Duygu düzenleme stratejilerinin duygusal yeme davranışı üzerindeki etkisi ve çalışan bellek kapasitesinin bu etki üzerindeki aracı rolü
The effect of emotion regulation strategies on emotional eating behavior and the moderation role of working memory capacity on this impact
Yazar: GÜLSÜM RENÇBER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE CEYLAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeniden değerleme = Revaluation ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Çeşitli sebeplerle yapılan araştırmalarda duygu düzenleme süreçlerinin hayatın birçok alanında tutum ve davranışlarımızı olumlu veya olumsuz şekillendirdiği ifade edilmektedir. Duygu düzenleme süreçlerinin gündelik yeme davranışlarımıza etkisi azımsanmayacak kadar büyüktür. Bu büyüklüğü yeme davranışı alanında ortaya konulan teorilerden anlayabiliriz. Peki, yeme davranışımızı tek başına duygu düzenleme süreçleri mi etkiler? Hayır. Çalışmalar gösteriyor ki çalışan bellek kapasitesinin esnekliği de duygu düzenleme süreçlerinin yanı sıra yeme davranışını etkileyen bir diğer faktördür. Ayrı ayrı ele alınan araştırma sonuçları göz önünde bulundurulduğunda yeme davranışlarımızın duygu düzenleme süreçleri ile ilişkisi olduğu gözlemlenmektedir. Bir başka konu olan çalışan bellek kapasitesinin esnekliği de yeme davranışımızı etkileyen bir diğer faktördür ve bu alanda da oldukça çalışma analizleri mevcuttur. Ancak hem çalışma bellek kapasitesi hem de duygu düzenleme süreçlerinin dahil edilerek yeme davranışını oluşturan etkilerin değerlendirilmesi konu alan araştırmalar minimal seviyededir. Alana katkı sağlamak ve bilimsel verilerle yol almak adına mevcut çalışma İstanbul Topkapı Üniversitesinde 2022-2023 yılları arasında öğrenim gören 90 kişinin katılımıyla duygu düzenleme stratejilerinin duygusal yeme davranışı üzerindeki etkisi ve çalışan bellek kapasitesinin bu etki üzerindeki aracı rolüne bakılmıştır. Çalışma iki aşamada ele alınmıştır. Ölçeklerin kullanıldığı ve tüm katılımcılara aynı yönergelerin verildiği birinci aşamada korelasyon ve regresyon analizleri kullanılarak veri seti değerlendirilmiştir.  Çalışmada Hayes (2014) tarafından geliştirilen process modelin kullanılması hedeflenmiştir ancak verilerin process modelde kullanılması için ön koşul olan korelasyon analizleri anlamsız çıkmıştır. Bu durum ilk hipotezin analize dahil edilememesine sebebiyet vermiştir. Birinci aşamadaki tüm veriler korelasyon ve regresyon testleri ile değerlendirilmiştir ve birinci aşamadaki hipotezler desteklenememiştir. Çalışmanın ikinci aşamasını deneysel desen oluşturmaktadır. Bu bölümde katılımcılar seçkisiz olarak gruplara atanmıştır. Çalışmada 2 deney grubu bir kontrol grubu yer almaktadır. Deneysel desen çalışmanın birinci aşamasını desteklemek ve sonuçları güçlendirmek adına düzenlenmiştir. Ancak burada yapılan korelasyon, regresyon ve test tekrar test ölçümleri anlamlı bir sonuç ortaya çıkarmamıştır.

Abstract:
For various reasons studies are conducted and stated that emotion regulation processes shape our attitudes and behaviors positively or negatively in many areas of life. The effect of emotion regulation processes on our daily eating behaviors is substantial. We can understand this magnitude from the theories put forward in the field of eating behavior. So, do emotion regulation processes alone affect our eating behavior? No. Studies show that the flexibility of working memory capacity is another factor that affects eating behavior as well as emotion regulation processes. Considering the research results, which are handled separately, it is observed that our eating behaviors are related to emotion regulation processes. In studies, it has been found that the flexibility of working memory capacity, which is another subject, also affects our eating behavior, and there are many study analyzes in this area. However, studies on evaluating the effects of eating behavior by including both working memory capacity and emotion regulation processes are minimal. In order to contribute to the field and move forward with scientific data, the present study examined the effect of emotion regulation strategies on emotional eating behavior and the mediating role of working memory capacity on this effect with the participation of 90 students studying at Istanbul Topkapı University between 2022 and 2023. The study was handled in two stages. In the first stage, where scales were used and the same instructions were given to all participants, the data set was evaluated using correlation and regression analyzes. In the study, it was aimed to use the process model developed by Hayes (2014), but the correlation analysis, which is a prerequisite for the use of the data in the process model, turned out to be statistically insignificant. This situation caused the first hypothesis not to be included in the analysis. All data in the first stage were evaluated with correlation and regression tests. However all hypothesis that set for the study were rejected. The second stage of the study is the experimental design. In this section, participants were randomly assigned to groups. There are 2 experimental groups and a control group in the study. The experimental design was designed to support the first phase of the study and strengthen the results. However, correlation, regression and test-retest measurements did not reveal a significant results.