Hareketli fonksiyonel aygıtlarla (aktivatör, twinblock) mandibular ilerletme yapılan sınıf ıı hastalarda; eklem, dentoalveolar bölge, kas ve kortikal beyin aktivitelerinin fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (FMRI) ile incelenmesi
Evaluation of joiint, dentoalveolar region, muscle and brain cortex activity of class ii patients treated by removable functional appliances for mandibular adavancement with functional magnetic resonance imaging (FMRI)
Yazar: ORHAN ÖZDİLER
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖKLÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Aktivatör cihazlar = Activator appliances ; Beyin = Brain ; Dentoalveolar yapı = Dentoalveolar structure ; Kaslar = Muscles ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Ortopedi = Orthopedics ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sınıf II maloklüzyona sahip büyümekte olan bireylerde, fonksiyonel ortopedik tedavi aygıtlarının sefalometrik bulgularının yanında; çiğneme kasları, TME ve beyin üzerindeki etkilerinin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile incelenmesi ve aygıtların tüm gün veya gece kullanımının farklı sonuçlar verip vermediğinin incelenmesidir. 
Bu amaçla çalışmaya 16 birey dahil edilmiş ve 8 bireye apareyini yemekler hariç tüm gün, diğer 8 bireye ise sadece gece uyku sırasında kullanmaları istenmiştir. Bunun yanında hastalardan tedavi başında alınan Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleri (fMRI), görüntüleme prosedürünün değiştirilmesinden ötürü beyin incelemeleri açısından kullanılamaz duruma geldiği için tedavi grubundaki 16 bireyin özelliklerine uyumlu 10 adet sınıf II birey çalışmaya dahil edilmiş ve tedavi başındaki fMRI görüntüleri tekrarlanmıştır. Çalışma materyalini tedavi öncesi (T0) ve tedavi sonrası (T1) 'nda tedavi gruplarından alınan lateral sefalometrik radyograflar, el bilek grafileri, MRG görüntüleri oluşturmaktaydı.
Mandibulanın gelişiminin stimüle edilmesi amacıyla monoblok ve twin block apareyleri kullanılmış olup, maksiller dental arkta genişletme ihtiyacı olan hastalarda twin block tercih edilmiştir.. Aktivatörler; apareyin kliniğimizde uygulanış biçimi nedeni ile molarların ilişkisi Sınıf I olacak şekilde imal edilmiştir. Aygıtların vertikal aktivasyonu ise istirahat konumunun 3-4 mm üzerinde olacak şekilde belirlenmiştir.
Sefalometrik değerlere baktığımızda, ANB açısında tüm gün ve gece gruplarında meydana gelen küçülme sırası ile 1.17° ve 1,35°'dir ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Mandibular boyutlardaki artış her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlıdır. Co-Gn boyutunda tüm gün grubunda 9,44 mm, gece grubunda 7,71 mm artış izlenmiştir. Co-Go ise tüm gün grubunda 5,63 mm, gece grubunda ise 5,54 mm artmıştır. Overjetteki azalma da her iki grupta istatistiksel olarak tedavi başına göre anlamlı ve özellikle tüm gün grubunda diş hareketleri anlamlıdır. Yüz yükseklikleri ve GoGn/SN açısında anlamlı bir değişiklik bulunmamıştır. Overbite'a baktığımızda ise overbite'daki azalma tüm gün grubunda istatistiksel olarak anlamlıdır.
MRG bulgularımıza göre ise, çiğneme kasları, retrodiskal doku ve discus articularis'te her iki grupta da sinyal intensite oranlarının (SIR) artışında  istatistiksel olarak anlamlı artışlar saptanmıştır. Bu durum fonksiyonel ortopedik tedavi ile yapısal ve adaptif değişikliklerin sonucu olabilir. Kondiler proses'teki SIR değerleri de kondilin farklı bölgelerine olmak üzere artış göstermiştir. Çiğneme kaslarının uzunluklarına baktığımızda ise gece grubunda istatistiksel olarak anlamlı artışlar belirlenmiştir; ancak bu değerler tedavi sonunda tüm gün grubuyla istatistiksel olarak bir fark göstermemiştir. Kas genişlikleri de her iki tedavi grubunda da istatistiksel olarak tedavi başına göre anlamlı artışlar göstermemiştir. Çiğneme kaslarının hacimlerine baktığımızda ise her iki tedavi grubundaki artışların istatistiksel olarak anlamlı olduğunu görmekteyiz. 
