Nâtıkî Dîvânı (karşılaştırmalı metin-inceleme) /
Yazar: SAİT ÖZER
Danışman: PROF.DR. MEHMET ARSLAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Nâtıkû, şiirlerinde mutasavvıf bir şâir olarak karşımıza çıkmaktadır. Ne yazık kihayatı hakkında edebiyatın muteber kaynaklarında herhangi bir bilgi yeralmamaktadır. Dûvânında Sadrazam Sinan Paşaya atfen yazdığı bir kasûdesi vardır.Bu kasûdenin bir beyiti tarih düşürmedir. Tarih beyiti hesaplandığında Ml.1595'e,yani Sultan III. Mehmed'in tahta çıktığı ve Sinan Paşanın da sadrazam olduğu tarihetekabül etmektedir. Bu bilgiden hareketle şimdilik, Nâtıkû'nin XVI. yüzyılşâirlerinden olduğunu söylemek mümkündür. Elimizde Türkiye'deki kütüphanelerdeulaşabildiğimiz kadarıyla üç nüshası olan bir dûvânı mevcuttur.Nâtıkû, şiirlerinde tasavvufu bir araç değil amaç olarak kullanmıştır. Pek çokşiiri tasavvuf içeriklidir. Bunun yanı sıra söyleyiş güzelliğinin ileri seviyede olduğumanzÃ»meleri de vardır.Hazırladığımız tezde önce Nâtıkû'nin elde ettiğimiz bilgiler ışığında hayatı veedebû kişiliği incelenmiştir.Değerlendirme bölümünde yaptığımız çalışma gözden geçirilmiş, gereklitespitlere yer verilmiştir.Bibliyografya bölümünde dolaylı veya doğrudan faydalandığımız kaynaklar yeralmaktadır. Metin Kurmada İzlenen Yol kısmında transkripsiyonlu metnin ortayaçıkmasında takip edilen yol anlatılmıştır.Çalışmamızın asıl kısmını üç yazma nüshadan hareketle hazırladığımız dûvânmetni oluşturmaktadır. Eserin manzÃ»me ve beyit numaraları verilerek hazırlananSistematik Metin İndeksi çalışmanın son bölümüdür.

Abstract:
Nâtıkû is a poet who deals with mysticism in his poems. Uforturotely, there isno information about his life in estimated literal sources. There is a ?kaside? in hisdûvân which is referred to Sadrazam Sinan Paşa one two lines of this ?kaside? isabout Sadrazam Sinan Paşa?s ascending to the throne. When the time of two lines isaccounted, it is carresponded to A.C. 1595, that is the time of Sultan III. Mehmed?sasrending to the throne and Sinan Paşa?s being Sadrazam. Krowing this information,it is passible to say that Nâtıkû is a poet of 16s. We have got a dûvân of him which hasthree copies that we can obtain in Turkish libraries.Nâtıkû uses the mysticism for an aim rot for a tool. Mast of his poesm containsmysticism. Besides, he has got poesm which are very excellent in speech.Firstly, in the light of the information that we have, the life and the literalpersonality of Nâtıkû has been evaluated. Following dûvân of Nâtıkû was examinedin the aspect of shape and content. The content examination was dealed in four parts,and it was examined and evaluated as detailed as we can.İn the evaluation part, text was reviewed and necessary investigations weremade. İn the bibliography part, the sources that we have used directly or indirectlywere founted. İn the part of text establishment way, it was explained how to formtranscriptionist text.The text of dûvân which has been prepared by using 3 hand-writing copies, andfinally, Sistematic Text İndex of poem and two-lined poems, which were givennumbers, were prepared.