Enerji arz güvenliği kapsamında Türkiye'nin enerji politikaları
Turkey's energy policies within the scope of energy supply security
Yazar: BURAK CORUH
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖRNEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Arz duyarlılığı = Supply response ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Eşbütünleşme = Cointegration ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; Türkiye = Turkey

Özet:
Günümüzde ülkelerin enerjiyi temel bir girdi olarak kullanması, enerji arzının sürdürülebilirliği konusunu ön plana çıkarmıştır. Yıllar itibariyle ülkelerin tüketim kalıplarında meydana gelen değişimlerle birlikte artan enerji ihtiyacı ülkelerin enerji politikalarında enerji arzının yeterli miktarda ve kesintiye uğramadan tüketiciye sunulması gerekliliğinin kabullenilmesine sebep olmuştur. Enerji arzının kesintiye uğraması durumunda ortaya çıkabilecek riskleri göz önünde bulundurduğumuzda özellikle enerjide kendine yeterliliği sınırlı olan ülkeler açısından enerji arz güvenliğinin hayati bir önem taşıdığından bahsetmek mümkün olacaktır. Bu kapsamda Türkiye'de enerjiye olan talebin artması, artan bu talebin ülkede enerji arzının sınırlı olması sebebiyle karşılanamaması ve bu sebeple enerjide dışa bağımlılığın yüksek olması, Türkiye açısından enerji arz güvenliği konusunun önemini ortaya koymaktadır. 

Çalışmanın amacı, Türkiye'nin mevcut enerji projeksiyonunu ortaya koyarak, enerji arz güvenliği kapsamında Türkiye'nin enerji politikalarını tartışmak ve enerji arz güvenliğini etkileyen faktörlerin Türkiye açısından geçerliliğini ampirik olarak test etmektir. Bu amaç doğrultusunda 1972-2017 dönemi arasında serilere ADF ve PP Birim Kök testleri uygulandıktan sonra değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini araştırılmasında ARDL Eşbütünleşme Sınır Testi'nden yararlanılmıştır. Son olarak seriler değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin ortaya koyabilmek için Toda-Yamamoto Granger Nedensellik analizi yapılmıştır. Çalışmada eşbütünleşme testi sonuçlarına göre petrol fiyatı, kişi başı enerji tüketimi ve karbondioksit emisyon miktarının Türkiye'nin enerji arz güvenliğini azalttığı toplam birincil enerji arzı değişkeninin ise arttırdığı sonucuna varılmıştır. Değişkenler arasında, petrol fiyatından enerji arz güvenliğine ve karbondioksit emisyon miktarından enerji arz güvenliğine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, the use of energy as a basic input has highlighted the issue of energy supply's sustainability. The increasing energy need of countries with the changes in the consumption patterns over the years was caused to accept necessity of providing the energy supply to the consumers with sufficient amount and without interruption in the energy policies of the countries. Considering the risks that may arise when energy supply is interrupted, it is possible to mention that energy supply security has of vital importance especially for countries with limited self-sufficiency in energy. Within this scope; increasing demand of energy for Turkey, failure to meet this rising demand because of limited energy in the country and consequently high external dependency on energy, reveals the importance of energy supply security topic for Turkey. 

The aim of the study is to discuss Turkey's energy policies within the framework of energy supply security and test validity of the factors that affects energy supply security for Turkey empirically with presenting Turkey's current energy projection. For this purpose, ARDL Cointegration Bound Test was used to investigate the cointegration relationship between variables after ADF and PP Unit Root tests were applied to the series between 1972-2017 period. Finally, Toda-Yamamoto Granger Causality analysis was performed in order to reveal the causality relationship between the variables. The study showed that the oil price, per capita energy consumption and carbon dioxide emissions increase total primary energy supply variability and reduce Turkey's energy supply security, according to results of the cointegration test. Among the variables, it was concluded that there was a one-way causality relationship from oil price to energy supply security and from carbon dioxide emissions to energy supply security.