Eskişehir ili Sivrihisar ilçesi yöresel takıları
Jewelry of Eskişehir-Sivrihisar region
Yazar: ELİF IŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKÇESU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Eskişehir-Sivrihisar = Eskişehir-Sivrihisar ; Kuyumculuk = Jewellery ; Takılar = Jewellerys

Özet:
Bu araştırmada, Eskişehir il merkezinde ve Sivrihisar ilçesinde üretilen cebe bileziğinde ve incili küpesinde kullanılan hammadde, ürünlerin üretim teknikleri ve model özellikleri incelenmiştir.Araştırmada, Eskişehir il merkezinde ve Sivrihisar ilçesinde bulunan takı ustalarının görüşlerine başvurulmuş, yörede üretilen takılar incelenmiş ve gözlem formları ile belgelendirilmiştir.Araştırmanın evrenini, Eskişehir ilinde üretim yapan 5 usta ile, Sivrihisar ilçesinde üretim yapan 1 usta oluşturmaktadır. Ancak 1 usta cebe ve incili küpe yapımının öğrenilmesini istemediği için görüşmeyi kabul etmemiştir. Bu araştırma kapsamında, ustalar için anket formu geliştirilmiştir. Anket formu ile elde edilen bilgilerin frekans ve yüzdeleri hesaplanarak tablo şeklinde belirtilmiştir.İncili küpe ve cebe bileziğinin üretim aşamalarının analizi yapılmıştır. Yörede incili küpe ve incili küpeden esinlenilerek üretilen 14 adet küpe, 2 adet yüzük, 1 adet bilezik, 1 adet kolye, 1adet kolye ucu, 5 adet cebe bileziği, 3 adet cebe kolyesi, 1 adet cebe örgüsü kullanılarak yapılmış terlik, 1adet cebe baskılı bilezik vb ürünler olmak üzere, toplam 29 ürün hazırlanan gözlem formları ile araştırmada tanıtılmıştır.Araştırma ile, ?Sivrihisar yöresinde kullanılan incili küpe ve cebe bileziğinin üretim aşamaları, takıların üretiminde kullanılan teknikler ve araç gereçler nelerdir??, ?Takılarda kullanılan motifler nelerdir??, ?İncili küpe ve cebe bileziğinin üretiminde kullanılan süsleme teknikleri nelerdir??,? Bölge açısından bu takıların önemi nedir?? sorularının yanıtlanması ve belgelenmesi amaçlanmıştır.Araştırma sonucunda, Sivrihisar ilçesinin eski yerleşim yeri olduğu geçmişten günümüze eski medeniyetleri bünyesinde taşıdığı, bu nedenle kültürel mirasının çok çeşitli ve önemli olduğu görülmüştür.Eskişehir il merkezinde ve Sivrihisar ilçesindeki ustalar cebe ve incili küpe yapımını saklamakta. bu sanatı öğretirlerse işsiz kalacaklarını, bu sanatın ellerinden alınacağını düşünmektedirler. İncili küpe ve cebe bileziğinin yurt içi sergi ve fuarlarla tanıtımı sağlanırsa satış oranlarının artacağı belirtilmiştir.Yöresel takılarda en çok geometrik motifler kullanılmıştır. Bölgede faaliyet gösteren üreticilerin ürünlerini kendi atölyelerinde üretip, yöre halkına sattıkları saptanmıştır. Araştırma sonucunda bu takıların yöre halkı dışında fazla bilinmediği ve genellikle yöre insanı tarafından gelinlerine hediye etmek için alındığı görülmüştür.Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak ,araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this research, the raw material used in the production of cebe bracelet and pearly earrings produced in Eskişehir and Sivrihisar, production techniques and model specifications of the products were examined.In the research, the craftsmen of jewelry in Eskisehir and Sivrihisar were consulted, the jewelry that are produced in the region were analyzed and documented with observation forms.The research group consists of five active craftsmen from Eskisehir and one from Sivrihisar. But one of them didn't accept the interview because he didn't want the secret of producing cebe and pearly earrings to be learned. In the context of this research, a questionnaire was developed for the craftsmen. The frequency and the percentage of the information obtained by questionnaire were calculated and stated in table form.The production process of cebe bracelet and pearly earrings was analyzed. In the region, total 29 products such as pearly earrings and 14 pieces of earrings that have been produced by inspiring pearly earrings, 2 rings, 1 bracelet, 1 necklace, 1 pendant, 5 cebe bracelets, 3 cebe necklaces, 1 slipper produced by using cebe weave, 1 cebe printed bracelet were introduced in the research with the prepared observation forms.By the research, the questions;?What are the production stages of pearly earrings and cebe bracelet used in Sivrihisar region, and what are the techniques and tools used in the production of jewelry??, ?What are the motifs used in jewelry??, ?What are the decoration techniques used in the production of pearly earrings and cebe bracelet??,? What is the significance of this jewelry in the region?? are intended to be answered and documented.By the end of this research, it was seen that Sivrihisar is an old settlement, it has been carrying the old civilizations from past to present, so its cultural heritage is very diverse and significant.Craftsmen in Eskisehir and Sivrihisar keep the secret of making cebe and pearly earrings; they think that if they teach this art, they will become unemployed and their profession will be bereaved. It was indicated that if the introduction of pearly earrings and cebe bracelet is provided by domestic exhibitions and fairs, their rate of sales will increase.Geometric motifs were mostly used in traditional jewelry. It was stated that the local producers make their products in their own workshops, and then they sell them to the local people. By the end of this research, it was seen that this jewelry is known by noone except local people and generally it is bought for their brides as a gift.Based on the discoveries of the survey, the suggestions that are produced by the researchers have taken place