Biyoloji öğretiminde bilgisayar animasyonlarının kullanılmasının öğrencilerin başarı tutum ve kavram yanılgıları üzerine etkisi (hücre konusu örneği)
Effect of computer animations upon achievement, attitute and misconceptions of biology education (cell topic)
Yazar: MEHMET YAKIŞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının hücre konusu ile ilgili sahip oldukları kavram yanılgılarını tespit etmek ve animasyonlarla zenginleştirilerek yapılacak bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin; öğretmen adaylarının hücre konusunda sahip oldukları kavram yanılgıları, akademik başarıları ve biyoloji dersine karşı tutumları üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmaya üniversite birinci sınıfta öğrenim gören 97 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nicel veriler ?hücre konusu başarı testi? ve ?biyoloji tutum ölçeği? ile nitel veriler ise deney ve kontrol gruplarından seçilen 12 öğrenci ile yapılan mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grupları oluşturulmuş, hücrede geçen difüzyon, osmoz, aktif taşıma, kolaylaştırılmış difüzyon vb olaylar ile protein sentezi ve mitoz-mayoz hücre bölünmesi konuları deney grubundaki öğrencilere hazırlanan bilgisayar animasyonları ile işlenirken, kontrol grubundaki öğrencilere ise düz anlatım, soru cevap yöntemleri kullanılarak işlenmiştir.Araştırmada elde edilen nicel veriler arasındaki farkın anlamlılığı t-testi ile analiz edilmiş, tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Mülakatlardan elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Nitel veriler öğretmen adaylarında tespit edilen kavram yanılgılarına göre bilgisayar programı aracılığıyla kodlanmış, daha sonra kodlar temalar altında düzenlenerek yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarından ön mülakatlarda elde edilen verilerde tespit edilen kavram yanılgıları son mülakatta elde edilen verilerle karşılaştırılmış, öğretmen adaylarının kavram yanılgılarındaki değişim tablo ve grafiklerle gösterilerek yorumlanmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre;Deney ve kontrol gruplarının hücre konusu ile ilgili akademik başarıları arasında uygulama sonunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu anlamlı farklılık deney grubu lehine olup, animasyonlarla öğretimin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir.Uygulama sonunda deney ve kontrol gruplarının biyolojiye yönelik tutumları arasında anlamlı fark tespit edilememiştir. Bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin öğrencilerin biyolojiye yönelik tutum puanlarında geleneksel yönteme oranla daha fazla artış sağlamasına rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir.Yapılan mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edildiğinde öğretmen adaylarının uygulama öncesinde protein sentezi ve hücre bölünmeleri ile ilgili 18 tema altında çok sayıda kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir.Son mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edilerek ön mülakattaki verilerle karşılaştırıldığında kontrol grubundaki öğretmen adaylarının uygulama öncesinde sahip oldukları kavram yanılgılarına büyük oranda son mülakatta da sahip oldukları tespit edilmiştir. Ancak deney grubundaki öğretmen adayları ön mülakatta kontrol grubundaki öğretmen adaylarına yakın sayıda kavram yanılgılarına sahip iken son mülakatta bu kavram yanılgılarını neredeyse tamamen giderdikleri tespit edilmiştir. Buna göre animasyonlarla zenginleştirilerek yapılan bilgisayar destekli biyoloji öğretimi öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere animasyonlarla yapılan öğretimi nasıl buldukları sorusuna öğrencilerin tamamına yakını bu tür öğretimi beğendiklerini ve anlamalarına olumlu katkısının olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The prime purpose of this study is to determine the misconceptions of biology pre service teachers related to topic of cell and investigate the effect of computer animation supported biology education upon their misconceptions related to topic of cell, their academic achievement and attitudes towards biology. The study was participated by 97 pre service teachers studying in the first year of university. The quantitative data were collected by ?achievement test related to cell topic?, ?biology attitude test? and qualitative data were also collected by interviews carried out with 12 selected students in experimental and control group. There were control and experimental groups formed and the experimental group was taught with computer animations related with diffusion, osmosis, active transport, protein synthesis, mitosis and mycosis phenomena taking place in cell while the control group was taught with traditional method based on question and answer process.The quantitative data obtained were evaluated by t- test and represented by tables and graphs. The data obtained from interviews were subjected to content analysis. The misconceptions determined were coded by a computer soft ware and these codes were collected and evaluated under themes. The misconceptions obtained by pre and post interviews were compared to each other and tabulated with tables and graphs.The results of the study revealed the following:There were significant differences between the academic achievements of control and experimental groups. The difference is in the favor of the experimental group which revealed the fact the computer animations caused a significant increase in the academic achievements of the studentsThere were no significant changes related to attitudes towards biology course between the experimental and control groups. Although there was an increase in the attitudes of experimental group which was subjected to animation supported education it was not significantThe interviews revealed the fact that the pre service teachers possessed numerous misconceptions related to 18 themes about protein synthesis and cell division.The data obtained from pre and post interviews revealed the fact that the misconceptions which the control group had possessed before the pre interviews were largely persisted in post interviews. However the misconceptions possessed in pre interview were mostly eliminated in post interviews for the experimental group. This showed the fact that computer animation supported education was effective n the elimination of misconceptions. Almost all of the participants in the experimental group stated that they liked animated education and it was very helpful for them to understand the topic. There were proposals made based on the data obtained from the study.