Sağlık hizmetlerinde risk yönetim süreci: Isparta sağlık çalışanlarında psikososyal tehlike ve risklerin değerlendirilmesi
Risk management process in health services: Evaluation of psychosocial hazards and risks in Isparta healthcare professionals
Yazar: MERYEM TEKİN EPİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Psikososyal risk = Psychosocial risk ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk yönetimi = Risk management ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector

Özet:
Psikososyal tehlikeler işin içeriği, iş organizasyonu ve yönetimi ile işin sosyal bağlamlarını içerir. Aşırı iş yükü, ağır veya ölecek durumdaki hastalara bakım hizmeti sunma, hasta ve yakınlarına duygusal anlamda destek verme, çalışma programlarındaki düzensizlik, takdir ve ödüllendirmenin olmaması, iş üzerinde kontrol eksikliği, kötü çalışma atmosferi, sosyal destek yetersizliği, kariyer güvencesizliği, şiddet, mobbing gibi psikososyal tehlikeler sağlık çalışanlarında işe bağlı stres ve tükenme, depresyon, madde kullanımı gibi psikososyal risklere neden olmaktadır. Söz konusu riskler çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlıklarını etkilemekle kalmamakta, iş ve ev sorumlulukları arasında denge kuramama ve çatışma yaşama gibi durumlar nedeniyle çalışanların aile ve sosyal yaşamlarını da etkilemektedir. Ayrıca psikososyal riskler sağlık çalışanlarında iş doyumsuzluğu, motivasyon ve verimlilik kaybı, tıbbi uygulama hatası, işe devamsızlıklarda artış gibi sağlık kurumları açısından da önem teşkil eden olumsuz durumlara sebep olabilmektedir.
Bu araştırma Isparta il merkezinde görev yapan sağlık çalışanları üzerinde nicel araştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı sosyodemografik değişkenler ile psikososyal tehlike ve riskler arasında farklılık ve ilişki tespiti ile psikososyal tehlikelerin psikososyal riskler üzerinde etkisi olup olmadığını araştırmaktır. 
Araştırma sonucunda çalışma hızı, işle ilgili bilişsel talepler, işte duygularını gizleme ve iş ev çatışması boyutlarının sağlık çalışanları tarafından tehlike olarak algılandığı, en yüksek riskin tükenme olduğu ve tükenmeye etki eden en önemli tehlikenin de iş-ev çatışması olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Psikososyal Tehlike, Psikososyal Risk, Sağlık Çalışanları, Risk Yönetimi

Abstract:
Psychosocial risks involve job content, its organization and management, as well as its social context. Psychosocial hazards such as overwork, providing care services to seriously or dying patients, emotional support to patients and their relatives, irregularity in work programs, lack of appreciation and rewarding, lack of control over the job, poor working atmosphere, insufficient social support, career insecurity, violence, mobbing causes psychosocial risks in employees such as work-related stress and burnout, depression, and substance abuse. These risks not only affect the physical and mental health of employees, but also affect the family and social lives of employees due to situations such as failure to balance work and home responsibilities and experiencing conflicts. In addition, psychosocial risks can lead to negative situations that are important for health institutions such as job satisfaction, loss of motivation and productivity, medical malpractice, and increase in absenteeism.
This research was carried out using the quantitative research method on healthcare professionals working in Isparta city center. The main aim of the study is to determine the difference and relationship between sociodemographic variables and psychosocial danger and risks, and to investigate whether psychosocial hazards have an effect on psychosocial risks.
As a result of the research, it was found that the dimensions of work-related cognitive demands, hiding feelings at work and work-house conflict are perceived as a danger by healthcare workers, the highest risk is burnout and the most important danger affecting burnout is work-home conflict.

Keywords: Psychosocial Hazard, Psychosocial Risks, Health Workes, Risk Management