Sorgumda [Sorghum bicolor (L.) Moench] bazı depolanmış ürün zararlılarına karşı Deltamethrin ve Spinetoram'ın kullanım olanakları üzerinde araştırmalar
Investigations on the possibilities of using deltamethrin and spinetoram in Sorghum grains (Sorghum bicolor (L.) Moench) against some stored product pests
Yazar: MEHMET SONKURT
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT EMEKCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Deltametrin = Deltamethrin ; Depolanmış ürün zararlıları = Stored product pests ; Sorgum = Sorghum ; Spinetoram = Spinetoram

Özet:
Bu tez çalışmasında sorguma uygulanan Deltamethrin ve Spinetoram etken maddeleri ile bunların farklı kombinasyonlarının Sitophilus oryzae, Rhyzopertha dominica ve Tribolium castaneum erginleri üzerinde %55±5 orantılı nemde farklı sıcaklıklarda (20, 25 ve 30oC) kısa süreli öldürücü etkinliği ile 25ºC ve %55±5 orantılı nem koşullarında uzun süreli etkinliği araştırılmıştır.

Kısa süreli öldürücü etkinlik çalışmasında; tüm sıcaklık değerlerinde 14. günde yapılan sayımlarda S. oryzae'de %100 ölüm oranı 1 ppm Spinetoram ve 0.3 ppm Deltamethrin+0.25 ppm Spinetoram kombinasyonu (C-CC) uygulamalarında; R. dominica'da %100 ölüm oranı 0.5 ppm Deltamethrin, 0.5 ppm Spinetoram, 1 ppm Spinetoram, 0.1 ppm Deltamethrin+0.1 ppm Spinetoram kombinasyonu (C-AA) ve C-CC kombinasyonu uygulamalarında; T. castaneum'da %100 ölüm oranı 0.5 ppm Deltamethrin ve C-CC kombinasyonu uygulamalarında görülmüştür. 

Kısa süreli etkinlik çalışmasında tüm sıcaklık değerlerinde S. oryzae'de 1 ppm Spinetoram ve C-CC kombinasyonu uygulamalarında; R. dominica'da 0.5 ppm Deltamethrin, 0.5 ppm Spinetoram, 1 ppm Spinetoram, C-AA kombinasyonu ve C-CC kombinasyonu uygulamalarında; T. castaneum'da 0.5 ppm Deltamethrin ve C-CC kombinasyonu uygulamalarında F1 ergin gelişimi %99'un üzerinde baskılanmış olup geri kalan diğer uygulamalarda F1 ergin gelişimi gözlenmiştir. 

Ümitvar bulunan uygulamaların uzun süreli etkinliği ile ilgili çalışmalarda S. oryzae'de 1 ppm Spinetoram; R. dominica'da 0.5 ppm Spinetoram ve C-CC kombinasyonu; T. castaneum'da 0.5 ppm Deltamethrin uygulaması ile 8 ay süre boyunca en başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmamızda Spinetoram'a en hassas türün R. dominica olduğu, S. oryzae'nin orta derecede ve T. castaneum'un en tolerant tür olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the efficacy of Deltamethrin, Spinetoram, and their different combinations applied to sorghum seeds was investigated against Sitophilus oryzae, Rhyzopertha dominica, and Tribolium castaneum, both for immediate mortality at different temperatures (20, 25, and 30°C) and 55±5% relative humidity, and for residual efficacy at 25°C and 55±5% relative humidity.
In the immediate mortality tests, after 14 days of exposure, 100% mortality was observed at all temperatures in S. oryzae adults with 1 ppm Spinetoram and 0.3 ppm Deltamethrin + 0.25 ppm Spinetoram (C-CC); in R. dominica adults with 0.5 ppm Deltamethrin, 0.5 ppm Spinetoram, 1 ppm Spinetoram, and 0.1 ppm Deltamethrin + 0.1 ppm Spinetoram (C-AA), as well as the C-CC combination; and in T. castaneum at 0.5 ppm Deltamethrin and the C-CC combination.
F1 adult development was suppressed by more than 99% at all temperatures with 1 ppm Spinetoram and the C-CC combination in S. oryzae; with 0.5 ppm Deltamethrin, 0.5 ppm Spinetoram, 1 ppm Spinetoram, C-AA and C-CC combinations in R. dominica; and with 0.5 ppm Deltamethrin and the C-CC combination in T. castaneum.
For residual efficacy, the most efficient results were obtained with 1 ppm Spinetoram in S. oryzae; 0.5 ppm Spinetoram and the C-CC combination in R. dominica; and 0.5 ppm Deltamethrin in T. castaneum after 8 months of storage of treated sorghum seeds. We observed that the most sensitive species to Spinetoram was R. dominica, followed by S. oryzae, while T. castaneum was the least susceptible.