Oksitetrasiklin uygulanan ratlarda oksidatif stres üzerine borik asidin etkileri
The effects of boric acid on oxidative stress in rats treated oxytetracyclin
Yazar: BUKET FİDANCI
Danışman: PROF. DR. MİYASE ÇINAR
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Borik asit = Boric acid ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Oksitetrasiklin = Oxytetracycline ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Tetrasiklin grubu antibiyotik ailesinden biri olan oksitetrasiklinin (OTC),  bakteriyostatik ve antimikrobiyal etkisi olduğu, terapötik faydasının yanı sıra, karaciğer ve böbrekte toksisiteye neden olduğu bilinmektedir. Borik asit (BA) ise antioksidan savunma sisteminde çok önemli role sahiptir. Bu çalışma, oksitetrasiklin uygulanan ratlarda biyokimyasal parametreler ve oksidatif stres üzerine BA'nın olası koruyucu etkilerini araştırmak amacıyla yapıldı.  Bu amaçla 40 adet erkek rat her bir grupta 10'ar hayvan olacak şekilde, kontrol (10 mg/kg FTS i. p) (1), BA (10 mg/kg i.p) (2), OTC (200 mg/kg i.p) (3) ve OTC (200 mg/kg i.p) + BA  (10 mg/kg i.p) (4)  olmak üzere 4 gruba ayrıldı. On dört günlük denemenin sonunda hayvanların kan serumlarında AST ve ALT aktiviteleri,  total kolesterol, trigliserit, üre, kreatinin, total protein, albümin, kalsiyum ve inorganik fosfor düzeyleri ile plazma TT, NT, DD, TOK, TAK ve OSİ düzeyleri, karaciğer ve böbrek dokularında TOK, TAK ve OSİ değerleri belirlendi.  Oksitetrasiklin grubunda serum kreatinin ve üre düzeyleri diğer deneme gruplarına göre, total kolesterol düzeyleri ise BA ve kontrol gruplarına göre yüksekti (P<0,001). Oksitetrasiklin grubunda kontrol grubuna göre total protein (P<0,001) ve albümin (P<0,01) düzeyleri düşüktü. Serum Ca düzeyleri kontrol grubuna göre OTC ve OTC+BA gruplarında yüksekti (P<0,001). Kontrol ve deneme grupları arasında plazma TT, NT ve DD düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı.  Plazma TOK ve OSİ düzeyleri kontrol grubuna göre OTC ve OTC+BA uygulanan gruplarda yüksekti (P<0,001). Borik asidin OTC ile birlikte uygulanması TAK değerlerini etkilemezken TOK ve OSI değerini anlamlı düzeyde azalttı (P<0,05).
Karaciğer dokusunda kontrol grubuna göre OTC grubunda TAK (P<0,01) düzeyleri düşük, OSI (P<0,05) değerleri ise yüksekti. Böbrek dokusunda TOK düzeyleri OTC uygulanan grupta kontrol ve diğer deneme gruplarına göre yüksekti (P<0,05). Kontrol ve BA gruplarına göre OTC ve OTC+BA gruplarında TAK düzeyleri  (P<0,001), kontrol grubuna göre OTC ve OTC+BA gruplarında OSI  (P<0,01) düzeyleri yüksekti. Borik asitin OTC ile birlikte uygulanması TAK ve OSI değerlerini etkilemezken TOK değerini anlamlı düzeyde azalttı (P<0,05).
Sonuç olarak, ratlarda 10 mg/kg (canlı ağırlık/gün) borik asidin oksitetrasiklin kaynaklı artan serum üre, kreatinin, plazma ve doku TOK ve OSI düzeylerini azalttığı, ancak diğer parametreleri anlamlı olarak etkilemediği gözlendi. Ratlara uygulanan 200 mg/kg oksitetrasikline karşı borik asidin biyokimyasal ve antioksidan/oksidan durum üzerinde etkilerinin tam olarak belirlenebilmesi için bu maddelerin farklı form ve dozlarının denenebileceği yeni çalışmalar yapılması gerektiği kanaatine varıldı.

Abstract:
Oxytetracycline (OTC), which is one of the tetracycline family of antibiotics, is known to have bacteriostatic and antimicrobial effects, causing toxicity in the liver and kidney, as well as its therapeutic benefit. Boric acid (BA) has a very important role in the antioxidant defense system. This study was carried out to investigate the protective effects of BA on biochemical parameters and oxidative stress in rats treated with oxytetracycline. For this purpose, 40 male rats assigned to 4 groups,  10 animals in each group:  control (10 mg/kg FTS i.p) (1), BA (10 mg/kg i.p) (2) OTC (200 mg/kg i.p) (3) and OTC (200 mg/kg i.p) + BA (10 mg/kg i.p) (4). At the end of the fourteen-day experiment, AST and ALT activities, total cholesterol, triglyceride, urea, creatinine, total protein, albumin, calcium and inorganic phosphorus levels in the blood serum of animals, and plasma TT, NT, DD, TOC, TAC and OSI levels, liver and kidney TOC, TAC and OSI values were determined. Serum creatinine and urea levels were higher in the OTC group compared to the other experimental groups, and total cholesterol levels were higher than the BA and control groups (P<0.001). Total protein (P<0.001) and albumin (P<0.01) levels were lower in the OTC group compared to the control group. Serum Ca levels were higher in the OTC and OTC+BA groups compared to the control group (P<0.001). There was no significant difference in plasma TT, NT and DD levels between the control and experimental groups. Plasma TOC and OSI levels were higher in the OTC and OTC+BA applied groups compared to the control group (P<0.001). Co-administration of boric acid with OTC did not affect TAC values, but significantly decreased TOC and OSI values (P<0.05). In liver tissue, TAC (P<0.01) values was lower and OSI (P<0.05) values was higher in the OTC group compared to the control group. TOC levels in kidney tissue were higher in the OTC group than in the control and other experimental groups (P<0.05). TAC values (P<0.001) were higher in the OTC and OTC+BA groups compared to the control and BA groups, and OSI (P<0.01) values were higher in the OTC and OTC+BA groups compared to the control group. Co-administration of boric acid with OTC did not affect TAC and OSI values, but significantly decreased TOC (P<0.05).


As a result, it was observed that 10 mg/kg (live weight/day) boric acid decreased oxytetracycline-induced increased serum urea, creatinine, plasma and tissue TOC and OSI levels in rats, but did not significantly affect other parameters. In order to determine the effects of boric acid on biochemical and antioxidant/oxidant status against 200 mg/kg oxytetracycline administered to rats, it was concluded that new studies should be conducted in which different forms and doses of these substances can be tested.