Kronik böbrek hastalığında prokalsitonin düzeyi ile bakteriyel enfeksiyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between procalcitonin level and bacterial infection in chronic kidney disease
Yazar: ÖNDER ŞABAHAT
Danışman: DOÇ. DR. MERAL GÜLAY KADIOĞLU KOÇAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Enfeksiyon = Infection ; Kalsitonin = Calcitonin

Özet:
Amaç: Bakteriyel enfeksiyonlar günümüzde halen önemli mortalite ve morbidite sebebidir. Bu nedenle erken ve doğru tedavinin başlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada prokalsitoninin bakteriyel enfeksiyonu göstermedeki gücünü ve kronik böbrek hastalığının farklı evreleri için prokalsitonin cut off değerlerini hesaplamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları ve Yoğun Bakım Kliniklerine 01.05.2016-31.05.2019 tarihleri arasında pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu, kateter enfeksiyonu ve sepsis tanıları ile yatırılan 11779 hastadan çalışmaya uygun olan 360 tanesinin demografik analizleri (yaş, cinsiyet, diabet, hipertansiyon varlığı), yatış süreleri, hangi klinikte yattığı, mortalite ile sonuçlanıp sonuçlanmadığı; kreatinin, GFH, ürik asit, total protein, albümin, WBC, NEU, ESH, hastane yatış anı-24. saat-
48.	Saat- 96. saat ve taburcu anındaki prokalsitonin ve CRP değerleri retrospektif olarak incelendi. Hastalar son 3 aydaki 2 kreatinin ölçümünün ortalaması ile KDIGO kriterlerine göre KBH Evre 2, Evre 3a, Evre 3b, Evre 4 ve Evre 5 olarak gruplandırıldı. Bu gruplar da kendi içerisinde kontrol grubu ve KBH grubu olarak 2'ye ayrıldı. Hastalar ayrıca yatış tanılarına, kültür alınanlar sonuçlarına göre üreme olup olmadığına ve üreme varsa gram pozitif-negatif üreme sonucuna göre grupladırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 360 olgunun yaşları 18 ile 65 arasında değişmekte olup ortalaması 51.93±11.99'idi. Hastanede toplam yatış süreleri 2 ile 326 arasında değişmekte olup, ortalaması 14.93±25.82 ve median değeri 9.5'tir. Olguların %63.1'i erkek iken %36.9'u kadındır. %45.3'ünde diyabet ve %55.6'sında hipertansiyon görülmektedir. %76.7'si iç hastalıkları kliniği, %23.3'ü yoğun bakım ünitemizde yatan hastalardan oluşmaktadır. Yatış tanıları değerlendirildiğinde %65.8'inde pnömoni, %48.3'ünde  idrar  yolu  enfeksiyonu,  %5.6'sında  kateter  enfeksiyonu  ve %20.6'sında sepsis görülmektedir. Olguların %9.7'si ex olurken, %90.3'ü taburcu edilmiştir.  %41.9'u  kontrol  grubu  iken,  %16.7'si  KBH  evre  2,  %15.3'ü  evre   3, %11.7'si evre 4 ve %14.4'ü evre 5'tir. Toplamda %41.9'u kontrol grubu(GFH >90 ve bilinen KBH öyküsü olmayan grup), %58.1'i bilinen KBH öyküsü olan gruptur.
 
