Alt ekstremite yetmezlik tedavisinde EVLA ve EVLA ile eş zamanlı skleroterapinin erken dönem semptom ve komplikasyonlara etkisi
Lower extri̇mi̇ty venous i̇nsuffi̇ci̇ency treatment wi̇th evla and evla and concomi̇tant sclerotherapy effect of early symptoms and compli̇cati̇ons
Yazar: MELAHAT POYRAZ
Danışman: PROF. DR. EROL HÜSEYİN AKSUNGUR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Bacak = Leg ; Komplikasyonlar = Complications ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Skleroterapi = Sclerotherapy ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız kliniğimizde alt ekstremite venöz yetmezliği nedeniyle tedavi edilen ve iki ayrı tedavi yöntemi (tek başına EVLA ve EVLA ile eş zamanlı köpük skleroterapisi) seçilen hastalarda bu iki yöntemin erken dönem işlem başarısı, gözlenen erken dönem semptom ve komplikasyonlar, hasta memnuniyeti üzerine etkisini değerlendirmektir.

	Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 26 Ocak-15 Ağustos 2012 tarihleri arasında trunkal yetmezlik tanısı konularak EVLA (grup 1) ve EVLA ile eş zamanlı köpük skleroterapi (grup 2) uygulanan 3 aylık takipleri yapılan yaşları 14-80 arasında değişen, 40 erkek 65 kadın olmak üzere toplam 105 hasta dahil edildi. Otuzsekiz hastada bilateral olmak üzere 143 ekstremitenin 73'üne sadece EVLA, 70'ine EVLA ile eş zamanlı köpük skleroterapi uygulandı. Hastaya bağlı faktörler (yaş, cinsiyet, BMI), anatomik ve klinik değerlendirmeler (CEAP, VCSS, VAS, HŞS) ve RDUS parametreleri kullanıldı. Hastalar 1. haftada klinik ve RDUS ile değerlendirildi. Birinci ay kontrolünde yalnızca klinik değerlendirme yapıldı. Üçüncü ayda klinik değerlendirme ve RDUS inceleme yapıldı, VCSS HŞS ve CEAP değerlendirilmesi tekrar edildi. 

	Bulgular: Üçüncü ay kontrolünde her iki grubta birer toplam 2 ekstremitede rekanalizasyon izlendi, 141 (% 98,6) trunkal ven total oklüze idi. Grup 1'de ilk ay % 15 oranında rezidiv varis görülürken grup 2'de %19 oranında saptandı ve skleroterapi uygulandı. Hasta yaşı, BMI ve uygulanan tümesan miktarı, tedavi edilen damar sayısına bakılmaksızın grup 1 ve grup 2'de tedavi sonrası ağrı skorları açısından farklılık saptanmadı. Birinci hafta kontrollerinde grup 1'de hastaların % 63'ünde, grup 2'de %67,1'inde ekimoz gelişti. İşlem sonrası ekimoz gelişimi açısından istatiksel olarak iki grup arasında anlamlı fark yoktu (p=0,613). Üçüncü ay kontrolünde grup 1'de parestezi 2 (%2,7) ekstremitede saptanırken, grup 2'de gözlenmedi. Skleroterapiye sekonder hiperpigmentasyon grup 2'de 7 ekstremitede (%4,9) mevcuttu. Major komplikasyon olarak derin ven trombozu grup 2'de 1 ekstremitede (%1,4) izlendi. Üçüncü ay takibinde tekrarlanan VCSS, HŞS ve CEAP değerlendirmelerinde tedavi öncesine göre her iki grupta istatistiksel olarak anlamlı düşme saptandı.

	Sonuç:  Tek başına EVLA yapılanlarla EVLA ve eş zamanlı köpük skleroterapi yapılanlar arasında işlem sonrası ağrı, rezidiv varis ve diğer semptomlar açısından anlamlı fark oluşmamaktadır. Buna karşı EVLA ve eş zamanlı skleroterapi hiperpigmentasyon ve DVT riskini arttırmaktadır. Bu nedenle EVLA yapılması gereken hastalarda skleroterapinin daha geç dönemde yapılması daha uygun olacaktır.

Abstract:
Purpose: Our aim in this study is to compare the two methods used, EVLA alone, EVLA with concomittant foam sclerotherapy to treat venous insufficiency in our clinic for their success rate, early symptoms and complications, and patient satisfaction. 

	Materials and Methods: Between October 26-August 15 a total of 105 patients (143 legs; bilateral in 38 patients), 40 male, 65 female, aged between 14-80 diagnosed with truncal venous insufficiency and treated with EVLA alone (group 1) and EVLA with concomittant foam sclerotherapy (group 2) followed up for 3 months were included this study. Seventy three legs were treated with only EVLA, 70 legs were treated with EVLA and concomittant foam sclerotherapy. Patient-related factors (age, sex, BMI), anatomical and clinical assessments (CEAP, VCSS, VAS, patient complaints score (PCS) and Doppler ultrasonography were used as parameters. At 1st week, patients were evaluated clinically and by Doppler ultrasonography. At 1st month, patients were followed clinically. At 3rd month, clinical evaluation and Doppler ultrasound examination was performed, and the CEAP, VCSS, PCS evaluations were repeated. 

	Results: At 3rd month follow-up, recanalization of the laser-ablated refluxing veins occurred in 2 legs, one in each group. In 141 legs (98,6%) total occlusion was detected. At 1st month in group 1, 15%, in group 2, 19%, legs with persistent varicosities were treated with repeat sclerotherapy. There was no significant difference between groups in pain scores regardless of age, BMI, tumescent, and number of treated veins. At 1st week, there was no difference between the development ecchymosis (in gruop 1 63%, in group 2 67%). At 3rd month, 2 legs (2,7%) in group 1 had paresthesia, in group 2 there was no paresthesia. In group 2 hyperpigmentation occured in 7 legs (4,9%). Major complication occurred in 1 leg (1,4%) in group 2 and included calf vein thrombosis. VCSS, PCS and CEAP evaluations repeated at 3rd month follow-up of patients were compared with respective preprocedural values and significant decrease was observed.

	Conclusion: In both groups post-procedure pain score and persistent varicosities were same. Concomittant sclerotherapy increases the risk of DVT and hyperpigmentation. Therefore, sclerotherapy should be done at a later stage but not simultaneously.