Ses temelli cümle yöntemiyle gerçekleştirilen ilk okuma-yazma öğretiminin değerlendirilmesi
The evaluation of the literacy education with the sound based sentence method
Yazar: ABDULBAKİ BEKTAŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. FARUK YILDIRIM
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ?Ses Temelli Cümle Yöntemiyle? (STCY) gerçekleştirilen ilkokuma ve yazma öğretimi sürecini öğretmen görüşleri doğrultusunda incelemektir.Araştırma, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmada veriler öncelikleamaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile 1 alt, 2 orta ve 1üst sosyo-ekonomik düzeyden toplam 4 okulda çalışan 7 birinci sınıf öğretmeni ile ilk okumayazma öğretimi sürecinde 4 ayrı görüşme yapılarak toplanmıştır. Daha sonra Adana ilmerkezindeki okullardan yansız küme örnekleme yoluyla seçilen 40 ilköğretim okulundaki172 öğretmene öğretim yılının sonunda anket uygulanmıştır.Araştırmada nitel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmışgörüşme formları, nicel veriler ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen ?Ses Temelli CümleYöntemiyle Gerçekleştirilen İlk okuma ve Yazma Öğretim Sürecini Değerlendirme Anketi?kullanılarak toplanmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler için içerik analizi yapılmıştır.Anketle elde edilen veriler ise bilgisayar ortamında SPSS paket programı kullanılarak frekansve % hesaplamaları yapılmıştır. Ayrıca öğretmen görüşlerinin, çalıştıkları okulların SED'ine,kıdemlerine, sınıfların mevcutlarına ve birinci sınıf deneyimlerine göre farklılaşıpfarklılaşmadığını incelemek amacıyla ki kare (X2) analizi yapılmıştır.Sonuç olarak öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu aldıkları hizmetiçi eğitimi, ?Okuma-Yazma Öğreniyorum? kitabını ve yöntemle ilgili diğer kaynakları yetersiz bulmuştur.Öğretmenler ayrıca öğrencilerin sesleri bildikleri halde bu sesleri birleştirmede sorunyaşadıklarını vurgulamışlardır. Vurgulanan bu sorunla okulların SED'i arasında anlamlı birilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin çoğunluğuna göre STCY okuma hızını düşürmüştür. Dikteçalışmalarında görülen en büyük sorun harf eksiği olarak ifade edilmiştir. Öğretmenlerinçoğunluğuna göre öğrenciler bitişik eğik yazıya uygun çizgi alıştırmalarında zorlanmışlardır.Yazı estetiği açısından öğretmenler öğrencileri her iki yazı karakterinde eşit derecede başarılıbulmuşlardır. Öğretmenlerin yarıya yakını programın, birinci dönem sonunda okur yazar olmahedefinin gerçekleştiğini belirtmiştir. Okulların SED'i ve sınıf mevcutları ile birinci dönemsonunda okur-yazar olma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin yazmadazorlandıkları bitişik eğik yazı küçük harfler b, f, k, r, s, ve ş, büyük harfler ise D, H, L,S ve Ş harfleridir.Anahtar Kelimeler: Ses Temelli Cümle Yöntemi, Bitişik Eğik Yazı, İlk Okuma veYazma, Öğretmen Görüşleri

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the process of the first reading and writingeducation with the `sound based sentence method? (SBSM) in terms of teacher opinions.This is a descriptive study in which qualitative and quantitative data gatheringtechniques are used together. Qualitative data were obtained from a purposive conveniencesample consisting of 7 first grade teachers from 4 schools, one from low, two from middleand one from high SES. Quantitative data were obtained from 172 first grade teachersworking in 40 different primary schools in Adana, selected using a random cluster samplingmethod.Qualitative data was obtained by using the semi-structured interview forms developedby the researcher. Quantitative data were obtained by a survey (Evaluation of the LiteracyEducation Process with the Sound Based Sentence Method Survey) which is also developedby the researcher. The data obtained with interviews were analyzed by conducting contentanalysis. The data obtained by the surveys were analyzed by computing the frequencies andthe percentages with a statistical package program (SPSS). In addition, whether the opinionsof teachers differ or not according to the school?s SES they work, the classroom population,seniority and experience of literacy teaching was analyzed by chi square analysis. Bothqualitative and quantitative results were discussed together.Results showed that the vast majority of the teachers evaluated the in-service trainingthey attended and the book ?I?m Learning How to Read and Write? and the other sourcesabout the method insufficient. Most of the teachers indicated that their students knew thephonics but had difficulty in combining them. And this problem was significantly related withthe SES of the school. According to most of the teachers SBSM had decreased the speed ofreading. The most important problem experienced in the dictation studies was the missing ofthe letters. Most of the teachers indicated that the students had difficulty in line exercises foritalic handwriting studies. Teachers evaluated the student?s performance positively in termsof the aesthetic of the writing in both writing characters. Approximately 50 % of the teachersindicated that they have reached the goal of the program to achieve literacy at the end of thefirst semester. Reaching the goal of literacy achievement at the end of the first semester wasfound to be significantly related with the SES of the school and the population of theclassroom. The small italic handwriting characters which the students had difficulty in writingwere b, k, r, s, and ş, the big ones were D, H, L, S and Ş.Keywords: Sound Based Sentence Method, Italic Handwriting, Literacy, TeacherOpinions