Sağlık çalışanlarının yeme tutum ve davranışları ile fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of eating attitudes and behaviors and physical activity level of healthcare professionals
Yazar: SEMA SONER KARANFİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNTER DİLSİZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beden algısı = Body image ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sema Soner Karanfil, Sağlık Çalışanlarının Yeme Tutum ve Davranışları ile Fiziksel Aktivite Düzeyinin Değerlendirilmesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Zonguldak, 2022.
Amaç: Bu çalışmada, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (ZBEÜN) Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan doktor ve hemşirelerin obezite sıklığının, yaşam tarzlarının, beden algılarının, yeme tutum ve davranışları ile fiziksel aktivite düzeylerinin incelenmesi ve birbirleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, 15 Nisan- 15 Ekim 2021 tarihleri arasında ZBEÜN'de görev yapan 260 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirilen kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik veri formu, Beden Algısı Ölçeği (Stunkard Ölçeği),  Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Soru Kâğıdı (IPAQ) Kısa Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemle analiz edilmiştir.
Bulgular: Obezite sıklığı  %9,2 olarak saptanmıştır. Çalışanların %53,5'inin üç ana öğün tükettiği, %71,9'unun ise en az bir öğün atladığı görülmüştür. Obez bireylerin %62,5'inde kronik hastalık olduğu ve %83,3'ünün daha önce zayıflama diyeti yaptığı saptanmıştır. Duygusal yeme skorları yüksek olanlarda kısıtlayıcı ve dışsal yeme skorları da yüksek bulunmuştur. Diyet yapmış bireylerin kısıtlayıcı yeme skorlarının yüksek olması beklenirken daha düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların %50,8'inin inaktif, %39,6'sının minimal aktif, %9,6'sının çok aktif olduğu görülmüştür. 
Sonuç: IPAQ sorularına göre sağlık çalışanlarının fiziksel olarak aktiflik düzeylerinin düşük, obez olan sağlık çalışanlarının kronik hastalık varlığının yüksek olduğu görüldü. Yetersiz ve dengesiz beslenme ve fiziksel olarak aktif olmama sağlığı olumsuz yönde etkilemektedir. Hastalarına ve içinde yaşadıkları topluma rol model olan sağlık çalışanlarına kendi sağlıklarını korumak ve geliştirmek, sağlıklı yaşam biçimini benimsemek için yeterli ve dengeli beslenme ve egzersiz gibi yetersiz kaldıkları konularda hizmet içi eğitimler düzenlenebilir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı, beslenme alışkanlıkları, yeme davranışı,  fiziksel aktivite düzeyi, Obezite, Beden Algısı Ölçeği, DEBQ, IPAQ

Abstract:
Sema Soner Karanfil, Evaluation of Eating Attitudes and Behaviors and Physical Activity Level of Healthcare Professionals, Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, Residency Thesis in Medicine, 2022.
Objective: In this study, it was aimed to examine the obesity prevalence, lifestyles, eating attitudes and behaviors and physical activity levels of doctors and nurses working at Zonguldak Bülent Ecevit University (ZBEUN) Health Practice and Research Hospital and to evaluate the relationships between each other.
Materials and Methods: The study is a cross-sectional and descriptive study was performed with 260 healthcare professionals working at ZBEUN between April 15 and October 15, 2021. Sociodemographic data form, Body Image Scale, Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) Short Form were used as data collection tools in the study. The obtained data were analyzed with the appropriate statistical method.
Results: The prevalence of obesity was found to be 9.2%. It was observed that 53.5% of the employees consumed three main meals, and 71.9% skipped at least one meal. It was determined that 62.5% of obese individuals had a chronic disease and 83.3% of them underwent a weight loss diet before. Those with high emotional eating scores also had high restrictive and external eating scores. It was observed that the restrictive eating scores of individuals who had diets were expected to be high, but were lower. It was observed that 50.8% of the participants were physically inactive, 39.6% were minimally active, and 9.6% were very active.
Conclusion: According to the IPAQ questions, it was observed that the physical activity levels of the healthcare professionals were low, and the presence of chronic diseases were high in the obese people. Inadequate and unbalanced nutrition and physical inactivity affected health status negatively. In-service trainings can be organized for healthcare professionals, who are role models for patients and society, on issues such as adequate and balanced nutrition and exercise, in order to protect and improve their health and adopt a healthy lifestyle.
Keywords: Healthcare professionals, nutritional habits, eating behavior, physical activity level, Obesity, Body İmage Scale, DEBQ, IPAQ