Profilaktik tedavi alan migrenli hastalarda akupunktur tedavisinin atak sıklığı ve fonksiyon kaybı üzerine kısa dönem etkisi
Short-term effect of acupuncture treatment on the frequency of attacks and the loss of function in patients with migraine receiving prophylactic treatment
Yazar: RABİA RUKİYE AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ÇAYIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Profilaksi = Prophylaxis

Özet:
Profilaktik Tedavi Alan Migrenli Hastalarda Akupunktur Tedavisinin Atak Sıklığı Ve Fonksiyon Kaybı Üzerine Kısa Dönem Etkisi
Giriş ve Amaç: Migren, toplumun %10-12'sini etkileyen, hastaların yaşam kalitelerini önemli ölçüde kısıtlayan ve çoğunlukla iş günü kayıpları ile maliyet yükü oluşturan yaygın bir primer baş ağrısı bozukluğudur. Migren tedavisinde bazı hastalar için akut atak tedavisi yeterli olmaktayken; bazı hastalarda bu tedaviye rağmen kişinin yaşam kalitesinin ve günlük yaşamının olumsuz etkilenmesi ve akut atak tedavisinin etkisizliği nedeniyle proflaktik tedavi gerekmektedir. Profilaktik tedavide kullanılan ilaçların her birinin kendine özgü potansiyel yan etkileri vardır ve uzun süre kullanımları hem yan etki nedeniyle uyumsuzluğa hem de sağlık giderlerinde artışa ve maddi yüke sebep olmaktadır. Günümüzde birçok ülkede özellikle ağrılı kronik durumlarda tamamlayıcı tedavi olarak kullanılan akupunktur, migren tedavisinde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Çalışmamızda aurasız migren tanılı ve profilaksi tedavisi almakta olan hastalarda akupunktur tedavisinin ağrı, atak sıklığı ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız Nisan-Eylül 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'na başvuran aurasız migren tanılı ve profilaksi tedavisi almakta olan hastalarla yapılmıştır. Alfa hata payı %5 ve %80 çalışma gücü için müdahale ve kontrol gruplarının her biri 50 kişi olarak hesaplanmış, çalışma dönemi boyunca başvuran 100 migren hastasından çalışmaya katılmayı kabul eden ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan toplam 80 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Grupların dağılımında basit randomizasyon yöntemi uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar sadece profilaksi tedavisi almış, akupunktur grubu ise profilaksi tedavisine ek olarak haftada 3 seans olmak üzere toplam 12 seans, 30 dakika süre ile akupunktur tedavisi almıştır. Akupunktur tedavisi iki taraflı ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang ve Yintang, GV-14, GV-20, kulak Shenmen noktalarına uygulanmıştır. Migren atakları sırasındaki ağrının şiddetini ölçmek için her iki gruba; çalışmanın başında (VAS 1), birinci ayın sonunda (VAS 2) ve üçüncü ayın sonunda (VAS 3) Görsel Analog Skala (VAS) uygulanmıştır. Hastaların fonksiyon kaybının derecesini ve yaşamlarını ne boyutta etkilediğini ölçmek için çalışmanın başında (MİDAS 1) ve üçüncü ayın sonunda (MİDAS 2) Migrene Bağlı Kayıp Değerlendirme Ölçeği (MİDAS) uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 20.0.0 paket programına aktarılarak analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, ortalama ± standart sapma ve n(%) olarak verilmiştir. Verilerin analizinde Student-t, Ki-kare testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza profilaktik migren tedavisi almakta olan (n=40) ve profilaktik tedavi ile birlikte akupunktur tedavisi alan (n=40) toplam 80 migren hastası katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 37,8±11,7 yıldı. Katılımcıların %85'i (n=68) kadın, %15'i (n=12) erkekti. Araştırmaya katılan hastaların %40'ı (n=32) ilkokul mezunuydu ve %86,2'si (n=69) herhangi bir işte çalışmıyordu. Araştırmamıza katılan bireyler ortalama 6,5±6,2 yıldır migren hastasıydı. Çalışma öncesi ortalama baş ağrısı süre ve sıklığı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmuyordu (p>0,05). Çalışma sonunda akupunktur grubundaki hastaların baş ağrısı süresi ve sıklığı kontrol grubundaki hastalardan anlamlı olarak daha azdı (sırasıyla p=0,002, p=0,040). Araştırmaya katılan hasta gruplarının çalışma başlangıcındaki değerlendirmede belirttikleri VAS puanları arasında anlamlı fark saptanmazken (p=0,704), çalışmanın 1. ayında ve çalışma sonunda yapılan değerlendirmelerde akupunktur grubundaki hastaların VAS puan ortalamaları anlamlı şekilde kontrol grubundan daha düşüktü (p<0,001). Araştırmaya katılan hastalardan akupunktur ve kontrol gruplarında yer alan hastaların çalışmanın başlangıcında uygulanan MİDAS puan ortalamları açısından gruplar arasında fark bulunmuyordu (p=0,173). Çalışmanın sonunda katılımcılara uygulanan MİDAS ölçeği puanları ise akupunktur grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmada profilaksi tedavisi almakta olan aurasız migren hastalarında ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang ve Yintang, GV-14, GV-20, kulak Shenmen noktalarına haftada 3 seans olmak üzere toplam 12 seans uygulanan akupunktur tedavisinin migren atak sıklığı, süresi ve şiddetini anlamlı derecede azalttığı görüldü. Aynı zamanda bu tedavi ile hastaların yaşam kalitesinin anlamlı olarak arttığı saptandı. Migren tedavisinde tamamlayıcı ya da alternatif olarak tek başına kullanılabilen akupunktur tedavisinin hemen hemen hiç major yan etkisi bulunmamaktadır ve hem tedavi maliyeti hem de hastalığa bağlı iş gücü kayıplarını azaltması açısından ek faydaları olan bir tedavi seçeneğidir. Migren patofizyolojisindeki etki mekanizmalarını açıklayacak daha geniş kapsam ve boyutlu çalışmalarla akupunkturun migren tedavisindeki rolü, etkinliği, endikasyonları ve uzun dönem sonuçları ile migren tedavisinde akupunktur uygulama protokolleri geliştirilebilir.
