hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sert çekirdekli meyvelerde RT-PCR yöntemi ile plum pox virus (PPV) taraması
Plum pox virus (PPV) screening by RT-PCR method in stone fruits
Yazar: DUYGU KAYA
Danışman: DOÇ. DR. KAHRAMAN GÜRCAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Birçok biyotik ve abiyotik faktör sert çekirdekli meyve üretimini sınırlar ve ürün kalitesinin ve miktarının düşmesine neden olur. Biyotik faktörler arasında, Potyviridae familyasının bir üyesi olan plum pox virus (PPV) sert çekirdekli meyve ağaçlarının en etkili hastalık etmenidir. Erik, kayısı ve şeftali türlerinin PPV ile yoğun olarak enfekteli olması, Türkiye'nin PPV-D, -M, -Rec ve -T ırklarının genetik çeşitlilik merkezi olması bu virüsün diğer olası konukçuları olan kiraz, vişne ve bademe bulaşma riskini gündeme getirmiştir. Bu çalışma kiraz, vişne ve bademde PPV varlığını belirlemek için yapılmıştır. 2020-2022 yılları arasında 8 farklı ilden toplanan çoğunlukla kiraz, vişne ve bademden oluşan toplam 395 adet sert çekirdekli meyve yaprak örneğinin PPV ile bulaşık olup olmadığı PPV spesifik P1/P2 (9340-9583 nt) ve PP3/PCI (2915-3750 nt) primerleri kullanılarak test edilmiştir. Kontrol olarak kullanılan erik (17 pozitif), kayısı (27 pozitif) ve şeftali (3 pozitif) örneklerinin dışında, 6 badem örneğinde PPV tespit edilmiştir. Kiraz ve vişne'de ise PPV bulunmamıştır. Sonuçlar bademin PPV'ye konukçu olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Prunus spp., plum pox virus, RT-PCR, sekans analizi

Abstract:
There are many biotic and abiotic factors that limit stone fruit production and cause quality and quantity loss in the product. Among the biotic factors, sharka disease caused by plum pox virus (PPV), a member of the Potyviridae family, is known as the most important viral disease of stone fruit trees. The fact that plum, apricot and peach species are heavily infected with PPV and that Turkey is a center of genetic diversity of PPV-D, -M, -Rec and -T races has brought the risk of transmission of this virus to other possible hosts such as cherry, sour cherry and almond. This study was conducted to determine the presence of PPV in cherries, sour cherries and almonds. A total of 395 stone fruit leaf samples collectedfrom 8 different provinces between 2020 and 2022, mostly cherry, sour cherry and almond, were tested for PPV infection using PPV specific primers P1/P2 (9340-9583 nt) and PP3/PCI (2915-3750 nt). Apart from plum (17 positive), apricot (27 positive) and peach (3 positive) samples used as controls, PPV was detected in 6 almond samples out of 395 samples. PPV was not detected in cherry and sour cherry. The results indicate that almonds are host to PPV.

Keywords: Prunus spp., plum pox virus, RT-PCR, sequencing
Sabit torsiyonlu bir eğri tarafından üretilen eğriler ve yüzeyler
Curves and surfaces generated by a curve with constant torsion
Yazar: BURÇİN SALTIK
Danışman: DOÇ. DR. NURAL YÜKSEL
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Bertrand eğrileri = Bertrand curves ; Gauss eğriliği = Gaussian curvature ; Helis eğrileri = Helix curves ; Regle yüzeyler = Regle surfaces

