COVID-19 pnömonisinde alveolo-arteriyel oksijen gradiyenti ve pnömoni ciddiyet indeksinin 30 günlük mortalite ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of alveolo-arterial oxygen gradient and pneumonia severity index with 30-day mortality in COVID-19 pneumonia
Yazar: MUHAMMED TAHSİN ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN CAHİT HALHALLI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ASIM ENES ÖZBEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gradyent = Gradient ; Mortalite = Mortality ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Pnömoni = Pneumonia ; SARS virüsü = SARS virus ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Global bir sağlık sorunu olan COVID-19 pandemisinde vakalarda hastaneye yatış, kötü prognoz ve mortalite; temel olarak pnömoni seyri ile ilişkili görülmektedir. COVID-19 kaynaklı pnömoniler için klinik prognozu belirleyecek parametrelere ihtiyaç duyulmaktadır. Literatürde alveolo-arteriyel oksijen (A-a O2) gradiyentinin, pnömonide mortaliteyi öngörmede yeri olduğunu bildiren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pnömonisinde PSI ve A-a O2 gradiyentinin mortalite ile ilişkisini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma prospektif, analitik, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde gerçekleştirildi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 15.01.2021 - 15.07.2021 tarihleri arasında başvuran ve COVID-19 için nazal ve orofarengeal kombine sürüntü örneği alınmış olup, sonucu pozitif çıkan ve çekilen Toraks BT'sinde pnömonik infiltrasyon ile uyumlu görünümü olan 18 yaş ve üzerindeki hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların pnömoni ciddiyet indeksi ile alveolo-arteriyel oksijen gradiyenti hesaplanıp kaydedildi ve 30 günlük mortaliteleri değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmada değerlendirilen 85 hastanın %51,8'i (n=44) kadın, %48,2'si (n=41) erkekti. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 61,3 ± 14,5 ve yaş aralığı 25-89 yıldı. Hastaların PSI skorları ile A-a O2 diferans arasında pozitif yönde, güçlü ve anlamlı korelasyon olduğu (sırasıyla, ρ=0.554, p=0.026), taburcu edilen ile hastaneye yatırılan  hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldında, aralarında anlamlı farklılık bulunmadığı (p=0.241), servise yatırılan hastalar ile yoğun bakım ünitesine yatırılan hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık olduğu (p=0.03), servise yatırılan hastalar ile servise yatırılıp takibinde yoğun bakım ihtiyacı olan hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık olduğu saptandı (p=0.001). Hastaların A-a O2 gradiyenti ile mortaliteleri arasındaki ilişki karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık görüldü (p<0.001). A-a O2 diferans ile mortalite arasındaki ilişki değelerndirildinde istatistiki olarak anlamnlı farklılık görüldü (p=0.001). 
SONUÇ: COVID-19 pnömonisi vakalarında A-a O2 gradiyenti hastaneye yatış kararı verilememekle birlikte yatışı yapılan hastaların prognozunu belirlemede ve mortaliteyi öngörmede klinisyene yardımcı olabilir.

Abstract:
INTRODUCTION: The global health problem COVID-19 pandemic has been associated with the course of pneumonia in regards of hospitalization, poor prognosis and mortality. Therefore parameters that will determine the clinical prognosis for pneumonias caused by COVID-19 are needed. There are several studies in the literature reporting that the alveolo-arterial oxygen (A-a O2) gradient has a role in predicting mortality in pneumonia. This study aims to evaluate the relationship of PSI and A-a O2 gradient with mortality in COVID-19 pneumonia.
MATERIALS AND METHODS: This study was planned as a prospective, analytical, cross-sectional study. The research was conducted at the Health Sciences University Kocaeli Derince Training and Research Hospital Emergency Department. Patients with positive nasal and oropharyngeal combined swab samples for COVID-19 and aged 18 years and older, who admitted to the Health Sciences University Kocaeli Derince Training and Research Hospital Emergency Department between 15.01.2021 and 15.07.2021 included to the study. The pneumonia severity index and alveolo-arterial oxygen gradient of the patients were calculated and recorded, and their 30-day mortality was evaluated.
RESULTS: Of the 85 patients evaluated in the study, 51,8% (n=44) were female and 48,2% (n=41) were male. The mean age of the patients participating in the study was 61,3 ± 14,5 years and the age range was 25-89 years. There was a positive, strong and significant correlation between the PSI scores of the patients and the A-a O2 difference (ρ=0.554, p=0.026, respectively). The A-a O2 gradient of the discharged and hospitalized patients was compared and there was no significant difference between them (p=0.241). The A-a O2 gradient of the patients hospitalized and the patients hospitalized in the intensive care unit was compared and there was a statistically significant difference (p=0.03). The relationship between the patients' A-a O2 gradient and their mortality had a statistically significant difference (p<0.001). The relationship between A-a O2 difference and mortality was evaluated had a statistically significant difference (p=0.001).
CONCLUSION: In cases of COVID-19 pneumonia, the A-a O2 gradient can help the clinician in determining the prognosis of hospitalized patients and predicting mortality, although this parameter cannot indicate hospitalization.