İnflamatuvar barsak hastalıklarında laboratuvar sonuçları ile endoskopik bulgular arasındaki ilişki
The relationship between endoscopic findings and laboratory results in inflammatory bowel disease
Yazar: MEHTAP ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NİHAT OKÇU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, İnflamatuvar Barsak Hastalığı olan olgularda rutin laboratuvar bulguları (Hemoglobin, beyaz küre, trombosit, sedimantasyon, C-reaktif protein)  ile endoskopik tutulum yerleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve daha az invaziv olan bu yöntemlerin hastaların takiplerinde faydalı olup olmadığını araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.B.D polikliniğine ve kliniğine 2009-2015 yılları arasında başvuran Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığı tanıları mevcut olan hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların kolonoskopi yapıldığı tarihteki hemoglobin, beyaz küre, trombosit, sedimantasyon, C-reaktif protein değerleri laboratuvar kayıtlarından belirlendi. 
Bulgular: ÜK hastalarının hemoglobin değerleri incelendiğinde 156 ÜK tanılı 32 bayan ve 32 erkek hastada anemi saptanmış olup, bunların sekizinde distal tip kolit, 17'sinde sol taraf koliti, 37'sinde ise ekstensif kolit/pankolit saptanmıştır. CH olan hastaların hemoglobin değerleri incelendiğinde 42 CH tanılı olan olgunun 12'si bayan, biri erkek olmak üzere toplam 13 olguda anemi saptanmış olup, hastaların yedisinde ileit, dördünde ileokolit,  ikisininde de kolit saptanmıştır. Ülseratif Kolit'de sol taraf koliti ve ekstensif kolit/pankolit tutulumunda distal tip kolite göre sedimantasyon değerinde anlamlı bir yükselme saptanmışken (p değeri sırası ile 0.007, 0.043) C-reaktif protein değeri sadece ekstensif kolit/pankolit tutulumunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur(p değeri 0.015). Crohn Hastalığı için hastalığın türüne ilişkin olasılıktaki değişimin %80.3'ü laboratuvar sonucunda elde edilen değerler tarafından açıklanabilse de laboratuvar parametreleri ile tutulum yerleri arasında herhangibir ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: Ülseratif Kolit hastalığı için hastalığın tutulum yeri ile hemoglobin, sedimantasyon, C-reaktif protein düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuşken, trombosit ve beyaz küre değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sedimantasyon değerinde C-reaktif protein değerine göre daha anlamlı yükselme saptanmıştır. Crohn Hastalığı laboratuvar sonuçları ile hastalığın tutulum yeri arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar kelimeler: İnflamatuvar Barsak Hastalığı, Endoskopik tutulum yeri, Laboratuvar sonuçları

Abstract:
The Relationship Between Endoscopic Findings and Laboratory Results in Inflammatory Bowel Disease
Aim: The aim of this study is to determine the relationship between routine laboratory findings (Hemoglobin, white blood cell, platelet, sedimentation, C-reactive protein) and endoscopic involvement localizations in inflammatory bowel disease patients, and to determine whether these less invasive methods are useful in follow-up of patients or not.
Material and Method: Patients who had applied to Ataturk University, Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine between the years of 2009-2015 and who had diagnosis of Ulcerative Colitis and Crohn's Disease were retrospectively evaluated. Hemoglobin, white blood cell, platelet, sedimentation, and C-reactive protein levels of patients at the time of colonoscopy were obtained from laboratory records.
Findings: When hemoglobin levels of 156 UC patients were investigated, anaemia was determined in 32 male and 32 female patients. Distal type colitis was determined in eight of the patients, left side colitis was determined in 17 of the patients, and extensive colitis / pancolitis was determined in 37 of the patients. When the hemoglobin levels of 42 CD patients were evaluated, anaemia was determined in a total number of 13 patients of which 12 patients were female and 1 patient was a male. Ileitis was determined in seven, ileocolitis in four and colitis in two of the patients. In Ulcerative Colitis, sedimentation level was found significantly higher in left side colitis and extensive colitis/pancolitis  compared to distal type colitis (p-value 0.007, 0.043; respectively), however C - reactive protein level was found significantly high only in extensive colitis/pancolitis (p-value 0.015). For Crohn's Disease, although 80.3% of change in probability related to the type of disease could be explained by values obtained from laboratory results, no relationship was found between laboratory parameters and involvement localizations.
Conclusion: For Ulcerative Colitis Disease, while involvement localization was significantly related with hemoglobin, sedimentation, and C-reactive protein levels, no significant relationship was found with platelet and white blood cell levels. More significant increase was determined in sedimentation level compared to C-reactive protein level. No relationship was determined between laboratory results and involvement localization of Crohn's Disease.

Key words: Inflammatory Bowel Disease, Endoscopic Involvement Localization, Laboratory Results