Din psikolojisi açısından 'Alfred Adler Psikolojisi'nin değerlendirilmesi
An evaluation of 'Adlerian psychology' in terms of the psychology of religion
Yazar: ALİ ENGİN UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ATALAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Adler, Alfred = Adler, Alfred ; Din = Religion ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Psikoloji = Psychology ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding

Özet:
Bu çalışmada Alfred Adler'in Bireysel Psikoloji Teorisi, bu teorinin temel kavramları ve psikoterapi sürecinde danışana yaklaşım boyutu ele alınmış, tek tanrılı dinlerin kutsal metinlerindeki bireysel ve toplumsal hayata yaklaşım biçimi ile birlikte karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Birinci bölümde, Adler'in kısa biyografisi ele alınmıştır. İkinci bölümde, Bireysel Psikoloji Teorisi ile temel kavramları olan 'toplumsal ilgi', 'yaşamın görevleri', 'aşağılık hissi ve aşağılık kompleksi' ile 'üstünlük hedefi' incelenmiş, Freud ve Adler'in akademik ilişkisiyle, bu sürecin teoriye etkilerinden bahsedilmiş, son olarak Bireysel Psikoloji'nin holistik (bütüncül) bakış açısı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Bireysel Psikoloji'nin temel kavramları ile tek tanrılı dinlerin kutsal metinlerindeki bireysel ve toplumsal yaklaşım ilişkisinin kurulduğu, literatürde günümüze kadar yapılmış olan bazı çalışmalara değinilmiş, pastoral danışmanlığın yaklaşımıyla benzeyen noktalar incelenmiştir. Karşılaştırmada tespit edilen benzerliklerden hareketle, Bireysel Psikoloji'nin psikoterapi sürecine sağladığı manevi katkı değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Sonuç olarak, Bireysel Psikoloji ile tek tanrılı dinler arasında yaşamın anlamını sorgulama, nihai yaşam hedefi belirleme, aşkın bir varlıktan yardım bekleme, umut, işbirliği ve dayanışma gibi sosyal ve manevi kavramlar açısından ortak yanların bulunduğu gözlenmiştir. Buradan hareketle, Bireysel Psikoloji tekniklerinin psikoterapi sürecindeki danışanlar üzerinde sosyal ve manevi açıdan olumlu etkiler doğurabileceği sonucuna varılmıştır. Bireysel Psikoloji'nin şekillendiği dönemde, bilim-din ilişkisine olan yaklaşımın, teoriyi olabileceğinden çok daha seküler kıldığı anlaşılmaktadır. Son olarak, teorinin manevi yönünün; hayatın anlamı ve nihai yaşam amacı konularına ilişkin olarak zamanla önem kazandığı ileri sürülebilmektedir.



Anahtar Kelimeler: Alfred Adler, Bireysel Psikoloji, Aşağılık Kompleksi,Din, Tanrı, Maneviyat

Abstract:
In this thesis, Alfred Adler's 'Individual Psychology Theory', its basic concepts, and the approach to clients in psychotherapy are studied. Also, a comparison is made between the individual and social approaches of Adler's theory and that of monotheistic religions are made. 
In the first part, Alfred Adler's short biography is presented. In the second part, the theory is studied with such basic concepts as "social interest", "life tasks", "inferiority feelings and inferiority complex" and "striving for superiority". Adler's academic relationship with Sigmund Freud and its influences to the theory are presented and, finally, holistic perspective of the theory is laid out. In the third part, studies conducted up until our time about the relationship between the fundamental concepts of the theory and the individual and social approaches of monotheistic religions are introduced and the similarities found between Individual Psychology and Pastoral Counseling are evaluated. Based on these similarities, the spiritual contribution of Individual Psychology to psychotherapy is also evaluated.
As a result, some commonalities between the theory and monotheistic religions are observed concerning social and spiritual concepts like 'questioning the meaning and the goals of life', expecting help from a transcendental being, hoping, cooperation and solidarity. It has been concluded that Individual Psychology might have positive effects in terms of social and spiritual aspects on the clients in psychotherapy. It has also been concluded that the secular approach to science-religion relationship when Individual Psychology was being formed caused the theory to be strictly secular. Finally, one can contend that the spiritual aspect of the theory has in time gained importance regarding the meaning and ultimate goal of life.




Key Words: Alfred Adler, Individual Psychology, Inferiority Complex, God, Religion, Spirituality