hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Elfaz-ı küfür literatürünün tekfir ve tebliğ bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of elfaz-i küfür literature in terms of tekfir and tebliğ
Yazar: ÖZKAN YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET HANEFİ SULUOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Elfaz-ı Küfür = Elfaz-ı Küfür ; Tekfir = İnfidelity ; İman = Faith

Özet:
Bu tezde Kelâm ilminin en önemli konularından iman ve küfür meselesinin elfâz-ı küfür bölümü ve literatürü ele alınmıştır. Kişinin Peygamber (sav)'a ve Allah'tan getirdiklerine inandım demesi zahiren iman dairesine girmesi için yeterlidir. Kişinin iman dairesinden çıkmasına sebep olan sözlere ise dini literatürde elfâz-ı küfür denilmektedir. Tezde ayrıca elfâz-ı küfre ait yazma eserlerin tanıtımı yapılmış ve bu literatürün tekfir ve tebliğ bağlamında yeniden değerlendirilmesine çalışılmıştır.

Abstract:
In this thesis one of the most important subjects of Kalam, Utterances of unbelif and its literature has been handled. It is enough for someone to believe the messenger and his words from Allah to get into iman outwardly. The words which cause one's getting out of iman is called Utterances of unbelif in literature. Additionaly, in the thesis works belong to elfâzı küfür have been introduced and the literature has been reevaluated by context of tekbir and tebliğ.
İbnü'l-Hâcib ve İbn Mâlik'in mukayesesi: Merfû'ât örneği
A comparison of Ibn al-Hājib and Ibn Mālik: The example of al-Marfûāt
Yazar: YUSUF ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN YAĞCI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Yaşadıkları dönemde âlimler tarafından takdir edilen İbnü'l-Hâcib ve İbn Mâlik nahivle alakalı çok kıymetli eserler kaleme almışlardır, talebe yetiştirmişlerdir yeni kural ve kaideler getirmişlerdir ve eserleri medreselerin başucu kaynağı olmuştur. Her iki âlimin eserleri üzerinde araştırma yapmak büyük önem arzetmektedir. Günümüz Arap dünyasında, İbnü'l-Hâcib ve İbn Mâlik ile ilgili pek çok tez ve makale çalışması varken, ülkemizde yeterli düzeyde akademik çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca nahvin en önemli bölümü merfû'âtla alakalı İbnü'l-Hâcib ve İbn Mâlik'în eserleri üzerine herhangi bir akademik çalışma yapılmaması araştırmayı özgün kılmaktadır. Bu araştırmanın amacı İbnü'l-Hâcib ve İbn Mâlik'in merfû'ât konusu özelinde, kullandıkları naklî ve akli delilleri tespit etmek, aralarında var olan ihtilâfları göstermek, Basralılara ve Kûfelilere yönelik eleştiri, tercih ve nakillerini ortaya koymak, dilcilerin görüşlerine yaptıkları tenkit, tercih ve nakilleri sistematik bir şekilde bir araya getirmek, merfû'âtın ana unsurlarına dair görüş, tercih ve tenkitleri detaylı bir şekilde ifade etmek ve yapılan araştırmanın tamamı hakkında bir değerlendirmede bulunulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Ibn al-Hājib and Ibn Mālik who were appreciated by scholars during their time, wrote very valuable works related to grammar, trained students, introduced new rules and regulations, and their works became the main source of madrasahs. It is of great importance to do research on the works of both scholars. While there are many theses and articles about Ibn al-Hājib and Ibn Mālik in today's Arab world, there are not enough academic studies in our country. In addition, the fact that there is no academic study on the works of Ibn al-Hājib and Ibn Mālik, related to the most important part of the syntax, al-marfûāt, makes the research unique. The aim of this research is to determine the narrative and rational evidence that Ibn al-Hajib and Ibn Malik used, specifically on the subject of al-marfûāt, to show the disagreements between them, to reveal their criticisms, preferences and narrations about the people of Basra and Kufa, their criticism of the views of linguists. The aim is to bring together the preferences and transfers in a systematic way, to express in detail the opinions, preferences and criticisms regarding the main elements of al-marfûāt, and to make an evaluation about the overall research.
