Burdur ilinde aktarlarda satılan bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin antioksidan aktivite ve mineral içeriklerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activity and mineral content of medicinal and aromatic plants sold in herbalists in burdur province
Yazar: PINAR ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. MÜMİN POLAT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Aktarlar = Herbalists ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Burdur = Burdur ; Mineraller = Minerals ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Bu çalışmada Burdur ilinde aktarlarda satılan bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin antioksidan aktivite ve mineral içeriklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada tür tayini yapılan numunelerin; antioksidan aktivite, fenolik bileşik ve mineral içerik analizleri yapılmıştır. Deneysel çalışmalar, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bilimsel ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Laboratuvar'ında gerçekleştirilmiştir. Buna göre; analiz edilen bitki örneklerinin toplam antioksidan madde içeriği en yüksek Salvia officinalis L. (adaçayı) ve ikinci sırada Hypericum perforatum L. (sarı kantaron) olduğu belirlenmiştir. Toplam fenolik madde içeriği en düşük bitki örneği ise Equisetum arvense L. (atkuyruğu) olarak belirlenmiştir. Bitki örneklerindeki, antioksidan aktivitesinin DPPH yöntemiyle gerçekleştirilen sonuçlarına göre antioksidan kapasiteleri Equisetum arvense L. (atkuyruğu) ve Malva sylvestris L. (ebe gümeci) diğer örneklere kıyasla daha yüksek değerlere sahip olduğunu belirlenmiştir. HPLC yöntemi ile belirlenen fenolik bileşiklerin sonuçlarına göreFlavanoidlerden; Kuersetin en yüksek Salvia officinalis L. (adaçayı) bitki örneğinde en düşük Urtica dioica L. (ısırgan) bitki örneğinde tespit edilmiştir. Rutin, en yüksek Capparis spp. (kapari) bitkiörneğinde en düşük Juniperus communis L. (ardıç) bitki örneğinde saptanmıştır. Naringenin en yüksek Salvia officinalis L. (adaçayı)bitki örneğinde en düşük Juniperus communis L. (ardıç) bitki örneğinde tespit edilmiştir. Sinnamik asit en yüksek Capparis spp. (kapari) bitki örneğinde en düşük Juniperus communis L. (ardıç)  bitki örneğinde tespit edilmiştir. Vanilik asit en yüksek Cichorium intybus L. (yabani hindiba) bitki örneğinde en düşük Urtica dioica L. (ısırgan) bitki örneğinde saptanmıştır. Kafeik asit en yüksek Salvia officinalis L. (adaçayı) bitki örneğinde en düşük Urtica dioica L. (ısırgan) bitki örneğinde saptanmıştır. 2,5-Dihidroksi benzoik asit en yüksek Hypericum perforatum L. (sarı kantaron) bitki örneğinde en düşük Achillea millefolium L. (civanperçemi) bitki örneğinde saptanmıştır. Ellajik asit en yüksek Hypericum perforatum L. (sarı kantaron) bitki örneğinde en düşük Juniperus communis L. (ardıç)bitki örneğinde tespit edilmiştir. ICP-OES cihazında gerçekleştirilen mineral içeriklerinin tayininde elde edilen verilere göre ise Ca, B, Zn, Mn, Cu ve Fe miktarları en yüksek Urtica dioica L. (ısırgan) bitki örneğinde, Mg, Al ve K miktarları en fazla Malva sylvestris L. (ebe gümeci) bitki örneğinde, Na miktarı en fazla Equisetum arvense L. (atkuyruğu) bitki örneğinde tespit edilmiştir. Araştırmamızın sonucuna göre mineral içeriği en fazla Urtica dioica L. (ısırgan) bitki örneğinde tespit edilmişitir. Belirlenen bitki örneklerinde antioksidan aktivite, fenolik bileşik ve mineral içeriklerinin bitki türlerine göre farklılıklar gösterdikleri tespit edilmişitir.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, DPPH, Fenolik Bileşik, Mineral.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the antioxidant activity and mineral content of some medicinal and aromatic plants sold in herbalists in Burdur province. Species of the samples determined in thestudy; antioxidant activity, phenolic compound and mineral content analyzes were made. Experimental studies were carriedout at the Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Scientific and Technology Application and Research Center Laboratory. According to this; It was determined that Salvia officinalis L. (sage) with the highest total antioxidant content of the analyzed plant samples and Hypericum perforatum L. (St. St. John's Wort) rankedsecond. The plant sample with the lowest total phenolic content was determined as Equisetum arvense L. (horsetail). According to the results of the antioxidant activity of the plants amples by the DPPH method, it was determined that the antioxidant capacities of Equisetum arvense L. (horsetail) and Malva sylvestris L. (midnight mulberry) had higher values compared to the other samples. Results of phenolic compounds determined by HPLC method, from flavonoids; the highest quercetin was detected in Salvia officinalis L. (sage) plant sample and thelowest in Urtica dioica L. (nettle) plant sample. Routine, highest Capparis spp. (caper) plant sample was the lowest in Juniperus communis L. (juniper) plant sample. Naringenin was highest in Salvia officinalis L. (sage) plant specimen and lowest in Juniperus communis L. (juniper) plant specimen. Cinnamic acid is the highest Capparis spp. (caper) plant sample was the lowest in Juniperus communis L. (juniper) plant sample. Vanilli c acid was highest in Cichorium intybus L. (wild chicory) plant sample and lowest in Urtica dioica L. (nettle) plant sample. Caffeic acid was highest in Salvia officinalis L. (sage) plant sample and lowest in Urtica dioica L. (nettle) plant sample. 2,5-Dihydroxy benzoic acid was highest in Hypericum perforatum L. (St. St. John's Wort) plant sample and lowest in Achillea millefolium L. (yarrow) plant sample. Ellagic acid was highest in Hypericum perforatum L. (St. St. John's Wort) plant sample and lowest in Juniperus communis L. (juniper) plant sample. According to the data obtained in the determination of the mineral contents performed in the ICP-OES device, the highest amounts of Ca, B, Zn, Mn, Cu and Fe were found in the Urtica dioica L. (nettle) plant sample, while the Mg, Al and K contents were the highest in Malva sylvestris L. Equisetum arvense L. (horsetail) plant sample had the highest amount of Na. According to theresults of our research, themost mineral content was determined in Urtica dioica L. (nettle) plant sample. It was determined that antioxidant activity, phenolic compounds and mineral contents of determined plant samples differ according to plant species.
Keywords: Antioxidant, DPPH, Mineral, Phenolic Compound.