İran İslam Devrimi sonrası nükleer krizin İran-ABD ilişkilerine etkisi
The effect of the nuclear crisis on Iran-USA relations after the Iran Islamic Revolution
Yazar: RAWA MALA NABI MAHMOOD
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ANIL ÖZTOP
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Kriz = Crisis ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Nükleer çalışmalar = Nuclear woks ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; İran = Iran ; İran Devrimi = Iran Revolution

Özet:
Bu çalışma, İran nükleer krizi çerçevesinde İran ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ilişkilerini tarihsel bir perspektiften incelemektedir. Ayrıca, mevcut çalışmada, iki ülkenin birbirlerine yönelik olan bakış açılarının nasıl şekillendiği ve nükleer soruna karşı yaklaşımlarının tarihsel olaylardan nasıl etkilendiği ele alınmaktadır. Dolayısıyla, bu çalışma, nükleer kriz ile ilgili ABD ile İran arasında süregelen ilişkileri güncel gelişmeler ve muhtemel senaryolar perspektifinden ele alarak, literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir.
Bu yönde bir çalışmanın yapılmasında, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ABD'nin sadece Orta Doğu'ya karşı değil, İran'ın nükleer sorununa olan yaklaşımının da değiştiği düşüncesi etkili olmuştur. Dolayısıyla, mevcut çalışmada, İran'in nükleer programı ile ilgili krizin, özellikle 2002 yılından itibaren dünya gündemini meşgul ettiği kabul edilmektedir. Ancak, mevcut çalışma, krizin sadece ABD ile İran arasında bir sorun olarak kalmadığını, çok sayıda aktörün dâhil olduğu küresel bir sorun haline geldiğini de vurgulamaktadır. 
Sonuç olarak, bu çalışma, ABD ile İran arasında süregelen ilişkilerin, farklı dönemlerde yaşanan  tarihsel olaylardan etkilendiğini savunmaktadır. Buradan hareketle, mevcut çalışmanın en temel bulgusu, her iki ülkenin de birbirlerine karşı yaklaşımları değiştikçe, nükleer programa yönelik tavır ve politikalarının da değiştiği yönündedir. Sonuç olarak, Şah döneminde yakın dost olan iki ülke için nükleer gelişmeler hiçbir şekilde tehdit oluşturmazken, İslam Devrimi'nin ardından bakış açıları tamamen değişmiştir.

Abstract:
This thesis analyzes the USA-Iran relations in accordance with Iranian Nuclear Crisis from a historical perspective. In addition, the study examines how the two countries perspectives are shaped against each other and how their approach to the nuclear issue is affected by historical events. Therefore, this study aims to contribute to the literature by considering the ongoing relations between the USA and Iran regarding the nuclear crisis from the perspective of current developments and possible scenarios.
The idea that the US changed its approach not only to the Middle East but also to Iran's nuclear problem after the September 11, 2001 attacks, was effective in carrying out a study in that direction. Therefore, this study accepted that the crisis related to Iran's nuclear program has occupied the world agenda especially since 2002. Futhermore, the study also emphasizes that the crisis is not only a problem between the USA and Iran, it has also become a global problem involving many actors.
Consequently, this study argues that the ongoing relations between the USA and Iran are influenced by historical events in different periods. From this point of view, the main finding of the current study, is that as the approaches of both countries change towards each other, their attitudes and policies towards the nuclear program also change. As a result, while the nuclear developments in no way threaten the two close friendship in the Shah period, their perspectives changed completely after the Islamic Revolution.