50 kuşağı öykücülerinin sinemaya etkisi ve sinemanın toplumun estetik eğitimine katkısı
The effect of the 1950s generation storytellers on cinema and the contribution of cinema to society's aesthetic education
Yazar: ZEYNEP SARHAN
Danışman: PROF. DR. BAKİ ASİLTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Estetik = Aesthetics ; Estetik eğitimi = Aesthetic education ; Estetik film = Aesthetics film ; Estetik roman = Aesthetic novel ; Hikaye = Story ; Hikaye kitapları = Story books ; Sinema = Cinema ; Sinema sektörü = Cinema sector ; Sosyal etki = Social affect

Özet:
Bu tezde toplumun estetik eğitimi konusu; edebiyatta 50 Kuşağı Öykücüleri, sinemada Sinemacılar Dönemi karşılaştırmalı bir şekilde incelenerek verilmeye çalışılmıştır. Öykülerde ve sinema filmlerindeki biçimsel bakış irdelenmiş ve bu bakıştan yola çıkılarak topluma estetik eğitimin yazınsal ve görsel ürünler vasıtasıyla nasıl verilebileceği araştırılmaya çalışılmıştır. 50 Kuşağı Öykücüleri olarak anılan kuşağın edebiyatlarını biçimsel bir düzlemde ilerletmeleri ve bu öykülerden yapılmış sinema uyarlamalarının estetik durumu bu tezin konusu olmuştur. Bu düzlemde öykücülerden Sait Faik Abasıyanık, Füruzan, Demir Özlü ve Bilge Karasu ele alınırken sinemacılardan Sinemacılar Dönemi'ne mensup Lütfi Akad, Metin Erksan, Atıf Yılmaz ve sonraki kuşaklardan da Ömer Kavur ve Barış Pirhasan incelenmiştir. Farklı sanat dallarındaki iki kuşağı ayrı ayrı ele aldığımızda onların birbirlerine benzeyen yollardan geçtiğini ve biri edebiyatta biri sinemada bir dönüşüm yaptığını görebiliyoruz. Bunu yaparken de ikisinin de biçimsel denemeler yarattıkları ve böylece yaptıkları üretimlerin, dille kurdukları bağlamın estetiğin içine dahilliği ve topluma bu yönde etki edilebilirliği araştırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: estetik, sinema, öykü, estetik eğitimi

Abstract:
In this thesis, the subject of aesthetic education of the society has been tried to be given by comparatively examining the 1950s Storytellers Generation in literature and the Age of Filmmakers in cinema. The formal point of view in stories and movies has been examined and from this point of view, it has been tried to investigate how aesthetic education can be given to the society through literary and visual products. The development of the literature of the generation known as the 1950s Storytellers Generation on a formal plane, and the aesthetics of the cinema adaptations made from these stories has been the subject of this thesis. In this context, while the storytellers Sait Faik Abasıyanık, Füruzan, Demir Özlü and Bilge Karasu were discussed, and the directors Lütfi Akad, Metin Erksan, Atıf Yılmaz from the Age of Filmmakers and Ömer Kavur and Barış Pirhasan from the next generations were examined. When we consider these two generations in different branches of art individually, we can see that they both went through similar paths and made a transformation, one in literature and the other in cinema.

Keywords: aesthetic, cinema, story, aesthetic education