Latin Amerika mali krizleri ve Türkiye
Latin America financial crises and Turkey
Yazar: ARZU ÜSTÜNEL
Danışman: PROF. DR. NURİ BURHAN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kapitalizm, teorik olarak, sermaye birikimine dayanmaktadır. Dolayısıyla kapitalizmuygulamada, kar oranlarının düşme eğilimi ile karşı karşıyadır. Eğer kar oranları düşerse,sermaye birikimi de duraklayacaktır. Bu duraklama kapitalizmin krizine işaret etmektedir.Krizler, kapitalist sistem kendini yeniden üretemediğinde ortaya çıkmaktadır. Kriz, zayıfsosyal ve ekonomik yapılar için çöküştür. Diğer yandan, güçlü sosyal ve ekonomik yapılariçin ise bir fırsattır. Dolayısıyla krizler kapitalist sistem için dönüm noktalarıdır çünkü sistemkendini krizler aracılığı ile yeniden üretmektedir.Bu bağlamda, 1970'lerde yaşanan krizler örnek olarak verilebilir. thal ikameci sistemkendisini daha fazla yeniden üretememiş ve krizin ardından ihraç ikameci sistem yürürlüğegirmiştir. II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya ekonomisinin içine girdiği refah süreci,1970'lerin sonlarında sınırlarına ulaşmıştır. 1980'den sonra, 1970'lerde başlayan sermayebirikimi krizinin üstesinden gelme çabalarının bir sonucu olarak, neoliberal ekonomikpolitikalar yürürlüğe girmiştir. Azgelişmiş ülkelerde uygulanan istikrar ve yapısal uyumprogramları ekonomik politikaları ve bunların sonuçlarını değiştirmiş, ayrıca bu neoliberalpolitikalar çok önemli toplumsal sonuçları da meydana getirmiştir. Sermayenin karhadlerinin düşme eğiliminin önüne geçmek ve krizi yönetmek için serbestleştirme politikalarıuygulanmıştır. Bu kapsamda serbest ticaret, sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi veözelleştirme politikaları yürürlüğe girmiştir. Kriz yaşayan kapitalist sistem bu politikalararacılığı ile kendini yeniden üretebilmek için bir fırsat yakalamıştır.Bu çalışmanın temel amacı, azgelişmiş ülkelerde istikrar ve yapısal uyumprogramlarıyla başlayan liberal süreç aracılığı ile ortaya çıkan dönüşümü ve bu yeni sürecinbir unsuru olarak krizleri Meksika, Arjantin ve Türkiye örnekleri üzerinden değerlendirmeyeçalışmaktır.ANAHTAR SÖZCÜKLER: kriz, kapitalizm, küreselleşme, yeniden üretim.

Abstract:
Capitalism theorically depends on capital accumulation. So, pratically it is face toface the decreasing tendency of profit rates. If profit rates decreases, the capital accumulationhesitates. This hesitation indicates the crisis of the capitalist system. When the capitalistsystem doesn?t reproduct itself, the crisis occures. Crisis is a collapse for weak social andeconomic structures. On the other hand, crisis is a chance for strong economic and socialstructures. So, crises are turning points for the capitalist system because the system canreproduct itself through crises.In this context, the crisis in the late 1970s can be given as an experience. The importsubstituting system couldn?t reproduct itself any more and after the crisis, export substitutingsystem came into force. The wealth process, that the world economy was in after the WorldWar II, was clogged because the system of import substituting industrialization reached itslimits in the late 1970s. After 1980s neoliberal economic policies came into force as a resultof efforts for overcoming the capital accumulation crisis that began in 1970s. Stabilizationand structural adaptation programs that were applied in underdeveloped countries changedeconomic policies and also, these neoliberal economic policies caused important socialconsenquences. In these countries, liberalization policies came into force to put a stop to thetendency of profit rates and to manage the crisis. Trade liberalization, capital movementliberalization and privatization policies came into force. The capitalist system that was incrisis got a chance to reproduct itself through crisis.The major aim of this study is to try to evaluate the transformation in underdevelopedcountries which occured as a means of liberal process that began with stabilization andstructural adaptation programs and also to evalaute crises on Mexico, Argentina and Turkeyexperience as a component of this new process.KEY WORDS: crisis, capitalism, globalization, reproduction.