Muş ekolojik koşullarında farklı organik gübrelerin yulafın (Avena sative L.) ot verimi ve kalitesine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different organic fertilizers on the hay yield and quality of oats (Avena sative L.) under Muş ecological conditions.
Yazar: BERFİN POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR ÖZKURT
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmamız 2022-2023 vejetasyon döneminde Muş Alparslan Üniversitesi Külliyesi deneme arazilerinde tesadüf bloklarında bölünmüş parsellere (split-plot) deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada otağ, diriliş ve albatros yulaf (Avena sativa L.) çeşitleri kullanılmıştır. Bitki boyu (BB,cm), yaş ot verimi (YOV, kg/da), kuru ot verimi (KOV, kg/da), kuru ot oranı (KOO, %), kuru madde oranı (KMO, %), kuru madde verimi (KMV, kg/da), ham protein oranı (HPO, %), ham protein verimi (HPV, kg/da), sindirilebilir kuru madde oranı (SKMO, %), sindirilebilir kuru madde verimi (SKMV, kg/da), nispi yem değeri (NYD), kuru madde tüketimi (KMT), asit deterjan lif (ADF) oranı (%), nötral deterjan lif (NDF) oranı (%) gibi bazı özellikleri araştırmak için bu üç yulaf çeşidine;  kontrol:0, kimyasal:8 kg/da N ve P, koyun gübresi: 1000 kg/da, Sığır gübresi: 2000 kg/da, tavuk gübresi: 300 kg/da, yarasa gübresi: 100 kg/da, kaz gübresi: 70 kg/da, solucan gübresi: 50 kg/da oranlarında farklı gübreler uygulanmıştır. Araştırma neticesinde yulaf×gübre interaksiyonu şeklinde elde edilen veriler şu şekilde olmuştur; bitki boyu (BB, cm):  43.667-67.967 en yüksek verim koyun gübresi uygulanmış otağ çeşidinde görülmüş, yaş ot verimi (YOV, kg/da): 457.967-1058.333 en yüksek verim yarasa gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, kuru ot verimi (KOV, kg/da): 100.800-245.400 en yüksek verim kimyasal gübre uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, kuru ot oranı (KOO, %): 20.693-25.887 en yüksek verim koyun gübre uygulanan kimyasal gübre uygulanmış otağ ve kontrol gübre uygulanmış diriliş çeşidinde görülmüş, kuru madde verimi (KMV, kg/da): 89.433-222.033 en yüksek verim tavuk gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, ham protein oranı (HPO, %): 21.890-25.887 en yüksek verim koyun gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, ham protein verimi (HPV, kg/da): 13.197-38.680 en yüksek verim tavuk gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, asit deterjan lif (ADF) oranı (%): 29.567-37.233 en yüksek verim koyun gübresi uygulanmış otağ çeşidinde görülmüş, nötral deterjan lif (NDF, %) oranı: 51.633-63.800 en yüksek verim tavuk gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, sindirilebilir kuru madde oranı (SKMO, %): 59.947-65.867 en yüksek verim kontrol gübresi uygulanmış otağ çeşidinde görülmüş, sindirilebilir kuru madde verimi (SKMV, kg/da): 61.003-152.197 en yüksek verim tavuk gübresi uygulanmış albatros çeşidinde görülmüş, nispi yem değeri (NYD): 88.147-117.343 en yüksek verim koyun gübresi uygulanmış diriliş çeşidinde görülmüş, kuru madde tüketimi (KMT) :  1.897-2.327 en yüksek verim koyun gübresi uygulanmış diriliş çeşidinde görülmüştür. Araştırma sonucunda elde ettiğimiz verilere göre organik gübrelerin verimi arttırdığı ve verim değerlerinin daha çok yulaf varyansları üzerine olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Our research was carried out in the Muş Alparslan University Social Complex trial plots during the 2022-2023 vegetation period, according to the split plot trial design, with 3 replications. Otag (Avena sativa L.) and albatros (Avena sativa L.) varieties were used in the research. Plant height (cm), fresh forage yield, kg/da), dry grass yield (kg/da), dry forage rate (%), dry matter rate (%), dry material yield (kg/da), crude protein rate (%), crude protein yield (kg/da), digestible dry matter rate (%), digestible dry matter yield (kg/da) In order to investigate some characteristics such as relative feed value dry matter consumption acid detergent fiber (%), neutral detergent fiber (%), these three oat types;  control: 0, chemical: 8 kg/da N and P, sheep manure: 1000 kg/da, Cattle manure: 2000 kg/da, chicken manure: 300 kg/da, bat manure: 100 kg/da, goose manure: 70 kg/da Different fertilizers were applied at the rates, worm manure: 50 kg/da. As a result of the research, the data obtained in the form of oat×fertilizer interaction is as follows; plant height (cm): 43.667-67.967 the highest yield was seen in the albatross species to which sheep manure was applied, fresh forage yield (kg/da): 457.967-1058.333 the highest yield was seen in the albatross species to which bat manure was applied. kg/da): 100.800-245.400 The highest yield was seen in the albatross species to which chemical fertilizer was applied, dry grass rate (%): 20.693-25.887 The highest efficiency was seen in the albatross species to which sheep manure and chemical fertilizer were applied and the resurrection species to which control fertilizer was applied, dry material yield (kg/da): 89.433-222.033, crude protein rate (%) in the albatross species applied with chicken manure: 21.890-25.887, the highest efficiency was seen in the albatross species applied with sheep manure, crude protein yield (kg/da), the highest yield, with 13.197 -38.680, was seen in the albatross species to which chicken manure was applied. acid detergent fiber ratio (%): 29.567-37.233 highest efficiency was seen in the albatross species to which sheep manure was applied, neutral detergent fiber (%) ratio: 51.633-63.800 the highest efficiency was seen in the albatross species to which chicken manure was applied, digestible dry matter rate (%): 59.947-65.867 the highest yield was seen in the albatross species to which control fertilizer was applied, digestible dry matter yield (kg/da): 61.003-152.197 the highest yield was seen in the albatross species to which chicken manure was applied, relative feed value 88.147-117.343 highest yield was seen in the resurrection type to which sheep manure was applied, the highest yield of dry matter consumption 1.897-2.327 was seen in the resurrection type to which sheep manure was applied. According to the data we obtained as a result of the research, it was concluded that organic fertilizers increased the yield and the yield values were mostly based on oat variances.