Obstrüktif uyku apne sendromlu olgularda korneal topografik değişikliklerin incelenmesi
Examination of corneal topographical changes in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: İREM IŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERPİL YAZGAN
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Keratokonus = Keratoconus ; Kornea = Cornea ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Teşhis-görüntüleme = Diagnostic imaging ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
IŞIK İ, Obstriktif Uyku Apne Sendromu tanısı alan hastalarda korneal topografik değişikliklerin incelenmesi, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı Tezi, Zonguldak 2018

Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) tanısı alan hastalarda korneal topografik değişiklikleri ve ön segment parametlerini değerlendirmek ve hastalığın şiddeti ile ilişkisini belirlemek

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif – randomize ve karşılaştırmalı olarak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde Eylül 2016 – Ocak 2018 tarihleri arasında yapıldı. Hasta grubu Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Göğüs Hastalıkları Uyku Laboratuvarında OUAS tespit edilmiş hastalardan; kontrol grubu ise aynı merkezde göz hastalıkları polikliniğine başvuran sağlıklı gönüllülerden seçildi. OUAS' ı olan 60 hastanın 113 gözü ve 30 sağlıklı gönüllünün (grup 0) 59 gözü çalışmaya dahil edildi. Hasta grubu apne hipopne indekslerine göre hafif evre (grup 1), orta evre (grup 2) ve ağır evre (grup 3) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Tüm hastalara tam oftalmolojik muayene yapıldı. Kombine Scheimpflug-Placido korneal tomografi (SIRIUS 3D Rotating Scheimpflug Camera & Topography System V.3.2) kullanılarak pupil çapı, minimum kornea kalınlığı, apeksteki korneal kalınlık, merkezi kornea kalınlığı, aköz derinliği, aköz hacmi, ön kamara açısı, horizontal ön kamera çapı, kornea hacmi, simule K değerleri, kornea ön ve arka yüz 3 mm'deki keratometrik değerler, RMS/A değerleri, simetri indeksleri, keratokonus ön ve arka verteks yüksekliği, keratokonus varlığı açısından karşılaştırıldı. Gevşek kapak sendromu ve kolay çevrilen kapak varlığı açısından hastalar değerlendirildi.

Bulgular: Gruplar arasında yaş ve cinsiyet bakımından fark saptanmadı (sırasıyla, p=0.946, p=0.966). Sistemik hipertansiyon ve vücut kitle indeksi kontrol grubuna göre bütün OUAS gruplarında anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla, p=0.019, p<0.001). Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) kontrol grubuna göre orta ve ağır OUAS gruplarında anlamlı yüksek saptandı (p=0.003). Obstruktif uyku apne sendromlu hastalar ile kontrol grubu arasında arasında pupil çapı, simule K değerleri, keratometrik değerler, RMS/A değerleri, simetri indeksleri, keratokonus ön ve arka vertex yüksekliği ve keratokonus açısında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Minumum korneal kalınlık kontrol ve hasta gruplarında sırasıyla; 532 (471-591) μm, 540 (470-604) μm, 558.5 (502-613) μm, 534 (456-605) μm olup orta OUAS grubunda anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). Merkezi kornea kalınlığı sırasıyla 536 (470-600) μm, 544 (480-610) μm, 560 (400-620) μm, 538 (460-610) μm idi ve orta OUAS grubunda anlamlı yüksek saptandı (p <0,001). Apeks kalınlığı bakımından gruplar arasında istatistiksel fark saptanmadı (p=0,061). Korneal hacim sırasıyla 55.8 (51.30-65.80)mm3, 57.7 (51.6-63.80) mm3, 58.55(54.0-67.0) mm3 ve 56.3(51.2-62.2) mm3 olup orta OUAS grubunda anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Aköz derinliği, aköz hacmi, ön kamara açısı ve horizontal ön kamara çapı ağır OUAS grubunda anlamlı derecede yüksek saptandı (p değerleri sırasıyla; p=0.001, p=0.005, p<0.001, p=0.007). Yapılan tek değişkenli analizde tip 2 DM' nin kontrol grubu ile çalışma gruplarında farklı çıkan parametreler üzerine etkisi değerlendirildi ve istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Bu nedenle orta ve ağır OUAS gruplarından Tip 2 DM tanısı olan olgular çıkarılarak analiz tekrarlandı. İkinci analiz sonuçlarında yalnızca aköz derinliği, aköz hacmi ve ön kamara açısı parametreleri OUAS grubunda anlamlı yüksek saptanırken (sırasıyla, p=0.005, p=0.043, p<0.001), keratometrik değerlerde ve korneal kalınlık ile ilgili parametrelerde iki grup arasında fark saptanmadı (p>0.05). Hiçbir hastada gevşek kapak sendromu saptanmadı. Kolay çevrilen üst göz kapağı oranı kontrol grubuna göre orta ve ağır OUAS gruplarında anlamlı yüksek saptandı (oranlar sırasıyla; % 6.8 ; %5.1 ; %28.9 ; %30.6, p= 0.001).

