Geçiş dönemi ineklerinin rasyonlarına humik asit ilavesinin performans, süt ve kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of addition humic acid to the rations of transition period cows on performance, milk and blood parameters
Yazar: SONGÜL YÜCA
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Humat = Humate ; Hümik asit = Humic acid ; Rasyonlar = Rations ; Süt verimi = Milk yield ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Geçiş dönemi ineklerinin rasyonlarına humik asit ilavesinin performans, süt ve kan parametreleri üzerine etkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı; geçiş döneminde bulunan ineklerin rasyonlarına farklı seviyelerde humik asit ilavesinin kolostrum kalitesi, süt kompozisyonu, somatik hücre sayısı, bazı kan metabolitleri ve üreme performansı üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Materyal ve Metod: Hayvan materyali olarak 9 adet kontrol, 8 adet H75 ve 9 adet H150 grubunu oluşturan toplamda 26 adet İsviçre Esmeri inek kullanıldı. Yem materyali olarak da süt yemi ve kaba yem karışımı kullanıldı. Doğuma 40 gün kala başlayan çalışmada inekler bireysel padoklarda barındırıldı. Her 10 günde bir Vena Jugularisten kan alınıp santrifüj edilerek -20 oC'de analiz edilene kadar saklandı. Doğumdan sonra yine her 10 günde bir kan ve süt alındı. Doğum sonrası yapılan presynch+ovsynch senkronizasyon yöntemiyle 60. günde yapılan suni tohumlama sonrası çalışma tamamlandı.
Bulgular: Humat ilavesiyle özellikle postpartum dönemde KMT'nde artış meydana geldi. Humat katkılı gruplarda kontrol grubuna göre kolostrum kalitesinde, süt miktarında ve sütte yağ oranında artış meydana geldi. Serum Ca ve albümin seviyesinde de humat katkılı gruplarda artış meydana gelirken, kan BHBA ve serum NEFA düzeylerinde azalma meydana geldi. Doğum sonrası 20. günde kızgınlık ve gebelik için gerekli olan CL oluşumu arttı sonuçta gebelik oranlarının arttığı görüldü.
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde özellikle 75 gr humat ilaveli grupta kolostrum kalitesinin, süt veriminin, sütte yağ oranının arttığı, negatif enerji dengesinin şiddetinin ve süresinin azaldığı gebe kalma oranının arttığı görüldü.

Anahtar Kelimeler: Geçiş dönemi süt ineği, humat, kolostrum, süt verimi, performans

Abstract:
The effect of addition humic acid to the rations of transition period cows on performance, milk and blood parameters
Aim: The aim of this study is to research the effects of different levels of humic acid on the colostrum quality, milk composition, somatic cell count some blood parameters and reproductive performance.
Material and Methods: A total of 26 Brown swiss cows consisting 9 controls, 8 H75, and 9 H150 groups were used as animal material. Milk feed and roughage mixture were used as feed material. In the study which started 40 days before the calving, the cows were hosted in individual paddocks. Every 10 days blood was taken Vena jugularis and stored as centrifugated as at -20 o C until analysis. Blood and milk were taken every 10 days after calving. The study was completed after artificial insemination performed with the presynch+ ovsynch synchronization method after postpartum on the 60th day.
Findings: There was an increased in the dry matter intake especially in the postpartum period with the addition of humate. In the humate-supplemented groups, colostrum quality, milk amount anf fat in milk increased comparing to the control group. Blood BHBA and serum NEFA levels decreased while serum Ca and albümin levels were increased in the humate-supplemented groups. In the 20th day postpartum the formation of corpus luteum requıred for oöstrus and pregnancy increased, it was observed that pregnancy rates increased. 
Results: When the results obtained from this study were evaluated, it was seen that colostrum quality, milk yield and milk fat ratio increased especially in 75 gr humate-supplemented group, and the severity and duration of the negative energy balance decreased, and the rate of conception was increased.

Key Words: Transition period dairy cows, humate, colostrum, milk yield, performance