Futbolcularda farklı enerji sistemlerinde yapılan antrenmanların kas oksijen saturasyonu ve Hypoxia ınducible factor ( HIF-1 ) üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of exercises performed in different energy systems on muscle oxygen satüration and hypoxia inducible factor in soccer pleyers
Yazar: GÖKHAN ATASEVER
Danışman: PROF. DR. FATİH KIYICI
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; HIF = HIF ; HIF-1a = HIF-1a ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, futbolcularda farklı enerji sistemlerinde yapılan antrenmanların kas oksijen satürasyonu ve Hypoxia incubile factor (HIF1) üzerine etkilerinin karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Araştırmanın çalışma ve kontrol grubu 2020-2021 sezonu T.F.F. Elit ligde mücadele eden B.B. Erzurumspor U-19 futbol takımı futbolcuları oluşturmuştur. Çalışmaya toplam 30 futbolcu katılmıştır ve rastgele yöntemle aerobik (n:10), anaerobik (n:10) ve kontrol (n:10) gruplarına ayrılmıştır. Tüm futbolcular ilk gün vücut kompozisyonu ölçümü ile aerobik test ölçümüne tabi tutuldu. Aerobik test öncesi futbolculardan dinlenik halde 5 cc kan alındıktan sonra futbolcuların aerobik test sırasındaki kas oksijen satürasyonu (smo2) ve total hemoglobin (thb) değerlerini belirlemek için 20 dakikalık kademeli artan test protokolü uygulandı. İkinci gün ise anaerobik güç testine tabi tutulmadan önce dinlenik halde 5 cc kan kan alındıktan sonra futbolcuların anaerobik test sırasındaki kas oksijen satürasyonu (smo2) ve total hemoglobin (thb) değerlerini belirlemek için 30 sn wingate anaerobik güç testi protokolü uygulandı. Daha sonra tüm katılımcılar "Research Randomizer" programı aracılığıyla rastgele yöntemle aerobik grup, anaerobik grup ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Futbolcular gruplara ayrıldıktan sonra takım antrenmanlarına ek olarak 8 hafta boyunca haftada 3 gün olmak üzere aerobik grup ve anaerobik grup olmak üzere toplamda 24 antrenman uygulandı. Kontrol grubuna ise herhangi bir antrenman yaptırılmadı ve sadece takım antrenmanına devam ettirildi. Verilerin analizinde SPSS v26 kullanılmış ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır.  
Bulgular: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, futbolcuların Aerobik testler sırasında HIF değeri üzerinde gruplar arasında, ölçümler (ön test-son test) ve ölçüm*grup değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görüldü. Futbolcuların anaerobik testler sırasında SmO2 değeri üzerinde gruplar arasında ve ölçümler (ön test-son test) değişkenleri arasında, ThB değeri üzerinde gruplar arasında, HIF değeri üzerinde gruplar arasında ve ölçümler (ön test-son test) değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görüldü.
Sonuç: Uygulanan antrenman protokollerinin çalışma grupları üzerinde etkilerinin olduğu görülmüştür. Hem aerobik hem de anaerobik enerji sistemleri üzerinde yapılan çalışmaların  HIF-1 değerini artırdığı, Smo2 değeri üzerinde ise aerobik grup üzerinde her iki testte pozitif yönde, anaerobik grup üzerinde ise aerobik test üzerinde negatif anaerobik testte ise pozitif yönde etkisi olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Futbol, HIF-1, Kas Oksijen Satürasyonu, Enerji Sistemleri

Abstract:
Aim: This study aims to compare the effects of training in different energy systems on muscle oxygen saturation and Hypoxia-inducible factor (HIF1) in football players.
Methods: The study and control group of the research consisted of B.B. Erzurumspor U-19 football team players competing in the 2020-2021 season T.F.F. Elite League. A total of 30 football players participated in the study and were randomly divided into aerobic (n:10), anaerobic (n:10), and control (n:10) groups. All football players were subjected to body composition measurement and aerobic test measurement on the first day. After taking 5 ccs of blood from the football players at rest before the aerobic test, a 20-minute incremental test protocol was applied to determine the muscle oxygen saturation (SmO2) and total hemoglobin (tHb) values of the football players during the aerobic test. On the second day, before the anaerobic power test, 5 ccs of blood were drawn from the football players at rest, and the 30-second Wingate anaerobic power test protocol was applied to determine the muscle oxygen saturation (SmO2) and total hemoglobin (tHb) values of the football players during the anaerobic test. Then, all participants were randomly divided into an aerobic group, an anaerobic group, and control groups utilizing the "Research Randomizer" program. After the football players were divided into groups, in addition to team training, a total of 24 training sessions were carried out, as an aerobic group and anaerobic group, 3 days a week for 8 weeks. In the control group, no training was given and only team training continued. SPSS v26 was used in the analysis of the data and the significance level was taken as p<0.05.
Findings: According to the results obtained from the study, it was seen that there were statistically significant differences between the groups on the HIF value of the football players during the aerobic tests, and between the measurements (pre-test-post-test) and measurement*group variables. It was observed that there were statistically significant differences between the groups on the SmO2 value and between the measurements (pre-test-post-test) variables, between the groups on the tHb value, between the groups on the HIF value, and between the measurements (pre-test-post-test) variables during anaerobic tests.
Conclusion: As a result, it was observed that the applied training protocols have effects on the study groups. It was found that studies on both aerobic and anaerobic energy systems increased the HIF-1 value, had a positive effect on the SmO2 value in both tests on the aerobic group, and had a negative effect on the aerobic test on the anaerobic group, and had a positive effect on the anaerobic test.
Keywords: Soccer, HIF-1, Muscle Oxygen Saturation, Energy Systems