NSAIDs ve pikolin türevleri ile çinko(II) komplekslerinin sentezi, yapısal karakterizasyonu ve antikanser aktivitelerinin incelenmesi
Synthesis and structural characterization of zinc(II) complexes with NSAIDs and picoline derivatives and investigation of anticancer activities
Yazar: TUĞBA POLAT
Danışman: PROF. DR. SEMA ÇAĞLAR
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antikanser = Anticancer ; Kimya = Chemistry ; Kimyasal bileşikler = Chemical compounds ; Kimyasal yapı = Chemical structure ; Mefenamik asit = Mefenamic acid ; Pikolin = Picoline ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışmada steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçlar (NSAIDs) grubunda yer alan ilaç etken maddeler mefenamik asit/niflumik asit ile pikolin türevleri (2-pikolin, 3-pikolin, 4-pikolin) kullanılarak dört adet koordinasyon bileşiği sentezlendi. [Zn3(-mef)6(2-pic)2], [Zn3(-mef)6(4-pic)2], [Zn2(-mef)4(3-pic)2] ve [Zn(nif)2(4-pic)2] komplekslerinden ilk ikisi mikrokristal, diğer ikisi tek kristal olarak elde edildi. Komplekslerin yapısı elementel analiz, FT-IR, termik analiz ve 1H NMR teknikleri kullanılarak aydınlatıldı. Bunlara ilaveten tek kristal komplekslerin yapısı X-ışınları ile belirlendi. [Zn2(-mef)4(3-pic)2] de çinko(II) iyonu kare piramit geometriye sahipken, [Zn(nif)2(4-pic)2] de çinko(II) iyonu bozulmuş tetrahedral geometriye sahiptir. X-ışınları, termik ve elementel analiz verilerine dayanarak komplekslerin trinükleer, dinükleer ve mononükleer olduğu tespit edildi. FT-IR verilerine göre, mefenamato ve niflumenato ligandlarının karboksilat oksijen atomlarıyla çinko(II) iyonlarına bağlandığı belirlendi. Komplekslerin FT-IR verilerinden hesaplanan Δν değerleri X-ışını kırınımı verileriyle iyi bir uyum içindedir. 1H NMR çalışmaları mikrokristal komplekslerin benzer yapıda oluştuğunu ve mef:pic oranının 3:1 olduğunu göstermiştir. Termik analiz çalışmaları neticesinde son bozunma ürünü ZnO olarak belirlenmiştir. Gerçekleştirilen biyolojik aktivite çalışmalarında tüm komplekslerin tüm kanser hücreleri (A-549, HT-29, MCF-7 ve MDA-MB-453 ) üzerinde güçlü sitotoksik aktivite sergilediği ve bu hücreler arasında da en yüksek seçiliğide MDA-MB-453  hücre hattına karşı gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, four coordination compounds were synthesized by using mefenamic acid /niflumic acid which are active drugs in the group of non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) and picoline derivatives (2-picoline, 3-picoline, 4-picoline). [Zn3(-mef)6(2-pic)2], [Zn3(-mef)6(4-pic)2] complexes were obtained microcrystal form whereas [Zn2(-mef)4(3-pic)2] and [Zn(nif)2(4-pic)2] complexes were obtained single crystal. Structure of complexes was identified by elemental analysis, FT-IR, thermal analysis and 1H NMR techniques. In addition, the structure of single crystal complexes was clarified with single-crystal X-ray diffraction. In [Zn2(-mef)4(3-pic)2], zinc(II) ion demonstrating a square pyramidal geometry whereas in [Zn(nif)2(4-pic)2], zinc(II) ion demonstrating a distorted tetrahedral geometry. Based on X-ray, thermal and elemental analysis data, the complexes were determined to be trinuclear, dinuclear and mononuclear. According to FT-IR data, it was determined that mefenamoto and niflumenato ligands were bound to zinc(II) ions with carboxylate oxygen atoms. The Δν values of the complexes calculated from the FT-IR data are in good agreement with the X-ray diffraction data. 1H NMR studies have shown that microcrystalline complexes are formed in a similar structure and the mef:pic ratio is 3:1. As a result of thermal analysis studies, the final decomposition product was determined as ZnO. In the biological activity studies carried out, all complexes exhibited strong cytotoxic activity on all cancer cells (A-549, HT-29, MCF-7 and MDA-MB-453) and the highest selectivity was displayed against the MDA-MB-453 cells.