality, and these effects may change over time. From this perspective, while the implementation of policies is of great importance for the development of countries' financial systems, justice in income distribution must also be observed.
       Kuznets Hypothesis, which explains the differences in income distribution between economic units, states that income inequality increases in the initial stages of economic growth and decreases after a certain growth point. Income inequality exists in the initial stages of economic growth because resources and income distribution are still within a complex economic structure. As economic growth reaches the middle stage, savings rates increase, but income inequality also increases. As economic growth continues, large segments of society participate in financial markets and income inequality decreases in the process.
      Greenwood and Jovanic (1990), who adapted the Kuznets Hypothesis, which deals with economic growth and income inequality, to financial market development, developed the Financial Kuznets Hypothesis. According to the Financial Kuznets Hypothesis, there is an 'inverted U' shaped relationship between financial development and income inequality. This is because income inequality increases in the initial stages of financial development, and after a certain threshold, income inequality decreases. In the initial stages of financial development, financial infrastructure inadequacies, information asymmetry and the cost of inclusion in the financial system allow only those above a certain income level to benefit from financial developments, and this causes income inequality to increase. When financial development exceeds a certain threshold value, entrepreneurial activities and financial product diversity increase as a result of financial accessibility, while financial market disruptions and credit restrictions decrease, allowing every segment of society to benefit from financial developments. Therefore, income inequality begins to decrease.
       The aim of this study is to test the validity of the Financial Kuznets Curve hypothesis for OECD countries, based on the relationship between financial development and income inequality. For the purpose of the study, the Flexible Generalized Least Squares Method was applied to annual data between 2002 and 2019, using the the Gini index as an indicator of income inequality, the M2 money supply as an indicator of financial development as an independent variable, the square of the M2 money supply in order to see the course of the Financial Kuznets Curve, and public expenditures, GDP growth rate and population growth rate as control variables. The findings show that income inequality decreases in the early stages of financial development in the OECD countries covered in the study, but after a certain threshold level is exceeded, income inequality increases. Accordingly, there is a 'U' shaped relationship between financial development and income inequality. In addition, the GDP growth rate and public expenditures have a decreasing effect on income inequality, while the population growth rate has an increasing effect.

Keywords: Financial development, income distribution, panel data analysis.