Preoperatif görüntüleme yöntemlerinin (MR, BT, 18F-FDG PET/BT) over kanserinin yayılımını saptamada ve tedavi yöntemini belirlemede etkinliği
The effect of preoperative imaging methods (MR, CT, 18F-FDG PET/CT) on determining the propagation of ovarian cancer and determining the treatment method
Yazar: HÜLYA KANDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAVUZ SALİHOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Görüntüleme yöntemleri = Imaging methods ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Perioperatif dönem = Perioperative period ; Periton = Peritoneum ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Tedavi = Treatment ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
AMAÇ: Over kanserleri içerisinde en sık epitelyal over kanseri izlenmektedir ve ileri evrelerinde sıklıkla peritoneal yayılım paterni göstermektedir. EOK'de uygun cerrahi sitoredüksiyon sağkalımı etkileyen en önemli bağımsız faktördür. Bu nedenle cerrahinin amacı var olan tümöral dokuların tamamen çıkarılmasıdır. Yeterli sitoredüksiyon sağlanamayacağı öngörüldüğünde ise Neoadjuvan Sistemik Kemoterapi (NAKT) seçeneği gündeme gelmektedir. Kanserin metastaz yaptığı bölgeler primer tedavi seçimine karar vermede etkilidir. Bu nedenle Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR), Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve 18-Florodeoksiglukoz Pozitron Emisyon Tomografisi/Bilgisayarlı Tomografinin (18F-FDG PET/BT) EOK yayılımı saptamadaki rolünü değerlendirmek üzere prospektif bir çalışma planladık. Birincil amacımız preoperatif dönemde MR, BT, PET/BT çekimleri yapılan EOK hastalarda batın içi tümöral yoğunluğu ve tümör ile infiltre alanları göstermede hangi görüntüleme yönteminin daha başarılı olduğunu saptamaktı. EOK'nin sıklıkla yayıldığı 24 spesifik anatomik bölgedeki tümörleri saptamada, her bir görüntüleme yönteminin sensitivite-spesifite, pozitif prediktif değer (PPD), negatif prediktif değer (NPD) ve doğruluk yüzdelerini hesaplandık. İkinci amacımız, her üç görüntüleme yönteminin Sugarbaker tarafından önerilen uluslararası Peritoneal Kanser İndeksi (PKİ) puanını belirlemede etkinliğini saptamaktı. Bunun için görüntüleme yöntemleri ile hesaplanan operasyon öncesi PKİ puanı ve operasyon esnasında hesaplanan PKİ puanını karşılaştırdık. Üçüncü amacımız ise EOK'nin primer tedavisine karar vermede etkili olan Leuven kriterlerinde geçen anatomik bölgelerdeki tümöral inplantları saptamada, her bir yöntemin sensitivite ve spesifitesi belirlemekti.
  GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızın adı 'Preoperatif Görüntüleme Yöntemlerinin (MR, BT ve 18F-FDG PET/BT) Over Kanserinin Yayılımını Saptamada ve Tedavi Yöntemini Belirlemede Etkinliği'dir. Bu çalışmaya 2017-2018 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Jinekolojik Onkoloji Bilim Dalı tarafından EOK tanısı alan primer, nüks veya NAKT almış 24 hasta dahil edildi. Tüm hastalara operasyondan kısa bir süre önce her üç görüntüleme yöntemi de uygulandı ve ardından hastalar opere edildi. Operasyon esnasında, PKİ hesaplandı ve EOK en sık metastaz yaptığı alanlardaki yayılımı not edildi. Cerrahi esnasında elde edilen veriler ile her üç görüntüleme yönteminden elde edilen veriler istatistiki olarak karşılaştırıldı.
  BULGULAR: Over kanserinin sıklıkla metastaz yaptığı 24 spesifik anatomik bölgeye baktığımızda 0.5 cm'den büyük implantları saptamada MR, BT, 18F-FDG PET/BT yöntemlerinin sensitivitesi sırasıyla %95, %84, %86 olarak bulundu. Milimetrik implantları da içeren tüm boyutlar göz önüne alındığında sensitiviteler sırasıyla %40, %38, %42 olarak bulundu. Görüntüleme yöntemleri ile hesaplanan PKİ puanı ile cerrahi sonucu elde edilen PKİ puanı arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu. Görüntüleme yöntemleri birbiri ile karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Leuven kriterlerinde geçen anatomik bölgelerdeki metastazı göstermede ise MR sensitivitesi %67, BT sensitivitesi %67 ve 18F-FDG PET/BT sensitivitesi %83 olarak bulundu.
