Somut materyal kullanımının 8.sınıf öğrencilerinin zihinde döndürme becerilerine etkisi
The effect of some material use on the rotation specifications of the 8th grade students
Yazar: ELMAS KADAGÖL
Danışman: PROF. DR. PINAR ANAPA SABAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Materyal kullanımı = Material usage ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Zihinsel döndürme = Mental rotation

Özet:
Amaç: Matematik soyut yapısı nedeniyle öğrencilerin anlamlandırmakta en çok güçlük çektiği derslerden biridir. Bu çalışmanın amacı matematik dersinde somut materyal kullanımının 8.Sınıf öğrencilerinin zihinde döndürme becerilerine etkisini belirlemektir. Bu araştırma doğrultusunda bazı 2 boyutlu şekillerin (üçgen, dikdörtgen, daire) sabit bir doğru etrafında 360 derece döndürülmesiyle oluşan 3 boyutlu cisimler arasında öğrenciler tarafından nasıl bir ilişki kurulduğunun belirlenebilmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmacının bizzat uygulamanın içinde olması ve eksiklikleri tespit edip önlem alması ve geliştirmesi nedeniyle eylem araştırması tercih edilmiştir. Öğrencilerin 2 boyutlu şekil ve 3 boyutlu cisimlere dair ön bilgilerini tespit etmek amacıyla ön hazırbulunuşluk soruları uygulanmıştır. Araştırmada somut materyal kullanımının zihinde döndürme becerilerine etkisini test etmek amacıyla ön test ve son test olarak zihinde döndürme testleri kullanılmış, öğrencilerin 2 boyutlu şekiller ve 3 boyutlu cisimlere dair algılarını belirlemek, 2 boyutlu şekillerin (üçgen, dikdörtgen, daire) sabit bir doğru etrafında 360 derece döndürülmesiyle oluşan 3 boyutlu cisimler arasında nasıl bir ilişki kurduklarını tespit etmek amacıyla 8 tane eylem planı hazırlanmış, ara değerlendirme soruları uygulanmış ve veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre zihinde döndürme testlerinden kart döndürme testi ve küp karşılaştırma testlerinin ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında her iki test için de son testte artış olduğu görülmüştür. Küp karşılaştırma testinde anlamlı bir farklılık görülmezken, kart döndürme testi sonuçlarında yüksek düzeyde artış yaşanmıştır. Bu testin sonuçlarına bakıldığında 2 boyutlu zihinde döndürme becerisindeki gelişimin, 3 boyutlu zihinde döndürme becerisindeki gelişimden daha fazla olduğunu söylemek mümkündür. Eylem planlarının sonuçları değerlendirildiğinde; öğrencilerin üçgenin sabit bir doğru etrafında 360 derece döndürülmesiyle üçgen piramit ve üçgen prizma oluşacağına dair, dikdörtgenin sabit bir doğru etrafında 360 derece döndürülmesiyle dikdörtgenler prizması oluşacağına dair bir algıya sahip oldukları gözlemlenmiştir. Öğrenciler, dairenin sabit bir doğru etrafında 360 derece döndürülmesiyle küre oluşabileceğini, gerçekten hayattan örneklerle (futbol topu, yerküre) açıklamışlardır.
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonuçlarına göre matematik dersinde somut materyal kullanımı öğrencilerin zihinde döndürme becerilerini geliştirmiştir. Öğrenciler, 2 boyutlu şekillerden üçgen ve dikdörtgenin sabit bir doğru etrafında 360 derece dönmesiyle oluşabilecek 3 boyutlu cisimleri zihinlerinde canlandırmakta zorlanırken, dairenin sabit bir doğru etrafında 360 derece dönmesiyle oluşacak 3 boyutlu cismi (küre) zihinlerinde daha rahat canlandırmışlardır. Bu durum, öğrencilerin küreyi gerçek hayatta sıklıkla karşılaştığı cisimlerle özdeşleştirme yapıp daha rahat anlamlandırdıkları şeklinde yorumlanabilir. Ortaokul matematik dersi öğretim programına bakıldığında 2 boyutlu şekiller ve 3 boyutlu cisimler programda yer almasına rağmen bunlar arasındaki dönme ilişkisine yer verilmemiştir. Öğrencilerin 2 boyutlu şekiller ve 3 boyutlu cisimler arasındaki dönme ilişkisini daha rahat anlamlandırabilmeleri için eğitim- öğretim programına 2 boyutlu şekillerin 360 derece döndürülmesiyle oluşacak geometrik cisimler konusu eklenebilir. 
Anahtar kelimeler: Matematik, somut materyal, zihinde döndürme becerileri.

Abstract:
Purpose: Mathematics is one of the lessons that students have the most difficulty in making sense of because of their abstract structure. The purpose of this study is to determine the use of concrete material in the mathematics class to influence the mind-turning skills of the 8th grade students. In the direction of this research, it was aimed to determine how students are related to 3D objects by rotating 360 degrees around some 2D shapes (triangle, rectangle, circle) around a fixed line.
Method: In this study, action research of qualitative research designs was used. The research of the action was preferred because the researcher is in the application itself and because it detects the deficiencies and takes measures and develops them. Preliminary questionnaires were applied to identify students' prior knowledge of 2D shapes and 3D objects. In order to test the effect of the use of concrete material on the mind-turning skills of the research, mind-spinning tests were used as pre-tests and post-tests. Students were asked to determine the perceptions of 2D shapes and 3D objects by using 360 degrees around a steady line of 2D shapes (triangle, 8 action plans were prepared, interim evaluation questions were applied and the data were evaluated by means of descriptive analysis to determine how they relate to 3D objects.
Results: According to the findings of the research, when the pre-test and post-test scores of the card turn test and the cube comparison test were compared in mind rotation tests, it was seen that there was an increase in the final test for both tests. While there was no significant difference in the cube comparison test, there was a high level of increase in card turn test results. Given the results of this test, it is possible to say that the development of 2D mind-turning skills is more than the development of 3D mind-spinning skills. When the results of action plans are evaluated; it has been observed that students will have a perception that rectangular prisms will be formed by rotating 360 degrees around a fixed line of the rectangle, indicating that triangular pyramids and triangular prisms will be formed by rotating the triangle 360 degrees around a fixed line. The students explained that the circle could be formed by rotating 360 degrees around a fixed line, with realistic examples (soccer ball, globe).
Conclusion and Suggestions: According to the results of the research, the use of concrete material in mathematics class improved the students' mind-turning skills. While the students are forced to animate 3D objects that can be formed by turning 360 degrees around a fixed line of triangles and rectangles from the 2D shapes, the 3D object (sphere) that is created by turning the circle around 360 degrees around a fixed line is more comfortable in its minds. This can be interpreted as the fact that the students identify with the objects they often encounter in real life and make them more comfortable. When we look at the curriculum of secondary school mathematics course, 2 dimensional forms and 3 dimensional objects are included in the program but there is no relation between them. In order to make students more comfortable to understand the relationship between 2D shapes and 3D objects, geometric objects that can be created by rotating 2D shapes by 360 degrees can be added to the curriculum.
Key words: Mathematics, concrete material, mind-turning skills.