Üniversite öğrencilerinde aşırı güvence arayışı, kişilerarası yaşam stresi, reddedilme duyarlılığı ve depresyon arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between excessive reassurance seeking, interpersonal life stress, rejection sensitivity and depression in university students
Yazar: ELİS HACIHASANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OLGA SELİN HÜNLER ÇİDAM
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Depresyonun ortaya çıkması ve sürdürülmesinde bireylerin bilişsel yatkınlıkları rol oynamaktadır. Aynı zamanda davranış biçimleri ve ilişkilerdeki stresörler de depresif belirtilerle ilişki göstermektedir. Bu kapsamda araştırmadaki temel amaç beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde aşırı güvence arayışı ile depresyon arasındaki ilişkide kişilerarası yaşam stresinin aracı rolünü ve bu modelde kişilerarası yaşam stresi ile depresyon arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının düzenleyici rolünü incelemektir. Çalışmanın örneklemi Türkiye'de bir üniveristede lisans bölümü okuyan 18 – 25 yaş arası 306 katılımcıdan oluşmuştur. Katılımcılara çevrimiçi ortamda Qualtrics uygulaması üzerinden ulaşılmıştır. Veri toplama araçları Demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Güvence Arama Ölçeği, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği ve Üniversite Öğrencileri için Yaşam Olayları Envanteri'nden oluşmaktadır. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS 26.0 programı kullanılmış ve PROCESS v4.2 eklentisinden yararlanılmıştır. Verileri değerlendirmek için Bağımsız Örneklemler T-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Basit Aracı Değişken Analizi, Düzenlenen Aracı Değişken Analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre aşırı güvence arayışı ve depresyon arasındaki ilişkide kişilerarası yaşam stresinin aracılık rolünde olduğu ve aracılık modelinde kişilerarası yaşam stresi ile depresyon arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığı düzeylerinin düzenleyici rolü olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve bulgulara dair klinik doğurgular, sınırlılıklar ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Individuals' cognitive predispositions play a role in the emergence and maintenance of depression. At the same time, behavioral patterns and stressors in relationships are also associated with depressive symptoms. In this context, the main purpose of the research is to examine the mediating role of interpersonal life stress in the relationship between excessive reassurance seeking and depression in individuals in emerging adulthood, and the moderating role of rejection sensitivity in the relationship between interpersonal life stress and depression in this model. The sample of the study consisted of 306 participants between the ages of 18 and 25, studying at a university in Turkey. Participants were reached online via the Qualtrics application. Data collection tools consist of Demographic Information Form, Beck Depression Inventory, Assurance Seeking Scale, Rejection Sensitivity Scale and Life Events Inventory for University Students. IBM SPSS 26.0 program was used for statistical analysis of the data and PROCESS v4.2 extension was used. Independent Samples T-Test, Pearson's Product Moment Correlation Coefficient Analysis, Multiple Linear Regression Analysis, Basic Mediator Analysis, and Moderated Mediator Analysis were carried out to evaluate the data. As a result of the analysis, it was found that interpersonal life stress had a mediating role in the relationship between excessive reassurance seeking and depression and in the mediation model, rejection sensitivity levels had a moderating role in the relationship between interpersonal life stress and depression. The findings were discussed within relevant literature, and clinical implications, limitations, and suggestions for future studies were presented.