Tekrarlayan yatışları olan çocuk hastalarda malnütrisyon değerlendirmesi
Evaluation of malnutrition in pediatric patients with recurrent hospitalizations
Yazar: ORHAN KAZAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN ÇADIRCI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÜZELÇİÇEK
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Malnutrisyon, genel olarak beslenmenin insan vücudunun fizyolojik-metabolik
düzenini bozacak şekilde eksik veya düzensiz olmasıyla karşılaşılan klinik tabloların genel adıdır.
Her sene 11 milyon civarı 60 ay altı çocuk ölümlerinde % 60 oranında sebep malnutrisyondur.
Bununla birlikte çocuk ölümlerinin malnutrisyon kaynaklı % 60'lık kısmın % 99 gibi çok büyük bir
kısmı gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Ciddi malnutrisyonlu hastaların %50'den fazlası
hayatını kaybetmektedir. En büyük riske sahip olan popülasyon 5 yaşın altındaki çocuklardır. Bu
popülasyon, olumsuz çevre şartlarından çabuk etkilendiği gibi şartlar olumlu şekilde düzeltildiğinde
öteki yaş gruplarına göre daha hızlı yanıt verirler. Bu araştırmada hastaneye yatırılan çocukların
başvuru sırasında nütrisyonel durumları, nütrisyonel durumun tanı ve anne sütü ile ilişkisinin
araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.12.2019-29.02.2020 tarihleri arasında Harran Üniversitesi
Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Genel Servisi'nde yapıldı.
Çalışmaya bu tarihler arasında servise birden fazla hastane yatış öyküsü olup kronik hastalık,
malignite ve sendromik rahatsızlığı olmayan 0-18 yaş arası hastalar dahil edildi. Çalışmada 180
hastaya ulaşıldı. Çalışmaya alınan hastaların boy, kilo ve baş çevresinin antropometrik ölçümleri
yapıldı. Her hastanın yaş, boy ve kilo değerleri kullanılarak; yaşa göre boy ve boya göre ağırlık
Waterlow hesaplaması yapıldı. Araştırma sonucuna elde edilen veriler SPSS 22 programında analiz
edilmiştir. Betimsel verilere ait bulgular yüzde (%) ve frekans (f) olarak verilmiştir. Hafif, orta ve
ağır düzeydeki kronik ve akut malnutrisyonu olan hastaların bazı değişkenlere göre dağılımını test
etmek amacıyla ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Yüzseksen olgunun %58,7'i erkek, %41,3'ü ise kız idi. Hastaların %74,3'ü
hastanede iki kez yatış öyküsü varken, %16,8'i üç-dört kez, %8,9'u ise dörtten fazla hastanede yatış
öyküsü var idi. Hastaların yatış sebeplerinin %67'si alt solunum yolu enfeksiyonları (ASYE) % 14'ü
akut gastroenterit (AGE) ve %10,6'sı idrar yolu enfeksiyonları (İYE) idi. Çalışmamızda yüz seksen
olgunun 84'ünde (%46,9) Waterlow sınıflamasına göre yatış anında kronik malnutrisyon saptandı.
Bunların 50'si erkek, 34'ü ise kız idi. Kızlarda görülen kronik malnütrisyonun %64,71'i hafif,
%11,76'sı orta ve %23,53'ü ağır derecede idi. Erkeklede görülen kronik malnütrisyonun ise %64'ü
hafif, %18'i orta ve %18'i de ağır derecede idi. Çalışmamızda yüz seksen olgunun 56'sında (%31,3)
Waterlow sınıflamasına göre yatış anında akut malnutrisyon saptandı. Bunların 30'u erkek, 26'sı kız
idi. Kızlarda görülen akut malnutrisyonun % 46'sı hafif, % 27'si orta ve % 27'si de ağır derecede idi.
Erkeklerde görülen akut malnutrisyonun ise %70'i hafif, %20'si orta ve %10'u da ağır derecede idi.
