Roma İmparatorluk Dönemi'nde Bıthynıa'da lahit üretim ve ticareti
Production and trade of sarcophagi in Bithynia in the Roman Imperial Period
Yazar: ZAFER YÜCEDAĞ
Danışman: PROF. DR. GONCA CANKARDEŞ ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Klasik arkeoloji = Classical archeology

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Anadolu'nun kuzeybatısında yer alan Bithynia bölgesinde, Roma İmparatorluk Dönemi'nde gerçekleşen lahit üretim ve ticaretini incelemek ve kanıtlarla ortaya koymaktır. Çalışmada, Bithynia'dan 143 lahit ve lahit parçası, Bithynia çevresinden ise 7 lahit ve lahit parçası ele alınmıştır. Tez içinde bu lahitlerden bir lahit tipolojisi ve bir katalog oluşturulmuştur. Bu tipolojide, tekne üzerindeki bezemeler göz önüne alınarak, 8 lahit tipi ortaya çıkarılmıştır. Bunlar, girlandlı, sütunlu, çerçeveli, madalyonlu, figürlü frizli, tabula ansatalı, tabulalı ve bezemesiz tiplerdir. Bu lahit tipleri içinde, girlandlı lahitlerin iki, sütunlu lahitlerin dört, bezemesiz lahitlerin ise iki alt tipi mevcuttur. Kapaklarda ise, akroterli beşik çatılı, beşik çatılı, klineli ve düz olmak üzere dört farklı kapak türü vardır. Bu lahitlerin, formları, yazıtları, ikonografisi, sembolizmi, kronolojisi ve dağılımları incelenmiştir. Bithynia'daki atölyeler ve taş ocakları ve bu atölyelerde yapılan lahit üretimi, tez içinde ele alınmıştır. Attika, Dokimeion ve Prokonnesos'tan ithal edilen lahitler incelenmiştir. Ek olarak, taş ocağı merkezli atölyelerin bölgedeki varlığı da irdelenmiştir. Çalışmada, Bithynia'da üretilen taklit lahitler ele alınmış ve taklitler ve orijinalleri karşılaştırılmıştır. Lahit ticareti noktasında, iki farklı iş modeli olduğu saptanmış ve bu iş modelleri irdelenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine and prove the sarcophagus production and trade that took place during the Roman Imperial Period in Bithynia region, located in the northwest of Anatolia. In the study, 143 sarcophagi and sarcophagus fragments from Bithynia and 7 sarcophagi and sarcophagus fragments from the surroundings of Bithynia were examined. In the thesis, a sarcophagus typology and a catalog were created from these sarcophagi. In this typology, 8 sarcophagus types were identified according to the decorations on the chest. These types are garland, columnar, framed, medallion, figured frieze, tabula ansata, tabula and undecorated types. Among these sarcophagus types, there are two subtypes of garland sarcophagi, four subtypes of columnar sarcophagi and two subtypes of undecorated sarcophagi. There are four different types of lids. These are gabled roof with acroteria, gabled roof, kline and flat. The forms, inscriptions, iconography, symbolism, chronology, and distribution of these sarcophagi were examined. The workshops and quarries in Bithynia and the sarcophagus production in these workshops are discussed in the thesis. Sarcophagi imported from Attica, Dokimeion and Proconnesos were examined. Additionally, the presence of quarry-based workshops in the region was also examined. In the study, imitation sarcophagi produced in Bithynia were discussed and the imitations and originals were compared. Two different business models were identified in the sarcophagus trade and these business models have been examined.