Çoklu kalite karakteristiğinin eşzamanlı optimizasyonuna ilişkin bir çalışma
Study on simultaneous optimization of multiple quality characteristics
Yazar: MUZAFFER CENK ZÖNGÜR
Danışman: PROF. DR. FİKRET İKİZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Kalite = Quality ; Kalite kontrol = Quality control ; Süreç = Process ; Taguchi yöntemi = Taguchi method ; Ürün geliştirme = Product development

Özet:
Ürün ve/veya süreç gelişimini etkileyen bir veya birkaç faktörün incelenmesinde deneme tasarımı prensibinin uygulanması fikri 20. Yüzyılın başlarından beri yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu fikrin pratik uygulamasına en önemli katkılardan birisi Japon bilim adamı Genichi Taguchi tarafından yapılmıştır. Taguchi temel olarak kesirli deneme ve ortogonal dizi teorisini kullanmış ve onlardan önemli derecede az sayıda deneme materyali kullanan simetrik ve asimetrik faktöriyel denemelerinin pratik tasarımlarını geliştirmiştir.Taguchi bu tasarım prensibini, sadece tek bir kalite karakteristiğini (değişkeni) göz önünde bulundurarak, kalite kaybı ve sinyal/gürültü oranı gibi kalite konularıyla ilişkili olan analiz teknikleriyle birlikte kullanmıştır. Ancak, son 20-30 yıldır Taguchi'nin prensipleri birkaç yazar tarafından çoklu kalite karakteristikleri için uygulanmıştır. Bu çalışmada, çoklu kalite karakteristikleri için önerilen çalışmalar içinden Tong, Su ve Wang (1997) tarafından önerilen çoklu cevap sinyal/gürültü oranı, Wu (2002) tarafından öne sürülen kalite kaybının yüzdesel azalımı ile Refaie ve ark. (2010) tarafından geliştirilen faktör seviyesine dayalı ağırlıklı sinyal/gürültü oranı yöntemleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yöntemler Phadke (1989) tarafından verilen gerçek veriler üzerinde uygulanarak birbiri ile kıyaslanmıştır. Çalışmada ayrıca ileri sürülen yöntemlerin biyolojik, kimyasal ve eczacılık alanında uygulama potansiyelleri değerlendirilmiştir.Anahtar kelimeler: Çoklu kalite Karakteristikleri, Ürün ve/veya süreç geliştirme, Taguchi metodu, Kalite kaybının azalma oranı

Abstract:
The idea of the use of experimental design principles for one or more factors which effect the product and/or process improvement have extensively been used since the beginning of 20th Century. One of the most important contributions for the practical application of this idea has been made by Japanese scientist Genichi Taguchi. He basically used the theory of fractional replication and the orthogonal arrays from which he developed practical designs for symmetrical and asymmetrical factorial experiments with considerably smaller number of experimental material.Taguchi used this design principle together with the analysis techniques related with the quality issues like quality loss and signal/noise ratio considering only one quality variable (characteristic). However in the last 2-3 decades his principles have been applied for multiple quality characteristics by several authors. Among these the ones developed by Tong, Su and Wang (1997) using multi-response signal/noise ratio; by Wu (2002) considering percentage reduction of quality loss and by Refaie et al. (2010) considering weighted signal/noise ratio with respect to the level of factors were explained in detail and exercised on the real data given by Phadke (1989) in this work. Potential use of these ideas in biological, chemical and medical areas were also described.Key Words: Multi quality characteristics, Product or process improvement, Taguchi method, Percent reduction of quality lost