Ağız bakımında farklı konsantrasyonlarda klorheksidin glukonat kullanımının ağız florasına etkisi
Effects of different concentrations of clorhexidine gluconate used for oral care on oral flora
Yazar: MELEK KAYIŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN ; YRD. DOÇ. DR. HAYAT YALIN
Acıbadem Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil ve Yoğun Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız florası = Mouth flora ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Bakteriler = Bacteria ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Koloni sayısı-mikrobiyal = Colony count-microbial ; Oral hijyen = Oral hygiene

Özet:
Araştırma, cerrahi yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastalarda %0.9'luk NaCl ile üç farklı (%0.12, %0.2, %2) konsantrasyonda klorheksidin glukonat solüsyonunun ağız florasına etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü, çift kör, deneysel araştırma modelinde uygulandı.
Araştırmanın evrenini, Mayıs 2013 ile Ağustos 2013 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde cerrahi yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastalar oluştururken örneklemini ise, araştırma kriterlerini sağlayan 72 hasta (her bir grup 18 hasta olmak üzere toplam dört grup) oluşturdu. Araştırma verileri Sosyo-demografik Özellikler Formu, Ağız Sürüntü Örneği Formu, Hasta Bakım Çizelgesi, Ağız Bakım Protokolü ve Ağız Değerlendirme Rehberi kullanılarak elde edildi. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS (17.0 versiyonu) istatistik paket programı kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde ve p<0.01 p<0.001 ileri anlamlılık düzeyinde değerlendirildi.
Kullanılan ağız bakım solüsyonlarının ağız florasına etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilen mikrobiyolojik analizler sonucunda, ağız florasında kolonize olmuş bakteri sayılarındaki en fazla azalmanın, klorheksidin glukonatın %2'lik konsantrasyonda kullanıldığı grupta olduğu belirlendi.
Ağız Değerlendirme Rehberi toplam puan ortalamalarında saptanan olumlu yöndeki değişimler (puan düşüşü) istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Klorheksidin glukonatın %2 ve %0.2'lik konsantrasyonda kullanıldığı gruplarda ikinci değerlendirmede, %0.12'lik konsantrasyonda kullanıldığı grupta dördüncü değerlendirmede elde edilen puanlardaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, NaCl (%0.9) kullanılan grupta ise oluşan değişimin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi.

Abstract:
The study was performed as a randomized controlled, double-blind and experimental to determine the effects of three different concentrations (%2, %0.2%, %0.12) of chlorhexidine gluconate solution and %0.9 concentration of NaCl solution onto oral flora of patients under treatment in surgical intensive care unit. 
The population of the study consist of Surgical Intensive Care Unit patients whom had been undergone treatment between May 2013 and August 2013 at a public hospital. The sample of the study consist of 72 patients (4 groups with 18 members per each) that meet the criteria of research. Research datas have been obtained by using Socio-Demographic Characteristics Form, Oral Salivary Sample Form, Patient Care Schedule, Oral Care Protocol and Oral Assessment Guide. Statistical package program SPSS (version 17.0) was used to evaluate the findings obtained from the study. Results are evaluated at %95 confidence interval, p< 0.05 significance level, p <0.01, p <0.001 advanced significance level.
As a result of microbiological analysis carried out with the purpose of determining the effect of oral care solutions onto oral flora, the most significant reduction in colonized bacteria quantity was seen in the group that chlorhexidine gluconate used at the concentration of 2%.
The detected positive changes in Oral Assessment Guide Scores Means (score reduction) were statistically significant. Score reduction that is obtained at the second assessment of groups that chlorhexidine gluconate used at the concentration of 2% and 0.2%; and score reduction that is obtained at the fourth assessment of groups that chlorhexidine gluconate used at the concentration of 12% was statistically significant. And observed change in the groups that NaCl (0.9%) is used was not statistically significant.