Seramik endüstrisindeki güncel eğilimlerin (Moda) seramik eğitimi bağlamında incelenmesi
Examining the current trends in the ceramic industry (Fashion) in the context of ceramic education
Yazar: EMRAH PEK
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM KATIRANCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Endüstriyel seramik = Industrial ceramics ; Eğitim programları = Education programs ; Moda = Fashion ; Seramik endüstrisi = Ceramic industry ; Seramikler = Ceramics ; Tasarım = Design ; Tasarım eğitimi = Design education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, endüstriyel tasarım ile ilişki içinde olan endüstriyel seramik tasarımında ve eğitiminde, güncel eğilimlerin (moda) etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda endüstriyel seramik tasarımcılarının eğitim süreçlerinden başlayarak, seramik sektöründe üretimin son aşamasına kadar, deneyimlerin ve görüşlerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu kapsamda, seramik tasarımında ve üretiminde moda etkisinin saptanarak, moda olgusunun eğitim ve üretim aşamalarındaki algılanışı ve bu algıların uzanımlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden birisi olan olgu bilim (fenomenoloji) çalışması, araştırmaya en uygun yöntem olarak planlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 15 fabrika tasarım birimi çalışanı, üniversitelerin endüstriyel seramik derslerine giren 12 öğretim üyesi ve 16 seramik bölümü dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Ayrıca seramik eğitimi programlarının incelenmesi amacıyla, Türkiye'de endüstriyel seramik üretiminin yoğunlaştığı bölgelerde bulunan ve seramik eğitimi veren üniversiteler seçilmiştir. Çalışma grubundan veri toplamak amacıyla,araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Seramik eğitim programlarının incelenmesi kapsamında ise seçilen üniversitelerin ders programları ile ilgili dokümanları değerlendirilmiştir.  Çalışma grubunu oluşturan, fabrika tasarım birimi çalışanı, öğretim üyeleri ve öğrencilerden elde edilen bulgular doğrultusunda, endüstriyel seramik tasarımı - moda ilişkisine ilişkin bilgi ve birikimlerinin çok genel seviyede olduğu ve tasarım – moda ilişkisini iyi düzeyde açıklayamadıkları söylenebilir. Aynı zamanda, üniversitelerin eğitim programlarında güncel eğilimler (moda) kavramının varlığı incelendiğinde, seramik endüstrisindeki güncel eğilimleri ve moda yönelimlerini izleme yöntemleri ile marka yaratmaya yönelik tasarım yöntemlerini tartışan herhangi bir dersin yer almadığı görülmektedir. Seramik tasarım eğitimi sürecinden başlayarak, endüstriyel seramik ürünlerin son kullanıcısı yani tüketicisine kadar oluşan süreçte, bütün aktörlerin farkında olduğu fakat süreçte üzerinde durmadıkları birçok etken olduğu da bulgular arasında yer almıştır.  Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda marka – moda, yaratıcı sermaye, ekonominin sanat, tasarım, kültür boyutu, tasarım liderliği, gibi konuların, güzel sanatlar fakülteleri seramik bölümlerinde tartışma zemini bulmasının bir gereksinim olduğu sonucuna varılabilir. Bu günün öğrencisinin yarının yaratıcı sermayesi olduğu değerlendirilerek, seramik tasarımı eğitimi bağlamında ulusal ve uluslararası dinamikler dikkate alınarak eğitim süreçlerinin güncellenmesi yönünde bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of fashion on industrial ceramic design and industrial ceramic design education which is considered to be within the concept of industrial design. In accordance with this aim it was tried to determine experiences and views of industrial ceramic designers beginning from the education processes, till the last stage of production in the ceramic industry. In this context, determining fashion effect in ceramic design and production, and also the perception of fashion phenomenon during the education and production stages and the implications of these perceptions are tried to determine.  This study is a qualitative research which is designed as a phenomenological study. The study group of this study is consist of, 15 designers working in factories, 12 faculty members who instruct industrial ceramic courses and 16 fourth grade students of ceramic departments. Also for the purpose of examining ceramic education curriculums, the universities that offer ceramics education in Turkey and located in regions where ceramic production is concentrated were chosen. A semi-structured interview form developed by the researcher was used to collect data from the study group. In order to examine ceramic education curriculums, the related documents of the selected universities regarding the course curriculums were analyzed. In line with the findings obtained from data collected from the factory designers, faculty members and students, it inferred that their knowledge about industrial ceramic design - fashion relationship is very overall and they cannot explain the design - fashion relationship adequately. Beside, analysis of the selected curriculums revealed that there is no course which aims to present some concepts regarding fashion, fashion trends, and design methodologies for brand creation. In addition to these, it was inferred that there are many factors which can effect whole processes of ceramic design from education stage to marketing of the ceramic products, and all of the actors of these stages are aware of these factors but they do not give any importance. In line with the findings of the study it can be claimed that the topics such as brand-fashion, brand creation, art, design and cultural dimensions of economy, design leadership, are the subjects that required to include into curriculums of the ceramic departments of fine arts faculties. Some suggestions for updating the education processes were made with regard to the national and international dynamics, considering that today's students are the creative capital of tomorrows.