Gerçeklik terapisi yönelimli dini başa çıkma psikoeğitim programının affetme esnekliği, empati ve stresle başa çıkma üzerindeki etkisi
The effects of the reality therapy oriented religious coping psycho-education program on gaining forgiveness flexibility, empathy, and coping with stress
Yazar: AHMET CANAN KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Empati = Empathy ; Gerçeklik terapisi = Reality therapy ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı Gerçeklik Terapisi Yönelimli Dini Başa Çıkma Grupla Psiko-eğitim Programının "Affetme Esnekliği" Kazandırma, "Empati" ve "Stresle Baş Etme" üzerinde etkisi olup olmadığını araştırmaktır.
Araştırma bağımsız değişken (Gerçeklik Terapisi yönelimli grupla psiko-eğitim programı) ile bağımlı değişkenler (Dini Başa Çıkma, Affetme Esnekliği, Empati ve Stresle Başa Çıkma) arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirlemeye yönelik olduğundan deneysel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırma Öntest-Sontest Kontrol Gruplu Desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma puan düzeyleri düşük olan 10 deney grubu, 10 kontrol grubu üyesi ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veriler Affetme Esnekliği Ölçeği, Din Başa Çıkma Ölçeği, Temel Empati Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri ile toplanmıştır. Araştırma kapsamında deney grubuna on haftalık Gerçeklik Terapisi yönelimli grupla psiko-eğitim programı oturumları yapılırken, kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Deney öncesi, sonrası ve izleme süreçlerinde deney ve kontrol grubu üyelerine aynı ölçme aracı uygulanarak sürecin etkililiği test edilmiştir. Verilerin analizi SPSS programı yardımıyla yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre "Gerçeklik Terapisi Yönelimli Grupla Psiko-eğitim Programı" uygulaması affetme esnekliği kazandırmada tanıma, içselleştirme ve uygulama olmak üzere tüm alt boyutlarda, empati bilişsel, duyuşsal ve toplam boyutlarında ve stresle başa çıkmanın tüm alt boyutlarında etkili bulunmuştur. Bulgular literatürle ışığında tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Gerçeklik Terapisi, Dini Başa Çıkma, Empati, Affetme Esnekliği

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of "Religious Coping with Group Psycho-education Programme Oriented of the Reality Therapy" on acquiring "Forgiveness Flexibility", "Empathy" and "Coping with Stress".
The study is an experimental research which focuses on the cause-and-effect relationships between the religious oriented and coping with stress. The independent variable is the Reality Therapy-oriented group psycho-education program and the dependent variables are Religious Coping, Forgiveness Flexibility, Empathy and Coping with Stress. Research was conducted with pretest-posttest control group design. The research was conducted on 10 participants with low score as experimental group and 10 participants as a control group.
In this study, the data collected by use of Forgiveness Flexibility Scale, Religion Coping Scale, Basic Empathy Scale and Stress Coping Inventory. While the experimental group received  reality-oriented group therapy of psycho-educational programs for 10 weeks, the control group was received  no treatment in that particular time. The efficiency of the process was tested by applying the same measurements tool on pre, post  and observation phases of the experiment for both groups. The data analysis was carried out by utilising of the SPSS software program.
The findings of the study indicate that the Reality Therapy Oriented Group Psycho-educational Program affects the forgiveness flexibility in gaining recognition, internalization and application, including all sub-dimensions; empathy, cognitive, affective and the total dimensions of coping with stress. The literature is  discussed in the light of the findings. 


Keywords: Reality Theraphy, Religious Copping, Empathy, Forgiveness Flexibility