Kadınların beden bağlamında kendini nesneleştirme deneyimleri ve karşı duruş stratejileri
Women's self-objectification experiences and resistance strategies within the context of the body
Yazar: İPEK CAVLAK
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN ÖĞÜN BOYACIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Cinsellik = Sexuality ; Feminizm = Feminism ; Kadın bedeni = Woman body ; Kadınlar = Women ; Karşı duruş stratejileri = Resistance strategies ; Kendilik nesnesi = Selfobject ; Nesnelleştirme = Objectivation ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Cinsel nesneleştirme, feminist kuramın ve eylemin temel meselelerinden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, kadın bedeninin cinsel nesneleştirilmesine yönelik kadın deneyimlerini araştırmak adına Nesneleştirme Kuramı'nı (Fredrickson ve Roberts, 1997) odağa almaktadır. Kurama göre medya ve toplumsal yaşam aracılığıyla kadın bedeninin nesneleştirilmesine maruz kalan kadınlar, bu nesneleştirmeyi içselleştirir ve Kendini Nesneleştirme'yi deneyimlerler. Kuramda Kendini Nesneleştirme'nin aracılık ettiği belli bazı psikolojik çıktılar ve bu çıktıların aracılık ettiği birtakım klinik psikolojik tablolar ortaya konmaktadır. Mevcut çalışma, Kendini Nesneleştirme deneyimini klinik boyutta değil fakat kadınların gündelik deneyimleri ile ele almayı hedeflemiştir. Nesneleştirme Kuramı'nı odağa alan bu çalışmanın temelde üç amacı bulunmaktadır. Katılımcı Grubu'nun özellikleri doğrultusunda belirlenen amaçlardan ilki, na-trans (cisgender), heteroseksüel, genç yetişkin ve toplumsal cinsiyet bilincine sahip kadınların cinsel nesneleştirilmeye maruz kaldıkları bağlamları ortaya koymak; ikinci amaç, belirtilen katılımcı grubunun kendini nesneleştirme deneyimlerini betimlemek ve son amaç ise belirtilen katılımcı grubundaki kadınların cinsel nesneleştirmeye ve kendini nesneleştirmeye yönelik karşı duruş stratejilerini araştırmaktır. Araştırmanın yöntemi, Feminist Metodolojinin öğretilerinden yola çıkarak, nitel araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. Veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Cinsel Nesneleştirme'ye Maruz Kalınan Bağlamlar; Kişilerarası Bağlam/Medya, Mekan, Cinsel Nesneleştirme'nin Biçimi temalarıyla ele alınmıştır. Kendini Nesneleştirme Deneyimi; Kendini Sürekli İzleme – Alışılmış Beden Gözetimi, Bölünmüş Dikkat, Duygusal ve Psikolojik Çıktılar, Beden Görünümüne Yönelik Müdahaleler, Beden Algısında Bozulma temalarıyla ele alınmış, Karşı Duruş Stratejileri ise Farkındalık ve Pratikler temalarıyla ortaya konmuştur. Bulgular doğrultusunda; kadınların, kadın bedeninin cinsel nesneleştirilmesini içselleştirdikleri fakat farkındalık alanları aracılığıyla bu deneyime yönelik iyi oluş ve karşı duruş stratejileri geliştirdikleri sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Sexual objectification is one of the main issues of feminist theory and practice. This study focuses on Objectification Theory (Fredrickson & Roberts, 1997) to investigate women's experiences of sexual objectification of the female body. According to the theory, women exposed to the objectification of the female body through the media and social life internalize this objectification and experience Self-Objectification. In the theory, certain psychological outcomes mediated by Self-Objectification and some clinical psychological pictures mediated by these outcomes are presented. The present study aimed to deal with the experience of Self-Objectification, not clinically, but with women's everyday experiences. This study, which focuses on Objectification Theory, basically has three aims. The first of the objectives, determined in line with the characteristics of the Participant Group, is to reveal the contexts in which cisgender, heterosexual, young adult and gender conscious women are exposed to the sexual objectification; The second aim is to describe the self-objectification experiences of the specified participant group, and the final aim is to investigate the strategies of resistance to the sexual objectification and self-objectification of the women in the specified participant group. The method of the research was determined as a qualitative research method, based on the teachings of Feminist Methodology. The data were analyzed with thematic analysis method. Contexts of Sexual Objectification dealt with the themes of Interpersonal Context/Media, Space, Form of Sexual Objectification. Experience of Self-Objectification were discussed under the themes Continuous Self-Surveillance – Habitual Body Monitoring, Divided Attention, Emotional and Psychological Outputs, Body Appearance Interventions, Body Dysmorphia. Counter-Strategies were revealed under the themes of Awareness and Practices. In line with the findings; It was concluded that women internalize the sexual objectification of the female body, but develop well-being and opposition strategies for this experience through their awareness areas.