COVİD-19 pandemisi sürecinde toplumun bireysel sağlığı koruma hakkındaki bilgi düzeyleri ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the community's knowledge levels and awareness on the protection of induvidual health during the COVID-19 pandemic process
Yazar: FUAT KANMAZ
Danışman: UZMAN MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Farkındalık = Awareness ; Pandemiler = Pandemics ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemi yönetimine katkı sağlaması amacıyla bireylerin, sağlığın korunması hakkındaki bilgi düzeylerinin ve davranışsal tepkilerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Materyal ve Metod: Çalışma 15.10.2020-15.11.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği, Esenler Aile Sağlığı Merkezine ayaktan başvuran toplam 311 olgu ile yapıldı. Sağlık Bakanlığı'nın pandemi sürecinde rehber niteliğinde yayımladığı COVID-19'dan korunma yolları ile ilgili kitapçık, broşür ve afişlerden yararlanarak hazırladığımız sorular ile sosyodemografik verileri içeren sorulardan oluşturduğumuz anket formları katılımcılara yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulandı.
İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, oran, minimum, maksimum) kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk testi ve grafiksel değerlendirmeler ile sınandı. Normal dağılım gösteren nicel verilerin iki grup karşılaştırmalarında Student t-testi kullanıldı. Normal dağılım gösteren üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında One-way Anova Test ve ikili karşılaştırmalarında Bonferroni test; normal dağılım göstermeyen üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis test ve ikili karşılaştırmalarında Bonferroni Dunn test kullanıldı. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Anlamlılık en az p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamız %41,5 (n=129) erkek, %58,5 (n=182) kadın olmak üzere 311 kişi ile yapıldı. Katılımcılara bireysel sağlığı koruma hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek için üçlü likert tipi hazırlanmış 16 soru yöneltildi ve en yüksek toplam puan 32 olarak hesaplandı. Aldıkları puanların ortalaması 27,50±3,51 olarak hesaplandı. Katılımcılara bireysel sağlığı koruma hakkındaki farkındalık düzeylerini ölçmek için ise beşli likert tipi hazırlanmış 17 soru soruldu ve en yüksek toplam puan 85 olarak hesaplandı. Aldıkları puanlarının ortalaması 69,99±5,80 olarak hesaplandı. Katılımcıların yaşları arttıkça bireysel sağlığı koruma hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalık düzeyi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşmekte olduğu görüldü. Cinsiyet ile bilgi düzeyi puanları arasında anlamlı farklılık saptanmadı ancak kadınların farkındalık düzeyi puanları erkeklerden daha yüksekti. Eğitim ve gelir düzeyi arttıkça hem bilgi düzeyi puanları hem de farkındalık düzeyi puanları artmaktaydı. Çalışma durumuna göre; çalışanların bilgi ve farkındalık düzeyi puanları emeklilere göre daha yüksek bulundu. Covid-19 hastalığı tanısı alan kişilerle hastalığı geçirmeyenler arasında bilgi ve farkındalık düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık saptanmadı. Kronik hastalığı olan kişilerin bilgi ve farkındalık düzeylerinin düşük olduğu tespit edildi.
Sonuç: Onay almış tedavisi henüz olmayan ve aşı tedariğinde çeşitli sıkıntılarla karşılaştığımız COVID-19'un toplumda yayılmasını azaltmak, salgın yönetimi için oldukça önemlidir. Çalışmamızda korunma ile ilgili bilgi düzeyi arttıkça uygun davranışsal tepkilerin de arttığı ancak aralarındaki korelasyonun pozitif yönde olmasına rağmen zayıf olduğu tespit edilmiştir. Bireyleri salgınla mücadeleye etkin bir biçimde katabilmek için; toplumda giderek artan bilgi kirliliğinin etkilerini azaltabilecek ve insanlarda daha kalıcı olumlu davranış değişikliği geliştirebilecek eğitsel yöntemlerin seçilerek uygulanması gerektiğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Covid-19, Pandemi, Farkındalık, Toplum Sağlığı.

Abstract:
Aim: In order to contribute to the COVID-19 pandemic management, it is aimed to reveal the knowledge levels and behavioral responses of individuals about health protection.
Materials and Methods: The study was conducted among physicians between the dates 15.10.2020-15.11.2020 in Health Sciences University Istanbul Bağcılar Training and Research Hospital Clinic, Esenler Family Health Center with a total of 311 outpatients. Guidance from the pandemic process used by Health, a booklet on ways to protect against COVID-19, analysis forms from questions that were analyzed using detailed information and whose sociodemographic data were questioned were applied face-to-face with the person concerned.NCSS (Number Cruncher Statistical System) (Kaysville, Utah, USA) program was used for statistical analysis. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, frequency, ratio, minimum, maximum) were used while evaluating the study data. The conformity of the quantitative data to the normal distribution was tested with the Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk test and graphical evaluations. Student's t-test was used for two-group comparisons of normally distributed quantitative data. One-way Anova Test in comparisons of normally distributed groups of three or more, and Bonferroni test in pairwise comparisons; Kruskal Wallis test was used for comparisons of groups of three or more that did not show normal distribution, and Bonferroni Dunn test was used for pairwise comparisons. Pearson correlation analysis was used to evaluate the relationships between variables. Significance was evaluated at least at the p<0.05 level.
Results: Our study was carried out with 311 people, 41.5% (n=129) male and 58.5% (n=182) female. Participants were asked 16 questions of triple Likert type to measure their level of knowledge about individual health protection, and the highest total score was calculated as 32. The average of the scores they received was calculated as 27.50±3.51. In order to measure the level of awareness of the participants about protecting individual health, 17 questions prepared in five-point Likert type were asked and the highest total score was calculated as 85. The average of the scores they received was calculated as 69.99±5.80. It was observed that as the age of the participants increased, the level of knowledge and awareness levels about individual health protection decreased statistically significantly. There was no significant difference between gender and knowledge scores, but women's awareness scores were higher than men's. As the education and income level increased, both the knowledge level scores and the awareness level scores increased. According to the working status; The knowledge and awareness level scores of the employees were found to be higher than the retirees. There was no significant difference between people diagnosed with Covid-19 disease and those who did not have the disease in terms of knowledge and awareness levels. It was determined that the level of knowledge and awareness of people with chronic diseases was low.
Conclusion: It is very important for epidemic management to reduce the spread of COVID-19 in society, which has not yet received an approved treatment and we encounter various problems in the supply of vaccines. In our study, it was determined that as the level of knowledge about protection increased, appropriate behavioral responses also increased, but the correlation between them was weak although positive. In order to effectively involve individuals in the fight against the epidemic; We think that educational methods that can reduce the effects of increasing information pollution in the society and develop more permanent positive behavior changes in people should be applied by choosing.
Keywords:  Covid-19, Pandemic, Awareness, Community Health.