Otantik sanal deneyimin destinasyonu ziyaret etme niyetine etkisi: Mekânsal mevcudiyetin aracılık rolü
The effect of authentic virtual experience on the intention to visit the destination: The mediating role of spatial presence
Yazar: CANSU ECE ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. ECE ÖMÜRİŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Destinasyon = Destination ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Otantiklik = Authenticity ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Tekrar gelme niyeti = Revisit intention ; Turizm pazarlaması = Tourism marketing ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Araştırmanın amacı sanal deneyimin gerçekliğine dair otantiklik algılanmalarının, VR deneyimden duyulan memnuniyete ve bunun gerçek bir turizm deneyimine yansıması olarak yerinde ziyaret etme niyetine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusundaki bu incelemenin daha anlamlı bulgular ile yorumlanabilmesi için sanal bir deneyimde bulunma yanılgısına karşılık gelen mekânsal mevcudiyet algısının aracı etkisi de sorgulanmıştır. Söz konusu amaç doğrultusunda nicel bir araştırma deseni benimsenmiş, anket aracılığıyla veriler toplanmış ve "Yapısal Eşitlik Modellemesi" yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma örnekleminin teknolojiyle bütünleşik bir şekilde büyümüş Z kuşağı olarak belirlenmesinden kaynaklı, veriler Akdeniz Üniversitesi Turizm, Edebiyat ve Spor Bilimleri Fakültesinden 18 ila 25 yaş grubu arasındaki öğrencilerden toplanmıştır. Toplanan 300 anketten kullanılabilir 298 tanesinin verileri ile analizler gerçekleştirilmiştir. Kurulan hipotezlerin test edilebilmesi için SmartPLS algoritması ile bir Yapısal Eşitlik Modeli (PLS-SEM) kurulmuştur.
Çalışmanın bulgularına göre otantik VR deneyimi, mekânsal mevcudiyet algısı ve VR'den duyulan memnuniyet üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Ancak VR deneyimin otantikliği, yerinde ziyaret etme niyeti üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olmamıştır. Otantik VR deneyimin yerinde ziyaret etme niyetine etkisi, mekânsal mevcudiyet algısının ve VR'den duyulan memnuniyetin aracı olduğu durumlarda gerçekleşmiştir. Elde edilen bulgular bağlamında bu çalışmanın araştırmacılar için teorik ve uygulamacılar için pratik katkılar sağladığını söylemek mümkündür. Bu tez çalışması, ortaya koymuş olduğu ilişkiler ve bu ilişkiler bağlamında yapmış olduğu değerlendirmeler ile özellikle ulusal literatüre farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Ayrıca çalışmada kullanılan ölçeklerin Türkçe literatüre kazandırılmış olması bu çalışmanın sağlamış olduğu diğer katkılardandır. Araştırma bulgularına göre sanal gerçekliğin pazarlama ve alternatif deneyim sunma gibi iki fonksiyonunun da geliştirilebileceği üzerine önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
The aim of the research is to examine the effect of perceptions of authenticity regarding the reality of virtual experience on satisfaction with VR experience and on the intention to visit as a reflection of this on a real tourism experience. For this purpose, in order to interpret this study with more meaningful findings, the mediating effect of spatial presence perception, which corresponds to the delusion of being in a virtual experience, was also questioned. With the aim of this, a quantitative research design was adopted, data were collected through a questionnaire and the "Structural Equation Modeling" approach was used. Since the sample was determined as the generation Z who grew up with technology, the data were collected from the students between the ages of 18 and 25 from Akdeniz University Faculty of Tourism, Literature and Sports Sciences. 300 questionnaires were collected, analyzes were carried out with 298 usable questionnaires. In order to test the hypotheses, a Structural Equation Model (PLS-SEM) was established with the SmartPLS algorithm. According to the findings of the study, authentic VR experience has a direct and significant effect on the perception of spatial presence and satisfaction with VR. However, the authenticity of the VR experience did not have a direct effect on the intention to visit. The effect of authentic VR experience on intention to visit occurred when spatial presence perception and VR satisfaction were mediated. According to the findings, it is possible to say that this study provides theoretical contributions for researchers and practical contributions for practitioners. This thesis study offers a different perspective especially to the national literature with the relations it has put forward and the evaluations it has made in the context of these relations. In addition, adapting the scales used in the study were brought to the Turkish literature is another contribution of this study. According to the research findings, suggestions are made that both functions of virtual reality such as marketing tool and providing alternative experience can be improved.