Erken yaş annelik yaşam deneyimi olan kadınların toplumsal cinsiyet rol algıları: Kahramanmaraş örneği /
Yazar: NESLİHAN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MUALLA YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplum tarafından kadın ve erkek cinsiyetine belirli roller atfedilmektedir. Kadına; cinsellik, annelik, ev işleri, hizmet davranışları ve namusuna sahip çıkılması gereken bir obje rolü yüklenmektedir. Kadınların, bu roller ve namus kavramıyla anılması erken yaş evliliğinin pekiştirilerek gelenekselleştirilmesine yol açmaktadır. Kadınların bir erkeğin kontrolünde yaşaması ve korunması gerektiği, namus ve neslin güvence altında tutulmasının başlıca şartının 'babadan kocaya' devir işlemi ile mümkün olacağı kabul edilmektedir. Bu bağlamda erken yaş evlilik ve erken yaş annelik durumunun temel zeminleri atılmaktadır. Bu durum ataerkil yapıda kadın bedeni ve cinselliği üzerinden toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yeniden üretmektedir. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemiyle Kahramanmaraş ilinde yaşayan, erken yaş evlilik ve erken yaş annelik yaşam deneyimine sahip olan 22 kadın ile yarı yapılandırılmış sorular eşliğinde derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Katılımcı kadınların hem erken yaş evlilik ve annelik sürecinde hem de yetişkinlik dönemlerinde derin yaralar aldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca aile içi şiddet yaşadıkları, düşük benlik geliştirdikleri ve annelik kurumu üzerinden yıkıcı eleştirilere maruz kaldıkları görülmüştür. Bu çalışma kapsamında katılımcı kadınların, kadınlık rollerine bakış açılarına ve 'ikinci cins' olarak toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yeniden üretim sürecine açıklık getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Kadınlık Rolleri, Erken Yaş Evlilik, Erken Yaş Annelik, İkinci Cins.

Danışman: Prof. Dr. Mualla YILMAZ, Kadın Araştırmaları Anabilim Dalı, Mersin Üniversitesi, Mersin.

Abstract:
Certain roles are attributed to men and women by society. To the woman; It assumes the role of an object whose sexuality, motherhood, housework, service behavior and honor must be protected. Mentioning women with these roles and the concept of honor causes early marriage to be reinforced and become traditional. It is accepted that women should live and be protected under the control of a man, and that the main condition for keeping honor and progeny safe is possible through the process of transfer from 'father to husband'. In this context, the basic foundations of early marriage and early motherhood are laid. This situation reproduces gender inequality through the female body and sexuality in the patriarchal structure. In this context, an in-depth interview with semi-structured questions was conducted with 22 women living in the province of Kahramanmaraş, who had early marriage and early motherhood experience, using the qualitative research method. The interviews were analyzed using the descriptive analysis method. It was determined that the participating women suffered deep wounds both during early marriage and motherhood and in adulthood. It was also observed that they experienced domestic violence, developed a low self-esteem, and were exposed to destructive criticism through the institution of motherhood. Within the scope of this study, the participant women's perspectives on femininity roles and the reproduction process of gender inequality as the 'second sex' were clarified.

Key Words: Social Gender, Women's Roles, Early Age Marriage, Early Motherhood, Second Sex.

Advisor: Prof. Dr. Mualla YILMAZ, Department of Women Studies University of Mersin, Mersin.