Hasta odası duvar renklerinin kullanıcı algısı üzerindeki etkileri
Effects of patient room wall colors on user perception
Yazar: DOĞAN AYDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAZILA DUYAN
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Modern mimari = Modern architecture ; Postmodern mimari = Postmodern architecture ; Sanal mimari = Virtual architecture ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture ; Türk mimarisi = Turkish architecture ; Yüksek seviye mimarisi = High level architecture ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Mimari tasarımlarda önemli bir parametre olan renk, bir mekânın kimliğini belirleyen ve kullanıcılarının psikolojik ve kişisel izlenimlerini etkileyen kritik bir unsurdur. Mekân rengi, kullanıcılarını dolaylı ve dolaysız olarak duyuşsal, estetik ve fiziksel olarak etkilemektedir. Bu bağlamda, hasta odalarındaki renk düzeni, kullanıcılarının fiziksel ve psikolojik olarak özel bir durumda olmaları ve odada geçirdikleri süre bakımından daha titizlikle üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Hastalar, odada kaldıkları süre içerisinde çevresel renklerden farkında olarak veya olmayarak etkilenirler. Dolayısıyla bu renkler, hastayı rahatlatmalı, sakinleştirmeli ve hastanın daha pozitif hissetmesine katkı sağlamalıdır. Tür, değer ve doymuşluk bağlamında, insanların iki buçuk milyon kadar rengi ayırt edebildiği göz önüne alındığında, hangi renklerin hastalar üzerinde daha olumlu etki bırakacağı titizlikle araştırılması gereken bir konudur.
Bu tez çalışmasında, hasta odalarında kullanılacak renklerin nasıl olması gerektiği ve mekân duvar renklerinin hastalar üzerindeki etkilerini anlayabilmek adına bir araştırma yapılmıştır. Çalışma kapsamında benzer çalışmalar araştırılmış ve belirli parametreler göz önüne alınarak bir deney tasarlanmıştır. Hastanede yatan gerçek hastalarla gerçekleştirilen bu çalışmada, bir hastanenin hasta odası görselleştirilerek Munsell Renk Sistemi'nden seçilmiş on iki kromatik ve iki akromatik (beyaz ve gri) renk duvarlarına uygulanmıştır. Görselleştirilmiş on dört duvar rengi hastalara bilgisayar ekranından gösterilmiş ve on üç farklı sıfatı içeren ve beş kademeden oluşan "Anlamsal Farklılaşma Ölçeği" ve duvar rengi beğeni derecesini ölçen on kademeli "Likert Ölçeği" içeren bir anket aracılığıyla hastalara uygulanmıştır. Anketin son aşamasında, "Hasta Odasının Hangi Renklerde Olmasını İsterdiniz? Tarif Edebilir Misiniz?" sorusuyla hastaların hasta odasında görmek istedikleri duvar renkleri hakkındaki görüşleri alınmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler değerlendirilmiş ve anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.Tezin giriş bölümünde, literatür özeti, tezin kapsamı ve tezin hipotezi aktarılmıştır. Birinci bölümde ise, renk, renklerin algılanması, renk ve rengin mekân algısındaki rolü, mimari mekânlarda renk kullanımı ve mekân fonksiyonu ve renk kullanımı konularında genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, hasta odaları ve hasta odalarındaki renk düzeni ve kullanımı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, hasta odası renk düzenlerinin kullanıcılar üzerindeki etkilerini değerlendirmek için kullanılan araştırmanın yöntemi açıklanmış, anket sonucunun bulgularına yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, bulgularda elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş, analiz edilmiş ve literatürdeki verilerle karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Color, an important parameter in architectural designs, is a critical element that determines the identity of a space and affects the psychological and personal impressions of its users. Space color affects its users directly and indirectly, emotionally, aesthetically, and physically. In this context, the color scheme in patient rooms is a special issue that should be considered more carefully, considering the physical and psychological state of its users and the time they spend in the room. Patients are affected, consciously or unconsciously, by environmental colors during their stay in the room. Therefore, these colors should relax and calm the patient and contribute to the patient feeling more positive. Considering that humans can distinguish up to two and a half million colors in the context of type, value, and saturation, which colors will have a more positive effect on patients is an issue that needs to be meticulously researched.In this thesis study, research was conducted to understand what colors should be used in patient rooms and the effects of colors on patients. Within the scope of the study, similar studies were researched and an experiment was designed considering certain parameters. In this study, carried out with real hospitalized patients, a hospital patient room was visualized and twelve chromatic and two achromatic (white and gray) colors selected from the Munsell Color System were applied to the walls. Fourteen visualized wall colors were shown to the patients on the computer screen and administered to the patients through a questionnaire containing the five-level "Semantic Differentiation Scale" with thirteen different adjectives and the ten-stage "Likert Scale" measuring the degree of liking. In the final stage of the survey, patients were asked, "What Colors Would You Like the Patient Room to Be? Can You Describe?" to gather their opinions about the wall colors they would like in the patient room. The data obtained from the study were evaluated and meaningful results were obtained.
In the introduction part of the thesis, the literature summary, the scope of the thesis, and the hypothesis of the thesis are stated. In the first chapter, general information is given on color, the perception of colors, their role in the perception of space, the use of color in architectural spaces, and the function of space and the use of color. In the second part, patient rooms and the color scheme and use in patient rooms are focused on. In the third section, the research methods used to evaluate the effects of patient room color schemes on users are explained and the findings of the survey are included. In the conclusion section, the results obtained in the findings were evaluated and analyzed with the data in the literature.