Karaman aşıklık geleneği içinde Aşık Onguni'nin eserlerinin makam, usul, güfte ve hece vezni özellikleri açısından incelenmesi
An analysis on Ashıq Ongunı's works in Karaman ashiq tradition in terms of maqam, usul, lyrics and syllable meter features
Yazar: ABDULKADİR KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY ARAS
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Karaman yöresi Aşıklık Geleneği'nin ve Aşıklık geleneğinin günümüz
temsilcilerinden Âşık Onguni'ye ait olan eserlerin makam dizileri, usul ve hece vezni özellikleri
açısından incelemesi ve ezgisel tavrı hakkında çıkarımların ortaya konulması amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmanın kuramsal çerçevesinin oluşturulmasında, betimsel araştırma yöntemleri
içerisinde yer alan tarama modelinin yansıra, gözlem ve görüşme gibi nitel araştırma teknikleri
kullanılmış olup, araştırma için belirlenen konunun temellendirilmesi için literatür taraması
yapılarak Karaman yöresine ait genel bilgilere, Âşık Onguni'nin hayatına, aşıklık geleneği ve
Karaman'da âşıklık geleneğinin durumu ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Aşık
Onguni'ye ait olan eserlerin müzikal olarak incelenmesinde, nitel araştırma yöntemi olan içerik
analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Âşık Onguni'ye ait eserler oluştururken,
Araştırmanın örneklemi ise Âşık Onguni'ye ait yazılı kayıtlarda tespit edilen 25 adet eser
oluşturmaktadır.
Bulgular: Eserlerin müzikal özellikleri incelendiğinde, Âşık Onguni'ye ait eserlerin makamsal
olarak Geleneksel Türk Sanat Müziği Makamları ile aynı özellikleri gösterdiği, usul yönünden
Türk Halk Müziği'nde yaygın olarak kullanılan usullerden oluştuğu ve hece vezni bakımından
8'li ve 11'li hece ölçüleri kullanıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Eserlerin müzikal incelenmesi sonucu elde edilen verilere göre, Âşık Onguni'ye ait olan
eserlerin Geleneksel Türk Sanat Müziği makamlarından Uşşak, Hicaz, Kürdi, Hüseyni, Rast,
Nikriz, Segâh ve Gerdaniye makamlarına sahip olduğu, usul olarak 2/4, 4/4'lük basit, 5/8,
7/8'lik birleşik ve 10/8'lik karma usullerden oluştuğu ve 8'li ve 11'li hece ölçülerinden oluştuğu
sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Âşık, Âşıklık Geleneği, Âşık Onguni, Karaman, THM, Makam, Usul.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to analyze the works of Ashiq Onguni, one of the
contemporary representatives of Karaman region Minstrel Tradition, and Minstrel tradition, in
terms of maqam scales, usul and syllabic meter features and to make inferences about his
melodic style.
Method: In the theoretical framework of the study, qualitative research techniques such as
observation and interview were used in addition to the survey model, which is among the
descriptive research methods, and general information about the Karaman Region, the life of
Ashiq Onguni, the tradition of minstrel and the status of the tradition of minstrel in Karaman
were included by reviewing the literature in order to ground the subject determined for the
research. Content analysis method, which is a qualitative research method, was used in the
musical analysis of the works belonging to Ashiq Onguni. While the universe of the research
consists of the works of Ashiq Onguni, the sample of the research consists of 25 works of Ashiq
Onguni identified in written records.
Findings: When the musical characteristics of the works were analyzed, it was determined that
the works of Ashiq Onguni indicated the same characteristics with the Traditional Turkish
Classical Music Maqam in terms of maqam, they consist of commonly used patterns in Turkish
Folk Music in terms of usul, and they have 8 and 11 syllable meters in terms of syllabic meter.
has been found to be used.
Conclusion: According to the data obtained as a result of the musical analysis of the works, it
has been concluded that the works belonging to Âşık Onguni have Uşşak, Hicaz, Kürdi,
Hüseyni, Rast, Nikriz, Segâh and Gerdaniye maqams among the Traditional Turkish Classical
Music maqams, and that they consist of 2/4, 4/4 simple, 5/8, 7/8 compound and 10/8 mixed
maqams, and 8 and 11 syllable meters.
Keywords: Ashiq, Minstrel Tradition, Ashiq Onguni, Karaman, Turkish Folk Music, Maqam,
Usul.