Kâsânî ve Bedâiu's-Sanâi' adlı eserinin hadis ilimleri açısından incelenmesi
Kasani and analysis of Bedaiu's-Sanai' in terms of hadith sciences
Yazar: SÜMEYRA KELEŞ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ADİL YAVUZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Kâsânî (v.587/1191) Türkistan bölgesinde doğmuş, Konya'da bir süre bulunmuş ve Halep'te
yaşamını tamamlamış, Hanefî mezhebinin önemli fakihlerindendir. Te'lif ettiği Bedâi'u's-Sanâi' fî
Tertîbi'ş-Şerâi' mezhebin önemli kaynaklarındandır. Çalışmamız Kâsânî'nin bu eseri üzerinden yola
çıkılarak hazırlanmıştır. 'Kâsânî ve Bedâiu's-Sanâi' Adlı Eserinin Hadis İlimleri Açısından
İncelenmesi' başlıklı çalışmamızla Kâsânî'nin hadislere yaklaşımının incelenmesi, eserin hadis ilmi
açısından değerinin ortaya konularak Hanefîlerin hadis anlayışıyla ilgili çalışmalara katkı sağlaması
hedeflenmektedir. Araştırmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın
amacı ve önemi, metodu ve kaynakları üzerinde durulmuştur.
Çalışmamızın birinci bölümünde Kâsânî'nin hayatı ve ilmî kişiliği hakkında bilgiler
verilmiştir. Burada Kâsânî'nin yaşadığı Türkistan'ın, Konya'nın ve Halep'in tarihi, sosyal durumu,
ilmî ve kültürel gelişmelerine değinilmiş, Kâsânî'nin hadis ilmindeki yeri ele alınmıştır. Ayrıca onun
eserinde kullandığı hadis ıstılahlarına yer verilmiş, haber-i vâhidlere bakışı incelenmiş, son olarak da
Kâsânî'nin faydalandığı hadis ilimlerine değinilmiştir. İkinci bölümde ise Kâsânî'nin Bedâi'de
naklettiği müteârız hadisler ve çözüm yolları incelenmiştir.
Sonuç olarak Kâsânî'nin Bedâi'de naklettiği hadis sayının iki bine yaklaştığı tespit edilmiş,
bu rivayetleri delil alma konusunda genel olarak Hanefî mezhebi çizgisinden ayrılmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Hadis, Fıkıh, Kâsânî, Bedâi', Hanefîler.

Abstract:
Kasani (d.587/1191) was born in the Turkestan region and completed his life in Konya and
Aleppo, and is one of the important jurists of the Hanafi sect. One of the important sources of the
Bedai'u's-Sanai' fi Tertibi'ş-Şerai' sect that he wrote. Our study has been prepared on the basis of this
work of Kasani. With our study titled 'Kasani ve Bedaiu's-Sanai', it is aimed to examine Kasani's
approach to hadiths and to contribute to the Hanafis' understanding of hadith by revealing the value
of the work in terms of hadith science. Our research consists of an introduction and two parts. In the
introduction part, the aim and importance of the research, its method and sources are emphasized.
In the first part of our study, information about Kasani's life and scientific personality is
given. Here, the history, social situation, scientific and cultural developments of Turkistan, Konya and
Aleppo where Kasani lived are mentioned, and Kasani's place in the science of hadith is discussed. In
addition, the hadith terms he used in his work were included, his view of the haber-i-wahids was
examined, and finally, the hadith sciences that Kasani benefited from were mentioned. In the second
part, the contradictory hadiths and solutions that Kasani narrated in Bedâi were examined.
As a result, it has been determined that the number of hadiths narrated by Kasani in Bedai
has approached two thousand, and it has been observed that these narrations generally do not depart
from the Hanafi sect in taking evidence.

Keywords: Hadith, Fiqh, Kasani, Bedai', Hanafıs.