Lojistik performansın dış ticarete etkisi: Yükselen piyasalara yönelik ekonometrik bir analiz
The impact of logistics performance on foreign trade: An econometric analysis for emerging markets
Yazar: YUSRA GÖYÜK
Danışman: DOÇ. DR. ATİYE BEYHAN AKAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret hacmi = Foreign trade volume

Özet:
Küreselleşmenin artması ve teknolojinin gelişmesiyle ülkeler arasındaki sınırlar
kalkmış, ülkeler arasındaki iletişimde artış görülmüştür. Ülkelerin birbirlerine daha da yakın
hale gelmesi üretim ve tüketim bandındaki erişim kapısını aralayarak küresel ticaret hacminin
artmasına neden olmuştur. Küreselleşme etkisini uluslararası rekabet ortamında da göstermiş,
sistemdeki aktörleri (ülkeler, uluslararası firmalar, uluslararası örgütler vb.) uluslararası
rekabet gücünü artırmaya yöneltmiştir.
Lojistik, mal ve hizmetlerin menşe yerinden tüketim alanına akışının verimliliğini
planlayan, uygulayan ve kontrol eden tedarik zincirinin bir parçası olarak nakliye
maliyetlerini düşürme ve ticareti kolaylaştırma da önemli bir role sahiptir. Küresel ölçekte
yaşanan liberalleşme ile lojistik kalitesindeki artışın ticaret hacmini arttırması beklenmektedir.
Ulaştırma ve lojistik sektörünün etkinliği uluslararası ticareti kolaylaştırmakla birlikte, ticaret
yapan tarafların mal ve hizmetlerin ihracat ve ithalat işlerini verimli şekilde yürütülmesine de
katkı sağlamaktadır. Bu çerçevede lojistik, uluslararası ticarette rekabet gücü için önemli
unsurları oluşturan zaman, kalite, miktar ve maliyetle ilgili gereksinimleri karşılayan,
bütünleşmiş bilgi; paketleme; depolama ve taşıma sistemidir.
Genel davranışın daha az maliyet ve yüksek kazanç üzerine kurulu olduğu bu düzende,
ticaretteki rekabet ortamından sıyrılmanın rekabet avantajı kaynağı ve ticaret kolaylaştırıcısı
olarak görülen 'lojistik' ile mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda lojistik
performansındaki verimlilik ve etkenlik ülkelerin ticaret hacimlerini belirleyecek önemli bir
unsurdur. Bu çalışmada, yükselen piyasa ekonomileri olarak değerlendirilen yirmi bir ülkenin
dış ticaret hacmi ile lojistik performansları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada panel
veri analizi yöntemi kullanılarak, 2010, 2014, 2018 ve 2022 yıllarına ait reel efektif döviz
kuru, yerel gayri safi yurtiçi hasıla (gsyih), dünya gsyih, ticaret hacmi (milyon dolar), mal
ihracatı (milyon dolar), mal ithalatı (milyon dolar), lojistik performans endeksi ve alt
bileşenlerine ait veriler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, lojistik performans endeksi ve
alt bileşenlerinin ülkelerin dış ticaret, ihracat ve ithalat hacimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the increase in globalization and the development of technology, the borders
between countries have been removed, and the interaction between countries has also
increased. The fact that countries have become closer to each other has led to an increase in
the volume of global trade by opening the access door in the production and consumption
band. Globalization has also shown its effect in the international competition environment and
has led the actors in the system (countries, international companies, international
organizations, etc.) to increase their international competitiveness.
Logistics has an important role in reducing transportation costs and facilitating trade as
part of the supply chain that plans, implements, and controls the efficiency of the flow of
goods and services from origin to consumption. With global liberalization, the increase in
logistics quality is expected to increase the volume of trade. The efficiency of the
transportation and logistics sector not only facilitates international trade but also contributes
to the efficient execution of the export and import of goods and services by the trading parties.
In this context, logistics is an integrated information; packaging; storage and transportation
system that meets the requirements related to time, quality, quantity and cost, which are
important elements for competitiveness in international trade.
In this order, where the general behavior is based on less cost and higher profit, it is
understood that it is possible to stand out from the competitive environment in trade with
'logistics', which is seen as a source of competitive advantage and trade facilitator. In this
context, efficiency and effectiveness in logistics performance are important factors that will
determine the volume of trade among countries. In this study, the relationship between foreign
trade volume and logistics performance of twenty-one countries considered as emerging
market economies is analyzed. In the study, the panel data analysis method was used to
analyze the real effective exchange rate, domestic gdp, world gdp, trade volume (million
dollars), goods exports (million dollars), goods imports (million dollars), logistics performance index, and its sub-components for the years 2010, 2014, 2018, and 2022. As a result of the research, it has been revealed that the logistics performance index and its subcomponents are not statistically significant with the foreign trade, export, and import values of the countries.