Ayrılık kaygısı bozukluğunda psikolojik, ailesel ve sosyal etmenlerin araştırılması /
Yazar: TÜMER TÜRKBAY
GATA / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete = Anxiety ; Okullar = Schools

Özet:
VI. ÖZET Bu araştırmada "ayrılık kaygısı bozukluğu" (AKB) olan çocuklardaki psikolojik, ailesel ve sosyal etmenler incelendi ve normal çocuklarla karşılaştırıldı. Araştırma grubunu, Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Askeri Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ile Hacettepe Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına anneleri tarafından getirilen ve DSM-IV tanı ölçütlerine göre AKB tanısı konan 6-12 yaş grubu 40 çocuk (18 erkek, 22 kız) oluşturdu. Kontrol grubu olarak da Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Askeri Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına aşı veya küçük enfeksiyonlar nedeni ile gelen, AKB ve okul reddi öyküsü olmayan, cinsiyet ve yaş olarak eşleştirilmiş 30 çocuk (14 kız, 16 erkek) seçildi. Araştırmada, bölümümüz tarafından hazırlanan Yarı Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu, Ayrılık Kaygısı Bozukluğu Tanı Ölçeği, 4-18 Yaş Çocuk ve Ergenler için Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Eysenck Kişilik Envanteri kullanıldı. Araştırma ve kontrol grubundaki çocuklara ve annelere uygulanan ölçeklerden elde edilen puanlar Ki-kare, t testi ve Mann-Whitney testi ile karşılaştırıldı. Yapılan analizler sonucunda şu sonuçlar elde edildi. Araştırma grubunun yaş ortalaması 7.7 + 1.8 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 7.6 ±1.4 yıldır. Araştırma ve kontrol grubu anne ve babalarının eğitim düzeyleri arasında farklılık yoktur. AKB olan çocukların ailelerinin çocuk ve ergen ruh sağlığı bölümlerine en sık başvuru nedeni okul reddi (%75)dir. AKB olan erkek çocuklarda okul reddi kız çocuklarına oranla daha sıktır (p<0.01). Araştırma grubundaki çocukların diğer belirtileri sıklık sırasına göre; %67.5'unda (n=27) "birşeylerin ailesine zarar vereceği 59ya da onları yitireceği konusunda gerçek dışı kaygılar"ın olması, %57.5'unda (n=23) "ebeveyni yanında olmadan uyumak istememe", %57.5'unda (n-23) "bedensel yakınmalardan (karın ağrısı %30'unda, %22,5'unda baş ağrısı, %32.5'unda bulantı/kusma) en az biri"sinin olması, %40'ında (n=16) "ebeveyni ile birlikte olma isteği nedeniyle evde yalnız olmaktan kaçınma", %32.5'unda (n=13) "ayrılık kaygılarını yansıtan tekrarlayan gece kabuslarının olması" ve %27.5'unda (n=11) "kötü bir olayın ailesinden ayrılmasına yol açacağına ilişkin kaygılar" şeklindedir. AKB olan çocukların annelerinin bedensel yakınmalarını çocuklarına aktarması ve bunları bazı koşullarda çocuklarına yaptırım olarak kullanması annelerin yaklaşık olarak yarısında bulundu. Öncesinde AKB'na benzer sorunları yaşamış olma araştırma grubundaki çocukların yaklaşık yarısında saptanırken, zorlu yaşam olayları dörtte birinde belirlendi. Araştırma grubundaki çocukların "4-18 Yaş Çocuk ve Ergenler için Davranış Değerlendirme Ölçeği"ndeki sosyal içe dönüklük (p<0.01), anksiyete/depresyon (p<0.001), içe yönelim (p<0.01) ve toplam sorun puanları (p<0.01) kontrol grubuna oranla anlamlı derecede yüksek olarak saptandı. AKB olan çocukların annelerine uygulanan "Eysenck Kişilik Envanteri"nin sonuçlarına göre, kişiliğin psikotiklik ve nevrotiklik boyutlarının puanları, kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Bu sonuçlar, AKB olan çocuklarının normal çocuklara göre daha sık ruhsal sorunları olduğunu ve annelerin nevrotik kişilik özellikleri taşıdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ayrılık kaygısı, kolaylaştırıcı etmenler, annenin kişilik özellikleri 60

Abstract:
VII. SUMMARY In this study, children with separation anxiety disorder (SAD) were compared with normal children respect to psychological, social, and familial factors. The study group were 40 children (18 boys, 22 girls), age range between 6 and 12 years, who met DSM-IV criteria for separation anxiety disorder, referred to the Child and Adolescent Psychiatry Department at the Gülhane Military Medical Academy and Hacettepe University School of Medicine. The control group, matched with the study group as their sex and ages comprises of 30 normal children (14 boys, 16 girls), age range between 6 and 12 years, who are referred to the Pediatrics Department at the Gülhane Military Medical Academy. These children had minor infections or vaccination, but have no SAD history and school refuse. The Separation Anxiety Disorder Interview Schedule, which is a semi-structured interview form designed by our department, the Child Behavior Check-List (CBCL), and the Eysenck Personality Inventory were used in this study. The scale scores of the children with SAD and normals were compared using the Chi square, t test, and Mann-Whitney test. The following results were obtained: The mean age of the children in the study group were 7.7 ±1.8 years, that of the control group were 7.6 ±1.4 years. There were no difference between education levels of both of two groups. It was found that school refusal was the most common referral symptom (75%) in the children with SAD. Boys were more likely to exhibit school refusal than girls (p<0.01). The other symptoms in study group (in order of frequency) were following: 67.5% (n=27) had worries in an unrealistic way about something harmful happens to 61their mothers, 57.5% (n=23) had the refusing to go to sleep unless their mothers are next to him, 57.5% (n=23) had at the least one somatic complaint (30% abdominal pain, 22.5% headache, 32.5% nause/vomitting), 40% (n=16) had the avoiding being alone (e.g., playing) at home because of he or she wants to remain with their mothers, 32.5% (n=13) had repeated nightmares involving the theme of separation from their mothers, %27.5 (n=11) had worries in an unrealistic way that he or she will get lost from their families. The approximately half of the children with SAD reflected their mothers' somatic complaints, the half of them had previous SAD history, and one fourth had stressful life events. The children in the study group had higher withdrawn (p<0.01), anxious/depressed (p<0.001), internalizing (p<0.01), and total problem scores (p<0.01) on the CBCL than the control group. Their mothers' neurotic and psychotic scores on the Eysenck Personality Inventory measures in the study group were found significantly higher than the control group (p<0.001). In summary, results from our investigation indicate that children SAD may have various symptoms and other psychiatric problems, in addition to most likely having a neurotic mother. Key words: Separation anxiety, predisposing factors, mother's personality traits 62