Bağımsız denetimde duygusal zeka: Bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Emotional intelligence in independent audit: A study on independent auditors
Yazar: OSMAN NURİ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ŞABAN UZAY
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetim = Control ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Finansal denetim = Financial control ; Muhasebe denetimi = Accounting audit

Özet:
2000'li yılların başlarında yaşanan ve tüm dünyayı etkisi altına alan muhasebe ve denetim skandalları sonrası bağımsız denetim giderek önem kazanmıştır. Önemi artan bağımsız denetime yönelik çalışmalar daha geniş bir çerçevede ele alınmaya başlamıştır. Diğer taraftan duyguların hayattaki rolünün ne derece önemli olduğunu ortaya koyan çalışmalarla birlikte modern çağın keşiflerinden olan duygusal zeka kavramı türemiş ve birçok alanda üzerine çalışma yapılmaya başlanmıştır. Yapılan çalışmalarda duygusal zekanın bireylerde karar alma, mesleki bağlılık, iş tatmini gibi bir çok konuda etkili olduğu ortaya konulmuştur. Denetim ortamının da duygu yoğun bir ortam olması ve denetçilerin de bir birey olmaları ve dolayısıyla duygularının olması bağımsız denetimde de duygusal zeka üzerine çalışılmasının faydalı olacağını ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı da bu çerçevede duyguların denetim aşamalarındaki yerinin belirlenmesi ve bağımsız denetçilerin duygusal zeka düzeyinin gerçekleştirdikleri bağımsız denetim faaliyetine etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu açıdan tez çalışmasının literatüre, duygusal zekanın bağımsız denetime etkisinin değerlendirilmesi açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Çalışma kapsamında fiili olarak bağımsız denetim faaliyetinde bulunan, bağımsız denetim firmalarında çalışan bağımsız denetçiler üzerinde duygusal zekayı ölçen bir testi, bağımsız denetçilere göre duyguların denetim aşamalarında kullanım sıklığını araştıran bir bölümü ve bağımsız denetçilerin bağımsız denetim faaliyetleri üzerine ifadeler içeren diğer bir bölümü içeren bir anket çalışması uygulanmıştır. Bu çalışma ile toplanan veriler isatistiki testlerle analiz edilmiştir.

Çalışma sonucunda elde edilen bulgular çerçevesinde duygusal zekası yüksek ve düşük olarak iki kategoriye ayrılan bağımsız denetçilerde, duygusal zeka düzeyinin, gerçekleştirdikleri denetim faaliyetindeki kararları, şüphecilikleri, yargıları, performanslarının yanısıra mesleki bağlılıkları, örgütsel davranışları gibi çevresel faktörlerden etkilenmeleri açılarından anlamlı farklılık içinde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
After accounting and audit scandals experienced and effected whole world in the beginning of 2000s audit gained more importance. Furthermore with the studies that put forth the importance of emotions and their role in life, modern age discovery emotional intelligence concept derived and has been subjected in many studies on different fields. Studies showed emotional intelligence has effect on many issuess like decision-making, professional commitment, job satisfaction. Nature of audit is emotionally intensive and auditors are individuals so have feelings so studies aimed on emotional intelligence in independent audit will be useful. Aim of this study is to determine the role of emotions in independent audit stages and search whether emotional intelligence of independent auditors effect their independent audit work. In this respect this thesis will contribute to literature from the point of evaluating the effects of emotional intelligence on independent audit.

Within the context of study a survey which includes a test that measures emotional intelligence level, a part investigates the role of emotions in audit stages and another part which has phrases on audit work has been implemented to auditors who actually do audit and work in independent audit firms. The datas which collected with this survey have been statistically evaluated.

Within the frame of findings of this study it has been ascertained that on independent auditorsi the level of emotional intelligence has significantly different in the aspects of decision, skepticism, judgement, performance and affecting from environmental factors like professional commitment and organizational behaviour.