İlköğretim 4.sınıf öğrencilerinin kültür kavramına dair görüşleri: Nitel bir araştırma
Presenting the views 4. class primary school students about culture concept: A qualitative research
Yazar: HASAN KÜÇÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültür = Culture ; Kültür çatışması = Culture conflict ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel değişim = Cultural change ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kültürleşme = Acculturation ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Teknoloji ve iletişim alanında meydana gelen hızlı gelişmeler toplumlar arasındaki mesafeleri yakınlaştırmıştır. Bu yakınlaşma ile birlikte farklı toplumlar birbirlerini daha yakından tanımaya başlamış ve bu sebeple de küreselleşme kavramının önemi de giderek artmaya başlamıştır. Gerek kültür ve kültür öğelerinde, gerekse eğitim sistemimizde meydana gelen değişme ve gelişmelerde küreselleşmenin etkisi büyüktür. Küreselleşmeyle gittikçe küçülen dünyada, tek tip bireylerin olması ya da bunun beklenmesi büyük bir yanılgıdır. Esas olan çeşitli ama birbirlerini hoş görebilen bireylerin yetiştirilmesidir. Bu nedenle bireyler için, kültür ve onun öğeleriyle ilişkili kavramların içi doldurularak (bilinçlendirerek) verilebilmesi amacıyla uygun programlar düzenlemek gerekmektedir. Eğitim programlarından beklenen ise onun öğrenci seviyesine uygun ve öğrenciyi geliştirecek nitelikte olmasıdır. Bir konunun öğrenci seviyesine uygun olup olmadığı da ancak kaynağı olan bireye giderek anlaşılır.Bu amaçla araştırmada, ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin kültür ve kültür kavramına dair var olan düşünceleri betimlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin konuyla ilgili gelişimsel özellikleri de belirlenmiştir. Öte yandan öğrencilerin farklı kültürleri anlamaları için kullandıkları değerler tespit edilmiştir.Bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması yöntemi ile yapılmıştır. Araştırma, bir devlet okulunda öğrenim gören 26 ilköğretim öğrencisiyle, sosyal bilgiler derslerinde araştırma sürdürülmüştür.Araştırmanın veri toplama sürecinde; yapılan dersler video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Bunun yanında kültür, kültür kavramları ve farklı kültürlerin anlaşılmasına dayalı etkinliklerden oluşan çalışma yapraklarıyla araştırmanın dokümanları elde edilmiştir. Araştırma sürecinin başında öğrencilerle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmeler ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Daha sonra kamera ve kayıt cihazı ile elde edilen veriler etkili bir değerlendirme için yazıya dökülmüştür. Ayrıca dokümanlar ve görüşmeler dikkate alınarak değerlendirme esasları oluşturulmuştur. Bu değerlendirme esasları doğrultusunda elde edilen veriler, nitel içerik çözümlemesi ve yorumsal analize tabi tutulmuştur.Araştırma sonucunda öğrencilerin kültür, kültürlenme, kültürleşme, çok kültürcülük, kültür değişimi, kültür çatışması, kültür yozlaşması, kültür şoku gibi kavramları dolaylı ya da dolaysız şekilde kullandıkları fakat henüz kültür asimilasyonu, kültür emperyalizmi, kültürel gecikme kavramlarının farkında olmadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin diğer kültürleri anlamak için sevgi, farklılara saygı, hoşgörü, özgürlük gibi değerleri kullandıkları araştırma sonucunda tespit edilmiştir.

Abstract:
Rapid developments on technology and communication field become close the distance of the nations. Owing to this getting close nations come to know each other better. And the importance of globalization concept is increased day by day. The affect of globalization about culture or developments in our educational system is enormous. In our shrinking global world, it is mistake to wait individual to be monotype. The important thing is to train different types of people who tolerate each other. As a result of this fact it is required to arrange programs about culture and cultural differences. The expectation about our educational programs is to be on the level of students or improve them. It could be understood whether the subject is on the level of students or not by looking its source (to student).To this end 4. Class primary school students? thoughts about culture, cultural concept and understanding different cultures are evaluated in this research. Also developmental character of students is determined. At the same time, the values which students use to understand other cultures are evaluated.The research is practiced by using action search method from researching patterns. For this aim, research was sustained with 25 students in social science classes at a governmental school. In the process of research, researcher took part in this study as a teacher.In input process all class activities recorded in video camera. Besides, research documents obtained from the worksheets which consist of activities about culture, cultural concepts and understanding different cultures. At the beginning of the research process some talks put into practiced with students and the talks were recorded. Data which obtained with recorders was written for an effective evaluation. Also the criterion for an evaluation was composed by considering the talks and sheets. Data, which composed according to these criterions, was studied by using qualitative content analysis and commentary analysis.At the end of the research, we try to establish that the students can use directly or indirectly the concepts like culture, acculturation, multiculturalization, cultural change, cultural conflict and cultural degeneration. But they are not aware of the concepts like cultural assimilation and cultural imperialism. In addition, as a result, it could be understood that students can use the concepts like affection, respect for different, tolerance, freedom.