Deneysel etanol uygulamasında darbepoetin alfanın nöroproteksiyona ve plazma asprosin düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of effect of darbepoetin alpha on neuroprotection and plasma asprosin levels in experimental ethanol administration
Yazar: EMİNE UYGUR
Danışman: PROF. DR. HAKKI OKTAY SEYMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyopatoloji = Physiopathology
Dizin: Asprosin = Asprosin ; Darbepoetin = Darbepoetin ; Etanol = Ethanol ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Nöroproteksiyon = Neuroprotection

Özet:
Etanol kullanımının beyin dahil olmak üzere vücutta birçok organa zararlı etkileri olduğu çeşitli çalışmalarda ortaya konulmuştur. Araştırmamızda sıçanlarda etanolün oluşturduğu nöronal hasara karşı darbepoetin alfanın (DA) nöroprotektif etkileri ve etanolün kan glikozunu yükselten asprosin hormonunun plazmadaki seviyeleri üzerine etkileri incelenmiştir.
Çalışmamızda 50 adet Wistar Abino erkek sıçan kullanıldı. Kontrol (K) grubu (3,15 ml/kg serum fizyolojik, i.g), glikoz (G) grubu (3,15 ml/kg glikoz çözeltisi, i.g.), etanol (E) grubu (3 g/kg %20'lik etanol çözeltisi, i.g), DA grubu (0,25 µg/kg, i.p.) ve E+DA grubu olmak üzere 5 grup oluşturuldu.
Deneyin ilk günü, 15. ve 30. günlerinde açlık kan glikozu ölçüldü. Beyin dokusunda ve serumda oksidatif stres/antioksidan parametleri, S100-β ve nöron spesifik enolaz (NSE) seviyeleri incelendi. Ayrıca serumda lipit profili ve insülin seviyeleri ile beyin dokusunda ve plazmada asprosin seviyeleri incelendi. Beyin ve karaciğer dokusu histopatolojik yöntemlerle incelendi. 
E grubunda K grubuna göre S100-β (beyin dokusunda p<0,01, serumda p<0,05) ve NSE (beyin dokusunda p<0,05, serumda p<0,01) seviyelerinin anlamlı olarak yüksek olduğu; antioksidan parametrelerin anlamlı olarak düşük olduğu (p<0,05), beyin dokusunda malondialdehit (MDA) düzeylerinin anlamlı olarak yüksek (p<0,001) olduğu bulundu. E+DA grubunda ise E grubuna göre S100-β (beyin dokusu ve serumda p<0,05) ve NSE (serumda p<0,05) seviyelerinin anlamlı olarak düşük olduğu; glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitesinin (beyin dokusunda p<0,05) ve katalaz (CAT) (serumda p<0,05) seviyelerinin anlamlı olarak yüksek; MDA düzeylerinin (p<0,001) anlamlı olarak düşük olduğu bulundu. Histopatolojik olarak hipokampüsün dentat girusunda etanol grubunda orta düzeyde nörodejenerasyon, E+DA grubunda ise hafif düzeyde nörodejenerasyon olduğu bulundu. Tüm gruplarda plazma asprosin seviyeleri arasında anlamlı bir fark olmadığı bulundu. Serum lipit profili açısından sadece trigiliserit seviyelerinin DA ve E+DA gruplarında diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). 
DA'nın uzun süreli aralıklı etanol intoksikasyonu üzerine antioksidan etkilere sahip olduğu ve nöroprotektif etki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Uyguladığımız etanol dozuna ve süresine bağlı olarak deneysel etanol maruziyetinin plazma asprosin seviyeleri ve lipit profili üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür (p>0,05).
Anahtar Kelimeler: Etanol, darbepoetin alfa, asprosin, nörodejenerasyon, nöroproteksiyon.

Abstract:
Various studies have shown that the use of ethanol has harmful effects on many organs in the body, including the brain. In our study, we aimed to investigate the neuroprotective effects of darbepoetin alfa (DA) against neuronal damage caused by ethanol and the effects of ethanol on the plasma levels of the hormone asprosin, which raises blood glucose in rats.
50 Wistar albino male rats were divided into five groups of control (C) (3.15 ml/kg saline, ig), glucose (G) (3.15 ml/kg glucose solution, ig), ethanol (E) (3 g/kg 20% ethanol solution, ig), DA (0.25 µg/kg, ip) and etanol+DA.
Fasting blood glucose was measured on the first day, 15th and 30th days. Oxidative stress/antioxidant parameters, S100-β and neuron-specific enolase (NSE) levels were investigated in brain tissue and serum. In addition, lipid profile and insulin levels in serum, asprosin levels in brain tissue and plasma were investigated. Brain and liver tissue were investigated by histopathological methods.
S100-β (in brain tissue p<0,01; in serum p<0,05) and NSE (in brain tissue p<0,05; in serum p<0,01) levels were significantly higher in both brain tissue and serum, antioxidant parameters were significantly lower, and in brain tissue Malondialdehyde (MDA) levels (p<0,001) were significantly higher in group E compared with group K. S100-β (in both brain tissue and serum p<0,05) and NSE (in serum p<0,05) levels were significantly lower, glutathione peroxidase (GPx) activity (in brain tissue p<0,05) and catalase (CAT) levels (in serum p<0,05) were significantly higher, and MDA levels (p<0,001) were significantly lower in group E+DA compared with group E. Histopathologically, there was moderate neurodegeneration in E group and mild neurodegeneration in group E+DA in the dentate gyrus of the hippocampus. In the plasma asprosin levels there was no significant difference between the groups. Triglyceride levels, one of the lipid profile markers were significantly higher in groups DA and E+DA compared with other groups (p<0,05). 
Our findings suggest that DA has antioxidant effects and neuroprotective effects on long-term intermittent ethanol intoxication. It was observed that experimental ethanol exposure did not have any effect on plasma asprosin levels and lipid profile depending on ethanol dose and duration of ethanol exposure.
Key Words: Ethanol, darbepoetin alpha, asprosin, neurodegeneration, neuroprotection.