Terörizmin ekonomik, siyasal ve sosyal göstergelerle ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship of terrorism with economic, political and social indicators: The case of Turkey
Yazar: SEYİT TAHA KETENCİ
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Etki-tepki analizi = Impulse-response analysis ; Nedensellik = Causality ; Siyasal etki = Political clout ; Sosyal etki = Social affect ; Terör olayları = Terror avents ; Terörizm = Terrorism ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Terörizm konusu, nedenleri ve sonuçları itibariyle sosyal bilimlerde çok geniş bir çalışma alanı bulabilmektedir. Bazı ülkeler kendi içlerindeki terör örgütlerinin saldırılarına maruz kalırken, bazıları ise uluslararası terörizmin hedefi haline gelmiştir. Bu çerçevede küreselleşen dünya ile birlikte bu sorun tüm ülkeleri ilgilendirir hale gelerek üzerinde önemle durulması gereken bir konu olmuştur. 
Türkiye'de terörizmin ekonomik, siyasal ve sosyal göstergelerle ilişkisini ortaya koyabilmek amacıyla VAR yöntemine dayalı nedensellik testi ile Toda-Yamamoto nedensellik testi çalışmanın yöntemi olarak belirlenmiştir. Ayrıca, kurulan modellere ait değişkenlere standart sapmalık bir şok verildiğinde, modelde yer alan diğer değişkenlerin bu etkiye verdikleri tepkiyi ölçmek amacıyla Etki-Tepki analizi kullanılmıştır. Bir değişkene ilişkin öngörü hata varyansının, diğer değişkenler tarafından açıklanma oranlarını tespit edebilmek için ise varyans ayrıştırmasına yer verilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre, 1988-2018 dönemi için Türkiye'de terörizm ile işsizlik, büyüme ve enflasyon arasında arasında VAR'a dayalı herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Toda-Yamamoto yaklaşımı da bu sonuçları desteklemektedir. Terörizm ile politik haklar ve sivil özgürlükler arasında ise 1988-2018 dönemi için VAR'a dayalı çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toda-Yamamoto yaklaşımında ise politik haklar ve sivil özgürlüklerden terörizme doğru bir nedensellik olmadığı tespit edilmiştir. Terörizmden politik haklar ve sivil özgürlüklere doğru olan nedensellik ise VAR'a dayalı nedensellik sonuçlarını teyit etmiştir. Sosyal göstergeler açısından ise 1985-2014 dönemi için etnik ve dini çatışma endeksleri ile terörizm arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.

Abstract:
The subject of terrorism can find a wide range of fields of study in social sciences in terms of causes and consequences. Some countries have been exposed to attacks from terrorist organizations in itself, while others have become the target of international terrorism. In this context, with the globalizing world, this problem has become a matter of concern for all countries and has to be emphasized.
In order to reveal the economic, political and social causes and consequences of terrorism in Turkey, the causality test based on the VAR method and the Toda-Yamamoto causality test were determined. In addition, when a standard deviation shock is given to the variables of the established models, impulse response analysis was used to measure the response of other variables in the model. In order to determine the rate of disclosure of the predictive error variance for one variable by other variables variance decomposition is used 
According to the results of the analysis, for the period 1988-2018, the causality relationship based on VAR can not be found between the terrorism in Turkey and unemployment, growth and inflation. The Toda-Yamamoto approach supports these results too. It was concluded that there was a bidirectional causal relationship between terrorism and political rights and civil liberties for the period of 1988-2018. In the Toda-Yamamoto approach, it was determined that there was no causality from political rights and civil liberties to terrorism. But, the causality from terrorism to political rights and civil liberties confirmed the causality results based on VAR. In terms of social indicators, no causal relationship between ethnic and religious conflict indices and terrorism has been identified for the period 1985-2014.