Türkiye'deki ücretli öğretmenlerin durumunun prekarya bağlamında değerlendirilmesi /
Yazar: NURİ SARDOĞU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL BALTA ÖZGEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Ücretli öğretmenlik uygulaması, ülkemizde yıllardır uygulanan bir istihdam biçimidir. Ücretli öğretmenler sahip oldukları haklar itibariyle son dönemde daha fazla gündeme gelen ve Türkçeye güvencesizlik olarak tercüme edilen prekarya kavramı ile özdeşleştirilmektedir. Mevcut çalışma politikaları neticesinde emeğin metalaştırılması ve esnek çalışma politikası, eğitimin metalaşmasını da peşinden getiren bir durum olmuştur. Emeğin metalaşması ve esnek çalışma politikası, beklenenin aksine bir sonuç doğurarak, işçinin olması gereken yaşam biçiminden uzaklaşmasına yol açmıştır. Bu durumdan etkilenen alanlardan biri de eğitim olmuştur. Bu noktada ülkemizde uygulanan ücretli öğretmenlik uygulaması, esnek çalışma politikasının getirmiş olduğu olumsuz sonucu ve eğitimin metalaşmasını gösteren bir gerçektir. 
Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. 10 erkek – 10 kadın olmak üzere toplamda 20 ücretli öğretmenle görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme esnasında ses kaydı alınmış ve sonrasında ses kayıtları deşifre edilerek kodlanmış ve bunun üzerine çeşitli analizler yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ile sınırlı tutulmuştur. 
Araştırma sonucunda ücretli öğretmenlerin, prekaryanın sahip olduğu; gelecek kaygısı, endişe, belirsizlik, dışlanmışlık, düşük verimlilik, örgütlü olamama gibi özellikleri taşıdığı anlaşılmaktadır. Prekaryaya dahil edilen ücretli öğretmenler, yaşamış oldukları menfî durumları sadece okulda yaşamakla kalmamakta, aile ve çevreleriyle olan iletişimlerine de bu durum yansımaktadır.
Konuyla alakalı yapılması gereken öncelikli olarak uygulamanın kaldırılmasıdır. Ancak süreç, bu uygulamanın belli bir süre daha devam edeceğini göstermektedir. Bundan dolayı uygulama kaldırılana kadar yapılması gereken; uygulamanın yanlış ve eksik taraflarının düzeltilmesidir.

Anahtar Kelimeler: prekarya, ücretli öğretmenlik, güvencesizlik, esnek çalışma politikası

Abstract:
Paid teaching practice is a form of employment that has been practiced in our country for many years.  In terms of their rights, paid teachers are identified with the concept of precariat, which has come to the agenda more recently and translated into Turkish as precarity. As a result of the current labor policies, the commodification of labor and flexible working policy has been a situation that has brought the commodification of education with it. The commodification of labor and the flexible working policy have resulted in the opposite of what was expected, leading workers to move away from the way of life they should be. One of the areas affected by this situation has been education.  At this point, the paid teaching practice applied in our country is a fact that shows the negative result of the flexible working policy and the commodification of education.
Within the scope of the research, semi-structured in-depth interview method, which is one of the qualitative research methods, was used. A total of 20 paid teachers, 10 men – 10 women, were interviewed. Audio recordings were taken during the interview and then the audio recordings were deciphered, coded and various analyses were made. The study group of the research was limited to Istanbul.
As a result of the research, it is understood that paid teachers have the same characteristics of the precariat such as future anxiety, worry, uncertainty, exclusion, low productivity, and lack of organization. Paid teachers, who are included in the precariat, not only experience these negative conditions at school, but also reflect this situation in their communication with their families and environment.
The first thing that needs to be done about the issue is to remove the application. However, the process shows that this practice will continue for a certain period of time. Therefore, what needs to be done until the application is removed is to correct the wrong and incomplete aspects of the application.

Keywords: precariat, paid teaching, insecurity, flexible working policy