Oryantalistlerin klasik dönem Arap şiirine bakışları
The looks of orientalists on classical period Arab poetry
Yazar: NACİ ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. SELAMİ BAKIRCI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Oryantalistler dini ve siyasi kaygılarla Doğu araştırmalarına başladıkları günden beri dünyada Doğu adına pek çok şey değişmiştir. Onların İslam araştırmalarına hız verdikleri dönemlerde, Batıdaki akademik dünyaya Klasik İslam edebiyatı ve kültürüne olumsuz eleştiri boyutunda sonuçlar doğuran bir bakış açısı hâkim olmuştur. Aynı bakış açısı ile Klasik Arap Şiirine yaklaşımları ve bu yaklaşımlarının dil-edebiyat ve İslami İlimlere yansımalarının günümüze kadar etkileri, farklı boyutlarda ve dönemlerde devam etmiştir. Bu bize şunu göstermiştir ki oryantalistlerin özellikle Arap Cahiliye şiiri yaklaşımlarının ayrıntılı bir biçimde kendi orijinal kaynaklarından istifade edilerek ortaya konmaya çalışılması önemli bir ihtiyaçtır. Oryantalistlerin kurdukları teorilerde referans aldıkları klasik kaynak hakkındaki görüşleri ve bu görüşlere yaklaşımları kaynak, süreç ve gaye açısından tespit edilmelidir.
Bu çalışmada oryantalizmin ve oryantalistlerin çoklu yönlerine, Cahiliye Arap Şiiri hakkında çalışan öncülerine, kurdukları teorilere, klasik ve modern oryantalistlerin birleştikleri ve faklı düşündükleri noktalara, diğer İslami alanlarda oluşturulan oryantalist eğilimlere, bu eğilimlerin ardışık etkileri, uzanımları ve sonuçları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Meselenin sadece Arap şiiri ile alakalı veya onunla kısıtlı olmadığı, gerçekte amacın çok daha geniş bir alana yayıldığına yer verilmiştir.

Abstract:
Since the day orientalists started their research on the East with religious and political concerns, many things have changed in the name of the East in the world. During the periods when they accelerated their Islamic studies, a perspective that produced negative criticisms of Classical Islamic literature and culture dominated the academic world in the West. With the same point of view, their approaches to Classical Arabic Poetry and their reflections on language-literature and Islamic Sciences have continued in different dimensions and periods until today. This has shown us that there is an important need to try to reveal the orientalists' approaches to Arabic Jahiliyya poetry in detail by making use of their original sources. The views of orientalists about the classical source they refer to in their theories and their approaches to these views should be determined in terms of source, process and purpose.
In this study, it has been tried to reveal the multiple aspects of orientalism and orientalists, the pioneers working on jahiliyyah Arabic poetry, the theories they established, the points where classical and modern orientalists converged and thought differently, orientalist tendencies formed in other Islamic fields, the successive effects, extensions and results of these tendencies. It has been mentioned that the issue is not only related to or limited to Arabic poetry, but that the purpose is actually spread over a much wider area.