Değerler eğitimi boyutuyla kültürel ve yapısal bakımdan Arguvan türküleri
Arguvan turkus in cultural and structural conditions with values education dimension
Yazar: EYLEM ÖZTAŞ DEĞİRMENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KARAGÖZ DURSUN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Sanat Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmanın amacı, TRT repertuvarında yer alan Arguvan yöresi
türkülerinin değerler eğitimi kapsamında ele alınarak kültürel ve yapısal bakımdan
incelenmesidir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada yapılan literatür taramasıyla
Arguvan yöresi türkülerinin kültürel boyutu, araştırma kapsamında ele alınan
türkülerin analiz edilmesiyle de Arguvan yöresi türkülerinin yapısal özellikleri ve
değerler eğitimi açısından durumu açıklanmıştır. Bu doğrultuda incelenen eserlerde
TRT Türk halk müziği repertuvarında yöresi Arguvan olan uzun havaların yapı,
konu-tema ve değerler eğitimi açısından özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler
SPSS programı ile yüzde-frekans cinsinden değerlendirilerek tablolar ve grafikler
halinde sunularak yorumlanmıştır. Uzun havalar ağız, makam dizisi, ses aralığı ve
tema bakımından incelenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda, Arguvan
yöresine ait TRT müzik dairesi yayınlarına ait arşiv kayıtlarından türkülerin notaları
alınmıştır. Türküler, repertuvar numarası sırasına göre değerlendirilip ve müziksel
açıdan analiz edilip Arguvan yöresi türkülerinin genel karakteri ortaya konulmuştur.
Kırık hava formundaki türkülerini makam dizileri bakımından Uşşak ve Hüseyni
makam dizisinde, Usûl bakımından incelendiğinde basit, birleşik ve karma
usûllerden ve ağırlıklı olarak karma usûlde türkü örneklerinin olduğu görülmüştür.
Uzun havaların Arguvan ağzıyla icra edildiği ve türkülerin makam dizisi olarak
Uşşak, Hüseyni, Hicaz ve Muhayyer makam dizilerinde olduğu, serbest usûlde
örneklerin yer aldığı tespit edilmiştir.
Arguvan Türküleri konu-tema açısından incelendiğinde türkülerin gurbet, sevgi,
özlem, sitem, övgü, çaresizlik, teselli, öğüt, bağlılık, beddua, temenni, memleket
sevgisi, nasihat, ayrılık temalarında yazıldığı görülmüştür. Arguvan Türkülerinin
değerler eğitimi açısından incelenmesinde belirleyici unsur olan on kök değerden:
sevgi, saygı, öz denetim, sabır, adalet, dürüstlük değerlerini içerdiği tespit edilmiştir. Ağırlıklı olarak sevgi değerini içerirken bazı kök değerlerin ise işlenmediği
görülmüştür. Buradan hareketle en fazla sevgi ve daha sonra saygı değerini temel
alan Arguvan Türkülerinin değerler eğitimi boyutuyla insanları ortak noktada
buluşturan birleştirici unsurlardan oluştuğu söylenebilir. Ayrıca Türkülerin, on kök
değer dışında diğer değerler olarak nitelendirilen sevda, hasret, özlem, çaresizlik,
bağlılık, sadakat, gurbet ve ayrılık gibi değerleri de içerdiği de tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Arguvan, Arguvan Türküleri

Abstract:
The aim of this study is to examine the folk songs of the Arguvan region in
the TRT repertoire in terms of cultural and structural aspects within the scope of
values education. In this descriptive study, the cultural dimension of the folk songs of
the Arguvan region was explained through the literature review, and the structural
features of the folk songs of the Arguvan region and their situation in terms of values
education were explained by analyzing the folk songs discussed within the scope of
the research. In this regard, in the works examined, the characteristics of the long
havas, whose region is Arguvan, in the TRT Turkish folk music repertoire, were
determined in terms of structure, subject-theme and values education. The data
obtained were evaluated in percentage-frequency using the SPSS program and
interpreted by presenting them in tables and graphs. Uzun havas were examined in
terms of dialect, maqam sequence, vocal range and theme. For the purpose of the
research, the notes of the folk songs were taken from the archive records of the TRT
music department broadcasts of the Malatya/Arguvan region. The folk songs were
evaluated according to the repertoire number order and analyzed musically, and the
general character of the folk songs of the Arguvan region was revealed. It has been
seen that the folk songs in the Kırık Hava form are in the Uşşak and Hüseyni maqam
series in terms of maqam scale, and when examined in terms of rhythm, they consist
of simple, compound and mixed rhythms and that there are predominantly mixed
rhythm folk song examples. It has been determined that the long havas are performed
in the Arguvan dialect and that these folk songs are in the maqam sequences of
Uşşak, Hüseyni, Hicaz and Muhayyer, and that there are examples in free rhythm.
When Arguvan Folk Songs were examined in terms of subject-theme, it was seen
that the folk songs were written on the themes of homesickness, love, longing,
reproach, praise, despair, consolation, advice, loyalty, curse, wish, love for the country, advice and separation. In the examination of Arguvan Folk Songs in terms
of values education, it was determined that they contain the values of love, respect,
self-control, patience, justice and honesty, among the ten root values that are the
determining factors. While it mainly includes the value of love, it has been observed
that some root values are not processed. Based on this, it can be said that Arguvan
Folk Songs, which are based on the value of love and then respect, consist of
unifying elements that bring people together at a common point with the dimension
of values education. It has also been determined that folk songs include values such
as love, longing, longing, helplessness, commitment, loyalty, homesickness and
separation, which are described as other values besides the ten root values.

Key Words: Values Education, Arguvan, Arguvan Folk Songs