İsmail  Hakkı Baltacıoğlu'nun düşünce dünyası
Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu's world of thought
Yazar: ÖMER OBUZ
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YAKUT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Atatürkçülük = Kemalism ; Baltacıoğlu, İsmail Hakkı = Baltacıoğlu, İsmail Hakkı ; Düşünce = Thought ; Düşünce tarihi = Thought history ; Düşünce yapısı = Construction of the theought ; Kemalizm = Kemalism ; Siyasal çağdaşlaşma = Political modernization ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history

Özet:
İ. Hakkı Baltacıoğlu; fikirleri ve kişiliğiyle aykırı bir isim. Uzun hayatı boyunca şahitlik ettiği olayların şekillendirdiği bir düşünce adamı. Osmanlı İmparatorluğu'nun yaşadığı trajedilerin yarattığı atmosferde Türklük şuurunu kavramaya başlayan, mensubu olduğu İmparatorluğun yıkılışını an be an gören, ancak başta eğitim olmak üzere pek çok alanda düşünceleriyle bunun oluşmasının önüne geçmek isteyen bir aksiyon adamı. 
İkinci Meşrutiyet ile fikri literatürde yer almaya başlayan özgürlük, Türklük, devrim ve çağdaşlaşma düşüncesi, Milli Mücadele ile birlikte giderek ivmelenmiş ve olgunlaşmıştı. Yeni rejimle birlikte resmi ideoloji Kemalizm'i benimseyip savunan ve Kemalist çağdaşlaşma anlayışını yönlendirmek isteyen Baltacıoğlu, çağdaşlaşmanın önemine değinirken her fırsatta Türk benliğinin korunmasına özen göstermiş ve geçmişten bugüne değişmediğini belirttiği geleneklerden ilham alarak ve bu canlı cevherleri koruyarak yaratılacak bir Türkiye arzulamıştı. Dolayısıyla eğitimden kültüre, sanattan siyasete dek çağdaşlaşmanın bütün yönleriyle ilgili düşüncelerini, gelenek lehine kurgulamıştı. Bunu yaparken Batı'nın/Avrupa'nın teknolojisinden, biliminden ve metodundan yararlanmak gerektiğini ifade etmekten de geri durmamıştı. Her ne kadar bir dönem, sahanın dışına itilmiş de olsa, her daim Kemalist hareket içerisinde konumlanan Baltacıoğlu, zaten başından beri Kemalist hareketi şekillendirme noktasında çalışmalara imza atmıştı. Yine de Kemalist hareketin ünlü ideologlarından biri olamadı ve 1978'de hayata gözlerini yumdu



Anahtar Kelimler: Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu, Kemalizm, Çağdaşlaşma, Eğitim

Abstract:
İ. Hakkı Baltacıoğlu is a contradictory figure in terms of his ideas and personality. He was a man of thought shaped by the events he witnessed throughout his long life. He was a man of action who started comprehending the sense of being Turk in the atmosphere created by the tragedies the Ottoman Empire, witnessed the fall of the empire of which he was a member with every moment, but wanted to stop the fall with his thoughts in many field, especially in education. 
The thought of freedom, being Turk, revolution, and modernization which began taking place in the ideological literature with the Second Constitutionalist Period had increasingly gained momentum and developed in the War of Independence. Baltacıoğlu who advocated the official ideology Kemalism with the new regime and wanted to orientate the Kemalist modernization mentality focused on the importance of modernization, cared about the preservation of the Turkish identity at every turn, and desired a country of Turkey to be created through inspiration from the traditions, which had never changed until then as he stated, and the protection of that live heritage. Therefore, he constructed his thoughts about all aspects of modernization such as education, culture, art and politics in favor of tradition. In doing this, he did not fail to express that one should benefit from the Western/European technology, science and methodology. Even though he was thrown out of the field in some period, Baltacıoğlu who had always been positioned within the Kemalist movement had already carried out studies to shape the Kemalist movement. Nevertheless, he was not able to become one of the famous ideologists of the Kemalist movement and passed away in 1978.


Key Words: Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu, Kemalism, Modernization, Education