Nano gümüş partikülleri ve Lantana camara L. ekstraktının patates güvesi [Pphthorimaea operculella (Zeller)] ergin öncesi dönemlerine karşı etkinliği
Efficacy of nano silver particules and Lantana camara L. extract against pre-adult stages of potato moth [Phthorimaea operculella (Zeller)]
Yazar: ERHAN GÜLSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YEŞİLAYER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Patates güvesi = Potato moth ; Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
Patates Türkiye'de ekonomik olarak önemli bir üründür. Patates Güvesi [(Phthorimaea operculella (Zeller) Lepidoptera: Gelechiidae)] patates bitkisinin tarladaki üretim aşamasından depo koşulllarına kadar zarar verenen önemli zararlılarından bir tanesidir. Bu zararlıya karşı geleneksel mücadele yöntemi olarak pestisitler kullanılmaktadır. Ancak kimyasalların oluşturduğu olumsuz etkilere karşı günümüzde alternatif kontrol yöntemlerine eğilim artmaktadır. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bitki Koruma Bölümü laboratuvar koşullarında 2018 yılında yürütülen bu çalışmada patates güvesi ile mücadelede geleneksel kimyasalların yerine dayanıklılık ve kalıntı riskine karşı bitkilerden elde edilmiş olan nano gümüş partikül (AgNp)'leri ve Lantana camara L (Verbenaceae) ekstraktının yumurta açılımını engelleme ve larvisidal etkinliği, araştırılmıştır. Çalışmada 4 farklı konsantrasyon kullanılmıştır. Çalışma sonunda, L. camara ekstraktının %12'lik konsantrasyonunda yumurta açılımını engelleme oranı %82.67, 200 ppm'lik nanogümüş ekstraktında ise %70.70 olarak tespit edilmiştir. Nano gümüş katkılı L. camara ekstraktının birlikte uygulamasında en yüksek konsantrasyonda engelleme oranı %94.95 olarak bulunmuştur. Ekstrakt ve nano gümüşün ayrı ayrı uygulanmasına göre birlikte uygulandığında yumurta açılımına etkinin daha çok arttığı görülmüştür. P. operculella larvalarına karşı larvisidal etkinlik çalışmasında sadece nano gümüş ekstraktı uygulamasında larvalarda maksimum ölüm oranı %69.04 olurken, sadece Lantana ekstraktında bu oran %67.69 olmuştur. Her ikisinin birlikte uygulanması sonucunda larvalarda ölüm oranı 150ppm'de %70.25, 200ppm'de %84.89 olarak kaydedilmiştir. Sonuç olarak bitki ekstraktının patates güvesinin ergin öncesi dönemlerine oldukça etkili olduğu ve bitki ekstraktının nanogümüş partikülleriyle uygulanmasının ise sinerjik etki göstererek etki oranını artırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
Potato is an economically important product in Turkey. The Potato Tuber Moth [(Phthorimaea operculella (Zeller) (Lepidoptera: Gelechiidae)] is one of the most important pests on the potato plants from the field production stage to the storage. Traditionally, insecticides are widely used in the control of this pest. However, today, due to the negative side effects of the chemicals, the trend towards alternative control methods is increasing. In this study, the egg hatching inhibition and larvicidal efficiency of the extracts of nano silver particle (AgNp) from Lantana camara L (Verbenaceae) plants were investigated instead of traditional chemicals against potato tuber moth, in the laboratory of Tokat Gaziosmanpaşa University of Plant Protection Department (Tokat, Turkey), in 2018. For this purpose, four different concentrations of L. camara plant extracts were used and the most effective egg hatching prevention rate was determined at 12% concentration as 82.67% and 70.70% at 200 ppm concentration of nano silver extract respectively. With 94.95% egg hatching inhibition rate, Nano silver particles with L. camara extract was found at the highest concentration It has been concluded that the common effect of L. camara and nano silver are increased more than when they are applied separately. In the larvicidal efficacy study against P. operculella larvae, the maximum mortality rate was found as 69.04% for the solely application of nano silver extract, while it was determined as 67.69% solely for Lantana spp. extract. On the other hand, the mortality rates were recorded as 70.25% at 150ppm and 84.89% at 200 ppm at combine application of both solutions on the larvae. As a result, it has been determined that the plant extract is highly effective on the pre-mature stages on the potato tuber moth and the the plant extract application of  L. camara with nano silver particles has a synergistic effect and increases the mortality rate.