Bedîu'l-Meânî fî Şerhi Akîdeti'ş-Şeybânî adlı eserin tahkik ve tahlili
Verification and analysis of the work entitled Bedî al-Meânî fî Sharhî Aqîdat al-Shaybânî
Yazar: FATİH YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET HANEFİ SULUOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışmamızda h. VI.-VII. Yüzyıllarda yaşamış olan Ebû Muhammed Yunus b. Yusuf eş-Şeybânî'nin (ö. 619/1222) el-Akidetü'ş-Şeybâniyye adlı manzum eseri üzerine h. IX. Yüzyılda yaşamış olan İbn Kâdî Aclûn'un (ö. 876/1472) Bedîu'l-Meânî fî Şerhi Akîdeti'ş-Şeybânî adıyla şerh ettiği eserin tahkik ve tahlili yapılmıştır. Çalışmamız giriş, iki bölüm ve eserin tahkikli neşri kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı ve yönteminden bahsedilmektedir. Birinci bölümde müelliflerin hayatları, eserleri ve ilmi şahsiyetleri hakkında bilgi verilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde Bedîu'l-Meânî adlı eserin adı, müellife nispeti, nüshalarının tanıtımı ve muhtevasına değinilip tahkikte takip edilen usul ve yönteme yer verilmektedir.

Abstract:
In our study, we have made a verification and analysis of the work of Abû Muhammad Yunus b. Yusuf al-Shaybânî (d. 619/1222), who lived in the VI-VIIth centuries of the Hijri, on his poetic work titled al- Aqîdat al-Shaybâniyya, which Ibn Qâḍî Ajlûn (d. 876/1472), who lived in the IXth century of the Hijri, annotated with the name of Bedî al-Meânî fî Sharhî Aqîdat al-Shaybânî.
Our study consists of an introduction, two chapters and a verified edition of the work. In the introduction section, the subject, importance, purpose and method of the research are mentioned. The first chapter provides information about the lives, works and scholarly personalities of the authors. In the second part of our study, the name of the work, its relation to the author, the introduction of its copies, and its content are mentioned. The method followed in verification are also given.
Ağır kuyruklu talep yapısına sahip yarı-Markov envanter sistemlerde istatistiki tahmin ediciler
Statistical estimates in semi-Markovian inventory systems with heavy-tailed demand structure
Yazar: HAMİDE SELİN ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI BEKTAŞ KAMIŞLIK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Envanter sistemleri ile ilgili problemlerde ağır kuyruklu dağılımlar sıklıkla gözlenmektedir. Talep miktarlarını ifade eden rastgele değişkenlerin kuyruklarının envanter sistemleri üzerinde önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Beklenmeyen talep dalgalanmalarının bu sistemler üzerindeki uzun vadeli etkilerini tahmin edebilmek için, ağır kuyruklu talep miktarlarına sahip envanter kontrol modelleri istatistiksel olarak analiz edilmelidir. 
Bu çalışmanın amacı, tıptan sigorta problemlerine kadar pek çok alanda etkin bir şekilde kullanılan uç değerlerteorisinin istatistiki ve matematiksel sağlam bir araştırma yöntemi olarak envanter sistemlerde kullanılabilirliğini bir uygulama ile ele almaktır. Bu kapsamda, yenileme fonksiyonları için uç değer teorisine dayalı istatistiki tahmin ediciler araştırılacaktır. Talep miktarları uç değerler üretme eğiliminde olan ağır kuyruklu dağılıma sahip yarı Markov bir stok kontrol model ele alınarak modeli ifade eden stokastik sürecin bazı karakteristikleri için uç değer teorisine dayalı istatistiksel tahmin ediciler önerilecektir. Daha sonra bu tahmin edicilerin asimptotik tutarlılık ve asimptotik normallik özellikleri araştırılacaktır.

Abstract:
Heavy-tailed distributions are frequently observed in problems related to inventory systems. It is known that the tails of random variables that express demand quantities have significant effects on inventory systems. In order to predict long term effects of unexpected demand fluctuations on these systems, inventory control models with heavy tailed demand quantities should be analyzed statistically. 
The purpose of this study is to examine the applicability of extreme value theory, which has been used effectively in many fields from medicine to insurance problems, to inventory systems as a statistically and mathematically sound research method with an application.In this context, statistical estimators based on extreme value theory for renewal functions will be investigated.A semi-Markovian inventory control model with a heavy-tailed demand, which tends to produce extreme values, will be considered and statistical estimators based on extreme value theory will be proposed for some characteristics of the stochastic process expressing the model.Then, the consistency and asymptotic normality properties of these estimators will be investigated.
