Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, etik davranışları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerine bir araştırma
A study on the organizational commitment, ethical behavior and organizational citizenship of teachers
Yazar: ABDURRAHMAN ÇOLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BOZBAYINDIR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmenler = Teachers ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının onların sergilemiş oldukları etik davranışlar ve örgütsel vatandaşlık davranışları ile ilişkisinin incelenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde Örgütsel Bağlılık, Etik Davranışlar ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları arasındaki ilişkiler açıklanmaya çalışılacaktır. Araştırmamızda örgütsel bağlılık, etik davranışlar ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla incelenmiştir. Araştırmada; Karakuş ve Aslan (2009) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", Dipaola, Tarter ve Hoy (2005) tarafından geliştirilen ve Taştan ile Yılmaz (2008) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan ''Okullar İçin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği" ve Çelebi ve Akbağ (2012) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Etik Davranışları Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmada ölçeklere güvenirlik analizi yapıldıktan sonra AMOS programı yardımıyla yapısal eşitlik modelleri oluşturulmuştur. Araştırma evrenini Adıyaman ilinde 2015-2016 eğitim-öğretim yılında çeşitli kademelerde görev yapmakta olan sınıf ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Adıyaman ilinde bulunan okullarda dağılımın kapsayıcı olması dikkate alınarak küme örnekleme yöntemiyle 33 okulda çalışmakta olan çeşitli kademelerdeki branş ve sınıf öğretmenleri bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.   Bu amaçla ulaşılan 400 kişilik öğretmen grubundan 365 tane ölçek toplanmış ve bu ölçeklerden 329 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma bulgularına göre; örgütsel bağlılığın hem etik davranışları hem de örgütsel vatandaşlık davranışlarını pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca etik davranışlar, örgütsel vatandaşlık davranışlarını pozitif yönde etkilemektedir. Bunların dışında etik davranışların, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında kısmi aracılık rolüne sahip olduğu da bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the relationship between the organizational commitment of teachers and their ethical and organizational citizenship behaviors. The relationships between Organizational Commitment, Ethical Behaviors and Organizational Citizenship Behaviors will be tried to be explained within the scope of this general purpose. The relationship between organizational commitment, ethical behaviors and organizational citizenship behaviors was examined via structural equation modeling in our study. The "Organizational Commitment Scale" developed by Karakuş and Aslan (2009), "Organizational Citizenship Behavior Scale" developed by Dipaola, Tarter and Hoy (2005) which was adopted into Turkish by Taştan and Yılmaz (2008) tarafından as well as the "Ethical Behavior Scale for Teachers" have been used in this study. Validity and reliability studies have been carried out for the scales used in the study. Structural equation models were generated via AMOS software after carrying out the reliability analysis for the scales. Study population was comprised of classroom and branch teachers working at different levels at the city of Adıyaman during the 2015-2016 academic year. Branch and classroom teachers working at various stages as part of 33 schools in the city of Adıyaman selected via cluster sampling make up the sample group of this study in order to ensure that the distribution is comprehensive for the schools in the city. For this purpose, a total of 365 scales were collected from a group of 400 teachers and 329 were evaluated. According to the results of the study; it was determined that organizational commitment has a positive impact on both ethical behavior and organizational citizenship behaviors. In addition, ethical behaviors also have a positive impact on organizational citizenship behaviors. It was also determined that ethical behaviors play a partially intermediary role between organizational commitment and organizational citizenship behaviors. 
Keywords: Organizational Commitment, Ethical Behaviors, Work Ethics, Organizational Citizenship Behaviors