Aphis fabae (Hemiptera: Aphididae)'nin bazı biyolojik özelliklerine ana yaşının etkisi
Effects of maternal age on bi̇ologi̇cal features of aphi̇s fabae
Yazar: GÜLER YÜZTAŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında bakla yaprakbiti, Aphis fabae (Hemiptera: Aphididae)'nin bazı biyolojik özelliklerinin (farklı dönemlerinin gelişme süresi, preovipozisyon, ovipozisyon, postovipozisyon süresi, ergin ömrü, döl süresi, yavru verimi) ve ana yaşının üreme ve canlı kalma oranına etkilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Bakla bitkisi üzerinde oluşturulan yaprakbiti stok kültüründen alınan 3. ve 4. dönem nimflerden gelişmesini tamamlayan dişilerin bıraktıkları nimfler ayrı ayrı deneme kaplarına aktarılarak ilk deneme populasyonu oluşturulmuştur. Bu populasyondan elde edilen erginlerin 1., 6., 11. ve 16. gün verdikleri yavrulardan 4 ayrı deneme grubu oluşturulmuştur. Her bir deneme grubu için 45 tekerrür kullanılmıştır. Denemeler 27.5±1 °C ve %60±5 orantılı nem ve 16:8 saat aydınlık koşullarının sağlandığı iklim dolaplarında sürdürülmüştür. Elde edilen veriler her bir populasyon için yaşa bağlı yaşam çizelgesi ile değerlendirilmiştir. Yaşam çizelgesi parametrelerinin hesaplanmasında Euler-Lotka eşitliği kullanılmıştır. 
Çalışmada Aphis fabae'nin erginlerinin 1., 6., 11. ve 16. gün verdikleri yavruların kalıtsal üreme yeteneği (rm) sırasıyla 0.369, 0.389, 0.349 ve 0.149 dişi/dişi/gün, net üreme gücü (Ro) sırasıyla 16.466, 14.535, 7.802 ve 2.233 dişi/dişi, ortalama döl süresi (To) sırasıyla 7.599, 6.873, 5.893 ve 5.388 gün, toplam üreme oranı (GRR) sırasıyla 37.611, 28.126, 20.265 ve 16.000 dişi/dişi, artış oranı sınırı (λ) sırasıyla 1.446, 1.476, 1.417 ve 1.161 dişi/gün olarak bulunmuştur. Ergin ömrü sırasıyla 6.4, 6.8, 2.6 ve 0.4 gün, preovipozisyon 4 deneme grubu için de 0 gün, ovipozisyon sırasıyla 6.2, 8.3, 2.4 ve 0.4 gün, postovipozisyon sırasıyla 0.2, 0.2, 0.1 ve 0.0 gün ve döl süresi sırasıyla 7.0, 7.2, 5.9 ve 4.8 gün olarak belirlenmiştir. Yaşa-bağlı canlı kalma oranları (lx) için Weibull dağılımı kullanılarak en uygun eğri denklemleri elde edilmiş ve parametreleri hesaplanmıştır. Weibull dağılımında hesaplanan parametrelere göre 1. ve 2. yaş grubu populasyonların Holling'in 1. tip hayat eğrisine uygun olduğu, 3. ve 4. yaş grubu populasyonların ise 3. tip hayat eğrisine uygun olduğu bulunmuştur

Abstract:
In this study, it was aimed to find out effects on reproduction and survival of some biological features (development, preoviposition, oviposition, postoviposition, mature life time, generation time, total offspring) and mother age of bean aphid, Aphis fabae.
First experiment population has been formed as transferring nymph separately in experiments covers left from females who completed their development from 3. and 4. period aphididae stock culture formed on broad bean. 4 separate group was formed from first instant which matures gave at 1., 6., 11. and 16. days in this population. For each experiment group, 45 repeat was used. Experiments were performed at climate storages where include 27.5±1 °C and %60±5 balanced humidity and 16:8 hour light conditions. Data obtained were evaluated for each population with the age-based life sheet. Euler-Lotka equity was used for calculation of life sheet parameters. 
In this study, genetic reproduction ability of aphididae matures at 1., 6., 11. and 16. days  were found (rm) respectively 0.369, 0.389, 0.349 and 0.149 female/female/day, net reproduction power (Ro) respectively 16.466, 14.535, 7.802 and 2.233 female/female, approximate seed period (To) respectively 7.599, 6.873, 5.893 and 5.388 day, total reproduction rate (GRR) respectively 37.611, 28.126, 20.265 and 16.000 female/female, increase rate limit (λ) respectively 1.446, 1.476, 1.417 and 1.161 female/day.  Mature life  respectively 6.4, 6.8, 2.6 and 0.4 day, 0 day for preovyposition 4 experiment group, ovyposition respectively 6.2, 8.3, 2.4 and 0.4 day, postovyposition respectively 0.2, 0.2, 0.1 and 0 day and seed period respectively 7.0, 7.2, 5.9 and 4.8 day as were determined. Age-based survival rate for (lx) as being used Weibull distribuiton were achieved the most suitable curve equation and parameters were calculated. According to parameters calculated in Weibull distribution,  they were found that 1. and 2. age group populations were suitable for 1. type life curve of Hollingin, 3. and 4. Age group populations were suitable for 3. type life curve of Hollingin.