İntoksikasyon olgularının prognoz ve mortalitesinin zehirlenme şiddet skorlama sistemleriyle olan ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the prognosis and mortality of poisoning cases admitted to the emergency department and poisoning severity scoring systems
Yazar: AYŞEGÜL UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA KEMAL GÜNAYDIN ; DR. DİLBER ÜÇÖZ KOCAŞABAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Acil Servise getirilen/başvuran intoksikasyon vakalarında yoğun bakım yatış gerekliliğini belirleyen faktörleri incelemektir. Özellikle bu çalışmada geliştirilen Ankara Zehirlenme Kriterlerinin, yoğun bakım ihtiyacını öngörmedeki etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışma, çeşitli zehirlenme şiddet skorlarının klinik sonuçlar üzerindeki etkisini analiz ederek, acil servislerdeki hasta yönetimini iyileştirmeyi hedeflemektedir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, bir yıllık süre zarfında acil servise intoksikasyon tanısı ile başvuran 18 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Araştırmada, demografik veriler, klinik parametreler, laboratuvar sonuçları ve çeşitli zehirlenme skorları (Ankara Kriterleri, Mascot, SOFA, PGI ve NewPMS Skoru) kullanılarak hastaların yoğun bakım yatış gerekliliği analiz edilmiştir. Tanısal performans değerlendirmeleri ROC eğrisi ve AUC analizleri ile yapılmış, yoğun bakım yatışına etki eden risk faktörleri univariate ve multivariate lojistik regresyon analizleriyle belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda zehirlenme tanısı ile toplam 210 hasta değerlendirilmiş olup bu hastaların 105'i Acil Servis'te, diğer 105'i ise Yoğun Bakım Ünitesinde (YBÜ) izlenmiştir. Hastaların yaş ortancası 30 yıl ve %52.9'u erkek olarak kaydedilmiştir. Yoğun Bakım Ünitesine yatan hastalarla Acil Servisten taburcu hastaların yaş, GKS, Ekg bulguları, kardiyovasküler ilaç kullanımı, diğer ilaç kullanımı, zehirlenme türünün kasıtlı olma durumu, madde ile temasın oral yol ile olma ve madde bağımlılığı öyküsü olma oranları açısından anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.05). Multivariate lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre ise yaş, Ankara Kriterleri skorları ve Mascot skorları, YBÜ yatışı için bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır (p<0.01). 
Sonuç: Çalışmamız yapılan ROC analizi sonucunda; Ankara Kriterleri'nin, zehirlenme şiddetini belirlemede ve yoğun bakım yatış gereksinimini öngörmede etkin bir araç olduğunu ortaya koymuştur. AUC değeri ve diğer performans metrikleri dikkate alındığında, Ankara Kriterleri, diğer skorlarla karşılaştırıldığında YBÜ yatışını ayırt etmede en iyi performansı göstermektedir. NewPMS ve Mascot skorları, AUC değerleri 0.5 civarında olduğu ve p değerleri anlamlı çıkmadığı için YBÜ yatışını ayırt etmede yeterince güvenilir değildir. SOFA ve PGI skorları, yüksek özgüllük sunmasına rağmen düşük duyarlılıkları nedeniyle YBÜ yatışını ayırt etmede sınırlı kalmaktadır. (Ankara kriterleri ≥1 ise sensitivity, 79%; specificity, 55.7%; AUC 0.659; 95% CI, 0.59-0.73 ; p = 0.03 )
Anahtar kelimeler: zehirlenme, zehirlenme şiddet skorları, mortalite, yoğun bakım ünitesi

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this study was to investigate the factors determining the need for intensive care hospitalisation in intoxication cases admitted to the Emergency Department. In particular, the effectiveness of the Ankara Poisoning Criteria developed in this study in predicting the need for intensive care was evaluated. The study aims to improve patient management in emergency departments by analysing the impact of various poisoning severity scores on clinical outcomes.
Materials and Methods: In this prospective observational study, patients over 18 years of age who presented to the emergency department with a diagnosis of intoxication during a one-year period were included. Demographic data, clinical parameters, laboratory results and various intoxication scores (Ankara Criteria, Mascot, SOFA, PGI and newPMS Score) were used to analyse the need for intensive care admission. Diagnostic performance evaluations were performed by ROC curve and AUC analyses, and risk factors affecting intensive care admission were determined by univariate and multivariate logistic regression analyses.
Results: In our study, a total of 210 patients with a diagnosis of poisoning were evaluated and 105 of these patients were followed up in the Emergency Department and the other 105 in the Intensive Care Unit (ICU). The median age of the patients was 30 years and 52.9% were male. Significant differences were found between the patients hospitalised in the Intensive Care Unit and the patients discharged from the Emergency Department in terms of age, GCS, Ecg findings, cardiovascular drug use, other drug use, intentional type of intoxication, oral contact with the substance and history of substance abuse (p<0.05). According to the results of multivariate logistic regression analysis, age, Ankara Criteria scores and Mascot scores were found to be independent risk factors for ICU hospitalisation (p<0.01). 
Conclusion: As a result of the ROC analysis, our study revealed that the Ankara Criteria is an effective tool in determining the severity of intoxication and predicting the need for ICU hospitalisation. Considering the AUC value and other performance metrics, Ankara Criteria showed the best performance in discriminating ICU hospitalisation when compared with other scores. NewPMS and Mascot scores are not reliable enough to discriminate ICU admission because their AUC values are around 0.5 and p values are not significant. Although SOFA and PGI scores offer high specificity, they are limited in discriminating ICU admission due to their low sensitivity (sensitivity, 79%; specificity, 55.7%; AUC 0.659; 95% CI, 0.59-0.73; p = 0.03 if Ankara criteria ≥1).
Keywords: poisoning, poisoning severity scores, mortality, intensive care unit