İnşaat iş kazalarında lojistik regresyon ile kaza şiddetinin modellenmesi
Modeling of construction accident severity using logistic regression
Yazar: ÖZGE AKBOĞA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİM BARADAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kaba inşaat = Rough construction ; Veri modelleme = Data modelling ; İnşaat işçileri = Construction workers ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği açısından uzun yıllardır kötü bir performans çizen inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarını azaltmaya yönelik çalışmalarda son yıllarda Türkiye'de önemli bir atış gözlenmektedir. Ancak, araştırmaların birçoğu veri eksikliğinden dolayı kapsam olarak kısıtlı kalmakta ve ileri seviyede istatistiksel çalışmalar yapılamamaktadır. Bu eksiklikten yola çıkarak Türk inşaat sektörünün konuya ilişkin son yıllardaki durumunu tespit etmek ve iş kazalarının şiddetini etkileyen faktörleri araştırmak amacıyla bu tez çalışması yapılmıştır.
Çalışma kapsamında öncelikle literatür taraması yapılmış ve iş güvenliği konusunda Türkiye'de tamamlanmış lisansüstü tez çalışmaları ile özellikle istatistiksel analizleri kullanan uluslararası bilimsel çalışmaların bulguları incelenmiştir. Tamamlanan literatür taraması sonrasında Sosyal Güvenlik Kurumu ile iletişime geçilerek iş birliği sağlanmış ve İzmir, İstanbul ve Ankara Genel Müdürlüklerinde yapılan arşiv çalışması sonucu elde edilen iki bin' den fazla kaza bildirim formu incelenmiştir. Kaza bildirim formunda açık uçlu soru olarak yer alan bilgiler belli bir sistematik doğrultusunda değişken olarak tanımlanmış ve her biri kategorilere ayrılmıştır. Kategorik olarak tanımlanan veri seti SPSS programına aktarılarak tek değişkenli sıklık, çapraz tablolama ve ikili lojistik regresyon analizleri kullanılarak istatistiksel olarak incelenmiştir. Bağımlı değişken olarak ISS yaralanma şiddet skoru seçilen çalışmada, tanımlanan bağımsız değişkenlerden projedeki deneyim, kaza tipi, sebep olan durum/araç ve sebep olan hareketin istatistiksel olarak anlamlı derecede bağımlı değişkeni etkilediği bulgusu elde edilmiştir.
Çalışma sonucunda Türk inşaat sektörü adına güncel ve gerçeği yansıtan bir veri tabanı oluşturulmuştur. Daha önce Türk inşaat sektöründe uygulanmamış olan yaralanma şiddet skoru ile lojistik regresyon analizi kesiştirilmiş, yapılan analiz sonucunda sektör bazında bir tahmin modeli oluşturularak kaza şiddeti tahmin gücü geliştirilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda sektörde yaşanan iş kazalarının sıklığını ve şiddetini azaltmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
There has been a substantial increase in studies that aim to decrease work-related accidents in Turkish construction industry, which displays a poor safety and health (s&h) record over the past years. However, most of these studies have been restricted in scope due to low quality and inaccurate data, thus it becomes difficult to perform studies that benefit from advanced statistical techniques. Therefore, this study aims to unfold and analyze safety and health record of Turkish construction industry and investigate the factors that influence accident severity, and in turn, intends to fill the gap in s&h oriented scientific studies in Turkey.
The literature review performed within the scope of the study included reviewing graduate theses on safety and health completed in Turkey and examining the findings of international scientific studies that use statistical tools. Subsequently, a series of cooperation with Social Security General Directorates of İzmir, İstanbul and Ankara was achieved and an extensive browsing of the archives, which resulted in examining more than two thousand workplace accident report forms, was performed. The information acquired from open-ended questions in report forms were reorganized to be identified as variables using a specific taxonomy and each variable was disseminated into certain categories. Categorically identified data set, then were entered by means of SPSS software and analyzed statistically by using univariate frequency, cross tabulation and binary logistic regression analyses. The findings of the study showed that the  independent variables i.e. experience, accident type, unsafe situation/tool and  unsafe act have statistically significant influence on the dependent variable, which was selected as Injury Severity Score (ISS).
This study eventually contributed to establishing an updated and accurate accident database, which comprises only construction accidents in Turkey. The study also incorporated logistic regression analysis with ISS for the first time in Turkish construction industry, and an estimation model to strengthen severity prediction was developed as the outcome of the analysis. In accordance with the research findings suggestions towards decreasing the frequency and severity of the occupational accidents were made.