Solunumsal yoğun bakım ünitesinde acinetobacter baumannii izole edilen hastaların klinik özellikleri ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical characteristics and treatment response of patients with acinetobacter baumannii isolated in respiratory intensive care unit
Yazar: VEYSİ TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE DEMİR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Acinetobacter baumannii = Acinetobacter baumannii ; Demografi = Demography ; Mortalite = Mortality ; Solunum = Respiration ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; Solunum-yapay = Respiration-artificial ; Tedavi = Treatment ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Acinetobacter baumannii önemli nozokomiyal patojenlerden biridir.  Acinetobacter enfeksiyonları hastanede kalış süresinin uzamasına, mortalite ve morbiditeye neden olur. Biz bu çalışmamızda, solunumsal yoğun bakımımızda  çalışılan kültür sonuçlarında  A. baumannii  üreyen hastalara ait demografik verileri, mortalite üzerine etkili risk faktörlerini,  hastaların klinik özelliklerini ve tedaviye yanıtlarının sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladık.
Materyal ve metod: Çalışma Ocak 2015–2017 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesi(YBÜ)'nde yapıldı. Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesi'nde en az 48 saat yatan hastalardan, kültür sonuçlarında  A. baumannii  üremesi olanlar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, kullandıkları ilaçlar, komorbiditeleri, klinik ve laboratuar bulguları, hastanede yatış süreleri ve hastanede uygulanan medikal tedaviler, NIMV/IMV ihtiyaçları, uygulanan ivaziv ve noninvaziv işlemler(trakeostomi, idrar sondası, entübasyon, mekanik ventilatör, trakeostomi, santral venöz kateter, nazogastrik sonda) dosya verilerinden retrospektif olarak değerlendirildi. YBÜ'ne yatışlarının ilk gününe ait parametrelere bakılarak APACHE II, SOFA ve GKS değerleri hesaplandı. Hastaların A. baumannii  üremesinin ilk günü ve tedavinin beşinci günü klinik ve laboratuar bulguları kaydedildi.  
Bulgular: Göğüs Hastalıkları Solunumsal YBÜ'nde kültürlerinde A. baumanni üremesi olan 97 hastanın 64'i (%65.8) erkek,  33'ü (% 34.2) kadındı. Yaş ortalaması  66.2± 20.1 yıldı. Solunum YBÜ'ne  gelmeden önce hastaların 89(%91.8)'u başka bir klinikte yatmaktaydı. Son  üç ay içinde hastaların 4(%4.1)'ünde sistemik steroid kullanım öyküsü vardı. Tüm hastalara 48 saat içinde antibiyotik tedavisi başlanmıştı. Hastaların %93.8'ne komorbiditeler eşlik etmekteydi.  A. baumanni, sırasıyla %60 DTA, %22 kan kültürü, %8 idrar kültürü, %4 kateter ve  %3  yara yerinden izole edildi.  Hastaların A. baumanni üremesi sonrasında %67'sine vazopressör ajan(noradrenalin) desteği verildi. Hastaların genel mortalite   oranı   %84.5; otuz günlük mortalite oran %54.6 idi. YBÜ'nde ortalama yatış süresi (69.7± 17 gün)  ölenlerde daha fazla idi(p<0.001).  NIMV ve IMV uygulanma süresi ölen hastalarda daha fazla idi(p<0.001). APACHE II,  SOFA ve  GKS skorunun mortaliteye etkisi izlenmedi(Sırasıyla p=0.723, p=0.307, p=0.517). Hastaların otuz günlük mortalitesine; cinsiyet ve  yaşın etkisi saptanmadı(p=0.677, p=0.149). Nörolojik hastalık, pnömoni, malignite,  re-enfeksiyon, dekübit ülseri ve trakeostomi olması, hastaların otuz günlük mortalitesini arttırmaktaydı(p=0.030 , p=0.011, p=0.040, p=0.000, p=0.000, p=0.002, p=0.000, p=0.000, p=0.001 ). Hastalarımızın 84(%86.6)'ü entübeydi, 50(%60)'ında VİP gelişti ve 72(%75)'inde kolistin kullanımına bağlı ABY gelişti. Labaratuar değerlerinde ise lökosit sayısı, sodyum, CRP, ALT, üre azotu, kreatinin yüksekliği ve albumin, Ph, FİO2, PaO2/FİO2 düşüklüğü istatistiksel olarak mortalite üzerinde anlamlı bulundu(p=0.001, p=0.004, p<0.001, p=0.007, p<0.001, p=0.017, p=0.028, P<0.001, p=0.024, p<0.000). Regresyon analizinde ise beşinci gündeki CRP yüksekliği, albumin ve PaO2/FİO2' nin düşüklüğü mortalite riskini arttırmaktaydı(p=0.030, OR:0.912; P=0.148, OR:12.154; P=0.135, OR:1.013).
