Şanlıurfa ili içme suyunda trihalometan potansiyelinin belirlenmesi
Determination of trihalomethane potential in sanliurfa drinking water
Yazar: KIRIKÇI AHMET
Danışman: DOÇ.DR. SİNAN UYANIK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ŞANLIURFA İLİ İÇME SUYUNDA TRİHALOMETAN POTANSİYELİNİNBELİRLENMESİAhmet KIRIKÇIÖZETŞanlıurfa İlinin temiz ve sağlıklı su ihtiyacının karşılanabilmesi amacıylaKasım 2003'te İçme Suyu Arıtma Tesisi tamamlanıp devreye alınmıştır.Ülkemizdeki bir çok arıtma tesisinde olduğu gibi bu tesiste de ön dezenfeksiyonprosesinde klorlama yapılmaktadır. Bu çalışma ile, ön dezenfeksiyon sonrasındaoluştuğu bilinen, ve kanserojen madde olarak dünyada ciddi sınırlamalar getirilenTHM'ların Şanlıurfa İçme Suyu Arıtma Tesisinden sağlanan suda oluşumunungözlemlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda Ocak ile Nisan aylarını kapsayan dört aylık dönemde;toplam dört defa arıtma tesisi girişinden (ham su), ön klorlama sonrasından,durultucu çıkışından, filtrasyon çıkışından, temiz su deposundan; şebekenin M1 diyeadlandırılan hattın 500, 1000, 2500, 5000., M2 diye adlandırılan hattın 500, 1000,2500, 5000. metrelerinde tespit edilen toplam 13 noktadan ikişer set olacak şekildenumuneler alınmıştır. Numune alma esnasında ön klorlama klor dozu 0.5 mg/L,filtrasyon sonrası son klorlamada ise klor dozu 0.6 mg/L olarak ölçülmüştür. Alınannumunelerin 24 saatlik bekleme süresi sonrasında analizleri yapılmıştır.Elde edilen sonuçlar incelendiğinde USEPA tarafından öngörülen limit olan80 Âµg/L değerinin; Arıtma tesisinde, ortalama TTHM konsantrasyonları ham suda2.47 Âµg/L, ön klorlama sonrasında 3.39 Âµg/L, durultucu çıkışında 8.05 Âµg/L,filtrasyon sonrasında 7.83 Âµg/L, tesis çıkışında ise 12.23 Âµg/L olarak ölçülmüştür.Arıtma tesisinin beslediği şebekelerden M1 olarak adlandırılan hattaki ortalamasonuçlar 12.38-17.45 Âµg/L; M2 olarak adlandırılan hattaki ortalama sonuçlar ise13.51-18.98 Âµg/L olarak bulunmuştur. Mart ayında tespit edilen 33.22 Âµg/Lmaksimum TTHM konsantrasyonunun dahi, USEPA tarafından öngörülen çokaltında olduğu görülmüştür.Şanlıurfa ilinin iklim koşulları düşünüldüğünde; çalışmanın, su sıcaklığının25 oC değerlerine ulaştığı Haziran-Ağustos aylarını da kapsayacak bir yıllık periyodayayılması daha faydalı olacaktır.

Abstract:
DETERMINATION of TRIHALOMETHANE POTENTIAL IN SANLIURFA DRINKINGWATERAhmet KIRIKÇISUMMARYDrinking Water Treatment Plant has been completed and put in use toresponse the clean and healty water demand of Sanliurfa City in October 2003. Inthis plant, chlorination has been apllied for disinfection like the other treatmentplants in our country. With this study, the observation of THMs formation after thedisinfection has been aimed in Sanliurfa Drinking Water Plants. THMs are known asa carcinogenic matter, in the world for health concern.For this aim, the samples are taken from 13 sampling points for four timesduring January-April. These samples are taken from after chlorination, at the exits ofthe clarifier and filtration, in the fresh water storage, at 500, 1000, 2500, 5000thmeters of the M1 and M2 line. The chlorine dozage values were measured between0.5 mg/L and 0.6 mg/L after the chlorination and the filtration. Analysis of thesamples were done after the detention time for 24 hours.When the results were examined against to 80 Âµg/L limit value of USEPA,the average concentration of TTHM were measured in raw water, after chlorination,exit of clarifier, after filtration and exit of the plant respectively 0.47 Âµg/L, 3.39Âµg/L, 8.05 Âµg/L, 7.83 Âµg/L and 12.23 Âµg/L. Average results of the M1 Line which isfed by treatment plant were measured 12.38- 17.45 Âµg/L, average results of M2 Linewere measured 13.51-18.98 Âµg/L. It was seen that the maximum TTHMconcentration of March was 33.22 Âµg/L, which is below the limit concentration ofUSEPA.When the weather condition of Sanliurfa considered, this study must beapplied during a year because of the 25 oC water temperature in June and August.