Evli bireylerde güvensiz bağlanma, ruminatif düşünme biçimi ve evlilik uyumunun ilişki ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtiler ile ilişkisi
The relationship between insecure attachment, ruminative thought style, marital adjustment, relationship-centered and partner-focused obsessive compulsive symptoms in married individuals
Yazar: BURÇAK GÜLER
Danışman: PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Partnere İlişkin Obsesif Kompulsiyon Semptom Envanteri = Partner-Related Obsessive Compulsive Symptoms Inventory ; Romantik ilişki obsesyon ve kompulsiyonları = Romantic relationship obsessions and compulsion ; Ruminatif düşünme = Ruminative thinking ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı evli bireylerde ruminatif düşünme biçimi ve evlilik uyumunun kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile romantik ilişki odaklı ve partnere ilişkin obsesif kompulsif belirtiler üzerindeki aracı rolünü araştırmaktır.
Yöntem: Örneklem, yaşları 23-70 arasında değişen ve ortalaması 38,9±9,77 olan 351 evli bireyden oluşmaktadır. Örneklemin çoğunu kadın (%65,2), üniversite mezunu (%77,2), çalışan (%76,4) ve ilk evliliğini sürdüren (%96,3) bireyler oluşturmuştur. Çalışmada Sosyodemografik Form, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II Kısa Formu, Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği, Romantik İlişki Odaklı Obsesyon ve Kompulsiyonlar Ölçeği ve Partnere İlişkin Obsesif Kompulsif Belirtiler Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde, bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi ve PROCESS aracı etki analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre evli bireylerde romantik ilişki ve partnere ilişkin obsesif kompulsif belirti düzeyleri kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma ve ruminatif düşünme biçimi tarafından anlamlı düzeyde pozitif yönde, evlilik uyumu tarafından anlamlı düzeyde negatif yönde yordanmaktadır. Ek olarak, ruminatif düşünme eğilimi ve evlilik uyumu, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu düşünme eğilimi ve evlilik uyumu, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, ruminatif düşünme eğilimi ve evlilik uyumu, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile partnere ilişkin obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide tam aracı rolü bulunmuştur.
Sonuç: Evli bireylerde, romantik ilişki ve partnere ilişkin obsesif kompulsif belirti düzeylerinin yordayıcıları olarak kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma, evlilik uyumu ve ruminatif düşünme biçimi bulunmuştur. İncelenen aracı modellerinde, güvensiz bağlanma stillerinin romantik ilişki ve partnere ilişkin obsesif kompulsif belirti düzeyleri ile doğrudan ilişkisinin olumsuz olduğu, bu ilişkinin artan ruminatif düşünme eğilimi ve azalan evlilik uyumu ile açıklandığı bulunmuştur.

Abstract:
Objective: This study aims to assess the effect of attachment anxiety, and attachment avoidance on relationship-centered and partner-focused obsessive-compulsive symptoms by using the mediating effect of the ruminative thought style and marital adjustment.
Method: The sample of this study consists of 351 married individuals aged between 23-70 with a mean of 38.9±9.77. Most of the sample consisted of females (65.2%), university graduates (77.2%), employed (76.4%), and people who continue their first marriage (96.3%). The Sociodemographic Form, the Inventory of Experiences in Close Relationships-II Short Form, the Ruminative Thinking Style Scale, the Revised Couple Adjustment Scale, the Romantic Relationship Oriented Obsessions and Compulsions Scale, and the Partner Obsessive Compulsive Symptoms Scale were used. The independent sample t-test, Pearson correlation analysis, hierarchical regression analysis and PROCESS mediation effect analysis were performed in data analysis.
Results: Results revealed that the relationship-centered and partner-focused obsessive-compulsive signs in married individuals are positively predicted by anxious attachment, avoidant attachment, and ruminative thought style and negatively predicted by marital adjustment. In addition, ruminative thought style and marital adjustment partially mediate the link between anxious and avoidant attachment and relationship-centered obsessive-compulsive signs. Besides, ruminative thought style and marital adjustment fully mediated role in the relationship between anxious and avoidant attachment and partner-focused obsessive-compulsive signs.
Conclusion: Anxious attachment, avoidant attachment, marital adjustment, and ruminative thinking were predictors of relationship-centered and partner-focused obsessive-compulsive signs in married individuals. The mediator models examined the relationship between insecure attachment styles and relationship-centered, partner-focused obsessive-compulsive signs was negative. This relationship was explained by increased ruminative thought tendency and decreased marital adjustment.