Stapes suprastrüktüründe otosklerotik odak araştırılması
Investigation of otosclerotic focus in the stapes suprastructure
Yazar: BÜŞRA KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT SATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Otoskleroz, otik kapsülün primer bir hastalığı olup sadece insanlarda ve temporal kemikte tutulum yapar. Temel olarak anormal kemik rezorpsiyonu ve depozisyonu ile karakterize olan otoskleroz hastalığında, hastaların en önemli ve en sık semptomu işitme kaybı olup hastaların çoğuna tinnitus eşlik ederken baş dönmesi daha az olguda görülür. Otoskleroz hastalığının tedavi seçenekleri arasında takip, işitme cihazları, medikal tedavi ve cerrahi tedavi yer almaktadır. 
Amaç: Literatürde otik kapsülün farklı yerleşimlerindeki (oval pencere anterioru, stapes tabanı, perikoklear alanlar) otosklerotik odaklar gerek kadavra gerekse hastalardan intraoperatif alınan örnekler üzerinde fazlasıyla araştırılmıştır. Bunun aksine literatürde stapes suprastrüktüründe otosklerotik sürecin etkisini araştıran az sayıda çalışma vardır. Çalışmamızın bu konudaki sınırlı bilgilerimize ışık tutması, otoskleroz hastalığının stapes suprastrüktüründe tutulum yapıp yapmadığının aydınlatılması, otosklerotik odak ile odyolojik bulgular arasındaki ilişkinin ortaya
konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2016-2023 yılları arasında SBÜ Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'nda işitme kaybı olan, otoskleroz ön tanısıyla opere edilen ve çıkartılan stapes suprastrüktürü patolojik inceleme amacıyla Patoloji Anabilim Dalı'na gönderilmiş olan 10-68 yaş arasındaki 26'sı erkek ve 27'si kadın olmak üzere toplam 53 hasta retrospektif olarak incelendi. Yapılan ön histopatolojik incelemeler sonucunda çalışmaya stapes suprastrüktürü esas
incelemeye uygun olmayan 23 hasta çalışmadan çıkartıldı. Çalışmada kontrol grubu yoktur. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, hangi kulağının opere edildiği ve saf ses odyometri verileri hastane bilgi sistemi ve odyometri laboratuvarı arşivi üzerinden tespit edildi. Patoloji Anabilim Dalı arşivinden hastalara ait Hematoksilen-Eosin ile boyanmış ve kesit alınmış hazır stapes suprastrüktür preparatları deneyimli birden fazla patolog tarafından otoskleroz açısından yeniden değerlendirilerek stapes suprastrüktüründeki histopatolojik değişiklikler rapor edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 30 hastanın 17'si (%56,6) erkek, 13'ü (%43,3) kadındı. Çalışmadaki hastaların en genç olanı 10, en yaşlı olanı 54 yaşındaydı ve ortalama yaş 35,66±11,18'di. İncelenen 30 preparatın 14 (%46,7) tanesi sol kulağa, 16 (%53,3) tanesi sağ kulağa aitti. Bu preparatlarda stapes suprastrüktüründe aşikar aktif/inaktif otosklerotik odak görülmedi. Ancak stapes suprastrüktürlerinde normalde beklenmeyen bazı histopatolojik bulgular olduğu görüldü. Otoskleroz açısından anlamlı olabilecek bulgular (woven kemik, sement çizgiler, rezorpsiyon alanları) içeren 4 (%13,3) olgu Grup 1, otoskleroz açısından anlamlı olabilecek ve sekonder dejeneratif bulgular içeren 11 (%36,7) olgu Grup 2, sadece sekonder dejeneratif bulgular (eklemde dejenerasyon, osteofit) içeren 15 (%50) olgu ise Grup 3 olarak sınıflandırıldı. Grup 1, 2 ve 3 arasında preoperatif-postoperatif hava yolu (HY), kemik yolu (KY), hava kemik aralığı (HKA) yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark
izlenmedi. Çalışmaya dahil edilen stapes suprastrüktürleri mikroskobik olarak incelendiğinde preparatların 27 (%89,9) tanesinde stapes başı sağlam izlenirken; 3(%9,9) tanesinde defektif olarak izlendi. Preparatlar stapes bacakları açısından değerlendirildiğinde 11 (%36,6) tanesinde stapes bacaklarının ikisi de sağlam, 2(%6,6) tanesinde ikisi de defektif, 17 (%56,6) tanesinde ise bacaklardan biri sağlamken diğeri defektif olarak izlendi.
Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre, stapes suprastrüktüründe otosklerozda saptanabilen bazı histopatolojik değişiklikler görülmekle birlikte literatürde tanımlanan haliyle aşikar aktif/inaktif otosklerotik odak tespit edilememiştir. Stapes suprastrüktüründe otosklerotik değişiklikler tespit edilen hastaların (Grup 1+2) tespit edilmeyen hastalara (Grup 3) göre preoperatif-postoperatif işitme sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır.

Abstract:
Otosclerosis is a primary disease of the otic capsule, which only affects humans and the temporal bone. Otosclerosis is primarily characterized by abnormal bone resorption and deposition. The most important and common symptom of patients is hearing loss, and tinnitus accompanies most patients, while dizziness is seen in fewer cases. Treatment options for otosclerosis include follow-up, hearing aids, medical treatment and surgical treatment.
Aim: In the literature otosclerotic foci in different locations of the otic capsule (anterior oval window, stapes base, pericochlear areas) have been extensively investigated on both cadavers and intraoperative samples taken from patients. In contrast, there are few studies in the literature investigating the effect of the otosclerotic process in the stapes superstructure. Our study aims to shed light on our limited knowledge on this subject, to clarify whether otosclerosis disease involves the stapes superstructure, and to reveal the relationship between otosclerotic foci and
audiological findings.
Material and Methods: In our study, a total of 53 patients, 26 male and 27 female, aged between 10-68 years, who had hearing loss, were operated on with a preliminary diagnosis of otosclerosis and whose stapes superstructure was removed and sent to the Pathology Department for pathological examination between 2016-2023 at the Gülhane Training and Research Hospital Ear, Nose and Throat Department,were retrospectively examined. As a result of the preliminary histopathological
examinations, 23 patients whose stapes superstructure was not suitable for the main examination were excluded from the study. There is no control group in the study. The age, gender, which ear was operated on and pure tone audiometry data of the patients included in the study were determined through the hospital information system and the audiometry laboratory archive.Hematoxylin-Eosin stained and sectioned stapes superstructure preparations from the archives of the Department of Pathology were re-evaluated for otosclerosis by more than one experienced pathologist, and
histopathological changes in the stapes superstructure were reported.
Results: Of the 30 patients included in the study, 17 (56.6%) were male and 13 (43.3%) were female. The youngest patient in the study was 10 years old and the oldest was 54 years old, with a mean age of 35.66±11.18 years. Of the 30 preparations examined, 14 (46.7%) were from the left ear and 16 (53.3%) were from the right ear. No obvious active/inactive otosclerotic foci were seen in the stapes superstructure in these preparations. However, some histopathological findings that are not normally expected were observed in the stapes superstructure. 4 (13.3%) cases with findings
that may be meaningful for otosclerosis (woven bone, cement lines, resorption areas) were classified as Group 1, 11 (36.7%) cases with findings that may be meaningful for otosclerosis and secondary degenerative findings were classified as Group 2 and 15 (50%) cases with only secondary degenerative findings (joint degeneration, osteophyte) were classified as Group 3. No statistically significant
difference was observed between Groups 1, 2 and 3 in terms of preoperative-postoperative air conduction (AC), bone conduction (BC) and air-bone gap (ABG). When the stapes superstructures included in the study were examined microscopically, the stapes head was observed intact in 27 (89.9%) of the preparations and it was observed defective in 3 (9.9%) of them. When the preparations were evaluated in terms of stapes crura, it was observed that both stapes crura were intact in 11 (36.6%) of them, both were defective in 2 (6.6%) of them, and one of the crura was intact and the
other was defective in 17 (56.6%) of them.
Conclusion: According to the data obtained in our study, although some histopathological changes that can be detected in otosclerosis in the stapes superstructure were observed, no obvious active/inactive otosclerotic focus as defined in the literature could be detected. There was no statistically significant difference between the preoperative and postoperative hearing results of patients with otosclerotic changes detected in the stapes superstructure (Group 1+2) compared to
patients without otosclerotic changes detected in the stapes superstructure (Group 3).