Inula viscosa (L.) aiton türünün farklı vejetasyon dönemlerinde fenolik madde miktar tayini ve bazı  aktivite çalışmalarının yapılması
Determination of the amount of phenolic compounds in different vegetation periods of Inula viscosa (L.) aiton and conducting some activity studies
Yazar: ERCAN PETEKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA İDUĞ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Inula viscosa (yapışkan andız otu) geleneksel tedavide yapraklarından hazırlanan çayı iltihap giderici, balgam sökücü, öksürük kesici, idrar söktürücü ve romatizmal ağrıları hafifletici olarak kullanılan bir türdür. Türün gıda desteği olarak ürünleri de mevcuttur. Bu çalışmada bitkinin çeşitli hasat dönemlerinde farklı kısımlarından elde edilen ekstrelerin antioksidan aktivitesi ve etkiden sorumlu olabilecek aktif madde miktarlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Tür bir vejetasyon dönemi boyunca izlenmiş, ilk hasat haziranda, takiben temmuz, ağustos, eylül, ekim ve kasım ayında olmak üzere altı hasat yapılmıştır. Her örnekten hazırlanan metanol ekstrelerinin toplam fenolik ve flavonoid madde miktarı tespit edilmiş ve difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) yöntemi ile antioksidan aktivite testleri yapılmıştır. Sonuçlara göre temmuz hasatı yapraklarında en yüksek toplam fenolik madde miktarı 87,86 mg GAE/g olarak bulunmuştur. En yüksek flavonoid madde miktarları ise haziran hasatı yapraklarında 69,43 mg CE/g bulunmuştur. En yüksek antioksidan aktivite 0,674 mg/mg olarak ekim hasatının çiçeklerinde bulunmuştur. Ekim hasatı çiçeklerinde toplam fenolik ve flavonoid madde miktarları temmuz hasatı yapraklarındaki miktara göre düşük olduğu için temmuz hasatı yaprağının antioksidan aktivitesi 1,528 mg/mg olmasına rağmen temmuz hasatı yapraklar üzerinde yoğunlaşılması tercih edilmiştir. Çalışmada en yüksek fenolik madde miktarı 87,86 mg GAE/g ile temmuz hasatı yapraklarında maksimum flavonoid miktarı 69,43 mg CE/g ile haziran hasatı yapraklarında, en yüksek antioksidan aktivite ise ekim hasatı çiçeklerinde EC50 0,674 mg/mg olarak tespit edilmiştir. Çalışmada temmuz hasatı yapraklarında 40,66 mg/kg kersetin, 16,41 mg/kg rutin ve 17,84 mg/kg rozmarinik asit, 7,98 mg/kg kafeik asit ve 3,89 mg/kg klorojenik asit olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Traditional medicinal tea from Inula viscosa (sticky fleabane) leaves is anti-inflammatory, expectorant, cough suppressant, diuretic, and rheumatic pain reliever. The species is also a food supplement. This study examined the antioxidant activity of plant extracts from different harvest times and the levels of active compounds involved. The species was harvested six times throughout a vegetative period: June, July, August, September, October, and November. The diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) technique was used to measure antioxidant activity and total phenolic and flavonoid compounds in each sample's methanol extracts. July harvest leaves had the greatest total phenolic compounds at 87.86 mg GAE/g. June harvest leaves have the most flavonoids, 69.43 mg CE/g. October flowers had the highest antioxidant activity at 0.674 mg/mg. Despite its 1.528 mg/mg antioxidant activity, July harvest leaves were favored because they have more total phenolic and flavonoid compounds than October harvest flowers. The study found that July harvest leaves had the most phenolic substance (87.86 mg GAE/g), June harvest leaves had the most flavonoid compounds (69.43 mg CE/g), and October harvest flowers had the most antioxidant activity (EC50 of 0.674 mg/mg). July harvest leaves included 40.66 mg/kg quercetin, 16.41 mg/kg rutine, 17.84 mg/kg rosmarinic acid, 7.98 mg/kg caffeic acid, and 3.89 mg/kg chlorogenic acid.