Özet:
Bu tez çalışmasında, 3-boyutlu Öklid uzayında sabit torsiyonlu bir eğriden üretilen eğri
ve bu eğriden üretilen yüzeyler ele alınmıştır. Bu tez dört bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, tezde kullanılan eğri ve yüzeylerle ilgili tanımlara ve teoremlere yer
verilmiştir.
İkinci bölümde, 3-boyutlu Öklid uzayında sabit torsiyonlu eğriden üretilen bir eğri
incelenmiştir. Elde edilen bu eğrinin Frenet vektörleri ve eğrilikleri bulunarak sabit
torsiyonlu bir eğriden elde edilen bu eğrinin sabit eğrilikli olduğu görülmüştür. Daha
sonra bu eğrinin, bazı diğer özel eğrilerle ilişkisi ortaya konularak bu eğrinin küresel
gösterge eğrileri ve bazı özel durumlu adjoint eğrileri bulunmuştur.
Üçüncü bölümde ise yukarıda bahsedilen eğriden elde edilen yüzeyler incelenmiştir. Elde
edilen bu yüzeylerin karakterizasyonu yapılarak bu yüzeylerin açılabilir ve minimal olma
şartları belirlenmiş olup bazı durumlar için asli eğrilikleri hesaplanmıştır.
Son bölümde ise elde edilen bazı çarpıcı sonuçlara yer verilmiştir. Elde edilen bulgular
örneklerle desteklenmiş ve MATHEMATICA programı yardımıyla şekillendirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, a curve generated by a curve with constant torsion in 3-dimensional
Euclidean space and surfaces generated by this curve are studied. This thesis consists
of four parts.
In the first part of the thesis, definitions and theorems related to curves and surfaces used
in the thesis are given.
In the second part of the thesis, a curve generated by a curve with constant torsion
in 3-dimensional Euclidean space is examined. Frenet vectors and curvatures of this
obtained curve are found. It has been observed that the curve generated from a constant
torsion curve has a constant curvature. Then, the relationship of this curve with some
other special curves is revealed. In addition, the spherical indicatrix curves of this curve
and some special adjoint curves have been found.
In the third part of the thesis, the surfaces obtained from the above-mentioned curve are
examined. The characterizations of these generated surfaces have been studied. The
conditions for these surfaces to be developable and minimal have been determined, and
for some cases, their principal curvatures have been calculated.
In the last section, some striking results are given. The results have been supported with
examples and shaped with the help of the MATHEMATICA program
COVID-19'un havayolu işletmelerinin performansı üzerindeki etkisi: Avrupa, Amerika ve Asya örneği
The impact of COVID-19 on the performance of airlines: The case of Europe, America and Asian
Yazar: ELİF NUR DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TUNAHAN AVCI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Sivil havacılık = Civil aviation

Özet:
COVID-19 salgını, 2020 yıllarının sonlarına doğru başlamış ve zaman ilerledikçe tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Neredeyse tüm sektörlerin etkilendiği bu süreçte, havacılık sektöründe de operasyonel ve finansal açıdan dalgalanmalar yaşanmıştır. Çalışmada, COVID-19 salgını öncesi ve COVID-19 salgını döneminde havayolu işletmelerinin performansları incelenmektedir. Çalışmanın amacı COVID-19 salgınının Avrupa, Amerika ve Asya bölgelerinde faaliyet göstermekte olan havayollarının performansları üzerindeki etkisinin, etkinlik değerleri aracılığıyla değerlendirilmesidir.
Çalışmada, havayollarına ait finansal ve operasyonel değişkenlerden yararlanılarak 2018 – 2021 dönemi yıllık veriler kullanılarak veri zarflama analiz yöntemi uygulanmıştır. Veri zarflama analiz yönteminin ölçeğe göre sabit ve ölçeğe göre değişken getiri modelleri incelenmiş olup, COVID-19 salgınının Avrupa, Amerika ve Asya bölgelerinde faaliyet göstermekte olan havayollarının etkinlik değerlerinde dalgalanmalar meydana getirdiğini söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Havayolu İşletmesi, Performans

Abstract:
The COVID-19 epidemic started towards the end of 2020 and when it grew, it affected the whole world. In this process, where almost all sectors were affected, operational and financial fluctuations in the aviation industry were experienced. In the study, the performances of airline companies before the COVID-19 epidemic and during the COVID-19 epidemic period are examined.  The aim of the study is to evaluate the impact of the COVID-19 epidemic on the performances of airlines operating in Europe, America and Asia through efficiency values.
In the study, data envelopment analysis method was applied by using the annual rates of the 2018 – 2021 period by making use of the financial and variables of the airlines. Fixed to scale and variable to scale return models of the data envelopment analysis method have been examined, and it is possible that fluctuations in the efficiency values of the airlines operating in the European, American and Asian data of the COVID-19 epidemic occur.

