1234 yılı Anonim Süryani Vekâyinamesi'nin tercüme, tahlil, tenkid ve sunumu (7-13. yüzyıllar/İslâm sonrası döneme ait kayıtlar)
Translation, analysis, criticism and presentation of the anonymous Syriac chronicle of the year 1234 (7-13th centuries post-Islamic period records)
Yazar: UMUT CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN YAŞAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 13. yüzyıl = 13. century ; Kronikler = Chronicles ; Siyasi olaylar = Political events ; Süryaniler = Syrians ; Vekayi-name = Vekayi-name

Özet:
Kimliği bilinmeyen bir yazar tarafından 13. Yüzyılda yazılan 1234 Anonim Süryani Kroniği, Süryani tarih yazım geleneğinin en önemli örneklerinden biridir. Pek çoklarının yapmış olduğu gibi eserini Yaratılış'tan başlatan yazar, M.1234 yılına kadar gerçekleşen siyasi olayların kaydını tutmuştur. Tez çalışmasında ele alınan bölüm İslâm Peygamberi'nin ortaya çıkışı ile başlamakta ve sırasıyla Dört Halife Devri, Emevî ve Abbâsî devletlerinin tarihsel süreci üzerine bilgiler vermektedir. Ardından kronolojiye uygun olarak Türkler'in Ortadoğu'da başlayan siyasi faaliyetlerini konu edinen eser, bu süreçte Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletleri hakkında önemli bilgiler paylaşmakta ancak bu noktada eserin ilgisi daha ziyade Suriye, Mezopotamya ve Filistin'de gerçekleşen hadiseler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu noktada da eserin önemli bir kısmını Atabegler dönemi oluşturmaktadır. Eserde ayrıca tüm bu verilen bilgilere paralel bir tarihi süreçte Roma İmparatorluğu'nda cereyan eden hadiselerle ilgili bilgiler de verilmektedir. Bununla birlikte yine eserin önemli bir bölümünü de Haçlı Seferler kayıtları ve Haçlılarla Müslümanlar arasında yaşanan mücadele oluşturmaktadır. Eser, Mısır Eyyûbî Devleti hükümdarı Melikü'l-Kâmil'in Anadolu seferinin kayıtları ile sona ermektedir.

Abstract:
The 1234 Anonymous Syriac Chronicle, written by an unknown author in the 13th century, is one of the most important examples of Syriac history writing tradition. The author, who started his work from Creation, as many did, kept a record of the political events that took place until year 1234. The chapter discussed in the thesis work begins with the emergence of the Prophet of Islam and provides information on the historical process of the Four Caliphs, the Umayyad and Abbasid states, respectively. Then, in accordance with the chronology of the Turks in the Middle East, the political activities started in the subject, this process shares important information about the Great Seljuk and Anatolian Seljuk states, but at this point, the interest of the work mainly focuses on events in Syria, Mesopotamia and Palestine. At this point, an important part of the work is the Atabegler period. The book also provides information about the events that took place in the Roman Empire in a historical process parallel to this information. Nevertheless, an important part of the work is the records of the Crusades and the struggle between the Crusaders and Muslims. The work ends with the records of Malik al-Kamil's Anatolia campaign, ruler of the Egyptian Ayyubid State.