İş aile çatışma düzeylerinin sigara ve alkol kullanım sıklığı üzerindeki etkisi: Olumlu olumsuz duygulanım aracı rolü
Effect of work family conflict levels on smoking and alcohol use frequency: Role of positive negative affective agent
Yazar: ZELAL EKDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP EMRE TAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Nikotin = Nicotine ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Sigara içme = Smoking ; Ölçekler = Scales ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Araştırma katılan 237 katılmcı demografik özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Araştırmanın tüm verileri SPSS 23.0 paket programında analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini ölçmek için Shapiro-Wilk testi uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan veriler normal dağılım göstermediği için  non-parametrik testler uygulanmıştır. Çalışmada ikili grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, üç ve daha fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi ölçmek için Spearman testi uygulanmıştır. Ölçeklerin bir biri üzerindeki etkisinin ve aracı değişken etkisinin incelenmesi için regresyon analizi yapılmıştır.
 Araştırmanın sonuçlarına göre ,  katılımcıların iş aile çatışması, olumlu olumsuz duygulanım, nikotin bağımlılık, alkolizm ölçeklerinden aldıkları puanların cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öte yandan katılımcıların iş aile çatışması, olumlu olumsuz duygulanım, nikotin bağımlılık, alkolizm ölçeklerinden aldıkları puanlar yaş değişkeni açısından incelendiğinde nikotin bağımlılığı, alkolizm, olumlu ve olumsuz duygu puanları anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. 
Katılımcıların iş aile çatışması , olumlu olumsuz duygulanım ,nikotin bağımlılık , alkolizm puanları medeni hal değişkenine göre bakıldığında anlamlı bir farklılık vardır. Katılımcıların   alkolizm , nikotin bağımlılık , olumsuz duygulanım puanları arasında  anlamlı bir farklılık gösterdiği , ancak  olumlu  duygu puanına anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. 
 Katılımcıların iş aile çatışması , olumlu olumsuz duygulanım , nikotin bağımlılıktan aldıkları puanların gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği  ancak alkol ölçeğinden alınan puanların gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
 Katılımcıların nikotin bağımlılığı puanları 'Ailede sigara kullanan kimse var mı' sorusuna verdikleri cevaplara göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Katılımcıların sigara kullanım puanlarına baktığımızda, ailelerinde sigara kullanan kişi olanların puanları ailelerinde sigara kullanan kişi olmayanlardan daha yüksek olarak belirlenmiştir. Katılımcıların alkolizm puanları 'Ailede sigara kullanan kimse var mı' sorusuna verdikleri cevaplara göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir.
Olumlu  duygu, olumsuz duygu, alkol kullanımı arttıkça iş aile çatışma düzeyleri de artmaktadır. İş aile çatışması ile nikotin bağımlılığı arasında ise negatif yönlü bir ilişki vardır. Sigara kullanımı arttıkça  iş aile çatışması düzeyi azaldığı, alkol kullanımı % 26 oranında iş aile çatışmasına bağlı olarak ortaya çıktığı ve olumlu olumsuz duygulanımın bu ilişkide aracı olduğu çıkan sonuçlar arasındadır.

Abstract:
The 237 participants participating in the research were evaluated in terms of their demographic characteristics. All data of the research were analyzed in SPSS 23.0 package program. In the study, Shapiro-Wilk test was applied to measure whether the data showed a normal distribution. Since the data used in the study did not show normal distribution, non-parametric tests were applied. In the study, Mann Whitney U test was used to compare paired groups, and Kruskal Wallis test was used to compare three or more groups. Spearman test was applied to measure the relationship between the scales. Regression analysis was performed to examine the effect of the scales on each other and the mediator variable effect.
According to the results of the study, when the distribution of the scores of the participants from the scales of work-family conflict, positive-negative affect, nicotine addiction and alcoholism by gender was examined, there was a significant difference. On the other hand, when the scores of the participants from the work-family conflict, positive-negative affect, nicotine addiction, alcoholism scales were examined in terms of the age variable, it was seen that nicotine addiction, alcoholism, positive and negative emotion scores did not show a significant difference.
When the participants' work-family conflict, positive-negative affect, nicotine addiction, alcoholism  scores are examined according to the marital status variable, there is a significant difference. It was observed that there was a significant difference between the alcoholism, nicotine addiction, and negative affect scores of the participants, but no significant difference in the positive emotion scores.
It was concluded that the participants' work-family conflict, positive-negative affect, and nicotine addiction scores showed a significant difference according to their income level, but the scores obtained from the alcohol scale did not differ significantly according to their income level.
The nicotine addiction scores of the participants showed a significant difference according to the answers they gave to the question "Is there anyone in the family who smoked?" When we look at the smoking scores of the participants, the scores of those who have a smoker in their family are higher than those who do not have a family smoker. The alcoholism scores of the participants did not show a significant difference according to their answers to the question "Is there anyone smoking in the family".
As positive emotions, negative emotions, and alcohol use increase, the level of work-family conflict also increases. There is a negative relationship between work-family conflict and nicotine addiction. As smoking increases, the level of work-family conflict decreases, alcohol use occurs due to work-family conflict at a rate of 26%, and positive and negative affect is a mediator in this relationship.