Akılcı duygusal davranışçı yaklaşım temelli psiko-eğitim programının sporcularda özgüven ve akıldışı performans inançlarına etkisi
The effect of rational emotive behavioral approach based psycho-educational program on self-esteem and irrational performance beliefs in athletes
Yazar: SUHEYBE BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BURAK TOY
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, akılcı duygusal davranışçı yaklaşım (ADDY) temelli psiko-eğitim programının sporcularda özgüven ve akıldışı performans inançlarına etkisinin incelenmesidir.  Araştırma kontrollü yarı deneysel bir araştırmadır. Araştırmaya 10 deney (Yaşort=21,70+2,35) ve 10 kontrol (Yaşort=21,60+1,26) olmak üzere toplam 20 erkek sporcu (Yaşort=21,60+1,84) katılmıştır.  Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Özgüven Ölçeği" ve "Akıldışı Performans İnançlarını Envanteri-2 kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, "bağımlı örneklem t testi" ile analiz edilmiştir.
Deney grubunun ön test ve son test sonuçları arasında özgüven ve akıldışı performans inançları açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark varken (p<.05); kontrol grubunun ön test ve son test sonuçları arasında özgüven ve akıldışı performans inançları açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>.05). Buna ek olarak, akılcı duygusal davranışçı yaklaşım temelli psiko-eğitim programına katılan sporcularda katılmayanlara kıyasla akıldışı performans inançları açısından etki gözlenirken (p<.05); özgüven açısından herhangi bir etki gözlenmemiştir (p>.05).
Sonuç olarak, sporcularda akılcı duygusal davranışçı yaklaşım temelli psiko-eğitim programı sporcuların özgüvenlerini arttırmada ve akıldışı performans inançlarını azaltmada etkili bir eğitim yöntemidir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of a Rational Emotive Behavior Therapy (REBT)-based psychoeducation program on confidence and irrational performance beliefs in athletes. The research is a  controlled quasi-experimental study. A total of 20 male athletes (M age = 21.60 ± 1.84) participated in the study, including 10 in the experimental group (M age = 21.70 ± 2.35) and 10 in the control group (M age = 21.60 ± 1.26). Data collection tools used in the research were the "Personal Information Form," the "Self-Confidence Scale," and the "Irrational Performance Beliefs Inventory-2." Data were analyzed with descriptive statistics and "dependent sample t test".
According to the results, there was no significant difference between the pre-test self-confidence scores (internal and external self-confidence subscales) of the experimental group basketball players who participated in the psychoeducation program and the control group athletes who received no intervention. However, a significant difference was observed in the post-test self-confidence scores between the experimental group, which received the psycho-education program, and the control group. Regarding irrational performance beliefs, no significant difference was observed in the pre-test scores of the irrational performance beliefs inventory subscales (catastrophizing, devaluation, demandingness, and low tolerance) between the experimental and control groups. However, a significant difference was found in the post-test scores between the experimental group and the control group in terms of irrational performance beliefs.  
As a result, the rational emotive behavior therapy-based psycho-education program is an effective educational method for increasing athletes' self-confidence and reducing irrational performance beliefs.