Katılımcı kültür ve kolektif zekâ bağlamında değişen haber kültürü: Yurttaş gazeteciliği
Changing news culture in the context of participatory culture and collective intelligence: Citizen journalism
Yazar: ESRA YAPRAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE CEYDA ILGAZ BÜYÜKBAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Teknolojik gelişmeler ve beraberinde gelişen internet teknolojisi birçok alanda olduğu gibi
medya ve gazetecilik alanında da önemli değişikliklere neden olmuştur. Web 2.0'ın
getirdiği yenilikler, internet teknolojisi özellikle gazetecilik pratikleri üzerinde etkili
olmuş ve birçok gazetecilik uygulaması ortaya çıkmıştır. Kişiler internet haber siteleri,
sosyal medya araçları ile birçok alanda kendilerini ifade etme imkanı elde etmiştir.
İnternet teknolojinin getirmiş olduğu etkileşim ile okuyucu/dinleyici/izleyici arasındaki
sınırlar ortadan kalkmıştır. Gazetecilik uygulamaları sürecinde pasif konumda olan
okuyucu/dinleyici/izleyici aktif konuma geçmiştir. Yeni gazetecilik türlerinin çıkmasıyla
birlikte haber üretim süreçlerinde de değişimler yaşanmıştır. Bu çalışmada internet
teknolojisi ile yeni bir gazetecilik pratiği olan yurttaş gazeteciliği ele alınmış ve yurttaş
gazeteciliği kavramı katılımcı kültür ve kolektif zeka ile değerlendirilmiştir. Çalışma
kapsamında ilk olarak internet teknolojisi, yeni medya, internet gazeteciliği ve
beraberinde getirdiği değişimlere değinilmiş ve daha sonra yurttaş gazeteciliği kavramı,
kavramın ortaya çıkışı ve haber üretim sürecinde yurttaş gazeteciliği üzerinde durularak
yurttaş gazeteciliğinin geleneksel haber üretim sürecinden farkı üzerinde durulmuştur.
Çalışmanın son bölümünde ise yurttaş gazeteciliği pratikleri çalışmanın amacına uygun
olarak belirlenmiş olan örneklem çerçevesinde içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir.
Ayrıca yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve görüşme sonuçları
yurttaş gazeteciliği pratikleri açısından belirlenen beş tema ile açıklanmıştır.

Abstract:
Technological developments and the accompanying internet technology have caused
significant changes in the field of media and journalism, as in many other fields. The
innovations brought by web 2.0 and internet technology have had an impact especially on
journalistic practices and many journalistic applications have emerged. People have had
the opportunity to express themselves in many areas through internet news sites and social
media tools. With the interaction brought by internet technology, the boundaries between
reader/listener/viewer have disappeared. The reader/listener/viewer, who was passive in
the process of journalism practices, became active. With the emergence of new types of
journalism, there have been changes in news production processes. In this study, citizen
journalism, a new journalism practice with internet technology, was discussed and the
concept of citizen journalism was evaluated with participatory culture and collective
intelligence. Within the scope of the study, firstly internet technology, new media, internet
journalism and the changes it brings are mentioned, and then the concept of citizen
journalism, the emergence of the concept and citizen journalism in the news production
process are emphasized, and the difference of citizen journalism from the traditional news
production process is emphasized. In the last part of the study, citizen journalism practices
were examined using the content analysis method within the framework of the sample
determined in accordance with the purpose of the study. In addition, semi-structured indepth
interviews were conducted, and the interview results were explained with five
themes determined in terms of citizen journalism practices.