Türkiye'nin ithalat-ihracatına genel bir bakış ve yaş meyve-sebze ithalat-ihracatının değerlendirmesi
An overview about import-export and evaluation of fresh fruit and vegetable import-export in Turkey
Yazar: MOHAMMED LAYTH AHMED
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Meyveler = Fruits ; Sebzeler = Vegetables ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yaş ürünler = Fresh products ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Zirai ürünler kişisel tüketim ve imalatta kullanılmak üzere işlenmek için satın alınmaktadır. Meyve ve sebzeler, nüfusun gıda ihtiyacına yönelik yeterli kaynağı teşkil etmesinin yanı sıra dış ticaretin sürdürülmesini temin etmesinden dolayı Türkiye'deki zirai üretimin ana sektörüdür. Bu sebepten dolayı, bu araştırmanın başlıca iki amacı vardır: Birinci amaç; resmi internet siteleri tarafından yayınlanan ikincil veriler kullanılarak Türkiye'deki meyve ve sebze sektörünün incelenmesi ve SWOT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar ve Tehditler) analizi modeli aracılığıyla bu sektörün güçlü ve zayıf yönlerinin özetlenmesidir. Araştırmanın ikinci amacı ise; ithal veya ihraç edilen meyve ve sebzelere yönelik Türkiye'nin tercihinin incelenerek Türk halkının seçimlerinin altında yatan ana sebeplerin ortaya çıkarılmasıdır. Ayrıca, organik gıdaların farklı ülkelerdeki tüketicilerin birincil tercihi olması nedeniyle, bu çalışma Türk halkının organik meyve ve sebze konusundaki tercihlerini belirlemeye ve tespit etmeye çalışmıştır. Bu araştırmanın ikinci amacının yerine getirilmesi için, nicel araştırma yöntemini baz alan bir anket formu gerçekleştirilmiş ve sürece 102 katılımcının iştiraki sağlanmıştır. 
Araştırmanın ayrıntılı bulguları, Türk meyve ve sebze sektörünün coğrafi konum, iklim, Türkiye'nin uluslararası alandaki varlığı, denizyolu taşımacılığı ve zirai ürünlerin çeşitliliği gibi farklı güçlü yönlere sahip olduğu sonucunu gözler önüne sermiştir. Buna ilaveten, Türkiye'nin organik üretimi büyüme kaydetmiş ve başlıca ithalatçı olarak Avrupa Birliği ülkelerini hedef almıştır, ancak Türkiye'nin organik üretimi halen daha sınırlı (ürünlerin kategorileri düşünülecek olursa) olup bazı Avrupa değerlendirme raporlarının elde ettiği sonuçlara göre antibiyotik ve kimyasal tarım ürünleri kullanımının bazı normları ihlal ettiği ortaya çıkmaktadır. 
Anketin ortaya çıkardığı sonuçlara göre, Türk katılımcılar ve Türkiye'de yaşayan diğer katılımcılar Türk meyve ve sebzelerini tercih etmektedir, bu seçimlerinin altında yatan nedenler ürünlerin lezzeti ve uygun fiyatlarıdır. Anket ayrıca katılımcıların, ambalajlanmış olanlara nazaran organik meyve ve sebzeleri tercih ettikleri ve ürünlerin güvenilir olması, fiyatları ve özelliklerinin seçim yaparken dikkate aldıkları başlıca faktörler olduğu sonucuna varmıştır.

Abstract:
Agricultural products are bought for personal consumption or for further production.
Fruit and vegetables are a main sector of agricultural production in Turkey, as they ensure population food sufficiency as well as maintain the foreign trade. Therefore, this research had mainly two purposes: First, reviewing the fruits and vegetables sector in Turkey by using secondary data published by the official websites and summarizing the strengths and the weakness of this sector via a SWOT model. The second purpose of this research was examining the Turkish preference for the imported or the exported fruits and vegetables and revealing the main reasons of their choice. Also, as the organic food has become the consumer' preference in different countries, this work tried to identify the Turkish' preference regarding the organic fruits and vegetables. To fulfill the second purpose of this research, a survey form based on a quantitative research method was carried out. 102 participants were considered. 
Overall research findings revealed that the Turkish fruits and vegetables sector has different strength points such as the geographical location, the climate, the international presence of Turkey, the maritime transportation and the diversity of the agricultural products. In addition, the Turkish' organic production has grown, and the principal importer is the European Union countries, however, the Turkish 'organic production still limited (considering the categories of the products) and some European evaluation reports revealed some norms violation regarding the use of antibiotics and agrochemicals. 
The survey demonstrated that Turkish participants and participants who live in Turkey prefer the Turkish fruits and vegetables, their choice was due to the product's taste and the convenient prices. The survey also revealed that the participants favored the organic fruits and vegetables over the packaged ones, they considered that the safety, prices and the product features are the princ ipal characteristics for their choice.