88 numaralı Mühimme Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi 1637-1638 (H 1046-1048)
The transcription and evaluation of Muhimme Register NO 88 1637-1638 (H 1046-1048)
Yazar: MURAT ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ TEKİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde Orhan Bey zamanında kurulan divân, devletin büyüme ve gelişmesine paralel olarak genişlemiş ve üye sayısı artmıştır. Klasik yapısına ise Fatih döneminde kavuşmuştur. Sıkı bir merkeziyetçilik ile yönetilen Osmanlı Devleti'nde Divân-ı Hümâyûn merkezdeki en önemli işleri gören makam sahiplerinden oluşur ve padişah adına karar verirdi. Aynı zamanda bir yüksek mahkeme özelliği de taşırdı.Osmanlı Devleti'nde en yüksek karar organı olan Divan-ı Hümâyûn'da tutulan defterler içerisinde en önemlilerinden biri olan Mühimme Defterleri; siyasi, iktisadi, kültürel, sosyal vs. konulardaki Osmanlı Devlet teşkilatı ve medeniyetine ait önemli kararları içermektedir. Bu defterler içerisinde 88 Numaralı Mühimme Defteri Sultan IV. Murat dönemine ait H 1046 ? 1048 / M 1637 ? 1638 yılları içerisindeki kararlardan oluşmaktadır. Bu defterde toplam 342 hüküm kaydı bulunmaktadır. Bu kayıtlar divandan çıkan kararların müsveddesi durumundadır. Sadrazam başkanlığındaki Divân-ı Hümâyûn toplantılarında gerek davalar ve gerekse önemli meseleler görüşülerek, alınan kararlar Reisülküttab başkanlığındaki kâtipler heyeti tarafından bu Mühimme Defterlerine kaydedilir ve daha sonradan düzenlenerek padişah tuğrası çekildikten sonra geçerli olurdu. Mühimme Defterlerinde kaydı olmayan emirler geçersiz sayılırdı. 88 Numaralı Mühimme Defteri'nde hükümlerin çoğunluğu eşkıyalık olayları ile ilgilidir. Yani hükümlerin üçte biri eşkıyalık ile alakalıdır. İdarecilerin halka baskısı, halk arasındaki anlaşmazlıklar, hırsızlık olayları da düşünüldüğünde Duraklama döneminin bilinen yapısı ve bu yapıya karşı idarecilerin otoriteyi sağlama çabaları ortaya çıkmaktadır. Bunların dışında aşağıdaki konulara ait hükümlerde bulunmaktadır: vergiler, sefer hazırlığı, miras, vakıflar, tütün (duhan) yasağı, devşirme sistemi, gümrükler ve Karadeniz'deki Rus Kazaklarının zararları.Anahtar Kelimeler: Mühimme, Eşkıyalık, Tütün (Duhan) yasağı, Devşirme Sistemi.

Abstract:
Divân which is established at an establishment period of Ottoman State at the time of Orhan Bey, has become large and organ number has increased becoming parallel to the development and expanding of the state. It has reached its classical structure at the time of Fatih. Divân-ı Hümâyûn which has been managed through a firm centralism in Ottoman State has been included by tessitura owners and has made a desicion in the name of Padishah. At the same time it has a high court aspect.One of the most important notebooks, Mühimme notebook, which has been hold at Divan-ı Hümâyûn that is the utmost legislation constitution includes policy, economy, culture, social matters etc.belonging to the organisation and civilization of Ottoman State. Of these books, Mühimme notebook, number 88 includes desicions in H 1046 ? 1048 / M 1637 ? 1638 years in which belongs to IV. Murat period.There are 342 legislative records in this notebook. These records are in a position of drafts which are hold in Divân. Cases and the important matters have been interviewed through the head of Grand vizier at the meeting of Divân-ı Hümâyûn. Desicions which were made were recorded to the Mühimme notebooks by clerks through Reisülküttab and then these desicions became valid after they had been arranged and signed by Padishah.Commands which aren?t recorded to the Mühimme notebooks have been invalid. Most of the legislations in Muhimme notebook, number 88, are concerned with banditry. That is, three one of legislation is concerned with banditry. When someone thinks pressure of administrators to the public, disagreements among the public,and robbery as well it arises discontinuance period which is known and struggles of administrators to provide the authority. Above all, there are legislations that belong to the subjects given below: Taxes, war preparation, inheritance, awq?f, prohobition of tobacco. Devshirme system, tariff and damages of Russian Kazakhs at Black Sea.Key Words: Mühimme, Banditry, Prohibition of Tobacco, Devshirme System.