Web temelli eğitimde bilişüstü haritalama aracının öğrencilerin öz düzenleme becerilerine, bilişüstü farkındalıklarına ve başarılarına etkisi
The effects of metacognitive mapping tool on the self-regulation skills of students, metacognitive awareness and achievement of these students in a web based education
Yazar: SERDAR ÇİFTCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKİF OCAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Bilgisayar eğitimi = Computer education ; Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Bilişüstü stratejiler = Metacognitive strategies ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Haritalama = Mapping ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz düzenleyici haritalar = Self-organizing maps

Özet:
Bu araştırmanın amacı, web temelli eğitim ortamlarında öğrencilerin bilişüstünü destekleyecek bir araç geliştirilmesi ve geliştirilen aracın öğrencilerin öz düzenlemelerine, bilişüstü farkındalıklarına ve başarılarına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın bağımsız değişkeni web temelli eğitim ortamında kullanılan ?Bilişüstü Haritalama Aracı?, bağımlı değişkenleri öğrencilerin öz düzenleme beceri düzeyleri, bilişüstü farkındalıkları ve başarı düzeyleridir.Çalışma, 2010-2011 öğretim yılı bahar döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar Öğretim Teknolojisi Eğitimi Bölümü üçüncü sınıf ikinci yarıyıl programında ?Veri Tabanı Yönetim Sistemleri? dersini alan 55 öğrencinin katılımı ile 8 hafta süresince gerçekleştirilmiştir. Uygulama esnasında öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Öğrenciler; öz düzenleme beceri düzeyleri, bilişüstü farkındalıkları ve başarı düzeyleri açısından denkleştirilerek bilişüstü haritalama aracının bulunduğu ve bulunmadığı web temelli eğitim ortamlarına yansız olarak atanmışlardır.Uygulamada kullanılan web temelli eğitim ortamı ve bilişüstü haritalama aracı, PHP programlama dili ve MySQL veri tabanı yönetim sistemi kullanılarak hazırlanmıştır. bilişüstü haritalama aracı bilişüstü modellerine uygun olarak planlama, izleme, öz değerlendirme ve yeniden düzenleme aşamaları temel alınarak geliştirilmiştir. Öğrencileri ders çalışmaya teşvik etmek ve düzenli olarak sistemi kullanmalarını sağlamak amacıyla 6 adet görev sunulmuştur. Öğrencilerin öz düzenleme becerilerinin belirlenmesinde, Baş (2007) tarafından hazırlanan ?Web Tabanlı Eğitime Yönelik Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği? kullanılmıştır. Bilişüstü farkındalık düzeylerine ilişkin veriler, Schraw ve Dennison (1994) tarafından geliştirilmiş, Akın, Abacı ve Çetin (2007) tarafından Türkçe uyarlaması yapılmış olan ?Biliş ötesi Farkındalık Envanteri? ile elde edilmiştir. Başarı düzeylerine ilişkin verilerin elde edilmesi için çalışma öncesinde başarı testi geliştirilmiştir. Başarı düzeyleri belirlenirken geliştirilen başarı testi ile elde edilen verilerden faydalanılmıştır.Sekiz hafta süren uygulama süreci sonrasında, kovaryans analizi (ANCOVA) sonuçlarına göre, öğrencilerin öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontest öz düzenleme beceri ortalama puanları arasında, bilişüstü haritalama aracı bulunan ortamda çalışan öğrenciler lehine anlamlı bir farkın bulunduğu [F(1-52) = 4,56 p<.05] görülmektedir. Öğrencilerin öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontest bilişüstü farkındalık ortalama puanları arasında anlamlı bir farkın bulunmadığı [F(1-52) = 0.08, p>.05] görülmektedir. Başarı testine ilişkin yapılan analizde, öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontest başarı ortalama puanları arasında, bilişüstü haritalama aracı bulunan ortamda çalışan öğrenciler lehine anlamlı bir farkın bulunduğu [F(1-52) = 7 p<.05] görülmektedir.Verilerin analizi ile elde edilen sonuçlar doğrultusunda, web temelli öğrenme ortamlarına dahil edilen bilişüstü haritalama aracının öğrencilerin öz düzenleme becerilerine ve başarılarına olumlu etkiye sebep olduğu görüşmüştür. Bilişüstü farkındalık düzeyleri deney ve kontrol gruplarına göre ele alındığında aracın etkisi görülmemiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to develop a metacognitive mapping tool which will support students? metacognition and to determine the effect of this tool on the students? self-regulation, metacognitive awareness and achievement. The independent variable of the study is the ?metacognitive mapping tool? which is used in a web based education environment. The dependent variables of the study are the level of the students? self-regulation skills, their metacognitive awareness and their level of achievement.The study was conducted in the spring semester of the 2010-2011 academic year in a duration of 8 years with the participation of 55 students taking the ?Database Management Systems? course within the third grade second semester program of the Department of Education on Computer Education Technologies in Gazi University Faculty of Education. During the application, pre-test and post-test research design was used. The students have randomly been assigned to web based education environments where the mapping tool were and were not present after equilibrating the students in terms of their level of self-regulation skills, metacognitive awareness and level of achievement.The web based educational environment and the metacognitive mapping tool used in the application has been prepared by using PHP programming language, and MySQL database management system. The metacognitive mapping tool has been developed based on the principles of planning according to metacognitive models, monitoring, self-assessment and reorganization stages. 6 assignments have been presented in order to encourage students to study and to ensure their regular use of the system. ?Scale of Self-Regulation Skills for Web based Education? which has been prepared by BAS (2007) has been used in the determination of the self-regulation skills of the students. Data related to the metacognitive awareness has been developed by Schraw and Dennison (1994) and has been obtained by ?Metacognitive Awareness Inventory? which has been adapted to Turkish by Akin, Abaci and Cetin (2007). An achievement test was developed in order to obtain the data related to the level of achievement before the test. The data obtained by the achievement test has been used while the level of achievements was being determined.According to the findings of the covariance analysis (ANCOVA) at the end of the eight-week application period, it has been observed that there is a significant difference between the average scores of the post-test self-regulation skills adjusted according to the pre-test scores of students in favor of the students working in the treatment group [F(1-52)=4.56,p<.05]. The findings of the covariance (ANCOVA) demonstrated that there is no presence of a significant difference between the post-test metacognitive awareness average scores adjusted according to the pre-test scores of the students [F(1-52)=.08,p<.05]. The findings of the covariance analysis (ANCOVA) also demonstrated that there is a significant difference between the post-test achievement average scores adjusted according to the pre-test scores of students in favor of students working in a treatment group [F(1-52)=7,p<.05].In accordance with the findings obtained through the analysis of the data, it has been observed that a metacognitive mapping tool included in the web based learning environments cause a positive effect on the self-regulation levels and achievement of students. The tool has not demonstrated any effects when metacognitive awareness levels are considered according to the experimental and control groups.