İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının inşaat projelerinin maliyetine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the effect of occupational health and safety practises on the cost of construction projects
Yazar: UFUK YÜKSEKOVA
Danışman: PROF. DR. MÜRSEL ERDAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği (İSG) önlemlerinin zamanında alınması ve alınan önlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olması iş kazalarının önlenmesinde etkilidir. Bu çalışmada; ülkemizde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri dikkate alınarak örnek bir inşaat projesi için maliyet hesabı yapılabilecek İSG önlemleri belirlenmiştir. Belirlenen İSG önlemleri için piyasa fiyat araştırması yapılmış ve maliyetler hesaplanmıştır. Aynı İSG önlemi için farklı seçeneklerin kullanılması ve işyerindeki çalışan sayısının değişmesi durumunda İSG maliyetindeki değişimi göstermek için SPSS Statistics yazılımı ile regresyon analizleri yapılmıştır. Regresyon analizleri sonucunda, 9 farklı regresyon denklemi elde edilmiştir. Regresyon denklemlerini test etmek üzere 15 farklı çalışan sayısı seçilerek örnek proje için gerçek İSG maliyetleri ve elde edilen regresyon denklemleri kullanılarak tahmin edilen İSG maliyetleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda regresyon denklemlerinin gerçek İSG maliyetlerine çok yakın tahminler yaptığı görülmüştür. Örnek proje için maliyet hesabı yapılan İSG önlemlerine paralel olarak 40 maddelik bir mevzuata aykırılık listesi hazırlanmıştır. Farklı 9 koşul için 3 farklı çalışan sayısı seçilerek örnek projenin İSG maliyetleri ve karşılaşılabilecek idari para cezası miktarları hesaplanmıştır. Örnek proje için hesaplanan İSG maliyetlerinin ve idari para cezası miktarlarının toplam yapı maliyetine oranları incelenmiştir. İSG maliyetinin toplam yapı maliyetine oranı minimum %3,08, maksimum ise %5,23 olarak hesaplanmıştır. İSG önlemlerinin alınmaması durumunda denetim sonucu karşılaşılabilecek toplam maliyetlerin (idari para cezası + İSG) yapı maliyetine oranları ise; minimum  %3,96, maksimum ise %6,67 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Occupational health and safety (OHS) measures which are taken on time and the compliance of the measures are taken with the provisions of the legislation are effective in the prevention of occupational accidents. In this study, OHS measures whose cost can be calculated for a sample construction project by considering the provisions of the legislation in force in our country were selected. Market price research was conducted for the selected OHS measures and their costs were calculated. Regression analyses were performed with SPSS Statistics software in order to show the change in OHS cost in case of using different options for the same OHS measure and changing the number of employees in the workplace. As a result of regression analyses, 9 regression equations were obtained. In order to test the regression equations, 15 different number of employees were selected and for the sample project actual OHS costs and by using the obtained regression equations estimated OHS costs were compared. As a result of the comparison, it was seen that regression equations made very close estimates to the actual OHS costs. For the sample project, a list of 40 determinations that are incompatible to the legislations was prepared in parallel with the OHS measures selected for cost calculation. The OSH costs of the sample project and possible administrative fines were calculated by selecting 3 different number of employees for 9 different conditions. The ratio of calculated OSH costs and administrative fines to the total construction cost was examined for the sample project. The ratio of OHS cost to total construction cost was calculated as minimum 3.08% and maximum 5.23%. If the OHS measures were not taken, the ratio of the total costs (administrative fines + OHS) that might be encountered as a result of the audit to the construction cost were calculated as minimum 3.96% and maximum 6.67%.