Bünyan Gergeme mezar taşları
Gravestones i̇n the cemetery of Gergeme nei̇ghborhood, Bünyan di̇stri̇ct of Kayseri̇ provi̇nce
Yazar: ERSEL ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. SULTAN MURAT TOPÇU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
BÜNYAN İLÇESİ GERGEME(YUKARI DOĞAN) MAHALLESİ MEZARLIĞI MEZAR TAŞLARI
Ersel ÖZBAY
Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2024
Danışman: Prof. Dr. Sultan Murat TOPÇU
ÖZET
Türk geleneğinde ölüm, sadece bir son olarak değil, aynı zamanda ahirete olan inancın bir yansıması olarak görülür. Mezar taşları ve defin işlemleri bu inancın birer göstergesi olarak kabul edilir. Mezarların doğru bir şekilde değerlendirilmesi için öncelikle temel kaynakların titizlikle incelenmesi gereklidir. Bu kaynaklara dayalı bir araştırma yapılmadan, mezar taşlarının önemi ve özelliklerini tam olarak anlamak mümkün değildir. Mezarlar, sadece fiziksel bir alanı temsil etmekle kalmaz, aynı zamanda milli ve manevi değerlerimizin korunmasına da katkıda bulunur; ölümden sonraki yaşamın hatırlanmasını sağlar ve ölünün unutulmaktan korunmasına yardımcı olur. İslam'da hoş karşılanmamasına rağmen, Anadolu insanı bu coğrafyada mezar kültünü kendi kültür ve sanatına yansıtarak yaşamış ve yaşatmıştır.
Bu araştırmanın konusu, Gergeme Mahallesi mezarlığında bulunan, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyetin ilk çeyreğine tarihlendirilen tarihi öneme sahip mezar taşlarıdır. Gergeme Mezarlığı'ndaki mezar taşları hakkında daha önce bir çalışma yapılmamış olması, bu çalışmanın önemini artırmaktadır.
Araştırma, günümüze kadar sağlam kalmış ve sanat tarihi açısından önemli nitelikteki mezar taşlarını incelemekte ve bu taşların yöresel ve çevresel kültürler üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Mezar taşlarının tipolojisi, formu, kullanılan malzemeler ve mezar tipi açısından ele alındığı bu çalışma, Gergeme tarihi mezarlığındaki örneklerle Türk sanat tarihi açısından önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, bu mezar taşlarının belgelenmesi ve korunması da Türk sanatının zenginleşmesine katkıda bulunacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Bünyan, Gergeme, Mezar, Mezar taşları, Kitabe

Abstract:
THE HISTORICAL TOMBSTONES OF GERGEME NEIGHBORHOOD IN BÜNYAN DISTRICT

Ersel ÖZBAY

Erciyes University, Institute of Social Sciences
Master's Thesis, September 2024
Supervisor: Prof. Dr. Sultan Murat TOPÇU
ABSTRACT
In Turkish tradition, death is not merely seen as an end but as a reflection of belief in the afterlife. Gravestones and burial practices are considered manifestations of this belief. Proper evaluation of graves requires a meticulous examination of primary sources. Without such research, it is impossible to fully understand the significance and characteristics of gravestones. Graves not only represent a physical space but also contribute to preserving national and spiritual values; they ensure the remembrance of life after death and protect the deceased from being forgotten. Although not favorably regarded in Islam, the people of Anatolia have sustained the grave culture by reflecting their own culture and art onto gravestones.
This research focuses on the historically significant tombstones located in Gergeme Cemetery, dating from the late Ottoman period to the early Republic era. The lack of previous studies on the gravestones in Gergeme Cemetery highlights the importance of this work. The research examines gravestones that have survived and possess significant qualities in art history, evaluating the impact of local and environmental cultures on these stones. By addressing the typology, form, materials, and types of graves, this study aims to make important contributions to Turkish art history through the examples found in Gergeme Cemetery. Additionally, the documentation and preservation of these gravestones will enrich Turkish art.

Keywords: Bünyan, Gergeme, Grave, Gravestones, Inscriptions