2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara uygulanan oyun seansının sosyal beceri ve dil gelişiminde yol açtığı değişimin incelenmesi
Examination of the change in social skills and language development of the game session applied to children with autism spectrum disorder between 2-6 years of age
Yazar: AYŞE BAYAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ŞÜKRÜ GÜRBÜZ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyun terapisi = Game therapy ; Oyunlar = Games ; Sosyal beceri = Social skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı; 2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan ço-cuklara uygulanan oyun seansının sosyal beceri ve dil gelişiminde yol açtığı değişimi-ni incelemektedir. Bu araştırmadaki amaç doğrultusunda; Oyun seansı uygulandıktan sonra 2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda sosyal beceri ve dil gelişimi açısından değişimler araştırılacaktır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ilinde bulunan Ataşehir ilçesinde bulunan 116 çocuktan oluşan özel bir gelişim mer-kezidir. Araştırmada bu merkezi temsil eden 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki çocuklar seçilmiştir. Bunlardan 20 çocuk sadece oyun seansı alan grup olmakla birlikte, 15 çocuk oyun seansı almayıp, kurum içerisinde duyu bütünleme terapisi almaktadır. Araştırma da oyun seansı alan 20 çocuk haftada 2 gün 1 saat gel-mekte olup, bu araştırma süresi 6 aydır. Oyun seansında bu çocuklar hafta da 1 saat terapist eşliğinde bireysel seansa girmekte olup, haftada 1 saat her çocuğun başında bir terapist olmak üzere 2 şerli grup eşliğinde beraber alınmaktadır. Oyun seansına haftada 1 saat terapist eşliğinde bireysel alındığında sembolik oyunlara yer verilmek-tedir. Bunlar; Oyun esnasın da hayvanları, araba, uçak, otobüs, tren gibi nesneleri amacına uygun kullanarak ses taklitlerinin çalışılması, oyunda bebeğe banyo yaptır-mak, yemek yedirmek, giydirmek gibi gündelik hayatımız olan aktiviteleri taklit et-mek, hamur ve resim aktiviteleriyle hayalindekini yansıtma ve yaratıcılığını açığa çıka-ran oyunlar kullanılmıştır. Oyun seansı haftada 1 saat her çocuğun başında bir terapist olmak üzere 2 şerli grup eşliğinde, beraber alındığında akran iletişimini destekleme, sıra takibi, oyun içerisinde sınırlı şekilde kurallı oyunlar da oynanmaktadır. Bunlar; şekil zemin ilişkisini destekleyici oyunlar oynarken sırayı bekleme, takip ederek kural-lara uygun davranma, nesnelerle oynarken birbirlerine bakarak nesneyi birbirinden alıp hedefe takma gibi akran iletişimini destekleyen aktiviteler uygulanır. Araştırma da, ilk olarak 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki çocuklara, 1990 yılında Işık Savaşır, Neşe Erol ve Nilhan Sezgin'in geliştirdiği ilk olarak AGTE ile sosyal beceri ve dil gelişimleri ölçülmüştür. Bu bağlamda yine 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş aralığındaki çocukların annelerine AGTE testinde bulunan sosyo-demografik bilgileri, araştırmayı yapan kişi tarafından alınmıştır. İkinci olarak AGTE 6 ayın sonunda 20 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki oyun seansı almış çocuklara ve 15 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki oyun seansı almamış çocuklara uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda, oyunun 2- 6 yaş arasındaki otistik spektrum bozukluğu olan çocukların dil gelişimi ve sosyal beceri düzeyi ve alt ölçeklerinden biri ile anlamlı ilişkiler bulunmakla birlikte, alt ölçeklerden diğeri ile anlamlı ilişki bulunamamıştır.
Yapılan istatistiksel analizlerle, 2-6 yaş arasındaki otistik spektrum bozukluğu olan çocuklar oyun seansı aldıkça dil gelişimi ve sosyal beceri düzeylerinde artış ol-duğu soncuna varılmıştır. Araştırmanın sonucunda bulunan bulgular literatürle tutarlılı gösterdiği ve sonuçlar üzerinde etkili olabilecek diğer değişkenler tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the changes in social skills and lan-guage development of the game session applied to children with autism spectrum disorder betweeen the ages of  2 and 6 years. In the direction of this research, chang-es in social skills and language development will be investigated in children with au-tism spectrum disorder between the ages of 2 and 6 years after the game session is implemented. A private development centre with 116 children in Atasehir/Istanbul is determined as sampling area. 35 children with Autism Spectrum Disorder in the age range of  2 to 6 from the development centre were chosen as sampling for this study. 20 children among the samples were getting the game therapy sessions, rest of the group were not getting the game therapy sessions and they were in sessions of senso-ry integration therapy. 20 children had participated in 1 hour-long game therapy ses-sions 2 days in a week for 6 months. Children participated in one private sessions with a therapist in a week and participated in one common session with a group of two children and two therapists.
 Symbolic games such as imitating sounds of animals, cars, plains, buses, trains; cleaning, feeding, dressing a baby doll as daily activities; using dough and paint activities were used during the private sessions in order to uncover reflection and creativity of children's dreams. Games with rules were used during the common sessions with a group of two children and two therapists in order to support commu-nication between peers and teach following the sequence. Some of games with rules are waiting for the sequence during the games that support shape-ground relationship, following the rules and acting accordingly, communicating to each other while ex-changing the items. First of all, the level of social ability and language development of  35 children with Autism Spectrum Disorder in the age of 2 to 6 was measured with AGTE developed by Işık Savaşır, Neşe Erol and Nilhan Sezgin in 1990. In ad-dition, socio demographic information of 35 children with Autism Spectrum Disorder in the age range of 2 to 6 were collected by the researcher from their mothers. Sec-ond, after 6 months AGTE implemented to 20 children who got the game therapy sessions and 15 children who did not get the game therapy sessions. 
The results of the study shows that there is a significant relationship between social ability and language development of children with Autism Spectrum Disorder in the age range of  2 to 6, and one of the sub scales; however, there is no relationship with the other sub scale. 
The statistical analyzes show that there is an improvement on social ability and language development of children with Autism Spectrum Disorder in the age range of 2 to 6 when they participated in game therapy sessions.The accuracy of study results and literature findings were discussed and some suggestions were pre-sented for future studies.