Sonuç: Obstrüktif uyku apne sendromu aynı zamanda metabolik sendromun bir parçasıdır ve diabetes mellitus bu olgularda yüksek oranda görülür. Çalışmamızda Diabetes Mellitus' lu hastaların dahil edildiği analizde kontrol grubu ile OUAS grubu arasında korneal parametrelerde fark saptanırken diyabetik olguların dışlandığı diğer analizde ilgili parametreler benzer bulundu. Diabetes Mellitus hastalığı olmayan OUAS hastalarında yalnızca ön kamara parametreleri bakımından fark saptandı. Bu çalışmanın sonuçlarına göre OUAS olgularında korneal parametrelerde keratokonus lehine bir bulgu saptanmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Obstruktif uyku apne sendromu, Korneal topografi, Scheimpflug görüntüleme

Abstract:
IŞIK I, Examination of corneal topographical changes in patients with obstructive sleep apnea syndrome, Bulent Ecevit University Ophthalmology Department, Zonguldak 2018

Purpose: To evaluate the corneal topographic changes and anterior segment parameters in patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) and also to determine relationship between these parameters and severity of the disease.

Material and Methods: This prospective- comparative and randomized study was conducted between September 2016 and January 2018 at Bulent Ecevit University Health Practice and Research Center. The patient group was randomly selected from patients diagnosed with OSAS in Bulent Ecevit University Health Practice and Research Center Sleep Disorder Clinic. The control group was selected from healthy volunteers who applied to the outpatient clinic for eye diseases. One hundred and thirteen eyes of 60 patients with OSAS and 59 eyes of 30 healthy volunteers (group 0) were included in the study. The OSAS group was divided into 3 subgroups according to apnea hypopnea indexes as mild stage (group 1), moderate stage (group 2) and severe stage (group 3). All patients underwent complete ophthalmologic examination. Pupil diameter, minimum corneal thickness, apical corneal thickness, central corneal thickness, aqueous depth, aqueous volume, anterior chamber angle, horizontal anterior chamber diameter, corneal volume, simulated K values, keratometric values of the anterior and posterior cornea at 3 mm, RMS / A values, symmetry indices, keratoconus- anterior and posterior vertex heights and presence of keratoconus were compared using the combined Scheimpflug-Placido corneal tomography (SIRIUS 3D Rotating Scheimpflug Camera & Topography System V.3.2).

Results: There was no difference between groups in terms of age and gender (p=0.946, p=0.966, respectively). Systemic hypertension rate and body mass index value wer

respectively). Type 2 Diabetes Mellitus rates were significantly higher in the moderate and severe OSAS groups than other groups (p = 0.003). There was no significant difference in terms of pupil diameter, simulated K values, keratometric values of the anterior and posterior cornea at 3 mm, RMS / A values, symmetry indices, keratoconus- anterior and posterior vertex heights and presence of keratoconus between all OSAS groups and control group. Minimum corneal thickness value was found to be 532 (471-591) μm, 540 (470-604) μm, 558.5 (502-613) μm, and 534 (456-605) μm in the control and OSAS groups respectively and was significantly higher in the moderate OSAS group (p<0.001). Central corneal thickness value was 536 (470-600) μm, 544 (480-610) μm, 560 (400-620) μm and 538 (460-610) μm in the control and OSAS groups respectively and was significantly higher in the moderate OSAS group (p <0.001). There was no difference between groups in terms of apex thickness. Corneal volume was found to be 55.8 (51.30-65.80) mm3 57.7 (51.6-63.80) mm3 58.55 (54.0-67.0) mm3 and 56.3 (51.2-62.2) mm3 according to the order of the group and was significantly higher in the moderate OSAS group (p <0.001). Aqueous depth, aqueous volume, anterior chamber angle and horizontal anterior chamber diameter were significantly higher in the severe OSAS group (p = 0.001, p = 0.005, p <0.001, p = 0.007, respectively). In univariate analysis, the effect of type 2 DM on the parameters that differed significantly between groups was assessed and statistically significant. Thus, the analysis was repeated by removing the cases with Type 2 DM from the moderate and severe OSAS groups. In the second analysis, only the aqueous depth, aqueous volume and anterior chamber angle parameters were found to be significantly higher in the OSAS group (p = 0.005, p = 0.043, p <0.001, respectively), but there was no difference between the two groups in keratometric values and parameters related to corneal thickness > 0.05). Floppy eyelid syndrome was not detected in any case. Easy lid eversion rate was significantly higher in the moderate and severe OSAS groups than in the control group (rates: %6.8 ; %5.1 ; %28.9 ; %30.6, p = 0.001).

Conclusion: Obstructive sleep apnea syndrome is also part of the metabolic syndrome and diabetes mellitus is detected at high rates in these cases. In our study, the corneal parameters were found to differ between the control group and the OSAS

groups in the analysis of containing the patients with diabetes, however the relevant parameters were similar in the next analysis which excluding the diabetic cases. In OSAS patients without diabetes mellitus only differences in anterior chamber parameters were detected. According to the results of this study, no evidence of keratoconus was found in corneal parameters in OSAS cases.

Key words : Obstructive sleep apnea sydrome, Corneal topography, Scheimpflug imaging