ACC deaminaz (1- amin-cyclopropone -1-carboxylic acid deaminase) aktivitesi gösteren bitki gelişimini teşvik edici bakteri (PGPB) uygulamalarının ekmeklik buğdayda (dinç) gelişme, verim ve verim öğeleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Influence of plant development stimulating bacteria (PGPB) applications on development, production and production facilities in bread wheat (Dinç)
Yazar: CEBRAİL ERBEYİ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÇIĞ
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat

Özet:
Bu çalışma 2019-2020 yılında Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü
Laboratuvarlarında hazırlanan aşılı ekmeklik buğday tohumlarının, Mardin İli Artuklu İlçesi Çıplaktepe mahallesinde bulunan 108/8 nolu parselde tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve 24 parsel olacak şekilde uygulanmıştır. Daha önceden tanısı yapılan Bacillus megaterium TV61C (azot bağlayıcı), Pseudomonas agarici TV24C (azot bağlayıcı), Brevibacillus choshinensis TV53D (azot bağlayıcı-fosfat çözücü), Arthrobacter globigormis TV126C (azot bağlayıcı) ve Serretia grimesii TV62D (azot bağlayıcı) bakterilerinin Dinç ekmeklik buğday çeşidinin gelişimi üzerine olan etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Yapılan testlerle bitki boyu (cm), başak boyu (cm), kardeş sayısı (adet), metrekarede başak sayısı (adet/m 2 ), başakta başakçık sayısı (adet/başak), başakta tane sayısı (adet/başak), bin tane
ağırlığı (gram), tane verimi (kg/da), biyolojik verim (kg/da), hektolitre ağırlığı (kg/100 l), on başak
ağırlığı (gram), protein (%), sedimantasyon (ml), yaş gluten (%) ve hasat indeksi (%) belirlenmiştir.
Yürütülen çalışmada; Dinç ekmeklik buğday çeşidinde yapılan uygulamalarla bitki boyunun
49,63-57,80 cm, başak boyunun 6,06-7,70 cm, kardeş sayısının 2,50-3,10 adet, metrekarede başak
sayısının 59,66- 79,66 adet/m 2 , başakta başakçık sayısının 13,86-17,23 adet/başak, başakta tane sayısının
16,56-47,23 adet/başak, bin tane ağırlığının 30,91-33,25 gram, tane veriminin 273,636-437,192 kg/da,
biyolojik veriminin 837,2-1332,0 kg/da, hektolitre ağırlığının 79,36-83,36 (kg/100 l), on başak ağırlığının
16,30-23,16 gram, protein (%) 13,10-14,16, sedimantasyonunun (ml) 49,06-58,23, yaş glutenin (%)
32,30-34,63 ve hasat indeksinin ise % 26,9506-34,6627 arasında değiştiği belirlenmiştir.
Sonuç olarak Dinç ekmeklik buğday çeşidinde tane verimi en düşük 273,636 kg/da ile
Brevibacillus choshinensis TV53D (B3: azot bağlayıcı-fosfat çözücü) ile elde edilmiş olup, aşısız ve tam
doz gübreleme uygulamasında tane verimi 373,450 kg/da olurken, en yüksek tane verimi 437,192 kg/da
ile Serretia grimesii TV62D (B5: azot bağlayıcı) ile inokule edilmiş uygulamadan ve 397,711 kg/da ile
Bacillus megaterium TV61C (B1: azot bağlayıcı) elde edildiği ve bu iki bakteri uygulamasının tane
verimini önemli ölçüde arttırması sebebiyle mikrobiyal gübre materyali olarak kimyasal gübrelemeye
alternatif olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
His study was applied to the grafted bread wheat seeds prepared in Siirt University, Faculty of
Agriculture, Field Crops Department Laboratories in 2019-2020, in the parcel no. 108/8 in Masrdin
Artuklu District, Çıplaktepe neighborhood, according to the randomized blocks trial design with 3
replications and 24 parcels. Bacillus megaterium TV61C (nitrogen-fixing), Pseudomonas agarici TV24C
(nitrogen-fixing), Brevibacillus choshinensis TV53D (nitrogen-fixing-phosphate-solving), Arthrobacter
globigormis TV126C (nitrogen-fixing) and Serretia grimesii TV62D (nitrogen-fixing) bacteria for Dinç
bread wheat it was aimed to determine the effects on the development of the cultivar. Plant height (cm),
spike height (cm), number of siblings (piece), number of spikes per square meter (piece/m 2 ), number of
spikes per spike (piece/spike), number of grains per spike (piece/spike), weight of thousand grains
(gram), grain yield (kg/da), biological yield (kg/da), hectoliter weight (kg/ 100 l), ten ear weight (gram),
protein content (%), sedimentation (ml), wet gluten content (%) and harvest index (%) were determined.
In the study carried out; with the applications made in the Dinç bread wheat variety, the plant
height is 49,63-57,80 cm, the ear length is 6,06-7,70 cm, the number of siblings is 2,50-3,10, the number
of ears is 59,66-79,66 per square meter/m 2 , the number of spikelets pers pike is 13,86-17,23 pieces/spike,
the number of grains per spike is 16,56-47,23 pieces/spike, the weight of a thousand grains is 30,91-33,25
grams the grain yield is 273,636-437,192 kg/da also, ,its biological yield is 837,2-1332,0 kg/da, its
hectoliter weight is 79,36-83,36 (kg/100 l), its ten ear weight is 16,30-23,16 grams, protein content (%)
13,10-14,16, sedimentation (ml) 49,06-58,23, wet gluten ratio (%) 32,30-34,63 and harvest index
(%)26,9506-34,6627 changed between.
As a result, the lowest grain yield in Dinç bread wheat variety was 273,636 kg/da, with
Brevibacillus choshinensis TV53D (B3: nitrogen-fixing-phosphate solvent). It is used as microbial
fertilizer material since 437,192 kg/da inoculated with Serretia grimesii TV62D (B5: nitrogen fixer) and
397,711 kg/da Bacillus megaterium TV61C (B1: nitrogen fixer) were obtained and these two bacteria
applications significantly increased the grain yield. It is thought to be an alternative to chemical
fertilization.