Karyağdı Baba tekkesi restorasyon projesi
Restoration project of Karyağdi Baba logde
Yazar: MELİKE TAŞKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE TOPÇUBAŞI ÇİLİNGİROĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bektaşi tekkesi = Bektashi tekkes ; Restorasyon = Restoration ; Tekkeler = Tekke ; İstanbul-Eyüp = İstanbul-Eyüp

Özet:
Bektaşilik tarikatının tarihinde yaşanan 1826 yılında Bektaşiliğin yasaklanması ve 1925 yılında tekke ve tarikatların kapatılması gibi olaylar İstanbul'un Eyüp semtinde şehre hakim yüksek bir noktada Pierre Loti'de konumlanmış olan 18. yüzyılda inşa edilmiş Karyağdı (Mehmet Ali Baba) tekkesini de etkilemiştir. 1826 yılında yıkılmış daha sonra yeniden inşa edilmiş fakat atıl durumda kalmış ve özgün niteliklerini kaybetmiştir. Karyağdı Baba Tekkesi bir kültürün temsilcisi olduğu için önemli bir yapıdır. Osman toplumunda önemli bir yaşam şeklinin yansımasıdır. Bulunduğu bölgenin yerleşim dokusu hakkında bilgi vermesi de mimari açıdan önemini artırmaktadır. Çalışmanın amacı Karyağdı Baba tekkesinin kültürüne en uygun şekilde projelendirmesi için gerekli restitüsyon araştırmasını yapmak, İstanbul'daki Bektaşi tekkelerini yapılacak restitüsyon projesine temel olacak şekilde tipolojik olarak araştırmak ve aynı geçmişe sahip tekkelere kaynak oluşturmaktır.
Bu bağlamda birinci bölümde çalışmanın amacı ve kapsamından bahsedilmiş, ikinci bölümde Bektaşiliğin doğuşu ve gelişimi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise tekkelerin mimari özellikleri anlatıldıktan sonra örnek olarak seçilen Bektaşi tekkeleri incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise Karyağdı Baba tekkesi öncelikle tarihsel sonra mimari olarak incelenmiştir. Rölöve çizimleri, restitüsyon çizimleri malzeme analizleri, dönem analizleri, hasar analizleri, müdahale önerileri hazırlanmıştır, müze tekke işlevi verilerek ziyaretgah özelliğinin korunması amaçlanmış ve restorasyon projesi ile son bulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Karyağdı Baba, Tekke, Bektaşilik, Restorasyon

Abstract:
In the history of the Bektashi Sect, events such as the prohibition of Bektashism in 1826 and the closure of dervish lodges and sects in 1925 also influenced   The Karyağdı (Mehmet Ali Baba) Lodge, built in the 18th century in Pierre Loti, located on a high point overlooking İstanbul, in Eyüp district.
 After having been demolished in 1826, Karyağdı (Mehmet Ali Baba) Lodge was reconstructed, however, it remained unserviceable and lost its originality. Being the representative of some culture, Karyagdi Baba Lodge is a significant building. It is a reflection of a substantial life style in Ottoman Society. The fact that it also gives information about the settlement pattern of the region in which it is located increases its importance in terms of architecture.
 The aims of this study are to make the essential restitution research so as to project The Karyagdı Baba Lodge in the most appropriate way for its culture, to research The Bektashi Lodges in Istanbul typologically as a basis for the restitution project to be made, and to form a source for the dervish lodges which have the same history.
In this context, the aim and content of the study were mentioned in the first part. The birth and the development of Bektashism were explained in the second part. In the third chapter, after described of their architectural characteristics, the Bektashi Lodges selected as examples were analysed. In the fourth chapter, which is the last part of the study, Karyagdı Baba Dervish Lodge was primarily studied historically and then architecturally. Survey drawings, restitution drawings, material analysis, period analysis, damage analysis, enhancement and intervention proposals, were prepared. Besides, with this study, it is aimed to protect their visiting place characteristics by giving them a "museum dervish lodge" function, and the study concluded with the restoration project.

Keywords: Karyagdı Baba, Dervish lodge, Bektashism, Restoration