Yoksullukla mücadelede üçüncü sektör: Gönüllü kuruluşlar üzerine sosyolojik bir çalışma
The third sector in the fighting against poverty: A sociological study on the voluntary foundations
Yazar: REŞAT AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER AYTAÇ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gönüllü kuruluşlar = Voluntary organizations ; Yoksulluk = Poverty ; Üçüncü sektör = Third sector

Özet:
Yoksulluk, günümüz küresel dünyasının en önemli sorunları arasında yer almaktadır. Tarihsel bir olgu olan yoksulluk, günümüzde uç boyutlarda yaşanmakta ve toplumları derinden etkilemektedir. Mutlak, göreli ve insanî yoksulluk kriterlerine göre tanımlanan yoksulluk, kırsal ve kentsel kesimlerde farklı nedenlerden kaynaklanmakta ve toplumsal gruplar arasında farklı şekillerde yaşanmaktadır. Yoksulluğun geçmiş dönemlerdekinden en önemli farkı, sadece duyarlı grupları değil, çalışan kesimleri de etkilemiş olması ve öngörülemez sonuçlara yol açmasıdır.Yoksulluğun geldiği boyutlar ve doğurduğu sonuçlar, ?yoksullukla mücadele? çabalarına da yansımış ve bu çabaların küresel ölçekte uygulanmasını zorunlu hale getirmiştir. Ancak, yoksulluk yerelde yaşandığı için, yoksullukla mücadelenin de yerelde yürütülmesi bir zorunluluk olmuştur. Bugün yerel düzeyde yoksullukla mücadele eden birçok resmi ve sivil kuruluş vardır. Her birinin kullandığı strateji ve hitap ettiği kesim değişmekte, amaçları ve hedefleri farklı olabilmektedir. Bu çalışmada ise yerel düzeyde yoksullukla mücadele eden gönüllü kuruluşlar incelenmiştir.Gönüllü kuruluşlar, yoksulluğun yerelde görülen olumsuz sonuçlarının giderilmesinde önemli işlevler yerine getirmekte; ancak güç ve kaynak açısından yeterli olmadıkları için, bir bütün olarak yoksulluğun ortadan kaldırılmasında veya azaltılmasında yetersiz kalmaktadırlar. Başta finansal destek ve bürokratik engeller olmak üzere çeşitli sorunları bulunan gönüllü kuruluşlar, sosyal sorumluluk ve hayırseverlik anlayışının toplumda kurumsal çatı altında örgütlenmesini temsil etmektedirler.Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, yoksullukla mücadele, gönüllülük, gönüllü kuruluş.

Abstract:
Poverty is amongst the most important issues of today's world. A historical phenomenon, poverty, is experienced by the masses at extreme levels, and affects them deeply. It is defined by absolute, relative, and humanitarian criteria, arises due to different reasons in rural and urban areas and is experienced by different social groups in various ways. The most important difference of today's poverty to the poverty of previous periods is that, not only the sensitive groups, but also the working population has been affected by it and it leads to unpredictable results.The consequences and the dimensions of the poverty has been reflected to the efforts of "fight against poverty" and made it compulsory to implement these efforts on a global scale. However, since the effects of poverty is felt locally, the fight against poverty has to be executed locally. Today, there are many official and civil institutions to fight against poverty. The strategies and the part of the population addressed by these institutions differ from each other, and their aims and objectives may vary as well. In this study, the voluntary foundations fighting against the poverty at the local level are examined.Although the voluntary organizations have important roles to eliminate the negative impacts of the poverty, their lack of power and resources makes them insufficient to eliminate or reduce the impacts of poverty as a whole. The voluntary foundations, which has to deal with financial and bureaucratic obstacles, represent organising foundations the understanding of social responsibility and philanthropy in community, under an institutional roof.Key Words: Poverty, fighting against poverty, volunteering, voluntary foundations.