Farklı liderlik stillerine sahip olan beden eğitimi öğretmenlerinin sınıf yönetimi davranışlarının incelenmesi
Studying of the classroom management behaviours of physical education teachers according to their different leadership styles
Yazar: OKAN BURÇAK ÇELİK
Danışman: PROF. DR. KEMAL TAMER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Liderlik = Leadership ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik stillerini ve sınıf yönetimi davranışlarını belirleyerek aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Ankara ilindeki devlet ortaokul ve liselerinde görev yapan, tesadüfi yöntemle seçilen 193 (60 bayan, 133 erkek) beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik stillerini belirlemek amacıyla Öğretmen Liderlik Stilleri Ölçeği ve sınıf yönetimi davranışlarını belirlemek amacıyla da Beden Eğitimi Öğretmenleri Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmanın istatistiği SPSS 19 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği Kolmogorov Smirnov testi ile tespit edilmiştir. İkili karşılaştırmalar bağımsız örneklem t-testi ile üç ve daha fazla değişken içeren karşılaştırmalar tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. İlişkisel analizler ise Pearson korelasyon testi kullanılarak yapılmıştır.
Araştırma sonucunda, beden eğitimi öğretmenlerinin yarı demokratik liderlik stiline ve genel olarak çok yeterli sınıf yönetimi anlayışına sahip olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik stillerinde yaşa, cinsiyete ve yapmış/yapmakta oldukları spor branşına göre farklılık bulunamamıştır. Meslekte çalıştıkları yıla göre 21 ve üzeri yıl aralığındaki katılımcıların otokratik liderlik stiline, diğer katılımcıların ise yarı demokratik liderlik stiline sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca çalıştıkları eğitim kademesine göre liderlik stillerinde, ortaokullarda görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Beden eğitimi öğretmenlerinin sınıf yönetimi davranışlarında meslekte çalıştıkları yıla, yaptıkları spor branşına ve görev yaptıkları eğitim kademesine göre farklılık bulunamamıştır. Cinsiyete göre sınıf yönetimi davranışlarına bakıldığında kadın beden eğitimi öğretmenlerinin erkek meslektaşlarına göre daha olumlu sınıf yönetimi davranışına sahip olduğu görülmüştür. Yaşa göre sınıf yönetimi davranışına bakıldığında ise 35-40 yaş aralığındaki beden eğitimi öğretmenlerinin 41 ve üzeri yaş aralığındaki meslektaşlarına göre daha olumlu sınıf yönetimi davranışına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik stilleriyle sınıf yönetimi davranışları arasında hem genel anlamda hem de cinsiyete göre pozitif yönde ve olumlu bir ilişki olduğu görülmüştür. Buradan liderlik puanı arttıkça (liderlik stili otokratik-baskıcı' dan demokratik-katılımcı' ya doğru değişim gösterdikçe) sınıf yönetimi puanının da arttığı (sınıf yönetimi davranışının daha olumluya gittiği) anlaşılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the leadership styles and the classroom management behaviours of the physical education teachers and to examine the relationship between them. Participants of the study were 193 physical education teachers (60 female, 133 male) selected with random assignment working in the secondary and high schools in Ankara. In order to determine the leadership styles of the physical education teachers, ''Teacher Leadership Styles Scale'' was used and to determine the classroom management behaviour, ''Physical Education Teachers Classroom Management Behaviours Scale'' was used. 
Statistics of the study were performed with SPSS 19 program. To show the normal distribution of the data, Kolmogorov Smirnov test was used. Pairwise comparisons were analysed with Independent t-test and comparisons including three or more variables were analysed with One Way Anova test. Relational analyse was determined with Pearson correlation test.
In conclusion, it had been determined that physical education teachers had semi democratic leadership style and generally very competent classroom management behaviours. Leadership styles of physical education teachers did not change according to age, gender and sports branches. According to the length of employment, the participants working for 21 years or more had autocratic leadership style and the other participants had semi democratic leadership style. Furthermore, in terms of educational level which had been served, it has been determined that there was a significant difference in leadership styles, in favor of physical education teachers working in secondary schools.
The classroom management behaviours of the physical education teachers did not show any difference in terms of  length of employment, sports branches and educational level which was served. According to gender, it has been determined that women physical education teachers had more positive classroom management behaviours than their men colleague. According to age, it has been determined that physical education teachers in the 35-40 age range have more positive classroom management behaviours than their colleague in 41 and more age range.
It has been determined that there was a positive relationship between the leadership styles and the classroom management behaviours of the physical education teachers not only in gender but also in general terms. As a conclusion, it was understood that if leadership style scores increases, classroom management scores increases too.