Tek aşamalı dondurma teknikleri kullanılarak Mentha piperita  L. bitkisinin kriyoprezervasyonu ve kriyoprezervasyon sonrası genetik kararlılığının ISSR markör sistemleri ile doğrulanması
Cryopreservation of Mentha piperita L. via single step freezing techniques and confirmation of genetic stability after cryopreservation using ISSR marker systems
Yazar: MUAMMER CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. ERGUN KAYA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Genetik = Genetics

Özet:
Mentha piperita L. (bahçe nanesi), Mentha aquatica L. ve Mentha spicata L. melezi olup, vejetatif olarak çoğaltılan tıbbi aromatik bir bitkidir. Bahçe nanesi, çok eski zamanlardan beri tedavi amaçlı faydalanılan bir bitki olup günümüzde de tıp, eczacılık, gıda, kozmetik ve kişisel bakım ürünleri sektörlerinde de yaygın kullanıma sahiptir. Bitkinin önemi, sahip olduğu mentol, menton ve mentil asetat gibi sekonder metabolitlerden kaynaklanmaktadır. 
Bu çalışmada, vejetatif olarak çoğaltılan M. piperita L. bitkisinin meristemleri,  PVS2 temelli ve tek aşamalı damlacık dondurma tekniği kullanılarak kriyoprezerve edilmiş ve kriyoprezervasyon sonrası rejenere olan bitkilerin genetik kararlılığı altı farklı ISSR primeri kullanılarak belirlenmiştir. M. piperita kriyoprezervasyonu için en ideal PVS2 uygulama süresi 60 dakika olarak belirlenmiş ve kriyoprezervasyon sonrası % 91.8 canlılık ve % 82.5 oranında rejenerasyon elde edilmiştir. Kriyoprezervasyon sonrası ISSR primerleri kullanılarak yapılan PCR analizlerinde genetik kararlılığın yüksek (% 89.3) olduğu belirlenmiştir. Kriyoprezerve edilen meristemlerden iyi gelişen fideler elde edilmiş ve bu fidelerin sera koşullarına kolaylıkla adaptasyon gösterdiği gözlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Damlacık Dondurma Tekniği, Kriyoprezervasyon, Moleküler Markör, PVS2, Tıbbi 
                   Bitkiler

Abstract:
Mentha piperita L. (peppermint), is a hybrid of Mentha aquatica L. and Mentha spicata L., and it is a medicinal-aromatic plant that propagated vegetatively. Peppermint has been used since ancient times and is now used widely in the medical, pharmaceutical, food, cosmetic and personal care products sectors. It is an important plant because of secondary metabolites like menthol, menthone and. menthyl acetate. 
In this study, meristems of M. piperita L. that  propagated vegetatively, has been cryopreseved using via  PVS2 based and single step droplet vitrification technique and after cryopreservation, genetic stability of  regenerated plants has been determinated using 6 ISSR primers. The ideal PVS2 application time for M. piperita cryopreservation has been determined as 60 minutes and 91.8% viability and 82.5% regeneration has been observed after cryopreservation. Genetic stability has been determined high (89.3%) in PCR analyzes using ISSR primers after cryopreservation. Well-developed plantlets have been derived from cryopreserved meristems and it has been observed that they have easily adapted to greenhouse conditions.

Keywords: Droplet Vitrification, Cryopreservation, Molecular Marker, PVS2, Medicinal Plants