Otizmli çocuklardaki yeme problemlerinin ebeveynyaşam kalitesine etkisi
The effect of eating problems in children with autism on the parent's quality of life
Yazar: BÜŞRA NUR DAMBASAN GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN CAHİD ÖRENGÜL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Arka plan ve amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı olan çocuklarda yeme
problemleri sık görülmektedir. Çiğneme ve yutma sorunları, yemekten kaçınma, yemek
seçiciliği, yeme aynılığı/katılığı, yemek rutinleri, aşırı yeme ve yemek sırasındaki problemli
davranışlar bu problemlerden bazılarıdır. Yeme problemlerindeki sıklığa rağmen klinik ortamda
bu durumun tespiti ve gerekli müdahaleler yeterli değildir. OSB'li çocukların ebeveynlerinin
yaşam kalitesi normal popülasyondan düşük olup depresyon ve anksiyete oranları belirgin
yüksek bulunmuştur. Literatürde yaşam kalitesini etkileyen birçok zorluk belirtilmekte olup
yeme problemlerinin önemli etkenlerden biri olabileceği ifade edilmektedir. Yeme
problemlerinin fark edilmesi ve ebeveyn üzerindeki etkisini ortaya çıkarılması hem çocuk hem
aile için önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, OSB'li çocuklardaki yeme
problemlerini tespit edip bu problemlerin ebeveyn yaşam kalitesine etkisini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmanın örneklemi DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısı almış 352 çocuk ve
ebeveyninden oluşmaktadır. Çalışma örnekleminin klinik ve sosyodemografik özelliklerini
değerlendirmek için sosyodemografik veri formu, OSB ve yeme problemlerinin şiddetini
derecelendirmek için Klinik Global İzlenim Ö
lçeği, çocuğun yeme problemlerinin
değerlendirilmesi için Otizm Öğün Davranış Kısa Ölçeği ve Otizm Yeme Ölçeği kullanılmıştır.
Ayrıca ebeveyn yaşam kalitesi, depresyon ve kaygı bozukluğu taraması için Dünya Sağlık
Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği
kullanılmıştır.
Bulgular: OSB'li çocuklarda yeme problemi yüksek oranda tespit edilmiştir. Yeme
problemleri alt alanları ile yaşam kalitesi alt alanları arasında negatif yönlü anlamlı bir
korelasyon bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca depresyon ve anksiyete ile yeme problemleri alt
alanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon tespit edilmiştir (p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmadaki veriler OSB'li çocuklarda yeme problemlerinin sık görüldüğünü
göstermiştir. Yeme problemlerinin ebeveyn yaşam kalitesini, depresyon ve anksiyete
düzeyleriyle ilişkili olduğu bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Otizm Spektrum Bozukluğu, yeme problemleri, ebeveyn yaşam kalitesi.

Abstract:
Background and aim: Eating problems are common in children with Autism Spectrum
Disorder (ASD). Some of these problems include chewing and swallowing problems, food
avoidance, food selectivity, eating sameness/strictness, eating routines, overeating and
problematic behaviors during meals. Despite the frequency of eating problems, detection and
necessary interventions in the clinical setting are not sufficient. The quality of life of parents
of children with ASD is lower than the normal population, and rates of depression and anxiety
have been found to be significantly higher. Many difficulties affecting quality of life are
reported in the literature and eating problems are stated as one of the possible important factors.
Recognizing eating problems and revealing their impact on parents is important for both the
child and the family. The main aim of this study is to identify eating problems in children with
ASD and to investigate the effect of these problems on parental quality of life.
Method: The study sample consisted of 352 children diagnosed with ASD according to DSM5 diagnostic criteria and their parents. The sociodemographic data form was used to evaluate
the clinical and sociodemographic characteristics of the study sample, the Clinical Global
Impression Scale was used to rate the severity of ASD and eating problems, and the Autism
Meal Behavior Brief Scale and Autism Eating Questionnaire were used to evaluate the child's
eating problems. In addition, the World Health Organization Quality of Life QuestionnaireShort Form and the Hospital Anxiety and Depression Scale were used to screen for parental
quality of life, depression and anxiety disorders.
Results: Eating problems were highly prevalent in children with ASD. A significant negative
correlation was found between eating problems subdomains and quality of life subdomains
(p<0,001). In addition, a significant positive correlation was found between depression and
anxiety and eating problems subdomains (p<0,001).
Conclusion: The data in this study showed that eating problems are common in children with
ASD. Eating problems were found to be related with parental quality of life, depression and
anxiety.
Keywords: Autism Spectrum Disorder, eating problems, parental quality of life.