TMS-41 tarımsal faaliyetler standardı kapsamında çiftlik muhasebesinde büyükbaş canlı varlıkların değerlemesi ve muhasebeleştirilmesi
Assessment and accounting of cattle animals in farm accounting within the scope of TMS-41 agricultural activities standard
Yazar: ENVER KARAKIŞLA
Danışman: PROF. DR. HALUK DUMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyükbaş hayvanlar = Livestocks ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Standartlar = Standards ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Türkiye Muhasebe Standartı 41 = Turkish Accounting Standarts 41 ; Çiftlik = Farm ; Çiftlik hayvanları = Farm animals

Özet:
Dünyada ve ülkemizde yaşanan hızlı nüfus artışı, sanayileşme sonucunda köyden kente gerçekleşen yoğun göç olgusu ve gelir seviyesinin artması gibi durumlar yaşam standartlarının da değişmesine yol açmıştır. Hayvansal ürünlerin, insanların kendi üretimlerinin dışında kalması hayvansal ürünlere olan talebi her geçen gün daha da artırmıştır. Modernite ve hızlı değişim ile birlikte sağlıklı beslenme için hayvansal gıdaların önemi ve buna bağlı olarak hayvan yetiştiriciliği de daha önemli hale gelmiştir.
Tarım yapılan, hayvan yetiştirilen, çalışanlarının da oturması için evler bulunan geniş toprak parçası olarak tanımlanan çiftlik, ailenin geçimi için faaliyetlerin sürdürüldüğü -ticari amaç gütmeyen- yapıda olabileceği gibi; belirli büyük şirketlere ait, kendi yönetim ve çalışanları bulunan kurumsal yapıda da olabilmektedir. Çiftlik hangi tür ve ölçekte olursa olsun varlığını sürdürüp, karlılığa erişebilmesi için muhasebe tutmak büyük önem arz etmektedir. Çiftlik muhasebesi, bütün çiftlik kaynaklarının ve finansal sonuçları olan ticari işlemlerin sistematik bir biçimde ölçülmesi ve kaydedilmesidir.
Kullanılmakta olan mevcut muhasebe prensipleri genel olarak kendine özgü yapısı olan tarım işletmelerinin ve çiftçilerin bilgi ihtiyaçlarının ve paydaşlarının gereksinimlerini yeterli düzeyde karşılayamamaktadır. Canlı varlıklara ilişkin muhasebe işlemleri belirli bir düzen içinde yürütülemediğinden ihtiyaca uygunluk ve karşılaştırılabilir olma yönünden oldukça yetersiz kalmaktaydı. Uluslararası Muhasebe Standardı 41 (Türkiye'de Türkiye Muhasebe Standardı 41) getirilinceye kadar biyolojik varlıkların kaydedilmesine, izlenmesine ve değerlenmesine ilişkin herhangi bir standart bulunmamaktaydı.
 "TMS 41 Tarımsal Faaliyetler" Standardı, ilk olarak 24/02/2006 tarih ve 26090 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Bu Standardın amacı; tarımsal faaliyetlere ilişkin muhasebeleştirme yöntemlerini ve açıklamaları belirlemektir. Yürürlüğe konulan bu standart ile tarımsal faaliyetlere ilişkin muhasebe standardı getirilmiş ve tarımsal faaliyetlerin finansal sonuçları karşılaştırılabilir bir düzen içine getirilmiştir.
Çalışmada "TMS 41 Tarımsal Faaliyetler Standardı" çerçevesinde büyükbaş canlı varlıkların değerlemesi ve muhasebeleştirilmesi süt hayvancılığı bağlamında ele alınmıştır. Çalışmada süt hayvancılığına ilişkin bir uygulama benimsenmiştir. Süt hayvancılığında hem canlı hayvan, sürü ve yem yönetimi hem de süt ve süt ürünleri üretimi söz konusu olduğu için örnek çalışma yapılmasına karar verilmiştir.  Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayınlanan TMS 41'e göre dönem başı, dönem içi ve dönem sonu muhasebe kayıtları ve mali tablolar özel örnekler ile açıklanmıştır. Türkiye'de süt üretiminin %90'ının inek sütünden gerçekleştirilmesi çalışmanın önemini daha da artırmaktadır.

Abstract:
The rapid population growth in the world and in our country, the phenomenon of intense migration from village to city as a result of industrialization, and the increase in income have led to changes in living standards.The fact that animal products are excluded from people's own production has increased the demand for animal products day by day.With modernity and rapid change, the importance of animal foods for healthy nutrition and, accordingly, animal breeding has become more important.
The farm, which is defined as a large piece of land where agriculture is done, animals are raised and there are houses for the employees to live in, can be in a non-commercial structure where activities are carried out for the livelihood of the family; It can also be in a corporate structure that belongs to certain large companies and has its own management and employees.Regardless of the type and scale of the farm, it is of great importance to keep an account so that it can survive and reach profitability.Farm accounting is the systematic measurement and recording of all farm resources and business transactions that have financial consequences.
The current accounting principles being used generally do not adequately meet the information needs of agricultural enterprises and farmers, which have a unique structure, and the needs of their stakeholders.Since the accounting transactions related to biological assets could not be carried out in a certain order, they were insufficient in terms of relevance and comparability.Until the International Accounting Standard 41 (Turkish Accounting Standard 41 in Turkey) was introduced, there was no standard for recording, monitoring and valuing biological assets.
"TMS 41 Agricultural Activities" Standard was first published in the Official Gazette dated 24/02/2006 and numbered 26090.The purpose of this Standard; To determine the accounting methods and explanations for agricultural activities.With this standard put into force, the accounting standard for agricultural activities has been brought and the financial results of agricultural activities have been brought into a comparable order.
In the study, the valuation and accounting of bovine biological assets within the framework of "TMS 41 Agricultural Activities Standard" is discussed in the context of dairy farming.In the study, a practice related to dairy farming was adopted.It has been decided to conduct a case study, since both livestock, herd and feed management and production of milk and dairy products are in question in dairy farming.According to TMS 41 published by Public Oversight Accounting and Auditing Standards Authority, accounting records and financial statements at the beginning of the period, during the period and at the end of the period are explained with special examples.The fact that 90% of milk production in Turkey is made from cow's milk further increases the importance of the study.