İflasın Ertelenmesi
Postponement of bankruptcy, der konkursaufschub
Yazar: İBRAHİM ERMENEK
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ARSLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin aktiflerinin pasiflerini karşılamaması (borca batıklık) hali hem İcra ve İflas Kanununda hem de Türk Ticaret Kanununda özel bir doğrudan doğruya iflas nedeni olarak kabul edilmiştir. Sermaye şirketi veya kooperatifin borca batık olma şüphesinin varlığı halinde yönetim kurulu, şirket tasfiye memurları veya alacaklılardan birisi mahkemeye borca batıklık bildiriminde bulunabilirler. Borca batıklık bildirimi mahkemenin harekete geçmesinin bir vasıtasıdır. Bu nedenle borca batıklık bildirimine ilişkin düzenlemelerin öncelikli muhatabı hakimdir. Borca batıklık bildirimini alan hakim borca batıklığı tespit ederse, borca batıklık bildirimi iflas talebini içermese dahi iflasın açılmasına karar verir.Borca batıklık bildirimine ilişkin yargılama çekişmeli yargı çekişmesiz yargı ayrımında, çekişmeli yargının özel bir türünü teşkil eder. Ancak, borca batıklık bildiriminde bulunulması halinde klasik anlamda bir davada bulunması gereken iki taraf yoktur. Ayrıca, borca batıklı bildiriminin yapıldığı dilekçenin dava dilekçesinin zorunlu unsurlarını içermesi gerekmez. Bu nedenle borca batıklık yargılaması bir dava değildir.Borca batıklık yargılaması iflas nedeninin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine yönelik bir yargılamadır. İflasın ertelenmesi talebi borca batıklık yargılaması içerisinde yapıldığından, iflasın ertelenmesine ilişkin inceleme borca batıklık yargılaması içinde ve fakat ondan kısmen bağımsız bir prosedürdür. İflasın ertelenmesi incelemesi sonunda şirket veya kooperatifin mali durumunun iyileştirilme imkanı varsa iflasın ertelenmesine karar verilir. Fakat bu karar borca batıklık yargılamasını sona erdirmez. Bu kararla iflasın açılıp açılmayacağı, adeta erteleme süresi neticesinde mali durumun iyileşip iyileşmeyeceği şartına bağlanmış olur. Bu nedenle iflasın ertelenmesi kararı geçici nitelikte bir nihai karardır. Geçici nitelikte bir nihai karar olması nedeni ile iflasın ertelenmesi kararına karşı tek başına kanun yoluna başvurmak mümkündür.İflasın ertelenmesine karar veren mahkeme borçlunun malvarlığını korumak için gerekli tedbirleri de alır. Ayrıca, borçlunun işlemlerini denetleyecek veya bizzat idare edecek bir de kayyım atar. Kayyım erteleme süresi içerisinde vereceği raporla şirketin mali durumu hakkında mahkemeyi bilgilendirir. Kayyım yapmış olduğu görev itibari ile kamu görevlisidir. Ayrıca, işlemlerine karşı asliye ticaret mahkemesine şikayet yolu ile başvurmak da mümkündür.İflasın ertelenmesi süresi içerisinde gerek ertelemenin başarıya ulaşabilmesi, gerek borçlunun malvarlığının korunması ve gerekse de alacaklı menfaatlerinin korunması için kanun koyucu bazı tedbirleri de almıştır. Bu bağlamda iflasın ertelenmesi süresi içerisinde, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Amme alacakları da dahil olmak üzere şirket veya kooperatife karşı yeni takip yapılamaz ve başlamış olan takiplere devam edilemez. Yalnız bu kuralın bir istisnası olarak rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılabilir. Fakat rehinli malların satılması veya rehinli mallar üzerinde muhafaza tedbirleri alınması istenemez. Ayrıca, İcra ve İflas Kanunu madde 206'da öngörülmüş birinci sıra alacaklılarının takip yapmalarına bir engel yoktur.İflasın ertelenmesi süresi içerisinde veya erteleme süresi sona erdiğinde şirket veya kooperatifin aktifleri pasiflerini geçmiş ve kısa vadede borca batıklık tehlikesi ortadan kalkmışsa şirket veya kooperatifin mali durumu iyileştirilmiş sayılır. Bu durumda mahkeme iflasın ertelenmesi süresini kaldırarak iflasın açılmasına yer olmadığına karar verir. Erteleme süresi içerisinde veya sonunda mali durumun iyileştirilemeyeceği anlaşılırsa, mahkeme erteleme süresini kaldırıp iflasın açılmasına karar verir.

Abstract:
It is constituted as a direct bankruptcy cause in both Enforcement and Bankruptcy Law and Turkish Commercial Code if the assets of Capital Stock Companies and Cooperatives cannot cover their debts (insolvency). In the case of insolvency suspicion of a Capital Stock Company or a Cooperative; board of directors, the liquidator or any creditor may inform the court of insolvency. This notice is a means for the court to act. Therefore the major addressee of the regulations regarding this notice of insolvency is the judge. If the judge determines the insolvency after receiving the notice, he is obliged to decree bankruptcy even if the notice doesn?t contain a request for bankruptcy.Hearing of an insolvency notice constitutes a special kind of contentious proceeding in civil procedure. However in the case of an insolvency notice, there need not be two parties as needed in conventional lawsuits. Also, the request containing the notice is not expected to include all the mandatory elements of a regular complaint. Therefore the insolvency notice hearing is not a lawsuit per se.Insolvency notice hearing is a proceeding to determine whether the cause for bankruptcy has risen or not. Since the postponement of bankruptcy request is brought up during the insolvency notice hearing, the investigation regarding the postponement is a part of, but partially independent from, the proceedings of insolvency. If it is determined that the financial situation of the company or the cooperative may be improved at the end of the proceedings, the court decrees the postponement of bankruptcy. But this decree doesn?t conclude the insolvency hearing. With this decree, faith of the bankruptcy is subjected to the condition of whether the financial situation may be improved by the end of the postponement period. Therefore this decree is an interim conclusive decision. Because it is a conclusive decision, it may be subject to an appeal on its own.The court issuing the decree also takes necessary measures to protect the assets of the debtor. It also appoints a trustee to manage and oversee transactions of the debtor. Trustee informs the court with report regarding the financial situation of the company during the postponement period. Trustee is considered as a public official whilst on duty. Furthermore his actions may be subject to complaints to Commercial Courts.The legislator has also adopted some measures in order to protect the assets of the debtor, safeguard the interest of the creditors and ensure the success of the postponement during the period. In this context, statute of limitations and other time limits don?t take effect during this period. All execution and bankruptcy procedures, including public debts, become suspended, and no new ones may be initiated. However as an exception, execution processes for credits guaranteed by pledge, mortgage or commercial enterprise pledge may be carried out. But for these processes, pledged item may not be sold and no protective measure may be requested. Also the imprimis special creditors determined in Enforcement and Bankruptcy Law article 206, may carry on their proceedings.In the end of the postponement period, if the assets of the company or the cooperative exceeds their debts, and the danger of insolvency is not foreseeable for the short term, the financial situation of the company or cooperative is considered improved. In such case, court lifts the postponement of bankruptcy period and decrees that bankruptcy is denied. If it is determined that the financial situation cannot be improved during or in the end of the period court lifts the postponement period and decrees bankruptcy.