fMRI ölçümlerine baktığımızda ise dinlenme durumu ve komuta bağlı BOLD değerlerinde tüm gün ve gece grubu, kontrol grubuna göre birçok bölgede istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Konuşma, öğrenme, görme, kas koordinasyonu, primer ve sekonder duysal korteks gibi bölgelerden oluşmaktadır. Beyin hacmi, kurvatürü, kalınlığı ve alandan oluşan morfometrik ölçümlere baktığımızda ise yine tüm gün ve gece grubu, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı değerlere sahiptir. 
Fonksiyonel ortopedik tedavi yalnızca iskelet ve dentoalveolar yapının düzeltiminin yanında nöromuskuler karakteriyle kaslar ve beyin üzerinde de etkili kompleks bir tedavidir. Tüm gün aygıt kullanımının gece grubuna göre belirgin bir avantajı belirlenmemiştir.

Abstract:
The  aim of this study is to evaluate the effects of functional orthopedic treatment in growing class II patients on masticatory muscles, TMJ and brain as well as cephalometric findings and to find out whether using the functional appliances whole day or only night has different results or not.
For this reason, we selected 16 patients in our study. 8 patients were instructed to use their appliances whole day except feeding and the other 8 patients were instructed to use during sleep at night. However, the functional magnetic resonance images (fMRI) ,which were taken at the beginning of the treatment, became unusable due to the changes of imaging procedure in our treatment. So an additional 10 patients of control group with class II maloclussion who had similar characteristics with treatment group was added to our study and fMRI images of these new patients were obtained. The material of this study was the pre treatment (T0) and post treatment (T1) lateral cephalometric radiographs, hand wrist radiographs and MRG images of the treatment group.
For stimulation of the mandible monoblock and twin block appliances were used, if maxillary expansion was needed twin block applaince was preferred. The appliances were produced with the activation until class I molar relationship with the vertical activation of 3-4 mm more than free way space.
The cephalometric evaluations showed that ANB angle was reduced significantly in whole day group and night group with the values of 1.17° ve 1,35° consecutively. The statistically increase in mandibular dimensions was seen in the both treatment groups. Co-Gn was increased 9,44 mm in whole day group and that value was 7,71 mm in night group. Co-Go values were 5,63 mm increase for whole day and 5,54 mm increase for night group. The decrease of overjet was statistically significant in both treatment groups and in whole day group teeth movements were significant. Facial height and the GoGn/SN angle showed no significant changes. When we look at the overbite, the decrease was significant in whole day group.
According to our MRI findings; the signal intensity ratings (SIR) were increased significantly in both treatment groups on masticatory muscles, retrodiscal pad and discus articularis. This can be the result of adaptive and structural changes in these areas after functional orthopedic treatment. Processus Condylaris also showed statistically significant SIR increases in some parts of it in both treatment groups. The length of masticatory muscles showed statistically significant increases in night group; however these values showed no significant changes between groups at the end of the treatment. The width of the muscles also showed no significant increases post treatment in comparison to pre treatment within groups. The volume of the masticatory muscles also showed statistically significant increases in both treatment groups.
When we look at the fMRI measurements, the rest state and task state BOLD values were both showed significant increases in several regions of brain in comparison to control group such as speech, learning, muscle coordination, primary and secondary sesnory cortexes. The morphometric measurements (volume, thickness, area and meancurve) also showed statistically significant increases in treatment groups compared to control group.
Functional orthopedic treatment not only corrects the skeletal and dentoalveolar structures. At the same time, with it's noromuscular character, it is a complex treatment with an effect on muscles and brain. Whole day usage of appliances did not show any significant effects compared to night group.