Kavramlarla denge kuran yönetmen olarak: Paolo Sorrentino
A director balancing with the concepts: Paolo Sorrentino
Yazar: NURŞAH FERAH
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Denge = Equilibrium ; Estetik = Aesthetics ; Felsefe = Philosophy ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Kavramlar = Concepts ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sinema = Cinema ; Sorrentino, Paolo = Sorrentino, Paolo ; Yönetmen = Director

Özet:
Denge, kelime anlamı olarak zihinsel ve duygusal uyum, istikrar olarak tanımlanır. Varlığı
yokluğunda hissedilen bir kavram olarak hem günlük hayatta hem de düşünsel surette her şeye
nüfuz eder. İnsanın varlığı ya onu bulma ya da onu kaybetme noktalarında kırılma yaşar.
Nietzsche'nin Apollon ve Dionysos kavramları Tragedya'nın Doğuşu'nda birbiriyle zıtlıklarına
karşın birbirlerine ihtiyaç duyan, birlikteliklerinden uyumsuzluk doğan bir uyumun dengesi
olarak ele alınır. Birlikte olmaları Tragedya'nın mükemmelliği ile sonuçlanmıştır. Kendi
içlerinde birbirlerini saklayan iki kavramdır. Bu çalışma kapsamında kullanılan kavramlar,
hem Apollon ve Dionysos'un sanatla ilgili kavramlar olması hem de Sorrentino sineması için
uygun düşme halinden kaynaklanmaktadır. Kant'ın estetik felsefesi güzeli iyi, hoş, doğru ve
yararlıdan ayırarak sanat güzelliği ile tabiat güzelliği farkını ortaya koyar. Sanatın yarattığı
güzellik kavramında çoğu kez amaç, kural yoktur; ruhtaki estetik duygusu ve hoşa gitme
esastır. Estetik deneyim, nesnenin seyredilmesinde hayal gücü ve anlama yetisi arasındaki
uyumdan doğan bir hoşlanmanın hissedilmesidir. Sinemanın bakış ile ilişkisi, bakmanın
kendisinin bir zevk kaynağı olduğu tezinden hareket eder. Sorrentino sineması, seyirdeki
estetik duygusunu doyururken, Kant'ın seyir edimi ilkesinde bunu izleyicisiyle mesafe koyarak
yapar. Sorrentino sineması, estetik öznesini hem beğeni yargılarıyla hem de yüce yargısı ile
kuşatır. Paolo Sorrentino, sinemada aşina olunan temaları görüntü ikilemi ya da pekiştirmeleri
sinemasında kırar. Onun sinemasında her şey zıttıyla vardır: Ölüm - Yaşam, Varlık - Hiçlik,
Güzellik - Çirkinlik, Gençlik - Yaşlılık, Nostalji - Şimdi. Bu çalışma literatürde
araştırılabildiği kadarıyla ilk kez, kavramlarla Nietzsche'yi, estetik felsefesi ile Kant'ı,
filmleriyle de Sorrentino'yu bir araya getirerek; Paolo Sorrentino filmografisinde yer alan Le
Conseguenze dell'amore (2004) , L'amico di famiglia (2006), La Grande Belleza (2013), La
Giovienzza (2015) ve Loro (2018) filmleri hem kavramsal hem de biçimsel olarak film yapım
felsefe yöntemi ile değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Balance as a word is defined as mental and emotional harmony and stability. As a concept the
presence of which can be felt in its absence, it permeates everything both in daily life and
intellectually. Human presence experiences a break either at the point of finding it, or at the
point of losing it. In The Birth of Tragedy, Nietzsche's concepts of Apollo and Dionysos are
approached as a balance of harmony that need each other despite their opposites, and which
arise incompatibility from their union. Their coexistence has resulted in the perfection of
Tragedy. These two concepts that carry each other within the scope of the study are the result
of both the concepts of Apollo and Dionysos being art related and the fact that they are suitable
for Sorrentino cinema.Kant's philosophy of aesthetic distinguishes beauty from good, pleasant,
true and useful, revealing the difference between the beauty of art and the beauty of nature.
There is often no purpose or rule in the concept of beauty created by art; aesthetic sense in the
soul and pleasantness are what is essential. Aesthetic experience is the sensation of a liking
arising from the harmony between imagination and understanding in viewing the object.
Cinema's relationship with view is based on the thesis that viewing itself is a source of
pleasure. While Sorrentino cinema satisfies the aesthetic sense of the audience, Kant does this
by putting distance from the viewer with the principle of 'viewing act'. Sorrentino cinema
surrounds its aesthetic subject both with judgments of taste and with the supreme judgment.
Paolo Sorrentino breaks familiar themes, image dilemmas or reinforcements in his cinema.
Everything exists in his cinema with its opposite: Life – Death, Existence – Nothingness,
Beauty – Ugliness, Youth – Senility, Nostalgia – Contentment. This study aims to both
conceptually and stylistically evaluate L'uomo in piu (2001),Le Conseguenze dell'amore
(2004) , L'amico di famiglia (2006),Il Divo (2008), This Must Be The Place (2011), La Grande
Belleza (2013), La Giovienzza (2015) ve Loro (2018) in the filmography of Paolo Sorrentino
by bringing Nietzsche with his concepts, Kant with his aesthetic philosophy, and Sorrentino
with his films together.