Sıçanlarda euterpe olerecea'nın öğrenme –bellek üzerindeki etkileri
The effects of euterpe olerecea(EO) on learning and memory in rats
Yazar: CAFER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. FATMA SULTAN KILIÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bellek = Memory ; Bellek gelişimi = Memory growth ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Euterpe oleracea = Euterpe oleracea ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols ; Flavonoidler = Flavonoids ; Sıçanlar = Rats ; Öğrenme = Learning

Özet:
Euterpe olerecea özellikle  fenolikler, flavanoidler ve antosiyaninler gibi biyoaktif maddelerle antioksidan özellikli geniş polifenolik yapılar içermektedir. Aynı zamanda antiinflamatuvar, kardiyoprotektif, vazodilatör ve antitümoral etkilerinin olduğu da ortaya konmuştur. Beyin hücrelerindeki inflamasyon ve oksidatif zararın azaltılmasında da başarısı kanıtlanmıştır. Antioksidan etkileri nedeniyle de yaşlanma ve yaş ile ilişkili nörodejeneratif hastalıklarda olumlu katkı sağlamıştır. Antioksidan maddeler; serbest radikallerle savaşma, yaşlanmayı geciktirme gibi özelliklere sahiptir. Öğrenme ve bellek bozukluğu oluşturan kognitif fonksiyon bozukluklarını önleme özelliğine de sahiptirler. Bu özellikleri nedeni ile öğrenme ve bellekle ilgili durumlara katkı sağlayacağını düşünülerek bu etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç-Yöntem: Bu çalışmada erişkin, 250±25 gram ağırlıklarında 72 adet erişkin Wistar albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar 9 grupta 8 sıçan olacak şekilde ayrıldı.  Deney Hayvanları etik kurulu onayı alındıktan sonra deneysel çalışmalar başlamıştır. (Etik Onay: 18-2-2016; 503-1) Gruplar:Kontrol (Serum fizyolojik), EO 100 ve 300 mg/kg, Skopolamin 1,5 mg/kg, Mekamilamin 7,5 mg/kg, ayrıca EO 100, 300, ve Rivastigmin1,5 mg/kg ın skopolamin ve EO100mg/kg nin mekamikamin kombinasyonları şeklinde ayrıldı. SF, EO100 ve 300mg/kg, Rivastimin 1,5 mg/kg,  5 gün boyunca 09.00-16.00 arasında oral yolla,6.gün ise kombinasyon gruplarına intraperitoneal skopolamin ve mekamilamin uygulamasından 30 dakika sonrası gavaj ile verildi. 85 dakika sonra 5 dakika sürecek lökomotor aktivite testi ve bitiminde ise Morris water maze (MWM) testi uygulanmıştır. Deney bitiminde sıçanların hipokampusları izole edilerek dokuda asetilkolin düzeyi tayinleri yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirme için tek ve çift yönlü ANOVA kullanılmış olup, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: EO100 ve 300mg/kg'lık dozlarının kontrol ile karşılaştırıldığında  dozdan bağımsız olarak öğrenme ve bellekle ilgili olarak istatistiksel  her hangi bir farkı yoktur (p>0.05). Mekamilamin ve skopolamin gruplarında belleği değerlendirdiğimiz platformu bulma süreleri uzarken, platformda geçirdikleri zaman kontrole göre kısalmıştır (p<0.05). Mekamilamin ile EO 100mg/kg dozu ve skopolaminin EO100, 300mg/kg dozları ile rivastigmin kombinasyonlarının kontrole göre farkı yoktur(p>0.05). Lökomotor aktivite değerlendirmesini yaptığımız total aktivite açısından ise gruplar arasında anlamlı bir fark yoktur (p>0.05). Öğrenmeyi değerlendirdiğimiz 1. ve 5. günler arasında da tüm gruplarda ileri düzeyde bir fark varken (p<0.001), grupların kendi içlerinde bir farklılık yoktur (p>0.05). Hipokampus asetil kolin düzeyleri ise bellek ile ilgili sonuçlarımızı desteklemiştir.
Sonuç: Çalışmamızda kullandığımız EO nun her iki dozununda bellek ve öğrenmeye fazladan bir katkısının olmadığı, ancak nikotinik ve muskarinik reseptörler aracılı özellikle bozulmuş belleği düzelttiği ve bu etkisinin rivastigmin kadar olduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
Euterpe olerecea is espacially include a large amount of pholiphenolics bioactiv components such as phenolics, flavonoids and anthocyanins with antioxidant properties. It has been also reported that EO has antiinflammatory, cardioprotective, vasodilator and antitumoral effects. In addition, it has proven effects in reducing the inflammation and oxidative damage in brain cells. Furthermore, EO with its antioxidant properties give positive contributions on aging and age-related neurodegenerative diseases. Antioxidant agents protect against free radicals, aging process and prevent cognitive function disorders. Taken together, we aimed to investigate the effects of EO on learning and memory.
Materials and Methods: Adult, male Wistar albino rats were used in the study (250±25g). Rats were randomly divided into 9 groups (n:8 in each group) as following: Control (saline), EO100, 300mg/kg, scopolamine 1,5mg/kg, mecamylamine 7,5mg/kg, the combinations of EO100, 300 and rivastigmine 1,5mg/kg with scopolamine, the combination of EO100mg/kg with mecamylamine. All the experiments were performed with approve of Local Ethics Committee of Animal Experimentation (number: 18-2-2016; 503-1). Saline, EO100, 300mg/kg, rivastigmine were given to rats by oral gavage for 5 days between 09.00-16.00 hours. On the sixth day. In the combination groups, Saline, EO100, 300mg/kg, rivastigmine were give by oral gavage 30 minutes after the intraperitoneal injections of scopolamine and mecamylamine. 85 minutes later, rats were subjected to locomotor activity, Morris Water Maze (MWM) tests consequetively. At the end of the tests, rats were sacrified and brain hippocampi were isolated for acetylcholine determination. Statistical analysis were performed with One and Two-Way ANOVA and p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results:EO100, 300mg/kg doses made no significant alterations on learning and memory compared to control (p>0.05). Mecamylamine and scopolamine increased the latency to escape platform and decreased time spent in escape platform quadrant on memory tests compared to control (p<0.05). Skopolaminin and mekamilamin combinations of EO100,300mg/kg doses and rivastigmin were restored memory. On the other hand, There was a significant difference between the first and the fifth days on learning tests in all groups (p<0.001). But no significant difference was occured between groups (p>0.05). There was no significant difference between groups on total number of movements in locomotor activity test (p>0.05).  Asetylcholine levels in hipocampi were supported to all memory tests 
Conclusion: We suggest that both doses of EO made no alteration on learning and memory, however, restored the memory disruptions induced with nicotinic and muscarinic receptor antagonists and this effects of EO was comparable to rivastigmine.