"Küçük Asya" tartışmaları çerçevesinde Batı Anadolu Rumları (1821-1908)
Western Anatolian Greeks within the Scope of "Asia Minor" controversy (1821-1908)
Yazar: LÜTFİ BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. OLCAY PULLUKCUOĞLU YAPUCU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Aydın vilayeti = Aydın province ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Küçük Asya = Asia Minor ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Rum Ortodoks = Rum Orthodox

Özet:
19. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu'nun en çalkantılı ve zorlu dönemlerinden birini teşkil etmektedir. Bu yüzyılda imparatorluk siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarda büyük dönüşümler yaşamıştır. Bu dönüşümler, bölgeler ve etnik gruplar arasında farklı şekillerde tezahür etmiş ve çeşitli sonuçlar doğurmuştur. 
Bu çalışma, bahsi geçen çalkantılı sürecin, Batı Anadolu'daki Rum topluluk üzerindeki toplumsal, siyasal ve ekonomik etkilerini "Küçük Asya tartışmaları" çerçevesinde ortaya koymayı hedeflemektedir. Aynı zamanda bu araştırmada, Rumların kendi aralarında olan ilişkilerinin yanı sıra, yine onların Türklerle ve diğer etnik topluluklar ile olan ilişkilerine de ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Söz konusu dönem (1821-1908), Osmanlı İmparatorluğu'nun Batılılaşma çabalarının ve reformların yoğunlaştığı bir zaman dilimidir. Tanzimat ve Islahat fermanları gibi önemli adımların atıldığı bu çağda, gayrimüslim tebaanın statüsü ve hakları da gündeme gelmiş ve bu sayede bölgedeki Rum toplumunun yaşamı doğrudan etkilenmiştir. Ayrıca, 19. yüzyılda filizlenen milliyetçilik akımları ve Yunan bağımsızlık mücadelesi de bölgedeki Rumların konumunu derinden sarsmıştır.
Bu tez çalışması, söz konusu siyasi ve toplumsal dönüşümlerin yanı sıra, bölgenin ekonomik yapısındaki değişimlerin de Rum toplumuna yansımalarını irdelemiştir. Ticaret, ziraat, sanayi gibi alanlardaki gelişmelerin ve dış etkenlerin Rumların geçim kaynaklarına, ekonomik faaliyetlerine ve refah düzeylerine nasıl yansıdığı ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
Osmanlı arşivleri, seyahatnameler, yerel araştırmalar ve diğer birincil kaynakların yanı sıra güncel akademik literatür ışığında hazırlanan bu doktora tezinde, Rumların bölgedeki diğer topluluklar ile etkileşimlerinin ve çok kültürlü Osmanlı toplumundaki konumlarının ayrıntılı bir analizi de sunulmuştur.

Abstract:
The 19th century was one of the most turbulent and challenging periods of the Ottoman Empire. In this century, the empire underwent major transformations in the political, economic and social spheres. These transformations manifested themselves in different ways across regions and ethnic groups and had various consequences. 
This study aims to reveal the social, political and economic effects of this turbulent period on the Greek community in Western Anatolia within the framework of the "Asia Minor debates". At the same time, this study attempts to shed light on the relations of the Greeks among themselves as well as their relations with the Turks and other ethnic communities.
The period in question (1821-1908) was a time of intensified Westernization efforts and reforms in the Ottoman Empire. In this era, when important steps such as the Tanzimat and Islahat edicts were taken, the status and rights of non-Muslim subjects were also brought to the agenda, which directly affected the life of the Greek community in the region. Moreover, the nationalist movements that emerged in the 19th century and the Greek struggle for independence shook the position of the Greeks in the region.
In addition to these political and social transformations, this thesis also examines the reflections of the changes in the economic structure of the region on the Greek community. It examines in detail how developments in trade, agriculture, industry, and other fields, as well as external factors, affected the livelihoods, economic activities, and welfare levels of the Greeks.
Drawing on Ottoman archives, travelogues, local research and other primary sources, as well as current academic literature, this dissertation provides a detailed analysis of the interactions of Greeks with other communities in the region and their position in the multicultural Ottoman society.