COVID-19 pandemi döneminde Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi acil servisine başvuran ve 112 ambulans ekipleri tarafından getirilen  kardiyopulmoner arrest vakalarının retrospektif analizi
Retrospective analysis of case of cardiopulmonary arrest attending to Bezmialem Vakif University emergency department and brought by 112 ambulance teams during the COVID-19 pandemic period
Yazar: MESUT DİKENOVA
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN SÖNMEZ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil servis = Emergency service ; COVID 19 = COVID 19 ; Kalp durması = Heart arrest ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Pandemiler = Pandemics ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Kardiyopulmoner arrest (KPA) spontan solunum ve dolaşım işleminin herhangi bir
nedenle ani olarak durmasıdır. KPA tedavisi için yapılan işlemlerin tümü
kardiyopulmoner resüsitasyonu (KPR) oluşturmaktadır. Avrupa Resüsitasyon
Konseyi 2021 kılavuzu verilerine göre; koroner kalp hastalıklarına bağlı ölümlerin ise
yüzde %50'sini ani kardiyak arrestler oluşturmaktadır. Covid-19 pandemisinde acil
servisler tüm dünyada ilk başvuru basamağı olarak büyük yük altında kalmıştır. Bu
çalışmada Covid-19 döneminde acil servise getirilen hastane dışı kardiyak arrest
(HDKA) vakaları incelenmiştir.
Bu çalışma etik kurul onayı alındıktan sonra Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Hastanesi
acil servisine getirilen non-travmatik, 18 yaş üstü 190 KPA vakası dahil edilerek
retrospektif olarak yapıldı. Hastane bilgi işlem merkezinden KPA tanı koduna sahip
hastaların acil servis epikriz raporları alındı. Bu hastalardan verilerine tam olarak
ulaşılamayan ve başvuru anında exitus kabul edilip müdahale edilmeyen vakalar
çalışma dışı bırakıldı. Tüm olgular yaş grupları, cinsiyet, Covid-19 durumu, hastaneye
geliş şekilleri, hasta sonlanımı, komorbidite varlığı, ilaç kullanımı, hastane dışında
uygulanan havayolu, arreste tanıklık durumu, acil servise geliş saati gibi demografik
ve klinik özellikler bakımından araştırıldı.
Bu özelliklerin hasta sonlanımına etkileri istatiksel olarak analiz edildi. Çalışmamıza
190 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 66,2 olup %66,3'ünü (n=126)
erkekler, %33,7'sini (n=64) kadınlar oluşturmaktaydı. 65 yaş ve üstü hastaların %57,6
(n=110) ile daha fazla HDKA ile acil servise başvurdukları görüldü. KPR uygulanan
vakaların %67,9'unun (n=129) exitus olduğu tespit edildi. KPA şahitli vakalarda
Spontan Dolaşımın Geri Dönüşü (SDGD) oranı %33,5 olarak anlamlı seviyede yüksek
görülmüştür (p=0.04). Eşlik eden komorbidite durumuna göre anlamlı farklılıklar
tespit edilmiştir. Hastane dışında uygulanan KPR sürelerinde 10 dakika ve altında
KPR süresi olan vakaların SDGD oranı %42.3 ile anlamlı seviyede yüksek tespit
edilmiştir (p=0.03).
Çalışmamızda acil sağlık hizmetlerinin müdahalesi olan KPA olguları erkek cinsiyette
daha fazla oranda görülmektedir (%66.3). Komorbit hastalık olarak HT (%76,5), DM
(%56.3), SVH (%54.5), KBH (%57.9) ve Malignite (%72.4) bulunan olgularda exitus
oranları daha fazladır. Acil servis öncesi uygulanan entübasyon işleminin SDGD
oranını ve acil servis sonlanımını (%45,3) pozitif etkilediği görülmektedir. Acil sağlık
hizmetlerinin havayolu güvenliği sağlama girişimleri desteklenmelidir. KPA şahitli
olan olgularda exitus oranlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir (%66,5). 21
dakika veya üzeri uygulanan KPR'de mortalite yüksektir (%94,3). Acil servise
getirilen KPA vakalarının tıbbi kayıtlarının daha açık ve eksiksiz kaydedilmelidir.
Covid-19 döneminde KPA arrest vakalarını inceleyen daha fazla çalışma yapılması
önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Kardiyak arrest, Kardiyopulmoner resüsitasyon, acil servis,
Covid-19

Abstract:
Cardiopulmonary arrest (CPA) is the sudden cessation of spontaneous breathing and
circulation for any reason. All procedures performed for the treatment of CPA
constitute cardiopulmonary resuscitation (CPR). According to the European
Resuscitation Council 2021 guide data; Sudden cardiac arrests constitute 50% of
deaths due to coronary heart diseases. In the Covid-19 pandemic, emergency services
have been under a great burden as the first step of admission all over the world. In this
study, out-of-hospital cardiac arrest (HDKA) cases brought to the emergency room
during the Covid-19 period were examined.
This study was carried out retrospectively by including 190 non-traumatic CPA cases
over the age of 18 years who were brought to the emergency department of Bezmialem
Vakif University Hospital after the approval of the ethics committee. Emergency room
epicrisis reports of patients with KPA diagnosis code were obtained from the hospital
data processing center. Cases whose data could not be fully accessed from these
patients and who were not treated as exitus at the time of admission were excluded
from the study. All cases were investigated in terms of demographic and clinical
characteristics such as age groups, gender, Covid-19 status, mode of admission to the
hospital, patient outcome, presence of comobidity, drug use, airway applied outside
the hospital, witnessing arrest, and arrival time to the emergency room. The effects of
these features on patient outcome were analyzed statistically.
190 patients were included in our study. The mean age of the patients was 66.2%, and
66.3% (n=126) were men and 33.7% (n=64) were women. It was observed that patients
aged 65 and over applied to the emergency department more often with HDCA, with
57.6% (n=110). It was determined that 67.9% (n=129) of the cases who underwent
CPR were exitus. The rate of Spontaneous Circulatory Return (SDGD) in cases with
CPA was found to be significantly higher, 33.5% (p=0.04). Significant differences
were found according to the accompanying comorbidity status. In the cases with 10
minutes or less CPR time outside the hospital, the ROGD rate was found to be
significantly higher with 42.3% (p=0.03).
In our study, CPA cases, which were the intervention of emergency health services,
were more common in males (66.3%). Exit rates are higher in patients with HT
(76.5%), DM (56.3%), LVH (54.5%), CKD (57.9%) and malignancy (72.4%) as
comorbid diseases. It is seen that the intubation procedure applied before the
emergency service has a positive effect on the SDGD rate and the emergency service
outcome (45.3%). Attempts by emergency health services to provide airway safety
should be supported. It was determined that the exitus rates were lower in cases with
CPA (66.5%). Mortality is high (94.3%) in CPR performed for 21 minutes or more.
Medical records of KPA cases brought to the emergency department should be
recorded more clearly and completely. It may be recommended to conduct more
studies examining CPA arrest cases during the Covid-19 period.
Keywords: Cardiac arrest, Cardiopulmonary resuscitation, emergency department,
Covid-19