Bourdieucü sanat sosyolojisi bağlamında 2000'li yıllarda İstanbul'da alternatif tiyatrolar /
Yazar: CANSU KARAGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DERYA FIRAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alternatif sanat  mekanları = Alternative art places ; Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Modern tiyatro = Modern theatre ; Sanat sosyolojisi = Sociology of art ; Tiyatro = Theatre ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Pierre Bourdieu'nün kuramından hareketle 2000'li yıllar sonrasında İstanbul'daki tiyatro alanı ve alternatif tiyatrolar üzerine odaklanan bu çalışmada, Bourdieucü bir tiyatro sosyolojisinin imkânları aranmıştır.

Çalışmanın ilk bölümünde, Türkiye'de tiyatro alanının evreleri ve geçirdiği dönüşümler Bourdieucü "alan" kavramıyla ele alınarak, tiyatro alanının ekonomi, siyaset ve devlet alanıyla olan ilişkiselliği tarihsel verilerden hareketle sorunsallaştırılmış ve alanın sınırları ile özerklik tartışmalarına ağırlık verilmiştir. İkinci bölümde, İstanbul'da 2000'li yıllarda alana dâhil olan ve farklı tarzda tiyatro yapan toplulukların yer aldığı "alternatif tiyatrolar alt-alanı"na odaklanılmış, bu topluluklarda üretim yapan sanatçılarla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ışığında, topluluklar, tiyatro yapma biçimleri ve sanat anlayışlarına göre tiyatro alanında konumlandırılmıştır. Bu bölümde ayrıca, alternatif mekân kavramı, bu mekânların kentle olan ilişkisi, bir "ayrım" (distinction) işareti olarak alternatif tiyatro beğenisinin sınıfsal ve kültürel arka planla ilişkisi gibi ikincil meseleler de sosyolojik açıdan analiz edilmeye çalışılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Bourdieu, Alternatif tiyatrolar, Tiyatro alanı, Beğeni, Ayrım, Sanat sosyolojisi.

Abstract:
Based on Pierre Bourdieu's theory, it was examined possibilities of Bourdieu's sociology of theatre that focussed after 2000's field of theater and alternative theaters in Istanbul on this work.

In the first part of the study, the relationship between the field of theatre and the fields of economy, politics and the state has been problematized through historical data and through the analysis of the different phases and the transformations within the field of theatre by using the Bourdieusian concept of ''field,'' with the concentration being on the discussions around the limits and autonomy of the field. In the second part, the focus is given to the ''sub-field of alternative theaters'' in Istanbul which have become involved in the field with their stylistic difference in 2000s, and, in the light of the in-depth interviews with the artists who perform within these communities, the communities are located within the field of theatre according to their conceptions of art and ways of performing theatre. Furthermore, the secondary issues, such as the concept of alternative space, the relationship of these spaces to the urban context, and the links between the taste for alternative theatre, as a sign of ''distinction'' and the class-based and cultural background are sociologically scrutinized.

KEYWORDS: Bourdieu, Alternative theatre, Field of theatre, Taste, Distinction, Sociology of art.