Orta öğretim dokuzuncu sınıf Türk edebiyatı ders kitaplarındaki temel değerlerin incelenmesi
Survey of basic values in high school education 9th grade Turkish literature lesson books
Yazar: TUĞBA DEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE YÜCEL ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada; Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının kararıyla, 2005 yılında kabul edilen Türk Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanmış olan, 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarındaki temel değerler tespit edilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde; problem durumuna bağlı olarak araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, varsayımlar, tanımlar belirlenmiş ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Kuramsal temelde, değer kavramı, tanımı, özellikleri, sınıflandırılması, işlevleri ve öğretimi; edebiyat eğitiminde metinlerle değer aktarımı; Millî eğitimin, öğretim programlarının ve ortaöğretimin genel amaçlarında değerlerin yeri belirtilmiştir.Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türk Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanmış olan 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitapları; örneklemini ise bu kitaplar içerisinden Türk edebiyatının genel amaçlarına ve metin seçimindeki hususlara uygunluğu sebebiyle tercih edilen üç kitap oluşturmaktadır. Kitaplarda işlenen temel değerler, ? Değerler İnceleme Formu? doğrultusunda belirlendikten sonra, üç kitaptan da ayrı ayrı tespit edilerek, her bir değer için ortak yorum getirilmiştir. Değer tespitinde; belirtilen kitaplardaki, tamamı verilen metinlerin yanı sıra metin parçaları da esas alınmıştır. Elde edilen veriler nitel açıdan sınıflandırıldıktan sonra SPSS 18.0 programı kullanılarak nicelik analizi yapılmıştır.Sonuçta; 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarında sevgi değerinin ilk sırada yer aldığı görülmüştür. Sevgi değerini sırasıyla estetik, duyarlılık, vatanseverlik, çalışkanlık ve özveri değerleri takip etmiştir. Misafirperverlik, sağlıklı olmaya önem verme ve adil olma değerleri ise en az yer verilen değerlerdir.Anahtar kelimeler: Temel değerler, edebiyat eğitimi,değer öğretimi, ders kitabı.

Abstract:
In this study; basic values of 9th grade Turkish literature lesson books which were prepared according to Turkish Literature Teaching Program and accepted with the decison of Ministry of National Education, Instruction and Manners Council in 2005 were determined. In the first part of the research; aim of the research according to the situation of the problem, its importance, limitedness, assumptions and determinations were designated and some relevant researches were mentioned. Besides, value conception on theoretical base, its definition, features, classification, functions and education; value transmission with texts in Turkish Language and Literature Education; the place of the values in Turkish National Education Curriculum were indicated.?General Survey Model? which is one of the figurative research methods was used in this research. Turkish Literature 9th grade lesson book arranged according to Turkish Literature Cirriculum constitues total field under survey of the research and three other books constitures the research?s paradigm because of their suitability to the overall objectives of Turkish Literature and matter of choosing text. After, basic values processing in lesson books were determined according to the ?Value Investigation Form?, a general omment was created as determining from these three books one by one. As well as the whole texts given in these books text parts were also predicated during value determination After the gathered datas were classified in quality, quantity analysis were done by using SPSS 18.0 program.Eventually, it has been detected that love value is in the first place in 9th Grade Turkish Literature lesson books. It is followed by respectively the values of esthetic, sensitivity, patriotism, studiousness and devotion. The least stated values are hospitality, taking care of being healthy and being fair.Keywords: Basic values, literature education, teaching of value, lesson book.