Türkiye bor madeni sektörü'nün Porter'ın elmas modeline göre rekabetçilik analizi
Competitiveness analysis of Turkey's boron mine sector Porter's diamond model
Yazar: NAGEHAN YOLCU ÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP ÖZŞAHİN
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bor = Boron ; Elmas Modeli = Diamond Model ; Porter Modeli = Porters model ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Rekabetçi davranış = Competitive behavior

Özet:
Ülkemizde birçok madenin üretimi, ihracatı ve ithalatı yapılmakla birlikte en fazla sahip
olduğumuz maden yaklaşık %73 rezerv potansiyeliyle bor madenidir. Bor madeninin, sanayide,
çeşitli kaynaklara göre yaklaşık 250-300 kadar kullanım alanı bulunmaktadır. Roket yakıtı olarak
ya da tarımda verimliliği arttırmak için ya da zırhlarda hafiflik ve 70 kat daha fazla sertlik
sağlamak için vb. birçok alanda kullanılabilmektedir. Birçok sanayi kolunda kullanılması, küresel
anlamda teknoloji geliştikçe kullanım alanlarınında artması ve dünya genelinde yaklaşık %73 lük
bir rezerv kaynağının ülkemizde olması, bor madenini ülkemiz ve dünya için önemli kılmaktadır.
Bu çalışmada, zengin kaynak sahibi olan ülkemizin, Porter' ın "Elmas Modeli"ne göre, bor
sektöründe ne kadar rekabet gücüne olduğu tespit edilmeye çalışılacaktır. Türkiye bor madeni
sektörünün, küresel pazardaki rekabetçilik düzeyinin araştırılarak Porter' ın elmas modeline göre
analizi bu tez çalışmasının temel amacını oluşturmaktadır.
Türkiye' de, "Bor Sektörünün" rekabetçilik düzeyinin Porter' ın elmas modeline göre irdelendiği
bu çalışmada, ikincil verilerin yanı sıra, derinlemesine mülakat yönteminin yer aldığı nitel
araştırma yöntemi kullanılmıştır. İkincil veriler kapsamında sektör raporları, faaliyet raporları,
istatistiksel veriler, akademik dökümanlar, web sayfası vb. güncel verilerden yararlanılmaya
çalışılmıştır. Bununla birlikte, konusunda uzman katılımcılarla mülakat gerçekleştirilerek bor
sektörüyle ilgili daha ayrıntılı bilgi elde edilmeye çalışılmıştır.
Bu bağlamda elde edilen verilere göre; Türkiye Bor sektörü rekabet gücünü artırabilmek için
alana özel uzmanlaşmış insan kaynağı geliştirme, bor ürünleri Ar-Ge alışmalarına uzun dönemli
ve daha fazla miktarda yatırım sağlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca rekabet gücünü
arttırmada önemi büyük olan iç talebi canlandırmak için sanayicilerin, çeşitli platformlarda bor
sektörüne dikkatinin çekilmesi, yerel sanayicilerin, özellikle katma değeri yüksek bor ürünleri ile
ilgili bilgilendirilmesi, yeni firmaların kurulmasına uygun zemin sağlayabilir. Bu noktada devlet
tetikleyici rol oynayarak yeni sanayi kolları geliştirmek için örnek yatırımlar ve sanayicilere
çeşitli teşvikler ve risklere ortak olacak planlamalar sağlayabilir.
Anahtar kelimeler: Rekabet, rekabet gücü, bor madeni, elmas modeli

Abstract:
Although several types of the mines in our country are produced, exported and imported, the most we have
is boron mine with a reserve potential of 73%. Boron mine can be used approximately 250-300 different
industrial areas according to various sources. It can be used as rocket fuel or to increase productivity in
agriculture, or to provide armor lightness and 70 times more rigidity. The fact that boron ore could be used
in many industrial branches, increasing number of areas it could be used depending on the global
developments in technology and a reserve source of approximately 73% in our soils makes it important not
only for our country but also the world. In that context, this study aims to analyze the competitiveness of
Turkish boron industry based on Porter 's "Diamond Model".
The competitiveness of Turkish boron industry based on Porter 's Diamond Model has been analyzed
through the qualitative research method, including the secondary data analysis and in-depth interview.
Within the scope of the secondary data, researcher benefited from current reports such as sectoral reports,
annual reports, statistical data, academic documents, web pages etc. Moreover, in-depth interview has been
conducted to receive expert opinion.
Findings of this research revealed that, Turkish boron industry needs to invest in developing the qualified
human resources in boron industry and improving R&D for high value added boron products. Moreover, in
order to stimulate the domestic demand which is of great importance in increasing the competitiveness,
attracting the attention of the industrialists to the boron industry on various platforms and informing the
local industry through the production and marketing of high value added boron products may contribute. At
this point, the Government can play a triggering role and provide exemplary investments to develop new
branches of industry and provide industrialists with incentives and plans to share various risks.
Keyword: Competitive, competitive advantage, boron, diamond model.