Yetişkin hastalarda periferik venöz kateterin kalış süresi ve çıkarılma nedenlerinin karşılaştırılması
Comparison of peripheral venous catheter staying time and reasons for removal in adult patients
Yazar: GONCA ERTAŞ AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Flebit = Phlebitis ; Kateterizasyon = Catheterization ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yetişkinler = Adults ; İnfüzyonlar-intravenöz = Infusions-intravenous

Özet:
Araştırma yetişkin hastalarda periferik venöz kateterin kalış süresi ve çıkarılma nedenlerini karşılaştırılmak amacı ile kesitsel ve gözlemsel türde planlanmıştır. Araştırmanın evreninin 30.11.2020-30.11.2021 tarihleri arasında İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesi'nin Cerrahi ve Dahili Yoğun Bakım Ünitesi ve yatan hasta kliniklerinde periferik venöz kateter uygulanan hastalar, örneklemini ise power analizi ile hesaplanan 168 oluşturdu.  Araştırma verilerinin toplanmasında, Hasta Bilgi Formu, Periferik İntravenöz Kateter ve Tedaviye Yönelik Bilgi Formu, Görsel İnfüzyon Flebit Tanılama Skalası ve Periferik İntravenöz Kateter Hemşire Gözlem Formu kullanıldı. Çalışmanın yapılabilmesi için etik kuruldan ve kurumdan yazılı izin alındı.
Hastaların %64,9'unun erkek, yaş ortalamasının 56,71±17,97 yıl,  Beden Kitle İndeksi'ne göre normal kiloda ve %56,5'inin kronik hastalığının olduğu saptandı. Periferik venöz kateterin takılı kalma süresi 73,46±21,57 (min.-max.:12-119) saat olduğu, çıkarılma nedenleri incelendiğinde ise; %32,7'sinin taburculuk, %28,6'sının flebit olduğu belirlendi. Hastaların %29,2'sinde flebit geliştiği, %51'inde 2.derece flebit ve %50'sinde flebitinin 96 saatte geliştiği belirlendi. Flebit gelişen hastalarda periferik venöz kateterin kalış süre ortalamasının, flebit gelişmeyen hastalara göre anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlendi (p<0,05).
Sonuç olarak uygun şartlar altında takılan Periferik Venöz Kateter (PİK)'in düzenli aralıklarla flebit belirti-bulgu açısından takip edilerek, damarda kalış süresinin arttırılabileceği belirlendi. Hemşirelerin periferik venöz katetere bağlı gelişebilecek komplikasyonlar ve önlemeye yönelik eğitimler planlanması, kanıta dayalı güncel rehberler oluşturulması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Periferik intravenöz kateter, kateter kalış süresi, flebit, hemşirelik

Abstract:
The research was planned as a cross-sectional and observational type in order to compare the duration of stay of the peripheral venous catheter and the reasons for its removal in adult patients. The population of the research consisted of patients who underwent peripheral venous catheterization in the Surgery and Internal Intensive Care Unit and inpatient clinics of a training and research hospital in Istanbul between 30.11.2020 and 30.11.2021, and the sample consisted of 168 calculated by power analysis. Patient Information Form, Peripheral Intravenous Catheter and Treatment Information Form, Visual Infusion Phlebitis Diagnostic Scale and Peripheral Intravenous Catheter Nurse Observation Form were used to collect research data. Written permission was obtained from the ethics committee and the institution to conduct the study.
It was determined that 64.9% of the patients were male, mean age was 56.71±17.97 years, had a normal weight according to Body Mass Index, and 56.5% had a chronic disease. The duration of the peripheral venous catheter is 73.46±21.57 (min.-max.:12-119) hours, and when the reasons for its removal are examined; It was determined that 32.7% of them were discharged and 28.6% were phlebitis. It was determined that phlebitis developed in 29.2% of the patients, 2nd degree phlebitis in 51%, and phlebitis developed in 96 hours in 50% of the patients. It was determined that the mean stay of peripheral venous catheter in patients with phlebitis was significantly lower than in patients without phlebitis (p<0.05).
	As a result, it was determined that the Peripheral Venous Catheter (PIC) inserted under appropriate conditions can be monitored for signs and symptoms of phlebitis at regular intervals, and the duration of stay in the vein can be increased. It is recommended that nurses plan training for complications and prevention that may develop due to peripheral venous catheters, and establish up-to-date evidence-based guidelines.
Keywords: Peripheral intravenous catheter, length of stay of catheter, phlebitis, nursing,