Pediatri hemşirelerinin ostomi bakımı öz yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi (PHOBÖÖ)
Pediatric nurses' ostomy care of self-efficacy scale (PNOCSES)
Yazar: HİLAL BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA SULUHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Ostomi = Ostomy ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Pediatri Hemşirelerinin Ostomi Bakımı Öz Yeterlilik Ölçeğinin (PHOBÖÖ) geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Aralık 2020-Aralık 2021 tarihleri arasında metodolojik araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde bulunan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, T.C Sağlık Bakanlığı Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr.Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan pediatri hemşireleri, örneklemini ise araştırmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 391 çocuk hemşiresi oluşturmuştur. Likert tipte tasarlanan PHOBÖÖ taslak formunun kapsam geçerliliği ostomi ve ostomi bakımı alanında uzman 12 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, ölçeğin geçerlik analizinde; kapsam, yapı geçerliği analizleri, güvenirlik analizinde; iç tutarlılık kat sayısı ve test-tekrar test analizleri Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), açıklayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. 
Bulgular: Kapsam geçerliği analizi sonucunda, ölçek taslak formda yer alan 26 madde 22 madde olarak yeniden düzenlenmiştir. AFA sonucunda, ölçekte toplam varyansın %40.7'sini açıklayan ve faktör yükleri 0,64 ile 0,91 arasında değişen üç boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Ölçekte faktör yükleri incelendiğinde 0,30 altında bir madde olmadığı ve faktör yüklerinin kabul edilebilir sınırlarda olduğu tespit edilmiştir. DFA göre ölçeğin yapısal denklem model sonucu p=0,000 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 22 madde ve üç faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Birinci düzey çok faktör analizi sonuçlarına göre PHOBÖÖ'nin uyum iyiliği indekslerine bakıldığında CFI 0,949, IFI 0,950 ve χ2 (Cmin/df) 2,220 ile mükemmel uyum; RMSEA 0,078 ile kabul edilebilir uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Ölçüm modelinin güvenilirliği için üç faktörün ortalama açıklanan varyans (AVE) ve bileşik güvenilirlik (CR) değerleri istenen düzeydedir.  Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ölçek için .96, alt boyut faktör 1 için .94, faktör 2 için .95 ve faktör 3 için .94 olarak bulunmuştur ve yüksek derecede güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: Üç alt boyuttan ve 22 maddeden oluşan Pediatri Hemşirelerinin Ostomi Bakımı Öz Yeterlilik Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçektir. 

Anahtar kelimeler: ostomi, ostomi bakımı, ölçek, pediatri hemşiresi, öz yeterlilik

Abstract:
Aim: The aim of this study is to develop the Pediatric Nurses' Ostomy Care Self-Efficacy Scale (PNOCSES) and to evaluate its validity and reliability.
Materials and Methods: The study was carried out as a methodological research between December 2020 and December 2021. The population of the study consisted of pediatric nurses working at Health Sciences University Gülhane Training and Research Hospital, Ministry of Health Ankara City Hospital Children's Hospital and SBU Ankara Dr.Sami Ulus Gynecology, Child Health and Diseases Training and Research Hospital in Ankara and the sample of the study consisted of 391 pediatric nurses who met the inclusion criteria of the study. The content validity of the PNOCSES draft form, which was designed in Likert type, was evaluated by consulting 12 experts in the field of stoma and ostomy care. In the analysis of the data, number/percentage, t test, correlation analysis, validity analysis of the scale; in scope, construct validity analysis, reliability analysis; internal consistency coefficient and test-retest analyzes Confirmatory Factor Analysis (DFA), Explanatory Factor Analysis (EFA) were used.
Results: As a result of the content validity analysis, 26 items in the draft form of the scale were revised as 22 items. As a result of EFA, a three-dimensional structure was obtained, which explained 40.7% of the total variance in the scale and whose factor loads were between 0.64 and 0.91. When factor loads in the scale were examined, it was determined that there was no item below 0.30 and factor loads were within acceptable limits. According to CFA, the structural equation model result of the scale was found to be significant at the p=0.000 level, and it was found to be related to the 22 items forming the scale and the scale structure with three factors. According to the results of the first level multi-factor analysis, when the goodness of fit indices of PHOBAS were examined, excellent agreement was found with CFI 0.949, IFI 0.950 and χ2 (Cmin/df) 2.220; It was determined that it showed acceptable compliance with RMSEA 0.078. For the reliability of the measurement model, the average explained variance (AVE) and composite reliability (CR) values of the three factors are at the desired level. The Cronbach's Alpha reliability coefficient was .96 for the scale, .94 for sub-dimension factor 1, .95 for factor 2 and .94 for factor 3, and it was found to be a highly reliable scale.
Conclusion: PNOCSES, which consists of three sub-dimensions and 22 items, is a valid and reliable scale.
Key words: ostomy, ostomy care, scale, pediatric nurse, self-efficacy