Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde tüketilen süt örneklerinde aflatoksin M1 düzeylerinin araştırılması
Investigation of aflatoxin M1 levels in milk samples consumed in The Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: CENGİZ BEREKET
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE GİRGİN ; PROF. DR. GÖNÜL ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aflatoksin M1 = Aflatoxin M1 ; Aflatoksinler = Aflatoxins ; Aflatoksinler = Aflatoxins ; HPLC =   ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Mikotoksinler = Mycotoxins ; Mikotoksinler = Mycotoxins ; Süt = Milk ; Süt = Milk

Özet:
AFM1, sitokrom P450 enzimleri tarafından karaciğerde oluşan ve memelilerin idrar, dışkı ve sütüne salgılanabilen, AFB1'in hidroksillenmiş metabolitidir. AFM1 karsinojen, sitotoksik, teratojenik, mutajenik ve genotoksik bir ajan olduğundan, hem insanlar hem de hayvanlar üzerinde önemli sağlık riskleri teşkil etmektedir. Bu çalışma, KKTC'de tüketilen çiğ ve UHT inek sütlerinde AFM1 varlığını tespit etmek ve halk sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, KKTC'de üretilen ve piyasada tüketime sunulan 2 süt markasından toplam 20 UHT inek sütü ve farklı mandıralardan toplanmış 22 adet çiğ inek sütü örneği, immünoafinite kolon saflaştırmasından sonra yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC)-floresan belirleme ile AFM1 varlığı yönünden analiz edilmiştir. Analiz edilen çiğ ve UHT inek sütü örneklerinin hiçbirinde AFM1 tespit edilebilecek düzeyde bulunamamıştır. HPLC-FLD yönteminin LOD ve LOQ değerleri sırasıyla, 1,038 ve 3,145 μg L-1 olarak bulundu. Kör numunelerine üç farklı düzeyde AFM1 standart çözeltisi ilave edilerek analiz edilmesi sonucu elde edilen yöntemin ortalama geri kazanım ve tekrarlanabilirlik değerleri sırasıyla, % 95,6 ve % 4,9 olarak bulundu. Bu değerler yöntemin güvenirliğini kanıtlamaktadır. Sonuç olarak, KKTC'de tüketilen süt örneklerindeki AFM1 içeriği, halk sağlığı açısından önemli bir risk teşkil etmese de, daha fazla sayıda süt örneğinin ve hayvan yeminin sürekli takibi, olası tüketici maruziyetini azaltmak için gereklidir.

Abstract:
AFM1 is the hydroxylated metabolite of AFB1, which is formed in the liver by cytochrome P450 enzymes and can be secreted into the urine, feces and milk of mammals. Since AFM1 is a carcinogenic, cytotoxic, teratogenic, mutagenic and genotoxic agent, it poses a significant health risk to both humans and animals.This study was conducted to determine the presence of AFM1 in raw and UHT cow milk consumed in the TRNC and to determine whether it poses a risk to public health. In the survey, a total of 20 UHT cow milk samples from 2 milk brands produced in the TRNC and offered for consumption in the market and 22 raw cow milk samples collected from the different dairies were analyzed for the presence of AFM1 by high performance liquid chromatography (HPLC)-fluorescence detection after immunoaffinity cleanup. AFM1 could not be detected in any of the analyzed raw and UHT cow milk samples. The LOD and LOQ values of the HPLC-FLD method were 1.038 and 3.145 μg L-1, respectively. The mean recovery and repeatability values of the method, which obtained by spiking and analyzing blank samples at three fortification levels were 95.6% and 4.9%, respectively. These values prove the reliability of the method. Although AFM1 content in milk samples consumed in the TRNC does not pose a significant risk to public health, continuous monitoring of more milk samples and animal feed is necessary to reduce possible consumer exposure.