Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okuduğunu anlama becerisi, bilişsel farkındalık, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi
The effect of reading comprehension strategy usage on reading comprehension skill, metacognition and attitide towards reading
Yazar: AHMET KANMAZ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN SEDA SARACALOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Kalıcılık = Permanence ; Okuma = Reading ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın odak noktası öğrenme-öğretme sürecinde öğrencilerin okuduğunu anlamada yaşadıkları sorunlardır. Bu sorunu çözmek için de temel ders olan Türkçe dersinden başlanılması gerektiği düşünülmüştür. Temel anlamda diğer derslerdeki başarı Türkçe dersindeki başarıyla ilişkilendirilebilmektedir. Çünkü, okuduğunu anlama becerisi her derste etkin olarak kullanılması gereken bir beceridir.Bu çalışmada, okuduğunu anlama stratejisi temel alınarak yapılan Türkçe öğretiminin, öğrencilerin okuduğunu anlama başarısına, bilişsel farkındalık becerilerine, okumaya yönelik tutumlarına ve bu değişkenlerin kalıcılıklarına olan etkisi araştırılmıştır. Burada okuduğunu anlama düzeyleri, okumaya yönelik tutum, bilişsel farkındalık ve kalıcılık bağımlı değişken iken, uygulanan okuduğunu anlama stratejisi olan İSOAT stratejisi bağımsız değişkendir ve burada bağımsız değişkenin, bağımlı değişkenler üzerinde etkili olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırma deneysel araştırma modellerinden biri olan ön test-son test kontrol gruplu deneme modeline göre desenlenmiştir. Çalışmada gruplar bir kontrol ve bir deney grubu desenine göre oluşturulmuştur. Her iki grupta da dersler güvenilirliğin düşmemesi adına sınıf öğretmenlerince yürütülmüştür.Araştırma 2010-2011 öğretim yılı bahar döneminde Denizli İli Merkez İlçesinde yer alan Denizli Ticaret Borsası İlköğretim Okulunun beşinci sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada deney grubunda 27 öğrenci; kontrol grubunda 28 öğrenci olmak üzere toplam 55 öğrenci, çalışma grubunda yer almıştır. Gruplar okuduğunu anlama başarı testi, üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ölçeği, okumaya yönelik tutum ölçeği ve SED ölçeği sonuçları dikkate alınarak oluşturulmuştur.Araştırma süresince elde edilen veriler, SPSS 13.0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Araştırma sürecinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, faktör analizi, eşli gruplar t testi, bağımsız gruplar t testi, kovaryans (ANCOVA) ve tekrarlı (repeated) ANOVA analizi istatistiksel teknikleri kullanılmıştır. Verilerin aritmetik ortalamaları, standart sapmaları betimsel olarak verildikten sonra, tek yönlü varyans analizi (Anova) kovaryans (ANCOVA) ve tekrarlı anova analizleri (Ancova) ile korelasyon analizleri yapılmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlar şöyledir.1) İSOAT okuduğunu anlama stratejisinin uygulandığı deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak eğitim uygulanan kontrol grubundaki öğrencilerin; okuduğunu anlama başarı testi ön test puanları kontrol edildiğinde, grupların son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur.2) İSOAT okuduğunu anlama stratejisinin uygulandığı deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak eğitim uygulanan kontrol grubundaki öğrencilerin; okuduğunu anlama başarı testi son ntest puanları kontrol edildiğinde, grupların kalıcılık testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur.3) İSOAT okuduğunu anlama stratejisinin uygulandığı deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak eğitim uygulanan kontrol grubundaki öğrencilerin; üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ölçeği ön test puanları kontrol edildiğinde, grupların son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu ortaya çıkmıştır.4) İSOAT okuduğunu anlama stratejisinin uygulandığı deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak öğretim uygulanan kontrol grubundaki öğrencilerin; üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ölçeği son test puanları kontrol edildiğinde, grupların kalıcılık testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu ortaya çıkmıştır.5) İSOAT okuduğunu anlama stratejisi uygulanan deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak öğretimin gerçekleştirildiği kontrol grubu öğrencilerinin okumaya yönelik tutum ölçeği son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.6) İSOAT okuduğunu anlama stratejisinin uygulandığı deney grubu ile, mevcut programa dayalı olarak eğitim uygulanan kontrol grubundaki öğrencilerin; okumaya yönelik tutum ölçeğine ilişkin son test puanları kontrol edildiğinde, grupların kalıcılık testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The focus of this study is the reading comprehension difficulties of the students in learning and teaching process. It would be better to start with Turkish course in order to solve this problem. Basically, the success in other courses is connected with the success in Turkish course because reading comprehension skill is required to be actively used in all courses.In this study the effect of Turkish instruction based on reading comprehension strategy on students? reading comprehension skills, metacognitive skills, attitudes towards reading and retention of these variables were investigated. While the level of reading comprehension, attitude towards reading, metacognition and retention are the dependent variables, the SQ3R which was the implemented reading comprehension strategy is the independent variable. In this study it was investigated that whether there is an effect of the independent variable on the dependent variables. The pre-test/post-test control group experimental design was used in the study. Groups were created according to one control and one experimental group design. Both groups were trained by their own teachers in order not to decrease the reliability.The study was carried out with fifth grade students attending Denizli Ticaret Borsasi Elementary School in centre of Denizli in 2010-2011 academic terms. A sample of 55 students (27 of them in the experimental group and 28 of them in the control group) was involved in the study. The groups were created according to the results of reading comprehension achievement test, metacognitive reading comprehension awareness instrument, attitude towards reading instrument and socio-demographic level instrument.The data obtained from the study were analyzed using SPSS 13.0 statistical programming. In analysing data, frequency, mean, standard deviation, percentage, paired sample t test, independent sample t test, ANOVA, and ANCOVA were used. After the means and the standard deviations were presented descriptively, their correlations were analyzed using One-way analysis of variance (Anova) covariance analysis (Ancova) and Repeated AnovaThe findings of this study;1) When reading comprehension achievement pre-test scores of students in experimental group who was trained by SQ3R reading comprehension strategy and students in control group who was trained based on the current curriculum were controlled, there is a significant difference between the post-test scores of the groups in favor of the experimental group.2) When reading comprehension achievement post-test scores of students in experimental group who was trained by SQ3R reading comprehension strategy and students in control group who was trained based on the current curriculum were controlled, there is a significant difference between the retention scores of the groups in favor of the experimental group.3) When metacognitive reading comprehension awareness instrument, pre-test scores of students in experimental group who was trained by SQ3R reading comprehension strategy and students in control group who was trained based on the current curriculum were controlled, there is a significant difference between the post-test scores of the groups in favor of the experimental group.4) When metacognitive reading comprehension awareness instrument, post-test scores of students in experimental group who was trained by SQ3R reading comprehension strategy and students in control group who was trained based on the current curriculum were controlled, there is a significant difference between the retention scores of the groups in favor of the experimental group.5) There is a significant difference between the experimental group students who was trained by SQ3R and students in control group who was trained based on the current curriculum. Significant difference was in favor of the experimental group.6) When attitude towards reading instrument, post-test scores of students in experimental group who was trained by SQ3R reading comprehension strategy and students in control group who was trained based on the current curriculum were controlled, there is no significant difference between the retention scores of the groups in favor of the experimental group.