Fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerinin yordanmasında eğitim araştırmalarına yönelik tutumları ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarının rolü
The role of in-service science teachers' attitudes towards educational research and teacher motivation in predicting their 21st century skills
Yazar: ARZU BÜBER
Danışman: DOÇ. DR. CANSEL AKBULUT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerinin yordanmasında eğitim araştırmalarına yönelik tutumları ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarının rolü ile ilgili değişkenlerin hangi düzeyde olduğu ve cinsiyet değişkeni açısından farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu amaçla hem betimsel hem de ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Google Forms aracılığıyla 2024 yılında Türkiye'nin 49 farklı şehrinde görev yapan 256 fen bilimleri öğretmeninden (164 kadın, 92 erkek) veri toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 38.04 (SS= 7.38) olarak hesaplanmıştır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları Ölçeği", "Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Öğretmen Motivasyonu Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi kapsamında katılımcıların 21. yüzyıl becerileri, eğitim araştırmalarına yönelik tutumları ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarının hangi düzeyde olduğunu incelemek için betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Daha sonra ilgili değişkenlerde cinsiyet değişkeni açısından bir farklılık olup olmadığını test etmek amacıyla her değişken için ayrı ayrı tek yönlü çok değişkenli varyans analizi (Manova) yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyon analizi kullanılmıştır. Son olarak, 21. yüzyıl becerilerinin yordanmasında eğitim araştırmalarına yönelik tutumları ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarının rolünü test etmek için 21. yüzyıl becerilerinin her bir alt boyutu için ayrı ayrı çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.  
Yirmi Birinci Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları Ölçeğinin alt boyutları için hesaplanan aritmetik ortalama değerleri incelendiğinde katılımcıların "öğrenme ve yenilenme" becerilerinin yüksek, "yaşam ve kariyer" ve "bilgi, medya ve teknoloji becerilerinin ise çok yüksek düzeyde olduğu gözlenmiştir. Eğitim Araştırmalarına Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeğinin alt boyutları için hesaplanan aritmetik ortalama değerlerine bakıldığında katılımcıların "eğitim araştırmalarının gerekliliği" alt boyutu için yüksek, "eğitim araştırmalarına değer verme" alt boyutu için çok yüksek ve "eğitim araştırmalarının uygulanabilirliği" alt boyutu için ise orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Son olarak, Öğretmen Motivasyon Ölçeğinin alt boyutları için hesaplanan aritmetik ortalama değerleri her üç alt boyut (içsel, dışsal ve yönetsel faktörler) için yüksek düzeyde bulunmuştur. İncelenen tüm değişkenler için cinsiyet değişkeni açısından kadınlarda ve erkeklerde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Yirmi birinci yüzyıl becerilerinin alt boyutları ile eğitim araştırmalarına yönelik tutum ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon değişkenlerinin alt boyutları arasındaki ilişkiler incelendiğinde hepsinin pozitif yönlü olduğu, en yüksek düzeyde ilişkilerin eğitim araştırmalarının gerekliliği ile gözlendiği, en düşük ilişkilerin ise eğitim araştırmalarının uygulanabilirliği ile olduğu bulunmuştur. Son olarak, eğitim araştırmalarına yönelik tutum ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon değişkenlerinin katılımcıların 21. yüzyıl becerilerinin yordama gücünü test etmek amacıyla uygulanan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda eğitim araştırmalarının gerekliliği, içsel faktörler ve dışsal faktörlerin her üç  21. yüzyıl becerisinin (öğrenme ve yenilenme becerileri, yaşam ve kariyer becerileri, bilgi, medya ve teknoloji becerileri) anlamlı birer yordayıcısı olduğu ve yönetsel faktörlerin yalnızca yaşam ve kariyer becerilerini yordadığı görülmüştür. Dışsal faktörler dışındaki tüm değişkenler ilgili değişkenleri pozitif yönlü açıklamaktadır. Buna göre yapılan eğitim araştırmalarının öğretim programlarının yenilenme sürecine katkı sağladığını, öğretimde karşılaşılan problemlere çözüm ürettiğini, eğitim araştırmaları ile ilgili seminerlerin fayda sağladığını, öğretim yöntemlerinin seçiminde etkili olduğunu düşünen; öğretmenlik mesleğinin maddi ve manevi kazanç getirdiğine, yetenek ve becerilerini geliştirmek için uygun bir meslek olduğuna ve kariyer hedeflerine hizmet ettiğine inanan; diğer taraftan mesleklerini icra ederken sadece sosyal ve sağlık güvencesine ya da toplumda saygınlık kazanmaya odaklanmayan fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerinin daha gelişmiş olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonucunda öğretmenleri bu açılardan destekleyecek hizmetiçi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl becerileri, tutum, eğitim araştırmalarına yönelik tutum, motivasyon, öğretmen motivasyonu, fen eğitimi, fen bilimleri öğretmenleri.

