Türkçe yeterlik sınavı'nın (TYS) uluslararası geçerliğe sahip bazı dil yeterlik sınavlarıyla karşılaştırılması
Comparison of tys with some international language proficiency exams
Yazar: SERKAN DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Dil eğitimi = Language education ; Dil seviye testi = Language achievement test ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Sınav = Examination ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Uluslararası sistem = International system ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yeterlilik sınavı = Proficiency exam

Özet:
Dil yeterlik sınavları, bireyin bir dildeki yeterliğinin hangi seviyede olduğunu ölçmek için uygulanır. Dil yeterlik sınavları, uluslararası alanda uygulandığından, bu sınavların uygulama süreç adımları önemlidir. Bu alanda oluşturulan standartlara uygun sınavlar yapılması sınavların kalitesini gösterir. Bu sınavlar hazırlanırken sınavlarda beceri alanlarına göre hangi betimleyicilerin ve ölçeklerin kullanılacağını Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'nde (AOÖÇ)  belirlenmiştir. Uluslararası alanda dil yeterlik sınavı yapan kurumlar, bu çerçeveyi esas alarak sınavlarını hazırlamaktadır. 

Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi, son dönemde önem kazanmıştır. Bu alanda birçok kurumun önemli çalışması bulunmaktadır. Yunus Emre Enstitüsüne bağlı merkezlerde ve Enstitünün protokol yaptığı yurt dışındaki üniversitelerin Türkoloji bölümlerinde, üniversitelerin Türkçe öğretim merkezlerinde, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Geçici Eğitim Merkezlerinde (GEM), Türkiye Maarif Vakfına bağlı okullarda yabancı dil olarak Türkçe öğretimi yapılmaktadır. Türkçeyi yabancı dil olarak öğretecek kişiler için gerek Yunus Emre Enstitüsü gerek üniversitelerin Türkçe öğretim merkezleri eğitici eğitimi sertifika programları düzenlenmektedir. Bazı üniversitelerde yabancı dil olarak Türkçe öğretimi lisansüstü programları açılmıştır. Türkçenin ya da başka bir dilin hangi seviyede öğrenildiği dil yeterlik sınavlarıyla tespit edilir. Yunus Emre Enstitüsü tarafından yapılan TYS (Türkçe Yeterlik Sınavı) uluslararası alanda uygulanan dil yeterlik sınavıdır.

Bu araştırmanın amacı uluslararası alanda uygulanan dil yeterlik sınavlarıyla TYS'yi karşılaştırıp TYS'nin niteliksel görünümünü tespit etmektir. Veri toplama çalışmasında Türkçe Yeterlik Sınavı (TYS) ile uluslararası alanda uygulanan diğer dil yeterlik sınavlarına ait örnek sınavlar, bilgi ve belgeler incelemeye alınmıştır. Araştırmada veriler, içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini uluslararası alanda yapılan ve sınav sonuçları ÖSYM'nin eşdeğerlik tablosunda yer alan dil yeterlik sınavları ve TYS oluşturmaktadır. Bu sınavlar, Türkçe için TYS; İngilizce için CPE, CAE, TOEFL iBT, PTE Akademik; Almanca için TestDaF, DSD II, telc Deutsch ve Goethe-Zertifikat; Fransızca için DELF & DALF; İspanyolca için DELE; İtalyanca için CELI;  Rusça için TORFL'dır. 


