ISO 9001: 2015 kalite yönetim sistemi uygulayan organizasyonlarda çalışanların kalite liderliği ve performans algıları arasındaki ilişki
The relationship between quality leadership and performance perceptions of employees in organizations that apply ISO 9001: 2015 quality management system
Yazar: GÜNAY PAPAHOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA BEKİŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ISO 9001 = ISO 9001 ; ISO 9001:2015 = ISO 9001:2015 ; Kalite = Quality ; Kalite liderliği = Quality leadership ; Kalite liderliği = Quality leadership ; Kalite yönetim sistemi = Quality management system ; Performans = Performance ; Standartlar = Standards ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışmada amaç, ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi uygulayan organizasyonlarda çalışanların kalite  liderliği ve   performans algıları arasındaki ilişkinin olup olmadığının araştırılması ve bir ilişki varsa ne yönde olduğunun saptanmasıdır. 
Kalite liderliği ve çalışan performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla oluşturulan 33 ifadeden oluşan anketin 8 ifadesi demografik sorulardan oluşmaktadır. Çalışmada veriler, örneklemden alınan anketlerle elde edilmiştir. Araştırmanın evreni Samsun'da İSO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Standardı alan oranizasyonlardır. Örneklem ise evren içerisinde bulunan, kolayda örnekleme metodu ile seçilmiş, araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden çalışanlardır. Anket 300 kişiye uygulanmıştır. Dağıtılan 300 anketten 238'i geri dönmüştür. 
Araştırmada kalite liderliğinin (β=,490)  çalışan performansı algısına anlamlı bir etkisinin (%23.7) olduğu görülmektedir. Kalite liderliğinin alt boyutlarının; sırasıyla insan ilişkileri (β=,157), süreç yönetimi (β=,185), kalite eğitimi (β=,186), müşteri tatmininin (β=,539) çalışan performansı algısına ise %37.4 oranında etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Kalite liderliği ve çalışan performansı algılarının demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği ile ilgili tek yönlü Anova ve T testleri uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre, çalışanların eğitim durumu ve çalışma süresi kalite liderliği ve çalışan performansı algıları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterirken, çalışanların  medeni durumu, yaşları ve gelir durumu açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Kalite liderliği cinsiyet, pozisyon ve ilgili işletmedeki çalışma süresi açısından anlamlı farklılık gösterirken çalışan performansı sözkonusu değişkenler açısından anlamlı farklılık göstermemiştir.

Anahtar Sözcükler: ISO 9001:2015, kalite liderliği, çalışan performansı

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether there is a relationship between employees' quality leadership and performance perceptions in organizations applying ISO 9001: 2015 Quality Management System and to determine if there is a relationship.
The survey, which was created to examine the relation of the quality leadership on employee performance, consists of 33 items, 8 of them consist of demographic questions. In the study, the data were obtained from the surveys taken from the sample. The universe of the research is the proportions that have received ISO 9001: 2015 Quality Management System Standard in Samsun. On the other hand, the sample consists of employees who were selected by the easy sampling method and accepted to participate in the study as volunteers. We distributed 300 questionnaires.  However, only 238 of them have been submitted.
During this research, it has been seen that quality leadership (β =, 490) has a significant effect of around (23.7%) on the employee performance perception .The treatment of the sub-dimensions of quality leadership, human relations (β =, 157), process management (β =, 185), quality training (β =, 186), and customer satisfaction (β =, 539) have been achieved respectively. One-way Anova and T-tests were applied to determine whether quality leadership and employee performance perceptions differ according to demographic characteristics. According to the test results, while there is a statistically significant difference in terms of employees' educational status and working time, quality leadership and employee performance perceptions, no significant difference in terms of marital status, age and income status of the employees has been detected.While quality leadership showed a significant difference in terms of gender, position and working time in the related enterprise, employee performance did not differ significantly in terms of these variables.

Keywords: ISO 9001: 2015, quality leadership, employee performance