Kliniğimizde perkütan koroner girişim yapılan hastalarda iskemik ve hemorajik strok insidansı
Incidence of ischemic and hemorrhagic stroke in patients undergoing percutaneous coronary intervention in our clinic
Yazar: EMRAH ÖZBEK
Danışman: DOÇ. MÜNTECEP AŞKER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Kardiyovasküler cerrahi girişimler = Cardiovascular surgical procedures ; Komplikasyonlar = Complications ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; İnme = Stroke

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de ölümün başlıca sebepleri arasında yer alan kronik iskemik kalp
hastalığı, aynı zamanda hayat kalitesinde de düşüşe yol açmakta ve kronik bir hastalık olarak
hastaların uzun süreli ilaç kullanmasına sebep olmaktadır. Koroner kalp hastalığının tedavisinde
uygulanan girişimsel yöntemlerden biri olan perkütan koroner girişim oldukça başarılı sonuçlar
veren bir yöntemdir. Ancak PKG sonrasında hastaların bazı ilaçları kullanması gerekmektedir.
Bu ilaçların başlıcaları kan sulandırıcı olarak bilinen ilaçlardır. Bu ilaçlar kanın viskositesini
azaltarak başta kanama olmak üzere çeşitli komplikasyonlara neden olabilmektedirler. PKG ve
ardından kullanılan ilaçların komplikasyonları oldukça önemlidir. Bu komplikasyonlardan biri de
serebrovasküler olay olarak da isimlendirilen, beyin damarlarında meydana gelen kanama ya da
tıkanmaya bağlı görülen ve uzun vadede felçle sonuçlanan inme durumudur.
Bu çalışmada, PKG yapılan hastalarda, işlemden sonraki dönemde, sonuçları itibariyle
yıkıcı niteliğe sahip bir komplikasyon olarak inme gelişimi ele alınmıştır. Hastalar PKG
işleminden sonra takip edilmiş ve inme (hem hemorajik hem iskemik) gelişen hastalar
belirlenerek bu hastalar analiz edilmiştir. Böylece bu hastalarda olası risk faktörlerinin tespit
edilerek önlenmesi için neler yapılabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamız, retrospektif bir çalışma olup; Kasım 2016 - Eylül 2019 tarihleri arasında
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi, Kardiyoloji Kliniğine başvurup tüm
sebeplerle (elektif ve acil) perkutan koroner girişim yapılan toplam 3.811 hasta dahil edilmiştir.
Bu hastaların dosyaları geçmişe yönelik olarak taranmış ve PKG sonrası dönemde tomografi
ve/veya MR ile inme tanısı konan hastalar belirlenmiştir. Bu hastaların dosyasından elde edilen
demografik veriler ve laboratuar verileri istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Çalışma bulgularına göre PKG yapılan 3.758 hastanın toplam 49'unda (%1.3) işlem
sonrası süreçte serebrovasküler olay (SVO) geliştiği saptanmıştır. 49 hastanın 43'ünde (%87.8)
iskemik inme (infarkt) saptanırken, 6 hastada (%12.2) hemorajik inme saptanmıştır. Hastalara
uygulanan işlemden sonra SVO gelişene kadar geçen ortalama süre ortalama 115.88 gün olup,
ortalama LVEF de % 43.88 olarak kaydedilmiştir. SVO gelişen hastaların gelişmeyenlere kıyasla
yaşlarının daha ileri olduğu, ayrıca kandaki beyaz küre (WBC) sayısı, kan üre düzeyi, kreatin
düzeyi ve kan glukoz düzeyi SVO gelişmeyenlere kıyasla anlamlı oranda daha yüksek saptandığı
belirlenmiştir. İki grup arasında kan lipid parametreleri ve diğer bakılan laboratuvar değerler
ix
açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Özellikle yaş ve kreatin değerlerinin yüksekliği,
SVO gelişimi açısından bağımsız birer risk faktörü olarak belirlenmiştir.
Çalışma verilerimize göre PKG yapılan hastaların küçük bir bölümünde görülen inme,
sonuçları itibariyle ölümcül etkiler doğurabilmektedir. Bu nedenle inme açısından öngörücü
olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve bunlara yönelik önlem alınması önem arz
etmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalarla bu verilerin doğrulanması ve PKG yapılacak
hastalarda inmeyi öngörmek açısından önemli olabilecek diğer risk faktörlerinin saptanması, bu
yıkıcı komplikasyonun ve olumsuz sonuçlarının minimalize edilmesine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Chronic ischemic heart disease, which is among the main causes of death in Turkey and
all around the world, leads to a decrease in quality of life and causes long-term medication as a
chronic disease. Percutaneous coronary intervention, which is one of the interventional methods
applied in the treatment of coronary heart disease, has very successful results. However, patients
need to use some medications after PCI. The main of these drugs are drugs known as blood
thinners. These drugs can reduce the viscosity of the blood and cause various complications,
especially bleeding. Complications of PCI itself and subsequent drugs are very important. One of
these complications is a stroke, which is also called cerebrovascular accident, is seen due to
bleeding or blockage in the brain vessels, resulting in stroke in the long term.
In this study, the development of stroke as a devastating complication in patients with
PCI, in the period after the procedure, is discussed. Patients were followed up after the PCI
procedure and patients who developed stroke (both hemorrhagic and ischemic) were identified
and analyzed. Thus, it is aimed to determine what can be done to identify and prevent possible
risk factors in these patients.
This study has retrospective nature. A total of 3,811 patients who applied to the
Cardiology Clinic of Van Yüzüncü Yıl University, Dursun Odabaş Medical Center between
November 2016 and September 2019 and underwent PCI for all reasons (elective and
emergency) were included. The records of these patients were scanned retrospectively and
patients who had a diagnosis of stroke with tomography and / or MRI in the post-PCI period
were identified. Demographics and laboratory data obtained from the records of these patients
were statistically analyzed.
According to our data, 49 (1.3%) of 3.758 patients who underwent PCI developed a
cerebrovascular accident (CVA) in the post-procedure period. Ischemic stroke (infarct) was
detected in 43 (87.8%) of 49 patients, while hemorrhagic stroke was detected in 6 patients
(12.2%). After the procedure applied to the patients, the average time to develop CVA was
115.88 days and the average LVEF was recorded as % 43.88. It was determined that patients
who developed SVO were older than those who did not, and the count of white blood cells
(WBC), blood urea levels, creatinine levels, and blood glucose levels were significantly higher
than those without SVO. There was no significant difference between the two groups in terms of
xi
blood lipid parameters and other values. In particular, age and high creatinine values were
determined as independent risk factors for the development of SVO.
In conclusion, stroke seen in a small portion of patients undergoing PCI may have
deleterious effects. Therefore, it is important to identify risk factors that may be predictive of
stroke and take precautions for them. Confirming these data with future studies and identifying
other risk factors that may be important in predicting stroke in patients with PCI will contribute
to the minimalization of this devastating complication and its negative consequences.