Eryngium campestre  L. bitkisinin toprak üstü kısımları üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostic investigations on aerial parts of eryngium campestre  L.
Yazar: TUNAHAN SÜLEYMAN TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM ASLAN ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bitkiler ve bitkilerden hazırlanan ekstreler çeşitli hastalıkların tedavisinde çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Apiaceae familyasından olan  Eryngium cinsi dünyada 317 takson ülkemizde ise 26 takson ile temsil edilmektedir. Eryngium campestre L. bitkisi, Türkiye'de boğa dikeni, deveci dikeni, deve elması, göz dikeni, tengel dikeni gibi isimlerle bilinmektedir. Bitkinin kurutulmuş yaprakları, çiçekleri ve kökleri tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Eryngium campestre'nin toprak üstü kısımları fenolik asitler, triterpenik saponinler, kumarinler, uçucu yağ, flavonoit ve asetilenleri taşımaktadır. Flavonoitlerden izoramnetin glikozitleri, mirsetin glikozitleri, kersetin glikozitleri (rutin), kemferol glikozitleri; fenolik asitlerden klorojenik asit, p-kumarik asit, kafeik asit, rozmarinik asit ve ferulik asit taşıdığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. 
Çalışmanın amacı Türkiye'de yetişen Eryngium campestre  bitkisinin toprak üstü kısmından Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (YPSK) ile rozmarinik asit miktar tayini analizini gerçekleştirerek bitki ekstresinin kondrosit hücreleri üzerine etkisini in vitro XTT ve LDH testleri ile araştırmaktır.
Eryngium campestre'nin toprak üstü kısımlarında % 1,7 rozmarinik asit bulunmuştur. Kondrosit hücrelerinin canlılığını azaltmış ve LDH testi sonucuna göre çalışılan konsantrasyonlarda toksik etki gösterdiği belirlenmiştir. İleri çalışmaların planlanmasında daha düşük doz uygulamaları ile devam edilebileceği sonucuna varılmıştır. Gerçekleştirilen çalışmanın daha sonraki araştırmalar için yol gösterici olacağı öngörülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Apiaceae, boğadikeni, Eryngium campestre , kondrosit, rozmarinik asit

Abstract:
Plants and extracts prepared from plants have been used since ancient times in the treatment ofvarious diseases. The genus Eryngium, belonging to the Apiaceae family, is represented with 317 taxa in the world, of which 26 taxa in our country. Eryngium campestre  L. is known as boğa dikeni, deveci dikeni, deve elması, göz dikeni, tengel dikeni in Türkiye. The flowers, dried leaves and roots of the plant are used for medicinal purposes. The aerial parts of Eryngium campestre  is known to contain phenolic acids, essential oil, flavonoits, acetylenes, saponins and coumarins. Quercetin glycosides (rutin), isorhamnetin glycosides, myrcetin glycosides, kaempferol glycosides from flavonoits; studies have shown that it contains p-coumaric acid, chlorogenic acid, caffeic acid, rosmarinic acid and ferulic acid among phenolic acids. 
The aim of the study is to analyze the rozmarinic acid amount determination by High Performance Liquid Chromatography (HPLC) from the above-ground part of Eryngium campestre growing in Turkey and to investigate the effect of the plant extract on chondrocyte cells by in vitro XTT and LDH assays.
In the above-ground parts of Eryngium campestre, 1.7% rosmarinic acid was found. It decreased the viability of chondrocyte cells and according to the results of LDH test, it was determined that it showed toxic effect at the concentrations studied. It was concluded that lower dose applications can be continued in the planning of further studies. It is predicted that the study will be a guide for further research.
Keywords:  Apiaceae, chondrosyte, Eryngium campestre, eryngo, rosmarinic acid