Unilateral serebral palsili çocuklarda eylem gözlem terapisi ve ayna terapisinin üst ekstremite fonksiyonları üzerine etkileri: 1 ay takipli randomize kontrollü çalışma
Effects of action observation therapy and mirror therapy on upper extremity functions in children with unilateral cerebral palsy: A randomized controlled study with 1 month follow-up
Yazar: SEDANUR GÜRLEK
Danışman: PROF. DR. GONCA BUMİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Serebral palsi = Cerebral palsy

Özet:
Bu çalışmada unilateral serebral palsi (SP)'li çocuklara uygulanan Eylem Gözlem Terapisi (EGT) ve Ayna Terapisi (AT) müdahalelerinin çocukların üst ekstremite fonksiyonları üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Araştırmaya 6-12 yaşları arasında 24 unilateral SP'li çocuk dahil edildi. Çocuklar basit rastgele yöntemle 12 çocuk EGT ve 12 çocuk AT grubuna olacak şekilde ikiye ayrıldı. Çocukların üst ekstremite becerilerine yönelik aktivite tercihlerini belirlemek için Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği, aktivitelere yönelik hedefleri belirlemek için Hedefe Ulaşma Ölçeği, üst ekstremite fonksiyonlarını değerlendirmek için Shriners Hastanesi Üst Ekstremite Değerlendirmesi, Melbourne Unilateral Üst Ekstremite Fonksiyon Değerlendirme Testi ve ABILHAND Çocuk-Elle İlgili Beceri Anketleri uygulandı. İlk değerlendirmelerin ardından her iki gruba da günde 1 saat, haftada 3 gün toplam 6 hafta olmak üzere 18 seans müdahale yapıldı. EGT grubuna 30 dk Bilateral Aktivite Eğitimi (BAE) ve 30 dk EGT uygulaması, AT grubuna ise 30 dk BAE ve 30 dk AT uygulaması şeklinde her bir gruba toplam 60 dk müdahale yapıldı. 6 haftalık müdahalenin ardından ve 1 aylık takip sürecinin ardından aynı standardize değerlendirmeler her iki gruba tekrar uygulandı. Çalışmanın sonunda, her iki grubun okupasyonel performans ve memnuniyetlerinde, aktivite hedeflerine ulaşmada ve üst ekstremite fonksiyonel becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi (p<0,05). Okupasyonel memnuniyet ve üst ekstremite bilateral el kullanımı becerilerinde EGT gurubu etki büyüklüğü açısından daha büyük etki gösterirken; okupasyonel performansta, aktivite hedeflerine ulaşmada ve üst ekstremite fonksiyonel becerilerinde AT grubu daha büyük etki sonuçlarını gösterdi. Bu araştırmada BAE ile uygulanan hem EGT hem de AT müdahalelerinin unilateral SP'li çocukların üst ekstremiteye yönelik becerilerini geliştirmede etkili olduğu görüldü. Bu bağlamda terapistlerin rutin müdahale programlarına ek olarak EGT ve AT gibi müdahaleleri kliniklerde destekleyici birer müdahale yöntemi olarak uygulamaları tedavi hedeflerine ulaşmayı daha çok destekleyecektir.
Anahtar Kelimeler: Unilateral serebral palsi, eylem gözlem terapisi, ayna terapisi, üst ekstremite fonksiyonu.

Abstract:
This study aimed to investigate the effects of Action Observation Therapy (AOT) and Mirror Therapy (MT) interventions on upper extremity functions in children with unilateral cerebral palsy (CP). The study included 24 children with unilateral CP aged between 6 and 12 years. The children were randomly divided into two groups, with 12 participants in the AOT group and 12 in the MT group. The Canadian Occupational Performance Measure (COPM) was used to identify the children's activity preferences for upper extremity skills, while the Goal Attainment Scale (GAS) was employed to establish activity goals. Upper extremity functions were evaluated using the Shriners Hospital Upper Extremity Evaluation, the Melbourne Assessment of Unilateral Upper Extremity Function, and the ABILHAND-Kids Questionnaire. Following the initial assessments, both groups underwent 18 intervention sessions over 6 weeks, with sessions lasting 1 hour per day, 3 days per week. The AOT group participated in 30 minutes of Bilateral Activity Training (BAT) and 30 minutes of AOT, while the MT group engaged in 30 minutes of AOT and 30 minutes of MT. After completing the 6-week intervention period and a subsequent 1-month follow-up, the same standardized assessments were re-administered to both groups. Statistically significant improvements were observed in both groups in terms of occupational performance and satisfaction, achievement of activity goals, and upper extremity functional skills (p<0.05). The AOT group demonstrated a greater effect size in occupational satisfaction and bilateral hand-use skills, while the MT group exhibited a greater effect size in occupational performance, achievement of activity goals, and upper extremity functional skills. This study highlights the effectiveness of AOT and MT interventions, when combined with BAT, in improving the upper extremity functions of children with unilateral CP. In this context, therapists' implementation of interventions such as AOT and MT as supportive intervention methods in clinics in addition to routine intervention programs will better support the achievement of treatment goals.
Key words: Unilateral cerebral palsy, action observation therapy, mirror therapy, upper extremity functions.