Kur'an'da eleştiri mahiyeti ve muhatapları
The context of critisim and the people addressed in the Qur'an
Yazar: ABDULKERİM BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. ÖMER PAKİŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Eleştiri = Criticism ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Müslümanlar = Muslims ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Kur'an'ın eleştirel yönü ve Müslümanlara yaptığı eleştiriler araştırılmıştır. Bununla beraber sağlıklı bir mukayesenin yapılabilmesi için Kur'an'ın getirdiği hakikatlere karşı duran müşrik, ehl-i kitap ve münafıkların eleştirilmesine de değinilmiştir. Evvela küllî ve cüzî eleştiriler ele alınmış, eleştirinin nüzul döneminin koşulları, sebeb-i nüzul, tedricîlik vs. ile ilişkisi irdelenmiş, ardından Kur'an'da eleştirel üslup incelenmiştir. Son olarak eleştiriye muhatap olan dört ana akıma yönelik eleştiriler ortaya konarak çalışma tamamlanmıştır.
Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tez hakkında hazırlayıcı bilgilere yer verilmiş; araştırmanın konusu, amacı ve önemi gibi konular işlenmiştir.
 İkinci bölümde genel manada eleştiri kavramı ve Kur'an'ın eleştirel yönü ele alınmış; eleştiri kelimesinin etimolojik tahlili, eleştirinin mahiyeti, ilkeleri, üslubu gibi farklı perspektiflerden konu irdelenmiştir.
Üçüncü bölümde Kur'an'da eleştiriye muhatap olanlar ele alınmıştır. Bu bölümde eleştiri konusu içe dönük ve dışa dönük olmak üzere iki kategoride işlenmiştir. İslam hukukuna göre İslam milleti sayılmayan müşrik, ehl-i kitap ve münafıkların tenkit edilmesi bir kategoride, Hz. Peygamber (s.a.s.) dâhil olmak üzere müminlerin tenkidi ise başka bir kategoride değerlendirilmiştir. 
Dördüncü bölümde ise çalışmada ortaya çıkan sonuçlar kısaca ele alınmıştır.

Abstract:
In this study the critical aspect of the Quran and the criticisms which are addressed to Muslim are focused on. However, to clarify the topic and to have an appropriate comparison the criticisms which are addressed to Polytheists, the People of the Book, and Hypocrites are also referred. 
Firstly, general and personal criticisms are handled. Their relations with the circumstances of the time when the criticisms are revealed, and the reason for revelation are carefully examined. Then the style of the criticism in the Quran is surveyed. Lastly, this study is completed with exhibiting the criticisms which are especially addressed to four movements.
This study consists of four chapters. In the first chapter, preparatory information is given; such as the subject of the study, its goals, and its importance. 
In the second chapter, a general meaning of concept of the meaning of criticism and the critical aspect of the Quran is handled. Also, the subject is analysed in different perspectives; such as etymological analysis of the word criticism, the essential character of criticism, its principals and its style.
In the third chapter, the people who are addressed in the criticisms are studied. In this chapter the subject of criticism is handled in two categories; introvert and extrovert. 
The criticisms which are addressed to hypocrites, polytheists and the people of the book are in one category. This is because these people are not from theMuslim community. The criticisms which are addressed to all Muslims,  including the prophet (peace be upon him) are in the other category. 

In the fourth (final) chapter the conclusions of this study are given.