Küresel ısınmanın Arap turistlerin destinasyon tercihlerine etkisi üzerine nitel bir araştırma: Uzungöl örneği
A qualitative study on the effect of global warming on the destination preferences of Arab tourists: Uzungöl example
Yazar: MURAT ÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER YILDIZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünyanın var oluşundan beri iklimsel değişimler doğal yapısı içerisinde farklı şekil ve etkilerle süre gelmiştir. Günümüzde yaşanan çevresel sorunlar incelendiğinde bu sorunların birçoğunun insan kaynaklı olduğu açıkça görülmektedir. 1780'lerde başlayarak 1840'larda etkisini iyice artıran sanayi devrimi ile birlikte insanların fosil yakıt kullanımlarındaki hızlı artış, devrimin beraberinde getirdiği üretim sürecindeki gelişmeler sonucu oluşan zararlı atıkların kontrolsüz bir şekilde doğaya bırakılması, artan nüfus ve buna bağlı olarak kentleşme, beraberinde tüm dünyayı etkileyecek çevresel sorunları getirmiştir. Bahsedilen çevresel sorunların en önemlisi küresel ısınmadır. Sanayi devriminin gerçekleşmesine kadar geçen süreçte yeryüzündeki doğal iklimsel değişimlere ilave olarak tarihte ilk kez insan kaynaklı hem bölgesel hem de küresel ölçekte etkili olan iklim olayları yaşanmaya başlamıştır. Küresel ısınmanın başlıca nedeni üretim süreçlerinde kullanılan fosil yakıt kaynaklarının neden olduğu sera gazı salınımıdır. Bu kapsamda sera gazı oranının atmosferde istenilen düzeyin üzerine çıkması ile meydana gelen sıcaklık artışlarına küresel ısınma denmektedir. Sıcaklık oranlarındaki bu artışlar kuraklık, şiddetli hava olayları, erozyon, buzul erimeleri ve buna bağlı olarak deniz suyu seviyesindeki yükselmeler gibi iklim değişikliğinin neden olduğu doğa olaylarını beraberinde getirmektedir. Bahsi geçen doğa olayları, boyutları ve etkileri itibariyle farklı toplumları, ekolojik sistemleri ve sosyal-ekonomik şartları etkisi altına almaktadır. Sonuçları itibari ile birçok çevresel etki oluşturan küresel ısınmanın sebepleri ve sonuçları üzerine yapılan çalışmalara öncülük eden Birleşmiş Milletler belirli aralıklarla yayınladığı raporlarda gelecek adına daha yıkıcı etkilerin olmaması için alınması gereken tedbirleri ortaya koymaktadır. Küresel Isınmanın etkilerinin günümüzde az veya çok hissedildiği birçok bölge ve sektörler göz önüne alındığında hâlihazırda en fazla etkilenen ve gelecekte daha da fazla etkilenmesi muhtemel olan sektörlerin başında turizm sektörü gelmektedir. Turizm sektörünün ekti düzeyinin bu denli fazla olmasının nedeni, kuşkusuz turistik aktivite ve tercihlerinin önemli oranda iklim değişikliklerinden etkileniyor olmasıdır. Bu kapsamda söz konusu etki, yerel turizm yanında küresel turizm üzerinde de hayli fazla hissedilmektedir. Küresel ısınma bir yandan dünya üzerindeki buzul seviyelerinin azalmasına bağlı olarak deniz suyu seviyelerini yükselterek turistik alanların yok olmasına, bir yandan da buna bağlı olarak turizm öncelik alanlarının değişmesine neden olmaktadır. Turistlerin daimî yaşamlarını sürdürdükleri ülkelerdeki iklim koşullarındaki değişimler gerek destinasyon seçimi gerekse turistik faaliyet talebini doğrudan etkilemektedir. Bu sebeple turizm sektörü iklim duyarlılığı en yüksel sektörlerin başında gelmektedir. Yapılan bu çalışmada küresel ısınmanın sıcaklıkların yüksek olduğu Ortadoğu ülkelerinde yaşan Arap turistleri ne yönde etkilediği ve turizm tercihlerini hangi bölgelerdeki destinasyonlara doğru yönlendirdiği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın yapılacağı alan olarak seçilen Uzungöl yaylasında son yıllarda gözle görülür bir Arap turist artışı yaşanmaktadır. Bu sebeple yaşanan talep artışının küresel ısınma ile bağlantısının olup olmadığının incelenmesi amacıyla açık uçlu soruların turistlere yöneltildiği görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde turistlerin sorulara verdiği cevaplar incelenerek analiz edilmiştir. Çalışma alanı olarak seçilen Uzungöl bölgesindeki turizm faaliyetlerinin sürekliliği, tercihlerin yenilenebilirliği ve memnuniyet oranları doğrultusunda alınacak kararlar ve aksiyonlar bakımından yapılan çalışma oldukça önem arz etmektedir. Araştırmamızda sosyal bilimler alanında etkin bir yöntem olan nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Veri toplama işlemlerinde ise açık uçlu soruların olduğu görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiş yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmamızda örneklem grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi olarak maksimum çeşitlilik örneklemesi seçilmiştir. Maksimum çeşitlilik örneklemesinin tercih edildiği çalışmamızın evrenini Trabzon iline bağlı Çaykara ilçesinin bir mahallesi statüsündeki Uzungöl destinasyon bölgesi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ihtiyaç duyulan verileri toplamak için 10 sorudan oluşan anket formu hazırlanmış, hazırlanan sorular çerçevesinde toplam 26 turist ile gönüllülük esasına göre mülakatlar yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
