Erişkin sıçan ovaryumunda metotreksat hasarına karşı karayemişin etkileri
The effect of cherry laurel against the methotrexate damage in adult rat ovaries
Yazar: CANAN GÜNEY
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN KERİMOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karayemiş = Cherry laurel ; Metotreksat = Methotrexate ; Over = Ovary ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmanın amacı kemoterapötik bir ilaç olan metotreksat (MTX)'ın ovaryumlar üzerinde oluşturacağı oksidatif hasarı ve antioksidan özelliğe sahip olduğu rapor edilmiş olan karayemişin MTX'in oluşturduğu hasara karşı olası etkilerini göstermektir. Çalışmada 24 adet Spraque Dawley ırkı erişkin dişi sıçan kullanıldı. Sıçanlar eşit sayıda olmak üzere dört gruba ayrıldı. Kontrol grubuna deney süresince herhangi bir uygulama yapılmadı. MTX ve MTX+karayemiş grubuna deneyin birinci günü tek doz MTX (30 mg/kg) intraperitonel olarak enjekte edildi. MTX+karayemiş ve karayemiş gruplarına 5 gün boyunca her gün aynı saatte karayemiş meyvesi ile hazırlanan ekstrakt (10 g/kg) gavaj yöntemi kullanılarak verildi. Çalışmanın bitiminde ovaryumları çıkarılan sıçanlar sakrifiye edildi. Sağ ovaryum dokuları rutin doku takip işlemlerinden geçirilerek bloklandı. Elde edilen parafin bloklardan alınan kesitler Hematoksilen Eozin ve Masson Trikrom ile boyandı. Histopatolojik değerlendirmeler ve folikül sayımları yapıldı. Apoptozu değerlendirmek için TUNEL yöntemi kullanıldı. Sol ovaryum dokularında biyokimyasal olarak oksidatif stres parametreleri, DNA oksidasyonu ve ovaryum rezerv belirteci incelendi. MTX grubuna ait apoptotik indeks (Aİ) kontrol ve karayemiş gruplarına göre arttı. MTX+karayemiş grubundaki Aİ kontrol grubuna göre artarken; MTX grubuna göre ise azaldı. Atretik folikül sayısının MTX grubunda kontrol ve MTX+karayemiş grubuna göre yüksek olduğu; primordiyal folikül sayısının ise karayemiş grubunda kontrol ve MTX grubuna göre yüksek olduğu gözlendi. MTX grubuna ait malondialdehit (MDA), toplam oksidan seviyesi (TOS), oksidatif stres indeksi (OSİ) ve 8-hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) düzeyleri kontrol grubuna göre artmışken; katalaz (CAT) ve antimüllerian hormon (AMH) düzeylerinin düştüğü tespit edildi. MTX+karayemiş grubunun MDA, OSİ ve 8-OHdG düzeyleri MTX grubuna göre azalırken CAT ve AMH düzeyleri arttı. Sonuç olarak çalışmamız; karayemiş ekstrakt takviyesinin MTX'in sıçan ovaryumunda neden olduğu oksidatif stresi, folikül hücre apoptozunu ve folikül atrezisini azaltarak ovaryum rezervini korumaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Antioksidan, karayemiş, metotreksat, ovaryum, sıçan

Abstract:
The aim of this study is to show the oxidative damage of methotrexate (MTX) on ovaries and the possible effects of cherry laurel extract, reported to be an antioxidant, on the damage caused by MTX. 24 Spraque Dawley adult female rats were used and they were divided into 4 groups equal in number. No procedure was applied to the control group. On the first day of study, a single dose of MTX (30 mg/kg) was injected intraperitoneally to the MTX group and the MTX+cherry laurel group. For 5 days, at the same hour on each day, the extract (10 g/kg) prepared from the fruit of cherry laurel was given orally gavage to the MTX and MTX+cherry laurel groups. At the end of the study, the rats were sacrificed. The right ovary tissues were applied routine tissue processing. The sections from paraffin blocks are stained with Hematoxylin Eosin and Masson Trichrome. The histopathological evaluations and follicle counting were performed. For the evaluation of apoptosis, the TUNEL method was used. Oxidative stress marker levels, DNA oxidation and indicator of ovarian reserve were evaluated biochemically in left ovary tissues. The apoptotic index (AI) of MTX group was increased compared to the control and cherry laurel groups. AI of MTX+cherry laurel group was increased compared to the control group, although it is decreased when compared to the MTX group. Atretic follicle number was greater in MTX group than in control group and MTX+cherry laurel group. Primordial follicle number was greater in cherry laurel group than in control group and MTX group. It is observed that the malondialdehyde (MDA), total oxidant levels (TOS), oxidative stress index (OSI) and 8-hydroxydeoxyguanozine (8-OHdG) levels of MTX group were increased compared to the control group while catalase (CAT) and Antimullerian hormone (AMH) levels were decreased. The MDA, OSI and 8-OHdG levels of MTX+cherry laurel group were decreased compared to the MTX group while CAT and AMH levels were increased. As a result, our study concludes that the supplement of cherry laurel extract can attenuate the oxidative stress and the follicle cell apoptosis in rat ovaries originating from MTX, and it also may help to protect ovary reserves by decreasing follicle atresia.


Key Words: Antioxidant, cherry laurel, methotrexate, ovary, rat