Çevreci toplumsal hareket olarak Greenpeace-Türkiye hareketi
The Movement of Greenpeace-Turkey as an environmentalist social movement
Yazar: HASAN HÜSEYİN ÇALI
Danışman: PROF.DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çevreci Toplumsal Hareket Olarak Greenpeace-Türkiye HareketiHasan Hüseyin ÇALIAnahtar kelimeler: Greenpeace, Yeni Toplumsal Hareketler, Çevreci ToplumsalHareketler, Güvenlik, Kolektif ÖzgürlüklerÖZETNüfus artışı, kentleşme, sanayileşme, olumsuz uygulamalar ve politikalar gibi faktörlersonucu çevre kirlenmekte ve ekolojik denge bozulmaktadır. Çevre sorunlarının sebep olduğumemnuniyetsizlik Greenpeace gibi sivil toplum kuruluşları tarafından kişilerde ve kitlelerdebir çevre bilincine yol açmıştır. Bu memnuniyetsizlik; toplantı, gösteri yürüyüşü ve protestogibi kolektif özgürlükler vasıtasıyla, yeni sosyal hareketlerin eylem formları olarak ortayaçıkmaktadır.Çalışmada Greenpeace'in Türkiye'deki çevreci sosyal hareketlerini incelenmesiamaçlanmıştır.Böyle bir çalışmayı yapabilmek için, öncelikle Greenpeace Akdeniz Ofisi ( stanbul-Türkiye) hakkında bilgi sahibi olundu ve Greenpeace'in çevreci hareketlerini hangi kriterleregöre yaptığı araştırıldı.Çevrenin korunması, çevre duyarlılığının arttırılması, sağlıklı- dengeli bir çevre içinyapılan çevreci toplumsal hareketlerin, güvenlik açısından değerlendirilmesi bu çalışmanıntemel sorun alanını oluşturmaktadır. Çalışmadaki hipotezi ispatlamak için Greenpeaceeylemcileri ve kampanya yöneticileri ile güvenlik birimlerinin yöneticileri arasındagörüşmeler yapılmıştır.Çalışmada dünyanın diğer yerlerinde olduğu gibi Greenpeace Akdeniz Ofisi'nin dekampanyalara göre hareket ettiği tespit edilmiştir.Çevreyi temizlemek ve çimlere basmamak şeklinde algılanan çevre bilinciniGreenpeace'in değiştirdiği ve şiddet içermeyen eylemlerle de sonuç alınabileceğigörülmüştür.Çalışmanın sonucu göstermiştir ki protesto veya gösteri tarzında yapılan çevrecihareketlerin, toplantı özgürlüğünü düzenleyen kanuna aykırı olması bazı çevreci hareketleri,yasadışı niteliğe dönüştürmekte ve çoğu zaman yasal işlemler uygulanmaktadır.Çevre hareketleri, ülkemizin gelişmişlik düzeyi hesaba katıldığında lüks olarakgörülmekle birlikte, çevre hareketleri siyasilerin, uygulamaları ve kanunları yeniden gözdengeçirmelerine katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
The Movement of Greenpeace- Turkey as an Environmentalist Social MovementHasan Hüseyin ÇALIKey words: Greenpeace, New Social Movements, Environmentalist Social Movements,Security, Collective Freedoms.AbstractThe environment is being polluted and the ecological equilibrium is being brokenbecause of the factors like population growth, urbanization, industrialization, adversepractices and policies. The discontent that is caused by the environmental problems has led toan environmental consciousness among people and masses urged by NGOs like Greenpeace.This discontent is appearing as New Social Movements? activism forms through collectivefreedoms such as meetings, demonstrations and protests.The purpose of this study is to examine the Environmentalist Social Movement ofGreenpeace in Turkey.In order to conduct this study, firstly, information about the Greenpeace MediterraneanOffice (Istanbul- Turkey) was gathered and the criteria according to which Greenpeace directsits environmentalist movements were investigated.The evaluation from a security point of view of environmentalist social movementswhich aim conservation of environment, improvement of environmental sensibility, and ahealthy and balanced environment constitutes the fundamental problematic area of this study.In order to prove the hypothesis of the study, interviews with the Greenpeace activists,managers of Greenpeace campaigns and the managers of security units.It has been found out that the Mediterranean branch of Greenpeace acts according tocampaigns as in the other parts of the world.It has been observed that the Greenpeace has changed the environmentalconsciousness which was previously perceived as avoiding from stepping on grass andkeeping the environment clean, and has showed that non- violent actions can produceoutcomes.According to the result of the study, some of the environmentalist actions in the formof public protests and demonstrations turn to be illegal for they violate the law whichregulates the freedom of assembly and they are often subject to judicial procedures.In spite of the fact that the environmental movements are considered as a luxury inview of the developmental level of our country, they contribute to the revision of laws andpractices of politicians.