İdeolojik aygıt olarak Türkiye'de Anayasalar (1982 Anayasası öncesi dönem)
Ideological apparatuses as Constitutions in Turkey
Yazar: MÜRŞİDE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KILIÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Kültürel dönüşüm = Cultural transformation ; Modern devlet = Modern state ; Türk Anayasası = Turkish Constitution ; Vesayet = Guardianship ; İdeoloji = Ideology

Özet:
İdeolojik Aygıt Olarak Türkiye'de Anayasalar (1982 Anayasası Öncesi Dönem) 
Devletin ideolojik aygıtı olarak kurgulanan anayasaların toplumsal kültürün dönüştürülmesinde etkili olup olmadığı Türk anayasal tarihi açısından incelenmiştir. Çalışmada 1876 Osmanlı Anayasası ve 1921, 1924, 1961 Türk Anayasaları ele alınmıştır. İlgili anayasaların uygulandığı dönemlerdeki kültürel dönüşüm ve hukukun rolü dil, din, siyasi haklar ve vatandaşlık alanları temel alınarak araştırılmıştır. Araştırmada Althusser'in devletin ideolojik aygıtları yaklaşımından hareketle yapısalcı kuram esas alınmıştır. 
Çalışma teorik olarak yapılmıştır. Türkiye'nin anayasal tarihine ilişkin kitaplardan, tarih ve siyaset bilimi kitaplarından, Meclis tutanaklarından, mahkeme kararlarından, internet kaynakları ve gazetelerden yararlanılmıştır. Anayasa, tarih ve siyaset bilimi çalışmalarından çıkarılan sonuçlar toplumsal yapıya ilişkin tespitlerle birlikte değerlendirilmiştir.
İncelemede Türkiye'de resmi ideoloji çerçevesinde 1923 yılından başlayarak devletin aygıtları aracılığıyla toplumsal kültürün şekillendirilmeye başlandığı görülmüştür. Bu şekillendirmenin 1924 Anayasası'nın 1937 yılına kadar ihlal edilerek; 1937 yılından sonra ise Anayasa'ya eklenen resmi ideoloji ilkeleri ile doğrudan Anayasa desteği ile devletin ideolojik ve cebri araçları (özellikle de normlar ve mahkemeler) aracılığıyla yürütüldüğü tespit edilmiştir. 1961 Anayasası'na da hazırlandığı dönemden itibaren resmi ideoloji yüklenmiş ve Anayasa ile getirilen vesayet araçları ile toplumun bu ideolojinin dışına çıkması önlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Whether the constitutions, which are constructed as the ideological apparatus of thestate, areeffective in thetransformation of social culture has been examined in terms of Turkish constitutional history. In the study, 1876 OttomanConstitution and 1921, 1924, 1961 Turkish Constitutions were discussed. Cultural transformation and the role of law during the periods when there levant constitutions were implemented were investigated on the basis of language, religion, political rights and citizenship. In the research, it is based on the structuralist theory of Althusser's approach to the ideological devices of the state.
The study was done theoretically.  Books on Turkey's constitutional history, political science and history from books, the minutes of the Council, the court decision has benefited from newspapers and internet sources. The conclusions drawn from the studies of the constitution, history and political science have been evaluated to get her with the findings related to the social structure.
Review the route from the official ideology in Turkey Starting from 1923, through the state of the device has been shown to begin shaping the social culture. It was determined that this formulation was carried out by violating the Constitution of 1924 until 1937 and through the ideological and compelling means (especially norm sand courts) of the state with the official ideology principle sadded to the Constitution and the support of the Constitutionafter 1937. Since the time it was made in the 1961 Constitution, official ideology was loaded and the society was tried to be prevented from going out of this ideology by means of guardianship instruments brought by the Constitution.