Sağlık çalışanlarında iş doyumunun işletme körlüğüne etkisi: Konya ili örneği
The effect of job satisfaction on health employment in healthcare: Konya case
Yazar: HATİCE SABIRLI
Danışman: ÖĞR. GÖR. MEHMET YORULMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel körlük = Organizational blindness ; Örgütsel miyopi = Organizational myopia ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: İş doyumu, çalışan bireyin işini yaparken neler hissettiği, ne derece mutlu olduğu, yaptığı işten ne kadar keyif aldığı ve işi yaptıktan sonra aynı işi tekrar yapma isteği olmasından kaynaklı duygusal ve davranışsal bir olgudur. Çalışmada yer alan diğer bir kvram ise işletme körlüğüdür. Bir örgütte uzun zaman aynı işi yapan kişiler bir müddet sonra örgütteki düzene alışarak bu düzenin bozulmasını istemezler. Bu sebeple örgütte fırsata çevirebilecekleri birçok avantajı ya da örgütte oluşabilecek riskleri ya göremezler ya da alıştıkları bu düzeni bozmamak adına görmezden gelirler. Bu duruma işletme körlüğü denir. Çalışmada bu kavramlar üzerinden yola çıkılmıştır ve sağlık çalışanlarında iş doyumunun işletme körlüğüne etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma 2019-2020 döneminde Konya il merkezinde sağlık sektöründe faaliyette bulunan bir üniversite hastanesi ve iki özel hastanede çalışan hemşire, doktor, yardımcı hizmetler sınıfı, idari çalışanlar ve yöneticilerden oluşmaktadır. Hastanede en az 1 yılını tamamlamış çalışan personeli kapsamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada örneklem grubunun belirlenmesinde kolayda örneklem yöntemi ve verilerin toplanmasında gönüllülük esasına bağlı olarak yüz yüze anket tekniğinden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programına aktarılarak istatistiksel analizleri yapılmıştır.  Anket formunun içeriğinde ilk olarak demografik bilgileri içeren ''kişisel bilgi formu'' yer almaktadır.  Çalışmada kullanılan ölçekler ise, Catino (2013) tarafından geliştirilen, Seymen, Kılıç ve Kinter tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Körlük Ölçeği ve Dawis, Weiss, England ve Lofquist tarafından geliştirilmiş ve Baycan tarafından 1985 yılında Türkçeye uyarlaması yapılmış olan İş Doyumu Ölçeğidir. Kullanılan ölçeklerin Cronbach alpha değerleri sırası ile 0,876 ve 0,912'dir. Ayrıca çalışma "İşletme Körlüğü" ve "İş Doyumu" konularını birlikte ele alan ilk çalışma olması açısından ise önem arz etmektedir.
Bulgular: Çalışma toplamda 347 sağlık çalışanı ile gerçekleştirildi. Katılımcıların %64,8'i(225) kadın %35,2'si (122) erkektir. Araştırmaya katılanların %64,3 'ü(223) evli, %35,7'si (124) ise bekardır. %42,7'si (148) 26-35 yaş aralığındadır. Katılımcıların büyük çoğunluğunu %36,3 (126) ile hemşire grubu oluşturmaktadır. Katılımcıların, %32,2'si (111) en büyük paya sahip olan lisans mezunlarıdır. Katılanların %41,5'i (144) 1-5 yıl süre ile bu mesleği yapmaktadırlar. Aylık gelire bakıldığında katılımcıların %39,2'si (136) 2001-2500 TL gelir düzeyine, %60,8'i (211) ise 2501 TL ve üzeri gelir düzeyine sahiptirler. Katılımcıların %66'sını (229) üniversite hastanesi çalışanları, %34'ünü (118) ise özel hastane çalışanları oluşturmaktadır. İşletme körlüğü ölçeği kendi başına sosyo-demografik değişkenler açısından incelendiğinde; sağlık çalışanlarının cinsiyet, gelir düzeyi, görev unvanı, eğitim düzeyi, iş deneyimi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). İş doyumu ölçeği kendi başına sosyo-demografik değişkenler açısından incelendiğinde; sağlık çalışanlarının görev unvanı, eğitim düzeyi, gelir düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). İş doyumu ve işletme körlüğü arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır (p<0,01).
