Varsak Türkmenlerinde geçiş ritüelleri (Antalya örneği)
Rituals of transition in Varsak Turkmen (Antalya example)
Yazar: AYŞE NURDAN ALANAY KULA
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ALBAYRAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Halk inanışları, bir toplumun dini algılayış ve yaşama biçimini ortaya koymada
başvurulan önemli verilerdir. Bir toplumun kültürü içerisinde oluşan ortak değer ve yargıların
anlaşılabilmesi, bunların oluşmasına olanak sağlayan dini ve sosyal unsurların tespit
edilmesiyle gerçekleşir. Dini ve sosyal unsurlarla bütünleşmiş olan halk inanışlarının yazıya
aktarılması kültürün kuşaktan kuşağa ulaşmasına olanak sağlar.
Türkler farklı coğrafyalarda birçok devlet kurmuştur. Kurulan bu devletler neticesinde
farklı din ve ırka sahip pek çok devletle ilişki kuran Türkler, zengin bir kültürel birikime
sahiptir. Bu kültürel birikimin katmanlarında benimsenen yeni inanışlar ve hafızada kalan eski
inanışların etkileri harmanlanmıştır. Söz konusu durum halk inanışlarının kaynağının tespitini
zorlaştırmıştır. Ayrıca silinmeye çalışan inanışların yerleri boş bırakılmamış yeni uygulamalar
eklenmeye çalışılmıştır. Halk inanışlarının yazıya geçirilmesi, oluşan yeni inanış ve
uygulamaların hangi ritüellerin yeni formu olduğunun tespit edilmesine olanak sağlamıştır.
"Antalya'da Yaşayan Varsak Türkmenlerinde Dini ve Sosyal Hayat" isimli çalışma,
Antalya'da yaşayan Varsak Türkmenleri üzerine daha önce yapılmış sözlü ve yazılı çalışmalar
ışığında incelenmiştir. Ayrıca katılımcı gözlem ve yapılandırılmamış mülakat teknikleriyle
sahada araştırma yapılmıştır. Türk insanının hayata bakış açısının ve sosyal hayatındaki
uygulamalarının temelinde yatan inanışların tespit edilmesi ve değerlendirilmesi
hedeflenmiştir.

Anahtar kelimeler: Din, Sosyoloji, Halk İnanışları, Varsak, Antalya

Abstract:
Folk beliefs are important data used to reveal a society's religious perception and way
of life. In order to understand the common values and judgments formed within the culture of
a society, it is necessary to identify the religious and social elements that enable the formation
of the value judgments of the society. Transcribing folk beliefs integrated with religious and
social elements has enabled the culture to be transmitted from generation to generation.
Turks established many states in different geographies. As a result of these established
states, Turks established relations with many states with different religions and races and
acquired a rich cultural accumulation. The mixing of new beliefs adopted in the layers of this
cultural accumulation with the effects of old beliefs remaining in memory makes it difficult to
determine the source of folk beliefs. In addition, the beliefs that were tried to be erased were
not left empty, new practices were tried to be added. Writing down folk beliefs made it possible
to reveal which new beliefs and practices were new ritual forms.
The study titled "Religious and Social Life in Varsak Turkmens Living in Antalya" was
examined in the light of previous oral and written studies on Varsak Turkmens living in
Antalya. It is aimed to identify and evaluate the beliefs underlying the Turkish people's
perspective on life and their practices in social life.

Key Words: Religion, Sociology, Folk Beliefs, Varsak, Antalya