Dokuz Eylül Üniversitesine başlayan öğrencilerde aile yapısı ve sosyal görünüş kaygısının yeme bozukluğu riski ile olan ilişkisi
The relation of family structure and social appearance anxiety to eating disorder risk in students starting at Dokuz Eylül University
Yazar: AHMET ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHTAP KARTAL ; UZMAN GİZEM LİMNİLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Aile yapısı = Family structure ; Anksiyete = Anxiety ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Üniversite öğrencileri = University students ; İzmir = Izmir

Özet:
Yeme bozuklukları, sağlığı veya psikososyal işlevi bozan sürekli bir yeme veya yeme ile ilişkili davranış bozukluğu ile kendini gösterir. Yaş, cinsiyet, sosyokültürel durum, psikolojik etmenler, kişinin özellikleri, genetik faktörler ve biyolojik etmenlerin yeme bozukluğunda etkili olduğu öne sürülmüştür. Yeme bozukluklarının toplumda görülme sıklığı gün geçtikçe artmakta olup, yeme bozukluğu ile ilişkili faktörler çoğunlukla yeme bozukluğu tanısı olan bireyler üzerinde çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı üniversiteye yeni başlayan öğrencilerde yeme bozukluğu riski ile aile yapısı ve sosyal görünüş kaygısının ilişkisini saptamaktır.
Kesitsel analitik tipteki çalışma, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesindeki Denizcilik, Fen-Edebiyat, Hukuk, Mimarlık, Mühendislik, İşletme Fakültelerine 2018-2019 döneminde başlayan öğrencilerden 683'ü ile yüz yüze anket yöntemi uygulanarak Eylül 2018'de yapılmıştır. Kullanılan veri formu öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, 40 sorudan oluşan Yeme Tutum Testi (YTT), 36 sorudan oluşan Aile Yapısını Değerlendirme Aracı (AYDA) ve 16 sorudan oluşturulan Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeğini (SGKÖ) içermektedir. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 programında ki-kare, t testi ile ANOVA testleri kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi.
Katılımcıların %10,2'sinde yeme bozukluğu riski bulunmuştur. Yapılan analizlerde kadın cinsiyet (p=0,013), yaşın küçük olması (p=0,022), babanın otoriter olması (p=0,029), sosyal görünüş kaygısı (p=0,010) ve aile yapısının daha olumsuz olarak değerlendirilmesi (p=0,022) yeme bozukluğu ile ilişkili bulunmuştur. Yeme bozukluğu riski olanların, AYDA puan ortalaması düşük bulunmuştur. Bu da yeme bozukluğu riski olanların aile yapılarının, risk olmayanlara göre daha problemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca yeme bozukluğu riski olanlarda sosyal görünüş kaygısı daha fazla gözlenmiştir. 
Yeme bozukluğu riski olan gençler değerlendirilirken aile yapıları da göz önünde bulundurulmalıdır. İleride yeme bozukluğu riski olan gençlerin ebeveynlerin, aileleri hakkındaki düşünceleri içeren çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
Eating disorders are manifested by a continuous eating or eating-related behavior disorder that impairs health or psychosocial function. It has been suggested that age, gender, sociocultural status, psychological factors, person's characteristics, genetic factors and biological factors are effective in the occurrence of eating disorders. The incidence of eating disorders in the society is increasing day by day, and the factors related to eating disorder are mostly studied on individuals with definite diagnosis. The aim of this study is to determine the relationship between the risk of eating disorders and family structure and social appearance anxiety of students starting university. 
The cross-sectional analytical study was carried out with face-to-face survey methods in September 2018 with the participation of 683 of the students who started Faculties of Maritime, Science-Literature, Law, Architecture, Engineering and Business at the Dokuz Eylül University Tınaztepe Campus in the 2018-2019 period. The data form used includes students' sociodemographic characteristics, Eating Attitude Test (EAT-40) consisting of 40 questions, Family Structure-system Assessment Device (AYDA) consisting of 36 questions and Social Appearance Anxiety Scale (SAAS) consisting of 16 questions. The data obtained were evaluated in SPSS 22.0 program using chi-square, t test and ANOVA tests. For statistical significance p<0.05 was accepted.
Eating disorder risk was found in 10.2% of the participants. In the analysis, female gender (p = 0.013), young age (p = 0.022), father being authoritarian (p = 0.029), presence of social appearance anxiety (p = 0.010) and family structure defined more negative (p = 0.022) were found to be related with eating disorder. The AYDA score average of those at risk of eating disorders was found to be low. This shows that family structures of those at risk of eating disorders are more problematic than those without risk. In addition, social appearance anxiety was observed more in those at risk of eating disorders.