Türk mitolojisindeki hayvan imgelerinin günümüz giysi tasarımlarına uyarlanması
Adapting animal images in Turkish mythology to today's clothing designs
Yazar: MERVE GÜLŞEN ÖZTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜRBÜZ BEYDİZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Hayvanlar = Animals ; Mitoloji = Mitology ; Türk mitolojisi = Turkish mythology ; İmge = Image

Özet:
Mitoloji ilk insanın inandığı kutsal bildiği değerler sistemi ve bu sistemin biçimlenmiş ve metne dökülmüş şeklidir.Kısacası mitoloji kozmik bilgilerin sembolik bir üslupla takdimi, gizli bilimlerin ve dillerin ifade edilmesidir. Bütün bunlara, bir bütün hâlinde Türk mitolojik sisteminde ve sistemin yansıması olan halk edebiyatı ve folklor türlerinde rastlanmaktadır (Bayat, 2005, s.14). 
Türk mitolojisin de özellikle İslamiyet sonrası hayvan figürleri anlam değişikliğine uğramış ve birçoğu kullanılmamaya başlanmıştır. Geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Türkler, hem dini inançları hem de etkilendikleri diğer uygarlıklar doğrultusunda hayvan figürlerine kendi yorumlarını katmışlardır. Türk toplumunun tarihinde çok tanrılı dinler, şamanizm gibi inanışlar ve göçebe olmasının vermiş olduğu zengin bir kültür birikimi vardır. Bu zenginlik, değişimleri de beraberinde getirmiştir. Şamanizm'in etkili olduğu dönemde güç simgesi olarak kullanılan hayvanlar zaman içinde ve inançlar doğrultusunda değişimler gösterdiği, ya da hiç değişmediği örnekler görülmektedir. Geyik, kurt, ayı, kartal, kuş, tilki gibi gerçek hayvanlar Türklerde kült olarak kullanılmışken, ejderha, zümrüdü anka, grifon, sfenks gibi gerçek üstü hayvanlar da ifade biçimi olarak etkili olmuşlardır (Yıldırım, 2016, s.3).
Araştırmanın genel amacı Türk mitolojisindeki hayvan imgelerinin genel özellikleri ile değerlendirilmesi, imge, renk ve kompozisyon özellikleri araştırma sonuçlarına göre modern giysi tasarımları üzerinde uygulanmasıdır.

Abstract:
Mythology is the system of sacred values that the first man believed in, and the form of this system that was formed and poured into the text.In short, mythology is the symbolic presentation of cosmic information, the expression of secret Sciences and languages. All these are found in the Turkish mythological system as a whole and in folk literature and folklore genres that are a reflection of the system (Bayat, 2005, p.14).
In Turkish mythology, especially after Islam, animal figures have undergone a change of meaning and many have not been used. Spread over a wide geography, the Turks have included their own interpretations of animal figures in line with both their religious beliefs and other civilizations they were influenced by. In the history of Turkish society, there is a rich accumulation of culture that has been given by polytheistic religions, beliefs such as shamanism and nomadism. This wealth has also brought about changes. Animals used as symbols of power during the period when shamanism was effective show changes over time and in line with beliefs, or do not change at all. Real animals such as deer, Wolf, Bear, Eagle, bird, fox were used as cults in Turks, while surreal animals such as Dragons, Emerald Phoenix, Griffon, Sphinx were also effective as a form of expression (Yildirim, 2016, p.3).
The general purpose of the research is to evaluate animal images in Turkish mythology with their general characteristics, image, color and composition characteristics are applied on modern clothing designs according to the results of the research.