Sakarya Nehri-Göynük Çayı-Çatak Çayı arasındaki sahanın karst jeomorfolojisi
Karst geomorphology of the area between Sakarya River-Göynük Stream-Çatak Stream
Yazar: KADİR TUNCER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ERTEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Göynüksuyu vadisi = Göynüksuyu valley ; Jeomorfoloji = Geomorphology ; Jeomorfolojik özellikler = Geomorphological properties ; Karst = Karst ; Karst su = Karst water ; Karstik havza = Karstic basin ; Sakarya Nehri = Sakarya River ; Sakarya havzası = Sakarya basin ; Sakarya-Göynük = Sakarya-Göynük

Özet:
İnceleme alanında, Miyosen ve Pliyosen döneminin aşınım yüzeylerinden taşman malzemelerin hareketi genel olarak batıya (Söğüt -Bilecik Havzaları) ve kapalı havzalar olan Hİmmetoğlu, Beydilli, Gemiciköy, İnhisar, Uyuköy havzalarına doğrudur. Sakarya Nehri, buraya (kenet kuşağına) Pliyosen sonu - Kuvaterner başlarında yerleşerek sahanın morfolojisini değiştirmiştir. Sakarya Nehri, buradaki Miyosen ve Pliyosen Aşınım Yüzeylerim kesmiş ve parçalamış, birçok kapalı havzayı epijenik (sürempoze) yarma boğazlarla birleştirmiştir. Bu dönemden sonra, kuzeydeki Yenipazar, Narzanlar, Gölpazan, Uyuköy ve Hİmmetoğlu havzalarına yerel kaide seviyesi oluşturan Sakarya Nehri'nin, bu havzaları kapmasıyla kanyon vadiler gelişmiştir. Bunlardan Gölpazan ve Uyuköy eski polyeler iken Sakarya Nehri tarafında dış drenaja bağlanarak flüvyo-karstik depesyonlara dönüşmüşlerdir. Gölpazan kuzeyi ve Susuz çevresindeki karstik şekiller Pliyosen yüzeyleri üzerinde gelişirken, sahanın diğer alanlarındaki karstik şekiller ise Üst Miyosen yüzeyleri üzerinde gelişmiştir. Bu karstik yüzeylerdeki bir çok kapalı dolin ve uvala tektonik çarpılmaların da etkisiyle birçoğu KB, KD ve K'ye doğru eğimlenmiş ve dış drenaja açılmışlardır. Sahadaki karstik alanlar, bol çatlak ve kırıklı yapılar gösteren karbonatlı kayaçlardan oluşur. İnceleme alanında; karstik kayaçların kalınlığının azalması ve karst kaide seviyesinin morfolojik kaide seviyesinin üzerinde (asılı) olması nedeniyle flüvyal süreçler birincil derecede etkin hale gelmiş ve böylece karstik şekiller ileri olgunluk devresine ulaşmıştır.

Abstract:
The direction of the transported materials of the Miocene and Pliocene denudation surfaces are through the west as Söğüt-Bilecik Basin and to the closed basins are as Hİmmetoğlu, Beydilli, Gemiciköy, inhisar, Uyuköy. The morphology of the area had been changed by the settle down of the Sakarya River at the Late Pliocene-Early Quaternary on the area (sture zone). The Miocene and Pliocene denudation surfaces was cut and many closed basins connected with the epigenic insiding gorges. The canyon valleys was formed after the seized of the local erosion basins of the Yenipazar, Narzanlar, Gölpazan, Uyuköy and Hİmmetoğlu basins by the Sakarya River. The Gölpazan and Uyuköy basins changed to the fluviokarstic form while connecting to the external drainage system by the Sakarya River when was used to old poljes. The karstic features on the other areas developed over the Upper Miocene surfaces while the karstic features around of the north of the Gölpazan and Susuz were developing over the Pliocene surfaces. The many closed dolines and uvalas were inclined through the NW, NE snd N directions and opened to the external drainage by the effect of the tectonic warping. The karstic areas originated from carbonates that are deeply cracked and fractured. The fluvial process had been the primary effect on the erosion and the worn of the karstic surfaces. These surfaces are as on hanging position because of the karstic base level is shallower than the morphological base level on the area. And as a result the karstic landforms are at the advanced mature karst process.