Para ve maliye politikalarının makroekonomik değişkenler üzerindeki asimetrik etkileri: Türkiye uygulaması
Asymmetric effects of monetary and fiscal policies on macroeconomic variables: The Turkish case
Yazar: MERVE KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. M. KEMAL BİÇERLİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Asimetrik etki = Asymmetric effect ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; NARDL = Nonlinear Otoregresif Distrubuted Lag ; Para politikaları = Monetary policies ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bu çalışmada, para ve maliye politikalarının asimetrik etkilerini pozitif-negatif şok asimetrisi ile araştırarak, genişletici-daraltıcı politika etkinliği kıyası yapmanın yanında, para-maliye politikası etkinliği kıyası yapmak amaçlanmıştır. Ayrıca, para ve maliye politikaları dışında, fiyat, kur ve çıktıya ilişkin şokların, değişkenler üzerindeki asimetrik etkilerini test ederek literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Analiz 2005:12-2019:08 dönemini kapsayan aylık veriler ile gerçekleştirilmiştir. Analizde kullanılan para politikası değişkenleri; M2 tanımlı para arzı ve politika faiz oranı olarak, maliye politikası değişkenleri ise; kamu gelirleri (vergiler) ve faiz dışı kamu harcamaları olarak belirlenmiştir. Seçili makroekonomik değişkenler; çıktıyı temsilen sanayi üretim endeksi, döviz kurunu temsilen reel efektif döviz kuru, fiyatları temsilen üretici fiyatları endeksi ve işsizliktir. Analizde, Shin, Yu, Greenwood-Nimmo (2014) tarafından geliştirilen NARDL yöntemi ve Hatemi-J (2012) tarafından geliştirilen asimetrik nedensellik testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; Türkiye'de ele alınan dönemde para ve maliye politikalarının makroekonomik değişkenler üzerinde asimetrik etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Maliye politikasının hem genişletici hem de daraltıcı politika bağlamında etkili olduğu görülmekle birlikte, kamu harcamalarının çıktı üzerindeki genişletici etkilerinin daraltıcı etkilerinden fazla olduğu; kamu gelirlerinin ise, çıktı üzerindeki daraltıcı etkilerinin genişletici etkilerinden daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu ise, para politikasına ilişkin daraltıcı şokların çıktı üzerindeki etkisi istatiksel olarak anlamlı olmazken, genişletici şokların anlamlı olduğudur. Sonuçlar, hem maliye hem de para politikasının durgunlukla mücadelede ve ekonomik aktiviteyi canlandırmada etkili olduğunu, para politikası araçlarından faiz oranının ekonomik aktiviteyi canlandırmakla birlikte işsizlikte düşüş sağlaması nedeniyle en etkin politika aracı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to compare the efficiency of monetary and fiscal policy as well as to compare the expansionary-contractioanry policy by investigating the asymmetric effects of monetary and fiscal policies with positive-negative shock asymmetry. In addition, it is aimed to contribute to the literature by testing the asymmetric effects of price, exchange rate and output shocks on variables other than monetary and fiscal policies. The analysis was carried out with monthly data covering the period 2005: 12-2019: 08. Monetary policy variables used in the analysis are M2 which is defined as money supply and policy interest rate. Moreover, fiscal policy variables are determined as government revenues (taxes) and non-interest government expenditures. Selected macroeconomic variables; industrial production index representing output, real effective exchange rate representing exchange rate, producer price index representing prices and unemployment. The NARDL method developed by Shin, Yu, Greenwood-Nimmo (2014) and the asymmetric causality test developed by Hatemi-J (2012) were used in the analysis. Obtained findings revealed that monetary and fiscal policies have asymmetric effects on macroeconomic variables in the period discussed in Turkey. It was concluded that the expansionary effects of government expenditures on output are more than the contractionary effects and narrowing effects of government revenues on output are more than their expansionary effects as well as being seen that fiscal policy is effective both in the context of expansionary and contractionary policy. Another finding is that expansionary shocks of monetary policy on output are statistically significant whereas contractionary shocks are not significant. The results show that both fiscal and monetary policy are effective in dealing with recession and stimulating economic activity, and the interest rate, which is one of the monetary policy tools, is the most effective policy tool since it both stimulates economic activity and decreases unemployment.