Türk romanında din ve inanç algısı (1956)
The perception of religion and faith in the Turkish novel (1956)
Yazar: MİNE ŞEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL TİMUR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Sosyal bilimlerin disiplin sınırları, hemen hemen insana dair her şeyi içerir. İnsanın olduğu yerde ise inanç, başlıca bir esastır. Her insan bir dine inanmak ya da inanmamak hususunda tercih yapmak zorundadır. Bir insan bilimi olan edebiyat biliminde özellikle roman türünde din ve inanç algısı önemli bir yer tutmaktadır. Türk edebiyatı, roman türünde dinî unsurlar 1956 yılına kadar gelen bütün dönemlerde varlığını korumuştur. Bu çalışmadan önce yapılmış araştırmalara bakıldığında bu kanaate varmak mümkündür. Çalışmanın kapsam yılı olan 1956 yılında da inanç, romanların yörüngesini belirleyen bir unsur olmuştur. Varoluş mücadelesinden çıkan bir milletin/toplumun temel dinamiklerinden biri olan din, bu yıllarda farklı ve enteresan bir yaklaşıma sahne olmuştur. Siyaset, ekonomi ve savaşlar, insan üzerinde varlıklarını dinî  inanç esaslarına göre göstermiştir. Çalışmanın asıl odak noktası, 1956 yılında yayınlamış romanlarda din unsurunun kapsadığı alanı analiz etmektir. Araştırmada 1956 yılında basımı yapılan toplam on sekizroman incelemeye tabi tutulmuştur. Bu romanlar, başta semavi dinlerin nasları üzerinden, daha sonra semavi olmayan dinlerin kaidelerine odaklanarak analiz edilmiştir. Dinî unsurlar dikkatle incelenmiş ve kategorize edilerek açıklanmıştır. Romanların dinî unsurlar bakımından içerdikleri envanter daha önceki çalışmalar esas alınarak taranmıştır. Prof. Dr. Kemal Timur'un, Türk Romanında Dinler ve İnançlar çalışması, araştırmanın rehberi olmuştur. Romanlar, içerik bakımından genel itibarıyla din ve inanç ekseninde kaleme alınmıştır. Çalışmanın asıl amaçlarından birisi, söz konusu dinî  unsurları tespit ederek analizlere tabi tutmaktır.

Abstract:
The boundaries of social science disciplines encompass everything related to humans. Where there are humans, belief is a fundamental element. Every individual must make a choice regarding whether to believe in a religion or not. In the science of literature, which is a human science, especially in the novel genre, the perception of religion and belief holds a significant place. Turkish literature is quite rich in religious elements within the novel genre, and this information is evident from previous research. In the year 1956, which is the focus of this study, religion became particularly central to political and social life. As one of the fundamental dynamics of a nation-society emerging from a struggle for existence, religion witnessed different and interesting approaches during these years. Politics, economy, and wars manifested their presence over individuals based on religious belief principles. The focal point of this study is to analyze the response to the phenomenon of religion in novels published in 1956. A total of 18 novels were examined in the study. These novels were analyzed first through the tenets of Abrahamic religions and then through the principles of non-Abrahamic religions. Religious elements were carefully examined and categorized. The inventory of religious elements contained within the novels was scanned based on previous studies. Prof. Dr. Kemal Timur's study "Religions and Beliefs in Turkish Novels" served as a guide for this research. In all 18 novels, the authors were meticulous and cautious regarding religion. The novels were generally written with a focus on religion and belief in terms of content. The aim of the study is to identify and analyze these religious elements.