Kumluca (Antalya)'da kavunlarda önemli kök ve gövde çürüklüğü etmenleri üzerinde araştırmalar
Investigations on the important root and stem rot agents of melons in Kumluca (Antalya)
Yazar: FATMA KARABUĞA SARICA
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Cucumis melo = Cucumis melo

Özet:
Kumluca (Antalya)'da kavun yetiştiriciliği yapılan seralarda kök ve gövde çürüklüğüne neden olan etmenlerin belirlenmesi amacıyla 72 adet serada yapılan incelemelerde, ortalama hastalık oranı %15.76, hastalık şiddeti ise %11.87 olarak hesaplanmıştır. Hastalıklı bitki ve toprak örneklerinden yapılan izolasyonlarda bitki örneklerinden en sık izole edilen funguslar Didymella bryoniae ve Fusarium oxysporum olurken, toprak örneklerinde izolasyon sıklığı en yüksek olan funguslar Fusarium spp., Rhizoctonia solani ve Macrophomina phaseolina olmuştur. İzolatların kavun bitkilerindeki virülensleri farklılık göstermiş, F. oxysporum, F. solani, F. verticillioides, M. phaseolina ve R. solani izolatları genelde şiddetli belirtiler oluşturmuştur. F. oxysporum izolatlarının diğer kabakgil bitkilerindeki virülensleri de incelenmiş, karpuz ve kavun bitkilerindeki virülensleri yüksek iken, kabak ve hıyar bitkilerinde düşük veya orta düzeyde olmuştur. 

Elmalı ilçesi açık kavun üretim alanlarından alınan 45 toprak örneğinden yapılan seçici izolasyonlarla elde edilen antagonist Pythium oligandrum, Trichoderma asperelloides ve Chaetomium sp. izolatlarının patojenlere karşı etkinlikleri de incelenmiştir. İkili kültür testinde ilk iki antagonistin aktiviteleri genelde yüksek, Chaetomium sp. izolatlarının ise düşük bulunmuştur. P. oligandrum ve T. asperelloides'in uçucu bileşenleriyle olan antagonistik etkileri genelde yüksek iken, uçucu olmayan bileşenlerinin etkileri daha düşük olmuştur. In vivo denemelerde, antagonistler patojenlerin neden olduğu belirtilerin şiddetini biraz azaltmakla birlikte, genel olarak bu etkinin istatistiksel olarak önemli seviyede olmadığı belirlenmiştir. Hem antagonistler, hem de ticari preparatlar F. oxysporum ve D. bryoniae enfeksiyonlarını engelleyememişler, iki patojen birlikte inokule edildiklerinde ise hiçbir uygulama bitki gelişme parametrelerinde artış sağlayamamıştır. Antagonistler M. phaseolina'nın neden olduğu belirtileri tamamen ortadan kaldırırken, ticari preparatlar bu patojene karşı etkili bulunmamıştır. R. solani'ye karşı ise sadece P. oligandrum etkili olmuştur.

Abstract:
As a result of surveys performed in 72 melon greenhouses in Kumluca district (Antalya), incidence and severity rates of root and stem rot disease were determined as 15.76% and 11.87%, respectively. In the isolations made from the diseased plant and soil samples, Didymella bryoniae and Fusarium oxysporum were the most common pathogens in plant samples, while Fusarium spp., Rhizoctonia solani and Macrophomina phaseolina had the highest isolation rates from the soil samples. Virulence of the isolates on melon plants differed and F. oxysporum, F. solani, F. verticillioides, M. phaseolina and R. solani isolates generally caused severe sypmtoms. Virulence of F. oxysporum isolates on other cucurbits was also investigated and it was found that the virulence of the isolates was higher on melon and watermelon plants, while they caused slight or moderate symptoms on squash and cucumber. 

Efficacy of the antagonistic Pythium oligandrum, Trichoderma asperelloides and Chaetomium sp. isolates, obtained by the selective isolations made from the soil samples taken from the open melon areas in Elmalı district, against the pathogens, were also investigated. In the dual culture test, the activities of the first two antagonists were generally high, while those of Chaetomium sp. isolates were rather low. Antagonistic effects of P. oligandrum and T. asperelloides related with their volatile compounds were mostly high, however the effects of their non-volatile compounds were lower. In vivo trials showed that the antagonists somewhat decreased the severity of the symptoms caused by the pathogens, but this decrease was generally not statistically significant. Both antagonists and the commercial preparations failed to prevent F. oxysporum and D. bryoniae infections, and none of the applications could increase plant growth parameters, when two pathogens were inoculated together. Antagonists totally eliminated the symptoms caused by M. phaseolina, while the commercial preparations were not found effective against this pathogen. On the other hand, only P. oligandrum was effective against R. solani.