Fen bilgisi öğretmen adaylarına tahmin-gözlem-açıklama (TGA) yöntemiyle biyolojik konu ve kavramların öğretiminin başarı, kalıcılık ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
The influence of teaching biological subjects and concepts to pre-science teachers through predict-observe-explain (POE) method on achievement, permanence, and scientific process skills
Yazar: SEMA NUR GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. MUHLİS ÖZKAN
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Biyoloji = Biology ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kalıcılık = Permanence ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Tahmin et-Gözle-Açıkla yöntemi = Prediction-Observation-Explanation Strategy

Özet:
Çalışmanın amacı; Fen bilimlerindeki enzimler, sindirim, çimlenme, bitkilerde büyüme ve gelişme, hormonlar, populasyon genetiği, solunum, biyolojik çeşitlilik konu ve kavramlarının TGA yöntemine dayalı olarak öğretiminin, fen bilgisi öğretmen adaylarının başarılarına, bilişsel ve davranışsal kazanımlarının kalıcılığına ve  bilimsel süreç becerilerine  etkisini araştırmaktır.
Karma modelin uygulandığı çalışmanın nicel boyutunda, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2014-2015 öğretim yılının bahar döneminde Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıfında öğrenim gören ve "Genel Biyoloji Laboratuarı" dersini alan 75 öğretmen adayı oluşturmaktadır. On iki hafta süreyle deney grubundaki öğrenciler TGA yöntemine dayalı laboratuar uygulaması, kontrol grubundaki öğrencilere ise geleneksel laboratuar yaklaşımı ile öğrenim görmüşlerdir.
Araştırmada veri toplama araçları olarak İki Aşamalı Kavram Başarı Testi, Bilimsel Süreç Beceri Testi, TGA yöntemine göre düzenlenmiş çalışma yaprakları ve öğretmen adaylarının yönteme ilişkin görüşlerini almak için görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı, bağımsız t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik ve betimsel analizin yanı sıra frekans (f) ve yüzde (%) dağılımlarından yararlanılmıştır.
Analiz sonuçları, TGA yöntemine dayalı laboratuar yaklaşımı ile hazırlanan etkinliklerin, fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kalıcılık üzerine etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca fen bilgisi öğretmen adayları TGA yöntemini biraz zaman alıcı ve zorlayıcı olduğunu belirtmelerine rağmen, laboratuardaki diğer yöntemlerden daha zevkli ve neyi ne kadar bildiğini gösterdiği için daha etkili olduğu görüşündedir.

Anahtar sözcükler: Bilimsel süreç becerileri, fen eğitimi, kalıcılık, laboratuar yaklaşımı, TGA yöntemi.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the influence of teaching science subjects and concepts such as enzymes, digestion, germination, plant growth and development, hormones, population genetics, respiration, and biological diversity through POE method on pre-service science teachers' achievement, the permanence of their cognitive and behavioral acquisitions, and their scientific process skills.
Mixed model was employed in the study. Quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in the quantitative dimension of the study whereas case study was used in its qualitative dimension. The sample of the study includes 75 2nd year pre-service teachers taking the "General Biology Laboratory" course at the Department of Science Education of Faculty of Education at Uludağ University in the spring term of the 2014-2015 academic year. For twelve weeks, the experimental group students conducted laboratory practices based on the POE method while the control group students were exposed to the traditional laboratory approach.
Data collection tools of the study include Two-Stage Concept Achievement Test, Scientific Process Skills Test, worksheets prepared according to the POE method, and interview forms for collecting the pre-service teachers' views. Dependent and independent t-tests were employed to analyze the quantitative data. In addition to content and descriptive analyses, frequency (f) and percentage (%) distributions were also used to analyze the qualitative data. 
Analysis results indicate a significant influence of the activities prepared through the POE-based laboratory approach on the pre-service science teachers' conceptual achievement, development of scientific process skills, and permanence of learning. Furthermore, the pre-service teachers believe that though the POE method is time-consuming and challenging, it is more entertaining than the other methods employed in the laboratory. They also think that the method is more effective as it shows what one knows and to what extent he knows it. 

Keywords: Conceptual achievement, laboratory approach, permanence, POE method, science education, scientific process skills.