Abdulhâdî el-Araşkî ve Tefsîru Sûreti Lokmân adlı eseri
Abdulhâdî el-Araşkî and Tefsîru Sûreti Lokmân named work
Yazar: ABDULKERİM SEVGİ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN TURĞAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Kaya, Abdulhadi = Kaya, Abdulhadi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Müfessirler = Commentators ; Tefsir = Commentary ; Tefsiru Sureti Lokman = Tefsiru Sureti Lokman ; İslam alimleri = Islamic scholars ; İslamiyet = Islam

Özet:
Abdulhâdî KAYA el-Araşkî, Diyarbakır ve çevresinde yaşamış, ardından eserler bırakmış önemli âlimlerden biridir. Temel İslam İlimleri ile ilgili eserleri bulunan el-Araşkî'nin, hem hayatını ve ilmi kişiliğini hem de Tefsir alanında yazmış olduğu Tefsîru Sûreti Lokmân isimli eserini tahlil ettik. Çalışmamız bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Girişte, araştırmanın konusu, önemi, kaynakları ve metodu hakkında bilgiler verdik. Birinci bölümde, el-Araşkî'nin yaşadığı dönemi, hayatı, ilmi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verdik. İkinci bölümde ise tezimizin konusu olan Tefsîru Sûreti Lokmân adlı eserin tahlilini yaptık. Sonuç bölümünde de çalışmamızın neticesini anlattık.
Tezin birinci bölümü ile ilgili olarak, önce kaynak taraması sonucunda elde ettiğimiz verileri bir araya getirdik. Sonra el-Araşkî'nin el yazma eserlerini temin ettik ve hepsini belli bir tasnife tabi tutarak yazıya geçirdik. İkinci bölümde ise Tefsîru Sûreti Lokmân adlı eserin genel özellikleri, müfessirin tefsirdeki metodu ve tefsirin diğer Kur'an İlimleri ile irtibatı gibi konuların analizini yaptık. Ardından müfessirin tefsirinde kullandığı konu başlıklarına bağlı kalarak içeriğini tahlil etmeye çalıştık. Diyarbakır yöresinde yaşamış olan merhum el-Araşkî, çeşitli dini eserler yazmış, tefsirle ilgili "Tefsîru Sûreti Lokmân" adlı eserinde de bu surenin tefsirini yapmıştır. Tefsirinde rivayet ve dirayet yöntemini bir arada kullanan el-Araşkî, ağırlıklı olarak, dil, belagat, itikat, eğitim ve benzeri konuları işlemiştir. Ayrıca, Kur'an İlimleri arasında sayılan Hurufu Mukataa, Nüzul Sebebi ve İ'cazu'l-Kur'an konularına da değinmiştir.
Anahtar sözcükler
Kur'an, el-Araşkî, Müfessir, Müellif, Yazar, Tefsir, Lokmân

Abstract:
Abdulhâdî KAYA el-Araşkî lived in Diyarbakır and in its surrounding neighborhoods. He is one of important scholars and left behind him valuable works. Araşkî has works related to basic İslamic sciences. We were convinced to not only his life and scientific personality but also to analyze his Tefsîrû Sûreti Lokmân that he wrote in the field tafsir. Our work consist of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, we gave information about the topic of research, its importance, its resources and method. In the first chapter, we gave information about the era Araşkî lived, his life, his scientific personality and works. In the second chapter we analyzed the topic of our thesis which is titled Tefsîrû Sûreti Lokmân. In the conclusion, we talked about the consequence of our work.
Concerning the first chapter of thesis, first we gathered the data which we obtained as a result of resources scanning. Afterwards, we attained Araşkî's handwriting works, classified them all according to their order and have written them. In the second chapter, we analyzed general characteristic the work named Tefsîrû Sûreti Lokmân, the author's method and the tefsir's other ot his related to Qur'anic sciences. Later, we tried to explain the content provided to abide by the topic title that the writer utilized. el-Araşkî lived in the region of Diyarbakır in our century and wrote various religiov works. He interpreted the chapter of Lokmân in his work called "Tefsîrû Sûreti Lokmân". In his tafsir, Araşkî used both the method of narration and assertion and gerally utilized the topics such as language, eloquence, creed and education. Besides, he mentioned the topics which are considered to be among Qur'anic sciences such as Broken Letters, Reason of Revelation and Miraculousness the Qur'an.
Key Words
Qur'an, el-Araşkî, Commentary, Author, Writer, Interpretation, Lokmân