Tedarik zinciri yönetimi ve Türk otomotiv yan sanayi uygulaması
Supply chain management and application of Turkish automotive subsidiary industries
Yazar: SELÇUK PERÇİN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEMİR AKMUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Otomotiv yan endüstrisi = Automotive supplier industry ; Süreç iyileştirme = Process improvement ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Yan endüstri = Supplier industry ; Yönetim = Management

Özet:
Son yıllarda bilgi teknolojilerindeki ve süreç geliştirme yöntemlerindeki gelişmelere paralel olarak, tedarik zinciri yönetiminin önemi giderek artmaktadır. Bu durum firmaların uygulamalarının temelini oluşturan teorik temelli çalışmalar içinde geçerlidir. Bu nedenle çalışmanın amacını, firmaların rekabet avantajı kazanmaları için ürün döngü zamanlarının tasarlanmasında belirleyici faktör olan, tedarik zinciri yönetiminin zamana dayalı performansının ölçülmesi oluşturmaktadır. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tedarik zinciri yönetimi ve tedarik zinciri bilgi sistemleri incelenmiştir. Bu bölümde literatürde yer alan tedarik zinciri yönetimi ile ilgili değerlendirmelere yer verilmiş, bütünleşmiş tedarik zinciri yönetimi kavramının önemi vurgulanmıştır. Ayrıca alıcı-tedarikçi ilişkilerinin geliştirilmesinde Japon Yalın Ağ modelini benimseyen firmaların başarılı olma nedenleri incelenmiştir. Bununla birlikte, bilgi teknolojileri ve süreç geliştirme yöntemleri, tedarik zinciri yönetiminin başarısını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle, tedarik zinciri bilgi sistemlerini oluşturan teknolojiler ve iş süreçlerinin geliştirilmesini sağlayan süreç geliştirme yöntemleri de bu bölüm içerisinde incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü lojistik yönetim süreci ve elektronik ticaret oluşturmaktadır. Bu bölümde, özellikle perakendecilik alanında kullanılan bilgi teknolojilerine ve stratejilerine değinilmiş, tedarik zincirinin zamana dayalı performans ölçütleri açıklanmıştır. Ayrıca firmaların kurdukları tedarik zincirlerinin geldiği en son aşama olan e-tedarik zinciri yapılan incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünü, tedarik zinciri yönetiminin Türk otomotiv yan sanayindeki uygulaması oluşturmaktadır. Bu amaçla öncelikle Türk otomotiv yan sanayi genel olarak değerlendirilmiş ve araştırmaya katılan firmalarda uygulanacak model açıklanmıştır. Uygulama modeli, tedarik zincirinin zamana dayalı performans ölçütlerinin bilgi teknolojileri, süreç geliştirme yöntemleri ve bunların birlikte kullanılması ile geliştirilebileceğine dayanmaktadır. Uygulama sonucunda, araştırmaya katılan firmaların bilgi teknolojilerinin, süreç geliştirme yöntemlerinin 217ve bunların etkileşimi ile ortaya çıkan sinerji etkisinin zamana dayalı performans ölçütleri üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmüştür. 218

Abstract:
The importance of supply chain management has been increasing in recent years parallel to the developments occurred in information technologies and business process improvement techniques. This brings the idea that the subject is also important for theoretical studies, which are mainly base for companies' practices. This is also the main reason for this study. The purpose of this study is to measure the supply chain time-based performance, which can be used for the companies as a determining factor for designing their cycle times in order to gain the competitive advantage. This study consists of three chapters. In the first chapter, supply chain management and supply chain information systems have been analyzed. In the literature, evaluations in supply chain management have been taken into account and emphasized the importance of integrated supply chain management concept. To develop buyer- supplier relations, the main factors that affect the success of the firms adopted Japanese lean network model, have been examined. Similar to these factors, information technologies and business process improvement techniques have seriously influenced the success of supply chain management. By this reason, technologies that constitute supply chain information systems and business process improvement methods that develop business process are investigated in this chapter. Second chapter of this study involves logistics management process and electronic trading. In this chapter, information technologies and strategies especially used in retailing sector are mentioned and time based performance metrics of supply chain management are explained. Besides, electronic supply chains that are at the last level of supply chains set by firms are investigated. The last chapter of this study consists of supply chain management application of Turkish automotive subsidiary industries. To conduct the application, first of all, Turkish automotive subsidiary industries have been evaluated and practice model for the industries have been explained. Practice model is based on developing time based performance metrics with information technologies, business process improvement methods and interaction effects of those methods. Consequences of a practice, information technologies, business process improvement 219methods and interactions effects forming synergistic effect have influence on supply chain time based performance metrics positively. 220