Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüsleri ve ekonomiye etkileri: 1950-1983
Public economic enterprises in Turkey and their effects on economy: 1950-1983
Yazar: GÜLSÜM ERBİL TATLI
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT BASKICI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Kalkınma planları = Development plans ; KİT = State Economic Enterprises ; Yatırımlar = Investments ; İstihdam = Employment

Özet:
Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar olan dönemde liberalizm ve devletçilik eksenleri arasında şekillenen farklı politikalar çerçevesinde Türkiye ekonomisinde yer bulan en önemli politika araçları olarak değerlendirilmektedir. 1980 sonrası yaygınlaşan özelleştirme politikaları kapsamında tasfiye edilmeye başlanmasına rağmen kamu iktisadi teşebbüsleri, tarihsel süreç içinde değerlendirildiğinde geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanan ve Türkiye ekonomisi içindeki rolleri itibariyle de varlıklarının zarardan çok fayda sağladığı somut verilerle desteklenen en önemli yapı taşları olma niteliğini taşımaktadırlar.
Bu kapsamda, tez çalışmasında 1950 ve 1983 yılları arasında Türkiye ekonomisinde kamu iktisadi teşebbüsleri hem tarihsel süreç içinde incelenmiş hem de ekonomideki yerleri yatırım, üretim, istihdam ve gayrisafi yurtiçi hasılaya katkıları yönünden detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Diğer taraftan,  1950 döneminde uygulanan politikaların geçmişine ışık tutması amacıyla iktisadi teşebbüslerin Osmanlı döneminden 1950 yılına kadar ekonomideki yerine de çalışmada yer verilmiştir.
Sonuç olarak, hükümetler ve uyguladıkları politikalar değiştikçe kamu iktisadi teşebbüslerine verilen önem ve dolayısıyla ekonomideki öncelik sıraları değişmiş olmakla birlikte, ekonomiye üretim, yatırım, istihdam ve gayrisafi yurtiçi hasıla yönünden sağladıkları katkının, benimsenen yaklaşımın liberal veya devletçi olmasından bağımsız olarak yadsınamayacak kadar önemli olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
Public economic enterprises have been existed in Turkey's economy as the most important tools of state entrepreneurship regardless of the nature of the policies implemented. Although being initiated to be disposed of within the scope of widespread privatization policies after 1980, state-owned enterprises dates back to the Ottoman period when evaluated in history and as their role in the economy, the very nature of them as being the most important building blocks has been supported with concrete evidence that their benefits are higher than the damages during the historical process.
In this context, the place of public economic enterprises in the economy of Turkey between 1950 and 1983 were examined in this thesis both in terms of their position in the historical process and of their contribution to investment, production, employment and gross domestic product in the economy in detail.On the other hand, in order to shed light on the history of the policies implemented in the 1950 period, the place of economic enterprises in the economy from the Ottoman period to 1950 was also included in the study.
As a result, it is possible to say that the importance given to public economic enterprises as governments and their policies change, and thus their priority in the economy has changed, their contribution to the economy in terms of production, investment, employment and gross domestic product is undeniably important regardless of whether the approach adopted is liberal or statist.