Araştırmada, sınav öncesi uygulanan süreç adımlarına ilişkin bulgularda "Sınav Ücretleri" açısından TYS'nin çoğu sınavdan ekonomik olduğu saptanmıştır. TYS'de ve diğer sınavlarda "Sınavların Yapılma Amaçları" dil yeterliğini ölçmektir. "Sınav Sonuçlarının Kullanılabileceği Durumlar" TYS'de ve diğer sınavlarda genellikle eğitim, iş ve akademi alanlarıdır. TYS, "Sınavlara Başvuru Biçimi" açısından çevrim içi başvurulan sınavlara; "Sınavların Uygulanma Biçimi" açısından ise kâğıt tabanlı sınavlara benzemektedir. "Sınavların Türkiye'de Yapılma Sıklığı ve Gerçekleştirildiği Zaman Dilimleri" açısından TYS'nin, kâğıt tabanlı uygulanan bazı sınavlarla eşit sayıda bazı sınavlardan fazla sayıda uygulandığı saptanmıştır. "Sınavların Uygulandığı Merkez Sayıları" açısından TYS'nin uygulandığı merkez sayısı diğer sınavların uygulandığı merkez sayısından az olduğu saptanmıştır. 

Sınavların gerçekleştirilmesi aşamasına ilişkin bulgularda TYS, "Sınav Türleri" açısından kâğıt tabanlı sınavlardandır. "Sınav Oturumları, Bu Oturumlardaki Soru Sayıları ve Süre" açısından TYS'nin oturum sayısı, çoğu sınavın oturum sayısından farklıdır. Soru sayıları ve sınav süreleri sınavlarda farklılık göstermektedir.

Sınavların içeriğine ilişkin bulgularda, "Sınavların Hangi Becerilere Göre Hazırlandığı" açısından TYS, 4 beceriye göre yapılandırması yönüyle çoğu sınavla benzerdir. "Soru İçerikleri ve Çeşitleri" açısından TYS soru içeriklerinin diğer sınavlarla benzer olduğu, soru çeşitliliğinde ise TYS'nin farklı soru çeşitlerini geliştirmesi gerektiği saptanmıştır. "Sınav Sorularının Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'ne Uygunluğu" açısından TYS ve diğer sınavlar Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'ni esas almıştır. "Sınavlardaki Soru İçerikleri" açısından TYS'de bulunan soru içeriklerinin diğer sınavlarda da genellikle bulunduğu, bununla beraber diğer sınavlarda TYS'den farklı soru içeriklerinin bulunduğu saptanmıştır. 

Sınavların ölçme-değerlendirme ölçütlerindeki farklılıklara ilişkin bulgularda TYS "Sınavların Kaç Puan Üzerinden Değerlendirildiğine ve Becerilere Göre Puan Dağılımları" açısından 100 puan üzerinden değerlendirilen sınavlarla benzerdir. TYS'de ve çoğu sınavda toplam puan, becerilere eşit oranda dağıtılmıştır. "Alınan Puanların Denk Geldiği Sertifika Seviyesi" açısından sınavlardaki sertifika seviyesi puan aralıkları hemen hemen çoğu sınavda farklıdır. 

Sınavların uluslararası akreditasyon kuruluşları üyeliğine, geçerlik sürelerine ve uluslararası geçerlik açısından farklılıklarına ilişkin bulgularda "Sınavların Üye Oldukları Uluslararası Akreditasyon Kuruluşları" açısından TYS'nin üye olduğu uluslararası akreditasyon kuruluş sayısı çoğu sınavdan azdır. Üyelik çeşidi açısından da çoğu sınavın sahip olduğu tam üyeliğin TYS'de henüz olmadığı saptanmıştır. "Geçerlik Süreleri" açısından alınan dil yeterlik belgesinin geçerlik süresi çoğu sınavda süresiz iken TYS'de sınırlı sürelidir (2 yıl). "Uluslararası Geçerlik" açısından TYS'nin ve diğer sınavların uluslararası geçerliği vardır.

