Finansal kriz sürecinde piyasalar arası etkileşim: AB örneği
Market interaction during the financial crisis: The case of EU
Yazar: GÜL ŞERİFE HUYUGÜZEL KIŞLA
Danışman: PROF. DR. A. ÖZLEM ÖNDER ; PROF. DR. Y GÜLNUR MURADOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Borç krizi = Debt crisis ; Etkileşim = Interaction ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Kriz = Crisis

Özet:
Bu çalışmada finansal kriz sürecinde CDS'lerin makroekonomik belirleyicileri ve ülkeler arasındaki etkileşim kanalları üzerinde durulmuştur. En basit şekliyle devlet tahvillerinin ya da devlet borçlarının temerrüt riskine karşı sigortalanması olarak nitelendirilen ülke CDS'leri geçtiğimiz son 7-8 sene içerisinde farklı seviyelere çıkmış ve makroekonomik dengesizliklerin etkisinde kalmıştır. Bahsi geçen süreçte finansal piyasalar, ABD ipotek krizi ve AB borç krizine tanıklık etmiş ve ülkelerin risk fiyatlaması yüksek seviyelerde gerçekleşmiştir. Bu artışların altında yatan nedenler arasında ülke spesifik etkenlerin yanı sıra ülkeler arası etkileşimin varlığı da bu çalışmanın araştırma sorusu olmuştur. CDS'leri ve kredi riskini baz alan çalışmalara dayandırılarak seçilen makroekonomik değişkenlerle ve ülkeler arası etkileşimi gösteren ağırlık matrislerinin yardımıyla 13 AB ülkesi için kriz öncesi ve kriz dönemlerinde mekânsal ekonometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre kullanılan makroekonomik değişkenler arasında CDS primini en fazla etkileyen değişkenler kamu borcu/GSYİH oranı, enflasyon oranı ve büyüme oranı olmuştur. Bununla birlikte, makroekonomik değişkenlerin kriz döneminde CDS primlerini açıklama gücü daha yüksek çıkmıştır. İstatistiki olarak anlamlı bulunan mekânsal otoregresif katsayısının varlığı ise, 13 AB ülkesinin CDS primleri arasında etkileşim olduğunu göstermektedir. Geribildirim etkisini içeren doğrudan ve dolaylı etkilere bakıldığında ise tüm değişkenlerin doğrudan etkileri olmakla birlikte kamu borcu/GSYİH'nın hem doğrudan hem de dolaylı etkileri bulunmaktadır. Dolayısıyla komşu ülkelerin kamu borçlarının diğer ülkelerin CDS primleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, bir birimlik şokların ve kamu borcundaki olası artışların CDS primleri üzerindeki etkileri gibi daha ileri mekânsal analizler yapılmasını gerektirmiştir. Yapılan analizlere göre bir birimlik şoklar ve kamu borcundaki artışlar, CDS primleri farklı kanallardan yükseltmekte birlikte en etkili etkileşim kanallarının ticaret ve portföy kanalları olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study, we examine the macroenomic determinants of the CDSs and the linkages between the countries. As providing the insurance against the default risk of the government bonds or government debts, sovereign CDSs exhibit different levels in the last 7-8 years and influenced from the macroeonomic instabilities. In this respect, financial markets have witnessned to US mortgage crisis and EU debt crisis and therefore sovereign risk pricing have rised tremendously. The main reasons behind these increases are represented as the country specific factors and linkages between the countries and are subject to this study. From this point, we make spatial analyses with the macroeconomic variables and use weight matrices in order to show the linkages between the 13 EU countries concerning the precrisis and crisis periods. According to the estimation results, the most significant variables are found to be public debt/GDP ratio, inflation rate and growth rate. Besides, the explanatory powers of the macroeconomic variables are higher in the crisis period. In addition, significant spatial autoregressive coefficient proves the existence of the interaction between the CDS spreads of 13 EU countries. According to the results of the direct and indirect effects, all of the variables have direct effects. The only variable that has indirect effect is found to be public debt/GDP. Therefore, public debt of the neighbouring countries affect CDS spreads of the others. These findings lead to make further spatial spillover analyses like the analysis of the one unit shocks and possible increases in public debt/GDP ratios. The results of the further analyses show that CDS spread in one country is impressed by one unit shock in that country and in neighbor countries. Spatial analyses show that one unit shock and increases in public debt can raise CDS spreads through different linkages and the most important linkages between the countries are found to be trade linkages and portfolio linkages.