Mentorluk yetkinliğini değerlendirme ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Turkish version of mentoring competency assessment scale: Reliability and validity study
Yazar: HATİCE ÇAMVEREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARİYE VATAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Koçluk = Coaching ; Mentorluk = Mentoring ; Yetkinlik = Competence ; Ölçekler = Scales

Özet:
Metodolojik çalışma, Fleming ve arkadaşları (2013) tarafından geliştirilen Mentorluk Yetkinliğini Değerlendirme Ölçeği'ni (Mentoring Competency Assesment-MCA) Türkçe'ye uyarlamak üzere geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'ne bağlı olan tüm fakülte ve yüksekokullarda görev yapan 161 danışan ve 165 mentor ile yüzyüze görüşülerek Kasım 2015-Kasım 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler, Mentorluk Yetkinliğini Değerlendirme Ölçeği (Özdeğerlendirme ve Danışanın Değerlendirmesi) kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin geçerliğinin değerlendirmesinde dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, yapı geçerliği ve güvenirliğin değerlendirmesinde ise iç tutarlılık ve test-tekrar test analizi kullanılmıştır.
Mentorluk Yetkinliğini Değerlendirme Ölçeği' nin dil geçerliği için Türkçe'ye çevirisi ve geri çevirisi yapılmıştır. Kapsam geçerliğinin sağlanmasında 11 uzmanın görüşüne başvurulmuştur. Kapsam Geçerlik İndeksi danışan formu için .82, mentor formu için .84 bulunmuştur. Yapı geçerliğinin sağlanmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Yapılan bu analizde Mentorun Özdeğerlendirmesi Formu'nda uyum indeksleri, χ2=549.18, X2/sd= 1.93, RMSEA=0.075, CFI=0.95, NNFI=0.94 ve NFI=0.91 ve Danışanın Mentorunu Değerlendirmesi Formu'nda ise χ2=621.56, X2/sd=2.19, RMSEA=0.086, CFI=0.98, NNFI=0.99 ve NFI=0.97 olarak bulunmuştur. Güvenirliğin sağlanmasında ölçeğin genelinin Cronbach α güvenirlik katsayısı danışan formu için .92, mentor formu için ise .98 olarak bulunmuştur. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini değerlendirmek için iki-üç hafta ara ile yapılan test-tekrar test analizinde Intra Class Korelasyon katsayısına bakılmıştır. Bu analize göre yüksek düzeyde, pozitif, anlamlı bir uyum olduğu belirlenmiştir (r=.97, p=0.0001).
Sonuç olarak, "Mentorluk Yetkinliğini Değerlendirme Ölçeği", orijinal ölçekle
benzer bir yapıya sahip ve Türk Toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.

Abstract:
This methodological study; was performed in order to determine the validity and reliability of the "Mentoring Competency Assessment Scale (Mentoring Competency Assessment-MCA)" developed by Michael Fleming and his colleagues (2013) as adapted to Turkish society.
The research was carried out by face-to-face interview between November 2015 and November 2016 with 161 mentees and 165 mentors working at all faculties and colleges in Ege University-Health Sciences Institute. Data were collected using the "Mentoring Competence Assessment Scale"(Self-Assessment and Mentee's Assessment). Language validity, content validity and construct validity were used in evaluation of the validity of the research data, and internal consistency and test-retest analysis were used in evaluation of the reliability of the data.
Turkish translation and back translation was made for the language validity of the Mentoring Competency Assessment Scale and eleven experts were consulted to ensure content validity of the scale. The Content Validity Index was found to be .82 for the mentee form and .84 for the mentor form. Confirmatory Factor Analysis was used to define the Construct Validity. In this analysis, it was found that the conformity indices in the Mentor's Self-evaluation form were χ2=549.18, X2/sd= 1.93, RMSEA=0.075, CFI=0.95, NNFI=0.94 and NFI=0.91, and those in the Mentee's Mentor Evaluation Form were χ2=621.56, X2/sd=2.19, RMSEA=0.086, CFI=0.98, NNFI=0.99 and NFI=0.97.  The Cronbach's alpha reliability coefficient was found to be .92 for the mentee's form and .98 for the mentor's form. The inter-class correlation coefficient was examined to assess the stability of the scale over time in test-retest analysis carried out at an interval of two to three weeks. In this analysis a high level positive significant correlation, was determined.
In conclusion, the "Mentoring Competency Assessment Scale" has a similar construction to the original scale and is a valid and reliable measuring instrument for Turkish society.