Okul müdürlerinin yıkıcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sessizliklerinin ilişkisi
The relationship between school principals' destructive leadership behaviors and teachers' organizational silence
Yazar: MELTEM BAŞYİĞİT TURAN
Danışman: PROF. DR. ENGİN KARADAĞ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılan çalışmada, okul müdürlerinin yıkıcı liderlik davranışları ile ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre; okul müdürlerinin yıkıcı liderlik düzeyleri, öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeyleri ve ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin görüşlerinin cinsiyet, yaş, okul kademesi, mesleki kıdem, eğitim durumu, medeni durum, sendika üyeliği durumu, yöneticiyle çalışılan süre, görev yapılan ilçe değişkenlerine göre farklılık durumları incelenmiştir.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden keşfedici korelasyonel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Antalya ili Kepez, Muratpaşa ve Serik ilçesinde görev yapan ilkokul ve ortaokul öğretmenleri oluştururken, örneklem grubunu ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilerek araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 240 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kahveci ve Demirtaş'ın (2013) örgütsel sessizlik ölçeği, Uymaz'ın (2013) yıkıcı liderlik ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler; t testi, anova, korelasyon yapılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin yıkıcı liderlik algıları düşük düzeyde; örgütsel sessizlik algıları ise orta düzeyde çıkmıştır. Yıkıcı liderlik ve tüm faktörleriyle yaş değişkeni arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yıkıcı liderlik ve bazı faktörleriyle okul kademesi değişkeni arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Örgütsel sessizlik ve izolasyon faktörüyle yaş değişkeni arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Örgütsel sessizlik ve bazı faktörleriyle eğitim durumu ve görev yapılan ilçe değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin yıkıcı liderlik davranışı algıları ile örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki pozitif yönde orta düzeyde anlamlıdır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the destructive leadership behaviors of school principals and the organizational silence perceptions of teachers working in primary and secondary schools. In the study, according to the opinions of primary and secondary school teachers; the destructive leadership levels of school principals, the organizational silence levels of teachers and the differences in the opinions of primary and secondary school teachers according to gender, age, school level, professional seniority, educational status, marital status, union membership status, the duration of working with the administrator, and the district where they work were examined.
Exploratory correlational design, one of the quantitative research methods, was used in the study. The population of the research consists of primary and secondary school teachers working in Kepez, Muratpaşa and Serik districts of Antalya province in the 2023-2024 academic year, while the sampling group consists of 240 teachers who voluntarily accepted to participate in the research by being selected by convenience sampling method. The data were collected using Kahveci and Demirtaş's (2013) organizational silence scale and Uymaz's (2013) destructive leadership scale. The collected data were analyzed using t-test, anova and correlation.
As a result of the research, primary and secondary school teachers' perceptions of destructive leadership were found to be at a low level, while their perceptions of organizational silence were found to be at a medium level. There was a significant difference between destructive leadership and all its factors and age variable. There was a significant difference between destructive leadership and some of its factors and school level variable. There was a significant difference between organizational silence and isolation factors and age variable. There was a significant difference between organizational silence and some of its factors and the variables of educational status and district of employment. The relationship between teachers' perceptions of school administrators' destructive leadership behaviors and organizational silence is positively and moderately significant.