Ortaokul öğrencilerinde okul yaşam kalitesi ile iyimserlik ve umut arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between the quality of life in school, optimism and hope among middle school students
Yazar: FETHİ TANBOĞA
Danışman: PROF. DR. ASLI UZ BAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Okul hayatı = School life ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Umut = Hope ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinde okul yaşam kalitesi ile iyimserlik ve umut arasındaki ilişkiyi incelemektir. Okul yaşam kalitesinin alt boyutlarından olan okulun ve sınıfın fiziki koşulları, okula karşı olumlu tutum, öğrenci-öğretmen ilişkisi ve psikososyal etmenler ile iyimserlik ve umut arasındaki ilişkiyi incelemek araştırmanın bir diğer amacıdır. Araştırmada ayrıca algılanan okul yaşam kalitesi puan ortalamalarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve sosyo-ekonomik düzeye göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini İzmir il merkezinde 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrenim gören 561 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Okul Çocuklarının Yaşam Kalitesi Ölçeği, İyimserlik Ölçeği, Çocuklarda Umut Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.0 paket programından yararlanılarak, Pearson korelasyon analizi, aşamalı çoklu regresyon analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi teknikleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda iyimserlik ve umut değişkenlerinin okul yaşam kalitesinin anlamlı yordayıcıları olduğu ve bu değişkenlerin okul yaşam kalitesine ait toplam varyansın %41.2'sini açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca iyimserliğin ve umudun okul yaşam kalitesinin alt boyutlarından olan okulun ve sınıfın fiziki koşullarındaki toplam varyansın %19.2'sini, okula karşı olumlu tutumdaki toplam varyansın %32.9'unu, öğrenci-öğretmen ilişkisindeki toplam varyansın %22.4'ünü ve psiko-sosyal etmenlerdeki toplam varyansın %20'sini açıkladığı da bulunmuştur. Bunlara ek olarak okul yaşam kalitesi puan ortalamalarında cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmazken, sınıf düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey bakımından ise anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Elde edilen bu bulgular alan yazındaki diğer araştırma sonuçları ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine predictive power of optimism and hope in perceived quality of school life of secondary school students. Another aim of this research is to determine predictive power of optimism and hope in physical environment of the school and classroom, positive attitudes towars school, student-teacher relationship and psychosocial factors which are the domains of the quality of school life. The last aim of this research is to investigate gender, grade level and socio-economic level differences in perceived quality of school life scores.
The sample of the study consist of 561 secondary school students who are studying in grades 5th, 6th, 7th and 8th from the city center of Izmir. Quality of Life of School Children Scale, Optimism Scale, Children's Hope Scale and Personal Information Form were used as data gathering instruments. Data was processed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS, version 23.0 for Windows). Pearson bivariate correlations, multiple regression analysis (method stepwise), t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to statistical analysis.
The findings revealed that optimism and hope are the significant predictors of perceived quality of school life. These variables explained 41.2% of the total variance of the quality of school life. In addition, optimism and hope also predictors of the domains of the quality of school life. These variables explained 19.2% of the total variance in the physical environment of the school and classroom, 32.9% of the total variance in the positive attitudes towards school, 22.4% of the total variance in the student-teacher relationship and %20 of the total variance in the psychosocial factors. And also, in terms of gender there was no statistically significant difference in the quality of school life scores, but there were significant differences in terms of grade and socio-economic level. These findings were discussed in the light of the findings of previous research in the literature.