Afşin-Elbistan santralleri bölgesinde EM alan haritası çıkarılması ve çevrede yaşayanlarda sağlık durumunun değerlendirilmesi
The mapping of EM field and evaluation of health status of individuals living in close vicinity of Afşin - Elbistan power plant area
Yazar: RAMAZAN YÖN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA N. İLHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Afşin-Elbistan Termik Santrali = Afşin-Elbistan Thermal Power Plant ; Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Hastalık = Disease ; Sağlık = Health ; Termik santraller = Thermal power plants ; Yüksek gerilim hatları = High voltage lines

Özet:
Günümüzde enerjiye olan ihtiyaç hızla artmakta ve buna bağlı olarak başta kömüre dayalı termik santraller olmak üzere birçok enerji üreten tesisler inşa edilerek devreye alınmaktadır. Bu santraller ile bağlı maden sahalarında yer alan şalt sahaları ve üretilen enerjinin iletildiği Yüksek Gerilim Hatları (YGH), hem bu işyerlerinde çalışanları hem de Şalt sahaları ve YGH'lara yakın oturan halkı etkilemektedir. Bu tür sanayileşmenin beraberinde bazı sorunları da getirmesi doğaldır. Bunlardan bir tanesi de Termik santraller ve maden sahalarında kurulu olan şalt sahaları ile YGH'lardan ortaya çıkan Elektro Manyetik (EM) alanlardır. EM alanların hem çalışanların sağlığı üzerindeki etkilerini hem de bu kaynaklara yakın oturan halk üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak, ilgili kişileri ve kurumları konudan haberdar etmek gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı bir termik santral bölgesine komşu olan Çoğulhan Beldesi'nde elektromanyetik alan ölçümleri yaparak, yerleşik halkın maruz kaldığı EM alanın yerleşik halk üzerindeki olası etkisini belirlemektir.2009 yılında Kahramanmaraş ili Afşin İlçesi Çoğulhan Beldesi'nde geçekleştirilen çalışma tanımlayıcı tiptedir. Araştırmada EM alan haritası çıkarabilmek için Çoğulhan Beldesi'nde toplam 713 noktada EM alan ölçümü yapılmıştır. Çoğulhan Beldesi'nde EM alan düzeyi 1.38±0.03 ile 27.02±0.47 mG arasında değişmekte olup, en düşük ölçüm değerleri termik santral şalt sahalarına ve YGH'lara uzak noktalarda kaydedilirken en yüksek düzey 380 kV YGH'ın altında saptanmıştır. Çoğulhan Beldesi EM alan ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması 2.86±3.60 olarak gerçekleşmiştir. Bu değerler, şehir ortalamasının 2 mG manyetik alan değerinden yüksek olduğunu göstermektedir.Araştırma sonucunda kadınların EM alanlara daha hassas olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet farklılığına göre tanısı konmuş hastalıklar arasındaki fark (p=0.005), kadınlarda alerjik hastalıklar (p=0.0015) ve kadınlarda migrenin görülme sıklığı (p=0.006) istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, beldede anket uygulanan kadınlar arasında istemsiz düşük sıklığı, beldede oturma süresine göre istatiksel olarak anlamlıdır (p=0.005).Araştırmanın sonuçları genel olarak literatürde yer alan EM alan ölçüm değerleri ve sağlık etkileri ile benzerdir.

Abstract:
Today, the demand for the electricity increasing rapidly and as a result the number of electricity production plants, especially coal fired power plants, are being erected and commissioned. Switchyards located in these coal fired power plants and the corresponding coal fields, and High Voltage Lines (HVL) which transmit the produced electricity effect both the employees working in these plants and the people living in close vicinity. Of course, this type of industrialization brings some problems too. One of these problems is the Electromagnetic (EM) fields generated by switchyards located in the power plants and mines, and HVLs. It is essential to identify the effects of EM fields on the employees and local people living in close vicinity, to inform the relevant individuals and institutions. The aim of this study is to do the EM field measurement in the Çoğulhan Sub-district that is located adjacent to power plants and to identify the possible effect of EM field on the individual?s exposure to EM fields in Çoğulhan.Type of the study conducted in 2009 in Çoğulhan Sub-district of Afşin District of Kahramanmaraş province is descriptive. In Çoğulhan Sub-district total 713 EM field measurements are done to generate mapping of EM field. EM field of Çoğulhan Sub-district is varying between 1.38±0.03 and 27.02±0.47 mG. The lowest measurement is recorded at the farthest point from switchyards and HVLs while the highest values are recorded under the 380 kV HVL. The arithmetic mean of the results of EM field measurements in Çoğulhan Sub-district is 2.86±3.60. These values show that the EM field mean level of Çoğulhan is higher than 2 mG EM field level.As a result of the study, it is identified that females are more sensitive to EM fields. The prevalence of the diseases among sexuality (p=0.005), allergic diseases among females (p=0.0015) and prevalence of migraine among females (p=0.006) are statistically meaningfull. In addition, the prevalence of unwanted abortion depend on the duration of residency over survey group is statistically meaningful.The results of the study are consistent with the EMF measurement levels and health effects in the literature in general.