Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisinde pozitif ekspiryum sonu basınç uygulamasının cerrahi görüş alanına etkisi
The effect of positive expiratory end pressure on surgical field conditions during the functional endoscopic sinus surgery
Yazar: MERVE ALTUN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL ERDEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Burun = Nose ; Cerrahi = Surgery ; Endoskopi = Endoscopy ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Paranazal sinüs hastalıkları = Paranasal sinus diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration

Özet:
Amaç: Pozitif ekspiryum sonu basınç (PEEP) uygulamasının genel anestezi
altında solunum fonksiyonlarını düzelttiği bilinmektedir. Bu çalışmada fonksiyonel
endoskopik sinüs cerrahisinde pozitif ekspiryum sonu basınç uygulamasının kanamaya
ve bununla ilişkili olarak cerrahi görüş alanına etkisinin olup olmadığının ortaya
konulması amaçlandı.
Yöntem: 2015-2016 yıllarında Kulak Burun Boğaz Kliniği tarafından genel
anestezi altında fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi yapılan ASA I-II-III grubu 60
hastanın tıbbi kaytılarından elde edilen veriler değerlendirildi. Hastaların anestezi
değerlendirme formuna bakılarak boy, kilo, yaş ve ASA skorları, kullandığı ilaçlar,
yandaş hastalıklar kaydedilmiştir. Preoperatif sistolik, diyatolik ve ortalama arter
basınçları kaydedilen hastalara, 2mg/kg propofol 0,6 mg/kg roküronyum, 1 mcg/kg
remifentanyl ile anestezi indükyonu yapıldı. Hastalar peroperatif 5cmH20 PEEP
uygulaması yapılanlar (Grup PEEP) ve yapılmayanlar (Grup Kontrol) olarak iki gruba
ayrılmıştır. Peroperatif dönemde kontrollü hipotansiyon uygulalanan hastaların cerrahi
görüş alanına kanamanın etkisinin değerlendirmek adına Boezaart skoru kullanılmıştır.
Bu skorlamaya göre 0=Kanama yok; 1=Hafif kanama: aspirasyon gerektirmiyor;
2=Hafif kanama: aspirasyon nadiren gerekli/kanama cerrahi alanı tehdit etmiyor;
3=Hafif kanama: sık aspirasyon gerekli/kanama cerrahi alanı tehdit eder boyutta ve
birkaç saniye sonra aspirasyonun etkisi ortadan kalkıyor; 4=Orta dereceli kanama: sık
aspirasyon gerekli/kanama cerrahi alanı tehdit eder boyutta ve aspirasyondan hemen
sonra aspirasyonun etkisi ortadan kalkıyor; 5=Şiddetli kanama: sürekli aspirasyon
gerekli/kanama aspirasyondan daha hızlı, cerrahi alan ciddi anlamda tehdit altında ve
cerrahi mümkün değil. Boezaart skoru kullanılarak cerraha yöneltilen sorularla cerrahi
görüş kalitesi değerlendirilerek kaydedilmiştir. Ayrıca operasyon boyunca hastaların her
15 dakikada bir kaydedilen kalp tepe atımı, sistolik arter basıncı, diyastolik arter
basıncı, ortalama arter basıncı, periferik oksijen satürasyonu, end tidal karbondioksit,
end tidal sevoflurane, ortalama hava yolu basıncı, PEEP değeri, remifentanyl infüzyon 
viii
dozu, kanama skoru (Boezaart score) anestezi takip formundan elde edilerek
kaydedildi.
Bulgular: Kontrol grubunda sistolik ve diastolik kan basınçları 0. ve 15. dk'da
PEEP grubuna göre anlamlı olarak yüksek değerler elde edilmiştir. Ortalama kan
basıncında ise 15. dk'da benzer sonuç elde edilmiştir. Ortalama hava yolu basınçları
PEEP grubunda anlamı olarak yüksek tespit edilmiştir. Boezaart skorları gruplar
arasında değerlendirildiğinde ise 30. 45. ve 60. dk'da PEEP grubunda anlamlı olarak
daha yüksek skorlar elde edilmiştir.
Sonuç: Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisinde PEEP kullanımı, kanama
skorunda istatistiksel olarak anlamlı artışa neden olarak cerrahi görüş alanına olumsuz
etkide bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: PEEP, Boezaart, Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi

Abstract:
PURPOSE: It's known that application of positive end-expiratory pressure
(PEEP) improves respiratory functions under general anesthesia. In this study, the aim
was to show how the application of positive end-expiratory pressure affects on bleeding
and related surgery field vision in functional endoscopic sinus surgery.
METHODS: The data was obtained from the medical records of 60 patients (in
ASA 1-2-3 groups) who had functional endoscopic sinus surgery by ENT clinicians in
2015-2016. By looking at the anesthesia evaluation forms of the patients the data about
height, weight, age, ASA scores, medications, comorbid diseases was recorded. The
patients' preoperative systolic, diastolic and mean arterial pressures were recorded. For
the anestesia induction 2mg/kg propofol, 0,6 mg/kg rocuronium, 1 mcg/kg remifentanil
were given. The patients were divided into two groups as; peroperative 5cmH20 PEEP
applicated (Group PEEP) and not applicated (Group Control). Boezaart score was used
to evaluate the effect of bleeding on the surgical field vision in the patients with
peroperative controlled hypotension. According to this score; 0= No bleeding, 1= Mild
bleeding (aspiration is not needed), 2=Mild bleeding (Aspiration is rarely needed/
bleeding doesn't threat surgical field), 3= Mild bleeding: Aspiration is needed
frequently / bleeding threats surgical field and effect of aspiration dissappears after a
couple of seconds. 4= Moderate bleeding, frequent suctioning required, and bleeding
threatens surgical field directly after suction is removed. 5=Severe bleeding, constant
suctioning required; bleeding appears faster than can be removed by suction; surgical
field severely threatened and surgery usually not possible
FINDINGS: The surgery field vision is evaluated by Boezaart score, by asking
the surgeon questions about the quality of the field vision. Also, pulse, systolic blood
pressure, diastolic blood pressure, mean arterial pressure, peripheral oxygen saturation,
end tidal carbondioxide, end tidal sevoflurane, mean airway pressure, PEEP value, 
x
remifentanyl infusion dose, bleeding score (Boezaart score) was recorded in every 15
minutes during the surgery, and the data is obtained from the anesthesia evaluation
form.
RESULTS: In control group, systolic and diastolic blood pressures was
significantly higher compared to PEEP group in 0th and 15th minutes. In 15th minute,
mean arterial pressure was evaluated similar in both groups. Mean airway pressures was
significantly higher in PEEP group. In 30th, 45th and 60th minutes, Boezaart scores was
significantly higher in PEEP group