5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 58 kapsamında özel tehlikeli suçlular
Special dangerous offenders under the article 58 of the Turkish Criminal Law No.5237
Yazar: EMİNE BİLGE AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR BACAKSIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Ceza hukuku sistemimizde ilk kez 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda kavramsallaşarak yer alan özel tehlikeli suçlular kurumu, Kanunun "Suçta Tekerrür ve Özel Tehlikeli Suçlular" başlıklı 58. maddesinin 9. fıkrasında düzenlenmiştir. Anılan maddede özel tehlikeli suçlular olarak kabul edilen
itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi ve örgüt mensubu suçlu hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanacağı ve mahkûm olunan cezanın infazından sonra da denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu doğrultuda 765 sayılı Türk Ceza Kanunun'dan ayrı olarak 5237 sayılı TCK bu düzenleme ile özel tehlikeli suçlulara uygulanacak yaptırımla, tek başına ödetme amacının ön plana çıkarılmasının toplumun korunmasını sağlamakta yeterli olmayacağı anlayışını benimsemiştir. Bu doğrultuda anılan suçluların gelecekte yeniden suç işleme potansiyelini düşürmek ve kişinin rehabilite edilerek yeniden toplumsal yaşama kazandırılması saikiyle özel önleme amacını da ön plana çıkarmıştır. 
İtiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi ve örgüt mensubu suçlu olarak gruplandırılmış bulunan özel tehlikeli suçluların hangi sebeplerle bu kategori içerisinde değerlendirildikleri bu kişilerin, taşıdığı kişisel nitelikler ile işledikleri suç fiilinin ağırlığı ve suçla korunan değer veya mağdurun özellikleri Kanunda yapılacak açık ve ayrıntılı düzenlemelerle ortaya konulmalıdır. Zira bu hususların mahkemece yürütülen yargılama esnasında dikkatle değerlendirilerek suçlunun cezasının infazı aşamasında uygulanacak tedbir ve yükümlülüklerin belirlenmesinde, toplumun failin tehlikeliliğinden korunması ve kişilerin tekrar suç işlemekten caydırılması hususunda ciddi önem
taşımaktadır.
Bu çalışmanın birinci bölümünde öncelikle, cezanın amaçları konusu
incelenmiş, çalışmanın ikinci bölümünde tehlikelilik kavramı ve özel tehlikeli suçlulara değinilerek karşılaştırmalı hukukta özel tehlikeli suçlular düzenlemesini karşılayan kurumlara ve buna ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türk Ceza Kanunu madde 58/9 hükmü doğrultusunda özel tehlikeli suçluların türleri ve kanundaki tanımları doğrultusunda koşulları açıklanmaya çalışılmış; dördüncü bölümde özel tehlikeli suçlular kurumunun benzeri bir kurum olan tekerrür ile karşılaştırması ile özel tehlikeli suçlulara uygulanacak mükerrirlere özgü infaz rejimi açıklanmış, bu suçlular için öngörülen düzenleme ve uygulamalara yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Özel tehlikeli suçlular, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi, örgüt mensubu suçlu, tehlikelilik hali, tekerrür, mükerrir, infaz, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, karşılaştırmalı hukuk

Abstract:
The term special dangerous criminals, conceptualized in the Turkish Criminal Law No.5237 for the first time in our criminal law system, is regulated in the 9th paragraph of Article 58 of the Law titled "Recidivism of Crime and Special Danger Offenders". In the aforementioned article, it is stated that the recidivist execution regime will be applied to the habitual criminal, the
professional offender and the organized criminal, which are considered as special dangerous criminals, and the probation will be applied to those after the execution of the sentence. Accordingly to that, apart from the Turkish Criminal Law No.765 this regulation of the TCL No. 5237, with the understanding that highlighting the sole purpose of making people pay with the sanctions to be applied to specially dangerous criminals will not be sufficient to ensure the protection of society. In this regard, it has also brought to the fore the purpose of special prevention, with the aim of reducing the potential of the mentioned criminals to commit crimes again in the future and rehabilitating the person and reintegrating them into social life.
The personal qualities and situations of special dangerous criminals, who are grouped as habitual criminals, the professional offender and the organized criminal from birth or later; and the protected legal benefit or the characteristics of the victim should be carefully evaluated by the court while establishing the sentence of execution during the trial.
In the first part of the study, firstly, the purposes of punishment were examined, and in the second part of the study, the concept of dangerousness and special dangerous criminals were touched upon, and the institutions that meet the special dangerous criminals regulation in comparative law and the relevant regulations were included. In the third part, in line with the provision of Article 58/9 of the Turkish Penal Code, the types of specially dangerous criminals and their conditions in line with their definitions in the law have been tried to be explained; In the fourth chapter, the comparison of the institution of specially dangerous criminals with a similar institution, recidivism, and the execution regime specific to recidivisms to be applied to specially dangerous criminals are explained, and the regulations and practices envisaged for these criminals are included.Keywords: Special dangerous criminals, habitual criminal, the professional offender, the organized criminal, recidivism, persistent criminal, execution, conditional release, probation, comparative law.