Sulama şebekelerinin işletme-bakım ve yönetim modernizasyonunda 
"RAP-MASSCOTE" yaklaşımı: Kahramanmaraş sulaması örneği
RAP-MASSCOTE"  aproach ofmodernizing operation-maintanence and management of irrigation schemes: A case study of Kahramanmaras irrigation
Yazar: FIRAT ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN DEĞİRMENCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Kartalkaya Sol Sahil sulama şebekesinin RAP-MASSCOTE yaklaşımında bulunan içsel ve dışsal göstergelerle 2015 yılı verilerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca çiftçilerin görüşlerini almak amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Araştırma alanında; birim sulama alanına dağıtılan yıllık sulama suyu miktarı 6743,97 m3/ha, birim sulanan alana dağıtılan yıllık sulama suyu miktarı 9572,93 m3/ha, yıllık su temini oranı 2,68 ve su iletim kapasitesi 1,18 olarak hesaplanmıştır. Yatırımın geri dönüş oranı 1,09, bakım masraflarının gelire oranı 0,28, birim alana düşen işletme, işletme, bakım ve yönetim masrafı 89,2 $/ha olarak tespit edilmiştir. Sulama şebekesinde çalıştırılan her bir personelin yıllık toplam maliyeti 8423,96 $/personel, su ücreti toplama performansı 0,89, birim alana düşen personel sayısı 0,0028 personel/ha olarak tespit edilmiştir. Araştırma alanında eşdeğer brüt üretim değeri 18.268.466,9 $, sulama alanı eşdeğer brüt üretim değeri 1574,87 $/ha, fiilen sulanan alan eşdeğer brüt üretim değeri 2235,49 $/ha, saptırılan birim sulama suyu miktarına karşılık eşdeğer brüt üretim değeri 0,23 $/m3 ve bitki su tüketimine karşılık eşdeğer brüt üretim değeri ise 0,62 $/m3 olarak hesaplanmıştır. Türkiye'de ilk kez kullanılan içsel gösterge değerleri; araziye su dağıtımı (gerçekte / belirtilen) 2,6/3,0, ana kanaldan sekonder kanala su saptırma (gerçekte / belirtilen) 3,0/3,2, ana kanalda; su saptırma yapıları donanımı 3,2, genel durum; 3,4, sekonder kanalda; su saptırma yapıları donanımı 3,2, genel durum 3,1 olarak hesaplanmıştır. Anket çalışmasında; katılımcıların %50,8'si sulama kanallarının yeterli olduğunu, %44,6'sı yeterli su hizmeti aldığını, %38,5'si zamanında su hizmeti aldıklarını belirtmişlerdir. Sonuçta, sulama şebekesinin değerlendirilmesinde dışsal göstergelere ek olarak içsel göstergelerin de önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, Kartalkaya Left Bank irrigation area is aimed to assess with RAP-MASSCOTE approach including the external and internal indicators In addition, a survey is conducted to collect the views of farmers. In study area; irrigation supply per unit command area 6743,97 m3/ha, irrigation supply per unit irrigated area 9572,93 m3/ha, annual relative water supply 2,68 and water delivery capacity 1,18 are calculated. Cost recovery ratio 1,09, maintenance cost to revenue ratio 0,28, total operation, maintenance and management cost per unit area 89,26 $/ha are carried out. Staff per irrigated area 0,0028,  total cost per staff employed 8423,96 $/person, revenue collection performance 0,89, staff persons per unit irrigated area 0.0028 person/ha are computed. Total annual agricultural production 18.268.466,9 $ , output per unit irrigated area 2235,87 $/ha, output per unit water supply 0,23 $/m3, output per unit of field ET 0,62 $/m3 are calculated. In this study, internal indicators are first used in Turkey. These are actual water delivery service to individual ownership units (actual/stated) 2,6/3,0, water delivery service by the main canals to secondary-level canals (actual/stated) 3,0/3,2, the main canal; cross-regulator hardware 3,2, general conditions 3,4, secondary canal; cross-regulator hardware 3,2, general conditions 3,1 as calculated. In the survey, 50,8% of participants thought having enough irrigation channels, 44,6% of participants thought receiving adequate water supply, 38,5% of participants reported that they receive the water services on time. As a result, external indicators should used to assess irrigation project with internal indicators.