145 Numaralı Gaziantep Şer'Sye sicili (H. 1267-1271
M. 1851-1855 S.1-108 transkripsiyon ve değerlendirme / Gaziantep Sharia Registries Number 145 (H. 1267-1271 / M. 1851-1855 P.1-108) transcription and evaluation
Yazar: MUSTAFA ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİ MADEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Şer'iyye Sicilleri Osmanlı Devleti içinde mevcud olan sosyo-kültürel, ve ekonomik yaşamı zamanımıza değin nakleden ve bizlere çok mühim malumât veren ve bu cihetiyle de maziye ışık tutan çok kıymetli yazılı olan kaynaklardan birisidir. Osmanlı'daki davalarda zabıt altına alınan bu pek değerli dökümanlar, kaleme alındığı zamandaki devir ve o yöre ile ilgili çokça ehemmiyetli bilgiler barındırmaktadır. Bu çalışma, Türk tarih ve kültürü yönünden de büyük bir ehemmiyete sahip olan şer'iye sicillerinden H.1267-1271/M.1851-1855 tarihleri arasında Gaziantep'te kayıt altına alınmış olan Şer'î mahkeme vesikalarını içerisinde barındırmaktadır. Toplamda 215 sahifeden müteşekkil olan bu sicil defterinin 1-108 sayfa aralıklarını bu çalışmamıza konu edindik. Bu evrakların 126 tanesi hukuksal nitelikte, 6 tanesi ise idârî muhtevadaki dökümanlardan meydana gelmekte olup toplam 132 adet evrak barındırmaktadır. Defter iki sayfa yan yana getirilip mikrofilmleri o şekilde çekilmek suretiyle tek sayfa haline dönüştürülmüştür. Defterde, merkez teşkilattan gelen arzuhâller (dilekçe), fermânlar, buyruldular ve nişân-ı şerifler gibi idari içerikteki dökümanlar ile nafaka, miras, vâsi tayin etme, boşanma, alacak-verecek gibi hukûksal içerikte belgeler sınıflandırarak değil de, rastgele kayıt altına alınmıştır. Bu deftere içerik olarak baktığımızda o dönemdeki Gaziantep'in idari, sosyal, kültürel, ekonomik durumu hakkında nisbeten bilgi sahibi olduğumuzu görmekteyiz. Transkripsiyonunu yapmaya çalıştığımız belgelerin konuları, içeriği, diplomatiksel hususiyetleri, hicri-miladi tarih ve kısa evrak telhisleri bütün evraklar için farklı bir tablo içinde sunulmak suretiyle okuyucuya kolaylık olması sağlanılmaya çalışılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Osmanlı Hukuk Sistemi, Şer'iye Sicilleri, Kadılık Kurumu, Osmanlı Taşra Teşkilatı, Gaziantep (Ayıntap)

Abstract:
Sharia Registries are one of the very valuable written sources that convey the socio-cultural and economic life in the Ottoman Empire until our time, give us very important information and shed light on the past in this respect. These very valuable documents, which were captured in the cases in the Ottoman Empire, contain a lot of important information about the period and the region when they were written. This study contains the Sharia court documents, which were recorded in Gaziantep between H.1267-1271/M.1851-1855, one of the Sharia Registries, which has a great importance in terms of Turkish history and culture. We have taken the 1-108 page intervals of this registry book, which consists of 215 pages in total, as the subject of this study. 126 of these documents are of legal nature and 6 of them are administrative documents, and there are 132 documents in total. The notebook was turned into a single page by bringing two pages side by side and taking the microfilms in that way. In the book, administrative documents such as petitions (petitions), edicts, orders and engagements, and legal documents such as alimony, inheritance, appointing a guardian, divorce, debt-paying are recorded randomly, not by classification. When we look at this book in terms of content, we see that we have relatively information about the administrative, social, cultural and economic situation of Gaziantep at that time. It has been tried to provide convenience to the reader by presenting the subjects, content, diplomatic features, Hijri-Gregorian dates and short document references of the documents we tried to transcribe in a different table for all documents.
KEYWORDS: Ottoman Legal System, Sharia Registries, Kadılık Institution, Ottoman Provincial Organization, Gaziantep (Ayıntap)