Mali'de Kur'an-ı Kerim çalışmaları
The studies of the Holy Qur'an in mali
Yazar: MAHAMOUDOU KONTA
Danışman: PROF. DR. HARUN ÖĞMÜŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Kuzey ve Batı Afrika İslamiyet'in ilk yayıldığı yerlerden biridir. Batı Afrika'da bulunan günümüz Mali Cumhuriyeti'nin bulunduğu yerde Gana İmparatorluğu bulunmaktaydı. Gana miladi VII. yüzyılda tüccarlar vasıtasıyla İslam'la tanışmıştır. Gana İmparatorluğu yıkıldıktan sonra yerine kurulan Mali İmparatorluğunda İslam daha yaygın bir hale gelerek hâkim kültür olmuştur. XIII. yüzyılda Mali İmparatoru Mansa Musa (1312-1337) bir hac yapmış ve hacdan ilim ve bilim adamlarıyla beraber dönmüştür. Beraberinde getirdiği bu âlimler sayesinde Mali'de eğitim faaliyetleri, sanat, mimarlık vb. çalışmaları ivme kazanmıştır. Songay Devleti bu gelişmeleri devam ettirmiştir. Diğer taraftan da XIX. yüzyıl sonlarında Mali, sömürgeye direniş mücadelesini kaybederek Fransa'nın sömürgesi altında yaklaşık 70 sene kalmış 1960 yılında Mali cumhuriyet olarak tekrar bağımsızlığını kazanmış ve sonrasında üç kere yönetim biçimi değiştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, bu tarihi gelişmeler göz önünde bulundurularak Mali'deki Kur'ân eğitim-öğretim, tefsir ve anlayışına, bunun toplumdaki karşılığının nasıl olduğuna ve yerel dilde yazılmış meal çalışmalarına ışık tutmaktır. 
Çalışmada Mali'de Kur'ân çalışmalarının tarihsel gelişimi, kurumları ve âlimler hakkında yazılmış kaynaklardan elde edilen bilgiler çerçevesinde ilmi-akademi tasvir yapılmıştır. Tarih boyunca yaşanan değişimler (imparatorluk, kısa ömürlü ve küçük devletler, sömürgecilik hareketleri, rejim değişmeleri vb.) Mali'de Kur'ân eğitim-öğretimine ilişkin fazla farklıklık etmemişken uygulama ve anlayışı konusunda farklıklık etmiştir. Eskiden Mali, Songay İmparatorlukları ve Masina gibi devletlerde Kur'ân-ı Kerîm, siyasî, hukukî gibi alanlarda aktif rol alırken şimdi ise bu tür konularda pasif olmakla birlikte Kur'ân-ı Kerîm, toplumda kutsallığını ve saygınlığını korumaktadır.

Abstract:
North and West Africa are among the first places where Islam spread. The Ghana Empire was located in what is now the Republic of Mali in West Africa. Ghana was introduced to Islam in the 7th century AD through traders. After the fall of the Ghana Empire, Islam became more widespread and dominant in the Mali Empire that replaced it. In the 13th century, Mali Emperor Mansa Musa (1312-1337) made a pilgrimage and returned with scholars and scientists. Thanks to these scholars, education, art, architecture, and other activities gained momentum in Mali. The Songhai State continued these developments. On the other hand, Mali lost its resistance to colonialism in the late 19th century and remained under French colonial rule for about 70 years until it regained its independence as a republic in 1960 and subsequently changed its form of government three times. The aim of this study is to shed light on Quranic education, interpretation, and understanding in Mali, how it is reflected in society, and translations written in local languages, taking into account these historical developments.
In the study, an academic description was made within the framework of information obtained from sources written about the historical development of Quranic studies, institutions, and scholars in Mali. While changes throughout history (empires, short-lived and small states, colonial movements, regime changes, etc.) have not made much difference in terms of Quranic education in Mali, they have made a difference in terms of practice and understanding. In the past,while the Qur'an played an active role in political and legal fields in former Mali and Songhai Empires and states such as Masina, it is now passive in such matters but still maintains its sanctity and respectability in society.