Personel seçiminde değerlendirici kişiliğinin aday kişiliği ile benzerliğinin seçim ve değerlendirmeye olan etkisi
The effect of rater and applicant personality similarity on the evaluation and selection decision in personnel selection process
Yazar: AHU DİNLER
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Seçim mülakatlarında kendine benzerlik etkisini inceleyen araştırmalarşimdiye karar sıklıkla demografik özellikler ve tutumsal faktörler üzerindedurmuştur. Bu çalışmada ise, değerlendirme merkezi uygulamalarına odaklanarakdeğerlendirici ile aday arasındaki kişilik benzerliğinin adayların değerlendirilmelerive seçim kararı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Kadın öğrenci değerlendiricilerfilmde yer alan üç farazi kadın halkla ilişkiler uzmanı adayının performansınıdeğerlendirmiştir. Filmde adaylardan biri dışadönüklüğü yüksek ancak sorumluluközelliği düşük, diğeri sorumluluğu yüksek ancak dışadönüklüğü düşük adayıcanlandırmıştır. Çalışmanın gerçek amacını maskelemek üzere filmde yer verilenüçüncü aday ise söz konusu kişilik özelliklerinden hiçbirine sahip olmayan belirsizadayı canlandırmış ve bu sebeple analizlere dahil edilmemiştir. Öğrenci katılımcılarNEO-FFI uygulanarak kişilik özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflamasonucunda dışadönüklüğü yüksek ancak sorumluluk özelliği açısından düşük;sorumluluğu yüksek ancak dışadönüklüğü düşük olacak şekilde iki kategoridetoplanmış 63 katılımcı çalışma için seçilmiştir. Bu katılımcılara söz konusu filmgösterilmiş ve ardından adayları değerlendirmeleri istenilmiştir. Sonuçlar,değerlendiricilerin adaylarla olan gerçek kişilik benzerliğinin adayı işe uygun bulmave seçme üzerinde etkisi olmadığını göstermiştir. Kişiliklerinden bağımsız olarak,değerlendiriciler sorumlu adayı, dışadönük olana göre daha fazla işe uygun bulmuşve seçmiştir. Sonuçlar ayrıca gerçek benzerlikten çok algılanan benzerliğindeğerlendirme ve seçim sonuçları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The studies investigating ?similar to me effect? in selection interview havefrequently emphasized demographic factors and attitudes so far. In this study,focusing on assessment centre application, the effect of personality similaritybetween raters and job applicants on the rating and selection decision wasinvestigated. Female student raters assessed three female pseudo public relationspecialist applicant's performance on video-tape. In the film one of the applicantsplayed the role of a person who is highly extravert but low in conscientiousness. Theother applicant showed the behavior of a highly conscientious but low extravertindividual. In order to hide the real purpose of the study, a third applicant who hadambiguous qualities was included in the film but during the analyses she was nottaken into consideration. The student participants were applied the NEO-FFI in orderto be categorized by their personality traits. Totally 63 participants were selected;they were assigned to either the high extraversion or low in conscientiousnesscategory or to high conscientiousness and low extraversion category. After the filmdemonstration raters evaluated the applicants. The results showed that the realpersonality similarity between raters and applicants did not affect the evaluation ofthe applicants? job suitability and selection decision. The conscientious applicant wasfound to be more suitable for the job and preferred more frequently by the raters. Theresults also indicated that perceived similarity affects evaluation and selection resultsmore than real similarity.