Gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ölçeği'nin geliştirilmesi ve geçerlik güvenirliği
Development of "Healthy life behaviors scale in pregnancy" and validity reliability of the scale
Yazar: ESRA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN KARAHAN
Karabük Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma kültürümüze uygun "Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği"nin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amacıyla metodolojik tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini çalışmaya katılmayı kabul eden 718 gebe oluşturmuştur. Araştırma verileri 12 Mart-12 Eylül 2018 tarihleri arasında, Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesinde toplanmıştır. Veriler doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi, Cronbach alpfa katsayısı ve test-tekrar test analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre, ölçeğin toplam 29 madde ve 6 alt ölçekten oluşmuş olup açıklanan toplam varyanslar %46,67 ile %62,06 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı faktör analizinde, uyum indislerinin; gebelik sorumluluğu alt ölçeğinde RMSEA=0,071, CFI=0,968, TLI=0,905, hijyen alt ölçeğinde RMSEA=0,036, CFI=0,995, TLI=0,985, beslenme alt ölçeğinin beslenme özellikleri alt boyutunda RMSEA=0,062, CFI=0,968, TLI=0,939, ve besin kısıtlamaları alt boyutunda RMSA=0,033, CFI=0,998, TLI=0,991, fiziksel aktivite alt ölçeğinde RMSEA=0,001, CFI=0,999, TLI=0,998, seyahat alt ölçeğinde RMSEA=0,014, CFI=1,000, TLI=0,999, gebeliği kabullenme alt ölçeğinde RMSEA=0,001, CFI=1,000, TLI=1,000 olduğu belirlenmiştir. Cronbach alfa katsayıları ölçek toplamı için 0.831, gebelik sorumluluğu alt ölçeği için 0,713, hijyen alt ölçeği için 0,644, beslenme alt ölçeği için 0,726, beslenme özellikleri alt boyutu için 0,689, besin kısıtlaması alt boyutu için 0,615, fiziksel aktivite alt ölçeği için 0,693, seyahat alt ölçeği için 0,808 ve gebeliği kabullenme alt ölçeği için 0,626 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test sonucunda ICC kat sayıları 0,70-0,91 arasındadır. 
Araştırmadan elde edilen  bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçe aracı olduğunu ve çalışmalarda kulanılabileceğini göstermektedir.
 
Anahtar kelimeler: ebelik, gebelik, sağlıklı yaşam davranışları, gebelikte sağlıklı yaşam davranışları

Abstract:
This study is carried out as a methodological type in order to develop "Healthy Life Behaviors Scale in Pregnancy" suitable for our culture and examine it's validity and reliability. Sample of this research is consisted of 718 pregnants who accepted join the study. Data were collected from 12 March 2018-12 September 2018 in Karabük University Education And Research Hospital. The data were evaluated with confirmatory and exploratory factor analysis, Cronbach alpfa coefficient and test-retest analysis. According to the results of Exploratory Factor Analysis, the scale, consists of 29 items and 6 sub-scale, the total variance explained ranged from 46,67% to 62,06%. İn confirmatory factor analysis; fit indexes were identified to be  RMSEA=0,071, CFI=0,968, TLI=0,905 for gestational responsibility sub-scale, RMSEA=0,036, CFI=0,995, TLI=0,985 for hygiene sub-scale, RMSEA=0,062, CFI=0,968, TLI=0,939 of nutrition sub-scale for nutrition characteristics sub-dimension and RMSA=0,033, CFI=0,998, TLI=0,991 for food restriction sub-dimension, RMSEA=0,001, CFI=0,999, TLI=0,998 for physical activity sub-scale, RMSEA=0,014, CFI=1,000, TLI=0,999, for travel sub-scale, RMSEA=0,001, CFI=1,000, TLI=1,000 for gestational acceptance sub-scale. Cronbach's alpha coefficients were found to be 0.831 for the total of scale, 0,713 for gestational responsibility sub-scale, 0,644 for hygiene sub-scale, 0,726 for nutrition sub-scale, 0,689 for nutrition characteristics sub-dimension, 0,615 for food restriction sub-dimension, 0,693 for physical activity sub-scale, 0,808 for travel sub-scale and 0,626 for gestational acceptance sub-scale. As a result of the test-retest ICC coefficients are between 0,70-0,91.

The findings of the study show that the scale is a valid and reliable measurement tool and it can be used in the studies.
 
Keywords: midwifery, pregnancy, healthy life behaviors, healthy life behaviors in pregnancy