16. yüzyıl Rum eyaletinde miri toprakların mülk ve vakfa dönüştürülmesi
The Conversion of state- owned lands in the province of Rum in sixteenth century of individual property and pious fondations
Yazar: HÜLYA TAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZER ERGENÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Tarih = History
Dizin: Malikane-divanı sistemi = Ownership of lands ; Mülkiyet = Property ; Rum eyaleti = Province of Rum ; Vakıflar = Foundations ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
ÖZET "XVI. Yüzyılda Rum Vilayetinde Miri Toprakların Mülk ve Vakfa Dönüştürülmesi" konulu tezimizde Ankara TKGM Kuyûd-ı Kadîme Arşivi'nde bulunan bölge ile ilgili mufassal tahrir defterleri, icmal defterleri ve Rum evkaf defterindeki veriler esas alınarak bölgedeki mülkiyet sistemini ortaya koymaya çalıştık. İlk bölümde Rum eyaletinin Osmanlı Devleti'ne ilhakı, eyalet içerisinde yer alan Amasya, Çorum, Sivas ve Tokat'ın kısa tarihçeleri ve bunların idari taksimatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde defterlerden elde edilen verileri, kişilerin malikâne hissesi adı altında hangi karyelere sahip oldukları ve bu hisseleri nerelere vakfettikleri ile ilgili bir tasnife tabi tutarak devlet ricalini tespit etmeye çalıştık. Üçüncü bölümde ise 1574-1576 yıllarına kadar Rum vilayetindeki mülkiyet kavramını ortaya koymaya çalışarak buradaki mülklerin nasıl vakfa dönüştürüldükleri ve bölgedeki vakıf türleri hakkında bilgi vermeye çalıştık. Bu çalışma sonucunda denilebilir ki bölgede uygulanan mâlikâne-dîvânî sistemindeki mülkiyet kavramı, miri arazi rejiminde uygulanan mülkiyet kavramından tamamen farklıdır. Sistem sayesinde bölgedeki vakıfların sayısında, diğer bölgelere oranla büyük bir artış sözkonusudur. 81

Abstract:
ABSTRACT In our study titled "The Conversion of State-owned Lands in the Province of Rum in the Sixteenth Century to Individual Property and Pious Foundations" we have tried to bring out the property system in the region of province of Rum. This study has been based on Mufassal Defterleri {detailed registers), İcmal Defterleri {summary registers) and Evkaf Defteri (register of pious foundations) of Rum that have been preserved in Ottoman Archive {Kuyiid-i Kadîme Arşivi) in Ankara. The study consists of three chapters. Chapter 1 one deals with the annexation of the province of Rum to the Ottoman State, and the short history of Amasya, Çorum, Sivas and Tokat in the province of Rum, and administrative division of them. In chapter II, we classified the information that have been found out in the registers (mufassal, icmal and evkaf defterleri). In this way we have attempted to determine individual properties {mülk), pious foundations {vakıf) and state's dignitaries {rical). In the last chapter, we have tried to explain the concept of "property-mw/A:/)^/" and to inform the conversion of freehold lands to pious foundations and the kind of vakifs in the region. As a result of this study it can be said that the concept of property in the dual ownership of lands {malikâne-divâm) system practiced in the area is completely different from the concept of property practiced the state-owned lands system. Because of the system {dual ownership of lands), when compared with the number of other provinces in the Ottoman State a considerable increase in the number of province of Rum can be seen. 82