Neo-liberal iktidar tarzı ve birey inşası: 1980 sonrası Türkiye'de üniversite gençliği örneği
The neo-liberal form of power and construction of the individual: The case university youth in Turkey after 1980
Yazar: GÜNCE SABAH ERYILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMET AKÇA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Gençlik = Youth ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yönetimsellik = Governmentality ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışmada, neo-liberalizm; bir ideoloji, ekonomik politika olarak değil yönetimsellik çalışmaları bağlamında bir yönetim rasyonalitesi olarak, çoklu aktörlerce ve iktidar ilişkilerlince kurulan ekonomik, sosyal ve siyasal bir proje olarak ele alınmaktadır. Bir yönetim rasyonalitesi olarak neo-liberalizm kendi hegemonyasını sürdürebilmek için kendine içkin olan değerleri (ekonomik rasyonalitenin değerlerini) benimseyen onları normalize eden öznelere ihtiyaç duymaktadır. Neo-liberal iktidar bu özneleri inşa etmek için çeşitli programlar, stratejiler ve teknikler geliştirir. Foucauldyen yönetimsellik çalışmaları çerçevesinde neo-liberalizm üzerine düşünmek, aynı zamanda neo-liberal öznenin inşası üzerine düşünmektir. Dolayısıyla bu çalışmada 1980 sonrasında üniversite gençliğinin neo-liberal iktidardan nasıl etkilendiği ve bu gençliğin inşasında hangi tekniklerin, programların kullanıldığı sorunsallaştırıp, ardından da analiz etmeye çalışılmaktadır. Türkiye'de 1980 sonrasında YÖK'ün ve ardından vakıf üniversitelerinin kuruluşu, Bologna Süreci gibi kurumsal dönüşümler neo-liberal projenin üniversiteler üzerinden hayata geçirilmesinde etkili olmuştur. Üniversiteler bu kurumsal dönüşümleri gerçekleştirirken, üniversite gençliği de bu süreçten etkilenmektedir. Neo-liberal iktidar üniversite gençlerinin inşasında etkili olabilmektedir. Bu çalışma kapsamında görüşülen gençler üniversite eğitimini beşeri sermayelerini arttırmanın bir yolu olarak görmekte, hatta bu eğitimle yetinmeyip kendilerini geliştirip piyasada değere sahip olabilmek için çeşitli sertifika programlarına katılmakta, dil kurslarına gitmekte, staj yapmaktadırlar. Neo-liberalizmin yönetebilmesini söylemsel düzeyde ve pratikte olanaklı kılan girişimcilik, piyasa ve rekabet gibi değerleri gençler tamamıyla içselleştirmeseler de bazı açılardan benimsemektedirler. Neo-liberalizmin bu dönemde tek ve geçerli yönetimsellik olduğu düşünülmemelidir. Görüşülen gençler, işsizlik gibi sosyal bir riskin çözümünü refah devleti yönetimselliğinin uygulamalarında görerek bu konuda devleti ve toplumu sorumlu tutmaktadır. Bu gençlerin söylemleri incelendiğinde, onları depolitize veya apolitik olarak tanımlamaktansa, neo-liberal politik rasyonalitenin yeniden üretilmesini sağlayan özneler veya neo-liberal iktidarın inşa etmeyi arzuladığı şekliyle ?aktif vatandaşlar? olarak görmek mümkündür.

Abstract:
In this study, neo-liberalism is addressed neither as an ideology nor an economic policy but as an administrative rationality defined within the general contours of the studies of governmentality and as an economic, social and political project that is constructed by a multiple number of actors and power relations. Neo-liberalism, as an administrative reality, requires subjects that have internalized and normalized the inherent values (of economic rationalism) to sustain its own hegemony. Neo-liberal political power develops various programs, strategies and techniques to construct these subjects. Conceiving neo-liberalism within the contours of Foucaldian studies of governmentality entails a consideration of the construction of the neo-liberal subject at the same time. Therefore, this study problematizes and subsequently tries to analyze how the university youth is affected by the post-1980 neo-liberal political power and what kind of techniques and programs were employed in the construction of this youth. The establishment of the Council of Higher Education and foundation universities in the post-1980 period and the structural transformations such as the Bologna Process have been influential in the realization of the neo-liberal project. The university students are affected by these processes as the universities are going through these transformations. Hence, the neo-liberal political power inserts influence in the construction of the university youth. The young people interviewed as part of this study treat university education as a path to raise their human capital. In fact, these young people do not settle with the formal university education but take part in various certificate and internship programs, attend language courses and invest in self-development to have a greater value in the market. Up to a certain extent, young people embrace, although they do not fully internalize, the values such as entrepreneurship, market and competition which enable the governance capacity of neo-liberalism both at the discursive and practical level. Neo-liberalism should not be regarded as the one and only option of governmentality today. The interviewees blame the practices of the welfare state governmentality for the social risk of unemployment and assign the responsibility to the state and the society in this issue. The evaluation of the narratives of these young people makes it possible to view them as subjects who re-produce the neo-liberal political rationality or as ?active citizens? in a way the neo-liberal political power desires to construct them rather than merely depoliticized or apolitic young people.