SPECT/BT'nin sintigrafik görüntüleme yöntemlerinde kullanımı
Using SPECT/CT for scintigraphic imaging techniques
Yazar: SERAP NİŞLİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DEMİR
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Füzyon = Fusion ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging

Özet:
Son on yılda Dünya ile birlikte ülkemizde de SPECT/BT ile görüntüleme yöntemi modern bir nükleer tıp görüntüleme tekniği olarak rutin uygulamaya girmiştir. Bu çalışmada iki ayrı gantride (SPECT ve BT) insan vücut fantomu görüntülerinin alınması, bu görüntülerin bilgisayar ortamında füzyon işleminin yapılması, bu işlem için gerekli çekim ve proses kriterlerin çıkarılması.Özürlü hastaların çekimlerindeki olası füzyon hatalarını kantifiye etmek amacıyla bu tez çalışmasına özgün fantom çekimleri uygulandı. Füzyon için referans noktaları belirlemek üzere hazırlanan aktivite doldurulmuş alimünyum marker'lar kullanıldı. Fantom çekimlerinde açıları 00, 30, 70, 100, 150 ve 200 seçilerek 6 adet toraks BT ve 00'de SPECT görüntüsü alındı. BT ve SPECT görüntüsüne ait datalarla PMOD bilgisayar yazılım programında füzyon işlemi yapıldı. Klinik uyumun geçerliliğinin test edilmesi amacıyla 111In-octreotid sintigrafisi planar görüntülerinden karaciğer metastazı saptanmış olan 8 olgu seçildi. Olguların planar, SPECT ve SPECT/BT füzyon görüntüleri iki nükleer tıp uzmanı tarafından üst batın bölgesi dikkate alınarak karaciğerin segmentlerine göre yorumlanması istendi.Fantom çalışmasında oryantasyon açılarına bağlı olarak füzyon görüntülerinde sapma oluştu. Fantom çalışmasında oryantasyon açısı ile sapma miktarlarının orantılı olarak değiştiği belirlendi. Klinik çalışmada, referans olarak kabul edilen füzyon görüntülerinde iki uzman toplam 126 lezyon tespit etti. Planar görüntülerde toplam 102 lezyon, SPECT görüntülerde toplam 120 lezyon sayıldı. Klinik çalışmada karaciğerin tümünde yer alan metastatik lezyonların gösterilmesinde SPECT görüntülemenin duyarlılığı planar görüntülemeye göre daha yüksek buluındu. SPECT ile füzyon görüntüleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Karaciğer dışı lezyonların görüntülenmesinde planar ve SPECT başarısızken, SPECT/BT füzyon görüntüleri başarılı bulundu.Sonuç olarak iki ayrı gantride alınan SPECT ve BT görüntülerinin füzyon edilebildiğini, bu işlem gerçekleştirilirken pozisyon uyumsuzluklarını düzeltebilmek için en az iki marker kullanılması gerektiğini gösterdik. Planar ve SPECT çalışmalarında yanlış positif lezyonların dışlanabilmesi için SPECT-BT füzyon görüntülemenin ne derecede önemli olduğu çalışmamızda görülmüştür.

Abstract:
The aim of our study is to fuse SPECT and CT images in two different gantries by using computer and determine the criterias necessary fort this process .Specific phantom imaging was used in this study to examine the fusiun process in the studies of the disabled patients and quantify possible fusion failures.Aluminium markers filled with radioactivity were prepared to determine reference points fort he fusion. By selecting 0, 3,7,10, 15 and 20 orientation angles fort he phantom imaging 6 thotax CT images were obtained. CT and SPECT data were loaded in PMOD computer program. To analyze the validity of the clinical accorance the images of of 8 patients with liver metastases were included in the study. Planar , SPECT and SPECT-CT fusion images in the upper abdomen were evaluated by two experts by considering only liver lesions in different segments.In phantom fusion images distance shiftings were determined due to the orientation angles. The degree of distance shiftings were changed parallel to the orientation angles. In cilnical part of the study two experts have found 102 lesions on planar, 120 lesions on SPECT, and 126 lesions on fusion images of the liver. Sensitivity of SPECT was higher than that of planar images in the illustration of the liver lesions. But there was no significant difference in the sensitivity of SPECT and SPECT/CT fusion images. Six liver lesions seen in planar and SPECT images were found to be out of the liver in SPECT/CT fusion images.In conclusion we were able to show that SPECT and CT fusion in two different gantries can be performed by using at least two markers to correct the position discordance in nuclear medicine departments with no SPECT/CT hybrid system.