Farklı ışık cihazlarının dentinden ısı iletiminin in vitro olarak  
değerlendirilmesi
In vitro evaluation of temperature transmission of different light curing units through dentin
Yazar: AYŞEN HİLAL KİNNA
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM HAKAN BAĞIŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental cementum = Dental cementum ; Dental çimentolar = Dental cements ; Dentin = Dentin ; Dentin geçirgenliği = Dentin permeability ; Isı iletimi = Heat conduction ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı; 1 mm dentin tabakası kalınlığının ısı geçirgenliğine, adezivlerin doldurucu içeriklerinin ve farklı sistemlere sahip (total etch (TE) ve self etch (SE)) adezivlerin, farklı ışık cihazları ile polimerizasyonunun etkisidir. Ayrıca; bu ışık cihazlarının farklı mesafelerde kullanımının, 1 mm dentin tabakası altında meydana getirebileceği ısıya etkisinin değerlendirilmesidir.
Çalışmamızda 240 adet sağlam ve gömülü insan 3. molar dişler kullanıldı. Pulpa odasına en yakın kısımdaki derin dentinden 1 mm kalınlığında dentin tabakaları elde edildi. 200 dentin tabakası, adeziv sistemlerin polimerizasyonları sırasında oluşan ısı artışının değerlendirilmesi için 4 ana (ışık cihazları) ve 5 alt gruba (kontrol grubu ve adeziv uygulanan gruplar) ayrıldı. İki TE adeziv sistem (Bisco One Step ve Bisco One Step Plus) ve iki SE adeziv sistem (Adper Prompt-L-Pop ve Adper Easy Bond); QTH (Hilux Expert), HQTH (Hilux Ultraplus), LED (Hilux), ve PAC (Remecure Plasma Arc Curing and Whitening Device CL15E) ışık cihazları kullanılarak, özel olarak tasarlanan teflon deney düzeneğinde polimerize edildi.
40 adet dentin tabakası farklı mesafelerde (2, 4, 6, 8, 10 mm) ışık cihazlarının meydana getirdiği ısının değerlendirilmesi amacıyla kullanıldı. 4 adet ışık cihazının her biri için 10 adet dentin örneği; tasarlanan teflon deney düzeneği kullanılarak ışık cihazı ile dentin tabakası arasındaki farklı mesafelerde, dentin tabakası altında meydana gelen ısının değerlendirilmesi amacıyla kullanıldı.
K tipi bir termoçift ve data toplayıcısı, ısı değişimlerini değerlendirmek amacıyla kullanıldı. Çalışmadan elde edilen veriler iki yönlü ANOVA ve post hoc Tukey çoklu karşılaştırma testleri ile değerlendirildi (p<0,05).
QTH ışık cihazı; kontrol grubu ve adeziv sistemlerin uygulandığı tüm alt gruplar için en düşük ısı artışı değerlerini (5,01 ile 3,96 °C arasında) gösterirken, HQTH ışık cihazı; kontrol grubu ve adeziv sistemlerin uygulandığı gruplarda en yüksek ısı artışı değerlerini (12,44 ile 10,79 °C arasında) gösterdi. LED ışık cihazının kullanıldığı gruplarda ise; kontrol grubu en yüksek ısı artışını (7,51°C) gösterirken, adeziv sistemlerin uygulandığı gruplar ise daha düşük değerler (6,02 ile 4,73 °C arasında) göstererek, kontrol grubu ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulundu. PAC ışık cihazının; One step TE adeziv sistemin uygulanan grupta QTH ışık cihazı ile arasında istatistiksel bir fark bulunmazken; kontrol grubu, One Step TE adeziv sistem ve Easy bond adeziv sistemlerin uygulandığı gruplarda LED ışık cihazı ile arasında istatistiksel bir fark bulunmamaktadır. TE adeziv sistemler ile SE adeziv sistemler arasında QTH, HQTH ve LED ışık cihazları için istatistiksel bir fark bulunmadı. PAC ışık cihazı için ise One Step Plus TE adeziv sistem ve Easy Bond SE adeziv sistem arasında istatistiksel fark bulundu. Tüm ışık cihazları için doldurucu içeren adeziv sistemler ile doldurucu içermeyen adeziv sistemler arasında istatistiksel açıdan fark bulunmadı.
Işık cihazı ile dentin tabakası arasındaki mesafe 2 mm' den 4 mm' ye artırıldığında ΔT değerlerinde; tüm cihazlar için istatistiksel olarak anlamlı düşüşler gözlendi. QTH ışık cihazı tüm mesafelerde 5,5°C'nin altında ısı değerleri gösterdi. HQTH ve PAC ışık cihazı 6 mm ve üzerindeki mesafelerde 5,5°C'nin altında değerler gösterirken; LED ışık cihazı 4 mm ve üzerindeki mesafelerde 5,5°C'nin altında değerler gösterdi.

Keywords: Adhesive systems, Dentin, Light curing units, Temperature transmission, Termocouple

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the temperature that could ocur underneath 1 mm thick dentin disc while curing different type (total etch (TE) and self etch (SE)) adhesives with different light sources and the effect of the nanoparticles that adhesive systems include. Furthermore; the effect of increasing distance between light sources and dentin disc to temperature.
In our study 240 extracted sound, impacted human third molar teeth were used. Then 1 mm thick dentin discs were obtained from deep dentin surface that is closely to the pulp chamber. 200 dentin discs were divided into 4 groups (light sources) and 5 subgroups (control group and adhesive groups) to evaluate temperature rise caused by adhesive polymerization. Two TE adhesive systems (Bisco One Step and Bisco One Step Plus) and two self etch adhesive systems (Adper Prompt-L-Pop and Adper Easy Bond) were polimerized with QTH (Hilux Expert), HQTH (Hilux Ultraplus), LED (Hilux) and PAC (Remecure Plasma Arc Curing and Whitening Device CL15E) curing devices on the specially designed Teflon experimental setup.
40 dentin discs were used for evaluation of temperature caused by light sources at different distances (2, 4, 6, 8 and 10 mm). For each of light source 10 dentin discs were used to evaluate temperature underneath the dentin discs on the Teflon experimental setup.
A K type termocouple and a data logger was used to evaluate temperature changes. The data obtained from the study was evaluated by using two-way ANOVA and post hoc Tukey mutiple comparison tests (p<0,05).
While QTH curing device showed the lowest temperature values (range between 5,01-3,96°C) for control and adhesive groups, HQTH curing device showed the highest temperature values (range between 12,44-10,79°C) for control group and adhesive groups. For the groups LED curing device used; control group showed statistically higher temperature value (7,51°C) than adhesive groups (range between 6,02-4,73°C). For the One step TE adhesive groups; PAC curing device showed close values to the  QTH curing device. For the control, One Step TE adhesive and the Easy Bond adhesive groups, PAC and LED showed no statistically differences. We could not find any statistical differences between TE and SE adhesive systems by curing with QTH, HQTH ve LED; but for PAC curing device, One Step Plus TE adhesive system and Easy Bond SE adhesive system showed statistically different temperature values. For the four curing devices; no statistically differences could found between groups that contain nanofillers and the other groups.
For the all curing devices; when the distance between light source and dentin disc was increased from 2 mm to 4 mm, ΔT values showed statistically significant decrease. QTH curing device showed lower temperature values than 5,5°C for all distace. While HQTH and PAC curing devices showed lower temperature values than 5,5°C for 6 mm and above, LED curing device showed lower temperature values than 5,5°C for 4 mm and above.

Anahtar Kelimeler: Adeziv sistemler, Dentin, Isı iletimi, IĢık cihazları, Termoçift.