Kronik hipoparatiroidi tanılı hastalarda serum endokan ve pentraxin 3 düzeylerinin değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Evaluation of serum endocan and pentraxin 3 levels of patients diagnosed with chronic hypoparathyroidism and comprasion them with healthy control groups
Yazar: GÖNÜL OR
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE MEHLİKA KUŞKONMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: ENDOKAN = ENDOCAN ; Hipoparatiroidizm = Hypoparathyroidism ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Pentraksin 3 = Pentraxin 3 ; Risk = Risk

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, kronik hipoparatiroidi tanısı ile takipli hastaların kardiyovasküler risk değerlendirmesi için; endotel hasarının ve inflamasyonun göstergesi kabul edilen, aynı zamanda olumsuz prognostik sonuçlarla ilişkilendirilen, yeni nesil biyobelirteçlerden serum endokan ve pentraksin 3 (PTX3) düzeylerinin yol gösterici olup olmadığını araştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Aralık 2023 ve Mart 2024 tarihleri arasında Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları polikliniklerine başvuran kronik hipoparatiroidi tanısı almış 18-65 yaş arası 44 hasta ile benzer yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksine sahip 41 sağlıklı birey dahil edildi. Hastaların demografik verileri, sigara-alkol kullanım bilgileri, boy-kilo bilgileri, kan basıncı ölçümleri, biyokimyasal ve hormonal analiz sonuçları değerlendirildi. Bulgular: Kronik hipoparatiroidizm tanısı ile takipli hastalarda serum endokan ve PTX3 düzeyleri; benzer yaş, cinsiyet ve beden kitle indeksi değerleri bulunan sağlıklı gönüllülere göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir (sırasıyla p<0.01, p=0.047). Hipoparatiroidi tanısı bulunan hastaların; serum endokan ile serum PTX3 düzeyleri arasında güçlü pozitif korelasyon saptanmıştır (Rho=.653, p<0.001). Serum endokan düzeyinin hipoparatiroidizm öngörmede kesme değeri %70,0 duyarlılık ve %100 özgüllük ile 0.223 ng/ml hesaplanmıştır. Sonuç: Paratiroid bezler; sadece kalsiyum -fosfor metabolizmasını sürdürmede hayati öneme sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda inflamatuar mekanizmaları da etkilemektedirler. Serum endokan ve PTX3, özellikle olumsuz prognostik sonuçları predikte etme yetenekleri bakımından önemli yerleri bulunan yeni nesil biyobelirteçlerdir. Aterosklerozun en erken göstergelerinden biri olan endotel disfonksiyonu durumunda oldukça yüksek duyarlılık ve özgüllükte gösteren bu biyobelirteçlerin kronik hipoparatiroidizmi bulunan hastalardaki sağlıklı kontrollere kıyasla yüksek seviyeleri belki de bu hastalarda artmış olan kardiyovasküler hastalık riskini öngördürebilir.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study was to investigate whether serum endocan and pentraxin 3 (PTX3) levels, which are considered to be indicators of endothelial damage and inflammation and are also associated with unfavourable prognostic results, can be guiding for cardiovascular risk assessment of patients with chronic hypoparathyroidism. Materials and Methods: Forty-four patients aged 18-65 years with chronic hypoparathyroidism and 41 healthy individuals with similar age, gender and body mass index who were admitted to Endocrine and Metabolic Diseases outpatient clinics in Ankara Training and Research Hospital between December 2023 and March 2024 were included in our study. Demographic data, smoking and alcohol use, height and weight, blood pressure measurements, biochemical and hormonal analyses were evaluated. Results: Serum endocan and PTX3 levels were higher in patients with chronic hypoparathyroidism compared to healthy volunteers with similar age, gender and body mass index values (p<0.01, p=0.047, respectively). A strong positive correlation was found between serum endocan and serum PTX3 levels in patients with hypoparathyroidism (Rho=.653, p<0.001). The cut-off value of serum endocan level for predicting hypoparathyroidism was calculated as 0.223 ng/ml with a sensitivity of 70.0% and a specificity of 100%. Conclusion: Parathyroid glands are not only vital in maintaining calcium-phosphorus metabolism but also affect inflammatory mechanisms. Serum endocan and PTX3 are next-generation biomarkers that are particularly important for their ability to predict unfavourable prognostic outcomes. The high levels of these biomarkers in patients with chronic hypoparathyroidism compared to healthy controls may perhaps predict an increased risk of cardiovascular disease in these patients, showing high sensitivity and specificity for endothelial dysfunction, one of the earliest indicators of atherosclerosis.