Bariatrik cerrahi girişim sonrası hastalara uygulanan mobilizasyon programının gastrointestinal komplikasyonları önlemeye etkisi
The effect of mobilization program on prevention of gastrointestinal complications in patients after bariatric surgery
Yazar: İNCİ KIRTIL
Danışman: PROF. DR. NEVİN KANAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Komplikasyonlar = Complications ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Bu çalışma, laparoskopik sleeve gastrektomi hastalarına uygulanan planlı, erken ve hedefli mobilizasyon programının, gastrointestinal komplikasyonları önlemedeki etkisini incelemek amacıyla uygulandı. Kontrol gruplu ve yarı deneysel tasarımda olan çalışmanın verileri, Temmuz 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında toplandı. Çalışma, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel cerrahi kliniğinde, sleeve gastrektomi uygulanan ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 70 hasta (girişim grubu=35, kontrol grubu=35) ile gerçekleştirildi. Çalışmaya başlamadan önce etik kurul, kurum izni ve hastaların yazılı ve sözlü izinleri alındı. Verilerin analizinde anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.  
Girişim grubunda yer alan hastalara ameliyat öncesinde erken ve hedefli mobilizasyon hakkında detaylı eğitim verildi. Hastalar ameliyattan sonra 5. saatte mobilize edildi ve taburcu olana kadar belirlenen adım hedefleri doğrultusunda yürütüldü. Kontrol grubundaki hastalar ise klinik rutininde izlendi. Gruplardaki hastaların anestezi, cerrahi girişim ve ameliyat sonrası tedavi protokolleri aynıydı. Hastaların ameliyattan bir gün önce ve ameliyat sonrası 0., 1., 2., 3. ve 7. günde ağrı, abdominal distansiyon, bulantı şiddeti ve oral alımları değerlendirildi, abdominal çevre ölçümleri yapıldı ve gastrointestinal işlevleri izlendi. Çalışma sonucunda, girişim grubundaki hastalarda ilk gaz ve gaita çıkış zamanı ile ilk oral alıma başlama zamanının anlamlı olarak daha erken, gaita çıkış sıklığının daha fazla, ağrı, abdominal distansiyon ve bulantı şiddetinin daha az olduğu, oral alımın daha iyi tolere edildiği ve toplam alınan oral miktarının daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). Hastaların attıkları adım sayıları ile ilk gaz çıkış zamanı, ilk oral alım zamanı ve toplam oral alım miktarı arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken (p>0,05), ameliyat sonrası 2. günde gaita çıkış zamanı arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Bu bulgulara dayanarak, sleeve gastrektomi hastalarında gastrointestinal komplikasyonları önlemek amacıyla planlı, erken ve hedefli mobilizasyonun uygulanabilir bir hemşirelik girişimi olduğu sonucuna varıldı.      
Anahtar Kelimeler: Bariatrik cerrahi, gastrointestinal komplikasyonlar, erken mobilizasyon, hedefli mobilizasyon, ameliyat sonrası bakım

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of the planned mobilization program applied to laparoscopic sleeve gastrectomy patients on preventing gastrointestinal complications. Data of this control group and quasi-experimental design study was collected between July 2019 and March 2020. The study was carried out with 70 patients (intervention group=35, control group=35) who underwent sleeve gastrectomy and met the inclusion criteria in the general surgery clinic of a training and research hospital in Istanbul. Prior to the study, the consent of the ethics committee, institutional permission, and written and verbal patient consent were obtained. In the analysis of the data, significance was evaluated at the level of p<0.05. 
The patients in the intervention group were given detailed training on early and targeted mobilization before surgery. The patients were mobilized at the 5th hour after the surgery and they were carried out in line with the determined step targets until they were discharged. Patients in the control group were followed up in their clinical routine. Anesthesia, surgical intervention and postoperative treatment protocols of the patients in the groups were the same. Pain, abdominal distension, severity of nausea, and oral intake were evaluated, abdominal circumference was measured, and gastrointestinal functions were monitored one day before the surgery and on postoperative 0, 1, 2, 3 and 7 days. Study results showed that the first flatus, defecation and oral intake time were significantly earlier, the frequency of defecation was higher, the severity of pain, abdominal distension and nausea was lower, oral intake toleration was better, and total oral intake amount was higher of the patients in the intervention group (p<0.05). While no significant correlation was found between the number of steps taken by the patients and the time to first gas, the first oral intake time and the total amount of oral intake (p>0.05), a positive statistically significant correlation was found between the time of defecation on the 2nd postoperative day (p>0.05). Based on these findings, it was concluded that planned, early and targeted mobilization is a practicable nursing intervention in preventing gastrointestinal complications in sleeve gastrectomy patients.
Keywords: Bariatric surgery, gastrointestinal complications, early mobilization, targeted mobilization, postoperative care