Kemoterapi alan meme kanserli kadınlara uygulanan aromaterapinin semptomlara ve yaşam kalitesi etkisi
The effect of aromatherapy on symptoms and life quality of women with breast cancer receiving chemotherapy
Yazar: ÖZLEM OVAYOLU
Danışman: PROF. DR. E. ÜMİT SEVİĞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Aromaterapi = Aromatherapy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma Şubat 2009-Nisan 2010 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesine bağlı Onkoloji Hastanesinin kemoterapi ünitesinde, kemoterapi alan meme kanserli hastalara uygulanan aromaterapinin semptomlara ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini; kemoterapi ünitesine başvuran ve meme kanseri tanısı alan tüm hastalar, örneklemini ise araştırmanın sınırlılıkları içerisine giren ve çalışmaya katılmayı kabul eden 70 kontrol, 70 masaj, 70 aromatik yağlarla yapılan masaj ve 70 aromatik yağların koklatıldığı toplam 280 meme kanserli kadın oluşturdu. Araştırma öncesi hastalardan, kurumdan ve Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Etik Kurul'undan yazılı izin alındı.Araştırma verilerinin toplanmasında; anket formu, Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Rotterdam Semptom Kontrol Listesi kullanıldı. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, kolomogorov simirnov, ki-kare, anova, bir faktörü tekrarlı olan iki faktörlü varyans analizi ve pearson korelasyon analizi kullanıldı.Çalışmaya katılan her dört hasta grubunda da kadınların büyük çoğunluğunun; 40 ve üzeri yaş grubunda olduğu, okuryazar olmadığı, genel sağlık durumunu (p>0.05) ve yaşam kalitesini ?orta? olarak değerlendirdiği tespit edildi (p<0.05). Uygulama öncesi koku ve aromaterapi masajı grubunun yaşam kalitesi genel toplam puanının düşük, kontrol ve masaj grubunun ise orta düzeyde olduğu ve tüm hasta gruplarının hem psikolojik hem de fiziksel semptomları yoğun olarak yaşadıkları saptandı. Uygulama sonrası altıncı ve 10. haftalarda; yaşam kalitesi toplam ve alt boyut puanları kontrol grubunda düşerken, koku, masaj ve aromaterapi masajı grubunda yükseldiği, özellikle aromaterapi masajı grubunda yer alan hastalarda bu artışın daha belirgin olduğu tespit edildi (p<0.05). Benzer şekilde Rotterdam semptom kontrol listesi genel toplam, psikolojik ve fiziksel semptom alt boyut puan ortalamalarının kontrol grubunda artarken, diğer üç grupta özellikle aromaterapi masajı grubunda uygulama öncesine göre anlamlı şekilde düştüğü, yani hastaların yaşadığı semptomların ve şiddetinin azaldığı belirlendi (p<0.05). Hasta gruplarında uygulama öncesi ve sonrası; hastalık süresi, Rotterdam semptom kontrol listesi ve yaşam kalitesi genel toplam puanı arasında negatif yönde bir korelasyon olduğu görüldü (p>0.05).Bu çalışma sonuçları, meme kanserli kadınlara uygulanan aromaterapi masajı ve koku ile yapılan aromaterapinin herhangi bir olumsuz etki yaratmadığını ve güvenle uygulanabileceğini göstermektedir. Bu nedenle hemşirelik uygulamalarında bu girişimlere yer verilmesi önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Aromaterapi, Kemoterapi, Meme Kanseri, Semptom, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
The study was conducted between the dates of February 2009-April 2010, at Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital affiliate, Oncology Hospital chemotherapy unit, in order to asses the effect of aromatherapy on the symptoms and life quality of breast cancer patients receiving chemotherapy. The population of the study consisted of all patients who applied to the chemotherapy unit and received breast cancer diagnosis, the sample consisted of 70 control, 70 massage, 70 massage with aromatic oils and 70 who smelled aromatic oils, for a total of 280 women with breast cancer who were within the limitations of the study and accepted to participate in the study. Before the research, written consent was obtained from the patients, institution and Gaziantep University Medical Faculty Medical Ethics CommitteeIn the collection of the research data; questionnaire form, Quality of Life Scale and Rotterdam Symptom Control List were used. In order to analyze the data obtained; Kolomogorov-Simirnov test, Chi-square test, ANOVA, two-factor analysis of variance with one repeating factor and Person?s correlation analyses were usedIn each of the four patient groups participating in the study, the vast majority of the women were determined; to be 40 years old and above, illiterate, to have an overall health state (p<0.05) and life quality (p<0.05) that were assessed to be ?average?. Prior to application, it was determined that the life quality overall total score of the fragrance and aromatherapy massage group was low, it was at average levels in the control and massage group, and all patient groups experienced both psychological and physical symptoms intensely. After the application, in the 6. and 10. weeks, while the life quality total and subscale scores were low in the control group, they increased in the fragrance, masage and aromatherapy masage group, especially in the aromatherapy masage group, this increase was determined to be more pronounced (p<0.05). Similarly, as the overall total of the Rotterdam symptom control list, psychological and physical symptom subscale score averages increased in the control group, in the other three groups, especially in the aromatherapy masage group, they decreased significantly, thus, it was determined that the severity and symptoms experienced by the patients decreased (p<0.05). Among the patient groups, before and after the application; a negative correlation was determined between the length of disease, and the Rotterdam symptom control list and life quality overall total score (p>0.05).The results of this study indicate that in women with breast cancer, aromatherapy massage and aromatherapy applied as a fragrance does not have any negative effects and it can be used safely. Therefore, these approaches are recommended to be included in nursing practices.Keywords: Aromatherapy, Chemotherapy, Breast Cancer, Symptom, Quality of Life.