Görsel sanatlar öğretim programındaki (5-8) sanat eleştirisi kazanımlarının uygulanmasına ilişkin öğretmen görüşleri
Art criticism in the visual arts education program (5-8) teachers' opinions on the application of their achievements
Yazar: HANDAN BAYAMBUDAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ GENÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görsel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanların duygusal zenginliklerini artırarak yaratıcılıklarının gelişmesine olanak sağlayan ve kültürel 
mirasın aktarılmasında katkıda bulunan sanat eğitimi; bireylerin estetik anlayışlarını güçlendirerek, onları
çevrelerine duyarlı ve empati yapabilen bireyler haline getirir. Bu bağlamda sanat eğitiminin sahada 
uygulayıcıları olan görsel sanatlar öğretmenlerine çok iş düşmektedir. Bu sebeptendir ki görsel sanatlar 
öğretmenlerinin görüşleri, bu araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Sanat eğitiminin uygulayıcıları olan görsel 
sanatlar öğretmenlerinin sanat eğitimindeki rolü ise büyük önem taşımaktadır. 
Araştırma, görsel sanatlar öğretmenlerinin bakış açılarını ve pedagojik pratiklerini anlama açısından 
önemlidir. Çünkü öğretmenlerin deneyimleri, sanat eğitiminin etkinliğini ve öğrencilerin sanatla ilişkilerini 
belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Öğretmenlerin, sanatın öğrenme süreçlerine nasıl entegre edilebileceği 
konusundaki görüşleri ve uygulamaları; öğrencilerin, sanata olan ilgisi ve başarısı üzerinde doğrudan etkilidir. 
Ayrıca bu araştırma sonuçları, görsel sanatlar öğretmenlerinin ihtiyaçlarını ve gereksinimlerini belirleyerek, 
eğitim programlarının ve politikalarının daha etkili bir şekilde şekillendirilmesine yardımcı olacaktır. Bu nedenle 
görsel sanatlar öğretmenlerinin görüşlerini ve pedagojik uygulamalarını anlamak, sanat eğitiminin kalitesini 
artırmak ve öğrencilerin sanatla olan bağını güçlendirmek açısından hayati öneme sahiptir.
2022-2023 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı 
ortaokullarda görev alan 30 görsel sanatlar öğretmeniyle gerçekleştirilen bu araştırma, pedagojik sanat eleştirisi 
alanında değerli bir bilgi kaynağı oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme 
formu sayesinde, öğretmenlerin cevapları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu görüşmelerin sonucunda elde 
edilen veriler ile öğretmenlerin sanat eğitimindeki pedagojik yaklaşımları, öğrencilerin sanat anlayışları ve 
öğretim süreçlerindeki deneyimleri aktarılmıştır. Araştırmada çıkan sonuç ise: Görsel sanatlar öğretmenleri 
tarafından ortaya konulan, bireylerin sanat eserlerini anlama ve yorumlama yeteneklerini geliştirmede, pedagojik 
sanat eleştirisinin önemli olduğu düşüncesidir. Ancak, öğretim programındaki sanat eleştirisi kazanımlarının 
yetersiz olduğu ve uygulamada zorluklar yaşandığı da belirtilmektedir. Bu bilgiler, Millî Eğitim Bakanlığının 
görsel sanatlar alanındaki politika ve programlarını güçlendirmek amacıyla önemli bir temeli oluşturmaktadır. 
Araştırmanın sonuçları, gelecekteki eğitim stratejilerinin belirlenmesi ve sanat eğitiminin kalitesinin artırılması 
açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Art education, which allows individuals to enhance their emotional richness and develop their 
creativity, while also contributing significantly to the transmission of cultural heritage, empowers individuals to 
become sensitive and empathetic individuals by strengthening their aesthetic understanding. In this context, 
visual arts teachers, who are the practitioners of art education in the field, have a great deal of responsibility. 
Therefore, the views of visual arts teachers form the basis of this research. The role of visual arts teachers, who 
are the practitioners of art education, is of great importance.
The research is important in understanding the perspectives and pedagogical practices of visual arts 
teachers, as their experiences play a significant role in determining the effectiveness of art education and the 
relationships between students and art. Teachers' views and practices on how art can be integrated into learning 
processes directly impact students' interest in and success with art. Additionally, the results of this research can 
help identify the needs and requirements of visual arts teachers, thus aiding in the more effective shaping of 
educational programs and policies. Therefore, understanding the views and pedagogical practices of visual arts 
teachers is vital for enhancing the quality of art education and strengthening students' connection with art.
This research, which was conducted with 30 visual arts teachers working in secondary schools affiliated 
with the Ministry of National Education in Gaziantep's Şahinbey district in 2022-2023, has created a valuable 
source of information in the field of pedagogical art criticism. Thanks to the semi-structured interview form 
prepared by the researcher, the open-ended answers provided by the teachers were examined in detail. The data 
obtained as a result of these interviews, teachers' pedagogical approaches in art education, students' 
understanding of art and their experiences in the teaching processes were conveyed. The conclusion of the 
research is that pedagogical art criticism is important in improving the ability to understand and interpret the 
works of art put forward by visual arts teachers. However, it is also stated that the art criticism achievements in 
the curriculum are insufficient and there are difficulties in practice. This information forms an important basis to 
strengthen the policies and programs of the Ministry of National Education in the field of visual arts. The results 
of the research are of great importance in determining future education strategies and improving the quality of art 
education.