Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi nörogelişimsel bozukluklarda CRP ve prokalsitonin düzeylerinin değerlendirilmesi
Investigation of CRP and procalcitonin levels as inflammation markers in neurodevelopmental disorders such as autism spectrum disorders and attention deficit-hyperactivity disorders
Yazar: ÖZNUR ADIGÜZEL AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. ERMAN ESNAFOĞLU
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kalsitonin = Calcitonin ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk çağının sık görülen nörogelişimsel hastalıklarındandır. Her iki bozukluğun da etiyopatogenezinde inflamasyon rol oynamaktadır. Prokalsitonin (PCT) ve C-reaktif protein (CRP) ve ise akut faz reaktanlarıdır ve inflamasyon varlığında artış gösterirler. Bu çalışmada, OSB ve DEHB de inflamasyon varlığı, PCT ve CRP seviyeleri ile olan ilişkisi ve bu belirteçlerin hastalıkların şiddeti ile olan ilişkisinin araştırılarak etyopatogenezin aydınlatılmasına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Kontrol ve hasta gruplarına sosyodemografik veri formu, DEHB şiddetini ölçen Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (ÇEDBÖ) ve Çocukluk Çağı Otizm Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) uygulanmıştır. 5-15 yaş arası OSB ve DEHB'si bulunan hastalardan CRP, sedimentasyon, hemogram parametreleri ve PCT düzeyleri ölçülmüştür. K-SADS uygulanıp herhangi bir DSM-5 tanısı almayan gönüllü katılımcılar kontrol grubu olarak alınmıştır.
Bulgular: OSB ve DEHB hastalarında PCT ve CRP değerleri sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir 
(p< 0,05). PCT ve CRP değerlerinin ise pozitif korelasyon gösterdiği bulunmuştur (r: 0,358; p<0,001). Hastalık şiddeti ölçek skorları ile PCT ve CRP değerleri arasında anlamlı korelasyonlar tespit edilmemiştir.
Sonuç: PCT ve CRP seviyeleri DEHB ve OSB gruplarında yükselmiş olarak bulunmuştur. Buna göre bu hastalıkların etiyopatogenezinde inflamasyonun rol oynadığı ve bu parametrelerin inflamasyon belirteci olarak kullanılabileceği düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler: Prokalsitonin (PCT), C-Reaktif Protein (CRP), İnflamasyon, Otizm spektrum bozukluğu, Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu

Abstract:
Introduction: Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) are common neurodevelopmental diseases of childhood. Inflammation plays a role in the etiopathogenesis of both disorders. Procalcitonin (PCT) and C-reactive protein (CRP) are acute phase reactants and increase in the presence of inflammation. In this study, it is aimed to elucidate the etiopathogenesis by investigating the presence of inflammation in ASD and ADHD, the relationship between PCT and CRP levels and the elationship of these markers with the severity of the diseases.
 Materials and Methods: Sociodemographic data form, Screening and Evaluation Scale based on DSM IV for Conduct Disorders in Children and Adolescents and Childhood Autism Rating Scale (CARS) were applied to the patient and control groups. CRP, sedimentation, hemogram parameters and PCT levels were measured from patients with ASD and ADHD between the ages of 5-15. Volunteer participants who were applied K-SADS and did not receive any DSM-5 diagnosis were taken as the control group.
Results: PCT and CRP values in ASD and ADHD patients were found to be statistically significantly higher than healthy controls (p <0.05). When the ASD and ADHD groups were compared with each other in terms of PCT and CRP levels, no statistical difference was found. It was found that CRP and PCT values showed a positive correlation (r: 0.358; p <0.001).
Conclusion: PCT and CRP levels were found to be increased in the ADHD and ASD groups. Accordingly, it can be thought that inflammation plays a role in the etiopathogenesis of these diseases and these parameters can be used as inflammation markers.

Keywords: Procalcitonin (PCT), C-reactive protein (CRP), Inflammation, Autism spectrum disorder, Attention deficit and hyperactivity disorder