Ankara ili Beypazarı ilçesinde organik ve geleneksel olarak yapılan domates yetiştiriciliğinin karşılaştırmalı ekonomik analizi
A comparative economic analysis of the organic and traditional tomato production in Beypazari district of Ankara
Yazar: CENGİZ ERKOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. HALİL FİDAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Ürün maliyeti = Product cost

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ankara ili Beypazarı ilçesinde organik ve geleneksel domates üretiminin karşılaştırmalı analizini yapmaktır. Araştırmada kullanılan veriler gayeli olarak seçilen 4 köydeki 13 organik ve tesadüfi olarak seçilen 56 geleneksel domates yetiştiren işletmeden anket yolu ile elde edilmiştir. Kullanılan veriler 2007 yılı Kasım ayına aittir. Ortalama işletme genişliği organik domates yetiştiren işletmeler için 57,69 dekar, geleneksel domates yetiştiren işletmeler için 47,85 dekardır. Araştırma alanında kiraya arazi alma ve verme yaygın olarak görülmekte iken ortakçılık faaliyetinde bulunan işletmeye rastlanılmamıştır. Ortalama işgücü varlığı organik domates yetiştiren işletmeler için 3,88 EİB, geleneksel domates yetiştiren işletmeler için 4,01 EİB'dir. Değişken masrafların toplam üretim masrafları içindeki oranı organik domates yetiştiren işletmelerde %89,03, geleneksel domates yetiştiren işletmelerde %89,70'dir. Organik domates yetiştiriciliğinde gerek duyulan işgücü ihtiyacı geleneksel domates yetiştiriciliğe göre daha fazla iken, gerek duyulan çekigücü ihtiyacı daha azdır. Geleneksel domates yetiştiren işletmelerin domates verimi organik domates yetiştiren işletmelere göre %32,04, organik domates üretim maliyeti geleneksel domates üretim maliyetine göre %24,24 daha fazladır. Organik domates yetiştiriciliğinde brüt kar ve net kar geleneksel domates yetiştiriciliğine göre daha fazla bulunmuştur. Organik ve geleneksel olarak domates yetiştiriciliği yapan işletmeler arasında ortalama işletme genişliği ve tarımsal kuruluşları ziyaret etme sıklığı arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Domates yetiştiricilerinin bilgi kaynakları arasında tarım teşkilatı ilk sırada yer almakta olup bu oran organik yetiştiricilikte %61,54, geleneksel yetiştiricilikte 64,29'dur. Organik ve geleneksel olarak domates yetiştiriciliği yapan işletmelerde domates yetiştiriciliği deneyimi istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. Organik domates yetiştiricilerinin organik tarıma geçme nedenleri arasında ilk sırayı geliri artırmak ve pazar garantisi (%30,34) yer almaktadır. Organik domates yetiştiricilerinin %53,85'i gelecek yıllarda organik domates üretimini artırmayı düşünmektedirler. Organik tarıma geçiş ile birlikte işletmelerin %61,55'inin gelir durumunda bir artış meydana gelmiştir. Organik tarıma geçişle birlikte işletmelerin hayvansal gübre kaynağı olan hayvan sayılarında artış olmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the comparative economic analyses of organic and traditional tomato growing enterprises in Beypazarı district of Ankara province. The data have been collected by survey method from 13 organic and 56 traditional tomato enterprises in 4 villages which have been chosen according to random sampling method. Data used in the study are belonging to November 2007. Average land area of organic tomato farming is 57,69 da. and 47,85 da. of traditional tomato enterprises. Land renting is very common but share-cropping is not found for common tomato farming. Average labor force in organic tomato farming is 3,88 manpower unit and 4,01 manpower unit for traditional tomato enterprises. While the 89,03% of the total production costs in organic tomato farming was composed of variable costs while 89,70% in traditional tomato enterprises. While the required male labor is higher, machine force requirement is lower in organic tomato faming than traditional tomato farming. Tomato yield in traditional tomato farming is 32,04% higher than organic tomato farming and production cost of organic tomato farming is 24,24% higher than traditional tomato enterprises. Gross margin and net profit in organic tomato production is higher than traditional tomato production. Meaningful relations not found between the organic and traditional tomato growing enterprises in tomato growing experience and visit to agricultural enterprises in statistical way. Agricultural area directorate is in the first source of the knowledge of the tomato growers with 61,54% when traditional tomato growers is in 64,29%. Meaningful relations have not been found between the organic and traditional tomato growers in tomato growing experience. To increase the income and market guaranty (30,34%) takes the first place among the reasons why organic tomato growers have started to the organic farming. 53,85% of the organic tomato growers intent to increase their tomato production in the following years, Income increasing happened in 61,55% of the enterprises when they started organic farming. Animal numbers of the enterprises which are the manure sources, have been increased when they start organic farming.