Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda tiroid disfonksiyonunun değerlendirilmesi /
Yazar: MEHMET ARMAĞAN ALAKUŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMRE ATABEK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM) fiziksel ruhsal ve sosyal gelişim yönünden ciddi sonuçları olan genetik, otoimmün ve çevresel etkilerle insülin salınımındaki bozukluk sonrası karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozuklukla sonuçlanan çocukluk ve adolesan yaş aralığının en sık görülen hormonal hastalığıdır. T1DM' li hastalarda otoimmün hastalıkların bazılarında görülme sıklığı artmıştır. Çalışmamızda Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı Polikliniği'de 2010 ile 2018 tarihleri arasında T1DM tanılı takip ve tedavi edilen 100 hastanın tanı anında ve takipte gelişen otoimmün tiroidit sıklığının tespit edilmesi ve varsa otoimmün tiroidit için risk faktörlerinin tespit edilmesi amaçlandı.

Yöntem: Bu çalışmada 2010-2018 tarihlerinde Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı'nda takip edilen yaşları 6 ay-18 yıl arasında 100 tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanın klinik ve laboratuar bulguları ile tiroid fonksiyonları, yaş, cinsiyet ve diğer antropometrik ölçümler hastane dosyaları üzerinden retrospektif olarak incelendi.

Bulgular: 100 hastanın diyabet tanı yaşı yıl ortalaması 8,50±3,95 (Min.=1,00-Maks.=17,00). Bu hastaların 42'si (%42,0) erkek 58'i kız (%58,0) olup tüm vakaların 50'si (%50,0) puberte dönemindeydi. Vakaların klinik özellikleri değerlendirildiğinde 22 (%22,0) hastanın otoimmun tiroidit olduğu görüldü. Otoimmün tiroidit hastalarınını 6'sı (%6,0) hipotiroidi, 4'ü (%4,0) Subklinik hipotiroidi ve 2'si (%2,0) Hipertiroidi kliniğine sahip olduğu tespit edildi. Otoimmün tiroidit hastalarının yaş ortalamaları 16,69 olıp 22 hastanın 18'i (%81,8) kız 4'ü (%18,2) erkekti. Tiroidit hastalarının 14'ü (%59,1) pubertal, 9'u (%40,9) prepubertaldi. Otoimmün tiroidit gelişen olgularla gelişmeyen olguların klinik ve laboratuar bulguları karşılaştırıldığında (yaş, cinsiyet, puberte, antropometrik ölçümler, kontrol kan şekerleri (tiroidit hastalarında tiroidit tanısı anı kontroller), glikolize hemoglobin, C-peptid, serbest tiroksin, tiroid stimülan hormon ve diyabet otoantikorları) yaş ve kontrol kan şekerleri istatistiksel olarak anlamlı farklı bulundu. Otoimmün tiroiditi olan T1DM'li olguların yaş ortalaması otoimmün tiroiditi olmayanlara göre daha büyük, kız cinsiyet oranı yüksek ve pubertal olgu oranı daha fazlaydı. Birden fazla tiroit otoantikor pozitifliği tiroidit için istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmadı.

Sonuç: T1DM'li hastalarda, özellikle puberte döneminde otoimmün tiroidit gelişme sıklığı normal popülasyona göre fazladır. Yaşı büyük hastalarda ve şeker regülasyonu bozuk seyreden hastalarda rutin önlemlerin fayda göstermediği durumlarda tiroidit ihtimali akla gelmelidir. Bu nedenle T1DM olguları tiroid otoantikorları ve tiroid hormonları açısından belirli periyotlarla değerlendirilmelidir.

Anahtar kelimeler: Tip 1 Diyabet, Tip 1 Diabetes Mellitus, Otoimmün tiroidit

Abstract:
Objective: Type 1 Diabetes Mellitus (T1DM) is the most common hormone disorder of childhood and adolescence that has unfavorable outcomes in physical, mental and social development, and leads to impaired carbohydrate, protein and fat metabolisms due to impaired release of insulin due to genetic, autoimmune and environmental factors. Incidence of some autoimmune diseases is increased in T1DM patients. In our study, determination of frequency of autoimmune thyroiditis, which developed at the time of diagnosis and during follow-up, of 100 patients diagnosed and followed-up with T1DM in Necmettin Erbakan University, Meram Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Division of Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic between 2010 and 2018 and, if existed, determination of risk factors for autoimmune thyroiditis was aimed.

Method: In this study, clinical and laboratory findings, as well as gender, age and other anthropometrics of 100 children and adolescents at 6 months-18 years of age who were diagnosed and followed-up with Type 1 Diabetes Mellitus Necmettin Erbakan University, Meram Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Division of Pediatric Endocrinology between 2010 and 2018 were evaluated retrospectively by using hospital records.

Results: Of 100 patients; mean age at diagnosis was 8.50±3.95 (Min=1.00-Max=17.00). Of these patients; 42 (42.0%) were male and 58 (58.0%) were female, with 50% being at pubertal age. When clinical features of the cases were evaluated, 22 (22.0%) of the patients were found to have autoimmune thyroiditis. Of the patients with autoimmune thyroiditis; 6 (6.0%) were determined to have clinical manifestations of hypothyroidism, 4 (4.0%) of subclinical hypothyroidism and 2 (2.0%) of hyperthyroidism. Mean age of patients with autoimmune thyroiditis was 16.69 and of 22 patients; 18 (81.8.0%) were female and 4 (18.2) were male. Of the patient with thyroiditis; 14 (59.1%) were pubertal and 9 (40.9%) were prepubertal. Compared clinical and laboratory findings of the cases with and without autoimmune thyroiditis (age, gender, puberty, anthropometric measures, control blood glucose levels (controls at the time of diagnosis with thyroiditis in patients with thyroiditis), glycosylated hemoglobin, C-peptide, free thyroxin, thyroid stimulating hormone and diabetes autoantibodies), age and control blood glucose levels were determined to be statistically significantly different. Mean age, ratio of females to males and ratio of pubertal cases of the T1DM cases with autoimmune thyroiditis were higher compared to those without autoimmune thyroiditis. Presence of more than one positive thyroid autoantibody was not found to be statistically significantly different.

Conclusion: In T1DM patients, incidence of autoimmune thyroiditis is higher compared to normal population, particularly during puberty. Possibility of thyroiditis should be considered in case where routine precautions fail in older patients and those with poorly regulated blood glucose levels. Therefore, T1DM cases should be screened at regular intervals for thyroid autoantibodies and thyroid hormones.

Keywords: Type 1 Diabetes, Tip 1 Diabetes Mellitus, Autoimmune thyroiditis