Kronik böbrek hasta gruplarında kırılganlık ve sarkopeni sıklığı ve ilişkili faktörlerin analizi: kontrol gruplu çalışma
Frequency of frailty and sarcopenia in chronic kidney patient groups and analysis of related factors: a controlled study
Yazar: DAMLA GÜL ÇETİN
Danışman: PROF. SAVAŞ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kırılganlık = Vulnerability ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
AMAÇ: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), kırılganlık ve sarkopeniyle ilişkili önemli bir hastalık faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. KBH hastalarında kırılganlık prevalansı yüksektir ve KBH evresi ilerledikçe kırılganlık prevalansı artış göstermektedir. KBH hastalarında kırılganlık ve en önemli komponentlerinden biri olan sarkopeninin saptanması, komplikasyonlarıyla mücadele edilmesi KBH'nin yönetimini de kolaylaştıracaktır. Bu çalışmada, diyaliz öncesi KBH hastaları ve diyalize giren son dönem böbrek hastalarında (SDBH), kırılganlık ve sarkopeni prevalansını, ilişkili faktörleri ve birbirleri ile olan ilişkilerini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEMLER: Tek merkezli ve kesitsel planlanan çalışmamıza 18-80 yaş arasındaki katılımcılar dahil edildi.  Grup 1, en az 3 ay boyunca düzenli hemodiyaliz (HD) alan SDBH'den dolayı hemodiyalize giren hastalardan; grup 2, tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) 15-60 ml / dak / 1.73m2 arasında olan evre 3-4 KBH hastalarından oluşmaktaydı. Grup 3, herhangi bir böbrek hastalığı olmayan sağlıklı yetişkinleri içermekteydi. Çalışmanın başlangıcında, hastaların cinsiyeti, yaşı, SDBH sebebi, ek hastalıkları, ilaçları, diyaliz ilişkili verileri, laboratuvar verileri kaydedildi. Kırılganlık, FRAIL ölçeği ile değerlendirildi. El kavrama gücü, doğrulanmış bir protokol ile Jamar hidrolik el dinamometresi ile ölçüldü. Fiziksel performans, 4 metrelik yürüme hızı (YH) ile değerlendirildi. 
BULGULAR: Kırılganlığı HD tedavisi alan hastaların yaklaşık 3 / 4'ünde ve HD tedavisi almayan evre 3-4 KBH hastalarının yarısında saptadık. Kırılganlık prevalansı HD grubunda evre 3-4 KBH grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti. HD hastalarının %71,7'sinde, HD tedavisi almayan KBH hastalarının %39,8'inde olası sarkopeni olduğunu bulduk (p <0,001). Kontrol grubunda olası sarkopeni sadece 1 hastada (%3,3) mevcuttu ve sarkopeni kontrol grubunda diğer iki gruba göre anlamlı olarak daha az görüldü (p <0,001). Yapılan çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yaşlılık ve kadın cinsiyet gibi iyi bilinen faktörlerin yanında SDBH'nin varlığı da kırılganlık için bağımsız bir risk faktörü olarak tanımlandı. Hasta grubu ve yaş çok değişkenli lojistik regresyon analizinde sarkopeni ile ilişkili bulundu.
SONUÇ: Genel olarak literatüre baktığımızda yapılan çalışmalar ve bizim çalışmamız KBH hastalarındaki kırılganlık ve sarkopeni prevalansının oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Literatürdeki sonuçlar ile çalışmamızdaki sarkopeni ve kırılganlık prevalansının benzer olduğunu gördük. Bu derecede yüksek prevalansta görülen kırılganlık ve sarkopeniyi saptamak; komplikasyonlarıyla mücadele etmek KBH hastalarının yaşam kalitesini ve sağkalım süresini artırabilir. Kırılganlık ve sarkopeni ile KBH arasındaki ilişki ve bunların sonuçları hakkında daha fazla yorum yapmak için daha büyük ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Kırılganlık, Kronik Böbrek Hastalığı, Sarkopeni

Abstract:
AIM: Chronic Kidney Disease (CKD) emerges as the most important disease factor associated with frailty and sarcopenia. The prevalence of frailty and sarcopenia are high in CKD patients, and as the CKD stage progresses, the prevalence of frailty and sarcopenia increase. Awareness of their risk and consequent recognition have the potential to combat with the devastating complications of them and thereby may improve the care in CKD patients. In this study, we aimed to examine the prevalence and associates of frailty and sarcopenia in predialysis and dialysis CKD patients comparatively with those in healthy control subjects.
MATERIALS AND METHODS: Participants between the ages of 18-80 were included in our single-center and cross-sectional study. Group1 was comprised of hemodialysis (HD) patients who were suffering from end stage renal disease (ESRD) receiving regular HD for at least 3 months; group 2 was composed of stage 3-4 CKD patients with an estimated glomerular filtration rate (eGFR) between 15-60 ml/min/1.73m2, and group 3 included healthy adults without any renal disease. At the beginning of the study, the gender of the patients, age, reason for ESRD, additional diseases, drugs, dialysis related data, laboratory data were recorded. Frailty was assessed by FRAIL scale. Grip strength was measured by Jamar hydraulic hand dynamometer with a validated protocol. Physical performance was assessed by 4-m usual gait speed (UGS).
RESULTS: We found that prefrailty/frailty status was present in almost 3/4 of HD patients and in half of the non-HD stage 3-4 CKD patients. Prefrailty/frailty prevalence was significantly higher in the HD group than the non-HD CKD group. Probable sarcopenia was present in 71.7% of the HD patients, 39.8% of the non-HD CKD patients (p<0.001). Probable sarcopenia was present only in 1 patient (3.3%) in the control group and sarcopenia was significantly less prevalent in the control group than the other two groups (p<0.001). In the multivariate logistic regression analysis, the presence of ESRD as well as well-known factors such as old age and female gender were defined as an independent risk factor for frailty. Patient group and age were found to be associated with sarcopenia in multivariate logistic regression analysis. 
CONCLUSION: When we look at the literature in general, studies and our study showed that the prevalence of frailty in CKD patients is quite high. We found that the prevalence of sarcopenia and frailty in our study was similar to the results in the literature. Detecting sarcopenia and frailty seen in such a high prevalence, and combating its complications can improve the quality of life and survival of CKD patients. Larger and long-term studies are needed to further comment on the relationship between frailty, sarcopenia and CKD and their consequences.
Keywords: Hemodialysis, Frailty, Chronic Kidney Disease, Sarcopenia