Erişkinlerin bağışıklama konusundaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, atti̇tude and behavi̇our of adults on i̇mmuni̇zati̇on
Yazar: AYBÜKE COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM SUVAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults ; İmmünite = Immunity ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerin çocuk ve erişkin aşılaması konusundaki davranış, bilgi ve tutumlarını incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Temmuz 2019-Eylül 2019 tarihleri arasında Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne başvuran 18 yaş ve üstü erişkinlere çocukluk çağı ve erişkin dönemi aşıları ile ilgili bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını belirlemeye yönelik 32 soruluk anket uygulanmıştır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve ankete katılmayı kabul eden 510 kişi ile çalışma yapılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler değerlendirilirken, istatistiksel analiz için IBM SPSS (Statistics Programme for Social Scientists) 22 (USA) programı kullanılmış olup, %95 güven düzeyi ile çalışılmıştır. Hesaplanan p değeri < 0,05 için anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaşları 18 ile 83 arasında değişmekte olup; yaş ortalaması 39,15 idi. Çocuğu olanların oranı %64,9'dur (n=310). Katılımcılar çocukluk çağında uygulanan aşılardan en çok kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşısını %90,4 (n=432) oranında bilmekteydi. Çocuğu olanlardan çocuklarına en az bir defa aşı yaptıranların oranı %99,1'dir (n=314). Çocuğuna sağlık kuruluşu tarafından aşı yapılması önerilen ancak reddenlerin oranı %4,4'tür (n=21). En çok reddedilen aşılar mevsimsel grip ve rotavirus aşılarıdır. En sık aşı reddi nedenleri ise yan etki yapmasından çekinme ve aşı içeriğini güvenilir /helal/ sağlıklı bulmamaktır. Katılımcılar erişkin dönemde yapılan aşılarından en çok mevsimsel grip aşısını (%74,5, n=356) ve tetanoz aşısını (%61,1, n=292) duymuşlardı. Erişkin dönemde en az bir defa aşı yaptırma oranı %74,3'tür (n=355). En çok yaptırılan aşı tetanoz aşısıdır (%48,2, n=174). Erişkin dönemde en sık aşı yaptırma nedenleri doktor önerisi, gebelik ve askerlik idi. Aşı yaptırma oranı sağlık personeli olanlarda, eğitim durumu üniversite ve üzeri olanlarda, aylık ortalama geliri yüksek olanlarda anlamlı olarak artmıştı. Kronik hastalığı olanlarda ise pnömokok ve grip aşısı yaptırma oranları anlamlı olarak artmıştı. Katılımcıların %5'i erişkin dönemde kendisine aşı yapılmasını reddetmişti. En sık reddedilen aşı mevsimsel grip aşısı idi. En sık reddetme nedenleri ise; aşıyı güvenilir bulmama ve yararlı olduğuna inanmama idi. Aşı ile ilgili bireylerin en sık bilgi aldıkları kaynaklar doktor, hemşire ve internet idi.
Sonuçlar: Çalışma sonuçlarımıza göre çocukluk dönemi aşılanma oranı yüksek bulunsa da aşı reddi ve tereddütü güncel çalışmalarla benzer oranda seyretmektedir. Erişkin aşılamasında sonuçlarımız ülkemizdeki benzer çalışmalardan yüksek çıksa da gelişmiş ülkelerdeki aşılanma oranlarının gerisinde görülmektedir. Bireylere bu konuda aydınlatıcı bilgilendirme yapılması, daha fazla aşının imkanlar doğrultusunda geri ödeme kapsamına alınması erişkin aşılanma oranlarına olumlu olarak etki edebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the attitudes, knowledge and behaviors about child and adult vaccination of individuals who applied to polyclinic of family medicine.
Materials and Methods: In this study, a 32-question questionnaire was used to determine the knowledge, attitudes and behaviors related to childhood and adult vaccines to adults aged 18 years and older who applied to the Family Medicine Outpatient Clinics of Beyazıt Training and Research Hospital, Ankara Dışkapı between July 2019 - September 2019. Work was conducted with 510 people who met the inclusion criteria and agreed to participate in the survey. Data were analyzed using IBM SPSS (Statistical Program for Social Scientists) 22 (USA) program for statistical analysis and 95% confidence level was used. The calculated p value was accepted as significant for <0.05.
Results: The ages of the participants ranged from 18 to 83 years; and the mean age was 39.15 years. The rate of children with 64.9% (n=310). The participants were mostly aware of the measles-rubella-mumps vaccines (90.4%, n=432) which were applied in childhood ages. 99.1% (n=314) of those who have children have had their children vaccinated at least once. The percentage of those who are recommended to have their child vaccinated by the health institution and who refused to do so is 4.4% (n=21). The most rejected vaccines are seasonal influenza and rotavirus vaccines. The most common reasons for vaccine rejection are avoidance of side effects and not finding the vaccine content reliable / halal / healthy. The participants were most aware of the vaccines which were done during adulthood was influenza vaccine (74.5%, n=356) and tetanus vaccine (61.1%, n=292). Vaccination rate at least once in adulthood is 74.3% (n=355). The most frequently used vaccine was tetanus (48.2%, n=174). The most common reasons for vaccination in adulthood were doctor's advice, pregnancy and military service. Vaccination rate was significantly increased in health care staff, education level of university and above, and monthly average income. Pneumococcal and influenza vaccination rates were significantly increased in patients with chronic disease. 5% of the participants refused to be vaccinated in adulthood. The most commonly rejected vaccine was the seasonal influenza vaccine. The most common reasons for rejection are; not to find the vaccine reliable and not to believe it was useful. The most common sources of information which individuals benefited from about the vaccine were the doctors, nurses and the internet.
Conclusions: According to the results of the study, although childhood vaccination rate is high, the rejection and hesitation of vaccination is similar to current studies' rates. Although our results in adult vaccination are higher than similar studies in our country, it is seen that it is behind the vaccination rates abroad. Informing individuals about this issue and including more vaccines within the scope of reimbursement in line with the possibilities may have positive effects on adult vaccination rates.