Kur rejimlerinin bankacılık sektörüne etkileri ve türkiye: Uygulamalı bir yaklaşım
Impact of exchange rate regimes on the development of banking sector: case of turkey: An emprical approach
Yazar: EROL DANIŞ
Danışman: PROF. DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık = Banking ; Dolarizasyon = Dolarization ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Kur politikaları = Rate of exchange policies ; Kur sistemleri = Rate of exchange systems ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system ; Uluslararası döviz piyasaları = Foreign exchange market ; Uluslararası finans sistemi = International financial system

Özet:
Uygulanan kur rejiminin bankacılık sektörü istikrarı üzerine etkisini anlamaya yönelik çalışmalar ise, özellikle gelişmekte olan ülkelerde son dönemlerde yaşanan bankacılık ve para krizlerinin ardından önem kazanmıştır. Ancak son dönemde yapılan çalışmalarda kur rejiminin bankacılık sektörünün istikrarı üzerine etkisi konusunda da belli bir görüş birliğine varılabildiğini söyleyebilmek güçtür.Bu çalışmada uygulanan kur politikalarının bankacılığın gelişimine etkileri hem seçilmiş ülke deneyimleri ışığında hem de Türk bankacılık sektörünün 1996:06-2006:12 dönemine ait aylık serileri kullanılarak ampirik olarak sınanmıştır. Çalışma, uygulanan kur politikalarının bankacılık sektörü üzerine etkisini, banka bilançosunun en önemli iki kalemi olan mevduat (pasif) ve krediler (aktif) arasındaki kur uyumunu ne yönde etkilediği bağlamında incelemiştir. Çalışmadan ulaşılan sonuca gore, Türkiye'de 2001 yılında dalgalı kur rejimine geçilmesinden sonraki süreçte bankacılık sektörü yabancı kredilerin oranındaki düşüş yabancı para mevduattaki düşüşe göre daha keskin olmuş; bu ise bilançonun en önemli iki kalemi olan kredi ve mevduat kur uyumunu olumsuz yönde etkilemiş ve bilanço içi açık pozisyonu artırıcı yönde etki etmiştir. Bu gelişme dalgalı kurun hane halkı ve şirketlerin risk algılamalarını yükselttiği ve bunun sonucunda bu kesimlerin yabancı para cinsi varlık ve yükümlülüklerini yönetmekte görece daha ihtiyatlı davrandıklarını bunun yansıması olarak da bankaların yabancı para kredi mevduat uyumunun olumsuz etkilendiği savını desteklemektedir. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlar her ne kadar bankaların toplam aktifleri ve pasifleri arasındaki kur uyumu hakkında yapılmamış ve bu konuda bir iddiada bulunmamışsa da, banka bilançosunun en önemli iki kalemi olan mevduat (pasif) ve krediler (aktif) arasındaki uyumun dalgalı kur rejimi uygulanması nedeniyle bozulabileceği yönünde çıkarımda bulunmaktadır.

Abstract:
A vast literature has developed in recent years attempting to understand the impact of exchange rate regimes on the stability of banking sector, particularly following the banking and financial crises in the developing countries. However, it appears that these studies fail to reach a consensus on the impact of the exchange rate regime on the stability of the banking sector.This thesis aims to gauge the impact of exchange rate regime on the development of banking sector, in view of the selected country experiences and by empirically investigating the Turkish banking sector?s monthly data over a certain period (1996:06-2006:12). This study has investigated the exchange rate regime?s impact on banking sector, only in the context of the currency mismatches between deposits (liability) and credits (assets) of the banking sector, which are the two major items of the banking sector?s balance sheet. Since Turkey?s implementation of floating exchange rate regime in 2001, the share of fx denominated loans and fx denominated deposits in total loans and deposits have declined in the Turkish banking sector. However, the decline in the share of fx denominated loans have been sharper than the decline in share of fx denominated deposits, thereby increasing the currency mismatches in the context of loans and credits of the banking industry. This development appears to be due to households and firms? increased risk awareness under the floating exchange rate regime and their more cautious approach in managing their assets and liabilities. Accordingly, the banking sector?s currency mismatches between loans and deposits could be worsened under the floating exchange rate regime, as households and firms become more aware of the risks under the floating regimes.