Elazığ ilinde hastane çalışanları ve sağlık yüksekokulu öğrencilerinde toxoplasma gondıı yaygınlığının ELISA yöntemi ile belirlenmesi
Investigation of seroprevalance of toxoplasma gondii in hospital staff and health school students in Elazig by elisa
Yazar: SİNAN İRTEGÜN
Danışman: PROF. DR. NAZİR DUMANLI
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık yüksekokulu = School of health ; Toksoplazma = Toxoplasma ; Çalışanlar = Workers ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Toxoplasma gondii yeryüzünde çok yaygın olup esas konağı kedi ve Felidae ailesine bağlı diğer kedigiller, ara konakları ise insan dahil hemen tüm memeli ve kanatlılardır. Zorunlu hücre içi paraziti olup esas konağın bağırsak epitel hücrelerinde, ara konakların ise çekirdeksiz hücreler hariç tüm organ ve doku hücrelerinde gelişip çoğalabilir. 
Hastalığın bulaşmasında rol oynayan üç farklı gelişme formu; kedi ve kedigiller tarafından tabiata atılan ve sporlanarak efektif hale gelen ookistler içerisindeki sporozoitler ile ara konak bünyesinde bulunan takizoit ve bradzoitlerdir.
Ara konakların et ve et ürünleri insanların Toxoplasma enfeksiyonuna maruz kalmasına sebep olan primer kaynaklardan biridir. Fekal-oral ve transplasental geçişe ek olarak kan ve kan ürünlerinin transfüzyonu ile enfekte organ transplantasyonu ve laboratuvar kazaları şeklinde geçiş de söz konusu olabilir. 
Bu araştırma Elazığ merkez ve ilçelerinde bulunan 5 farklı hastanede çalışan doktor, hemşire ve aşçılar ile bu hastanelerde staj yapan Fırat Üniversitesi Sağlık Yüksek Okulu son sınıf öğrencilerinden oluşan gönüllü grubu arasında toksoplazmosisin varlığı ve yaygınlığının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Herbiri 25'er kişiden oluşan doktor, hemşire, aşçı ve öğrencilerden toplanan 100 kan örneği anti-T. gondii IgM ve IgG antikorlarının varlığı yönünden ELISA ile incelenmiştir.
Toxoplasma gondii yönünden incelenen 100 örneğin 27'sinde IgG, 14'ünde ise IgM pozitif bulunmuştur. En yüksek IgG seropozitifliği hemşirelerde (%68) görülmüş, bunu aşçılar (%32) ve doktorlar (%8) izlemiş, stajyer öğrencilerde pozitiflik saptanmamıştır. IgM seropozitifliğinin ise doktor ve öğrenciler (%20) ile aşçı ve hemşireler (%8) şeklinde sıralandığı görülmüştür. T.gondii'ye karşı 18-25 yaş arası 27 kişiden 1'i, 26-30 yaş arası 23 kişinin 11'i, 31 yaş ve üzeri 50 kişinin 14'ü IgG pozitif bulunmuştur. 
Bu meslek gruplarındaki kişilerin beslenme ve pet hayvan besleme alışkanlıkları ile toxoplasmosis seropozitifliği arasındaki ilişki araştırılmış; pişmemiş et yeme alışkanlığı bulunan ve bulunmayanlarda sırası ile %31.2, ve %23.5 IgG pozitiflik saptanmış, bu oranların kedi besleme alışkanlığı bulunan ve bulunmayanlarda sırası ile %28.3 ve %22.5 olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak bu çalışma ile Elazığ Merkez ve ilçelerinde bulunan 5 farklı hastanede çalışan personel ile stajyer öğrenciler arasında toxoplasmosisin varlığı ve yayılışı serolojik olarak ortaya konmuş; meslek ve yaş gruları ile yemek yeme alışkanlığı ve pet hayvanları ile temasın toxoplasmosisin yayılışı üzerine etkisi konularında epidemiyolojik veriler elde edilmiştir.

Abstract:
Toxoplasma gondii is quite common on earth; definitive hosts are cat and other cats belonging to Felidae family, and intermediate hosts are all mammals (including human) and birds.  It is an obligatory intracellular parasite and it can develop in epithelial cells of definitive host, and excluding anucleated cells, in all organ and tissue cells of intermediate hosts. 
Three development forms having a role in the infection which are infected oocysts produced by the cats and tachyzoites and bradyzoites in the intermediate hosts. 
Meat and meat products of intermediate hosts are one of the primary sources that cause people to be exposed to Toxoplasma infection. Laboratory accident, infected  organ transplantation, blood and blood product transfusion and fecal-oral and transplacental infection may be the infection route. 
This study was conducted on the purpose of determining the existence and prevalence of toxoplasmosis among the voluntary group consisting of physician, nurses and cooks working in the 5 different hospitals in the city center and districts of Elazığ, and final year students who do internship in these hospitals and who are also students of Health Occupation High-School of Fırat University.
A total of 100 blood samples, which were drawn from the physician, nurses, cooks and students each consisting of 25, are examined by ELISA for the existence of anti-T. gondii IgM ve IgG antibodies. 
In 27 out of 100 samples which examined for Toxoplasma gondii IgG was detected positive, and 14 out of them was detected positive for IgM. The highest IgG seropositivity was seen in nurses (68%), it was followed by cooks (32%) and physician (8%), and no positivity was detected in students. It was observed that IgM seropositivity was ranged in order of physician and trainees (20%) and cooks and nurses (8%). One of 27 people aged between 18-25; 11 of 23 people aged between 26-30; and 14 of 50 people aged 31 and older were detected IgG positive for T.gondii. 
Relation between toxoplasmosis seropositivity and feeding habits of these occupational groups and animal feeding habits of them is researched; In ones who have habit of eating raw meat and not, respectively 31.2% and 23.5% IgG positivity was detected. These percentage was respectively 28.3% and 22.5% in ones who has the habit of having a cat or not.
As a result, existence and spread of toxoplasmosis among the staff and students, who work in 5 different hospitals in the city center and districts of Elazığ, were revealed serologically by this study; epidemiological data were obtained for the matters about the effects of eating habits, occupational and age groups and contact with pets over the spread of toxoplasmosis.