COVİD-19 hastalarındaki komorbid durumların ve klinik özelliklerin mortalite üzerine etkilerinin incelenmesi
Analysis of the effects of comorbid conditions and clinical features on mortality in patients with COVİD-19
Yazar: TÜRKER DEMİRTAKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı / Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışma, ağır koronavirüs hastalığı-19 (COVID-19) pnömonisi olan hastaların biyokimyasal profilindeki değişiklikleri göstermek ve mortalite risk faktörlerini belirlemek amacıyla başlatılmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışma, gözlemsel, cross-sectional ve retrospektif bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Demografik ve klinik veriler geriye dönük olarak hasta dosyalarından ve elektronik sağlık kayıtlarından elde edildi. İlk olarak hastaların ilk geliş anındaki tam kan sayımı, inflamatuar belirteçler, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ve pıhtılaşma profilleri kaydedildi. Daha sonra makrofaj aktivasyon sendromu (MAS) ortaya çıktığında veya yatış süresinin ortanca gününde ikinci kez laboratuvar ölçümleri kaydedildi. Üçüncü ve son değerler taburculuk veya exitus anında kaydedildi. Sürekli bağımlı değişkenleri analiz etmek için tekrarlanan ölçümler için Friedman ve Wilcoxon testi kullanıldı.
BULGULAR: Ağır COVID-19 pnömonisi olan 252 yetişkin hasta alındı. Hastaların
%15,8'i hastanede yatışı sırasında ex oldu. Ölüm oranı 65 yaş üstü için %57,5 idi. Hastaların
%61.9'unun en az bir eşlik eden hastalığı vardı. Çalışmamızda ölen ve sağ kalan hastalar arasında hemoglobin, lökosit, lenfosit, trombosit, C-reaktif protein, prokalsitonin, d-dimer, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, laktat dehidrojenaz, kreatinin ve ferritinin hem gruplar arasında hem de zaman içinde önemli ölçüde değiştiğini ortaya koyduk.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamız, ölen COVID-19 hastalarında kan hücresi sayımları, pıhtılaşma profilleri, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ve inflamatuar belirteçlerin giderek kötüleştiğin gösterdi. Nefes darlığı, konjestif kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, demans, kronik böbrek hastalığı öyküsü olanlar, Charlson Komorbidite İndeks skoru yüksek olan hastalar, invaziv mekanik ventilatöre bağlı olan, akut solunumsal distres sendromu (ARDS) varlığı ve yoğun bakım ünitesi ihtiyacı olan hastalarda mortalite önemli düzeyde yüksek görüldü.

Abstract:
INTRODUCTION: This study was initiated to show the changes in the biochemical profile and identify the mortality risk factors of patients with severe coronavirus disease-19 (COVID-19) pneumonia.
METHODS: This study was designed as non-interventional cohort research.
Demographic and clinical data were retrospectively obtained from paper-based documents and electronic health records. Complete blood counts, inflammatory markers, liver, and kidney function tests, and coagulation profiles were recorded three times. Friedman and Wilcoxon tests were used to analyze for continuous dependent variables.
RESULTS: 252 adult patients with severe COVID-19 pneumonia enrolled in our study—15.8% of patients died during hospitalization. The mortality rate was 57.5% for those over 65 years of age. 61.9% of patients had at least one co-existing disease. We revealed hemoglobin, leukocyte, lymphocyte, platelet, C-reactive protein, procalcitonin, d-dimer, aspartate aminotransferase, and alanine aminotransferase, lactate dehydrogenase, creatinine, and ferritin were significantly changing within the time and also between survivors and non- survivors.
DISCUSSION AND CONCLUSION: The study showed that blood cell counts, coagulation profiles, liver and kidney function tests, and inflammatory markers deteriorated in non-survivor COVID-19 patients. Patients with shortness of breath, a history of congestive heart failure, coronary artery disease, dementia, chronic renal disease, higher CCI score, the need for IMV, presence of ARDS, and ICU admission are more vulnerable to death.