Malnütrisyonlu inflamatuar bağırsak hastalarında beslenme desteğinin hastalık klinik seyrine ve malnütrisyona etkisi
The effect of nutritional support on the clinical progress of the disease and malnutrition in patients with malnutritional inflammatory bowel patients
Yazar: KÜBRA DERYA İPEK
Danışman: DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme desteği = Nutritional support ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Malnütrisyon = Malnutrition ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuar bağırsak hastalığı olan bireylerde beslenme durumu hastalığın her döneminde risk altındadır ve malnütrisyon prognozunu olumsuz yönde etkilemektedir. Bu araştırma, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde malnütrisyon saptanan 48 gönüllü inflamatuar bağırsak hastası bireye (%54,2 kadın, %45,8 erkek) yüksek protein içeren diyet tedavisi ve enteral ürün ile desteklenerek protein içeriği arttırılmış diyet tedavilerinin hastalık şiddetine ve malnütrisyon durumlarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Bireylerin yaş ortalaması 36,8 ±13,9 yıl olup; hastalık tanı süreleri de ortalama 7,71±7,45 yıldır. Katılımcıların yarısı Crohn hastası diğer yarısı da ülseratif kolit hastasıdır. Bireyler yüksek protein içeriğine sahip diyet grubu ve yüksek protein içeriği enteral ürün ile desteklenmiş diyet grubu olmak üzere iki gruba ayrılmış ve 12 hafta boyunca takip edilmiştir. Çalışma başlangıcında, 6. haftada ve 12. haftada bireylere Nutrisyonel risk değerlendirme formu (NRS-2002), Crohn hastalarına Crohn hastalığı aktivite indeksi (CDAI), Ülseratif kolit hastalarına Mayo Skoru uygulanmış, antropometrik ölçümleri alınmış ve biyokimyasal bulguları incelenmiştir. Bireylerin çalışma başlangıcındaki NRS puanlarının hastalık şiddetini belirlemede kullanılan ölçek puanları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05).  Çalışma başlangıcında %79,2 olan yüksek düzeyde malnütrisyon seviyesine sahip birey yüzdesi, çalışma sonunda %45,8'e düşmüştür (p<0,05). Çalışmanın sonunda tüm ölçek puanlarının çalışma başlangıcına göre daha düşük olduğu ve çalışma başlangıcı ile çalışma sonundaki NRS 2002, Crohn hastalığı aktivite indeksi ve Mayo skoru değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bireylerin her ölçümde ağırlık artışı sağladığı ve buna bağlı olarak da BKİ, üst orta kol çevresi ve triseps değerlerinin de her ölçümde yükseldiği saptanmıştır ve çalışma başlangıcı ile çalışma sonundaki farkın enteral ürün ile desteklenmiş diyet tedavisi uygulayan grupta daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05).  Araştırmanın sonucunda; planlanan diyet tedavilerinin hem hastalık seyrinde hem de malnütrisyonda olumlu etkisinin olduğu, yüksek protein içeriği enteral ürün ile desteklenmiş diyet tedavisinin daha etkili olabileceği saptanmıştır.

Abstract:
Nutritional status of individuals with inflammatory bowel disease is at risk at every stage of the disease and malnutrition negatively affects the prognosis. This study was planned and carried out in order to evaluate the effects of high protein diet therapy on disease severity and malnutrition status, supplemented with high protein diet therapy and enteral nutrition, with 48 volunteer inflammatory bowel disease patients (%54,2 female, %45,8 male) diagnosed with malnutrition in Cerrahpaşa Medical Faculty Gastroenterology Policlinic. The mean age of the individuals is 36.8 ± 13.9 years and the mean duration of the disease diagnosis is 7.71±7.45 years. Half of these individuals have a diagnosis of ulcerative colitis and the other half have a diagnosis of Crohn's disease. Individuals were divided into two groups as high protein diet group and high protein enteral product supplemented diet group and were followed up for 12 weeks. At the beginning of the study, at the 6th and 12th weeks, the Nutritional risk assessment form (NRS-2002), the Crohn's disease activity index (CDAI) for the Crohn's patients, the Mayo Score for the ulcerative colitis patients and anthropometric measurements were taken and the biochemical findings were examined. It was determined that there was a significant difference between the NRS scores of the individuals at the beginning of the study and the scale scores used to determine the severity of the disease (p<0.05). The percentage of individuals with a high level of malnutrition, which was 79.2% at the beginning of the study, decreased to 45.8% at the end of the study (p<0.05). At the end of the study, it was determined that all scale scores were lower than at the beginning of the study and there was a statistically significant difference between the NRS 2002, Crohn's disease activity index and Mayo score values at the beginning of the study and at the end of the study (p<0.05). It was determined that individuals gained weight in each measurement and accordingly BMI, upper middle arm circumference and triceps values increased in each measurement, and it was determined that the difference between the beginning of the study and the end of the study was higher in the group that applied diet therapy supplemented with enteral products. As a result of the study; It has been determined that the planned diet treatments have a positive effect on both the progression of the disease and malnutrition, and if the high protein content is supported by an enteral product, the diet therapy can be more effective.