Endotrakeal tüp ve ağız bakımı uygulanan entübe yoğun bakım hastalarında ağrı davranışlarının belirlenmesi
Determination of pain behaviours in endotracheal tube and oral care practice in intubated intensive care patients
Yazar: ALKAY KARA
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL BÖLÜKBAŞ
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağız = Mouth ; Entübasyon = Intubation ; Entübasyon-intratrakeal = Intubation-intratracheal ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
ENDOTRAKEAL TÜP VE AĞIZ BAKIMI UYGULANAN ENTÜBE YOĞUN BAKIM HASTALARINDA AĞRI DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ
Amaç: Bu araştırma yoğun bakım ünitesinde erişkin entübe hastaların endotrakeal tüp bakımı ve ağız bakımı öncesi ve uygulama esnasında ağrı davranışlarını belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Karadeniz Bölgesinde bir Eğitim Araştırma  Hastanesi'nin 3. Basamak yoğun bakım ünitelerinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemine  araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 62 erişkin entübe hasta alındı. Veriler Hasta Bilgi Formu,  Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği, Glaskow Koma Skalası ve Ramsey Sedasyon Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizi bilgisayarda istatistik paket programı kullanılarak yapıldı, bulgular %95 güven aralığı ve 0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlandı. 
Bulgular: Hastaların Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği puan ortalaması endotrakeal tüp ve ağız bakımı öncesi 0.21±0.52, endotrakeal tüp ve ağız bakımı esnasında ise 3.39±0.98'dir. Hastalarda endotrakeal tüp ve ağız bakımı öncesinde ve esnasında Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.000). Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği'nin tüm  alt boyut puan ortalamalarının endotrakeal tüp ve ağız bakımı esnasında daha yüksek olduğu belirlendi. Hastaların entübasyon günü ile endotrakeal tüp ve ağız bakımı öncesinde Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği toplam puan ortalaması ve "yüz ifadesi" alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu bulundu (r=0.31, p=0.01). Hastaların endotrakeal tüp ve ağız bakımı esnasında yoğun bakım ünitesinde kalış süreleri ile Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği toplam puan ortalaması  arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki bulundu (p=0.05). Hastaların endotrakeal tüp ve ağız bakımı esnasında Glaskow Koma Skalası puanları ile ölçek toplam puan ortalaması (p=0.029), "yüz ifadesi" ve "vücut hareketleri" alt boyut puan ortalamaları (p=0.004) arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki saptandı.
Sonuç: Yoğun bakım ünitesinde entübe hastaların endotrakeal tüp ve ağız bakımı esnasındaki ağrı düzeylerinin, girişimden hemen öncesine göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı.

Anahtar Kelimeler: Entübasyon, Ağız bakımı, Ağrı, Yoğun Bakım, Hemşirelik Bakım

Abstract:
DETERMINATION OF PAIN BEHAVIOURS ON ENDOTRACHEAL TUBE AND ORAL CARE PRACTICE IN INTUBATED INTENSIVE CARE PATIENTS
Aim: This study was performed to determine the pain behaviors of the adult intubated patients before and during the endotracheal tube care and oral care. 
Material and Method: The research was conducted in level 3 Intensive Care Units of a Training and Research Hospital in Black Sea. The study sample consisted of 62 adult patients who complied with the criteria of inclusion for the study. The data was collected by the researcher using the "Patient Information Form", "Critical-Care Pain Observation Tool", "Ramsay Sedation Scale", " Glasgow Coma Scale". The data obtained in this study were analyzed using computer with statistical package program. The findings were interpreted 95% confidence interval 0.05 significance level.
Results: The mean score of the Critical Care Pain Observation Scale was 0.21±0.52 before the endotracheal tube and oral care, and the mean score was 3.39 ± 0.98 during the endotracheal tube and oral care, and this difference was statistically significant (p=0.001). All subscale point averages of Intensive Care Pain Observation Scale were found to be higher during endotracheal tube and oral care. There was a statistically significant, positive, and low-level relationship between intubation day and  Critical Care Pain Observation Scale total score and "facial expression" subdimension before the endotracheal tube and oral care of the patients (r=0.31, p=0.01). There was a statistically significant, positive and low level relationship between Critical Care Pain Observation Scale total score and duration of stay in critical care during the endotracheal tube and oral care of the patients (p=0.05). There was a statistically significant, positive and low level correlation between the Glaskow Coma Scale scores and Critical Care Pain Observation Scale total score (p=0.029)  and "facial expression" and "body movements" subdimension sub-dimension scores (p=0.004) during the endotracheal tube and oral care of the patients.
Conclusions: This study shows that the level of pain during oral care and endotracheal tube care for intubated patients in intensive care is higher than immediately before.
Key words: Intubation, Mouth care, Pain, Critical Care, Nursing Care