İnsanlarda ve buzağılarda cryptosporidiosis yaygınlığının farklı yöntemlerle araştırılması ve cryptosporidium türlerinin tiplendirilmesi
Investigation of cryptosporidiosis prevalence in humans and calves by different methods and typing of cryptosporidium species
Yazar: ABDURRAHMAN EKİCİ
Danışman: PROF. DR. HASAN YILMAZ ; DOÇ. DR. YUNUS EMRE BEYHAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Cryptosporidium = Cryptosporidium ; Kriptosporidiyozis = Cryptosporidiosis ; Kromatografi = Chromatography ; Parazit hastalıkları-hayvan = Parasitic diseases-animal ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Van = Van

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Van yöresinde insanlar ve buzağılarda Cryptosporidium türlerinin yaygınlığının modifiye asit-fast boyama, immünokromatografik kaset test ve PCR yöntemleriyle araştırılması ve pozitif örneklerin PCR-RFLP yöntemiyle tiplendirilmesidir. Çalışmaya 50 hemodiyaliz hastası, immün supresif ve ishalli 40 hasta, sadece ishali olan 30 hasta ve hastaneye başvurmuş 30 immünkompetan hasta olmak üzere toplam 150 kişi dahil edildi. Van'ın 10 merkez köyünde ahır ve çiftliklerde bulunan 30 adet ishalli ve 20 adet ishali olmayan toplam 50 buzağının rektumlarından dışkı örnekleri alındı. Böylece çalışmaya 200 insan ve buzağılardan elde edilen dışkı örnekleri dahil edildi. Haziran 2016 - Şubat 2017 tarihleri arasında toplanan dışkı örnekleri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Araştırma Laboratuvarında incelendi. İnsanlardan alınan 150 dışkı örneğinin 26'sında (%17.3) Cryptosporidium parvum saptandı. Çalışmada 50 hemodiyaliz hastanın 10'unda (%20), immün suprese ve ishalli 40 hastanın 13'ünde (%32.5), sadece ishali olan 30 hastanın ise üçünde (%10) C. parvum görülürken, immünkompetan olan 30 hastanın ise hiçbirinde Cryptosporidium türüne rastlanmadı. Çalışmaya dahil edilen ve ishali olan 30 buzağının sadece üçünde (%6) C. parvum görülmüş olup, ishali olmayan 20 buzağıda parazite rastlanmadı. İnsanlara ait dışkı örneklerinin 65'inde (%43,3) bir ya da daha fazla parazit türüne rastlanmış olup, C. parvum 26 (%17.3), Blastocystis hominis 21 (%14), Giardia intestinalis 12 (%8), Cyclospora cayetanensis dört (%2.7) ve Chilomastix mesnili iki (%1.3) hastada görüldü. Çalışmada gerek insan ve gerekse buzağılarda Cryptosporidium teşhis edilen 29 dışkı örneğinin PCR-RFLP ve sekans analizi ile yapılan çalışmalarda bütün pozitif örneklerin C. parvum olduğu görüldü. Çalışmada modifiye asit fast boyama yöntemi ile pozitif bulunan örnekler, immünokromatografik kaset test ve Nested-PCR yöntemi ile de pozitif bulundu. Ancak modifiye asit fast boyama yöntemi ile Cryptosporidium spp. görülmeyen sekiz örneğin, diğer iki yöntem ile pozitif bulunduğu görüldü. Nested-PCR yöntemi ile saptanan bütün C. parvum olguları, immünokromatografik kaset testi ile de saptandı. İmmün suprese ve ishali olan immün suprese hastalarda cryptosporidiosis'in yüksek oranda saptanması bu hasta gruplarının cryptosporidiosis yönünden mutlaka değerlendirilmesi gerektiği ve bölgemizde cryptosporidioisis'e sebep olan etkin türün de C. parvum olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the prevalence of Cryptosporidium species in humans and calves in the province of Van, Turkey by using acid-fast staining, immunochromatographic cassette test and PCR methods as well as typing of positive samples by PCR-RFLP method. A total of 150 patients, including 50 hemodialysis patients, 40 patients with immunosuppressive and diarrhea, 30 patients with diarrhea only, and 30 patients with immunocompromised patients were included in the study. Stool specimens were taken from rectals of a total of 50 calves, 20 non-diarrheic and 30 diarrheic, live in stables and farms in 10 central villages of Van. Thus, a total of 200 stool samples from people and calves were included in the study. Stool specimens collected between June 2016 and February 2017 were examined in Research Laboratory of Department of Parasitology, Faculty of Medicine, Van Yüzüncü Yıl University. Cryptosporidium parvum was detected in 26 (17.3%) of the 150 stool samples taken from humans. C. parvum was observed in 10 (20%) of 50 hemodialysis patients, 13 (32.5%) of 40 patients with immunosuppression and diarrhea, 3 (10%) of 30 patients with diarrhea only whereas there was no Cryptosporidium spp. in immunocompetent patients. C. parvum was observed in only three (6%) of the diarrheic 30 calves, and no parasite was found in non-diarrheic 20 calves. One or more than one parasites were found in 65 (43.3%) of the stool specimens of humans. 26 (17.3%) C. parvum, 21 (14%) Blastocystis hominis, 12 (%8) Giardia intestinalis 4 (2.7%) Cyclospora cayetanensis and 2 (%1,3) Chilomastix mesnili parasites were detected in patients. In the study, it was seen that all of 29 fecal samples from humans and calves which were diagnosed as Cryptosporidium were positive for C. parvum by performing PCR-RFLP and sequence analysis. In the study, positive samples with modified acid fast staining method were found again positive by immunochromatographic cassette test and nested-PCR method. However, eight cases that have no Cryptosporidium spp. were found as positive with two other methods. All of C. parvum cases detected with nested-PCR were also determined as positive by immunochromatographic cassette test. It is clearly understood that high detection of cryptosporidiosis in patients with only immunosupressed and diarrhea with immunosupressed result in these patient groups has to be absolutely evaluated in terms of cryptosporidiosis and C. parvum is the effective strain which causes cryptosporidioisis in our region.