Eğitim fakültesi öğrencilerinin dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of faculty of education students' awareness levels about copyright issues in relation to digital products
Yazar: AYGÜL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Farkındalık = Awareness ; Sayısal ürünler = Digital products ; Telif hakları = Copyrights ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmanın amacı eğitim fakültesi öğrencilerinin dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki farkındalık düzeylerini incelemektir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin, sosyoekonomik özellikleri, BİT'e erişim ve okuryazarlık düzeyleri gibi çeşitli demografik özellikleri ile dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki davranışları arasındaki farklılaşma durumlarına bakılmıştır. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın çalışma grubu Türkiye'deki farklı üniversitelerin eğitim fakültelerinde okuyan 902 öğrenciden oluşmaktadır. Bulgular, eğitim fakültesi öğrencilerinin büyük bir çoğunluğunun telif haklarına yönelik kavramlar ve yazılımlar konusundaki bilgilerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Eğitim fakültesi öğrencilerinin telif hakları ile ilgili davranışları; cinsiyet, okudukları bölüm, bulundukları sınıf düzeyi, günlük İnternet kullanım süresi, bilgisayar kullanım düzeyi ve İnternet kullanım düzeyine göre farklılık göstermektedir. Bu bulguya göre BÖTE bölümü öğrencileri, dijital ürünlerle ilgili telif haklarını daha fazla ihlal etmektedirler. Bilgisayar kullanım düzeyinde olduğu gibi İnternet kullanım düzeyinde de "ileri" düzeyde İnternet kullanım becerisine sahip kullanıcılar daha fazla telif hakkı ihlali içeren davranışlar sergilemektedir. Telif haklarını ihlal edilerek içerik indirildiğinde yakalanacaklarını düşünenler daha az telif hakkı ihlal eden davranışlarda bulunmaktadırlar. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak, eğitimciler başta olmak üzere öğrencilerin ve ailelerin bilgisayar ve İnternet etiği, bilişim hukuku konusunda bilgilendirilmelerinin önemli olduğu vurgulanabilir. Ayrıca, ortaya çıkacak sorunların en aza indirgenmesinde iyi yapılandırılmış eğitim programları da ön plana çıkmaktadır. Telif hakkı ihlallerinin önlenmesinde ayrıca, bireylerin açık kaynak kodlu yazılım konusundaki farkındalık düzeyinin artırılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine students' awareness level of copyright issues in relation to digital products. In addition, the divergence between the various demographic characteristics of students, such as socioeconomic characteristics, ICT access, literacy levels and awareness about copyright issues in relation to digital products was investigated. The study group of this research, which is a descriptive study, consisted of 902 students attending in education faculties of different universities in Turkey. Findings showed that the vast majority of education faculty students have insufficient knowledge of copyright concepts and software types. Education faculty students' behaviors about copyright differ with gender, class level, daily Internet usage time, computer usage level and Internet usage level. Students in the CEIT department exhibit more copyright infringement behaviors with digital products. As with the level of computer usage, users who have Internet usage ability at "advanced" level also show more copyright infringement behaviors. Those who think that they will be caught when they downloaded content in violation of copyright are found to be in less copyright infringement behaviors. In this study, it is emphasized that educators, students and their families should be informed about computer ethics and Internet ethics and IT related legal issues. In addition, well-structured training programs are at the forefront in reducing the most of the problems that arise. It is also suggested that increasing the users' awareness level about open source software might help the prevention of copyright infringement.