Özgül işlevsellik düzeyi değerlendirme ölçeği geçerlik ve güvenirliği
Validity and reabiality of specific functional level assessment
Yazar: DİLEK YORGANCIOĞLU CILASUN
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL ÖZGÜR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; İşlevsellik = Functionality ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Araştırmanın amacı, şizofreni hastalarında özgül işlevsellik düzeyini belirlemek amacıyla Schneider ve Struening tarafından geliştirilen Özgül İşlevsellik Düzeyi Değerlendirme Ölçeği (SLOF)'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaparak, Türk toplumuna uyarlamaktır.
Metodolojik olarak planlanan araştırmanın örneklemini, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri (Menemen Devlet Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi, Buca Seyfi Demirsoy Toplum Ruh Sağlığı Merkezi, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi, İzmir Ödemiş Devlet Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi), EÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri AD polikliniği ve EÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi, Manisa İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Polikliniği ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'ne çalışmanın yapıldığı tarihte başvuran ve gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 220 kişi oluşturmuştur.
Çalışmada, veri toplama aracı olarak, Şizofreni Tanısı Almış Bireylerin Tanıtıcı Özelliklerini İçeren Anket Formu ve Özgül İşlevsellik Düzeyi Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır.
Ölçeğin geçerlik çalışmasında, içerik geçerliği için 10 uzman görüşü alınmış ve uzmanların önerileri doğrultusunda ölçekte gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Kendall Uyuşum Katsayısı korelasyon testi uygulanarak ölçeğin içerik geçerliği saptanmıştır.  Yapı/Kavram geçerliği için faktör analizi yapılmış, Açıklayıcı Faktör Analizi neticesinde Özgül İşlevsellik Düzeyi Değerlendirme Ölçeği'nin 5 faktörden oluştuğu görülmüştür. Ölçeğin her bir boyutunda yer alan maddeler göz önünde bulundurularak: Birinci faktör "Aktivite ve Çalışma Becerileri", ikinci faktör "Kişilerarası İlişkiler", üçüncü faktör "Kişisel Bakım",  dördüncü faktör "Sosyal Kabul" ve  beşinci faktör "Fiziksel İşlevsellik" olarak isimlendirilmiştir. 
Ölçeğin güvenirlik çalışmasında, iç tutarlılığı belirleyen Cronbach Alpha katsayısı 0,977 ve Maddeler Arası Korelasyon Katsayıları' nın pozitif işaretli olduğu, Madde-Toplam Korelasyon puanının 0,290-0,909 arasında değiştiği görülmüştür. Zamana karşı değişmezlik için Test-Tekrar Test Yöntemi uygulanmış , aynı ölçme aracı iki hafta sonra tekrarlanmış, iki testin sonucu arasındaki tutarlılık için korelasyona bakılmış ve yapılan korelasyonla güvenirlik katsayısı 1,00 olarak belirlenmiştir.
Bu veriler doğrultusunda, Özgül İşlevsellik Düzeyi Değerlendirme Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şizofreni, İşlevsellik, Ölçek, Geçerlik ve Güvenirlik.

Abstract:
The aim of this study is to adapt the Turkish version of the Specific Functional Assessment Scale (SLOF), developed by Schneider and Struening, to determine the specific functional level in schizophrenic patients by conducting a validity and reliability study.The sampling of the methodologically planned research comprised of 220 volunteers who agreed to participate in the study from Community Mental Health Centers affiliated to İzmir Provincial Health Directorate (Menemen State Hospital Community Mental Health Center, Buca Seyfi Demirsoy Community Mental Health Center, İzmir Bozyaka Education and Research Hospital Community Mental Health Center, İzmir Ödemiş Devlet Hastanesi Toplum Psychiatric Center of Psychiatry) EU Medical Faculty Psychiatry Department, Psychiatric Center of Community Health, Center of Psychiatry, Psychiatric Hospital of Psychiatry Hospital of Manisa Provincial Health Directorate and the Community Mental Health Center  In the study, a questionnaire form containing the descriptive characteristics of individuals with schizophrenia and a Specific Functional Assessment Scale were used as data collection tools.
 For the scale validity, 10 expert opinions were taken for the content  validity  and necessary arrangements were made on the scale in line with the recommendations of the experts. Content validity was determined using Kendall Compliance Coefficient correlation test. Factor analysis was made for the construct / concept validity and it was observed that the Specific Functional Assessment Scale was composed of 5 factors as a result of Explanatory Factor Analysis. Considering the materials in each dimension of the scale:The first factor is called "Activity and Work Skills", the second factor is "Personality Relations", the third factor is "Personal Care", the fourth factor is "Social Acceptance" and the fifth factor is "Physical Functionality".



In the reliability study of the scale, it was seen that the Cronbach Alpha coefficient, which determines internal consistency, was positive and the Substance-Total Correlation score varied between 0,290 and 0,909. The test-retest method was applied for time invariance, the same measurement tool was repeated after two weeks, the correlation was checked for consistency between the results of the two tests, and the reliability coefficient was determined as 1.00.In the light of these data, it was determined that the Specific Functional Assessment Scale was a valid and reliable scale.
Key words: Schizophrenia, Functionality, Scale, Validity and Reliability.