Türkiye'de yerfıstığı üretim ekonomisi
Peanut production economics in Turkey
Yazar: HİLAL IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT GÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye yerfıstığı üretiminin yaklaşık %80'ini oluşturan Adana, Osmaniye ve İçel illerinde yerfıstığı üretimi yapan tarım işletmeleri nicelenerek, bu işletmelerde yerfıstığı üretim faaliyetinin ekonomik yapısı ve sorunları ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular çerçevesinde yerfıstığı üretim faaliyetine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, incelenen İşletmelerin ortalama işletme arazisi 117,05 da ve yerfıstığı arazisi 66,11 da'dır. İşletmelerde I.' Ürün olarak yetiştiriciliği yapılan yerfıstığı ekim alanları, toplam yerfıstığı ekili alanlarının %60,62'sini ve II. ürün yerfıstığı ekili alanları ise %39,38'sini oluşturmaktadır, İşletmelerin yetiştirdiği yerfıstığı çeşitleri NC-7 ve Çom çeşitleridir. Yerfıstığı üretiminde ortalama verim 287,37 kg/da olarak belirlenmiştir. Yerfıstığı yetiştiriciliği yapan işletmelerin aktif sermayesi, ortalama 120.906 milyon TL'dir. Bunun %83,97'sini çiftlik sermayesi ve %16,03'ünü işletme sermayesi oluşturmaktadır. İşletmeler yerfıstığı üretiminde 65,39 saat/da işgücü ve 4,49 saat/da çekigücü kullanmışlardır. İşletmelerde dekara ortalama gayrisafi üretim değeri 197.171.000 TL ve üretim masrafları 157.280.000 TL'dir. Üretim masraflarının %74,77'sini değişen masraflar ve %25,23'ünÜ sabit masraflar oluşturmaktadır. 1 kg yerfıstığı üretim maliyeti 535.445 TL olarak belirlenmiştir. İşletmelerin yerfıstığı üretimindeki ortalama mutlak karı 36.891.129 TL/da ve nisbi karı ise %123,46'dır. Yerfıstığı ve başlıca rakip ürünlerinin fiyat parkelerine göre yerfıstığı fiyatlarının dönem basma göre dönem sonunda soya ve pamuk fiyatlarından daha fazla arttığı, ancak mısır fiyatlarından daha az arttığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler; Yerfıstığı Maliyeti, Üretim Ekonomisi, Karlılık, Fiyat Analizi

Abstract:
In this study, by examining the farms dealing with the peanut production in Adana, Osmaniye and îçel provinces, which consist of nearly 80% of Turkey's peanut production, the economic structure and problems of peanut production activities in these farms were revealed. Under the light of obtained findings, some recommendations for solutions for peanut production activities were improved. According to the achieved outcomes, the average planting land of the observed farms is 117,05 da whereas the average peanut cultivated area is 66,11 da. The fields where the peanut is the first product constitute 60,62%, and the fields where the peanut is the second product constitute 39,38% of the total peanut cultivated fields. The peanut varieties used by the farms are NC-7 and Com. The average yield for peanut production was determined as 287,37 kg/da. The assets of the farms producing peanuts is 120.906 million TL on average. 83,97% of this is farm capital and 16,03% working capital The farms used 65,39 h/da man power and 4,49 h/da machine power for peanut production. The average gross domestic production value in the farms is 197.171.000 TL/da and production cost is 157.280.000 TL/da. 74,77% of the production cost is variable cost and 25,23% of it is fixed cost. The production cost for 1 kg peanut is determined as 535.445 TL. The average net profit of peanut production in the farms is 36.891.129 TL/da and the relative profit is 123,46%. According to price parity with the peanut and its major rivals, it is determined that the peanut price, in comparison with the beginning of the season, rose more at the end of the season than soybean and cotton price, but this increase was lower than the corn prices. Keywords: Peanut Cost, Production Economics, Profitability, Price Analysis