Ankara  Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp ve Diş Hekimliği fakültesi son sınıf öğrencilerinin farmakovijilans hakkında bilgi ve görüşlerinin incelenmesi
Analyzing the knowledge and opinion of final year student of medical and dentistry faculty in Ankara Yildirim Beyazit University towards pharmacovigilance
Yazar: AYŞE BÜŞRA ABUSSUUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF KARATAŞ ; PROF. DR. ASLI FAHRİYE CEYLAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diş hekimliği eğitimi = Education-dental ; Farmakovijilans = Pharmacovigilance ; Öğrenciler-dental = Students-dental

Özet:
Farmakovijilans (FV), advers ilaç reaksiyonlarını (AİR'lar) ve ilaçla ilgili diğer olası sorunları tespit etmeyi, değerlendirmeyi, tanımlamayı ve önlemeyi amaçlayan faaliyetleri ve bilimsel çalışmaları ifade eder. FV çalışmaları, genel popülasyonda mortalite ve morbiditeye neden olan AİR'ların spontan raporlarının sayısını artırmanın yanı sıra sağlık profesyonellerini ve genel halkı FV hakkında eğitmek için tasarlanmıştır. Bu çalışmanın amacı tıp ve diş hekimliği son sınıf öğrencilerinin FV ve AİR raporlaması hakkındaki bilgi ve görüşlerini değerlendirmektir. Bu tezde, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tıp ve diş hekimliği öğrencilerine FV ve AİR raporlaması hakkındaki bilgi ve görüşlerini değerlendirmek için Google Form yöntemi kullanılarak çevrimiçi bir anket yapılmıştır. Veri analizi için IBM SPSS yazılımı (sürüm 20.0) kullanıldı.
Araştırmamıza katılan tıp ve diş hekimliği fakültesi son sınıf öğrencilerinin yaş ortalaması 24 yıl olup,  %40.8'ini erkekler ve  %59.2'sini kızlar oluşturmaktadır. Katılımcıların yaklaşık %69,1'i FV/yan etkiler konusunda eğitim almış, %30,9'u almamış, %20,4'ü yan etkiyle karşılaşmış ve %79,6'sı hiç karşılaşmamıştır. Ankete katılanların çoğunluğu (%85,5) AİR bildiriminin mesleki bir zorunluluk olduğunu belirtmiştir. Ancak %14,5'i zorunluluk olmadığını, %61,8'i iş yerinde zaman kaybına ve zorluğa neden olmayacağını ve %38,2'si zorunluluk olacağını belirtmiştir. Katılımcıların sadece %19,1'i ilaçların yan/advers etkilerinin bildirildiği bir yer olduğunu biliyor ve %80,9'u bilmiyordu. Ayrıca öğrencilere bu raporların bildiriminin nereye yapıldığı sorulduğunda %6,6'sının TÜFAM, %5,3'ünün TİTCK, %1,3'ünün TİTCK ve TÜFAM şeklinde cevap verdiği tespit edilmiştir.
Çalışmamızda son sınıf öğrencilerinin FV ve AİR bildirimine ilişkin bilgi ve görüşleri hakkında önemli bilgiler gözlemlemiştir. Öğrencilerin FV konusundaki eksikliklerini tespit ederek ve AİR'nu raporlama konusunda farkındalık yaratmak ve eğitim kalitesini artırmak için öğrencilere farmakovijilans eğitimleri (seminer, kongre, çalıştay vb.) verilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Bilgi, farmakovijilans, farkındalık, görüş, tıp ve diş hekimliği öğrencileri.

Abstract:
Pharmacovigilance (PV) refers to activities and scientific studies aimed at detecting, evaluating, identifying, and preventing adverse drug reactions (ADRs) and other potential drug-related issues. PV studies are designed to increase the number of spontaneous reports of ADRs that cause mortality and morbidity in the general population, as well as to educate health professionals and the general public about PV. The purpose of this study is to assess final-year medical and dental students' knowledge and opinions on PV and ADR reporting.
In this thesis, an online survey for medical and dental students at Ankara Yıldırım Beyazıt University was conducted using the Google Form method to assess their knowledge and opinions about PV and ADRs reporting. IBM SPSS software (version 20.0) was used for data analysis. 
The final year students of the faculty of medicine and dentistry who participated in our study had an average age of 24 years, with 40.8% of males and 59.2% of females. About 69.1% of the participants received training on PV/adverse effects, 30.9% did not, 20.4% encountered adverse effect and 79.6% never encountered them. Majority of  the respondents (85.5%) stated that ADR notification is a professional obligation. However, 14.5% reported that it is not necessity, 61.8% stated that it will not cause a loss of time and difficulty in the workplace and 38.2% of them stated that it will be necessity. Only 19.1% of the participants know that there is a place where side/adverse effects of drugs are reported and 80.9% did not know. Moreover, when asked from the students where these reports are made, then it was found that 6.6% of them provided TÜFAM, 5.3% TİTCK, 1.3% TİTCK and TÜFAM.
Our study observed important information about final-year students' knowledge and opinions regarding PV and ADR notification. Students should be provided with pharmacovigilance training (seminars, congresses, workshops, etc.) in order to raise awareness and improve education quality by identifying students' deficiencies in PV and reporting ADR.

Keywords: Knowledge, pharmacovigilance, awareness, opinion,  medical and dental students.