N-asetil-sistein (NAC) uygulanmış fare modelinde eklem bağ doku fibroblastlarının senesens ve apoptoz durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of senescence and apoptosis of joint connective tissue fibroblasts in a NAC-treated mouse model
Yazar: HABİBE BOZALAN
Danışman: PROF. DR. SERVET ÖZCAN
Erciyes Üniversitesi / Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü  / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Fibroblastlar = Fibroblasts ; Genler-NAC1 = Genes-NAC1 ; Senesens = Senescence

Özet:
Bağ doku, hücreleri ve dokuları birbirine bağlar. Bağ dokuda en çok bulunan hücre grubu fibroblastlardır. Senesens, hücresel yaşlanma olarakta bilinen, hücrelerin metobolik olarak aktif olduğu fakat kalıcı olarak hücre bölünmesinin durması sürecidir. Bağ dokuda bulunan fibroblastların yaş ilerledikçe çevre dokunun yaşlanmasını ve dejenere olmasını, özellikle ECM dokunun yapı proteinleri olan kollajen, elastin proteinlerinin bozulması da sağlık sorunlarını arttırmaktadır. Fibroblast yaşlanmasının durdurulması sağlık sorunlarını ve kaliteli yaşam için önemlidir. Apoptoz, hücrenin iç ve dış ölüm sinyalleri ile düzenlenen, programlı hücre ölümüdür. Senesens hücreler, apoptoza direnç gösterirler. N-Asetil-Sistein (NAC), glutatyon sentezinin öncüsü olarak bilinen bir antioksidandır. NAC'ın hücre döngüsü ve apoptoz regülasyonu üzerinde etkileri olduğu vurgulanmaktadır. NAC'ın uzun süre kullanımında senesensi azaltan etki edebileceği hipotezlenerek bu tez çalışması yapılmıştır. Çalışmada, NAC verilen ve verilmeyen farelerden, kulak bağ doku fibroblastları elde edilerek primer kültürü sonrası fenotipik testler (senesens, apoptoz, ki67, hücre döngüsü) yapılmıştır. NAC grubunda, kontrol grubuna göre daha az senesent hücre oranı gözlemlendi. Apoptoz testinde, NAC grubunda apoptoz oranın daha fazla olduğunu belirledik. Ki67 proliferasyon testinde, NAC grubunun daha fazla Ki67 ifade eden hücre grubu olduğu kaydedildi. Bu çalışmada hücre döngüsü testinde anlamlı bir istatistiksel değer bulunamamıştır. Hücre döngüsü aşamalarındaki yüzdesel değerlere bakıldığında, G0/G1 aşamasında kontrol grubunda daha fazla hücrenin olduğu gözlemledik. Polinükleer hücrelerin oranı değerlendirildiğinde, NAC grubunda kontrol grubuna kıyasla sayının arttığı gözlemlendi. Senesens ve apoptoz ile ilgili genlerin Gerçek Zamanlı PCR sonuçlarında, NAC grubunda, p53, Rb1, Atm, Bax gen ifadelerinin arttığı ve Cdk4, p21 gen ifadelerinin azaldığı ve Bcl-2 gen ifadesinin değişmediği tespit edildi. Sonuç olarak, NAC senesent hücrelerin sayısını azaltan ve hücreleri daha çok apoptoza yönlendiren, senolitik madde olabileceğini gözlemledik.

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Fibroblast, NAC, Senesens

Abstract:
Connective tissue connects cells and tissues. Fibroblasts are the most abundant cell group in connective tissue. Senescence, also known as cellular senescence, is the process in which cells are metabolically active but permanently cessation of cell division. Apoptosis is programmed cell death regulated by internal and external death signals. Senescence cells show resistance to apoptosis. N-Acetyl-Cysteine (NAC) is an antioxidant known as the precursor of glutathione synthesis. It is emphasized that NAC has effects on cell cycle and apoptosis regulation, and this thesis study was conducted by hypothesizing that NAC might have a senescence-reducing effect in long-term use. In the study, ear connective tissue fibroblasts were obtained from mice using NAC and phenotypic tests (senescence, apoptosis, ki67, cell cycle) were performed after primary culture. A lower rate of senescent cells was observed in the NAC group compared to the control group. In the apoptosis test, it was observed that the rate of apoptosis was higher in the NAC group. In the Ki67 proliferation test, it was noted that the NAC group was the cell group expressing more Ki67. No significant statistical value was found in the cell cycle test in this study. Looking at the percentage values in cell cycle stages, it was observed that there were more cells in the control group in the G0/G1 stage. When polynuclear cells were evaluated, it was observed that the number increased in the NAC group compared to the control group. In the Real-Time PCR results of genes related to senescence and apoptosis, it was determined that p53, Rb1, Atm, Bax gene expressions increased, Cdk4, p21 gene expressions decreased, and Bcl-2 gene expression did not change in the NAC group. In the summary of this study, NAC was evaluated as a senolytic agent that reduces the number of senescent cells and induces cells to more apoptosis.

Key Words: Apoptosis, Fibroblast, NAC, Senesens