Su kültüründe biostimulant uygulamalarının kıvırcık marul yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of biostimulant applications on yield and quality in hydroponic lettuce growing
Yazar: YOUSIF KHALID ABDULWAHHAB
Danışman: PROF. DR. ERSİN POLAT
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, su kültürü marul yetiştiriciliğinde Biostimulant kullanımının bitki büyümesi ve verimi üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Araştırma ve Uygulama arazisinde gerçekleştirilmiş olup, yetiştiricilik durgun su kültürü teknelerinde yapılmıştır. Çalışmada bitki materyali olarak Lactuca sativa türüne ait 'Caipira' marul çeşidi kullanılmış olup, sıvı Biostimulant olarak bakteri içerikli BM-Root-Pan ile Humik Asit ve Fulvik Asit, içerikli Maksoil ticari isimli ürünler kullanılmıştır. Uygulamalar; Kontrol (K), Kontrol+Maxsoil (K+M), Kontrol+Rootpan (K+R) ve Kontrol+Maxsoil+Rootpan (K+M+R) olmak üzere planlanmış ve araştırma 3 tekrarlı olarak yürütülmüştür.
Çalışmada; yaprak boyu ve genişliği, yapraktaki kuru madde miktarı, bitki kök uzunluğu, yaprakta suda çözünür kuru madde (SÇKM), bitki başına ortalama verim, birim alandan elde edilen verim, bitki yaprak EC ve pH değerleri, yaprak sayısı, kök ağırlığı, baş çapı, baş yüksekliği, kök boğazı çapı, renk ve klorofil ölçümleri (SPAD) yapılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre uygulamaların; yaprak eni, klorofil (SPAD) değeri, yapraktaki kuru madde miktarı %, marul baş çapı, bitki başına verim (g/bitki) ile birim alan verim (g/m2) değerleri üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuş, diğer ölçüm ve analizlerde farklılık tespit edilmemiştir. En yüksek yaprak eni değeri (16.59 cm) K+M uygulamasından, en yüksek SPAD değeri (27.09) K+R+M uygulamasından, en yüksek kuru madde değeri kontrol dışında, aynı grup içerisinde yer alan K+M (5.84) , K+R (5.86) ile K+R+M (5.60) uygulamalarından, baş çapı açısından en yüksek değer K+M (29.96 cm) uygulamasından, bitki başına ortalama verim açısından en düşük değer K+R+M uygulamasından (96.31 g) elde edilmiş, diğer uygulamalar kendi aralarında farklılık oluşturmamıştır (119.3-123.82 g). Birim alan verim değerleri açısından uygulamaların etkisi önemli bulunmuş en yüksek verim K+M uygulamasından (7080.8 g/m2), en düşük verim ise K+R+M uygulamasından (5326.9 g/m2) elde edilmiş, Kontrol'de ise 6767.1 g/m2 verim değeri tespit edilmiştir.
 Sonuç olarak araştırmada durgun su kültüründe humik asit ve fulvik asit içerikli preparatların olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. 
ANAHTAR KELİMELER: : Biostimulant, Fulvik Asit , Humik Asit, Kıvırcık Marul, Su Kültürü

Abstract:
This research aims to examine the effects of biostimulant use on plant growth and yield in hydroponically grown lettuce. The study was conducted at the Mediterranean University Faculty of Agriculture, within the Horticulture Research and Application area, and the cultivation was carried out in static water culture tanks. The plant material used in the study was the 'Caipira' lettuce variety of the species Lactuca sativa. The biostimulants utilized included BM-Root-Pan, which contains bacteria, and Maxsoil, a commercial product containing humic and fulvic acids. The treatments were designed as Control (K), Control + Maxsoil (K+M), Control + Rootpan (K+R), and Control + Maxsoil + Rootpan (K+M+R), and the research was conducted with three replications.
In the study, measurements were taken for leaf length and width, dry matter content in the leaves, plant root length, soluble solid dry matter (TSS) in the leaves, average yield per plant, yield per unit area, plant leaf EC and pH values, number of leaves, root weight, head diameter, head height, root collar diameter, colour and chlorophyll content (SPAD).
According to the research results, the effects of the treatments on leaf width, chlorophyll (SPAD) value, dry matter content in the leaves, head diameter, yield per plant (g/plant), and yield per unit area (g/m²) were found to be statistically significant, while no differences were detected in other measurements and analyses. The highest leaf width (16.59 cm) was observed in the K+M treatment, the highest SPAD value (27.09) in the K+R+M treatment, and the highest dry matter content, excluding the control, was found in the K+M (5.84), K+R (5.86), and K+R+M (5.60) treatments. The highest head diameter (29.96 cm) was recorded in the K+M treatment. In terms of average yield per plant, the lowest value (96.31 g) was obtained from the K+R+M treatment, while the other treatments did not differ significantly among themselves (119.3-123.82 g). The effects of the treatments on yield per unit area were significant, with the highest yield (7080.8 g/m²) from the K+M treatment and the lowest yield (5326.9 g/m²) from the K+R+M treatment, while the control yielded 6767.1 g/m². This study demonstrated the positive effects of humic and fulvic acid-containing preparations in static water culture.


KEYWORDS: Biostimulant, Curly Lettuce, Fulvic Acid, Humic Acid, Water Culture