Metotreksat tedavisi gören romatoid artritli hastalarda ilaç yan etkisi ile metilentetrahidrofolat redüktaz gen polimorfizmi arasındaki ilişkinin değerlandirmesi
Methotrexate related adverse effects in patients with rheumatoid arthritis are associated with the polymorphism of the mthfr gene
Yazar: ŞUAYB SEVİÇKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ELDEN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Komplikasyonlar = Complications ; Metilentetrahidrofolat = Methylenetetrahydrofolate ; Metotreksat = Methotrexate ; İlaç alerjisi = Drug hypersensitivity ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Romatoid Artrit (RA) etyolojisi bilinmeyen, simetrik eroziv sinovitle karakterize, bazı ekstraartiküler tutulumlar yapan, otoimmün bir hastalıktır. RA hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlardan olan yaygın şekilde kulanılan Metotreksat (MTX) ile 1980'den itibaren tedavi edilmeye başlanmıştır. Folik asit antigonisti olan MTX'ın kullanımında, çevresel nedenler yanında bireyin genetik yapısındaki değişkenliklerin etki ve toksisite gelişimine neden olabileceği bildirilmektedir. Folat metabolizmasında yer alan enzimlerde meydana gelen polimorfizmler, farklı etkilerle ilişkili olabilir.Metilentetrahidrofolat Redüktaz (MTHFR), MTX ile tedaviye yanıtta yer aldığı için, MTX' ın etkilerini düzenlemek için kuvvetli bir adaydır. MTX kullanımına bağlı olarak ilaç kaynaklı toksisite ve yan etki oluşumunda, MTHFR C677T ve A1298C gen polimorfizmlerindeki risk faktörü olup olmadığının araştırılması amacıyla çalışma ve kontrol grubu olmak üzere toplam 52 hasta çalışılmıştır.Bu çalışmaya yan etki gözlenen ve yan etki gözlenmeyen gruplarda Amerikan Romatoloji Cemiyetinin (ACR) 1987 yılında yenilediği RA sınıflama kriterlerine göre belirlenmiş olan 52 RA'li hasta alındı. Her iki grupta tam kan sayımı, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, Romatoid Faktör (RF), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), Anti-Cyclic Citrullin Peptid (anti-CCP) değerleri ölçüldü. Toplam 52 hastadan periferik kan örnekleri aldık.Bu örneklerden DNA izole edildi. MTHFR C677T ve A1298C varyant allelleri polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemiyle belirlendi.Çalışmamızda yan etki gözlenen grupta ve yan etki gözlenmeyen gruplarda sırasıyla MTHFR C677T (% 40 CC, % 46,7 CT % 13,3 TT), (% 40 CC, % 45.7 CT, % 14.3 TT) ve A1298C (% 40 AA, % 53.3 CT % 6.7 TT), (% 42.9 AA, % 48.6 AC, % 8.6 CC) genotipleri açısından analiz edildiğinde aralarında istatistiksel bir farklılık gözlenmemiştir ( p>0.05 ).Sonuç olarak çalışmamızda MTHFR A1298C ve C677T gen polimorfizmlerinin MTX tedavisi gören Romatoid Artrit hastalarında yan etki gelişimi için risk faktörü oluşturmadığı saptanmıştır. Ancak kesin sonuçlara varılabilmesi için daha genis hasta gruplarının incelendigi kapsamlı çalısmalara ihtiyaç oldugunu düsünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, Metotreksat, Metilentetrahidrofolat Redüktaz

Abstract:
ABSTRACTRheumatoid arthritis is an autoimmune disease that is characterized by symmetric erosive synovitis with some extra-articular involvements and its etiology is unknown. Since 1980 MTX, one of the most widely used disease modifiying antirheumatic drugs, has been used for treatment of RA. It is announced that in treatment with MTX which is a folic acid antigonist, with the environmental factors, variabilities in the structure of individuals can contribute developing efficacy and toxicity.It is possible that polymorphisms in enzymes involved in folate metabolisms may be related to these variable effects. MTHFR is a strong candidate for mediating the effects of MTX, because it is involved in the response to treatment with MTX.To determine whether the MTHFR C677T and A1298C gene polymorphisms are risk factor for the Methotrexate induced toxicity and side effects, we genotyped MTHFR C677T and A1298C polymorphisms in fifty two patients which were classified as working group and control group.In occured side effect and didn?t occure side effect groups fifty two RA patients who fulfilled 1987 American College of Rheumatology (ACR) criteria were enrolled in the study . Parameters such as clinical characteristics and treatment were questioned in working group. Complete blood count, kidney and liver function tests, rheumatoid factor (RF), erythrocyte sedimentation rate, C-reactive protein, Anti-Cyclic Citrullinated Peptide (anti-CCP), homosistein values of RA patients were measured in both groups. Disease Activity Score (DAS 28) for disease activity were assessed. Peripheral blood samples we obtained from fifty two patients. DNA was extracted from these samples. MTHFR C677T and A1298C variant alleses were determined by PCR (polymerase chain reaction) .In our study in occured side effect and didn? t occure side effect groups in order MTHFR C677T (% 66.7 CC, %26.7 CT % 6.7 TT), (%77.3 CC, % 22.7CT, % 0.0 TT) and A1298C (% 56.7 AA, %30 AC, % 13.3 CC ), (%63.6 AA, % 27.3 AC, % 9.1 CC) analysed in terms of genotypes, no statistically difference was observed (p >0.05 ).In conclusion, MTHFR A1298C and C677T polymorphisms were not found as a risk factor for developing side effects in patients with rheumatoid arthritis who were treated with MTX. But we need further investigations including higher numbers of patients to obtain more accurate results.Keywords: Rheumatoid Arthritis, Methotrexate, Metilentetrahidrofolat Redüktaz