Roka bitkisinin (Eruca sativa mıll.) çeşitli eksplantlarının farklı büyüme düzenleyici kombinasyonları kullanılarak mikroçoğaltımı
Micropropagation of various explants of arugula plant (Eruca sativa mill.) usng different growth regulator combination
Yazar: AISHA ABDUL RAUF
Danışman: PROF. DR. ABDUL REZZAK MEMON ; DOÇ. DR. MEHMET UĞUR YILDIRIM
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Modern bitki biyolojisinde önemli bir teknik olan mikro çoğaltma, istenilen özelliklere sahip elit bitki çeşitlerinin seri üretimi için umut verici olanaklar sunar. Bu çalışmada, fitohormonal uygulamaların eksplantlar üzerindeki etkileri araştırılmış olup, A-Cotyledon yaprakları mikro çoğaltım için (0, 4 cm²), B-Boğumlar kallus oluşumu için (1 cm uzunluğunda), C-Boğum araları mikroçoğaltım için (1 cm uzunlukta) incelenmiştir. Eksplantlar rokanın (Eruca sativa Mill.) Estht 201, Estht 195 ve Estht 198 adlı üç çeşidinden alınmış ve çeşitli büyüme parametrelerine odaklanılarak dört ve altı haftalık bir süre boyunca kültüre alınmıştır. Varyans analizleri (ANOVA), hormon uygulamaları ve çeşidlerin kallus oluşumu, sürgün oluşum yüzdesi, yaprak üretimi ve bitki boyu üzerinde önemli etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, Estht 201 çeşidinde 4. haftada %61, 83 ve 6. haftada %74,05 kallus oluşum yüzdesi ile  Estht 195 ve Estht 198 çeşitlerine göre üstün performans göstermiştir. Benzer şekilde, Estht 201 çeşidi yüksek yaprak üretimi (Hafta 4: %19,73, Hafta 6: %13,0), bitki boyu (Hafta 4: 7,50 cm, Hafta 6: 9,6 cm) ve sürgün gelişimi (Hafta 4: %67,45, Hafta 6: %69,9) göstermiştir. İnteraksiyon analizleri, farklı roka çeşitlerinde optimum mikroçoğaltma için özel protokolllerin gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda, bu çalışma, verim ve kaliteyi artırmanın yanı sıra ıslah çalışmaları açısından da doku kültürü mikro çoğaltma protokollerinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermiştir. Çeşitli roka çeşitleri arasında optimal mikro çoğaltma sonuçları için muamele stratejilerinin önemini vurgulamaktadır..

Abstract:
Tissue culture, an essential technique in modern plant biology, offers promising avenues for the mass production of elite plant varieties with desirable traits.  This study investigated the effects of phytohormonal treatments 0.1 mg/L NAA - 0.25 mg/L BAP plant growth regulator combination on explants, A-Cotyledon leaves with an area of (0.4 cm²) for micro propagation, B-Nodes (1 cm in length) for kallus formation, C-internodes (1 cm in length) for micro propagation taken from three varieties Estht 201, Estht 195, and Estht 198 of arugula - (Eruca sativa Mill.) and cultured over a period of four and six-weeks focusing on several growth parameters. Analysis of variance (ANOVA) revealed significant interaction between phytohormonal treatments and varieties indicating regeneration on each variety in terms of kallus formation, shoot induction percentage, leaf production, and plant height. Notably, var. Estht 201 indicated consistently improved performance, with a kallus formation percentage of 61.83% in 4 weeks and 74.05% in week 6, compared to the performance of varieties Estht 195, and Estht 198. Similarly, Var. Estht 201 exhibited higher leaf induction  (Week 4: 19.73%, Week 6: 13.0%), plant height (Week 4: 7.50 cm, Week 6: 9.6 cm), and shoot induction (Week 4: 67 .45%, Week 6: 69.9%) throughout the experiment. These findings contributed to a deeper understanding of arugula micropropagation Dynamics. At the same time, this study has once again shown how important tissue culture micropropagation protocols are in terms of improving yield and quality as well as breeding studies.atment strategies for optimal micro propagation outcomes across different arugula varieties.