Kontrolsüz tekstil ürünlerinin kurşun içeriklerinin ICP-MS yardımıyla toksikolojik boyutunun incelenmesi
Investigation of uncontrolled textile products lead content with ICP-MS
Yazar: SEVİNÇ ZEYNEP ÖZAYDIN
Danışman: PROF. DR. SALİH CENGİZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kimya = Chemistry
Dizin: Kurşun = Lead ; Tekstil boyaları = Textile dyes ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Tekstil ürünleri = Textile products ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Gerek AB uyum süreci için, gerekse Türkiye'nin kendi içerisindeki sağlık ile çevre sorunlarından bazılarının çözülebilmesi ve yaşam kalitesinin arttırılabilmesi için tehlikeli kimyasallar hakkında oluşturulan düzenlemeler incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Dünya standartlarını yakalamaya çalıştığımız ve bu konuda son birkaç yıldır somut adımlar attığımız bir gerçektir. Türkiye'de oluşturulan yeni düzenlemeler ve taslaklar son derece umut vericidir. Fakat birçok kimyasal listelere girmemiş olsa da ilgili bakanlıkların bu konudaki çalışmaları sürmektedir. Daha yolun başında olduğumuz da gayet açık bir şekilde görülebilmektedir. Bu konuda çok daha fazla ilerleme kaydetmiş ülkeler dahi kendilerini bu şekilde tanımlamaktadırlar. Uygulamalar konusunda oldukça eksiği bulunan ülkemizin kısa zaman içerisinde dünya stadartlarını yakalaması hem vatandaşların sağlığının korunması, hem çevre kirliliğinin önüne geçilmesi, hem de Türkiye'nin küreselleşen dünyada ticarette daha iyi bir yerde olması açısından çok önemlidir. Bu tezdeki çalışmalarda İstanbul'daki çeşitli semt pazarlarından alınan rastgele çocuk tekstil ürünlerindeki ?kaplama boyada kurşun miktarı? tayinleri MW/ICP-MS ve LA-ICP-MS sistemlerinde karşılaştırmalı olarak yapılarak, yöntemlerin olumlu ve olumsuz yönleri tartışılmıştır. LA-ICP-MS için de farklı martrikslerde bulunan sertifikalı referans materyallerden bir kalibrasyon grafiği çizilmiştir. Yapılan bu temsili çalışma sonucunda mevcut düzenlemeler ve uygulamalar çerçevesinde halkın en kolay ve ucuz ürünlere ulaşabildiği pazarlarda satılan ürünlerin günümüz koşullarınca belirlenen uluslarası standartlara göre yüksek miktarlarda tehlikeli madde içerebileceği gözlenmiştir.

Abstract:
Regulations related to the use of hazardous chemicals in Turkey have recently been re-examined and adjusted to resolve some of the country's health and environmental issues to improve the quality of life and also for the adaptation to EU rules and regulations during the EU accession process. Over the last few years the Turkish Government is trying to meet the world standards and have taken concrete steps in this regard. New regulations and drafts are extremely promising in Turkey. Although many chemicals have not entered the lists of dangerous substances, concerned ministries are working on this issue. But these are just a the beginning of a long process. Even countries who are advanced in this field define themselves similarly. This is important to meet the world standards to protect the health of the citizens and to prevent environmental pollution and also to take a better place in the globalized world of trade business. In this thesis, the samples used were children?s textile products randomly puchased from some of İstanbul?s street markets where people regularly shop. MW/ICP-MS and LA-ICP-MS methods were compared in the analysis of ?lead in coated paint on textile?, advantages and disadvantages of both methods were discussed. In addition, a calibration graph was plotted for LA-ICP-MS with certified reference materials in different matrixes. As a result of this representative study it is observed that, these relatively inexpensive products which are sold in street markets may contain high quantities of hazardous substances.