Şanlıurfa ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilecek farklı sorgum [Sorghum bicolor (L.) moench] hat ve çeşitlerinde bazı morfolojik ve tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Determination of some morphological and agricultural features in different sorghum [Sorghum bicolor (L.) moench] lines and varieties to be growed as a second product in Şanliurfa ecological conditions
Yazar: AHMET ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR MUSTAFA OKANT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sorghum halepense = Sorghum halepense

Özet:
Bu çalışmada; Amacımız, Şanlıurfa'nın ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilecek 8 farklı Sorgum (Sorghum bicolor L. Moench) çeşidi ve hattında bitki boyu (cm), sap kalınlığı (mm), salkım boyu (cm), yaprak sayısı (adet/bitki), yeşil ve kuru ot verimleri (kg/da), kuru otta ham protein oranı (%), kuru otta adf ve ndf oranları (%) ile sindirilebilir nispi yem değerinin belirlenmesidir. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Osmanbey Yerleşkesi, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Alanı, 2021 yaz yetiştirme sezonunda, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, bitki boyu 300.25 cm ile Karacabey melez çeşidinde, Salkım boyu 30.37 cm Karacabey melez çeşidinde, sap kalınlığı 11.90 mm ile tanık nutrima çeşidinde, yaprak sayısı 8.87-12.87 (adet/bitki), ortalama yeşil ot verimi 13771.56-28171.33 kg/da, kuru ot verimi 11883.54 kg/da ile Tanık Greengo çeşidinde, kuru otta ham protein oranı %8.74-12.75, ndf oranının %46.37-57.16, adf oranının %26.81-32.60 ve nispi yem değeri 104.89-136.30 olarak tespit edilmiştir. Şanlıurfa ili ve benzer ekolojik koşullar için yüksek yeşil ve kuru ot verimleri, hp oranları, adf ve ndf oranları ile nyd değerleri dikkate alındığında Tanık Greengo ve Tanık Nutrima çeşitleri ile EA-311 ve EA-310 hatlarının ekilmesi tavsiye edilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the morphological and agronomic characteristics, including plant height (cm), stem thickness (mm), panicle length (cm), leaf number (per plant), green and dry forage yields (kg/ha), crude protein content (%), adf and ndf ratios (%) in dry matter, and digestible organic matter values of 8 different sorghum (Sorghum bicolor L. Moench) varieties and lines grown as a second crop under ecological conditions in Şanlıurfa. The research was conducted with three replications in a randomized complete block design at the Agricultural Research and Application Area, Osmanbey Campus of Harran University in the summer growing season of 2021. According to the research results, plant height was highest in the Karacabey hybrid variety at 300.25 cm, while panicle length was highest in the same variety at 30.37 cm. Stem thickness was highest in the control variety Nutrima at 11.90 mm. The leaf number varied from 8.87 to 12.87 per plant, and the average green forage yield ranged from 13771.56 to 28171.33 kg/ha, while the dry forage yield was highest in the Greengo variety at 11883.54 kg/ha. The crude protein content in the dry matter varied from 8.74% to 12.75%, the ndf ratio ranged from 46.37% to 57.16%, the adf ratio ranged from 26.81% to 32.60%, and the digestible organic matter value ranged from 104.89 to 136.30. Based on the high green and dry forage yields, crude protein content, adf and ndf ratios, and digestible organic matter values, it is recommended to plant the Greengo and Nutrima varieties and the EA-311 and EA-310 lines in Şanlıurfa and similar ecological conditions.