Iodixanolün farklı kombinasyonlarının koç spermasının dondurulmasının üzerindeki etkileri
Effects of different combinations of iodixanol on cryopresevation of ram semen
Yazar: MEHMET FERİT ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL AK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Iodixanol = Iodixanol ; Koyunlar = Sheep ; Koçlar = Rams ; Sperm = Spermatozoa ; Trehaloz = Trehalose ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Sunulan çalışmanın temel amacı, koç spermasının dondurulmasında trehaloz ve iodixanol'ün bir arada kullanılıp kullanılamayacağının araştırılmasıydı. 
Sperma beş Kıvırcık ırkı koçtan elektroejekülatör yardımıyla alındı ve vakit geçirmeden laboratuara ulaştırıldı. İyi kalitedeki ejekülatlar (hacim: ≥0,5 ml, kitle hareketi: ≥3, motilite : ≥%70, konsantrasyon ≥2×109/ml) birleştirildi. Birleştirilen sperma 9 eşit kısma ayrıldı ve her biri kendi sulandırıcısı ile sulandırıldı. Çalışmada temel sulandırıcı olarak tris sulandırıcısı kullanıldı. Gliserol içermeyen temel sulandırıcı 9 eşit kısma ayrıldı ve iodixanol (OptiPrepTM; Op) veya trehaloz (Tr) ilaveleri ile veya bu iki maddenin farklı kombinasyonlarının eklenmesi ile farklı sulandırıcılar hazırlandı. Sulandırıcı grupları şu şekilde oluşturuldu: Tris (kontrol), Op5 (%5 Op, v/v), Tr25 (25 mM Tr), Tr50 (50 mM Tr), TR50/OP1,25 (50 mM Tr + %1,25 Op), TR50/OP2,5 (50 mM Tr + %2,5 Op), TR50/OP5 (50 mM Tr + %5 Op), TR25/OP5 (25 mM Tr + %5 Op) ve TR12,5/OP5 (12,5 mM Tr + %5 Op) grupları. Çalışmada iki aşamalı sulandırma yöntemi kullanıldı ve gliserol 5 °C'de ikinci aşamada ilave edildi. Sulandırılmış sperma 1 saat süre ile ekilibrasyona bırakıldı, 0,25 ml payetlere yüklendi ve sıvı azot buharında donduruldu. 
Sunulan çalışmadan özet olarak; (1) koç spermasının dondurulması amacıyla sulandırıcıya eklenen iodixanol veya trehalozun, spermatozoonların fonksiyonel ve morfolojik bütünlüklerinin korunmasına önemli katkı sağladıkları, (2) trehalozun veya iodixanolün etkisinin ortamda bulunan diğer kryoprotektan maddelerden etkilendiği, (3) 50 mM trehaloz ilavesinin dondurma öncesinde sperma motilitesini olumsuz etkilediği, fakat 25 mM trehaloz ilavesinin eritme sonrası spermatolojik özellikleri olumlu etkilediği, (4) %5 iodixanol ilavesinin, spermatozoonların fonksiyonel ve morfolojik bütünlüklerine olumlu katkılarının yanında eritme sonrası spermatozoon dayanıklılığını arttırdığı, (5) iodixanol ve trehalozun uygun konsantrasyonlarda bir arada kullanılmasının sinerjik bir etki oluşturarak, tek başlarına kullanılmalarındaki faydalı etkilerine ek olarak eritme sonrası 4. saate kadar spermatozoonların yaşama gücünü önemli derecede arttırdığı ve (6) tris sulandırıcısına %5,0 iodixanol ve 25 mM trehalozun birlikte ilavesinin koç spermasının donma yeteneğini önemli derecede arttırdığı sonuçlarına varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Koç, Sperma, Dondurma, Iodixanol, Trehaloz

Abstract:
The main aim of the study was to investigate if trehalose and iodixanol can be used in combination for freezing of ram semen. Semen samples were obtained by electroejaculator from five Kivircik rams and transported to the laboratory immediately. Ejaculates of good quality (volume: ≥0.5 ml, mass motility: ≥3, motility: ≥70%, sperm concentration: ≥2×109/ml) were pooled. Pooled semen was divided into 9 equal portions and diluted each with its own extender. A tris-based extender was used as the base extender. The base extender without glycerol were divided into 9 equal parts and different freezing extenders were prepared by the addition of iodixanol (OptiPrepTM; Op) or trehalose (Tr) alone, or different combinations of these substances. Extender groups were designated as follows: Tris (control), Op5 (5% Op, v/v), Tr25 (25 mM Tr), Tr50 (50 mM Tr), TR50/OP1,25 (50 mM Tr + 1,25% Op), TR50/OP2,5 (50 mM Tr + 2,5% Op), TR50/OP5 (50 mM Tr + 5% Op), TR25/OP5 (25 mM Tr + 5% Op) and TR12,5/OP5 (12,5 mM Tr + 5% Op). A two-step dilution was used and glycerol was added at 5 °C in the second step. Diluted samples were equilibrated for 1 h, loaded in 0.25 ml straws and frozen in liquid nitrogen vapor. 
It was concluded from the study that (1) supplementation of iodixanol or trehalose to extender for the cryopreservation of ram semen made an important contribution to the protection of morphological and functional integrity of spermatozoa, (2) the effect of trehalose or iodixanol was affected by other cryoprotective substance in the medium, (3) supplementation of 50 mM trehalose had a negative effect on spermatozoa motility before freezing, but, 25 mM trehalose could affected the post-thaw spermatological traits positively, (4) in addition to positive contributions to functional and morphological integrity of spermatozoa, supplementation of %5 iodixanol has increased the spermatozoa longevity after thawing, (5) the use of trehalose and iodixanol in combination at appropriate concentrations created a synergistic effect and increased the spermatozoa viability until the fourth hours after thawing, in addition to its positive effects when they used separately and (6) the supplementation of both 5% iodixanol and 25 mM trehalose together to tris extender significantly increased the freezability of ram semen.
Keywords: Ram, Semen, Cryopreservation, Iodixanol, Trehalose