Alüminyum sülfatın parşömen üretiminde deriye kazandırdığı özelliklerin araştırılması
Research on Using Aluminum Sulfatein Parchment Production and Its Assessments on Leather
Yazar: NİLGÜN KAYAHAN KOLAN
Danışman: PROF. DR. ELİF ESER BAYRAMOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering

Özet:
Parşömen üzerine yazı yazmak amacıyla hayvan derilerinden üretilmiş yazı materyalidir. Eski çağlardan günümüze dek geleneksel yöntemlerle üretimi devam etmektedir.  Geleneksel olarak parşömen işlentisinde deriler genellikle kireçle muamele edilip kıllarından ayrılmakta ve kazınarak temizlenmektedir. Literatürlerde parşömen adı altında benzer yöntemler ile farklı reçeteler uygulandığı görülmektedir. Bu şekilde farklı kullanım amaçlarına uygun deriler üretilebilmektedir.
Bu tez çalışmasıyla parşömen üretiminde alüminyum sülfatın deriye kazandırdığı özellikler incelenmiştir. Tez çalışmasında keçi derileri kullanılmıştır, deriler dört farklı gruba ayrılmıştır I. Grup Kontrol Grubu olup alüminyum sülfat kullanılmamıştır. Yaş işlemler sırasında, pikle sonrasında deri ağırlığı üzerinden II. Grup % 2.5, III. Grup % 5 ve IV. Grup % 10 alüminyum sülfat sepileme banyosuna verilmiştir. Daha sonra  deriler gerilerek kurumaya bırakılmıştır. Elde edilen tüm deriler kuruduktan sonra gergiden alınarak zımparalanmış ve kenar temizlikleri yapılmıştır.
İşlenmiş tüm deriler fiziksel testlere tabi tutulmuştur. Bu testler sırasıyla şunlardır; Kalınlık tayini (TS 4117 EN ISO 2589), Kopma dayanımı ve uzama tayini (TS EN ISO 3376), Çift Kenar Şerit Yırtılma Testi (TS 4118-2 EN ISO 3377-2), Sırça Dayanımı ve Gerilebilirlik ve Bilye Patlama Tayini (TS 4137 EN ISO 3379), Su ile lekelenmeye karşı renk haslığı testi (TS EN ISO 15700), Su emme tayini (TS EN ISO 2417), Işık haslığı testi (EN ISO 105-B02), Renk ölçüm testi, Konica Minolta CM-3600d marka spektrofotometresi  (Kurum içi Metot), Yaşlandırma testi (TS EN ISO 17228 – 7B), DSC testi (Kurum içi Metot), Büzülme sıcaklığı testi (TS 4120 EN ISO 3380), FT-IR spektrofotometresi (Kurum içi Metot) ile yapı analizi tayini ve taramalı elektron mikroskop - SEM (Kurum içi metot) ile görüntü alınarak analizler yapılmıştır.
Yapılan fiziksel testlerin sonuçları istatistiksel olarak Wilcoxon Signed Ranks Test, Mann-Whitney U Test ve Kruskal Wallis Test analizine göre değerlendirilmiştir. Çıkan sonuçlara göre I. Kontrol Grubu ile alüminyum sülfatla işlenen diğer gruplar arasında istatistiksel olarak fark bulunmaktadır (p>0,05 = H1). Alüminyum sülfat ile muamele edilen üç grubun sonuçları karşılaştırıldığında ise  aralarında fark olmadığı tespit edilmiştir (p<0,05 = H0).  Elde edilen verilere göre, alüminyum sülfat kullanılmadan işlenmiş kontrol grubunda üretilen parşömenlerin geleneksel işleme yöntemine benzediği gözlenmiştir. Alüminyum sülfat kullanılarak işlenmiş diğer tüm gruplarda, kalınlığın arttığı, kopma dayanımının azaldığı fakat uzamanın arttığı, yırtılma mukavemetinin arttığı,  uzama-kopma testindeki gibi patlama ve çatlamada kuvvetlerinin (kgf) düştüğü fakat çatlama-patlama % uzamalarının (mm) arttığı, su lekelenmesinin düştüğü, ancak su emiliminin arttığı, renk ölçümüyle renginin daha beyaz olduğu ve yaşlandırma testinden az etkilendiği, renginin solmadığı, DSC analizi ile sıcaklık etkilerinde pek farkın olmadığı ancak büzülme testinde büzülme sıcaklığının azaldığı, FT-IR yapı analiziyle kontrol grubu ile alüminyum sülfatla işlenen gruplar arasında farkın olduğu, SEM mikroskobundan alınan görüntülerde alüminyum sülfat verilen derilerin yüzey dokularında belirgin bir farkın oluştuğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Parchment is a writing material made out of animal skin. From the old ages to our times its production is continued with traditional methods. Traditionally skin is processed with Ca2CO3 and Na2S. Parchment is defined also with the use of similar methods and different recipes as well. With these differences leather is produced forvarying uses. 
In this thesis study the benefits of using aluminum sulfate while producing parchment is examined. In the thesis study goatskin is used, the skin is separated into four groups. The I. Group being the control group aluminum sulfate is not used. During the tanning process, after pickling parchment is manufactured by applying aluminum sulfate respectively 2.5%, (II. group), 5% (III. group) and 10% (IV. group). Afterwards parchments are stretched and left to dry. Leathers are then sanded and their edges cutted.
All leathers are subjugated to physical tests. These tests are; Determination of thickness (TS 4117 EN ISO 2589), Determination of tensile strength and elongation (TS EN ISO 3376), Determination of tear load - Part 2: (Double edge tear) (TS 4118-2 EN ISO 3377-2), Leather - of distension and strength of grain (TS 4137 EN ISO 3379), Colour fastness to water spotting (TS EN ISO 15700), Determination of absorption of water (TS EN ISO 2417), Light fastness (EN ISO 105-B02), Color measurement test using Minolta CM-3600d Spectrophotometer (In-housemethod), Change in colour with accelerated ageing (TS EN ISO 17228 – 7B), DSC test (In-house method), Determination of shrinkage temperature up to 100oC (TS 4120 EN ISO 3380), FT-IR Spectrophotometer (In-housemethod), for structure analysis assessment and SEM (In-house method) forvisual analysis. 
Results of the physical tests are evaluated with Wilcoxon Signed Ranks, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests. Results show that in I. Control group there are  statistical differences with the groups that are treated with aluminum sulfate (p>0,05 = H1). Between the three groups treated with aluminum sulfate there are no differences (p<0,05 = H0). According to data gathered, the control group that is not processed with aluminum sulfate is alike the traditional processing method. In all the other groups processed with aluminum sulfate, it is seen that the thickness increases, tensile strength diminishes while elongation increases, tearing strength increases, in tensile cracking the strength diminishes and extension increases, water spotting decreases but water absorption increases, using color measurement test the color whitens, aging test effects on the leather decreases, its color does not fade, DSC analysis shows not much difference in the effects of temperature but in shrinkage test the shrinking temperature decreases, in FT-IR structure analysis there are differences in the control group and the groups processed with aluminum sulfate, in SEM microscope images the leathers processed with aluminum sulfate have apparent differences in surface textures.