Arap dilinde ta'lîl (sebeplik) harfleri
Ta'lîl (causality) letters in the Arabic language
Yazar: PINAR AKGÜL
Danışman: DR. HALİL İBRAHİM KOCABIYIK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Arapça harfler = Arabic letters ; Harfler = Letters ; Sebep = Causal ; Ta'lil = Ta'lil

Özet:
Arapçada kelime; isim, fiil ve harften teşekkül etmektedir. İsim ve fiil kendi başlarına bir mana ihtiva ederken, harfler tek başlarına bir anlam ifade etmeyip cümlenin inşasında görev yapmaktadırlar. Bir araya gelmiş kelimelerin oluşturduğu cümlelerde ifadeleri anlamlı kılan birçok etken vardır. Bu etkenlerden birisi de sebep-sonuç ilişkisidir. "Arap Dilinde Ta'lîl (Sebeplik) Harfleri" adlı çalışmamız sebep-sonuç ilişkisi kuran ve eylemin yapılma sebebini ifade eden Ta'lîl harflerini ve onların oluşturduğu anlamları ortaya koymayı hedeflemektedir.
Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Ta'lîl kelimesi ve kullanım farklılığından kısaca bahsedilip araştırmanın konusu kapsamı, amacı ve yöntemi ele alınmıştır.
Birinci bölümde ta'lîl kelimesinin lügat ve ıstılah anlamları, müradif kullanıldığı isimleri detaylı şekilde ele alınmış ve ilgili literatür bilgileri verilmiştir. Bu bölümde az bilinen ismiyle ta'lîl ifadesinin yaygın kullanımı olan sebeplilik kelimesi de detaylı bir biçimde irdelenmiştir. Her iki kelime arasında var olan farklılıklar ve nahiv âlimleri tarafından tercih edilen kullanımlarına da yere verilmiştir.  Ayrıca kavramsal çerçeve kapsamında Arapçada kelime çeşitleri konusu da bu bölümde incelenmiştir.
İkinci bölümde ta'lîl harfleri olarak tanımlanan 13 harfin her biri ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Bu harflerin cümlede sebep sonuç ifadesi kattıkları kullanımlarına Kur'an-ı Kerimden, şiirlerden ve günlük konuşmalardan örnekler getirilmiştir. 
Sonuç bölümünde ise ta'lîl konusu hakkında önemli bilgiler sıralanarak konu özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler:  Arap Dili,  Harf, Sebep-Sonuç, Ta'lîl, Sebeplik, Bâ-i Sebebiyye, Lâm-ı Ta'lîl.

Abstract:
Words in Arabic consist of nouns, verbs and letters.  While the nouns and the verbs have a meaning, the letters by themselves are meaningless and are directly responsible for the construction of the sentence. There are many factors that provide meaning to the sentences formed by the words joining together. One of the factors is the cause-and-effect relationship. The major aim of this research, which is called "Ta'lîl (Causality) Letters in the Arabic Language",  is to review in detail and to present Ta'lîl letters establishing a cause and effect relationship and the meanings created by these letters.
This study consists of an introduction and two different chapters. The introduction part briefly discusses the Ta'lîl word and its usage differences and details the subject, scope, aim, objectives and method of the study.
In the first chapter, the lexical definition, word meaning and synonyms of the Ta'lîl words is elaborately investigated and all related literature is reviewed and given in the chapter.  Furthermore, this part of the investigation paper is contributed to the identification of the 'Causality' word, which is a commonly used form of Ta'lîl statümsen.  There, the differences between these words, their usage patterns preferred by grammarians and the subject of word types in Arabic under a conceptual framework are also included.
On the other hand, in the second section of the study, the thirteen words defined as Ta'lîl letters are considered under separate headings. Besides, to make it more understandable, the usage figures of these words with the purpose of providing a cause-and-effect relationship tor the sentences are supported by the examples from the Qur'an, poems, and daily speeches.
In the conclusion, the crucial information about the subject of Ta'lîl is highlighted and summarised.  
Anahtar Kelimeler:  Arabic Language,  Letter, Cause and Effect, Ta'lîl, Causality, Bâ-i Sebebiyye, Lâm-ı Ta'lîl.