İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin matematik derslerinde problem çözme sürecine yönelik görüşleri: Nitel bir çalışma
The aspects of students attending 5th grade elementary school intended for the process of solving problem in mathematics lessons: A qualitative work
Yazar: CEREN ALAN
Danışman: PROF. DR. M. NACİ ÖZER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Her gün kendini yenileyen yaşamda, matematiği kullanabilme ve anlayabilme ihtiyacı önem kazanmakta ve sürekli olarak artmaktadır. Yaşam boyunca gelecekte karşılaşılabileceği problemlerin üstesinden gelebilecek bireylerin yetiştirilmesi eğitimin öncelikli hedeflerinden biridir. Problem çözmenin matematik öğretim programının merkezinde olması, bu konuya matematik eğitimcilerinin daha fazla önem vermesine neden olmuştur. Çünkü matematiksel bilgiyi anlama ve bu bilgiler arasındaki ilişkiyi oluşturma problem çözme süreciyle kazanılmaktadır. Öğrencilere problem çözme becerilerini kazandırmak kadar bu becerileri problem çözme sürecinde nasıl kullandıkları da önemlidir.Bu araştırmanın amacı İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin matematik derslerinde problem çözme sürecine yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma Batman ili Gercüş ilçesine bağlı Gökçepınar İlköğretim Okulu ile Boğazköy İlköğretim Okulu' nda öğrenim gören toplam 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında araştırmacı tarafından uygulamaya geçilmeden önce iki sınıf öğretmenine Polya' nın (1957) problem çözme süreci konusunda dört haftalık eğitim verilmiştir. Bu süreçten sonra sınıf öğretmenleri tarafından dört haftalık süreçte matematik dersleri Polya'nın (1957) dört adımlı problem çözme sürecine bağlı kalarak işlenilmiş, öğrencilerin problem çözme becerisini geliştirici etkinliklere yer verilmiştir. Daha sonra öğrencilere sınıf ortamında bireysel olmak kaydıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yapılandırılmış problem çözme raporu uygulanmıştır. Yapılandırılmış problem çözme raporunda 2008-2009 Eğitim-Öğretim yılının matematik ders kitaplarından faydalanılarak 2 farklı dört işlem problemi hazırlanarak bu problemlere yönelik öğrencilerin her bir problem çözme basamağına uygun görüşlerini yansıtacak onar soru sorulmuştur. Soruların niteliklerine göre dört tema oluşturulmuştur. Bu temalar ile öğrencilerin problem çözme sürecini planlama, uygulama, değerlendirme ve problem çözme sürecine yönelik duyuşsal özelliklerini yansıtan görüşlerine ulaşılmıştır.Öğrencilerden toplanan veriler doküman analizi yoluyla çözümlenerek şu sonuçlara ulaşılmıştır; öğrenciler problemi anlamanın önemli olduğunu düşünmektedirler ve problemi anladıktan sonra problemin çözümü için plan yapmanın gerekliliğine yönelik görüş bildirmişlerdir. Öğrenciler planlama aşamasından sonra uygulanan işlemlerin değerlendirilmesi gerektiği görüşündedirler. Ayrıca öğrencilerin problem çözdükten sonra kendilerini mutlu ve iyi hissettikleri, bu nedenle özgüvenlerinin geliştiği ve problem çözmeye daha istekli hale geldikleri söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Problem Çözme Becerisi, Matematik, İlköğretim

Abstract:
In a life which renews itself every day, the need to use and comprehend mathematics comes into prominence and increases continuously. One of the primary targets of education is to raise individuals who can overcome the problems that can happen in the future throughout their lives. Since solving problem is in the center of mathematics education program, the mathematics educators give more importance to this subject, because understanding of mathematical information and the formation of relation between this information are gained with the process of solving problem. How to use the ability of solving problem by the students is important as well as gaining this ability.The purpose of this work is to determine the aspects of students attending 5th grade elementary school intended for the process of solving problem in mathematics lessons. The research has been carried out with 20 students of Gökçepınar Elementary School and Boğazköy Elementary School in the town called Gercüş of Batman city. In this work qualitative method was used. In the content of this research, two teachers were taught for four weeks about the process of solving problem of Polya (1957) before the application by researcher. Then these teachers applied the Polya?s (1957) four stepped problem solving process in mathematics classes for four weeks, activities that will improve the ability of problem solving of students were also applied. Afterwards, configured problem solving report prepared by researcher was applied in classroom individually to the students. In configured problem solving report, with the help of mathematics books in education year 2008-2009 two different four arithmetical operations problems were prepared and intended for these problems 10 questions were asked to show the views of the students suitable for each step of solving problem. Four themes were constituted according to the quality of the questions. With these themes, opinions about the planning, application and evaluation of the process of students problem solving and also opinions on the reflection of sensual properties intended for the process of problem solving are reached.Data obtained from students were analyzed with document analysis method and these results were reached; students think that figuring out the problem is important and after this point they indicated that a plan has to be made to solve the problem. Students are of opinion that after planning step the process which is applied has to be considered. Moreover, it can be concluded that after solving the problem the students feel themselves happy and good and for this reason they become more eager to solve problems.Keywords: The ability to solve a problem, Mathematics, Elementary School