Sosyal bilgiler eğitimcilerinin ihtilaflı politik sorunları ele alma yöntemine yaklaşımları
Approaches of social studies educators to controversial political issues discussion method
Yazar: ASLI ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. KERİM ŞEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Güncel olaylar = Current events ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Tartışmalı ve hassas konular = Controversial and sensitive subjects

Özet:
Amaç: İhtilaflı politik konular, bir grup insan arasında önemli anlaşmazlıklara
neden olan, kamuoyunun bölünmüş olduğu veya kamusal alanda faaliyet gösteren farklı
grupların farklı şekilde yaklaştığı konulardır. Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler eğitimcilerinin ihtilaflı politik konulara yönelik yaklaşımlarının ve sosyal bilgiler öğretiminde ihtilaflı politik konuların kullanılmasına yönelik görüşlerinin belirlenmesidir. Bu
doğrultuda sosyal bilgiler eğitimcileri ihtilaflı politik konuların eğitimsel amaçlı kullanımı hakkında neler düşünmekteler ve bu tarz konuları eğitimsel amaçlı kullanma konusunda ne gibi yeterliliklere sahiptirler sorularına cevap aranmıştır.
Yöntem: Çalışma temel bir nitel araştırma olarak desenlenmiştir. Çalışmada nitel araştırmalarda sık kullanılan veri toplama araçlarından biri olan yarı yapılandırılmış
görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formundaki sorular araştırmacı tarafından geliştirilmiş, pilot uygulama sonrası uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Veriler, sosyal
bilgiler öğretmenliğinden mezun 12 erkek 12 kadın toplam 24 sosyal bilgiler eğitimcisinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, yanıtlar transkripte
edilmiştir. Veri analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken
kod, kategori ve temalar tekrar eden bir süreç içerisinde düzenlenmiş, uzman görüşüne
sunularak çalışmanın iç geçerliliğinin sağlanması hedeflenmiş ve güvenilirlik veya tutarlılık artırılmaya çalışılmıştır. Veri kaynağının seçiminde sadece sosyal bilgiler öğretmenliğinden mezun olmuş henüz göreve başlamamış veya kısa süreli öğretmenlik
yapmış kişiler seçilmiştir.
Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre sosyal bilgiler eğitimcileri ihtilaflı politik konuların eğitim sürecinde kullanılmasına yönelik olumlu görüş bildirmişlerdir. İhtilaflı politik konuların eğitim sürecinde kullanılmasının eğitimsel ve toplumsal pek çok
yararı olduğunu ifade etmişlerdir. Ancak güncel ihtilaflı politik konuların öğretiminde kendilerini yeterli görmemektedirler. Bu yetersizlik sebeplerini mesleki tecrübelerinin
azlığına ve lisans eğitiminin niteliğine bağlamaktadırlar.
İhtilaflı politik konular kavramını az sayıda eğitimci duyduğunu ifade etmiş ancak kavramla neyin kastedildiğini anladıklarını beyan etmişlerdir. Başta üst düzey düşünme becerileri olmak üzere ihtilaflı politik sorunların eğitimsel açıdan pek çok faydası olduğunu ifade eden sosyal bilgiler eğitimcileri bu konuların eğitiminde ve öğretiminde öğretmen becerilerinin önemli olduğunu bildirmişlerdir. Araştırmanın bulgularından biri de sosyal medyanın ihtilaflı politik sorunlar üzerindeki etkisidir. Sosyal
medyanın ihtilaflı politik konular üzerinde genellikle olumsuz etkisi olduğunu ifade
etmişlerdir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonuçlarına göre sosyal bilgiler eğitimcileri
ihtilaflı politik konuların sosyal bilgiler eğitiminde kullanılmasına olumlu bakmakta
ancak bu konuların öğretiminde kendilerini yeterli görmemektedirler. Sosyal bilgiler
eğitimcilerinin yetersizlik sebepleri, lisans eğitiminde alınan mesleki uygulama derslerinin verimsiz olması, gündemi takip edememe ve mesleki anlamda tecrübe eksikliğidir.
