Fonksiyonel dispepsi semptomlarının fiziksel aktivite ve fodmap diyeti ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of functional dyspepsis symptoms with physical activity, fodmap diet and quality of life
Yazar: GÖZDE YAPICI
Danışman: PROF. DR. İRFAN YILDIRIM
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity

Özet:
ÖZET
FONKSİYONEL DİSPEPSİ SEMPTOMLARININ FİZİKSEL AKTİVİTE, FODMAP DİYETİ VE YAŞAM KALİTESİ İLE İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Araştırmanın amacı 18-65 yaş arası fonksiyonel dispepsi şikayetleri olan bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri ve fodmap diyeti uyumlarının semptom prognozu ile ilişkisinin saptanmasıdır. Çalışmada 473 kişiye online anket formu aracılığıyla ulaşılmıştır. Tanı kriterlerini sağlayan 171 kişi dispepsi semptomu gösteren gruba, herhangi bir hastalığı olmayan 172 kişi de dispepsi semptomu göstermeyen gruba dahil edilmiştir. Katılımcıların diyetlerindeki FODMAP miktarlarının hesaplanması için 24 saatlik geriye besin tüketim kaydı toplanmıştır, elde edilen verilerden BeBis 9 programında hesaplanarak katılımcıların günlük aldığı toplam besin öğesi ve fodmap miktarı hesaplanmıştır. Katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği Kısa Formu kullanılarak belirlenmiştir. Dispepsi semptomları, Roma-IV kriterlerine ve Dispepsi Semptom Şiddeti Ölçeğine göre değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda iki grup arasında yaş, cinsiyet, BKİ, medeni durum ve eğitim durumun göre anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Dispepsi semptomu gösteren kişilerde günlük toplam alınan enerji, karbonhidrat, protein, yağ, fruktoz, oligosakkarit (emilemeyen), oligosakkarit (emilemeyen), monosakkarit, disakkarit ve toplam fodmap alımları, düşük şiddette aktivite seviyesi semptom göstermeyenlere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p>0.05). BKI ile fiziksel oturma süresi arasında pozitif yönde, zayıf düzeyde (r=0.2149) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0.005). Fiziksel oturma süresi ile SODA toplam puanı arasında pozitif yönde, çok zayıf düzeyde (r=0.1572) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fodmap toplam ile toplam MET puanı arasında pozitif yönde, çok zayıf düzeyde (r=0.1574) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0.004). Sonuç olarak düşük FODMAP diyeti ve fiziksel aktivitenin fonksiyonel dispepsi semptom şiddetini azaltmada ve semptomların önlenmesinde etkili olduğu anlaşılmıştır. Hastalığın yönetimi ve hastaların yaşam kalitesinin artırılması için düşük fodmap diyeti ve fiziksel aktivite uygun maliyetli ve kolay uygulanabilir yöntemler olarak değerlendirilebilir. Bu etkilerin deneysel çalışmalarla desteklenmesi önem arz edecektir.
Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel dispepsi, fodmap diyeti, fiziksel aktivite

Abstract:
ABSTRACT
INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP OF FUNCTIONAL DYSPEPSIS SYMPTOMS WITH PHYSICAL ACTIVITY, FODMAP DIET AND QUALITY OF LIFE
The aim of the study was to determine the relationship between physical activity levels and FODMAP diet compliance with symptom prognosis in individuals with functional dyspepsia complaints aged 18-65 years. In the study, 473 individuals were reached through an online questionnaire. A total of 171 people who met the diagnostic criteria were included in the group with dyspepsia symptoms and 172 people without any disease were included in the group without dyspepsia symptoms. In order to calculate the amount of FODMAPs in the diets of the participants, a 24-hour food consumption record was collected, and the total daily intake of nutrients and FODMAPs were calculated from the obtained data using the BeBis 9 program. Physical activity levels of the participants were determined using the International Physical Activity Scale Short Form. Dyspepsia symptoms were evaluated according to Rome-IV criteria and Dyspepsia Symptom Severity Scale. At the end of the study, no significant difference was found between the two groups according to age, gender, BMI, marital status and educational status (p>0.05). Total daily energy, carbohydrate, protein, fat, fructose, oligosaccharide (non-absorbable), oligosaccharide (non-absorbable), monosaccharide, disaccharide and total fodmap intake and low intensity activity level were found to be significantly higher in people with dyspepsia symptoms compared to those without symptoms (p>0.05). There was a positive, weak (r=0.2149), statistically significant relationship between BMI and physical sitting time (p=0.005). A positive, very weak (r=0.1572), statistically significant relationship was found between physical sitting time and SODA total score. A positive, very weak (r=0.1574), statistically significant relationship was found between total FODMAP and total MET score (p=0.004). In conclusion, low FODMAP diet and physical activity were found to be effective in reducing symptom severity and preventing symptoms of functional dyspepsia. Low FODMAP diet and physical activity can be considered as cost-effective and easily applicable methods for managing the disease and improving the quality of life of patients. It will be important to support these effects with experimental studies.
Keywords: Functional dyspepsia, fodmap diet, physical activity