Grimm Masallarında yer alan yan cümle çevirilerinin makine ve insan çevirileri çerçevesinde incelenmesi
An examination of conjunction translations in Grimm tales in the context of machine and human translations
Yazar: ZEHRA SARİ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN SEYMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Cümle = Sentence ; Cümle ögeleri = Sentence elements ; Grimm Masalları = Grimms’ Fairy Tales ; Makine çevirisi = Machine translation ; Masallar = Tales ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Öz çeviri = Self translation ; İnsan = Human

Özet:
Bu çalışmadaki amaç, temeli 50 yıl öncesine dayanan yıllar içerisinde hız kazanıp ve günümüzde halen gelişmekte olan makine çevirilerine ait hata oranlarını analiz etmektir. Bu gelişmelerin sonucu olarak birçok meslekte de olduğu gibi yabancı dil öğretmenlerinin ve çevirmenlerin mesleği de tehlikede mi sorusuna, makine çevirisini ve insan çevirisini gramer bakımından inceleyip cevap arayacağız. Araştırmanın evrenini Grimm kardeşlerinin Almanya'da en çok okunan; Külkedisi, Al başlıklı çocuk (Kırmızı başlıklı kız) ve Henzel ile Gretel masalları oluşturmaktadır. Örneklem olarak Grimm kardeşlerinin Almanca yazılmış hikâyelerinin bulunduğu "Grimms Märchen" adlı kitabı ve Türkçe çevirisi olarak MEB yayınlarının Masallar I adlı kitabı kullanılmaktadır. İlk olarak elde edilen verilerin analizi teoriksel araştırma ve genel tarama yöntemi ile yapılmaktadır ve özetlenmektedir. Edinilen bu bilgiler doğrultusunda masal kitapları ve makine çevirisindeki metinlerin bağlaçlı yapıları incelenmektedir, hatalar tespit edilmekte ve bunlardan yola çıkılarak bir analiz yapılmaktadır. Elde edilen bulgulara ilişkin yapay zekâ hatalarının en çok cümle başındaki bağlaçlarda ve "und" bağlaçlarında hata yaptığı tespit edilmektedir. İki dil arasındaki dil bilgi kurallarının farklılığı nedeniyle yapay zekânın ise bu kuralları tam olarak uygulayamadığından birçok hataya neden olmaktadır. Çeviri yapan bir çevirmenin bilindiği üzere her iki dilde de dil bilgisine tam hâkim olma şartı bu durumda önemini yine vurgulamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the error rate of machine translations, which is still developing today. We will compare machine translation with human translation to find an answer for the question "will these developments one day take the job of foreign language teachers and translators?".The research is based on the most widely read fairy tales of the Grimm brothers in Germany; Cinderella, Little Red Riding Hood, and Henzel and Gretel. As sample we used the book called "Grimms Märchen", which contains the stories in German, and for the Turkish translations the book named Masallar I. The analysis of the obtained data is done by theoretical research and general scanning method and summarized. Fairy tale books and texts in machine translation are examined, errors are detected and an analysis is made based on these informations. It has been determined that artificial intelligence errors mostly make mistakes in conjunctions at the beginning of sentences and in conjunctions "und". Since the difference in grammar rules between two languages, machine translations makes many errors. As it is known, a translator who makes translations has to know the grammar in both languages, which again emphasizes its importance in this case.