Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile iş tatminlerinin incelenmesi
Examining the organizational support perceptions and job satisfactions of pre-school teachers
Yazar: MUHAMMED KARACA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BEKİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel destek = Organizational support ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bünyesinde anasınıfı bulunan kamu eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin algılanan örgütsel destek ve iş tatminlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma okul öncesi öğretmenlerin örgütsel destek ve iş tatmini özelliklerinin saptanması amacı ile betimsel desende, okul öncesi öğretmenlerin algılanan örgütsel destek ölçeği düzeyleri ile iş tatmini düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile nicel araştırma türünün tarama modelinde korelasyonel desende planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Kırşehir il ve ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bünyesinde anasınıfı bulunduran eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem alma yoluna gidilmemiş olup, Kırşehir'de bulunan 181 okul öncesi öğretmenlerine ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırma verilerini toplamak için "Kişisel Bilgi Formu", "İş Tatmin Ölçeği" ve  "Örgütsel Destek Ölçeği" kullanılmıştır. Örgütsel Destek Ölçeği için analizlerde Non-parametrik testler kullanılmıştır. Buna göre iki kategoriye sahip değişkenlerde Mann Whitney U-testi kullanılırken, ikiden fazla kategoriye sahip değişkenlerde ise Kruskal Wallis H-testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis H-testinin anlamlı olduğu durumlarda, hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Mann Whitney U testi kullanılmıştır.  İş tatmini ölçeği için ise parametrik testler kullanılmıştır. Buna göre, iki grubun karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklemler t-testi kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Varyans analizinin anlamlı olduğu durumlarda hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Tukey çoklu karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel destek ve iş tatmini algıları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemek için ÖDÖ boyut ve toplam puanları ile İTÖ boyut ve toplam puanları arasında Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin örgütsel destek algısının ve genel iş tatmin düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel destek ölçeğinin "Örgütsel Destek", "Yönetsel Destek" alt boyutları ile ölçeğe ilişkin toplam puanlarının cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem ve okulda çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmenlerin iş tatmini ölçeğinin "İçsel Tatmin", "Dışsal Tatmin" alt boyutları ile ölçeğe ilişkin toplam puanlarının cinsiyet, medeni durum ve okulda çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği, eğitim durumu değişkenine göre ise anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerin iş tatmini ölçeğinin "İçsel Tatmin" alt boyutunda mesleki kıdem değişkenine göre iş tatmin düzeylerinin anlamlı farklılık göstermediği, "Dışsal Tatmin" alt boyutu ve iş tatmini ölçeğine ilişkin toplam puanların mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin Örgütsel Destek Ölçeği'nin "Örgütsel Destek" ve "Yönetsel Destek" alt boyutları ile ölçeğin toplam puanlarına ilişkin algıları ile İTÖ İçsel Tatmin, Dışsal Tatmin alt boyutları arasında ve İTÖ toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütsel Destek, İş Tatmini

Abstract:
The purpose of the present study was to examine the perceived organizational support and job satisfaction levels of preschool teachers who worked in public educational institutions of the Ministry of National Education. The study was conducted with the descriptive pattern to determine the organizational support and job satisfaction characteristics of pre-school teachers; and with the correlational pattern of the screening model of quantitative research types to examine the relations between perceived organizational support scale levels and job satisfaction levels of the pre-school teachers. The population of the study consisted of preschool teachers who worked in educational institutions that had kindergartens under the Ministry of National Education in the city center and districts of Kırşehir. Sampling was nod made in the study, and it was aimed to reach 181 preschool teachers in Kırşehir. The "Personal Information Form", "Job Satisfaction Scale", and "Organizational Support Scale" were used to collect the study data. Non-Parametric Tests were used in the analyses of the Organizational Support Scale results. In this respect, the Mann Whitney U-test was used in the variables that had two categories, and the Kruskal Wallis H-test was used in the variables that had more than two categories. In cases the Kruskal Wallis H-test yielded significant results, the Mann Whitney U-test was used to determine which groups had significant differences. The Parametric Tests were used for the job satisfaction scale. In this context, the Independent Samples T-Test was used in the comparison of the two groups, and the One-Way Variance Analysis (ANOVA) was used to compare more than two groups. The Tukey Multiple Comparison Test was used to determine which groups had significant differences in cases where variance analysis yielded significant results. The Pearson Correlation Coefficient was calculated between the Organizational Support Scale total scores and the Job Satisfaction Scale dimensions and total scores to determine whether there were significant differences between the organizational support and job satisfaction perceptions of preschool teachers. It was determined that the perceptions of organizational support and overall job satisfaction levels of the teachers who were included in the study were high. It was determined that the scores received from the "Organizational Support", "Managerial Support" sub-dimensions of the Organizational Support Scale and the total scores of the scale did not differ at significant levels according to gender, marital status, educational status, occupational seniority and working duration at school variables of the pre-school teachers. It was also determined that the "Internal Satisfaction", "External Satisfaction" sub-dimensions and the total scores of the scale of the Job Satisfaction Scale of preschool teachers did not differ significantly in terms of gender, marital status and working duration at school variables; and differed at significant level in terms of educational status variable. It was determined in the study that the job satisfaction levels did not show significant differences in the job satisfaction scale of the pre-school teachers in the sub-dimension of "Internal Satisfaction"; and showed significant differences according to the professional seniority variable in the "External Satisfaction" sub-dimension and Job Satisfaction Scale. It was also determined in the study that there was no significant relation between the perceptions of the preschool teachers in the "Organizational Support" and "Managerial Support" sub-dimensions of the Organizational Support Scale and the total scores, and between the Job Satisfaction Scale Internal Satisfaction, External Satisfaction sub-dimensions and Job Satisfaction Scale total scores.
Key Words: Teacher, Organizational Support, Job Satisfaction