Karbon nanotüplerin çalışan sağlığı açısından yapılmış çalışmalarının değerlendirilmesi
Reviewing the occupational health knowledge based of carbon nanotubes
Yazar: İLKAY KARAKURT
Danışman: PROF. DR. SİNAN AKGÖL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Mikroskobik boyutlu parçacıklarda maruziyet çalışan sağlığı açısından yüksek risk teşkil etmektedir. Küçülen parçacık boyutuyla paralel olarak malzemenin fiziksel, kimyasal ve toksikolojik özelliklerinde büyük değişimler gözlenmektedir. Nanoteknoloji çağı ile birlikte malzemeler nano boyutta üretilip, kullanılmaktadır. Birçok uygulama alanına sahip bu teknolojiyle üretilen "nano" boyuttaki malzemelerin sayısı hızla artmaktadır. Bunlarla birlikte bu tür mikroskobik boyuttaki parçacıklara maruz kalan çalışan sayısı da artmaktadır. 
Maruziyet şekli, miktarı ve maruziyet etkileri nanomalzeme maruziyeti için önemli parametrelerdir. Nanomalzeme maruziyeti üç yolla gerçekleşir; solunum, deri ve yutma. Bu üçü arasında solunum ile maruziyet en muhtemel maruziyet şeklidir. Nano ölçek oldukça küçük parçacıkları ihtiva ettigi için kütlece çok az miktardadır. Nanoparçacık maruziyetini kontrol etmeye, azaltmaya ve işyeri ortamında ölçümünü gerçekleştirmeye yönelik henüz standart bir metot geliştirilememiştir ve spesifik bir nanoparçacığa yönelik maruziyet sınır değeri de kesin olarak belirlenememiştir. 
Bu tez kapsamında, bir nanoparçacık olan karbon nanotüplerin sentez ve karakterizasyon yöntemleri, çalışma ortamında risk değerlendirmeleri, mevcut örnekleme metodları, muhtemel risk faktörleri, hücre kültür denemeleri, çeşitli toksisite çalışmaları ve çalışan sağlığına etkileri tartışılmıştır.

Abstract:
Exposure to small particles causes high risk concerning worker health. Parallel with the decrease in the particle size, major changes in the physical, chemical and toxicological behavior of the material is been observed. With the age of Nanotechnology, materials have been used in nano scale. Nano sized materials produced with this technology is rapidly increasing, which has several different applications in several different fields. Parallel to this, the number of workers exposed to these materials also increases. 
Exposure route, amount and exposure effects are important parameters in nanomaterial exposure. Nanomaterial exposure occurs in three different route; inhalation, dermal and ingestion. Between these three inhalation exposure is the most common exposure route. Nanomaterial sizes are very small, parallel to this their mass is also very small and because of this they may become airborne in small air currents. Due to lack of sufficient local ventilation and engineering controls, exposure to nanomaterials is inevitable. Specific methods for exposure monitoring of nanomaterials has not yet been developed and exact exposure limit values are also missing. 
Within this thesis, as a nanoparticle, synthesis and characterization methods of carbon nanotubes, occupational safety and risk assessments,  sampling methods, potential risk factors,  cell culture techniques, various toxicity workshops and effects into workers have been discussed.