Okskarbazepinin hemogram, karaciğer ve tiroid fonksiyon testleri, lipid, lipoprotein (a) leptin, insülin, b12 ve folat üzerine etkileri
Effect of oxcarbazepine on haematologic parameters, hepatic nd thyroid function, plasma lipid, lipoprotein (a), leptin, insulin, vitamin b12 and folic acid
Yazar: İLKNUR GİRİŞGEN
Danışman: PROF. DR. FATMA MÜJGAN SÖNMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
OKSKARBAZEPİNİN HEMOGRAM, KARACİĞER VE TİROİD FONKSİYON TESTLERİ, LİPİD, LİPOPROTEİN (a) LEPTİN, İNSÜLİN, B12 VE FOLAT ÜZERİNE ETKİLERİ
Giriş ve amaç: Epilepsi; beyindeki nöronların artmış uyarılabilirliğinden kaynaklanan, klinikte belirli bir süreye sınırlı olarak, bilinç, davranış, duygu, hareket veya algılama fonksiyonlarına ilişkin stereotipik bozukluk olup, uzun süreli ilaç kullanımını gerektiren kronik bir hastalıktır. Antiepileptiklerin kronik kullanımına bağlı olarak sinir sistemi, hematopoetik sistem, iskelet sistemi, karaciğer ve endokrin sistem üzerine olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu çalışma yeni antiepileptik ilaçlardan okskarbazepinin hemogram, karaciğer, tiroid fonksiyon testleri, lipit profili, LP (a), leptin, insülin, B 12 vitamini, folat ve vücut kitle indeksi üzerine olan etkilerinin incelenmesi amacı ile yapıldı.
Hastalar ve metod: Çalışmaya Haziran 2002-2004 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Polikliniğine başvuran ve epilepsi tanısı konulan 15 hasta alındı. Takipte 3 hasta nöbetlerinin devam etmesi ve düzensiz ilaç kullanımı nedeni ile çalışmadan çıkarıldı. Kalan 12 hastanın 5'i erkek, 72si kız olup, yaşları 3-10 yıl arasında değişmekte idi. Hastalara okskarbazepin 15 mg/kg'dan başlanarak 30 mg/kg'a çıkartıldı. Hastalardan tedavi başlangıcında, tedavinin 3., 6., ve 12. aylarında 12 saatlik gece açlığını takiben sabah alınan kan örneklerinden hemogram, Na, K, Ca, P, ALP. glukoz, BUN. AST, ALT, GGT, T3, T4, FT3, FT4, TSH düzeyleri, TK, TG, LDL, HDL, Apo-A, Apo-B. LP  leptin, insülin. C-peptit, folik asit ve B12 vitamin düzeyleri bakıldı ve BıMI'ları hesaplandı. 
Bulgular: Hastaların hemogram, Na, K, ca, P, gıukoz, BUN, ALP, AST, ALT, TK, TG, LDL-K, HDL-K, TWHDL-K, LDL-K/HDL-K, Apo-B/Apo-A oranlarında, Apo-A, insülin, Cpeptit, T3, T4, TSH, ft3, folik asit ve B12 değerlerinde anlamlı değişiklik saptanmadı  GGT değerlerinde 3., 6. ve 12. aylarda istatistiksel anlamlı olmayan bir yükselme olduğu belirlendi Apo B düzeyinde 3. ayda başlangıca göre, LP (a) düzeylerinde ise 12. ayda başlangıca ve 6. aya göre anlamlı yükselme olduğu (pK0,05), bir olguda LP (a) düzeyinin 12. ayda 54mg/dl düzeyine ulaştığı belirlendi. Leptin düzeylerinde tüm aylarda başlangıca göre artış gözlenmekle birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. BMI'larında tüm aylarda başlangıca göre ve aylar arasında istatistiksel anlamlı yükselme saptandı  fT4 değerlerinde 3., 6. ve 12. aylarda başlangıca gore anlamlı olmavan düşme saptandı 
Yorum: Yeni bir antiepileptik ilaç olan okskarbazepinin eski antiepileptiklere göre daha az karaciğer enzim indüksiyonu yapması nedeni ile daha avantajlı bir ilaç olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda bağımsız aterojenik risk faktörü olan LP (a) değerleri ile birlikte Apo B düzeyinde ve GGT düzeylerinde artış yaptığının saptanmış olması ve özellikle bir hastada 54 mg/dl düzeyine erişen değerlere çıkması nedeniyle. okskarbazepin alan hastaların lipid parametrelerinde ve leptin düzeylerindeki değişikliklerin gözlenmesi açısından yakın takip edilmesi ve daha geniş hasta serilerini içeren çalışmaların yapılması gerektiği kararına varıldı.

