Orta Anadolu bölgesinde kiraz sineği (Rhagoletis cerasi L. ) (Diptera:tephritidae)'nin biyolojisi ve biyoteknik savaşım yöntemleri üzerinde araştırmalar
Investigations on cherry fruit fly (Rhagoletis cerasi L. ) (Diptera:tephritidae) biology and biotechnical control methods in Central Anatolia region
Yazar: AYŞE ÖZDEM
Danışman: PROF. DR. NEŞET KILINÇER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Kiraz sineği = Cherry fly ; Zararlı böcekler = Insect pests ; Zirai mücadele = Pest management

Özet:
Bu çalışmada Kiraz sineği [Rhagoletis cerasi L. (Diptera: Tephritidae) ]'nin biyolojisi ve biyoteknik savaşım yöntemlerinden Kitle Yakalama Tekniği ile mücadele olanakları araştırılmıştır. Çalışmalar 1998-2000 yıllarında Çankırı Eldivan ile Ankara Haymana, Lodumlu ve Ayaş ilçelerinde yürütülmüştür. İlk ergin çıkışı 10-23 Mayıs arasında değişmiş olup, ilk ergin çıkışından 5 ile 6 halta sonra uçuşun doruk noktasına ulaştığı ve ergin uçuş süresinin 63- 87 gün devam ettiği tespit edilmiştir. En fazla ergin ağaçların güney yönündeki tuzaklarla yakalanmış olup, bunu doğu, batı ve kuzey yönleri izlemiştir. Üst dallardaki kurtlu meyve oranı alt dallardaki kurtlu meyve oranının yaklaşık iki katı fazla bulunmuştur. Doğada ilk erginin görülmesinden 1 hafta sonra tuzaklarla yakalanan dişilerin tamamının olgun yumurtalara sahip olduğu tespit edilmiştir. Dişinin yumurtalarım çoğunlukla sarı, sarımsı yeşil ve pembemsi san meyvelere bıraktığı, ancak olgun ve çiğ yeşil renkteki meyvelerinde yumurta olmadığı saptanmıştır, tik yumurtadan ilk larvaya kadar olan süre 9-10 gün olarak belirlenmiştir. Larva gelişme süresinin 28-33 gün arasında değiştiği saptanmıştır. Bir kiraz meyvesinde genellikle 1 adet Kiraz sineği larvasına rastlanmış olmakla beraber Kiraz sineği ile yoğun olarak bulaşık olan yerlerde 2-3 adet larva bulunduğu tespit edilmiştir. R. cerasi 'nin ilk pupası 18-28 Haziran tarihleri arasında saptanmıştır. Orta Anadolu Bölgesinde toprakta pupa döneminin yaklaşık 1 1 ay (haziran-mayıs) devam ettiği saptanmıştır. R. cerasi mücadelesi için Kitle Yakalama Tekniğinde Rebell + amonyum kapsülü tuzak kombinasyonunun en etkili olduğu, bu tuzak kombinasyonundan 4 adet /ağaç asarak %95.99- 97.41 etki elde edildiği ortaya konulmuştur. 2001, 114 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Rhagoletis cerasi, biyoloji, kiraz, görsel sarı yapışkan tuzaklar, McPhail tuzak, cezbediciler, Kitle Yakalama Tekniği

Abstract:
The biology of cherry fruit fly [ Rhagoletis cerasi L. (Diptera: Tephritidae)] and the possibilities of controlling through mass trapping, one of biotechnical control methods are investigated in this study. These studies were carried out in Çankırı-Eldivan and Ankara-Haymana, Lodumlu and Ayaş towns from 1 998 to 2000. It was investigated that the first adult emergence varied between 10-23 May and that 5 or 6 weeks after the first adult emergence the flight reached its peak and adult flight duration lasted for 63-87 days. The most adults were caught with the traps on the southernparts of trees, which is followed by east, west and north successively. The rate of infected fruit was about twice as much on the upper branches as that on the lower ones. It was found that all females trapped one week after the first adult was sighted in nature had mature eggs. It was determined that females laid their eggs mostly on yellow, yellowish green, pinkish yellow fruit and that there were no eggs on mature and green fruit. It was observed that the duration from the egg to the larvae varied between 9-10 days. It was determined that the development period of larvae ranged between 28-33 days. Though one larvae of cherry fruit fly was generally observed on cherry fruit, two or three larvae were observed densly populated with cherry flies. The first R cerasi pupae was sighted between 1 8-28 June. In Central Anatolia Region the pupae period lasted nearly for 1 1 months (June-May). It was investigated that in mass trapping for controlling R. cerasi, the trap combination of Rebell+ ammonia capsule was the most effective and the hanging 4 of these trap combination per tree, an effect at 95.99-97.41%. 2001, 114 pages Key Words : Rliagoletis cerasi, biology, cherry, visual yellow sticky traps, McPhail trap, lures, mass trapping