Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki sosyalleşme ve psikolojik sermaye düzeyleri
Physical education teachers' levels of professional socialization and psychological capital
Yazar: AHMET DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Sosyalleşme = Socialization ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Sosyalleşme Ve Psikolojik Sermaye Düzeyleri

Bu araştırmanın amacı Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Sosyalleşme ve Psikolojik Sermaye Düzeylerini incelenmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Veriler nicel teknik kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma evrenini, Türkiye'de 81 ilde milli eğitim bakanlığına bağlı lise ve dengi okullarda 2016-2017 yıllarında görev yapan 31,976 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma örneklemi, yedi coğrafi bölgeden nüfusu en az olan ve en çok olan ikişer il seçilerek belirlenmiş ve toplamda 500 Beden Eğitimi Öğretmeninden veriler toplanmıştır. Bu iller bölgelere göre şu şekildedir. İç Anadolu Bölgesinde Ankara ve Nevşehir, Doğu Anadolu Bölgesinde Erzurum ve Iğdır, Karadeniz Bölgesinde Samsun ve Bayburt, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Diyarbakır ve Siirt, Akdeniz Bölgesinde Adana ve Osmaniye, Marmara bölgesinde İstanbul ve Bilecik, Ege Bölgesinde İzmir ve Afyon. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği'' ve Özbek ve Ercan (2014) tarafından geliştirilen "Mesleki sosyalleşme ölçeği" kullanılmıştır.  

Psikolojik Sermaye Ölçeği 6 boyuttan oluşan 5' li likert tipi bir ölçektir. Boyutlar özyeterlik, iyimserlik, psikolojik dayanıklık, umut, dışa dönüklük ve güvendir. Beden eğitim öğretmenleri için Psikolojik Sermaye ölçeğinde, özyeterlik boyutunda 4 madde, iyimserlik boyutunda 5 madde, güven boyutunda 4 madde, dışa dönüklük boyutunda 5 madde, psikolojik dayanıklık boyutunda 5 madde ve umut boyutunda 3 madde olmak üzere toplam 26 madde yer almıştır. Ölçek sorularının cevapları "5-Tam, 4-Çok, 3-Orta, 2-Az, 1-Hiç"  şeklindedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik sermaye ölçeğine verdikleri cevapların kendi iç tutarlılığını ortaya koymak amacıyla yapılan güvenirlik analizi (Cronbach's Alpha) sonucunda güvenirlik katsayısı 0,966 olarak bulunmuştur. Mesleki sosyalleşme ölçeği 31 maddeden oluşan 5' li likert tipi bir ölçektir. Ölçek 4 boyutludur. Boyutlar, işdoyumu, bağlılık, motivasyon ve kabullenmedir. Beden eğitim öğretmenleri için mesleki sosyalleşme ölçeğinde, iş doyumu boyutunda 13 madde, motivasyon boyutunda 6 madde, bağlılık boyutunda 7 madde ve kabullenme boyutunda 5 madde olmak üzere, toplamda dört boyut altında 31 madde yer almıştır. Ölçek sorularının cevapları "5-Tam, 4-Çok, 3-Orta, 2-Az, 1-Hiç" şeklindedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki sosyalleşme ölçeğine verdikleri cevapların kendi iç tutarlılığını ortaya koymak amacıyla yapılan güvenirlik analizi (Cronbach's Alpha) sonucunda güvenirlik katsayısı 0,959 olarak bulunmuştur. Nicel verilerin analizinde veriler normal dağıldığı için, parametrik testlerden T testi ve Anova testleri kullanılmıştır. 

