Fransızca yabancı dil dersinde bilişsel akademik dil öğrenme yaklaşımına dayalı okuma stratejileri öğretiminin okuduğunu anlamaya ve strateji kullanımına etkisi: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi örneği
The effect of reading strategy instruction based on cognitive academic language learning approach on reading comprehension and strategy use in the French course as a foreign language: Eskişehir Osmangazi University case
Yazar: MERAL ÖZKAN GÜRSES
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY CEM ADIGÜZEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik okuma = Academic reading ; Bilişsel dil bilim = Cognitive linguistics ; Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Ders programları = Curriculum ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Fransızca = French language ; Okuma = Reading ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Osmangazi Üniversitesi = Osmangazi University ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Öğrenme = Learning ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada, Fransızca yabancı dil dersinde Bilişsel Akademik Dil Öğrenme Yaklaşımına (CALLA) dayalı okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerine ve okuma stratejilerini kullanma durumlarına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, CALLA'ya dayalı okuma stratejileri öğretimi sonrasında öğrencilerin uygulamaya ilişkin görüşleri araştırılmıştır.Araştırma, eylem araştırması olarak desenlenmiştir. CALLA'ya dayalı okuma stratejileri öğretimi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Yabancı Diller Bölümünde 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde Fransızca hazırlık programında öğrenim gören 18 öğrenciyle, haftada 4 ders saati olmak üzere 8 hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; Okuduğunu Anlama Başarı Testi, Okuma Stratejileri Ölçeği, anket, sesli düşünme tekniği, görüşmeler, video kayıtları ve günlükler aracılığıyla toplanmıştır.Verilerin çözümlenmesi sonucunda elde edilen bulgular, gerçekleştirilen okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin okuduğunu anlama düzeyleri üzerine olumlu etkileri olduğunu, uygulama sonrasında orta ve zayıf başarı düzeyindeki öğrencilerin iyi başarı düzeyindeki öğrencilere göre okuduğunu anlamada daha fazla gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır.CALLA'ya dayalı okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin okuma stratejilerini kullanma durumlarına etkilerine ilişkin olarak Okuma Stratejileri Ölçeği'nden elde edilen bulgular, uygulama sonrasında genel olarak öğrencilerin özellikle seçici dikkat ve kendi kendine soru sorma stratejileri olmak üzere çeşitli stratejileri daha sık olarak kullandıklarını göstermektedir. Sesli düşünme tekniği aracılığıyla elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin uygulama sonrasında kullandıkları bilişsel stratejileri ve bilişbilgisi stratejilerini çeşitlendirdikleri, öğrencilerin strateji türü ve sıklık olarak dilbilgisine dikkat etme ya da tümdengelim stratejileri yerine başlığa dikkat etme, metin bölümleri arasında bağ kurma gibi stratejileri daha fazla tercih ettikleri saptanmıştır. Hem uygulama öncesinde hem uygulama sonrasında, tüm başarı düzeyindeki öğrencilerin bilişsel stratejileri bilişbilgisi stratejilerine göre daha sık kullandıkları; ancak uygulama öncesiyle karşılaştırıldığında uygulama sonrasında kullanılan bilişbilgisi stratejilerinin sıklığının zayıf başarı düzeyindeki öğrencilerde arttığı, diğer başarı düzeyindeki öğrencilerde ise azaldığı saptanmıştır. Ayrıca, özellikle orta ve zayıf başarı düzeyindeki öğrencilerin kullandıkları stratejileri çeşitlendirdikleri, uygulama öncesinde fazla tercih etmedikleri stratejileri kullanmaya başladıkları belirlenmiştir.Uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilerin Fransızca okuduğunu anlamaları ve kullandıkları okuma stratejileri hakkındaki görüşleri, uygulama sonrasında öğrencilerin okuduğunu anlamalarına ve kullandıkları stratejilere ilişkin farkındalıklarının geliştiğini göstermektedir. Öğrencilerin gerçekleştirilen okuma stratejileri öğretimi hakkındaki görüşlerinin ise genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak, CALLA'ya dayalı okuma stratejileri öğretiminin özellikle orta ve zayıf başarı düzeyindeki öğrencilerin okuduğunu anlama düzeyleri üzerinde ve genel olarak öğrencilerin stratejileri kullanma durumları ve stratejilere ilişkin farkındalıkları üzerinde olumlu etkileri olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The present study aimed at examining the effects of reading strategy instruction based on Cognitive Academic Language Learning Approach (CALLA) on students? reading comprehension and reading strategies use in the French course as a foreign language. The study also investigated the students? views about the intervention after reading strategies instruction based on CALLA.The study was designed as an action research. Reading strategies instruction based on CALLA was implemented in Foreign Languages Department at Eskişehir Osmangazi University 4 hours per week for 8 weeks during the spring semester of 2009-2010 academic year. A total of 18 students attending French Preparatory Class participated in the study. Data were collected through Reading Comprehension Test, Reading Strategies Scale, think-aloud technique, interview, questionnaire, video, and journals.The findings obtained from data analysis revealed that reading strategies instruction implemented had positive effects on students? reading comprehension level and that average and low achievement level students have improved their reading comprehension more than high achievement level students.The findings related to the effect of the reading strategies instruction based on CALLA on reading strategies use and obtained through Reading Strategies Scale showed that after the intervention, the students used certain strategies especially selective attention and self-questioning strategies more frequently than before. According to think-aloud technique data, after the intervention, it was found that the students diversified cognitive and metacognitive strategies which they used, that they preferred selective attention to the title, connecting between parts of text strategies more frequently, and that they used selective attention to the linguistic elements and deduction strategies less frequently than before. Another finding was that both before and after the intervention, the students used cognitive strategies more than metacognitive strategies in all achievement levels while the frequency of the use of metacognitive strategies increased among the low achievement level students but decreased in other achievement levels after the intervention. Moreover, it was revealed that average and low acheivement level students started to use the strategies which they didn?t prefer before the intervention.The students? views before and after the intervention about French reading comprehension and the reading strategies they used showed that the students? awareness about their reading comprehension level and strategies improved after the intervention. It was finally found that the students had positive views about reading strategies instruction implemented.As a result, this study revealed that reading strategies instruction based on CALLA had positive effects on reading comprehension level especially for average and low achievement students and strategy use and awareness of strategy in general.