Edirne il merkezi ilkokullarında görev yapan öğretmenlerin tip 1 diyabet hakkında bilgi, tutum ve tip 1 diyabetli öğrencilere yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Knowledge and attitude of primary school teacher son type 1 diabetes and their approach to the students in Edirne city center
Yazar: SEDA DEMİRBÜKEN
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Edirne = Edirne ; Tutumlar = Attitudes ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Çalışmamızın amacı Edirne il merkezindeki ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin tip
1 diyabet hakkında bilgi, tutum ve diyabetli öğrencilere yaklaşımının değerlendirilmesi ve buna
etki eden faktörlerin tespit edilmesidir.
Çalışmanın evrenini Edirne il merkezindeki ilkokullarda görev yapan 427 öğretmen
oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. 224 öğretmenin anketi kabul
edilmiş olup, evrenin %52,45'sine ulaşılmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan 69
sorudan oluşan anket yardımıyla toplandı.
Çalışmaya katılan öğretmenlerin %75,4'ü kadın, %24,6'i erkekti. Yaş ortalaması
43,53±9,41, en küçük yaş 23 en büyük yaş 65'ti. 167 kişi sınıf öğretmeni olarak görev
yapıyordu. Katılımcıların %82,6'sı tip 1 diyabetle ilgili eğitim almamıştı. Eğitim alanların
%46,7'si okulda diyabet programıyla eğitim almıştı. 150 katılımcı diyabet eğitimi almak
istiyordu.
Diyabet bilgi düzeyini değerlendirmek amacıyla sorulan 31 sorudan ortalama doğru
sayısı 16,30±7,91 olarak saptandı. Katılımcılardan 103 kişinin (%45,98) grup ortalamasından
daha düşük sayıda soruya doğru yanıt verdiği saptanmıştır. Katılımcıların doğru cevap
ortalaması soruların %50'den çok az yüksektir ve bu sonuç öğretmenlerin diyabet bilgi
düzeyinin düşük olduğunu göstermektedir.
Öğretmenlerin en az bilgi sahibi olduğu konuların hipoglisemi değeri, glukagonun
amacı, karbonhidrat sayımı olduğu saptandı. 
Öğretmenlerin ortalama doğru sayıları ile ailesi dışında diyabetli birey varlığı, çevrede
insülin kullanan kişi olması, kan şekeri ölçmek, kendine veya başkasına insülin yapmak ve tip
1 diyabet eğitimi almak arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Öğretmenlerin %42'si diyabetli öğrenci için okulda sağlık çalışanı bulunmasının ve
%38,8'i diyabet eğitimi verilmesinin en faydalı durum olduğunu düşünüyordu.
Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler değerlendirildiğinde, öğretmenlerin tip 1 diyabet
bilgi düzeyinin yeterli olmadığı öngörülmektedir. Çocukların okulda geçirdikleri zamanı daha
verimli ve daha güvenli hale getirmek için tüm okul personelinin tip 1 diyabet konusunda
bilgilendirilmesi, acil durumlarda uygulanacak bir plan hazırlanması, diyabet nedeniyle ders
kaçıran öğrencilere ders telafisi yapılması, ilaçların muhafaza edilmesi için uygun ortamın
sağlanması büyük önem taşımaktadır. Resmi kurumların bu konudaki etkin mücadelesi, diyabet
hastalığı olan öğrencilerin daha güvenli bir okul hayatı yaşamalarını sağlayacaktır.

Abstract:
The aim of our study is to evaluate the knowledge and attitude of primary school
teachers on type 1 diabetes and their approach to the students in Edirne city center and
investigate the influencing factors.
The population of the study consists of 427 people who are working as a teacher in
primary schools in Edirne city center. We aimed to reach the whole population. Of the
population, 52.45% was reached and 224 teachers were included. The data were collected with
a questionnaire of 69 questions prepared by the researchers.
Of the teachers participating in the study, 75.4% were female and 24.6% male. The
average age of the participants were 43.53±9.41, between 23 and 65 years of age. 167 people
were working as class teacher. 82.6% of participants had no education on type 1 diabetes. 46.7%
of those who had education received their education at school. 150 participants wanted
education about diabetes.
The average number of correct answers of 31 questions on diabetes knowledge level
was found to be 16.30 ± 7.91. Correct answer number of 103 (45.98%) participants were below
the group average. Average of correct answers of participants is slightly higher than 50% of the
questions and this result shows that the diabetes knowledge level of teachers is low.
It was determined that the subjects that teachers had the least knowledge on were
hypoglycemia value, effects of glucagon and calculation of carbohydrate.
A statistically significant relationship was found between the average number of correct
answers of teachers and the presence of diabetic individuals outside their family, being an
insulin user in the environment, measuring blood glucose, injecting themselves or someone else
with insulin, and receiving type 1 diabetes education.
42% of the teachers thought that having a health worker at school was the most
beneficial situation and 38.8% thought that diabetes education was the most beneficial one.
According to our study results, the knowledge level of teachers about type 1 diabetes is not
sufficient. Informing and education of all school staff about type 1 diabetes, preparing a plan to
be implemented in emergency situations, catch-up lessons to meet the needs of students,
providing a suitable environment for preserving medicines are very important to make the time
children spend at school more productive and more safer. The effective struggle of official
institutions on this issue will enable students with diabetes to have a safer school life.