Türkiye'nin G-20 ülkeleri ile finansal bütünleşmesinin analizi: Vektör hata düzeltme modellerinde iki rejimli eşik değerli eşbütünleşme testi yaklaşımı
Financial integration analysis between Turkey and G-20 countries: Testing for two regime threshold cointegration in vector error correction models
Yazar: ZEHRA AYÇA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÇİL YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Doğrusal olmayan analiz = Nonlinear analysis ; Doğrusal olmayan modeller = Nonlinear models ; Doğrusalsızlık = Nonlinearity ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Finansal bütünleşmeler = Financial integrations ; G-20 ülkeleri = G-20 countries ; Vektör hata düzeltme modeli = Vector error correction model ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Özellikle son yirmi yılda küreselleşme olgusunun bir sonucu olarak uluslararası sermaye hareketlerinin hızlanması ve riskin dağıtılması fırsatlarına yönelmesiyle finansal bütünleşme (entegrasyon) kavramı önem kazanmış, gerek politika belirleyiciler ve yatırımcılar, gerekse akademisyenler açısından ilgi çekici bir konu haline gelmiştir. Literatürde Türkiye hisse senedi piyasasının uluslararası hisse senedi piyasalarıyla bütünleşme ilişkisini araştıran çok sayıda çalışma olmakla birlikte, bu çalışmaların piyasalar arasındaki uzun dönemli ilişkinin doğrusal olmaması olasılığını dikkate almadıkları görülmektedir. Ancak özellikle finansal ve makro iktisadî zaman serilerinin doğrusal olmadıkları bilindiğinden, bu tez çalışmasında Türkiye hisse senedi piyasasının diğer G-20 ülkelerinin hisse senedi piyasaları ile finansal bütünleşme ilişkisi, Hansen ve Seo (2002) tarafından geliştirilen ve değişkenler arasındaki ilişkinin doğrusal olmayan bir süreç izlemesi, istatistiksel olarak farklı iki rejimden oluşması olasılığını dikkate alan vektör hata düzeltme modellerinde iki rejimli eşik değerli eşbütünleşme yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu amaç için öncelikle analize dâhil edilen hisse senedi piyasalarına ilişkin serilerin özellikleri ve tanımlayıcı istatistikleri incelenmiş, korelasyon matrisine yer verilmiş ve durağanlık dereceleri araştırılmıştır. Ardından Türkiye hisse senedi piyasası ile eşik değerli eşbütünleşme süreci izleyen hisse senedi piyasalarının tespit edilmesi amacıyla Supremum Lagrange Çarpanları (Sup-LM) testi kullanılmış, doğrusal eşbütünleşme temel hipotezi eşik değerli eşbütünleşme alternatif hipotezine karşı sınanmış ve Türkiye'nin G-20 `ye üye olan tüm Avrupa ülkeleri ile, Güney Kore ve Suudi Arabistan dışındaki tüm Asya ülkeleri ile eşik değerli eşbütünleşik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sup-LM testi sonucuna göre doğrusal eşbütünleşme temel hipotezinin reddedilemediği ülkelere ilişkin hisse senedi piyasaları ve Türkiye hisse senedi piyasası arasındaki uzun dönemli ilişki ise Engle ve Granger (1987) doğrusal eşbütünleşme testi ile incelenmiş, Türkiye'nin ele alınan ülke borsalarının hiçbiriyle doğrusal eşbütünleşme ilişkisine de sahip olmadığı tespit edilmiştir.Eşbütünleşik hisse senedi piyasalarının uzun dönemde ortak hareket sergilemeleri ve dolayısıyla ekonomide meydana gelen şoklardan da birlikte etkilenmeleri nedenleriyle, eşbütünleşik piyasalara yatırım yapmak suretiyle oluşturulan portföyün uzun dönemde toplam riski azalmayacaktır. Bu bilgi doğrultusunda elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, Türkiye hisse senedi piyasasına yatırım yapan uluslararası yatırımcıların portföy çeşitlendirmesine bağlı olarak kazançlarını en üst seviyeye çıkarmak ve üstlenecekleri riski en aza indirmek amacıyla Türkiye hisse senedi piyasası ile eşbütünleşik olmadıkları, diğer bir ifade ile uzun dönemde bütünleşik olmadıkları tespit edilen Güney Kore, Suudi Arabistan, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Brezilya, Kanada, Meksika, Avustralya ve Güney Afrika hisse senedi piyasalarına yatırım yaparak portföy çeşitlendirmesinde bulunmalarının rasyonel bir davranış olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
As international fund flows accelerated and tended to the opportunities of risk diversification, especially in last twenty years, financial integration gained importance and became an interesting issue for either policy makers, investors or academicians. Although there are lots of studies in literature which investigates the integration relationship between Turkish stock market and international stock markets, it can be seen that none of these studies take into consideration the possibility of nonlinearity in long run relationship between stock markets. However it is known that especially financial and macro economic time series are not linear, so in this thesis study, the integration between Turkish stock market and other G-20 member countries? stock markets is analysed using the method developed by Hansen and Seo (2002) two-regime threshold cointegration in vector error-correction models which considers the possibility of nonlinearity in the long run relationship between variables and consisting of two statistically different regimes. To this end, firstly properties, descriptive statistics and correlation matrix of series of stock markets which are analysed are given and their stationary properties are investigated. After that, null hypothesis of linear cointegration is tested against the alternative of threshold cointegration using Supremum Lagrange Multipliers (Sup-LM) test on the purpose of determining countries which have threshold cointegration relationship with Turkish stock market. The Sup-LM test results show that Turkish stock market is cointegrated with all of the European countries, with the Asian countries except for South Korea and Saudi Arabia, which are members of G-20. The long run relationship between Turkish stock market and stock markets of the countries for which the null hypothesis of linear cointegration could not be rejected are investigated by using Engle and Granger (1987) linear cointegration approach. It is found that linear cointegration doesn?t exist between Turkey and other countries which are considered. The results show that the investors who invest in South Korea, Saudi Arabia, United States of America, Argentina, Brazil, Canada, Mexico, Australia and South Africa stock markets that are not cointegrated with Turkish stock market can maximize their return and minimize their risk depending on portfolio diversification.