Enginarda (Cynara scolymus L.) toprak herbisitlerinin yabancı ot mücadelesinde kullanımı
Usage of soil herbicides in globe artichoke (Cynara scolymus L.) for weed control
Yazar: ESRA DİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ERBAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Yurtdışında enginar alanlarında ruhsatlı bazı toprak herbisitleri ile malçlama ve çapalama uygulamalarının ülkemiz enginar alanlarında yabancı otların mücadelesinde kullanılabilirliğini değerlendirmek. 
Materyal ve Yöntem: 2022-2024 yılları arasında iki yıl sürdürülen çalışmada aclonifen, pendimethalin, malçlama ve iki kez çapalama uygulamalarının yabancı otların yoğunluğu, kaplama alanı ile yaş ve kuru ağırlıkları üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca uygulamaların bitki başına enginar baş adedi, ortalama enginar baş çapı ve ağırlığı ile enginar verimi üzerine etkileri de saptanmıştır.
Bulgular: Herbisit uygulamalarından 2-3 hafta sonra yapılan değerlendirmelerde ilk yıl malçlama ve çapalama uygulamaları en etkili bulunurken, ikinci yıl aclonifen uygulaması daha etkili olmuştur. Ancak hasat dönemi değerlendirmelerinde her iki yılda da sadece malçlama uygulamasının yabancı otların yaş ve kuru ağırlıkları üzerindeki etkisi devam etmiştir. Enginar verim parametreleri açısından da en etkili uygulama malçlama olarak tespit edilmiştir. 
Sonuç: Çalışmada kullanılan çıkış öncesi aclonifen ve pendimethalinin enginarda fitotoksisite yaratmadığı ve bu nedenle enginar alanlarında yabancı otların mücadelesinde ruhsatlanabilir olduğu, ancak etkisinin enginar üretim sezonu sonuna kadar yeterli olmadığı ve bu nedenle diğer mücadele yöntemleriyle desteklenmesi gerektiği belirlenmiştir. İki kez çapalama uygulaması da enginar alanlarında yabancı otlarla mücadelede yeterli bulunmamış, malçlama uygulamasının ise hem yabancı otlarla mücadele hem de verim parametreleri açısından en etkili uygulama olması nedeniyle yaygınlaştırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Objective: To evaluate the usability of some soil herbicides registered in globe artichoke fields abroad, along with mulching and hoeing practices, in the control of weeds in our country's artichoke fields.
Materials and Methods: In the study, which was carried out for two years between 2022-2024, the effects of aclonifen, pendimethalin, mulching and two-time hoeing applications on weed density, coverage, fresh and dry weights were evaluated. In addition, the effects of the applications on the number of globe artichoke heads per plant, average globe artichoke head diameter and weight and globe artichoke yield were also determined.
Results: In the evaluations made 2-3 weeks after the herbicide applications, mulching and hoeing were found to be the most effective in the first year, while aclonifen application was more effective in the second year. However, in the harvest period evaluations, only the effect of mulching application on the fresh and dry weights of weeds continued in both years. Mulching was also determined to be the most effective application in terms of globe artichoke yield parameters.
Conclusion: It was determined that the pre-emergence aclonifen and pendimethalin used in the study did not cause phytotoxicity in globe artichoke and therefore could be registered for weed control in artichoke fields, but its effect was not sufficient until the end of the globe artichoke growing season and therefore it should be supported with other control methods. Two times hoeing applications were also not found to be sufficient for weed control in globe artichoke fields, and it was concluded that mulching application should be widespread because it is the most effective application in terms of both weed control and yield parameters.