  SONUÇ: MR, BT, 18F-FDG PET/BT 0.5 cm üstü lezyonları göstermede yüksek sensitiviteye sahiptirler. Ancak özellikle 0.5 cm altı lezyonların dahil olduğu yaygın hastalığı tespit etmekte ve operasyon öncesi PKİ skoru hesaplamada yeterince başarılı değildirler. Leuven kriterlerinde geçen bölgeleri tespit etmekte 18F-FDG PET/BT'nin sensitivitesi görece daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamıza göre; ileri evre EOK'nın primer tadavisine karar vermede ve batın için yaygınlığını saptamada, farklı görüntüleme yöntemlerini aynı anda kullanmanın sağladığı katkı minimal olmaktadır. Aynı anda farklı görüntüleme yöntemleri yerine, tanısal laparaskopi bir seçenek olarak düşünülebilir.

Abstract:
OBJECTIVE: Epithelial ovarian cancer is the most common ovarian carcinoma and it usually shows a peritoneal spread pattern in its advanced stages. Proper surgical cytoreduction is an important independent factor that affect survival. Therefore, the purpose of surgery is to completely remove the existing tumor tissue. Neoadjuvant Systemic Chemotherapy (NACT) option is considered when adequate cytoreduction is not possible. The sites of metastases have crucial effect on choice of primary treatment. Our primary goal is to determine the imaging method which is more successful in demonstrating intra-abdominal tumoral volume and tumor infiltrating areas prior to the operation in patients with EOC. Sensitivity-specificity, positive predictive value (PPV), negative predictive value (NPV) and accuracy percentages of each imaging method were determined in detecting tumors in 24 specific anatomical regions in which EOC frequently spreads. Our secondary goal is to determine the efficacy of all three imaging modalities in calculating the International Peritoneal Cancer Index (PCI) score recommended by Sugarbaker. Therefore, we compared the pre-operative PCI score calculated with imaging methods and the PCI score calculated during the operation. Our tertiary aims is to determine the sensitivity and specificity of each method in detecting the tumoral implants in the anatomic regions of the Leuven criteria which are used to decide the primary treatment of EOC.
  MATERIALS AND METHODS: The name of our study is 'The Effect of Preoperative Imaging Methods (MRI, CT and 18F-FDG PET / CT) on Determining the Propagation of Ovarian Cancer and Determining the Treatment Method'. Twenty-four patients who were diagnosed with EOC (primary, recurrence or NACT) by Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Gynecological Oncology between 2017-2018 were included in this study. All patients underwent three imaging procedures shortly before the operation and the patients were operated. The data obtained during the surgery and the data obtained from all three imaging methods were compared statistically.
  RESULTS: When we look at 24 specific anatomical regions in which metastases of ovarian cancer is common, the sensitivity of MRI, CT, 18F-FDG PET/CT methods in detecting implants greater than 0,5 cm was 95%, 84% and 86%, respectively. For all dimensions including millimetric implants, the sensitivities were 40%, 38% and 42%, respectively. A statistically significant difference was found between the PCI score calculated by imaging methods and the PCI score obtained from the surgical results. No statistically significant difference was found between the three imaging methods compared to each other. In the anatomical regions of the Leuven criteria, MR sensitivity was 67%, CT sensitivity was 67%, and 18F-FDG PET/CT sensitivity was 83%.
  CONCLUSION: MRI, CT, 18F-FDG PET/CT have high sensitivity to show lesions which equal or greater than 0,5 cm. However, they can't detect the diffuse disease including lesions smaller than 0,5 cm and they fail to calculate the PCI score before the operation. The sensitivity of 18F-FDG PET/CT was found to be relatively higher in the detection of the regions under the Leuven criteria. According to our study; The contribution of using different imaging modalities at the same time is minimal in deciding the primary treatment of advanced EOC and determining its spread for the abdomen. Instead of using different imaging methods at the same time, diagnostic laparoscopy may be considered as an option.