Döngüsel ekonomi ve sıfır atık uygulamaları: Türkiye için bir değerlendirme
Circulary economy and zero waste practices: An assement for Turkey
Yazar: BÜŞRA ÜLKÜN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT SEYFETTİNOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döngüsel ekonomi = Circular economy ; Sıfır atık = Zero waste

Özet:
Ülke ekonomilerinin temel hedefleri iktisadi büyüme sağlamaktır. Mevcut ekonomik sistemde kullanılan doğrusal ekonomi modeli, büyüme hedefini destekleyen bir modeldir. Bu ekonomik model uygulanırken üreticiler ve tüketiciler kaynakların sınırlı olduğu gerçeğinden bağımsız hareket ederek iktisadi faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Bu sebeple dünyanın kendini yenileme hızı ile insanların kaynakları tüketme hızı arasında büyük bir fark oluşmuştur.
Sanayi Devrimi'nin gerçekleşmesi ile Fordist üretim sisteminin yaygınlaşması, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra çevre üzerindeki baskının fark edilmesine sebep olmuştur. Söz konusu baskının azaltılması için alternatif bir ekonomik model arayışına girilmiştir. Doğrusal ekonominin "üret-kullan-at" prensibine alternatif olarak döngüsel ekonomi modeli önerilmektedir.
Döngüsel ekonomi "üret-kullan, üret-kullan-onar-tekrar kullan-dönüştür" şeklinde ifade edildiği için bu üretim döngüsünün doğanın kendisi olduğu düşünülmektedir. Doğada hiçbir şey atık değildir ve her şey ekolojik sistem içinde dönüştürülür kabulü ile insanların sıfır atık prensibini benimseyerek bunu gerçekleştirebileceğini öne sürmektedir. Bu yaklaşım ile gerçekleştirilen ekonomik çalışmalar döngüsel ekonomi olarak ele alınmakta ve döngüsel ekonominin temel politikası sıfır atık üzerine kurgulanmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, doğrusal ekonominin oluşturduğu çevre sorunları ile bunların ekonomik sonuçlarını detaylı inceleyerek döngüsel ekonomi ve sıfır atık prensibi çerçevesinde Türkiye için bir değerlendirme sunmaktır.

Abstract:
For centuries, decision-makers in countries have sought economic growth. The linear economic model used in the current economic system is an economic model that supports this desire for growth. In applying this economic model, producers and consumers have acted as if their resources were unlimited. This is why there is a huge difference between the rate at which the world renews itself and the rate at which people consume resources.
With the realisation of the industrial revolution and the spread of the Fordist mode of production, the pressure on the environment became noticeable after the Second World War. In order to reduce the pressure on the environment, an alternative economic model was sought. The circular economy model was conceived as an alternative to the produce-use-dispose principle of the linear economy.
As the circular economy is described in terms of "produce-use", "produce-use-recycle", it is assumed that this production cycle is nature itself. Since there is no waste in nature, it is assumed that humans can achieve the zero waste principle if everything is transformed into the ecological system. Economic studies conducted in this way are called circular economy, and the basic policy of the circular economy is zero waste.
In this study, the circular economy and the zero waste principle are emphasised, in line with the above-mentioned environmental problems caused by the linear economy.