Meme kanseri tanısı almış hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanma durumlarının incelenmesi
Examination of complementary and alternative treatment use of patients with breast cancer
Yazar: ESRA KUNDUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM IŞIL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Kanser hastalarının bazılarının, konvansiyonel tıbbi tedavilere ek olarak tamamlayıcı ve alternatif tedavileri kullandıkları bilinmektedir. Bu araştırma, meme kanseri olan hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi (TAT) kullanma durumlarının incelenmesini amaçlamaktadır.
Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup, 10.10.2023-01.03.2024 tarihleri arasında İstanbul Kartal Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Genel Cerrahi (Meme)Poliklinik/ Klinikleri'ne başvuran 315 meme kanseri tanısı almış hasta ile birlikte yürütüldü. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Yaklaşımları Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin tanımlayıcı istatistiklerinde ortalama, standart sapma, medyan endüşük, en yüksek, frekans ve oran değerleri kullanıldı. Değişkenlerin dağılımı kolmogorov simirnov, shapiro-wilk test ile ölçüldü. Nicel bağımsız verilerin analizinde Kruskal-wallis, mann-whitney u test kullanıldı. Nitel bağımsız verilerin analizinde ki-kare test, ki-kare test koşulları sağlanmadığında fischer test kullanıldı. 
Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 54.0 ± 12.0 dır.Katılımcıların %38.7'sinin TAT kullandığı,  %26'sının TAT kullanım sürelerinin bir yıldan kısa olduğunu, %35. 9'unun TAT kullanımına ilişkin bilgiyi çevreden(akraba/komşu) edindiğini ifade etti. Hastaların %12. 4'ünün TAT'ı vücudun direncini artırmak için kullandığını ifade etti. Hastaların %31. 4'ünün kullandığı TAT yöntemini sağlık personeli ile paylaşmadığı ancak tedavi sürecinde TAT'a yönelik danışmanlık almak istedikleri saptandı. Çalışmaya katılan hastaların Bilişsel-Davranışsal Terapiler ve Manipulatif Yaklaşımlardan en çok %64. 1'inin dua etme, %59.17'sinin vücut masajı yaptırma, %53'ünün komşuya gitme yöntemlerini tercih ettiği belirlendi. Bitkisel Yaklaşımlardan en çok %17. 5'inin vitamin ve %13. 3'ünün çörek otunu uyguladığı belirlendi. Meme kanseri tanısı konduktan sonra TAT kullanan grupta yaş, eğitim durumu, gelir durumu, bir yıldan uzun süre önce meme kanseri tanısı konulan hastaların oranı, tanı konulduğunda meme kanser evresi meme kanseri tanısı konduktan sonra TAT kullanmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksek bulundu. 
Sonuç olarak hastaların %38.7'sinin TAT yöntemi kullandığı, kullanım oranlarının nispeten düşük olmasına rağmen hastaların TAT kullanmaya yönelik olumlu tutuma sahip oldukları söylenebilir. Bu durumun eğitim durumu, gelir durumu, çalışma durumu, hastalığın tanı konulma zamanı ve hastalığın evresi arttıkça TAT kullanımını arttığı ve TAT kullanan hastaların yaklaşık yarısının kullanma durumlarını kendilerini takip eden sağlık personelleri ile paylaşmadığı belirlendi. Hemşireler; meme kanseri olan hastaların TAT kullanım durumlarını terapötik iletişim ortamı sağlayarak sorgulamalıdır. Verimli sonuçlar alabilecek için hastaya uygun TAT yöntemlerini belirlemeli, yararlarını/zararlarını öngörebilmeli ve tüm bunlar hakkında kanıta dayalı güncel bilgileri kullanarak bakım süreci planlayıp danışmanlık yapabilmesi büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hasta, Meme Kanseri, Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi, Hemşirelik

Abstract:
Some cancer patients are known to use complementary and alternative therapies in addition to conventional medical treatments. This research aims to examine the use of Complementary and Alternative Treatment (CAT) of patients with breast cancer.
Research is of descriptive and cross-sectional type and between 10.10.2023-01.03.2024 Istanbul Kartal Lutfi Kirdar City Hospital General Surgery (Breast) Policlinic/ It was conducted with 315 patients who had been diagnosed with breast cancer who applied to their clinics. The data of the study were collected using "Personal Information Form", "Complementary and Alternative Medicine Approaches Scale". The descriptive statistics of the data used mean, standard deviation, median low, highest, frequency and ratio values. The distribution of variables was measured by kolmogorov simirnov, shapiro-wilk test. The analysis of quantitative independent data used the Kruskal-wallis, mann-whitney test. In the analysis of qualitative independent data, ki-square test, fischer test was used when the ki-square test conditions were not met. SPSS 28.0 program was used in the analysis.
The average age of the patients in the study was 54.0 ± 12.0. 38.7% of the participants used CAT, 26% of CAT usage time was less than one year, 35. 9% of CAT usage information was obtained from the environment (relative/neighbor). He stated that 12.4% of patients use CAT to increase the body's resistance. 31.4% of the patients did not share the CAT method with the health personnel but they wanted to receive counseling for CAT during the treatment process. In the study, it was determined that 64.1% of the patients who participated in Cognitive-Behavioral Therapies and Manipulative Approaches preferred methods of praying, 59.17% of body massage, 53%  preferred the methods of passing to the neighbor. From Herbal Approaches, it was determined that 17.5% of vitamin and 13.3% of nut grass. Age, education status, income status, proportion of patients diagnosed with breast cancer more than a year ago in the group using CAT after breast cancer diagnosis, the, when the diagnosis was made, the stage of breast cancer was found to be significantly higher (p<0.05) than the group that did not use CAT after being diagnosed with breast cancer.
As a result, it can be said that 38.7% of patients use CAT method, although the usage rates are relatively low, patients have positive attitude. The state of education, income, working status, of this situation, it was determined that as the time of diagnosis and the stage of the disease increased, the use of CAT increased, and about half of the patients using CAT did not share their use status with the health personnel who followed them. Nurses: should question and encourage patients with breast cancer to share their CAT use status by providing a therapeutic communication environment. In order to get efficient results, it is of great importance to determine the appropriate CAT methods for the patient, to foresee their benefits/harm and to plan and advise on the care process using evidence-based up-to-date information about all this.
Keywords: Patient, Breast Cancer, Complementary and Alternative Treatment, Nursing