Tip 2 diyabetli hastalarda serum asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeylerinin makrovasküler hastalık ve inflamasyon belirleyicileri ile ilişkisi
Relation of asymmetric dimetil arginin levels to macrovascular disease and inflammation markers in type 2 diabetic patients
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYSEN AKALIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Çelik, M. Tip 2 diyabetli hastalarda asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeylerinin makrovasküler hastalık ve inflamasyon belirleyicileri ile ilişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı, Eskişehir, 2008. Tip 2 diyabetli hastalarda ateroskleroz başlıca morbidite ve mortalite nedenlerinden birisidir. Biz çalışmamızda tip 2 DM'li hastalarda ADMA düzeylerinin makrovasküler hastalık ve inflamasyon belirleyicileri ile ilişkisini belirlemeyi amaçladık. Çalışmamıza Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Bölümüne başvuran aterosklerotik vasküler hastalığı olan 50 ve olmayan 50 olmak üzere toplam 100 tip 2 diyabetli hasta ve 31 sağlıklı kontrol alınmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, kan basıncı değerleri, diyabet süresi, tedavi tipleri kaydedilmiştir. Ayrıca karotis arter intima-media kalınlığı ölçülmüştür. Hastalardan açlık kan örneklerinden HbA1c, açlık kan şekeri, C-peptid, kreatinin, Lipid parametreleri, hsCRP, fibrinojen, sedimentasyon, homosistein (tHcy) ve ADMA çalışılmıştır. Hastalarda ADMA düzeylerinin sağlıklı kontroller ve makrovasküler hastalığı olan ve olmayan diyabetiklerdeki düzeyleri ve tHcy, inflamasyon belirleyicileri ve makrovasküler hastalık ile bağlantısı değerlendirilmiştir. Hastalarda makrovasküler komplikasyonu olan grupta (0.52±0.23 umol/L), makrovasküler komplikasyonu olmayan gruba (0.39±0.16 umol/L) ve kontrol (0.32±0.13 umol/L) grubuna göre ADMA düzeyi anlamlı (p<0.05 umol/L) düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca tüm diyabetli hastalar ile kontrol grubu karşılaştırıldığında ADMA düzeyi diyabetliler grubunda (0.45±0.21 umol/L), kontrol grubuna (0.32±0.13 umol/L) göre çok önemli düzeyde (p<0.001) yüksek bulunmuştur. Makrovasküler komplikasyonu olan grupda tHcy'in, ADMA'nın temel belirleyicilerinden birisi olduğu görülmüştür. ADMA ile inflamasyon belirleyicileri arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak tip 2 diyabetlilerde ADMA düzeylerinin makrovasküler hastalık ile ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki inflamasyondan bağımsızdır.Anahtar kelimeler: ADMA, homosistein, tip 2 diabetes mellitus, inflamasyon belirteçleri, makrovasküler hastalık

Abstract:
Çelik, M. Relation of asymmetric dimetil arginin levels to macrovascular disease and inflammation markers in type 2 diabetic patients. Eskişehir Osmangazi University (ESOGÜ) School of Medicine, Division of Endocrinology and Metabolism. Eskişehir, 2008. Atherosclerosis is one of the most important causes of mortality and morbidity among patients with type 2 diabetes. We aimed to determine the relation of ADMA levels to atherosclerotic vascular disease and inflammation markers in type 2 diabetes. We included 50 type 2 diabetic patients with atherosclerosis, 50 type 2 diabetic patients without atherosclerosis and 31 healthy control subjects in our study. We recorded the age, sex, blood pressure levels, duration of disease, treatment types of the patients. Also carotid artery intima media thickness of the patients were measured. Fasting blood samples were drawn and HbA1c, fasting blood glucose, C-peptide, creatinine, lipid levels, hsCRP, fibrinogen, erythrocyte sedimentation rate, homocysteine (tHcy) and ADMA levels were studied. We evaluated ADMA levels in healthy controls, patients with macrovascular complications and patients without macrovascular complications. Also we evaluated the relationship between ADMA levels and tHcy, inflammation markers and macrovascular disease. ADMA levels were significantly higher in patients with macrovascular complications (0.52±0.23 umol/L) than the patients without macrovascular complications (0.39±0.16 umol/L) and control group (0.32±0.13 umol/L). In addition, when we compared all of the diabetic patients with control group, we found that ADMA levels were significantly higher than the control group (0.45±0.21 umol/L versus 0.32±0.13 umol/L ). We found that homocysteine level was an important determinant of ADMA in the presence of macrovascular complications. We could not find any relationship between ADMA and inflammation markers. In conclusion, there is a relationship between ADMA and macrovascular disease in type 2 diabetes but this relation is independent of inflammation.Key words: ADMA, type 2 diabetes mellitus, homocysteine, inflammation markers, macrovascular disease