5-12 yaş arasındaki çocuklarda kullanılan diş fırçasının çeşidine göre fırçalama etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of brushing efficiency according to the kind of tooth brush used for children between 5-12 years old
Yazar: BUSE YENİTURAN
Danışman: PROF. DR. BUĞRA ÖZEN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş fırçalama = Toothbrushing ; Diş fırçası = Toothbrush ; Plaklar = Plates ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma çocuklarda diş fırçalama alışkanlıklarının, diş fırçalama etkinliğinin fırçalama şekline ve kullanılan diş fırçasına göre değerlendirilmesi amacı ile planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamına izin belgeleri alınmış olan kliniklerden ve Altınbaş Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Kliniği'ne başvuran 5-12 yaş aralığında bulunan 120 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmanın başlangıcında çocuğun velisinden gönüllü onam formu alınıp hazırlanan anketi doldurması istenmiştir. Ardından ağıziçi muayene ile çocukta bulunan plak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede Sillnes and Löe'nün plak indeksi esas alınmıştır. Önceden iletişimde olunan veli çocuğunun kullandığı diş fırçasını (manuel yada elektrikli diş fırçası) yanında getirmiştir. Hastanın ağzında bulunan plak miktarını görmesi amacıyla plak boyası ile hastanın ağıziçi plağı boyanarak çocuğun plağı farketmesi sağlanmıştır. Fırçalama sonrası yapılan ikinci gözlemsel muayene sonucu ağızda plak kalıp kalmadığı belirlenerek aile ve çocuğa oral hijyen eğitimi verilmiştir.
Bulgular: Ailelerin %50.8'i çocuklarının diş fırçalarken çocuklara özel florlü diş macunu tercih ettiklerini söylemiştir. Çocukların %59.2'sinin aile bireylerinin göstermesi ile diş fırçalama eğitimi aldıkları belirtilmiştir. Çocukların %35'i günde iki kez dişlerini fırçalarken, %57.5'i yalnız başına diş fırçalamaktadır. Çocukların %65'inde diş fırçalama sırasında kanama olmamaktadır. Çocukların %26.7'si ağzı açık uyumaktadır. Diş etlerinde kanama olmayan çocukların ağzı açık uyuma oranları (%12.8), diş etlerinde kanama olan (%70) çocukların ağız açık uyuma oranlarından anlamlı şekilde düşüktür. Cinsiyete göre; diş fırçalama sıklıkları arasında, abur-cubur tüketme sıklıkları arasında, ortalama plak skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Çocuklara özel elektrikli diş fırçası kullanan çocukların plak skorları, çocuklara özel normal diş fırçası kullanan çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p<0.05). Günde iki kez dişlerini fırçalayan çocukların plak skorları, düzenli fırçalamayan çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p<0.05). Diş etlerinde kanama olmayan çocukların plak skorları, kanama olan çocuklardan anlamlı şekilde düşüktür.
Sonuç: 5-12 yaş aralığındaki çocuklarda ortalama plak skoru değerlendirildiğinde elektrikli diş fırçası kullanan çocukların ortalama plak skoru daha düşük bulunmuştur. Diş eti kanaması ile plak skoru arasında doğru bir orantı saptanmıştır ve plak miktarı az olan çocuklarda diş eti kanaması az görülmüştür. Diş fırçalamanın en yüksek oranda aile bireylerinden öğrenildiği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Sözcükler: Diş Fırçası, Dental Plak, Plak Boyası, Elektrikli Fırça

Abstract:
Purpose: This study was planned with the aim of evaluating the tooth brushing habits and effectiveness of tooth brushing in children according to the brushing style and the toothbrush used.
Materials and Methods: 120 children between the ages of 5 and 12 who applied to Altınbaş University Faculty of Dentistry Pedodontics Clinic from clinics with permission documents were included in the study. At the beginning of the study, a voluntary consent form was obtained from the child's parents and asked to fill in the prepared questionnaire. Then, the plaque in the child was evaluated by intraoral examination. This evaluation is based on the plaque index of Sillnes and Löe. The parent with whom they were previously in contact brought the toothbrush (manual or electric toothbrush) used by their child. In order to see the amount of plaque in the patient's mouth, the patient's intraoral plaque was stained with plaque coloring agent, allowing the child to notice the plaque. As a result of the second observational examination after brushing, it was determined whether there was plaque in the mouth and oral hygiene education was given to the family and the child.
Results: 50.8% of the families said that their children prefer fluoridated toothpaste while brushing their teeth. It was stated that 59.2% of the children received tooth brushing training with the demonstration of their family members. While 35% of children brush their teeth twice a day, 57.5% brush their teeth alone. In 65% of children, there is no bleeding during tooth brushing. 26.7% of children sleep with their mouths open. The rate of sleeping with the mouth open (12.8%) of the children without bleeding in the gums is significantly lower than the rate of sleeping with the mouth open in the children with bleeding in the gums (70%). By gender; There is no statistically significant difference between the frequency of tooth brushing, the frequency of consumption of junk food, and the mean plaque scores. The plaque scores of children using electric toothbrushes for children were statistically significantly lower than those using normal children's toothbrushes (p<0.05). The plaque scores of the children who brushed their teeth twice a day were statistically significantly lower than the children who did not brush regularly (p<0.05). The plaque scores of children without bleeding in the gums are significantly lower than those of children with bleeding.
Conclusion: When the mean plaque score of children aged 5-12 years was evaluated, the mean plaque score of children using electric toothbrushes was found to be lower. A direct correlation was found between gingival bleeding and plaque score, and gingival bleeding was less common in children with low plaque amount. It was concluded that tooth brushing was learned at the highest rate from family members.
Keywords: Toothbrush, Dental Plaque, Plaque Coloring Agent, Electric Toothbrush