Öğretmenlerin mesleki öğrenmesi ile bazı bireysel ve örgütsel değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between teachers' professional learning and some personal and organizational variables
Yazar: GÖKHAN SAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN DEMİRKASIMOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki coşku = Professional enthusiasm ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mesleki öğrenme = Professional learning ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme iklimi = Learning climate ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmen isteği = Teachers enthusiasm ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki öğrenmesi ile bazı bireysel ve örgütsel değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan nicel araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Kastamonu ilindeki kamu ilk ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 810 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada; "Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği", "Öğretimsel Liderlik Ölçeği", "Okullarda Öğrenme İklimi Ölçeği", "Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği", "Öğretmen Coşkusu Ölçeği" ve "Mesleki Gelişime Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, hiyerarşik regresyon ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin mesleki öğrenme düzeyinin yüksek olduğu, en yüksek ortalamanın uygulama, en düşük ortalamanın bilgi tabanına ulaşma alt boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. Bağımsız değişkenler bağlamında öğretmenlerin; coşku, öğrenme iklimi ve öz yeterlik algıları çok yüksek düzeyde, öğretim liderliği algıları ve mesleki gelişime yönelik tutumları ise yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki öğrenme etkinliklerine katılımlarının yansıtma boyutunda cinsiyete ve eğitim durumuna; uygulama boyutunda branşa ve öğretim kademesine; iş birliği boyutunda mesleki kıdeme göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. Araştırmanın bağımsız değişkenleri ile öğretmen mesleki öğrenmesi ve alt boyutları arasında orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırma bulguları, örgütsel ve bireysel değişkenlerin her birinin öğretmen mesleki öğrenmesinin pozitif yönde anlamlı birer yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenlerin mesleki öğrenmesi üzerinde bireysel ve örgütsel değişkenlerin doğrudan, örgütsel değişkenlerin ayrıca dolaylı anlamlı etkilerinin olduğu saptanmıştır. Öğretmen mesleki öğrenmesini doğrudan etkileyen en önemli değişken öğretmen coşkusudur. Öğretim liderliği ve öğrenme ikliminin öğretmenlerin mesleki öğrenmesi üzerindeki dolaylı etkilerinin; bireysel değişkenler olarak gruplandırılan öz yeterlik, öğretmen coşkusu ve mesleki gelişime yönelik tutum aracılığıyla gerçekleştiği belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationships between teacher professional learning and some personal and organizational variables. The sample of this quantitative and relational study consisted of 810 teachers employed in the state primary, secondary and high schools in Kastamonu province in the 2020-2021 academic year. Data analysis was conducted by using mean, standard deviation, t-test, one-way ANOVA, Pearson's correlation coefficient, hierarchical regression and structural equation modelling. The study revealed that teachers' professional learning level was high with the highest mean in experiment and the lowest mean in reach out to knowledge base sub-scales. Furthermore, teachers' perception of enthusiasm, learning climate and self-efficacy were very high and their perceptions of instructional leadership and attitudes about professional development were high. Teachers' participation in professional learning activities differed significantly according to gender and educational level in reflection sub-scale, branch and school level in experiment sub-scale and seniority in collaboration sub-scale. Significant correlations at moderate level were found between independent variables and teacher professional learning and its subscales. The findings revealed that each organizational and personal variable was a positive significant predictor of teacher professional learning. It was determined that personal and organizational variables exerted significant direct effects as well as organizational variables with significant indirect effects. The most important variable directly influencing teachers' professional learning was teacher enthusiasm. Also, it was revealed that teachers' self-efficacy, enthusiasm and attitudes about professional development categorized as personal variables were the mediators through which school principals and learning climate affected teachers' professional learning.