Bazı iki ve altı sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin çimlenme ve erken fide gelişme dönemlerinde tuzluluk stresine tepkilerinin incelenmesi
Investigation of responses of some two and six-rowed barley (Hordeum vulgare L.) varieties to salinity stress at germination and early seedling growth stages
Yazar: FEVZİ TÜRKER BİRCAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY BALKAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, NaCl kullanarak oluşturulan 5 farklı tuz stresinin (0, 4, 8, 12 ve 16 dS m-1) 2 (Tarm-92, Bülbül-89, Sladoran, Orak22, Orione, Seymen) ve 6 sıralı (Çetin-2000, Erginel-90, Kıral-97, Hazar, Ramata, Scarpia) arpa çeşitlerinin çimlenme ve erken fide gelişimine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, petri kaplarında, tesadüf parsellerinde bölünmüş parseller deneme desenine göre çeşitler ana parselleri tuz çözeltileri alt parselleri oluşturacak şekilde 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. 16 dS m-1'lik tuz stresinde hiçbir çeşitte çimlenme olmamıştır. Çalışmada, tuz stresi altındaki arpa çeşitlerinin çimlenme oranı (%), ortalama çimlenme süresi (gün), tohum gücü indeksi, tuz tolerans indeksi, kök sayısı (adet), kök uzunluğu (cm), sürgün uzunluğu (cm), kök yaş ağırlığı (mg), kök kuru ağırlığı (mg), sürgün yaş ağırlığı (mg), sürgün kuru ağırlığı (mg) ve yaprak su içeriği (%) incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tuz stresinin artması ortalama çimlenme süresi dışındaki tüm incelenen özelliklerde önemli şekilde azalmaya neden olmuştur. Ortalama çimlenme süresi ise tuz stresi arttıkça önemli bir şekilde uzamıştır. Sonuç olarak, incelenen tüm özellikler bakımından 2 sıralı arpa çeşitlerinin 6 sıralı arpa çeşitlerine göre tuz stresine daha toleranslı olduğu görülmüştür. Çalışmada incelenen çeşitler arasında tuz stresine toleransı en yüksek çeşit Tarm-92, en düşük çeşit ise Ramata olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of 5 different salt stresses (0, 4, 8, 12 and 16 dS m-1) created with NaCl on germination and early seedling growth of 2 (Tarm-92, Bülbül-89, Sladoran, Orak22, Orione, Seymen) and 6-rowed (Çetin-2000, Erginel-90, Kıral-97, Hazar, Ramata, Scarpia) barley varieties. The experiment was established in petri dishes according to the split plots design with 3 replications, with varieties as main plots and salt solutions as sub-plots. No germination was observed in any variety at 16 dS m-1 salt stress. In the study, germination rate (%), mean germination time (days), seed vigor index, salt tolerance index, number of roots (number), root length (cm), shoot length (cm), root fresh weight (mg), root dry weight (mg), shoot fresh weight (mg), shoot dry weight (mg) and leaf water content (%) of barley varieties under salt stress were investigated. According to the results of the study, the increase in salt stress caused a significant decrease in all traits except mean germination time. Mean germination time increased significantly with increasing salt stress. As a result, it was observed that 2-rowed barley cultivars were more tolerant to salt stress than 6-rowed barley cultivars for all examined traits. Among the varieties examined in the study, Tarm-92 had the highest tolerance to salt stress and Ramata had the lowest tolerance to salt stress.