Keywords: COVID-19, Airline Business, Performance
Bazı Elazığ biberi genotiplerinin (Capsicum annuum L.) moleküler ve morfolojik  karakterizasyonu ile anter  kültürü etkinliğinin belirlenmesi
Molecular and morphological characterization of some Elazığ pepper genotypes (Capsicum annuum L.) and determination of anther culture efficiency
Yazar: ZELİHA DURUK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN PINAR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemiz yerel biber genetik kaynakları bakımından oldukça zengin olup, büyük çoğunluğu ticari olarak üretilmekte, bölgesel olarak tüketilmesinin yanında ihracat potansiyeline sahiptir. Ancak bazı biber genotipleri ise uzun yıllar üreticilerin kendi tohumlarını açık tozlanan üretim alanlarından temin etmeleri ve üretimi bu şekilde devam ettirmelerinden dolayı zaman içerisinde verimlilikte ve kalitede kayıplar meydana gelmektedir. Bu biber yöresel biber çeşitlerinden biriside uzun yıllardan bu yana Elazığ ili ve çevre illerde yöresel olarak yetiştirilen ve bölge halkı tarafından severek tüketilen standart biber çeşididir. Ancak üretim alanları incelendiğinde söz konusu çeşitte açık tozlanmaya bağlı olarak açılımların olduğu gözlenmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada Elazığ yöresinde lokal olarak yetiştirilen ve Elazığ biberi olarak bilinen biber çeşidin moleküler ve morfolojik karakterizasyonu ile anter kültürü etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Turkey is very rich in terms of local pepper genetic resources, most of it is produced commercially, it has export potential as well as being consumed regionally. However, some pepper genotypes cause losses in productivity and quality over time, as the producers obtain their own seeds from open pollinated production areas for many years and continue the production in this way. One of the local pepper varieties of this pepper is the standard pepper variety that has been grown locally in the province of Elazig and surrounding provinces for many years and is consumed fondly by the people of the region. However, when the production areas are examined, it is observed that there are expansions due to open pollination in this variety. From this point of view, in this study, it was aimed to determine the molecular and morphological characterization and anther culture efficiency of the pepper variety known as Elazig pepper and locally grown in the Elazig region.
Fotokatalitik, antimikrobiyal ve biyouyumlu multifonksiyonel nanoliflerin geliştirilmesi
Development of photocatalytic, antimicrobial and biocompatible multifunctional nanofibers
Yazar: SULTAN KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL ŞAHMETLİOĞLU ; PROF. DR. İLHAN ÖZEN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, bir nanolif üretim tekniği olan elektroeğirme yöntemi kullanılarak nanomalzemeler (SrO, g-C3N4, MXene, ZnO) ve bunların kompozit bileşenlerinin tek adımda nanoliflerin içerisine eklenmesi ile multifonksiyonel nanolif yüzeyler geliştirilmiştir. Sentezlenen nanomalzemeler ve kompozit nanoliflerin morfolojik ve yapısal özellikleri FESEM, SEM-EDX, FT-IR ve XRD gibi çeşitli teknikler kullanılarak karakterize edilmiştir. Bu çok fonksiyonlu nanolif yüzeyler (i) Metilen Mavisi ve Rodamin B organik kirleticilerin bozunması için bir fotokatalizör, (ii) E. coli, S. aureus bakterileri ve C. albicans mantarının öldürülmesi için bir antimikrobiyal ajan, (iii) L929 deri hücresi üzerinde hücre canlılığını destekleyen bioyumlu bir ajan olmak üzere üç fonksiyonlu özelliği ile yüksek performans göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler: Elektroeğirme, Multifonksiyonel Nanolifler, SrO, MXene, g-C3N4, ZnO, Fotokatalitik Bozunma, Antimikrobiyal Aktivite, Biyouyumluluk

Abstract:
Within the scope of this thesis, multifunctional nanofiber surfaces were developed by adding nanomaterials (SrO, g-C3N4, MXene, ZnO) and their composite components into nanofibers in a single step using electrospinning method. The morphological and structural properties of the synthesized nanomaterials and composite nanofibers were characterized using various techniques such as FESEM, SEM-EDX, FT-IR, and XRD. These multifunctional nanofiber surfaces showed high performance with three functional features: (i) a photocatalyst for the degradation of Methylene Blue and Rhodamine B organic pollutants, (ii) an antimicrobial agent for killing E. coli, S. aureus bacteria, and C. albicans fungus; and (iii) a biocompatible agent for support cell viability on L929 fibroblast cells. 

