Sirkadiyen kan basıncı durumuna göre dirençli ve regüle hipertansif olgular arasındaki uç organ hasarı farklılıklarının araştırılması
Investigation of end organ damage differences between resistant and regulated hypertensive patients by circadian blood pressure
Yazar: MUSA BARIŞ AYKAN
Danışman: PROF. DR. KENAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Giriş: Hipertansiyon toplumda en sık görülen hastalıkların başında gelmektedir. Dirençli hipertansiyon ise birisi diüretik olmak üzere en az üç antihipertansif ilaç kullanımına rağmen kontrol altına alınamayan kan basıncı durumudur. Ayaktan kan basıncı ölçümü dirençli hipertansiyona sahip hastalarda gerçek direnç durumunu ortaya koymak için tercih edilen bir yöntemdir. Ayaktan kan basıncı ölçümüne göre ortaya konan kan basıncı profilinde gün içerisindeki kan basıncı değişimlerinin uç organ hasarı ve dolayısıyla hipertansiyon prognozu ile ilişkisi olabileceği düşünülmektedir. Kan basıncı yüksekliği yönetimi için yeni eşik değerler belirleyen güncel kılavuzlar göz önüne alındığında sirkadiyen kan basıncı durumunun uç organ hasarına etkisini ortaya koyan çalışma sayısı yeterli değildir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya herhangi bir nedenle Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları kliniğine yatan veya polikliniklerine başvuran hastalardan dirençli hipertansif ve regüle hipertansif olgular retrospektif olarak dahil edilmiştir. Hastane bilgi yönetim sistemi ve hasta dosyaları üzerinden olguların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve kullanılan ilaç tedavileri kayıt altına alınmıştır. Ek olarak uç organ hasarının belirteci olarak ekokardiyografi, karotis intima media kalınlık ölçümleri ile laboratuvar sonuçları çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya yaşları 36-85 arasında 22' si erkek, 73' ü kadın toplam 95 hasta dahil edilmiştir. Dirençli hipertansiyon grubunda 61 hasta, regüle hipertansiyon grubunda ise 34 hasta yer almıştır. Dirençli hipertansiyon grubu ile regüle hipertansiyon grubu arasında, karotis intima media kalınlığı ve mikroalbüminüri açısından anlamlı farklılık saptanmıştır (sağ karotis intima media için p=0.02; sol karotis intima media için p= 0.016; mikroalbüminüri için p=0.003).  Dirençli hipertansiyon ve regüle hipertansiyon grupları arasında ekokardiyografi parametreleri açısından anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Dirençli hipertansiyon grubunda sirkadiyen kan basıncı durumuna göre uç organ hasarı açısından anlamlı farklılık tespit edilememiştir 
Sonuç: Gün içerisindeki kan basıncı profili değişimlerinin dirençli hipertansiyonda uç organ hasarı açısından anlamlı olarak risk yaratması halen tartışma konusudur. Güncel kılavuzların hipertansiyon için yeni eşik değerleri göz önüne alındığında belirlenen sirkadiyen kan basıncı durumunun uç organ hasarına olası etkisi halen net olarak ortaya konamamıştır. Bu durum tartışmaların devamına yol açmaktadır.

Anahtar kelimeler: hipertansiyon, dirençli hipertansiyon, uç organ hasarı, karotis intima media kalınlığı, mikroalbüminüri

Abstract:
Introduction: Hypertension is one of the most common diseases in society. Resistant hypertension is a blood pressure condition that can not be controlled despite the use of at least three antihypertensive drugs, one of which is diuretic. Ambulatory blood pressure measurement is the preferred method for demonstrating true resistance in patients with resistant hypertension. It is thought that blood pressure changes during the day may be related to end organ damage and therefore hypertension prognosis. Given the current guidelines that set new thresholds for high blood pressure management, the number of studies that show the effect of circadian blood pressure status on end organ damage is not sufficient.
Material and Methods: Resistant hypertensive and regular hypertensive cases who admitted for any reasons in Health Sciences University, Gulhane Research and Training Hospital, Department of Internal Medicine in-patient or out-patient clinics were included retrospectively in patients admitted to the clinic or to the outpatient clinics. Demographic characteristics, anthropometric measurements, and medications were recorded on the basis of the hospital information management system and patient files. In addition, as markers of end organ damage, echocardiography, laboratory measurements with carotid intima media thickness measurements were included in the study.
Results: A total of 95 patients aged 36-85 years were included in the study, 22 male and 73 female. 61 patients in the resistant hypertension group and 34 patients in the regular hypertension group were included. Significant differences were found between the resistant hypertension group and the regular hypertensive group in terms of carotid intima media thickness and microalbuminuria (p = 0.02 for the right carotid intima media, p = 0.016 for the left carotid intima media, and p = 0.003 for the microalbuminuria). There were no significant differences between the groups in resistance hypertension and regular hypertension in terms of echocardiography parameters. There was no significant difference in end organ damage according to circadian blood pressure status in resistant hypertension group.
Conclusion: It is still a matter of debate that blood pressure profile changes during the day poses significant risk for end organ damage in refractory hypertension.  The fact that the circadian blood pressure status and end organ damage relationship is still not clear when new thresholds of current guidelines are taken into account lead to further discussion.