Endüstriyel tesislerde kurumsal karbon ayak izi: Tekstil firması örneği
Corporate carbon footprint in industrial facilities: Textile company example
Yazar: ADEM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NESRİN KAYATAŞ DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ana gündem maddelerinden birisi iklim değişikliğiyle mücadele ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasıdır. Bu tez çalışmasının amacı Kayseri'de faaliyet gösteren bir tekstil firmasının 2021 yılı Kurumsal Karbon Ayak İzinin (KKAİ) hesaplama temelli olarak ISO 14064:2018 standardına göre Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)'n aşama bazlı yaklaşımı kullanılarak belirlenmesidir. Tesisin faaliyetlerinden kaynaklanan doğrudan emisyonların yanı sıra satın alınan enerji, girdi ve çıktı ürünlerinin taşımacılık faaliyetleri, çalışanların servisleri, iş seyahatleri, atıklar, alınan ürün ve hizmetlerden kaynaklı dolaylı emisyonlar, üretilen ürünlerin kullanım ve yaşam sonundan kaynaklı dolaylı emisyonlar ve diğer dolaylı emisyon kaynakları hesaplamalara dahil edilmiştir. KKAİ dağılımı azalan sırayla şu şekildedir: Kategori-4 45.226,95 tCO2e/yıl (%89,29), Kategori-3 2.422,84 tCO2e/yıl (%4,78), Kategori-2 1.329,08 tCO2e/yıl (%2,62), Kategori-1 1.183,54 tCO2e/yıl (%2,34), Kategori-6 324,80 tCO2e/yıl (%0,64), Kategori-5 164,56 tCO2e/yıl (%0,32). Elde edilen sonuçlar firmanın KKAİ bakımından en büyük etkisinin girdi malzemeleri ve alınan hizmetlerden kaynaklandığını sonrasında da yapılan taşımacılık faaliyetlerinin geldiği görülmektedir. Firmanın birinci dereceden kontrol alanında olan üretim faaliyetlerinden ve elektrik tüketiminden kaynaklanan KKAİ'nin toplamı %4,96 ile sınırlı bir paya sahiptir. Bu sonuçlara göre temel dekarbonizasyon stratejileri; geri dönüştürülebilir ve çevresel etkisi düşük hammadde kullanımı, kaynak verimliliği, taşımacılıkta rota optimizasyonu, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Today, one of the main agenda items of developed and developing countries is combating climate change and in this scope reducing greenhouse gas emissions. The aim of this thesis study is to determine the 2021 corporate carbon footprint (CCF) of a textile company operating in Kayseri using Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) tier approach on calculation basis according to the ISO 14064:2018 standard. In addition to direct emissions resulting from the activities of the facility, purchased energy, upstream and downstream transportation activities, employee commuting, business travels, wastes, indirect emissions from purchased product and services, indirect emissions from the use and end of life of the products produced by the facility, and other indirect emission sources included in the calculations. CCF distribution in descending order are: Category-4 45,226.95 tCO2eq/year (89.29%), Category-3 2,422.84 tCO2eq/year (4.78%), Category-2 1,,329.08 tCO2eq /year (2.62%), Category-1 1,183.54 tCO2eq/year (2.34%), Category-6 324.80 tCO2eq/year (0.64%), Category-5 164.56 tCO2eq/year (0.32%) respectively. These results show that the biggest CCF impact comes from input materials and services then transportation activities. The total CF impact caused by the company's production activities within its primary control area and CF caused by electricity consumption has a very limited share with 4.96%. According to the results obtained, the main decarbonization strategies that the company should focus on are; the use of recyclable and low environmental impact raw materials, resource efficiency, route optimization in transportation, and the use of renewable energy resources.