İstanbul'da yaşlı hastalar ve yakınlarının palyatif bakım merkezlerine bakış açılarının değerlendirilmesi
Evaluation of the perspectives of elderly patients and their relatives on palliative care centers in Istanbul
Yazar: VİLDAN KANDEMİR BÜTÜN
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Palyatif bakım = Palliative care ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Türkiye'de özellikle yaşlı palyatif bakımla ve merkezleriyle ilgili çok çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, yaşlı hastalar ve yakınlarının palyatif bakım merkezlerine bakış açıları değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın özellikle yaşlılara yönelik palyatif bakım merkezlerine yol gösterici nitelikte olacağı ve palyatif bakım uygulamalarının etkinliği açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.
Araştırmada anket yöntemi kullanılmıştır. Ölçekte demografik bilgileri ölçen sorular ile yaşlı hastalar ve yakınlarının palyatif bakım merkezlerine bakış açılarının değerlendirilmesi ile ilgili olarak hastanın bakım ve tedavisi, hasta yakınının bilgilendirilmesi, algılama, hasta yakınına ilgi, hasta yakınının duygusallığına etki, palyatif bakım birimi bekleme ortamı, karar verme süreci olmak üzere 7 alt boyuttan oluşan palyatif bakım memnuniyet ölçeği kullanılmıştır. Araştırma evrenini İstanbul'daki palyatif bakım alan yaşlı hastalar ve yakınları oluşturmaktadır. Örneklemi kamu ve özel sektörden hizmet alanlar oluşturmaktadır. Araştırma 2020-2021 yılı içerisinde yapılmıştır. İstanbul'da bulunan yaşlı hastalar ve yakınları olmak üzere toplamda 333 kişiye ulaşılmıştır.
Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; Palyatif bakım memnuniyeti pozitif yönde ve %78,75 oranındadır. En yüksek ortalama %88 ile hasta yakınına ilgi boyutuna aittir. Daha sonra sırası ile %82,5 ile hastanın bakım ve tedavisi, %81,5 ile algılama, %79,75 ile hasta yakınının bilgilendirilmesi, %75 ile hasta yakınının duygusallığına etki, %73,75 ile karar verme süreci, %73,5 ile palyatif bakım birimi bekleme ortamı gelmektedir. En yüksek ortalama hasta yakınına ilgi ve en düşük ortalama palyatif bakım birimi bekleme ortamına aittir. Palyatif bakım merkezlerine olan bakış açısının pozitif yönde daha artırılabilmesi için palyatif bakım merkezlerinin bekleme ortamlarında iyileştirmelere gidilmesi ve hasta ve hasta yakınlarının karar verme süreçlerine daha çok dahil edilmeleri gerektiği görülmektedir.

Abstract:
In Turkey, there are not many studies on palliative care and its centers especially for the elderly. In this study, the perspectives of elderly patients and their relatives on palliative care centers were evaluated. It is thought that this study will guide palliative care centers especially for the elderly and be beneficial in terms of the effectiveness of palliative care practices.
Questionnaire method was used in the research. In the questionnaire, the questions measuring demographic information and the evaluation of the perspectives of elderly patients and their relatives on palliative care centers are related to the care and treatment of the patient, informing the patient's relatives, perception, interest in the patient's relatives, the effect on the emotionality of the patient's relative, the waiting environment of the palliative care unit, and the decision-making process. A palliative care satisfaction scale consisting of 7 sub-dimensions was used. The population of the research consists of elderly patients receiving palliative care in Istanbul and their relatives. The sample consists of service recipients from the public and private sectors. The research was carried out in 2020-2021. A total of 333 people were reached, including elderly patients and their relatives in Istanbul.
The data obtained from the research were analyzed in computer environment using SPSS program. According to the findings obtained as a result of the analysis; Palliative care satisfaction is positive and 78.75%. The highest average of 88% belongs to the dimension of care for the patient's relatives. Then, respectively, the care and treatment of the patient with 82.5%, perception with 81.5%, informing the relatives of the patient with 79.75%, the effect on the emotionality of the relatives of the patient with 75%, the decision-making process with 73.75%, and with 73,5%, respectively. palliative care unit waiting environment. The highest average patient care and lowest average palliative care unit waiting environment. It is seen that in order to increase the perspective towards palliative care centers in a positive way, improvements should be made in the waiting environments of palliative care centers and patients and their relatives should be included more in the decision-making processes.