Bazı trietanolamin-metal komplekslerin sentezi spektroskopik termik özellikleri /
Yazar: HASAN İÇBUDAK
Danışman: PROF.DR. HALİS ÖLMEZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Spektroskopik özellikler = Spectroscopic properties ; Trietanolamin = Triethanolamine

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, trietanolamin-V(II), CtQE), Mn(ir), Fe(II), Fe(IH), Co(H), Ni(n), caçn), Za(n), Rucni), Rh(in)3 cd(n)s Re(m), os(m), Hg(n), La(nr)5 cgQH) ve Nd(ni) kompleksleri sentezlendi. V(IT), Zn(ir), Hg(II) ve Nd(n)-trietanolamin kompleksleri stokiyometrilerinin (metal-ligant oram) 1:1, Cd(II)-trietanolamin kompleksinin 3:2, Re(III)-trietanolamin kompleksinin 2:2 ve diğer komplekslerinki 1:2 olduğu bulundu. İR spektrumlanndan komplekslerin C-C, C-N, C-O, M-O ve M-N bağları gibi karakteristik titreşimleri tayin edildi. UV/VIS spektrumlan kullanılarak, elektronik geçişler belirlendi ve teorik geçişlerle karşılaştırıldı. Komplekslerin NMR spektrumlan oda sıcaklığında ölçüldü. -OCH2 ve -NCH2 için, diamanyetik kompleksler spin-spin yarılması gösterirken bu etki paramanyetik komplekslerde gözlenmedi. Komplekslerin manyetik duyarlık ölçümlerinden spin manyetik momentleri hesaplandı ve komplekslerin zayıf alan kompleksleri olduğu görüldü.. Bu komplekslerdeki bağlanmanın anlaşılması için Ni(D>trietanolamin kompleksinin kristal yapısı çalışıldı ve X-ışınlan tek kristal kırınım metodu ile kompleksin moleküler yapısı aydınlatıldı. {^i(N(CH2CH2OH)3)JCl2'nin bağ açılan, bağ uzunluklan ve birim hücre parametreleri tayin edildi. Kristal yapının triklinik ve kristal yapıda bir katyon ([Ni(N(GH2CH2OH)3)2]2+) ve iki anyon (Cl-) olduğu bulundu. İki tane trietanolamim ligantı merkezi atom nikele iki azot ve dört oksijen üzerinden bağlanmaktadır. Kompleksin geometrisi bozulmuş oktahedraldir. Komplekslerin termik davranışları TG, DTG ve DTA teknikleriyle incelendi. İlk bozunma sıcaklıklan kullanılarak (+2) yüklü metal-komplekslerinin termik kararlılık srrası V(ü) > Mn(lf) > Fe(ü) > Ni(H) > ZnÇH) > Co(II) > CuÇET) > Cd(II) > Hg(ü) olarak bulundu. Komplekslerin yapılan ile termik kararlılıkları arasındaki ilişki tartışıldı. Jeres düzeltmeli Freeman-Carrol metodu kullanılarak bazı (+2) yüklü metal- trietanolamin komplekslerinin ilk bozunma reaksiyonları için, reksiyon derecesi ve aktivasyon enerjisi gibi bazı kinetik parametreler hesaplandı. (+3) yüklü metal- trietanolamin komplekslerinin termik kararlılık sırası NdQH) > La(IQ) > Ce(IH) > Cr(m) > Re(]II) > Fe(DI) > Ru(ni) > Rh(III) > Os(m) şeklinde bulundu. Her iki (+2) ve (+3) yüklü metal-trietanolamin komplekslerinin son bozunma ürünleri X-ışınları toz kırınım yöntemiyle belirlendi ve bozunma mekanizmaları önerildi.

Abstract:
106 SUMMARY In 1his study triethanolamine complexes of V(II), Cr(m), Mn(n)} Fe(II), Fe(m), co(n)s Ni(n), cu(n)s znça), Ru(ni)} Rh(m), cd(n), Re(m)5 os(m), Hgça), La(nr), Ce(IH) and Nd(EI) were synthesized. The stoichiometries (metal-ligand ratio) of the triethanolamine complexes of V(IT), Zn(II), Hg(II) and Nd(III) complexes were found as 1:1, and that of the Cd(IT}-triethanolamine complex as 3:2, Re(DI)-triethanolamine complex as 2:2, and the other complexes as 1:2. The spectroscopic properties of these complexes were investigated by means of IR, UV/VIS and NMR techniques. The characteristic vibrations, such as C-C, C-N, C- O, M-O and M-N bonds of the complexes were determined from the IR spectra. The electronic transitions of the complexes have been determined using UV/VIS spectra and compared with the theoretical transitions. The NMR spectra of the complexes were measured at room temperature. The diamagnetic complexes were showed spin- spin spirting for -OCH2 and -NH2, while this effect was not observed in the paramagnetic complexes. The spin only magnetic moments of the complexes have been calculated from the magnetic susceptibility measurements. The magnetic moments illustrated that all the complexes were weak field type. The crystal structure of the triethanolamine complex of Ni(IT) has also been studied to understand the bonding in these complexes and its structure was identified by X-ray single crystal diffraction method. The bond angles, bond lenghts and cell parameters of [Ni (N(GH2CH2OH)3)2]Cl2 were determined. The parameters indicate that the complexes has a triclinic crystal structure and the crystal consists a cation, [Ni Q$(CR2CH2OiI)2)£2+ and two anions, CI". The central Ni atom in the cation was coordinated by two tri(2-hydroxyethylamine) ligands, with bonds to four O atoms and two N atoms, in a distorted octahedral environment. The thermal behaviour of these complexes were investigated by means of TG, DTG and DTA techniques. The sequence of thermal stability of the divalent metal complexes determined by using the initial decomposition temperature, was found to be V(IT) > Mn(II) > Fe(II) > NİÇO) > Zn(n) > Co(n) > Cu(n) > Cd(II) > Hg(II). The relationship between the thermal stability and the chemical structure of complexes was discussed.107 Some of the kinetic parameters, such as the activation energy and order of reaction for the initial decomposition reaction of the some divalent metal complexes were calculated by using Jeres' modification of the Freeman and Carrol method. The sequence of thermal stability of the trivalent metal complexes has been determined by using the initial decomposition temperature, was found to be Nd(HI) > La(m) > Ce(m) > Cr(III) > ReOH) > Fe(III) > RuOH) > Rh(ni) > Os(in). The final solid decomposition products of both divalent and trivalent complexes were analysed with X-ray powder diffraction method. The mechanism of decomposition of complexes was also suggested.