Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türk Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında ifade hürriyeti
Freedom of expression in the frame of individual application decisions of the European Court Of Human Rights and the Turkish Constitutional Court
Yazar: RIDVAN ÖMER SAKARYA
Danışman: DOÇ. DR. SÜHEYLA SUZAN GÖKALP ALICA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kamu Hukuku = Public Law ; Türk Hukuku = Turkish Law ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Çağdaş anayasal demokrasilerin temelini oluşturan ifade hürriyeti insan hakları hukuku açısından üstün ve ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. İnsanın özgün kişiliğini gerçekleştirip maddi ve manevi varlığını koruyup geliştirebilmesi ancak düşüncelerini serbest bir şekilde ifade etmesi ile mümkündür. Bu kapsamda ifade hürriyeti özgür bir birey olma ve hür bir toplum oluşumu açısından önemli bir yere sahiptir. İfade hürriyetinin kişinin kendi gelişimi ve diğer kişiler ile etkileşimindeki önemi bu hürriyeti ilginç bir konu yapmanın yanı sıra yaşamsal da kılmaktadır. Anayasa Mahkemesi (AYM), bireysel başvuru kararlarında "ifade özgürlüğü, kendimizi ve başkalarını tanımlamada, anlamada ve algılamada, bu çerçevede başkalarıyla ilişkilerimizi belirlemede ihtiyaç duyduğumuz bir değerdir." demek suretiyle konunun önemine ayrıca işaret etmektedir. Türkiye Cumhuriyetinde 2010 yılı Anayasa değişikliği ile birlikte temel hak ve hürriyetlerin ihlaline ilişkin iddialar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)'den önce AYM tarafından ulusal ölçekte incelenebilecek konuma gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle ifade hürriyetinin kavramsal analizi, niteliği ve yapısı, unsurları, önemi, kapsamı, sınırlama rejimi açıklanmış ve 2010 yılında yapılan değişiklikten itibaren günümüze kadar AYM'nin ifade hürriyeti ihlali iddialarına ilişkin vermiş olduğu kararlar incelenmiştir. AYM, ifade hürriyetine ilişkin incelemelerinde genellikle AİHM kararlarına atıf yapması nedeniyle bu çalışmada AYM kararlarının yanı sıra AİHM kararlarına da yer verilmiştir. Bu incelemeler neticesinde, AYM'nin ifade hürriyeti ile ilgili genel olarak özgürlükçü bir yaklaşım sergilediği anlaşılmaktadır. Mahkemenin karar değerlendirmelerinde esas olarak ifadenin bağlamı ile birlikte bütüncül ele alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda ifade hürriyetinin geniş yorumlanması hürriyetin kullanımı açısından yaşamsal bir önem taşımaktadır.

Abstract:
Freedom of expression, which forms the basis of contemporary constitutional democracies, has a privileged position in terms of human rights law. It is only possible to realize the original personality of the human being and to maintain and develop its material and spiritual existence in a free way. In this context, freedom of expression has an important place in terms of being a free individual and forming a free society. The freedom of the expression of the person's own development and the importance of the interaction with other people makes this freedom as well as making an interesting subject vital. The Constitutional Court (CC) also points out the importance of the issue in the individual application decisions by saying that "freedom of expression is a value we need to define ourselves and others, to understand and to perceive our relations with others in this framework". The Republic of Turkey on fundamental rights with the constitutional amendments of 2010, and allegations of violations of the freedoms of European Court of Human Rights (ECHR) to before the CC has come to a position to be examined by national scale. In this study, the conceptual analysis, nature and structure of the freedom of expression, its elements, its importance, its scope, the regime of restriction has been explained and the decisions made by CC about the alleged violations of freedom of expression have been examined  since the change made in 2010. In this study, in addition to the judgments of the CC, the judgments of the ECHR were also included in this study, since it usually refers to the judgments of the ECHR in its investigations into the freedom of expression. As a result of these investigations, it is understood that the CC has a generally liberal approach to freedom of expression. The Court's decision-making is mainly emphasized in the context of the context of the statement. In this context, the broad interpretation of freedom of expression carries a vital importance for the use of freedom.