Abstract:
Language proficiency exam are applied to assess the level of an individual's proficiency in a language. As the language proficiency exams are a applied internationally, application steps of these exams are important. Performing examinations in accordance with the standards established in this field shows the quality of examinations. While preparing these exams, The Common Europan Framework of Reference for Languages (CEFR) was determined which descriptors and scales will be used according to their skill areas. The institutions which examines international language proficiency exam prepare this exams based on this framework.
Teaching Turkish as a foreign language has gained importance recently. Many institutions have important work in this field. Turkish is taught as a foreign language in abroad centers by Yunus Emre Institute, Turkology departments of universities in abroad under the protocol, in Temporary Education Centers (GEM) attached to Ministry of National Education (MEB) and the school attached to the Turkey Maarif Foundation (TMV). There are training programs for the training of educator in both Yunus Emre Institute and Turkish teaching centers of the universities for the people who will teach Turkish as a foreign language. Turkish teaching postgraduate program as a foreign language has been opened in some universities. The level of Turkish or other language is determined by language proficiency exams. The Turkish Proficiency Exam (TYS) conducted by the Yunus Emre Institute is a international language proficiency exam.

The aim of this study is to compare TYS with the internationally applied language proficiency tests and to determine a qualitative form of TYS. In the data collection research, sample exams, information and documents which are related to TYS and other language proficiency exams applied in the international field were examined. The data in the research were examined with content analysis technique. The sample of the study is created by TYS and language proficiency exams which are conducted in the international field and the results of the exams in the Assessment, Selection and Placement Centre (ÖSYM) equivalence table. These exams are: TYS for Turkish; CPE, CAE, TOEFL iBT, PTE Academic for English; TestDaF, DSD II, telc Deustch, Goethe-Zertifikat for German; DELE&DALF for French; DELE for Spanish, CELI for Italian and TORFL for Russian.

In the research, in the finding related to the process before examination, it is determined that TYS is more economic than most exams in terms of "Exams Fees". "The objectives of the exams" in TYS and other exams assess the language proficiency. "The Situations in Which Exam Result Can Be Used" are generally education, work and academia fields in TYS and other exams. TYS resembles to online exams in terms of "Application for Examinations" and it resembles to paper based exams in terms of "Applied of Examinations".It is determined that the applied number of TYS is equals to some of the paper based exams and it is more than some exams in terms of "The Frequency and Timeframes of Examinations Done in Turkey". The number of centers where TYS is applied is less than the number of centers where other exams are applied in terms of  "The Number of Centers Where The Exams Are Applied". TYS is paper-based exam in terms of "Exam Types" in findings related to the realization of examinations. The number of sessions of TYS is different from most exam sessions in terms of "Exam Sessions, The Number of Questions in These Sessions and Duration" The number of questions and durations are different in examinations.

In findings related to the content of exam, TYS is similar to most exams in terms of structuring according to four skills in terms of "Which Skills Are Used for Preparing to Exam".  In TYS the contents of question in TYS is similar to other exams in terms of "The Contents of Questions and Types" and it is determined that TYS needs to develop different kinds of questions in terms of questions variety. TYS and other exams are based on the The Common European Framework of Reference for Languages in terms of "Suitability of Exam Questions to The The Common Europan Framework of Reference for Languages (CEFR)". It is determined that the contents of TYS are generally found in other exams, however there are different question contents from TYS in other exams in terms of "Questions Contents in Exams". 

In the findings on differences in the assessment and evaluation criteria of the exams, TYS is similar to the exams evaluated over 100 points in terms of  "How Many Points The Exams Are Evaluated and The Score Distribution According to Skills". The total score is equally distributed to the skills in TYS and other language proficiency exams. The certificate level score ranges in exams are almost different in most examinations in terms of  "The Level of Certificate is Equal to The Exam Point"

In the findings on the results of examinations related to the membership in international accreditation associations, their validity period and their differences in international validity, The number of accreditation associations in which TYS is a member in less than most exams in terms of "International Accreditation Associations Which  Exams Are Members."  It is determined that the full membership which most exams have has not been found in TYS yet in terms of "Membership Type". The language proficiency certificate is indefinite in most exams validity periods of however it is limited duration in TYS (2 years). TYS and other exam have international validity in terms of "International Validty"