Subaraknoid kanama geçiren hastalarda uzun dönemde nörokognitif fonksiyonların araştırılması: Prospektif gözlemsel çalışma
Correlation of gray-white matter ratio with long-term cognitive functions and quality of life in patients with aneurysmal subarachnoid hemorrhage: A prospective observational study
Yazar: GAMZE TANIRGAN ÇABAKLI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZKAN AKINCI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage

Özet:
Amaç: SAK geçirmiş hastaların uzun dönemdeki nörokognitif fonksiyonlarını değerlendirmek Yöntem: Prospektif ve gözlemsel çalışma Merkez: Tek merkez, üniversite hastanesi
Hastalar: NYBÜ'de 2 hafta veya daha uzun sure yatmış SAK geçirmiş tüm hastalar
Veriler: Çalışmaya dahil edilen bütün hastaların denografik verileri, nörolojik tabloları, komorbiditeleri, NYBÜ'e kabul zamanı ile kanama zamanı arasında geçen süre, tedavi yöntemleri, ve NYBÜ'deki izlemleri kaydedildi. 10- 14 ay sonra tüm SAK geçiren hastalar ilk başta MoCA ve SF-36 testlerine testlerine tabii tutuldu, arkasından tüm bu hastalara beyin MR'ı çekildi ve volümetrik beyin analiz ölçümü gerçeklestirildi. Tüm bunlardan sonra, nörofizyolojik testlerin ve volumetrik beyin analizlerinin sonucu ile hastaların şu anki nöropsikolojik durumları arasındaki ilişki ortaya konmaya çalışıldı.
Bulgular: 176 adet hasta tarandı fakat 82 tane hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların % 59.8'de kognitif disfonksiyon, % 25.6'da yaşam kalitesinde düşüklük saptandı. MoCA ve SF-36 testleri WFNS grade 3 hastalarda, grade 1 ve grade 2 hastalara göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0.05). Yaşam kalitesinde düşüklük (p < 0.001, odds ratio = 3.21, 95% CI: 1.59 – 6.46) ve nörokognitif disfonksiyon (p <0.001, odds ratio = 4.25, 95% CI: 2.02 – 8.96) açısından en önemli risk faktörünün hastanın vazospazm yaşadığı gün sayısı olduğu ortaya kondu. Her iki cinsiyette de MoCA (R2:0.515 for male and R2: 0.466 for female) ve SF-36 (R2:0.271 for male and R2: 0.368 for female) testlerinden elde edilen skorlar ile gri-beyaz madde oranın arasında yüksek bir korelasyon olduğu da belirtildi.
Sonuç:  Bu çalışmadan elde edilen en önemli sonuçlardan biri gri-beyaz madde oranı ile yaşam kalitesi ve nörokognitif fonksiyon arasında kuvvetli bir bağ olduğudur. SAK hastalarının uzun dönemdeki kognitif durumları ve yaşam kaliteleri hakkında radyolojik ölçümlerden faydalanılabilir.

Abstract:
Patients: All aSAH patients that admitted to NICU in two and half years
Interventions: All patients' demographics, neurological status, comorbidities, time between bleeding and NICU admission, treatment method and NICU follow-up data were recorded. After 10-14 months later aSAH, all patients were administered MoCA and SF-36 tests, underwent brain MRI and volumetric brain analyze was performed. After that, we examined risk factor for neuropsychological status and investigated the correlation between neuropsychological tests' result and volumetric brain analyze data.
Measurements and Main Results: A total 176 patients were screened, and 82 patients completed the study. Cognitive dysfunction and low quality of life rate were 59.8% and 25.6% respectively. MoCA and SF-36 tests' score were significantly lower in WFNS grade III patients than grade I and II patients (p<0.05). Number of days with vasospasm symptoms was determined a major risk factor for cognitive dysfunction (p <0.001, odds ratio = 4.25, 95% CI: 2.02 – 8.96) and low quality of life (p < 0.001, odds ratio = 3.21, 95% CI: 1.59 – 6.46). Gray-white matter ratio had a high correlation with MoCA (R2:0.515 for male and R2: 0.466 for female) and SF-36  scores in all gender subgroups.
Conclusions: The present study demonstrates that Gray-white matter ratio data was strongly correlated with cognitive function and quality of life. This radiologic measurement can ensure accurate information about the long-term cognitive status and life quality of the aSAH patient.