Dijital çağda izleyiciliğin değişimi ve dönüşümü: The Irishman örneği
Transformation of the audience in the digital era: The Irishman case
Yazar: MURATHAN GÜRARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLA KARABAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beğenilme = Being liked ; COVID 19 = COVID 19 ; Değişim = Change ; Pandemiler = Pandemics ; Sayısallaştırma = Digitization ; Sinema = Cinema ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; İzleme alışkanlıkları = Viewing habits ; İzleyici davranışı = Audience behavior ; İzleyiciler = Audiences

Özet:
Bu tezde günümüz izleyici alışkanlıklarının ve izleme biçimlerinin değişimi ve dönüşümü dijital platformlar ve The Irishman (Scorsese, 2019) örneği üzerinden incelenmiştir. Çalışmada The Irishman'in nasıl izlendiği ve alımlandığından hareketle izleyicilerin kültürel bir tüketim biçimi olarak film izleme etrafında geliştirdikleri ve benimsedikleri pratiklerin dijitalleşme ve COVID-19 pandemisi ile nasıl bir dönüşüme uğradığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma teorik ve metodolojik olarak izleyiciyi tekilleştirme ve izleyici deneyimlerini genelleme eğilimlerine karşı çıkan Morley'nin (2002) etnografik tutumundan; koşullu izleme biçimleri ve izleyicilerin filme duygusal katılımına vurgu yapan Barker'ın "izleme stratejileri" (2006) kavramından ve kültürel alanı hem onu şekillendiren sosyal yapılar hem de o alandaki öznelerin pratikleriyle birlikte ele alan Bourdieu'nun (1990, 1996) ilişkisel yaklaşımından yararlanmaktadır. 

Alan araştırması kapsamında 20 izleyici ile yarı-yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş, bulgular katılımcıların gündelik yaşantıları içinde genel olarak medya ile ilişkilenme biçimleri ve kültürel ürünleri tüketim şekilleri bağlamında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda izleyicilerin tüketim alışkanlıklarının salt yeni ortaya çıkan teknolojiler güdümünde değil tarihsel bir izlekte ele alınması gereken toplumsal işlev, ihtiyaç ve kullanımlara bağlı olarak dönüşüme uğradığı; sinema ve televizyonun yeni formları içinde (talep üzerine video gibi) medya metinlerinden üretilen anlamların hemen her zaman önceki deneyimler, yatkınlıklar, beklenti ve duygusal yatırımlar doğrultusunda şekillendiği ortaya çıkmıştır. Diğer yandan, filmlere erişim ve izleme biçimlerinin dijitalleşmesi özellikle COVID-19 pandemisiyle daha görünür kılınmış, bu süreçte ekran deneyimlerinin karşısına koyulan sinema deneyimini ve sinemanın sosyal anlamını yeniden sorgulama gerekliliği doğmuştur. Sinema-dışı seyir gün geçtikçe daha çok izleyici tarafından benimsenir ve varsayılan izleme biçimi haline gelirken, sinemanın ulaşılması zor ve belki de bu yüzden daha özel bir deneyim olarak kalması beklenmektedir. Ayrıca filmlere erişimin bir problem olarak hala geçerliliğini koruduğu ve bundan kaynaklı toplumsal eşitsizliklerin söylemsel olsa dahi dijital uzama taşındığı, izleyici cephesinde kültürel beğenilere dayalı ayrımların dijital platformlar ve "içerikleriyle" yeniden üretildiği bulgulanmıştır.

Abstract:
In this thesis, the change and transformation of today's audience habits and viewing patterns are examined through digital platforms and The Irishman (Scorse, 2019). In the study, based on how The Irishman is watched and received, it has been tried to reveal how the practices developed and adopted by the audience around watching movies as a form of cultural consumption have been transformed by digitalization and the COVID-19 pandemic. The study is theoretically and methodologically based on Morley's (2002) ethnographic stance, which opposes the tendency to singularize the audience and generalize audience experiences; Barker's concept of "viewing strategies" (2006), which emphasizes conditional viewing styles and the emotional involvement of the audience in the film and Bourdieu's (1990, 1996) relational approach, which deal with the cultural field with both the social structures that shape it and the practices of the subjects within that field. 

Within the scope of the field research, semi-structured interviews were conducted with 20 audiences, and the findings were analyzed in the context of how the participants generally relate to the media in their daily lives and the way they consume cultural products. As a result of the research, it was concluded that the consumption habits of the audience were transformed not only under the guidance of emerging technologies, but also depending on the social functions, needs and uses that should be addressed in a historical path. It has been revealed that the meanings produced from media texts in the new forms of cinema and television (such as video on demand) are almost always shaped by previous experiences, dispositions, expectations and emotional investments. On the other hand, the digitalization of accessing and watching movies has been made more visible, especially with the COVID-19 pandemic, and in this process, the necessity of re-questioning the cinema experience and the social meaning of cinema has arisen. Cinema is expected to remain as a hard-to-reach and therefore more private experience, as non-cinema viewing is increasingly embraced by viewers and becoming the default mode of film watching. In addition, it has been found that access to movies still remains a problem and that social inequalities caused by it are transferred to the digital space even if it is discursive, and distinctions based on cultural tastes on the audience are reproduced through digital platforms and their "contents".