2010 sonrası İstanbul Avrupa yakası-TEM aksı boyunca gelişen büyük ölçekli kentsel projelerin (karma projeler) kentsel mekana yansımaları
The reflections to the urban space of the large-scale urban projects  (mix-used projects) developed along Istanbul European side TEM (Trans European Motorway) axis after the year 2010
Yazar: GÜRKAN KAYA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsanoğlu ilkçağlardan günümüze, yaşama ve barınma biçimlerinde sürekli değişim içerisinde bulunmuş, yaşadığı mekanları çevresi ile kurduğu ilişkilerle anlamlandırmaya çalışmıştır. Bu çerçevede, tarihsel süreç içerisinde yaşanan kırılma noktaları; insanların yaşam tarzları ve kentsel mekan üz erinde önemli etkilere sahip olmuştur. Özellikle sanayi dönemi sonrası yaygınlaşan geniş kapsamlı planlama anlayışı; kentsel mekanın şekillenmesine, sınıflandırılmasına ve fonksiyonların birbirinden ayrışmasına sebep olmuştur. Bununla birlikte üretim sürec ine bağlı oluşan sermaye birikimi, 1980 sonrası gayrimenkul yatırımları üzerine yoğunlaşmış ve kentsel mekanda hızlı bir değişimi beraberinde getirmiştir. Bütüncül planlamadan öte yer yer oluşturulan parçacıl planlar ile de kentlerin şekillenmesini sağlanm ıştır. Bu durumun temel nedenleri; yarışmacı ve metropol kentler gibi - yerel ve merkezi yönetimlerin politikalarına bağlı olarak - bölgesel çekim merkezleri oluşturma kaygısı ve sermayeyi bu kentlerde toplama çabasıdır. Söz konusu politikalar paralelinde merkezi ve yerel irade sermaye sahiplerinin taleplerini de dikkate alarak kentsel alanlarda sermayeden yana kısmı ayrımcılık uygulamıştır. Bu durumun yansımaları sonucunda, 2000'li yıllar ile birlikte cazibe ve çekim merkezleri, kentsel simge gibi reklam ar açları ile birden çok kentsel fonksiyonun bir arada yer aldığı büyük ölçekli kentsel projeler (karma projeler) merkezi iş alanlarında ortaya çıkmıştır. Günümüzde karma projeler; plan değişiklikleri ile arsa üretimi gerçekleştirilen ve yatırımın cazip old uğu kentsel alanlarda, gelişigüzel yapılanmıştır. Özellikle kentsel mekanın değişiminde önemli bir kırılma noktası olan 2008 yılı ekonomik krizi sonrasında, inşaat sektöründe yaşanan değişim ile birlikte karma projelerin üretimini hızlandırmıştır. Gelinen süreç itibariyle; kendi içinde bütünlüğü olmasına karşın çevresinden soyutlanan, ulaşım sistemini kilitleyen, birbirinden bağımsız yükselerek kent silüetini bozan ve büyük ölçekli kentsel projeler (karma projeler) aynı zamanda kentsel gelişimi de olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle 2010 sonrasında üretimi hızla artan karma projelerin; arsa üretim ve planlama süreçleri kontrol altına alınarak, bütüncül planlama yaklaşımı çerçevesinde, düzenli bir kentsel gelişim sağlanması gerekliliği vurgulanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Gelişim, Sermaye Birikimi, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Parçacıl Planlama, Kentsel Dinamikler, Karma Kullanımlı Proje

Abstract:
Mankind from earliest times to the present day, has been in constant change in life and housing styles; human inhabited places have been trying to make sense of his relationship with the environment. In this context, the breakpoints occurred in the h istorical process; has had a significant impact people's lifestyles and on urban space. Especially a comprehensive planning approach that widespread after industrial era; in the formation of urban space, it has led to the separation of the classification a nd function. However, due to the production process consists of the accumulation of capital, focusing on real estate investments after 1980 and has brought a rapid change in the urban space. Integrated planning rather than the shape of the city is provided with segmented plans. The main cause of this situation; creating regional centers -as competitive and metropol cities - of attraction with local concerns and policies of the central government and capital is gathering efforts in this cities as. According t o this policy, the central and local authorities in urban areas taking into account the requests of the capital since the capital was discriminating section. As a result of reflections of this situation, 2000s with charm and large - scale urban projects that the center of gravity center is located in one of the multiple urban functions - which is almost like urban icon in the business areas (mixed projects) have emerged. Today, mixed projects; the plans that are developed haphazardly attractive investment with changes in urban areas. In particular, an important breaking point in the urban space changes after the economic crisis of 2008 has accelerated the production of mixed project along with changes in the construction industry. As a point of process; the lar ge - scale urban projects (mixed projects) that isolated around although the integrity of its own, locks the transport system, disrupt the independent rise city skyline from one another also affect negatively urban development. Therefore, It has tried to emp hasize the need to control of land development and planning processes of mixed land projects rapidly growing 2010 and after and to ensure an orderly urban development in the context of a integrated planning approach.

Key words: Urban Development, Capital A ccumulation, Real Estate İnvestment Trust, Segmented Plans, Urban Dynamics, Mix Use Project