Yetişkinlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile bağlanma stilleri ve olumlu sosyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship among spiritual well-being levels, prosocial behaviour levels and attachment styles of adults
Yazar: ADEM NURKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada temel amaç yetişkinlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile bağlanma stilleri ve olumlu sosyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 17-70 arası değişen, farklı meslek ve eğitim durumuna sahip 319 kadın ve 298 erkekten oluşan toplam 617 yetişkin oluşturmaktadır.
Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden, betimsel tarama ve ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırma verilerini toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Ekşi ve Kardaş (2004) tarafından geliştirilen "Üç Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeği", Kesebir, Köklü ve Dereboyu (2012) tarafından uyarlanan "Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği" ve Kumru, Carlo ve Edwards (2004) tarafından uyarlanan "Olumlu Sosyal Davranışlar Eğilimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde demografik değişkenlerdeki ikili gruplarda Bağımsız Grup t Testi Tekniği, üç ve daha fazla gruplarda Tek Yönlü Varyans Analizi Tekniği (ANOVA), kavramlar arası ilişkilerde Pearson Korelasyon ve Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda spiritüel iyi oluş ile güvenli bağlanma ve olumlu sosyal davranışlar arasında pozitif yönde, spiritüel iyi oluş ile kaygılı ve kaçıngan bağlanma arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Olumlu sosyal davranış ile güvenli bağlanma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunurken olumlu sosyal davranış ile kaygılı ve kaçıngan bağlanma arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda spiritüel iyi oluşun doğayla uyum ve aşkınlık alt boyutunun olumlu sosyal davranışlar toplam puanını pozitif olarak yordadığı, anomi alt boyutunun ise anlamlı olarak yordamadığı bulunmuştur. Güvenli bağlanma erkekler lehine anlamlı farklılaşırken, diğer kavramlar ile cinsiyet arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Evlilerin bekârlara göre spiritüel iyi oluş düzeyleri ve bekârların evlilere göre kaygılı bağlanma düzeylerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan 26-40 yaş ve 41 yaş üstü yetişkinlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri, 17-25 yaş aralığındaki genç yetişkinlere göre anlamlı derece daha yüksek çıkmıştır. Araştırmaya katılan yetişkinlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri, bağlanma stilleri ve olumlu sosyal davranış düzeyleri aylık gelire göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamıştır. Eğitim durumu ilk-orta-lise olan yetişkinlerin üniversite ve lisansüstü mezunlarına göre güvenli bağlanma düzeyleri anlamlı şekilde daha düşük, kaygılı ve kaçıngan bağlanma düzeyleri ise daha yüksek bulunmuştur. Demokratik anne tutumuna sahip olan bireylerin olumlu sosyal davranış ile güvenli bağlanma düzeyleri koruyucu anne tutumuna sahip olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Demokratik baba tutumuna sahip olan bireylerin olumlu sosyal davranış ile güvenli bağlanma düzeyleri otoriter ve ilgisiz baba tutumuna sahip olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.
Araştırma bulguları, literatürdeki veriler ile karşılaştırılarak tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship among the spiritual well-being levels, attachment styles and prosocial behavior levels of adults. The 617 participants of this study consist of 319 women and 298 men, are aged between 17-70 and have various occupational and educational status.
This research has been carried out with the descriptive scanning and relational scanning model, which is a quantitative research method. To collect research data, "Personal Information Form" developed by the researcher, "Three-Factor Spiritual Well-Being Scale" developed by Ekşi and Kardaş (2004), "Adult Attachment Style Scale" adapted by Kesebir, Köklü and Dereboyu (2012) and "Prosocial Tendencies Measure (PTM)" adapted by Kumru, Carlo and Edwards (2004) were used. For the analysis of research data, in binary groups of demographic variables, Independent Group t Test Technique, in three or more groups, One-Way Variance Analysis Technique (ANOVA) and in inter-concept relations, Pearson Correlation and Regression Analysis were used.
The result of the research indicates that there is a positive relationship among spiritual well-being, secure attachment and prosocial behavior, and a negative relationship between spiritual well-being and anxious/ambivalent and avoidant attachment. While there was a positive relationship between prosocial behavior and secure attachment, no significant relationship was found between prosocial behavior and anxious/ambivalent and avoidant attachment. According to gender; while secure attachment differs significantly in favor of men, no significant difference was found between other concepts and gender. It has been observed that the level of spiritual well-being of married people is significantly higher than that of single people and the anxious/ambivalent attachment levels of single people are significantly higher than that of married people. The level of spiritual well-being of adults between the ages of 26-40 and over 41 is significantly higher than that of young adults between the ages of 17-25. The spiritual well-being levels, attachment styles and prosocial behavior levels of the adults participating in the study did not differ significantly according to their monthly income.
The research findings were discussed by comparing them with the data in the literature and some suggestions were presented.