Karpal tünel sendromu vakalarında ultrasonografik olarak median-ulnar sinir kalınlığının elektrofizyolojik bulgularla kıyaslanması
Comparison of median-ulnar nerve thickness measured by ultrasonography with electrophysiological findings in patient with carpal tunnel syndrome
Yazar: NİHAL GÜZELAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ÜNAL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Bilek = Wrist ; Bilek eklemi = Wrist joint ; El = Hand ; Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Karpal tünel sendromu = Carpal tunnel syndrome ; Medyan sinir = Median nerve ; Nöropatiler = Neuropathies ; Ulnar sinir = Ulnar nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Karpal tünel sendromu (KTS), üst ekstremitede en sık görülen tuzak nöropatidir. Median sinirin el bileğinde karpal tünel içerisinde tuzaklanmasıdır. Ağrı, uyuşma ve karıncalanmaya neden olarak kişinin günlük hayatında sorunlara neden olabilir. KTS orta yaş grubundaki kadın hastalarda daha sık görülmektedir. Genel olarak bakıldığında KTS; kadınlarda %5.8, erkeklerde %0,6 prevalans ile en sık görülen tuzak nöropatidir. Ellerin sık kullanımını gerektiren meslekler (müzisyenler, bilgisayar-daktilo kullananlar, marangozlar, fabrika işçileri, iğne işçileri, tenis oyuncuları) ve bazı hastalık ya da durumlar (hamilelik, romatoid artrit, kronik renal yetmezlik, diabetes mellitus, bilek travması, amiloidozis, tümörler, tendinit ve tenosinovit) KTS'ye neden olan diğer sebeplerdir. KTS tanısı, anamnez ve klinik muayene ile konulabilmektedir. Tanıyı destekleyecek altın standart test elektrofizyolojik değerlendirmelerdir. Görüntüleme tekniklerinden hem ultrasound (USG) hem de manyetik rezonans görüntüleme (MRG), KTS tanısında başvurulabilecek diğer yardımcı testlerdir. USG ucuz, non-invaziv ve altta yatan patolojiyi tespit etmekte yardımcı olması nedeniyle KTS tanısında yardımcı teknik olarak ilgi odağı olmaktadır. Daha önce yapılan çalışmalarda median sinir kesitsel alan ölçümü sıkça kullanışmış olup bu çalışmada median sinir kesit alanı (MSKA) ölçümü dışında ek olarak (MSKA) ulnar sinir kesit alanına (USKA) oranını hesaplayarak EMG ile kıyaslanması hedeflenmiştir.
1 yıllık süre içinde EMG ile KTS tanısı alan 86 hastanın toplam 121 el bileği USG ile median ve ulnar sinir kesitsel alan ölçümleri yapıldı ve MSKA/USKA oranları hesaplandı. 20 sağlıklı gönüllü ise hem EMG ile normal sinir ileti çalışmaları olduğu gösterildi hem de USG ile median ve ulnar sinir kesitsel alan oranları hesaplandı.  EMG sonucunda 31(25,6)  el bileğinde hafif, 72(%59,5) orta ve 18(%14,9)'inde ağır derecede KTS ile uyumlu idi. MSKA ve MSKA/USKA değerlerinin sadece orta ve ağır KTS'yi tespit ettiği gözlendi. 
Sonuçları değerlendirdiğimizde ise MSKA/USKA'nın ek bilgi sağlamadığı gösterilmiştir. Her iki parametre için elde edilen kesim noktalarının duyarlılığı düşük olduğu için tarama testi olarak kullanılamayacağı gösterilirken yüksek özgüllük değerleri ile de yanlış pozitiflik oranının düşük olduğu gösterilmiştir. KTS tanısında USG kullanımı anatomik yapıların değerlendirilmesi, etiyoloji hakkında ek bilgi vermesinden dolayı EMG incelemesi ve kliniğe ek olarak kullanılabilecek yardımcı bir tanı yöntemi şeklinde değerlendirilmelidir
Anahtar kelimeler: Karpal tünel sendromu, ultrasonografi, median sinir kesit alanı, median/ulnar sinir kesit alanı.

Abstract:
Carpal tunnel syndrome (CTS) is the most common entrapment neuropathy in upper extremity. In this syndrome, median nerve is trapped in carpal tunnel which is located on the wrist. It may lead various problems in people daily life by causing pain, numbness and tingling. CTS is dominantly seen in middle-aged woman. CTS is the most common entrapment neuropathy with a prevalence of 5.8% and 0.6% in woman and men respectively. Jobs that require frequent use of hands (musicians, computer-typewriter users, carpenters, factory workers, needle workers, tennis players) and some other diseases or conditions (pregnancy, rheumatoid arthritis, chronic renal insufficiency, diabetes mellitus, ankle trauma, amyloidosis, tumors, tendinitis and tenosynovitis) are other reasons that cause CTS. Diagnosis of CTS is made by using anamnesis and clinical examination. Electrophysiological assessment is the diagnostic gold standard. Ultrasound (US) and magnetic resonance imaging (MRI) are ancillary tests which can be used in diagnostic process. USG is frequently used as technical aid in the diagnosis of CTS because of being inexpensive and noninvasive. Median nerve cross-sectional area (MNCSA) measurements has been frequently used and in this study it is aimed to measure ulnar nerve cross sectional area (UNCSA) in addition to this method and to compare with EMG. 
Total of 121 wrists, from 86 patients diagnosed with CTS by using EMG, were evaluated with USG and MNCSA/UNCSA ratios were calculated, for one year. In 20 healthy volunteers, nerve conductions were shown to be normal by EMG, and median/ulnar nerve cross-sectional area ratios were calculated by USG. In EMG assessment, there were mild CTS in 31 (25.6%) wrists, moderate CTS in 72 (59.5%) wrists and severe CTS in 18 (14.9%) wrists. MNCSA and MNCSA/UNCSA values were predictor of moderate and severe CTS only. 
After the evaluation of the results, it was seen that MNCSA/UNCSA does not provide additional information. It is also seen that they cannot be used as screening tests because of low sensitivity of cut-off points for both parameter and they had low false positive rate because of high specificity. In CTS diagnosis, USG should be considered as an ancillary test to the EMG and clinical evaluation, because it can be useful for the evaluation of anatomical structures and provides additional information about the etiology.
Key words: Carpal tunnel syndrome, ultrasonography, median nerve cross-sectional area, median/ulnar nerve cross-sectional area.