Paris'te bir Osmanlı Sefiri Salih Münir Paşa: Diplomatik faaliyetleri ve fikirleri (1896-1908)
An Ottoman Ambassador Salih Münir Pasha in Paris: Diplomatic activities and ideas (1896-1908)
Yazar: KAAN TAŞCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAYRAM
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Büyükelçi = Ambassador ; Diplomasi = Diplomacy ; Fransa-Paris = France-Paris ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Salih Münir Paşa = Salih Münir Pasha

Özet:
Diplomasi, ilk medeniyetlerden günümüze kadar gelişerek uluslararası ilişkilerin en önemli kavramlarından birisi olmuştur. Özellikle, devletler arası ilişkilerin sadece karşı tarafa hükmetme ve bu amaçla savaşmaya yönelik olduğu dönemden, müzakerenin önem kazandığı 19. yüzyıla kadar, üzerinde hep düşünülen bir olgu haline gelmiştir. 
Osmanlı İmparatorluğu'nda ise diplomasi, yurtdışında temsilciliklerin açılmaya başlandığı ve sürekli temsilin öneminin anlaşıldığı son dönemde Batı tarzı bir kimliğe bürünmeye başlamıştır. Temsilde, teşrifatta ve uygulamalarda Batı usullerini benimseyen Osmanlı İmparatorluğu'nda bu yeni sisteme adapte olabilmek için yeni bir diplomat tipi de ortaya çıkmaya başlamıştır.
Salih Münir Paşa ortaya çıkan yeni diplomat tipine uygun olarak eğitimini modern okullarda almış, Fransızcayı akıcı bir şekilde öğrenmiş ve bürokrasinin alt kademelerinde göreve başlayarak büyükelçiliğe kadar yükselmiştir. İmparatorluğun iç ve dış birçok tehditle mücadele ettiği 1896-1908 yılları arasında Avrupa'da Jön Türklerin faaliyetlerinin engellenmesinde kilit bir rol almıştır. Özellikle Jön Türklerin takibi, bulundukları ülkelerden sınır dışı edilmeleri, muzır neşriyatın yasaklanması, muhaliflerin ülkeye geri dönmeleri için ikna edilmeleri faaliyetleriyle bizzat ilgilenmiş ve böylelikle II. Abdülhamid'in güvenini kazanmıştır.
Ayrıca 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı neticesinde bağımsızlık istekleri giderek hızlanan Balkan devletleriyle kurulmak istenen ittifak projesi, Salih Münir Paşa'nın önemli faaliyetlerindendir. Balkanlar 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun iç meselesiyken çıkan savaşlar ve bağımsızlık hareketleri neticesinde birçok devletin dahil olduğu uluslararası bir sorun haline dönüşmüştür. Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Ayastefanos Antlaşması, Balkanlarda statükoyu bozmuş ve Rusya'yı hakim konuma getirmiştir. Bu durum başta İngiltere ve Avusturya'nın çıkarlarıyla uyuşmadığı için, mesele Osmanlı'nın bir sorunuyken, Avrupa'yı ilgilendiren bir sorun haline dönüşmüştür. Salih Münir Paşa da II. Abdülhamid'den aldığı emir üzerine 1906-1908 yılları arasında Bulgaristan, Sırbistan, Romanya ve Yunanistan yetkilileriyle ittifak şartlarını öğrenmek için görüşmeler gerçekleştirmiş ve konuyla ilgili düşüncelerini raporlar halinde merkeze iletmiştir.
Tez konusu, bir kişinin faaliyetleri ve düşünce dünyası olduğundan giriş bölümünden sonra, tez içerisinde önce Salih Münir Paşa'nın biyografisine kısaca değinilmiştir. Daha sonra asıl konu olan Paris sefirliği sırasında dahil olduğu gerek resmi gerekse gayri resmi diplomatik faaliyetler açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak tez, biyografi odaklı olarak kişinin bütün hayatını ele almayı amaçlamamış, bir Osmanlı diplomatının faaliyetlerinden yola çıkarak son dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun biyografisini uluslararası ilişkiler çerçevesinde incelemeye çalışmıştır.

Abstract:
Diplomacy, from the first civilizations to the modern days, has developed continuously and has become one of the most important notions in international relations. Especially, from the period when interstate relations were only aimed at rule the other side and fighting for this purpose, until the 19th century when negotiation gained importance, it has been a phenomenon that has always been thought about.
In the Ottoman Empire, diplomacy started to take on a Western-style identity in the recent period when foreign representation offices were opened and the importance of permanent representation was realized. A new type of diplomat began to show up in the Ottoman Empire, which adopted Western methods in representation, protocol and practices in order to adapt to this new system.
Salih Münir Pasha received his education in modern schools in accordance with the new diplomat type that showed up, learned French fluently, and started working at the lower levels of the bureaucracy and rose to till the ambassador. He played a key role in preventing the activities of the Young Turks in Europe between 1896-1908, when the empire struggled against many internal and external threats. In particular, he personally dealt with the pursuit of the Young Turks, their expulsion from the countries they were in, the banning of obscene publications, persuading the opponents to return to the country and he gained the trust of Abdulhamid II.
In addition, the alliance project aimed to be established with the Balkan states, whose independence requests have accelerated as a result of the Ottoman-Russian War of 1877-1878, is one of the important activities of Salih Münir Pasha. While the Balkans was an internal issue of the Ottoman Empire in the 19th century, as a result of wars and independence movements, it turned into an international problem involving many states. The Ayastefanos Treaty signed after the Ottoman-Russian War disrupted the status quo in the Balkans and brought Russia to a dominant position. Since this situation was not compatible especially with the benefits of Great Britain and Austria, the articles of the treaty turned into a problem for Europe, while it was a problem of Ottoman Empire. Salih Münir Pasha also had an interview with the authorities of Bulgaria, Serbia, Romania and Greece between 1906-1908 on the order of Abdulhamid II to learn about the conditions of alliance and then conveyed his opinions on the issue to the center in reports.
Since the subject of the thesis is a person's activities and world of ideas, after the introduction chapters, firstly, the biography of Salih Münir Pasha was briefly mentioned. Later, the main issue was tried to be explained both formal and informal diplomatic activities that he was involved in during the Paris embassy. However, the thesis did not aim to deal with the whole life of a person with a focus on biography, but based on the activities of an Ottoman diplomat, it tried to examine the biography of the late Ottoman Empire within the framework of international relations.