Erdemli insan algısı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Perception of virtuous person scale: Validity reliabilityand study
Yazar: AYŞE NUR YİĞİTCE
Danışman: DOÇ. DR. ŞENER ŞENTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada bireylerin erdemli insan algılarını ölçebilmek amacıyla "Erdemli İnsan Algısı Ölçeği" geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma nicel tarama modeli kullanılarak tasarlanmıştır. Çalışmada ölçek geliştirme süreçleri takip edilmiştir. Araştırma kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen katılımcılar aracılığıyla 3 aşamada toplanmıştır. Bu aşamaların birincisinde 50 madde olan taslak form kullanılarak AFA yapılmış, analiz neticesinde ikinci taslak formun hazırlanmasına karar verilmiştir. İlk aşama için 314 katılımcıdan veri toplanmıştır, ikinci aşama için 238 ve son aşama için 330 katılımcıdan toplanan veriler ile ölçeğin geçerlik, güvenilirlik ve madde analizleri gerçekleştirilmiştir. İkinci çalışma grubu üzerinde AFA gerçekleştirilmiş, analiz neticesinde 32 madde olan ikinci taslak form 21 maddeye indirilmiştir. Son çalışma grubuyla DFA gerçekleştirilmiş 21 madde olan taslak form üzerinde yakınsak, ıraksak ve nomolojik geçerlikler hesaplanmıştır. Sonuç olarak ölçeğin nihai hali 21 madde ve 5 faktör olarak doğrulanmıştır. 
Yapılan faktör analizleri neticesinde ilk aşama için ölçeğin toplam varyansın %57.17'sini, ikinci aşama için %54.50'sini açıkladığı tespit edilmiştir. DFA sonucunda uyum indeksleri χ2/sd değeri 2.13, RMSEA değeri .059, CFI değeri .90, GFI değeri .90 ve NFI değeri .83 olarak  hesaplanmıştır; yakınsak geçerlik analizinde faktör yüklerinin genel olarak .50'nin üzerinde veya yakın bir değer aldıkları tespit edilmiş, faktörlere ilişkin AVE değerlerinin ise CR değerlerinden küçük olduğu tespit edilmiştir. Iraksak geçerlik analizinde faktörler arası korelasyonun .90'dan küçük olduğu ve AVE karakökü değerlerinin korelasyon katsayılarından büyük olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon değerlerinin pozitif ve anlamlı olması ise nomolojik geçerliğin sağlandığını göstermiştir. Path diyagramıyla ölçeğin beşli faktör yapısı doğrulanmıştır. Güvenilirlik analizleri neticesinde iç tutarlılık alpha katsayısı birinci aşama için .74, ikinci aşama için .80 ve son aşama için .83 olarak tespit edilmiştir. Alınan katsayılar neticesinde ölçeğin güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, ölçeğin geçerlik, güvenilirlik ve madde analizlerine ilişkin bulgular ölçeğin erdemli insan algılarını belirlemek üzere geçerli, güvenilir ve kullanılabilir nitelikte olduğunu ortaya çıkartmaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop a "Virtuous Human Perception Scale" to measure individuals' perceptions of virtuous people. The research was designed using quantitative survey model. Scale development processes were followed in the study. The research was collected in 3 stages through the participants determined by the convenience sampling method. In the first of these stages, EFA was conducted using a draft form with 50 items, and as a result of the analysis, it was decided to prepare the second draft form. Data were collected from 314 participants for the first stage, 238 participants for the second stage and 330 participants for the last stage, and the validity, reliability and item analyses of the scale were carried out. EFA was conducted on the second study group, and as a result of the analysis, the 32-item second draft form was reduced to 21 items. CFA was conducted with the last study group and convergent, divergent and nomological validities were calculated on the 21-item draft form. As a result, the final version of the scale was confirmed as 21 items and 5 factors. 
As a result of the factor analyses, it was determined that the scale explained 57.17% of the total variance for the first stage and 54.50% for the second stage. As a result of CFA, the fit indices were calculated as χ2/sd value 2.13, RMSEA value .059, CFI value .90, GFI value .90 and NFI value .83; in the convergent validity analysis, it was determined that the factor loadings were generally above or close to .50, and the AVE values for the factors were smaller than the CR values. In the divergent validity analysis, it was determined that the correlation between the factors was less than .90 and the AVE square root values were greater than the correlation coefficients. The fact that the correlation values were positive and significant indicated that nomological validity was achieved. The five-factor structure of the scale was confirmed with the path diagram. As a result of the reliability analysis, the internal consistency alpha coefficient was found to be .74 for the first stage, .80 for the second stage and .83 for the last stage. As a result of the coefficients obtained, it was concluded that the scale was reliable. As a result, the findings regarding the validity, reliability and item analysis of the scale reveal that the scale is valid, reliable and usable to determine the perceptions of virtuous people.