Sağlıklı adölesanların öz-bakım gücü ile anne-babalarının öz-bakım gücünün karşılaştırılması ve sosyo-demografik özelliklerle ilişkisi
Comparing self-care power of healty adolescents and self-care power of mothers and fathers and the relationship with socio-demographic aspects
Yazar: FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. DUYGU ARIKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
VI ÖZET Tanımlayıcı olarak planlanmış olan bu araştırma, adölesanların öz-bakım gücü ile anne-babalannın öz-bakım gücü arasındaki ilişkiyi incelemek ve sosyo-demografik özelliklerle karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Erzurum İli'ndeki liselerin son sınıflarında okuyan toplam 4288 öğrenci oluşturmuştur. Erzurum Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı 4 belediye bünyesindeki 19 tane lise arasından, belediyelere göre sınıflandırılarak, her gruptan kura ile tespit edilen liselerin (Atatürk Lisesi, Adnan Menderes Lisesi, Cumhuriyet Lisesi ve Mehmet Akif Ersoy Lisesi) son sınıflarından birer şube, basit rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenmiş, 6 öğrenci ve 22 aile araştırmaya katılmadığından, 102 öğrenci ve 204 anne-baba ile çalışılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik özellikleri belirleyici bir soru formu ve 1993 yılında Nahcıvan tarafından Türk Toplumu' na uyarlanıp, geçerliliği ve güvenilirliği test edilen "Öz-Bakım Gücü Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik, t testi ve varyans analizi (ileri analiz için Tukey Testi) kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alman adölesanların yaş ortalaması 17.10 ± 3.94 ve % 66.67 erkektir. Annelerin %61.76'sının 40-49 yaş grubunda, %54.90'ının ilkokul mezunu %97.06'sının çalışmadığı belirlenmiştir. Babaların %68.63'ünün 40-49 yaş grubunda, %11.76'sımn üniversite mezunu ve %27.45'inin memur olduğu tespit edilmiştir. Adölesanların % 94.12'sinin çekirdek aileye mensup oldukları, %89.22'sinin anne- babasının sağ ve birlikte olduğu saptanmıştır. Ailelerin % 92. 16' sının sosyal güvencesinin olduğu, % 45.10'unun da iyi gelirli oldukları Delirlenmiştir. tft. j>VII Adölesanlann genel olarak öz-bakım gücü puan ortalaması 89.9 ± 19.9, annelerin 88.8 ± 19.0 ve babaların 93.3± 20.8 olduğu tespit edilmiştir. Annesi 30-39 yaş grubunda olan adölesanlann öz-bakım gücü puan ortalamasının (95.69 ± 19.99) ve annesi okur-yazar olmayan adölesanlann öz-bakım gücü puan ortalamasının (101.62 ± 19.13) diğerlerine göre daha yüksek olduğu bulunmuş ve gruplar arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Aynca anne-babası sağ ve birlikte olan adölesanlann öz-bakım gücü puan ortalaması da yüksek bulunmuştur. Cinsiyetin, aile tipinin, sosyal güvencenin, ailedeki çocuk sayısının, ailedeki okuyan çocuk sayısının ve ailenin gelir düzeyinin adölesanın ve anne-babasının öz bakım gücünü etkilemediği saptanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen veriler doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
VIII SUMMARY This research planned as descriptive was carried out with the aim of comparing socio-demografic aspects and to examine the relationship between self-care power of mothers and fathers, and that of adolescents. The field of the research formed total 4288 studens attending to the last class of high schools in Erzurum. They were classified, according to the municipalities, from among 19 high schools which are in the boundaries of four municipalities be lorying to Erzurum Grand City Municipality: (Atatürk Lisesi, Adnan Menderes Lisesi, Cumhuriyet Lisesi, Mehmet Akif Ersoy Lisesi). A branch in the last class of every high school was determined by simple randomized sampling method; 102 students and 204 fathers and mothers were included in the research because 6 students and 22 families didn't participate in the research. The data were collected by using self care power-scale tested its reliability and validity, and applied to Turkish Community by Nahcivan; by using question form, determinant of socio-demografic aspects, and prepared by the researcher. In the evaluation of the data, percentage, t-test and variance analysis (Tukey test for advanced analysis) were used. Mean age of adolescents included in the research was 17.10 ± 3.94, and 66.67 % of them was male. It was determined that 61.76 % of the mothers was 40-49 age group, 54.90% primary school graduate and 97.06% unemployed. It was found out that 68.63 % of the fathers was in 40-49 age group, and 1 1.76 % of them was university graduate, and 27.45 % of them was official. It was determined that 94.12 % of the children had core- family and 89.22 % of them became together with their parents and alive. It wasIX determined that 92.16 % of them had social-insurance, and 45.10 % of them had good income. It was found that mean-score of self-care power of adolescents was 89.9 ± 19.9, and that of the mothers was 88.8 ± 19.0, and that of the fathers was 93.3 ± 20.8. It was found that mean-score of self care power of children whose mothers are in 30-39 age group (95.69 ± 19.99) and that of self care power of children whose mothers are illiterate are higher (101.62 ± 19.13) than the others. It was determined that there was a significant relationship between the groups (p<0.05). In addition, mean score of the children whose fathers and mothers are alive and together with them was found higher. It was determined that sex, type of family, social insurance, the number of children in the family and the income level of the family didn't affect adolescent and his/her parents. Some suggestions have been made in the direction of the data obtained in the result of the research.