Kendilenmiş mısır hatları ve bu hatlardan yoklama melezlemesi yöntemiyle elde edilen melez genotiplerin tane verimi ve diğer bazı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of grain yield and some other characteristics corn inbred lines and their hybrids produced by topcrossing method
Yazar: NEVZAT AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ GÖKMEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Melez azmanlığı = Heterosis ; Melezleme = Hybridization ; Mısır = Maize ; Tane verimi = Grain yield

Özet:
ÖZET KENDİLENMİŞ MISIR HATLARI VE BU HATLARDAN YOKLAMA MELEZLEMESİ YÖNTEMİYLE ELDE EDİLEN MELEZ GENOTİPLERİN TANE VERİMİ VE DİĞER BAZI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Nevzat AYDIN Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri EnstitüsüTarla Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 2003, 113 Sayfa Danışman : Doç. Dr. Sabri GÖKMEN Jüri : Prof. Dr. Mehmet Emin TUGAY Jüri : Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGER Jüri : Doç. Dr. Sabri GÖKMEN Jüri : Yrd. Doç. Dr. Ali Safi KIRAL Jüri : Yrd. Doç. Dr. Ahmet YILDIRIM Melez mısır ıslahının en önemli safhalarından biri kendilenmiş hatların verim potansiyeli ve kombinasyon yeteneklerinin belirlenmesidir. Bu çalışma ile kendilenmiş homozigot atdişi mısır hatlarının verim potansiyeli ve bazı agronomik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada 30 adet kendilenmiş mısır hattı kullanılmıştır. Yoklama melezleri 2000 yılında kendilenmiş hatların FrMo 17 hattı ile melezlenmesiyle elde edilmiştir. Araştırma, Samsun ve Tokat lokasyonlarmda 2001 yılında yürütülmüştür. Yoklama melezleri ve kendilenmiş hatlar iki farklı deneme şeklinde kurulmuştur. Denemeler, Tesadüf Blokları Deneme Deseninde 3 tekerrürlü olarak planlanmıştır. Ekim, Tokat lokasyonunda 1 Mayıs 2001, Samsun lokasyonunda 14 Haziran 2001 tarihinde yapılmıştır. Çalışmada tepe püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitki başına koçan sayısı, koçan boyu, koçanda sıra sayısı, koçanda tane sayısı, tek koçan tane verimi, bin tane ağırlığı ve tane verimi incelenmiştir. Ayrıca bu özelliklerle ilgili kombinasyon yeteneği ve heterosis oranları da araştırılmıştır. İncelenen bütün özellikler bakımından her11 iki lokasyonda da kendilenmiş hatlar ve melez genotipler arasında önemli farklılıklar saptanmıştır. Tane verimi kendilenmiş hatlarda 125,7-649,2 kg/da arasında, melez genotiplerde ise 570,7-1128,3 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi 496 x FrMo 17 melezinden elde edilmiştir. 15, 16 ve 18 nolu melezler her iki lokasyonda da yüksek verim vermiştir. Bitki başına koçan sayısı dışında incelenen bütün özellikler için önemli kombinasyon yeteneği etkileri gözlenmiştir. Bitki boyu, koçan uzunluğu ve bin tane ağırlığı bakımından önemli seviyede kombinasyon yeteneği gösteren hatlar tane verimi bakımından da ilk sıralarda yer almıştır. Araştırmada, kombinasyon yeteneği ve heterobeltiosis değerlerinin önemli seleksiyon parametreleri olduğu gözlenmiştir. Tane verimi için heterosis ve heterobeltiosis değerleri sırasıyla % 8,3-131,6 ve % -6,7-85,0 arasında değişmiştir. Ayrıca bitki başına koçan sayısı dışındaki bütün özelliklerin ebeveyn ortalama değeri ile Fi değerleri arasında her iki lokasyonda da önemli ilişkiler saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mısır, yoklama melezi, kombinasyon yeteneği, heterosis

Abstract:
Ill ABSTRACT DETERMINATION OF GRAIN YIELD AND SOME OTHER CHARACTERISTICS OF CORN INBRED LINES AND THEIR HYBRIDS PRODUCED BY TOPCROSSING METHOD Nevzat AYDIN Gaziosmanpaşa University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Field Crops Philosophy of Doctora 2003, 113 Pages Supervisor Jury Jury Jury Jury Jury Assoc. Prof. Dr. Sabri GÖKMEN Prof. Dr. Mehmet Emin TUGAY Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGER Assoc. Prof. Dr. Sabri GÖKMEN Asst. Prof. Dr. Ali Safı KIRAL Asst. Prof. Dr. Ahmet YILDHUM Determination of yield potential and combining ability of inbred lines is one of the most important steps in hybrid corn breeding. The objective of this study was to determine the yield potential and the agronomic characters of homozygote dent inbred lines. Thirty lines were topcrossed with the public U.S. inbred line FrMol7 in 2000. The inbred lines per se and the Fi hybrids were also evaluated in the different yield trials at two locations, Samsun and Tokat, in 2001. The experimental design was a Randomized Complete Block Design with three replications. Planting date was 1 May 2001 in Tokat and 14 June 2001 in Samsun. Data on time to tassel, plant height, ear height, ears per plant, ear lenght, number of kernel rows, number of kernel per ear, grain yield per single ear, 1000-kernel weight and grain yield were recorded. Combining ability and heterosis of these traits were also investigated. Significant differences were observed among the inbred lines and hybrid genotypes for all of the traits in both locations. Grain yields of the inbred lines ranged fromIV 125,7 to 649,2 kg/da while the hybrids yielded from 570,7 to 1128,3 kg/da. The highest yielding cross was 496 x FrMo 17. Crosses no 15, 16 and 18 had high yield in both locations. Significant combining ability was observed for all of characters except number of ear per plant. The highest yielding hybrids showed significant positive combining ability effects for plant height, ear lenght and kernel weight. Combining ability and better-parent heterosis were important selection parameters for these materials. Heterosis and better- parent heterosis for grain yield ranged from 8,3 to 131,6 % and from -6,7 to 85,0 % respectively. The correlations between mid-parent performance and hybrid performance for the same traits were significant for all of the traits except number of ear per plant in both locations. Key words : Corn, topcross, combining ability, heterosis