Gebelerin sağlıklı kilo alımı için internet ve mobil sağlık uygulaması ile bilgi arayışı
Searching for information with internet and mobile health applications for healthy weight gain of pregnant women
Yazar: ŞEYMA HIZARCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP DAŞIKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi arama = Quest of information ; Gebelik = Pregnancy ; Kilo alma = Weight gain ; Mobil uygulama = Mobile application ; Sağlık hizmetleri = Health services ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, gebelerin internet veya mobil sağlık (m-Sağlık) uygulaması ile gestasyonel kilo alımı (GKA) hakkında bilgi arayışı ve bilgi arayışını etkileyen faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırma Eylül 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında İzmir' de bir eğitim ve araştırma hastanesinin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran araştırma kriterlerine uyan gönüllü 420 gebe ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında "Bireysel Soru Formu" ve "E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Numerik değişkenler ortalama/standart sapma veya minimum-maximum olarak verildi. Kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak verildi. Kategorik değişkenler için pearson ki-kare testi ve t testi kullanıldı. Tüm hipotezler için anlamlılık düzeyi p< 0.05 kabul edildi. 
Bulgular: Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 27.665.53/yıl, gebelik başlangıç beden kitle indeksi ortalaması 25.915.77 olarak saptanmıştır. Gebelerin %51.7'sinin eğitim düzeyinin ilköğretim ve altı (≤8 yıl), çoğunluğunun gelir durumunun düşük (%36.7) ve orta (%54.3) düzeyde, %58.6'sının multipar olduğu belirlenmiştir. Gebelerin %55'i GKA miktarı belirtmiş fakat IOM rehberine uygun GKA bilgisine sahip olan gebelerin oranı %52.8 olarak saptanmıştır. Gebelerin en fazla bebeğin büyüme ve gelişmesi (%82.9), doğum ve doğumun başlama belirtileri (%66.2) ve gebelikte sağlıklı beslenme (%65.7) konularında internette bilgi arayışı olduğu belirlenmiştir. GKA (%45.7) ile ilgili internette bilgi arayışı düşük saptanmıştır. Gebelerin %46.9'unun gebelik ile ilgili m-Sağlık uygulaması kullandığı belirlenmiştir. Primigravida (p<0.05), GKA hakkında bilgi sahibi olan (p<0.001), sağlık personeli tarafından verilen eğitim/danışmanlığı yeterli bulan (p<0.001) ve e-SOY düzeyi yüksek olan gebelerin (p<0.001) internette bilgi arayışı yüksek saptanmıştır. Eğitim düzeyi lise ve üzeri (≥8 yıl) (p<0.05), primigravida (p<0.001) ve e-SOY düzeyi (p<0.001) yüksek gebelerin m-Sağlık uygulaması kullanımı yüksek saptanmıştır.
Sonuç: Gebelerin neredeyse tamamı internet ve yaklaşık yarısı m-Sağlık uygulaması ile bilgi arayışındadır. Her iki gebeden biri GKA ile ilgili internette bilgi arayışındadır. Prenatal bakımda uygun GKA sağlanması için bilgi iletişim teknolojilerini kullanarak GKA ile ilgili doğru bilgilendirme ve danışmanlık yapılmalıdır. Aşırı GKA'nın ve maternal obezitenin önlenmesinde prenatal danışmanlık önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Gebelik; Kilo Alımı; İnternet; m-Sağlık; Prenatal Bakım; Bilgi Arayışı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the factors required to determine the knowledge seeking and information seeking about gestational weight gain (GWG) with the internet or mobile health (m-Health) application of pregnant women.
Method: This research was applied to 420 volunteer pregnant women who were suitable to the criteria and obstetrics outpatient clinic of an education and research hospital in İzmir between September 2019 and January 2020. "Individual questionnaire" and "e-Health Literacy Scale (e-HEALS)" were used to collect the research data. Numerical variables were given as mean/standard deviation or minimum-maximum. Categorical variables were given as numbers and percentages. Pearson chi-square test and t test were used for categorical variables. The significance level p<0.05 was accepted for all hypotheses.
Findings: The average age of the pregnant women participating in the research was 27.665.53 year, and mean gestational initial BMI was 25.915.77. It was determined that 51.7% of the pregnant women were primary school-secondary school graduates, the majority of them had low (36.7%) and medium (54.3%) income, and 58.6% were multiparous. 55% of pregnant women reported the amount of GWG that should be taken. But the rate of pregnants having GWG knowledge in accordance with determined as 52.8%. It was determined that the pregnant women searched for information on the internet mostly regarding the growth and development of the baby (82.9) the signs of birth and birth (66.2%) and heathy nutrition during pregnancy (65.7%). The search for information about GWG (45.7%) was low. It was determined that 46.9% of pregnant women used m-Health application related to pregnancy. Pregnant women who reported primigravida (p<0.05), knowledge of GWG (p<0.001), who received adequate counseling form the healthcare personnel (p<0.001) and had high e-HEALS level (p<0.001) were found high for searching information on the internet. The use of m-Health application was found to be high in pregnant women with higher education level (≥8 yıl) (p<0.05), primigravida (p<0.001) and e-HEALS level (p<0.001).
Conclusion: Almost all of the pregnant women are looking for information with the internet and approximately half of the m-Health application. One of both pregnant women is looking for information about GWG on the internet. In order to provide appropriate GWG in prenatal care, correct information and consultancy should be provided about GWG using information communication technologies.
Key words: Pregnancy; Weight Gain; Internet; mHealth; Prenatal Care; Seeking Information