İkinci kez alkollü araç kullanmaktan ehliyetleri geçici alınan ve eğitime katılan sürücülerin profili: 2019 yılı Antalya
Profile of drivers who have temporarily received their license driving for the second time and attended the training: Antalya, 2019
Yazar: TÜRKAN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AKCAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Halk sağlığı = Public health ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sürücü davranışları = Driver behaviors ; Sürücü eğitimi = Driver education ; Sürücüler = Drivers ; Trafik kazaları = Traffic accidents

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ikinci kez alkollü araç kullanırken güvenlik güçleri tarafından tespit edilen ve ehliyetine iki yıl süreliğine el konulan, ehliyetlerini geri alabilmeleri için sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine (SÜDGE) zorunlu katılan sürücülerin 2019 yılı profilinin belirlenmesidir.
Yöntem: Bu restrospektif kayıt çalışmasının örneklemini 601 kişi oluşturmuştur. Çalışmada Antalya İl Sağlık Müdürlüğü'nün SÜDGE'de kullandığı kayıtlı verilerin (Görüşme Kılavuzu/ Tanıtıcı Bilgiler Formu, Psikolojik Testler -Türk sürücü davranışları envanteri, sürücü heyecan arama envanteri, içki içme nedenleri envanteri, alkol kullanım bozukluğu tanıma testi, CAGE ve mini mental test) değerlendirmesi yapılmıştır. Kategorik veriler; yüzdelerle, sürekli veriler; ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerler, medyan ve çeyrekler arası aralık ile verilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41.47±10.46, %98'i erkek, % 32.9'u lise mezunu, 65.9'u il merkezinde yaşamakta, %88.5'i bir işte çalışmaktadır. Alkollü araç kullanımında %40.8'nin maddi hasarlı, %6.2'sinin yaralanmalı, %0.5'nin ölümlü kaza yaptığı bulunmuştur. Katılımcıların %43.1'inin haftada birkaç kez alkol kullandığı ve %14'ünün alkolle birlikte keyif verici madde ve %10.8'nin psikiyatrik ilaç kullanımının olduğu belirlenmiştir. İçki içme nedenleri arasında puan ortalaması en yüksek sosyalleşme (9.94±4.64) ve keyif (8.62±3.83) idi. Alkol Kullanım Bozukluğu Tarama Testinde %31.8'i sekiz puan ve üzeri "zararlı alkol kullanım davranışı" göstermişlerdir ve   CAGE ölçeğine göre %49.5'inde %75, %1'inde ise %100 alkol kullanım bozukluğu olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Katılımcıların yaklaşık yarısının alkollü araç kullanımında kazaya karıştığı, yaklaşık üçte birinin zararlı alkol kullanım davranışı gösterdiği, en az yarısının ise alkol kullanım bozukluğu olduğu belirlenmiştir. Toplumun alkollü araç kullanılmaması konusunda bilinçlendirilmesi ve farkındalığın artırılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Alkol, sürücü davranışları, SÜDGE, kaza riski, halk sağlığı

Abstract:
Objective: This study aims to determine of the 2019 profile of the drivers who are detected by the security forces while driving drunk for the second time, whose license is confiscated for two years, who participate in the compulsory driver behavior development training (SÜDGE).
Method: The sample of this descriptive retrospective study consisted of 601 people. As data collection tools, the forms used in SÜDGE by Antalya Provincial Health Directorate forms used; Introductory Information Form, Psychological Tests (Turkish driver behavior inventory, driver excitement seeking inventory, reasons for drinking inventory, alcohol use disorder recognition test, CAGE, mini mental test) were evaluated. Categorical data in data analysis; continuous data in percentages; are given with mean, standard deviation, maximum-minimum values, median-inter quartile range.   
Results: The mean age of the participants is 41.47±10.46, 98% of them are male, 32.9% of them are high school graduates, 65.9% of them live in the city center, 88.5% of them work in a job. It was found that 40.8% had financial loss, 6.2% had an injury, 0.5% had a fatal accident in drunk driving. It was determined that 43.1% of the participants used alcohol several times a week, 14% of them used recreational drugs together with alcohol, 10.8% of them used psychiatric drugs. Socialization (9.94±4.64), pleasure (8.62±3.83) had the highest mean scores among the reasons for drinking. The Alcohol Use Disorder Screening Test, 31.8% of them showed "harmful alcohol use behavior". According to the CAGE scale, it was considered that 49.5% had 75% alcohol use disorder, 1% had 100% alcohol use disorder.
Conclusion: It was determined that about half of the participants had an accident while driving while drunk, about one third of them showed harmful alcohol use behavior, at least half of them had alcohol use disorder. It is recommended to raise awareness, raise awareness of the society about not drinking and driving.
Key words: Alcohol, driver behavior, SÜDGE, accident risk, public health