Eski Mezopotamya ve Anadolu toplumlarında kutsal meyveler
Sacred fruits in Old Mesopotamian and Anatolian societies
Yazar: MELTEM IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN AKKUŞ MUTLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Eskiçağda insanların ne ile beslendikleri, yiyecekleri hangi işlemlerden geçirerek kullandıkları, yetiştirdikleri ürünlerden nasıl faydalandıkları, hangi besinleri hangi ürünler ile beraber tükettikleri, kısaca eskiçağ toplumlarının mutfak kültürü her zaman merak konusu olmuştur. Günümüzde genel itibariyle yiyecek olarak tüketilen meyveler, eskiçağ toplumları tarafından yiyecek olarak kullanmanın yanında bir de kültleştirilerek bazı meyvelere farklı ve kutsal birtakım anlamlar yüklenmiştir. Eskiçağ toplumlarında meyvenin, bir tapınma aracı olarak da kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca tanrıların birer armağanı, yaşamsal güç, veya bereketin ve bolluğun, sonsuz yaşamın göstergesi olmaları gibi meyvelere bazı kutsal anlamlar yüklenmiştir. Örneğin elma, bir ölümsüzlük ilacı anlamı taşımakla beraber iradenin ve kibirin de temsili olmuştur. Nar ise daha çok mitolojik bir anlama sahip olmanın yanı sıra sağlık kaynağı, bolluk ve bereketin, doğurganlığın, zenginliğin, üremenin sembolü olmuştur. Kutsal değeri olan kitaplarda ise meyveler üzerine yeminler edilmiş ve yeminler edilen bu meyvelere de önemli bir kutsiyet yüklenmiştir. Kutsal kabul edilen meyvelerden bir diğeri olan incire ise yaşam, güç, bilgelik, verimlilik ve cinsellik gibi anlamlar yüklenmiştir. Ayrıca görüyoruz ki incir ağacı mitolojide bütün bitkilerin kökü olarak nitelendirilmiştir. Çok eski çağlardan beri varlığı bilinen ve kutsal olarak nitelendirilen bir diğer meyve ise üzümdür. Çeşitli türleri olan üzüm kutsal kitaplarda incir ve zeytinle birlikte anılmıştır. Bereketi ve çoğalmayı ifade eden üzüm aynı zamanda şifa kaynağı olarak görülmüştür. Yılın belli bir zamanında yapılan üzüm hasadı yani bağ bozumu ise toprağa duyulan saygının, minnetin, tanrıya teşekkürün bir göstergesi olmuştur. Tüm bu anlamlarıyla birlikte meyveler, ritüellerde de önemli bir yere sahip olmuştur. Genellikle kansız kurban sunumlarında tanrıları memnun etmek isteyen halk tarafından sıklıkla ve titizlikle kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mezopotamya, Anadolu, Kutsal Meyveler, Beslenme, Ritüel.

Abstract:
In ancient age, what people were fed, what processes they went through, how they used the products they grew, which nutrients they consumed with which, in short, the culinary culture of old age societies has always been a question. Today, fruits consumed only as food are used as food by ancient age societies, but also cultivated and some fruits have different meanings. In ancient age societies, fruit was used as a means of worship. In addition, some sacred meanings are attached to fruits, such as the gift of the gods, vital power or the fact that they are indicative of abundance and abundance. Apple, for example, has been a representation of will and arrogance, although it means a cure for immortality. Pomegranate, in addition to having a more mythological meaning, has become a source of health, a symbol of abundance and fertility, fertility and wealth. In the books of sacred value, vows were made on fruits and an important blessing was placed on these fruits. Figs, another of the fruits considered sacred, have meanings such as life, power, wisdom, efficiency and sexuality. In addition, fig trees are considered the root of all plants in mythology. Another fruit, whose existence has been known since ancient times and is considered sacred, is grapes. Grapes of various species are mentioned in the bible with figs and olives. Grapes, which refer to fertility and reproduction, have been seen as a source of healing. Grape harvesting at a certain time of year, i.e. Vineyard degradation, has been an indicator of respect and gratitude for the soil.  
Key Words: Mesopotamia, Anatolia, Holy Fruits, Nutrition