Ulusal aşılama programında yer alan aşılara yönelik ebeveynlerin aşı reddi kararlarını etkileyen nedenlerin araştırılması
Ulusal aşilama programinda yer alan aşilara yönelik ebeveynlerin aşi reddi kararlarini etkileyen nedenlerin araştirilmasi
Yazar: SİNEM OCAKLI
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE POLAT
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Uzun yıllardır kullanılan ve kabul gören aşıların günümüzde etkinliği, güvenliği ve faydaları açık şekilde bilinmektedir. Ancak son yıllarda çoğu bilimsel kaynaklara dayalı olmayan ve nadir gözlenen aşı yan etkileri ön plana çıkarılmaya çalışılmaktadır. Dünya genelinde ve ülkemizde aşı reddi oranları giderek artmaktadır. Bu çalışmayla büyümekte olan bu toplum sağlığı sorununun nedenlerini daha iyi anlayabilmek, ebeveynlerin sahip olduğu düşünceleri daha iyi analiz edebilmek böylece çözüm hedeflerinin belirlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Ankara Dr. Sami Ulus Kadın doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Pediatri Polikliniklerine 01.07.2020-31.07.2021 tarihleri arasında başvuran 1 ay -13 yaş arası çocuğu olan ebeveynler üzerinde yapıldı. Aşı reddi kararı olan ve ankete katılmaya gönüllü olan 86 ebeveyn aşı reddi grubu, çocukluk çağı aşılarını yaptıran ve ankete katılmaya gönüllü 129 ebeveyn ise kontrol grubu olarak belirlendi. Her iki gruba da sosyodemografik verilerin, aşılar hakkında genel bilgilerin ve aşı uygulamaları hakkındaki tutumların incelendiği soruların olduğu 30 soruluk anket formu uygulandı.
Bulgular: Aşı reddinde bulunanların %58,1'inin lise ve üzeri eğitim aldığı saptandı. Aynı zamanda %82,6'sının çocuğunun aşılanmasının diğer çocukların korunmasına etkisinin olmadığını düşündüğü görüldü. Kontrol grubunun %69,8'inin bilgi kaynağı olarak çocuk doktorlarına başvurdukları, aşı reddi grubunun da %36'sının internet/sosyal medyaya başvurduğu görüldü Covid-19 pandemi sürecinin aşı reddi grubunun %62,8'inin, kontrol grubunun da %55,8'inin aşılar hakkında düşüncelerini değiştirmediği saptandı. 
Sonuç: Aşı tereddütü ve aşı reddi ile ilgili kararlar gebelik döneminden itibaren alınan, sürekli değişime uğrayan ve birçok faktörden etkilenen kompleks bir durumdur. Aşı reddi ve/veya aşı tereddütlerinin altında yatan gerçek nedenleri anlamak bu sorunu çözmeye yönelik ilk ve en önemli adımdır.
Anahtar Kelimeler: Aşı reddi, aşı tereddüdü, ulusal aşı takvimi

Abstract:
Aim: The effectiveness, safety and benefits of vaccines, which have been used and accepted for many years, are clearly known today. However, in recent years, efforts have been made to highlight rarely observed vaccine side effects, most of which are not based on scientific sources. Vaccine rejection rates are increasing worldwide and in our country. The aim of this study is to better understand the causes of this growing public health problem, to better analyze the thoughts of parents, and thus to contribute to the determination of solution targets.
Materials and Methods: The research was conducted on parents with children between the ages of 1 month and 13 years who applied to the Pediatrics Polyclinics of Ankara Dr Sami Ulus Gynecology, Child Health and Diseases Training and Research Hospital between 01.07.2020 and 31.07.2021. 86 parents who decided to refuse vaccination and volunteered to participate in the survey were determined as the vaccine refusal group, and 129 parents who had childhood vaccinations and volunteered to participate in the survey were determined as the control group. A 30-question survey form was applied to both groups, including questions examining sociodemographic data, general information about vaccines, and attitudes about vaccine applications.
Results: It was determined that 58.1% of those who refused vaccination had a high school education or higher. At the same time, it was observed that 82.6% of them thought that vaccinating their child had no effect on the protection of other children. It was observed that 69.8% of the control group turned to pediatricians as a source of information, and 36% of the vaccine refusal group turned to the internet/social media. It was determined that the Covid-19 pandemic did not change the thoughts of 62.8% of the vaccine refusal group and 55.8% of the control group about vaccines.
Conclusion: Decisions regarding vaccine hesitancy and vaccine refusal are a complex situation that is made starting from the pregnancy period, constantly changes and is affected by many factors. Understanding the real underlying reasons for vaccine rejection and/or vaccine hesitancy is the first and most important step towards solving this problem.

Keywords: Vaccine rejection, vaccine hesitation, national vaccination calendar.