Kuzey Irak'ta dini yapı: Halepçe Kakai Cemaati örneği
Relegious structure in North Iraq: A case of The Halabja Kakaî Community
Yazar: HAMZA SALİH
Danışman: PROF. DR. TALİP KÜÇÜKCAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sosyolojik ve Antropolojik araştırmaların sonuçlarına göre din toplumun en önemli kaynaklarından biridir. Bu bağlamda tarih boyunca dinsiz bir topluma rastlanmamıştır. Bu bakımdan Kuzey Irak'ın insani yerleşime açılmasından bu yana din, bu toplumda her zaman önemli bir rol oynamıştır. İslam dini söz konusu topluma giriş yapmadan önce bölgede birçok inancın bulunduğu söylenmektedir. Genel olarak, Kuzey Irak nüfusunun çoğunluğu Kürtlerden oluşmaktadır. 
Kürtlerin çoğunluğu İslamiyet'i kabul etse de toplumda hâlâ eski inançların bazıları kendi varlığını sürdürmektedir. Kendi kadim inançlarını devam ettiren grupların başında Kakailer geldiği dolaysıyla çalışmada Halepçe'de yaşayan Kakailer ele alınmıştır. Kakailiğin ortaya çıkışıyla ilgili net bir belge bulunmamakla birlikte bazı araştırmacılar bu Cemaatin kökeni İslam'ın öncesine dayandırdıkları gibi bazıları da İslam'dan önce meydana geldiklerini ileri sürmektedirler. Ayrıca Kakailer kendine has dinî inanç ve törenleri vardır. Bununla birlikte bu inanca mensup olan inasnlar kendileri Kürt olarak tanıtmaktadırlar. Buna ek olarak kendi dini inancını da Kürtlerin eski dinlerinin biri olarak görmektedirler. 
Kakailik inancının en önemli ilkesi Donadonan'dır. Bu inanışa göre ölen kişinin ruhu başka bir kişiye veya bir şeye geri döner ve böylece yaşamaya devam etmektedir. Ayrıca Kakailer için büyük bir önem taşıyan dinî törenlerden biri Cem'dir. Kakailer genellikle Irak ve İran Kürtleri arasındaki sınırda yaşamaktadırlar. Son olarak da bahsi geçen bu Cemaatin dinî inanç ve törenlerine odaklanmanın yanı sıra Halepçe'de yaşayan Kakailerin  dinî inançları, sosyal yaşamları ve Müslümanlarla özel ilişkileri ile alakalı bilgi edinmek için ilgili kişiler ile görüşmeler yapılmıştır.

Abstract:
According to sociological and anthropological findings, one of the most substantial foundations of any society is religion. Hence, no irreligious society has been encountered in the history of mankind. In that respect, religions have consistently played a significant role in Northern Iraq ever since it was first established as a human settlement. It has been argued that there were many belief systems present in the region prior to Islam's arrival. Usually, the majority of the population of Northern Iraq consists of Kurds. 
While most Kurds accept Islam, certain ancient beliefs still exist in society. The Kakais are at the forefront of the groups that still maintain their ancient beliefs, which is why studying the Kakais, living in Halabja, is the primary focus of this study. Despite the fact that there is no conclusive evidence of the origin of the Kakai, some researchers attribute their appearance to the pre-Islamic period and some claim that they arose before Islam. The above-mentioned groups, moreover, have their own religious beliefs and rituals. However, the people who belong to this belief identify themselves as Kurds. Furthermore, they consider their own religious creed as one of the ancient Kurdish religions.
The central principal idea of the Kakai belief is the Donadonan. Under this belief, the souls of deceased people reincarnate into another body or object and therefore continue to exist. Additionally, the Cem is one of the religious rituals of enormous importance to the Kakai. Almost all the people belonging to this group live on the border between Iraqi and Iranian Kurd territories. Lastly, besides targeting the religious beliefs and ceremonies of this community as a study case, interviews were conducted with those involved to gather more insights into their religious views, their social life, and their particular relationship with Muslims.