Özlü iplik üretiminde kalite iyileştirilmesi
Improving quality in core-spun yarn production
Yazar: GAMZE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GAZİ TÜRKSOY
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Denim kumaş, hem tasarım hem de üretim aşamalarında yoğun emek gerektiren bir üründür. Zorlaşan rekabet koşullarında denim üretimi yapan firmalar, denim kumaşa farklı görünüm ve performans özellikleri kazandırmak amacıyla, üretimlerinde çeşitli özlü iplikler kullanmaktadırlar. 
Bu çalışmada, denim kumaş üretiminde kullanılması amacıyla üretilen elastan içerikli özlü ipliklerde, çeşitli üretim parametrelerinin değişiminin kalite değerleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Üretim parametrelerinin etkisi (büküm, elastan çekimi vb.) araştırılırken, mukavemet, tüylülük, kopma uzaması gibi standart kalite değerlerinin yanında, öz görünürlük oranının (ÖGO) tespiti ve değerlendirilmesine yönelik özgün bir metot da geliştirilmiştir. Öz materyalinin doğru merkezlenememesi ve/veya örtü malzemesinin sıyrılması durumunda, hem kumaş üretiminde hem de müteakip işlemlerde önemli sorunlar ortaya çıkmaktadır. 
Bu çalışmanın sonunda, özlü iplik üretim parametrelerinin mukavemet (cN/tex), düzgünsüzlük (CVm), kopma uzaması (%), tüylülük (H ve S3) ve ÖGO değerleri üzerinde istatistiksel olarak önemli etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, özlü iplik üretim metotlarına ait (core spun, dual core-spun) üretim parametrelerinin bu ipliklerden üretilmiş kumaşların elastikiyet ve kalıcı uzama değerleri üzerinde de istatistiki olarak önemli etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
Denim fabric needs too much effort in design and production stages. In tough competition in the market, denim producers consume various types of core-spun or dual core-spun yarns to get different shade, appearance and performance characteristics in denim fabrics.
In this study, it is aimed to investigate the influence of process parameter changes on the quality values of core-spun yarns on the samples of elasthane containing core-spun yarns produced to be consumed as weft yarn in denim fabric production. While investigating these process parameters ( twist, elasthane pre-draft etc.), besides regular tests such as uniformity, tenacity, hairiness, twist etc., it is also aimed to develop a specific method to determine and evaluate the core visibility ratio (CVR) in core-spun yarns. Regarding the placement of the core material not exactly in the center of the yarn (wrong centering) or stripping back of the cover material (staple fibers) on the core material, problems occur both in fabric production and also in the consumption fields of the fabrics. 
At the end of this study, it is observed that the production method of the core yarns have statistically significant influence on tenacity (cN/tex) , uniformity (CVm) , breaking elongation values (%), hairiness (H and S3) and CVR of the core-spun yarns. Furthermore, it is seen that production methods (core spun, dual core-spun) and production parameters have statistically important influence on the elasticity and growth values of sample fabrics consisting of core yarn samples.