Romantik ilişkisi olan bireylerin obsesif inanç ve şema modları ile ilişki doyumlarının incelenmesi
Examining obsessive beliefs and schema modes and relationship satisfaction of individuals with romantic relationships
Yazar: GAYE SUZAN BOZDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bireylerin ilişki doyumlarını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden bazılarının obsesif inanışlar, romantik ilişkideki obsesyon ve kompulsiyonlar ve şema modları olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu araştırma obsesif inanışların, şema modlarının, romantik ilişkideki obsesyon ve kompulsiyonların ve ilişki doyumunun birbirleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapıldı. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş aralığında romantik ilişkisi olan 433 birey oluşturdu. Verileri toplarken araştırmacı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formuna ek olarak Şema Mod Envanteri (ŞME), Obsesif İnanışlar Anketi-20 (OİA-20), Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği (RİOKÖ) ve İlişki Doyumu Ölçeği (İDÖ) kullanıldı. Araştırmada cinsiyet ile obsesif inanışlar ve şema modları arasında anlamlı bir fark olduğu saptandı. Eğitim düzeyi ile obsesif inanış ve kızgın çocuk modu arasında anlamlı bir fark olduğu görüldü. Romantik ilişki türünün obsesif inanışlar, şema modları, romantik ilişkideki obsesyon ve kompulsiyonlara göre farklılaştığı saptandı. Romantik ilişki süresinin bazı işlevsiz şema modlarına göre farklılaştığı bulundu. Çocuk sahibi olma durumunun obsesif inanış ve bazı şema modları açısından anlamlı bir fark gösterdiği saptandı. Yaş ile OİA-sorumluluk arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu görülürken yaş ile bazı şema modları ve romantik ilişkideki obsesyon ve kompulsiyon arasında ise negatif yönde bir ilişki olduğu anlaşıldı. Obsesif inanışlar, şema modları ve romantik ilişkideki obsesyon ve kompulsiyonlar kavramlarının birbirleri ile arasında genel olarak r değerleri 0,197 ile 0,417 aralığında değişen pozitif yönde ilişki olduğu anlaşıldı (p<0,01). İlişki doyumunun OİA-tehdit öngörüsü, bazı şema modları ve romantik ilişki obsesyon ve kompulsiyon kavramlarıyla arasında ise negatif yönde bir ilişki olduğu saptandı. Romantik ilişki obsesyon ve kompulsiyonlarına incinmiş çocuk modunun pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu görülürken mutlu çocuk modunun ise negatif yönde anlamlı bir etkisinin oldu görüldü. Ayrıca dürtüsel çocuk modu başta olmak üzere bazı şema modlarının ve OİA-tehdit öngörüsünün romantik ilişki obsesyon ve kompulsiyonlarına pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu saptandı. Mutlu çocuk modunun ilişki doyumuna pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu RİOKÖ-ilişki doğruluğu ve partnere duyulan sevginin ise ilişki doyumuna negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu görüldü. Bireylerin ilişki doyumu düzeylerinde şema modlarının ve romantik ilişkilerde obsesyon ve kompulsiyonların belirleyici rol oynadığı anlaşıldı. Araştırmadan elde edilen veriler ve analiz sonuçları ilgili literatür kapsamında tartışıldı ve gelecek araştırmalar için çeşitli önerilerde bulunuldu.

Abstract:
There are many factors that affect individuals' relationship satisfaction. There are also studies showing that some of these factors are obsessive beliefs, obsessions and compulsions in romantic relationships and schema modes. This study was conducted to examine the relationships between obsessive beliefs, schema modes, obsessions and compulsions in romantic relationships and relationship satisfaction. The sample of the study consisted of 433 individuals between the ages of 18-65 who were in a romantic relationship. In addition to the Demographic Information Form created by the researcher, Schema Mode Inventory (SMI), Obsessive Beliefs Questionnaire-20 (OBI-20), Romantic Relationship Obsessions and Compulsions Scale (RROCS) and Relationship Satisfaction Scale (RSS) were used to collect the data. There was a significant difference between gender and obsessive beliefs and schema modes. There was a significant difference between education level and obsessive beliefs and angry child mode. It was found that the type of romantic relationship differed according to obsessive beliefs, schema modes, obsessions and compulsions in romantic relationship. Duration of romantic relationship was found to differ according to some dysfunctional schema modes. Having children showed a significant difference in terms of obsessive beliefs and some schema modes. While there was a positive correlation between age and OBI-responsibility, there was a negative correlation between age and some schema modes and obsessions and compulsions in romantic relationships. It was found that obsessive beliefs, schema modes, and obsessions and compulsions in romantic relationships are generally positively correlated, with r ranging from 0.197 to 0.417 (p < 0.01). Relationship satisfaction was found to be negatively correlated with OIA threat anticipation, certain schema modes, and obsessive-compulsive behaviors in romantic relationships. While the hurt child mode had a significant positive effect on romantic relationship obsessions and compulsions, the happy child mode had a significant negative effect. In addition, it was found that some schema modes, especially impulsive child mode and OBI-threat prediction had a significant positive effect on romantic relationship obsessions and compulsions. It was observed that happy child mode had a significant positive effect on relationship satisfaction, while RROCS-Relationship Accuracy and love for partner had a significant negative effect. It has been understood that schema modes and obsessions and compulsions in romantic relationships play a determining role in individuals' relationship satisfaction levels. The data obtained from the study and the results of the analysis were discussed within the scope of the relevant literature and various suggestions were made for future research.