Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalına sevk edilen gebelerde ilaç kullanımının teratojenik etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the teratogenic effect of drug usage in pregnant women who were referred to the department of medical pharmacology of Adnan Menderes University Faculty of Medicine
Yazar: NECİP GİRİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM TUĞRUL
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Teratojenler = Teratogens ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Bu çalıĢmada Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi
Farmakoloji Anabilim Dalı‟ na gebeliği sırasında ilaç kullanarak teratojenik danıĢma
amacıyla sevk edilen gebelerin değerlendirilmesi amaçlanmıĢtır.
Yöntem: Anabilim Dalı‟ na 01.01.2010-31.12.2013 tarihleri arasında baĢvuran ve
teratojenite raporu düzenlenen gebelerle yüzyüze görüĢmede, gebelerin sosyodemografik
durumları ve maruz kalınan ilaçlara ait verileri gebe kayıt formlarına iĢlenmiĢ, daha sonra
telefonla yapılan geri aramalarında gebelik sonuçları değerlendirilmiĢ ve yine gebe kayıt
formlarına iĢlenmiĢtir. Tanımlayıcı olgu serisi olan bu çalıĢmamızda gebelere ait
sosyodemografik veriler, kullanılan ilaçlar ve gebelik sonuçları gebe kayıt formlarından
retrospektif olarak teratojenite açısından değerlendirilmiĢtir. Maruz kalınan ilaçlar FDA ve
ATC sınıflamasına göre değerlendirilmiĢtir. Veriler ortalama değerler ve yüzde oranlar
Ģeklinde analiz edilmiĢtir.
Bulgular: ÇalıĢmamızda sosyodemografik ve maruz kalınan ilaçlara ait
değerlendirilen 244 gebenin 214‟ ü gebelik sonuçları açısından değerlendirilebilmiĢtir.
Gebelerin ortalama 30±6 yaĢında, 8.3±4.1 gebelik haftasında, % 88.9‟ unun ilk trimestirde
baĢvurduğu, % 51.7‟ sinin ilçede ikamet etmekte ve % 44.7‟ sinin ilkokul mezunu olduğu
bulunmuĢtur. Gebelerin % 69.6‟ sının ilaca son adet tarihinden sonra baĢladığı, % 20.9‟
unun 5 ve 5‟den çok ilaca maruz kaldığı, bu ilaçların % 34.3‟ ünün FDA sınıflamasına
göre riskli grupta (D ve X) yer aldığı ve 2. seviye ATC sınıflamasına göre en sık
antibakteriyel (% 44), antidepresan (% 31) ve antienflamatuar-antiromatizmal (% 29)
ilaçlara maruz kaldıkları bulunmuĢtur. Gebeliklerin % 25.7‟ si isteğe bağlı yada tıbbi
nedenlerle sonlandırılmıĢ ve 9 gebelik (% 4.2) doğumsal anomali ile sonuçlanmıĢtır.
Sonuç: Doğurganlık çağındaki kadınlar tetkik ve tedavi sırasında ayrıcı tanıda
gebelik mutlaka düĢünülmeli ve ilaçla tedavisi planlanan kadınların tedavi sırasında
gebelik önleyici tedbirler almaları sağlanmalıdır.
,
Anahtar kelimeler: Gebelik, teratojenite, akılcı ilaç kullanımı, FDA, ATC

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate the drug usage of pregnant women who has used
drugs unintentionally during their pregnancy and has been referred to Department of
Medical Pharmacology, Faculty of Medicine, Adnan Menderes University for teratogenic
consultation.
Methods: The study covers the referrals to the department in between 01.01.2010
and 31.12.2013. In the first referral of the pregnant women, a teratogenicity report was
prepared based on the answers given in the face to face meeting which were registered in a
recording report including the sociodemographic state of the pregnant women and the
drugs that have been used. Lateron, these women were called on the phone for the followup
evaluation of the outcome of their pregnancies, which were also registered on their
pregnancy recording report. In this study, which is a descriptive case series, the
sociodemographic data, the drugs that have been used and the outcome of the pregnancy
were retrospectively evaluated in terms of teratogenicity based on the pregnancy recording
reports. The drugs that have been exposed were assessed according to the classification of
FDA and ATC. The data were represented and analysed as mean and percentage.
Results: In the study, a total of 244 expectants were evaluated according to their
sociodemographic state and drug exposure, and 214 of these expectants were assessed in
terms of the outcome of their pregnancies. The referrals were made on avarage at the age
of 30±6, in the gestational week of 8.3±4.1 and a 88.9% was made in the first trimester. A
51.7% of the expectants resided in counties and a 44.7% only got a degree from primary
school. 69.6% of the expectants started using drugs after their last menstrual period, 20.9%
of them were exposed to 5 or more than 5 drugs, 34.3% of the drugs were listed in risky
group (D and X) according to FDA classification. According to the 2nd level ATC
classification the expectants were found to be most frequently exposed to antibacterial 
(44%), antidepressant (31%) and antienflammatory-antirheumatic (29%) drugs. 25.7% of
the pregnancies were terminated voluntarily or due to medical reasons and 9 of the
pregnancies (4.2%) resulted in congenital anomalies.
Conclusion: In the examination and treatment of women in fertile period, in
differential diagnosis the possibility of pregnancy must be taken into consideration and for
the ones who are planned to take medication, contraceptive precautions should be
encouraged throughout the treatment.

Keywords: Pregnancy, teratogenicity, rational drug use, FDA, ATC