Pisidia Antiokheia cam eserleri (1980-2020 yılları arası kazı buluntuları)
Pisidia Antiokheia glass works (Excavation finds between 1980-2020)
Yazar: HABİBE UĞUZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZHANLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Cam = Glass ; Cam eserler = Glass works ; Pisidia Antiocheia = Pisidia Antiocheia ; Üretim = Production

Özet:
UĞUZ, Habibe, Pisidia Antiokheia Cam Eserleri (1980-2020 Yılları Arası Kazı Buluntuları), Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 2021
Pisidia Antiokheia Antik Kenti'nde, ilk kazı çalışmaları 1914 yılında,  Michigan Üniversitesi tarafından başlatılmış ve 1924 yılına kadar aralıklarla devam etmiştir.  1980'li yıllarda Yalvaç Müze Müdürlüğü Başkanlığında kurtarma kazısı şeklinde başlayan çalışmalar, 2005 yılına kadar devam etmiştir. 2008 yılından itibaren Prof. Dr. Mehmet ÖZHANLI başkanlığın 'da sürdürülmektedir. Antiokheia'da gerçekleştirilen bu çalışmalar ile 2020 yılında kadar açığa çıkartılmış olan cam buluntular değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, Antiokheia'da bulunan camların; üretim, yapım, süsleme teknikleri ve renklerinin detaylıca incelenerek, sayısal olarak istatistiksel verileri ortaya çıkarmak ve cam buluntuların form, işlev olarak tipolojilere ayrılmasının ardından, benzerleri ve buluntu alanlarından yola çıkarak tarihlendirmelerinin yapılmasıdır.  
Çalışma kapsamında, 2020 yılına kadar, kentte yapılan çalışmalarla açığa çıkartılmış olan 16.481 tane cam eser parçası değerlendirilmiştir. Bunlar içerisinden seçilen 184 parça ile çalışmanın kataloğu oluşturulmuştur. Katalog kapsamında eserler/parçalar, 4 grup altında incelenmiştir. Birinci grup, 62 parça aydınlatma işlevinde kullanılan kandiller ve pencere camları; ikinci grup 86 parça günlük kullanıma ait, kadeh, bardak, şişe, tabak, kâse ve unguanterium; üçüncü grup, 29 parça takılar, bilezik, boncuk ve yüzük; dördüncü grup 8 parça diğer cam objeler, aplikler, ağırlık ve duvar kaplamasından oluşmaktadır. Bunların yanı sıra, form belirtmeyen parçaların sayımları yapılarak belgelenmiştir. 
Çalışma hazırlanırken öncelikle, kazı deposunda ve Yalvaç Müzesi'nde bulunan bütün cam eserler temizlenip, tümlenebilen parçaların konservasyonu yapılarak ve profil veren parçaların çizimlerinin yapılmasının ardından, bütün parçaların sayımları yapılıp, fotoğraflanarak belgelendi.  Sonrasında, detaylı bir kütüphane çalışması yapılarak, elde edilen veriler ile çalışma oluşturulmuştur. 
Çalışma sonucunda, Antiokheia'da, günlük kullanımda, dini ritüellerde ve mimaride yoğun bir cam kullanımının olduğu, üretime yönelik buluntular ile bir tane cam fırını ve üretimin yapıldığı düşünülen diğer üç alan ile kentte cam üretiminin yapıldığı kanıtlamıştır.  
Anahtar Kelimeler: Pisidia Antiokheia, Cam, Yerel Üretim.

Abstract:
UĞUZ, Habibe, Pisidia Antiocheia Glass Works (Excavation Finds Between 1980-2020), Master Thesis, Isparta, 2021
The first excavations in the Pisidia Antiokheia Ancient City were started in 1914 by the University of Michigan and continued intermittently until 1924. The works that started in the form of salvage excavations under the Presidency of Yalvaç Museum Directorate in the 1980s continued until 2005. Since 2008, Prof. Dr. Mehmet ÖZHANLI continues under the presidency. With these studies carried out in Antioch, the glass finds unearthed until 2020 were evaluated. The aim of the study is that the glasses found in Antioch; production, construction, decoration techniques and colors are examined in detail, to reveal statistical data numerically, and after the glass finds are divided into typologies as form and function, they are dated based on their similarities and find areas.
Within the scope of the study, 16,481 pieces of glass artifacts unearthed in the city until 2020 were evaluated. The catalog of the study was created with 184 pieces selected from among them. Within the scope of the catalog, the works/pieces were examined under 4 groups. The first group consists of 62 pieces of oil lamps and window glasses used in the lighting function; the second group consists of 86 pieces of daily use goblets, glasses, bottles, plates, bowls and unguanteriums; the third group, 29 pieces of jewelry, bracelets, beads and rings; The fourth group consists of 8 pieces of other glass objects, sconces, weights and wall coverings. In addition to these, the counts of the parts that do not specify the form were documented.
While the study was being prepared, first of all, all the glass artifacts in the excavation warehouse and Yalvaç Museum were cleaned, conservation of the parts that could be integrated, and drawings of the profiled parts were made, then all the parts were counted, photographed and documented. Afterwards, a detailed library study was carried out and a study was created with the data obtained.
As a result of the study, it has been proved that there is an intense use of glass in daily use, religious rituals and architecture in Antioch, with the finds for production, a glass furnace and three other areas where production is thought to have been made in the city.
Key words: Pisidia Antioch, Glass, Local Production.