Kentsel dönüşüm uygulamaları: Denizli ili örneği
Urban transformation practices: A case of Denizli province
Yazar: TÜBA ALKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FENKLİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Teknik Eğitim = Technical Education ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
19. yüzyıl sonrası İngiltere'de ortaya çıkan Sanayi Devrimi ile kentlerde artan
işgücü gereksinimi, kentlere olan göçü artışmış ve kentleşme sürecini
hızlandırmıştır. Nüfusun hızla büyümesiyle kentlerde sefalet yuvaları adı
verilen alanlar meydana gelmiştir. Kentlerde meydana gelen bu alanların yıkılıp
yeniden yapılması gereksinimi ortaya çıkmıştır. İkinci Dünya Şavaşı sonrasında,
Avrupa'nın birçok kentinde meydana gelen büyük hasarlar, kentlerin yeniden
inşasını gündeme getirmiş ve kentsel dönüşüm kavramını ortaya çıkarmıştır.
Değişime uğrayan bir bölgenin, fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel koşullara
bağlı çözümler geliştirmeye ya da sağlamaya yönelik eylemlere kentsel
dönüşüm denilmektedir.
1950'li yıllarda başlayan göçler ve sonrasında artan nüfus hızı kentlerimizin
büyümesine ve yayılmasına neden olmuştur. Kent merkezlerinde oluşan
sağlıksız ve plansız şekilde yayılmaya başlayan gecekondular ortaya çıkmıştır.
Ülkemizde kentsel dönüşüm uygulamaları ilk defa, kent içi çöküntü haline
gelmiş alanların ve gecekondu bölgelerinin yenilenmesi amacıyla başlamıştır.
1999 yılında meydana gelen Marmara ve Düzce Depremleri, ardından yaşanan
2011 Van Depremi ile kentsel dönüşüm kavramı daha çok dile getirilmeye
başlanmıştır. Böylece 2012 yılında 6306 sayılı "Afet Riski Alanların
Dönüştürülmesi" kanunu yürürlüğe girmiştir. Deprem sonrası oluşan hasarlı
binaların giderilme çalışmaları ya da oluşabilecek depremlere karşı önlemler
almak amacıyla riskli alanlarda bulunan yapıların depreme dayanıklı hale
getirilme çalışmalarına başlanmıştır.
Denizli ili turizmi, gelişmiş sanayisi, çalışma alanları ve ulaşım kolaylığı
nedeniyle çekici bir kent haline gelmiştir. Türkiye'nin her ilinden göç alan
Denizli, nüfus yoğunluğu nedeniyle hızlı ve plansız bir şekilde büyümüştür. Kent
içi bölgelerde oluşan sağlıksız ve plansız konutlar çoğalarak gecekondu
bölgelerini meydana getirmiştir. Denizli ili birinci derece deprem kuşağında
bulunması nedeniyle çok sık depremlere maruz kalmaktadır.
Bu tez çalışmasında kentsel dönüşüm kavramının tanımı ve kapsamı açıklanmış,
kentsel dönüşümün amaçları, boyutları, yöntemleri, uygulama alanları, dünya ve
ülkemizdeki tarihsel gelişimi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. 6306 sayılı yasa
öncesi ve sonrasında kamunun yer aldığı, Denizli ilinde gerçekleşen kentsel
dönüşüm projeleri incelenmiş; olumlu ve olumsuz yönleriyle yorumlanmıştır.
Denizli'de bulunan riskli bina olarak kabul edilen yapıların kentsel dönüşüm
çalışmaları ve son hali görselle anlatılmıştır. Örnek olarak verilen bir riskli
binanın müteahhit firma yardımı ile gerçekleştirilen kentsel dönüşüm süreci ve
sonrasında yerine yapılan yeni binanın maliyet analizi yapılmaya çalışılmıştır.
Kentte, Denizli Büyükşehir Belediyesi ve müteahhit firmaların katılımı ile
gerçekleşen dönüşüm çalışmalarında Denizli iline ve mülk sahiplerine
yansıması, hata ve eksikleriyle kentteki örneklerle ortaya konulmuş ve çözüm
önerileri sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Increasing labor need in cities with the Industrial Revolution that emerged in
England after 19th century, migration to cities increased and accelerated the
process of urbanization. With the rapid growth of the population, areas called
misery slots have been formed in cities has emerged. After World War II, great
damage occurred in many European cities, it brought about the reconstruction
of cities and brought out the concept of urban transformation.
The actions aimed at developing or providing solutions based on physical,
economic, social and environmental conditions of a transformed region are
called urban regeneration.
The emigration that started in the 1950s and the increasing population speed
after that caused the growth and expansion of our cities. The slums in the city
centers have started to spread unhealthy and unplanned. For the first time in
our country, urban regeneration practices started with the aim of renewing the
urban collapsed areas and slum areas.
Marmara and Düzce Earthquakes that occurred in 1999, Following the Van
Earthquake in 2011, the concept of urban transformation has started to be
expressed more. Thus, Law No. 6306 2012 Transformation of Disaster Risk
Areas "entered into force in 2012. In order to eliminate the damaged buildings
after the earthquake or to take measures against possible earthquakes, the
works on making the structures located in risky areas have been started to be
earthquake resistant.
Denizli has become an attractive city due to its tourism, developed industry,
working areas and ease of transportation. Denizli immigration from every
province in Turkey, due to population density has grown at a rapid and
unplanned manner. Unhealthy and unplanned residences formed in urban areas
have increased and formed shanty areas. Denizli is exposed to earthquakes very
frequently because it is located in the first degree earthquake zone.
In this thesis, the definition and scope of the concept of urban transformation is
explained, dimensions, methods, application areas, historical development of
the world and our country are discussed in detail. Before and after the law no.
6306, urban transformation projects in Denizli were examined. positive and
negative aspects. Urban transformation studies and the final form of the
buildings considered as risky buildings in Denizli are explained visually. The
urban transformation process of a risky building, which is given as an example,
with the help of the contractor firm, and the cost analysis of the new building
instead of the new building have been tried. In the transformation studies
realized with the participation of Denizli Metropolitan Municipality and
contractor firms in the city, the reflection on the city of Denizli and the property
owners, errors and deficiencies are presented with examples in the city and
solutions are proposed.