İskemik inme hastalarının hemoreolojik parametrelerinin incelenmesi
Investigation of hemorheological parameters inischemic stroke patients
Yazar: GÜRSAN GÜNEŞ UYGUN
Danışman: PROF. DR. KEMAL TUTKAVUL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, akut iskemik inme hastalarında tam kan viskozitesi (TKV), plazma viskozitesi (PV), eritrosit agregasyonu (EA) ve eritrosit deformabilitesi (ED) dahil olmak üzere hemoreolojik parametrelerde değişiklikler olup olmadığının belirlenmesi ve inme etiyolojisi ile ilişkisinin ortaya konmasıdır. Çalışma aynı zamanda tedavi sonrası bu parametrelerdeki değişimleri değerlendirmeyi ve iskemik inmenin risk faktörleri, nörogörüntüleme bulguları arasındaki korelasyonu değerlendirmeyi amaçlamıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Nörolojik semptomların başlamasından sonraki ilk 3 gün içinde akut iskemik inme tanısı alan 70 hasta ve 96 sağlıklı kontrolden oluşan prospektif bir çalışma yapıldı. İskemik inme tanısı alan hastalar TOAST kriterlerine göre alt gruplara ayrıldı. Hastaların hemoreolojik parametreleri başvuru anında ve tedavi sonrası 5. günde ölçüldü. ED, maksimum uzama indeksi (EImax) ve SS1/2 parametreleri; EA agregasyon amplitüdü (AMP), agregasyon indeksi (AI) ve t1/2 parametreleri kullanılarak lazer ektasitometri yöntemiyle değerlendirildi. TKV ve PV, çeşitli shear rate değerlerinde rotasyonel viskozimetre kullanılarak ölçüldü. Nörogörüntüleme bulguları ile inme risk faktörleri arasında ilişki araştırıldı. 
BULGULAR: İnme hastaları ile kontrol grubu arasında AMP, AI ve t1/2 parametreleri açısından anlamlı fark gözlendi (sırasıyla p=0,001, p=0,013, p=0,009). Ayrıca inme hastalarının EImax değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,000). Ancak, inme hastaları ve kontrol grubu arasında TKV ve PV açısından anlamlı bir fark gözlenmedi. Ek olarak tedaviden sonra küçük damar okluzyonu alt grubunda tüm shear rate ölçümlerinde TKV'de anlamlı bir azalma kaydedildi. Homosistein seviyesi, bazal gangliyon ve infratentoriyal alanlarda dağılan ak madde lezyonları ile pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterdi. (sırasıyla r=0.362 p=0.002, r=0.247, p=0.039).
SONUÇ: Eritrosit agregasyonuna yatkınlığın artmış olması akut iskemik inme patofizyolojisinde bir rol oynuyor olabilir. Ayrıca, eritrositlerin deforme olabilme ve kan akışını artırma yeteneklerinde artış kronik damar hastalığı sürecinde telafi edici bir mekanizma görevi görüyor olabilir. İskemik inme risk faktörleri beyindeki belirli alanların tutulması ile ilişkili olabilir. Bu mekanizmalara ilişkin anlayışımızı ilerletmek, iskemik inme hastalarını iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Abstract:
AIM: The aim of this study is to determine whether there are any changes in hemorheological parameters, including whole blood viscosity (WBV), plasma viscosity (PV), erythrocyte aggregation (EA), and erythrocyte deformability (ED), in acute ischemic stroke patients, and to establish their relationship with stroke etiology. The study also aimed to evaluate the changes in these parameters after treatment and assess the correlation between risk factors for ischemic stroke and neuroimaging findings.
MATERIALS and METHODS: This was a prospective study including 70 patients diagnosed with acute ischemic stroke within the first 3 days of the onset of neurological symptoms and 96 healthy controls. Ischemic stroke patients were divided into subgroups based on TOAST criteria. Hemorheological parameters of the patients were measured at the time of admission and on the 5th day after treatment. ED was quantified using the maximum elongation index (EImax) and SS1/2 parameters, while EA was assessed by measuring the aggregation amplitude (AMP), aggregation index (AI), and t1/2 parameters using laser ektacytometry. WBV and PV were measured using a rotational viscometer across a range of shear rates. The relationship between neuroimaging findings and stroke risk factors was established.
RESULTS: Significant differences were observed between stroke patients and the control group in AMP, AI, and t1/2 (p=0.001, p=0.013, p=0.009, respectively). Furthermore, the EImax value of stroke patients was significantly higher than the control group (p=0.000). However, no significant differences were observed in WBV and PV between stroke patients and the control group. In addition, after treatment, a significant decrease in WBV was found in the small vessel occlusion subgroup. Homocysteine level showed a positive correlation with scattered white matter lesions in basal ganglia and infratentorial areas (r=0.362, p=0.002; r=0.247, p=0.039, respectively).
CONCLUSION: Increased predisposition to erythrocyte aggregation may contribute to the occurrence of acute ischemic stroke. Moreover, gain the ability of erythrocytes to deform and increase blood flow may serve as a compensatory mechanism in the chronic vascular disease process.  The risk factors for ischemic stroke may exhibit connections to specific areas within the brain. Advancing our understanding of these mechanisms may help improve the overall health and well-being of stroke patients.