Antipirin türevli bileşiklerin biyolojik önemi
The biological significance of antipyrine-derived compounds
Yazar: MUKADDES BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. MELEK GÜL
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Antipirin = Antipyrine ; Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Heterosiklik bileşikler = Heterocyclic compounds ; Moleküler kenetleme = Molecular docking

Özet:
Son yıllarda, çok çeĢitli heterohalkalı bileĢikler anahtar olarak seçilerek türevlendirme tepkimeleri ile onların biyolojik aktivite gösterecek yapılara dönüĢtürülmeleri Ģeklindeki çalıĢmalar hızla artmıĢtır. Ġlaç aktif maddesi olarak günümüzde halen kullanılan aminoantipirin bileĢiği yeni biyolojik aktivite gösterecek moleküllerin modellenmesinde ana iskelet olarak seçilen yapılardandır. Ayrıca farklı halka üyesi (4,5,6) sayısına sahip heterohalkalı, aromatik veya aromatik olmayan furan, tiyofen, piperidin, pirol, piridin, pirimidin, piperazin, izoksazol gibi yapıların modellemeye dahil edilmesiyle farklı özellikte çeĢitliliğe sahip yeni bileĢiklerin eldesi mümkün olmuĢtur. Bu çalıĢmada; ilk basamakta antipirin ana iskeletinin imin türevleri sentezlenmiĢtir. Ġmine bağlı aril grupları biyolojik aktivite açısından yapıdaki çeĢitliliği olumlu yönde arttıracağı düĢünülen furan, tiyofen gibi heteroaromatik halkalardan seçilmiĢtir. Sentezlenen bileĢiklerin yoğunluk fonksiyonel teorisi ile geometrik optimizasyonu yapılmıĢ, HOMO-LUMO enerji seviyeleri ve elektron yoğunluk bölgeleri Gaussian09W/GausView kullanılarak belirlenmiĢtir. Elde edilen bu optimize molekül yapıları kullanılarak seçilen proteinler ile moleküler kenetlenme çalıĢmaları yapılmıĢtır. Ġkinci basamakta ise sentezlenen antipirin iskeletine sahip aril ve hetoaril türevleri, Suzuki bağlanma tepkimesi ile çeĢitli gruplarla türevlendirilmesi tamamlanmıĢtır. Literatüre katılacak bileĢiklerin yapıları, FTIR, 1H NMR, APT 13C NMR, LC-MS/ MS gibi spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiĢtir. Son aĢamada ise elde edilen moleküllerin biyolojik aktivite çalıĢmaları antioksidan çalıĢmalarla desteklenmiĢtir. DPPH radikal süpürme ve metal Ģelatlama aktiviteleri moleküllerin yapı aktivite iliĢkisi açısından değerlendirilmiĢtir. Farmakokinetik özellikleri OSIRIS, Molinspriation program sonuçları ile sunulmuŞtur.

Abstract:
In recent years, a wide variety of heterocyclic compounds have been selected as the key, and studies have increased rapidly in the field of their derivatization into structures that will show biological activity. The aminoantipyrine compound, which is still used as an active drug substance, is one of the structures chosen as the main skeleton in the modeling of molecules that will show new biological activity. In addition, heterocyclic, aromatic or non-aromatic structures with different ring member numbers (4, 5, 6) such as furan, thiophene, piperidine, pyrrole, pyridine, pyrimidine, piperazine, isoxazole were included in the modeling, and it was possible to obtain new compounds with different properties and diversity. In this study, imine derivatives of the main skeleton of antipyrine were synthesized in the first step. Furan and thiophene heteroaromatic rings, which are thought to increase the diversity in the structure in terms of biological activity, were selected. Geometric optimization of the synthesized compounds was made with density functional theory, HOMO-LUMO energy, levels and electron density regions were determined using Gaussian09W/GausView. Molecular docking studies were carried out with selected proteins using these optimized molecular structures. In the second step, the derivatization of aryl and heteroraryl derivatives with synthesized antipyrine skeletons with various groups was generated by the Suzuki coupling reaction. The structures of the compounds to be included in the literature were characterized by spectroscopic methods for instances FTIR, 1H NMR, APT 13C NMR and LC-MS/ MS. Ġn the last stage, the biological activity studies of the obtained molecules were supported by antioxidant studies. DPPH radical scavenging and metal chelating activities were evaluated in terms of the structure-activity relationship of the molecules. Its pharmacokinetic properties are presented with the results of the OSIRIS and Molinspriation programs