Neonikotinoid grubu insektisitlerden asetamiprid'in erkek üreme sistemi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of effects of acetamiprid, A neonicotinoid insecticide, on male reproductive system
Yazar: YAĞMUR EMRE ARICAN
Danışman: PROF. DR. GÜL ÖZHAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Asetamiprid = Acetamiprid ; Erkekler = Men ; Nikotin = Nicotine ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Testis = Testis ; Üreme-ürogenital fizyoloji = Reproduction-urogenital physiology ; Ürogenital sistem = Urogenital system ; İnsektisidler = Insecticides

Özet:
Neonikotinoid grubu pestisitlerden asetamiprid Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Asetamipridin sinir, solunum, üreme ve bağışıklık sistemi bozukluklarına, karaciğer ve böbrekte tümör gelişimine sebep olduğu rapor edilmiş, ancak, mesleki maruziyet ve günlük yaşamda tüketilmesi ile uzun süreli ve düşük düzeylerde maruziyette erkek üreme sistemine etkileri açıklık kazanmamıştır. 
Çalışmamızda; erkek Sprague-Dawley cinsi sıçanların asetamipride düşük dozlarda (12,5; 25 ve 35 mg/kg vücut ağırlığı) ve 90 günlük subkronik maruziyetinin erkek üreme sistemi üzerine toksik etkileri ve etki mekanizmaları araştırılmıştır. Plazma ve testiste oksidatif hasar ve biyokimyasal parametreler, histolojik incelemeler ve sperm kalitesi değerlendirilmiştir. Sperm sayısı doza bağlı düşerken anomalili sperm sayısında paralel artış gözlendi. Luteinize edici hormon (LH), folikül stimüle edici hormon (FSH), gonadotropin salgılayıcı hormon (GnRH) ve inhibin-B (INHB) seviyeleri düşük ve orta doz grubunda artarken yüksek doz grubunda azaldı. Testosteron ve kolesterol seviyeleri doza bağımlı azaldı. Maruziyet konsantrasyonlarına bağlı olarak oksidatif hasar göstergelerinden Total antioksidan seviyesi (TAS) ve glutatyon (GSH) seviyeleri düşüş gösterirken, total oksidan seviyesi (TOS) ve malondialdehit (MDA) seviyelerinde artış tespit edildi. Oksidatif hasar göstergelerinde plazma ve doku düzeyleri paralellik gösterdi. Histolojik verilere göre ise; apoptoz seviyeleri doza bağımlı şekilde artarken düşük düzey seminifer tübül skoru ve proliferasyon indeks seviyesi gözlendi. 
Asetamipridin testislerde oksidatif hasara bağlı olarak sperm seviyesi ve kalitesini düşürdüğü, hormon seviyelerini bozduğu, apoptoza gidişi indüklediği, proliferasyonu önlediği gözlendi. Erkek üreme sistemi üzerine toksik etki potansiyeli ile ilgili araştırmaların yeterli olmaması sebebiyle elde edilen verilerin literatüre önemli katkı sağlayacağına inanılmakta olup çevresel ve mesleki maruziyetlere karşı gerekli önlemlerin alınmasının yerinde olacağı açıkça görülmektedir.

Abstract:
Acetamiprid is one of the most preferred and widely used neonicotinoids in Turkey. Several studies showed that acetamiprid may cause toxic effects on several organ systems including nervous, respiratory, reproductive, and immune as well as may play role in tumour development in liver and kidney. The toxic effects and mechanism of acetamiprid have not been clarified on male reproductive system in both agriculture labourers and food consumers.
 In our study, after 90 daily subchronic exposure of male Sprague-Dawley rats to acetamiprid in low dozes (12,5; 25 and 35 mg/kg body weight), the toxic effects and mechanisms of acetamiprid were researched. In blood and testis, oxidative damage, biochemical and histological parameters, and sperm quality were evaluated. 
Acetamipride caused to increase the sperm anomalies. The luteinizing hormone (LH), follicle stimulating hormone (FSH), gonadotropin releasing hormone (GnRH), and inhibin-B (INH-B) levels were decreased in the high dose group. The cholesterol level decreased while testosterone level increased with dose-dependent pattern. The plasma total antioxidant status (TAS) and glutathione (GSH) levels fall in a dose-dependent manner, while total oxidant status (TOS) and malondialdehyde (MDA) levels are elevated. Apoptosis increased, and seminiferous tubule scoring and proliferation index levels decreased. Acetamiprid caused increasing oxidative damages, lowering sperm level and quality, breaking hormone levels, accelerating apoptosis. It would be appropriate to take the necessary measures against environmental and occupational exposures that acetamiprid could exert toxic effects on the male reproductive system. The data would contribute to the literature about the toxic effects of acetamiprid on male fertility.