Anahtar kelimerler: akupunktur, migren, profilaksi, MİDAS, VAS

Abstract:
Short-Term Effect Of Acupuncture Treatment On The Frequency Of Attacks And The Loss Of Function İn Patients With Migraine Receiving Prophylactic Treatment
Introduction and aim: Migraine is a common primary headache disorder that affects 10-12% of the population, severely restricts the quality of life of patients, and often causes workload losses and cost burdens. For the treatment of migraine, the treatment of acute attack is sufficient for some patients. In some patients, prophylactic treatment is required due to the quality of life of the patients is reduced, daily life is adversely affected and the ineffectiveness of the treatment of acute attacks. Each of the drugs used in prophylactic treatment has its own potential side effects and their long-term use causes non-compliance with treatment due to side effects and an increase in health expenses and financial burden. Acupuncture, which is used as a complementary treatment especially in painful chronic conditions in many countries, is also widely used in migraine treatment. The aim of this study was to investigate the effect of acupuncture treatment on pain, frequency of attacks and daily living activities in patients with migraine without aura and who were receiving prophylaxis treatment.
Method: The study was conducted between April and September 2018 with the patients who were diagnosed with migraine without aura and who were receiving prophylaxis treatment. A total of 80 patients who met the study group and accepted to participate in the study were included in the study. Simple randomization method was used in the distribution of groups. Patients in the control group received only prophylaxis treatment and acupuncture group received acupuncture treatment for a total of 12 sessions, 3 sessions per week in addition to prophylaxis treatment. Acupuncture treatment was applied on two-sided ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang and Yintang, GV-14, GV- 20, the ear Shenmen points. In order to measure the severity of pain during migraine attacks; Visual Analog Scale (VAS) was applied at the beginning of the study (VAS 1), at the end of the first (VAS 2) and third month (VAS 3). The Migraine Disability Assessment Test (MIDAS) questionnaire was administered at the beginning of the study (MIDAS 1) and at the end of the third month (MIDAS 2) in order to measure the extent of the patients' loss of function and the extent of their lives. The data obtained from the study were analyzed by transferring to SPSS 20.0.0 package program. Descriptive statistics were presented as mean ± standard deviation and n (%). Student-t and Chi-square tests were used for data analysis. The level of statistical significance was accepted as p <0.05.
Results: A total of 80 migraine patients who received only prophylactic migraine treatment (n = 40) and who received acupuncture treatment along with prophylactic treatment (n = 40) participated. The mean age of the participants was 37.8 ± 11.7 years. Of the paticipants 85% (n = 68) were female and 15% (n = 12) were male. Of the patients 40% (n = 32) were primary school graduates and 86.2% (n = 69) did not work in any job. The subjects who participated in our study were migraine patients for a mean of 6.5 ± 6.2 years. There was no significant difference between the groups in terms of duration and frequency of mean headache before the study (p> 0.05). At the end of the study, the duration and frequency of patients' headache in the acupuncture group were significantly lower than the control group (p = 0.002, p = 0.040, respectively). While there was no significant difference between the VAS scores of the study groups (p = 0.704) at the begining of the study, the VAS scores of the patients in the acupuncture group were significantly lower than the control group at the end of the study (p <0.001). There was no difference between the groups in terms of the median scores of the patients' MIDAS score (p = 0.117). At the end of the study, the MIDAS scores of the participants were significantly lower in the acupuncture group compared to the control group (p <0.001).
Conclusion: In this study, it was showed that acupuncture treatment at the ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang and Yintang treatment , GV-14, GV-20 and ear Shenmen points a total of 12 sessions of 3 sessions per week in patients with migraine without aura receiving prophylaxis significantly reduced the frequency, duration and severity of migraine attacks. At the same time, the quality of life of the patients increased significantly with this treatment. Acupuncture therapy, which can be used as a complement or alternatively alone in the treatment of migraine, has no major side effects and is a treatment option with additional benefits in terms of both the cost of treatment and the reduction of the workforce losses associated with the disease. Acupuncture application protocols can be developed in the treatment of migraine with the role, effectiveness, indications and long-term results of acupuncture in migraine treatment with wider scope and dimension studies.
Keywords: acupuncture, migraine, prophylaxis, MIDAS, VAS