Bazı bitki ekstraktlarının Sitophilus granarius L. (Col: Curculionidae) ve Tribolium confusum Jacquelin du Val (Col: Tenebrionidae) üzerindeki insektisidal ve repellent aktiviteleri
Insecticidal and repellent activity of some plant extracts on Sitophilus granarius L. (Col: Curculionidae) and Tribolium confusum Jacquelin du Val (Col: Tenebrionidae)
Yazar: SÜLEYMAN KOCAASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER CEM KARAKOÇ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Buğday = Wheat ; Kırma biti = Confused flour beetle ; Toksikoloji = Toxicology ; İnsektisidler = Insecticides

Özet:
Depolanmış ürün zararlıları ile mücadelenin önemi her geçen gün artmaktadır. Sitophilus granarius ve Tribolium confusum ise depolanmış mahsullerde zarar yapan iki önemli tür olarak bilinmektedir. Depolanmış ürünlerde mücadelede farklı yöntemler kullanılsada en çok kullanılan yöntem kimyasal mücadeledir. Çevresel olumsuzluklar ve böceklerin kazandığı direnç gibi etkenler mevcut insektisitlere alternatif olabilecek yeni kimyasalların elde edilmesini ve uygulanmaya aktarılmasını gerektirmektedir. Yürütülen bu tez çalışmasında da mevcut insektsitlere alternatif olabilecek bitkisel kökenli insektisitler konu edilmiştir. Bu anlamda Buplerum rotundifolium, Arnebia densiflora, Rhododendron luteum bitkilerinden elde edilen ekstratların S.granarius ve T.confusum üzerindeki insektisidal ve davranışsal etkileri araştırılmıştır. Kontak aktivite testlerinde en yüksek aktivite % 56,67 ile B. rotundifolium methanol ekstraktından S. granarius üzerinde elde edilmiştir. Bu etkiyi % 41,09 ile A. densiflora methanol ektraktı takip etmiştir. T. confusum üzerinde ise düşük oranlarda kontak toksisite gözlemlenmiştir. Repellent etki çalışmalarında ise, A. densiflora methanol ektraktı dışında kalan diğer bitki ektraktları iyi derecede repellent aktivite göstermiştir. S. granarius üzerindeki repellent aktiviteler ise çok düşük seviyelerde kalmıştır.

Abstract:
The importance of combating stored product pests is increasing day by day, Sitophilus granarius and Tribolium confusum are known as two important species that cause damage to stored products. Although different methods are used to combat stored products, the most commonoly used method is chemical control. Factors such as environmental negativities and resistance gained by insects necessitate the acquisition and application of new chemicals that can be an alternative to exisiting insecticides. In this thesis study, plant-based insecticidies, which can be an alternative to exisiting insecticidies are discussed. Fort his purpose, the insecticidial and behavioral effects of  extacts obtained from  Buplerum rotundifolium, Arnebia densiflora, Rhododendron luteum  plants on S.granarius and T.confusum were insevtigated. In the contact activity tests, the highest activity with 56.67% was obtained on S. granarius from B. rotundifolium-methanol extract. This effect was followed by A. densiflora-methanol extract with 41.09%. Low contact toxicity was observed on T. confusum. In repellent effect studies, other plant extracts other than A. densiflora-methanol extract showed good repellent activity. Repellent activities on S. granarius were observed at very low levels.