Etmen davranışları bağlamında mimari form üreten bir model önerisi
A proposal for an architectural form generating model with agent behaviors
Yazar: ANDAY BODUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ETHEM GÜRER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Mimari tasarım = Architectural design ; Tasarım desenleri = Design patterns

Özet:
Bu tez çalışmasında, beliren sistemlerin bir alt kategorisi olan "etmen sistemler" kullanılarak, sürü hareketleri üzerinden mimari formlar üreten bir algoritmik model geliştirilmiştir. Bu model oluşturulmadan önce, mimarlıkta etmen sistemlerin ana başlığı olan "belirme" konsepti araştırılmış, belirmenin mimari form arayışında ne kadar yer tuttuğu, zaman içinde evrimi, ve mimarlık mesleği geliştikçe, müelliflik kavramı ile olan karşıtlığı ele alınmıştır. İlkçağlardan modern döneme kadar, mimarlıkta form üretiminin ne gibi yöntemler üzerinden yapıldığı incelenmiştir. Form üretiminin geçmiş çağlarda izlediği süreçler, bu süreçlerin aydınlanma dönemi ve modernizmin yükselişiyle geçirdiği değişimler, ele alınmıştır. Formu üreten kişinin önce bina inşa eden kişi olarak tanımlanması, daha sonra tasarımcı kimliğinin ortaya çıkması ve en sonunda tasarımcı kimliğinin mimarlığa doğru evrim geçirmesinden bahsedilmiştir. Mimarın tasarım sürecindeki müelliflik ve kontrolünün geçirdiği değişim ve modernizmin gelişiyle tasarıma olan yaklaşımlardaki çeşitlilik tartışılmıştır. Mimarlık pratiğinin bilgisayar destekli tasarımla tanışması ve yapı üretiminde yenilikçi üretken sistemlerin meslek pratiğine nasıl girdiği araştırılmıştır. Tezin son kısmında ise güncel etmen sistemler ve bu etmen sistemlere bir çatkı oluşturabilecek örüntülerin bir tasnifi yapılmıştır. Kararsız bağlam kavramı ele alınmış, bu bağlamı oluşturabilecek örüntüler karşılaştırılmıştır. Bu örüntülerin kullanıldığı, tamamen etmen sistemlerden oluşan ve sürü hareketleri sayesinde yenilikçi formlar oluşturan bir model önerilmiştir.

Abstract:
This thesis introduces an algorithmic model which produce architectural forms through swarm behavior. Agent systems, which are a sub-set of emergent systems, is the main research focus. Before examining the algorithmic model, the emergent systems are explored and how much emergence takes part in the search for form in architecture is discussed. The thesis also explores how the notion of emergence evolved through time, and how it contradicts with the notion of authorship as the practice of architecture developed. The research focuses on the techniques of form creation in architectural practice from the classical to the contemporary era. The processes that form creation followed and how these processes evolved through Enlightenment period and the Modernist era is discussed. The thesis also examines the identity of the form creator as a builder, and then as a designer and how this designer identity evolves into the architecture. The changes in authorship and control of the architect in the design process in modernist era and the resulting variability in the architectural products are examined. The convergence of architectural design and computer-assisted design, how the innovative generative systems are adapted into the architectural practice is discussed. In the final part of the thesis, contemporary multi-agent systems are examined and a series of patterns which can serve as the ground work for these systems are categorized. The concept of "indeterminate context" is introduced, and possible node patterns that can constitute such a context are explored. Finally, a multi-agent system that uses swarm behaviors to create innovative forms using these patterns as "templates" is introduced.