5-6 yaş çocukların resimlerine akran ilişkilerinin yansıması
Reflection of peer relations in paintings of children aged 5-6
Yazar: NURSEL ÇERİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ EMRE
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Resim çizme = Drawing ; Resim çizme testleri = Drawing tests ; Resimler = Pictures ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: 5-6 yaş grubu çocukların resimlerine yansıyan akran ilişkilerinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Malatya il merkezinde bulunan 2018-2019 eğitim öğretim yılı içerisinde okul öncesi eğitim kurumlarındaki 5-6 yaş 180 çocukla yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", Gülay-Ogelman tarafından uyarlaması yapılan "Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği" ve ÇDÖ puan sıralamasında ilk 30 çocuğun resimleri kullanılmıştır. Araştırmada Karma Araştırma Yöntemi kullanıldı. Nicel verilerin analizinde NCSS programı kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemelerle sınanmıştır. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Bağımsız gruplar t testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Nitel veriler için İçerik Analiz kullanıldı.
Bulgular: ÇDÖ toplam puan sıralamasında cinsiyet ve yaşa göre anlamlı farklılık olmadığı, kardeş sayısına, kaçıncı çocuk olduğuna, ailesinin ekonomik düzeyine göre etkilendiği görüldü. ÇDÖ puan sıralamasında ilk 30 çocuğun prososyal davranışları öne çıkan çocukların resimlerinde akranları tarafından sevildiği bunu da resimlerinde çeşitli figür ve konumlarla yansıttığı, saldırgan davranışlar gösteren ve dolayısıyla dışlanan, kaygı/korkusu olan çocuklarınsa yalnız kaldığı resimlerinde ve keskin hat çizim ve figürlerede yansıttığı görülmüştür. Hiperaktif çocuklarınsa aceleyle çizip yarım bıraktığı veya çizimin dışına taşırdığı görülmüştür. Eldeki nitel verilerin nicel verilerle örtüşmektedir.
Sonuç: Resimlere yansıyan akran ilişkileri genel olarak ölçekle ve yapılan alan çalışmalarıyla uyum göstermektedir. Prososyal alanda yüksek puan alan çocukların kendilerini yalnız çizmediği, figür çeşitliliği kullanmak istediği; saldırgan, dışlanan, kaygı/korku ve hiperaktif çocukların çizimindeyse baskın, keskin kalem vuruşları veya kâğıdı dik kullandığı ve kendini resimde çizmediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: akran ilişkisi, erken çocukluk, resim.

Abstract:
Purpose: It is to examine the peer relations reflected in the paintings of children aged 5-6.
Materials and Methods: 180 children aged 5-6 in preschool education institutions in 2018-2019 school year in Malatya city center were included. "Personal Information Form", "Ladd and Profilet Child Behavior Scale" were used for data collection and paintings of the first 30 children were used in the CBS score ranking. Mixed Research Method was used in the study. NCSS program was used to analyze the quantitative data. The suitability of the data for normal distribution was tested with Shapiro-Wilk test and graphical analyses. Independent samples t-test was used to compare the normal distribution of quantitative variables between two groups. Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni test were used for intergroup comparison of quantitative variables not normally distributed. Content Analysis was used for the qualitative data.
Results: It was seen that there was no significant difference in the total score of the CBS according to gender and age, the number of siblings, the order of children, and the family's economic level were effective. In the CBS score ranking of the first 30 children, it was seen that the children whose prosocial behaviours were prominent were loved by their peers as reflected in their paintings with various figures and positions, and the children who showed aggressive behaviours and thus 
were externalized and who had anxiety/fear were left alone in their paintings as reflected in the sharp line drawings and figures. It was observed that hyperactive children hastily drew by leaving halfway or overflowed out of the drawing. The qualitative data available corresponds to the quantitative data.
Conclusion: The peer relations reflected in the paintings are generally compatible with the scale and field studies. It was seen that the children who received high scores in the prosocial area did not draw themselves alone and wanted to use figure diversity, while aggressive, externalized and hyperactive children who had anxiety/fear used dominant, sharp pencil strokes or paper upright and did not draw themselves in the painting.
Keywords: peer relations, early childhood, painting