Kentsel arıtma çamuru ile meyve suyu üretim tesisi arıtma çamurunun kozalak ve çim ilavesiyle kompostlaştırılması
The composting of urban sewage sludge and that of fruit juice production plant with pine cones and grass
Yazar: SEMİRE KALPAKÇI YOKUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERGÜN PEHLİVAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Kompostlama = Composting ; Kozalak = Cone ; Çimen = Grass

Özet:
Kentlerde oluşan evsel nitelikli atık sular; halk sağlığının ve ekolojinin korunması, tarımsal ve sucul alanlarda arıtılmış suyun ve oluşan çamurun yeniden kullanılabilmesi için arıtma tesislerinde arıtılmak zorundadır. Oluşan arıtma çamurunun bertaraf yöntemlerinden biri de; arıtma çamurunun aerobik olarak kompostlaştırılarak toprak iyileştirici madde olarak kullanılmasıdır. 
Bu çalışmada; Tokat Belediyesi kentsel atık su arıtma tesisi arıtma çamuru ve meyve suyu sanayi paket arıtma tesisi arıtma çamuru, kozalak ve çim katkı malzemesi kullanılarak "varil kompost yöntemi" ile kompostlaştırılmıştır. 4 farklı karışım oranıyla 8 adet varil hazırlanmıştır. Bunlar: 1 ve 5 nolu variller; % 80 kentsel arıtma çamuru, % 15 çim, % 5 kozalak. 2 ve 6 nolu variller; % 55 meyve suyu sanayi arıtma çamuru, % 40 çim, % 5 kozalak. 3 ve 7 nolu variller; % 30 kentsel arıtma çamuru, % 30 meyve suyu sanayi arıtma çamuru, % 35 çim, % 5 kozalak. 4 ve 8 nolu variller; % 58,5 kentsel arıtma çamuru, % 6,5 meyve suyu sanayi arıtma çamuru, % 5 çim, % 30 kozalaktır. İlk 4 varile haftada bir defa karıştırma işlemi, diğer 4 varile ise varil kapaklarının bir hafta açık bir hafta kapalı bırakılması şeklinde işlem uygulanmıştır. Günlük olarak bir defa sıcaklık, nem ve pH ölçümleri, dört günde bir ise gaz ölçümleri (O2, CO2, H2S, CH4) yapılmıştır. Ayrıca organik madde, C/N, elektriksel iletkenlik, besin maddeleri (Ca, Mg, P, K) ve ağır metal (Cu, Fe, Zn, Mn) analizleri kompost üretiminin başlangıcında ve sonunda olmak üzere iki defa özel laboratuarda yaptırılmıştır. 
Kompost prosesi boyunca yapılan ölçüm ve analiz sonuçlarına bakıldığında, haftada bir karıştırmanın daha kaliteli kompost üretimi sağladığı görülmüştür. Bunlar arasında ise % 30 kentsel arıtma çamuru, % 30 meyve suyu sanayi arıtma çamuru, % 35 çim, % 5 kozalak karışımlarının iyi bir kompost ürünü olduğu sonucuna varılmıştır. 
Arıtma çamuru atıklarından oldukça basit yöntemlerle toprak iyileştirici madde elde edilmesi ve bu amaç doğrultusunda kullanması hedeflenen bu çalışmada, yapılan araştırmalar sonucunda denek olarak kullanılan arıtma çamurlarının toprak iyileştirici olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Waste water in urban areas must be rafined for the public health and environmental protection and in order to use it in wetlands and agricultural areas. One of the elimination ways of sewage sludge is to use it as a soil amendment substance after being composted aerobically. 
In this study, sewage sludge of Tokat municipality sewage plant and that of fruit juice plant were composted using pine cones and grass through barrel composting method. 8 barrels were prepared with four different mix proportions. These were as follows: Barrels 1 and 5 contained % 80 urban sewage sludge, % 15 grass, % 5 pine cones. Barrels 2 and 6 contained % 55 sewage sludge of fruit juice plant, % 40 grass, % 5 pine cones. Barrels 3 and 7 contained % 30 urban sewage sludge, % 30 sewage sludge of fruit juice plant, % 35 grass, % 5 pine cones. Barrels 4 and 8 contained % 58,5 urban sewage sludge, % 6,5 sewage sludge of fruit juice plant, % 5 grass, % 30  pine cones. The first 4 barrels were mixed every week and the caps of the rest four were removed and put respectively for a period of one week. Their temperature, humidity and pH were measured daily and their gas measurements (O2, CO2, H2S, CH4) were done every four days. Besides, analyses of organic substance, C/N, electrical conductivity, nutrients (Ca, Mg, P, K) and heavy metal (Cu, Fe, Zn, Mn) were done in a private laboratory twice, one at the beginning and one at the end of the compost production. 
The results of the analyses and measurements done throughout the compost process showed that mixing every week resulted in more quality compost production. It was also seen that the mixing of % 30 urban sewage sludge with % 30 fruit juice sewage sludge, % 35 grass and % 5 pine cones resulted in a good compost product.
This study aimed at obtaining soil healer substance from sewage sledge using simple methods. As a result, it was concluded that sewage sludge used as a subject can be used as a soil healer.