Salvia sclarea L. bitkisinin uçucu yağ bileşimi ve antimikrobiyal etkisi üzerine araştırmalar
Researches on chemical composition and antimicrobial activities of volatile oil of Salvia sclarea L.
Yazar: MEHMET FATİH AYDOĞAN
Danışman: PROF.DR. ENGİN ŞARER
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
SALVIA SCLAREA L. BİTKİSİNİN UÇUCU YAĞ BİLEŞİMİ VE ANTİMİKROBİYAL ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR 7.ÖZET Salvia türleri, çoğu aromatik bitkilerden olan Lamiaceae familyasının en büyük cinslerinden biridir. Bu cins üyeleri arasında Salvia sclarea L. Avrupa orijinli olan ve Afrika'dan Atlantik okyanusuna kadar genişçe bir yayılış gösteren bir türdür. S. sclarea uçucu yağı, koku özelliği ile gıda, içki, parfümeri ve kozmetik endüstrilerinde yaygın olarak kullanılan, ticari önemi olan bir uçucu yağdır. Araştırmamızın konusunu oluşturan ve Malatya çevresinden toplanan S. sclarea bitkisinin uçucu yağı üzerinde günümüze kadar çalışma yapılmamıştır. Bitkiden su distilasyonuyla (Clevenger cihazında 3 saat süre ile) %0.66 verimle uçucu yağı elde edilmiştir. Bu uçucu yağın kırılma indeksi (20°C) 1.4760, yoğunluğu (20°C) ise 0.9053 'tür. Uçucu yağ açık san renkte ve sıcak, tatlı, floral kokuya sahiptir. Uçucu yağın kimyasal bileşimi GC ve GC-MS yöntemleriyle saptanmıştır. GC analizi HP-5 fused silica kolonunda (30 m x 0.320 mm, 0.25 um), GC-MS analizi ise TC-5 fused silica kolonunda (30 m x 0.320 mm, 0.25 um) gerçekleştirilmiştir. Uçucu yağda 25 bileşik saptanmış ve uçucu yağın ana bileşenleri linalol (%32.47), geraniol (%1 1.40), a-terpineol (%9.12), geranil asetat(%6.03), P-karyo filen (%4.35), linalil asetat (%4.27), trans-P-osimen (%4.17), neril asetat (%3.61), mirsen (%2.38) ve nerol (%2.34) olarak bulunmuştur. Uçucu yağın antimikrobiyal etkisi Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Candida albicans ve Candida tropicalis üzerinde disk difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleriyle test edilmiştir. Uçucu yağ incelenen bakterilerden Staphylococcus aureus ve Enterococcus faecalis'' e karşı etkili olmakla beraber en güçlü etkiyi Escherichia coli, Candida albicans ve Candida tropicalis' te göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Lamiaceae, Salvia sclarea L., Uçucu yağ, Kimyasal bileşim, Antimikrobiyal aktivite. 71

Abstract:
RESEARCHES ON CHEMICAL COMPOSITION AND ANTIMICROBIAL ACTIVITIES OF VOLATILE OIL OF SALVIA SCLAREA L. 8.SUMMARY The genus Salvia belongs to the plant family Lamiaceae, which includes many aromatic plants. Salvia sclarea L. is typical of the European Mediterranean basin and of Africa up to the Atlantic Ocean. Salvia sclarea L. (Clary Sage) volatile oil is widely used in food, beverage, perfumery and cosmetic industries because of its flavour properties. There has been no study on the volatile oil from S. sclarea collected from Malatya (Turkey) until now. The volatile oil of S. sclarea obtained in a yield of 0.66 % by hydrodistillation (Clevenger apparatus for 3 hours). Its density (20°C) is 0.9053, refractive index (20°C) is 1.4760. The volatile oil has light yellow colour and hot, sweet, floral flavour. The chemical composition of the volatile oil was determined by GC and GC-MS methods. In GC analysis, an HP-5 fused silica column (30 m x 0.320 mm, 0.25 urn) and in GC- MS analysis, a TC-5 fused silica column (30 m x 0.320 mm, 0.25 um) were used. Twenty-five compounds were detected in the volatile oil and the major components of the volatile oil are linalool (32.47%), geraniol (11.40%), a-terpineol (9.1%2), geranyl acetate(6.03%), (3-caryophyllene (4.35%), linalyl acetate (4.2%7), trans-13-ocimene (4.17%), neryl acetate (3.61%), myrcene (2.38%) and nerol (2.34%). Antimicrobial activity of the volatile oil was tested on Staphylococcus aureus, Enter ococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Candida albicans and Candida tropicalis by using disk diffusion and microdilution techniques. The volatile oil was found to be effective against Staphylococcus aureus and Enterococcus faecalis, besides it showed the strongest activity against Escherichia coli, Candida albicans and Candida tropicalis. Key Words: Lamiaceae, Salvia sclarea L., Volatile oil, Chemical composition, Antimicrobial activity. 72