Lomber disk cerrahisi sonrası hastaların konfor düzeyi ve öz bakım gücünün incelenmesi
Examining the comfort level and self-care agency of patients after lumbar disc surgery
Yazar: HARUN ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Herniler = Hernia ; Konfor = Comfort ; Özbakım = Self-care ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bu araştırma lomber disk cerrahisi sonrası hastaların konfor düzeyi ve öz bakım gücünün incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Karşılaştırılmalı tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Beyin Cerrahisi Kliniğinde Mart-Kasım 2019 tarihlerinde lomber disk cerrahisi ameliyatı olan 103 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, hasta tanıtıcı formu, Öz Bakım Gücü (ÖBGÖ) ve Perianestezi Konfor Ölçeği (PKÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, Man Whitney U testi, Kruskla Wallis testi, Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Önemlilik düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Hastaların %52,4'ü kadın, %54,4'ü 40 yaş üzeri, %93,2'si evli, %44,7'si ilkokul mezunu, %50,5'i çalışan, %87,4'ünün sosyal güvenceli, %68'inin geliri giderinden azdır. Hastaların %40,8'i normal kiloda, %63,1'inin sigara kullanmadığı, %84,5'inin kronik bir rahatsızlığının olmadığı, %52,4'ünde bacağa vuran ağrı, %60,2'sinin şikâyetlerinin 1 ile 6 ay arasında olduğu, %64,1'i ameliyat öncesi doktora başvurduğu, %68'inin ameliyat öncesi tedavi aldığı ve %92,2'sinde bele zarar veren kaza/travma varlığı olmadığı belirlenmiştir. PKÖ puan ortalaması 5,26±,43 olarak; ÖBGÖ puan ortalaması 118,31±12,83 olarak belirlenmiştir. Hastaların cinsiyet, sigara kullanımı, hastalık şikayet süresi ve hekime başvurma sayısı ile PKÖ arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Hastaların yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, yaşadığı yer ve BKİ ile ÖBGÖ arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05).
Hastaların ÖBGÖ puanları ile PKÖ puanları arasında, pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). 
Sonuç olarak cinsiyet, sigara kullanımı, hastalık şikayet süresi ve hekime başvurma sayısı hasta konforunu etkilediği ve yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, BKİ ve yaşadığı yer de hastaların öz bakım gücünü etkilediği bulunmuştur. Araştırma da öz bakım gücü ile konfor arasında ilişki olduğu ve hemşirelerin lomber disk herni ameliyat sonrası bakım planında bu iki kavramı aynı anda göz önünde bulundurarak hastaları değerlendirmesi ve benzer araştırmaların daha büyük örneklem grubu ile yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the comfort level and self-care agency of patients after lumbar disc surgery.
The sample of this comparative descriptive study consisted of 103 patients who underwent lumbar disc surgery at Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center Neurosurgery Clinic between March and November 2019. In the collection of the data, patient presentation form, self-care agency and perianesthesia comfort scales were used.  T test, Man Whitney U test, Kruskla Wallis test, Pearson Correlation analysis and Multiple Regression analysis were used in the analysis of the data. Significance level was accepted as p <0.05.
52.4% of patients are women, 54.4% are over 40 years old, 93.2% are married, 44.7% are primary school graduates, 50.5% are working, 87.4% are with social security, of 68% income less than expense. 41.7% of the patients live in a district, 64.1% have a single-storey house. It was identified that %40,8 of patients were at normal weight, %63,1 did not smoke, %84,5 did not have a chronic illness, %52,4 had pain in leg, complaints of %60,2 were in 1 to 6 months, %64,1 saw a doctor before operation, %68,0 got treatment before operation and %92,2 did not have an accident that damages the waist/trauma. The average score of Perianestezi Comfort Scale (PCS)  was determined to be 5,26±,43; the average score of Self Care Agency Scale (SCAS) was determined to be 118,31±12,83. A statistically significant difference was determined between PCS (p <0.05) and patients' gender, smoking, duration of disease complaints, and the number of visits to the doctor. A statistically significant difference was determined between patients' ages, marital status, education levels, places of residence, Body Mass Index (BMI) and SCAS (p<0,05).
A positive and weakly significant relationship was determined between patients' SCAS scores and PCS scores (p<0,05).
As a result, it was found that gender, smoking, duration of disease complaint, number of doctor visits had affected patient comfort, and age, marital status, education level, BMI and place of residence had affected self care agency of patients. There is a relationship between self-care agency and comfort in the research and it is recommended that nurses should evaluate patients after LDH operation care plan by considering these two concepts at the same time and similar studies should be conducted with a larger sample group.