Elit karate sporcularının uyku kalitesi ve fizyolojik egzersiz parametrelerinin incelenmesi
Investigation of sleep quality and physiological exercise parameters of elite karate athletes
Yazar: İLKNUR HAYIRLİ
Danışman: PROF. DR. AHMET AYAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Fiziksel parametreler = Physical parameters ; Fizyoloji = Physiology ; Karate = Karate ; Metabolizma = Metabolism ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Karate; maksimum kardiyorespiratuar mukavemet ve patlayıcı güç gerektiren, uluslararası bir dövüş sanatı sporudur. Submaksimal ve maksimal egzersiz esnasında yüksek performans için önemli olan fizyolojik ve kognitif fonksiyonlar üzerine uyku oldukça etkilidir. Bu çalışmada; Trabzon ilindeki aktif elit karate sporcularının uyku kalitesi ve fizyolojik egzersiz parametrelerinin (kalp hızı, kalp hızı yedeği, kalp debisi, kan basıncı, maksimum oksijen kullanma kapasitesi) ölçülerek belirlenmesi amaçlanmıştır. Kademeli olarak şiddeti artan (15W/dakika) bisiklet ergometresi test protokolüyle kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) gerçekleştirildi.  KPET; pulmoner, kardiyovasküler ve kas-iskelet sistemlerinin kademeli olarak şiddeti artan veya sabit yük egzersiz testiyle değerlendirilerek karşılıklı analiz edilmesi için kullanılan güçlü bir laboratuvar testidir. Test ile kan basıncı, oksijen tüketimi (VO2), maksimum oksijen tüketimi (VO2maks), karbondioksit üretimi (VCO2), ergospirometre aracılığı ile soluk sayısı, dakika ventilasyon (VE), elektrokardiyografi (EKG) aracılığı ile maksimum kalp hızı (KH) ve kalp hızı yedeği (KHY) ve oksijen nabzı ölçümleri eş zamanlı olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada, sporculara ait uyku parametreleri fiziksel aktivite ölçüm holteri (Sensewear Armband) kullanılarak elde edildi. Sporcuların yatar durumda oldukları süre, uyku süresi ve uyku verimliliği parametreleri ölçüldü. Çalışma örneğinin özelliklerini belirlemek için tanımlayıcı istatistikler kullanılmış ve veriler ortalama±standart sapma şeklinde rapor edilmiştir. Bireylerin yaş ortalaması 17.8±1.39 yıl (n=10), boy ortalaması 169.0±8.1 cm (n=10), kilo ortalaması 63.99±7.64 kg (n=10) ve vücut kitle indeksi ortalaması 22.41 kg/m² (n=10) idi. Maksimum iş yükü seviyesinde VO₂ için ortalama değer 43±8 ml/kg/dk (n=10, beklenenin %99±12'si), ortalama maksimum güç 197±27.50 Watt (n=10, beklenenin %92±14'si), ortalama VE 103±28 L/dk (n=10, beklenenin %95±22'si), ortalama KH 181±12 atım/dk (n=10, beklenenin %93±7'si) ve ortalama maksimum oksijen nabzı 15.20±2.90 ml/atım (n=10, beklenenin %115.1±17.75'si) idi. Bu fizyolojik parametreler, literatürde bu spor dalı için bildirilen değerlere yakın olarak bulunmuştur. Bu çalışmanın bulguları, katılan sporcuların iyi bir aerobik kapasiteye ve iyi bir antrenman düzeyine sahip olduklarını göstermektedir.

Abstract:
Karate; an international martial art sport that requires maximum cardiorespiratory endurance and explosive power. Sleep is critical for physiological and cognitive functions, which are important for high performance during submaximal and maximal exercise. The aim of this study was to determine sleep quality and physiological exercise parameters (heart rate, heart rate reserve, cardiac output, blood pressure, maximum oxygen uptake capacity) of elite karate athletes in Trabzon. Cardiopulmonary exercise test (CPET) was carried out  using cycle ergometer by incremental ramp (15W / min) test protocol, until  exhaustion. CPET is a powerful laboratory test that is used for simultaneously  analyzing  pulmonary, cardiovascular and musculoskeletal systems under  exercise  stress. With the CPET; blood pressure, oxygen uptake (VO2), maximum oxygen uptake (VO2max), carbon dioxide production (VCO2), heart rate (HR) and heart rate reserve (HRR) from electrocardiography (ECG) and oxygen pulse values can be measured. Sleep parameters were obtained using an physical activity holter (Sensewear Armband).  The duration of lying down, sleep onset latency, total sleep duration and  sleep  efficiency  parameters  of  the  athletes  were  measured. Descriptive statistics were used to the determine characteristics of the study sample and data are reported as mean±standart deviation. Of the participants, the mean age was 17.8±1.39 years, the mean height was 169.0±8.1 cm, the mean weight 63.99±7.64 kg, and the mean body mass index 22.41 kg/m² (n=10), respectively. At maximum work rate, the mean values for VO2 was 43±8 ml/kg/min (99±12% of predicted), mean peak power   197±27.50 Watt (92±14% of predicted), the mean VE 103±28 l/min (95±22% of predicted), the  mean  HR 181±12 beats/min (93±7% of predicted) and the  mean maximum oxygen pulse 20±3 ml/beat (115±18% of predicted), respectively (n=10).  These physiological parameters were found close to the values reported for this sport branch in the literature. The results of this study indicates that the participated athletes had a "good" level of aerobic capacity and this indicates good level of endurance training.