Tip 2 diyabet hastalarında motivasyonel görüşme tekniği ile verilen eğitimin öz-etkililik algısına, hastalığa uyum düzeyine ve metabolik parametrelere etkisi
The effect of training using motivational interview technique in type 2 diabetes patients on perceived self-efficacy, level of adaptation to disease and metabolic parameters
Yazar: SULTAN YURTSEVER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SEMİHA AKIN EROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma tip 2 diyabet hastalarında Transteoretik Model temeline yapılandırılmış motivasyonel görüşme tekniği kullanılarak verilen eğitimin standart diyabet eğitimine kıyasla öz-etkililik algısına, hastalığa uyum düzeyine ve metabolik parametrelere etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Bu araştırma ön test-son test kontrol gruplu, deneysel nitelikte bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemini İstanbul'da Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastanede diyabet eğitim polikliniğine başvuran, 39 girişim ve 39 kontrol grubu olmak üzere 78 katılımcı oluşturdu. Veriler Şubat 2022 ile Ağustos 2022 tarihleri arasında Hasta Bilgi Formu, Davranış Değişim Aşaması Tanılama Formu, Tip 2 Diyabetlilerde Öz-Etkililik Ölçeği ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ile toplandı. Girişim grubuna 6 seanstan oluşan motivasyonel görüşme yöntemiyle eğitim, kontrol grubuna standart diyabet eğitimi verildi. Bir anlık mesajlaşma haberleşme uygulaması üzerinden hastaların her gün attığı adım sayısı ve açlık kan şekeri takip edildi. 
Bulgular: Örneklemin yaş ortalaması 50,91 ± 8,37 yıl ve %50'si kadındır. Girişim ve kontrol gruplarını demografik veriler açısından (öğrenim durumu dışında) homojen dağılım gösterdiği saptandı (p> 0,05). Girişim sonrası motivasyonel görüşme yöntemiyle eğitim alan girişim grubunda kronik hastalıklara uyumun ve öz etkililik algısının kontrol grubuna göre daha fazla yükseldiği saptandı (p< 0,05). Motivasyonel görüşme yöntemiyle eğitim alan girişim grubunda metabolik parametrelerde olumlu yönde iyileşme olduğu, ortalama -8,43 ± 3,71 kg verdiği, %89,7'sinde insülin tedavisinin sonlandırıldığı ve sadece oral antidiyabetik tedaviye geçildiği, düzenli egzersiz yapma oranının eğitim sonrası %12,8'den %94,9'a yükseldiği saptandı.
Sonuç: Bu sonuçlar, motivasyonel görüşme tekniğiyle verilen diyabet eğitiminin standart diyabet eğitimine göre hastaların öz-etkililik algısı ile hastalığa uyumunu arttırdığını ve metabolik parametrelerde olumlu yönde iyileşme sağladığını göstermektedir.

Abstract:
Aim: This research was carried out to examine the effects of training given using the motivational interviewing technigue based on Transtheoretical Model about perceived self-efficacy, disease adaptation and metabolic parameters in type 2 diabetes patients compared to the standard diabetes training. This study is an experimental research with pretest-posttest control group design.
Materials and Methods: The research sample consisted of 78 participants, including 39 intervention and 39 control groups, who applied to the diabetes training polyclinic in a hospital affiliated to the Ministry of Health in Istanbul. Data were collected between February and August 2022 using Patient Information Form, Stages of Behavior Change Diagnosis Form, The Diabetes Self Efficacy Scale for Patient with Type 2 Diabetes Mellitus, and Scale of Adaptation to Chronic Illnesses. Training was given to the intervention group in 6 sessions using the motivational interviewing while standard diabetes training was given to the control group. The number of daily steps and blood sugar were regularly monitored through an instant messaging, calling and communication application.
Results: The mean age of the sample was 50.91 ± 8.37 years and %50 were female. The intervention and control groups exhibited homogeneous distribution in terms of demographic data (except for education) (p > 0.05). Chronic disease adaptation and self- efficacy increased more in the intervention group who received training based on motivational interviewing method following the intervention compared to the control group (p< 0.05). In the intervention group trained using the motivational interviewing, there was a positive improvement in metabolic parameters, an average weight loss of -8.43 ± 3.71 kg, insulin therapy was terminated in %89 of them and only oral antidiabetic therapy was initiated, and, after the training, the rate of regular exercise increased from %12.8 to %94.9.
Conclusion: These results show that diabetes training given with the motivational interview technique increases the patients perceived self- efficacy and disease adaptation compared to standard diabetes training, and provide a positive improvement in metabolic parameters.