Göğüs ve kalp damar cerrahisi kliniğinde izlenen postoperatif pnömonilerin maliyet analizi
The cost analysis of clinical postoperative pneumonia in thoracic and cardiovascular surgery
Yazar: AYŞEGÜL İNCİ SEZEN
Danışman: PROF. DR. FATMA ULUTAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bronkopnömoni = Bronchopneumonia ; Cerrahi-akciğer = Surgery-lung ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Fayda-maliyet analizi = Cost-benefit analysis ; Göğüs cerrahisi = Thoracic surgery ; Maliyet = Cost ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Toplam maliyet = Total cost

Özet:
Postperatif pnömonilerin maliyetini araştırmak üzere planlanan
çalışmamızda kardiyovasküler cerrahi ve göğüs cerrahisi bölümünde cerrahi
operasyon geçirmiş olan 111 hasta yer almıştır. Operasyon sonrası pnömoni
gelişen 37 hasta ile gelişmeyen 74 hasta karşılaştırılmıştır.
Çalışmamızda postoperatif pnömoni gelişen hastaların ortalama yatış
süresi 21 gün (4-55) olarak tespit edilmiştir. Pnömoni olmayan hastalarda ise yatış
süresi ortalama 10 gün olarak saptanmıştır (p<0.001). Postoperatif pnömoni yatış
süresini 2 kat artırmaktadır.
Postoperatif pnömoni için risk faktörleri; steroid kullanımı, ASA skoru
yüksekliği, nazogastrik tüp varlığı, periferik/santral venöz kateterizasyon,
postoperatif kardiyak yetmezlik/akut böbrek yetmezliği gelişmesi, total parenteral
nutrisyon kullanımı, operasyon sonrası mobilizasyon gününün uzun olması,
eritrosit transfüzyonunun miktarının artması, ventilasyona bağlanması ve
entübasyonda geçen sürenin uzun olmasıdır.
Postoperatif pnömoni ölüm oranını istatistiki olarak anlamlı şekilde
artırmaktadır (p<0,001).
Postoperatif pnömoninin gelişmesi durumunda toplam maliyet anlamlı
olarak artmaktadır (p<0,001). Postoperatif pnömoni gelişen bir hastanın ortalama
maliyeti 8211,7 TL (4063,2 dolar), gelişmeyenlerde ise 3917,5 TL (1938,4 dolar)
saptanmıştır (p<0,001). Postoperatif pnömoni gelişimi maliyette 2 katlık bir artışa
neden olmaktadır. Ameliyat maliyeti (p=0,005), laboratuvar maliyeti, radyolojik
incelemelerin maliyeti, antibiyotik ve kültür maliyeti kalemlerinin her biri toplam
maliyeti istatistiki olarak anlamlı etkilemektedir (p<0,001). Operasyon maliyeti
dışındaki kalemlere baktığımızda maliyeti %38,9 oranında antibiyotik kullanımı,
%30,6 oranında yatak maliyeti, %22,5 oranında laboratuvar maliyeti, %5,8
oranında radyolojik inceleme maliyeti, %2,2 oranında ise mikrobiyolojik kültür
maliyeti etkilemektedir.
Çalışmamızda olası risk faktörlerinin maliyete etkisine bakıldığında
hastalarda entübasyon süresinin ve mobilizasyon süresinin, ölen hastalarda sürenin
uzaması maliyeti artırmıştır. Ventilatör kullanım oranının, inotrop ihtiyacının,
postoperatif komplikasyonların artması da genel maliyeti arttırmıştır. Solunum
egzersizi uygulanmayan hastalarda maliyet artmıştır.
Sonuç olarak; cerrahi sonrası gelişen pnömoniler maliyeti belirgin olarak
artırmaktadır. Risk faktörlerinin değerlendirilerek bu faktörlerinin azaltılması hem
enfeksiyon gelişimini hem de maliyeti azaltacaktır. Enfeksiyon kontrol önlemleri
enfeksiyon gelişimini dolayısıyla enfeksiyon maliyetlerini önleyeceğinden
enfeksiyon kontrol aktivitelerini desteklemek ve nozokomiyal enfeksiyonu
engellemek önemlidir.

Abstract:
In our study, 111 patients were included who underwent cardiovascular
surgery and thoracic surgery in the surgical department. 37 patients developing
postoperative pneumonia were compared to 74 patients who didn't develop
pneumonia after surgery.
The average length of stay of patients developing postoperative pneumonia
was 21 (4-55) days. The mean duration of hospitalization in patients without
pneumonia was found to be 10 days (p <0.001). The length of stay in the
postoperative pneumonia is 2-times more than control group.
Risk factors for postoperative pneumonia are steroids, high ASA score,
usage of nasogastric tube, peripheral / central venous catheterization,
postoperative cardiac failure / acute renal failure development, total parenteral
nutrition, the longer mobilization day after operation, the increase in the amount
of red cell transfusions, being connected to the ventilatory circuit and the longer
time during intubation.
Postoperative pneumonia increases the mortality rate statistically in a
significant way (p <0.001).
In case of development of postoperative pneumonia, total cost is
increasing significantly (p <0.001). The average cost of a patient with
postoperative pneumonia is 4063,2 dolars, while those who didn't develop
postoperative pneumonia was 1938,4 dolars (p<0,001). Postoperative pneumonia
development leads to an 2-fold increase in the total cost of patients. When we
calculate the cost of surgery (p = 0.005), laboratory costs, costs of radiological
97
examinations, costs of antibiotics and culture, each item affect the total cost of
statistically significant (p <0.001).
When we analyze the cost of items other than the operation costs, the rate
of antibiotic usage is 38,9%, bed cost is 30,6%, the cost of laboratory is 22.5%,
radiological examination cost is 5.8%, and microbiological testing cost is 2,2%.
In our study, when looking at the possible risk factors' impact on cost of
possible risk factors, duration of intubation and duration of
mobilization, extension of the date of death increased the cost. Rate of ventilator
use, the need for inotropes, an increase in postoperative complications increased
the overall costs. The patients who didn't do breathing exercises, had increased
costs.
In conclusion; developing pneumonia after surgery increases costs
significantly. Evaluation of the risk factors for pneumonia and reducing them will
reduce both the rate of infection and the cost.
Infection control measures to support infection control activities will thus
prevent infection and reduce costs of nosocomial infections.