Sağlık işletmelerinde finansal performansı etkileyen unsurlar ve finansal performansın ölçülmesi: Hastanelerde bir uygulama
Factors influential on financial performance at healthcare establishments and measuring the financial performance: A practice in use at hospitals
Yazar: BÜLENT YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUAMMER ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Hastaneler = Hospitals ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu Tez Çalışmasının amacı genel hastane statüsündeki Devlet hastaneleri ile özel hastanelerin finansal tablolarından faydalanarak elde edilen finansal oranlar aracılığıyla hastanelerin finansal performanslarının ölçülmesidir. Bununla birlikte Devlet hastanelerinde faaliyet gelir-giderleri ve kaynak-kapasite verileri aracılığıyla elde edilen performans ve etkinlik skorlarının finansal performans ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Karar Verme Birimi (KVB) olarak çalışmaya dahil edilen Devlet hastaneleri finansal oranlarının değişken olarak kullanıldığı analizlerde kapasitelerine göre Sağlık Bakanlığının uyguladığı sınıflandırma dahilinde AII ve B grubu statüsünde olmak üzere iki ayrı grup olarak değerlendirilmiştir. Devlet hastanelerinin 53ü AII, 42si ise B grubu statüsüne sahiptirler. Araştırma için Veri Zarflama Analizi (VZA) uygulama yöntemi olarak seçilmiştir. Model olarak VZAnın girdi yönelimli CCR ve BCC modelleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan 4 adet özel hastane ise her iki grup ile ayrı ayrı VZAya tabi tutulmuşlardır. Çalışma kapsamında analiz edilen her iki grup Devlet hastanelerinin sadece %36sının tam etkin olarak çalıştıkları tespit edilmiştir. AII grubu Devlet hastaneleri ile analiz edilen özel hastanelerin %50sinin, B grubu ile analizlerinde ise sadece %25inin tam etkin olarak çalıştıkları tespit edilmiştir. Hastanelerin finansal oranları ile hesaplanan VZA etkinlik skorlarının faaliyet gelir ve gider değişkenleri ile ölçülen etkinlik skorları arasında pozitif yönlü ilişkinin olduğu; kaynak-kapasite değişkenleri ile hesaplanan etkinlik skorları ile anlamlı bir ilişkinin olmadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This Thesis Study intends to measure the financial performance of hospitals as per the financial ratios obtained from the financial statements of Public and private hospitals that have a status of general hospital. It is further intended to search the correlation of financial performance and performance and efficiency scores obtained through the operations incomes-expenses and source-capacity data of public hospitals. State hospitals involved in this study as a Decision Making Unit (DMU) have been evaluated in two groups such as AII and B under the classification of the Ministry of Health depending on the capacity of the hospitals depending on their capacities in case of the analyses wherein financial ratios have been used as variables. 53 State hospitals have a status of AII whereas 42 of them have a status of group B. Data Envelopment Analysis (DEA) has been selected as the method of application for research. As a model, input-oriented CCR and BCC models have been used. 4 private hospitals involved in the study have been subject to VZA individually for each of the two groups. It has been found that only 36% of the both groups of State hospitals analysed hereunder have been performing with full efficiency. It has been further found that 50% of the State hospitals of group AII and of private hospitals analysed herein have been performing with full efficiency whereas only 25% of the group B analyses were found to be performed at full capacity. It has been revealed that there is a positive correlation between the operation scores that have been measured by the operation income and expense variables for VZA efficiency as calculated on the basis of financial rates of the hospitals, whereas there has been no meaningful correlation between the operation scores that are calculated on the basis of source-capacity variables.