Kronik lenfositer lösemi (KLL)'de, kanda ve eksozom düzeyinde fosfatidilserin (PS ve tyro3-Axl-MERTK (TAM) reseptör tirozin kinaz (RTK) düzeylerinin belirlenmesi
Phosphatidylserine (PS) and tyro3-Axl-MERTK (TAM) receptor tyrosine kinase (RTK) levels detection from blood and exosomes in chronic lymphocytic leukemia (CLL)
Yazar: MELTEM BAY
Danışman: PROF. DR. NESRİN ÖZSOY ERDAŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Eksozomlar = Exosomes ; ErbB reseptörleri = ErbB receptors ; Lösemi-lenfositik-kronik-B hücreli = Leukemia-lymphocytic-chronic-B-Cell ; Reseptörler = Receptors

Özet:
Kronik Lenfositer Lösemi (KLL); yetişkinler arasında en yaygın görülen lösemi türlerinden biri olup; kanda, kemik iliğinde, lenf nodu ve dalakta neoplastik B lenfositlerinin klonal artışı ve birikimi ile karakterize bir hastalıktır. Bu çalışmada, KLL hastaları ile sağlıklı kişilerde plazma ve eksozom yüzeyinde fosfatidilserin (PS), Tyro-3, Axl ve MERTK (TAM) reseptör tirozin kinaz (RTK) düzeylerindeki farklılığının belirlenerek hastalığın oluşum sürecindeki etkisinin saptanması amaçlanmıştır.                                                          
Çalışmaya, ortanca yaş 61 yıl (38-93 arası) olan, Rai (O-I) evresinde yeni tanı alan/tedavisiz takip edilen 25 KLL hastası (11K/14E) dahil edilmiştir. Ayrıca, ortanca yaşları 37 yıl (22-55 arası) olan 15 sağlıklı kişi (11K/4E) kontrol grubu olarak çalışmaya katılmıştır. Hasta ve sağlıklı kişi plazmalarında, PS ve TAM RTK seviyelerine ELISA yöntemi ile, eksozomlardaki düzeyine ise akım sitometri yöntemi ile bakılmıştır. "Boyutça eleme kromotografisi" yöntemi ile saflaştırılan eksozomların karakterizasyonu; partikül boyut ölçümü ve CD9/CD81 belirteçleri işaretlenerek yapılmıştır. 
Bu çalışma ile, KLL hastalarında PS seviyesinin plazma ve eksozom yüzeyinde sağlıklı kişilere göre anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır (p<0.0001). Plazmada TAM RTK seviyeleri hastalarda sağlıklı kişilere göre azalmış görünmesine rağmen (sırasıyla; p<0.001, p<0.0001, p<0.0096), eksozom yüzeyinde bu reseptörlerin hastalarda sağlıklı kişilere kıyasla anlamlı oranda arttığı tespit edilmiştir (p<0.0001). Bu sebeple, KLL hastalarında TAM RTK'lar hedeflenerek yapılacak tedavilerde başarı sağlanabileceği, ancak PS miktarındaki azalma sebebiyle, solid tümörlerde uygulanan tedavilerin KLL hastalarında uygun olmayacağı düşünülmüştür. Bu bulguların, ileri klinik çalışmalar ile desteklendiğinde, gelecekte KLL hastaları için yeni tanı/tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi yönünde katkı sağlayabileceği ifade edilebilir.

Abstract:
Chronic lymphocytic leukemia (CLL) is characterized by the existence of mature CD5-positive B cells in the blood, bone marrow, spleen and lymphoid organs and it is the most prevalent leukemia in adults. The aim of this study is to detect the differences in plasma and exosome Phosphatidiylserine (PS), Tyro3, Axl and Mertk (TAM) receptor tyrosine kinase (RTK) levels in CLL patients and healthy donors and to investigate its effects on the course of the disease.                                                                                      
This study included, 25 newly diagnosed/untreated patients (11F/14M) with Rai stage (O-I) CLL whose the  median age was 61 (range 38-93). The control group had 15 healthy donors (11F/4M) with a median age 37 (range 22-55). Patients' and donors' plasma PS and TAM RTK levels were detected by ELISA and flow cytometry was used to  determine the exosome levels. Exosomes were purified by "size exclusion chromatography" technique and were characterized by particle size measurement and CD9/CD81 markers. 
Compared with controls, there was a statistically significant decrease in PS levels of CLL patients (p<0.0001). Similarly, a significant decrease in  TAM RTK levels of the patients were found (p<0.001, p<0.0001, p<0.0096, respectively) while there was a significant increase in the receptor levels on the exosome surface in the patients (p<0.0001). Therefore, TAM RTK targeted therapies may succeed but, PS targeting therapies may fail due to the decrease in the levels of these molecules in the CLL patients. These results have to be supported with advanced clinical trials, in order to develop new diagnostic methods and therapies in the future.