Maliye kökenli bir sadrazam örneği olarak ?Pîrî Mehmed Paşa?: Hayatı ve faaliyetleri
Piri Mehmed Pasha an financial grand vizier example; his life and activites
Yazar: HALİS BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN DEMİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Piri Mehmed Paşa = Piri Mehmed Pasha ; Sadrazamlar = Grand viziers

Özet:
Geleneksel Osmanlı tarihçilerinin, eserlerini yazarken Padişahlara daha çok yer verme ve yapılan işleri Padişahlara mâl etme anlayışı nedeniyle, günümüz tarihçileri, Sadrazamlar başta olmak üzere, Osmanlı Tarihi'nin önemli şahsiyetleri ve kahramanları olan devlet adamları hakkında araştırma yaparken zorlanmaktadırlar. Aynı sorun Pîrî Mehmed Paşa için de geçerlidir. Çalışmamızın temel amacı, Pîrî Mehmed Paşa'yı ve faaliyetlerini ayrıntılı olarak ele alıp, Paşa'nın mâliye konusundaki çalışmalarına yer vererek, genel seçim olan asker kökenli Sadrazamlara bir alternatif olarak Maliye kökenli bir Sadrazam olan Pîrî Mehmed Paşa'nın ne kadar başarılı olduğunu anlatmaktır.Araştırma esnasında Pîrî Mehmed Paşa'yı inceledim ve gördüm ki; karşımda sıradan bir insan değil, güçlü bir devlet adamı ve büyük bir sadrazam vardı. Ama onun şanssızlığı, Yavuz ve Kanuni gibi güçlü Padişahın döneminde Sadrazam olmasıydı. Çünkü bu iki büyük Padişahın tarihi başarıları, Pîrî Mehmed Paşa'nın arka planda kalmasına sebep oluyordu.Başta Yusuf Küçükdağ'ın Pîri Mehmed Paşa ile ilgili tetkik eseri olmak üzere, ulaşabildiğim Selim-nâmeler ve Süleyman-nâmelerden faydalandığım bu çalışmada Topkapı Sarayı Müzesi Arşivinden edindiğim belgelere de yer verdim. Çalışmamız toplam dört bölüm olarak şekillendi. İlk bölümde Pîrî Mehmed Paşa'nın ataları, hayatı ve eşi ile çocukları, ikinci bölümde kişiliği ve devlet adamlığı, üçüncü bölümde malîyeciliği ve dördüncü bölümde de hayır eserleri ile kurduğu vakıflar anlatılarak, sonuç bölümüyle çalışma tamamlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Selim-nâme, Süleyman-nâme, Yavuz, Kanûnî, Cemâlî

Abstract:
When treditional Ottoman historian write their work, too much credit was bestoved on the Sultans, It happened that anything good that happaned in the country was to the Sultans, however today?s historian while carrying out their research, on important persons of the Ottoman history, such as heroes and statesmen are finding extremely difficult. The same problem goes for the Piri Mehmed Pasha. Main aim of our studies is to explore, especialy his financial work generaly people of military origin are chosen for this post. However, as an alternative financial origin Grand Vizier Piri Mehmed Pasha prove to be the most succesful.During my research. I studies Piri Mehmed Pasha and he came across, as not an ardinary person but a powerful statesman and a great Grans Vizier. His downfall however was that at the time of his post, two wery powerfull Sultans, Kanuni and Yavuz nemaly were in charge. Because of these wery powerful and succesful Sultans. Piri Mehmed Pasha was always kept in the backgraund.First from the beginning about Kucukdag?s Piri Mehmed Pahsa and his research masterpiace, as for as I could reach Selim-name?s and Suleyman-name?s books to have the usage form y post-graduate research I also gave importance to the documents of wich I had found from Topkapi Palace Museum archieves. Our study consist of four parts. The first part is about Piri Mehmed Pasha?s ancestors, his life, his wife and children, the second part is about his personality and his statesmanship, the third part is about his financial work and the finaly the fourth parth is about his charity workKey Words; Selim-name, Süleyman-name, Yavuz, Kanuni, Cemali