Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk (TBK m. 116)
Liability for auxiliary persons
Yazar: MİNE YAĞCI
Danışman: PROF. DR. MURAT İNCEOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Ekonomi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar Kanunu = Code of Obligations ; Borçlar hukuku = Law of obligations ; Borçlu = Debtor ; Sorumluluk = Responsibility ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; İfa yardımcıları = Carrying out ancillaries

Özet:
Çalışmamızın konusunu toplumsal ihtiyaçlarla paralel olarak uygulama alanını
günden güne arttırmakta olan "Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk"
kurumu oluşturmaktadır. Çağımızın iş bölümü ve uzmanlaşmaya dayalı
ekonomisinde bir borcun ifasında veya bir hakkın kullanılmasında yardımcı
kişilere başvurulması kaçınılmaz bir hâle geldiğinden, modern hukuk
sistemlerinde kural olarak yardımcı kişi kullanımına müsaade edilerek, ortaya
çıkan özel sorumluluk ilişkisinin borçlu ve alacaklı arasındaki menfaat durumu
gözetilerek düzenlenmesi tercih edilmiştir. Bu kapsamda tez çalışmamızda,
borçlunun, bir borcun ifasını veya borç ilişkisinden doğan bir hakkın kullanımını
kısmen veya tamamen bırakmış olduğu yardımcı kişilerin borca aykırı
davranışları ile alacaklıya vermiş oldukları zararlardan dolayı sorumluluğunu
konu alan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 116'ncı maddesinin modern
tazminat hukuku çerçevesinde kapsamlı şekilde değerlendirilmesi
amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışma sürecinde sorumluluğun gelişmesinde etkili
olan toplumsal faktörlerden, sorumluluğun dayandığı hukuki esaslardan,
sorumluluğun tarihi gelişiminden, öğretide ileri sürülen görüşlerden, mehaz
kanunun ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerinden,
gerekçesinden ve komisyon tutanaklarından, diğer kanunlardaki ilgili
hükümlerden ve yargı uygulamasından yararlanılmıştır.
Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk kurumunun kapsam ve sınırlarının
belirlenmesi amacı ile çalışmamızda "borçlu" ile "yardımcı kişi" kavramları ayırt
edici unsurları çerçevesinde benzer kavramlar ile karşılaştırmalı olarak ele
alınmış, sorumluluğun tesisi için gerekli şartlar ve özellikle tazminat
yükümlülüğü, sorumsuzluk anlaşmaları ile borçlu, yardımcı kişi ve alacaklı
arasındaki sorumluluk ve rücu ilişkisi bakımından yardımcı kişilerin fiillerinden
sorumluluğun sonuçları detaylı şekilde incelenmiştir.

Abstract:
This dissertation was designed to focus on the liability for the associates whose
execution area is constantly increasing in accordance with the social requirements.
In the modern legal systems, getting assistance of an associate is allowed in
principle and a distribution of responsibilities is regulated with regard to the
balance between the obligee and the obligor according to the benefits which are
granted by means of applying the associates because of that delegation of the
performance of an obligation or the exercise of a right arising from a contractual
obligation to the associates becomes inevitable in the economic structure which is
based on the division of labor and specialization of the our present age. In view of
this, the purpose of this study is to analyze the Article 116 of the Turkish Code of
Obligations No. 6098 stipulating that the obligor who delegates the performance
of an obligation or the exercise of a right arising from a contractual obligation to
an associate is liable to the other party for any loss or damage the associate causes
in carrying out such tasks in detail within the framework of the principles of
modern law of damages. To this end, this study has drawn upon social factors
being effective on development of the liability, legal principles on which the
liability iş based, historical background of the liability, doctrine, related article of
the source of law, related articles, preamble and commission reports of the
Turkish Code of Obligations No. 6098, related articles of the other laws and trial
practices.
In this study, the concepts of "the associate" and "the obligor" have been
identified by comparing them with similar concepts in terms of their distinctive
qualities to determine the scope and boundaries of the liability for the associates.
In addition, the study also analyses the terms and legal consequences of the
liability particularly with regard to compensation obligation, limitation or
exclusion of liability, recourse and liability relationship among the obligor, the
obligee and the associate.