Evde bakım hastalarının yaşam kaliteleri ve bakım verenlerin yükünün değerlendirilmesi
Evaluation of caregivers burden of the patients receiving home care health service
Yazar: SÜMEYYE AKÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ESKİMEZ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ülkemizde evde bakım hastaları ile yapılan araştırmalar sınırlı olup, hastaların yaşam kalitesi ile onlara bakım veren bireylerin yükü arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırma evde sağlık biriminden hizmet alan hastaların yaşam kalitesi ve onlara birincil bakım veren kişilerin bakım yükünü değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, Adana ili Kozan Devlet Hastanesinde evde sağlık hizmeti alan ilçe merkezinde kayıtlı 120 hasta oluşturmaktadır. Evrenin tamamı örnekleme alınmış 105 hasta ve hastaya bakım veren 105 birey ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırma, Adana İl Sağlık Müdürlüğü kurum izni, ve Çukurova Üniversitesi Etik Kurul izni alındıktan sonra Kasım 2018- Mart 2019 tarihleri arasında yapılmıştır.  Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, bakım verenin yükü ölçeği, yaşam kalitesi WHOQOL-Bref ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, standart sapma, ortalama, ANOVA TEST(Ki kare, Chi square) testi kullanılmıştır.
Araştırmada, hastaların %67.6'sının kadın olduğu ve yaşam kalitesi puan ortalamasının 68.15±9.9 olduğu saptandı. Hastaların yaşam kalitesinin en yüksek 53.72±13.39 puan ortalaması ile çevresel alanda, en düşük 10.04±1.42 puan ortalaması ile fiziksel alanda olduğu belirlenmiştir. Bunun yanısıra hastalara bakım veren bireylerin %90.5'inin kadın olduğu ve bakım yükünün 53.72±13.3 puan ortalaması ile orta/ileri düzeyde yük hissettikleri saptanmıştır. Araştırmanın sonucunda hastaların yaşam kalitesi ile bakım veren bireylerin yükü arasında negatif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir(p<0.01). Bakım veren bireylerin bakım yükü azaldıkça hastaların yaşam kalitesi yükselmektedir. 
Hastaların beklenen yaşam kalitesi düzeyini artırmak, bakım verenin yükünü azaltma noktasında sağlık destek sistemlerinin geliştirilmesi, evde sağlık hizmetlerinin yalnızca hasta odaklı değil bakım veren odaklı da olması için çalışmalar yapılması ve sağlık hizmeti sunan personelin bu konuda eğitilmesi önerilebilir.

Abstract:
Researches about home care patients are limited in our country that there isn't found a research about the relation  between the patients life quality and the burden of individuals who care for them. This research is a descriptive and cross sectional one which has been done to evaluate the burden of patients and primary caregivers.
The population of the study consist of 120 patients registered in the district center of Kozan State Hospital in Adana, receiving home health care services. The study was completed with  105 patients whose entire population was sampled and 105 individuals who cared for them. The research was conducted between November 2018 and March 2019, after obtaining the institutional permission of Adana Provincial Health Directorate and the permission of Çukurova University Ethics Committee.During data collection, information form prepared by the researcher, load scale of the caregivers WHOQOL-Bref quality of life scale are used. In the evaluation of data, percentages, standart deviation middle average, Anova Test are used.  
It is detected in the research that %67.6 percentage of the patients are woman and their average quality of life scare is 68.15±9.9 patients quality of life is in the highest environment area with the average score 53.73±13.30 and lowest in the physical area with the average score 10.04±1.42. Besides this, it is designated that %90.5 percentage of caregivers are women and they middle/highly load. It is designated as a result of the research that there is a negative middle level and statistical relationship between patients quality of life and caregivers burden (p<0.01). So as the caregivers decreases, patients quality of life increases.
	It is suggestible to improve patients quality of life, with the help of health support services, to decrease the burden of caregivers, to improve health support services, home health services are not only patient ariented but also being focused on the caregivers and to train health personnel on this subject.