Başörtüsü kullanmayı bırakan kadınlar üzerine psiko-sosyolojik bir araştırma
A psycho-sociological study on women who stop using the headscarf
Yazar: TEŞRİFE ÜMMÜHAN AKSARAY
Danışman: DOÇ. DR. ARİF KORKMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Baş örtüsü = Head covering ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Kadınlar = Women ; Modernleşme = Modernization ; Psikososyal değişme = Psychosocial change ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Örtünme = To cover oneself

Özet:
İslam dünyasında kadınla ilgili tartışılan her konu onun düşünce, istek ve ihtiyaçlarına bakılmaksızın konuşulmuştur. "Eğitim alabilir mi? Miras, velayet, evlilik ve boşanmada hakları nelerdir? Kıyafetleri nasıl olmalı?" hatta "Çarşı pazara çıkabilir mi?" sorusuna varıncaya kadar bütün detaylar erkekler tarafından konuşulmuş ve karara bağlanmıştır. 19 yüzyıl kadınların dini ve sosyal anlamda kendilerine biçilen rollere bağlılığın yıkıldığı bir çağ olmuştur. Modernite ile beraber hayatımıza giren bireyselliğin bir uzantısı olan bireysel din algısı kadın dindarlığının dönüşümünün arka planını oluşturan önemli bir etkendir. Kadınların dindarlıkları ile ilişkilendirilen başörtüsü topluma bir kimlik sunma biçimi ve aynı zamanda kendi için tamamlayıcı aidiyet duygusu yaratan bir olgudur.
Biz bu çalışmada başörtüsü ile yaşamak ve onu bırakmak gibi iki durumu da deneyimleyen kadınların düşünsel serüvenini dinleyelim istedik ve sözü kendilerine verdik. Tercihlerin biricikliğine inanarak yaptığımız görüşmelerle kadınların neden saçlarını örtmekten vazgeçtiklerini, karşılaştıkları baskıyı, aldıkları tepkileri, düşüncelerini, duygularını ve tavırlarını kendi ifadeleri üzerinden anlamaya çalıştık.

Abstract:
Every subject which is discussed about women in the Islamic world has been talked regardless of her thoughts, wishes and needs. "Can she get an education? What are their rights in inheritance, custody, marriage and divorce? such as What should her clothes be like?" even "Can she go to bazaar or market?" of all the details up to it's question were talked and decided by the men. The 19th century was an age when women's commitment to religious and social roles was destroyed. The individual sense of religion, which is an extension of the individuality that entered our lives with modernity, is an important factor forming the background of the transformation of women's piety. The headscarf, which is associated with women's religiosity, is a way of presenting an identity to the society and at the same time a phenomenon that creates a complementary sense of belonging for yourself. In this study, we wanted to listen to the intellectual adventures of women who have experienced both conditions by living with the headscarf and leaving it, and we gave the word to them.Believing in the uniqueness of choices, we tried to understand why women gave up covering their hair, the pressure they faced, the reactions they received, their thoughts, feelings and attitudes through their own expressions.