Sporla uğraşan bireylerin egzersiz bağımlılıkları ile ortoreksiya nervoza belirtilerinin incelenmesi
Examination of exercise dependences and symptoms of orthorexia nervosa in sports individuals
Yazar: MUSTAFA TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. EGEMEN ERMİŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmada, düzenli spor yapan bireylerin egzersiz bağımlılık düzeyleri ile ortoreksiya nervoza belirtilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
 Araştırmaya, Samsun ilinde bulunan düzenli egzersiz yapan 16-50 yaş aralığındaki toplam 350 birey katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak tarafımızca geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", üyelerin egzersiz bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi için Demir, (2018) tarafından geliştirilen "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği" ve üyelerde Ortoreksiya Nervoza yaygınlığını incelemek için Arusoğlu vd., (2008) tarafından geliştirilen "ORTO-11 Ölçeği" kullanılmıştır.
Yaş gruplarına göre katılımcıların 26-29 yaş aralığında olanlar, 18-22 yaş ile 30 yaş üzeri olan bireylere göre aşırı odaklanma ve egzersiz bağımlılığı açısından daha yüksek puana sahiptir (p<0,05). Cinsiyet değişkenine göre katılımcıların Bireysel Sosyal İhiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma, Tolerans Gelişimi ve Tutku ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanında erkeklerin kadınlardan daha yüksek puana sahip oldukları görülmektedir. (p<0,05). Medeni durumuna göre katılımcıların Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişim , Bireysel Sosyal İhiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma, Tolerans Gelişimi ve Tutku ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanlarında bekâr olan bireyler evli olan bireylerden istatistiki olarak yüksek puana sahip oldukları görülmüştür. (p<0,05). Sakatlık geçirme durumuna göre katılımcıların Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişim, Bireysel Sosyal İhtiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma, Tolerans Gelişim ve Tutku ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanlarında sakatlık geçiren bireylerin daha yüksek puana sahip oldukları görülmüştür (p<0,05).  Katılımcıların fiziksel görünümden memnun olma durumuna göre ORTO-11 puanında fiziksel görünümünden memnun olmayan bireylerin puanının yüksek olduğu görülmüştür. (p<0,05). Katılımcıların eğitim durumuna göre Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişim ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanlarında lisans mezunu bireyler ön lisans ve ortaöğretim mezunu bireylerden daha yüksek puana sahip oldukları görülmüştür. (p<0,05). Ortoreksiya Nervoza ile Egzersiz bağımlılığı arasında negatif yönde ilişki vardır (p<0,05).
Sporla uğraşan bireylerin ortoreksiya nervoza belirtileri düşük egzersiz bağımlılığı düzeyleri ise yüksek seviyede bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the exercise addiction levels and orthorexia nervosa symptoms of individuals who regularly do sports in terms of various variables.
A total of 350 individuals between the ages of 16-50, who exercise regularly in Samsun, participated in the research. "Personal Information Form" developed by us as data collection tool in the study, "Exercise Addiction Scale" developed by Demir (2018) to determine the exercise addiction levels of members, and "ORTO-11 Scale" was used.
According to age groups, participants aged 26-29 have higher scores in terms of excessive focus and exercise addiction than individuals aged 18-22 and over 30 years old (p<0.05). According to the gender variable, it is seen that men have higher scores than women in the total score of the Individual Social Needs Postponement and Conflict, Development of Tolerance and Passion and Exercise Addiction Scale. (p<0.05). According to marital status, it was seen that single individuals had statistically higher scores than married individuals in the total scores of Excessive Focus and Emotion Change, Postponing Individual Social Needs and Conflict, Tolerance Development and Passion and Exercise Addiction Scale. (p<0.05). According to the disability status, it was observed that individuals with disability had higher scores in the total scores of Excessive Focus and Emotion Change, Postponing Individual Social Needs and Conflict, Tolerance, Development and Passion, and Exercise Addiction Scale (p<0.05). According to the participants' satisfaction with their physical appearance, it was observed that the individuals who were not satisfied with their physical appearance had a higher score in the ORTO-11 score. (p<0.05). According to the education level of the participants, it was seen that undergraduate graduates had higher scores than associate degree and secondary education graduates in the total scores of the Extreme Focus and Emotion Change and Exercise Addiction Scale. (p<0.05). There is a negative correlation between Orthorexia Nervosa and Exercise addiction (p<0.05).
The symptoms of orthorexia nervosa of individuals engaged in sports were found to be low and exercise dependence levels were found to be high.