Sosyal bilgiler öğretmenliği yüksek lisans öğrencilerinin çevre etiği yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of environmental ethics approaches of social studies teaching graduate students
Yazar: HAZAN BURKAN AKYOL
Danışman: PROF. DR. ALİ EKBER GÜLERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çevre etiği, insanların doğal çevre ile olan ilişkisini anlayarak, çevreye olan sorumluluklarını ve duyarlılıklarını artırmayı hedefleyen önemli bir multidisipliner alandır. Öğretmenler, çevre etiğinin temel prensiplerini öğrencilere aktararak onların çevre konusundaki farkındalığını ve sorumluluk duygusunu artırmada önemli bir rol oynarlar. Bu sebeple sosyal bilgiler öğretmenliği yüksek lisans programında öğrenim gören 24 katılımcı ile 10 sorudan oluşan görüşme formu vasıtasıyla mülakat gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının çevre etiği kavramıyla ilgili görüşlerinin analizi sonucunda, en yüksek oranda vurgulanan konular çevre bilinci, duyarlılık ve çevreye saygı olmuştur. Aynı şekilde, çevre etiğinin ortaya çıkışı hakkındaki görüşlerde en çok öne çıkanlar çevreyle uyumlu yaşamın bilinmemesi, sanayi devrimi ve çevre sorunlarıdır. Çevre etiğinin öğretilmesinin nedenleri arasında gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakmak, erken yaşta bilinç kazandırmak, doğa ile uyumlu olmak, davranış değişikliği sağlamak ve çevre ahlakını öğretmek en fazla kabul gören görüşlerdir. Öğretmen adaylarının çoğunluğu çevre etiği yaklaşımlarının tek bir çatı altında toplandığı düşüncesini benimsemiş olup, insan ve acı merkezci yaklaşımların tercih edilmediği görülmüştür. Katılımcıların büyük bir bölümü canlı ve çevre merkezci yaklaşımı benimsemişlerdir. Elde edilen sonuçlara dayalı olarak, üniversite müfredatına çevre etiği entegrasyonu, çeşitli yaklaşımların öğretimi, çevre etiği yaygınlaştırılması, sürdürülebilirlik kavramının öne çıkarılması ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla iş birlikleri önerilmektedir.

Abstract:
The goal of environmental ethics, a multidisciplinary field, is to increase people's responsibility and sensitivity to the environment by understanding their relationship with the natural environment. Teachers are crucial in raising awareness and responsibility about the environment by imparting the fundamental principles of environmental ethics to students. As a result, 24 participants studying in the social studies teaching master's program were interviewed using a 10-question interview form. The most prominent issues were environmental awareness, sensitivity, and respect for the environment, as analyzed by pre-service teachers' views on environmental ethics. The lack of living in harmony with the environment, the industrial revolution, and environmental problems were the most prominent aspects of environmental ethics views. Among the reasons for teaching environmental ethics, leaving a livable environment to future generations, raising awareness at an early age, being in harmony with nature, promoting behavior change, and teaching environmental ethics were the most accepted views. Many teacher candidates embraced the idea that environmental ethics approaches were gathered under a single roof, and it was observed that human and pain-centered approaches were not preferred. Many participants have taken the life and ecological approach. Based on the obtained results, it is recommended to integrate environmental ethics into university curricula, teach various approaches, promote environmental ethics, emphasize the concept of sustainability, and foster collaborations to enhance societal awareness.