Multipl skleroz hastalarında amalgam diş dolgusu ve hastalık ağırlığı ilişkisi
Amalgam dental filling and it's relationship with disease severity in multiple sclerosis patients
Yazar: MERVE GÜLKAN
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Amalgam = Amalgam ; Amalgam = Amalgam ; Cıva = Mercury ; Cıva = Mercury ; Dental materyaller = Dental materials ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada, amalgam diş dolguları ile atak sayısının ilişkisi, ataklarda uygulanan kortizon tedavisi, sekeli gösteren EDSS durumu, MFIS yorgunluk ve yorgunluk puanları, immünmodulator (koruyucu) tedavi durumları araştırılmıştır. Araştırmaya 233 kadın ve 115 erkek olmak üzere toplam 348 kişi katılmıştır. Verilerin toplanmasında demografik ve kontrol değişkenleri soru formu,  EDSS (Genişletilmiş Özürlülük Durumu Derecesi) ölçeği, FSS (Yorgunluk Değerlendirmesi), Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (MFIS) ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada anket yöntemi ve belirlenmiş ölçekler ile elde edilecek veriler istatistiksel analiz yöntemlerine tabi tutularak, bu yolla hipotez testleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25 paket programı kullanılmış ve öncelikle verilerin güvenilirliğini ölçmek amacıyla Cronbach's Alpha güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik istenilen düzeyde sağlandıktan sonra elde edilen verilerin frekans ve ortalamalarına bağlı olarak betimsel analizler gerçekleştirilmiş sonrasında ise Bağımsız Örneklem T – Testi ve Tek Yönlü Anova Testleri ile değişkenlerin ortalamaları arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Son olarak da pearson korelasyon analizi ile değişkenler arası ilişki yönü ve şiddeti belirlenmiştir. Örneklemde bulunan 348 katılımcının 249'unda amalgam diş dolgusu bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %64'ü multipl skleroz ve amalgam ilişkisi hakkında bilgi sahibi değildir. Örnekleme, amalgamın multipl skleroz hastalığına neden olup olamayacağı hakkında fikirleri olan soruya katılımcıların %63 gibi bir çoğunluğun, amalgamın hastalık nedeni olabileceğini düşündüğü belirlenmiştir. Araştırmanın sonucuna göre amalgam dolgu veya farklı dolgu sahipliği ile dolgunun ağızda bulunduğu yıl arasında ilişki bulunmuştur. (F = 10,033, p < 0,05). Ağızdaki dolgu sayısı multiple skleroz atak sayısını belli bir oranda arttırdığı tespit edilmiştir (r = 0,111, p = 0,038). Amalgam dolgu sahiplerinde interferon kullanımının 1,25 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir (F = 1,258, 1,082 - 1,462).

Abstract:
The relationship between multiple sclerosis patients who are having a dental filling, having amalgam dental filling, and their severity of the disease, frequency of attack, cortisone treatment indicating the frequency of attack, use of prophylaxis and the use of the patient's Tysabri, Avonex, Betaseron,interferon and mitox have been examined. A total of 348 people, 233 women and 115 men, participated in the study. In collecting data, demographic and control variables questionnaire, EDSS (Extended Disability Status Scale), FSS (Fatigue Evaluation), Modified Fatigue Impact Scale (MFIS) were used. In this study, the data to be obtained with the survey and determined scales were subjected to statistical analysis methods, in this way, hypothesis tests were carried out. SPSS 25 package program was used to evaluate the data obtained and Cronbach's Alpha reliability analyses were carried out primarily to measure the reliability of the data. Depending on the frequency and averages of the data obtained after the reliability was achieved at the desired level, descriptive analyses were performed, and then the differences between the averages of the variables were analyzed with the Independent Sample T-Test and One Way Anova Tests. Finally, the relationship and direction and severity of the relationship between variables were determined by Pearson correlation analysis. It was determined that 249 out of 348 participants in the sample had amalgam tooth filling. 64% of the participants are not aware of the relationship between multiple sclerosis and amalgam. Sampling, it was determined that a majority of 63% of the respondents who were asked about whether amalgam could cause multiple sclerosis disease, thought that amalgam might be the cause of the disease. According to the results of the research, a relation was found between amalgam filling or different filling ownership and the year in which the filling was in the mouth. (F = 10.033, p <0.05). It was determined that the number of fillings in the mouth increased the number of multiple sclerosis attacks (r = 0,111, p = 0,038). It has been determined that the use of interferon is 1.25 times higher in amalgam fillers.