Abstract:
EFFECT OF OXCARBAZEPINE ON HAEMATOLOGIC PARAMETERS, HEPATIC ND THYROID FUNCTION, PLASMA LIPID, LIPOPROTEIN (a), LEPTIN, INSULIN, VITAMIN B12 AND FOLIC ACID
Introduction: Epilepsy is a chronic disease with result from increase stimulation of the neurons in the brain, requiring long term drug intake and a disorder clinically limited to a certain period and related to conscious, behavior, emotion, moment or perception. In the studies done it was pointed out that antiepileptics have negative effects on nervous system, haematopoetic and skeleton system, liver and endocrin system related to their chronic intake. The aim of this study was to determine the effects of oxcarbazepine on haemotological parameters, renal, hepatic and thyroid function tests, plasma electrolytes. lipid, lipoprotein (a), leptin. insulin, vitamin B12, folic acid level and body-mass index.
Subjects and Method: The study was performed in the Pediatric Neurology Department of the Medical Faculty, Karadeniz Technical University, Turkey. Fifteen patients with idiopathic partial epilepsy were included in the study. Three patients were excluded from the study- one due to irregular drug use and the others due to adding another antiepileptic drug for intractable seizures. Oxcarbazepine was first given with the dose of 10 mg/kg/day and the dose increased to 20 and 30 mg/kg/day respectively-in the second and third weeks. Blood samples were taken in the morning and after fasting periods of 8-12 hours. Serum samples for haematologic parameters, Na, K, ca, P, glucose, BUN, ALP, AST. ALT. T3, T4, FT3, FT4, TSH levels, total cholesterol. triglvcerides, high-density lipoprotein cholesterol, low-density lipoprotein cholesterol, apolipoprotein A and B, lipoprotein (a) levels, leptin. insulin, C-peptit. folic acid and vitamin B12 levels were determined before initation of the treatment and at 3rd, 6th and 12th months of the treatment.
Results: The haematologic parameters, Na, K, Ca, P, glucose. BUN, ALP. AST. ALT, total cholesterol, trigylecerides, high-density lipoproptein, low-density lipoprotein cholesterol, TC/HDL-C, LDL-C/HDL-C, apolipoprotein A levels, Apo-B/Apo-A. T3, T4, TSH levels, insulin, C-peptit, folic acid and vitamin B12 levels did not show any significant increase after the 3rd, 6th and 12th months (p>0.05). An increase in GGT levels was reported at the 3rd, 6th and 12th months; however, this increase was not found statistically significant. The study revealed a statistically significant increase in Apo B levels in the 3rd month of the therapy. An increase in LP (a) level was also reported in the 12th month in comparison with the beginning and the 6th month. In one of the cases it was recorded that the level of LP (a) reached up to 54 mg/kg/dl in the 12th month of the therapy. There was an increase in leptin levels in all stages of the study when compared to the beginning, but this was not statistically significant. The study also reported a statisticallv significant increase in BMI in all months and between months (p<0.05)
Conclusion: Although not expected, oxcarbazepine significantly increased plasma LP (a) levels. Therefore. we suggest further studies with larger groups in order to make a statement as to whether careful monitoring of plasma levels of LP (a) in epileptic children treated with oxcarbazepine is important for producted atherosclerotic risk.