Üniversite öğrencilerinin serbest zaman katılımına serbest zaman motivasyonu, engelleri ve engellerle baş etme stratejilerinin etkisi
The effect of leisure time motivation, constrains and constraints negotiation strategies on the leisure time participation of university students
Yazar: AHMET ALİ KARACA
Danışman: PROF. DR. TENNUR YERLİSU LAPA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Boş zaman = Leisure ; Engeller = Barriers ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Katılım = Participation ; Motivasyon = Motivation ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin egzersiz davranışlarını belirleyebilmek için serbest zaman ilgilenimleri, serbest zaman engelleri, serbest zaman engelleri ile baş etme stratejileri ve serbest zaman motivasyonlarını yordayan bir ilişki modelini test etmeyi amaçlamaktadır. 
Yöntem: Araştırmanın evrenini Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Fakültelerde, Yüksekokullarda ve Meslek Yüksekokullarında öğrenim gören 31816 öğrenci oluştururken örneklemi ise toplam 440 (Ortyaş=21.19±3.46) öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları Anketi, Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği, Boş Zaman Engelleri Ölçeği, Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği ve Boş Zaman Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde, egzersiz değişim basamaklarının serbest zaman ilgilenim ölçeklerinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel fark olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi kullanılmış ve farklılığı tespit etmek amacıyla Post-Hoc testlerinden Tamhane's T2 testi uygulanmıştır. Serbest zaman ilgilenimi, serbest zaman engelleri, engeller ile baş etme stratejileri ve motivasyon boyutları ile kurgulanmış modelin test edilmesi için Hiyerarşik Regresyon Modeli analizi gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların ilgilenim düzeylerine göre egzersiz değişim basamakları incelendiğinde, en yüksek puanın devamlılık basamağında ve en düşük ilgilenim düzeyi puanının ise hareket basamağında olduğu tespit edilmiştir. Etki boyutları incelendiğinde ilgilenim düzeyi üzerinde en büyük etkiyi motivasyonun, en düşük etkiyi ise serbest zaman engelleri boyutlarının gösterdiği tespit edilmiştir. Alt boyutların ilgilenim düzeyine etki boyutları incelendiğinde, ilgilenim düzeylerine en yüksek etkiye sahip alt boyutun motivasyonun alt boyutu olan bilmek ve başarmak olduğu, en düşük etkiye sahip olan boyutun, serbest zaman engelleri alt boyutu olan zamanın olduğu gözlemlenmiştir. 
Sonuç: İlgilenim düzeylerine etki eden en yüksek boyutun motivasyon olduğu ve motivasyonu yüksek olan bireylerin engel olarak gördükleri tüm sebepleri de baş etme stratejileri ile daha iyi yönettiği ve serbest zaman egzersize katılımında arttığı söylenebilecektir. Böylece serbest zaman faaliyetlerine aktif olarak katılım gerçekleştirmesi beklenen bireyler için motivasyonu yönetmenin oldukça önemli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective: This study aims to test a relationship model that predicts leisure interests, leisure constraints, leisure negotiation strategies and leisure motivations to determine the exercise behaviours of university students.
Method: The universe of the study consists of 31816 students having an education at faculties, an institution of higher schools and vocational schools in Burdur Mehmet Akif Ersoy University in the 2020-2021 academic year, while the population consists of a total of 440 (Average=21.19±3.46) students. As data collection tools, Exercise Stages of Change Questionnaire, Leisure Involvement Scale, Leisure Constraints Scale, Leisure Negotiation Strategies Scale and Leisure Motivation Scale were used. In the analysis of the data, a one-way analysis of variance was used to determine whether there was a statistical difference between the scores of the exercise change steps from the leisure involvement scales, and Tamhane's T2 test, one of the Post-Hoc tests, was used to determine the difference. Hierarchical Regression Model analysis was carried out to test the model, fictionalised with leisure involvement, leisure constraints, leisure negotiation strategies and motivation dimensions.
Results: When the exercise change steps were examined in terms of the involvement levels of the participants, it was determined that the highest score was in the continuity, and the lowest involvement level score was in the movement step. When the effect dimensions are examined, it has been determined that the biggest effect on the level of involvement is motivation, and the lowest effect is the leisure time barriers dimensions. When the effect dimensions of the sub-dimensions on the level of involvement were examined, it was observed that the sub-dimension with the highest effect on the level of involvement was knowing and achieving, which is the sub-dimension of motivation, and the dimension with the lowest effect was time, the sub-dimension of leisure constraints.
Conclusion: It can be said that the highest dimension affecting the level of involvement is motivation, and individuals with high motivation manage all the reasons they see as constraints better with negotiation strategies, and their participation in leisure time exercise increases. So, it has been determined that it is very important to manage motivation for individuals) expected to actively participate in leisure time activities.