Okul öncesi dönemde mekan-eylem ilişkisinin oyuncak işlevli mobilya ile desteklenmesi
Supporting the space-action relationship with toy functional furniture in the preschool period
Yazar: BEYZA NUR YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÜMRAN TOPÇU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mekan Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mimari mekan = Architectural space ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Okul öncesi dönemde mekansal algı, çocukların çevrelerini algılama, anlama ve etkileşim kurma süreçlerini kapsayan bir kavramdır. Bu dönemde oyuncak ve mobilya gibi materyaller, çocukların mekansal algısının gelişimine önemli katkılarda bulunur. Oyuncaklar ve mobilyalar, çocukların mekansal ilişkileri keşfetmelerine ve etkinliklerini düzenlemelerine yardımcı olur, böylece mekanlara karşı olumlu bir tutum geliştirme sürecini destekler. Literatür gözden geçirildiğinde bu konuda kapsamlı bir araştırmanın gerçekleştirilmediği görülmektedir. Bu nedenle bu tezin amacı, çocukların mekansal algılarının belirlenmesi ve mekansal algının oyuncak işlevli mobilya tasarımı ile nasıl desteklenebileceğinin araştırılmasıdır. Araştırmanın yöntemi tasarım araştırması olup evrenini Bursa'da ikamet eden 3-6 yaş arası çocukların ebeveyn ve/veya öğretmenleri oluşturmaktadır. 180.688 olan (TÜİK, 2023) çocuk popülasyonu nedeniyle örneklem 125 olarak belirlenmiştir. 125 ebeveyn ve/veya öğretmenlerden oluşan katılımcıdan anket uygulaması aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırmada kullanılacak veri toplama aracı, Keskin (2022) tarafından geliştirilen "Mekansal Algı Ölçeği"dir. Erişilen veriler, çocukların mekansal algıları ve mobilya tasarımına yönelik ihtiyaçları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Bu bilgilerden yola çıkılarak 3-6 yaş grubunun mekansal algısını geliştirmeye yönelik eğitim ve tasarım çalışmalarında kullanılabilir mobilya kriter önerileri paylaşılmaktadır. Tez ile alanın ilgili literatürüne katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Spatial perception in preschool period is a concept that covers children's perception, understanding and interaction with their environment. In this period, materials such as toys and furniture make important contributions to the development of children's spatial perception. Toys and furniture help children discover spatial relationships and organize their activities, thus supporting the process of developing a positive attitude towards spaces. When the literature is reviewed, it is seen that comprehensive research on this subject has not been carried out. Therefore, the aim of this study is to determine children's spatial perception and to investigate how spatial perception can be supported by designing furniture with toy function. The method of the research is design research, and the population of the study consists of parents and teachers of children aged 3-6 years residing in Istanbul. Due to the child population of 180.688, the sample was determined as 125. Data were collected from 125 teachers or parents through a questionnaire. The data collection tool to be used in the research is the "Spatial Perception Scale" developed by Keskin (2022). The data obtained provide important information about children's spatial perception and their needs for furniture design. Based on this information, furniture suggestions that can be used in education and design studies to improve the spatial perception of the 3-6 age group are shared. It is thought that the research will contribute to the relevant literature of the field.