Farklı kanatlı türlerinde yumurta kalite özelliklerinin sayısal görüntü analizi ile belirlenmesi
Determination of egg quality characteristics of different poultry species with digital image analysis
Yazar: SEMA ALAŞAHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYTEKİN GÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kalite özellikleri = Quality properties ; Sayısal görüntü analizi = Digital image analysis ; Yumurta ağırlığı = Egg weight ; Yumurta kabuğu = Egg shell

Özet:
Bu çalışma, farklı kanatlı türlerinde yumurta kalite özelliklerinin sayısal görüntü analizi ile belirlenebilmesinin araştırılması amacıyla yürütüldü. Çalışmada bıldırcın (Coturnix coturnix japonica), keklik (Alectoris graeca), sülün (Phasianus cochicus) ve tavuk (Denizli X Leghorn ) türlerine ait 120'şer adet yumurta kullanıldı. Her bir kanatlı türüne ait yumurtalar toplandıktan sonra bireysel olarak numaralandırılarak ağırlıkları belirlendi. Ağırlıkları belirlenen yumurtalarda, kırılmadan önce ve kırıldıktan sonra dış ve iç kalite özelliklerinin belirlenmesi için gerekli ölçümler yapıldı. Aynı yumurtalardan klasik ve sayısal görüntü analizi ile elde edilen veriler iki eş arasındaki farkın önemlilik testi ile değerlendirildi.Bıldırcın yumurtalarında yumurta ağırlığı 10,83±0,09 g olarak belirlendi. Klasik metotla şekil indeksi, ak indeksi, haugh birimi ve sarı indeksi değerleri sırasıyla %78,80±0,26; %5,72±0,13; 82,88±0,39 ve %46,74±0,36 olarak tespit edildi. Sayısal görüntü analiz yönteminde bu değerler sırasıyla %78,08±0,25; %6,96±0,21; 86,41±0,67 ve %40,55±0,35 olarak bulundu. Elde edilen değerler arasındaki farklılıklar istatistiki olarak önemli (P<0,05; P<0,001) belirlendi. Yapılan ölçümlerde sayısal görüntü analizi değerlerinin klasik ölçüm değerlerine genel olarak %96,26 oranında yakın olduğu saptandı.Keklik yumurtalarında yumurta ağırlığı 21,59±0,12 g olarak saptandı. Klasik metotla şekil endeksi, ak indeksi, haugh birim ve sarı indeksi değerleri sırasıyla %75,53±0,36; %5,21±0,14; 80,34±0,62 ve %45,61±0,37 olarak tespit edildi. Sayısal görüntü analiz yönteminde bu değerler sırasıyla %74,36±0,34; %,5,84±0,21; 82,07±0,95 ve %41,29±0,50 olarak tespit edildi. Keklik yumurtasında iki metot bakımından koyu ak uzun çap ve haugh birim değerleri dışında diğer kalite özellikleri arasında gözlenen farklılıklar önemli (P<0,05; P<0,001) belirlendi. Keklik yumurtasında sayısal görüntü analizinde klasik ölçüm değerlerine genel olarak %94,57 oranında yaklaşan değerler belirlendi.Sülün yumurtalarında yumurta ağırlığı 33,17±0,25 g olarak bulundu. Klasik metotla şekil endeksi, ak indeksi, haugh birim ve sarı indeksi değerleri sırasıyla %80,79±0,34; %5,79±0,11; 80,55±0,56 ve %46,22±0,32 olarak saptandı. Sayısal görüntü analiz yönteminde bu değerler sırasıyla %79,23±0,50; %,5,30±0,19; 75,77±1,18 ve %42,72±0,58 olarak tespit edildi. Sülün yumurtasında iki metot bakımından yumurta boyu, dış sulu ak uzun çap ve sarı yükseklik değerleri hariç diğer kalite özellikler arasında gözlenen farklılıklar istatistiki olarak önemli (P<0,01; P<0,001) bulundu. Yapılan ölçümlerde sayısal görüntü analiz değerlerinin klasik ölçüm değerlerine genel olarak %90,59 oranında yakın olduğu saptandı.Tavuk yumurtalarında yumurta ağırlığı 51,29±0,50 g olarak saptandı. Klasik metotla şekil endeksi, ak indeksi, haugh birim ve sarı indeksi değerleri sırasıyla %75,70±0,31; %4,44±0,09; 69,70±0,70 ve %42,67±0,34 olarak tespit edildi. Sayısal görüntü analiz yönteminde bu değerler sırasıyla %74,17±0,31; %,5,26±0,21; 73,31±1,68 ve %37,90±0,50 olarak tespit edildi. Tavuk yumurtasında iki metot bakımından dış sulu ak uzun çap ve sarı yükseklik değerleri hariç diğer kalite özellikleri arasında gözlenen farklılıklar istatistiki olarak önemli (P<0,05; P<0,01; P<0,001) belirlendi. Keklik yumurtasında sayısal görüntü analizinde klasik ölçüm değerlerine genel olarak %96,61 oranında yaklaşan değerler belirlendi.Sonuç olarak, sayısal görüntü analizi metoduyla yumurta kalite özellik değerlerinin klasik metoda oldukça yakın belirlenebildiği ortaya konulmuştur. Metodun pratiğe aktarılabilmesi ve yaygınlaşabilmesi için daha çok çalışma yapılmasının faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Dış ve iç kalite özellikleri, farklı kanatlı yumurtası, sayısal görüntü analizi

