Kayseri'ye Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden göçle gelen ergenlerde benlik saygısını yükseltme programının etkililiğinin araştırılması
Investigation of the efficacy of self?esteem promoting program in adolescents immigrated from East and Southeast Regions to Kayseri
Yazar: ZELİHA KAYA ERTEN
Danışman: PROF. DR. E. ÜMİT SEVİĞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Ergenler = Adolescents ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kayseri = Kayseri

Özet:
Bu çalışma Sister Calistra Roy'un uyum modelinden yola çıkılarak göçle gelen ve gelmeyen ergenlerin uyumlarını artırmak için yapılan benlik saygısını yükseltme programının benlik saygısı düzeyine etkisini belirlemek ve hemşirelik literatürüne benlik saygısı yükseltme programını bir yöntem olarak katmak amacıyla deneysel olarak yapılmıştır.Kayseri, Eskişehir Bağları Selçuklu mahallesine 5-8 yıl içinde göçle gelmiş ve Kayseri'de yaşayan 13-14 yaş grubu ergenler çalışma kapsamına alınmıştır. Göçle gelmiş ve gelmemiş 40 ergenden oluşan 2 müdahale 2 kontrol olmak üzere 4 grup oluşturulmuştur. Yirmi ergenden oluşmuş iki müdahale grubuna benlik saygısı yükseltme programı uygulanmıştır. Grupların sosyo-demografik özellikleri ve benlik saygısını etkileyen faktörleri kişisel bilgi formu aracılığı ile belirlenmiştir. Benlik saygısı düzeylerini belirlemek için Lise Öğrencileri Özsaygı (Benlik Saygısı) Envanteri kullanılmıştır. Bütün grupların, ön test, son test ve izlem ölçümleri ile benlik saygıları düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin analizde normal dağılan bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında bağımsız iki örnek t testi, normal dağılmayan bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında Manny Whitney U testi ve benlik saygısı envanterinin tek gruptaki tekrarlı ölçümlerinde, One-Way Anavo testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki kare (?2) testi exact değerlerinden yararlanılmıştır.Göç grubunda öncesi benlik saygısı düzeyi 232,05±18,01 iken göçle gelmeyen grupta 243,20±12,50' dir (p>0.05). Ayrıca göçle gelen müdahale grubunda benlik saygısı yükseltme programı sonrası kontrol grubuna göre, Göçle gelmeyen müdahale grubunda, kontrol grubuna göre özellikle izlem ve ön test puan farkları ortalamaları daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Göçle gelen ve gelmeyen müdahale grupları arasında puan farkları ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç olarak; çalışma da sosyo ekonomik ve kültürel ortamın bireylerin uyumunu göç kadar etkilediği düşünülürken, benlik saygısı yükseltme programının ise aynı ortamı paylaşan göçle gelen ve gelmeyen ergenlerin benlik saygılarını kontrol gruplarına göre ve kendi içlerinde ön test puan ortalamalarına göre olumlu ve benzer şekilde etkilediği bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Göç, Ergen, Hemşirelik, Benlik Saygısı

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of self-esteem promoting program to increase adherence of adolescents who were born and have grown up in or immigrated to Kayseri on self?esteem level based on adherence model of Sister Calistra Roy. The study was a quasi?experimental study also with the aim of adding self?esteem promoting method used in different nursing areas into nursing literature. Adolescent children aged 13?14 years old who have immigrated from East and Southeast Anatolia to Eskişehir Bağları Selçuklu neighborhood of Kayseri within 5 to 8 years and who live in Kayseri were recruited to the study. Forty adolescent children who have and have not immigrated were assigned to 4 groups composed of 2 intervention and 2 intervention groups. Self?esteem promoting program was performed in 20 children in 2 intervention groups. Socio?demographic characteristics and factors affecting self?esteem were determined with information form. In order to determine self?esteem level, Self?Esteem (Self?Respect) Inventory for High School Students was used. Self?esteem levels of all groups were evaluated prior to, in the 3rd and 6th months of self?esteem promoting program. Data were analyzed by SPSS 15.0 and SigmaStat statistical package programs. Normal and non-normal distributed group variables were compared with Independent Samples t and Mann Whitney U tests, respectively. Repeated measurements of self?esteem inventory in one group were tested by One?Way ANOVA. Exact value of chi?square (X2) test was used in order to compare categorical variables. Pre?program level of self?esteem in migration group was 228.50±32.24 while 238.40±17.78 in the group who were born and have grown up in Kayseri (p>0.05). Mean difference scores of self?esteem of monitoring and pre?test were significantly higher in intervention groups, compared with controls. Mean difference scores of self?esteem between the 2 intervention groups were not statistically significant (p>0.05). Consequently, while socio?economic and cultural environment were thought to be effective in adherence of the subjects as much as migration, self?esteem promoting program was found to similarly and positively affect self?esteem of adolescents in both intervention groups compared with controls and within themselves.Keywords: Immigration, Adolescent, Nursing, Self-Esteem