Kronik hastalıklarda kullanılan ilaçlar ile antibiyotiklerinin vitro etkileşimleri
In vitro interactions of antibiotics with drugsused in chronic diseases
Yazar: ESRA ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SELAMİ GÜNAL
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Difüzyon = Diffusion ; Kronik hastalık = Chronic disease ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaçlar = Drugs ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Yaşadığımız yüzyılda beklenen yaşam süresinin uzamasıyla dünyada ve ülkemizde kronik hastalıklar en önemli mortalite ve morbidite nedeni haline gelmiştir. Antibiyotik tüketiminde ilk sıralarda oluşumuz antibiyotiklere direnç gelişmesini tetiklemiştir. Çoklu ilaç kullanımında ilaç ilaç etkileşimleri ile sıklıkla karşılaşılması ilaçların dozlarını güncellemeyi gerekli kılmıştır. Çalışmamızda hekimler tarafından kronik ve enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde sıklıkla reçete edilen ilaçları; in vitro ortamda enfeksiyon etkenimizle bir araya getirerek birbirlerinin etkilerini nasıl değiştirdiklerini görmeyi amaçladık. 
Materyal ve Metot: İn vitro ortamda besiyerinde antibiyotik disklerimiz ile kronik hastalıklarda sıklıkla kullanılan ilaçları (aspirin, amlodipin, atorvastatin, varfarin, metoprolol, metformin ve klopidogrel) bir araya getirerek ilaç etkileşimlerini (sinerji/antagonizma) Kirby Bauer disk difüzyon yöntemi ile minimal inhibitör konsantrasyonlarındaki (MİK) değişikliğini de mikrodilüsyon yöntemi ile belirledik. 
Bulgular: İlaç emdirerek Candida albicans ekimi üzerine yerleştirdiğimiz disklerin büyük kısmı ITR ve FLU ile potansiyalizasyon sinerjizmi gösterirken, diğer mikroorganizmalar farklı ilaç ve antibiyotikler ile bazen sinerjistik bazen de antagonistik etkileşime girdi. Bazı ilaçlarımız ise antibiyotik diskleri ile hiçbir etkileşim göstermedi. Mikrodilüsyon yöntemi uyguladığımız kombine kullanımların MİK değerlerini düşürdüğünü bulduk. 
Sonuç: İleri yaş ve reçete edilen ilaçların sayısı ile olası ilaç ilaç etkileşimlerinin sıklığı arasındaki güçlü ilişkiden dolayı özellikle yaşlılarımız bu duruma daha duyarlıdır. Dirençli bakterilerin yol açtığı enfeksiyonlar, hastalık/ölüm oranları ile tedavi maliyetlerinde artışa sebep olmaktadır.  İlaç ile zehir arasındaki tek farkın doz olduğu bilinciyle başta doktor ve eczacılar olmak üzere tüm sağlık çalışanları ve hastalar akılcı ilaç kullanımı hususunda görev ve sorumluluklarını yerine getirmelidir.

Abstract:
Aim: In this century, with the prolonged life expectancy, chronic diseases have become the most important cause of mortality and morbidity in the world and in our country. As we are at the top of antibiotic consumption, this has triggered the development of resistance to antibiotics. Frequent drug-drug interactions have made it necessary to update the doses of drugs in multiple drug use. In our study, we aimed to observe how the drugs that are frequently prescribed by physicians in the treatment of chronic and infectious diseases, together with our infectious agent in in vitro environment, change the effects of each other.
Material and Method: By combining antibiotic discs and drugs that are commonly used in chronic diseases (aspirin, amlodipine, atorvastatin, warfarin, metoprolol, metformin, and clopidogrel) in in vitro environment, we determined the drug interactions (synergy/antagonism) by Kirby Bauer disc diffusion method and the change in minimal inhibitory concentrations (MIC) by microdilution method.
Results: While most of the discs placed on the culture of Candida albicans through impregnation of drugs showed potentiation synergism with ITR and FLU, other microorganisms showed sometimes synergistic and sometimes antagonistic interaction with different drugs and antibiotics. Whereas, some of our drugs showed no interaction with antibiotic discs. We found that the use of combination in which we performed microdilution method, reduced MIC values.
Conclusion: Due to the strong relationship between advanced age and the number of prescribed drugs and the frequency of possible drug-drug interactions, our elderly people especially are susceptible to this situation. Infections caused by resistant bacteria cause an increase in disease/death rates and treatment costs. With the awareness that the only difference between drug and poison is the dose, all health professionals especially doctors and pharmacists and patients, must fulfill their duties and responsibilities regarding rational drug use.