Finansal ve reel sektörler arası etkileşim temelli tahsis etkinliği: Türkiye örneği, 2005-2013
Allocative efficiency on the basis of the interaction between financial and real sectors: The case of Turkey, 2005-2013
Yazar: AYŞE ELİF AY
Danışman: PROF. DR. RECEP KÖK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Arrow-debreu modeli = Arrow-debreu model ; Etkinlik = Efficiency ; Finans sektörü = Financial sector ; Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Maliyet = Cost ; Reel sektör = Real sector ; Tahsis = Allocation

Özet:
Kaynak aktarım mekanizmaları açısından, tüm piyasalarda eş anlı olarak arz-talep eşitliğini sağlayan fiyat ve miktar kümesinin matematiksel kanıtı niteliğindeki Arrow-Debreu modelinde; firmalar, hanehalkı ve bankalar olmak üzere üç ekonomik birimin davranışı birlikte analiz edilmektedir. Bu çalışmada, Kök-Ay yaklaşımından türetilen türev hipotez şudur: "Finansal sektörü temsil eden bankalar ile reel sektörü temsil eden firmaların maliyet etkinliği ne kadar birbirine yakınsıyorsa, sektörler arası kaynak tahsisi o ölçüde optimaldir ve aynı sözleşme eğrisine yakınsamaktadır." Bu türev hipotezden çıkarılan temel hipotez ise "Türkiye ekonomisinde finansal sektör ile reel sektör eş-anlı olarak etkin ise kaynak tahsisi de etkindir". Bu hipotezleri test etmek için çalışmanın örnekleminden (Mevduat bankaları ve BİST'de işlem gören firmalar, 2005-2013) hareketle stokastik sınır analizi (SFA) yöntemiyle tarafımdan hesaplanan maliyet etkinliği sonuçları kullanılmaktadır. Burada beta, sigma yakınsamaları ve kümelenme analizinin yanı sıra Euler denkleminin göstergeleri esas alınmış; türev hipotez ve temel hipotez reddedilmektedir. Ayrıca, Türkiye ekonomisinden türetilen bu analitik bulgular doğrultusunda rekabet sürecinin iyileştirilmesine yönelik politika arayışlarının önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Sözcükler: 
Finansal Sektör, Reel Sektör, Eş-anlı Denge, Maliyet Etkinliği, Stokastik Sınır Analizi, Beta ve sigma yakınsaması, Kümelenme analizi.

Abstract:
In terms of resource transmission mechanisms, the behaviours of firms, households and banks are analyzed together in Arrow-Debreu model that provides a mathematical proof of price and quantity's stack generating the equilibrium between supply and demand simultaneously in all markets. In this study, the sub-hypothesis can be stated as: "Resource allocation is optimal between banks representing financial sector and firms representing real sector and it converges to same contract curve, as banks' cost efficiency converges to the firms' cost efficiency." And main hypothesis is that "resource allocation is efficient if financial and real sectors are efficient simultaneously in Turkish economy". In order to test the hypotheses, the cost efficiency results within the method of Stochastic Frontier Analysis are used in respect of the sample including deposit banks and the firms in BIST, for the period of 2005-2013. Beta convergence, sigma convergence, cluster analysis and Euler equation's indicators are taken essentially, and while the main and sub hypotheses are rejected. So it is required to develop some policies to improve the competition process in terms of these findings in Turkey.

Key Words: 
Financial Sector, Real Sector, Simultaneous Equilibrium, Cost Efficiency, Stochastic Frontier Analysis, Beta and Sigma Convergences, Cluster Analysis