Postyapısalcı bir okumayla Eurimages destekli Türk filmlerinin çözümlenmesi
Analysis of Turkish movies supported by Eurimages within a poststructural reading
Yazar: MURAT SOYDAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZ ULUÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eurimages Fonu = Eurimeges Fund ; Postyapısalcılık = Postsructuralism ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yapıbozumu = Deconstruction

Özet:
Amerika'nın sinema ürünlerinin dağıtımı, üretimi ve gösterimi alanında dünya pazarını tekelinde bulundurması, Avrupa'yı bu tekeli parçalamak için çare arayışlarına itmiştir. Bu da Amerikan ve Avrupa sinema endüstrisi arasında genelde görsel-işitsel, özelde ise ideolojik bir savaş başlatmıştır. Bu mücadelenin sonucu olarak; Avrupa, ?Pan-Avrupa Sineması? oluşturmak için çabalamıştır. Bu çabanın sonucu olarak ta; Avrupa Konseyi Yaratıcı Sinematografik Görsel-İşitsel Eserlerin Ortak Yapımı ve Dağıtım Fonu olan EURIMAGES ortaya çıkmış ve Avrupa'da ortak yapım deneyimini iki ya da üç ortaklı olarak yaygınlaştıran dağıtım ve gösterim alanlarında da destek sağlayarak, Pan-Avrupa sinemasının oluşmasına katkıda bulunmuştur.Türkiye bu fona 1990 yılında üye olmuştur. O tarihten bu yana ortak yapım için 62, dağıtım için ise 24 Türk filmi ve 22 sinema salonu EURIMAGES tarafından desteklenmiştir. EURIMAGES'ın Türk sineması açısından en önemli yararı, daha önce perdeye taşınmamış yeni toplumsal ve cinsel kimliklerin hikâyelerinin anlatılmaya başlanması, çok kültürlülük olgusunu konu edinen, politik yönsemeleri olan filmlerin yapılmasını olanaklı kılmasıdır. Perdeye taşınan her konu aynı zamanda birincil meta anlatının yıkılışını ve ikincil meta anlatının inşasını beraberinde getirmiştir. Meta anlatı kısaca özselci, indirgeyici ve temelci kuramsal ilkeler içeren bir söylemdir. İşte Postyapısalcılık da burada devreye girmektedir. 20.yüzyılda, bütün algı, kavram ve hakikat iddialarının dilde inşa edilmişliğini ifade eden Postyapısalcılık, bundan dolayı bir meta anlatı kırılırken yeni bir meta anlatının inşa edilmekte olduğunu ileri sürmüştür. Meta anlatının yıkılıp yerine yeni bir meta anlatının inşası ise Postyapısalcı düşünür Jacqcues Derrida'nın yapısökümcü analizi ile mümkün olmuştur. Çalışmada EURIMAGES tarafından desteklenen Türk filmleri arasından seçilen 10 film, Jacqcues Derrida'nın yapısökümcü analizi ile çözümlenmiş ve çalışmanın hipotezi olan ?Her meta anlatının yapısı, yapısökümcü analiz ile bir yandan bozulurken, diğer yandan da yeni bir meta anlatının yapısı oluşmaktadır? doğrulanmıştır.Anahtar Sözcükler: Avrupa sinema endüstrisi, Amerika sinema endüstrisi, Pan-Avrupa sineması, Postyapısalcılık, EURIMAGES, Meta anlatılar, Yapısökümcü analiz, Türk sineması.

Abstract:
America (USA) has got the world market on the fields of distribution, production and exhibition of cinema products and this situation forced Europe to find solutions to break this monopoly. This has started a war between American and European cinema industries generaly about audiovisual sector and spesifically ideologic. As a result of this struggle, Europe has tried to establish ?Pan-European Cinema? and as a result of this effort EURIMAGES, The European Support Fund The Co-Production and Distribution of Creative Cinematographic Audiovisual Works, occured and it contributed to create a Pan-European cinema by supporting fields of distrubition and exhibiton which generalized co-production in Europe with two or three participants.Turkey joined to this fond in 1990. Since that date, EURIMAGES supported 62 productions for co-production, 24 Turkish films for distribution and 22 theatres. Stories has ben started to tell about new social and sexual identities which have never seen on curtains before and the films could be produced about multiculturalism and containing political tendencies and this is the most important benefit of EURIMAGES for Turkish cinema. Every subject has been seen on the curtain, brought together primary meta narrative?s decontruction and secondary meta narrative?s construction at the same time. Meta narrative is a discourse which contains essentialist, reductionist and foundationalist theoritical principles briefly. This is the point that post-structualism steps in. Post-structuralism states that all the perception, concept and truth assertions in 20th century are constructed in language, so it claims that when a meta narrative is deconstructed, a new meta narrative is constructed. A meta narrative?s deconstruction and a new meta narrative?s construction has become possible with Post-structuralist intellectual Jacques Derrida?s deconstrutive analysis. In this paper, 10 movies selected between the Turkish movies supported by EURIMAGES analyzed with Jacques Derrida?s deconstructive analysis and the hypothesis of the paper ?When every meta narrative?s construction is broken down by deconstructive analysis, on the other hand a new meta narrative?s construction takes shape? is verified.Key Words: European cinema industry, American cinema industry, Pan-Europen cinema, Poststructuralism, EURIMAGES, Meta narratives, Deconstructive analysis, Turkish cinema.