Vatandaşlık teorileri içerisinde uzay vatandaşlığının yeri
The place of space citizenship in theories of citizenship
Yazar: OKAN SALDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ERDEM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Amme İdaresi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bir topluluğun katılımcı üyeliği olarak tanımlanabilecek olan vatandaşlığın kavramsal çerçevesinin tarihsel süreçte değişikliğe uğradığı görülür. Son değişiklikte ise bireylerin, toplulukların ve devletlerin arasındaki ilişkiler üzerine yeniden düşünmeyi zorunlu kılan küreselleşme etkili olmuştur. Merkezinde vatandaşlığın kamusal alanla ve ulus devletle sınırlanmasına yönelik eleştirilerin olduğu yeni durum, yeni vatandaşlık türlerinin ortaya çıkmasının nedenidir. Bu türlerin en güncel olanlarından birisi de uzay vatandaşlığıdır. Kavramın doğrudan metinlerde kullanımı Asgardia Uzay Ulusu'nun kuruluşu ile olsa da, kavramın içerdiği hususlara 20. yüzyılın ikinci yarısında rastlanır. Bu tez çalışması uzay vatandaşlığına teorik bir çerçeve belirlemeyi amaçlamıştır. Bu amaç çerçevesinde vatandaşlığın genel tarihsel değişim süreci ve bu tarihsel süreçte ortaya çıkan farklı vatandaşlık türleri incelenerek uzay vatandaşlığı ile benzer yönleri tespit edilmiştir. Farklı vatandaşlık türleri arasında en fazla dikkati çeken kozmopolit vatandaşlıktır. Tezde uzay vatandaşlığına ilişkin gelişmelerin sunulması öncesinde kozmopolit vatandaşlığın detaylandırılması bu nedenledir. Tezin son bölümü kendilerini uzay vatandaşı olarak kabul eden bireyler özelindedir. Bu bölümde, yapılan analizler ışığında uzay vatandaşlığının vatandaşlık teorileri içerisindeki yerine ilişkin değerlendirmeler yer almıştır. Elde edilen bulgular, kendine münhasır bir çeşit olmadığı anlaşılan uzay vatandaşlığının kozmopolit vatandaşlığın bir alt çeşidi olduğu iddiasını ortaya koyar.

Abstract:
It has been seen that the conceptual framework of citizenship, which can be defined as the participatory membership of a community, has changed in the historical process. The last change is globalization, which necessitates rethinking the relationships between individuals, communities and states. The new situation, centered on criticisms about limiting citizenship to the public sphere and the nation state, is the reason for the emergence of new types of citizenship. One of the most current of these types is space citizenship. Although the concept is used directly in texts with the establishment of the Asgardia Space Nation, the issues contained in the concept are encountered in the second half of the 20th century. This thesis aims to determine a theoretical framework for space citizenship. Within the framework of this purpose, the general historical change process of citizenship and the different types of citizenship that emerged in this historical process has been examined and similar aspects with space citizenship has been identified. Among the different types of citizenship, the one that attracts the most attention is cosmopolitan citizenship. This is why cosmopolitan citizenship is detailed before presenting the developments regarding space citizenship in the thesis. The last part of the thesis is specific to individuals who consider themselves space citizens. In this section, evaluations regarding the place of space citizenship within citizenship theories are included in the light of the analyses. The findings reveal the claim that space citizenship, which is understood to be not a unique type, is a sub-type of cosmopolitan citizenship.