Malatya yöresinde ortaöğretim çocuklarında (13-14 yaş) astım ve alerjik hastalıkların prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Prevalence and related risk factors of asthma and allergic diseases in secondary school children (13-14 years) in Malatya region
Yazar: MEHMET YAVUZ ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM TOPAL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Anketler = Questionnaires ; Astım = Asthma ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Malatya = Malatya ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Prevalans = Prevalence ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Astım ve alerjik rinit başta olmak üzere alerjik hastalıklar tüm dünyada sık görülen ve toplumsal yükleri de oldukça fazla olan kronik hastalıklardandır. Bu çalışmanın amacı, Malatya ilinde 13-14 yaş grubu çocuklarda astım ve diğer alerjik hastalıkların sıklığını ve ilişkili risk faktörlerini tanımlamaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma Ekim 2016-Aralık 2016 tarihleri arasında Malatya il merkezinde yapılmıştır. Malatya il merkezi 4 farklı bölgeye bölünerek (kuzey, güney, doğu ve batı) rastgele bir seçimle her bölgeden bir okul seçilerek farklı sosyokültürel yapıların çalışmaya katılımı sağlandı. Çalışmada çocuklara astım, alerjik rinit ve atopik dermatit sıklığını ve ilişkili risk faktörlerini belirlemeye yönelik soruların sorulduğu ISAAC anket formu kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmamızda herhangi bir zamanda hışıltılı solunum yaygınlığı %11,4, son 1 yılda hışıltılı solunum yaygınlığı %6,3, hekim tanılı astım yaygınlığı ise %6,5 olarak tespit edildi. Çocukların %36,4'ü yaşamlarının herhangi bir döneminde alerjik rinit semptomları tanımladı. Son 1 yılda alerjik rinit semptomları olanlar %13,9 olarak saptandı. Hekim tanılı alerjik rinit prevalansı %3,9 olarak bulundu.  Hayatın herhangi bir döneminde atopik dermatit bulguları olanlar  %4,9, hekim tanılı atopik dermatit sıklığı ise %5,1 olarak saptandı.
Çalışmamızda ebeveynde alerjik hastalık öyküsü, evde sigara kullanımı ve evde hamam böceği görülmesi herhangi bir dönemde hışıltı için risk faktörü olarak bulundu. Yine ebeveynde alerjik hastalık öyküsü herhangi bir zamanda alerjik rinit bulguları olması için risk faktörü olarak tespit edildi. Altı ay ve üzeri süren kaşıntılı döküntü şikâyeti için kız cinsiyet ve anne sütü alım süresinin 6 aydan az olması risk faktörü olarak saptandı. 
Çalışmamızda cinsiyet, anne sütü alım süresi, evde halı olması ve evcil hayvan beslemenin astım semptomları ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı saptandı. Yine cinsiyet, anne sütü alım süresi, evde halı olması, evde sigara kullanımı, evde hamam böceği görülmesi ve evcil hayvan beslemenin herhangi bir dönemde alerjik rinit bulgularının olması ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi. Hayatın herhangi bir döneminde atopik dermatit bulgularının olması ile ebeveynde alerjik hastalık öyküsü, evde halı olması, evde sigara kullanımı, evde hamam böceği görülmesi ve evcil hayvan beslemenin anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi.
Sonuç: Malatya ilinde astım ve diğer alerjik hastalıkların sık görüldüğü bulundu. Bu hastalıkların önlenmesinde değiştirilebilir risk faktörlerinin de olduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Alerji, Astım, ISAAC, Prevalans, Risk Faktörleri

Abstract:
Aim: Allergic diseases, especially asthma and allergic rhinitis, are chronic diseases that are common all over the world and have a high social burden. The aim of this study is to identify the prevalence of asthma and other allergic diseases and related risk factors in children (13-14 years) in Malatya.
Material and Method: The study was conducted between October 2016 and December 2016 in center of Malatya. Malatya was divided into 4 different regions according to the province center (north, south, east and west), and a school was selected from each region with a random selection to participate to the study different socio-cultural structures. The ISAAC questionnaire was used in the study, which asked children questions about the frequency of asthma, allergic rhinitis, and atopic dermatitis and associated risk factors.
Results: In our study, the prevalence of wheezing at any time was 11.4%, the prevalence of wheezing in the last 1 year was 6.3%, and the prevalence of doctor diagnosed asthma was found 6.5%. In this study 36,4% of the children identified allergic rhinitis symptoms at any time of their life. Those with allergic rhinitis symptoms in the last 1 year were found to be 13.9%. The prevalence of doctor diagnosed allergic rhinitis was found to be 3.9%. The presence of atopic dermatitis findings at any time of life was 4.9%, and the doctor diagnosed atopic dermatitis frequency was 5.1%.
In our study, history of allergic disease at parents, smoking at home and cockroaches at home were found as risk factors for wheezing at any time. The history of allergic disease at parent was identified as a risk factor for the presence of allergic rhinitis findings at any time. For a complaint of itchy rash that lasted six months and over,   female gender and duration of breastfeeding less than 6 months were found the risk factors.
In our study, it was determined that there was no significant relationship between symptoms of asthma and gender, duration of breastfeeding, carpet at home and the pet. It was also found that there was no significant relationship between the presence of allergic rhinitis findings in any period of the life with gender, duration of breastfeeding, carpet at home, smoking at home, cockroach at home and pet. It was found that there was no significant relationship between the presence of atopic dermatitis findings at any time of life with a history of allergic disease at parents, the presence of carpets at home, smoking at home, cockroaches at home and pet.
Conclusion: Asthma and other allergic diseases were common in Malatya province. It was also found that there are changeable risk factors to prevent of these diseases.

Key words: Allergy, Asthma, ISAAC, Prevalence, Risk Factors