60-72 aylık çocuklarda akıl ve zekâ oyunlarının yürütücü işlev ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of mind games on executive function and problem solving skills in 60-72 months-old children
Yazar: KÜBRA BOZKIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KANAK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Bu araştırma ile 60-72 aylık çocuklarda akıl ve zekâ oyunları eğitim programının problem çözme ve yürütücü işlev becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu; 36 eğitim grubu,34 kontrol grubu olmak üzere 70 çocuktan oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu, Problem Çözme Becerisi Ölçeği, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri" kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen akıl ve zekâ oyunları programı, eğitim grubundaki çocuklara 6 hafta 24 oturum şeklinde hazırlanmıştır. Ölçme araçları uygulama öncesinde ve sonrasında ön test-son test olarak uygulanmıştır ve ölçme araçlarından elde edilen veriler istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Deneysel çalışmaların analizinde bağımlı örneklemler t testi, betimsel çalışmalarda ise "Kruskal Wallis" ve "Bağımsız Gruplar T Testi" nden yararlanılmıştır. Çocukların problem çözme ve yürütücü işlev becerileri puanları; cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, kardeş sayısı, doğum sırası ve sosyo-ekonomik düzey değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Çocukların problem çözme becerilerinde değişkenler açısından anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yürütücü işlev becerilerinde ise kız çocukları lehine fark bulunmuştur. Ayrıca anne eğitim düzeyinin yürütücü işlev becerileriyle pozitif yönlü bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Ön test-son test puanları değerlendirildiğinde; akıl ve zekâ oyunları programının çocukların problem çözme ve yürütücü işlev becerileri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır ve sonuçlar literatür kapsamında tartışılmıştır. Araştırmacılara, politika yapıcılara, öğretmen ve ebeveynlere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
With this research, it wasaimed to examine the effect of the mind and intelligence games education program on problem solving and executive function skills in children aged 60-72 months. There search was designed in an semi-experimental design, one of the quantitative research methods. The study group of there search consisted of 70 children, 36 of which were experimental and 34 of which were control. information form, problem solving skills cale and childhood executive functions inventory were used. The mind and intelligence games program developed by there searcher was prepared for the children in the education group in the form of 6 weeks and 24 sessions. The measure menttools were applied as a pre-test-post-test before and after the application and obtained from the measure menttools. The data obtained were analyzed with the statistical package program. Dependent samples t-test wasused in the analysis of experimental studies, and "Kruskal Wallis" and "IndependentGroups T-Test" wereused in descriptive studies. Problem solving and executive function skills scores of children; It was evaluated in terms of variables of gender, parental education level, number of siblings, birth order and socio-economic level. It was observed that there was no significant difference in children's problem solving skills in terms of variables. A difference was found in favor of girls in executive function skills. It was seen that there was a positive relation ship. When the pre-test-post-test scores were evaluated; It was concluded that the mind and intelligence games program had a significant effect on children's problem solving and executive function skills, and the results were discussed in the literature. Suggestions were made for researchers, policy makers, teachers and parents.