Yöneticilerin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin özerklik algıları arasındaki ilişki
Relationship between managers' ethical leadership behaviors and teachers' autonomy perceptions
Yazar: AZİZE KOCABOZ KUZUGÜDEN
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin özerklik algıları arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kocaeli/Gebze'deki ilk, orta ve liselerde görev yapan 365 öğretmene uygulanan anketlerle elde edilen veriler, nicel araştırma yöntemleriyle incelenmiştir. Kullanılan ölçme araçları arasında öğretmen özerklik ölçeği ve etik liderlik ölçeği bulunmaktadır. İstatistiksel analizlerde, t-testi, ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular, okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarının öğretmenler tarafından genel olarak pozitif değerlendirildiğini göstermiştir. Ayrıca, öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem ve okul türü gibi değişkenlere göre etik liderlik algılarında büyük bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Algılardaki çeşitlilik, liderlik davranışlarının farklı öğretmen grupları ve okul ortamları tarafından farklı şekillerde algılanabileceğine işaret etmektedir. Çalışma, etik liderlik ve özerklik algılarının karmaşık yapılarına dikkat çekerek, bu konularda gelecekte yapılacak araştırmalar ve eğitim uygulamaları için önemli içgörüler sunmaktadır. Bu bulgular, etik liderlik ve özerklik algılarının eğitim ortamında önemli ve geniş kapsamlı konular olduğunu ve bu konularda yapılan uygulamaların öğretmenlerin profesyonel gelişimlerine ve öğrenci başarılarına olumlu katkılar sağlayabileceğini vurgulamaktadır. Çalışma sonunda araştırmacıların ve uygulayıcıların öğretmen özerkliği ve etik liderlik konularında daha etkili stratejiler geliştirmelerine yardımcı olabilmek ve eğitim alanındaki mevcut uygulamaların iyileştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to analyze the relationship between school directors ' ethical leadership behaviors and teachers' perceptions of autonomy. Data obtained from surveys administered to 365 teachers working in primary, secondary, and high schools in Kocaeli/Gebze were analyzed using quantitative research methods. The measurement tools used include the Teacher Autonomy Scale and the Ethical Leadership Scale. Statistical analyses employed were t-tests, ANOVA, and Pearson Product-Moment Correlation analysis methods. The findings indicate that the ethical leadership behaviors of school principals are generally positively evaluated by teachers. Additionally, it was found that there were no significant differences in teachers' perceptions of ethical leadership based on variables such as gender, professional seniority, and school type. The variability in perceptions suggests that leadership behaviors might be perceived differently by various teacher groups and school environments. This study highlights the complex nature of ethical leadership and perceptions of autonomy,  providing valuable insights for future research and educational practices. These findings underscore that ethical leadership and perceptions of autonomy are significant and broad topics in the educational context, and that practices in these areas can positively contribute to teachers' professional development and student success. At the end of the study, recommendations were made to help researchers and practitioners develop more effective strategies concerning teacher autonomy and ethical leadership, and to contribute to the improvement of existing practices in the educational field.