Genel anestezi altında endodontik tedavi olan hastaların post-operatif değerlendirilmesi: Bir retrospektif araştırma Aydın/Türkiye
Post-operative evaluation of patients with endodontic treatment under general anesthesia: A retrospective research Aydin/Turkey
Yazar: BUSENAZ CEMİLE UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN DÖNMEZ ÖZKAN ; DOÇ. DR. ÖZLEM KOCATÜRK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, 2015-2022 yılları arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde genel anestezi altında endodontik tedavileri yapılan 15-67 yaş aralığında, şiddetli anksiyete nedeniyle başvuran veya özel ihtiyaçlı hastaların retrospektif olarak değerlendirmesi ve hastaların dental tedavileri, post-operatif ağrı, analjezik kullanımı, bulantı-kusma, kanama ve derlenme açısından dağılımını karşılaştırmak ve incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada, 2015-2022 yılları arasında genel anestezi altında en az bir dişine endodontik tedavisi yapılan hastalara ait veriler incelenmiştir. Hastaların dosyalarından post-operatif ağrı, derlenme süresi, post-operatif analjezik kullanımı, post-operatif bulantı-kusma, post-operatif kanama bilgilerine ulaşılmıştır. Bu veriler özel ihtiyaçlı ve sağlıklı hastalarda olmak üzere 2 grupta incelenerek, post-operatif komplikasyon ve yapılan dental tedavilerin sıklığı açısından incelenmiştir. Verilerin istatistiksel olarak analiz edilmiştir (p=0.05).
Bulgular: Genel anestezi altında tedavileri yapılan 15 yaşından büyük toplam 184 hastanın, 81'i kadın (%44) ve 103'ü (%56) erkektir. Hastaların 70'i (%38) sağlıklı, 114'ü (%62) özel ihtiyaçlıdır. Hastalar %50,5 oranında 15-25 yaş aralığındadır. Tüm hastaların ortalama ameliyat süresi 214.57±82.36 dk'dır ve ortalama derlenme süreleri 15.27±7.00 dk'dır. Hasta gruplarının post-operatif komplikasyonu incelendiğinde kanama (ꭕ2=4,189 , p<0,05) ve ağrı (U=2922,00 , p<0,05) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Kanama özel ihtiyaçlı hastalarda görülürken, ağrı sağlıklı hastalarda daha fazla görülmektedir. Yapılan işlemlerin hasta gruplarına dağılımı incelendiğinde, anterior bölge estetik restorasyon, bir yüzlü posterior restorasyon sayıları özel ihtiyaçlı hastalarda daha fazla iken, iki yüzlü restorasyon sayısı sağlıklı hastalarda daha fazla bulunmuştur (ꭕ2=74,877 , p<0,05).
Sonuç: Bu araştırmanın bulguları incelendiğinde; özel ihtiyaçlı bireylerde restoratif tedavi gereksinimi sağlıklı bireylere göre daha fazla olduğu görülmüştür. Bu bireyler post-operatif komplikasyonlara kompleks sistemik durumlarından yatkın olduklarından, eşlik eden hastalıklarının kontrol altına alınması ve olası komplikasyonlar açısından takip edilmeleri önemlidir. Ayrıca, genel anestezi altında endodontik tedavi olan hastaların değerlendirilmesi açısından, literatürde az sayıda araştırma bulunduğundan bu tez çalışmamız yeni epidemiyolojik araştırmalarla desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı, Dental tedavi, Genel anestezi, POBK, Post-operatif derlenme

Abstract:
Purpose: The aim of this thesis study is to retrospectively evaluate the patients aged 15-67 years, who applied for severe anxiety or with special needs, who underwent endodontic treatment under general anesthesia at Aydın Adnan Menderes University Faculty of Dentistry between 2015 and 2022, and to compare and analyze the distribution in terms of the dental treatment of the patients, post-operative pain, analgesic use, nausea-vomiting, bleeding and recovery.
Materials and Methods: In this study, the data of patients who underwent endodontic treatment of at least one tooth under general anesthesia between the years 2015-2022 were examined. Post-operative pain, recovery time, post-operative analgesic use, post-operative nausea-vomiting, post-operative bleeding information were obtained from the files of the patients. These data were examined in 2 groups as special needs and healthy patients, and were examined in terms of post-operative complications and the frequency of dental treatments. The data were  statistically analysed (p=0.05).
Results: 184 patients over the age of 15 who were treated under general anesthesia, 81 of them (44%) were female and 103 (56%) of them were male. Of the patients, 70 (38%) were healthy and 114 (62%) were with special needs. 50.5% of the patients are between the ages of 15-25. The mean operation time of all patients was 214.57±82.36 minutes and the mean recovery time was 15.27±7.00 minutes. When the post-operative complications of the patient groups were examined, there was a statistically significant difference in terms of bleeding (ꭕ2=4.189 , p<0.05) and pain (U=2922.00 , p<0.05). While bleeding is seen in patients with special needs, pain is more common in healthy patients. When the distribution of the procedures performed to the patient groups was examined, the number of anterior region aesthetic restoration, one-sided posterior restoration and three-sided posterior restoration was higher in patients with special needs, while the number of bilateral restorations was higher in healthy patients (ꭕ2=74.877 , p<0.05).
Conclusion: The findings of our reasearch revealed that the need for restorative treatment is higher in individuals with special needs than in healthy individuals. Since these individuals are also susceptible to post-operative complications because of their complex systemic diseases, it is important to control their comorbidities and to be followed up for possible complications. In addition, this thesis should be supported by new epidemiological studies, since there are a few studies on the litrature about the evaluation of patients underwent endodontic treatment under general anesthesia.

Keywords: Dental treatment, General anesthesia, Pain, PONV,Postoperative recovery.