Keywords: Electrospinning, Multifunctional Nanofibers, SrO, MXene, g-C3N4, ZnO, Photocatalytic Degradation, Antimicrobial Activity, Biocompatibility
Anlama ve anlatma becerilerinin geliştirilmesinde çizgi filmlerin kullanımı üzerine bir eylem araştırması
An action study on the use of cartoons in the development of comprehension and telling skills
Yazar: FATMA TAĞMAN
Danışman: PROF. DR. ALİ GÖÇER
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Türkçe derslerinde öğrencilerin anlama ve anlatma becerilerinin geliştirilmesinde çizgi filmlerin kullanılabilirlik durumunu incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemi çerçevesinde eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmada, Türkçe eğitiminde anlama ve anlatma becerilerinin önemine, etkililiğine ve işlevsel olarak kullanılabilirliğine ilgi uyandırılarak beceri öğretiminde karşılaşılan sorunlara yönelik çözümler üretilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın eylem süreci, 5 ve 6. sınıf düzeylerinde 42 öğrenci ile yürütülmüştür. Eylem sürecinde araştırmacı tarafından oluşturulan 8 eylem planı kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak dokümanlar, görüşme formları, gözlem formları, araştırmacı günlükleri ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda,  çizgi filmlerin öğrencilerin anlama ve anlatma becerilerinin gelişimine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe dersi metin işleme süreçlerinde çizgi film kullanımının öğrenci merkezli ortamların oluşmasını sağlayarak öğrencilerin derse aktif katılımlarına olanak tanıdığı gözlemlenmiştir.

Anahtar sözcükler: anlama becerileri, anlatma becerileri, çizgi film, eylem araştırması, Türkçe eğitimi.

Abstract:
In this study it is aimed to examine the usability of cartoons in the development of comprehension and expression skills in Turkish lessons. For this purpose, action research design was used in the research within the framework of qualitative research method. In the research, it was tried to produce solutions for the problems encountered in skill teaching by arousing interest in the importance, effectiveness and functional usability of comprehension and expression skills in Turkish education. The action process of the research was carried out with 42 students at the 5th and 6th grade levels. In the action process, 8 action plans created by the researcher were used. Documents, interview forms, observation forms, researcher diaries and student diaries were used as data collection tools in the study. The data obtained in the study were analyzed and interpreted using content analysis. As a result of the research, it was concluded that cartoons contributed to the development of students' comprehension and expression skills. It has been observed that the use of cartoons in the text processing processes of Turkish lessons allows students to participate actively in the course by creating student-centered environments. 

Keywords: action research, cartoon, comprehension skills, telling skills, Turkish education.
Echinops borae ve Echinops pungens türlerinin antienzim ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antienzyme and antioxidant activities of Echinops borae and Echinops pungens
Yazar: BEGÜM BİRGÜL
Danışman: PROF. DR. CEM VURAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN ŞAPCI SELAMOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Asteraceae = Asteraceae ; Compositae = Compositae ; Echinops microcephalus = Echinops microcephalus ; Elastaz = Elastase ; Kollajenaz = Collagenase

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren Echinops pungens ve endemik olan Echinops borae türlerinin antioksidan özellikleri ve antienzim inhibitör etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, E. borae ve E. pungens türlerinin toprak altı ve toprak üstü kısımlarının su, metanol, kloroform ve hekzan çözücüleri kullanılarak ekstraksiyonu yapılmıştır. Bitkisel ekstrelerin antioksidan kapasitesinin belirlenmesinde fenolik madde içeriği ve DPPH (2,2-difenil-1-1-pikrilhidrozil) serbest radikali giderme aktivitesini içeren metodlar uygulanmıştır. Enzim inhibitör etkilerinin araştırılması için antielastaz ve antikollajenaz aktiviteleri incelenmiştir. Ayrıca çalıştığımız türlere ait ekstrelerin içeriğinde bulunan moleküllerin belirlenmesi için GC-MS analizi de yapılmıştır. Sonuç olarak, Echinops borae ve E. pungens türlerinin antioksidan ve antienzim aktivitelerinin yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu türlerin antioksidan ve antienzim kaynağı yanında; antifungal, antibakteriyal, antitümör ve antiartritik kaynağı da olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Asteraceae, Compositae, Echinops, Elastaz, Kollajenaz, Antioksidan, GC-MS

