Volatiletinin modellenmesi ve öngörülmesinde arch modelleri: İMKB-100 endeksi üzerine bir uygulama
Modelling and estimating volatility with arch models: An application on İSE-100 index
Yazar: FATMA DENİZ ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. KAMİL AHMET KÖSE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada finansal piyasalardaki belirsizliğin sonucunda piyasada oluşan düzensiz fiyat hareketleri yani volatilite İMKB-100 Endeksi üzerine uygulama yapılarak incelenmiştir.
Çalışmanın sonucunda, krizlerin yaşandığı 03/01/1994-28/12/2001 tarihleri arasında İMKB-100 endeksi değerlerine simetrik koşullu varyans modelleri uygunken, göreli stabil olan dönem olan 02/01/2002- 31/12/2009 tarihleri arasında İMKB-100 Endeksi değerlerine hem simetrik hem de asimetrik koşullu varyans modellerinin uygun olduğu görülmüştür. Hem stabil hem de volatil dönemi içeren 02/01/1991 ? 30/12/2011 tarihleri aralığındaki İMKB-100 endeksi verilerine bakıldığında ise koşullu varyans modellerin sonuçlarının birbirleriyle tutarlı olmadığı görülmektedir. Her üç dönemde de ortak olarak risk ve getiri arasında pozitif bir ilişki görülmektedir. Literatürdeki diğer çalışmalarda olduğu gibi bu çalışmada da  İMKB-100 Endeksi değerleri modellendiğinde veri setine en uyumlu modeller öngörüde aynı başarıyı yakalayamamaktadır. Ayrıca koşullu varyans modelinin hata teriminin dağılımı sadece modellemenin başarısını etkilerken; modellerin karmaşık yapıya sahip olması hem modellemenin hem de öngörünün başarısına etki etmektedir.



Anahtar Kelimeler: Zaman serileri, volatilite, oynaklık, koşullu ortalama, koşullu değişen varyans, volatilite kümelenmesi, kaldıraç etkisi, İMKB, ARIMA, ARCH, ARCH-M, GARCH, EGARCH, TGARCH, PARCH, APARCH.

Abstract:
In this study, the result of uncertainty in the financial markets, volatility, was investigated on the ISE-100 index.
As a result of this study, between  03/01/1994 and 28/12/2001, three important crises occured which can be considered as breaking points for Turkish economy, symmetric conditional variance models are appropriate for ISE-100 index. Between 02/01/2002 and 31/12/2009, Turkish economy has undergone a period of relative stability, both symmetrical and asymmetrical conditional variance models are appropriate for ISE-100 index. Between 02/01/1991 and 30/12/2011, Turkish economy included both stable and volatile periods, the results of the conditional variance models are not consistent with each other. In all periods, there is a positive relationship  between risk and return.
As in other studies in the literature, in this study, the most successful models in modeling are different from the one which are successful in estimating ISE-100 Index. According to distribution of the error term of conditional variance model, models' performances in modelling is changed. In addition to this, while models become complex, their performance in modelling is getting better, on the other hand their performance in estimating is getting worse.




Keywords: Time series, volatility, conditional mean, conditional variance, volatility clustering, leverage effect, IMKB, ARIMA, ARCH, ARCH-M, GARCH, EGARCH, TGARCH, PARCH, APARCH.