Abstract:
This study was conducted to determine egg quality characteristics with digital image analysis in different poultry species. For this purpose, quail (Coturnix coturnix japonica), partridge (Alectoris graeca), pheasant (Phasianus cochicus) and Denizli X Leghorn (F1) eggs (120 eggs from every species) were used as research material. After collection of eggs from each species, eggs were weighted and numbered individually. Necessary measurements were conducted to determine external and internal quality characteristics of eggs was before and after eggs broken. Quality characteristics of the same eggs were determined by both classical methods and digital image analysis method and finding were analysed and compared paired sample t test.Egg weight of quail was determined as 10.83 ± 0.09 g. Shape index, albumen index, haugh unit and yolk index were determined as %78,80±0,26; %5,72±0,13; 82,88±0,39 and %46,74±0,36, respectively by the classical method. These values were determined via the digital image analysis method as %78,08±0,25; %6,96±0,21; 86,41±0,67 and %40,55±0,35, respectively. The differences between the classical and digital image analysis methods were statistically important (P<0,05; P<0,001). It was determined that digital image measurement value was close to the classical method value between 60, 80 % and 98,93 %.Egg weight of partridge was determined as 21,59±0,12 g. Shape index, albumen index, haugh unite, and yolk index were determined as %75,53±0,36; %5,21±0,14; 80,34±0,62 and %45,61±0,37, respectively by the classical method. These values were determined via the digital image analysis method as %74,36±0,34; %,5,84±0,21; 82,07±0,95 and %41,29±0,50, respectively. The difference dark albumen length diameter and haugh Unit were not important (P>0,05), but other egg quality traits were found statistically important between two methods in the partridge (P<0,05; P<0,001). It was determined that digital image measurement value was close to the classical method value between 63,95 % and 99,05 %.Egg weight of pheasant was determined as 33,17±0,25 g. Shape index, albumen index, haugh unit and yolk index were determined as %80,79±0,34; %5,79±0,11; 80,55±0,56 and %46,22±0,32, respectively by the classical method. These values were determined via the digital image analysis method as %79,23±0,50; %,5,30±0,19; 75,77±1,18 and %42,72±0,58, respectively. The difference egg length, external albumen length diameter and yolk height were not important (P>0,05), but other egg quality traits were statistically important between two methods in pheasant (P<0,05; P<0,001) . It was determined that digital image measurement value was similar to the classical method value between 79,81% and 99,13 %.Egg weight of hen was determined as 51,29±0,50 g. Shape index, albumen index, haugh unit and yolk index were determined as %75,70±0,31; %4,44±0,09; 69,70±0,70 and %42,67±0,34, respectively by the classical method. These values were determined via the digital image analysis method as %74,17±0,31; %,5,26±0,21; 73,31±1,68 and %37,90±0,50, respectively. The difference egg length, external albumen length diameter and yolk height were not important (P>0,05), but other egg quality traits were statistically between two methods in the hen (P<0,05; P<0,001). It was determined that digital image measurement value was close the classical method value between 59,24% and 98,87%.As a result, there is a need to conduct more research for practical routine use of digital imaging system to measure quality characteristics of eggs.Key Words: External and internal quality characterics; different poultry eggs; digital image analysis.