el-Fetâva't-Tatarhâniyye'nin el-Kerâhiyye ve'l-İstihsân bölümünün tahlili
The analysis of al-Karâhiyyah wa'l-Istihsân chapter of al-Fatâwâ al-Tatarkhâniyyah
Yazar: MAŞİTE HİCRET KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL AYBAKAN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez, günümüzde daha çok ''Helâller ve Haramlar'' şeklinde ifade edilen ''İstihsân ve Kerâhiyye'' başlığının tarihi gelişim sürecini ve özellikle önemli fetvâ kitaplarından biri olan el-Fetâva't-Tatarhâniyye'deki bu bölümün tahlilini konu edinmektedir. el-Fetâva't-Tatarhâniyye, yararlandığı kaynaklar ve kendisinden sonra çokça atıf alması itibari ile önemli bir noktada bulunduğundan detaylı bir incelemeyi gerektirmiştir. Tezimizin amacı, çok hacimli bir eser olan el-Fetâva't-Tatarhâniyye'nin İstihsân ve Kerâhiyye başlığı altında ne tür fetvâlara yer verildiğini tespit etmek, konu yelpazesini belirlemek, yeni fıkhî olaylara dönem itibari ile nasıl yaklaşıldığını gösterip sonraki dönemlere etkisini ortaya koymaktır.
Bir giriş, üç ana bölüm ve bir sonuçtan oluşan tezin giriş bölümü, tezimizin konusu ve önemi, kapsamı ve yöntemi, literatür değerlendirmesi ve tezin literatüre katkısına temas edilmiştir. Birinci bölümde el-Fetâva't-Tatarhâniyye müellifi, telif edildiği dönem, telif süreci ve üzerine yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde İstihsân ve Kerâhiyye bölüm başlığının tarihi gelişim seyri, bu bölümde atıf yapılan eserler, isimler ve bölümün sistematiği olmak üzere genel durumu incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise el-Fetâva't-Tatarhâniyye, İstihsân ve Kerâhiyye özelinde tahlil edilmiştir. Çalışmamızın çıktıları ise sonuç bölümünde aktarılmıştır.

Abstract:
This thesis deals with the historical development process of the chapter of "Istihsan and Karahiyyah", which is mostly expressed as "Halal and Haram" today, and especially the analysis of this section in al-Fatâwâ al-Tatarkhaniyyah, one of the most influential fatwa books. al-Fatâwâ al-Tatarkhaniyyah required a detailed examination since it stands in an important point in terms of the sources it has benefited and the many references cited it. This thesis aims at discovering the typology of fatwas included in the chapter of Istihsan and Karahiyyah in al-Fatâwâ al-Tatarkhaniyyah, which is a very voluminous work, revealing the range of subject diversity, presenting how it was approached to new fiqh issues and its impact.
The introduction part of the thesis, which consists of a presentation, three main chapters and a conclusion, explains briefly the subject and its significance, its scope and method, literature review and the contribution of the thesis to the literature. The first chapter introduces the author of al-Fatâwâ al-Tatarkhaniyyah, the period when it was copyrighted, the copyright process and the studies on it. The second part examines the historical development of the title of Istihsan and Karahiyyah, the works which are referred to in the chapter, the names and the structure of the chapter. The third chapter analyzes al-Fatâwâ al-Tatarkhaniyyah with special reference to Istihsân and Kerâhiyye. The outputs of this study are given in the conclusion part.