Fetal sağlığın değerlendirilmesinde non-invaziv yöntemlerin etkinliği
The effectivity of non-invasive methods an the assessment of fetal health
Yazar: ZÜMRÜT BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN DEMİRCİ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Perinatal dönem insan sağlığının risklerle dolu darboğazlarından biridir. Fetal hayattan yenidoğan dönemine geçiş süreci büyük bir strestir. Prenatal dönem fetal sağlığı değerlendirmenin ötesinde yenidoğan sağlığı açısından kısa ve uzam süreli sorunların belirleyicisi olarak da önem taşır. Prenatal dönemde fetal sağlığın değerlendirilmesindeki amaç; riskleri belirlemek, intrauterin asfiksiye bağlı gelişebilecek komplikasyonlan zamanında tanılamak, fetus kaybım önleyerek sağlıklı bir bebeğin doğmasını sağlamaktır. Çalışmamız; prenatal dönemde fetal sağlığın değerlendirilmesinde kullanılan noninvaziv yöntemlerin fetal iyilik halini ve olası riskleri tanılamadaki etkinliğini saptamak, gerek maternal gerekse fetal morbidite ve mortaliteyi en aza indirmek amacı ile deneysel ve metodolojik olarak Araştırmamızın evrenim, en az ilkokul mezunu olan 32, gebelik haftasını dolduran, NST sonucu reaktif, tekil gebeliği olan ve fetal anomalisi olmayan 65 düşük 65yüksek riskli toplam 130 gebe oluşturmuştur. Verilerin toplanması iki aşamada gerçekleşmiştir. I. Aşamada gebelere risk skorlama ölçeği uygulanarak gebeler düşük ve yüksek riskli olarak tanımlamış NST' si reaktif olan gebeye prenatal dönem gebe tanılama formu, ardından fundus pubis yüksekliği ve karın çevresi ölçümleri yapılmış, daha sonra gebeye günlük fetal hareket iziem formu verilmiştir. II. Aşamada ise gebeliğin sonu, doğuma ve yenidoğan-özelliklermi içeren görüşme formu uygulanmış, ayrıca travaya ilişkin NST sonuçlan değerlendirilmiştir. Veriler yüzdelik, t-testi, Chisquare (ki kare), korelasyon ve tek yönlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamına alman 130 gebeden, 65 düşük riskli gebede 10 fetal hareket istenilen sürede gerçekleşirken, yüksek riskli gebelerin %7' sinde ise gerçekleşmediği, yalnız yüksek riskli gebelerin yenidoğanlannın %3. Finin suni solunuma gereksinim duyduğu, düşük riskli gurubun yenidoğanlanmn %3.rinİn, yüksek riskli gurubun ise %15.4'ünün YDYBÜ kaldığı gözlenmiş, yenidoğanlann %6.2'simn 2500 gr'ın altında, %6.9'unun 400ögr'ın üstünde olduğu saptanmıştır.Çalışma bulgularımıza göre noninvaziv yötemlerden NST, FH testi ve fundus pubis yüksekliği Ölçümünün, fetal iyilik halinin saptanmasında karın çevresi Ölçümünden daha etkili olduğunu söyleyebiliriz. Anahtar kelimeler: fetal sağlık, non invaziv yöntem; NST, Fetal hareket testi, FP yüksekliği, karın çevresi ölçümü, etkinliği.

Abstract:
The Effeetivity of Noninvasive Methods on the Assessment of Fetal Health Prenatal period one of bottlenecks of human health, full of risks. Transition process from prenatal to newborn period is a great stress. Beyond evaluating fetal health, perinatal period is olso important as the determiner of long and short term problems in terms of newborn health. In prenatal period, the aim of determining fetal health is to designate risks, to diagnose complications which can improve with intrauterin asphyxia at the right time, and to provide delivery of a healthy baby, preventing fetus losses. Our study is experimentally and methodologically planned with the aim of determining the effeetivity of noninvasive methods, which are used in the evaluation of fetal health during the perinatal period, in diagnosing the fetal well-being and probable risks and minimizing not only maternal but also fetal morbidity and mortality. In our survey, we studied on 130 pregnancies who were at least primary school graduates, who have completed their 32 nd pregnancy weeks, whose NST results were reactive, who had singular pregnancy, and who did not have fetal malformations, 65 of whom with low and 65 of whom with high risk. Gathering data is realised in two phases. In the first phase, first applying risk scoring scale, pregnancies are defined as high and low risk-bearing, prenatal period pregnancy diagnosis form is given to the pregnants whose NST is reactive, then pubis height and abdominal periphery measurements are applied, afterwards daily fetal movements observation from is given to pregnancies. In the 2 nd stage, the interview from, which includes features of pregnancy and, labor and newborn, is applied, and also NST results regarding labor/delivery are evaluated. The data evaluated by percentage, t-test, chisquare, correlation and one-way variance analysis.Among Î30 pregnancies included in the scope of this study, while Î0 fetal movements occured in designed duration in 65 low risk pregnancies, it is observed that they did not occur in 7% of high risk pregnancies, that only 3.1% of newborns of high risk pregnancies needed artificiary respiration, that newborns of 15.4% of high risk and 3.1% of low risk pregnancies stayed in newborn intensive care unit, and that 6.2% of newborns are under 2500 gr and 6.9% of newborns are over 4000 gr. According to findings of our study, we can state that among noninvasive, methods NST fetal movement test and symphysial fundal height measurement are more efficient, than abdominal periphery measurement in determining fetal well-being. Keywordsrfetal health, noninvasive method, nonstress test, fetal movement test, FP height, abdominal periphery measurement, effectivity.