Para krizleri ve bu krizlerin tahmin edilebilirliği: Teori ve uygulama
Currency crises and its predictability: Theory and application
Yazar: CÜNEYT DUMRUL
Danışman: PROF.DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
-II- PARA KRİZLERİ VE BU KRİZLERİN TAHMİN EDİLEBİLİRLİĞİ: TEORİ VE UYGULAMA ÖZET Son yıllarda para krizlerinin sonucu olarak ortaya çıkan ekonomik sorunlar, para krizlerinin tahmin edilebilirliği konusundaki akademik çalışmaların artmasına yol açmıştır. Bu çalışma, para krizleri ve bu krizlerin tahmin edilebilirliği konusundaki literatüre bir katkı sağlamaktadır. Bu tez, para krizlerinin Türk ekonomisi için tahmin edilebilir olup olmadığını test etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, bu tezde Türk ekonomisindeki krizlerin, kriz oluşmadan altı ay önce tahmin edilebileceği hipotezi ileri sürülmüştür. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, teorik para krizi modelleri incelenmiştir. İkinci bölümde, para krizlerinin tahmin edilebilirliği ile ilgili iki temel metod, erken uyarı sistemleri yaklaşımı ve öncü ekonomik göstergeler yaklaşımı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, 1980-1993 yıllan arasında Türk ekonomisindeki gelişmeler finansal ve dış sektör açışımdan ele alınmıştır. Zira, bu gelişmeler Türk ekonomisinde 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan para krizlerine zemin hazırlamıştır. Son bölüm ise, uygulamaya ilişkin bölümdür. Bu bölümde, 1994 ve 2001 krizleri için erken uyarı sistemleri yaklaşımı kullanılmak suretiyle bir uygulama yapılmıştır. Bu uygulama sonucunda iki göstergenin, her iki krizde de sinyal verdiği görülmüştür. Bu göstergelerden ilki, "bir aylık ağırlıklı mevduat faiz oranları"; diğeri ise, "Merkez Bankası' nın dış kredileri'dir. Gerçekten bu iki gösterge, her iki krizde de yüksek sinyal gücüne sahip olmuştur. Bu nedenle, Türkiye'de para krizlerinin önceden tahmin edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, tezde Türk ekonomisindeki para krizlerinin ikinci ve üçüncü para krizi modelleri çerçevesinde açıklanabileceği de ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak bu tezin temel iddiası, Türk ekonomisinde gelecekte yaşanabilecek para krizlerinin, finansal sektöre ilişkin değişkenlerin izlenmesi suretiyle önceden tahmin edilebilir ve bu krizlerin önlenebilir olduğudur. Anahtar sözcükler: Para krizleri, para krizlerinin tahmin edilebilirliği, erken uyarı sistemleri yaklaşımı, öncü ekonomik göstergeler yaklaşımı, Türk ekonomisi.

Abstract:
-m- CURRENCY CRISES AND ITS PREDICTABILITY: THEORY AND APPLICATION ABSTRACT Economic problems emerged as a result of currency crises have led to an increase in academic studies on the predictability of currency crises. This thesis is a contribution to this current literature on currency crisis and its predictability. The thesis aims to test whether these kinds of currency crises are predictable in Turkish economy. I hypothesize that crises in Turkish economy can be predicted six months ahead of the crises. The study is consisted of four chapters. The first chapter examines the theoretical- currency-crisis models. The second chapter reviews two basic methods on the predictability of currency crises, namely early-warning-indicator approach and leading-economic-indicators approach. The third chapter traces the developments in Turkish economy between 1980 and 1993 in relation to financial and external sectors. These developments may have contributed to the currency crises that occurred in both 1994 and 2001. The last chapter applies the early-warning- indicator approach to the crises of 1994 and 2001. This application has determined two indicators: one is monthly-weighted-deposit-interest rates, and the other is amount of Central Bank external credits. These two indicators had high signal power before both crises. Therefore, the thesis concludes that currency crises in Turkey can be predicted well ahead of the crises. Moreover, the thesis puts forward that currency crises in Turkish economy can be explained by the second and third generation currency crises models. As a conclusion, the thesis argues that future currency crisis, if any, in Turkish economy can be predicted and prevented through monitoring financial-sector variables. Keywords: Currency crisis, predictability of currency crisis, early-warning- systems approach, leading-economic-indicators approach, Turkish economy.