Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimleri
Examine mother's opinions and experiences on sexual education of chi̇ldren wi̇th autism spectrum disorder
Yazar: BİRDAL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimlerine başvurularak derinlemesine inceleme yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bingöl ilinde bulunan otizm spektrum bozukluğu tanısı çocuğu bulunan 16 anne oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örneklem yöntemlerinden elverişli örneklem tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Demografik Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Katılımcı görüşme formunda yer alan sorular literatür taramasından hareketle hazırlanmıştır. Oluşturulan veri toplama aracıyla anneler ile yüz yüze olacak şekilde ses kaydı alınarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden toplanan veriler annelerin görüşlerini yansıtması için 5 tema altında betimsel analiz yöntemiyle çözümlenip yorumlanmıştır. Yapılan analizler neticesinde dikkat çekici sonuçlardan bazıları ise şunlardır: Annelerin cinsel eğitime ilişkin görüş ve deneyimleri; farklı inanç, kültür, eğitim, bilgi ve deneyimlerine bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Annelerin birçoğu cinsel eğitimi tanımlarken mahremiyet ile ilişkilendirdikleri, daha önce cinsel eğitim ile ilgili bir eğitim almadıklarını ve bu konuda kendilerini yeterli görmedikleri saptanmıştır. Buna rağmen annelerin tamamına yakını OSB olan çocuklarına cinsel eğitimin verilmesini gerekli ve önemli gördüklerini ifade etmişlerdir. Anneler çocuklarının cinsel eğitim ile tanışmamaları halinde başta cinsel açıdan olmak üzere her türlü tehlikelere açık olacaklarını, ileriki yaşamlarında zorluklarla karşılaşacaklarını, kendilerine ve topluma yabancılaşacaklarını, güvende olamayacaklarını, yanlış anlaşılacaklarını ve kendi haklarını koruyamayacaklarını düşündükleri sonucu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
İn this study, it was aimed to make an in-depth examine mother's opinions and experiences on sexual education of children with autism spectrum disorder. Phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 16 mothers with children autism spectrum disorder in Bingöl province. In the formation of the study group of the research, easily accessible sampling from purposive sampling methods was preferred. Researcher as a data collection tool in research, "Semi-structured Interview Form" and "Demographic Information Form" developed by the researcher and created in line with expert opinions were used. The questions in the participant interview form were prepared based on the literature review. Interviews were conducted with the mothers face-to-face by taking voice recordings, with the data collection tool created. The data collected from the interviews were analysed and interpreted by descriptive analysis method under 5 themes to reflect the views of the mothers. Some of the remarkable results of the analyses are as follows: Mother's opinion and experiences; regarding sexual education have varied due to their different beliefs, culture, education, knowledge and experiences. Most of the mothers participating in the study associated sexual education with privacy. It was found that had not received any training on sexual education before and did not consider themselves sufficient in this regard. Despite this, almost all the mothers stated that they considered it is necessary and important to provide sexual education to their children with ASD. It was concluded that mothers thought that if their children were not given sexual education, they would be open to all kinds of dangers, especially sexually, they would face difficulties in their future lives, they would be alienated from themselves and society, they would not be safe, they would be misunderstood and they would not be able to protect their rights.