Gebe kadınlara verilen eğitimin doğum sonu taburculuğa hazır oluşluk ve yaşam kalitesine etkisi
The effects of educatıon admınıstered to pregnants on readıness for postpartum dıscharge and the qualıty of lıfe
Yazar: KAMİLE ALTUNTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL EGE
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sağlık eğitimi = Health education ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönem fizyolojik süreçler olmasına karşın, sağlık hizmeti gereksinimi artar. Ana-çocuk sağlığı hizmetleri içinde önemli bir yeri olan doğum sonu bakım hizmetlerinin hemşireler tarafından sunulması önemlidir.Doğum sonu dönemde annelerin hastane taburculuğuna hazır oluşluk düzeyini ve doğum sonu yaşam kalitesini yükseltmek önemli bir yaklaşımdır.Bu çalışma; gebeliğin son trimestrinde verilen eğitimin ve doğum sonu dönemde yapılan izlemlerin, annelerin doğum sonu hastane taburculuğuna hazır oluşluğuna ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir.Birinci aşama; Konya merkez Meram ilçesine bağlı bir nolu Aile Sağlığı Merkezinde, doğum sonu dönemdeki 200 anne ile yapılan ?Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin (MAPP-QOL)? geçerlik güvenirlik çalışmasıdır.İkinci aşama; Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı'nda gerçekleştirilen gebeliğin son trimestırında verilen eğitimin etkinliğini değerlendiren deneysel bir çalışmadır.Toplam 40 müdahale ve 40 kontrol grubu olmak üzere 80 gebe ile çalışılmıştır.Çalışmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Anne- Bebek Formu, ?Hastane Taburculuğuna Hazıroluşluk Ölçeği - Yeni Doğum Yapmış Anne Formu (HTHÖ-YDAF)?ve ?Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (MAPP-QOL)? ile toplanmıştır. Müdahale grubuna doğum ve doğum sonrasına yönelik 3 aşamada eğitim verilmiş, kontrol grubuna eğitim verilmemiş ancak hastanenin rutin hizmetlerinden yararlanmışlardır.Veriler; Ki kare, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizi sonucunda MAPP-QOL'nin Cronbach alfa değeri 0.95 olarak bulunmuştur.Müdahale grubunda kadınların taburculuğa hazıroluşluk puan ortalaması (157.0±24.1) ve doğum sonu yaşam kalitesi puan ortalaması (25.7±3.4) kontrol grubuna göre (sırasıyla 147.6±23.6; 23.8±2.6) daha yüksek ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Sonuç olarak; eğitimin taburculuğa hazır oluşluğu etkilediği ve doğum sonu yaşam kalitesini arttırdığı saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Taburculuğa hazıroluşluk, yaşam kalitesi, doğum sonu, hemşirelik.

Abstract:
Although pregnancy is a physiological process at delivery and postnatal, it is the period when health services are required more.It is esential that prenatal care services, which have an important role in maternal and infant health services, be provided by nurses.It is an important approach to raise the level of being prepared to be discharged from hospital in the postnatal period and the level of life quality of mothers.It was aimed in this study to determine the effects of the education provided in the last trimester of pregnancy and the postnatal follow up on being prepared to be discharged after delivery and on the life quality.The study was carried out in two phases.First phase; the validity and reliability of `Postnatal Life Quality Scale (MAPP-QOL)? performed on 200 mothers at number one Family Health Center in Meram, a central town of Konya.Second phase; a experimental study evaluating the effects of training in the last trimester of pregnancy performed at the department of obstetrics and gynaecology of Meram Faculty of Medicine, Selcuk University. A total of 80 pregnants (40 intervention, 40 control group) were studied.The data of the study cosisted of personal information form, mother-infant form, Readiness for hospital discharge scale-new mother form (HTHÖ-YDAF) and postnatal quality of life (MAPP-QOL).The intervention group was trained for delivery and postpartum period in three phases, however, control group received no training except the routine sevices of the hospital.The data were evaluated with Chi square tests, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis and Spearman Correlation Analyzes.Cronbach?s alpha value of MAPP-QOL was 0.95.The mean point of being prepared to be discharged(157.0±24.1), and the quality of life in the intervention group (25.7±3.4) was higher than in the control group, and difference was statistically significant( 147.6±23.6; 23.8±2.6 respectively).As a result; education affected the readines to be discharged from hospital and it was found that it increased the quality of life.Key Words: Readiness for discharge, quality of life, postpartum, nursing.