Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrenci ve mezunlarında spor beslenmesi bilgi anketi'nin (49-SBBA) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması
The validity and reliability study of the turkish version of the 49-item sports nutrition knowledge instrument (49-SNKI) for students and graduates of the school of physical education and sports
Yazar: HAZAL MISIRLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME PULAT DEMİR
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beden eğitimi ve spor yüksekokulları = Physical education and sport faculty ; Beslenme = Nutrition ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Spor = Sports ; Yapısal geçerlik = Construct validty ; Ölçekler = Scales

Özet:
Beslenme, uygun antrenman ve genetik özelliklerle birlikte sporcunun performansı üzerine etki eden en önemli faktörlerden biridir. Bu çalışmada, 49 Maddeli Spor Beslenmesi Bilgi Anketi'nin (49-SBBA) geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması ile Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrenci ve mezunlarında spor beslenmesi konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve beslenme alışkanlıkları ile ilişkili faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma metodolojik ve tanımlayıcı tipte olup, 18-38 yaş arası 349 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencisi ve 153 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu mezunu ile yürütülmüştür. Bireylerin genel özelliklerinin, spor beslenmesi bilgi düzeylerinin ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket formu internet üzerinden uygulanmıştır.
Ölçeğin Türkçe çevirisinin dil geçerliğini sağlamak amacıyla, çeviri-geri çeviri metodu kullanılmıştır. Ölçek kapsam geçerliğinin sağlanması için ise uzman görüşleri alınmış ve ölçek toplam Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) 0,88 olarak belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla uygulanmış ve sonuçta orijinal ölçek ile uyumlu şekilde 6 alt boyut (karbonhidrat, protein, yağ, hidrasyon, mikrobesinler ve ağırlık yönetimi) sağlanmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun güvenirliğinin değerlendirilmesi için; iç tutarlılık katsayısı ve madde analizi metotları kullanılmıştır. 6 alt boyut için ölçeğin Cronbach's alpha değerleri; 0,586 (Karbonhidrat), 0,619 (Protein), 0,652 (Yağ), 0,645 (Hidrasyon), 0,573 (Mikrobesinler), 0,571 (Ağırlık Yönetimi) olarak saptanmıştır. Madde analizi sonuçlarında, her alt boyutun madde-ölçek toplam korelasyonlarının tamamı anlamlı düzeyde elde edilmiştir. 
Çalışma grubunun 49-SBBA puanlarının; cinsiyete, yaşa, medeni duruma ve öğrenim durumuna göre değiştiği görülmüştür. Sonuç olarak; 49-SBBA, spor beslenmesi bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Beslenme bilgisinin uygulama, davranışlar ve performans üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla bu alanda yapılacak daha çok sayıda araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Nutrition is one of the most important factors affecting the performance of the athlete, as well as genetic characteristics and proper training. In this study, it was aimed to ensure the validity and reliability of the 49-Item Sports Nutrition Knowledge Instrument (49-SNKI), as well as to evaluate the level of knowledge of students and graduates of the School of Physical Education and Sports about sports nutrition and to evaluate factors related to eating habits. The study has a methodological and descriptive type and was conducted with 349 students and 153 graduates of the School of Physical Education between the ages of 18-38. The questionnaire was applied online to assign general characteristics, sports nutrition knowledge, and nutritional habits of the individuals.
In order to ensure the language validity of the Turkish translation of the scale, the translation-back translation method was used. In order to ensure the validity of the scale content, expert opinions were taken and the scale total Content Validity Index (CVI) was determined as 0.88. The confirmatory factor analysis was applied to assess the structural validity of the Turkish form of the scale and 6 sub-dimensions (carbohydrate, protein, fat, hydration, microbes and weight management) were provided in accordance with the original scale. Internal consistency coefficient and item analysis methods were used to evaluate the reliability of the Turkish form of the scale. 6 cronbach's alpha values of the scale were 0.586 (carbohydrate), 0.619 (Protein), 0.652 (fat), 0.645 (hydration), 0.573 (microbes), 0.571 (Weight Management) for the lower dimension. In the results of matter analysis, all matter-scale total correlations of each sub-dimension were obtained at a significant level. 
49-SBBA scores of the study group; gender, age, marital status, and educational status were found to vary. As a result; 49-SBBA is a valid and reliable scale that can be used to evaluate the knowledge level of sports nutrition. More research is needed to evaluate the effect of nutritional knowledge on sports nutrition practice, behavior, and performance.