Böbrek taşlarının üretere spontan pasajında intrarenal anatomik özelliklerin önemi /
Yazar: AMİRALİ FARAHVASH
Danışman: DOÇ. DR. METİN ONARAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; ESWL = ESWL ; Prevalans = Prevalence ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Üriner sistem taş hastalığın sıklığı her geçen gün artmaktadır ve ülkemizde yapılan bir çalışmada da üriner sistem taşı prevalansı %14 olarak bildirilmiştir. Üst üriner sistem taş hastalığının doğal seyrinde taşlar boyut yönüyle ele alındığında 4 mm'ye kadar olan taşları spontan pasaj oranlarının %90'lara kadar ulaşırken, boyuttaki artış ile bu oranın belirgin olarak düştüğü de bilinmektedir. Diğer yandan boyut dışında hangi taşların spontan düşebileceği, hangi hastalarda bir süre beklenerek spontan pasaj için süre tanınabileceği, kimlerde de beklemenin sadece vakit kaybı olabileceği konuları henüz net olarak tanımlamamıştır.
Ocak 2007 ile Ekim 2014 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı ESWL ünitesine alt kaliks ve üreter taşı tanıları ile başvuran 198 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan 102 alt kaliks taşı ve 96 üreter taşı hastasının İVP'leri üzerinde Elbahnasy metodu kullanılarak alt kaliks infundibulopelvik açı (İPA), üreteropelvik açı (ÜPA), alt kaliks uzunluğu (AKU) ve alt kaliks genişliği (AKG) intrarenal anatomiyi belirlemek üzere ölçülmüş ve bu değerler alt kaliks taşı ile üreter taşı grupları arasında karşılaştırılmıştır.
Alt kaliks taşları ve üreter taşları sırayla, taşların boyut 1'de 10.6±4.0mm ve 8.1±3.2mm ve taşların boyut 2'de 8.1±3.1mm ve 6.0±2.2mm ( p=0.00 ) , İPA 53.0±22.40 ve 58.7±15.00 ( p=0.04 ), ÜPA 87.3±12.60 ve 91.2±16.60 ( p=0.06 ), AKU 19.4±4.8 mm ve 22.9±6.2 mm (p=0.00), AKG 17.3±4.8 mm ve 16.0±4.8 mm (p=0.03) saptandı. Bu sonuçlara göre ÜPA dışında taş boyutları, İPA, AKU ve AKG değerleri açısından iki grup arasında anlamlı fark saptandı.
Sonuç olarak çalışmamızda elde ettiğimiz veriler, taş etyolojisinde bahsedilen birçok faktör sonucunda oluşan taş fragmanlarının bir grup hastada üretere düşerek spontan pasaj ile sonuçlanırken, diğer bir grup hastada ise benzer taşların alt kalikse düşmesine, sonrasında da metabolik faktörler ile belki daha da büyüterek burada kalıcı olarak yerleşmesine sebep olan problemin anatomik bir faktör olabileceğini, İPA, ÜPA, AKU ve AKG gibi intrarenal anatomik özelliklerin taşın prognozuna etki edebileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Incidence of urinary tract stone disease is increasing consistently. In a study designed in Turkey, the prevalence of urinary calculi has been reported as 14%. In its natural course, the spontaneous passage rate of stones less than 4 mm in upper urinary tract can be reached up to 90%. Nevertheless this ratio significantly drops off as the stone size increases. On the other hand, it is still unclear which factors affect the spontaneous passage of stones other than the stone size. And associated with this uncertainty we still have problems to choose patients whether to be followed for a while with urinary stones for spontaneous passage or it is a just waste of time.
Between 2007 and 2014, 96 patients with ureteral stones and 102 lower calyx stone patients who were admitted to Gazi University, Urology Department, ESWL section were enrolled into the study. From the IVP of each patient, the infundibulopelvic angle (IPA), ureteropelvic angle (UPA), the lower calyx length (LCL) and lower calyx width (LCW) were calculated with Elbahnsy method as the indicators of intrarenal anatomy and the findings were compared between these two groups.
In lower calyx stones and ureteral stones, the longest stone dimensions are 10.6±4.0 mm and 8.1±3.2 mm, the widest stone dimensions are 8.1±3.1mm and 6.0±2.2mm (p=0.00), IPAs were 53.00 ± 22.40 and 58.70 ± 15.00 (p = 0.04), UPAs were 87.30 ± 12.60 and 91.20 ± 16.60 (p = 0.06), LCLs were 19.4 ± 4.8 mm and 22.9 ± 6.2 mm (p = 0.00), LCWs were 17.3 ± 4.8 mm and 16.0 ± 4.8 mm
(p = 0.03) respectively. There was a significant difference in stone size, IPA, UPA, LCL and LCW out of UPA between the two groups.
According to our results it can be concluded that the underlining etiology in spontaneous passage of some stones to ureter but not the lower calyx and getting bigger here with the influence of metabolic effects, could be intrarenal anatomic features like IPA , UPA and LCL.