COVİD-19 pandemi döneminde insani yardım kuruluşları çalışanlarında algılanan stres, umutsuzluk ve yaşam kalitesinin incelenmesi: Mersin ili örneği
Investigation of perceived stress, hopelessness and quality of life in humanitarian aid workers during the COVID-19 pandemic period: The case of Mersin province
Yazar: AYLİN GÜLERYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER ÇAKMAK
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gönüllü kuruluşlar = Voluntary organizations ; Gönüllü çalışanlar = Voluntary workers ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yardım dernekleri = Charities ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çalışanlar = Workers ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Çin'de başlayan ve küresel bir kriz haline gelen Covid-19 salgının etkileri, siyasi, sosyal, ekonomik, psikolojik ve dini yaşam alanlarında ön plana çıkmaktadır. Covid'19 salgını başta sağlık çalışanları olmak üzere, pek çok meslek grubunu olumsuz yönde etkilemiştir. Afet ve kriz durumlarında çalışmalar gerçekleştiren insani yardım kuruluşları çalışanları da Covid'19 salgınından olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu araştırmanın amacı,  insani yardım kuruluşları çalışanlarında, pandeminin ortaya çıkardığı stres faktörlerinin çalışanların yaşam kalitesi, umutsuzluk, algılanan stres yükü üzerinde oluşturduğu farklılıklara odaklanmaktır. Bu araştırma,  nicel araştırma yöntemleri kullanılarak 109 katılımcı ile yüz yüze veri toplama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi için SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, insani yardım kuruluşları çalışanlarının yakınlarından birinin daha önce Covid'19 tanısı almış olmamalarına göre katılımcıların umutsuzluk, stres ve yaşam kalitesi düzeyleri farklılaşmaktadır. Daha önceden karantinada bulunmuş olan katılımcıların yaşam kalitesi düzeyleri farklılaşmaktadır. Katılımcıların umutsuzluk, yaşam kalitesi ve stres düzeyi, uygulanan aşı dozlarına göre farklılaşmaktadır. Daha önce Covid'19 tanısı alan ve almayan insani yardım kuruluşları çalışanları arasında umutsuzluk düzeyi, stres düzeyi ve yaşam kalitesi düzeyi açısından herhangi bir fark bulunmamaktadır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, insani yardım kuruluşlarında çalışan sağlık personelinin yaşam kalitesinin alt boyutu olan eş duyum yorgunluğu düzeyleri, diğer pozisyonlarda çalışanlara göre anlamlı olarak daha yüksek düzeydedir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda insani yardım kuruluşları çalışanlarının yaşam kalitesi düzeyinin geliştirilmesine yönelik destek sağlanması ve salgının çalışanlar üzerinde yarattığı strese ilişkin koruyucu ve önleyici faaliyetlerin arttırılması önerilmiştir.

Abstract:
The effects of the Covid-19 epidemic, which started in China and became a global crisis, come to the fore in the areas of political, social, economic, psychological and religious life. The Covid'19 epidemic has adversely affected many professional groups, especially healthcare workers. Humanitarian aid organizations working in disaster and crisis situations have also been adversely affected by the Covid'19 epidemic. The aim of this research is to focus on the differences in the quality of life, hopelessness, and perceived stress burden of the stress factors caused by the pandemic in humanitarian aid workers. This research was conducted using face-to-face data collection method with 109 participants using quantitative research methods. SPSS 28.0 program was used for data analysis. According to the results, the hopelessness, stress and quality of life levels of the participants differ according to the fact that one of the relatives of the humanitarian aid workers has not been diagnosed with Covid'19 before. The quality of life levels of participants who have been in quarantine before differ. The hopelessness, quality of life and stress level of the participants differ according to the vaccine doses administered. There is no difference in terms of hopelessness level, stress level and quality of life between humanitarian aid workers who have been diagnosed with Covid'19 and those who have not. When the results are examined, the levels of sympathy fatigue, which is a sub-dimension of the quality of life of the health personnel working in humanitarian aid organizations, are significantly higher than those working in other positions. In line with the findings obtained from the research, it has been suggested to provide support for improving the quality of life of humanitarian aid workers and to increase protective & preventive activities regarding the stress created by the epidemic on employees.