Bilinen KBH öyküsü olmayan GFH> 90 olan grupta bilinen KBH öyküsü olanlar kıyasla bazal prokalsitonin değerleri anlamlı ölçüde daha düşüktür. Tedavi sonrası anlamlı prokalsitonin düşüşü 96. saatten itibaren gözlenmektedir. Yoğun bakımda yatanlarda iç hastalıklarında yatanlara göre daha yüksek prokalsitonin değerleri gözlenmiştir. Ex olanlarda taburcu olanlara göre daha yüksek prokalsitonin değerleri gözlenmiştir. Ayrıca yatış süresi ile prokalsitonin düzeyleri arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır.
İdrar  yolu  enfeksiyonu  varlığında  prokalsitonin  için  tespit  edilen  cut-off   noktası >0.36, sepsis varlığında >1.01ve kan kültürü pozitifliğinde >8.02 olarak hesaplanmıştır.
Sonuç: Bakteriyel enfeksiyonlara bağlı mortalite ve morbidite günümüzde önemli sorun teşkil etmektedir. Prokalsitonin bakteriyel enfeksiyonu erken aşamada gösteren, prognoz hakkında bilgi veren önemli bir belirteçtir. KBH'nda bazal prokalsitonin değerleri artmaktadır. Bu nedenle daha yüksek eşik değerleri kullanılmalıdır. Tedavi takibinde prokalsitonin ölçümleri 96. saatten sonra yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: CRP, Bakteriyel Enfeksiyonlar, Kronik Böbrek Hastalığı, Prokalsitonin

Abstract:
Objective: Bacterial infections are still an important cause of mortality and morbidity today. Therefore, it is important to start early and correct treatment. In this study, we aimed to calculate the power of procalcitonin in indicating bacterial infection and procalcitonin cut-off values for different stages of chronic kidney disease.
Materials and Methods: In the study, the demographic study of 360 eligible patients out of 11779 patients hospitalized with the diagnoses of pneumonia, urinary tract infection, catheter infection and sepsis between 01.05.2016 and 31.05.2019 at Health Sciences University Okmeydanı Health Practice and Research Center Internal Diseases and Intensive Care Clinics analysis (age, gender, presence of diabetes, hypertension), length of stay, in which clinic he is hospitalized, whether it results in mortality; creatine, GFR, uric acid, total protein, albumin, WBC, NEU, ESR, hospitalization time-24. Procalcitonin and CRP values at hour-48th-96th hour and at the time of discharge were analyzed retrospectively. The patients were grouped as CKD Stage 1, Stage 2, Stage 3a, Stage 3b, Stage 4 and Stage 5 according to the KDIGO criteria with the average of 2 creatine measurements in the last 3 months. These groups were also divided into 2 as CKD stage 1 and others. Patients were also grouped according to their admission diagnosis, whether there was growth according to the results of the cultures and if there was growth, gram positive-negative growth result.
Results: The ages of the 360 cases included in the study ranged between 18 and 65 and their mean was 51.93 ± 11.99. The total length of stay in the hospital varies between 2 and 326, with an average of 14.93 ± 25.82 and a median value of 9.5. While 63.1% of the cases are male, 36.9% are female. 45.3% of them have diabetes and 55.6% have hypertension. 76.7% of them are internal diseases clinic and 23.3% are patients hospitalized in our intensive care unit. When hospitalization diagnoses are evaluated, pneumonia is seen in 65.8%, urinary tract infection in 48.3%, catheter infection in 5.6% and sepsis in 20.6%. While 9.7% of the cases died, 90.3% of them were discharged. 41.9% of the CKD stage 1, 16.7% stage 2, 15.3% stage 3, 11.7% stage 4 and 14.4% stage 5. In total, 41.9% was the control group (GFR> 90 and the
 
group without known CKD history), 58.1% were the group with a known history of CKD.
Basal procalcitonin values were significantly lower in the group with GFR> 90 without a known CKD history compared to those with a known CKD history. Significant procalcitonin reduction is observed from 96 hours after treatment. Higher procalcitonin values were observed in patients hospitalized in intensive care compared to patients hospitalized in internal diseases. Higher procalcitonin values were observed in those with Ex than those who were discharged. In addition, a positive correlation was found between the length of stay and procalcitonin levels.
The cut-off point determined for procalcitonin in the presence of urinary tract infection was >0.36, >1.01 in the presence of sepsis and >8.02 in blood culture positivity.
Conclusion: Mortality and morbidity due to bacterial infections are an important problem today. Procalcitonin is an important marker that shows bacterial infection at an early stage and provides information about prognosis. Basal procalcitonin values increase in CKD. Therefore, higher threshold values should be used. Procalcitonin measurements should be made after the 96th hour during treatment follow-up.

Keywords: Bacterial Infections, Chronic Kidney Disease, CRP, Procalcitonin