Ratlarda intraoral yara iyileşmesinde trombositten zengin plazma tedavisinin klinik ve histopatolojik olarak değerlendirilmesi
Clinical and histopathological evaluation of thrombocyte rich plasma treatment in intraoral wound healing in rats
Yazar: SEDAT RÜZGAR
Danışman: DOÇ. DR. SALİH AYDIN ; UZMAN TÜLİN ŞENTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Histopatoloji = Histopathology ; Oral ülser = Oral ulcer ; Sıçanlar = Rats ; Trombositten zengin plazma = Platelet rich plasma ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Yara iyileşmesi hemostazisin aşamalarında da dahil olmak üzere inflamasyon, proliferasyon ve remodelingin yanı sıra pek çok biyokimyasal ve hücresel mekanizmaları içeren bir süreçtir. Bu süreçte pek çok mediatör hücrelerin büyümesini, farklılaşmasını ve yara iyileşme sürecini modüle eder. Trombositten zengin plazma (PRP) içeriğinde yoğun şekilde bulundurduğu PDGF, TGF-Beta, IGF-1, EGF gibi sitokinler sayesinde yara iyileşmesinin her döneminde, mezenkimal ve epitelyal hücre migrasyonunda, kolagen matrix sentezinde ve angiogeneziste önemli rol oynar. Biz de PRP'nin bu özelliğinden dolayı deneysel olarak ratlarda oluşturulmuş intraoral yaraların iyileşmesi üzerindeki etkisini klinik ve histopatolojik olarak değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya aynı cins, dişi, 250-350 gr ağırlığında, standart yemlerle beslenen 42 adet rat (Wistar hannover) alındı. 6 adet rat kan alınmak üzere PRP hazırlamak için ayrıldı. Geriye kalan 36 adet rata anestezi sağlandıktan sonra sert damaklarına 3mm çapında daire şeklinde insizyon yapılıp periosta kadar dokular diseke edilip çıkarıldı. Ratlar randomize olarak, PRP uygulanan ve  7., 14. ve 21. günlerde sakrifiye edilen ve Kontrol grubu 7., 14. ve 21. günlerde sakrifiye edilen olmak üzere 6 gruba ayrıldı. PRP grubunda bulunan her bir ratın yara kenarlarına, 1., 3. ve 5. günlerde 0,1 ml trombositten zengin plazma(PRP) enjeksiyonu yapıldı. Kontrol grubunun yara yerine ise herhangi bir uygulama yapılmadı. 7., 14., 21. günlerde PRP ve kontrol gruplarından 6 adet rat yüksek doz anestezik madde ile sakrifiye edilip histolojik inceleme için sert damakları eksize edildi. Histopatolojik olarak inflamasyon şiddeti, neovaskülarizasyon (damar yoğunluğu), fibroblast proliferasyonu, kollojen yoğunluğu ve epitelizasyon değerlendirildi.
Bulgular: Deneysel olarak oluşturulmuş ağız yarasında PRP uygulanan ve uygulanmayan grup arasında, inflamasyon şiddeti açısından 7. ve 14. günlerde anlamlı istatistiksel fark gözlenmezken, 21. Günde PRP uygulanan grupta inflamasyon şiddetinin deney grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı azaldığı gözlendi. Neovaskülarizasyon (damar yoğunluğu), fibroblast proliferasyonu, kollojen yoğunluğu ve epitelizasyon açısından ise deney ve kontrol grupları arasında 7. günde  anlamlı fark gözlenmezken, 14. ve 21. günde PRP uygulanan grupta kontrol grubuna göre, istatistiksel olarak anlamlı artış gözlendi.   
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre, PRP ile tedavi edilen yaralar kontrol gruplarına göre makroskopik ve mikroskobik olarak daha hızlı iyileşme gösterdi bununla birlikte PRP uygulamasının daha uzun dönem sonuçlarının bakılmasına ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: yara iyileşmesi, trombositten zengin plazma, rat, intraoral

Abstract:
Introduction: Wound healing is a process involving many biochemical and cellular mechanisms, including inflamation, proliferation and remodeling, including the stages of hemostasis. In this process, many mediators modulate the growth, differentiation and wound healing process of the cells.  It plays an important role in mesenchymal and epithelial cell migration, collagen matrix synthesis and angiogenesis in every period of wound healing thanks to cytokines such as PDGF, TGF-Beta, IGF-1, EGF which are concentrated in the content of platelet rich plasma (PRP). Because of this characteristic of PRP, we aimed to evaluate clinically and histopathologically the effect of experimental intraoral wound healing in rats.
Material and Methods: For this study, 42 rats (Wistar hannover) of the same sex, female, 250-350 gr weight, fed with standard feeds were taken. Six rats were assigned to prepare PRP for blood collection. The remaining 36 rats were anesthetized and then incised to 3 cm in diameter on hard palates and disappeared to the periosteum. Rats were randomly divided into 6 groups, to which PRP was administered and which were sacrificed on days 7, 14 and 21 and the control group was sacrificed on days 7, 14 and 21. 0.1 mL of platelet rich plasma (PRP) injection was made on the 1st, 3rd and 5th day of the wound edges of each rats in the PRP group, and no treatment was performed for the control group. On days 7, 14 and 21, 6 rats from the PRP and control groups were sacrificed with high-dose anesthetic and the hard palate was excised for histological examination. Histopathological evaluation; The severity of inflammation, neovascularization (vascular density), fibroblast proliferation, collogen density and epithelization, and each parameter was scored separately and statistically analyzed.
Results: There was no statistically significant difference in the severity of inflammation between days 7 and 14 between experimental PRP group and non-PRP control groups in experimentally-created mouth sores. However in the PRP group on day 21, the severity of inflammation was statistically significant deacrease compared to the non-PRP control group. In terms of neovascularization, fibroblast proliferation, collogen density and epithelization, there was no significant difference between the experimental and control groups on the 7th day, whereas in the PRP group on the 14th and 21st days there was a statistically significant increase compared to the control group.
Conclusion: According to the results of this study, the injuries treated with PRP showed macroscopically and microscopically faster recovery than the control groups but the longer term results of PRP application are needed.
Keywords: Wound Healing, Platelet Rich Plasma,  Rat, İntraoral