Feline panleukopenia hastalığı bulunan ve sağlıklı kedilerde hemogram, amilaz ve lipaz değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of haemogram, amylase and lipase values in cats with feline panleukopenia and healthy cats
Yazar: BENSU CEMRE ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇKAYA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alfa amilaz = Alpha amylase

Özet:
Kedilerin gençlik hastalığı olarak bilinen feline panleukopenia (FPV), bir çeşit DNA virüsüdür. Bulaşıcılığı ile bilinen fpv en çok genç yaştaki kedileri etkilemekle beraber özellikle kemik iliği, bağırsak ve lenfatik sistemi etkiler. Tedavi edilmediği sürece ölümle sonuçlanabilir. FPV 18-24 saat aralığında hastada orofarenks ve bağırsağın lenf dokusuna girerek çoğalır ve transfer reseptörlerini kullanarak kan yoluyla yayılır. Viral büyüme aktif dokuları, lenf düğümlerini, kemik iliğini, bağırsak kriptlerini, timus, kalp, böbrek ve fetal dokuları hızla etkiler. Çalışmanın amacı hasta ve sağlıklı kedilerin hemogram ile serum amilaz ve lipaz değerlerini karşılaştırarak hastalığın tanı ve prognozunda kullanılabileceğini göstermektir. Hemogram parametrelerinin her zaman hastalığa spesifik ve sensitif sonuç veremeyeceği çalışmalarla gösterilmiş olduğundan pankreas hasarını gösterebileceği ve hemogram parametreleri ile desteklendiğinde tanıyı kolaylaştırabileceği düşünüldüğünden serum amilaz ve lipaz düzeyleri de incelenmiştir.
Çalışmada 30 kedi değerlendirilmiş olup, kontrol grubu ve hasta grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Hızlı antijen testi pozitiflik gösteren 15 kedi hasta grubunu oluştururken, kontrol grubunu antijen testi negatiflik gösteren ve klinik semptom göstermeyen 15 kedi oluşturmuştur. Hasta grubunda yaş aralığı 2 ay- 22 ay olan 15 kedi (8 erkek, 7 dişi) ve kontrol grubunda yaş aralığı 5 ay - 11 yıl olan 15 kediden (8 erkek, 7 dişi) alınan değerler karşılaştırılmıştır. 
Bu kıyaslamada hasta kedilerin WBC parametresi daha düşük olarak gözlemlenmiştir (p<0,05). Lenfosit sayısı, nötrofil sayısı, monosit sayılarında anlamlı bir farklılık bulunmuş ve sağlıklı kediye göre daha düşük oldukları görülmüştür (p<0,05). Hemoglobin, hematokrit ve trombosit değerleri için de gruplar arası anlamlı fark mevcuttur (p<0,05). Ortalama ranklara bakıldığında hasta kediler daha anemik ve trombositopeniktir. Hemogram parametrelerinde hasta grubundaki 15 kedinin tamamında lökopeni ve nötropeni görülmüştür. Bu hastaların dokuzunda lenfopeni, ikisinde anemi ve dokuzunda trombositopeni tespit edilmiştir. Amilaz ve lipaz değerleri incelendiğinde hasta kedilerde sağlıklı kedilere göre amilaz ve lipaz düzeylerinde az da olsa bir artış görülmüş olup bu artış referans değerleri içerisindedir. Ancak örneklem boyutunun küçük olması ve literatürde bu konu ile ilgili çalışmalardaki yetersizlik sebebi ile amilaz ve lipazın FPV tanısında kullanılması için ek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Çalışmanın sonuçlarına göre beyaz küre sayısı, polimorfonükleer hücre (nötrofil, monosit, lenfosit) sayısı ve trombosit sayısının FPV enfeksiyonunun tanısında kullanılabilecek güvenirliliği yüksek parametreler olduğu görüldü. Hasta kedilerde cinsiyetin karşılaştırıldığı istatistiki verilerde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Kedilerin yaş gruplarına göre kan testi parametrelerinin karşılaştırmasında yaş grupları arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p>0,05).

Abstract:
Feline panleukopenia (FPV), commonly known as the feline distemper virus, is a type of DNA virus. Known for its high transmissibility, FPV primarily affects young cats, particularly targeting the bone marrow, intestines, and lymphatic system. Without treatment, it can be fatal. Within 18-24 hours, FPV enters the lymphatic tissue of the oropharynx and intestines, replicates, and spreads through the bloodstream using transferrin receptors. The virus rapidly affects active tissues, lymph nodes, bone marrow, intestinal crypts, thymus, heart, kidneys, and fetal tissues. 
The aim of this study is to compare the hemogram parameters of an infected cat with those of a healthy cat, and to facilitate diagnosis and prognosis by also comparing amylase and lipase levels. Since it has been shown in studies that hemogram parameters do not always yield specific and sensitive results for the disease, serum amylase and lipase levels were also examined, with the idea that they could indicate pancreatic damage and support diagnosis when considered alongside hemogram parameters.
In the study, 30 cats were evaluated and divided into two groups: the control group and the patient group. The patient group consisted of 15 cats that tested positive for FPV using a rapid antigen test, while the control group consisted of 15 cats that tested negative for the antigen and showed no clinical symptoms. In the patient group, 15 cats (8 males, 7 females) aged between 2 months and 22 months, and in the control group, 15 cats (8 males, 7 females) aged between 5 months and 11 years, were compared.
In this comparison, the WBC (white blood cell) parameter was observed to be lower in the infected cats (p<0.05). Significant differences were found in lymphocyte, neutrophil, and monocyte counts, which were lower in the infected cats compared to the healthy ones (p<0.05). There was also a significant difference between the groups in hemoglobin, hematocrit, and platelet values (p<0.05). When examining the mean ranks, the infected cats were found to be more anemic and thrombocytopenic. Leukopenia and neutropenia were observed in all 15 cats in the patient group based on hemogram parameters. Nine of these cats had lymphopenia, two had anemia, and nine had thrombocytopenia. When amylase and lipase values were analysed, a slight increase was observed in amylase and lipase levels in sick cats compared to healthy cats and this increase was within the reference values. However, due to the small sample size and the inadequacy of studies related to this topic in the literature, further studies are needed for the use of amylase and lipase in the diagnosis of FPV.
According to the study's results, wbc count, polymorphonuclear cell (neutrophil, monocyte, lymphocyte) counts, and platelet count were found to be highly reliable parameters for diagnosing fpv infection. No significant differences were found in the statistical data comparing the genders of the infected cats. Furthermore, no significant differences were found in the blood test parameters between different age groups of the cats (p>0.05).