Altay Masalları'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
The contexted index and functional dictionary of the Altay folktales
Yazar: CANSU ÇOKLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DİLEK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Altay = Altay ; Altay Türkleri = Altai Turks ; Altayca = Altay language ; Masallar = Tales ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Türk masalları = Turkish tales

Özet:
Türklerin ata vatanı olan Altay'da Türk coğrafyasının bir kolunu oluşturan, ülkemizden kilometrelerce uzaklıktada olsa gönül olarak bir adım ötede bulunan; Sibirya'nın soğuk ikliminde geleneğini, göreneğini, âdetlerini, kültürünü canlı tutarak ısınan Altay Türkleri ve onların sözlü edebiyat ürünleri üzerine ülkemizde çeşitli ve değerli çalışmalar yapılmıştır ancak bu çalışmaların sayısı azdır. Biz bu çalışmamızda Prof. Dr. İbrahim Dilek'in doktora tezi olan Altay Masalları adlı eserinden, Emine Gürsoy Naskali ve Muvaffak Duranlı'nın hazırladığı Altayca-Türkçe Sözlük adlı eserden ve Türk Dil Kurumu Sözlüğünden yararlanarak Altay Türkçesinin söz varlığı üzerine bir çalışma yaptık. ''Altay Masalları'nın Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü'' adlı çalışmamızda Altay Türkçesinin söz varlığını sözlük biçiminde ortaya koyduk. Hazırladığımız çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Altay Cumhuriyeti ve Altay Türkleri, Altaylılar etnik terimi, Altay Türklerinin tarihi, Altay Türklerinin inanışları, Altay Türklerinin sözlü edebiyatı, Altay folkloru ile ilgili yapılan çalışmalar, Altay Türklerinin masalları, Altay masal anlatıcıları ve masal anlatma geleneği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm ise ekte tez incelemesinin kaynağı olan, Altay Türklerinin ata mirası, gönülleriyle ve dilleriyle oluşturdukları Altay Masalları üzerinde çalışarak hazırladığımız bağlamlı dizin ve işlevsel sözlükten oluşmuştur. Altay Türklerinin yaşadıkları Rus baskılarına ve zorbalığına rağmen kültüründen, geleneğinden tam olarak kopmadığı, dilini ve kimliğini yaşatmaya çalıştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In Altay, which is the ancestral homeland of the Turks is a branch of Turkish geography and is one step away of our heart, even if it is kilometers away from our country; Altay Türks are keeping their tradition, custom, ritual, and culture charged and alive in the cold climate of Siberia, various valuable studies have been carried out in our country on the Altay Turks and their oral literary products but the number of these studies are insufficient. This research is benefited from the study of Professor Dr. İbrahim Dilek that is on "Altay folktales" which is the doctoral thesis of İbrahim Dilek, the vocabulary of Altay Turkish written by Emine Gürsoy Naskali and Muvaffak Duranlı, and the Turkish Language Institution Dictionary. In this study titled " the contexted index and functional dictionary of the Altay folktales" have revealed the lexicon of Altay Turkish in dictionary form. The study consists of two parts. In the first part, the Altay Republic and the Altay Turks, the ethnic term of the Altay people, the history of the Altay Turks, the beliefs of the Altay Turks, the oral literature of the Altay Turks, the studies about the Altay folklore, the information about the Altay Turks, the Altay folktale narrators and the tradition of telling folktale are covered. The second part consists of the contexted index and functional dictionary prepared by working on Altay Turks, which are the source of the thesis, the ancestor legacy of the Altay Turks, their hearts, and languages. Despite the Russian regime pressures and tyranny faced by Altay Turks, it has been discovered that they did not completely distance with their culture, tradition, they very much tried to keep their language and identity alive.