Şı̇zofrenı̇ ve şı̇zoaffektı̇f bozukluk tanılı hasta grubunda meslekı̇ ı̇yı̇leştı̇rı̇m çalışması
Vocational rehabilitation study for patients with schizophrenia and schizoaffective disorder
Yazar: BEYZA NUR KAYTAZ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruhsal Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Engelli istihdamı = Disability employment ; Tedavi = Treatment ; İş bulma = Job finding ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Ciddi ruhsal hastalığı olan bireylerin iş yaşamına katılım oranlarının düşük olduğu,
bu sebeple geliştirilmiş farklı mesleki iyileştirim hizmetleri olduğu bilinmektedir. Bu
çalışmanın amacı şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış bir grup hastaya bütünleşik
destekli işe yerleştirim hizmeti vererek, katılımcılar üzerindeki etkilerinin ölçülmesi
amaçlandı.
Yöntem: Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış 17 hastaya 2 farklı program ile 1
yıl boyunca bütünleşik destekli işe yerleştirim hizmeti verildi. I. Program hastaların
rekabetçi işlerden önce engelli kadrosu adı verilen özel iş pozisyonlarında çalışmaları için
katılmaları gereken sınava yönelik olup II. Program ise kişilerin rekabetçi işlere yerleşmeden
önce iş yaşamına katılım hakkında gerekli bilgi ve becerileri kazanmalarının amaçlandığı
mesleki beceri eğitimi modülünden oluşturuldu. Katılımcıların klinik ve ruhsal durum ile
işlevsellikleri bütünleşik destekli işe yerleştirim hizmetlerinden önce ve sonra çeşitli testler
ile ölçüldü. Sonuçlar parametrik olmayan testlerden olan Wilcoxon Testi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların 9'u kadın ve katılımcıların ortalama yaşı 33 yıldı. 2
katılımcının hastalık öncesinde çalışma deneyimi vardı. Katılımcıların bütünleşik destekli
işe yerleştirim hizmetlerinden almalarıyla birlikte depresyon, umutsuzluk, kendini
damgalama, öznel iyileşme, klinik genel izlem, genel işlevsellik ve pozitif ve negatif
belirtiler ölçeğinde anlamlı (p<.05) bir fark saptandı. Ayrıca hastalardan ikisi rekabetçi işlere
yerleşirken iki hasta da E-KPSS ile kamuda engelli kadrosunda çalışmaya başlamıştır.
Sonuç: Bu çalışma, ciddi ruhsal hastalığı olan bireylere yönelik geliştirilmiş bütünleşik
destekli işe yerleştirim modelinin Türkiye'de yapılan ilk örneği olup önceki çalışmalar ile
uyumludur.

Anahtar Sözcükler: şizofreni, şizoaffektif bozukluk, destekli işe yerleştirim, bütünleşik
destekli işe yerleştirim

Abstract:
Objective: It is known that people with severe mental illness has low participation rates in
work life and therefore different vocational rehabilitation services were improved for them.
The aim of this study was to provide integrated supported employment services to a group
of patients with schizophrenia and schizoaffective disorder and to evaluate the effects of
participants.
Method: 17 patients with schizophrenia and schizoaffective disorder joined integrated
supported employment services for 1 year with 2 different programs. I. program was
designed for an exam for who are required to take part in special work positions called
disabled staff before the competitive work. II. program consisted of a vocational skills
training module, which was aiming to enable individuals to acquire the necessary knowledge
and skills to participate in business life before settling in competitive work. The clinical,
mental status and functionality of the participants were measured with different assessments.
Wilcoxon Test, which was one of the nonparametric tests was applied before and after the
integrated supported employment services for the results.
Results: The mean age of the patients was 33 years and 9 participants were female. 2 of the
participants had work experience before the diagnosis. As participants received from
integrated supported employment services, there was a significant difference in depression,
hopelessness, self-stigma, subjective improvement, clinical general follow-up, general
functioning, and positive and negative symptoms scale (p <.05). In addition, 4 participants
attend competitive jobs and special work position.
Conclusions: This study is first integrated supported employment practice for people with
severe mental illness in Turkey. The findings of the study are consistent with previous
studies.

Key Words: schizophrenia, schizoaffective disorder, supported employment, integrated
supported employment