Gençlerin kariyer farkındalık düzeyi, popülarite algısı ve gelişmeleri kaçırma korkusu
Youth's career awareness level, perception of popularity and fear of missing developments
Yazar: ZEYNEP BÜŞRANUR KARATEPE
Danışman: PROF. DR. HASAN BOZGEYİKLİ
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Gelişmeleri kaçırma korkusu = Fear of missing out ; Gençler = Youngs ; Kariyer = Career ; Kariyer farkındalığı = Career awareness ; Nomofobi = Nomophobia ; Popülerlik = Popularity

Özet:
Gençlerin sosyal medya hesaplarını aktif kullanmaları, sürekli paylaşımlar yapmaları, birbirlerinden her daim haberdar olmak istemeleri, yaşanan gelişmeleri kaçırmaktan korkmalarına ve zamanlarının çok büyük bir kısmını sosyal medyada akranlarıyla geçirmelerine sebep olmaktadır. Bu geçirdikleri sanal zaman dilimi, ergenlerin günlük yaşamda ihtiyaç duydukları sevme, ilgilenilme gereksinimlerini karşıladığı gibi, ergenin kendisini topluluğun bir mensubu olarak görme ve akranlarının gözünde popüler olmak isteme ihtiyaçlarının giderilmesine de katkı sağlar. Gençlerin, kariyer farkındalığı kazanmaları istenen bu dönemde yanlış yönlendirmelerden, akranlarından etkilenmelerinden ya da kendi ilgi, yetenek ve değerlerini fark edemediklerinden dolayı kendilerine uygun olmayan bir mesleği seçebilmektedirler. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 öğretim yılında Türkiye'de çeşitli devlet üniversitelerinde öğrenimine devam etmekte olan öğrenciler arasından tesadüfi eleman örnekleme yöntemine göre seçilen 630 üniversite öğrencisinden oluşmuştur. Araştırma verileri 'Kariyer Farkındalık Düzeyi Ölçeği', 'Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği', 'Gençlerde Popülarite Algısı Ölçeği' ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre popülarite algısı, gelişmeleri kaçırma korkusu ve kariyer farkındalık düzeyi kişisel farkındalık, kendini tanıma ihtiyacı, genel kariyer farkındalığı, iş farkındalığı ve kariyer kararı alt boyutlarından cinsiyete bağlı farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Ancak yetkinlik farkındalığı açısından cinsiyetler arası erkeklerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Gençlerin kariyer farkındalık düzeyleri, popülarite algıları ve sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkuları arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak gençlerin popülarite algıları ve gelişmeleri kaçırma korkularının kariyer farkındalık düzeyini anlamlı düzeyde yordadıkları sonucu bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde yorumlanmış ve ileriye dönük öneriler geliştirilmiştir.

Kelimeler: kariyer, kariyer farkındalığı, gelişmeleri kaçırma korkusu, nomofobi, popüler

Abstract:
The active use of social media accounts by young people, their constant sharing, their desire to be aware of each other all the time, their fear of missing out on developments, and the fact that they spend most of their time with their peers on social media. The virtual time period in this life is to help those who are faced with liking and dislike in the daily life of adolescents, who do not want to see them as a member of the adolescent's wishes and do not want to have the wishes of their peers. In this period when young people are asked to gain career awareness, they may choose a profession that is not suitable for them because of misdirections, being influenced by their peers or not realizing their own interests, talents and values. The study group of the research consisted of 630 university students selected according to the random element sampling method among the students continuing their education at various state universities in Turkey in the 2021-2022 academic year. Research data were collected through the 'Career Awareness Scale', 'Fear of Missing Out in Social Media Scale', 'Youth Perception of Popularity Scale' and the 'Personal Information Form' developed by the researcher. According to the findings, it was found that there was no gender-related differentiation in the sub-dimensions of popularity perception, fear of missing out, and career awareness level, personal awareness, need for self-knowledge, general career awareness, job awareness and career decision. However, in terms of competence awareness, a significant difference was found between genders in favor of males. A significant negative correlation was found between the youth's career awareness levels, perceptions of popularity and fear of missing out on social media. Finally, it was found that youth's perception of popularity and fear of missing out significantly predicted the level of career awareness. The findings obtained from the research were interpreted within the framework of the relevant literature and forward-looking suggestions were developed.

Key Words: career, career awareness, fear of missing out, nomophobia, popular.