Yargı harçları (I sayılı tarife)
Judicial fees (Tariff number I)
Yazar: BERSU KILIÇ KOPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SATILMIŞ ERTUĞRUL AKÇAOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Giderler = Outlays ; Harç = Fee ; Kamu maliyesi = Public finance ; Mahkemeler = Law courts ; Türk yargı sistemi = Turkish Judicial System ; Yargı = Judgment ; Yargılama = Judgement ; Özel ve kamusal yarar = Private and public interest

Özet:
Tezin konusunu oluşturan yargı harçları, 1964 tarihli 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun
birinci kısmında ve bu kanunun I sayılı tarifesinde düzenlenmiştir. Harçların ve yargı
harçlarının temeli ise çok daha eski tarihlere dayanmaktadır. Geçmişten bugüne yargı
harçlarının gelişiminin ele alınmasının ardından, harçların hukuki niteliği ve unsurları ve
harçların güncel mevzuatımızdaki durumu incelenmiştir. Güncel mevzuatın
incelenmesinin yanı sıra harç sisteminin adaletli bir yapıda olup olmadığı, harçların
vatandaşların adalete erişimi noktasındaki yeri, teknolojik gelişmelerin harçlar hukuku
bağlamında getirdiği dönüşüm ve değişim süreci de dikkate alınmıştır. Yargı harçlarının
hukuk sistemi içerisindeki yeri hemen hemen her hukuki süreçte işlemi yapan tarafların
harç ödemekle yükümlü olmasından veya olabileceğinden dolayı büyük önem arz
etmektedir. Bu öneme binaen yapılan tespitleri somutlaştırmak adına çalışmada istatistiki
verilerden, mahkeme kararlarından, örneklerden ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi
(UYAP) üzerinden alınan örneklerden faydalanılmıştır. Yargı harçlarının tarihsel
gelişimi, hukuki niteliği ve unsurları, konusu ve türleri faydalanılan bu verilerle
desteklenerek değerlendirilmiştir. Suret harçları, mahkeme harçlarından başvurma harcı,
celse harcı, karar ve ilam harcı, temyiz, istinaf ve itiraz harçları, keşif harcı, icra
harçlarından başvurma harcı, peşin harç, icranın yerine getirilmesi harcı, tahsil harcı, icra
takibinden vazgeçme harcı, cezaevi harcı, merkezi takip sistemi harcı, iflas harçları,
konkordato harçları, haciz, teslim ve satış harçları hukuki süreçlerde alınan harç türleri
olarak başlık başlık incelenmiştir. Geçmiş ve güncel mevzuat, istatistikler ve örnekler
ışığında yargı harçlarının mali hukuk çerçevesindeki yeri bu çalışmada analiz edilmeye
çalışılmıştır. Yaklaşık bir asırlık uygulaması olan fakat adalet duygusunu zedeleyecek
nitelikteki çocuk tesliminin icrası aşamasında alınan harçların kaldırılması gibi harç
sistemi içerisinde yapılması gereken değişiklikler araştırılmıştır. Harçlar hukuku
alanında bu olumlu örneklerin geliştirilebileceği noktalar mali hukuk ilkeleriyle birlikte
değerlendirilmiştir. Netice itibariyle bu çalışmada yargı harçları mali hukuk odaklı olmak
üzere çok yönlü olarak incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The judicial fees, that constitute the subject of the thesis, are regulated in the first part of
the Fees No. 492 dated 1964 and in the Price List I of this Act. The grounds for the fees
and judicial fees date back a long way. After discussing the development of judicial fees
from past to present, the legal nature and constituents of fees and the status of the fees in
our current legislation are examined. In addition to the examination of the current
legislation, whether the fee system has a fair structure, the role of fees in the access of
citizens to justice, the transformation and change process brought about by technological
developments in the context of act of fees law are also taken into consideration. The role
of judicial fees in the legal system is fundamental since the parties involved in the
procedures are or may be obliged to pay fees in almost every legal procedure. Statistical
data, examples from court decisions and examples taken from the national judiciary
informatics system (UYAP) were used in the study to concretize the determinations made
based on this importance. The historical development, legal nature, and constituents,
subject and types of judicial fees are evaluated by supporting these data. Certified copy
fees, application fee in court fees, fee of hearing, judgement and writ fee, appeal and
objection fees, survey fee, application fee in execution fees, advance fee, fee for the
waiver of execution, collection fee, enforcement fee waiver, penal institution fee, central
follow-up system fees, bankruptcy fees, concordat fees, confiscation, delivery, and sales
fees are examined as the types of fees charged in legal processes. Past and current
legislation, statistics, and examples about the place of judicial fees within the framework
of fiscal law have been analysed in this study. The changes have been researched that
need to be made in the fee system, such as the removal of the fees taken during the
execution of the child delivery, which was a practice of nearly a century, but which would
harm the sense of justice. The points where these positive examples can be developed in
the field of fees law are evaluated together with the principles of fiscal law. These aspects
are also discussed in the study. As a result, in this study, judicial fees are examined in an
all-round manner on fiscal law.