Palyatif bakım alan hastaların yakınlarının yaşadıkları psikososyal sorunlar ile dini başa çıkma tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relation between psycho-social problems of relatives whose patients under palliative care and their religious coping styles
Yazar: FATİMA ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL DOĞAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Manevi faktörler = Moral factors ; Palyatif bakım = Palliative care ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems

Özet:
Bu çalışma palyatif bakım alan hastaların yakınlarının yaşadıkları psikososyal sorunlar ile dini başaçıkma tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 1 Ekim 2015-1 Mart 2016 tarihleri arasında, İstanbul'daki "Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi" palyatif bakım ünitesinde yatan hastaların yanında refakatçi olarak kalan, hastanın bakımına katılan, iletişim problemi olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 76 hasta yakını oluşturmuştur. Çalışmanın verileri, hasta yakınlarına yönelik "anket formu", "Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği" ve "Dini Başa Çıkma Tarzları Ölçeği''kullanılarak toplanmıştır.Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde; verilerin dağılımına uygun olarak ikili grup karşılaştırmalarında Paired Samples t test ve Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise ANOVA ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Çalışmada hastaların yakınlarının HAD- anksiyete toplam puan ortalamaları 10.86±4.30, HAD-depresyon toplam puan ortalamalarıise 9.38±3.66'dır yani hasta yakınlarının, anksiyete ve depresyon belirtilerine sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada hasta yakınlarının olumlu dini baş etme ölçeği toplam puan ortalamaları 25.31±3.85 ve olumsuz dini baş etme ölçeği toplam puan ortalamaları ise 10.32±3.38'dir, yani hasta yakınlarının çoğunun olumlu dini baş etmelere sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmada anksiyete ve depresyon ölçek puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir (p≤0.001), yani anksiyete arttıkça, depresif belirtilerde artmıştır. Anksiyete ve olumlu dini baş etme arasında ise zayıf pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır (p=0.021), yani anksiyete arttıkça, olumlu dini başetmeler artmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda; palyatif bakımın vazgeçilmez bir boyutu olan psikososyal ve manevi açıdan hasta yakınlarınında ele alınıp desteklenmesi konusunda sağlık personellerinin yeterliliğinin arttırılması önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: Palyatif Bakım, Hasta Yakınları, Anksiyete, Depresyon, Dini Baş Etme

Abstract:
This study was conducted to investigate of the relation between psycho-social problems of relatives whose patients under palliative care and their religious coping styles, as descriptive. The sample of this research was constituted of 76 caregivers of patients under palliative care in "Dr. Sadi Konuk Education and Research Hospital" between 1st October 2015-1st March 2016. These caregivers participated to the care of patients, hadn't got any communication problem and accepted to participate to the study. The data was collected with a questionnaire form related to relatives of patients, "Hospital Anxiety Depression Scale" and "Religious Coping Methods Scale". For statistical analysis;   Paired Samples t Test and Mann-Whitney U test for binary groups comparison and for 3 or more groups comparison Anova and Kruskal-Wallis H tests were used.In the study, HAD- anxiety scale total point's arithmetic average of the relatives was 10.86±4.30, HAD- depression scale total point arithmetic average was 9.38±3.66. It is determined that relatives had anxiety and depression symptoms. Again, religious positive coping scale's total point arithmetic average of them was  25.31±3.85 and negative religious coping scale total point arithmetic average was 10.32±3.38, so it is determined that most of the relatives had positive religious copings. In the study,it is found that there was a moderate positive correlation between anxiety and depression scales (p≤0.001). So with increased anxiety, depressive symptoms increased too. Also, It is determined that there was a poor positive correlation (p=0.021) between anxiety and positive religious coping. So as anxiety increased, positive religious copings increased too. As a result of the study, it is suggested that qualifications of medical personnel should be increased about supporting  of relatives of patients for psychosocial and spiritual ways – which is an undeniable dimension of palliative care.

Key words: Palliative Care, Patient's Relatives, Anxiety, Depression, Religious Coping