Şizofreni tanısı almış bireylerde duyusal işlemleme paternleri, günlük yaşam aktivitelerine katılım ve okupasyonel performans arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between sensory processing patterns, participation in daily living activities and occupational performance in individuals diagnosed with schizophrenia
Yazar: GAMZE NUR SEVİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA ERCAN DOĞU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Şizofreni topluma katılımı etkileyen, günlük yaşam aktivitelerinde bozulmaya yol açan kronik bir ruhsal bozukluktur. Çalışmamızda şizofreni tanısı olan bireylerde duyusal işlemleme paternleri ve günlük yaşama katılımda yaşadıkları problemler, günlük yaşam aktivitelerindeki performans düzeyleri ve bu performanslarından memnuniyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenlerin sağlıklı bireyler ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmaya 64 şizofreni tanısı olan, 64 sağlıklı birey olmak üzere  toplam 128  kişi katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri alındıktan sonra,  Adolesan/ Yetişkin Duyu Profili(AYDP), Kanada Aktivite Performans Ölçümü(KAPÖ), Lawton Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Lawton-EGYA) uygulanmıştır. Klinik Global İzlenim Ölçeği, yalnızca şizofreni tanısı olan gruba uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre; Şizofreni tanısı olan bireylerin kontrol grubuna kıyasla düşük kayıt (t126 = 3.77; p˂.05), duyusal hassasiyet (t126 = 4.43; p˂.05),  duyusal kaçınma paternlerinde (t126 = 6.48; p˂.05) yüksek puana sahipken duyusal arayış paterninde (t126 = 3.76; p˂.05) düşük puana ve istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sahip olduğu saptanmıştır. Şizofreni tanısı olan bireylerin kontrol grubuna kıyasla yardımcı günlük yaşam aktivitelerine daha az katılım gösterdikleri ve aktivite performans düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Şizofreni tanısı olan bireylerin duyusal işlemleme paternleri ile günlük yaşam aktivitelerine katılım, aktivite performans düzeyleri ve memnuniyetleri arasında negatif yönde ilişki saptanmıştır. Şizofreni tanısı olan bireylerin sağlıklı bireylere kıyasla duyusal işlemleme zorluklarını daha çok yaşadıkları saptanmıştır.

Abstract:
Schizophrenia is a chronic mental disorder that affects participation in society and leads to impairment in activities of daily living. In our study, it is aimed to examine the relationship between sensory processing patterns and problems they experience in participating in daily life, performance levels in daily living activities and satisfaction with these performances in individuals diagnosed with schizophrenia, and to compare these variables with healthy individuals. A total of 128 people, 64 diagnosed with schizophrenia and 64 healthy individuals, participated in the study. After the sociodemographic information of the participants was taken, Adolescent/Adult Sensory Profile (AYDP), Canadian Activity Performance Measurement (CAPO), Lawton Instrumental Daily Living Activities Scale (IADL) were applied. The Clinical Global Impression Scale was applied only to the group diagnosed with schizophrenia. According to the results of the study; Individuals diagnosed with schizophrenia had high scores in low recording (t126 = 3.77; p˂.05), sensory sensitivity (t126 = 4.43; p˂.05), sensory avoidance patterns (t126 = 6.48; p˂.05) compared to the control group, whereas sensory It was found to have a low score and a statistically significant difference in the quest pattern (t126 = 3.76; p˂.05). It was found that individuals diagnosed with schizophrenia participated less in instrumental daily living activities and had lower activity performance levels compared to the control group. A negative relationship was found between the sensory processing patterns of individuals diagnosed with schizophrenia and their participation in daily life activities, activity performance levels and satisfaction. It has been found that individuals diagnosed with schizophrenia experience more sensory processing difficulties compared to healthy individuals.