Karaciğer transplantasyon hastalarında postoperatif vasküler komplikasyonların değerlendirilmesinde multislice bt' nin rolü /
Yazar: YAŞAR TÜRK
Danışman: PROF. DR. İZZET ROZANES
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
ÖZET

Karaciğer transplantasyonlarında erken veya geç postoperatif evrede birçok komplikasyon ile karşılaşılabilir. Bunların içinde en ciddi olanları hepatik arteri ilgilendiren komplikasyonlardır. Hepatik arter akımında azalma karaciğerde iskemiye, safra yolu hasarına veya graftın fonksiyon görmemesine yol açabilir. Ciddi ve akut komplikasyonlar, klinik belirtilere de yol açacaklarından tanıları daha kolaydır. Ancak kompansasyon mekanizmaları sayesinde daha hafif problemler klinik semptom vermeden veya verdikleri semptom ve bulgular farkedilmeden ortaya çıkabilirler. Asemptomatik hastalarda klinik ve laboratuar bulguların bulunmaması durumunda radyolojik görüntüleme modalitelerine başvuru ihtiyacı hissedilmez. Kontrol amaçlı bir modaliteden faydalanılmak istendiğinde ise ilk başvurulan yöntem Doppler USG dir. Ancak bu tercih beraberinde bazı önemli sorunlar da getirmektedir. Doppler uygulamaları kullanıcıya ileri dercede bağımlıdır. Deneyim doğru tanı konabilmesi için büyük önem taşımaktadır. Rutin olarak yüksek sayıda transplantasyon yapılmayan merkezlerde Doppler'den sorumlu kişilerin deneyimleri yeterli düzeyde olmayabilir. Deneyimli kişilerin de yanılabilecekleri noktalar mevcuttur. Örneğin hepatik arter trombozu veya stenozuna bağlı ileri derecede artmış kollateraller nedeniyle intraparenkimal vaskülarizasyon normal sanılabilir veya kollaterallerden birisi hepatik arter olarak değerlendirilerek yanlış negatif sonuçlara varılabilir. Sistemik hipotansiyonu olan bir hastada yalancı pozitif sonuçlarla karşılaşılabilir. Konvansiyonel angiografi, altın standart olmakla birlikte, tarama testi olmak için fazla invazivdir. BT angiografi, hem aksiyal kesitler sayesinde karaciğer parenkimi, safra yolları ve batın içi patolojilerin saptanabilmesini, hem 3 boyutlu rekonstrüksiyon teknikleri sayesinde vasküler yapıların net bir şekilde ve noninvaziv olarak değerlendirilebilmesini sağladığından önemli bir modalitedir. VRT tekniği ile elde edilmiş ham görüntülerde veri kaybı olmadığı için diğer 3 boyutlu görselleştirme tekniklerinden daha başarılı sonuçlar alınmaktadır. Özellikle ÇDBT'nin sağladığı hacim tarayabilme avantajı sayesinde yöntemin sensitivitesi belirgin artış göstermiştir. Çalışmamızda kullandığımız ÇKBT cihazı 4 detektöre sahipti. Günümüzde 64 detektörlü cihazlar kullanıma girmişlerdir ve çok daha yüksek rezolüsyon sağlamaktadırlar. Çalışma sonuçlarımızı incelediğimizde birçok hastada asemptomatik olarak varlıklarını sürdüren portal ven trombozu, stenozu, splenik arter anevrizması gibi büyük çoğunluğu Doppler ile de saptanamamış patolojiler izledik. İleride, tedavisi çok güç veya imkansız olabilecek komplikasyonlara dönüşebilecek olan bu patolojilerin zamanında tanınabilmeleri için hastaların, asemptomatik de olsalar, ilk önce BTA ile anatomi ve patolojilerinin ortaya konması ve daha sonra bu yol haritası kullanılarak Doppler US ile kontrollerinin yapılması daha uygun olabilir.

Abstract:
Abstract
Background/aim: Vascular complications can be detected in liver transplant patients. Digital subtraction angiography has served as the gold standard to make this diagnosis; however, due to its invasive nature, ultrasonography is used for the preliminary evaluation. The purpose of this study was to evaluate the role of multislice computerized tomography angiography (MSCTA) in the detection of vascular complications of symptomatic and asymptomatic liver transplant patients and to compare the results with Doppler ultrasound (Doppler US) findings.

Materials and methods: Fifty-three liver transplant patients (6 symptomatic, 47 asymptomatic) underwent Doppler US examination followed by an MSCTA. The findings in each modality were interpreted in a blinded fashion and then compared.

Results: MSCTA detected 15 abnormalities, none of which were detected by Doppler US. There were hepatic and splenic artery aneu-rysms (n = 4) and various stenoses (n = 4), infrarenal aortic anastomosis (n = 4), vena cava inferior thrombosis (n = 1), arteriovenous malformation (n = 1), and esophageal varices (n = 1).

Conclusion: MSCTA detected more lesions and we believe that it should be considered as a road map for Doppler US follow-ups as well as a routine screening modality for early detection of vascular complications in symptomatic and asymptomatic liver transplantation patients that may be missed by Doppler US.