Araştırmanın sonuçlarına göre Beden eğitim öğretmenlerinin psikolojik sermaye ölçeğinin alt boyutlarının (özyeterlik iyimserlik, güven, dışa dönüklük, psikolojik dayanıklık, ve umut) ve mesleki sosyalleşme ölçeğinin alt boyutlarının (işdoyumu, motivasyon, kabullenme, bağlılık) cinsiyete, eğitime, kıdem ve yaşa göre görüşleri incelendiğinde aralarında fark olmadığı görülmüştür. Beden eğitim öğretmenlerinin psikolojik sermaye ölçeğine ilişkin, medeni durumlarına göre görüşleri arasında Özyeterlik alt boyutunda anlamlı bir fark olmadığı, dışa dönüklük, Psikolojik dayanıklık, iyimserlik, güven ve umut alt boyutlarında ise anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Beden eğitim öğretmenlerinin mesleki sosyalleşme ölçeğine ilişkin, medeni durumlarına göre görüşleri arasında motivasyon alt boyutunda anlamlı bir fark olmadığı, işdoyumu, kabullenme, ve bağlılık alt boyutlarında ise anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.

Abstract:
Physical Education Teachers' Levels of Professional Socialization and Psychological Capital

The purpose of this study is to analyze Physical Education Teachers' Levels of Professional Socialization and Psychological Capital. Descriptive methods have been used in the study. The data have been obtained through qualitative and quantitative techniques. The scope of the study in terms of quantitative data has been constituted by 31976 physical education teachers from 81 provinces in Turkey who worked in high schools or equivalent schools of ministry of national education between 2016 and 2017. 500 physical education teachers will be taken as samples from that scope. The sample of the research has been determined by choosing the most and least populated provinces of 7 geographical areas and data have been collected from 500 physical education teachers in total. These provinces according to those geographical areas are: Ankara and Nevşehir in the Central Anatolia Region, Erzurum and Iğdır in the Eastern Anatolia Region, Samsun and Bayburt in the Black Sea Region, Diyarbakır and Siirt in the South Eastern Anatolia Region, Adan and Osmaniye in the Mediterranean Region, İstanbul and Bilecik in the Marmara Region, İzmir and Afyon in the Aegean Region. In order to collect the quantitative data of the study, "Positive Psychological Capital Scale" developed by Tösten and Özgan (2014) and "Professional Socialization Scale" developed by Özbek and Ercan (2014) have been used. 
Psychological Capital Scale is comprised of 6 dimensions and it is like 5 point Likert Scale. The dimensions are self-sufficiency, optimism, psychological durability, hope, extroversion and trust. There are 26 articles in the Psychological Capital Scale for physical education teachers which are 4 articles in self-sufficiency, 5 in optimism, 4 in trust, 5 in extroversion, 5 in psychological durability and 3 in hope. The answers for the questions in the questionnaire are given in "5-Absolutely, 4-Mostly, 3-Medium, 2-Rarely, 1-Never". As a result of the Cronbach's Alpha Reliability Analysis which has been carried out with the purpose of pointing out the internal consistency of physical education teachers' answers to the psychological capital scale, reliability coefficient has been found as 0,966. Professional socialization scale includes 31 articles and it is a type of 5 point likert scale. The scale is four dimensional. The dimensions are job satisfaction, loyalty, motivation and acceptance. 31 articles for physical education teachers in the professional socialization scale are comprised of 13 articles in job satisfaction, 6 in motivation, 7 in loyalty and 5 in acceptance under four dimensions. The answers for the questions in the questionnaire are given in "5-Absolutely, 4-Mostly, 3-Medium, 2-Rarely, 1-Never". As a result of the Cronbach's Alpha Reliability Analysis which has been carried out with the purpose of pointing out the internal consistency of physical education teachers' answers to the professional socialization scale, reliability coefficient has been found as 0,959. As the data distribution in the analysis of quantitative data is normal, T test and Anova test among parametric tests have been used. 
According to the results of the study, it has been observed that there is no difference between the sub-dimensions of physical education teachers' psychological capital scale (self-sufficiency, optimism, trust, extroversion, psychological durability and hope) and professional socialization scale (job satisfaction, motivation, acceptance, loyalty) when they are analyzed in accordance with their views on gender, education, seniority and age. It has been determined that there is no difference in self-sufficiency sub-dimension in the psychological capital scale when physical education teachers' views according to their marital status are taken into consideration; and there has been observed a significant difference between extroversion, psychological durability, optimism, trust and hope. When physical education teachers' views according to their marital status are taken into consideration, there is no significant difference in motivation as a sub-dimension of professional socialization scale; however, there is a significant difference in job satisfaction, acceptance and loyalty.