Kekemeliği olan ve olmayan yetişkinlerde yorumlama yanlılığının karşılaştırılması ve bu yanlılığın kekeleyen grupta kekemeliğe ilişkin öz değerlendirme, anksiyete ve iletişimsel özyeterlik ile ilişkisinin incelenmesi
Comparison of interpretation bias in adults who do and do not stutter and examining the relationship of bias with stuttering self-evaluation, anxiety types and communicative self-efficacy in adults who stutter
Yazar: DERYA ÇAVDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilişsel yanlılık = Cognitive bias ; Kekemelik = Stuttering ; Yanlılık = Partiality ; Yetişkinler = Adults ; Öz değerlendirme = Metacognition ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Sosyal anksiyetenin kökeni ve sürmesinde önemli role sahip yorumlama yanlılığı alanyazında giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Çalışmada kekemeliği olan ve olmayan yetişkinlerin, duygu içeren yüz ifadelerine yönelik dört temel yorumlama yanlılığı olan; duygu etiketleme, yoğunluk tanımlama, karşılaşma sıklığı ve iletişimsel etki açısından karşılaştırılması ve kekeleyen grupta yanlılık değişkenleri ile anksiyete tipleri, kekemeliğe ilişkin öz değerlendirme ve algılanan iletişimsel yeterlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kekemeliği olan (n=33) ve olmayan (n=40) yetişkin katılımcılara Amsterdam Yüzdeki Dinamik Duygu İfadesi Seti-Yoğunluklu Varyasyonundan (ADFES-BIV) alınan 84 video çevrimiçi sunulmuş ve doğru etiketleme skorları HU indeks oranları dikkate alınarak hesaplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Durumluk-Sürekli Anksiyete Envanteri (DSKE), Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği (LSAÖ), İletişimsel Yeterlik Ölçeğini ve Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyonu (WASSP-TR) kullanılmıştır. Bulgulara göre, kekemeliği olan grup, kekemeliği olmayanlara göre mutlu ifadesini anlamlı düzeyde daha yüksek yanlış etkilemiş ve iğrenme ifadesini daha yoğun algılamıştır. Gruplar arasında duygularla karşılaşma derecelendirmesi bakımından anlamlı farklılık bulunmamış; kekemeliği olan grup mutluluk ifadesini iletişimsel etki açısından anlamlı düzeyde daha olumsuz değerlendirmiştir. Gruplar arasında üç etiketleme hatasında anlamlı fark bulunmuştur; bunlar kekemeliği olan grupta, diğer gruptan anlamlı düzeyde farklı olarak mutluluk ifadesinin nötr ve iğrenme; nötr ifadenin üzgün olarak tanımlanmasıdır. Yanlış etiketlemelerden, mutlu ifadeyi nötr algılama ile sosyal anksiyete arasında zayıf düzeyde anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak kekeleyen bireylerin yüz ifadelerini daha olumsuz algılaması ve bunun zayıf düzeyde de olsa sosyal anksiyete ile ilişkili bulunması kuramsal ve klinik açıdan önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Abstract:
Interpretation bias, which has an essential role in the origin and keeping of social anxiety, has been attracting more and more attention in the literature. This study compared adults who (AWS) and who do not stutter (AWNS) regarding four fundamental interpretation biases towards facial expressions containing emotion; emotion labeling, intensity identification, comparison in terms of frequency of encounter and communicative impact, and examined the relationship between bias variables, and anxiety types, self-evaluation of stuttering and perceived communicative competence in the AWS. AWS (n=33) and AWNS (n=40) were presented with 84 videos from the Amsterdam Facial Dynamic Emotion Expression Set-Intensity Variation (ADFES-BIV) online, and correct labeling scores were calculated using HU index ratios. The State-Trait Anxiety Inventory (STAI), the Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), the Communicative Competence Scale, and the Self-Assessment Scale for Stuttering-Turkish Version (WASSP-TR) were used as data collection tools. According to the findings, the AWS mislabeled the happy expression significantly higher and perceived the disgust more intensely than the AWNS. There was no significant difference between the groups in terms of encountering emotions; the AWS evaluated happiness significantly more negatively in terms of communicative impact. There were significant differences between the groups in three labeling errors; the AWS identified the happy expression as neutral and disgusted and the neutral expression as sad, unlike the AWNS. There was a significant difference between the groups in three labeling errors; the AWS identified the happy expression as neutral and disgusted and the neutral expression as sad, unlike the AWNS. Among the mislabeling errors, a weak significant positive correlation was found between perceiving happy expression as neutral and social anxiety. In conclusion, the fact that AWS perceive facial expressions more negatively and that this is associated with social anxiety, albeit at a weak level, has essential theoretical and clinical implications.