Travma sonrası stres belirti düzeyi ile alkol/madde kullanım miktarı arasındaki ilişkide narsisizmin ve kontrol odağının düzenleyici rolünün incelenmesi
Investigation of the moderator role of narcissism and locus of control in the relationship between post-traumatic stress symptom level and amount of alcohol/substance use
Yazar: DİLARA İNCİ
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT IŞIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic

Özet:
Bu çalışmada kişilerin travmatik yaşam olayları sonrasında gösterdikleri travma sonrası stres belirti düzeyi ile alkol/madde kullanım miktarı arasındaki ilişkide narsisizmin ve kontrol odağının düzenleyici rolü araştırılmıştır. 
Araştırma örneklemi çevrim içi şekilde ve uygun örnekleme yoluyla ulaşılan 18-65 yaş aralığındaki 259 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda katılımcılara Demografik Bilgi Formu'nun ardından Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği-5, Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi, Madde Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi, 5 Faktör Narsisizm Ölçeği ve Kontrol Odağı Ölçeği uygulanmıştır. 
Verilerin analizinde değişkenlerin birbiri ile ilişkisini incelemek amacıyla korelasyon analizleri yürütülmüş ve ardından düzenleyici rollerin incelenmesi için SPSS 22.0 PROCESS programı (Hayes, 2013) model 2 kullanılarak yapılmıştır.
Yürütülen analizler sonucunda travma sonrası stres belirti düzeyi ile madde kullanımı arasında pozitif bir ilişki bulunmuş, alkol kullanımı ile ise ilişki bulunamamıştır. Travma sonrası stres belirti düzeyi ile alkol kullanımı arasında kırılgan narsisizmin düzenleyici rolü olduğu ve travma sonrası stres belirti düzeyi ile madde kullanımı arasında da kontrol odağının düzenleyici rolü olduğu görülmüştür. Bulgular alanyazın bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
This study aimed to investigate moderator roles of narcissism and locus of control between the level of post trumatic stres symptoms after being exposed to a traumatic event and level of alcohol and substance use. ,
The research sample consists of 259 participants aged between 18 and 65, reached online and through convenient sampling. In line with the purpose of the study, after the Demographic Information Form, the Post Traumatic Stress Diagnostic Scale-5, Alcohol Use Disorders Identification Test, Drug Use Disorders Identification Test, 5 Factor Narcissism Scale and Locus of Control Scale were applied to the sample.
In the analysis of the data, correlation analyzes were carried out to examine the relationship of the variables with each other, and then SPSS 22.0 PROCESS program (Hayes, 2013) model 2 was used to examine the maderator roles.
As a result of the analyzes carried out, a positive relationship was found between the level of post-traumatic stress symptoms and substance use, but no relationship was found with alcohol use. It was observed that vulnerable narcissism had a moderator role between post-traumatic stress symptom level and alcohol use, and locus of control had a moderator role between post-traumatic stress symptom level and substance use. The findings are discussed in the context of the literature.