Soyut dışavurumcu portrelerin oluşum sürecindeki psikolojik etkiler
Psychological effects on the formation process of abstract expressionist portraits
Yazar: SEVTAP BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. MERAL BATUR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu araştırma, sanatçıların yaratıcı süreçleri ile psikolojik deneyimleri
arasındaki bağlantıyı araştırmakta ve bu durumun onların duygusal, bilişsel ve zihinsel
durumlarını nasıl etkilediğini ortaya koymaktadır. Dışavurumcu soyut akım, portreyi
temsili olmayan, ifade edici teknikler kullanarak bir konunun içsel özünü ve
duygularını yakalayan bir sanat formu olarak tanımlar. Bu sanat formu, sanatçıları
dönüştürücü bir yolculuğa çıkartarak duygu ve algılarını ifade etmelerine olanak
tanımış, böylece ruhlarına dair anlayışlarını derinleştirmiştir.Yaratıcı süreç, kişisel
deneyimlerden, anılardan ve duygulardan alınan ilhamla başlar ve sanat eserlerini
etkileyen iç gözlemi, kendini keşfetmeyi ve artan kişisel farkındalığı içerir.
Sanatsal çaba ilerledikçe sanatçılar, teknik ve sezgiyi birleştirerek kontrol ve
kendiliğindenliği dengelemektedir. Bu denge coşku, memnuniyet, hayal kırıklığı ve
kendinden şüphe duyma gibi çeşitli duygulara yol açmaktadır. Çalışma aynı zamanda
sanatta kendini ifade etmenin psikolojik etkisini ve tedavi edici potansiyelini de
incelemektedir. Sanat yaratmak, duygusal rahatlamaya ve kendini iyileştirmeye
yardımcı olan rahatlatıcı bir çıkış sağlamaktadır. Araştırma, ayrıca sanatta kırılganlığın
ve yargılanma korkusunun rolünü araştırarak eleştiri ve reddedilmeyle ilgili kaygıları
da ele almaktadır.
Bu bağlamda tezin amacı, yaratıcı sürecin sanatçıların zihinsel sağlığı ve kişisel
gelişimi üzerindeki dönüştürücü etkisinin altını çizmektir. Bunu yanı sıra sanatın
kendini ifade etme ve iç gözlem açısından terapötik faydalarını vurgulayarak ve bu
alanda daha fazla araştırmayı teşvik ederek insan ruhuna dair içgörüleri ortaya
koymayı hedeflemiştir. Bu çalışma kapsamında kullanılan veriler, literatür taraması
sonucu elde edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bilgiler ışığında sanatsal çaba
ilerledikçe, sanatçıların teknik ve sezgiyi birleştirdiği ve bunun sonucunda da kontrol
ve rastlantısallığı dengelediği görülmektedir. Sanatçılar bu ruhsal süreci ve sanatı
birleştirdiğinde kendini keşfetme, sanatın tedavi edici gücünü kullanma ve tüm insani
duyguların varlığını dışa vurma potansiyelini kullanmışlardır.
Anahtar Kelimeler: Dışavurum; Portre; Psikoloji; Soyutlama

Abstract:
This research explores the complex connection between artists' creative
processes and their psychological experiences, focusing on how this affects their
emotional, cognitive and mental states. The expressionist abstract movement defines
portraiture as an art form that captures the inner essence and emotions of a subject
using non-representational, expressive techniques. This art form takes artists on a
transformative journey, allowing them to express their emotions and perceptions, thus
deepening their understanding of their souls.
The creative process begins with inspiration from personal experiences,
memories and emotions. Artists navigate their inner worlds, facing vulnerability and
emotional exposure that can be both liberating and challenging. This includes
introspection, self-discovery and increased self-awareness, which influences works of
art.
As the artistic endeavor progresses, artists balance control and spontaneity by
combining technique and intuition. This balance gives rise to a variety of emotions
such as enthusiasm, contentment, disappointment and self-doubt. The study also
examines the psychological impact and therapeutic potential of self-expression in art.
Creating art provides a relaxing outlet that helps with emotional relief and self-healing.
The research also addresses concerns about criticism and rejection by exploring
the role of vulnerability and fear of judgment in art. Additionally, the study examines
the interaction between the conscious and unconscious mind in abstract portraiture,
where artworks function as a window to the subconscious.
In this context, the research underlines the transformative impact of the creative
process on artists' mental health and personal development. It aims to reveal insights
into the human psyche by highlighting the therapeutic benefits of art for self-
expression and introspection and encouraging further research in this field.
Keywords: Expression; Portrait; Psychology; Abstraction