Geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimine yönelik uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of practices for the education of Syrian children under temporary protection
Yazar: SEZGİN TETİK
Danışman: PROF. DR. MURAT GÜRKAN GÜLCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle sıklıkla göç olgusuyla karşılaşan bir ülkedir. 2011 yılında Suriye'de başlayan çatışmalar sonrasında büyük bir Suriyeli göçü yaşanmış ve günümüzde 3,1 milyon Suriyeli Türkiye'de geçici koruma altında yaşamaktadır. Bu araştırmanın amacı geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğtimine yönelik uygulamalarının öğretmen ve yönetici görüşleri ile konuyla ilgili belgelere göre değerlendirilmesidir. Araştırmada geçici koruma altındaki Suriyeli çocuklara yönelik eğitim uygulamalarının durumunu analiz etmek için Kurt Lewin'in güç alanı analizi kullanılmıştır. Bu analiz yöntemiyle mevcut durumu etkileyen itici ve engelleyici güçler belirlenmiş, var olan durumu ortaya koymak ve değişimi sağlayabilecek öneriler geliştirilmiştir. Veri toplama aşamasında fenomenoloji deseni kullanılmıştır.  Araştırmanın veri kaynağı olarak görüşme ve belge analizi kullanılmıştır. Görüşme formu, literatür taraması sonrasında oluşturulmuş, uzman görüşleri doğrultusunda revize edilmiş ve pilot uygulamalarla son haline getirilmiştir. Araştırma çalışma grubu, İstanbul'da görev yapan ve geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencisi olan öğretmen ve okul yöneticilerinden oluşmuştur. Maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi kullanılarak toplam 56 öğretmen ve 14 okul yöneticisi ile görüşülmüştür. Ayrıca, yabancılara yönelik yasal düzenlemeler, Suriyelilere yönelik raporlar ve doktora tezlerini içeren bir belge analizi gerçekleştirilmiştir. Belge analizi kapsamında 8 yasal metin, 12 rapor ve 26 doktora tezi incelenmiştir. Araştırma sonucunda geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik geliştirilen ve uygulanan eğitim politikaları değerlendirilmiştir. Geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik eğitim politikaları dört dönemde değerlendirilebilir. Geliştirilen bu politikalar kısmen uygulamaya geçirilirken okullaşmaya yönelik politikaların olumlu sonuçlar verdiği görülmektedir. Öğrencilerin Türkçeyi tam olarak öğrenememesi ise eğitim öğretim süreçlerinde olumsuzluklar yaşanmasına neden olabilmektedir. Araştırmada göç durumlarında kullanılabilecek bir eğitim modeli de öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
Turkey is a country that frequently encounters the phenomenon of migration due to its geographical location. After the 2011 conflict in Syria, there has been a large Syrian migration and today 3.1 million Syrians live under temporary protection in Turkey. The aim of this study is to evaluate the educational practices for Syrian children under temporary protection according to the views of teachers and administrators and the relevant documents. In the study, Kurt Lewin's force field analysis was used to analyze the status of educational practices for Syrian children under temporary protection. With this analysis method, the driving and inhibiting forces affecting the current situation were identified, and suggestions that could reveal the current situation and provide change were developed. Phenomenology design was used in the data collection phase.  Interview and document analysis were used as data sources. The interview form was developed after a literature review, revised in line with expert opinions and finalized with pilot applications. The study group consisted of teachers and school administrators working in Istanbul with Syrian students under temporary protection. A total of 56 teachers and 14 school administrators were interviewed using the maximum diversity sampling method. In addition, a document analysis including legal regulations on foreigners, reports on Syrians and doctoral dissertations was conducted. Within the scope of document analysis, 8 legal texts, 12 reports and 26 doctoral dissertations were analyzed. As a result of the research, education policies developed and implemented for Syrians under temporary protection were evaluated. Education policies for Syrians under temporary protection can be evaluated in four periods. While these policies have been partially implemented, it is seen that policies for schooling have yielded positive results. The fact that students cannot fully learn Turkish may cause negativities in education and training processes. In the research, an education model that can be used in migration situations is also presented as a suggestion.