Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde faktörler arası ikame esneklik katsayısı: COBB-Douglas, Ces ve Ves üretim fonksiyonu tahmini
The substitution elasticity coefficient between factors in developed and developing countries: The estimation of COBB-Douglas, Ces and Ves production function
Yazar: MEHMET SONGUR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ELMAS SARAÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Üretim fonksiyonları = Production functions ; İkame = Replacament ; İkame esnekliği = Replacament elasticity

Özet:
Üretim fonksiyonu üzerine tartışmalar iktisatçıların daima ilgisini çekmiştir. Üretim fonksiyonu girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi gösteren matematiksel ifadelerdir. Bu ilişkiyi gösterebileceği özellikler üç farklı kavram ile ifade edilebilir. Bunlar sırasıyla ölçek esnekliği,  çıktı esnekliği ve ikame esnekliğidir. Bu çalışmanın amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, Cobb-Douglas, CES ve VES üretim fonksiyonlarından hareketle, ölçek esnekliği,  çıktı esnekliği ve ikame esnekliğini tahmin etmektir. Amaç doğrultusunda, iki (emek ve sermaye) ve dört girdili (emek, sermaye, doğalgaz ve petrol) olacak şekilde iki farklı model oluşturulmuştur. Çalışmada 1982-2014 dönemine ait verilerle 22 gelişmiş, 12 gelişmekte olan ülke için doğrusal ve doğrusal olmayan panel veri analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Cobb-Douglas üretim fonksiyonu'ndan elde edilen bulgular, sermayenin çıktı esnekliğinin gelişmiş ülkelerde, emeğin çıktı esnekliğinin ise gelişmekte olan ülkelerde daha düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca doğalgaz tüketimi çıktı esnekliği, gelişmekte olan ülke grubunda istatistiksel olarak anlamsız iken, petrol tüketimi çıktı esnekliğinin gelişmiş ülkelerde daha yüksek olduğu görülmüştür. CES üretim fonksiyonundan elde edilen bulgulara göre, emek ve sermaye arasındaki ikame esnekliği gelişmiş ülkelerde birden büyük (1.5), gelişmekte olan ülkelerde ise birden küçük (0.727) olarak tahmin edilmiştir. Ayrıca dört girdili modelde ikame ilişkisinden ziyade tamamlayıcılık ilişkisinden söz edilebilir. VES üretim fonksiyonundan elde edilen bulgular ise ikame parametresi arttıkça ikame esnekliğinin de her iki ülke grubunda arttığını göstermektedir. Bununla birlikte bu artış gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelere göre daha hızlı olmaktadır. Tüm bu bulgular neticesinde, gelişmiş ülkelerde emek ile sermaye arasındaki ikamenin gelişmekte olan ülkelere göre daha fazla olduğu ifade edilebilir.

Abstract:
Discussions on the production function have always attracted the attention of economists. The production function is a mathematical expression that shows the relationship between input and output. The characteristics that this relation can show can be expressed by three different concepts. These are scale elasticity, output elasticity and elasticity of substitution, respectively. The aim of this study is to predict scale elasticity, output elasticity and elasticity of substitution for developed and developing countries, based on Cobb-Douglas, CES and VES production functions. Two different models have been created for two (labor and capital) and four inputs (labor, capital, natural gas and oil). In the study, linear and nonlinear panel data analysis techniques were used for 22 developed and 12 developing countries by data for the period 1982-2014. Findings obtained from the Cobb-Douglas production function show that output elasticity of capital is higher in developed countries and output elasticity of capital is lower in developing countries. Moreover, while the output elasticity of natural gas consumption was statistically insignificant in the developing country group, the output elasticity of oil consumption was seen to be higher in developed countries. According to the CES production function, the elasticity of substitution between labor and capital was estimated to be greater than one in developed countries (1.5). Similarly, the elasticity of substitution between labor and capital was estimated to be smaller than one in developing countries (0.727). Moreover, in the four-input model, complementarity relation can be referred more than the substitution relation. Findings from the VES production function show that as the substitution parameter increases, elasticity of substitution increases in both groups of countries. However, this increase is faster in the developed countries than in the developing countries. Depending on these findings, it can be concluded that in the developed countries the substitution between labor and capital is more than the developing countries.