Dîvânu Lugâti't-Türk'teki atasözleriyle Arapçadaki mesellerin benzerlikleri ve mukayesesi
Arabic proverbs and its counters at Divanu Lugati't-Turk a comparative study
Yazar: GÜLCAN TUNA
Danışman: PROF. DR. İLYAS KARSLI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Atasözleri, bir toplumun kültürünü anlamada ve dolayısıyla dilin zenginliklerinden haberdar olmada büyük öneme sahip verilerdir. Türkçenin kültürel ve dilsel zenginliklerini Dîvânu Luġâti't-Türk adlı eseriyle ortaya koyan Kâşgarlı Mahmûd atasözleri bağlamında bizim için önemli bir örnek teşkil etmektedir. Dîvânu Luġâti't-Türk'teki Atasözleriyle Arapçadaki Mesellerin Benzerlikleri ve Mukayesesini konu alan bu çalışmanın birinci ve ikinci bölümlerinde atasözü ve mesel kavramları üzerine durulmuş, kısa tanımları yapılmış, atasözlerinin genel özelliklerinden bahsedilmiş, Dîvânu Luġâti't-Türk ve Kâşgarlı Mahmûd hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Dîvânu Luġâti't-Türk'te yer alan Karahanlı Türkçesinden Arapçaya çevrilen atasözleri Türkçe ve Arapçalarıyla çalışmaya aktarılmıştır. Daha sonra bütün bu atasözlerinin Arapçaya çevirileri temel çeviri türleri olan biçimsel, dinamik ve eş değer çeviri altında incelenmiş ve bu atasözlerine eş değer ya da yakın anlamlı karşılık gelebilecek günümüz Türkçesi atasözlerine ve Arapça mesellere yer verilmiştir.

Abstract:
Proverbs are data of great importance in understanding the culture of a society and thus being aware of the richness of the language. Kashgarli Mahmud, who revealed the cultural and linguistic richness of Turkish with his work Dîvânu Luġâti't-Türk, is an important example for us in the context of proverbs. In the first and second chapters of the study on the similarities and comparison of proverbs in Dîvânu Lugâti't-Türk and Arabic proverbs, the concepts of proverb and mesel are discussed, brief definitions are made, general characteristics of proverbs are mentioned, brief information about Dîvânu Lugâti't-Türk and Kashgarlı Mahmud is given. In the third part, the proverbs in Dîvânu Lugâti't-Türk, which were transferred from Karakhanid Turkish to Arabic, were transferred to the study in Turkish and Arabic. Then, the translations of all these proverbs into Arabic are analysed under the basic translation types of formal, dynamic and equivalent translation, and contemporary Turkish proverbs and Arabic "mesels" that can correspond to these proverbs in equivalent or close meaning are included.
Eski Anadolu Türkçesinden Türkiye Türkçesine hastalık kavram alanı
Disease concept area from Old Anatolian Turkish to Turkey Turkish
Yazar: ÖZNUR SOYLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL YILMAZ ÇAL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk milletinin tarih boyunca çeşitli kültürlerle etkileşim içinde olması söz varlığını etkilemiştir. Değişik zaman dilimlerinde Türkçenin söz varlığı, geçirdiği değişimler ve kökenleri incelenmiş, bu konuda çeşitli araştırmalar ve çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada da Eski Anadolu Türkçesinden Türkiye Türkçesine hastalık kavram alanına giren sözcükler ele alınmaya çalışılmıştır.
Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde söz varlığı, kavram ve kavram alanı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, tarama yöntemi ile incelenen eserlerden konu alanına giren sözcükler çeşitli alt başlıklar hâlinde tasnîf edilmiş ve Eski Türkçedeki ilk kullanımları verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise tarama yoluyla hastalık kavram alanına giren sözcüklerin kullanım oranları gösterilerek değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Hastalık kavram alanına giren sözcüklerin tespitiyle Türk dilinin bir döneminde bu kavram alanıyla ilgili söz varlığının bir araya getirilmesine çalışılmıştır. Bu çalışmanın Türk dilinin söz varlığının tespiti ile ilgili çalışmalara katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
The Turkish nation's interaction with various cultures throughout history has affected its vocabulary. The vocabulary of Turkish, its changes and origins have been examined in different periods of time, and various researches and studies have been conducted on this subject. In this study, we tried to deal with the words that fall within the scope of the disease concept from Old Anatolian Turkish to Turkey Turkish.
