Adölesan sporcularda yeme tutumu ve beden algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of relationship between eating attitudes and body image in adolescent athletes
Yazar: GONCA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA AYLİN BÜYÜKKARAGÖZ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Ergenler = Adolescents ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, adölesan sporcularda yeme bozukluklarının ve beden algısı kaygılarının varlığını ve ilişkisini belirlemek ve bu ilişkinin adölesan sporcularla sedanterlerdeki benzerlik ve farklarını ortaya koymaktır. Çalışmaya 219 adölesan sporcu ve 219 adölesan sedanter dahil edilmiştir. Yeme tutumları, Yeme Tutumu Testi-26  (EAT-26) ve Yeme Bozukluğunu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q) ile, beden algıları ise Sosyal Fizik Kaygı Envanteri (SPAS) ile ölçülmüştür. Çalışma sonucunda, EAT-26 toplam puanı ve alt ölçeklerinde sporcu ve sedanterler arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). EDE-Q toplam puanı ve kısıtlama, yeme endişesi ve kilo endişesi alt ölçeği puan ortalamaları açısından sporcularla sedanterler arasında fark yokken (p>0.05),  sedanterlerin beden şekli alt ölçeği puanı ortalamaları sporculara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sedanterlerin SPAS ve alt ölçekleri ortalamaları sporculara göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, spora katılımın adölesanları bozuk beden algısından koruduğu görülmektedir. Korelasyon analizine göre beden algısı ve yeme davranışının en kuvvetli etkileşim içinde olduğu grubun sedanter kızlar olduğu görülmüştür. Sedanter kızlar, yeme davranışını vücut görüntüsü için düzenliyor gibi görünmektedir. Sporcu kızlarda, sedanter kızlardan daha zayıf bir ilişki görülmesi yeme davranışının düzenlenmesine beden algısının yanında performans kaygısı gibi başka faktörlerin de katkıda bulunduğunu düşündürmektedir. Sporcu erkeklerde sedanter erkeklere göre beden imajı ve yeme bozukluğu ilişkisinin daha kuvvetli olması sedanter erkeklerin beden imajı kaygılarını yeme düzenlerine daha az yansıttığını, yeme bozukluğu riskinden en uzak grup olduklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Adölesan dönem, adölesan sporcular, beden algısı, yeme bozukluğu, yeme tutumu

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the presence and association of eating disorders and body image concerns in adolescent athletes and to demonstrate similarities and differences in this relationship between adolescent athletes and sedanteries. 219 adolescent athletes and 219 adolescent sedantaries were included in the study. Eating attitudes were measured by Eating Attitude Test-26 (EAT-26) and Eating Disorder Examaination Questionnaire (EDE-Q) and body perceptions were measured by Social Physique Anxiety Scale (SPAS). No statistically significant difference was found between the athletes and sedentaries in the EAT-26 total score and subscales (p> 0.05). There was no difference between the athletes and sedentaries for EDE-Q global score and restriction, eating concern and weight concern subscales. However, sedanteries scored statisticly higher than athletes in body shape concern subscale (p<0.05). The mean scores of SPAS and subscales of sedentaries were significantly higher than athletes (p <0.05). As a result, involving in sport seems to protect adolescents from the distoerted body image. According to correlation analysis, sedantary girls had the strongest correlation between body image and eating behavior. Sedantary girls seemed to regulate their eating behavior for the body image. The weaker relationship between body image and eating behaviour in female athletes according to sedantary females, suggesting that other factors such as performance concerns also contributed to regulation of eating behavior. The stronger relationship between body image and eating disorder in male athletes than in sedantary males indicated that their body image concerns effects their eating attitude less than male athletes' and they run the risk of having eating disorders less than all the other groups.

Keywords: Adolescence, adolescent athletes, body image, eating disorders, eating attitude