İhtilaflı politik konuların eğitimsel anlamda pek çok faydası bulunmuştur. Bu faydalar
politik konularda bilinçlenme, hakların öğretilmesi, vatandaşlık becerileri, demokratik
beceriler ile üst düzey düşünme becerilerinin gelişmesi olarak sıralanmıştır. İhtilaflı
politik konular sınıf ortamında bazı problemlere yol açabilmektedir. Kutuplaşmalar,
sınıf içi gerginlikler, kavgalar, yanlış anlaşılmalar, sınıf yönetiminde yaşanacak zorluklar bu problemlerden bazılarıdır. Bu problemlerin çözümünde öğretmen yeterliliklerinin
önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenler iyi bir yönetici olmanın yanı sıra yeterli
donanıma sahip olmalı, kuralları önceden belirlemeli ve tarafsız bir tutum sergilemelidir. Araştırmanın sonuçlarından biri de sosyal medyanın öğrenciler üzerindeki etkisidir.
Sosyal medyadaki çok sayıdaki yanlış ve taraflı içerik öğrencileri ve eğitim sürecini
olumsuz etkilemiştir.
Anahtar kelimeler: İhtilaflı politik konuları ele alma yöntemi, Vatandaşlık eğitimi,
Demokrasi eğitimi, Sosyal bilgiler eğitimi

Abstract:
Purpose: Controversial political issues refer to issues that cause significant disagreement among a group of people, issues that divide public opinion, or issues that
different groups operating in the public sphere approach in different ways. The aim of
this study is to determine social studies educators' approaches to controversial political
issues and their views on the use of controversial political issues in social studies education. In this context, answers were sought to questions about what social studies educators think about the use of controversial political issues in education and what kind of
competencies they have in using these issues for educational purposes.
Method: The study is designed as basic qualitative research. In the study, a
semi-structured interview form, which is one of the frequently used data collection tools
in qualitative research, was used. The questions in the interview form were developed
by the researcher and prepared after receiving expert opinion following the pilot application. Data were collected from a total of 24 social studies educators, 12 male and 12
female, who graduated from social studies teaching, through the semi-structured interview form, and the responses were transcribed. Content analysis technique was used in
data analysis. While analysing the data, codes, categories, and themes were organized in
a recurring process, presented to expert opinion to ensure the internal validity of the
study, and efforts were made to increase reliability or consistency. In the selection of
the data source, only individuals who graduated from social studies teaching and have
not yet started their duty or have done short-term teaching were selected.
Results: According to the findings of the study, social studies educators have
expressed positive views on the use of controversial political issues in the educational
process. They have stated that the use of controversial political issues in the educational
process has many educational and societal benefits. However, they do not see them-selves as sufficient in teaching current controversial political issues. They attribute these
insufficiencies to their lack of professional experience and the quality of undergraduate
education. Few educators have heard of the concept of controversial political issues, but
they have declared that they understand what is meant by the concept. Social studies
educators, who state that controversial issues have many educational benefits, especially
in terms of higher-level thinking skills, have reported that teacher skills are important in
the education and teaching of these issues. One of the findings of the research is the
impact of social media on controversial issues. They have stated that social media generally has a negative impact on controversial political issues.
Conclusion and Suggestions: According to the results of the study, social studies educators have a positive view on the use of controversial political issues in social
studies education, but they do not see themselves as sufficient in teaching these issues.
The reasons for the insufficiencies of social studies educators are the inefficiency of
professional practice courses taken in undergraduate education, inability to follow the
agenda, and lack of professional experience. There are many educational benefits of
controversial political issues. These benefits are listed as awareness of political issues,
teaching of rights, citizenship skills, democratic skills, and the development of higherlevel thinking skills. Controversial political issues can cause some problems in the
classroom environment. Polarizations, tensions in the classroom, fights, misunderstandings, difficulties in classroom management are some of these problems. It has been revealed that teacher competencies are important in solving these problems. In addition to
being a good administrator, teachers should have sufficient equipment, set rules in advance, and display a neutral attitude. One of the results of the research is the impact of
social media on students. The numerous incorrect and biased content on social media
has negatively affected students and the educational process.
Keywords: Controversial political issues discussion method, Citizenship education,
Democracy education, Social studies education.