The thesis consists of three parts. In the first part, general information about vocabulary, concepts and conceptual fields is given. In the second chapter, the words within the subject area of ​​the works examined by scanning method were classified under various subheadings and their first usage in Old Turkish was tried to be given. In the third section, evaluations were made by showing the usage rates of words that fall within the scope of the disease concept through scanning.
By identifying the words that fall within the scope of the disease concept, an attempt has been made to bring together the vocabulary related to this concept area in a period of the Turkish language. This study aims to contribute to studies on the determination of the vocabulary of the Turkish language.
İlkokul öğretim programlarındaki kazanımların sağlık eğitimi açısından incelenmesi
Investigation of the achievements in primary school education programs in terms of health education
Yazar: AYLİN BALCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN SOYLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 2018'de yayınladığı ilkokul 1, 2, 3 ve 4. sınıf tüm ders öğretim programlarındaki sağlık eğitimi ile ilgili kazanımların mevcut durumunu incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, sağlıkla ilgili 171 kazanım belirlenmiştir. Ayrıca, Avustralya, Kanada (Ontario) ve Amerika Birleşik Devletleri (Wyoming) sağlık eğitimi programlarındaki kazanımlar da incelenmiştir. İncelenen kazanımlar doğrultusunda 13 kategori oluşturulmuştur. MEB İlkokul Öğretim Programı'nda yer alan sağlık eğitimi ile ilgili kazanımlar, bu kategorilere göre sınıflandırılmıştır. Araştırmada, doküman incelemesi yöntemi kullanılarak ilgili öğretim programları detaylı bir şekilde analiz edilmiş, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. 
Analiz sonuçları, en fazla kazanımın güvenlik ve fiziki eğitim kategorilerinde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Öte yandan, diş sağlığı, şiddeti önleme, okul dışı aktiviteler ve gelişim gibi kategorilerde herhangi bir kazanıma rastlanmamıştır. Matematik, Türkçe, görsel sanatlar ve yabancı dil derslerinde sağlıkla ilgili herhangi bir kazanım bulunmazken, sağlıkla ilgili kazanımlar en az müzik dersinde, en çok ise beden eğitimi ve oyun derslerinde tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to examine the current situation of health education-related achievements in all course teaching programs for primary school 1st, 2nd, 3rd and 4th grades published by the Ministry of National Education (MEB) Board of Education and Discipline in 2018. In this context, 171 health-related achievements were identified. Additionally, outcomes in health education programs in Australia, Canada (Ontario), and the United States (Wyoming) were also examined. In line with the examined outcomes, 13 categories were created. The achievements related to health education in the MEB Primary School Curriculum are classified according to these categories. In the research, relevant curriculums were analyzed in detail using the document review method, and the obtained data were evaluated using the content analysis method.
Analysis results revealed that the most gains were concentrated in the safety and physical training categories. On the other hand, no gains were observed in categories such as dental health, violence prevention, extracurricular activities and development. While there were no health-related gains in mathematics, Turkish, visual arts and foreign language courses, the least health-related gains were found in music classes and the most in physical education and game classes.
Türkiye'de İslamcılık ideolojisi bağlamında Tohum dergisi (1963-1980)
Tohum magazine in the context of Islamist ideology in Türkiye (1963-1980)
Yazar: MUHAMMED ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. EROL SUBAŞİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Antikomünizm = Anticommunism ; İmam hatipler = İmam hatips ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Bu çalışma 1963 yılında yayın hayatına başlayan İslamcı bir dergi olarak değerlendirilen Tohum dergisini konu edinmiştir. Çalışmanın amacı bu dergi üzerinden Türkiye'de 1960'lı yılların ve 1970'li yılların İslamcılığını okumak, ayrıca Tohum dergisini Türkiye İslamcılığı içindeki yerine oturtmaktır. Bu amaçla Tohum dergisinde konu ile ilgili temalar incelenmiş ve çalışmanın kapsamı belirlenmiştir.
