Antik Yunan tragedyasında toplumsal cinsiyet bakımından çirkinin estetiği
The aesthetic of ugliness in the Ancient Greek tragedy from the aspect of gender
Yazar: REHA KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. KEREM KARABOĞA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Estetik = Aesthetics ; Güzel = Beautiful ; Trajedi = Tragedy ; Çirkin = Ugly

Özet:
Estetik denince akla ilk gelen, güzellik kavramı olmakla birlikte estetik üzerine düşünen filozofların bir kısmı estetiğin yalnızca güzellik değerini incelemesinin sınırlayıcı, eksik bir yaklaşım olacağını savunmuştur. Karl Rosenkranz da 1853 yılında yazdığı Ästhetik des Hässlichen isimli eserinde çirkinliği, güzellik yoksunluğu olarak nitelendirmiş ve estetik bir kategori olarak alımlamıştır.Bugün, üzerine söz söylediğimiz güzellik ve çirkinlik gibi estetik kavramlara dair düşüncelerin temelleri ise Antik Yunan'a kadar uzanır. Antik Yunan'dan bugüne güzellik; uyum, simetri, düzen, doğruluk ve iyilikle ilişkilendirilirken, güzellik yoksunu olarak çirkinlik; uyumsuzluk, düzensizlik, asimetri, yanlışlık ve kötülükle ilişkilendirilmiştir. Estetik algının belirlenmesinde, yani bir şeyin güzel yahut çirkin olarak nitelendirilmesinde ise ideoloji esas belirleyen olarak çıkar karşımıza.Bu çalışma ile bizim de amacımız, egemen eril ideolojinin toplumsal cinsiyet belirlenimli estetik algısını açık etmek, estetik göstergelerden yola çıkarak cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve yine estetik göstergeler bağlamında cinsler arası iktidar ilişkilerini ve kadınlara dönük bakış açısını irdelemektir.Bu amaçla J.Joachim Winckellman'ın Antik Yunan kültürü bağlamında güzelliği tarif ettiği ?klasik? erkek bedeni ile mütemadiyen metamorfoza uğrayan kadın bedeni karşı karşıya getirilerek Aiskhylos'un ?Oresteia? Üçlemesi (Agamemnon, Sunu Taşıyanlar ve Eumenidler) ile Euripides'in Medea adlı tragedyaları incelenir.Eril egemen bakış açısıyla yazılan her iki eserde de kadınlık; Doğa, duygu, nesne ve kaos ile özdeşleştirilip çirkin olarak nitelendirilirken, erkeklik; Kültür, Akıl, özne ve kozmosla ilişkilendirilerek güzellikle nitelendirilir.

Abstract:
Although the concept of beauty comes first when aesthetics is in question, some of the philosophers studying aesthetics have been claiming that aesthetics just analyzing the value of beauty would be a deficient and restrictive approach. Karl Rosenkranz, in his book Ästhetik des Hässlichen, written in 1853, defined ugliness as the lack of beauty and regarded it as an aesthetic category.The foundation of ideas regarding the concepts of aesthetic like the ugliness and beauty as we mention today goes back to Ancient Greece. From Ancient Greece to today, beauty has been associated to harmony, symmetry, order, truth and goodness; while the ugliness lacking beauty has been linked to disharmony, disorder, asymmetry, incorrectness, wrongness and badness. In designating perception of aesthetics, that is qualifying something as beautiful or ugly, ideology appears to be the main determining factor.In this study, our aim is also to reveal the gender-based aesthetic perception of the masculine ideology, to present the relation between the sex and gender following the aesthetic signs, and to question the power relations between sexes and the standpoint towards women again with regard to the aesthetic signs.To that end, this study examines the tragedies of Euripides? Medea, Aischylus? trilogy of Oresteia (Agamemnon, the Libation Bearers and the Eumenides) by involving the `classical? male body which J.Joachim Winckellman defines the beauty in the context of Ancient Greece with the woman?s body which undergoes constant metamorphosis.In both of the works written through a dominant masculine view, while femininity has been identified with the Nature, emotion, object and chaos and described as ugly, masculinity has been associated with the Culture, the Mind, subject and cosmos and described with the beauty.