Sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan mide ülserinde farklı farmakolojik ajanların koruyucu etkisinin karşılaştırılması
Comparison of protective effects of different pharmacologic agents on gastric ulcers induced experimentally in rats
Yazar: İSKENDER KAPLANOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF NERGİZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Ginkgo biloba = Ginkgo biloba ; Melatonin = Melatonin ; Mide = Stomach ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Selenyum = Selenium ; Sıçanlar = Rats ; Vitamin E = Vitamin E ; Ülser = Ulcer

Özet:
Hareketsizlik ve soğuk stresi, mukozal iskemi ile gastrik mukozal kan akımını düşürürken, serbest radikal üretimini artırarak lipit peroksidasyonunu uyarır, hücre membranında çoklu-doymamış yağ asitlerinin oksitlenmesi ile serbest radikallere bağlı akut ülser oluşturur. Bu çalışmada, sıçanlarda hareketsizlik + soğuk stresi modeliyle oluşturulan akut ülsere karşı, antioksidan ve serbest radikal temizleyici etkinliğe sahip, selenyum, gingko biloba, melatonin ve E vitamini'nin koruyucu etkileri karşılaştırılarak histopatolojik yönden incelendi.Bu çalışmada 7'şer adet Wistar albino cinsi sıçandan oluşan; Kontrol, ülser (serum fizyolojik 0.5 ml/kg), selenyum (sodyum selenit 0.46 mg/ml-0.5ml/kg), gingko biloba (gingko biloba ekstraktı 300 mg/kg), melatonin (melatonin 60 mg/kg) ve E vitamini (E vitamini 60 mg/kg) grubu olmak üzere toplam 6 grup oluşturuldu. Tek doz ilaç uygulaması yapılan gruplara hareketsizlik ve soğuk stresi uygulandı, sıçanlar sakrifiye edildi ve mideleri histopatolojik değerlendirme için alındı.Kontrol grubuna göre; ülser grubunda, mukus ve epitelde kayıp, kanama odakları, hücre infiltrasyonu, mukozal kayıp, segmental mukozal nekroz, ödem ve damar genişlemeleri tespit edildi. Selenyum grubunda, mukus belirgin, epitel kısmen korunmuştu, bezlerde ve çukurcuklarda genişlemeler belirgindi, ödem ve hücre infiltrasyonu görüldü. Gingko biloba grubunda, mukozal erozyon, mukus belirginliği, bezlerde dilatasyon, kanamalar, hücre infiltrasyonu ve ödem gözlendi. Melatonin grubunda, epitelde kayıp, mide çukurcuklarında bezlerde dilatasyon ve hücre infiltrasyonunda azalma izlendi. Mukusta artış gözlenirken, damarlardaki genişlemeler devam etmekteydi. E vitamini grubunda, epitelde dökülmeler ve bezlerde hafif dilatasyon dışında kontrol grubuna benzer bulgular izlendi.Verilen tüm ilaçlar, hareketsizlik ve soğuk stresi ile oluşturulan mide lezyonlarının önlenmesinde etkili olmuş, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında mikroskobik olarak anlamlı derecede farklı bulunmuştur. Melatonin, stres ile oluşturulan mide lezyonlarının önlenmesinde E vitamini'ne yakın derecede etkinlik göstermektedir. Stres ile oluşturulan mide lezyonlarının oluşumunun önlenmesinde en etkili ajanın E vitamini olduğu görülmüştür.

Abstract:
Immobility and cold stress with mucosal ischemia, while decreasing gastric mucosal blood flow, stimulates lipid peroxidation by increasing free radical production, and through oxidation of multi-unsaturated fatty acid in cell membrane, acute ulcer associated with free radicals develops. In this study, the protective effects of selenium, gingko biloba, melatonin and vitamin E against acute ulcers induced experimentally by immobility and cold stress in rats were compared and examined histopathologically.In this study, a total of 6 groups were formed, each consisting of 7 Wistar albino rats: Control, Ulcer (physiological serum 0.5ml/kg), Selenium (sodium selenite 0.46mg/ml-0.5ml/kg), Gingko biloba (gingko biloba extract 300mg/kg), Melatonin (melatonin 60mg/kg) and vitamin E (vitamin E 60mg/kg). Immobilization and cold stress was performed on the groups on which single dose of the drug was applied; rats were sacrificed and their stomachs were taken for histopathologic evaluation.In the ulcer group; the loss of mucus and epithelium, foci of hemorrhage, cell infiltration, mucosal loss, segmental mucosal necrosis, edema and vascular expansion was determined with respect to the control group. In Selenium group; mucus was evident, the epithelium was preserved particularly, dilatation in glands and cavities was evident, edema and cell infiltration were detected. In Gingko biloba group; mucosal erosion, evidence of mucus, dilatation of glands, bleeding, cell infiltration and edema were observed. In Melatonin group; the loss of epithelium, dilatation in glands and cavities, cell infiltration, increase in mucus and continuation of dilatation of vessels were detected. In Vitamin E group, desquamation of epitelium and mild dilatation of glands were observed and the other findings were similar to those in the control group.All of the given drugs were effective in the prevention of gastric lesions induced by immobility and cold stress. Compared with the control group, microscopic findings were significantly different. The effect of melatonin was similar to vitamin E in the prevention of gastric lesions induced by stress. The most effective agent in the prevention of gastric lesions induced by stress was vitamin E.