Çevrenin merkez üzerine egemenlik kurması (dıştan içe içten içe)
The sovereignty of peripher over the center (from out to inside, through inside)
Yazar: ÖZGÜR EVREN ARIK
Danışman: PROF.DR. SELAHATTİN YILDIZ
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
1950'li yıllarla birlikte başlayan, Türkiye toplumun geçirdiği belirgindönüşüm ve kırılma dönemleriyle birlikte devamlı yeni noktalara evrilengecekondu / gecekondulaşma sorunu, bugün yeniden ve baştandeğerlendirilmeyi hak eden bir konudur. Günümüzde, kent çevreleri olaraktanımlayacağımız gecekondu ve varoş bölgeleri, kentin merkezlerinde kendiağırlığını belli noktalarda uygular hale gelmektedir. Kökleri geçmişten gelen,ancak bugünün şekillendirdiği böylesi bir sorunu değerlendirirken soruna,yukarıdan ve izole bir konumda kalarak bakmak, belki görünüşte doğru,ancak pratikte geçerliliği tartışmalı sonuçlara ulaştırabilir bizi. Gerekakademik düzlemde hazırlanacak benzer bilimsel çalışmalarda, gerekseestetik kaygılar taşıyan bir sanat eseri olarak böyle bir konuyu film üzerineaktarırken soruna belli bir düzeyde ?içeriden? bakabilecek ve sorunun ?içdinamiklerini? kavrayıp aktarabilecek bir üslup kurmak gerekmektedir.Hazırlanan bu tez çalışması, yukarıda vurgulanmaya çalışılandüşünceyi zemin almaktadır. Tez çalışmasına bağlı olarak hazırlanan ? X ?adlı belgesel film de, bu zemin üzerinde ilerleyerek, söz konusu yaklaşımıörneklemeyi hedefleyen bir görsel ürün olarak tasarlanmıştır. Belgesel,gecekondu ve varoş bölgelerinde yaşayan insanların yaşamlarına, kendihareketlilik ve akışının içine olabildiğince doğallığını koruyarak girmeyiamaçlar. Ele alınan konuya, konu üzerinde tek bir nokta belirleyerek oradanyüklenmek yerine, bahsedilen bölgelerdeki gündelik yaşamlara farklıanlarda farklı noktalarından dahil olarak hikayesi kurgulanmıştır. Eldeedilmek istenen, görsel bir estetik çalışma olarak belgesel filmin izleyicininönüne ?içten? bir bakış serebilmesidir. ?İçten? kavramının burada, mevcut ikianlamıyla da birlikte düşünülmesi gereklidir: Samimiyet anlamında içtenolma durumu ve olabildiğince konunun içinden seslenebilmek.

Abstract:
The phenomenon of illegal housing typical of a number of developingcountries is called in Turkey `gecekondu? and this problem has a past thatmore than 50 years. Nowadays, this illegal housing problem reached a newappearance. The gecekondu settlements surrounding the major cities of thecountry and inhabitants of this settlements exhibit two different situations inthe overall picture. First one is the views of ?others? in the cities, and thesecond is the views of ?new holders? of the cities. Upper class-living partsof the cities have gradually been detached from the central parts of thecities and began to live more isolated from the other parts. The parts of thecities where the lower class population accumulated in the major cities areenlarged and started spreading over the ?centers?. With the new scenes ofthis problem, we need to find some fresh approaches and improve newevaluations about it.This graduation work and the documentary film called ? X ?, had beenformed as an example for a new looking. The mentioning ?new glance? isbuild upon the terms of the conversance and the sincerity. Withoutconversance and sincerity, it is too easy to falling into the trap of theenstrangement to the subject. These are the key words for the constractionof our new glance and of course minding out the danger of to be drown inthe deep of the subject matter