Primitif kültürlerin dışavurumculuğa etkileri
The influence of primitive cultures on expressionism
Yazar: MURAT AVCI
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN DALOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Afrika = Africa ; Almanya-Berlin = Germany-Berlin ; Deformasyon = Deformation ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Metropol = Metropolitan ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends ; Sanat tarihi = Art history

Özet:
XX. yüzyılın başlarında Afrika sanat biçimleri ve İlkel Okyanusya kültürleri Avrupa entelektüalizmi üzerinde olağanüstü derin bir etki bırakmıştı. Bu etki özellikle Alman dışavurumculuğu ve onunla birlikte çağdaş bir gelişim gösteren Fransa'daki fovizm hareketi üzerinde olmuştu. Kübistlerin plastik mantığında vurgulanmış kompozisyonlar ile Afrika heykelinin plastik biçimlerinin alımlama gücü kabul edilmişti. Bu sentetik ve analitik kübizmin sonuçlarından doğan plastik özgürlük Avrupalı sanatçıların üzerinde ilkel sanata karşı derin bir etki bıraktı.Alman sanatının modern Yeni İlkelcileri olan Die Brücke dışavurumcuları sanatsal ifadelerini İlkel Afrika, Polinezya, Halk Sanatı ve Okyanusya Kültürlerinin arkeolojik ve etnolojik mirasından yararlanmaya yöneltti. Bu yönelim dolayısıyla Almanya'nın içinde bulunduğu savaşın kahramansı olarak yüceltilmediği dolayısıyla idealist felsefenin dışlandığı bir tutum, bir karşı çıkış olarak Almanya'nın militer politikasının dışında yer almıştı. Ancak bu politik koşullar altında dışavurumcu sanatçılar Batı'nın sömürgeci-militarist ve Grek-Roma ülküsünün dışlandığı komünal bir yaşamın örneklendiği ilkel insanın, tinsel dünyasına girerek modern ile ilkeli, uygar ile yabanıl olanı buluşturmuştur. Böylelikle dışavurumcu yapıtlar Batı'nın ilkel sanata ve yaşamına karşı oluşturduğu kültürsüzlük yargılarını ve ilkel kültürlerin üretimlerini küçümsemelerinin altında yatan sömürgeci hegemonyayı sarsmışlardı. Dışavurumcular sayesinde ilkel kültürlerin estetik objelerinin modern XX. Yüzyıl sanatına katkıları, geçmiş ilkel sanatların modern Avrupa sanatının eserleriyle olan bağının ortaya çıkması ile ancak bir anlam ve önem kazanabilmiştir.

Abstract:
At the begining of the XXth century, African art forms and the primitive cultures of Oceania had a extraordinary and profound influence on European intelligentsia. This influence was especially visible on German Expressionism and fauvism, a contemporary movement to the former. The compositions highlighted within the plastic logic of the cubists and the reception power of the plastic forms to the African sculpture achieved recognition. This plastic freedom, born out of results of the cubist synthetic and analytic, had a deep influence on the European artists against the primitive art.The modern Neo-Primitive of German Expressionism, Die Brücke expressionists diverted their artistic expressions into benefiting from the archeological and ethnological heritage of the cultures of Primitive Africa, Polynesia, Public Art and Oceania. Thus, this orientation existed as detached from the german military policy, and protested against it. It was also rejected by the idealist phlosophy which deified the war Germany actively participated in. However, under these political conditions, the expressionist artists combined `the modern? with `the primitive? and `the civilized? with `the wild? getting into the spiritual world of the primitive man who exemplifed the communal life where the colonist and militarist ideal of the West and Greek-Rome principle were rejected. Thus, expressionist works shaked the colonist hegemony that lied beneath the scorn for the primitive cultures? productions and the judgements like `uncultivatedness? they held against the primitive art and life. Thanks to expressionists, the contributions of the aesthetic objects of primitive cultures contributed to the modern art of XXth century could only gain meaning and importance with the emergence of the ties between the past primitive art and modern European works of art.