Ergenlerde majör depresif bozukluğun  belirti profilinin incelenmesi
Investigation of the symptom profile of major depressivedisorder in adolescents,
Yazar: EMİNE ŞANLITÜRK KAYAN
Danışman: PROF. DR. DEVRİM AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma, en az bir Majör Depresif Bozukluk (MDB) belirtisi ile polikliniğe yönlendirilen ergenlerde depresif belirti profilinin incelendiği tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya 11-18 yaş arasında 191 ergen (137 kız, 54 erkek) dahil edilmiştir. Tüm ergenlere Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu DSM-5 (K-SADS-PL) psikiyatrik tanı görüşmesinin yanı sıra Çocuklar için Depresyon Değerlendirme Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Versiyonu (ÇDDÖ-R) ve Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu uygulanmıştır. Ergenlerin 73'ü (% 38,3) MDB tanısı almış, 118'i (% 61,7) almamıştır. MDB tanısı alan ergenlerde yaş, babanın yaşı, babada psikiyatrik hastalık sıklığı tanı almayanlara göre anlamlı oranda daha yüksek bulunmuştur. MDB tanısı alan ergenlerde; okul işlevselliğinde bozulma, keyif almada güçlük çekme, sosyal içe çekilme, uyku bozukluğu, iştahta bozulma, fiziksel yakınma, aşırı suçluluk, düşük özgüven, depresif duygular ve özkıyım düşünceleri belirtileri tanı almayanlara göre anlamlı oranda daha sık görülmüştür. MDB tanısı alanlarda vejetatif belirtilerden iştahta bozulma belirtisi ile hastalığın şiddeti ilişkili bulunmuştur. Tüm örneklemde latent sınıf analizi (LCA) yöntemi ile "Yüksek Belirti Sınıfı'' ve "Düşük Belirti Sınıfı'' isimlerini verdiğimiz iki alt örtük sınıf tespit edilmiştir. Yüksek Belirti Sınıfı'nda yaş, başvuru süresi, MDB sıklığı ve şiddeti anlamlı oranda yüksektir. Daha çok ebeveynlerin başvuru nedenlerinden olan irritabilite yakınması, Düşük Belirti Sınıfı'nda Yüksek Belirti Sınıfı'na göre anlamlı oranda daha sıktır. İki sınıf arasında yorgunluk, irritabilite ve hastalıklı fikir oluşturma belirtileri farklılık göstermemiştir. MDB belirtisi ile başvuran ergenlerde özellikle irritabilitenin ayırt edici bir tanı ölçütü olmayabileceği ve başta vejetatif belirtiler olmak üzere depresif belirtilerin irdelendiği daha büyük örneklem içeren çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir. Heterojen bir tanı olan MDB tanısının ergenlerde daha homojen örtük sınıflar belirleyerek kolay tanınabilir duruma getirilmesi ve bu sınıfların tedavi önceliğinin olması ancak böyle çalışmalar ile olanaklı olacaktır.  
 
Anahtar sözcükler: Depresyon, ergenler, belirtiler, gizli sınıf analizi, profil

Abstract:
This is a descriptive and crosssectional study in which the depressive symptom profile of adolescents presenting to an outpatient clinic with at least one Major Depressive Disorder (MDD) symptom was examined. The study included 191 adolescents (137 girls, 54 boys) aged 11-18 years. All adolescents were administered the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version DSM-5 (KSADS-PL) which is a psychiatric diagnostic interview, as well as the Depression Rating Scale for Children-Revised Version (CRS-R) and the Sociodemographic and Clinical Data Form. Of the adolescents, 73 (38.3%) were diagnosed with MDD and 118 (61.7%) were not. Age, age of the father, and frequency of psychiatric illness in the father were found to be significantly higher in adolescents diagnosed with MDD compared to those who were not diagnosed. In adolescents diagnosed with MDD, symptoms of impaired school functioning, difficulty in enjoying life, social withdrawal, sleep disturbance, appetite disturbance, physical complaints, excessive guilt, low self-esteem, depressive feelings and suicidal thoughts were significantly more frequent than those who were not diagnosed. In those diagnosed with MDD, the severity of the disease was found to be associated with the appetite disturbance among the vegetative symptoms. In the whole sample, two sub latent classes, which we named as "High Symptom Class" and "Low Symptom Class", were identified by latent class analysis (LCA) method. Age, duration of symptoms, frequency and severity of MDD were significantly higher in the High Symptom Class. The irritability, which is one of the most common complaint of parents, is significantly more frequent in the Low Symptom Class than in the High Symptom Class. Symptoms of fatigue, irritability and morbid ideation did not differ between the two classes. It is thought that irritability may not be a distinctive diagnostic criterion in adolescents presenting with MDD symptoms and studies with larger samples should be conducted in which depressive symptoms, especially vegetative symptoms, are examined. Only through such studies will it be possible to make the diagnosis of MDD, which is a heterogeneous diagnosis, easily recognizable by identifying more homogeneous latent classes in adolescents and to prioritize the treatment of these classes. 
 
Keywords: Depression, adolescents, symptoms, latent class analysis, profile.