Elektroliz yöntemi ile metal kaplama teknolojisinde iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in metal coating technology with electrolysis method
Yazar: FATİH ÖZKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Metal kaplama sektörü otomotiv, madeni eşya, makine imalatı, elektrik elektronik, hediyelik eşya üretimi, mücevharat, savunma, uzay sanayisi ve inşaat sektörü gibi birçok alanda sitemin ayrılmaz bir parçası olup tamamlayıcı bir iş koludur. Üretilen her ürüne katmış olduğu görsellikle birlikte korozyon önleyici olması ön plandadır. Korozyon bir metalin maruz kaldığı kimyasal veya elektrokimyasal etkileşim sonucunda ürünün fonksiyonlarının geri dönüşü olmayacak zararlara uğramasına neden olan etkendir. Bu nedenle sanayinin her dalında metal kaplama prosesleriyle karşılaşırız. Bu tezde elektroliz yöntemi ile kaplama yapan bir firmada kalay kaplama işinde çalışanların karşı karşıya kaldığı tehlike ve riskler ile bu risklere karşı alınması gereken önlemler risk değerlendirmesi metotlarından Kinney Metodu kullanılarak değerlendirilmiştir. Öncelikle kaplama işlemlerinde kullanılan kimyasallara maruziyet nedeniyle çalışanların karşı karşıya kaldığı tehlikelerin her biri dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirlenmiştir. Risk skoru hesaplanırken işyerinde var olan kontrol tedbirleri de dikkate alınmıştır. İşyeri ortamında gerçekleştirilen risk değerlendirmesi çalışmasında öncelik risklerin tamamen ortadan kaldırılmasına verilmiş fakat bunun mümkün olmadığı yerlerde tespit edilen riskler kabul edilebilir risk seviyesine indirilmiştir. Gerçekleşen risk değerlendirmesi sonucu kalay kaplama prosesinde 7 adet çok önemli, 25 adet önemli, 30 adet gözetim altında tutulmalı ve 1 adette öncelikli olmak üzere toplamda 63 adet tehlike oluşturan riskli durumu tespit edilmiştir. Risk değerlendirmesi sonucu gerçekleşen  düzeltiyici ve önleyici faaliyetler sonucunda 63 adet tehlikeli durumun 60 adeti "Gözetim altında tutulmalı" risk seviyesine 3 adeti ise öncelikli risk olmayan seviyesine getirilmiştir.

Abstract:
Metal plating sector is an inseparable part, and a supplementary branch of the system in several areas, including automotive, metal ware, machine manufacturing, electric-electronic, souvenir manufacturing, jewelry, defense and aerospace industries, and construction sector. It remains in the front of being anticorrosive as well as putting visual quality on every single product. Corrosion, after the metal is exposed to a chemical or electrochemical interaction, leads to irreversible damages in the metal's functions. Therefore, we encounter metal plating processes in all branches of industrial sector. By employing one of the risk evaluation methods, namely Kinney method, this thesis evaluates dangers and risks that employees encounter while working in tin plating sector firms using electroplating technic. First, the thesis pays attention to each danger that workers face because of exposure of chemicals used in plating. It also determines who, how, in what way, to what extent and in what frequency would be damaged from these dangers. While risk score is calculated, existing control measures of workplace is taken into consideration. At the study of risk evaluation performed in workplace, priority is given to wiping all risks out, but risks decreased to acceptable risk level where removing all risks is not possible. As the outcome of risk evaluation performed, 63 risky situations that cause danger are determined, including 7 very important, 25 important, 30 needed- to-guard, and 1 primary. After the end of corrective and preventive actions subsequent to the risk evaluation, 60 dangerous situations were brought to "needed-to-guard risk level," 3 dangerous situations were brought to "primary risk level" out of 63.