Türkiye'nin ikinci dünya savaşı aktif tarafsızlık politikasının savunmacı realizm teorisi bağlamında incelenmesi
Analysis of Turkey's active neutrality policy in the second world war in the context of defensive realism theory
Yazar: FIRAT ÜNER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEM OĞULTÜRK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Aktif tarafsızlık = Active neutrality ; Defansif realizm = Defensive realism ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy

Özet:
"Membaları kâfi olan arazimiz içinde mevcudiyetimizi, terakkiyatımızı temin etmekten başka bir şey düşünmüyorduk…" İsmet İnönü, Lozan.
İkinci Dünya Savaşı dönemi, devletler arasındaki ilişkilerin karmaşıklığı ve devletlerin dış politika tercihlerindeki etkileyici faktörler açısından oldukça önemli bir dönemdir. Uluslararası anarşi, artan sanayi ihtiyacına kaynak bulma gayretleri, güç rekabeti ve belirsizlik gibi faktörler birçok ülkenin kendi güvenlik ve çıkarları için ittifaklar kurmasına sebep olmuştur. 
Türkiye Cumhuriyeti, savaşın başladığı 1939 yılında siyasi ve ekonomik açıdan hassas bir dönemde bulunmaktaydı. Ülke, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş mücadelesi sonrası sıkıntılı dönemin etkilerini henüz atlatmıştı ve içsel istikrarını sağlamak öncelikli hedefiydi. Bu bağlamda, Türk politikacıları savaşa dahil olmanın getireceği riskleri dikkate alarak tarafsız bir duruş sergileme kararı almışlardır.
Türk devlet adamları savaş dönemi boyunca ülkenin dış siyasetini deruhte ederken Osmanlı Devleti'nin son dönem hariciye tecrübelerinden ilham almışlar ve Türk hariciye geleneği olarak adlandırabileceğimiz miras onlara yol göstermiştir. Türkiye'nin savaş dışı kalma politikası, ülkenin ulusal güvenliğini ve bağımsızlığını koruma amacını yansıtmaktadır. Bu politika, savaşın yıkıcı etkilerinden kaçınarak Türkiye'nin iç istikrarını ve toprak bütünlüğünü koruma hedefini desteklemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti ekonomik yetersizlikler, kaynak kıtlıkları ve savaş yorgunu nüfusu göz önünde bulundurulduğunda yetenekli politika yapıcıları ve dirayetli ülke lideri marifetiyle aktif tarafsızlık politikasını ustalıkla kullanarak jeopolitik konumunun da verdiği özgüven ile bu karmaşık uluslararası sahnede savunmacı ve gerçekçi bir anlayışla savaş dışı kalmayı başarmıştır. Bu tez, Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı döneminde benimsediği aktif tarafsızlık politikasının, savunmacı realizm kuramı bağlamında nasıl incelenebileceğini ele almaktadır.

Abstract:
"We were not thinking of anything other than ensuring our existence and progress on our land with sufficient springs…" İsmet İnönü, Lausanne.
The period of the Second World War is a very important period in terms of the complexity of relations between states and influencing factors in the foreign policy preferences of states. Factors such as international anarchy, efforts to find resources for increasing industrial needs, power competition and uncertainty have caused many countries to form alliances for their own security and interests.
The Republic of Turkey was in a politically and economically sensitive period in 1939, when the war began. The country had just survived the effects of the troubled period after the First World War and the War of Independence, and its primary goal was to ensure its internal stability. In this context, Turkish politicians have decided to take an impartial stance by taking into account the risks of being involved in the war.
While Turkish statesmen were taking the lead in the foreign policy of the country during the war, they were inspired by the Ottoman Empire's recent foreign experience and the legacy that we can call the Turkish foreign policy tradition guided them. Turkey's non-combat policy reflects the country's goal of protecting its national security and independence. This policy supported Turkey's goal of preserving its internal stability and territorial integrity by avoiding the devastating effects of the war.
Considering the economic inadequacies, resource shortages and war-weary population, the Republic of Turkey has managed to stay out of the war with a defensive and realistic understanding in this complex international scene, with the self-confidence of its geopolitical position, by skillfully using its active neutrality policy with its talented policy makers and astute country leader. This thesis deals with how the active neutrality policy adopted by Turkey during the Second World War can be examined in the context of defensive realism theory.