Brezilya müziğinde Afrika kökenli gelenekler- candomble türü
African origin tradition in Brezilian music- candomble style
Yazar: ERMAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET YÜRÜR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kompozisyon Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Müzik = Music

Özet:
Batı Afrika'daki Benin Körfezi ile, onun güneyindeki Angola ülkesi, günümüzden150.000 yıl öncesinden başlayarak, homo sapiens soyunun en eski yerleşim yerlerindenbiri olmuşlardır. Bu halklar arasındaki büyük bir gruba Yorubalar denir. Yorubaların dabir çok alt-kültürleri vardır. Bunlar sık-sık aralarında savaşmışlar; kazanan taraföbürlerini esir alarak, avrupalı köle tacirlerine satmışlardır. Bunlar, köle tacirlerininzoruyla, Amerika, Avrupa ve Asya'ya köle olarak götürülmüşlerdir. Asya ve Avrupa'yagötürülen köleler asimile olmuşlar; Amerika'ya götürülen köleler ise, plantasyonlardahep beraber çalıştıkları için, kültürlerini korumuşlardır. Farklı Afrika kökenlerindengelen kölelerin geleneklerinin kaynaşmasından, bir Afrika-Brezilya dini doğmuştur.Köle sahibi kolonyalistler, yaptıklarını haklı göstermek için, köleleri vahşetten kurtarıpHıristiyanlığa davet ettiklerini ileri sürüyorlardı, fakat bu sadece propagandaydı.Hristiyanlığa göre, hıristiyan olan kölelerin sahipleriyle aynı statüye gelmelerigerekecekti ki, beyazlar bunu istemiyorlardı. Bunun için, ?senkretik din? denilen birörgütlenme tarzı ortaya çıkardılar. Afrikalılar çok sayıda tanrıya (Orişalara)inanmaktaydılar. Katolik kilisesi ise, orişaları hristiyan azizleriyle özdeşleştirme yolunututtu. Bu durum sosyal ayrımcılığa çok elverişli idi: köleler ne tam hıristiyan, ne de tambir afrikalı idiler. Ayrımcılığa dayalı bu sosyal yapı köleliğin ilga edilişinden sonra dasürdü.21. yy'da, Katoliklik Brezilya'da gücünü yitirmeye başladı. Katolik Kilisesi'ni terkeden kitleler Evanjelizm adlı yeni dine doğru akmaya başladılar. Orişalara bağlı olanafrikalı gruplar ise, kiliseden uzaklaşıp, kendi dergahlarında biraraya gelme sürecineyöneldiler.Afrikadan gelen bu köleler 20. yy'da üç ayrı inanç örgütü oluşturmuşlardı: Macumba,Umbanda ve Candomblé. Bunların arasında en sıkı ve geleneklere bağlı olanıCandomblédir.Candombléde dua dans yoluyla yapılır ve her Orişanın kendine ait bir dans ediş stili veritmi vardır. Dans ederken, eğer Orişa isterse, inananın bedenini sahiplenebilir. Onunbedeni aracılığı ile insanlarla iletişim kurar.Yapılan müzik sabit bir ritim üzerine söylenen sözlerden oluşur. Her orişa için ayrı-ayrıritimler varken, ezgiler için böyle bir düzenleme yoktur. Afrika'dan getirilen kölelerindiğer halklarla etkileşiminden dolayı, sözler değişik yapı ve karekterdeki ezgiler ilesöylenebilir. Dizi olarak majör, minör, çeşitli pentatonlar veya modlar kullanılabilir.

Abstract:
The Bight of Benin and the country of Angola have been among the areas of earliestsettlement for the homo sapiens. A big group among them were the Yoruba. There alsoare many sub-groups of the Yoruba. These sub-groups were often involved in warfarewith each other and the winning side enslaved the individuals of the losing side. Theythen marketed these slaves to European slave traders. The Africans who were sold toEurope and Asia ended up getting integrated into their masters? cultures. But, thosecarried across the Atlantic to Brazil, to work in plantations, lived in communities ofslaves located miles away from any inhabited areas and, therefore, preserved theirancestral cultures. Although they used to belong to different cultural backgrounds inAfrica, they came gradually spiritually close to each other?s elements of faith, whencethe concept of an African-Brazilian religion was born.The colonialist slave owners, trying to justify their violence, were claming to beoffering salvation to these ?savages? through extending them an invitation toChristianity. However, this claim was not convincing, since a slave who embracedChristianity should be given the same status as his/her owner, and the whiteestablishment was sharply opposed to this. Thus, a religious organization pattern calledCandomble has a concept of ?praying through dance.? Each orixa has his/her peculiardancing style and exclusive rhythms. While the believer dances, the orixa may want totake possession of this person and communicate with the congregation through thisbody.The music performed is based on the appropriate rhythm for the orixa and has sungmelodies. This melody is not necessarily exclusive for only one orixa. Existing lyricscan be sung to a variety of melodies that reflect the interaction of the African slaveswith a variety of music cultures in their new home. Scales include major-minor, variouspentatonic formations and modules.the ?syncretic religion? was devised. The Africans believed in various gods (orixa). TheCatholic Church decided to identify each orixa with one of the Christian saints. Thispolicy lent itself well to discrimination: the slaves were neither fully Christian, nor fullyin their African religions. This strucure based on discrimination went on after theabolition of slavery, as well.In the 21st century, Catholicism started to lose part of its power in Brasil. The massesthat broke away from the Catholic church started to pour into the churches of theEvangelistic religion. Nevertheless, the African groups preferred to carry on theirservices to venerate the orixas in their own sanctuaries.The African slaves had organized themselves into three different faith movements: theMacumba, the Umbanda and the Candomble. Candomble is the strict and moretraditional one among them.