Sonuç: Çalışmada sağlık çalışanlarının iş doyumu ve işletme körlüğü arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yani sağlık çalışanlarının iş doyumları arttıkça işletme körlüğü düzeyleri azalmakta ya da iş doyumları azaldıkça işletme körlüğü düzeyleri artmaktadır. Erkeklerin kadınlara göre işletme körlüğü düzeyleri daha fazladır. Katılımcıların iş doyumu ölçeğinde aldıkları ücretten, çalışma koşullarından, yaptıkları iş karşılığında aldıkları övgüden ve bu işte ilerleme imkanlarının memnun olmadıklarını, işletme körlüğü ölçeğinde, alışkanlıklarından kolay vazgeçemediğini, kurumdaki kuralların katı olduğunu, bulundukları sektörün katı kurallar içerdiğini, yaptıkları işin rutinleşmeye uygun olduğunu ve yöneticilerinin esnek olmadığını belirtmişlerdir.

Abstract:
Objective: Job satisfaction is an emotional and behavioral phenomenon due to the feelings of the employee while doing his job, how happy he is, how much he enjoys his job and the desire to do the same job after doing the job. Another concept involved in the study is business blindness. People who have been doing the same job in an organization for a long time do not want this order to be disrupted by getting used to the order in the organization after a while. For this reason, they either cannot see the many advantages that they can turn into an opportunity in the organization, or the risks that may arise in the organization, or they ignore it in order not to disturb this order. This condition is called business blindness. The study was based on these concepts and it was aimed to examine the effect of job satisfaction on business blindness in healthcare professionals.
Materials and methods: This research consists of a university hospital operating in the health sector in Konya city center in 2019-2020 period and nurses, doctors, auxiliary services class, administrative employees and managers working in two private hospitals. It covers staff who have completed at least 1 year in the hospital. Quantitative research method was used in the research. In the study, the sampling method was used to determine the sample group and the face-to-face questionnaire technique was used on the basis of volunteering in collecting the data. The data obtained were transferred to the SPSS package program and statistical analyzes were made. The content of the questionnaire includes the "personal information form", which includes demographic information first. The scales used in the study are the Organizational Blindness Scale developed by Catino (2013), adapted to Turkish by Seymen, Kılıç and Kinter, and the Job Satisfaction Scale, which was adapted to Turkish by Baycan in 1985. The Cronbach alpha values of the scales used are 0.876 and 0.912, respectively. In addition, the study is important in that it is the first study that deals with the issues of "Business Blindness" and "Job Satisfaction" together.
Findings: The study was carried out with a total of 347 healthcare professionals. 64.8% (225) of the participants are women and 35.2% (122) of them are men. 64.3% (223) of the participants in the study are married and 35.7% (124) are single. 42.7% (148) are between the ages of 26-35. The vast majority of the participants are 36.3% (126) with a group of nurses. 32.2% (111) of the participants are graduates with the largest share. 41.5% (144) of the participants are doing this profession for 1-5 years. Considering the monthly income, 39.2% (136) of the participants have an income level of 2001-2500 TL, 60.8% (211) of them have an income level of 2501 TL and above. 66% (229) of the participants are university hospital employees, and 34% (118) of private hospital employees. When the business blindness scale is examined in terms of socio-demographic variables; A significant difference was found between the variables of gender, income level, job title, education level, and work experience of health workers (p <0.05). When the job satisfaction scale is examined in terms of socio-demographic variables; A significant difference was found between the job title, education level and income level variables of healthcare professionals (p <0.05). There is a significant negative relationship between job satisfaction and business blindness (p <0.01).
Result: In the study, it was concluded that there is a negative relationship between healthcare workers' job satisfaction and business blindness. In other words, business blindness levels decrease as job satisfaction of healthcare workers increases or business blindness levels increase as job satisfaction decreases. Men have higher levels of operating blindness than women. Participants are not satisfied with the wages they receive at job satisfaction, the working conditions, the praise they receive in return for the work they do and their opportunities to progress in this business, they are not able to give up their habits on the scale of business blindness, the rules in the organization are strict, the industry in which they are located contains strict rules, their work is suitable for routine and their managers are flexible. They stated that it was not.