Otoimmün tiroid bezi hastalıklarında tükürük bezi tutulumunun TC-99M MIBI ile değerlendirilmesi
Detection of the involvement of salivary glands in autoimmune diseases of thyroid gland by using TC-99M MİBİ scintigraphy
Yazar: DENİZ SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. F. GÜL GÜMÜŞER
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Graves hastalığı = Graves disease ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tükürük bezleri = Salivary glands ; Tükürük bezleri hastalıkları = Salivary glands diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditli bireylerin tükrük bezlerinde Tc-99m MIBI tutulumunun normal bireylerle ve kendi aralarında farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır.Çalışmaya 19 Graves hastası (6 erkek, 13 kadın; yaş ortalaması: 34.47±11.76 yıl), 28 Hashimoto tiroiditi (5 erkek, 23 kadın; yaş ortalaması: 44,5±10.94 yıl) ve 11 kontrol olgusu (4 erkek,7 kadın; yaş ortalaması: 53.9±11.56) alındı. Tüm olgulardan anamnez alınarak boyun muayeneleri yapıldı. Tiroid fonksiyon testi sonuçları ve tedavi durumları belirlendi, boyun ultrasonografileri yapıldı. Tüm gruplara ön hazırlık yapılmadan(açlık, düşük iyot diyeti, ilaç kesimi vb.) Tc-99m MIBI sintigrafisi uygulandı.Olgulara 370 MBq (10 mCi) Tc-99m MIBI intravenöz yoldan verildi. Görüntüleme için çift başlı gama kamera (Infinia, GE Medical Systems, Tirat Hacermel, Israel) ve paralel delikli, düşük enerjili, yüksek rezolüsyonlu (LEHR) kolimatörler kullanıldı. Enjeksiyon öncesinde ve sonrasında dolu ve boş şırıngalar 2 saniyelik süreyle 2 zoomda görüntülendi. Tüm hastalara 20., 60., 120.,dakikalarda tükrük bezleri kolimatörün merkezinde olacak şekilde statik görüntüler alındı. 20., 60., 120. dakikalarda tükrük bezlerinde Tc-99m-MIBI tutulum değerleri ilgili alanlara ROI çizilerek hesaplandı. BT:(B-ZA/C-A) )(BT: Bez tutulumu,B:Bez sayımı, Z.A: Zemin Aktivite C:Dolu şırınga sayımı, A:Boş şırınga sayımı ).Kontrol grubu, Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditi gruplarında parotis bezlerinde 20., 60. ve 120. dakikalarda Tc-99m MIBI tutulum değerleri arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).Kontrol grubu, Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditi gruplarında submandibular bezlerde 20., 60. ve 120. dakikalarda Tc-99m MIBI tutulum değerleri arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptandı (p<0.05).Hashimoto grubunda submandibular bezlerde 20.dk. (ort±SD =0.03±0.01), 60.dk. (ort.±SD=0.03±0.01) ve 120.dk. (ort±SD=0.03±0.01) Tc-99m MIBI tutulumunun kontrol ve Graves hastalığı grubuna göre zamanla anlamlı derecede değişiklik olduğu belirlendi (p=0.02).Graves hastalarında submandibular bezlerde 20.dk. (ort±SD=0.02±0.01), 60.dk. (ort±SD=0.02±0.01) ve 120.dk. (ort±SD=0.03±0.01) Tc-99m MIBI tutulumunun kontrol ve Hashimato grubuna göre zamanla anlamlı derecede arttığı saptandı (p=0.02).Sonuç olarak Graves hastalığı ve Hashimato tiroiditi gruplarında submandibular bezlerde saptanan farklı Tc-99m MIBI tutulumunun kontrol grubuna göre zamanla değişiklik göstermesi otoimmünite, yüksek mitokondri sayısı ve inflamatuar reaksiyon gibi histopatolojik bulgularla ilgili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular ışığında Tc-99m MIBI sintigrafisi otoimmun tiroiditli hastalarda tükrük bezlerinin otoimmuniteden erken dönemde etkilenip etkilenmediğini gösterebilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the involvement in the salivary glands of the patients with Graves? Disease and Hashimoto Thyroiditis by detecting the changes of Tc-99m MIBI uptake.Nineteen patients with Graves? Disease (6 men, 13 women; mean age: 34.47±11.76 years), 28 Hashimoto disease patients (5 men, 23 women; mean age: 44,5±10.94 years), and 11 euthyroid controls (4 men, 7 women; mean age: 53.9±11.56 years) were included in the study. Medical history from all patients were obtained and their neck examination were carried out . None of the patients had complaint such as pain, xerostomia and lack of taste. Thyroid function test results and treatment conditions were determined (patients were not receiving treatment), and neck ultrasonography were performed. None of the patients had thyroid nodule. Tc-99m MIBI scintigraphy was applied to all groups. 370MBq (10 mCi) Tc-99m MIBI was given intravenously. For imaging double headed gamma camera (Infinia, GE Medical Systems, Tirat Hacermel, Israel) and parallel hole, low energy, high resolution (LEHR) collimator was used. Full and empty injectors were scanned in 2 zoom for 2 seconds before and after injection. Static images were taken in the 20., 60., 120.,minutes by positioning salivary glands in the center of the collimator.Uptake values of parotid and submandibular glands were calculated by drawing elliptical ROIs and using the formula for uptake calculation.As a result, in all three groups, in parotis glands, a statistical significant difference between Tc-99m MIBI uptake in the 20th, 60th, 120th minutes was not detected (p>0.05).In Graves?Disease, Hashimoto Thyroiditis and Control Group ; a statistical significant difference between Tc-99m MIBI involvement rate in the 20th, 60th, 120 th. minutes was detected in submandibular glands (p<0.05).In the Hashimoto Thyroiditis group, in submandibular glands, 20th min. (Mean±SD: 0.03 ± 0.01), 60th min. (mean±SD: 0.03 ± 0.01) ve120th min. (Mean±SD: 0.03 ± 0.01) of Tc-99m MIBI uptake values were significantly higher than the control group (20th.min mean±SD: 0.01 ± 0.005; 60th min. mean±SD: 0.01 ± 0,007; 120th.min mean±SD: 0.02 ± 0.006) (p <0.05).In Graves? Disease the uptake values of Tc-99m MIBI in submandibular glands were significantly higher than the control group at 20th min. (p=0.045). Although no statistical significant difference was detected at 60th and 120th minutes, the uptake values of Tc-99m MIBI were higher than the control group.We observed changes in Tc-99m-MIBI uptake in submandibular glands in Graves?Disease and Hashimoto Thyroiditis group which differ from the control group is thought to be related to the histopathological changes such as autoimmunity, high mitochondria number, and inflammatory reaction. Our findings suggest that Tc-99m MIBI scintigraphy could be used in the early detection of autoimmune diseases that affect salivary glands.