Dupnisa mağara sistemi yarasaları (Mammalia Chiroptera)
Bats of dupnisa cave system (Mammalia Chiroptera)
Yazar: SERBÜLENT PAKSUZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. BEYTULLAH ÖZKAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi DUPNİSA MAĞARA SİSTEMİ YARASALARI (MAMMALİA: CHİROPTERA) Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Nisan 2002 ile Ocak 2004 tarihleri arasında Sarpdere köyü (Kırklareli- Demirköy) sınırları içinde yer alan Dupnisa Mağara Sistemi'nde (Sulu Mağara, Kuru Mağara ve Kız Mağarası) aylık periyodlar halinde 29 defa ziyaret edilerek gerçekleştirilen bu çalışma ile Chiroptera ordosunun Microchiroptera subordosundan Rhinolophidae familyasına ait 4 tür {Rhinolophus ferrumequinum, R. hipposideros, R. euryale ve R. mehelyi ) ve Vespertilionidae familyasına ait 7 tür (Myotis myotis, M. blythii, M. emarginatus, M. mystacinus, M. capaccinii, Miniopterus schreibersii ve Plecotus auritus) olmak üzere toplam 11 yarasa türü tespit edilmiştir. Rhinolophus mehelyi (Kuru ve Kız Mağarası) ve Plecotus auritus (Kuru Mağara) Dupnisa Mağara Sistemi için yeni kayıttır. Daha önce Dupnisa Mağara Sistemi'nde tespit edilen 4 tür (M daubentonii, M. bechsteinii, M. nattereri ve Barbastella barbastellus)'' 'e ise bu çalışmada rastlanamamıştır. P. auritus' un mağara siteminde rastlantısal olarak bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Dupnisa Mağara Sistemi yarasa tür sayısı 15 'e çıkarılmıştır. Aylık periyodik çalışmalar sırasında mağara sistemindeki yarasaların sayımlan yapılarak, mağaralara göre populasyon büyüklüğünün en yüksek olduğu aylar özellikle kış mevsiminde Sulu Mağara'da (Ocak 2003: 33.257 ve Ocak 2004: 44.470 birey), Kız Mağarası'nda (Ocak 2003: 9.556 ve Ocak 2004: 10.130 birey) ve yaz mevsiminde Kuru Mağara'da (Temmuz 2002: 5.424 ve Ağustos 2003: 6.778 birey) olarak belirlenmiştir. Dupnisa Mağara Sistemi'nde en yüksek toplam populasyon yoğunluğu ise (Ocak 2003: 42.841 ve Ocak 2004: 54.653 birey) olarak kaydedilmiştir. Dupnisa Mağara Sistemi'nde bulunan yarasa populasyonlanmn % 99'unu 4 tür; M. schreibersii (% 81), M blythii (% 7), R. euryale (% 7) ve R. ferrumequinum (% 4)oluşturmaktadır. Yarasa populasyonlarının (% 67)'si Sulu Mağara'yı sadece kışlama amacıyla, (% 14)'ü Kuru Mağara'yı yavrulama ve yavru yetiştirme amacıyla kullanırken, (% 19)'u ise Kız Mağarası'nı kışlama, yavrulama ve yavru yetiştirme amacıyla kullanmaktadır. Bu çalışma bulgularına göre, Dupnisa Mağara Sistemi'nin bu sistemdeki toplam yarasa populasyonlarının (% 81)'i tarafından daha çok kışlama ve daha az olmak üzere (% 19)'u tarafından da yavrulama ve yavru yetiştirme barınağı olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Türkiye'de bilinen toplam 35 yarasa türünden 15'nin (% 42,85) Dupnisa Mağara Sistemi'nde bulunduğunun tespit edilmesi, Dupnisa Mağara Sistemi'nin diğer mağaralarda rastlanmayan zengin bir tür çeşitliliğine ve büyük populasyon yoğunluğuna sahip olduğunun bir göstergesidir. Bu çalışma verilerine dayanarak bir kısmı turizm ziyaretine açılan Dupnisa Mağara Sistemi'ne ait bir ziyaret takvimi hazırlanmış, mağara ve yarasalarının korunmasına yönelik öneriler getirilmiştir. Şubat 2004, 92 sayfa Anahtar Kelimeler: Chiroptera, Yarasa, Tür, Populasyon, Dupnisa Mağara Sistemi, Trakya, Türkiye.

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis BATS OF DUPNİSA CAVE SYSTEM (MAMMALIA: CHİROPTERA) Trakya University Institute of Science Department of Biology With this research which was realized between April 2002 and January 2004 with 29 times monthly periodic visits to Dupnisa Cave System (Sulu Cave, Kuru Cave and Kız Cave) locating in boundary of Sarpdere village (Krrklareli-Demirköy), totally 1 1 bat species of which 4 species {Rhinolophus ferrumequinum, R. hipposideros, R. euryale and R. mehelyi) belong to Rhinolophidae family and 7 species {Myotis myotis, M. blythii, M. emarginatus, M. mystacinus, M. capaccinii, Miniopterus schreibersii and Plecotus auritus) belong to Vespertilionidae family from suborder Microchiroptera of order Chiroptera were determined. Rhinolophus mehelyi (Kuru and Kız Cave) and Plecotus auritus (Kuru Cave) are new records for Dupnisa Cave System. 4 species (M daubentoni, M. bechsteinii, M. nattereri and Barbastella barbastellus) recorded in Dupnisa Cave System in former studies weren't found in this study. It was also determined that P. auritus has existed in Dupnisa Cave System coincidentally at the time of invistegation. With this study, bat species of Dupnisa Cave System have been increased to 15. Bats in Dupnisa Cave System have been counted during monthly periodic visits and according to this countings, months in which population density was the highest (In Sulu Cave, January 2003: 33.257 and January 2004: 44.470; In Kız Cave, January 2003: 9.556 and January 2004: 10.130; In Kuru Cave, July 2002: 5.424 and August 2003: 6778) were determined. The highest total population density was recorded as 42.841 (in January 2003) and 54.653 (in January 2004) in Dupnisa Cave System. 4 Species -M. schreibersii (81 %), M. blythii (7 %), R. euryale (7 %), R. ferrumequinum (4 %)- constitue 99 % of population of bats found in Dupnisa Cave System. While 67 % of bat population only uses Sulu Cave to spend the winter, 14 % ofIV them uses Kuru Cave to bring forth young and breeding and 19 % of them uses Kız Cave both to spend the winter and to bring forth young and breeding. According to these findings, that Dupnisa Cave System is used by 81 % of total bat population much more to spend the winter and used by 1 9 % of total bat population much less to bring forth young and for breeding as shelter was determined. Being determined that Dupnisa Cave System has 15 bat species which is 42,85 % of 35 bat species in Turkey shows that Dupnisa Cave System has a rich species variety and large population density. On the basis of this research, a visit schedule has been prepared for Dupnisa Cave System of which some part is already open to turizm and some suggestions have been made for conservation of cave and bats. February 2004, 92 pages Key Words: Chiroptera, Bat, Species, Population, Dupnisa Cave System, Thrace, Turkey