Ulusal sağlık sistemleri ve 1980 sonrasında Türkiye'de sağlıkta dönüşüm politikalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi
National health systems and the evaluation of transformation in health policies of Turkey since 1980
Yazar: SELİN ERTÜRK ATABEY
Danışman: PROF. DR. A.KADİR IŞIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Finansman = Financing ; Kamu hizmetleri = Public services ; Sağlık politikası = Health policy ; Sağlık sistemleri = Health systems

Özet:
Sağlık hizmetinin özellikli bir kamusal hizmet olduğunun ortaya konması ve dünyada uygulanmakta olan sağlık sistemi modelleri ve finansmanları incelenerek bu bağlamda Türkiye'de sağlık politikasına yönelik belirlenen sorunlara çözümler getirilmesi çalışmamızın temel amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusuda, sağlık hizmetinin özellikleri, sağlık hakkı gibi kavramlar incelenerek, çeşitli sağlık sistemleri değerlendirimiştir.Sağlıklı bir nesile sahip olmak toplumların varlıklarını sürdürebilmelerinin en önemli anahtarıdır. Günümüzde beşeri sermayesi yüksek olan toplumların ekonomik alanda daha başarılı oldukları bir gerçektir. Gelişmiş ülkeler sağladıkları ekonomik başarıda beşeri sermayenin önemini kavradıkça beşeri sermayeyi barındıran insanın sağlığına her geçen gün daha fazla önem vermeye başlamışlarıdır.Gelişmiş ülkeler koruyucu sağlık hizmetleri için daha çok sağlık harcama gerçekleştirirken Türkiye'de ise sağlık harcamalarının büyük bir kısmı ayakta sağlık hizmetleri ve tıbbi malzemeler için yapılmaktadır. Bu durum sağlık harcamalarının ve sağlık sistemlerinin etkinliği konusunda şüpheleri beraberinde getirmektedir.Türkiye göz önüne alındığında da dünyadaki sağlık sistemi modelleri incelenerek Türkiye'deki sağlık sisteminin gerek mevzuat gerekse uygulama yönünden yapılanmasının tamamlanması ve eksikliklerin belirlenerek giderilmesi önemlidir.Çalışmamız, konu itibariyle sağlık hizmeti ve finansmanında ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, ekonomik gelişmelerin ve piyasa yapısının ülkeye özgü faklılıklar göstermesi ve ülkelerin farklı kültürel özellikleri sonucu sağlık hizmetinin önemini algılayışları ve sağlık hizmetinin geliştirilmesi için onu özellikli bir kamusal mal olarak önemli görüp görmemeleri şeklindeki değişkenler açısından çeşitli kısıtlamalara sahiptir.Çalışmamızda, sağlık sistemleri, dünyada uygulanmakta olan sağlık sistemi modelleri ve finansmanları, Türkiye'de mevcut sağlık sistemi, sorunları ve Türkiye'de sağlık politikalarındaki dönüşüm çerçevesinde nasıl bir sağlık finansman sistemi olması gerekliliği ve buna yönelik çözüm önerileri incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Abstract:
The main purposes of our study are to reveal `healthcare service? as a `public service?, to review main theoretical health systems, current healthcare systems and funding models in the world, and to suggest convenient policies and regulations for Turkey?s current health system in this context.The most important fact for a society to survive at a high level of welfare is assuring healthy generations. Today, it?s commonly accepted that leading economies are the countries which have higher rates of human capital accumulation and it is obvious that once developed countries realized the importance of human capital, they have attached more importance to healthcare policies and prioritized healthcare.While developed countries spend more for preventative healthcare services, Turkey spends mainly on outpatient healthcare services and pharmaceuticals which cause some suspicions and questions to rise about the efficiency of current healthcare system.In this context, it is highly important to analyze the health systems in the world and to identify the requirements of current Turkish health system by the means of both legislation and application.The main restrictions of our study are as follows: The varied nature of different cultures and their effects on the perception of some critical phenomena such as the importance of healthcare services, whether healthcare services are public services and whether healthcare is a `right? or `privilege?. It must be mentioned that the development levels, income levels and market structures are also varied by countries.In this study; main theoretical health systems, current healthcare systems and financing models in the world, Turkey?s current health system, its problems, requirements and some key suggestions are reviewed and evaluated.