Akut derin ven trombozlu hastalarda, Venöz Yetmezlikte Epidemiyolojik ve Ekonomik Çalışma-Yaşam Kalitesi Anketinin (VEINES-QOL) geçerlik ve güvenirliğinin ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi
Determination of Validity and Reliability of Venous Insufficiency Epidemiologic and Economic Study Quality-of-Life Questionnaire [VEINES-QOL] and Physical Activity Level in Acute Deep Venous Thrombosis
Yazar: YASEMİN ÇIRAK
Danışman: PROF. DR. SEMA SAVCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Derin ven trombozu (DVT), ekstremite venlerinde gelişen trombüsle, dallarda yarattığı tıkanıklık ve kan akımındaki kesintileri ifade etmektedir. DVT, günümüzde gerek tıbbi gerekse cerrahi tedavi imkanlarının gelişmiş olmasına rağmen pulmoner emboli, venöz gangren ve kronik venöz yetmezliğe yol açmasıyla ciddi bir sorun oluşturmaya devam etmektedir. Başka bir ifade ile DVT, yalnızca yarattığı morbidite ile değil, yol açtığı komplikasyonlar ve yine tedavisinin getirebileceği komplikasyonlar ile de morbidite ve mortalitesi artabilen önemli bir hastalık grubudur. Akut dönem tedavi sırasında fiziksel inaktivite ve bacakta ağrı, hassasiyet, şişlik gibi venöz bulgu ve belirtiler hastanın hem egzersiz kapasitesini, fiziksel aktivitelerini hem de günlük yaşam aktivitelerini kısıtlamaktadır, yaşam kalitesi kötüleşmektedir. DVT'li hastalarda yaşam kalitesini spesifik değerlendirilmesine özel kullanılan araçlar yetersizdir. Değerlendirmede genel fonksiyonel durumu değerlendiren araçlar kullanılmaktadır. DVT hastaları için özel olarak geliştirilmiş ve yaşam kalitesindeki bozukluğu belirlemek amacıyla kullanılan araçlardan biri Venöz Yetmezlikte Epidemiyolojik ve Ekonomik Çalışma-Yaşam Kalitesi Ölçeği (VEINES-QOL)dir. Bu çalışmanın amacı VEINES-QOL'ün Türkçe uyarlamasını geliştirmek ve DVT'li hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ölçeğin geçerliliğini ve güvenilirliğini ve fiziksel aktivite düzeylerini belirlemektir. DVT tanısı konulmuş toplam 31 olgu alınmıştır. VEINES-QOL'ün test-tekrar test güvenirliği ve kriter geçerliği ve olguların fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilmiştir. Test-tekrar test güvenirliği için ilk uygulamadan 5-10 gün sonra ölçeği tekrar uygulamıştır. Kriter geçerlik için fonksiyonel kapasitenin değerlendiren altı dakika yürüme testi ve genel yaşam kalitesini değerlendiren Nottingham Sağlık Profili kullanılmıştır. Ölçeğin toplam sonucunun cronbach alfa katsayısı 0.993 ve intraclass korelasyon katsayısı 0.986 olarak bulunmuştur. Buna göre VEINES-QOL ölçeği yüksek güvenirliğe sahiptir. VEINES-QOL ile altı dakika yürüme mesafesi ilişki katsayısı r=0.372 (p=0.05) olarak bulunmuştur. VEINES-QOL ile NHP toplam puan arasındaki ilişki katsayısı r= -0.359 (p=0.01) olarak bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi için kullanılan Godin Boş Zaman Egzersiz anketi kategorilerine göre olguların % 45.2'si inaktif ve % 54.8'i aktiftir. DVT hastalarında Venöz Yetmezlikte Epidemiyolojik ve Ekonomik Çalışma-Yaşam Kalitesi Ölçeğinin Türkçe versiyonu geçerli ve güvenilir bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Derin Ven Trombozu, Venöz Yetmezlikte Epidemiyolojik ve Ekonomik Çalışma-Yaşam Kalitesi Ölçeği, Yaşam Kalitesi, Fiziksel Aktivite

Abstract:
Deep venous thrombosis (DVT) means development of thrombosis leads to obstruction and blood flow cutting in extremite?s veins and its?branches. To date although there is both medical and surgery treatment for deep venous thrombosis, reason of leads to pulmonary embolus, venous gangrene and chronic venous impairment, DVT is a stil serious disorder. With another mean, DVT is a important disease, not only it?s morbidity, also leads to development of complications and treatment complicationts which are increasing mortality and morbidity. Physically inactivity during acute period treatment and venous symptoms and signs include pain, intensiveness and swelling in the leg leads to and patient becomes, experience limitations in both exercise capasity, physical activities and activities of daily living and quality of life worsens. Specific tools that are used to evaluate quality of life in patients with DVT are inadequate. Tools to assess the overall functional status are used for evaluation. One of the used tool to determine disorders of QOL and the spesific tool for patients with DVT is Venous Insufficiency Epidemiologic and Economic Study Quality-of-Life Questionnaire. The purpose of this study was to determine validity and reliability of Venous Insufficiency Epidemiologic and Economic Study Quality-of-Life Questionnaire (VEINES-QOL) and the relationship with physical activity level. Total 31 patients diagnosed with DVT participated in this study. The VEINES-QOL were evaluated for test-retest reliability and criterion validity and patients physical activity levels were assessed. For test-retest reliability observer applied the scale after 5-10 days after first application. Six minute walk test that assess functional capacity and NHP for evaluation of general quality of life were used for the criterion validity. The total scale Cronbach's alpha coefficient was ?=0.993 and intraclass correlation coefficient was 0.986. According to this result, VEINES-QOL scale was showed a high reliability. Relationship between VEINES-QOL and six minute walk test was found as r=0.372 (p=0.01). Relationship between VEINES-QOL and NHP was found as r= -0.359 (p=0.05). According to Godin Leisure Time Exercise Questionnaire that determine physical activity status %45.2 of the subjects were inactive, %54.8 of the subjects were active. The Turkish version of Venous Insufficiency Epidemiologic and Economic Study Quality-of-Life Questionnaire found as reliable and valid in DVT.Key Words: Deep Venous Thrombosis, Venous Insufficiency Epidemiologic and Economic Study Quality-of-Life Questionnaire, Quality of life, Physical Activity