Fen öğretiminde ortak bilgi yapılandırma modelinin ilköğretim öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal öğrenmeleri üzerine etkilerinin incelenmesi
The study on impact of common knowledge construction model on the cognitive and affective learning of primary education students in science education
Yazar: ESRA BENLİ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ERGİN HAMZAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Duyuşsal öğrenme = Affective learning ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Ortak bilgi yapılandırma modeli = Common knowledge construction model ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ortaokullar = Secondary schools ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ortak bilgi yapılandırma modelinin (OBYM) ilköğretim öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal öğrenmeleri üzerine etkilerinin incelenmesi ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ili merkez ilçesinde MEB'e bağlı bir ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 7. ve 8. sınıflardan dört farklı şubedeki toplam 87 öğrenci oluşturmaktadır. Karma yöntemin bütünleşik deseninin kullanıldığı bu araştırma, Fen ve Teknoloji dersi öğretim programına göre, 2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılı II. döneminde 7. ve 8. sınıflarda eş zamanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Fen ve Teknoloji dersi; deney gruplarında ortak bilgi yapılandırma modeli, kontrol gruplarında ise 5E öğrenme döngüsü modeli ile işlenmiştir. Araştırma, farklı üçer konu üzerinde, 14 haftada toplam 56 ders saatlik uygulamada gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan akademik başarı testleri, kavram testleri, kelime ilişkilendirme testleri ve fene karşı tutum testinin ön ve son test olarak uygulanması sonucu elde edilmiştir. Nitel veriler ise, bilimin doğası hakkında görüşler anketi, bilim insanı çizimleri, fenomenografik kategoriler, sınıf içi gözlem notları ve video kayıtları, bilimin doğası ve Fen ve Teknoloji dersi, uygulama süreci ve ortak bilgi yapılandırma modeline ilişkin yarı-yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin analizleri SPSS 15.0 istatistik paket programı ile nitel verilerin analizi ise içerik analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada OBYM ile işlenen 7. sınıf Fen ve Teknoloji derslerinin 5E öğrenme döngüsü modeline göre, öğrencilerin akademik başarılarını, kavramsal değişimlerini, fene karşı tutumlarını, bilimin doğası ile ilgili bakış açılarını geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin, OBYM'ye, Fen ve Teknoloji dersine ve bilimin doğasına yönelik tutumlarında olumlu yönde gelişme olduğu ortaya çıkmıştır.
OBYM ile işlenen 8. sınıf Fen ve Teknoloji derslerinin ise 5E öğrenme döngüsü modeline göre, öğrencilerin akademik başarıları ve fene karşı tutumlarını geliştirmede etkili olmadığı dikkat çekmektedir. Buna karşın kavramsal değişim ve bilimin doğası temalarına ait görüşlerini geliştirmede orta düzeyde yarar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Fen konularına entegre edilen bilimin doğası temaları ve fenomenlere dayalı olarak yürütülen kavramların, öğrenciler tarafından daha anlamlı ve kolay bir şekilde algılandığı görülmektedir.  Öğrencilerin, OBYM'ye, Fen ve Teknoloji dersine ve bilimin doğasına yönelik tutumlarında olumlu yönde gelişme olduğu görülürken, yöntemi yoğun buldukları ve derste pasif dinleyiciler konumunda olmak istedikleri belirtilmektedir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, araştırmanın yapılacak olan yeni çalışmalara rehberlik edeceği, fen öğretiminde öğretmen, öğrenci ve program geliştirmecilere yol gösterici olarak kaynak olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli, 5E Öğrenme Döngüsü Modeli, Akademik Başarı, Kavramsal Değişim, Fenomenografi, Tutum, Bilimin Doğası.

Abstract:
The basic objective of this study is to explore the effect of the Common Knowledge Construction Model (CKCM) on the cognitive and affective learning of primary education students and evaluate the students' views in this regard. The group in this study consists of 87 students from four different classrooms of  7. and 8. grades at a primary school of Ministry of National Education, located in the central district of Ankara.  This study in which the integrated design of the mixed method is used was carried out concurrently in the 7. and 8. Grades during the II. term of the 2012-2013 school year based on the curriculum of the Science and Technology class. Science and Technolgy class was taught based on the Common Knowledge Construction Model in the experimental group and 5E learning cycle was applied in the control group. This study was carried out on three different subjects and on the basis of 56 class-hours in 14 weeks. 
The quantitative data of the study were obtained as a result of conducting the academic achievement tests, concept tests, word association tests and attitude towards science tests developed by the researcher, as pre-tests and post-tests. The qualitative data were gathered through views on nature of science questionnaires, scientist drawings, phenomenographic categories, classroom observation notes, video records, nature of science and semi-structured interviews on Science and Technology lesson, implementation process and the Common Knowledge Construction Model.  The analysis of the quantitative data obtained during the research was conducted by using the SPSS 15.0 statistical package program and the analysis of the qualitative data was carried out by using the content analysis method.
It was concluded in the study that, as compared to the 5E learning cycle model, 7. Grade Science and Technology lessons taught based on Common Knowledge Construction Model (CKCM) were effective on improving the students' academic achievement and developing their conceptual change, attitude towards science, perspectives on nature of science. It was found out that there is a positive development in the attitudes of the students towards CKCM, Science and Technology lesson and the nature of science.
On the other hand, it was noted that, as compared to the 5E learning cycle model, 8. Grade Science and Technology lessons taught based on Common Knowledge Construction Model (CKCM) were not effective on developing the academic achievement, attitude towards science of students. However it was found out that it led to a medium level improvement in developing the viewpoints of the students on conceptual change and the nature of science. It was observed that the nature of science themes integrated to the science subjects and concepts taught based on phenomena are considered more meaningful and perceived more easily by the students.  It was also seen that there was a positive development on the attitudes of the students towards CKCM, Science and Technology lessons and the nature of science but the students stated that the method was intensive and they prefer to be a passive listener in the lesson. 
In light of the results obtained during the study, we can say that the research will guide the new studies in this regard and be a guiding reference for the teachers, students and the curriculum developers in science education. 

Key words: Common Knowledge Construction Model, 5E Learning Cycle Model, Academic Achievement, Conceptual Change, Phenomenography, Attitude, Nature of Science.