Aripiprazol ve paliperidon içeren farklı farmasötik formları kronik kullanan şizofreni hastalarında etkinlik ve güvenliliklerinin terapötik düzeyleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy and safety of different pharmaceutical forms of aripiprazole and paliperidone with therapeutic levels in chronic treatment of patients with schizophrenia
Yazar: GÖKÇE ELİF SARIDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZAFER GÖREN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Advers olay = Adverse event ; Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Aripiprazol = Aripiprazole ; Paliperidon = Paliperidone ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, kronik uzun etkili atipik antipsikotikleri şizofreninin idame tedavisinde kullanmakta olan hastalarda ilaç konsantrasyonlarındaki değişiklikler, etkililik, advers etkiler ve güvenlilik arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Tedavilerine 4 aydan uzun süredir aripiprazol 1-Aylık 400 mg, paliperidon palmitat 1-Aylık 100 mg veya Paliperidon 3-Aylık 350 mg preparatlarla devam etmekte olan şizofreni hastalarının 4 ay boyunca ilaç düzey takipleri yapılmıştır. Semptomlar ve advers etkiler psikometrik ölçeklerle, ilaç düzeyleri ise LC-MS ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: PANSS negatif ve toplam skorların aripiprazol 1-aylık grubunda paliperidonun 3-aylık formuna göre skorların istatistiksel olarak daha düşük olduğu izlenmiştir (p<0,05). İstenmeyen cinsel etkilerin aripiprazol grubunda istatistiksel olarak belirgin düzeyde diğer gruplara göre düşük olduğu izlenmiştir (p<0,001). Odaklanma ve bellek güçlüklerini deneyimleyen kişi sayısı paliperidon 3-aylık grubunda istatistiksel olarak paliperidon 1-aylık grubuna göre daha az bulunmuştur (p<0,05). İlaç düzeyleri karşılaştırıldığında aylar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermeyen stabil bir seyir izlenmiştir (p>0,05). 
Sonuç: İdame tedavide aripiprazolün paliperidon preparatlarına kıyasla daha etkili ve güvenli olduğu izlenmiştir. 
Anahtar Sözcükler: advers olay, antipsikotik, kronik, idame, şizofreni

Abstract:
Aim: This study, aimed to assess the relationships between changes in blood drug concentrations, efficacy, adverse effects and safety in patients using chronic long-acting atypical antipsychotics in the maintenance treatment of schizophrenia.
Materials and Methods: Blood levels of patients with schizophrenia who were on maintenance therapy and were using Aripiprazole 1-Month 400mg, Paliperidone Palmitate 1-Monthly 100 mg and Paliperidone 3-Month 350 mg preparations for more than 4 months were followed for 4 months. Symptoms and adverse effects were evaluated with relevant psychometric scales and drug levels with the LC-MS method, 
Results: It was observed that PANSS negative and total scores were statistically lower in the 1-month-old aripiprazole group than in the 3-month-old form of paliperidone (p<0.05).  The evaluation of sexual adverse effects revealed that it was statistically significantly lower in the aripiprazole group compared to the other groups (p<0.001). The number of people experiencing focusing and memory difficulties was statistically lower in the paliperidone 3-month group than in the paliperidone 1-month group (p<0.05). A stable course was observed in drug levels within the groups (p>0.05).
Conclusion: It has been observed that aripiprazole preparation is more effective and safe compared to paliperidone preparations in maintenance therapy.
Keywords: adverse event, antipsychotic, chronic, maintenance, schizophrenia