Kayseri yöresinde yetişen bazı bitkilerin antioksidan, titreşim spektroskopik, kuramsal özelliklerinin incelenmesi ve kemometrik sınıflandırılması
Investigation of antioxidant, theoretical, vibrational spectroscopic properties and chemometric classifications of some regional plants grown in Kayseri
Yazar: LÜTFİYE AYDIN
Danışman: PROF. DR. TALAT ÖZPOZAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Kayseri yöresinde yetişen ceviz yaprağı, narpuz, ıhlamur ve altın çilek bitkilerinin ana bileşenleri kuramsal, optik ve titreşim spektroskopik yöntemler kullanılarak çeşitli özellikleri incelenmiştir. Ceviz yaprağında kuersetin-3-galaktozit, 3-kafeokinikasit, 3-kafeokinikasit, narpuzda rosmarinik asit, eriositrin, ıhlamurda izokuersitrin, tilirozit fenolik bileşikleri ve altın çilek bitkisinde rutin ana bileşen olarak incelenmiştir.
Kuramsal olarak bileşiklerin en kararlı geometrilerini aydınlatmaya yönelik konformer analizi yapılmış ve potansiyel enerji eğrilerinin (PES) bariyerleri yorumlanmıştır. Molekül içi olası hidrojen bağları, NBO analizi ile araştırılmıştır. Hesaplamalarda DFT/B3LYP/631G(d,p) metodu kullanılmıştır. En kararlı yapıların titreşim spektrumu 631G(d,p) -6311G(d,p) iki farklı taban seti ile hesaplanmış ve potansiyel enerji dağılımları (PED) VEDA4 programı ile elde edilmiştir. 
Kurutulup öğütülen bitkiler etanol ile özütlenmiş, farklı sürelerde özütlemenin toplam fenolik madde içeriğine (Folin-Ciocalteu) ve serbest radikal giderme aktivitelerine (DPPH) etkileri incelenmiştir. Toplam fenolik madde içerikleri; ceviz yaprağında 55-76 mg GA/g kuru kütle; narpuzda 15-27 mg/g kuru kütle, ıhlamur için 40-83 mg/g kuru kütle aralıklarında bulunmuştur. Altın çilek için 5,8-7,8 mg/g kuru kütle aralığı ile en düşük miktarlarda toplam fenolik bileşene sahip olduğu bulunmuştur. Etanol özütlerinde yapılan serbest radikal giderme aktivitelerinden narpuzun diğer bitkilere göre en düşük DPPH giderme aktivitesi gösterdiği bulunmuştur. Bitkilere ait etanol droglarının IR spektrumları ve türev spektrumları kullanarak birincil bileşen analizi (PCA) yardımıyla bitkilerin kemometrik gruplandırılabileceği görülmüştür.

Abstract:
Walnut leaves, wild mint,linden and gooseberry grown in Kayseri have been investigated by theoretical, optical and vibrational spectroscopic methods. Quersetin-3-galactoside, 3-cafequinic acid in walnut leaves, rosmarinic acid, eriositrine in wild mint as phenolic compounds, izokuersitrin, tilirozit in linden as phenolic compounds and rutin in gooseberry are the target principle components.
From theoretical basis, conformer analysis has been performed to obtain the most stable conformer and the barriers on the potential energy curvers (PES) are discussed. Intramolecular hydrogen bonds were investigated by NBO analysis. DFT/B3LYP/631G(d,p) method is used fort the calculations. 631G(d,p)  and 6311G(d,p) basis sets were employed in the calculation of the vibrational spectra of the most stable structures. Potantial Energy Distributions (PED) were obtained by VEDA4 program. 
The effect of extraction period of dried and grinded plants have been investigated on the total phenolic content by Folin-Ciocalteu reagent and the DPPH free radical scevenging activity on the extracts. Total phenolic contents (TPC) of the plants were found in the ranges 55-76 mg GA/g dry weight for walnut leaves; 15-27 mg/g dry weight for wild mint, 40-83 mg/g dry weight for linden. The least TPC is found in gooseberry with a range of 5.8-7.8 mg/g dry weight. It is found from free radical scevenging activities in ethanol extracts that wild mint has the least DPPH scevenging activity when compared to others. Chemometric classification of the plants has been confirmed by employing IR spectra and derivative spectra of the compounds through principle component analysis (PCA).