Diabetik makula ödemi tespit edilen hastalarda optik koherens tomografi bulguları: Yeni kavramların detaylı analizi
Optical coherence tomography findings of patients diagnosed with diabetic macular edema; Detailed analysis  of  the new concepts
Yazar: MAHMUT KAYA
Danışman: PROF. DR. PELİN YILMAZBAŞ ; DR. SİBEL DOĞUİZİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Görme = Vision ; Görme keskinliği = Visual acuity ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula ödemi = Macular edema ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Diabetik makula ödemi (DMÖ) tespit edilen hastalarda, başvuru anındaki Optik Koherens Tomografi (OKT) bulgularını değerlendirmek, bu bulguların sıklığını belirlemek ve görme keskinliği ile ilişkisini değerlendirmek. 
 Gereç ve Yöntem: Retrospektif klinik çalışmamıza, Ocak 2014 – Haziran 2016 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Retina Kliniği'ne başvuran ve başvuru anında diabetik retinopatiye bağlı DMÖ olan hastalar dahil edildi. Hastaların dosya kayıtlarından demografik özellikleri (cinsiyet, yaş, gözün tarafı (sağ/sol), hipertansiyon varlığı, ETDRS çalışmasına göre diabetin evresi) ve en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri kaydedildi. Hastaların başvuru anındaki SD-OKT (Spektral Domain Optik Koherens Tomografi) (Spectralis, Heidelberg Engineering, Heidelberg, Germany) bulguları; santral foveal kalınlık, seröz makula dekolmanı varlığı, iç veya dış katlarda hiperreflektif nokta varlığı, intraretinal kist bulunması, 450µm'den büyük kist bulunması, dış limitan membran ve elipsoid zonun intakt olup olmadığı, vitreomaküler adezyon ve traksiyon varlığı, epiretinal membran varlığı kaydedildi. Bu bulguların sıklığı, birbirleri ve görme keskinliği ile ilişkileri incelendi.  
 Bulgular: Çalışmamıza 125 (69E, 56K) hastanın 167 gözü dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 59,43±7,35 (min:27-maks:84) idi. Araştırma kapsamında incelenen gözlerin en iyi düzeltilmiş görme keskinliği ortalaması 0,61±0,29 (min:0,10-maks:1,20) logMAR olarak belirlendi. SD-OKT'de ölçülen santral foveal kalınlık (SFK) ortalaması 492,7±150,7 (min:300-maks:906) µm'ydi. Gözlerin 87 (%52,1)'sinde seröz makula dekolmanı; 158 (%94,6)'inde iç retinal katlarda hiperreflektif nokta, 96 (%57,5)'sında  dış retinal katlarda hiperreflektif nokta; 110 (%65,9)'unda intraretinal kist, 21 (%12,6)'inde 450µm'den büyük kist, 26 (%15,6)'sında elipsoid zonda ve eksternal   limitan membranda bozulma, 46 (%27,5)'sında vitreomaküler adezyon, 25(%15,0)' inde vitreomaküler traksiyon, 18 (10,8)'inde epiretinal membran saptandı. Hipertansiyonu bulunan (p<0,001), ciddi non-PDR (p<0,001) ve PDR'si (p=0,038) olan, dış retina tabakalarında hiperreflektan noktalar (p=0,021) bulunan ve intraretinal kistleri (p=0,037) olan hastalarda seröz makula dekolmanı daha sık görüldü. Görme keskinliği ile SD-OKT bulguları arasındaki ilişki incelendiğinde; SFK'sı yüksek olan (p<0,001), 450µm'den büyük kist bulunan (p<0,001), dış retinal katlarda hiperreflektif nokta bulunan (p<0,001), elipsoid zonda ve eksternal limitan membranda bozulma izlenen (p<0,001),  hastalarda görme keskinliği anlamlı olarak daha düşük saptandı.   
 
Sonuç: Diabetik makuler ödemli hastalarda; SD-OKT'de seröz makula dekolmanı, intraretinal kistler ve hiperreflektan noktalar oldukça sık görülmektedir. SFK'nın yüksek olması, 450µm'den büyük kist bulunması, dış retinal katlarda hiperreflektif nokta bulunması, elipsoid zonda ve dış limitan membranda bozulma izlenmesi görme keskinliğini olumsuz etkileyen bulgulardır.

Abstract:
Purpose: To evaluate optical coherence tomography (OCT) findings of patients with diabetic macular edema (DME) at the time of admission and to evaluate these findings' frequency and relation with visual acuity. 
 
Materials and Methods: Our retrospective clinical study included patients who were referred to the Retina Clinic of Ulucanlar Eye Training and Research Hospital between January 2014 and June 2016 and have diabetic macular edema due to diabetic retinopathy at the time of admission. Demographic characteristics (sex, age, eye side (left / right), presence of hypertension, stage of diabetic retinopathy according to ETDRS study) and best corrected visual acuity were recorded from file records of the patients. The SD-OCT findings (Spectralis, Heidelberg Engineering, Heidelberg, Germany) at the time of presentation such as central foveal thickness, presence of serous macular detachment, presence of hyperreflective dots in the inner or outer layers of retina, presence of intraretinal cyst, presence of cyst larger than 450μm, intactness of external limiting membrane and ellipsoid zone, presence of vitreomacular adhesion or traction, presence of epiretinal membrane were recorded. The frequency of these findings, their relationship to each other and their relationship to visual acuity were examined. 
 
Results: The study included 167 eyes of 125 (69M, 56F) patients. The mean age of the patients was 59,43 ± 7,35 (min: 27-max: 84). Average best corrected visual acuity of the eyes examined in the study was determined as 0,61 ± 0,29 (min: 0,10-max: 1,20) logMAR. The mean central foveal thickness (CFT) measured in SD-OCT was 492.7 ± 150.7 (min: 300-max: 906) μm. 87 eyes (52.1%) had serous macular detachment; 158 eyes (94.6%) had  hyperreflective dots on the internal retinal layers, 96 eyes (57.5%) had hyperreflective dots on the external retinal layers; 26 eyes (15,6%) had ellipsoid zone and external limiting membrane deterioration, 46 eyes (27.5%) had vitreomacular adhesion, 25 eyes (15%) had vitreomacular traction, 18 eyes (10,8%) had epiretinal membrane. Patients with hypertension (p <0,001), severe non-PDR (p <0,001) and PDR (p = 0,038), hyperreflective dots on the outer retinal layers (p = 0,021) and intraretinal cysts (p = 0,037) had more serous macular detachment than other patients. When the relationship between visual acuity and SD-OCT findings is examined; visual acuity was significantly lower in patients with high CFT (p<0,001), cysts greater than 450μ (p<0,001), hyperreflective dots on the external retinal layers (p<0,001), and ellipsoid zone and external limiting membrane (p<0,001) deterioration. 
 
Conclusion: Serous macular detachment, intraretinal cysts and hyperreflective dots are  common findings in SD-OCT of patients with DME. The presence of high CFT, cyst greater than 450μ, hyperreflective dots on the external retinal layers, deterioration of the ellipsoidal zone and external limiting membrane are the findings that negatively affect the visual acuity.