Seyyid Nizamoğlu'nun hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri
Seyyid Nizamoglu's life, works and surfaces
Yazar: GÜLİZAR ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. KADİR ÖZKÖSE
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Biyografi = Biography ; Ehl-i beyt = Ahl al-Bayt ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Seyyid Nizamoğlu = Seyyid Nizamoğlu ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
16. yüzyılda birçok sûfî âlim yaşamıştır. Bu sûfîlerden birisi de Seyyid Nizamoğlu'dur. Mutasavvıf şahsiyeti yanında arif bir zat da olan Seyyid Nizamoğlu, şeriat ve tarikat ilimlerini ilk olarak babası Seyyid Nizam'dan öğrenmiştir. Seyyid Nizamoğlu Halvetiyye tarikatının kollarından birisi olan Sinâniyye tarikatına mensuptur. Mürşidi İbrahim Ümmî Sinan'dan aldığı manevî terbiye ile irşad faaliyetlerinde bulunmuştur. Birçok eseri matbu nüshaları ile günümüze kadar ulaşmıştır. İlahileri bestelenerek tekkelerde, ayin-i cemlerde yüzyıllarca okunmuştur. Eserlerinde Yunus Emre üslûbunü, Nesimî coşkusunda şathiyelerini, ehl-i beyte muhabbeti, mürşide bağlılığı açık bir şekilde görmekteyiz.
Çalışmamız giriş kısmı ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tez'in konusu, amacı, yöntem ve teknikleri hakkında bilgi verilmektedir. İlk bölümde Seyyid Nizamoğlu'nun yaşadığı dönem olan 16. yüzyıl siyasî, ekomik, ilmî, edebî, dinî ve tasavvufî açıdan işlenmiştir. Daha sonra Seyyid Nizamoğlu'nun ailesi, çocukluğu, tahsili, tarikatı, mürşidi, halifeleri, hizmetleri, eserleri ve vefatı ile ilgili ulaşılan bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Seyyid Nizamoğlu'nun eserleri esas alınarak tasavvufî görüşlerini açıklamayı amaçladık. Seyyid Seyfullah ve sûfîlerin görüşleri karşılaştırmalı bir şekilde verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Nizamoğlu, Seyyid Seyfullah, Divân, ehl-i beyt

Abstract:
Many sufis lived in the 16 th century. One of these sufis is Sayyid Nizamoğlu. Sayyid Nizamoğlu, a sufi and wise person, first learned the science of seriat and sect from his father, Sayyid Nizam. Sayyid Nizamoğlu is a member of the Sinaniyye branch of the Halvetiyye order. With the spiritual training he received from his mentor, İbrahim Ümmi Sinan, he carried out activities for guidance. Many of his works have survived to the present day with their printed copies. His hymns were composed and sung in dervish lodges and ceremonies of cems for centuries. In his works, we see the style of Yunus Emre, in his shathiyes the joy of Nesimi, the love of the ahl al- Bayt, and his devotion to mentor.
This study consists of an introduction and two parts. In the introduction part, information is given about the subject, purpose, methods and techniques of the thesis. İn the first chapter, the 16. century in which Seyyid Nizamoğlu lived has been processed in terms of political, economic, scientific, literary, religious, and mystical aspects. Then, information about Seyyid Nizamoğlu's family, childhood, education, sect, mentor, caliphs, services, Works, and death is given. In the second part, we aimed to explain the mystical views based on the works of Seyyid Nizamoğlu. The views of Sayyid Seyfullah and the sufis are given in a comparative way.
Keywords: Sufism, Nizamoğlu, Sayyid Seyfullah, Divan, Ahl el- Bayt