Acil ve yoğun bakım çalışanlarında travma sonrası stres bozukluğu, stresle başa çıkma tarzları, tükenmişlik ve ilişkili etkenler
Post-traumatic stress disorder, stress-coping strategies, burn out syndrome and related factors among emergency and intensive care unit staff
Yazar: ERKAN BAYSAK
Danışman: DOÇ. DR. BURHANETTİN KAYA
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stresle başetme = Coping with stress ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı'nda (DSM) travmatik olayın arkasından yeniden yaşantılama, kaçınma, yabancılaşma ve aşırı uyarılmışlık gibi belirtilerin kişinin işlevselliğini etkilediği bir bozukluktur. Travmatik olayların ardından, travmaya doğrudan maruz kalanların yanında mağdurla yakın etkileşimde bulunan yardım çalışanları da TSSB belirtilerini yaşamaktadır. Çalışmamızda acil servis ve yoğun bakım çalışanlarında TSSB tanısı ve ilişkili faktörler araştırılmıştır.Çalışmaya katılan acil servis, yoğun bakım ve kontrol grubu Sosyodemografik Veri Formu, Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir.Çalışma sonucunda acil servis ve yoğun bakım çalışanlarında TSSB yaygınlığının kontrol grubuna göre belirgin yüksek olduğu bulunmuştur. TSSB gelişen grup TSSB gelişmeyen grup ile karşılaştırıldığında daha pasif stresle başa çıkma tarzları kullandıkları görülmüştür. Ayrıca TSSB gelişen grupta depresyon ve anksiyete düzeylerinin ve duygusal tükenme ve duyarsızlaşmanın TSSB gelişmeyen gruba göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur.Acil servis ve yoğun bakım çalışanlarında TSSB yaygınlığının fazla bulunması, travmatik olaylara maruz kalan yardım çalışanlarının ruhsal bozukluklar için risk altında olduğunu desteklemektedir. Bu risk grubunda stresle başa çıkma tarzları, tükenmişlik ve ek ruhsal rahatsızlıklara ilişkin bulgular, bu alanda çalışanlara yönelik koruyucu ve tedavi edici yaklaşımlara katkı sağlayacaktır. Sınırlı sayıda araştırmanın gerçekleştirildiği bu alanda yeni araştırmalarla bu bulguların desteklenmesine, uzun izlem çalışmaları ile TSSB gelişimi ve stresle başa çıkma tarzlarının ilişkisi ile ilgili daha açıklayıcı sonuçlara ulaşılmasına gereksinim vardır.Anahtar sözcükler: Travma sonrası stres bozukluğu, sağlık çalışanları, stresle başa çıkma, anksiyete ve depresyon, tükenmişlik

Abstract:
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) defines post-traumatic stress disorder (PTSD) as a disorder that is characterized by re-experiencing symptoms, avoidance, estrangement and hyperarousal following a traumatic event and impairs personal functioning. After traumatic events, health workers who come into contact with victims also experience PTSD symptoms. In this study, PTSD and related factors were investigated among emergency and intensive care unit staff.Emergency staff group, intensive care unit staff group and control group in this study were assessed using Socio-demographic Data Form, Posttraumatic Stress Diagnostic Scale, Maslach Burnout Inventory, Styles of Coping Inventory and Hospital Anxiety and Depression Scale.Results of our study showed that PTSD is more common in emergency and intensive care unit group than in control group. It was found that PTSD developing group use more passive coping strategies than non-PTSD developing group. Also depression and anxiety levels and emotional burn out and dullness were significantly found more in PTSD developing group than in non-PTSD developing group.High prevelance of PTSD among emergency and intensive care unit staff support the knowledge that health workers who are exposed to traumatic events are at risk of mental disorders. At this risk group; foundings related to stress-coping strategies, burn out and additional mental disorders contribute to preventive and therapeutic approaches to the field workers. Because limited number of studies exist; long term studies are needed to figure out the relationship between PTSD development and stress-coping strategies as well as more studies to support our results.Key words: Posttraumatic stress disorder, health care workers, coping strategies, anxiety and depression, burnout