Tuz stresi altında melatonin uygulamalarının soğan (Allium cepa L.) bitkisinin verim ve kalite parametreleri üzerine etkileri
Effects of melatonin applications on onion's (Allium cepa L.) yield and quality parameters under salt stress
Yazar: FATMA YAĞMUR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH HANCI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada ilk kez melatoninin soğanın verim ve kalite parametreleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, baş ve tohum üretim süreçleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Soğan baş üretiminde dört farklı ticari çeşidin tohumları kullanılmıştır. Tohum üretiminde ise Çorum Moru adlı yerel bir çeşide ait başlar kullanılmıştır. Melatonin her iki deneyde de 1 μM, 2 μM, 4 μM ve 8 μM dozlarında kullanılmıştır. Melatonin, fide aşamasında yapraklara iki kez püskürtülerek ve başların dikimden önce 24 saat boyunca solüsyonda bekletilmesi şeklinde uygulanmıştır. Tuz stresi, 0, 100 mM, 200 mM ve 400 mM NaCl içeren sulama programıyla oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, baş üretimi sürecinde, sulama suyu tuzluluğu, farklı melatonin dozları ve genotiplerin üçlü interaksiyon etkilerinin baştaki halka sayısı, kuru kabuk sayısı, suda çözünür kuru madde miktarı ve baş ağırlığı parametreleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Tohum üretimi denemesinde ise, sulama suyunun tuzluluğu ve farklı melatonin dozlarının interakisyon etkisi, başların dikim sonrası yaprak sayısı ve bu yaprakların uzunluğu hariç, tüm çiçeklenme, tohum verimi ve tohum kalitesi parametreleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Tüm sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde, genotiplere ve tuz dozlarına göre değişmekle birlikte 8 µM melatonin uygulamasının, tuz stresi koşullarında soğan verimi, tohum verimi ve tohum kalitesi üzerinde olumlu etkileri olabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Melatonin, Soğan, Tohum, Tuz stresi

Abstract:
In this study, the effects of melatonin on the yield and quality parameters of onion were investigated for the first time. In the study, bulb and seed production processes were evaluated separately. Seeds of four different commercial varieties were used in bulb production. In seed production, bulbs belonging to a local variety named Çorum Moru were used. Melatonin was used at doses of 1 μM, 2 μM, 4 μM, and 8 μM in both experiments. Melatonin was applied by spraying the leaves twice at the seedling stage and soaking the bulbs 24 hours before planting. Salt stress was created by an irrigation program that included 0, 100 mM, 200 mM, and 400 mM NaCl. As a result of the study, the triple interaction effects of irrigation water salinity, different melatonin doses, and genotypes were found to be statistically significant on the parameters of the number of rings per bulb, dry shell number, water-soluble dry matter, and head weight during the bulb production. In the seed production experiment, the interaction effect of irrigation water salinity and different melatonin doses had a statistically significant effect on all of the flowering, seed yield, and seed quality parameters of the onion, except the number of leaves after bulb planting and the length of these leaves. When all results are considered together, it can be said that although it varies depending on genotypes and salt doses, 8 µM melatonin application may have positive effects on bulb yield, seed yield, and seed quality under salt stress conditions.

Keywords: Melatonin, Onion, Salt Stress, Seed