Ceyhan ilçesinde tarımsal faaliyetler: Sorunlar ve çözüm önerileri
Agricultural activities in Ceyhan district: Problems and solution proposals
Yazar: MELEK GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN YAMAN KOCADAĞLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana-Ceyhan = Adana-Ceyhan ; Beşeri coğrafya = Human geography ; Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Tarım = Agriculture ; Tarım alanları = Agricultural lands ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Tarımsal üretim = Agricultural production

Özet:
Günümüz dünyasında tarım alanları, üzerinde beşeri ve ekonomik faaliyetlerin yoğunlaştığı, kullanım tür ve taleplerinin giderek çeşitlendiği ve fazlalaştığı sınırlı alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada ülkemizin en fazla tarımsal üretim potansiyeline sahip alanlarının başında gelen Adana iline bağlı Ceyhan ilçesinde tarımsal faaliyetler ve bu faaliyetlere dair sorunlar ile çözüm önerileri ele alınmıştır. Araştırmada tarımsal faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde etkili olan doğal, beşeri ve ekonomik faktörler bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, Ceyhan ilçesinde gerçekleştirilen tarımsal faaliyetler ve bu faaliyetlere dair sorunlar coğrafi bir bakış açısı altında ele alınmıştır. Mekânsal kullanımların doğal ortam ile olan ilişkisi göz ardı edilmemiş; doğal ortam şartları ile tarımsal faaliyetler arasındaki ilişki analiz edilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra doğal ortam potansiyelinden yararlanan, mekânsal kullanım kararlarını alan ve arazi kullanımlarına yön veren insan faktörü de tarımsal faaliyetlere etkileri doğrultusunda nüfus ve yerleşme başlıkları altında ele alınmıştır. Bu altlıklar üzerine Ceyhan ilçesinde genel arazi kullanım durumu ve bu kullanımlar içerisinde tarımsal faaliyetlerin yeri ve önemi ortaya konulmuştur. Araştırma sahasında tarımsal faaliyetler ve bu faaliyetlere dair sorunlar ile çözüm önerilerine detaylı bir şekilde temas edilmiştir. Tarımsal faaliyetlerin sahanın neredeyse tamamına yakın bir kısmında sürdürüldüğü; nüfusun arttığı ilçe merkezi ve yakın çevresinde ise bu faaliyetlere ait kullanım yoğunluğun arttığı gözlemlenmiştir. Araştırma sahası sahip olduğu doğal ortam potansiyeli nedeniyle ülkemizde bitkisel üretim sürecinin yoğun bir şekilde devam ettirildiği çok önemli bir tarımsal üretim merkezidir. Bunun yanı sıra bu süreçte ortaya çıkan gerek doğal gerekse beşeri kaynaklı bir takım sorunlar da söz konusudur. Çalışmada bu sorunlar ele alınmış; bunlara dair çözüm önerilerine temas edilmiştir. Doğal ve sınırlı bir kaynak olan tarım alanlarının, özelde ise ülkemizin en önemli bitkisel üretim merkezlerinden birisi olan Ceyhan Ovası'nın, koruma - kullanma dengesi çerçevesinde sürdürülebilir kullanımına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Today, we encounter agriculture areas as the limited areas where human and economic activities become intensified, usage types and demands gradually become diversified and increase in number. This study addresses the agricultural activities and problems and solution suggestions in relation to these activities in Ceyhan district of Adana province, which is ranked the first among the areas having the highest agricultural production potential in our country. In the research, natural, human and economic factors, which are effective in the implementation of agricultural activities, were assessed as a whole. Within this scope, the agricultural activities implemented in Ceyhan district and the problems in relation to these activities were addressed under a geographical perspective. The relationship between spatial usages and the natural relationship was not neglected and the relationship between natural environmental conditions and agricultural activities was analyzed. Besides that, the human factor, which makes use of the natural environment potential, takes decisions about spatial usage and directs land usages, was also addressed under the titles of population and settlement in line with its effects on agricultural activities. Overall land usage condition in Ceyhan district on these bases and the place and importance of the agricultural activities in these usages were revealed. In the field of research, agricultural activities and problems and solution suggestions in relation to these activities were dealt with in detail. It was observed that agricultural activities are maintained in almost all parts of the field, and the usage intensity regarding these activities increased in the town center and surroundings where population increased. The field of research is a very important agricultural production center where vegetative production process is intensely continued in our country due to its natural environment potential. Besides that, there are also both natural and human based problems that emerged in this process. The study addresses those problems and deals with the solution suggestions in relation to them. Being one of the agricultural areas, which are natural and limited sources, and specifically one of the most important vegetative production centers in our country, Ceyhan plain needs a sustainable usage within the framework of protection - usage balance.