Sosyal Bilgiler dersinde tarihsel yazılı kanıt kullanımının farklı boyutlarıyla incelenmesi
Examination of the use of historical written evidence in Social Studies course with different dimensions
Yazar: NESLİHAN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ADEM BELDAĞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde kanıt kullanma becerisi hem yaşam boyu öğrenmenin hem de sosyal bilgiler ve tarih derslerinin temelini oluşturmaktadır. Kanıt olmadan tarihi konuların ispatlanamayacağı gibi tarihsel yazılı kanıt olmadan da tarihi bilgiler çoğunlukla bir yorumdan ibaret kalır. Bu çalışmada tarihsel yazılı kanıt kullanma beceri ele alınmış tarih derslerinin ana unsurunu oluşturan kanıt kullanma sosyal bilgiler derslerinde tarih konularında araştırılmıştır. Çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersi içerisindeki tarih konularının öğretiminde tarihsel yazılı kanıt kullanımının 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı, ders kitapları ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Araştırmanın, çalışma grubunu sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri; veri kaynakları ise; 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ve 5, 6 ve 7. sınıf MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanan sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında verilerin toplanmasında iki farklı araç kullanılmıştır. 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve sosyal bilgiler ders kitaplarında tarihsel yazılı kanıt kullanımının tespiti için "kontrol listesi"; sosyal bilgiler öğretmenleri ile görüşmeler için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında tarihsel yazılı kanıtların konuyu somutlaştırarak kalıcı öğrenme sağladığı, derslerde edinilen bilgilere gerçeklik boyutu kattığı, tarihe olan ilgi ve merakı artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda kanıt temelli sosyal bilgiler derslerinin öğrencilerin kalıcı öğrenmelerinde önemli katkı sağladığı ve derse olan ilgiyi artırdığı için sosyal bilgiler öğretmenlerinin derslerinde tarihsel yazılı kanıta dayalı etkinlikleri kullanmaları önerilmektedir.

Abstract:
Today, the ability to use evidence forms the basis of both lifelong learning and social studies and history courses. Just as historical issues cannot be proven without evidence, historical information remains mostly an interpretation without historical written evidence. In this study, the skill of using historical written evidence was discussed and the use of evidence, which constitutes the main element of history lessons, was investigated in history topics in social studies lessons. The aim of the study is to evaluate the use of historical written evidence in the teaching of history topics in the social studies course based on the 2018 Social Studies Curriculum, textbooks and teacher opinions. The study group of the research consists of the opinions of social studies teachers, and the data sources of the study consist of the 2018 social studies curriculum and the social studies textbooks approved by the 5th, 6th and 7th grade MEB Board of Education. Within the scope of the research, two different tools were used to collect data. The 2018 Social Studies Curriculum and the "checklist" for determining the use of historical written evidence in social studies textbooks; a semi-structured interview form was used for interviews with social studies teachers. Content analysis technique was used in the analysis of the data. Within the scope of research, it has been brought to a conclusion that historical written sources reify the subject, provide permanent learning, raise the awareness that the information obtained in the lessons has a dimension of reality, and increase the interest and curiosity in history. In this respect, it is recommended that social studies teachers use historical written evidence based activities in their lessons, as evidence based social studies lessons contribute substantively to the permanent learning of their students and promote the interest in the lessons.