Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ve olmayan çocuklarda, wechsler çocuklar için zekâ ölçeği IV ve nöropsikolojik testlerle ölçülen yönetici işlev bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examinaton of executice functions on children with and without attention deficit hyperactivity disorder(adhd) by neuropsychological tests and wechsler intelligence scale for children IV
Yazar: GİZEM SAKARYA
Danışman: PROF. DR. FERHUNDE ÖKTEM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Wechsler ölçekleri = Wechsler scales ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Yönetici İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Envanterinin = Studies of Behavior Rating Inventory Of Executive Function ; Çocuk psikolojisi = Child psychology ; Çocuklar = Children

Özet:
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), oluşumunda ve gelişiminde biyolojik, genetik ve çevresel etkenlerin rol oynadığı nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB temel belirtileri; bireylerin yaş ve gelişimine uygun olmayan dikkat sorunu, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik başlıkları altında toplanmaktadır. Alanyazın dikkat, çalışma belleği, planlama, organize olma, soyut düşünebilme, ketleme, görevleri arası geçiş yapabilme vb. becerilerin DEHB olan bireylerde DEHB olmayanlara göre yeterince gelişmemiş olduğunu göstermektedir. Bu üst düzey zihinsel beceriler yönetici işlevler olarak adlandırılmaktadır.  Aynı zamanda yönetici işlevler ile zekanın ortak yönleri de inceleme konusu olmaktadır. 
Yapılan çalışmada 6-11 yaşları arasında DEHB olan (N=49) ve olmayan (N=50) erkek çocuklara uygulanan Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği IV ve Bender Gestalt Görsel Algı Motor Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Şekilden Şekile İlerleme Testi, Renk Biçim Testleriyle yönetici işlev bozuklukları değerlendirilmiştir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda, DEHB olan erkek çocukların uygulanan tüm testlerden DEHB olmayanlara göre daha düşük performans gösterdikleri belirlenmiştir. Uygulanan tüm testler yönetici işlev öğeleri baz alınarak karşılıklı değerlendirilmiştir. Son olarak, çalışmanın sınırlılıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
ADHD is one of the neurodevelopmental disorder which consists of and develops as a consequence of biology, genetics and enviroment. ADHDs basic semptoms are attention disorders, hyperactivity and impulsivity which are unsuitable for his/her age. Literature indicate that ADHD comprises deficits in attention, working memory, planing, organization, response inhibition and shifting etc. These cognitive functions are named executive functions. Relations among intelligence and executive functions are researced as well.
For this purpose, boys who are between 6-11 ages, with (N=49) and without ADHD (N= 50) are reached. e. In this study, Wechsler Intelligence Scale For Children IV. Edition, Wisconsin Card Sorting Test, Bender Gestalt Visual Motor Test, Color Form Test and Progressive Figüre Test are applied for examining some of executive functions.
The results showed that, in each test; the boys with ADHD had worse performans than the boys without ADHD. All tests are examined reciprocatively based on executive functions. The results are discussed with the limitations of the study. Suggestions for the future studies are given.