Abstract:
This study aimed to investigate the role of in-service science teachers' attitudes toward educational research and their teacher motivation in predicting 21st-century skills in addition to the level of these variables and whether they differed in terms of gender. For this purpose, a quantitative study was conducted based on both descriptive and correlational survey methods. Within the scope of the research, data was collected via Google Forms from 256 science teachers (164 females, 92 males) working in 49 different cities of Türkiye in 2024. The data was collected using the "Participants Information Form", "21st Century Skills Self-Efficacy Perception Scale", "Teachers Attitude Scale Towards Educational Research " and "Teacher Motivation Scale". The mean age of the participants was calculated as 38.04 (SD = 7.38). Within the scope of data analyses, descriptive statistics were used to examine the level of participants' 21st-century skills, attitudes toward educational research, and motivation toward the teaching profession. Then, three separate one-way multivariate analyses of variance (Manova) were conducted for each variable to test whether they differed in terms of gender. Correlation analysis was used to determine the relationship between variables. Finally, three separate multiple linear regression analyses were conducted separately for each sub-dimension of 21st-century skills to test the role of attitudes toward educational research and motivation towards the teaching profession in predicting 21st-century skills.
When the mean values calculated for the sub-dimensions of the Twenty-First Century Skills Competence Scale were examined, it was observed that the participants' "learning and innovation" skills were at a high level, while their "life and career" and "information, media, and technology skills" were at a very high level. When the mean values were calculated for the sub-dimensions of the Teacher Attitude Scale Towards Educational Research, it was found that participants' attitudes towards the "necessity of educational research" were high, "valuing educational research" sub-dimension was very high, and the "applicability of educational research" sub-dimension was at a medium level. Finally, the mean values calculated for the sub-dimensions of the Teacher Motivation Scale were found to be high for all three sub-dimensions (intrinsic, extrinsic, and managerial factors). Any of the investigated variables did not significantly differ between males and females. When the relationships between the sub-dimensions of 21st-century skills and the sub-dimensions of attitude toward educational research and motivation toward the teaching profession were examined, it was found that all of them were positive, the highest relationship was observed with the necessity of educational research, and the lowest relationship was with the applicability of educational research. Finally, as a result of the multiple linear regression analysis applied to test the role of attitude toward educational research and motivation towards the teaching profession to predict participants' 21st-century skills, the necessity of educational research, internal factors, and external factors were found to be significant predictors of all three 21st century skills (learning and innovation skills, life and career skills, information, media and technology skills), and managerial factors only predicted life and career skills. All variables except extrinsic factors explained the relevant variables positively. Therefore, it is important that science teachers believe that research on 21st-century skills education contributes to the process of updating curricula, solves problems in the classroom, and that seminars on educational research are helpful and efficient in choosing instructional strategies; that their profession provides both material and moral gain, is a good fit for developing their skills and talents, and advances their career goals; however, they shouldn't limit their professional goals to social and health security or achieving social prestige.
Keywords: 21st century skills, attitude, attitude towards educational research, motivation, teacher motivation, science education, science teachers.