Tek dilli ve iki dilli yetişkin bireylerde dikotik dinleme becerisinin karşılaştırılması
Comparison of dichotic listening skills in monolingual and bilingual adults
Yazar: BERKAY AYGÜLER
Danışman: DOÇ. DR. DENİZHAN DİZDAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Merkezi işitsel sistem; akustik lokalizasyon, ses lateralizasyonu, işitsel ayrım, işitsel model algısı, işitmenin zamansal özellikleri, dikotik dinleme, bozuk sinyal varlığındaki işitsel performans mekanizmalarını içerir. Bu mekanizmalardaki bozukluklara merkezi işitsel işlemleme bozuklukları denir. Merkezi işitsel işlemleme bozukluğu, merkezi işitsel ayrım, ses lokalizasyonu, işitsel kalıpları algılamada zorluk ve ortamdaki ses gürültüsü varlığında işitsel performansta azalma ile ilişkili bir bozukluk olarak tanımlanır. Artan yaşla birlikte işitsel ağ, işitsel algı ve sözlü iletişim becerileri olumsuz etkilenir. İşitsel korteks lezyonları hakkında bilgi sağladığı düşünülen ve çeşitli rakamlar, kelimeler ve cümleler kullanılarak uygulanan dikotik testler, merkezi işitsel işlemleme değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı tek dilli ve iki dilli yetişkin bireylerde Türkçe dikotik mobil sayı, kelime ve cümle testlerini kullanarak bireylerde ikinci bir ana dil varlığının dikotik test sonuçlarına etkisini araştırmaktır. Çalışmaya sağ elini baskın şekilde kullanan, yetişkin ve işitme kaybı olmayan 40 kadın ( 20 tek dilli, 20 iki dilli ) ve 40 (20 tek dilli, 20 iki dilli) erkek olmak üzere toplam 80 yetişkin birey dahil edilmiştir. Çalışmada yalnızca Türkçe diline sahip yetişkinler ile Türkçe - Arapça diline sahip yetişkinler karşılaştırılmıştır. Çalışmada 18-30 yaş aralığındaki tek dilli yetişkin bireyler ile iki dile sahip yetişkin bireylerin dikotik dinleme skorları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı SPSS25 programı kullanılarak Kruskal Wallis Test ve Mann Whitney-U istatistiksel analizleri ile araştırılmıştır. Çalışmada bilinen dil sayısına göre ve ikinci dil öğrenimi zamanına göre karşılaştırılma yapılmıştır. İkinci dil öğrenim zamanına göre kullanılan 3 test bataryasında (dikotik mobil sayı, kelime ve cümle) istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Bilinen dil sayısına göre ise literatüre uygun olarak istatiksel anlamlı farklılık yalnızca dikotik kelime testinde iki dile sahip yetişkinlerin dikotik skorları tek dile sahip yetişkinlere kıyasla daha yüksek olduğu gözlenmiştir, ayrıca katılımcıların sağ kulak dikotik skorları sol kulak dikotik skorlarına kıyasla literatüre uygun olarak daha yüksek olarak gözlenmiştir (p<0,01) (p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Dikotik mobil sayı, kelime ve cümle testi, Merkezi işitsel sistem, tek dile ve iki dile sahip yetişkin, dikotik dinleme

Abstract:
Central auditory system; acoustic localization, sound lateralization, auditory discrimination, auditory pattern perception, temporal properties of hearing, dichotic listening, auditory performance mechanisms in the presence of distorted signals. Disorders in these mechanisms are called central auditory processing disorders. Central auditory processing disorder is defined as a disorder associated with central auditory discrimination, sound localization, difficulty perceiving auditory patterns, and decreased auditory performance in the presence of ambient sound noise. With increasing age, auditory network, auditory perception and verbal communication skills are negatively affected. Dichotic tests, which are thought to provide information about auditory cortex lesions and applied using various numbers, words and sentences, are used in the evaluation of central auditory processing. The aim of this study was to investigate the effect of the presence of a second mother tongue on the dichotic test results in monolingual and bilingual adults using Turkish dichotic mobile number, word and sentence tests. A total of 80 adult individuals, including 40 women (20 monolingual, 20 bilingual) and 40 (20 monolingual, 20 bilingual) men, who are right-handed dominantly adult and without hearing loss, were included in the study. In the study, whether there is a significant difference between the dichotic listening scores of monolingual adults and bilingual adults between the ages of 18-30 was investigated using the SPSS25 program with Kruskal Wallis Test and Mann Whitney-U statistical analysis. In the study, a comparison was made according to the number of known languages and the time of second language learning. No statistically significant difference was observed in the 3 test batteries (dichotic mobile number, word and sentence) used according to the second language learning time. According to the number of known languages, a statistically significant difference was observed only in the vocabulary test, and the right ear dichotic scores of the participants were observed to be higher in accordance with the literature.

Keywords: Dichotic mobile number, word and sentence test, Central auditory system, monolingual and bilingual adult, dichotic listening