Kur`an-ı Kerim`de din
The consept of religion in the Quran
Yazar: İSMAİL ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. SALİH AKDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Din = Religion
Dizin: Din = Religion ; İslamiyet = Islam

Özet:
ÖZET Çalışkan, İsmail, "Kur'an-ı Kerim'de Din Kavramı", (Doktora Tezi), Yöneten: Prof. Dr. Salih AKDEMİR, 236+VI sayfa. Kur'an-ı Kerim'de Din Kavramı adını taşıyan bu çalışmada Kur'an açısından dinin ne olduğu sorusuna cevap bulmaya çalıştık. Başlıca üç bölüme ayrılan çalışmanın giriş kısmında konunun önemi, amacı, yöntemi ve planının izahı yanında, konuya hazırlık amacıyla çeşitli bilim dalları ve kültür çevrelerinde şimdiye kadar yapılan din tanımlarının genel bir değerlendirmesini yaptık. Ayrıca Kur'an'ın indiği dönemde Arap yarımadasındaki din anlayışı ve dini gruplar hakkında kısa izahlarda bulunduk. Semantik ağırlıklı olan birinci bölümde önce din kelimesinin Arapçadaki anlamları üzerinde durup, ardından bu kelimenin Kur'an'da lügat anlamı ve kavramsal kullanımlarını ele aldık. Dilsel açıdan iki obje arasında karşılıklı ilişki düzleminde ele alman dinin kavramsal olarak vahye dayanan ve dayanmayan bütün dini oluşumları içeren geniş bir çerçeveyi kapsadığı ortaya çıkmıştır. İkinci bölümde, Kur'an'da din kavramının anlam alanına giren millet, ümmet, hanif, şeriat ve islam kavramlarını ve bunların din ile ilişkilerini inceledik. Üçüncü bölümde ise, dinin kaynağı, başlangıcı, tamamlanması ve gayesi gibi bazı konuları açıkladıktan sonra, Kur'an'ın ortaya koyduğu din anlayışını teorik ve pratik açıdan etraflıca inceledik. Ayrıca her üç bölümde konların daha iyi anlaşılması için ortaya çıkan sonuçları tablolar halinde gösterdik. Tez, kendimize ait din tanımı dahil ulaştığımız genel sonuçların özeti ile sonuçlanmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT Çalışkan, Ismail, "Kur'an-ı Kerim'de Din Kavramı" (Ph.D.Thesis), Supervised by Prof. Dr. Salih Akdemir, 236+ VI pages. In the work entitled "The Concept of Religion in the Quran", we have attempted to find an answer to the question of what the religion is from the view-point of the Quran. In the said work, composed of three chapters, we have underlined the importance, purpose, method and plan of the subject - matter at the outset and made a general valuation of the definitions of RELIGION made in different cultural milieus and in various fields of science as a preparatory work. We have also added brief remarks concerning the understanding of religion reigning in the Arap peninsula at the / time of the revelation of the Quran as well as concerning religious groups. In the first chapter, in which semantics has been given priority, we have dwelt upon the various meanings of the term of RELIGION in Arabic, then dealt with the literal meaning of the word in the Quran and with conceptual employments of it. It has been found out that the RELIGION, treated on the plane of reciprocal relations of two objects in respect of language, encompasses all religious phenomena based on revelation or not. In the second chapter, MILLAH, UMMAH KAHANIF (seeker of true religion) SHARIAH and ISLAM have been discussed with a view to relations to the religion. In the third chapter, following a somewhat detailed discussion of such topics as the source, beginning, completion and purpose of the religion, we have extensively analysed the the understanding of religion with regard to the Quran theoretically and practically. We have also added figures and diagrams to the all of the three chapters in order to facilitate the understanding of the results of our study. The thesis concludes with a summary of the general results we have reached including our own definition of the religion. W, Yl