5., 6., 7. ve 8. sınıf fen bilimleri dersi ikinci yazılı soruları ve ders kitaplarındaki soruların yenilenmiş Bloom Taksonomisi ve kazanımlara göre incelenmesi
Examination of 5th, 6th,7th and 8th grade science classes second written questions and investigation of the questions in the textbooks according to the Bloom's Revised Taxonomy and the outcomes
Yazar: ASLI ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF HAŞILOĞLU
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, 5., 6., 7. ve 8. sınıf devlet okullarında okutulan ders kitaplarında yer alan sorular ile bahsi edilen sınıflara ait 1. ve 2. dönem 2. yazılı sınav kâğıtlarının ayrı ayrı Yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna ve kazanımlara göre incelenmesi daha sonra elde edilen sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırma 2019 yılı itibariyle 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda kullanılan Fen Bilimleri Ders Kitabı'nda bulunan 2705 soru ve Ağrı ili Patnos ilçesindeki ortaokullardan alınan Fen Bilimleri Dersi 2. Dönemine ait  1216 yazılı sınav sorusu MEB, Ankara-2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı çerçevesindeki kazanımlara ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreç basamaklarına göre sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma ve kazanım tespiti yapılırken üç alan uzmanından yardım alınmıştır. Araştırmanın verilerine, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi yöntemi ile ulaşılmıştır. Ulaşılan bulguların yüzde değerleri hesaplanarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Bulgular neticesinde adı geçen öğretim programında; hem ders kitaplarında hem de yazılı sınav kâğıtlarında alt düzey bilişsel alan basamaklarının temsil ettiği soru sayısının fazla olduğu, üst düzey bilişsel alan basamaklarından ise çok az soru sorulduğu gözlenmektedir. Kazanımı temsil etme bakımından ders kitaplarındaki soruların yazılı sınav kâğıtlarındaki sorulara göre daha homojen dağıldığı, yazılı kâğıtlarındaki soruların tüm kazanımları temsil etme konusunda yetersiz kaldığı gözlenmiştir. Elde edilen verilere dayanarak, ders kitapları ve yazılı sınav soruları hazırlanırken üst düzey bilişsel becerileri yoklayan sorulara daha fazla yer verilmesi ve özellikle yazılı sınav sorularının mümkün olan her kazanımı yoklayacak şekilde hazırlanması öneriler arasında yer almaktadır.

Abstract:
It was aimed in this study that the questions in the 5th, 6th, 7th and 8th grade textbooks of public schools and to be examined 2nd written exam papers of the 1st and 2nd term in the mentioned classes separately according to the cognitive process dimension and gains of the Bloom's Revised Taxonomy, and comparing the obtained results. This research was classified according to 2705 questions in the Science Textbook used in the 5th, 6th, 7th and 8th grades beginning from 2019, and 1216 written exam questions of the Science class (Ministry of National Education) in 2nd term taken from the secondary schools in Patnos county of Ağrı province, the gains within the framework of the Ankara-2018 Science curriculum and the cognitive process steps of the Bloom's Revised Taxonomy. It was received support three domain experts while classifying and determining to gains. The data of the research were obtained by the document analysis method, which is one of the qualitative research methods. The findings were evaluated by calculating the percentage values.  As a result of the findings, it is observed that the number of questions represented by low-level cognitive domain steps is high in both textbooks and written exam papers, and very few questions are asked from high-level cognitive domain steps in the curriculum. In terms of representing the gain, it was observed that the questions in the textbooks were distributed more homogeneously than the questions on the written exam papers, and the questions on the written papers were insufficient to represent all the outcomes. Based on the data obtained, it is recommended to include more questions that controls high-level cognitive skills while preparing textbooks and written exam questions and especially the written exam questions be prepared in a way that controls every possible outcome.