Erzurum kenti örneğinde kent merkezindeki önemli caddelerin gürültü değişimlerinin belirlenmesi ve önleme çalışmaları
Determination and prevention of noise changes of important streets in the city center in the case of the city of Erzurum
Yazar: OĞUZHAN DİKMEN
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kara yolu ulaşımı = Land transportation ; Trafik gürültüsü = Traffic noise ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Amaç: Günümüzde nüfus artışı, kentleşme ve giderek artan çeşitli ve oldukça hareketli gürültü kaynaklarının kullanımındaki artış nedeniyle gürültünün şiddeti de artmaya devam etmektedir. Gürültü diğer birçok şehirde olduğu gibi Erzurum'da da son yıllarda ki durumunun belirlenmesi için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu sorundan hareketle çalışmada ilin kentsel gürültü seviyesinin tespiti yapılarak, kentin geçmiş yıllardaki gürültü seviyeleri arasındaki değişimin ortaya konulması ve bunun nedenlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile gürültü haritaları oluşturularak bu haritalar ile gürültünün azaltılması ve sürdürülebilir sağlıklı bir kent profilinin oluşturulması için alınması gereken önlemler belirlenmiştir. Aynı zamanda gelecekte yapılacak kentsel planlama ve tasarım çalışmalarına altlık oluşturması için gürültü kirliliğinin azaltılmasına yönelik öneriler getirilmiştir.
Yöntem: Çalışma alanı olarak seçilen Erzurum kent merkezinde karayolu gürültüsünü tespit edebilmek için trafik yoğunluğunun fazla olduğu ana yol ve caddeler üzerinde belirlenen noktalarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Yapılan çalışmada 66 noktada gürültü ölçüm noktası belirlenmiş ve bu noktalarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler, Sabah (07:15-08:15), Öğle (12:00-13:00), Akşam (17:00-19:00) olacak şekilde günde 3 defa ve farklı zamanlarda 3 tekrar olmak üzere yapılmıştır. Her noktada 4 dakika boyunca 1 saniye aralıklarla yapılan ölçümlerle ortalama 240 değer elde edilmiştir. Ölçüm yapılan noktalardaki gürültü seviyeleri tespit edilerek, gürültü haritaları oluşturulmuştur. Gürültü değerlerinin arasındaki farkın önemli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Anova istatistiki analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmada elde edilen verilere göre çalışma alanlarında ortalama gürültü değerleri içerisindeki gürültü seviyesi, 66 nokta içerisinde 34 noktada 65 dB(A)'in üzerinde olup tüm noktalar içerisinde bu noktaların payı %52'dir. Erzurum kentinde gürültü seviyesi sabah, öğle, akşam vakitlerinde Gürültü Kontrol Yönetmeliği'nde izin verilen 65 dB(A)'in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. En yüksek gürültü seviyesine sahip olan Gün Sazak Kavşağı'nda gürültü seviyesi izin verilen değerden +7,09 dB(A), 50.Yıl Caddesi Tortum Kavşağı'nda +3,92 dB(A), Ahmet Yesevi Caddesi Kavak Camii önünde +3,79 dB(A) fazla olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Erzurum'da yoğun kullanılan alanlarda yapılan ölçümlerde gürültü seviyelerinin yüksek olduğu noktalar tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre Erzurum kenti içerisindeki gürültü yüksekliği dikkate alındığında gürültüyü arttıran en önemli etmenin araç sayısındaki artış olduğu görülmektedir. Bu tez çalışmasıyla Erzurum kent merkezinde önemli caddelerin gürültü değişimleri belirlenip, gürültü haritaları oluşturulduktan sonra öneriler verilmiştir.

Abstract:
Purpose: Today, the intensity of noise continues to increase due to population growth, urbanization and the increasing use of various and highly mobile noise sources. Noise has become an important issue in Erzurum, as in many other cities, to determine its status in recent years. Based on this problem, in this study, it is aimed to determine the urban noise level of the province and to reveal the change between the noise levels of the city in the past years and to reveal the reasons for this. With this study, noise maps were created and measures to be taken to reduce noise and create a sustainable healthy city profile were determined with these maps. At the same time, suggestions have been made to reduce noise pollution in order to form a basis for future urban planning and design studies.
Method: In order to determine the road noise in Erzurum city center, which was chosen as the study area, noise measurements were made at the points determined on the main roads and streets where the traffic density is high. In the study, noise measurement points were determined at 66 points and noise measurements were made at these points. Measurements were made 3 times a day in the morning (07:15-08:15), noon (12:00-13:00), evening (17:00-19:00) and 3 repetitions at different times. An average of 240 values were obtained with measurements made at 1 second intervals for 4 minutes at each point. Noise levels were determined at the measurement points and noise maps were created. Anova statistical analysis was performed in order to determine whether the difference between the noise values is significant or not.
Findings: According to the data obtained in the study, the noise level within the average noise values in the study areas is over 65 dB(A) at 34 points out of 66 points, and the share of these points in all points is 52%. It has been determined that the noise level in the city of Erzurum is above 65 dB(A) allowed in the Noise Control Regulation in the morning, noon and evening times. At Gün Sazak Junction, which has the highest noise level, the noise level is +7.09 dB(A) above the allowable value, +3.92 dB(A) at 50. Yıl Caddesi Tortum Junction, +3 in front of Ahmet Yesevi Caddesi Kavak Mosque. It was found to be more than .79 dB(A).
Results: In the measurements made in the heavily used areas in Erzurum, the points with high noise levels were determined. According to the data obtained, when the noise level in Erzurum is taken into consideration, it is seen that the most important factor that increases the noise is the increase in the number of vehicles. With this thesis, noise changes of important streets in Erzurum city center were determined and noise maps were created and suggestions were given.