Since the existence of the world, climatic changes have continued with different forms and effects within its natural structure. When today's environmental problems are examined, it is clearly seen that many of these problems are human-induced. The rapid increase in people's use of fossil fuels with the industrial revolution, which started in the 1780s and increased its impact in the 1840s, the uncontrolled release of harmful wastes to nature as a result of the developments in the production process brought about by the revolution, the increasing population and urbanization accordingly, have brought environmental problems that will affect the whole world. The most important of these environmental problems is global warming. In addition to the natural climatic changes on earth during the period until the industrial revolution, for the first time in history, human-induced climate events that are effective both regionally and globally have started to be experienced. The main cause of global warming is the greenhouse gas emissions caused by fossil fuel resources used in production processes. In this context, the temperature increases that occur when the rate of greenhouse gases exceeds the desired level in the atmosphere are called global warming. These increases in temperature rates lead to drought, severe The climate change is bringing about natural phenomena such as weather events, erosion, glacial melting and consequent rises in sea water levels. These natural phenomena affect different societies, ecological systems and social-economic conditions in terms of their dimensions and effects. The United Nations, which leads the studies on the causes and consequences of global warming, which has many environmental impacts in terms of its consequences, reveals the measures to be taken to prevent more destructive effects for the future in the reports it publishes at certain intervals Considering the many regions and sectors where the effects of global warming are felt to a greater or lesser extent today, the tourism sector is one of the sectors that is currently most affected and is likely to be affected even more in the future. The reason why the tourism sector has such a high level of impact is undoubtedly the fact that touristic activities and preferences are significantly affected by climate change. In this context, this impact is felt not only on local tourism but also on global tourism. On the one hand, global warming causes the disappearance of touristic areas due to the rise in sea water levels due to the decrease in glacier levels around the world, and on the other hand, it causes a change in tourism priority areas. Changes in climatic conditions in the countries where tourists live permanently directly affect both destination choice and demand for touristic activities. For this reason, the tourism sector is one of the sectors with the highest climate sensitivity. This study focuses on how global warming affects Arab tourists living in Middle Eastern countries where temperatures are high, and in which destinations it directs tourism preferences. There has been a noticeable increase in Arab tourists in recent years in the Uzungöl plateau, which was chosen as the area where the study will be conducted. For this reason, interviews were held in which open-ended questions were asked to tourists in order to examine whether the increase in demand was related to global warming. During the interviews, the answers given by the tourists to the questions were examined and analyzed. The study carried out is very important in terms of the continuity of tourism activities in the Uzungöl region, which was chosen as the study area, the decisions and actions to be taken in line with the renewability of preferences and satisfaction rates. In our research, qualitative research methods, which are an effective method in the field of social sciences, were used. In data collection, a semi-structured interview method with open-ended questions was used. In addition, maximum diversity sampling was chosen as the purposeful sampling method in determining the sample group in our research. The universe of our study, where maximum diversity sampling is preferred, consists of the Uzungöl destination region, which is a neighborhood of Çaykara district of Trabzon province. In order to collect the data needed within the scope of the research, a survey form consisting of 10 questions was prepared, and interviews were conducted with a total of 26 tourists on a voluntary basis within the framework of the prepared questions. Descriptive analysis method was used to analyze the data obtained from the interviews.