Kentsel gelişme alanları için çok kriterli karar verme yöntemi kullanılarak uygun yer seçimi- Antalya örneği
Suitable site selection by using a multiple criteria decision making method for urban development areas- case study in Antalya
Yazar: VESİLE ŞAHAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK KOÇ SAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Hızlı nüfus artışı ve göç olgusu kentlerde yeni yerleşim alanlarına olan talebi artırmaktadır. Artan talep, doğal alanların tahribine ve sağlıksız yaşam alanlarının oluşmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle, kentsel gelişme alanları için yer seçimi önemli bir çalışma konusudur ve çevresel, fiziksel, sosyal ve ekonomik birçok faktörü bir arada değerlendirmeyi gerektiren bir süreçtir. Bu çalışmada uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) verileri kullanılarak Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile kentsel gelişme alanları için uygun alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı olarak, Antalya il sınırları içerisinde kentsel gelişimin en çok gözlemlendiği merkez ilçeler (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa) ve Serik ilçesi seçilmiştir. Çalışmada doğal ve kültürel karakteri korunacak alan verileri, jeolojik ve jeomorfolojik veriler, sosyo-ekonomik veriler ve yapay sınırlama getiren veriler başlıkları altında 18 kriter belirlenmiş, bu kriterler ÇKKV yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP)yöntemi ile değerlendirilerek ikili karşılaştırmalar sonucunda kriterler için ağırlıklar hesaplanmış ve kentsel gelişme için uygun alanlar tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, çalışma alanının %5.27'sinin kentsel gelişme için yüksek uygunlukta alanlar olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, CBS ve ÇKKV analizi ile önerilen kriterler kullanılarak kentsel gelişmeye uygun alanların hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilebildiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Rapid population growth and migration increase the demand for new residential areas in cities. Increasing demand causes destruction of natural areas and unhealthy urban areas. Therefore, site selection for urban development areas is an important study topic and it is a process that requires to evaluate environmental, physical, social and economicmany factors together. In this study, it is aimed to determine suitable areas for urban development areas by using Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) methods by using remote sensing and Geographical Information Systems (GIS) data. As the study area, the central districts (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa) where urban development is most frequently observed within the boundaries of Antalya and Serik district were chosen. In this study, 18 criteria have been determined under the headings of natural and cultural characters preserved area data, geological and geomorphological data, socio-economic data and artificial boundaries data and then suitable areas for urban development were determined. As a result of the study, it was determined that 5.27% of the study area is high suitable for urban development. The results show that the suitable areas for urban development can be identified quickly and accurately using the proposed criteria, GIS and MCDA.