İşbirlikli öğrenme, kavram haritalama, fen başarısı, strateji kullanımı ve tutum
Cooparative learning, concept mapping, science achievement strategy use and attitude
Yazar: HÜLYA ALTINOK
Danışman: PROF. DR. KAMİLE ÜN AÇIKGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
ÖZET İşbirlikli Öğrenme, Kavram Haritalama, Fen Başarısı, Strateji Kullanımı ve Tutum Bu araştırmanın amacı işbirlikli kavram haritalama, bireysel kavram haritalama, geleneksel öğretim yöntemlerinin ve öğrencilerin kavram haritalamaya yönelik tutumlarının öğrencilerin fen başarısı, strateji kullanımı ve derse yönelik tutumları; işbirlikli kavram haritalama ve bireysel kavram haritalamamn öğrencilerin kavram haritalamaya yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu araştırma İlköğretim 5. sınıf Fen Bilgisi dersleri sırasında, 122 (52 kız, 70 erkek) beşinci sınıf öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmış, araştırma gruplarından biri işbirlikli kavram haritalama biri bireysel kavram haritalama, diğeri ise geleneksel öğretim yapmıştır. Uygulama öncesi kavram haritalama gruplarındaki öğrenciler kavram haritalama stratejisi konusunda yetiştirilmiştir. Araştırma verileri Fen Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, Öğrenme Stratejileri Ölçeği, Basan Testi ve Kavram Haritalamaya Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmış, ayrıca öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratej ileriyle ilgili olarak görüşme yapılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, Varyans Analizi, t testi, Scheffe Testi kullanılmıştır. Görüşme kayıtları ise belirlenen görüşme kayıtlan yardımıyla belirlenen kategorilere kodlanıp, frekans ve yüzdeleri hesaplanarak çözümlenmiştir. Bu araştırma sonucunda 1. Kavram haritalama stratejisinin öğrencilerin fen başarısı üzerinde geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu, 2. İşbirlikli ve bireysel kavram haritalama grupları arasında fen başarısı açısından fark bulunmadığı, 3. Kavram haritalama stratejisinin öğrencilerin öğrenme stratejisi kullanımları üzerinde geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu, işbirlikli öğrenme grubunun uygulamadan daha olumlu etkilendiği, 4. İşbirlikli kavram haritalama grubundaki öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumlannın diğer iki gruba göre daha olumlu olduğu, bireysel kavram haritalama grubuyla geleneksel öğretim grubu arasında tutum açısından fark bulunmadığı,XI 5. Öğrencilerin fen başarısı, öğrenme stratejisi kullanımı ve fen bilgisi dersine yönelik tutumlarının kavram haritalamaya yönelik tutumlarından etkilendiği, 6. îşbirlikli kavram haritalamanın bireysel kavram haritalamaya göre öğrencilerin kavram haritalamaya yönelik tutumlarını daha olumlu etkilediğini belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: îşbirlikli Öğrenme, Kavram Haritalama, Fen Başarısı, Strateji Kullanımı ve Tutum

Abstract:
XII ABSTRACT Cooperative Learning, Concept Mapping, Science Achievement, Strategy Use and Attitude The purpose of this research is to study the effects of cooperative and individual concept mapping, traditional teaching methods and students' attitudes towards concept mapping on their science achievement, use of strategy and attitudes towards the course; and the effects of cooperative and individual concept mapping on their attitudes of concept mapping. Fifth graders (52 female, 70 male) participeted in this research. Pretest-posttest experimental design with control group was used for the research. One of the groups was taught with cooperative concept mapping, one with individual concept mapping and the other with traditional method. Those in the concept mapping groups were given special education about concept mapping strategy. Data of the research was collected by Scale for Attitudes Towards Science Course, Learning Strategies Scale, Achievement Test and Scale for Attitudes Towards Concept Mapping, and indepth interview with participants. Arithmetic Mean, Standard Deviation, Analysis of Variance, t test and Scheffe Test were used to analyze the data quantitatively. The scripts of the inverviews were firstly categorized and labeled, and then they were analyzed through the calculation of frequencies and percentages. The research has yielded the following results: 1. Concept mapping strategy is more effective on students' achievement in science in comparison with traditional teaching. 2. Cooperative and individual concept mapping groups are not different in terms of their science achievement. 3. Concept mapping strategy is more effective on students' use of learning strategies in comparison with traditional teaching, and the cooperative learning group is affected more positively than others. 4. The attitudes of the cooperative concept mapping groups towards the science course are more positive in comparison with the other two groups, and there is no difference between the individual concept mapping and the traditional teaching groups in terms of their attitudes.X1U 5. Students' attitudes towards concept mapping have an impact on their achievement in science, the use of learning strategies and their attitudes towards the science course. 6. Cooperative concept mapping affects students attitudes towards concept mapping more positively than indivual concept mapping does. Key Words: Cooperative Learning, Concept Mapping, Science Achievement, Strategy Use, Attitude.