Yeşil alanların sulanmasında toprak altı damla sulama yönteminin kullanım olanaklarının araştırılması
Investigation of usability of subsurface drip irrigation method for green fields
Yazar: SELMAN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Basınçlı sulama sistemleri = Pressure irrigation systems ; Damla sulama = Drip irrigation ; Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Yağmurlama sulama = Sprinkler irrigation

Özet:
Bu araştırma, çim alanlarının sulanmasında toprak altı damla sulama yönteminin en uygun sistem tasarımını ortaya koymak ve sabit başlıklı (pop-up) yağmurlama sulama yöntemi ile karşılaştırmak amacıyla 2016-2018 yılları arasında Konya ili Selçuklu ilçesinde yürütülmüştür. Çalışmada ayrıca, Konya ili Selçuklu ilçesi sınırları içerisindeki yeşil alanların miktarı ve bu alanların sulanmasında kullanılan sulama yöntemleri belirlenerek su ve biçim maliyetleri de hesaplanmıştır. Araştırmada ana konuları; toprak altı damla sulama ve sabit başlıklı (pop-up) yağmurlama sulama yöntemi, alt konuları ise farklı sulama suyu miktarları oluşturmuştur. Toprak altı damla sulama sistem tasarımı, iki farklı lateral derinliği (0.10 ve 0.15 m) ve üç farklı lateral aralığı (0.40, 0.60 ve 0.80 m) olmak üzere toplam 5 farklı tasarımdan, sabit başlıklı (pop-up) yağmurlama sulama sistemi ise tek tasarımdan oluşmuştur. Her iki yöntemde de; A sınıfı buharlaşma kabından iki gün ara ile meydana gelen yığışımlı buharlaşmaların %100, %80 ve %60'ı olacak şekilde 3 farklı sulama konusu oluşturulmuştur.
 
Araştırma sonucunda, çim alanların sulanmasında toprak altı damla sulama sisteminin uygulanabilir olduğu belirlenmiş, bununla birlikte sistemin diğer yöntemlere kıyasla su tasarrufu ve sulama işçiliği açısından da daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Çimlerin renk ve kalitesi dikkate alındığında park ve yeşil alanların sulanmasında; toprak altı damla sulama sistemi ile sulanan konular arasından A sınıfı buharlaşma kabından meydana gelen buharlaşmanın %100' ü verilen 40 cm genişlik ve 10 cm derinlikteki S1 ile 15 cm derinlikteki S2 konusunun, sabit başlıklı (pop-up) yağmurlama sulama yöntemi ile sulanan konular arasından ise %100 su verilen YS1 konusu ile %80 su verilen YS2 konusunun uygun olduğu belirlenmiştir. Sulama konularına göre bitki su tüketim değerlerinin; 2017 yılında 657.36 – 1094.30 mm arasında, 2018 yılında ise 660.88 – 1098.70 mm arasında değiştiği hesaplanmıştır. Selçuklu ilçesinin toplam yeşil alan varlığı 12.721.245 m2 ve kişi başına düşen aktif yeşil alan miktarı ise 10,68 m2 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This thesis investigates the use of subsurface drip irrigation method for irrigation of green areas and compares with fixed head (pop-up) sprinklers. The study was conducted between the years 2016 and 2018 in the Selçuklu town of Konya province. In addition, the total size of green areas of Selcuklu/Konya region and total water and mowing costs were calculated, and irrigation methods used for irrigation in these areas were investigated. The main arrangements consist of subsurface drip irrigation and fixed head (pop-up) sprinklers, and sub arrangements consist of different irrigation water quantities. As subsurface drip irrigation, two different letteral depths (0.10 and 0.15 m) and three different letteral spacings (0.40, 0.60 and 0.80 m) (totally 5 different designs) were used and a single design was used for fixed head (pop-up) sprinkler irrigation. For both arrangements, three irrigation arrangements were created as 100, 80 and 60% of cumulative evaporations obtained every two days from the class-A evaporation container.

According to the results, it was found that subsurface drip irrigation systems were suitable to irrigate green-fields, in addition, it was obtained that this system was more advantageous in terms of water savings and irrigation labor. Considering the color and quality of grass, among the arrangements irrigated with subsurface irrigation, S1 arrangement that has 40 cm of lateral spacing and 10 cm of lateral depth irrigated with 100% of class-A pan evaporation and S2 arrangement that has 15 cm of depth was found to be suitable. Among arrangements irrigated with fixed head (pop-up) sprinkler methods, the YS1 and YS2 arrangements which were irrigated by 100% and 80% of class-A pan evaporation, respectively were found to be suitable. Plant water consumptions of irrigation arrangements varied between 657.36 - 1094.30 mm in 2017 and between 660.88 - 1098.70 mm in 2018. The total size of green areas of Selçuklu district was determined as 12.721.245 m2 and the amount of active green area per capita was determined as 10.68 m2.