Hierapolis Arkeoloji Müzesi tanrıça heykelleri
Hierapolis Archaeology Museum goddess statues
Yazar: BURCU EREZ ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ELİF ÖZER
Pamukkale Üniversitesi / Arkeoloji Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Frigya = Phrygia ; Heykel = Sculpture ; Hierapolis = Hierapolis ; Mitoloji = Mitology ; Roma Dönemi = Roman Period ; Tanrıçalar = Goddesses

Özet:
Lykos Vadisi'nin dikkat çeken kentlerinden biri olan Hierapolis, antik dönemden itibaren termal su kaynakları, Plutonium'u ve travertenleri ile Küçük Asya'da bulunan önemli bir merkezdir. Hierapolis'te İmparator Septimius Severus Dönemi'nde imar faaliyetleri olmuş, böylece oldukça fazla heykeltıraşlık eser üretilmiştir. Kazı çalışmaları sırasında tespit edilen bazı heykeltıraşlık malzemeler kentin farklı bölümlerinde çalışan belli bir grup heykeltıraş olduğunu gösterir fakat heykeltıraşlık okulunun varlığıyla ilgili ortaya konmuş bir kanıt yoktur. Vadide yer alan kentlerde benzer heykel üslubuna rastlanmış, bu durum heykeltıraşların farklı kentlerde gezici çalışmalar yapmış olabileceği gibi başka bölgelerde çalışan sanatçıların da vadiye gelerek üretim yaptığı şeklinde yorumlanabilir.
Hierapolis Arkeoloji Müzesi'nde korunan; Hierapolis kazıları, satın alma ve çevreden toplanma yoluyla gelen toplam 12 adet tanrıça betimli heykel, tezin ana temasını oluşturmaktadır. Bu heykeller Athena, Artemis, Aphrodite, Kybele, Leto, Tykhe ve Nymphe'ye aittir.Tez çalışmasında her heykelin ayrı ayrı katalogları yapılmış bunun yanında tanrıçaların kökenleri, mitolojileri, heykel sanatında bilinen tipleri ve çalışmaya konu olan heykellerin çıkış noktaları ayrıca benzer örnekleri değerlendirilmiştir. Bu şekilde Lykos Vadisi ve komşu kentler ile heykel sanatı açısından nasıl etkileşimler olduğu, benzerlikler ve farklılıklar anlaşılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, çalışılan heykeller ile ilgili tespit edilen üslupsal, teknik ve dönemsel özellikler bölgenin siyasi, kültürel, sosyal ve dini inanç sistemi açısından çok fazla çeşitliliğe sahip olduğunu destekler niteliktedir.

Abstract:
Hierapolis, one of the prominent cities in the Lycus Valley, has been a significant center in Asia Minor since ancient times due to thermal springs, the Plutonium, and its travertine formations. During the reign of Emperor Septimius Severus, there were construction activities in Hierapolis, leading to the production of numerous sculptural works. Some sculptural materials discovered during excavation indicate the presence of a specific group of sculptors working in different parts of the city, although there is no evidence of the existence of a sculpture school. Similar sculptural styles have been found in the cities located in the valley, suggesting that sculptors may have been itinerant workers moving between different cities or that artists from other regions came to the valley to produce art. The main theme of the thesis is formed by a total of 12 goddess statues depicting Athena, Artemis, Aphrodite, Cybele, Leto, Tyche, and Nymphe, preserved in the Hierapolis Museum, obtained through excavations, purchases, and collection from the surrounding area. Separate catalogs were prepared for each statue in the thesis, and the origins, mythologies, known types in sculpture art, and origins of the statues under study were evaluated, along with similar examples. In this way, attempts have been made to understand the interactions between the Lycus Valley, neighboring cities, and sculpture art, including similarities and differences. Ultimately, the stylistic, technical, and periodical characteristics identified regarding the studied sculptures support the notion that the region has a great diversity in terms of political, cultural, social, and religious belief.