Seramik torna şekillendirme yöntemi ile üretilen temel formların yapım aşamaları ışığında; bazı çok parçalı-eklemeli formların çözümlenmesi
In the light of the production phases of basic forms produced with the ceramic lathe forming method: Analysis of certain multi-piece glued forms
Yazar: BURAK YILDIRIM
Danışman: DOÇ. OLCAY BORATAV
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biçim = Form ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Torna = Lathe ; Çömlekçi tornası = Potter's lathe

Özet:
Çok eski bir geçmişi olan seramik üretiminde ve günümüz seramik sanatında; "Seramik Torna Şekillendirme Yöntemi" nin hiç kuşkusuz yadsınamaz bir yeri olmuştur. Başlangıçta doğada bulduğu özlü/plastik toprağı elde şekillendirerek birtakım figüratif heykelcikler, dinsel kaplar ve yaşamını kolay hale getirmek için yeme-içme-saklama kapları üretmeye başlayan insanoğlu; daha sonraları üretimi daha hızlı hale getirmek, aynı zaman diliminde daha fazla seramik üretebilmek gayesi ile arayışlarda bulunmuştur. Zaman içerisinde günümüzdeki seramik tornalarının ilk örnekleri olan el tornaları icat edilmiştir. Tarih öncesi çağlarda yeme-içme-saklama kaplarının üretimini hızlandırmak ve daha kolay hale getirmek isteyen insanoğlu; günümüzde de bu temel amacın yanı sıra sanatsal tasarımlarını daha hızlı ve rahat şekilde sonuca ulaştırabilmek için ilgili yöntemi tercih etmektedir.
Bu araştırmada; seramik torna şekillendirme yönteminin keşfi ve tarihsel gelişim süreci, bu gelişim süreci içerisindeki torna türleri, ilgili şekillendirme yönteminde kullanılan çamurlar ve şekillendirme aletleri, seramiğin rötuşlanması, kurutulması, bisküvi fırınlanması, dekorlanması, sırlanması ve sırlı fırınlanması konularında bilgi verilmiştir.  Ancak esas önemli görülen, bizi bu çalışmaya iten amaç doğrultusunda; seramik torna şekillendirme yöntemi ile üretilen temel formların yapım aşamaları uygulamalı olarak aktarılmış ve bu temel formların yapım aşamaları ışığında; bazı çok parçalı-eklemeli formaların nasıl yapıldığı uygulamalı olarak çözümlenmiş ve anlatılmıştır. Araştırma kapsamında konuyu pekiştirmesi açısından; seramik torna şekillendirme yöntemi ile çok parçalı-eklemeli formlar üreten bazı sanatçıların eserleri ile birlikte tanıtımına yer verilmiş ve çok parçalı-eklemeli formlardan oluşan bir sergi oluşturulmuştur.

Abstract:
The "Ceramic Lathe Forming Method" has undoubtedly been significant in ceramics production, which with a long history, and the art of contemporary ceramics. In the beginning, humans started to produce containers for food, storage and religious purposes to make their lives easier by forming the fat/plastic soil they found in nature. Afterwards, they embarked on a quest to make production faster and produce more ceramics in the same time period. Over time, the hand lathe, which is the first example of the modern ceramics lathe, was invented. Humans, who aimed to accelerate the production rate of food-drink-storage containers and make their use easier, still prefer the aforementioned method today to finalize artistic designs faster and easier in addition to this basic purpose.
In the present study, information was provided on the invention and historical development process of the ceramic lathe forming method, the types of lathes within this development process, the clays and shaping tools used in the said shaping method and the retouching, drying, biscuit firing, decorating, glazing and glaze firing processes. On the other hand, in line with the primary purpose of the present study, the production phases of the basic forms produced with the ceramic lathe forming method were explained in practice and the production of certain multi-piece glued forms was practically analyzed and explained in the light of the aforementioned production phases. Within the scope of the study, certain artists producing multi-piece glued forms with the ceramic lathe forming method were introduced along with their works in order to reinforce the subject and an exhibition consisting of multi-piece glued forms was created.