İstanbul Büyükada Maden mahallesi 19.yüzyıl köşk cephelerinde Art Nouveau etkisi
Art Nouveau effect on 19th century pPavilion facades in Istanbul Buyukada district
Yazar: HİLAL SELVİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ERKAN BURSA
İstanbul Gedik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Genel anlamda İstanbul Maltepe, Küçükyalı, Kartal sahillerinin karşısında kalan, iki sıra halinde; Kınalıada, Burgazada, Heybeliada, Büyükada, Kaşıkadası, Sedefadası, Yassıada, Sivriada, Tavşanadası, Güzelada, Eşekadası, Feneradası, İncirliada, Hayırsızada olmak üzere toplam 14 ada bulunmaktadır. Bu adalara genel olarak İstanbul Adaları denilmiştir. İstanbul Adaları tarih boyunca farklı isimlerle anılmıştır. 
19. yüzyılda Osmanlı'nın içinde bulunduğu durum, İstanbul başkentinde yaşanan ekonomik, sosyal, kültürel gelişmeler İstanbul'un hemen yanı başında yer alan Adalar'ı da etkilemiştir. 19. yüzyılın sonu 20. yüzyılın başlarında Avrupa'da ortaya çıkan Art Nouveau akımı Avrupa'da yaşanan diğer gelişmelerde olduğu gibi Osmanlı'nın başkenti İstanbul'da da bir değişim ve dönüşümün parçasıdır. İlk olarak Avrupa'dan İstanbul'a ithal edilen dekoratif eşyalarda kendini göstermiş; mimari anlamda ise II. Abdülhamit'in İtalyan mimar Raimondo D'Aronco'yu İstanbul'a davet etmesiyle yapılarda örneklerini vermeye başlamıştır. Osmanlı Art Nouveau'sunu Avrupa'daki örneklerinden ayıran, kendine özgü bir karakter yaratmış olmasıdır. İstanbul'un farklı yerlerinde farklı Art Nouveau uygulamaları kendini hissettirir. Örneğin, Beyoğlu-Galata bölgesinde Avrupa Art Nouveau'suna daha yakın bir üslup oluşturulmasına rağmen, Büyükada'da bulunan örneklerinde geleneksel kalıp ve malzeme tekniklerine bağlı olarak gelişmiştir.   
19. yüzyılda Batılı ülkelerle değişen politik ve ekonomik ilişkiler ve Tanzimat reformlarıyla birlikte geçmiş yüzyıllardan farklı bir seyir içinde gayrimüslim ve Levanten ağırlıklı yeni bir burjuva sınıfı ortaya çıkmış; yeni bir yaşam biçimi gelişmeye başlamıştır. İstanbul Büyükada'da hemen hemen tümü 19. yüzyıl ve sonrasında inşa edilen yapılar, bu yeni yaşam biçiminin mimarideki yansımalarını somutlaştırır. Tarih boyunca inziva ve sürgün yerleri olarak kullanılagelen İstanbul adaları, 19. yüzyıl son çeyreği itibariyle artık en gözde sayfiye yerleri arasındadır. Dönemin mimari eğilimlerine uygun olarak yapılarda, Neo Klasik üsluplar içinde Gotik, Barok ve Ampir üsluplar görülür. Art Nouveau üslubu ise bir yenilik olarak modern mimarlığın habercisidir.
Bu bağlamda Büyükada Maden Mahallesi'nde bulunan 20 adet sayfiye konutu üzerinde gerçekleştirilen çalışmada, Art Nouveau üslubunun etkili olduğu konutlar tespit edilerek üslubun mimari kullanımı incelenmiştir. Araştırmada ele alınan yapılar, cephe ölçeğinde analiz edilmiş, arşiv ve kütüphanelerden elde edilen yazılı ve görsel kaynaklar, yerinde mevcut durum incelemesi, fotoğraflama gibi çalışmaların sonucunda değerlendirilmiştir.

Abstract:
In general, across the beaches of Istanbul Maltepe, Kucukyalı and Kartal; in two rows; there are a total of 14 islands including Kınalıada, Burgazada, Heybeliada, Buyukada, Kaşıkadası, Sedefadası, Yassıada, Sivriada, Tavşanadası, Guzelada, Esekadası, Feneradası, İncirliada, and Heybeliada. These islands are generally called Istanbul Islands. The Istanbul Islands have been mentioned by different names throughout the history.
The situation in the Ottoman Empire in the 19th century, economic, social and economic developments in the capital of Istanbul, located right next to Istanbul. The Art Nouveau movement that emerged in Europe at the end of the 19th century at the beginning of the 20th century, as in the developments that may be important in Europe, is a change and transformation in the capital of the Ottoman Empire, Istanbul. It first appeared in decorative items imported from Europe to Istanbul; architectural design is II. It starts with Abdulhamit's inviting Italian architect Raimondo D'Aronco to Istanbul, and includes examples in the buildings. It must have created a unique character that distinguishes Ottoman Art Nouveau from examples in Europe. It feels different in different Art Nouveau. Despite the closer style of the European Art Nouveau in the Beyoğlu-Galata region you have chosen, the examples in Buyukada develop based on traditional mold and material techniques.
In the 19th century, with the changing political and economic relations with the Western countries and Tanzimat reforms, a new bourgeois class, non-Muslim and Levantine, emerged in a different course from the past centuries; a new way of life has begun to develop. The buildings, almost all of which were built in Istanbul Buyukada in the 19th century and later, embody the reflections of this new lifestyle in architecture. Istanbul islands, which have been used as retreats and exile places throughout history, are now among the most popular resorts in the last quarter of the 19th century. In accordance with the architectural trends of the period, Gothic, Baroque and Empirical styles are seen in the Neo-Classical styles. The Art Nouveau style is the harbinger of modern architecture as an innovation.
In this context, in the study carried out on 20 cottages in Büyükada Maden Mahallesi, the houses where the Art Nouveau style was effective were identified and the architectural use of the style was examined. The structures discussed in the study were analyzed at the front scale, and the written and visual sources obtained from archives and libraries were evaluated as a result of studies such as on-site analysis and photographing.