Doğa bilimleri ve tiyatro etkileşimi
The interactions of natural sciences and theater
Yazar: İLKER YASİN KESKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAVUZ PEKMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Brecht, Bertolt = Brecht, Bertolt ; Darwin, Charles Robert = Darwin, Charles Robert ; Darwinizm = Darwinizm ; Doğa = Nature ; Einstein, Albert = Einstein, Albert ; Etkileşim = Interaction ; Ibsen, Henrik = Ibsen, Henrik ; Kuantum fiziği = Quantum physics ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sosyal yapı = Social structure ; Stoppard, Tom = Stoppard, Tom ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Bu tez, tiyatro yazarlarının toplumsal analizlerini zenginleştirmek amacıyla doğa bilimlerine ait kavramlara başvurma konusuna eğilir. Tez, tiyatro yazarlarının doğa bilimlerine referans verirken, doğa bilimlerinin bilgi yapıları ve toplumsal yapılar içerisindeki konumlarına dönük eleştirel bir duruşa ve entelektüel bir birikime sahip olmalarının önemini vurgulayan; aksi durumda, toplumsal analizin zenginleşmekten ziyade kısırlaşacağını ya da muğlaklaşacağını göstermeyi hedefleyen bir çalışmadır. İlk bölümde İbsen'in "Hortlaklar" adlı oyununda, Darwin'in fikirlerinin İbsen'in ataerkil baskının insanın doğal meyillerini törpülediğine dönük analizini nasıl zenginleştirdiği gösterilecek; öte yandan doğa bilimlerinin tüm bilgi yapılarını kendisine model almaya zorladığı bu dönemin oyun metnindeki toplumsal değerlendirmeyi kısırlaştıran izleri araştırılacaktır. İkinci bölümde Francis Bacon'un fikirlerinin Bertolt Brecht'in yabancılaştırma kuramıyla ilgisi ortaya konacak; "Galilei'nin Yaşamı" adlı oyununda, Einstein'ın bilimsel yönteme dair açtığı tartışmanın oyunu nasıl etkilediği incelenecektir. Bilim insanın doğal süreçler karşısındaki kuşkucu, soğukkanlı ve akla dayanan duruşunun teatral analizi nasılzenginleştirdiği gösterilecektir. Üçüncü bölümde ise Tom Stoppard'ın "Hapgood" adlı oyununda, Heisenberg'in Belirsizlik İlkesi'nin bağlamından koparılarak doğrudan toplumsal yaşama taşınması olgusunun, toplumsal analizi imkansızlaştırdığı ortaya konacaktır.

Abstract:
This thesis looks into the tendency of using concepts of physical sciences in order to enrich social analysis of playwrights. It aims to show that playwrigts, when they refer to physical sciences, should have a critical stand and an intellectual knowledge about the intellectual structures and their positioning in social structures, otherwise, it suggests, social analysis becomes unproductive and ambiguous, far from being enriched by the physical sciences. The first chapter aims to show, via Ibsen?s play Ghosts, Darwin?s ideas vitaminizes Ibsen?s thesis on how partiarchal oppression rasps human?s natural inclinations; while, on the other hand, it searches the footprints in the text that rasps the social evaluation, in a period that physical sciences urges all intellectual structures to model the physical sciences. The second chapter tries to manifest the link between the ideas of Francsis Bacon and Bertolt Brecht?s theory of alienation; it will be researched howEinstein?s discussions on scientific method affects Brecht?s play The Life of Galileo. In the third chapter, via Tom Stoppard?s play Hapgood, it will be suggested that, reflecting Heisenberg?s ?Uncertainity Principle? directly to the social life, being taken out of its context, renders it imposibble to make socail analysis.