Okulların yapıları ile öğretmenlerin okulda  alınan kararlara katılma durumları ve istekleri arasındaki ilişki
The relationship between school's structures and partipaticion and partipaticion request i̇n decision making of teachers
Yazar: KENAN ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED TURHAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Okul türü = Type of a school ; Örgüt yapısı = Organizational structure ; Öğretmen katılımı = Teacher engagement ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüzde farklı tür ve düzeydeki okullar, ülkemizin ihtiyaç duyduğu insan gücünü yetiştirmek üzere madde ve insan kaynağını kullanmaktadır. Bu madde ve insan kaynağının etkili ve verimli şekilde kullanılmasında okulların yönetsel yapısının önemi büyüktür. Bu çalışma okulların yapıları ile öğretmenlerin kararlara katılma durumları ve katılma istekleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yöntemi olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin okullarda alınan öğretimsel kararlara, yönetimsel kararlardan daha çok katıldıkları ve öğretimsel kararlara yönetimsel kararlardan daha çok katılmak istedikleri belirlenmiştir. Okullarda alınan kararlara, kadın öğretmenler erkek öğretmenlerden daha çok katılmaktadır. Ayrıca, öğretimsel kararlara erkek öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. Özel okullarda çalışan öğretmenler okullarda alınan kararlara devlet okullarında çalışan öğretmenlerden daha fazla katılmaktayken, kararlara katılma istekleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Önlisans mezunu öğretmenler kararlara diğer öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. Okul türü değişenine göre kararlara katılma düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, ortaokullarda çalışan öğretmenler kararlara diğer okullarda çalışan öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. 
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin karara katılma durumu ile okuldaki öğretmen sayısı değişkeni arasında pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki gözlenirken diğer kişisel özelliklerle arasında negatif yönlü zayıf ile çok zayıf arasında değişen ilişkiler olduğu görülmüştür. Kararlara katılma isteği ile yaş ve mesleki deneyim arasında ve toplam katılma isteği ile yaş değişkeni arasında da negatif yönlü çok zayıf ilişki gözlemlenmiştir. Öğretmenler, görev yaptıkları okulların büyük oranda kolaylaştırıcı yapı özellikleri gösterdiğini belirtmektedirler. Yüksek lisans ve lisans mezunu öğretmenler, önlisans mezunlarına göre okullardaki bürokrasiyi daha engelleyici bulmaktadır. Liselerde çalışan öğretmenler, okullarındaki bürokrasiyi ortaokulda çalışan öğretmenlere göre daha engelleyici bulmaktadırlar. Engelleyici yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma durumu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kolaylaştırıcı yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma durumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Benzer şekilde, kolaylaştırıcı yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma isteği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, many types and levels of schools use materials and human resources to train the human profile that our country needs. The administrative structure of schools is of great importance in the effective and efficient use of this material and human resources. This study was conducted to investigate the relationship between school's structures and participation in desicion making of teachers. Relational screening model was used as the research method.
The study was carried out with 409 teachers who were selected by simple random sampling method from 2200 teachers working in public and private primary, secondary and high schools in Iğdır city center in 2018-2019 academic year. In order to obtain the data,"Personel Information Form", "Status of Teachers in Decision Making and Request Scale" and "Enabling School Structure Scale" were used. Validity, reliability, normality, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H and Spearman Rank Correlation tests were performed on the data.
According to the findings of the research; teachers are more likely to participate in educational decisions in schools than in administrative decisions. At the same time, it was determined that teachers wanted to participate in educational decisions more than managerial decisions. Female teachers are more likely to participate in decisions made in schools than male teachers. They also want to participate in educational decisions more than male teachers. Teachers working in private schools are more likely to participate in decisions made at schools than teachers working in public schools, but there is no significant difference between their willingness to participate in decisions. There is no significant relationship between education level and the level of participation in school decisions. Teachers with associate degree who want to participate in decisions more than other teachers. Although there is no significant difference between the level of school participation and the level of decision making, teachers working in secondary schools want to participate in decisions more than teachers working in other schools.
According to the findings of the study, there is a low positive relationship between the teachers' participation in the decision and only the variable of the number of teachers in the school. It was observed that there were weak negative relationships between participation in decisions and other personal characteristics. In addition, a very weak negative relationship was observed between the willingness to participate in decisions and the age, professional experience variables. Teachers state that the schools where they work show mostly enabling structure characteristics. No significant relationship was found between the school structure and gender and institution type variables. Teachers with a master's and bachelor's degree, according to associate degree graduates, find the bureaucracy in schools more prohibitive. Teachers working in high schools find bureaucracy in their schools more prohibitive than teachers working in secondary schools. Only a very negative correlation was found between the number of teachers at school and the school structure. A significant negative correlation was found between preventive structure and participation in educational and administrative decisions. A positive relationship was found between enabling structure and participation in educational and administrative decisions. Similarly, a positive relationship was found between the enabling structure and the willingness to participate in educational and administrative decisions.