Somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı tezhip eğitimcilerinin sürdürülebilir kalkınma yaklaşımları üzerine bir araştırma: Ankara örneği
A research on sustainable development approaches of illumination educators of intangible cultural heritage bearers: The case of Ankara
Yazar: ŞEYMA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ ŞAHİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Disiplin temelli sanat eğitimi = Discipline based art education ; Süsleme sanatı = Decorative art

Özet:
Sanatın sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunabilmesi için, sanatçıların bu konudaki farkındalıklarının gelişmiş olması gerekmektedir. Bunun yolu ise, çevreye duyarlı ve sürdürülebilirlik odaklı bir sanat eğitiminden geçmektedir. Geleneksel el sanatları ve özelde de tezhip sanatı, örgün eğitim kurumlarında sunulan bir eğitim konusu olmaktan ziyade, daha çok usta öğretici-öğrenci ilişkisi içerisinde nesilden nesile aktarıldığından, tezhip eğitimcilerinin sürdürülebilirliğe dair bilinç düzeyleri, bu noktada önem arz etmektedir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı; tezhip eğitimcilerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik bilinç, tutum ve davranış düzeyleri, bu değişkenler arasında anlamlı herhangi bir ilişkinin olup olmadığı ile söz konusu bilinç, tutum ve davranışlarda, yaş, cinsiyet ve eğitim değişkenleri bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığını araştırmaktır. 
Bu doğrultuda, Ankara ilinde bulunan somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı tezhip eğitimcileri üzerinde Sürdürülebilirlik Bilinç Ölçeği uygulanmış, ayrıca icazetli tezhip hocaları ile yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirildikten sonra elde edilen veriler hem nitel hem de nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcı tezhip eğitimcilerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik bilinç düzeyleri ile tutum ve davranışları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu; söz konusu bilinç, tutum ve davranışlarda eğitim düzeyi bakımından anlamlı bir farklılık bulunduğu; eğitim durumu arttıkça, bilinç düzeyinin yükseldiği, bunun ise sürdürülebilir kalkınmaya dair tutum ve davranışlara yansıdığı görülmüştür. Bu bulgular ışığında, tezhip eğitimcilerinin sürdürülebilir kalkınma bilinçlerinin geliştirilmesi halinde, bunun tutum ve davranışlara yansıyacağı, bu surette de gelecek nesillere bir tür sürdürülebilirlik kültürünün aktarılabileceği sonucuna varılmıştır. Akademik yazında sanat ve sürdürülebilirlik kavramları arasındaki ilişkiyi irdeleyen çalışmalar olmakla birlikte tezhip sanatı ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiyi konu edinen herhangi bir çalışma bulunmadığından, bu araştırmanın akademik yazında yaşanan bir boşluğun doldurulmasına katkıda bulunması beklenmektedir.

Abstract:
In order for art to contribute to the sustainable development, the awareness of the artists regarding this issue, must be developed. This could be obtained through an art education, which is eco-sensitive and sustainability focused. Since traditional handicrafts and illumination in particular, is transferred from generation to generation through master-apprentice relationship more than formal education, the level of awareness of illumination educators regarding sustainability is of great importance. Therefore, the main aim of this study is to investigate the level of awareness, attitudes, and behaviours of illumination instructors regarding sustainability; whether there were any significant relationships among those variables; and whether there were any meaningful differences among those variables in terms of age, gender, and education. 
In this context, the Sustainability Awareness Scale is applied to those illumination educators of Intangible Cultural Heritage Bearers located in Ankara, and besides, among those, structured interviews were conducted with the ratified illumination educators and thus the data which is obtained were analysed both through quantitative and qualitative methods. According to the research findings it was revealed that there were positive relationships between sustainability awareness and both attitudes and behaviours; and that there were significant differences among those variables in terms of education level in such a way that the level of sustainability awareness was revealed to be increased as the level of education increased, and this is observed to be reflected to the attitudes and behaviours regarding sustainable development. 
In light of these findings, it was concluded that if the sustainability awareness of illumination educators were developed, this would reflect to the sustainability attitudes and behaviours, and thus a sustainability culture was to be transferred to the next generations. Since there has not been any study yet, which has investigated the relationship between illumination art and sustainability, although there have been studies investigating the relationship between art and sustainability, this research is expected to fill this gap in the literature.