Meyan kokü (Glycyrrhiza glabra) ve biyoaktif bileşeni olanglisirizin' in biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Investigation of the biological activities of licorice root (Glycyrrhiza glabra) and its bioactive component glycirizine
Yazar: RÜMEYSA OLGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN BAŞKAN
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Fabaceae familyasına ait olan Glycyrrhiza glabra (G. glabra, Meyan), çeşitli biyolojik ve farmakolojik özelliklerinden dolayı dünya çapında bilinen tıbbi bitkilerden biridir. Önemli biyoaktif bileşeni olan Glisirizin, bitkisel ilaç ve gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sebeple çalışmada G. glabra'ya ait kök özütünün ve biyoaktif bileşeni olan glisirizinin antimikrobiyal ve sitotoksik aktivitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Hatay ilinden elde edilen G. glabra örneğinden soksalet cihazı kullanılarak 8 saat boyunca ethanol ile özüt elde edilmiştir. İkinci olarak elde edilen özütün kimyasal komposizyonu Gaz Kromatografisi Kütle Spektroskopisi (GC-MS) kullanılarak belirlenmiştir. Üçüncü olarak G. glabra özütü ve biyoaktif bileşeni olan glisirizinin antimikrobiyal aktivitesi Gram-pozitif (Streptococcus mutans ATCC®35668, Staphylococcus aureus ATCC®25923, Bacillus cereus ATCC®7064, Bacillus subtilis ATCC®6633, Listeria monocytogenes ATCC®7677) ve Gram-negatif (Klebsiella pneumoniae ATCC®700603, Escherichia coli ATCC®25922,  Salmonella Enteritidis ATCC®13076, Citrobacter freundii ATCC®43864, Pseudomonas aeruginosa ATCC®27853) bakteri ve maya'ya (Candida albicans ATCC®10231) karşı kuyu difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Son olarak, G. glabra özütü ve glisirizinin sitotoksik aktivitesi MTT yöntemi ile belirlenmiştir. GC-MS sonuçlarına göre G. glabra bitkisinin kimyasal içeriğinde 28 bileşen tanımlanmıştır. En yüksek % alana sahip farmakolojik açıdan önemli olan bileşenler 2,8-Dimethyl-7,8-dihydro-6H-cyclohepta (18.59) ve Thiophene (16.58) olarak tespit edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite sonuçlarına göre, G. glabra özütünün Gram pozitif bakterilerden L. monocytogens (20,66 ±1,15), S. mutans (19,66±1,52, 125 µg/mL) üzerinde önemli bir antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Gram negatif bakteriler arasında ise en etkili S. Enteritidis (16,66 ± 0,57, 500 µg/mL) olarak tespit edilmiştir. MTT sonucuna göre ise G. glabra özütünün insan karaciğer karsinoma (Hep G2) hücre hattı üzerinde sitotoksik etki göstermiş olup IC50 değeri 250 µg/mL, glisirizinin ise 50 µM olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları G. glabra'nın İn vivo çalışmalar ile desteklenerek alternatif amaçlı kullanılma potansiyeline sahip olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Glycyrrhiza glabra (G. glabra, Licorice), belonging to the Fabaceae family, is one of the worldwide known medicinal plants due to its various biological and pharmacological properties. Its important bioactive component, glycyrrhizin, is widely used in herbal medicine and food industry. For this reason, it was aimed to determine the antimicrobial and cytotoxic activity of the root extract of G. glabra and its bioactive component, glycyrrhizin. For this purpose, firstly, the G. glabra sample obtained from Hatay Province was extracted with ethanol for 8 hours by using a soxhlet apparatus. Secondly, the chemical composition of the obtained extract was determined using Gas Chromatography Mass Spectroscopy (GC-MS). Third, the antimicrobial activity of G. glabra extract and its bioactive component, glycyrrhizin, were tested against Gram-positive (Streptococcus mutans ATCC®35668, Staphylococcus aureus ATCC®25923, Bacillus cereus ATCC®7064, Bacillus subtilis ATCC®6633, Listeria monocytogenes ATCC®7677), Gram-negative (Klebsiella pneumoniae ATCC®700603, Escherichia coli ATCC®25922,  Salmonella Enteritidis ATCC®13076, Citrobacter freundii ATCC®43864, Pseudomonas aeruginosa ATCC®27853) bacteria and yeast (Candida albicans ATCC®10231) using well diffusion and microdilution methods. Finally, the cytotoxic activity of G. glabra extract and glycyrrhizin was determined by MTT method. According to the GC-MS results, 28 components were identified in the chemical content of the G. glabra plant. The pharmacologically important components with the highest % area was determined as 2,8-Dimethyl-7,8-dihydro-6H-cyclohepta (18.59) and Thiophene (16.58). According to the antimicrobial activity results, it was determined that the G. glabra extract had a significant antimicrobial activity on Gram-positive bacteria L. monocytogens (20,66 ±1,15) and S. mutans (19.66±1.52, 125 µg/mL). S. Enteritidis (16.66 ± 0.57, 500 µg/mL) was found to be the most effective among Gram-negative bacteria. According to MTT results, G. glabra extract showed cytotoxic effect on human liver carcinoma (Hep G2) cell line, and its IC50 value was 250 µg/mL and glycyrrhizin was 50 µM. The results of this study showed that G. glabra may have the potential to be used for alternative purposes, supported by In vivo studies.