İplik canlılığının (kendi üzerine kıvrılması) araştırılması ve örme kumaşlarda may dönmesi üzerine etkisi
A research on yarn liveliness (snarling tendency) and affecting spirality of knitted fabrics
Yazar: HİKMET ŞEHİT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KADOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
İpliğin üretimi aşamasında neredeyse her adım iplik üzerinde bir gerilim oluşturmaktadır. Büküm işlemi lif tutuculuğunu arttırmak ve mukavemet sağlamak için gerekli bir işlem olmasına rağmen iplik üzerinde istenmeyen bir tutum yaratır. Bu tutum ipliğin kendi üzerinde dönme isteğidir. İplik maruz kaldığı bu gerilimlerden kurtularak hangi yönde büküm etki etmiş ise buna karşıt yönde dönme tepkisi verir. Buna iplik canlılığı denir. 
İplikteki bu canlılık kavramı üretimin birçok kısmında sorun teşkil eder. İplikten sonraki aşama olan kumaşta, özellikle de örme kumaş yapısında may dönmesi problemine sebebiyet verir. May dönmesi, genel olarak ipliğin numara, büküm ve canlılık gibi özelliklerinden doğrudan etkilenmesinin yanı sıra örme makinesi parametrelerinden de etkilenmektedir.
Bu çalışmanın amacı iplik eğirme sistemi baz alınarak ipliğin canlılığına numaranın ve bükümün etkisinin incelemesini yapmaktır. Bunun yanı sıra ipliğin bu özellikleri ile elde edilen kumaşlar arasındaki may dönmesi problemi arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmada %100 pamuk lifleri kullanılarak iki iplik numarasında, iki farklı büküm katsayısı dikkate alınarak beş farklı eğirme sisteminde iplikler üretilmiştir. Elde edilen iplikler ile süprem yapıda kumaşlar üretilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: iplik canlılığı, iplik kıvrımlılığı, may dönmesi, süprem kumaş.

Abstract:
Almost every step of yarn production create tension on yarn. Although twisting is a necessary process for increasing the fiber retention and stength, it causes tension, which is an unintended side effect. This results in willingness of the yarn to spin on itself. The yarn get rid of these stresses which it subjected to and it gives opposite reaction againts rotation, which is described as yarn liveliness.
This concept of liveness in yarn creates problems in many parts of production. It also causes spirality in the fabric, which is the next stage of yarn, especially in knitted fabric. Spirality  is generally affected by features of the yarn such as count, twist and liveliness as well as by knitting machine parameters.
The purpose of this study is to examine the effect of yarn count and twist on the yarn liveliness based on the yarn spinning system. Furthermore, it was investigated whether there is a correlation between the  spirality of fabrics which are obtained with this yarn specification. In this study, yarns were produced using 100% cotton materials, in five different spinning systems, taking two different twist coefficients  into consideration, and in two yarn counts. The fabrics in single jersey construction have been produced, by using the yarns which are obtained previously. 
Keywords: twist liveliness, yarn snarling, spirality, single jersey fabric.