İslam'ın doğuş dönemi (Sadru'l-Islam) Arap edebiyatında mecaz sanatı
The art of metaphor in Arabic literature during the birth of Islam (Sadr Al-Islam)
Yazar: HASAN SARRAOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET ASLAN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
?Bir lafzın aralarındaki bir alakadan dolayı konuldugu (vaz') anlamın dısındakullanılması? seklinde tarif edilen ?mecaz? kavramı yüksek lisans programları çerçevesindehazırlanan bu çalısmada tüm yönleriyle ele alınmaktadır.Bu çalısma bir giris ve dört bölümden olusmustur. Giris bölümünde kullanımı bakımındanlafzın kısımları ve mecaz kavramı ile mecazın belagat ilmindeki yeri, lügavi ve ıstılahimanaları mecazın anlasılması için bilinmesi gereken kavramlar bütün çesitleriyleirdelenmistir.Birinci bölümde, dinimizin ve medeniyetimizin ana dinamigi olan Kur'an'da mecazınbulunup bulunmadıgı tartısması enine boyuna ele alınmıs mecazı kabul ve reddedenlerindelilleri ortaya konulup bu delillerin kritigi yapılmıstır.kinci bölümde bu tartısmadan olumlu bir cevap alarak Arap dilinin korunması veebedilestirilmesi yolunda en önemli katkıyı saglamıs olan slam Dini'nin Yüce Kitabı Kuran-ıKerim'den mecaz ile ilgili örnekler, lahi beyanı açıklama sahasında yazılmıs tefsirkitaplarından, özelliklede Arap dilinin gerek nahiv-sarf, gerekse bütün çesitleriyle belagatalanında belirgin izler bırakmıs bazı kitaplardan ele alınarak bu eserlerin müellifleritarafından yapılmıs tahlillere yer verilmistir.Üçüncü bölümde, Kur'an'ı insanlara açıklamak ve teblig etmekle bizzat Yüce Allahtarafından memur kılınan Hz. Peygamber'in Hadislerinde mecazın nasıl islendigi örneklerverilerek açıklanmıstır.Son olarak dördüncü bölümde Sadru'l-slam (slam'ın Dogus Dönemi) Arap siir venesirlerinde mecazın islenisi ve mecaza dair örnekler verilip bu örnekler tahlil edilmeyeçalısılmıstır.

Abstract:
The term ?metaphor?, which signifies the usage of a word in a different meaning than itsoriginal meaning, has been analyzed in all its aspects in this work.It is made up of an introduction and four parts. Parts of speech and the term ?metaphor?is analyzed in the introduction along with the place of ?metaphor? in rhetoric, its dictionary andterminological meanings and all the terms required to be known in order for it to be fullyunderstood.In the first part of the work, we delved into the dispute whether ?metaphors? exist in theQuran, the most important dynamic of our religion. The proofs of those who recognize?metaphors? in the Quran and of those who do not, are presented and criticized.In the second part of the work, examles are given from the Quran, the holy book of Islam,which has contributed a great deal to the preservation and eternalization of the Arabic language.There are also analyses of the authors of the commentaries on the Quran, which explain thedivine word of Allah, and also of the authors of the books on Arabic grammar and rhetoric.In the third part, the use of ?metaphor? is explained by way of examples from the wordsand deeds (Hadith) of the Prophet (pbuh).And in the fourth part, examples of the use of ?metaphor? are given from the poemsbelonging to the period of the birth of Islam (Sadr al-Islam) and are analyzed