Montaj hattı besleme esaslı milk-run sistemi ile yeni bir matematiksel model yaklaşımı
An innovative mathematical modelling approach with assembly line feedi̇ng based on the milk-run system
Yazar: PINAR NUR YUFKA
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN AHMET ARIK
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde giderek yükselen rekabet koşulları içerisinde hem üretim hem de hizmet sektöründe katma 
değeri olmayan işlerden uzaklaşmayı amaçlayan yalın üretim felsefesi giderek yaygınlaşmıştır. Yalın 
üretim, temelinde gereksiz hareketler ve taşıma süreçlerinden kurtulmayı hedeflemiştir. Müşterinin 
talep ettiği ürünü kaliteli, zamanında ve düşük maliyet ile tesis içerisinde bulunan montaj hatlarında üretebilmek için ihtiyaç duyulan montaj parçalarının hat besleme süreci ile montaj hatlarına taşınması gerekmektedir. Bu süreç tesis içi lojistik olarak ifade edilmektedir. Tesis içi lojistik gerekli gibi gözüken planlama, çizelgeleme ve zamanında üretim ile büyük ölçüde elenebilir. Montaj hatlarına besleme yapılırken üretim sistemlerinde katma değeri olmayan işlerin ortadan kaldırılması ve düşük maliyet ile kısa zamanda hat başında en az stok ile üretim yapılması hat tipi üretime sahip firmalar için önemli bir husustur. Bu çalışmada iki adet montaj hattı bulunan birden fazla çeşitte derin dondurucu üreten bir fabrikadaki montaj hatları ve bu hatlarının beslenmesi incelenmiştir. Müşteri talepleri ile her geçen gün ürün çeşitliliği artan bu fabrikada malzeme çeşitliliği de oldukça fazladır. Çalışma kapsamına bakıldığında gereksiz malzeme taşıma probleminin iki aşamalı olduğu anlaşılmaktadır. Birinci aşamada montaj hatlarına malzemeler hammadde depodan forklift ya da transpalet ile taşınmaktadır. İkinci aşamada ise tesis içinde bulunan yan birimlerden forklift ya da transpalet ile taşınmaktadır. Taşıma esnasında zaman kaybı oldukça fazladır. Bu yaşanan zaman kaybı üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. İlave olarak malzemelerin montaj hatlarına yeterli miktarda taşınması gerekmektedir. Malzemelerin plansız taşınması ihtiyaç miktarlarından daha fazla ya da daha az stok ile çalışmayı ve bu nedenle hatlarda dengesizliğe sebep olabilmektedir. Bu tez çalışması içerisinde çok ürünlü montaj hatlarının dengelenmesi ile eş anlı olarak hatların beslenmesini de dikkate alan bir karma tam sayılı matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model derin dondurucu üretimi gerçekleştiren Kayseri Sersim firması için uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Montaj hattı dengeleme, montaj hattı besleme, milk run , çok modelli hat, matematiksel model, yalın üretim

Abstract:
Increasingly competitive conditions in today's world have led to the widespread adoption of the lean 
production philosophy in both the manufacturing and service sectors. Lean production aims to 
eliminate unnecessary movements and transportation processes. This process is referred to as in-house logistics. In-house logistics, which may seem necessary, can be largely eliminated through proper planning, scheduling, and on-time production. When feeding the assembly lines, it is crucial for companies with line-type production to eliminate non-value-added tasks in the production systems and to produce at the lowest cost and with the least stock at the beginning of the line in a short time. This study examines the assembly lines in a factory that produces multiple types of freezers and the feeding of these lines. In this factory, which experiences an increasing variety of products with customer demands, material diversity is also quite high. In the scope of the study, it is understood that the unnecessary material transport problem is two-stage. In the first stage, materials are transported to the assembly lines from the raw material warehouse using forklifts or pallet jacks. There is a significant loss of time during transportation. This time loss negatively affects production. Additionally, it is necessary to transport materials to the assembly lines in sufficient quantities. Unplanned transportation of materials can lead to imbalances in the lines, resulting in working with more or less stock than required. Within this thesis, a mixed-integer mathematical model that takes into account the balancing of multi-product assembly lines and the feeding of the lines simultaneously has been proposed. The proposed model has been applied to the Kayseri Sersim company, which manufactures freezers.

Keywords: Assembly line balancing, assembly line feeding, milk-run, multi-model line, mathematical model, lean production