Okul öncesi davranış sorunları tarama ölçeği:Geçerlilik güvenilirlik çalışması
Preschool behavior questionnaire: A validity and reliability study
Yazar: PINAR KANLIKILIÇER
Danışman: DOÇ.DR. OZANA URAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarının davranış sorunlarını anlamaküzere yapılmıştır. Bunun için önce Behar (1976) tarafından geliştirilen PBQ'nunTürkçe' ye çevrilmesi, geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması gerekliolmaktadır. Daha sonra Behar'ın testinden uyarlanan ODSTÖ kullanılarak, 3- 6 yaşokul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların davranış sorunlarınınbelirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 654çocuktan oluşmaktadır. Ayrıca, araştırmanın örneklemi stanbul ilinin 8 ayrı ilçesindedevlet ve özel anaokullarına devam eden, yaşları 3- 6 yaş arasında değişen 318'i kız336'si erkek, toplam 654 çocuk ve çocukların öğretmeni olan 56 öğretmendenoluşmaktadır. Demografik bilgileri edinebilmek amacı ile Çocuk Bilgi Formu veÖğretmen Bilgi Formu kullanılmıştır; okul öncesi eğitim kurumlarına devam edençocukların davranış problemlerini belirlemek için ODSTÖ kullanılmıştır.Verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması için kullanılan istatistiksel tekniklerbağımsız grup t testi, Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U analizi, tek yönlü varyansanalizi (ANOVA)'dir.Güvenilirlik çalışması sırasında, ölçeğin iç tutarlılık ve iç homojenite analizleriyapılmıştır. Testin maksimum iç tutarlığı Cronbach Î± (.92) bulunmuştur. Diğer bir içtutarlık belirleme yöntemi olan ?madde toplam korelasyonları?nın hesaplanmasısonucunda tüm maddelerle toplam puan arasındaki ilişki istatistiksel açıdan p<.001düzeyinde pozitif yönde anlamlı bulunmuştur. Geçerlik çalışmasında ise ODSTÖ'nin 3-6 yaş arası Türk öğrencilerinden toplanan veriler üzerinden nasıl bir faktör yapısıgösterdiği incelenmiştir. Yapılan analizlerde KMO değeri .925; Bartlett's değeri de8953,253 olarak belirlenmiş ve bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Busonuçlar testi oluşturan maddelerin faktör analizine uygun olduğunu ve ölçülenözelliğin örneklemin seçildiği evrende çok boyutluluk özelliği taşıdığını ortayakoymaktadır.ODST ölçeğinin Kavgacı - Saldırgan Olmak alt boyut puanlarının cinsiyetdeğişkenine göre farklılaştığı ve erkek çocukların kızlara oranla daha çok saldırgandavranışlarda bulunduklarını belirlemişlerdir. Endişeli - Ağlamaklı olmak altboyutunun annenin yaşı değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinebakıldığında 46 ve üstü yaş grubuna dahil olan annelerin çocuklarında bu davranışprobleminin daha çok görüldüğü belirlenmiştir.

Abstract:
This study has been conducted with the aim of gaining a deeperunderstanding of the behavioural problems of preschool children. With respect to thisaim, the PBQ developed by Behar (1976) has been translated into Turkish and itsvalidity and reliability have been measured. Then, the behavioural problems ofchildren 3-6 years of age attending preschool institutions have been identified inaccordance with the ODSTÖ. The sample consisted of 56 preschool teachers and atotal of 654 children (318 girls and 336 boys) in public and private preschoolinstitutions in 8 different districts of Istanbul. Child Evaluation Form and TeacherEvaluation Form have been used to gather demographical data. ODSTÖ has beenused to identify the problems of preschool children .Statistical techniques used for the analysis and interpretation of data areIndependent Group T Test, Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U analysis and one wayvariance analysis.During the reliability study, the internal consistency and internalhomogeneity of the sample have been analysed. The maximum internal consistencyof the test was Cranbach Î± (.92). ?Total correlation of items? has been measuredand the correlation between all items and the total scale has been revealed to bepositively meaningful with a statistical level of p<.001. During the validity study, thefactor analysis of ODSTÖ on the data collected from Turkish children has beenexamined. The KMO value of .925 and Bartlett?s value of 8953,253 has been foundstatistically meaningful. These results reveal that the items of the test are suitablefor factor analysis and that the examined aspect is multidimensional in theenvironment of the sample.The scores of the Aggressiveness sub-dimension of the ODST scale varyaccording to gender and male children are found to be more aggressive than thefemale ones. Being Anxious-Weepy sub-dimension has been examined according tothe age of the mother and it has been found that children of mothers 46 and more ofage are more prone to being anxious/weepy.