Yargı kararları ışığında Türk hukukunda kıdem tazminatı uygulaması ve kıdem tazminatı fonuna ilşkin tasarıların değerlendirilmesi
Implementation of severance pay in Turkish law and  evaluation of projections regarding severance pay fund in light of jurisdictions
Yazar: SALİH GÜNEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRİYE ESRA BASKAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fonlar = Funds ; Kıdem tazminatı = Severence pay ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; Türk hukuku = Turkish law ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions ; İş Kanunu = Labour Law ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Türk İş Hukukuna 1936 yılında 3008 Sayılı Kanunla mütevazi olarak nitelendirebileceğimiz bir hak olarak giren, çalışma hayatının  tartışmalı ve önemli konularından olan kıdem tazminatı, tarihsel gelişimi de incelendiğinde zaman içerisinde üzerine farklı işlevler yüklenmiş ve hukuki niteliği konusunda tam olarak görüş birliğine varılamasa da kendine özgü bir kurum olarak ifade edilmektedir. İşsizlik sigortası ve iş güvencesinin hukukumuza geç girmiş olmasının da etkisiyle, esas itibariyle sosyal ve politik nedenlerle diğer ülkelere nazaran hızlı ve aşırı gelişim gösteren kıdem tazminatı, iş sözleşmesi belli şartlarda sona eren işçiye belirli kurallar çerçevesinde ödenmektedir. Kıdem tazminatı uygulaması mevcut durumu ile getirdiği mali yük açısından işveren kesimince, tazminatın belli şartlar altında alınması ve genel itibariyle bu tazminata hak kazanma güçlüğü nedeni ile  de işçi kesimince çeşitli eleştirilerin dile getirildiği tartışmaların odağındaki önemli bir konudur. Uygulamaya yönelik problemlerin giderilmesi ve çalışma barışının sağlanması maksadıyla 1975 yılında 1927 Sayılı Kanun ile kıdem tazminatı fonu tesis edilmesi öngörülmüş, o tarihten bu yana fon kurulmasına yönelik çalışmalar yapılsa da sosyal tarafların ortak paydada uzlaşamaması, özellikle işçi sendikalarının karşı çıkması nedeniyle bir neticeye varılamamıştır. Çalışmamızda kıdem tazminatı kavramı, hukuki niteliği, tarihsel gelişimi,  hak kazanma şartları, konuya ilişkin Yargıtay kararları, diğer ülke uygulamaları, kıdem tazminatı fon çalışmaları ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir.

Abstract:
When examining its historical development, severance pay, which is one of the polemical and important issues of working life, entered into Turkish Labor Law as a modest right with the Law No. 3008 in 1936, is expressed as a unique institution, although different fuctions have been attributed on it over time and there is no consensus on it legal nature. With the effect of the late introduction of unemployment insurance and employment security into our law, severance pay, which has shown rapid and excessive development compared to other countries mainly due to social and political reasons, is paid to the worker whose employment contract ends under certain conditions, within the framework of certain rules. The implementation of severance pay is an important issue at the focus of the discussions, in which various criticisms have been voiced by the employers in terms of the current situation and the financial burden it brings, and the workers due to the difficulty of receiving the compensation under certain conditions and generally being entitled to this compensation. In order to eliminate the problems in implementation and to ensure labor peace, it was envisaged to establish a severance pay fund with the Law No. 1927 in 1975, and although efforts have been made to establish a fund since then, a result could not be reached due to the inability of the social parties to agree on a common denominator and especially the opposition of the labor unions. In our study, the concept of severance pay, its legal nature, historical development, entitlement conditions, Supreme Court decisions on the subject, practices in other countries, severance pay fund studies and solution proposals have been evaluated.