4857 sayılı İş Kanunu'nda kadın işçiler cinsiyet ayrımı ve eşitlik ilkesi
Women workers, gender discrimination and equality principle in the labor Law No. 4857
Yazar: MERVE KAFTAN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER DEMİR
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eşitlik = Equality ; Eşitlik ilkesi = Equality principle ; Kanunlar 4857 sayılı = Laws 4857 numbered ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş Kanunu = Labour Law ; İşçiler = Workers

Özet:
İnsanoğlunun temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çalışması ve maddi bir
kazanç sağlaması gerekmektedir. Dolayısıyla tarih boyunca hem kadın hem de erkek
iş hayatında aktif rol almıştır. Ancak hayatın her alanında olduğu gibi iş hayatında da
kadının karşılaştığı zorluklar erkeklerden fazla olmuştur. Kadınların iş hayatında
karşılarına çıkan ilk zorluk, "asıl" değil, "ikincil" veya "tâli" kişi olarak görülmeleri,
gösterdikleri emek veya aldıkları eğitimin sonucunda hak ettikleri saygıyı
görememeleridir. Kadınlar sırf cinsiyetleri dolayısıyla iş hayatında bazen erkeklerden
bazen de hemcinsleri olan kadınlardan ayrımcılık görmektedir. Kadınların
karşılaştığı ikinci zorluk, iş hayatıyla aile hayatını bir arada götürme sorumluluğunun
Türk toplumu gibi geleneksel ve ataerkil toplumlarda büyük çoğunlukla kadınların
üzerine bırakılmış olmasıdır. İş hayatında cinsiyet ayrımcılığı ile mücadele ederek
hak ettikleri yerlere gelebilmek için erkeklere nazaran daha fazla çaba göstermek
zorunda kalan kadınlar, işten eve geldiklerinde de çocuklarının bakımı, evin düzeni
gibi konularda yalnız bırakılmakta, bir kefede iki ayrı yük taşımak kadınları fiziksel
ve psikolojik olarak zorlamaktadır.
Gerek insan sağlığının korunması gerekse aile hayatının sağlıkla devam
edebilmesi için yasal düzenlemelerle kadının iş hayatında çeşitli haklara sahip olması
sağlanmış, kadın işçinin evlenmesi, anne olması gibi durumlarda çeşitli izin hakları
verilmiştir. Bazı işlerde kadın işçilerin çalıştırılması tamamen yasaklanmış, bazı
işlerde çalıştırılması ise sıkı şartlara tâbi tutulmuştur.
Bu yüksek lisans tezinin amacı, kadın işçilerin iş hayatında karşılaştığı
cinsiyet ayrımcılığı ve diğer zorlukları, evrensel bir ilke olan eşitlik ilkesinin kadın
işçiler bakımından iş hayatındaki tezahürünü ve 4857 sayılı İş Kanunu ile kadın
işçilere verilen hakları ortaya koyarak kadın işçilerin iş hayatında daha mutlu ve
sağlıklı olabilmeleri için neler yapılabileceğine dair literatüre bir katkı sunmaktır.
Anahtar kelimeler : Kadın işçi, cinsiyet ayrımcılığı, eşitlik ilkesi, analık izni,
ücretsiz izin, yarım çalışma izni.

Abstract:
Because of providing the basic needs of human beings, it is necessary to work
and earn a financial gain.Therefore, both men and women have taken an active role
in business life throughout history.However, as in all areas of life, the difficulties
faced by women in business life were more than men.The first difficulty that women
face in business life is that they are seen as "secondary" or "subordinate" people, not
"main" , and they do not get respect they deserve due to their labor or education.In
business life women are discriminated sometimes by men and sometimes by women
of their same sex just because of their gender. The second challenge faced by women
is that in traditional and patriarchal societies such as Turkish society, the
responsibility of both work life and family life is mostly left to them. Women, who
have to struggle with gender discrimination in business life and have to work harder
than men to reach the places they deserve, when came to home from work are left
alone in matters such as the care of their children and the order of the house. Wearing
more than one hat oppresses women physically and psychologically.
In order to protect human health and to continue family life in good health,
women have been ensured to have rights in business life with various regulations
such as the granting of leave rights in cases such as marriage and motherhood.
Employment of female workers in some jobs was completely prohibited and
subjected to strict conditions.
The aim of this master thesis is to express gender discrimination and other
difficulties faced by women workers in business life and to examine the
manifestation of the principle of universal equality in business life for women
workers and the rights granted to women workers by the Labor Law, and to
contribute to the literature on what can be done for female workers to be happier and
healthier in business life.