Sınıf öğretmenlerinin afet farkındalıkları ve ilkokulda afet eğitimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determining the disaster awareness of classroom teachers and their opinions on disaster education in primary schools
Yazar: BÜŞRA ETİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KALE
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin afet farkındalıkları ve ilkokulda afet eğitimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden "yakınsayan paralel desen" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı için Kiraz(2021) tarafından geliştirilen beşli likert tipi Afet Farkındalık Ölçeği; nitel kısmı için ise araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmamış görüşme formu kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırmanın evreni Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki 135 devlet ilkokulunda görev yapan 2814 sınıf öğretmeni olarak seçilmiştir. Oransız küme örnekleme yöntemi ile seçilen 350 sınıf öğretmeni araştırmanın nicel kısmı için örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın nitel kısmına ise ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen afet yaşamış 15 sınıf öğretmeni katılım göstermiştir. Araştırmada likert tipi ölçek kullanılarak toplanan nicel verilerin analizinde, sınıf öğretmenlerinin afet farkındalık düzeyleri için aritmetik ortalama ve standart sapma; afet farkındalığının cinsiyete, öğrenim durumuna ve afet deneyimine göre farklılaşmasına yönelik veriler için bağımsız örneklemler t-testi; afet farkındalığının yaşa ve mesleki kıdeme göre farklılaşmasına yönelik veriler için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Görüşme formu kullanılarak toplanan sınıf öğretmenlerinin afet eğitimine yönelik görüşlerinin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin afet farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin afet farkındalık düzeylerinin cinsiyete, yaşa, mesleki kıdeme, öğrenim durumuna ve afet deneyimi yaşama durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen bulgular incelendiğinde sınıf öğretmenleri, ilkokul öğrencilerinin okula afetlere ilişkin hazırbulunuşluk olmadan geldiklerini düşünmektedirler. Onlara göre afet eğitimleri küçük yaşlardan itibaren başlatılmalıdır. Öğretmenler ayrıca okullarda afet planının gerekliliğine vurgu yapmışlardır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine classroom teachers' disaster awareness and their views on disaster education in primary schools. "Convergent parallel design", one of the mixed research methods, was used in the research. For the quantitative part of the research, the five-point Likert type Disaster Awareness Scale developed by Kiraz (2021); For the qualitative part, data was collected using an unstructured interview form developed by the researcher. The population of the research was selected as 2814 classroom teachers working in 135 public primary schools in Şahinbey district of Gaziantep province. 350 classroom teachers selected by disproportionate cluster sampling method formed the sample for the quantitative part of the research. 15 classroom teachers who experienced disasters, selected by criterion sampling method, participated in the qualitative part of the research. In the analysis of the quantitative data collected using a Likert-type scale in the research, arithmetic mean and standard deviation for the disaster awareness levels of classroom teachers; Independent samples t-test for data on the differentiation of disaster awareness according to gender, education level and disaster experience; One-way analysis of variance (ANOVA) was used for data regarding the differentiation of disaster awareness according to age and professional seniority. Content analysis method was used to analyze the opinions of classroom teachers about disaster education, which were collected using the interview form. In the research, it was determined that classroom teachers' disaster awareness levels were high. In addition, it was determined that the disaster awareness levels of classroom teachers did not differ significantly according to gender, age, professional seniority, education level and disaster experience. When the findings obtained from qualitative data are examined, classroom teachers think that primary school students come to school without preparedness for disasters. According to them, disaster education should be started from an early age. Teachers also emphasized the necessity of disaster plans in schools.