Sporcu öğrencilerin antrenör-sporcu ilişkileri, algılanan okul deneyimleri ve sportif yaşam doyumları
Student athletes' coach-athlete relations, perceived school experiences and sports life satisfaction
Yazar: MUSTAFA BARIŞ SOMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT CİHAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul deneyimi = School experience ; Sporcu öğrenciler = Sportsmen students ; Sporcular = Sportsmen ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın ana amacı sporcu lise öğrencilerinin antrenör sporcu ilişkilerini, algılanan okul deneyimlerini ve sportif yaşam doyum düzeylerinin belirlenen bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın diğer amacı Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen Mangan (2018) tarafından spora adapte edilen "Sportif Yaşam Doyumu Ölçeği (SYDÖ)" nin Türkçeye uyarlanmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Antrenör-sporcu İlişkisi Ölçeği (ASİÖ)" ve "Algılanan Okul Deneyimleri Ölçeği (AODÖ)" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu Türkiye'de bulunan 2019-2020 eğitim-öğretim yılında spor liselerinde okuyan 717 kız (%27.1), 1927 erkek (%72.9) olmak üzere toplam 2644 öğrenciden oluşmaktadır. Analiz sonuçlarına göre; SYDÖ'nün Türk lise öğrencileri örneklemi açısından geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu gözlenmiştir. Antrenör sporcu ilişkisi ile okul türü, bölgesel durumu, cinsiyet, yaş, sınıf, bir spor kulübüne bağlı olarak spor yapma (lisanslı), okul takımında oynama, haftalık antrenman günü, günlük antrenman saati, aile gelir durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken; antrenörün cinsiyeti, spor yapma yılı, spor branşına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Algılan okul deneyimleri ile bölgesel durumu, okul türü, yaş, sınıf, okul takımında oynama, haftalık antrenmana günü, günlük antrenman saatine, aile gelir durumu, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken; cinsiyet, bir spor kulübüne bağlı olarak spor yapma (lisanslı), spor branşı ve antrenörün cinsiyetine göre anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. Sportif yaşam doyumları ile bölgesel durumu, cinsiyet, yaş, sınıf, bir spor kulübüne bağlı olarak spor yapma (lisanslı), okul takımında oynama, haftalık antrenman günü, günlük antrenman saati, aile gelir durumu, anne ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken; spor branşı, okul türü, antrenörün cinsiyeti ve spor yapma yılına göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Antrenör sporcu ilişkisi ile sportif yaşam doyumu arasında ve algılanan okul deneyimleri ile sportif yaşam doyumu arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda lise öğrencilerinin antrenör-sporcu ilişkisi ve okul deneyimleri sportif yaşam doyumunun anlamlı bir yordayıcı olabileceği bulgularına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sporcu Öğrenci, Deneyim, İlişki, Doyum, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
The aim of this thesis was to examine the coach-athlete relationships, perceived school experiences and sport-specific life satisfaction levels of high school athletes with respect to some variables. Another aim of the study is the adaptation of the "Sport-Specific Life Satisfaction Scale" to Turkish, which was developed by Diener, Emmons, Larsen and Griffin (1985) and adapted to sports by Mangan (2018). As a data collection tool; "Personal Information Form","Coach-Athlete Relationship Questionnaire" and "Perceived School Experiences Scale", were used. The study group of the research consisted of 2644 students studying at in sports high schools during the 2019-2020 education year in Turkey. The sample was  composed of  717 female (% 27.1 of the sample) and 1927 male (% 72.9 of the sample) students. The study results showed that that the Sport-Specific Life Satisfaction Scale is a valid and reliable scale in terms of the sample of Turkish high school students.  The coach-athlete relationship levels of the students demonstrated signinificant differences in respect to  high school type, regional status, gender, age, school status, doing sport in sports club, playing on the school team, weekly training day, daily training hours, family income, education level of the parents; however no significant difference was found depending on the sports branches, active years of  involvement and gender of the coach. The perceived school experiences levels of the students demonstrated signinificant differences in respect to  high school type, regional status, age, school status, playing on the school team, active years of  involvement, weekly training day, daily training hours, family income and education level of the parents; however no significant difference was found depending on the gender of students, gender of the coach, doing sport in sports club and sports branches,. The sport-specific life satisfaction levels of the students demonstrated signinificant differences in respect to  regional status, gender of students, age, school status, doing sport in sports club, playing on the school team, weekly training day, daily training hours, family income and education level of the parents; however no significant difference was found depending on the high school type, sports branches, active years of  involvement and gender of the coach. There was a high level of positive correlation between the coach-athlete relationship and sports-specific life satisfaction, and perceived school experiences and sports life satisfaction. At the same time, it was found that coach-athlete relationship and school experiences could be a significant predictor of their sports-specific life satisfaction on high school students.

Keywords: Student Athlete, Experience, Relationships, Satisfaction,Validity, Reliability