Çağdaş kullanımın getirdiği bütünleme kavramının antik tiyatro örnekleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of the concept of reintegration brought by contemporary use with ancient theatre examples
Yazar: BİRCE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA SURİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Antik gösteri mekânlarından biri olan tiyatrolar, inşa edildikleri dönemlerden geçirdikleri onarımlara, sonrasında hizmet ettiği başka kullanımlara kadar geniş yelpazedeki süreci kapsayan sanatsal ve belgesel nitelikteki kültürel miraslardır. Bu eserler, inşa edildikleri ilk fonksiyonlarıyla günümüzde yeniden çağdaş yaşama katılabilen nadir eserlerdir. Bu çalışmanın amacı, ülkemizdeki antik tiyatroların çağdaş yaşama katılma süreçlerinde uygulanan "bütünleme" kavramının nedenli ve nasıl ele alındığını vurgulamaktır.  Çalışmanın hedefi ise işlevsel ya da strüktürel kaygılardan dolayı ihtiyaç duyulan bütünleme tekniğine yaklaşım hassasiyetindeki parametreleri belirlemektir.  Bu amaç ve hedef doğrultusunda çalışmanın kapsamı, geçirdikleri koruma ve onarım çalışmaları sonucunda yeniden kullanıma açılan tiyatroların yapı bütünlüğünün büyük bir ölçeğini oluşturan "theatron" kısımlarındaki bütünleme çalışmalarının, ölçüt olarak belirlenen Efes Antik Tiyatro 2018-2021 arası yapılan bütünleme çalışmalarıyla karşılaştırılması olarak belirlenmiştir. Yapılan bütünleme çalışmalarında hangi tür malzemenin seçildiği, seçilen yeni malzemenin özgün malzeme ile uyumu, günümüz tamamlama müdahalesinin özgününden ayırmak için belirlenen kıstaslar ve tamamlamanın hangi yöntemle ele alındığı konularını incelemek amacıyla ulusal ve uluslararası platformlarda yayınlaşmış tüzükleri, yasaları, yönetmelikleri kapsayan çeşitli literatür araştırması yapılmış, birebir yerinde yapılan gözlemlerle elde edilen bulgular planlar ve fotoğraflar üzerinden aktarılmıştır. Ardından korumanın temel ilkeleri arasında konuşlandırılan korumanın bir alt başlığı olan "bütünleme" müdahalesindeki etkin parametreler aktarılmıştır.

Abstract:
Theatres, one of the ancient performance venues, are artistic and documentary cultural heritages covering a wide range of processes from the period they were built to the repairs they went through and to the other uses they served afterwards. These structures are rare works that can be reintegrated into contemporary life with their original functions they were originally built for. The purpose of this study is to emphasize why and how the concept of "reintegration" is handled in the processes of integrating ancient theaters into contemporary life in our country. The aim of the study is to determine the parameters in the approach sensitivity to the reintegration technique required due to functional or structural concerns. In line with this purpose and aim, the scope of the study was defined as the comparison of reintegration works in the "theatron" sections, which constitute a large scale of the structural integrity of theaters that were reopened for use after undergoing conservation and restoration works, with the reintegration works carried out in the Ephesus Ancient Theatre between 2018 and 2021, which was set as the criterion. Various literature research, including charters, laws, and regulations published on national and international platforms, was conducted to examine which type of material was selected in the reintegration works, the compatibility of the newly selected material with the original material, the criteria determined to differentiate today's intervention from the original, and the methods used in the reintegration, the findings obtained from on-site observations were conveyed through plans and photographs. Subsequently, the effective parameters in the "reintegration" intervention, which is a subheading of conservation positioned among the fundamental principles of conservation, were presented.