Popüler bilim dergilerinde mühendislik tasarım sürecinin incelenmesi: Bilim Çocuk Dergisi örneği
Examination of the engineering design process in popular science magazines: The example of Science for Children
Yazar: HAKAN DEMİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDEF CANBAZOĞLU BİLİCİ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Popüler bilim dergileri = Popular science magazines

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 2012-2022 yılları arasında yayımlanan "Bilim Çocuk" dergisi içeriklerinin mühendislik disiplini ve mühendislik tasarım süreçleri açısından incelenmesidir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu dergi içeriklerinde yer verilen mühendislik disiplini ve tasarım temelli etkinlikler oluşturmaktadır. 2012 ocak ayı ile 2022 ekim ayı arasında yayımlanan 131 sayı dergideki toplam 295 içeriğin analizinde araştırmacı tarafından hazırlanan "Mühendislik Disiplini ve Mühendislik Tasarım Süreci Kontrol Listesi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, 2017 yılı ve sonrasında yayımlanan dergi içeriklerinde mühendislik tasarım temelli etkinliklerin sayısında artış tespit edilmiştir. Dergi içeriklerinde en fazla öne çıkan kariyer alanları sırası ile "Bilgisayar Mühendisliği", "Yazılım Mühendisliği" ve "Elektrik-Elektronik Mühendisliği" olarak belirlenmiştir. Mühendislik tasarım süreci basamaklarından en çok kullanılanlar "problemi belirleme" ve "test etme" olduğu görülmüştür. Etkinliklerin Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı kazanımları ile ilişkisi incelendiğinde en fazla "Fiziksel Olaylar" ile "Canlılar ve Yaşam" en az "Dünya ve Evren" ile "Madde ve Doğası" konu alanlarıyla ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Etkinliklerde konu ve kazanım sayısının birbirine paralel şekilde 4. sınıf seviyesinden 8. sınıf seviyesine doğru artış gösterdiği tespit edilmiştir. Dergi içeriklerde en fazla yer verilen tematik alanlar sırası ile "sürdürülebilir yaşam", "araç ve makineler", "uzay", "robotik", "tıp" ve "biyomimikri" olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda "Bilim Çocuk" dergisi içeriklerinde farklı mühendislik disiplinlerine ve mühendislik tasarım temelli etkinliklere yer verildiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda dergi içerikleri Fen Bilimleri dersinde fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamaları kapsamında kullanılabilir.

Abstract:
The primary purpose of this research is to examine the contents of the "Science for Children" magazine published between 2012-2022 in terms of engineering discipline and engineering design processes. Participants of the research, in which the document review method was used, consists of the engineering discipline and design-based activities included in the contents of the magazine. In the analysis of 295 contents in 131 issues published between January 2012 and October 2022, the "Engineering Discipline and Engineering Design Process Checklist" prepared by the researcher was used. As a result of the analysis of the data obtained, an increase was determined in the number of engineering design-based activities in the magazine contents published in 2017 and beyond. The most prominent career areas in the magazine contents were determined as "Computer Engineering," "Software Engineering," and "Electrical-Electronics Engineering," respectively. Among the engineering design process steps, it was seen that the most commonly used ones were "identifying the problem" and "testing." When the relationship between the activities and the Science Curriculum achievements was examined, it was revealed that it is related to "Physical Events" and "Living Things and Life" most; and related to "World and Universe" and "Matter and Nature" subject areas least. It was determined that the number of subjects and achievements in the activities increased from the 4th-grade to the 8th-grade level in parallel with each other. It was also determined that the thematic areas most frequently included in the magazine contents were "sustainable life," "tools and machines," "space," "robotics," "medicine," and "biomimicry," respectively. As a result of the study, it was determined that various engineering disciplines and engineering design-based activities were included in the contents of the "Science for Children" magazine. Accordingly, the magazine contents can be used within the scope of the science, engineering, and entrepreneurship practices in middle school science courses.