Görünür deri lezyonu bulunan ve bulunmayan yetişkin bireylerin anksiyete, depresyon, kümülatif travma, suçluluk ve utanç duyguları açısından değerlendirilmesi
Assesment of adult with and without skin lesion in regards to anxiety, depression, cumulative trauma, shame and guilt
Yazar: BESTE SÖZEN
Danışman: PROF. DR. FATMA SİBEL MERCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Deri malformasyonları = Skin abnormalities ; Kümülatif travma hastalıkları = Cumulative trauma disorders ; Suçluluk = Criminality ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Travma = Trauma ; Utanma duygusu = Shame ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı; görünür deri lezyonu bulunan yetişkin bireylerin anksiyete, depresyon, kümülatif travma, suçluluk ve utanç duyguları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada görünür deri lezyonu bulunan yetişkin bireylerle herhangi bir deri lezyonu bulunmayan bireyler kümülatif travma, anksiyete, depresyon, suçluluk ve utanç duyguları açısından karşılaştırılmıştır. Araştırma örnekleminin 458'ini deri lezyonu bulunan, 303'ünü ise deri lezyonu bulunmayan katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama araçları "Sosyo-demografik Bilgi Formu", "Hastane Anksiyete-Depresyon Ölçeği (HAD)", "Kümülatif Travma Ölçeği-Kısa Form (KTÖK-K)" ve "Suçluluk-Utanç Ölçeği (SUTÖ)" olarak belirlenmiştir. Çalışmada bağımsız iki örneklem t-test, one way anova, Kruskalwallis-h, Mannwhitney-u fark analizleri, Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analizler alfa=0.05 düzeyinde incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; deri lezyonu bulunan katılımcıların anksiyete düzeyi ile depresyon, utanç ve kümülatif travma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Aynı zamanda araştırmada deri lezyonlu katılımcıların depresyon düzeyi ile utanç duygusu düzeyi ve kümülatif travma düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin bulunduğu görülmüştür. Bununla beraber; deri lezyonu bulunan katılımcıların deri lezyonu bulunmayan katılımcılara göre anksiyete düzeyinin anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak deri lezyonu olan bireyler ve kontrol grubu arasında depresyon, suçluluk, utanç ve kümülatif travma değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Deri lezyonlu katılımcıların anksiyete, depresyon, kümülatif travma, suçluluk ve utanç duygusu düzeyinin; yaş, cinsiyet, medeni hal, eğitim düzeyi, çalışma durumu, deri lezyonunun sınıfı, lezyonun tutulum yeri, deri lezyonunun gündelik hayata etkileri, lezyondan estetik rahatsızlık duyma, lezyona bağlı damgalanma, psikiyatrik eştanı, deri lezyonuna ek fiziksel rahatsızlık değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği görülmüştür. Kümülatif travma, utanç duygusu ve sosyo-demografik değişkenlerin anksiyete ve depresyonun yordayıcıları olduğu bulgusuna erişilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Deri lezyonu, Anksiyete, Depresyon, Kümülatif Travma, Suçluluk, Utanç

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relationship between anxiety, depression, cumulative trauma, guilt, and shame levels in adults with visible skin lesions. In this study, adult individuals with visible skin lesions and individuals without any skin lesions were compared in terms of cumulative trauma, anxiety, depression, feelings of guilt, and shame. The sample of this study consists of 458 participants with skin lesions and 303 participants without skin lesions. In this research, data collection tools were determined as "Socio-demographic Information Form", "Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD)", "Cumulative Trauma Scale-Short Form (CTS-S)", "Guilt and Shame Scale (GSS)". In this study, independent two-sample t-test, one-way anova, Kruskalwallis-h, Mann-Whitney-u difference analyses, Pearson correlation, and simple linear regression analysis were performed. Analyzes were performed at alpha=0.05 level. According to the research results; it was found that there was a significant relationship between the anxiety level of the participants with skin lesions and the levels of depression, shame, and cumulative trauma. At the same time, in the study, it was observed that there was a positive and significant relationship between the depression level of the participants with skin lesions, the level of shame, and the cumulative trauma level. With this, it was determined that the anxiety level of the participants with skin lesions was significantly higher than the participants without skin lesions. However, there was no significant difference between individuals with skin lesions and the control group in terms of depression, guilt, shame, and cumulative trauma variables. It was seen that the anxiety, depression, cumulative trauma, guilt, and shame levels of the participants with skin lesions differed significantly according to age, gender, marital status, education level, employment status, class of skin lesion, the place of involvement of the lesion, the effects of the skin lesion on daily life, aesthetic discomfort from the lesion, stigma due to the lesion, psychiatric comorbidity and physical discomfort in addition to the skin lesion variables. It has been found that cumulative trauma, shame, and socio-demographic variables are predictors of anxiety and depression.

Keywords: Skin lesion, Anxiety, Depression, Cumulative Trauma, Guilt, Shame