48-72 aylık eğitim alan Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan çocukların sosyal beceri düzeylerinin oyun ve drama ilişkisiyle belirlenmesi
Determining social skill levels of 48-72 month children with Autism Spectrum Disorder through game and drama relationship
Yazar: GÜLCAN BİLGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Drama = Drama ; Drama teknikleri = Drama techniques ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyun becerileri = Play skills ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Sosyal beceri = Social skill

Özet:
Bu araştırma; 48-72 aylık eğitim alan otizm spektrum bozukluğuna sahip olan çocukların sosyal beceri düzeylerinin oyun ve drama ilişkisiyle incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grubunu,2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ili Kağıthane ilçe merkezinde MEB' e bağlı bulunan Özel bir Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde eğitim alan, 48-72 aylık Otizm Spektrum Bozukluğu olan 8 kız, 13 erkek (toplam 21) çocuk ile yürütülmüştür. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden, öntest-sontest deneme modelindedir. İlgili model uyarınca, katılımcı grup belirlendikten sonra her katılımcı için, Avcıoğlu (2007) tarafından geliştirilen "Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği"  öntest-sontest şeklinde tarafsız özel eğitim alan uzmanları tarafından doldurulmuştur. Katılımcılara 12 hafta süresince haftada 4 gün iki ders/seans süresince (1 ders/seans 40 dk. ) oyun ve drama araştırmacı tarafından uygulanmıştır. 12 haftalık süre sonunda deney grubuna aynı ölçek sontest olarak uygulanmış ve toplanan veriler analiz edilerek değerlendirilmiştir. Deneysel çalışma öncesinde öğrenciler hakkında bilgi toplama amaçlı  "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesi için SSPE.26 paket programı kullanılmıştır. Kişi sayısı göz önüne alındığında parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Kişi ve yüzde dağılımının incelenmesinde frekans analizi, ölçek puanlarının incelenmesinde betimleyici istatistik, bağımlı değişkenler arası farklılıkların incelenmesinde Wilcoxon İşaretli sıralar testi, iki kategori arası meydan farklılığın incelenmesinde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyinde p>0,05 kriteri göz önüne alınmıştır. Sonuç olarak Sosyal Beceriler Değerlendirme Ölçeğinden elde edilen öntest-sontest puanları arasında deney grubu bazında anlamlı fark bulunmuştur. Ölçeğin dokuz alt boyutundan "Kişiler Arası Beceriler", "Kızgınlık Davranışlarını Kontrol Etme ve Değişikliklere Uyum Sağlama Becerileri", "Akran Baskısı ile Başa Çıkma Becerileri", "Sözel Açıklama Becerileri", "Kendini Kontrol Etme Becerileri", "Amaç Oluşturma Becerileri," "Dinleme Becerileri", "Görevleri Tamamlama Becerileri" ve "Sonuçları Kabul Etme Becerileri" alt boyut toplam puan medyanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Drama, Oyun, Sosyal Beceri.

Abstract:
This research was carried out with the purpose of determining social skill levels of 48-72 month children with autism spectrum disorder through play and drama relationship. Participants consisted of 21 children with autism spectrum disorder (13 male, 8 female) who have been receiving education at 'specıal special Education and Rehabilitation Center' in Kağıthane county town of İstanbul province in 2020-2021 education period. This research was carried out with pretest-posttest design from quantitative research models. In accordance with the related model; 'Social Skills Assessment Scale' developed by Avcıoğlu (2007) was filled as in prestest-posttest design for each participant after determining the participant group. Participants were conducted play and drama programme two class (one class/session 40 min.)/four days in a week, throughout 12 weeks. At the end of 12 weeks period the same scale as a posttest were conducted to experiment group and data were assessed after the analysis. Students were asked to fill a 'personal information form'  before the experimental study. SSPE.26 package used for data analysis of research. When number of people is considered, non-parametrical tests were conducted to participants. Frequency analysis in determining person and per cent distribution, descriptive statistics in determining scale scores, Wilcoxon Signed Rank Test in determining the differences between dependent variables, and Mann-Whitney U test in determining median difference between two categories were used. P>0,05 criteria was taken into account in statistical significant level. In conclusion, significant difference was determined in experiment group between pretest-posttest scores obtained from Social Skills Assessment Scale. 
There were statistically significant differences in 'Interpersonal Skills', 'Skill of Controlling Anger Behaviors and Adaptability', 'Coping with peer pressure', 'Verbal Explanation Skills', 'Slef-control skills', 'Skill of Setting an Objective', 'Listening skills', 'Skill of Task Completing' and 'Skill of acknowledge the consequences' from nine subdimensions of scale between subdimension total score medians.

Keywords: Autism Spectrum Disorder, Drama, Play, Social Skill.