Periodontitisli bireylerin dişeti oluğu sıvısında runt ile ilişkili transkripsiyon faktörü 2, kemiğe özgü alkalen fosfataz ve total alkalen fosfataz seviyelerinin incelenmesi
Investigation of gingival crevicular fluid runt-related transcription factor 2, bone-specific alkaline phosphatase and total alkaline phosphatase levels in individuals with periodontitis
Yazar: ANIL TOKER
Danışman: DOÇ. DR. BERAL AFACAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Gingivit = Gingivitis ; Periodontit = Periodontitis ; Transkripsiyon faktörleri = Transcription factors ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Periodontitis, bağ dokusu ataşmanının ve alveol kemiğinin ilerleyen tarzda yıkımı ile karakterizedir. Runt ile ilişkili transkripsiyon faktörü 2 (RUNX2), osteoblastik farklılaşmayı ve kemik matriks proteinlerinin gen ekspresyonlarını düzenleyen ana transkripsiyon faktörüdür. Alkalen fosfataz (ALP), RUNX2'nin osteojenik hedef proteinlerinden biridir ve kemiğin mineralizasyonda görev alır. Çeşitli hücre tiplerinden salınan total ALP'a karşın osteoblastlardan salınan kemiğe özgü ALP (BALP)'ın, güçlü bir osteoblastik markır olduğu ileri sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı, periodontitisli bireylerde dişeti oluğu sıvısı (DOS) RUNX2, BALP ve ALP seviyelerini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma grubu, yaygın evre 3 periodontitis (n=22), yaygın gingivitis (n=23) ve periodontal sağlıklı (n=22) olmak üzere toplam 67 bireyden oluştu. Tüm gönüllülerde, tüm ağız sondalama derinliği (SD), klinik ataşman kaybı (KAK), sondalamada kanama yüzdesi SK (%), gingival indeks (Gİ) ve plak indeks (Pİ) değerlerinden oluşan klinik periodontal parametreler kaydedildi. Periodontitisli bireylerde DOS örnekleri, en derin periodontal cebe sahip iki tek köklü dişten toplandı. DOS RUNX2, BALP ve ALP seviyeleri ELISA ile saptandı ve total miktar olarak sunuldu. Veriler, uygun istatistiksel testler ile analiz edildi.

Bulgular: Periodontitis grubunun DOS RUNX2 seviyeleri periodontal sağlıklı gruptan anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Gingivitis grubunun DOS RUNX2 seviyeleri, periodontitis ve periodontal sağlıklı gruplarından anlamlı yüksekti (p<0,05). Periodontitis grubunun DOS BALP seviyeleri, periodontal sağlıklı grup ile benzer bulundu. Gingivitis grubunun DOS BALP seviyeleri, periodontitis ve periodontal sağlıklı gruplarından anlamlı yüksekti (p<0,05). Periodontitis ve gingivitis gruplarının DOS ALP seviyeleri, periodontal sağlıklı gruptan anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Periodontitis ve gingivitis gruplarının DOS ALP seviyeleri benzerdi. DOS RUNX2 seviyeleri, SD, SK (%), Gİ, Pİ, DOS BALP ve ALP seviyeleri ile pozitif korelasyon gösterdi (p<0,05). 

Sonuç: Bildiğimiz kadarıyla, bu çalışma, periodontal hastalıklı bireylerde DOS RUNX2 seviyelerini gösteren ilk çalışmadır. Bununla birlikte, ilk kez periodontitisli bireylerin DOS BALP seviyeleri, gingivitisli ve periodontal sağlıklı bireyler ile karşılaştırılmıştır. Çalışmamızın kısıtlılıkları içinde, periodontal sağlıklı bireyler ile karşılaştırıldığında, periodontitisli ve gingivitisli bireylerde saptanan yüksek DOS RUNX2, BALP ve ALP seviyeleri, bu moleküllerin periodontal hastalık patogenezinde rolü olabileceğini düşündürmektedir. RUNX2 ve BALP'ın, periodontal kemik kaybındaki olası rolünü açıklamak için daha geniş örneklem büyüklüğüne sahip ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Periodontitis is characterized by progressive destruction of connective tissue attachment and alveolar bone. Runt-related transcription factor 2 (RUNX2) is the main transcription factor that regulates osteoblastic differentiation and gene expressions of bone matrix proteins. Alkaline phosphatase (ALP) is one of the osteogenic target proteins of RUNX2 and is involved in the mineralization of bone. It has been suggested that bone-specific ALP (BALP) released from osteoblasts is a stronger osteoblastic marker than total ALP released from various cell types. Therefore, this study aimed to investigate gingival crevicular fluid (GCF) RUNX2, BALP and ALP levels in individuals with periodontitis.

Material and methods: The study group consisted of 67 individuals, including generalized stage 3 periodontitis (n=22), generalized gingivitis (n=23), and periodontal healthy (n=22). Clinical periodontal parameters including full-mouth probing depth (PD), clinical attachment loss (CAL), the percentage of bleeding on probing (BOP %), gingival index (GI) and plaque index (PI) were recorded in all volunteers. GCF samples were collected from two deepest pockets of single-rooted teeth in individuals with periodontitis. GCF RUNX2, BALP and ALP levels were determined by ELISA and presented as total amount. Data were analyzed with appropriate statistical tests.

Results: Periodontitis group had significantly higher GCF RUNX2 levels than the periodontal healthy group (p<0.05). GCF RUNX2 levels in gingivitis group were significantly higher than periodontitis and periodontal healthy groups (p<0.05). GCF BALP levels in periodontitis group were similar to that of periodontal healthy group (p>0.05). Gingivitis group had significantly higher GCF BALP levels than periodontitis and periodontal healthy groups (p<0.05). GCF ALP levels in periodontitis and gingivitis groups were significantly higher than periodontal healthy group (p<0.05). Periodontitis and gingivitis groups had similar GCF ALP levels (p>0.05). GCF RUNX2 levels were positively correlated with PD, BOP (%), GI, PI, GCF BALP and ALP levels (p<0.05).

Conclusion: To the best of our knowledge, this is the first study investigating GCF RUNX2 levels in individuals with periodontal disease. Moreover, for the first time GCF BALP levels of individuals with periodontitis were compared with gingivitis and periodontally healthy individuals. Within the limitation of this study, when compared to periodontal healthy individuals, elevated GCF RUNX2, BALP and ALP levels in individuals with periodontitis and gingivitis suggest that those molecules might have a role in the pathogenesis of periodontal disease. Further studies with a larger sample size are required to clarify the potential role of RUNX2 and BALP in periodontal bone loss.