Konkordato mühleti verilmesinin sürekli borç ilişkilerine etkisi
The effect of concordatum respite on perpetual debt obligations
Yazar: BÜNYAMİN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ERMENEK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar = Debts ; Fesih = Cancellation ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Konkordato = Concordat ; Sürekli borç ilişkisi = Permanent contract ; Tazminat = Compensation

Özet:
Konkordatonun sürekli borç ilişkilerine etkisinin alacaklı ve borçlu perspektifinden farklı sonuçları bulunmaktadır. Kanun koyucu, bir yandan konkordatonun başarıya ulaşmasındaki üstün kamu menfaatini korumaya çalışırken diğer yandan taraflar arasındaki menfaat dengesini muhafaza etmeye çalışmıştır. Bu bağlamda borç ilişkisinin karşı tarafının konkordatodan etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın borçlunun işletmesinin faaliyetlerinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin sırf konkordato başvurusu nedeniyle sona erdirilemeyeceği düzenlenmiştir. Borçlunun konkordato başvurusunda bulunmasının, haklı nedenle fesih sebebi, sözleşmeye aykırılık ya da borcu muaccel kılan bir neden olarak kabul edildiği önceden yapılmış anlaşmalar ve sözleşmelerde bu yönde yer alan kayıtlar geçersiz kılınmıştır. Bununla birlikte borçlunun konkordato başvurusu dışında temerrüt nedeniyle veya borç ilişkisini çekilmez kılan başka bir sebeple sözleşmenin sona erdirilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. Sözleşmenin karşı tarafı, koşulların oluşması halinde ödemezlik defini veya ifa güçsüzlüğü sebebiyle ödemezlik defini ileri sürebilir. Öte yandan konkordatonun başarıya ulaşmasını engelleyen sürekli borç ilişkilerinin konkordato komiserinin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedilebileceği ve fesih nedeniyle ortaya çıkan tazminatın konkordatoya tâbi olacağı düzenlemeye kavuşturulmuştur. Hizmet sözleşmeleri ise bu kuraldan istisna tutulmuştur. Böylelikle işletmenin ekonomik varlığının devamlılığı, istihdamın sürekliliği, vergisel yükümlülüklerin kesintisiz bir şekilde ifası ve iflâs haline nazaran alacaklıların daha fazla bir alacağa kavuşması amaçlanmaktadır. Karşılaştırmalı hukuk bağlamında çoğu ülke hukukunda benzer düzenlemeler bulunmakla birlikte sözleşmelerin feshine ilişkin birtakım farklılıklar söz konusudur. Bazı hukuk sistemlerinde belirli bir miktarın altındaki yapılandırmalar bakımından borçlunun kendisi sözleşmeyi feshedebilirken bazı hukuk sistemlerinde sözleşmeler, yeniden yapılandırma yöneticisi ya da komiserin onayıyla ve diğer bazı hukuk sistemlerinde ise mahkemenin onayı ile feshedilebilmektedir. Konkordatonun sözleşmelere etkisi bağlamında İcra ve İflâs Kanunu'nun 296'ncı maddesinde düzenlenen hususlar esasen maddi hukuka ciddi bir müdahaledir. Kanun koyucu, bir taraftan sözleşme özgürlüğünü sınırlandırırken diğer taraftan ahde vefa ilkesinden ayrılmayı tercih etmiştir. Konkordatonun başarıya ulaşmasındaki üstün yarar, maddi hukuka bu şekilde bir müdahaleyi kabul edilebilir hale getirmektedir. Bu çalışmada konkordatonun sürekli borç ilişkilerine etkisi, hem borçlu hem de alacaklı penceresinden ele alınmış ve karşılaştırmalı hukuktaki benzer düzenleme ve uygulamalarla birlikte incelenmiştir.

Abstract:
The effect of concordatum respite on perpetual debt obligations has different consequences from the creditor and debtor perspective. Lawmaker, while trying to protect the superior public interest in the success of concordat, on the other hand, tried to maintain the balance of interests between the partie In this context, regardless of whether the counterparty of the debt relationship is affected by concordat or not, it is regulated that the contracts that are important for the continuation of the activities of the debtor's business cannot be terminated solely due to the application for concordat. Previous agreements in which the debtor's application for concordat is accepted as a justified reason for termination, breach of contract, or a reason that makes the debt payable, and contracts which contain the records in this direction have been voided. However, apart from the debtor's application for concordat, there is no obstacle to termination of the contract due to default or any other reason that renders the debt relationship unbearable. The counterparty of the contract may put forward defense of non-performance or defence of non-performance due to performance weaknes  On the other hand, it was regulated that perpetual debt obligations that prevent the success of concordat can be terminated with the permission of the concordat commissioner and the approval of the court, and that the compensation resulting from the termination will be subject to concordat. Service contracts are exempted from this rule. In this way, it is aimed that continuity of the economic existence of the business, continuity of employment, uninterrupted performance of tax liabilities and the creditors will have a higher claim compared to the bankruptcy. In the context of comparative law, although there are similar regulations in the laws of many countries, there are some differences regarding the termination of contract In some legal systems, the debtor himself can terminate the contract in terms of restructurings under a certain amount, while in some legal systems, contracts can be terminated with the approval of the restructuring manager or commissioner, and in some other legal systems with the approval of the court. In the context of the effect of concordat on contracts, the matters regulated in Article 296 of the Execution and Bankruptcy Law are essentially a serious intervention to the material law. The lawmaker has preferred to leave the principle of pacta sunt servanda while limiting the freedom of contract on the one hand. The superior benefit in the success of concordat makes such an intervention in material law acceptable. In this study, the effect of concordat on perpetual debt obligations is examined from the perspective of both the debtor and the creditor, and it is examined together with similar regulations and practices in comparative law.