Yapılan araştırmalar neticesinde Tohum dergisinin büyük oranda 1960'lı yılların ve 1970'li yılların Türkiye İslamcılığını yansıtan özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Bu özelliklere dergide -özellikle 1960'lı yıllarda- antikomünizm söyleminin hakim olması, dönemin küresel anlamda önemli İslamcılarından dergide çeviriler yayımlanması, zaman zaman milliyetçilik ile harmanlanmış bir İslamcılık anlayışı sergilenmesi örnek gösterilebilir. Bunun yanında derginin  dönemin İslamcı dergilerinden ayrılan en önemli özelliği ise İmam-Hatip camiasını temsil ediyor olmasıdır.

Abstract:
This study focuses on Tohum magazine, which started its publication life in 1963 and is considered as an Islamist magazine. The aim of the study is to read the Islamism of the 1960s and 1970s in Türkiye through this magazine and to place Tohum magazine in its place within Turkish Islamism. For this purpose, the themes related to the subject in Tohum magazine were analyzed and the scope of the study was determined.
	As a result of the research, it has been determined that Tohum magazine has characteristics that reflect the Islamism of Türkiye in the 1960s and 1970s. These features include the dominance of anti-communist discourse in the magazine, especially in the 1960s, the publication of translations from globally important Islamists of the period, and an understanding of Islamism blended with nationalism from time to time. In addition, the most important feature of the magazine that distinguishes it from the Islamist magazines of the period is that it represents the Imam-Hatip community.
M. İzzet Derveze'nin "et-Tefsirü'l-hadis" adlı eserinde Yahudilik ve Hristiyanlığa yaklaşımı
M. Izzet Derveze's approach to Judaism and Christianity in his work "et-Tefsirü'l-hadis"
Yazar: KÜBRA EKŞİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN TURAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an-ı Kerim'de ehli kitap kavramıyla bahsedilen Yahudiler ve Hristiyanlar ile ilgili ayetler mevcuttur. Onlar tarih boyunca sergiledikleri yanlış inanç ve davranışların yanı sıra, İslam'a ve Müslümanlara karşı takındıkları tutum sebebiyle de eleştirilmişlerdir. Günümüzde dinler arası etkileşimin artması, Yahudi ve Hristiyanları anlamayı ve tanımayı daha da gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda çağdaş Filistinli bir müfessir olan M. İzzet Derveze'nin onlarla aynı ortamda bulunmasının getirdiği bir avantajla et-Tefsirü'l-hadis adlı tefsirinde bu topluluklarla ilgili ayetlere yaklaşımı insanlığa ışık tutacaktır. Bu tez çalışması Derveze'nin Yahudi ve Hristiyanlarla ilgili yorumlarıyla sınırlandırılmış, diğer müfessirlerin görüşlerinden de kısmen istifade edilerek, Tevrat ve İncil'e de benzerlik ve farklılıklar açısından yer verilmiştir. Tezimiz giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde müfessirimizin hayatı, ilmi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Derveze'nin tefsirinde yer alan Yahudiliğin tarihi, inançları, ibadetleri ve ahlakî durumları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Derveze'nin tefsirinde Hristiyanlığın tarihi, Hz. Meryem ve Hz. İsa'ya yaklaşımı, inançları, ibadetleri ve ahlakî durumları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise tezimiz hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
There are verses in the Quran about Jews and Christians, who are mentioned as the people of the book. They have been criticized throughout history for their wrong beliefs and behaviors, as well as their attitudes towards Islam and Muslims. The increase in interfaith interaction today makes it even more necessary to understand and know Jews and Christians. In this context, the approach of M. Izzet Derveze, a contemporary Palestinian commentator, to the verses about these communities in his commentary titled et-Tefsirü'l-hadis, with the advantage of being in the same environment with them, will shed light on humanity. This thesis study is limited to Derveze's comments about Jews and Christians, and by partially benefiting from the views of other commentators, the Torah and the Bible are also included in terms of similarities and differences. Our thesis consists of an introduction, two sections and a conclusion. In the introduction, information is given about the life, scientific personality and works of our commentator. In the first section, the history of Judaism, beliefs, worships and moral situations in Derveze's commentary are discussed. In the second section, the history of Christianity in Derveze's commentary, its approach to the Virgin Mary and Jesus, beliefs, worships and moral situations are tried to be explained. In the conclusion section, a general evaluation of our thesis is made.