Sonuç: Hastanemiz çocuk sağlığı ve hastalıkları servisinde yatırılarak takip edilen olgularda
yatış esnasında Waterlow sınıflamasına göre % 46,9'unda kronik malnütrisyon saptanırken, %
31,3'ünde akut malnutrisyon saptanmıştır. Yatış esnasında malnutrisyonun en fazla görüldüğü yaş
grubu 1-6 aylık (% 44,1) gruptur. Yatış tanılarına göre olgular değerlendirildiğinde en sık yatış nedeni
ASYE, ikinci sırada AGE, üçüncü sırada ise İYE'dir. Araştırmaya katılan hastaları annelerinin en sık
yaş ortalaması 26-30 iken (% 31,3) hastaların babaları ağırlıklı 35 yaş ve üzeridir (% 32,4).
Çocuklarda hastaneye yatış beslenme durumunu kötü yönde etkilememekte fakat morbidite ile
mortalitenin en önemli nedeni olan malnütrisyon görülme oranını da azaltmamaktadır. Bu konuda
sağlık çalışanlarının farkındalığının arttırılmasına ve hastanede malnütrisyonun etkin tedavisinin
sağlanması için yeni stratejilerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Malnutrition is the general name of the clinical picture in which nutrition is
encountered incomplete or irregular in a way that disrupts the physiological-metabolic order of the
human body. Each year, approximately 11 milion children under 60 months of age are dying and 60%
of the deaths are caused by malnutrition. In addition, 60% of child mortality due to malnutrition
occurs 99% in developing countries. However, more than 50% of patients with severe malnutrition
die. The population at greatest risk is children under the age of 5. This population responds quickly
to negative environmental conditions and responds more quickly than other age groups when
conditions are positively corrected. In this study, it was aimed to investigate the nutritional status of
the hospitalized children during the application, the diagnosis of the nutritional status and the
relationship between breast milk feeding.
Material and Method: This study was conducted at the Hospital of Harran University,
Child Health and Diseases Inpatient Clinic between 01.12.2019-29.02.2020. Between these dates,
patients between 0-15 years old were included and patients who had a history of more than one
hospitalization and who did not have chronic disease / malignancy / syndromic disease. In the study,
180 patients were included. To the patients included in the study, anthropometric measurements of
the height, weight and head circumference were performed. According to the age, height and weight
values of the each patient; Waterlow calculation was used to determinate height for age and height
for weight. The datas obtained from the research were analyzed in SPSS 22 program. Findings of
descriptive data are given in percent (%) and frequency (f). According to some variables, Chi-square
test was performed to test the distribution of patients with mild, moderate and severe levels of chronic
and acute malnutrition.
XII
Results: 58.7% of the 180 cases were male and 41.3 % were female. 74.3 % of the patients
had a history of hospitalization twice, 16.8% of them between three and four times, 8.9% of them had
more than four hospitalizations. The hospitalization of the patients was due to 67 % lower respiratory
tract infections (LRTI),14% acute gastroenteritis (AGE) and 10.6% urinary tract infections (UTI). In
our study, 84 (46.9%) of 180 patients were diagnosed with chronic malnutrition at the time of
hospitalization according to the Waterlow classification, 50 of the patients were male and 34 were
female. The distribution of chronic malnutrition seen in females was 64.71 % mild, 11.76% was
moderate and 23.53% was severe. 64% of chronic malnutrition in males was mild, 18% was
moderate and 18% was severe. In our study, 56 (31.3%) of 180 patients were diagnosed with acute
malnutrition at the time of hospitalization according to the Waterlow classification, 30 of the patients
were male and 26 were female. The distribution of acute malnutrition seen females was 46% mild,
27% was moderate and 27% was severe. 70% of the acute malnutrition in males was mild, 20% was
moderate and 10% was severe.
Conclusion: According to the Waterlow classification, 46.9% chronic malnutrition was
detected in the hospitalized pediatric patients during hospitalization, while acute malnutrition was
detected 31.3%. The age group in which malnutrition is most common during hospitalization is 1-6
months (44.1%). When the cases are evaluated according to the hospitalization diagnoses, the most
common reason for hospitalization is LRTI (lower tract respiratory infection), then AGE (acute
gastroenteritis) was the second reason and UTI (urinary tract infection) was the third reason. The
average age of the mothers of the patients who participated in the study was between 26-30 (31.3%),
while the fathers of the patients were 35 years old and over (32.4%). Hospitalization in children does
not adversely affect the nutritional status of the child and unfortunately does not reduce the high
frequency of malnutrition, which is the most important cause of morbidity and mortality. New
strategies need to be developed to raise awareness of healthcare professionals and to provide effective
treatment of malnutrition in the hospital.