Kronik sosyal izolasyona maruz kalan yaşlı dişi sıçanlarda oksitosinin anksiyete, kognitif fonksiyonlar ve beyindeki nörotrofik faktörler üzerine etkileri
Effects of oxytocin on anxiety, cognitive functions and neurotrophic factors in the brain in aged female rats exposed to chronic social isolation
Yazar: HELİN DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY AKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Sosyal izolasyon, tüm yaş gruplarında görülmekle beraber özellikle yaşlılıkta yaygındır. Oksitosin, olumlu sosyal etkileşimin etkilerini ve sonuçlarını koordine etmek ile de görevlidir. Bu çalışmanın amacı, sosyal izole edilen yaşlı dişi sıçanlara intranazal oksitosin verilmesinin kognitif fonksiyonlar, davranış değişiklikleri ve  hipokampus (HPC) ile prefrontal korteksteki (PFC) Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) ve Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF) üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmada, yirmi sekiz adet yaşlı, dişi, 18-24 aylık Sprague Dawley cinsi sıçan kullanıldı. Hayvanlar dört gruba ayrıldı: kontrol (K), sosyal izole (Sİ), oksitosin izole (Oİ)  ve oksitosin sosyal (O). Dört haftalık sosyal izolasyonun son iki haftasında hayvanlara 14 kez intranazal olarak 2 g/kg oksitosin veya salin uygulandı. Oksitosinin son dozundan sonra, davranışsal fonksiyonları değerlendirmek için davranış deneyleri gerçekleştirildi. PFC ve HPC bölgelerindeki BDNF, VEGF miktarlarını değerlendirmek için ELISA kitleri kullanıldı. Çalışmanın sonucunda PFC ve HPC BDNF ve HPC VEGF miktarının gruplar arasında anlamlı bir fark yaratmadığı bulundu. PFC VEGF miktarı, O ve Oİ grubunda Sİ grubuna göre arttı. Morris su tankı deneyinde, öğrenme testleri sırasında gizli platformu bulmak için harcanan süre tüm gruplarda gün geçtikçe anlamlı şekilde azaldı. PFC ve HPC nöron sayımı yapıldı. HPC nöron sayısı Oİ grubunda, K ve Sİ grubuna göre yüksek bulundu; ayrıca O ile Sİ grubu arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşıldı. Oksitosin, Sİ sıçanlarda PFC VEGF miktarının artmasını sağladı. Sİ, üç odalı sosyal etkileşim testinde sosyalliği bozulan, boş alanda sosyal alana göre daha çok zaman geçiren tek grup olarak belirlendi. Bu bulgulardan yola çıkarak oksitosinin, stresin yol açtığı kognitif ve davranışsal değişiklikler üzerinde koruyucu bir etkiye sahip olabileceğini söyleyebiliriz. Yaşlı dişi sıçanlar, oksitosin uygulaması ve sosyal izolasyon üzerine daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Social isolation is common in all age groups but is particularly prevalent in old age. Oxytocin is also involved in coordinating the effects and outcomes of positive social interaction. The aim of this study was to investigate the effects of intranasal oxytocin administration to socially isolated old female rats on cognitive functions, behavioral changes and levels of neurotrophic factors in the hippocampus (HPC) and prefrontal cortex (PFC). Twenty-eight female, 18-24 months old Sprague Dawley rats were used in the study. The animals were divided into four groups: control (C), social isolated (SI), oxytocin isolated (OI) and oxytocin social (O). During the last two weeks of four weeks of social isolation, animals were intranasally administered 2 g /kg oxytocin or saline 14 times. After the last dose of oxytocin, behavioral experiments were performed. ELISA kits were used to evaluate the levels of BDNF and VEGF in the PFC and HPC regions. It was found that VEGF levels in HPC, BDNF levels in PFC and HPC did not significantly differ between the groups. The level of VEGF in PFC increased in the O and OI groups compared to the SI group. In the Morris water maze, during the learning tests, the time spent to find the hidden platform decreased significantly in all groups as the days passed. Neuron counts were performed in the PFC and HPC regions. The number of neurons in HPC was higher in the OI group than in the K and SI groups; it was also concluded that there was a significant difference between the O and SI groups. Oxytocin administration increased the level of VEGF in PFC in SI. SI was the only group whose sociability was impaired in the three chambered sociability test, they spent more time in the empty space than in the social one. Based on these findings, oxytocin may have a protective effects on stress-induced cognitive and behavioral changes. Further studies on aged female rats, oxytocin administration and social isolation are needed.