Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinlemeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining of the learners who are learning Turkish as a foreign language, attitudes towards listening in terms of different variables
Yazar: ALP POLAT
Danışman: DOÇ. DR. NAMIK KEMAL ŞAHBAZ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme stratejileri = Listening strategies ; Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning

Özet:
Modern dünyada bilgi çağının bir sonucu olarak iletişim son derece gelişmiştir. İletişimin bu hızla gelişmiş olması ulusları kültürel olarak birbirine yaklaştırmış ve fiziki olarak olmasa da manevi olarak sınırlar ortadan kalkarak farklı kültürler, yaşayışlar ve diller daha fazla merak konusu, inceleme alanı olarak belirmeye başlamıştır. İletişimin bu denli uluslararası bir boyut kazandığı düşünüldüğünde gerek ana dilde gerek de yabancı bir dilde öğretim, iletişimsel açıdan son derece önemli bir boyut kazanmıştır. Yabancı bir dilde daha etkili ve yeterli bir seviyeye ulaşabilmek için öğretim aşamasında temel dil becerilerine daha fazla önem verilmeye başlanmış ve bu becerilerin yetkin bir şekilde kullanılması gerekli bir hâl almıştır. Bu doğrultuda temel dil becerilerinden biri olan ve ilk olarak kazanılan beceri olması bakımından dinleme eğitimi, gerek günlük iletişimsel amaçlar gerek de akademik başarı için son derece hayati bir konumda yer almaktadır. Dil öğretiminde, diğer temel becerilerde olduğu gibi dinleme becerisinin kazandırılması ve geliştirilmesinde ise tutumların önemli etkisi bulunmaktadır.
   Tutum kavramı bir davranış hakkında ve onun öncesinde bilgi sahibi olmamızı sağlayan ön belirleyicilerdir. Tutumlar; doğuştan getirilmemiş, sonradan öğrenilmiş, yaşantı yoluyla geliştirilen ve davranışların oluşmasında etkili bir rol üstlenen faktörlerin en önemlilerindendir. Bu bilgi ışığında, dinlemeye ve dinleme eğitimine yönelik tutumlar eğitim boyutu ile ele alındığında ne kadar istekli olunduğunun belirlenmesi ve eğitim-öğretim amaçlarının buna göre şekillendirilmesinde ön plandadır.
   Bu araştırmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ana dilleri farklı yetişkin bireylerin dinlemeye yönelik tutumlarını bazı değişkenlere göre incelemek amaçlanmıştır. Araştırma bu bakımdan Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyindeki öğrencilerin dinlemeye yönelik tutumlarını tespit etmeye dönük betimsel bir alan araştırmasıdır. Bu amaçla araştırmanın örneklemini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında bulunan; Mersin Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TUAM), İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi (DİLMER), Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÖMER) ile Dokuz Eylül Üniversitesi Dil Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde (DEDAM)68 ülkeden gelen ve 51 farklı anadiline sahip, 16 ilâ 28 ve üzeri yaş grubunda 134 kadın, 174 erkek toplam 308 yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyi öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Tayşi (2014) tarafından geliştirilen " Dinleme Becerisine Yönelik Tutum Ölçeği"nden faydalanılmıştır. 
   Araştırma sonuçlarına göre, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin dinleme tutumları üzerinde etkili olan değişkenlerden anadili, cinsiyet ve yaş faktörleri için istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın olmadığı; buna karşın yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan ders kitapları ve öğrencilerin kur geçme başarı durumları ile ilgili olarak anlamlı bir farklılığın ortaya çıktığı gözlenmiştir.

Abstract:
As a result of information age communication is highly improved. Such fast improvement of communication made nations culturally close to each other maybe by the help of dissappearing borders,  not physically but mentally, different languages, different cultures and different life styles started to become the main point of interest and examination.  When it's thought that the communication is becoming such international both native language and foreign language education become very important on the aspect of communication. To acquire a better level on a foreign language more importance were started to be given to the basic language skills and the proficiency on using that became a necessity. According to this listening education which is one of the most influential skill and the one which must be accuired, has a vital importance on both Daily commuciation skills and academic success. Attitudes have very vital importance on listening just like others basic skills of language education.
   Attitude concepts are pre determiners which let us have information about a behaviour and its backround. Concepts are the most important factors which are not innate and are learnt later and they are also effective on shaping the behaviours and thet are improving during the lifetime. In the light of this information when we think about listening and attitudes towards listening are on the foreground for determining how ambitious students are and shaping the Educational aims.
   In this study, it's aimed to observe the adults' attitudes on different parameters, who are learning Turkish as a foreign language and whose native languages are different from each other. This study, which aim to determine the attitudes of C1 level foreign students learning Turkish according to listening, is a descriptive field research. With this aim the sample is 134 woman 174 men total 308 C1 level students from 2016-2017 educatonal session; students whoare studying at Mersin University Turkish Language Teaching and İmplementing and Examining Department (TUAM), İstanbul University Language Center (DİLMER), Adana Science and Technology University Turkish Language Teaching and İmplementing and Examining Department (TÖMER) and Dokuz Eylül University Language Research and Teaching Center (DEDAM) learning Turkish who are  between 16-28 years of age and over and from  68 different countries speaking 51 different native languages. As a tool of gathering information " Attitude Scale for Listening" is used which was developed by Tayşi (2014).
   According to the surveys,  there is not a meaningful statistical  diffference on the variables of listening attitudes of the students ,who are learning Turkish as foreign language,such as sex, age,native language factors but there is  a meaningful difference on books  which were prepared for teaching Turkish for  foreign students, and on students' level success were observed.