AHP ile potansiyel güneş enerji santral yerlerinin belirlenmesi: Erzurum ili örneği
Determination of potential solar power plant location using with AHP: Erzurum province example
Yazar: HÜSNÜ KEMAL YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi veriler = Geographic datas ; Güneş enerjisi sistemleri = Solar energy systems ; Tematik haritalar = Thematic map

Özet:
Dünyamız, artan nüfus ve gelişen teknolojinin getirdiği enerji ihtiyacı ile karşı karşıyadır. Bu durum, yenilenemeyen enerji kaynaklarının hızla tükenmesine ve çevreye zarar vermesine neden olmaktadır. Bu nedenle, temiz ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelmek her zamankinden daha önemli hale gelmiştir. Güneş enerjisi, bu noktada öne çıkan en önemli alternatiflerden biridir. Türkiye, güneş enerjisi potansiyeli açısından oldukça şanslı bir coğrafyada yer almaktadır. Ülkemizin güneşlenme süresi ve güneş ışınımı yüksektir. Bu durum, güneş enerjisi santralleri kurulumu için ideal koşullar sunmaktadır. Son yıllarda güneş enerjisi yatırımları hızla artmakta ve bu alanda önemli gelişmeler kaydedilmektedir. Güneş enerjisi santrallerinin kurulumu için uygun yer seçimi, yatırımın başarısı açısından kritik önem taşımaktadır. 
Bu çalışmada, Erzurum ili için güneş enerjisi santralleri kurulumuna en uygun yerlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP) kullanılarak, güneş enerji potansiyeli, arazi kullanımı, eğim, bakı, akarsu ve göllere uzaklık, enerji nakil hatlarına uzaklık, yollara uzaklık, yerleşim yerlerine uzaklık, fay hatlarına uzaklık, litoloji ve koruma statüsünde bulunan alanlar gibi 11 farklı kriter analiz edilmiştir. Analizler sonucunda Erzurum ilinde güneş enerji santrali kurulumu için uygun bölgeler elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar irdelendiğinde Erzurum ilinde yer alan GES alanları ile üretilen haritada yer alan potansiyel GES alanlarının uyum sağladığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi yöntemi, Coğrafi bilgi sistemleri, Erzurum, Güneş enerji santrali

Abstract:
Our world is faced with the energy need brought by increasing population and developing technology. This situation causes rapid depletion of non-renewable energy resources and harms the environment. For this reason, it has become even more significant to turn to clean and sustainable energy sources. At this point Solar energy is one of the most important alternatives . Türkiye is located in a very lucky geography in terms of solar energy potential. Our country has high sunshine duration and solar radiation. This situation offers ideal conditions for the installation of solar power plants. In recent years, solar energy investments have been increasing rapidly and significant developments made in this field. Determining a suitable location for the installation of solar power plants is crucial for the success of the investment. 
In this study, it was aimed to determine the most suitable places for the installation of solar power plants for Erzurum province. Using Geographic Information Systems (GIS) and Analytical Hierarchy Method (AHP), solar energy potential, land use, slope, aspect, distance to streams and lakes, distance to energy transmission lines, distance to roads, distance to settlements, distance to fault lines, lithology and protection 11 different criteria, such as areas with status, has been analyzed. As a result of the analyses, suitable regions for solar power plant installation in Erzurum province were obtained. When the results obtained were examined, it was seen that the Solar Power Plant areas in Erzurum province and the potential Solar Power Plant areas in the map produced has been compatible.

Keywords: Analytical hierarchy process, Geographic information systems, Solar power plant,  Erzurum