Kuru prinadan zeytinyağı özütlenmesinde karıştırma yöntemlerinin geliştirilmesi ile yağ özütleme veriminin araştırılması
Investigation of oil extraction efficiency with the development of mixing methods in olive oil extraction from dry olive pomace
Yazar: ZEHRA BETÜL SARIHAN
Danışman: DOÇ. DR. SAFFETTİN FERDA MUTLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Prina; zeytinyağı üretimi artıklarından olup, hala yağ içeren zeytin eti ve çekirdeğidir; biyokütle olarak kullanımı yaygındır. Prina yağı yapı olarak zeytinyağıyla oldukça benzeşmektedir ve yanma gazındaki CO2 derişimi %50 değerini bulabilmektedir.  Prinanın içerdiği yağ bir çözücü ile özütlenerek sabun yapımında kullanılır, böylece biyokütle olarak kullanımında neden olduğu salımın azalması amaçlanır. Ancak prina yağı düşük ticari getirisi olan bir yağdır ve yağ kazanım süreci maliyetlidir. Bu amaçla kalan yağ daha etkin, daha verimli ve daha ekonomik yöntemlerle özütlenmelidir. Günümüzde uygulanan teknikle prinadan yeterli oranda yağ alınamamakta, yağın büyük kısmı prina yapısında kalmaktadır. Bu nedenle farklı bir teknik uygulayarak küçük süreç yatırımıyla daha büyük kazançlar elde edileceği düşünülmektedir. Güncel olarak kullanılan sistemde % 6-9 yağ içeren ham prinanın özütleme işlemi sonrasında, prinada kalan yağ miktarı %5 kadardır. Prinadan kütle aktarılmasını artırmak için etkileşim alanını artırmanın en ekonomik yöntem olduğu belirlenmiştir. Bu amaç için prina tankının içine karıştırıcı koymanın etkili olacağı belirlenmiştir. Güncel yöntem olan vakum altında prina yıkanması ile karıştırmalı sistem karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu sistemde karıştırıcının getireceği maliyeti hafifletmek için her yıkama işleminde taze çözücü kullanmak yerine; bir önceki yıkama sistemi çıkışında elde edilen yağ-hegzan çözeltisi kullanılmıştır. Karıştırmanın sistem verimini artırdığı belirlenerek, karıştırma süreleri karşılaştırılmış ve en uygun karıştırma koşulları belirlenmiştir. Karıştırmalı sistem uygulandığında prinada kalan yağ miktarı % 2,6'dır. Geliştirilen süreç hem ekonomik açıdan hem de daha verimli oluşuyla günümüzde kullanılan süreçten daha üstündür. Bu koşullar göz önüne alınarak; güncel süreç ile karşılaştırıldığında tercih edilebilirliği yüksektir.

Abstract:
Olive pomace is olive oil production residue which contain olive pulp and seed and its usage as biomass is common. Olive pomace oil is very similar to olive oil as composition and concentration of CO2 in combustion gas reach about 50%. The oil which is contained in olive pomace is used for making soap by the extraction of a solvent, therefore; its emission that is the result of its usage as biomass is aimed to be reduced. However, Olive pomace oil is oil that has low commercial profit and oil recovery process is costly. For this purpose, residual oil have to be extracted more effective, more efficient and more economical methods. With the techniques implemented nowadays, enough amount of oil is not able to be obtained from olive pomace, a large amount of oil remains within olive pomace. For that reason, more profits are thought to be achieved by implementing different techniques, small process investment. In current system, after the extraction process of raw olive pomace,which contains 6-9 % oil, the percentage of oil that remains in olive pomace is 5 %. The increase of interaction zone is determined as the most economical method so as to increase mass transfer from olive pomace. For this purpose, placing a mixer into olive pomace tank is determined to be effective. The leaching of olive pomace under vacuum which is a current method and mixing system has been compared. Additionally, to lessen the cost of mixing in this system, oil hexane solution which is obtained from the previous washing output process has been used instead of fresh solvent after every washing procedure. Having been observed, the increase of system efficiency thanks to mixing, mixing times have been compared and optimal comparing conditions have been identified. When the mixing system is implemented, the percentage of oil remains within olive pomace is 2,6 %. Developed system is superior to the process that has been used in current in terms of both economical aspect and being more efficient. Taking these conditions into consideration, when it is compared with the current process, its preferability is high.