Güvenlikleştirme perspektifinden Avrupa Birliği'nin Güney Kafkasya politikası
South caucasus policy of European Union in the perspective of securitization
Yazar: HÜSEYİN ONUR DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM AKGÜL AÇIKMEŞE
Kara Harp Okulu Komutanlığı / Savunma Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Güney Kafkasya = South Caucaus ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Avrupa Birliği'nin Soğuk Savaş sonrası ortaya çıkan gelişmeler paralelinde yeni bir dönüşüm içine girdiği görülmektedir. Bu dönüşümün temel sebeplerinden bir tanesi Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin çöküşü ile bağımsızlıklarını ilan eden yeni devletlerdir. Güney Kafkasya bölgesi de bu süreçte üç yeni devletin doğuşuna tanıklık etmiştir. Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan farklı sorunlar ve anlaşmazlıkların bulunduğu bu bölgede gelişmeye ve uluslararası sisteme uyum sağlamaya çalışmaktadır.Aktörlerin bölgeye ilgisi, temelde enerji kaynakları ve bölgesel anlaşmazlıklar nedeniyle artmaktadır. Bölgeye ilgisini arttıran ve çeşitli politika araçları ile aktif olmaya çalışan aktörlerden bir tanesi de Avrupa Birliği'dir. Genişleme sürecinin ardından Güney Kafkasya ile komşu durumuna gelen AB, ilgili ülkelerle ilişkisinin hukuki zeminini oluşturan Ortaklık ve İş Birliği Anlaşmaları ile Avrupa Komşuluk Politikası vasıtasıyla bölgede daha etkin bir rol oynamak istemektedir.Bu çerçevede, Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme teorisi perspektifinden AB'nin Güney Kafkasya'ya yönelik politikası incelenecektir.ii iAyrıca 2003 ve 2008 yıllarında yayımlanan Avrupa Güvenlik Stratejisi belgelerinden hareketle tanımlanan dört tehdit alanının, hangi ana/temel vurguların kullanılması ile güvenlikleştirildikleri sorgulanacaktır.Bu bağlamda tezin birinci bölümünde kuramsal çerçevenin çizilmesi amacıyla güvenlikleştirme teorisinin özelliklerinin yanı sıra temel bileşenleri olan aktör, tehdit, acil önlem ve dinleyici kitle kavramları açıklanmıştır.İkinci bölümde ise literatürde bulunan öncü eserler ve makaleler incelenerek tez çalışmasının özgün değeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde tez çalışmasında izlenecek metodoloji de izah edilmiştir.Bu aşamadan sonra her bir bölümde Birliğin Güney Kafkasya bölgesinde tanımladığı tehditler olan enerji, demokrasi, bölgesel anlaşmazlıklar ve göç konuları resmi metinler üzerinden incelenmiş ve güvenlikleştirmeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Her bölümün sonunda ise söz konusu alanlara dair güvenlikleştirmelerin hangi odak noktaları üzerinden gerçekleştiği sorgulanmış ve her alanda farklı vurgularla güvenlikleştirildikleri sonucuna varılmıştır.Sonuç bölümü de AB'nin söylemlerinde belirtilen tehditlerin güvenlik gündemine taşındığını ve bu doğrultuda güvenlikleştirildiğini öne sürmektedir. Aynı zamanda tehdit alanlarının farklı kaygılar ve motivasyonlar üzerinden güvenlikleştirildiği iddia edilmektedir.

Abstract:
It is seen that European Union has experienced a new transformation in parallel with the developments emerging after the Cold War. The new states those declared their independences immediately after the collapse of the USSR are one of the reasons underlying that transformation. Hereby, the emergence of three new states is witnessed by the South Caucasus region within this period. Armenia, Azerbaijan and Georgia, above mentioned countries, have been struggling for developing and being adapted to the international system in this region in which several problems and conflicts exist. The interest of the actors towards this region is mainly increasing by reasons of the energy resources and regional conflicts. EU is one of the actors which has directed her interest towards the region and has been trying to be active with various policy instruments. EU, becoming a neighbour to South Caucasus in the wake of enlargements, wants to play a more active role in the region through the European Neighbourhood Policy and the Partnership and Cooperation Agreements which constitute a legal basis for her relationship with the related countries.vIn this context, EU?s policy towards the South Caucasus will be examined within the perspective of Copenhagen School?s securitization theory. Besides, it will be questioned that which main/basic emphases were used for the securitization of four threat areas that were defined with reference to the European Security Strategy documents and published in 2003 and 2008.In this regard, the main features of securitization theory and the main elements; actor, threat, emergency measure and audience concepts are explained in order to form the theoretical framework of the study within the first chapter.In the second chapter, the original value of the study is tried to be presented by analyzing the leading works and articles in the literature available. In addition, the methodology to be followed through the study is explained in this chapter.In each following chapters; the energy, democracy and regional conflicts and migration issues, which are defined by EU as prior threats in the South Caucasus region, have been discussed through the official texts, and the securitizations are tried to be determined. It is questioned at the end of each chapter that according to which focal points, these securitizations of the related areas are carried out, and it is concluded that all areas are securitized with different emphases.The final chapter, as well, suggests that the threats presented in the discourse of the EU are brought to the agenda of security and securitized, accordingly. In the meantime, it is claimed that the threat areas are securitized through different concerns and motivations.