Konya`da bulunan bakır işçiliği ürünü eserler ve Konya ili bakır işçiliğinin bugünkü durumu
The Cooper occupation product works exist in Konya and today position of the cooper occupation of Konya city
Yazar: ZUHAL BEZİRCİ
Danışman: Y.DOÇ. FATMA KOYUNCU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bakır = Copper ; Bakırcılık = Coppersmith ; El işlemeleri = Handworks ; El sanatları = Handicrafts ; Konya = Konya ; Maden sanatı = Metalwork

Özet:
ÖZET Geleneksel el sanatları içinde önem taşıyan bakır işçiliği araştırmanın konusu olarak belirlenmiştir. Bakır madeni kolay işlendiği ve biçimlendiği için devirler içinde birçok eşya bakırdan yapılmış, el sanatları içinde bakır önemli bir yer almıştır. Bu özelliğinden dolayı bakırdan yapılan geometrik rûmi ve bitkisel motiflerle ince bir sanat anlayışı ile bezenmiş siniler, tepsiler, ibrik ve leğenler, çorba tasları, lengerler, sahanlar, tence re, kazan, cezve ve mangallar ve daha birçok ev ve mutfak eşyası halkın günlük haya tında önemli bir yer tutmuştur. Geleneksel el sanatları içinde de önemli bir yere sahip bakır işçiliği araştırılma ve gelecek kuşaklara aktarılmayı bekleyen bir el sanatıdır. Bu amaçla yapılan araştırmada Konya'da bulunan bakır eşyalar, üretim aşamaları, atölyeler ve çalışma sistemleri incelenmiş bu alanda karşılaşılan sorunlar belirlenmiş, incelenen eserler yapım ve süsleme teknikleri açısından değerlendirilerek sonuçlar ortaya koyulmuştur. Araştırmanın giriş kısmında araştırmanın tanımı, önemi, amacı, sınırı ve izlenen yöntem açıklanmıştır. İkinci bölümde bakır işçiliği açısından ele aldığımız Konya ilinin tarihi-coğrafı ve sosyo-kültürel durumu hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde maden sanatının tanımı - tarihçesi ve bakır işçiliğinin maden sanatı içindeki önemi üzerinde durulmuş ve maden çeşitleri özellikleri ile açıklanmıştır. "Konya İli Bakır İşçiliği" isimli dördüncü bölümde ise bakır madeninin tanımı, tarihçesi, bakır işçiliğinde kullanılan araç ve gereçler ve bakır eşya yapım evreleri, kullanılan yapım ve süsleme teknikleri ve bezemeler hakkında bilgi verilmiştir. Yine aynı bölümde bakır eşyaların kullanıldığı yerler ve kap türleri de ayrıntılarıyla açıklanmıştır. Beşinci bölümde ise Konya ili bakır işçiliğinin bugünkü durumu, Konya'da bulunan atölye ve bakırcı ustalarının hammadde, araç ve gereç, çırak ve yardımcı sorunu, pazarlama sorunları ve talepleri, sağladıkları kazanç ve geleceğe bakışlarısaptanmıştır. Yine aynı bölümde Konya müzelerinde bulunan bakır eşya örnekleri incelenmiş ve müzelerde bulunan bakır eserlerden oluşturulmuş kompozisyonlar değerlendirilmiştir. Beşinci bölümün sonunda Konya ili bakır işçiliği ve bakır işçiliği ile ünlü diğer merkezler karşılaştırılarak bir sonuca gidilmiştir. Katalog kısmını oluşturan altıncı bölümde ele alınan 38 eser gözlem formu doğrultusunda incelenerek değerlendirilmiştir. Kullanılan yapım ve süsleme tekniklerinin. süsleme öğesini oluşturan bezemelerin ve bakır eşyaların kullanıldığı yerlerin döküm tablolarından oluşan 7. bölümde bu tablolardaki verilere ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Sekizinci bölümde ise Konya ili bakır işçiliği konusunda yapılan araştırmadan bir sonuç çıkarılmış ve sonuç doğrultusunda bu konuda yapılabilecek çalışmaların saptandığı önerilerle araştırma sonuçlandırılmıştır. u

Abstract:
SUMMARY Having importance in traditional handicraft coppersmithy was determined as the subject of the search. As copper was embroidered and shaped easily, many goods were made of it and this metal took an important place in handicraft during the ages. Because of this char acteristic, round-trays, trays, ewers, basins, bowls, anchors, large copper food dishes, pot, cauldrons, coffee-pot, braziers, and many more kitchen tools-covered with subtle art style, geometric rûmi, and vegetal designs-took importance in daily life of people. With its important place in traditional handicraft, the coppersmithy is an art which needs to be searched and transferred to the next generations. For this purpose, produc tion steps, workshops, and working systems of copper goods, found in the research in Konya, were investigated and the problems in this field were determined. Outcomes were given by classifying the making and designing techniques of studied works. The definition, importance, purpose, limit and method of the search were ex plained in the introduction section. In the second part, general information was given about historical-geographical and socio-cultural position of Konya district in the as pect of coppersmithy. In the third part, the definition and history of metal art and the importance of coppersmithy in this art were emphasized and types of metals were explained with characteristics. In the fourth part named "The Coppersmithy in Konya", general information was given about the definition of copper, its history, tools in coppersmithy and pro duction phases of coppergoods, decorating and embellishing techniques. Also in the same section, the kinds and usage areas of copper goods were explained in details. In the last part, a conclusion was made from the search on coppersmithy in the district of Konya, workshops in Konya, and raw-material, equipment, assistant and marketing problems of copper craftsmen and their benefits and view. The copper good samples in Konya museums were examined and the compositions made of them were evalu ated. At the end of this part, it was concluded through comparing the coppersmithy of Konya to other famous centers. iiiIn the sixth part consisting of catalogue session, 38 works were evaluated and examined in accordance with analysis form. The seventh part consists of tables about production and embellishing techniques, the places of decorations and copper goods. Evaluation on data were made in these tables. In the last part, a conclusion was made from the search on coppersmithy of Konya and this search was ended by suggestions for these studies on this subject. IV