Enflasyon, faiz ve döviz kuru ilişkisi: Seçilmiş gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler örneği
The relationship between inflation, interest and exchange rate: The case of selected developed and developing countries
Yazar: SEFA ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. SEYHAN TAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Enflasyon = Inflation ; Faiz = Interest ; Faiz politikaları = Interest rate politics ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Neo-Fisher etkisi = Neo-Fisher etkisi ; Satın alma paritesi = Purchasing parity

Özet:
Küreselleşme sürecinin yaygınlaştığı 1980'li yıllardan sonra, ticari 
serbestleşmenin arttığı, bilgi ve iletişim sektörlerinde önemli gelişmelerin yaşandığı 
ve sermaye akımlarının önünde bulunan kısıtlamaların önemli ölçüde azaldığı 
görülmektedir. Bu gelişmeler ile birlikte, çeşitli ülkelerin iktisat politikalarında da 
değişikliklere gidildiği gözlemlenmiştir. 1990'lı yıllarda finansal piyasalarda artan 
gelişmeler ile birlikte başta Yeni Zelanda olmak üzere birçok ülke enflasyon 
hedeflemesi rejimine geçmiştir. Sermaye hareketliliğinin yüksek olması sonucunda 
derinleşen finansal piyasalar, ülke ekonomilerinde ciddi rol oynamaya başlamıştır. 
Küresel finans sisteminin derinleştiği 2000'li yıllar ile birlikte hem gelişmiş hem de 
gelişmekte olan ülke ekonomilerinde enflasyon, faiz ve döviz kuru ilişkisinin doğru 
tespit edilmesi politika yapıcılar açısıdan önemli görülmektedir.
Bu çalışmada 2002:Ç1-2019:Ç2 dönemi çeyreklik veriler aracılığıyla 
seçilmiş gelişmiş 12 ülke (ABD, Norveç, Almanya, Danimarka, Kanada, İsveç, 
İngiltere, Japonya, İsviçre, Avustralya, Yeni Zelanda ve İzlanda) ve gelişmekte 
olan 12 ülke (Şili, Endonezya, Hindistan, Rusya, Güney Afrika, Türkiye, Brezilya, 
Çin, Polonya, Malezya, Filipinler ve Tayland) ekonomisinde enflasyon-faiz-döviz 
kuru ilişkileri araştırma konusu yapılmıştır. Çalışmada söz konusu değişkenler 
arasındaki ilişkiler ikili biçimde ayrı ayrı incelenerek hipotezlerin (Fisher, NeoFisher, satın alma gücü paritesi ve faiz paritesi) geçerli olup olmama durumlarına 
göre politika önerileri sunulmaktadır. Ayrıca, nedensellik analizleri ile enflasyon faiz-döviz kuru ilişkisinin, söz konusu ülke gruplarında hangi yönlü olduğu ortaya 
konmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre seçilmiş gelişmiş ülkelerde 
uluslararası parite koşulları geçerli iken, seçilmiş gelişmekte olan ekonomilerde bu 
durumun geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fisher Etkisi, Neo-Fisher Etkisi, Satın Alma Gücü Paritesi, 
Faiz Paritesi.

Abstract:
After the 1980s, when the globalization process became widespread, it is seen that 
trade liberalization increased, significant developments were experienced in the 
information and communication sectors, and the restrictions on capital flows decreased 
significantly. Along with these developments, it has been observed that changes have been 
made in the monetary policies of various countries. With the increasing developments in 
the financial markets in the 1990s, it is seen that many countries, especially New Zealand, 
switched to the inflation targeting regime. Financial markets, which have deepened with 
the high capital mobility, have started to play an important role in the economies of the 
countries. With the 2000s, when the global financial system deepened, it is important for 
policy makers to correctly determine the relationship between inflation, interest and 
exchange rates in both developed and developing countries.
In this study, 12 developed countries selected through quarterly data for the 
2002:Q1-2019:Q2 period are the USA, Norway, Germany, Denmark, Canada, Sweden, 
England, Japan, Switzerland, Australia, New Zealand and Iceland. The 12 selected 
developing countries were determined as Chile, Indonesia, India, Russia, South Africa, 
Turkey, Brazil, China, Poland, Malaysia, Philippines and Thailand. Inflation-interest exchange rate relations in these economies have been the subject of research. In the study, 
the relations between the variables in question are examined separately and policy 
recommendations are presented according to the validity of the hypotheses (Fisher, NeoFisher, purchasing power parity and interest parity). In addition, causality analyzes reveal 
the direction of the inflation-interest-exchange rate relationship in these country groups. 
According to the findings obtained in the study, it has been concluded that while 
international parity conditions are valid in selected developed countries, this situation is 
not valid in selected developing economies.
Keywords: Fisher Effect, Neo-Fisher Effect, Purchasing Power Parity, Interest Rate 
Parity