Nahçıvan Han ailesinin son kahramanı Cemşit Nahçıvanlı
Jamshid Nakhchivanly the hero of Nakhchivan Khan family
Yazar: İBRAHİM NASİBLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNA ASKEROĞLU ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Askeri tarih = Military history ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Biyografi = Biography ; Nahçıvanlı, Cemşit = Nakhchivanly, Jamshid ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
Tarih boyunca çeşitli Türk devletlerinin ve imparatorluklarının
kurulmasındaki ana faktörlerden biri Türklerin savaşçı ruhu olmuştur. Çeşitli Türk
soylarının askerî birimleri Türk devletlerinin bünyesinde kalmayıp aynı zamanda
diğer bazı devletlerin ve imparatorlukların ordularında görev yapmıştır. Kengerli-Nahçıvanlı soyu da bu şekilde yaşamış kabilelerden biridir. Nitekim 19. ve 20.
yüzyıllara bakıldığıda sadece bu soydan 6 general çıktığı görülür. Bu çalışmada,
Kengerli-Han Nahçıvanlı soyunun son generali olan Cemşit Nahçıvanlı'nın yaşamı
ve askerî faaliyetleri ele alınmaktadır. Çalışma, Azerbaycan ve Türkiye tarih
yazımında, Cemşit Nahçıvanlı'nın yaşamı ve faaliyetleri konusunda yapılan ilk
kapsamlı araştırma çalışması olarak kabul edilebilir. Çalışma sırasında genel teorik
ve özel tarihsel araştırma yöntemleri kullanılmış, bilimsel ilkeler üzerinden olaylar
ve süreçler incelenmiştir.
Birinci bölümde, Azerbaycan tarihinde Cemşit Han'ın da mensup olduğu
Kengerli boyu ve Han Nahçıvanlılar soyunun yeri ve rolünden bahsedilmiştir. Ayrıca
hayatının ilk yılları ve erken askerî eğitim yıllarına değinilmiştir. İkinci bölümde,
Çarlık Rusya ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti dönemindeki askerî faaliyetlerine yer
verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Cemşit Nahçıvanlı'nın bu defa Sovyetler
dönemindeki askerî faaliyetleri, idama mahkum edilmesi ve ölümünü müteakip
beraat edilişi konuları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cemşit Han Nahçıvanlı, Çarlık Rusya, Azerbaycan Halk
Cumhuriyeti, SSCB, I. Dünya Savaşı, Askerî Tarih, Ordu

Abstract:
One of the essential factors in establishing historical Turkish states and
emperorships was the fighting enthusiasm of the Turks. As known military units of
different Turkish tribes passed their army services not only in the military regiments
of the Turkish states but also in the military fields of other states and emperorships.
Right Kangarli-Nakhchivanly are of this kind of tribes. One knows that 6 generals in
the XIX-XX centuries represented this generation respectively. The life and army
activity of Jamshid Nakhchivanly, the last general of Kangarli-Nakhchivanly was
investigated in the dissertation. İt is necessary to stress that this dissertation may be
considered the first research work in historicritics in Azerbaijan and Turkey
dedicated to the life and activity of Jamshid Nakhchivanly. When investigating the
dissertation work general theoretical and special historical investigation methods
were involved to the work and along with this all events and processes were searched
with scientific principles.
The Kengerly traces to which also Jamshid Nakhchivanly was included and
as well as the place and role of the Khan Nakhchivanis are dealt in the first chapter of
the dissertation. Also first years of his life and early periods of his army services, but
in the second chapter about his army services in the Tsar Russia and later on during
the first Azerbaijan Republic periods, in the same time Jamshid Nakhchivani's
miilitary service and activities and as well as his death in repression years and decree
on his pardening are thoroughly investigated in the third chapter of the dissertation
respectively.

Key words: Jamshid Nakhchivanly, Tsar Russia, Peoples Republic of Azerbaijan,
USSR, History Of The World War I, Military History, Army