Kırgız Türkçesinde bağlama edatları
Conjunctions in Kırgız Turkish
Yazar: GÜLAYIM TEMİRALİEVA
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KASAPOĞLU ÇENGEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bağlaç = Conjunction ; Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Kırgızca = Kyrgyz language

Özet:
153 ÖZET Tezimizin konusu "Kırgız Türkçesindeki Bağlama Edatları'dır. Bu konunun tercih edilmesinde, üzerinde detaylı ve yeterli incelemelerin yapılmaması etkili olmuştur. Bu çalışmada, Kırgız Türkçesindeki, bağlama edatlarının, kökeni, yapısı, kullanılışı, görevi ve işlevleri konusu ele alınmıştır. Böyle bir çalışma yapmakla, konunun hem Kırgız Türkçesi hem de Türkiye Türkçesi açısından daha net bir şekilde aydınlatılması, başta aktarma problemleri olmak üzere bu konudaki bir takım sorunlara çözümler bulunması hedeflenmiştir. Çalışmamızda, öncelikle gramer kitaplarında izah edilmiş bilgiler doğrultusunda, yine gramer kitaplarındaki edatlar incelenmiş; ama, öte yandan daha çok, bağlama edatlarının, derlediğimiz örneklerdeki anlamlarından yola çıkılarak değerlendirilmesine, sınıflandırılmasına çalışılmıştır. Mevcut gramer kitaplarından farklı olarak bu çalışmada, bağlama edatlarının kökeni, kullanılışı, görev ve işlevleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmada, özellikle, bağlama edatlarının her bir kullanılışının üzerinde durularak, Türkiye Türkçesine en uygun şekilde aktarılmasına gayret edildiği gibi, bu kullanılışların, cümledeki ifadeye kazandırdıkları değişik anlamları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylece konuyla ilgilenenlerin zihinlerinde oluşabilecek her türlü sorunun cevaplandırılmasına çalışılmıştır. Ayrıca Kırgız Türkçesindeki bağlama edatlarının kullanıldıkları çeşitli durumlarda kontekse bağlı olarak gerek kendisinin kazandığı, gerekse cümleye kazandırdığı anlamların Türkiye Türkçesindeki en uygun karşılıklarının bulunmasına çalışılmış ve iki lehçe arasında mukayese imkânı sunulmuştur. Dolayısıyla, Kırgız Türkçesindeki bağlama edatlarının, bazılarının benzer, bazılarının tamamen farklı, bazılarının da aynı yapılarda Türkiye Türkçesine aktarılabilecekleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kırgız Türkçesinin ve Türkiye Türkçesinin edatları, kullanılışları bakımından çok farklı olmadığı; ancak Kırgız Türkçesindeki edatların, sadece sözlükteki kelime karşılıklarıyla aktarıl mayacağı, duruma göre farklı yapı ve karşılığının kullanılması gerektiği söylenilebilir.

Abstract:
154 ABSTRACT The subject of our thesis "Conjunctions in Kyrgyz Turkish". Because of limited works on this field, we prefered to study on it. We tried to classificate the use of conjunctions in both Kyrgyz and Turkey Turkish. At the same time, we made great efforts to determine the different meanings of the expression in both of two dialects of same language, Turkish.. In addition this, we tried to solve the problems for another questions, especially translation and interpretation problems. In this study, conjunctions in Kyrgyz Turkish, their stems, structure, and peculiarities of their use and their functions have been researched. First of all conjunctions in grammar books are analysed. But in addition to these common structures, we studied their use in authentic texts. Also, evaluation and classifications of them are studied. Their roots and functions were explained and examplitied in detail. In this work the stress was made on the use of conjunctions, at the same great effort was made to translate into Turkey Turkish in the best way. Thus, it is tried to be answer for every kind of questions in this field. Kyrgyz Turkish and Turkey Turkish were compared and contrased in terms of conjunctions, their structure and usage. Thus, it is determined that some of conjunctions in Kyrgyz Turkish can be quotatited into Turkey's Turkish in the same structure or completely different structure. As a result, conjunctions in Kyrgyz and Turkish principally are not very different in terms of their use, but it should be pointed out that some conjunctions in Kyrgyz cannot be translated only with those meanings that are in the dictionary, moreover we should use different structure and equivalents according to the context.