Migren hastalarında nörolojik ve psikiyatrik komorbidite
Neurologic and psychiatric comorbidity in migraine patients
Yazar: FİDAN İNCEKARA AYDIN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KUTLUHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Beyaz cevher = White matter ; Komorbidite = Comorbidity ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Serebral enfarktüs = Cerebral infarction

Özet:
Migren, farklı nörolojik belirtilerin çeşitli kombinasyonlarda eşlik ettiği, primer epizodik bir başağrısı bozukluğudur. Migren; aralarında inme, epilepsi, astım, alerjik durumlar, depresyon ve anksiyete bozukluğunun da bulunduğu birçok nörolojik, sistemik ve psikiyatrik bozuklukla komorbidite gösterir.Migrenlilerde kranial MRG'de saptanan beyaz cevher lezyonları (BCL) ve subklinik serebral infarkt sıklığının arttığı bildirilmektedir. Olgu serilerinde migren hastalarındaki BCL sıklığı %12 ile %46 olarak bildirilmektedir. Migren ile major depresyon ve anksiyete bozuklukları (panik atak, obsesif-kompulsif bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal fobi) arasında komorbidite varlığı rapor edilmektedir.Bu çalışmanın amacı, migren hastalarında; subklinik infarkt ve BCL sıklığının belirlenmesi; depresyon, anksiyete ile obsesif-kompulsif belirtilerin düzeyi ve migren arasındaki ilişkinin incelenmesi, migren tipi ve atak sıklığının bu ilişkilere etkisinin araştırılmasıdır.Çalışmaya, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başağrısı Polikliniğinde takip edilen Uluslararası Başağrısı Derneği (IHS) kriterlerine göre migren tanısı alan yaşları 19-60 arasında 32 auralı, 91 aurasız toplam 123 hasta ile 114 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Tüm olguların kraniyal MRG'ı çekildi. Psikiyatrik değerlendirmeler; Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A) ve Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL) kullanılarak yapıldı.Migren olgularının %16.9'unda BCL tespit edildi. Derin beyaz cevher lezyonu (DBCL) görülme oranı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksek bulundu (p=0.003). Periventriküler beyaz cevher lezyonu (PBCL) kontrol grubuna göre daha yüksek oranda görülmesine rağmen fark anlamlı değildi. Her iki grupta subklinik infarkt görülme oranı birbirine çok yakındı (%8.1'e karşın %8.7; p=0.827). Triptan veya ergotamin kullanımıyla BCL ve subklinik infarkt varlığı arasında herhangi bir korelasyon yoktu. Aurasız migreni olan hastalarda, auralı migreni olanlara göre, kranial MRG'de; DBCL ve PBCL görülme oranı daha yüksek saptandı. Fakat istatistiksel anlamlılık sadece DBCL oranları arasında tespit edildi (p<0.05).Uygulanan her üç psikiyatrik ölçekte migrenlilerdeki ortalama puanlar kontrol grubuna göre yüksekti. Gruplarların HAM-A ve HAM-D skorları arasındaki farklılıklar anlamlı bulundu (p<0.05). Başağrısı sıklığı ile ölçek puan ortalamaları birbirine paralel olarak artmasına rağmen aralarındaki fark anlamlı değildi.Sonuç olarak, BCL serebrovasküler hastalıklar için risk faktörü ve belirteç olarak öne sürüldüğünden migren hastalarında da varlığı araştırılmalıdır. Migrenlilerde depresyon ve anksiyete düzeyleri yüksek olduğundan hastalarının tedavisinde psikiyatrik bulgular da göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Migraine is a primer episodic headache disorder which has been associated with various combinations of different neurological symptoms. There is a number of neurological, systemic and psychological disorders such as stroke, epilepsy, asthma, allergies, depression and anxiety disorder which are comorbid with migraine.It is reported that white matter lesions and the frequency of cerebral infarct which are determined from cranial MRI, increase in patients with migraine. In a series of cases, the frequency of WML has been reported as 12-46%. Comorbidity has been reported between migraine and major depression and anxiety disorders (panic attack, obsessive compulsive disorder, common anxiety disorders and social phobia).The aim of this study, in patients with migraine-type headache was to determine the frequency of subclinical infarctions and WML; to analyze the relation between migraine and the level of depression, anxiety and obsessive compulsive symptoms; and finally to examine the effect of the frequency and type of migraine on these disorders.Totally, 123 patients with migraine and 114 healthy control subjects included in the study. All subjects in the migraine group have been followed by the Headache Polyclinic of the Department of Neurology at Süleyman Demirel University Faculty of Medicine and they were diagnosed with migraine according to the International Headache Society (IHS) criteria. The migraine patients were between 19-60 years of age. Psychiatric evaluations were performed by using Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), and Maudsley Obsessive-Compulsive Inventory (MOCI).White matter lesions (WML) were determined in 16.9% of migraine cases in which the ratio of deep white matter lesions (DWML) were significantly higher than the control group (p=0.003). On the other hand, periventricular white matter lesions (PWML) were higher in the migraine group but it was not statistically significant. In both groups, the rate of subclinical infarct was similar (%8.1 vs. %8.7; p=0.827). There was no correlation between subclinical infarct and the use of triptan or ergotamine. Both the ratios of DWML and PWML obtained from cranial MRI were higher in patients with aura than the patients without aura. However, the difference was significant only in the patients with DWML.According to all three psychiatric scales, the mean scores in the migraine patients were higher than in the control group. The differences in HAM-A and HAM-D scores of the groups were statistically significant (p<0.05). Despite; the obtained scores according to these scales have been increased in paralel to the headache frequency, the difference between them was not significant statistically.In conclusion, since it is shown to be a symptom as well as a risk factor for cerebrovascular diseases, the existence of WML should be investigated in migraine patients. Moreover, the psychiatric findings should also be evaluated in migraine patients since the depression and anxiety levels are high among them.