İslam iktisadı perspektifinden işletmelerin helal gıda sertifikasını tercih etme nedenleri: Aksaray İli'nde nitel bir araştırma
Reasons for businesses prefering halal food certificate from the perspective of islamic economics: A Qualitative research in Aksaray province
Yazar: KÜBRA GÖK
Danışman: PROF. DR. EMİNE FIRAT
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics

Özet:
İslam iktisadı, dinin temel kaynakları olan Kur'an-ı Kerim ve Hz. Muhammed'in Sünnet' i doğrultusunda iktisadi faaliyetleri ele alan bir bilimdir. Bu bağlamda dini temeller üzerine dayalı olan bu bilim dalında önemli olan mevzulardan birisi de helal kazanç konusudur. Nitekim ayetlerde ve hadislerde helal olanı yeme ve içme, helalden kazanma ve meşru yerlerde harcamaya yönelik emir ve öğütler bulunmaktadır. Bu çerçeve de İslam'da helal, hakkında herhangi bir yasak bulunmayan eylem ve durumları ifade eden bir kavram olurken haram ise işlenmesi yasak olan fiil ve durumları ifade eden bir kavram olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İslam iktisadının perspektifinden Aksaray ilinde helal gıda sertifika sahibi yedi işletme ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniğini esas alarak görüşmeler gerçekleştirmektir. Bu çalışma çerçevesinde işletmelerin helal gıda sertifikasına ihtiyaç duyma nedenleri, sertifikanın firmalara ve müşterilere sağladığı katkılar ve işletmelerin, helal sertifika süreçlerinde (alım aşaması ve denetlenme aşaması) hangi sorunlarla karşılaştıkları ele alınmıştır. Yapılan araştırma sonucunda sertifika sahibi işletme yetkilileri, sertifikayı tercih etme de esas neden olarak üretilen ürünün, helalliğini ve güvenirliğini kanıtlamak olarak belirttikleri tespit edilmişken sertifikanın, işletmelere sağladığı katkılar açısından ise temelde ticari yönden ve marka güvenirliğine yönelik katkılar sağladığı, müşteriler açısından da temelde güven tesisi yönünden katkı sağladığı sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Islamic economics is a science that deals with economic activities in line with the Quran and the Sunnah of the Prophet Muhammad, which are the basic sources of religion. In this context, one of the important topics in this branch of science based on religious foundations is the issue of halal earnings. Indeed, in verses and hadiths, there are commands and advices regarding eating and drinking halal, earning from halal, and spending in legitimate places. In this context, halal in Islam is a concept that expresses actions and situations for which there is no prohibition, while haram is a concept that expresses actions and situations that are prohibited. The aim of this study is to conduct interviews with seven halal food certificate holder businesses in Aksaray province from the perspective of Islamic economics, based on the semi-structured interview technique. Within the scope of this study, the reasons why businesses need halal food certificates, the contributions of the certificate to companies and customers, and the problems encountered by businesses in the halal certificate processes (purchase phase and inspection phase) are discussed. As a result of the research, it was determined that the main reason for choosing the certificate is to prove the halalness and reliability of the product produced, while in terms of the contributions the certificate provides to the businesses, it was concluded that it mainly contributes to commercial aspects and brand reliability, and also contributes to the establishment of trust for the customers.