Atık lastik ile üretilmiş çevre dostu betonlarda agrega granülometrisinin dayanım özellikleri üzerine etkisi
Effect of aggregate gradation on strength properties of eco-efficient concretes produced with waste tire
Yazar: RAHIM GUL RAHIMI
Danışman: DOÇ. DR. KÜRŞAT ESAT ALYAMAÇ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapılan bu çalışmada mermer ocaklarından, mermer sektörüne getirilen mermer taşları amaçlarına uygun işlem gördükten sonra meydana gelen atık mermerlerin çevredeki olumsuz etkilerini azaltmak için günümüzde yaygın bir şekilde beton karışımında kullanımı hedeflenmiştir. Bununla beraber lastikte aynı durum söz konusudur. Lastiğin de çevreye olan olumsuz etkisini azaltabilmek için atık halde olan iki malzemeyi de betonda kullanmak amaçlanmıştır. Mermer tozu ve lastik olan atık malzemelerin beton karışımında kullanımının yaygınlaşması, ekonomik yönden de oldukça katkı sağlamıştır. Atık mermer tozu ve lastiğin betonda rahatlıkla kullanılması betonun bazı özelliklerine bağlıdır, bu özellikler ise betonun taze ve sertleşmiş yapısı olarak ifade edilir.
Yapılan çalışmanın amacı, beton karışımında atık mermer tozu ile lastik kullanarak, çevre dostu bir beton türü üreterek hem çevreye olan olumsuz etkilerini azaltmak hem de daha ekonomik olması amaçlanmıştır. Üretilen betonun, tahribatsız ve tahribatlı test metotları ile birçok deneyler yapılarak betonun dayanım ve dayanıklılık özelliklerini, taze ve sertleşmiş betonun üzerine olan etkilerini belirlemektir.
Yapılan çalışmada, atık mermer tozu ile üretilen çevre dostu betonların karışım hesabında kullanılan atık mermer tozu miktarı, hacimce toplam karışımın, %0, %2, %4'ü şeklinde aynı zamanda iri ve ince agrega yerine yer değiştirerek kullanılmıştır ve betonların karışım hesaplarında kullanılan atık lastik miktarı, hacimce toplam karışımın %0,%1,%3 şeklinde aynı zamanda da iri ve ince agrega yerine yer değiştirerek kullanılmıştır.
Yapılan bu çalışmalarda üretilen betonların çimento dozajı iki farklı (350 kg/m3 ve 425 kg/m3) şeklinde ve agrega granülometrisi ise üç farklı (%65 İnce-%35 İri), (%55 İnce-%45 İri), (%45 İnce-%55 İri) şeklinde kullanılmıştır. Yapılan bu çalışmaların sonuçlarına göre, işlenebilirlik ve dayanım üzerine en etkili parametrelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmalar değerlendirirken mermer tozu oranı ile lastik oranı ve agrega granülometri etkisine göre yapılmıştır.
Sonuç olarak, atık mermer tozunun beton karışımında kullanarak çevre dostu betonun üretilmesinin mümkün olduğu ve lastikle birlikte kullanıldığında dayanım belirli oranlarda azalsa da yine de bu iki atık malzeme ile beton üretilebileceği tespit edilmiştir. Taze ve sertleşmiş beton özellikleri kontrol altında tutularak üretilecek bu tür betonlar hem çevreci hem de ekonomik bir beton niteliği taşımaktadır.  Atık lastik ve mermer tozu kullanılarak üretilecek çevre dostu betonların çevreye ve ekonomiye çok önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to use the waste marble, which is produced after the marble stones brought to the marble sector from the marble quarries, are processed in accordance with their purposes, in order to reduce the negative effects of the waste marble in the concrete mixture.However, the same applies to the tire. In order to reduce the negative impact of the tire on the environment, it is aimed to use both waste materials in concrete. The widespread use of marble dust and rubber waste materials in the concrete mixture has also made a great contribution to the economy. The convenient use of waste marble powder and rubber in concrete depends on some properties of concrete, these properties are expressed as the fresh and hardened structure of the concrete.
The aim of the study is to produce an environmentally friendly type of concrete by using waste marble powder and rubber in the concrete mixture to reduce its negative effects on the environment and to be more economical. It is to determine the strength and durability properties of the concrete and its effects on fresh and hardened concrete by conducting many experiments with non-destructive and destructive test methods.
In the study, the amount of waste marble powder used in the mixture calculation of environmentally friendly concrete produced with waste marble powder was used as 0%, 2%, 4% of the total mixture by volume, and at the same time, coarse and fine aggregate was used by replacing the waste used in the mixture calculations of the concrete. The amount of rubber was used as 0%, 1%, 3% of the total mixture by volume, and at the same time, the coarse and fine aggregates were replaced in place.
In these studies, the cement dosage of the concrete produced is two different (350 kg/m3 and 425 kg/m3) and the aggregate granulometry is three different (65% Fine-35% Coarse), (55% Fine-45% Coarse), (% 45 Fine- 55% Coarse). According to the results of these studies, it was aimed to determine the most effective parameters on workability and strength. While evaluating the studies, it was made according to the effect of marble dust ratio and tire ratio and aggregate granulometry.
As a result, it is possible to produce environmentally friendly concrete by using waste marble powder in the concrete mixture, but it is possible to use it with rubber because some measures such as strength remain at the limit, thus reducing environmental pollution, and the clean environment benefits people's health and nature, On the other hand, it can be said that less consumption of resources will contribute to the economy.