MS-VAR yönteminin çoklu denge modellemesinde kullanılması
Use of MS-VAR method in modelling multiple equilibrium
Yazar: ÜMİT BOZOKLU
Danışman: PROF. DR. MELİKE BİLDİRİCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Asimetri = Asymmetry ; Doğrusal olmayan modeller = Nonlinear models ; Doğrusalsızlık = Nonlinearity ; Konjonktür dalgalanmaları = Business cycles ; MSVAR modeli = MSVAR model ; Markov modeli = Markov model

Özet:
20.yy'ın ilk yarısından itibaren iktisadi değişkenlerin sergilediği asimetrik davranışların anlaşılması/yakalanabilmesi ve buradan hareketle de doğru öngörülere ulaşabilmesi için, geleneksel zaman serisi modelleme geleneğine bir alternatif olarak deterministik veya stokastik çeşitli doğrusal olmayan zaman serisi modellerinden literatürde sıklıkla bahsedilmektedir. Literatürde doğrusal olmayan pek çok model önerilmiş bulunmakla beraber, öne çıkan modellerden bir tanesi bu çalışmada kullanılan MSVAR modelleme yaklaşımıdır.Çalışmanın teorik bölümleri ise üç ana başlıktan oluşmaktadır. Öncelikle, dışsal belirsizliğin iktisadi faaliyetleri etkilemesi ile ilgili mevcut literatür ele alınmaktadır. Takip eden iki bölümde ise tek değişkenli MSAR ve çok değişkenli MSVAR modellerine ilişkin temel özellikler incelenmiştir.Çalışmanın uygulama bölümünde ise Markov değişim modeli, Türkiye'de iktisadi birimlerin beklentilerinde meydana gelen ve iktisadi temellere dayanmayan değişikliklerin, ekonomide dalgalanmaya yol açacağı şeklindeki görüşü test etmek için kullanılmıştır. Bu bağlamda 1991:11-2009:11 periyodu için Sanayi Üretim Endeksi ile Reel Kesim Güven Endeksi arasındaki ve 1989:10-2009:11 periyodu için Reel Kesim Güven Endeksi ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Endeksi arasındaki olası doğrusal olmayan ilişki incelenmiştir. Söz konusu uygulamalar neticesinde elde edilen sonuçlar, Türkiye'de incelenen dönemde ekonomide meydana gelen dalgalanmaların olası bir açıklaması olarak iktisadi birimlerin beklentilerinde meydana gelen değişikliklerin, yani çoklu dengenin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Following the first half of 20th century, various deterministic or stochastic nonlinear time series models are frequently mentioned in literature, as an alternative to conventional time series models in understanding/capturing asymmetric behaviours exhibited by economic variables and achieving accurate forecasts. Though many nonlinear models are proposed in literature, MSVAR models, which is the method used in this study, is one of the prominent modelling approaches.Theoretical part of the study is comprised of three main sections. In the first section, current literature on the issue that exogenous uncertainty affects economic activities is analyzed. Following two sections are spared for analyzing basic characteristics of univariate MSAR and multivariate MSVAR models.In the application part of the study, Markov switching method is utilized for testing the view that changes in expectations of economic agents, which are not caused by economic factors, lead to fluctuations in Turkish economy. In this context, the possible nonlinear relation between Industry Production Index and Real Sector Confidence Index and that between Real Sector Confidence Index and Istanbul Stock Exchange are analyzed for the periods, 1991:11-2009:11 and 1989:10-2009:11 respectively. Results obtained from these applications reveal the importance of changes in expectations of economic agents, in other words multiple equilibrium, as a possible explanation of fluctuations in Turkish economy, for the periods mentioned.