Sosyal kaygısı olan bireylerde EMDR terapisinin uygulanması ve etkisinin incelenmesi
Research of EMDR therapy implementation in social anxiety disorder
Yazar: ÖMER USLUSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Psikoterapist = Psychotherapist ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal kaygısı olan bireylerde EMDR terapisinin uygulanması ve terapinin etkinliğini değerlendirmektir. Sosyal kaygı ayrıca cinsiyet, gelir durumu ve eğitim durumu gibi sosyodemografik değişkenler açısından da değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında, literatürden edinilen bilgilere göre sosyal kaygı oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Sosyal kaygı ve EMDR terapisinin etkinliğini inceleyen yeterli sayıda çalışmaya literatürde rastlanmamıştır.  Konu ile ilgili çalışmalar sınırlı olduğundan araştırma, hem alandaki araştırmacılara hem de klinisyenlere katkı sunması bakımından önem taşımaktadır. Bu araştırma, tek gruplu yarı deneysel desen doğrultusunda gerçekleştirilmiş olup, deneme öncesi ön test- son test modeli çerçevesinde uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ön test puanları ile son test puanları değerlendirilerek aralarındaki farkı incelemek hedeflenmiştir. Çalışma, Ankara il sınırları içerisinde yaşayan 18 yaş ve üzeri, yetişkin kişiler arasından 15 kişi seçilerek gerçekleştirilmiştir. EMDR terapisi seanslarının ardından, danışanlara yeniden Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği verilmiş ve doldurmaları istenmiştir. Seanslardaki gözlemler neticesinde, katılımcıların sosyal kaygı puanlarında düşüş gözlenmiş olup kaçınma davranışlarında da sönme olduğu görülmüştür. Katılımcıların, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ön test ve son test puanlarını karşılaştırmak için bağımlı gruplar t-testi kullanılmıştır. Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ön test ve son test puanlarını demografik değişkenlere göre kıyaslamak için bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Gruplara ait örneklemlerin yetersiz olduğu durumları non-parametrik testler olan Mann Whitney-u ve Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, cinsiyet değişkeni ile incelendiğinde, sosyal kaygı düzeyinin kadın ve erkeklerin ortalama puanları arasında bir fark bulunmadığı saptanmıştır.  Çalışmanın sonucuna göre, sosyal kaygı düzeyinin, gerçekleştirilen EMDR Terapisi sonucunda anlamlı bir biçimde düşüş gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aimed to evaluate the use and efficacy of EMDR therapy in individuals with social anxiety. The study also assessed social anxiety in terms of sociodemographic variables such as gender, income and educational attainment. The information gathered from the literature during the study shows that social anxiety is a widely prevalent condition. However, there is a lack of studies in the literature examining social anxiety and the efficacy of EMDR therapy.  Due to the limited number of studies on this topic, this study is important in that it contributes to both researchers in the field and clinicians. The study used one group, quasi-experimental design and was conducted within the framework of the pre-test/post-test model. Thus, the pre-test scores and post-test scores were assessed to investigate the difference between them. The study was conducted on a sample of 15 participants selected from among people over 18 years of age living in Ankara province. Following the EMDR therapy sessions, the clients were once again given the Liebowitz Social Anxiety Scale and asked to complete it. Analysis of the sessions showed that participants' social anxiety scores decreased, and their avoidance behaviors diminished. The participants' Liebowitz Social Anxiety Scale pre-test and post-test scores were compared using dependent groups t-test. An independent samples t-test was used to compare the pre- and post-test scores of the Liebowitz Social Anxiety Scale by demographic variables. In cases where the samples of the groups were small, the non-parametric tests Mann Whitney-u and Kruskal-Wallis-H tests were used. The results of the study showed that there was no difference between the mean scores of women and men in terms of social anxiety level when analyzed by gender variable.  Based on the results of the study, the social anxiety level was found to decrease significantly following the EMDR therapy.