Sonuç:  A. baumannii  bakteriyemisi, çoğunlukla hastane enfeksiyonu olarak gelişir ve mortalite oranı oldukça yüksektir. Hastalarda  malignite, nörolojik hastalıklar, böbrek yetmezliği ve  pnömoni gibi komorbiditelerin eşlik etmesi sürviyi olumsuz etkilemekte; bununla ilişkili olarak  hastanede yatış sürelerinin uzaması, dekübitüs ülserleri ve  trakeostomi açılmasına yol açabilmekte ayrıca beslenme zorluklarıyla ilişkili olarak hipoalbüminemi ve hipernatremi gelişebilmektedir. Bu risk faktörlerine sahip olan hastalarda mortalitede artışın daha ön planda olabileceği göz önünde bulundurulabilir ve yatışı sırasında bu riskleri barındıran hastalara, takiplerde bireysel farklı yaklaşımlar düşünülebilir.

Abstract:
Aim: Acinetobacter baumannii is one of the important nosocomial pathogens. Acinetobacter infections cause prolonged hospital stay, mortality and morbidity. In this study, we aimed to evaluate demographic data, risk factors effective on mortality, clinical characteristics and response to treatment results of A. baumannii breeding patients in culture results studied in our respiratory intensive care unit.
Material and Method: The study was conducted between January 2015 and 2017 at Dicle University Faculty of Medicine Pulmonary Diseases Respiratory Intensive Care Unit (ICU). Patients with at least 48 hours hospitalization in the respiratory intensive care unit and those with A. baumannii growth in culture results were included in the study. Demographic characteristics of the patients, drugs used, comorbidities, clinical and laboratory findings, hospitalization times and hospitalized medical treatments, NIMV / IMV requirements, invasive and noninvasive procedures (tracheostomy, urinary catheter, intubation, mechanical ventilator, tracheostomy, central venous catheter, nasogastric catheter) were evaluated retrospectively from records. APACHE II, SOFA and GCS values were calculated by looking at the parameters of the first day of ICU admission. Clinical and laboratory findings of the patients were recorded on the first day of reproduction of A. baumannii and on the fifth day of treatment.
Results: 97 patients with A. baumanni growth in their respiratory ICU cultures, 64 (65.8%) were male and 33 (34.2%) were female. The mean age was 66.2 ± 20.1 years. 89 (91.8%) of the patients were hospitalized in another clinic before coming to the ICU. In the last three months, 4 (4.1%) patients had a history of systemic steroid use. All patients received antibiotic treatment within 48 hours. 93.8% of the patients had comorbidities. A. baumanni was isolated from 60% DTA, 22% blood culture, 8% urine culture, 4% catheter and 3% wound site, respectively. Vasopressor agent (noradrenaline) was given to 67% of the patients after A. baumanni growth. Overall mortality rate was 84.5%; The 30-day mortality rate was 54.6%. The mean length of hospital stay (69.7 ± 17 days) was higher in the ICU (p <0.001). NIMV and IMV implementation time were longer in patients who died (p <0.001). No effect of APACHE II, SOFA and GCS scores on mortality was observed (p = 0.723, p = 0.307, p = 0.517, respectively).