Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri'nin ekonomik kalkınma yaklaşımları ve performansları
Development approaches and performances of the Republic of Turkey Goverments
Yazar: ÖNDER BALCI
Danışman: PROF.DR. MUHTEŞEM KAYNAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günden itibaren sanayileşme-kalkınma çabaları içerisinde olmuştur. İzlenen kalkınma stratejileri ve uygulanan iktisat politikaları değişse de bu amaç hep korunmaya çalışılmış, kalkınma hedefi çağdaşlaşma ve batılılaşma hedefi ile özdeş tutulmuştur. Bununla birlikte kalkınma olgusu da zamanla değişime uğramış ve ekonominin niceliksel dönüşümünden çok niteliksel dönüşümünü ifade etmeye başlamıştır. Kalkınma, sadece ekonomik göstergelerin iyileşmesi değil aynı zamanda yoksulluğun azaltılması, bireylerin toplumsal yaşantısı ve temel gereksinimlerinde iyileştirmelerin sağlanması gibi toplumsal dönüşümlerle ölçülür hale gelmiştir. Bu amaçla 1990'lı yıllardan itibaren kalkınmanın ölçülmesinde, UNDP tarafından oluşturulan İnsani Gelişme Endeksi kullanılmaya başlanmıştır. Bütün ülkeler için her yıl oluşturulan bu endekse göre ülkeler gelişmiş ya da az gelişmiş olarak sıralanmaktadır.Ülkeler kalkınmışlık düzeyine göre sıralanabilirken benzer bir sıralama da ülkelerin kendi kalkınma süreçlerinde rol oynayan hükümetler içinde yapılabilmektedir. Hükümetlerin kendi plan ve programları çerçevesinde uygulayacakları iktisat politikaları ile ülke kalkınmasına ne oranda katkıda bulundukları hükümetler arası bir karşılaştırma yapmaya olanak vermektedir. Bu sayede bazı hükümetler başarılı olarak nitelendirilebilirken bazı hükümetler başarısız olarak nitelendirilebilmektedir. Bu amaçla 1923?2002 yılları arasında görev yapan Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri ülke kalkınmasında ne derece rol oynadıkları 10 temel gösterge altında toplanan 95 değişkenin faktör analizi yöntemi ile test edilmesi sonucunda hükümetler performanslarına göre sıralanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler1.Ekonomik Kalkınma2.Hükümet Politikaları3.Hükümet Performansları

Abstract:
Since its her establishment, Republic of Turkey is in the effort of industrialization and development. Although development strategies and economic policies change over time, this aim has always been maintained. Development and modernization-westernization efforts are envisaged as harmonious objectives. However, the concept of development also changes over time and hence currently it is understood as qualitative transformation of an economy rather than the quantitative transformation. Under this new approach development is measured not only by the help of economic indicators but also in terms of social objectives as decreasing poverty, improving the social life and basic needs of individuals. As a result, from early 1990?s Human Development Index, such formed by UNDP, is used development measure. This annual index rank countries as developed or underdeveloped.While countries are ranked in terms of the development levels, a similar ranking can be achieved for the governments of each country which have obviously important roles in the development process. The answer given to the question of in which ratio do the governments contribute to the development process of a country with the help of economic policies that are formed in the framework of their own plans and programs, allow a comparison among governments. Thus it is possible to perform an inter governmental comparison. In this study governments of the Republic of Turkey are ranked according to their performance in terms of 95 variables, which in themselves were reduced to 10 indicators through factor analysis.Key Words:1.Economic Development2.Government Policies3.Government Performances