Multipl skleroz hastalarında bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyonun etkilerinin değerlendirilmesi: Randomize kontrollü çalışma
Investigation of the effects of computer assisted cognitive rehabilitation in multiple sclerosis patients: A randomized-controlled study
Yazar: BEYZA ÇİFTÇİ KAVAKLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN SOYSAL
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Bellek = Memory ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Dikkat = Attention ; Egzersiz = Exercise ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hafif kognitif etkilenmesi olan ataklarla seyreden multipl skleroz olgularında bellek, dikkat ve yürütücü fonksiyonlara yönelik egzersizler içeren bilgisayar destekli bir kognitif rehabilitasyon uygulamasının kontrollere kıyasla etkinliğinin belirlenmesi; ayrıca olguların bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyon tedavisine bağlılığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi nöroloji kliniklerinde ataklarla seyreden multipl skleroz tanısı ile takip edilmekte olan ve hafif kognitif etkilenmesi olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma prospektif, randomize-kontrollü ve tek-kör olarak planlanmıştır. Çalışma ve kontrol gruplarındaki olgular başlangıçta ve sekiz haftanın sonunda standardize mini mental test, Beck depresyon envanteri, Rao'nun kısa tekrar edilebilir nöropsikiyatrik bataryası kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: SDMT testinde hata puanı bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyon uygulaması sonucunda azalma eğilimi gösterirken, kontrollerde de anlamlı olarak artmış bulunmuş; SRT kısa süreli bellek testinde bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyon uygulaması ile anlamlı artış sağlandığı görülmüş; ve Stroop testinde bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyon (bdKR) uygulaması sonucunda çalışma grubundaki olguların kontrollere kıyasla daha az düzeltme yaptığı görülmüştür. PASAT ve SDMT testi süre ölçümleri ile sözel akıcılığı ölçümleyen WLG-kategori testinde bdKR uygulaması sonucunda istatistiki anlamlılık seviyesine ulaşmasa da bir iyileşme eğilimi gözlenmiştir. 
Sonuç: Spesifik kognitif alanların çalıştırılmasına yönelik bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyon programlarının multipl skleroz hastalarında sıklıkla etkilenen dikkat, bellek, ve yürütücü işlevler alanlarında fayda sağladıkları söylenebilir.

Abstract:
Objective: The objective of this study was to investigate the efficacy of a computer assisted cognitive rehabilitation program with focus on memory, attention and executive functions in relapsing-remitting multiple sclerosis patients with mild cognitive impairment; and to determine the compliance of patients to computer assisted cognitive rehabilitation treatment.
Methods: Relapsing-remitting multiple sclerosis patients with mild cognitive impairment followed at neurology clinics of Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Education and Research Hospital were included in the study. The study was designed as a prospective, randomized-controlled and single-blind study. Study and control subjects were evaluated using standardized mini-mental test, Beck depression inventory, and Rao's Brief Repeatable Battery for neuropsychiatric diseases. 
Results: Results demonstrated that error point on SDMT was reduced with application of computer asssisted cognitive rehabilitation, while increased in controls; SRT short term memory results were significantly increased with application of computer assisted cognitive rehabilitation; and results of Stroop test also revealed that study subjects made less corrections compared to controls. Improved results were also obtained in PASAT, SDMT, and WLG-category tests in study group compared to the control group although not to a statistically significant degree. 
Conclusion: Computer assisted cognitive rehabilitation applications aimed at improving specific cognitive domains proved beneficial in the improvement of cognitive domains including attention, memory and executive function in patients with multiple sclerosis.