Diyabetik ratlarda madımak (polygonum cognatum meissn.) etanol ekstraktının bazı biyokimyasal parametreler ve histopatolojik değişimler üzerine etkisi
Effects of madimak (polygonum cognatum meissn.) ethanol extract on some biochemical parameters and histopathological changes in streptozotocin-induced diabetic rats
Yazar: ERAY ONAY
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL APAYDIN YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Aspartat aminotransferaz = Aspartate aminotransferases ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Etanol = Ethanol ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Polygonum cognatum = Polygonum cognatum ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş ratlarda Madımak (Polygonum cognatum Meissn.) etanol ekstraktının diyabet üzerine koruyucu ve tedavi edici etkisinin olup olmadığı araştırıldı.
Materyal ve Metot: Sunulan çalışmada ağırlıkları 250–300 gram arasında değişen Spraque-Dawley cin.si 24 adet erkek rat her grupta 6 rat olacak şekilde; Kontrol; Diabetes mellitus (DM), Polygonum cognatum Meissn. etanol ekstraktı (PCE) ve Diabetes mellitus + Polygonum cognatum  Meissn. etanol ekstraktı uygulanan grup (DM+PCE) 4 gruba ayrıldı. Deneysel diyabet oluşturmak üzere Streptozotosin (STZ) DM ve DM+PCE gruplarına 60 mg/kg/i.p tek doz uygulandı. STZ uygulamasının 7. gününde kan glukoz düzeyi 250 mg/dL ve yukarısı olan hayvanlar diyabetli olarak kabul edildi. PCE 10 mg/kg/p.o gavaj yoluyla 20 gün boyunca uygulandı. 20 gün sonunda ratlar sakrifiye edilerek kan ve karaciğer dokusu örnekleri alındı. 
Bulgular: Kontrol ve diyabet grupları karşılaştırıldığında diyabet grubunda Glukoz, AST, ALT, ALP, LDH, TG, CHOL, LDL-CHOL ve MDA düzeyinde artış (p<0.001); HDL-CHOL, GSH düzeylerinde, GPx, CAT ve SOD aktivitelerinde azalma saptandı. STZ ile birlikte PCE uygulamasının Glukoz, AST, ALT, ALP, LDH, TG, CHOL, LDL-CHOL ve MDA düzeylerinde azalmaya, HDL-CHOL, GSH düzeylerinde, GPx, CAT ve SOD aktivitelerinde artışa neden olduğu belirlendi. 
Sonuç: Biyokimyasal ve histopatolojik bulgular doğrultusunda PCE'nin diyabetli ratlarda kan şekerini düşürdüğü, karaciğer enzimleri ve lipid profili üzerine olumlu etkiler sağladığı, lipid peroksidasyonunu azalttığı, antioksidan enzim düzeylerini önemli oranda arttırdığı ve oluşan oksidatif stresi önlediği görülmektedir. Madımağın etanol ekstraktının diyabet ve komplikasyonlarının tedavisinde kullanılmasının yararlı olabileceği düşünüldü.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, AST, diyabet, LDL-CHOL, madımak, rat.

Abstract:
Aim: In this study, it was investigated whether Madimak (Polygonum cognatum Meissn.) ethanol extract has protective and therapeutic effect on diabetes in streptozotocin-induced diabetic rats. 
Material and method: A total of 24 healthy Spraque-Dawley male rats were randomly divided into four groups containing of 6 rats per group as Control; Diabetes mellitus (DM); Polygonum cognatum Meissn. ethanol extract(PCE) and DM+PCE. Experimental diabetes was induced by a single dose of 60 mg/kg/i.p Streptozotocin(STZ) injection for DM and DM+PCE groups. The animals showing diabetes (Blood glucose level >250 mg/dL) will be selected for diabetes groups in 7thdays. PCE was given at a dose of 10 mg/kg /day/p.o via gavage 20 days. All of rats were sacrificed on 20thday, taken blood and dissected liver tissues.
Results: Compared with the control and diabetes groups, glucose, AST, ALT, ALP, LDH, TG, CHOL, LDL-CHOL and MDA levels increased(p<0.001);HDL-CHOL, GSH levels, GPx, CAT and SOD activities were decreased in diabetes group. PCE given with STZ decreased glucose, AST, ALT, ALP, LDH, TG, CHOL, LDL-CHOL and MDA levels (p<0.001); HDL-CHOL, GSH levels, GPx, CAT and SOD activities were increased.
Conclusion: According to the biochemical and histopathological findings, it is seen that PCE decreased glucose, positive effects on liver enzymes and lipid profile, reducing of the lipid peroxidation, increased antioxidant enzyme levels and prevented oxidative stress in diabetic rats. Because of these positive effects, it is thought that it may be beneficial to use Madimak ethanol extract in the treatment of diabetes and its complications.
Key Words: Antioxidant, AST, diabetes, LDL-CHOL, madimak, rat.