Arap kısraklarda seksüel siklus döneminde endometrial ekotekstür değişimin ultrasonografik izlenmesi
Ultrasonographic monitoring of endometrial ecotexture change during the sexual cycle in Arabian mares
Yazar: FATMA GÜL AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. ABUZER KAFAR ZONTURLU
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Arap atları = Arab horses ; Atlar = Horses ; Endometriyum = Endometrium ; Kısraklar = Mares ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Siklus = Cycles

Özet:
Sunulan yüksek lisans tez çalışmasında Arap kısraklarda seksüel siklus döneminde endometriyal ekotekstür değişimin izlenmesi amaçlandı. Hayvan materyalini aşım sezonunda düzenli ardışık iki siklus gösteren toplamda 20 adet Arap kısrak oluşturdu. Siklus dönemi, östrus öncesi (Grup 1), östrus başlangıcı (Grup 2), östrus ortası (Grup 3,), ovulasyon zamanı (Grup 4,), korpus hemorajikum (Grup 5, ), korpus luteum oluştuğu diöstrusun dönemi (Grup 6, ) olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Uterus ve ovaryum görüntüleri PNG dosyası şeklinde kaydedilerek özel bir yazılım ile ekotekstür parametreler grilik değeri (MGV), heterojenite (HET) ve kontrast (CON) ölçümleri yapıldı.  Verilerin istatistiki analizi Statistical Package for the Social Sciences (SPSS for Windows; version 26.0) paket programı ile gerçekleştirildi. Proöstrusta ovaryum üzerinde 2,42 cm çaptaki folikül varlığında uterus hipoekoik ve homojen görüntü elde edildi. Bu görüntü ovulasyondan hemen önce ve diöstrus evredesinde de elde edildi. Folikül çaplar 3,87 cm ulaştığında uterus homojen görüntüsü heterojen bir görüntüye dönüştüğü görüldü. Gruplar arasında Ekotekstür parametreler (MGV, HOM, CON) siklusu boyunca gruplar arasında zamana bağlı olarak farklılık gösterdiği görüldü (P<0,001). Proöstrusde MGV değerler östrus başlangıcı, ortası ve diöstrus evresinden yüksek (P<0.05) ancak ovulasyondan önce düşük olduğu görüldü. Proöstrusde MGV değeri ile CON değerleri arasında pozitif bir korelasyon ilişki bulundu (p<0,05, r:0,515). Ovulasyon zamanı MGV değerleri artıkça, östrus öncesi CON değerleri azalarak negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edildi (p<0,01, r:-0,568). Sonuç olarak seksüel siklusun USG görüntülerin tek başına değerlendirilmesinin yanı sıra alınan bu görüntülerin bilgisayar destekli analiz programlardan yararlanarak daha net ve güvenilir sonuçlar alınabileceği kanısına varıldı. Sonraki çalışmalarda hormon destekli çalışmalar ile gebelik oranları ilişkilendirilebilir.

Abstract:
In the presented master's thesis, it was aimed to monitor the endometrial echotexture changes during the sexual cycle in Arabian mares. The animal material consisted of 20 Arabian mares, which showed two regular consecutive cycles during the breeding season. Cycle period, pre-estrus (Group 1), onset of estrus (Group 2), mid-estrus (Group 3,), ovulation time (Group 4,), corpus hemorrhagicum (Group 5, ), period of diestrus when the corpus luteum is formed (Group 6, ) were divided into 6 groups. Uterine and ovarian images taken were saved as PNG files and echotexture parameters gray value (MGV), heterogeneity (HET) and contrast (CON) measurements were made with a special software. Statistical analysis of the data was performed with the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS for Windows; version 26.0) package program. In the presence of follicles with a diameter of 2.42 cm on the ovaries in proestrus, a hypoechoic and homogeneous appearance of the uterus was obtained. When the follicle diameters reached 3.87 cm, it was observed that the homogeneous image of the uterus turned into a heterogeneous image. Ecotexture parameters (MGV, HOM, CON) were found to different between groups depending on time during the cycle (P<0.001). In proestrus, MGV values were higher (P<0.05) at the onset of mid, and diestrus phase of oestrus, but lower before ovulation. In the pre-estrus was found a significant positive correlation between MGV and CON values (p<0.05, r:0.515). As the MGV value at the time of ovulation increased, the pre-estrus CON value decreased and a significant negative correlation was determined (p<0.01, r:-0.568). As a result, it was concluded that besides evaluating the USG images of the sexual cycle alone, more clear and reliable results can be obtained by using computer aided analysis programs of these images. In subsequent studies, hormone-supported studies may be associated with pregnancy rate.