Cengiz Aytmatov'un eserlerinde iyi-kötü çatışması
Conflict of good and bad in the works of Chingiz Aytmatov
Yazar: BARAN İLBOĞA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEGANİ BEYLER
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Kırgız edebiyatı = Kyrgyz literature ; Toplum felsefesi = Community philosophy ; Yaşama felsefesi = Philosophy of life ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
Tarih boyunca süregelen kötülük problemi ve bu problemden ötürü meydana gelen bir iyi-kötü çatışmasının varlığı herkesin malumudur. İnsanlığın var olduğu günden bu yana tarih sahnesinden hiç eksik olmayan ve varlığını sürdüren bu çatışma olgusunun üzerine tartışmalar hala devam etmektedir. Geride bıraktığımız 20. Yüzyılda ise iki dünya savaşı ve sayısız ölüm, kötülüğün artmasına dolayısıyla da çatışmanın şiddetlenmesine sebep olmuştur. İyinin, kötü ile olan mücadelesinin şiddetlenmesi hemen her alanda etkisini göstermiştir. Çatışma olgusunun etkilerinden biride Edebiyat alanında belirgin bir şekilde göze çarpmaktadır. İyi-kötü çatışmasının sirayet ettiği eserler arasında en belirgin yansımalarını, dünyaca ünlü Kırgız yazar, Cengiz Aytmatov'un yapıtlarında rastlamak mümkündür. Dünyada 150'den fazla dile çevrilmiş ve sayısız baskısı yapılmış bu yapıtlarda Aytmatov, felsefi kimliği ile ön plana çıkmaktadır. Eserlerine sirayet eden iyi-kötü çatışması serüveninde kötülük problemine farklı bir perspektiften bakan Aytmatov, ortaya attığı mankurtlaşma ve vicdan gibi kavramlarla yaşadığı çağda bireyin içine düştüğü çıkmazdan kurtulması için adeta yardım elini uzatmaktadır. İnsanlığın trajedi yüzyılı olarak nitelendirilen bu asırda, insanlığın içine düştüğü karanlık kuyuyu eserleri ile aydınlatan Aytmatov, insanın, nasıl insan olması gerektiği yönündeki görüşleri ve iyi-kötü çatışmasının bir nebze olsun dindirilmesine yönelik çabaları önemlidir. Aytmatov'un eserlerinde kötülüğün kaynağına ilişkin yaptığı irdelemeler ve insanlığın ortak meselelerine yönelik yeniden varoluşsal sorgulamalar içerisine girmesi incelenmeye değerdir. Bu bağlamda çalışmamızda, Aytmatov'un eserlerinden hareketle iyi-kötü çatışmasını irdelemeye gayret göstereceğiz.

Abstract:
The problem of evil that has persisted throughout history and the existence of a conflict between good and evil that has arisen due to this problem is known to everyone. Discussions about this phenomenon of conflict, which has been on the stage of history since the beginning of humanity and continues to exist, stillmaintain. In the 20th century we left behind, two world vars and countless deaths caused the evil to increase and the conflict to intensify. The intensification of the struggle between good and evil has afected almost every field. One of the effects of the phenomenon of conflict stands out clearly in the field of Literature. It is possible to encounter the most abvious reflections of the conflict between good and evil in the works of the world of the world-famous Kyrgyz writer, Cengiz Aytmatov. In these works, which have been tranlated into more than 150 languages and published in countless editions around the world, Aytmatov stands out with his philosophical identity. Aytmatov, who looks at the problem of evil from a different perspective in the adventure of the individual to get rid of the dedlock finds himself in the age he lives in, with the concepts such as Mankurtization and consience. In this century, which is described as the century of humanity's tragedy, Aytmatov who illuminates the dark well into which humanity has fallen with his works, is important in his views on what kind of human beings should be and his efforts to alleviate the conflict between good and evil. Aytmatov's investigations into the source of evil in his Works and his renewed existential inquiries into the common issues of humanity are worth examining. In this context, in our study, we will try to examine the conflict between good and evil based on Aytmatov's works.