Abstract:
In this study, we have tried to determine the antioxidant properties and antienzyme inhibitory effects of naturally occurring Echinops pungens and endemic Echinops borae species in Turkey. To this end, the belowground and aboveground parts of E. borae and E. pungens species were extracted using water, methanol, chloroform and hexane solvents. Methods including phenolic content and DPPH (2,2-diphenyl-1-1-picrylhydroyl) free radical scavenging activity were used to determine the antioxidant capacity of herbal extracts. Antielastase and anticollagenase activities were used to investigate the enzyme inhibitory effects. In addition, GC-MS analysis was performed to determine the molecules contained in the extracts of those species. As a result, the antioxidant and antienzyme activities of Echinops borae and E. pungens species were found high increased. In addition to the antioxidant and antienzyme source of these species; we concluded that they may also be an antifungal, antibacterial, antitumor and antiarthritic sources. 

Keywords: Asteraceae, Compositae, Echinops, Elastase, Collagenase, Antioxidant, GC-MS
Paşaköy Sulama Birliği performans analizi
Paşakoy Irrigation Association performance analysis
Yazar: AHMET HAKAN KARACALAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALİ İRİK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Yozgat ili Şefaatli ilçesinde faaliyet yürüten Paşaköy Sulama Birliğinde yürütülmüştür. Sulama birliği performans analizinde 2017-2021 yıllarını kapsayan dönem ele alınmıştır. Daha başarılı su yönetimini sağlamak için Uluslararası Sulama ve Drenaj Teknoloji ve Araştırma Programı (IPTRID) tarafından önerilen bazı performans göstergeleri kullanılmıştır. Bu kapsamda performans değerlendirmesinde sulama oranı, sürdürülebilir sulama alanı oranı, sulama şebeke yoğunluğu, su temin oranı, sulama ücreti toplama oranı ve sulama şebekesi personel yoğunluğu parametreleri incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre sulama oranlarının %34 ile %61 arasında, sürdürülebilir sulama alanı oranının 1.64-9.94 arasında, sulama şebeke yoğunluğu 17.7-31.85 ha/km, su temin oranının 1.72 ile 2.06 arasında, sulama ücreti toplama oranının %66.2 ile %95.7 arasında ve sulama şebekesi personel yoğunluğunun 7.8-9.75 km/personel arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Her damla suyun öneminin arttığı günümüzde su kaynaklarının daha etkin bir şekilde kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Su kaynaklarımızın büyük bir kısmının tarımda kullanılıyor olması özellikle bu alanda doğru bir programın olmasına bağlıdır. Bu amaçla önemli görev üstlenen sulama birliklerinde performansların değerlendirilmesi sürdürülebilirlik açısından son derece önem kazanmaktadır.

Abstract:
This study was carried out in Paşaköy Irrigation association operating in the district of Şefaatli in Yozgat. In the irrigation association performance analysis, the period covering the years 2017-2021 is discussed. To ensure more successful water management, some performance indicators recommended by the International Program for Irrigation and Drainage Technology and Research (IPTRID) have been used. In this context, irrigation rate, sustainable irrigation area rate, irrigation network density, water supply rate, irrigation fee collection rate and irrigation network personnel density parameters were examined in performance evaluation. According to the study results, irrigation rates are between 34% and 61%, sustainable irrigation area ratio is between 1.64-9.94, irrigation network density is 17.7-31.85 ha/km, water supply ratio is between 1.72 and 2.06, irrigation fee collection ratio is between 66.2% and 95.7% and It has been determined that the irrigation network personnel density varies between 7.8-9.75 km/personnel. Nowadays, when the importance of every drop of water increases, it has become necessary to use water resources more effectively. The fact that a large part of our water resources are used in agriculture depends on having a correct program in this field. For this purpose, evaluating the performance of irrigation associations, which play an important role, becomes extremely important in terms of sustainability.