Kur'an kıssaları bağlamında Allah'tan ümit kesmemek
Not losing hope in Allah in the context of the parables of the holy Quran
Yazar: SÜMEYRA BİNGÖL
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Ümit, insanın hayatını anlamlı kılan en temel öğelerden biridir. Zorluklar
karşısında insana yaşama gücü vermektedir. Ümit ve ümitsizliğin ruhun üzerinde etkili
olup olmaması ise kişinin istitatı ile yakından ilgilidir. Birey inanç ve zorluklar karşısında
direnç göstermek suretiyle ümidini canlı tutabilmektedir. Bu çizgide sahip olduğu
ümitleri de inanç ve direnme gücünü kuvvetlendirmektedir. Kur'an-ı Kerim'in belirlemiş
olduğu çizgi bu sistemi nitelikli olarak yaşanılabilir kılmıştır. Bu doğrultuyla hareket
eden insan ilim, sabır ve tevekkül ile Allah Teala'nın sınırsız kudretine iman ettiği
takdirde, hayatı anlamlı kılarak engelleri aşabilmektedir.
Bu bağlamda ümit duygusunun müminin anlam dünyasını nasıl
zenginleştirdiğini araştırmak üzere peygamberlerin yaşam olaylarını inceledik. Kur'an-ı
Kerim'de kıssaları bulunan Hz. Âdem, Hz. İbrahim, Hz. Yusuf, Hz. Musa ve Hz.
Yunus'un ister muhataplarından maruz kaldıkları maddi manevi güçlükler isterse beşerî
sıkıntılar olsun zorlukları aşacaklarına ve rahmetin yetişeceğine dair ümitvar oldukları ve
bu şuurla hayat memnuniyetlerini sağladıkları gözlemlenmiştir.
Çalışmamız iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci bölümde Kur'an-ı Kerim'de ümit
ve ümitsizliğin kavramsal çerçevesi, mahiyeti ve psikolojik bağlamı ele alınmıştır. İkinci
bölümde kıssanın tanımı ve aktarılmasındaki ana mesajdan bahsedilerek kıssalar
perspektifinden hem dünyevi hem uhrevi bir kazanım olarak ümit etmeyi sağlayan temel
faktörlerden bahsedilmiştir.

Abstract:
Hope is one of the most basic elements making human life meaningful. It gives the power
to live under difficulties. Whether hope and despair have an effect on the soul is closely
related to the ability of a man. An individual can keep his hope alive by means of
resisting difficulties in the face of faith and difficulties. The hope he has in this line also
strengthens the power of faith and resistance. The line the Quran had set made the system
livable in a qualified manner. In this direction a human can only overcome obstacles by
making life meaningful if he believes in the might of Allah with knowledge, patience and
trust.
Within this context we made a research on the incidents in lives of the prophets to
see how the sense of hope enriched the believers' world of meaning. It has been observed
that the prophets Hz. Âdem, Hz. İbrahim, Hz. Yusuf, Hz. Musa ve Hz. Yunus whose
stories are mentioned in the Holy Quran were hopeful that they will overcome the
difficulties, whether it is the financial and moral difficulties they face from their
interlocutors or the humane difficulties, and that mercy will reach them, and these
consciousnesses provide their life satisfaction.
Our study consists of two parts. In the first part, the conceptual framework, nature
and psychological context of hope and despair in the Quran are discussed. In the second
part, the definition of the parable and the main message in its transmission are mentioned,
and the basic factors that enable hope as both worldly and otherworldly acquisition from
the perspective of parables are mentioned