Mamografi ünitelerine gelen kadınların meme kanseri ve erken tanısıyla ilgili bilgi, tutum ve inançları
Beliefs, informational levels and behaves of women who have come to mamographical units
Yazar: UMMAHAN EROĞLU NERGİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DİLEK KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma farklı hastanelerin mamografi ünitelerine gelen kadınların meme kanseri ve erken tanısıyla ilgili bilgi, tutum ve inançlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı-karşılaştırmalı olarak yapılmıştır.Araştırma, Kasım 2006- Şubat 2007 tarihlerinde Erzurum İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Kanser Tarama ve Eğitim Merkezi (KTEM), Nene Hatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Mamografi Ünitesi ve Süleyman Demirel Aziziye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı Mamografi Ünitesi'nde gerçekleştirilmiştir.Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, Kasım 2006-Şubat 2007 tarihleri arasında Erzurum İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Nene Hatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Mamografi Ünitesi ve Süleyman Demirel Aziziye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı Mamografi Ünitesi'ne mamografi çektirmeye gelen 333 kadın ile mamografi çektirmek için Kanser Tarama ve Eğitim Merkezi (KTEM)'ne gelen ?Şimdilik Kadın Kadına? Kadınların Meme Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Eğitimi adlı proje kapsamındaki 1018 kadın araştırmanın evrenini oluşturmuştur.Araştırmada veriler, kadınların tanıtıcı özelliklerini içeren soru formu, meme kanseri ve erken tanısına ilişkin tutumlarını belirleyici soru formu, meme kanseri ve erken tanı yöntemleri konusunda bilgi değerlendirme formu ve Sağlık İnanç Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde SSPS 10.0 paket programı kullanılmıştır.KTEM'e başvuran kadın grubunun meme kanseri bilgisinin (%88.6), kendi kendine meme muayenesi (KKMM) bilgisinin (%87.6), KKMM yapma (%61.8), klinik meme muayenesi (KMM) yaptırma (%99.6) ve mamografi çektirme (%99.3) oranının diğer mamografi ünitesine gelen kadınlara göre yüksek olduğu saptanmıştır. Mamografi ünitelerine gelen kadınların meme kanseri ve erken tanısı ile bilgili bilgi aldıkları kaynaklar içerisinde KTEM'e başvuran kadınların akran eğiticisinden (%88.4) diğer mamografi ünitelerine başvuran kadınların ise kitle iletişim araçlarından bilgi aldıkları tespit edilmiştir.Kadınların %65.2'sinin kontrol amaçlı mamografi çektirdiği ve %65.5'nin mamografi sonucunun normal olduğu belirlenmiştir. KTEM'e başvuran kadınların meme kanseri ve erken tanısına yönelik bilgi düzeyinin, diğer iki hastanenin mamografi ünitesine başvuran kadınların bilgi düzeyine göre yüksek olduğu bulunmuştur (P<0.001).KTEM'e başvuran kadınlar diğer mamografi ünitelerine gelenlerle karşılaştırıldığında duyarlılık, sağlık motivasyonu, KKMM yarar, KKMM öz-etkililik ve mamografi yarar algılarının yüksek olduğu, KKMM engelleri ve mamografi engelleri algısının ise düşük olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak bu araştırmada diğer iki mamografi ünitesine göre KTEM'e başvuran kadınların meme kanseri ve erken tanısına yönelik bilgi düzeylerinin daha yüksek ve meme kanseri ve taramalarına ilişkin sağlık inançlarının daha olumlu olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Meme kanseri bilgisi, kendi kendine meme muayenesi, klinik meme muayenesi, mamografi, sağlık inançları, mamografi üniteleri.

Abstract:
This study determines the information, manner of conducts, behavers and beliefs of women come different hospitals mamogram units because of breast cancer or symptoms by comperative and defining ways.The study has been fulfilled at the Cancer Scaning and Training Center (CSTC), Nenehatun Maternity Hospital Mamogram Unit and Süleyman Demirel Aziziye Training and Scaning Hospital Mamogram Unit between November 2006 and January 2007.In the study, there were no uses of examples but 333 women have recoursed to Nenehatun Maternity Hospital Mamogram Unit and Süleyman Demirel Aziziye Training and Scaning Hospital Mamogram Unit and 1018 women who have informed by the Project ?Şimdilik Kadın Kadına? Kadınların Meme Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Eğitimi have recoursed to Cancer Scaning and Training Center has been researched.The study datum was collected by the questionnaires about social demografic specialities, information level of the breast cancer and symptoms, characteristics manner of conducts and health belief models. The program SPSS 10.0 was used to form statistical datas.The breast cancer information level (%88.6), brest self-examination knowledge level (%87.6), doing breast self-examination (%61.8), to have breast clinic-examination level (%99.6) and to have mamogram (%99.6) of the women have recourced to CSTC is extremely high when compared other women. Women have recoursed to CSTC was well-informed by the peer educators (%88.35) but others who have recoursed to other two mamogram units was informed by the mass media.%65.2 of women have recoursed to mamogram for routine control and %65.5 of them appeared clear. It is obvious that the breast cancer and symptoms info level of women recoursed CSTC was higher than women who recoursed the other two hospitals. (P<0.001)Women have recoursed to CSTC have a higher sensation of sensitivity, healt motivation, benefits of breast self-examination, effectiveness of breast self-examination and benefits of mamogram and a lower sensation of blockages of breast self-examination and mamogram than women who have recoursed to other mamogram units.Backed by observations, indicates that women recoursed CSTC is highly well-informed and motivated about breast cancer, symptoms than the other two mamogram units and shows more positive behaves about breast cancer, health beliefs and manner of conducts.Key words : Breast cancer, breast self-examination, breast clinic-examination, mamogram, health beliefs, mamogram units.