Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde telaffuz sorunlarıyla ilgili öğretici görüşleri ve çözüm önerileri
Pronunciation problems in teaching Turkish as a foreign languagerelated tutorial opinions and solution suggestions
Yazar: NURTEN ÇİĞİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇİÇEK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Telaffuz yanlışları, yabancılara Türkçe öğretimi sürecinde sıklıkla rastlanan ve çözülmesi gereken önemli bir sorun olarak görülmektedir. Eğitim-öğretim sürecinde tespit edilmeyen/edilemeyen, düzeltilmeyen telaffuz yanlışları dile yerleşmeye başlar. Söz konusu yanlışların, sürecin uygulayıcısı olan öğreticilerin görüşleri ışığında tespit edilmesi ve bu yanlışlar ile ilgili bazı çözüm önerilerinin sunulması, Yabancılara Türkçe öğretimi açısından faydalı olacaktır. Bu araştırmanın amacı, MEB bünyesinde yürütülmekte olan PİKTES projesinde görev yapan Türkçe öğreticileri ile üniversitelerin Türkçe Öğretim Merkezlerinde (TÖMER) görev yapan öğreticilerin telaffuz öğretiminde karşılaştığı sorunlar ile ilgili görüşlerine başvurmaktır. Bu bağlamda, öğreticilerin telaffuz öğretimi ile ilgili farkındalıkları, konu ile ilgili öz yeterlikleri, öğretim sürecinde karşılaştıkları yaygın telaffuz hataları, yardımcı materyal olarak kullanılan kaynaklarda telaffuza ayrılan süre ve telaffuzu geliştirmeye yönelik etkinlikler araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Gaziantep, Kilis, Osmaniye ve Mersin illerinde PİKTES projesi kapsamında görev yapan 32 öğretmen ve adı geçen illerdeki TÖMER'lerde görev yapan 16 öğretim görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Telaffuz Sorunlarıyla İlgili Öğretici Görüşme Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri, içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, öğreticilerin büyük çoğunluğunun dil öğretiminde telaffuza önem verdikleri görülmüştür. Telaffuz ile ilgili sorunların öğrenci kaynaklı (alfabe farklılığı, hedef dildeki benzer seslerin ayırt edilememesi, öğrencilerdeki çaba eksikliği vb.), öğretici kaynaklı (telaffuz becerisine ayrı bir ders zamanı ayırmama, telaffuz becerisini ikinci planda görme sadece anlaşabilmeyi esas alma), öğrencilerin yaşamış olduğu sosyo-kültürel ortam ve yaşadığı bölgenin ağız özelliklerinden kaynaklı olduğu görülmüştür. Ayrıca ders materyallerinde telaffuz ile ilgili etkinliklerin az veya yetersiz olması, yeterli düzeyde görsel ve işitsel materyalin bulunmaması da telaffuz öğretiminin önemli bir sorunu olarak görülmektedir.

Abstract:
Pronunciation mistakes are seen as an important problem that is frequently encountered in the process of teaching Turkish to foreigners and needs to be solved. Pronunciation mistakes that are not detected or corrected during the education process begin to settle in the language. Identifying the mistakes in question in the light of the opinions of the instructors who implement the process and presenting some solution suggestions regarding these mistakes will be beneficial in terms of teaching Turkish to foreigners. The purpose of this research is to consult the opinions of Turkish instructors working in the PIKTES project carried out within the Ministry of National Education and instructors working in Turkish Teaching Centers (TÖMER) of universities, about the problems they encounter in teaching pronunciation. In this context, teachers' awareness of pronunciation teaching, their self-efficacy on the subject, common pronunciation mistakes they encountered during the teaching process, the time allocated to pronunciation in the resources used as supplementary materials, and activities to improve pronunciation were investigated. The population of the research consists of 32 teachers working within the scope of the PIKTES project in Gaziantep, Kilis, Osmaniye and Mersin provinces and 16 lecturers working at TÖMERs in the mentioned provinces. The data in the study were collected through the "Tutorial Interview Form on Pronunciation Problems in Teaching Turkish as a Foreign Language" prepared by the researcher. The data of the research were interpreted using the content analysis method. As a result of the research, it was seen that the majority of the participants attach importance to pronunciation in language teaching. Problems related to pronunciation are student-related (alphabet differences, inability to distinguish similar sounds in the target language, lack of effort on the part of students, etc.), teacher-related (not allocating a separate lesson time for pronunciation skills, considering pronunciation skills as a secondary priority, focusing only on understanding), and socio-cultural problems experienced by the students. It has been observed that this is due to the environment and the dialect characteristics of the region where they lived. In addition, the fact that there are few or insufficient pronunciation-related activities in the course materials and the lack of sufficient visual and auditory materials are seen as an important problem in teaching pronunciation.