Kripto para birimi bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin ekonometrik bir analizi
An econometric analysis of the relationship between crypto currency bitcoin with economic indicator
Yazar: YASİN DERE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGEHAN KESKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik durum = Economic situation ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Ekonomik faktörler = Economic factors ; Ekonomik hayat = Economic life ; Kripto para birimi = Crypto currency

Özet:
Kripto para birimi Bitcoin, merkezi olmayan bir ağ mimarisine sahip olması ve fiziksel bir özellik taşımamasıyla mekan ve zaman kısıtı olmaksızın anında ödeme imkanı sağlayan bir işlev sunmaktadır. Bitcoin, kullanıcılarına anonimlik ve gizlilik fırsatı sunarken, kendisiyle yapılan işlemlerin iptali veya takibi de söz konusu olmamaktadır. Bitcoin satın alınabilmekte, satılabilmekte, diğer para birimleri ile takas edilebilmekte ve alışverişlerde ödeme aracı işlevini yerine getirebilmektedir. Bu işlemler network aracılığıyla direkt olarak iki taraf arasında herhangi bir aracı olmaksızın gerçekleştirildiğinden, maliyeti yok denebilecek kadar azdır. Bitcoin sunduğu bu avantajlar ile önemli bir kullanıcı kitlesine ulaşmış ve kendisine yönelik ciddi bir talep artışı yaratmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerde kullanılabilir bir varlığa dönüşerek, piyasalarda yatırım ve değişim aracı işlevini üstlenmiştir. 
Bu çalışmanın amacı, ilk ve en popüler kripto para birimi olan Bitcoin ile çeşitli ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bitcoin ile ilişkili ekonomik göstergeler; faiz oranları, borsa endeksleri, döviz kurları ve emtialar olmak üzere dört gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Bitcoin ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişki, 16.07.2010-16.05.2019 dönemi günlük verileri kullanılarak, Granger nedensellik testi ve VAR yöntemine dayalı etki-tepki fonksiyonları ve yaryans ayrışması yöntemleri ile analiz edilmiştir. 
Yapılan ampirik analiz sonucunda; haftalık ve aylık Euro cinsinden Libor faiz oranları ile EUR/USD, JPY/USD, CNY/USD döviz kurları ve altın fiyatlarının Bitcoin fiyatlarını etkilediği, Dow Jones 30 ve Nikkei 225 borsa endekslerinin ise Bitcoin fiyatlarından etkilendiği belirlenmiştir.   

Anahtar Kelimeler: Kripto Para Birimi, Bitcoin, Blockchain, Ekonmik Göstergeler.

Abstract:
Crypto currency Bitcoin offers a function that allows instant payment without space and time constraints, with a decentralized network architecture and no have physical feature. Bitcoin offers anonymity and confidentiality to its users, so there is no cancellation or follow-up. Bitcoin can be purchased, sold, exchange with other currencies and can function as a payment tool for purchases. Since these operations are carried out directly through the network without any intermediary between the two sides, the cost is negligible. With these advantages, Bitcoin has reached a significant user audience and created a significant increase in demand for itself. Thus, it became a usable asset in economic activities and assumed the function of investment and change in the markets.
 The aim of this study is to investigate the relationship between various economic indicators with the first and most popular crypto-currency Bitcoin. Bitcoin associated economic indicators; interest rates, stock indexes, foreign exchange and commodities has been categorized into four groups. For this purpose, the relationship between economic indicators and Bitcoin, 16.07.2010-16.05.2019 period using daily data, Granger causality test and based on an impact-response functions and variance decomposition methods has been analyzed by the VAR method.
As a result of the empirical analysis; weekly and monthly Euro Libor interest rates, EUR / USD, JPY / USD, CNY / USD exchange rates and gold prices affected Bitcoin prices, while Dow Jones 30 and Nikkei 225 stock indexes were affected by Bitcoin prices.

Keywords: Crypto Currency, Bitcoin, Blockchain, Economic Indicators.