Zonguldak il merkezi'nde lise öğrencilerinde obezite prevalansı ve etkileyen faktörler
Prevalence of obesity and influencing factors among high school students in Zonguldak city center
Yazar: GÜLŞEN KARACA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KURÇER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Zonguldak il merkezinde öğrenim gören lise öğrencilerinde obezite prevalansını ve olası risk faktörlerini tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte tanımlayıcı bir araştırmadır. Bu çalışmaya 655 lise öğrencisi dahil edilmiştir. Araştırma verileri yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Literatür taranarak oluşturulan bir anket ve 17 maddelik Aile Aidiyet ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %39,5'i kız %60,5'i erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Öğrencilerin yaş ortalamaları 15,6±0,9 (minimum 14 maksimum 17)'dur. Vücut kitle indeksi sınıflaması için genişletilmiş International Obesity Task Force kesme noktaları kullanılmıştır. Katılımcıların %7,6'sının düşük kilolu, %68,5'inin normal kilolu, %11,8'inin fazla kilolu, %12,1'inin obez olduğu tespit edilmiştir. Fazla kilolu prevalansı kızlarda %10,4 erkeklerde %12,6; obezite prevalansı kızlarda %13,5 erkeklerde %11,1'dir. Günlük ana öğün sayısı, günlük ara öğün sayısı, haftalık ev dışında yeme sıklığının fazla olması ve gece yatmadan yeme alışkanlığının var olması obezite ile ilişkili bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin %67,6'sı (n=443) ailesi ile ilişkisini 'iyi' olarak ifade etmiştir. Öğrencilerin aile aidiyet ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları 67,10±11,23 (minimum19 maksimum 85) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin Aile Aidiyet ölçek puanları ve aile ilişkileri ile obezite prevalansı arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada adolesanlarda obezite ve fazla kilolu prevalansı dikkat çekici düzeylerde yüksek bulunmuştur. Obezitenin henüz ortaya çıkmadan önlenmesi amacıyla çocukluktan itibaren etkin mücadele programlarının uygulamaya konulması faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: fazla kilolu, obezite, lise öğrencileri, prevalans, risk faktörleri

Abstract:
Materials and Methods: Our study is a cross-sectional descriptive research. A total of 655 high school students were included in the study. The research data were collected through face-to-face surveys. The survey was developed based on a literature review on obesity, and the 17-item Family Belonging Scale was used.
Results: The participants consist of 39.5% female and 60.5% male students. The average age of the students was 15.6±0.9 (minimum 14, maximum 17) years. The extended International Obesity Task Force cut-off points were used for body mass index classification. It was found that 7.6% of the participants were underweight, 68.5% were normal weight, 11.8% were overweight, and 12.1% were obese. The prevalence of overweight was 10.4% in girls and 12.6% in boys, while the prevalence of obesity was 13.5% in girls and 11.1% in boys. A higher number of main meals per day, higher number of snacks per day, frequent eating out per week, and having the habit of eating before bed were found to be associated with obesity. Of the students participating in the study, 67.6% (n=443) described their relationship with their family as 'good' The students average score on the Family Belonging Scale was found to be 67.10±11.23 (minimum 19, maximum 85). No significant difference was found between students Family Belonging scale scores and family relationships in relation to obesity prevalence.
Conclusion: As a result, in this study, the prevalence of obesity and overweight in adolescents was found to be notably high. To prevent obesity before it emerges, it would be beneficial to implement effective intervention programs starting from childhood.
Key Words: overweight, obesity, high school students, prevalence, risk factors