Yöneticilerin karar verme tarzları ile kişilik özellikleri ve örgüt kültürü etkileşimi: İstanbul'daki tekstil işletmelerinde bir araştırma
Interaction of managers' decision-making styles with personality traits and organizational culture: A research on textile enterprises in Istanbul
Yazar: ÜMİT ÖZÜREN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT PAKSOY
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme teknikleri = Decision making techniques ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Yöneticiler = Managers ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, yöneticilerin karar verme tarzları ile kişilik özellikleri ve 
örgüt kültürünün etkileşimini araştırmaktır. Beş ana bölümden oluşan çalışmada 
birinci bölümde karar verme davranışının kavramsal çerçevesi incelenmiştir. İkinci 
bölümde, örgüt kültürü, üçüncü bölümde ise kişilik özellikleri ele alınmıştır. 
Dördüncü bölümde ise değişkenler arasında daha önce yapılmış çalışmalara yer 
verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde araştırmanın İstanbul'daki tekstil 
işletmelerindeki 596 yönetici üzerinde uygulanan anket çalışmasının analizi ve 
bulguları ile nitel çalışma bulguları sunulmuştur. Veriler tanımlayıcı istatistikler,
korelasyon, regresyon ve demografik değişkenler bağlamında varyans analizleri 
kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgulara göre yöneticilerin karar verme tarzları, kişilik 
özellikleri ile örgüt kültürü algıları arasında anlamlı bir ilişkiler tespit edilmiştir. 
Nicel çalışma sonucu elde edilen bulgular, sektördeki 26 yöneticinin katılımıyla
yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları 
tekstil ve hazır giyim sektöründeki yöneticilerin rasyonel karar verme tarzını daha 
önemli görmelerine karşın, sektör dinamikleri gereği sezgisel karar verme tarzını 
kullanmayı tercih ettiklerini göstermektedir. Dışadönüklük, deneyime açıklık ve 
özdisiplin kişilik özelliklerinin negatif yönde, duygusal dengesizliğin ise pozitif 
yönde etkilediği kaçıngan karar verme tarzı ise sektör yöneticileri tarafından kabul 
görmemektedir. Bağımlı karar verme davranışı üzerinde uyumluluk kişilik 
özelliğinin pozitif yönde ve deneyime açıklık kişilik özelliğinin ise negatif yönde 
etkileri olduğu görülmektedir. Anlık karar vermeyi özdisiplin kişilik özelliği negatif 
yönde ve duygusal dengesizlik ise pozitif yönde etkilemektedir. Sektördeki katı 
hiyerarşik yapının bağımlı karar verme üzerinde, sektörün dinamik yapısı ise anlık 
karar verme üzerinde etkili olduğu değerlendirilmektedir. Yaş arttıkça yöneticilerde 
rasyonel karar verme tarzı daha sık gözlemlenirken, kaçıngan karar verme de
artmaktadır. Erkek yöneticilerin kadın yöneticilere oranla daha kaçıngan ve bağımlı 
karar verdikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
The main aim of this study is to analyse the interaction between the decision-making 
styles, personality traits and organisational culture of the managers working in the 
textile industry. This study consists of five main parts, and in its first part, the 
conceptual framework of decision-making behaviour is examined. In the second part, 
organisational culture and in the third part, personality traits are discussed. The 
fourth part includes previous studies on the variables, and the research is in the last 
part. In the quantitative part of the research, the data analysis and findings of the 
survey conducted 596 managers working in textile enterprises in Istanbul are shared. 
The data is evaluated by using variable analysis in the context of descriptive 
statistics, correlation, regression, and demographic variables. According to the 
results, there is a significant relationship between the managers' decision-making 
styles, personality traits, and organisational culture perceptions. In the qualitative 
part of the research, the findings obtained from the quantitative study are assessed in 
the semi-structured interviews between 26 managers. In the conclusion part, the 
quantitative and qualitative research findings are explained, and suggestions are 
made accordingly. The research findings show that although the managers in the 
textile and ready-made clothing sector consider rational decision-making more 
important, they prefer to use intuitive decision-making styles due to the dynamics of 
the sector. The personality traits of extraversion, openness to experience and selfdiscipline affect avoidant decision-making style negatively, while emotional 
instability affects it positively; and this decision-making style is not accepted by the 
managers. It is seen that the personality trait of agreeableness has a positive effect on 
the dependent decision-making and openness to experience has a negative effect. 
Self-discipline personality trait negatively affects spontaneous decision making, and 
emotional instability affects positively. The strict hierarchical structure in the sector 
has a positive effect on dependent decision making, and the dynamic structure of the 
sector has a positive effect on spontaneous decision making. It is seen that male 
managers in the sector make more avoidant and dependent decisions than female 
managers.