Gonartrozlu hastalarda kıkırdak ve subkondral kemikteki değişikliklerin klinik, radyolojik ve histopatolojik değerlendirilmesi
Clinical, radiological and histopathological evaluation of changes in cartilage and subchondral bone in patients with KNEE osteoarthritis
Yazar: TOLGA KEÇECİ
Danışman: PROF. DR. HASAN BOMBACI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Kemik kistleri = Bone cysts ; Kıkırdak hastalıkları = Cartilage diseases ; Kıkırdak-artiküler = Cartilage-articular ; Obezite = Obesity ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Radyografi = Radiography

Özet:
Amaç: Bu kesitsel çalışmada ileri derecede gonartrozlu hastalarda
kıkırdak hasarı ve kaybı ile subkondral kemik değişiklikleri, kemik iliği lezyonları
(KİL), subkondral kemik kistlerinin (SKK); klinik radyolojik ve histopatolojik
olarak değerlendirilmesi ve bunların obezite, dizilim bozukluğu gibi durumlarla
ilişkilerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Eylül 2017- Ocak 2018 tarihleri arasında kliniğimize
başvuran 21 gonartrozlu hastanın 22 dizi çalışmaya dahil edildi. Olguların 11
tanesinin sol, 9 tanesinin sağ dizi ve bir olgunun bilateral dizi radyografik olarak
Ahlback sınıflaması ile değerlendirildi. Total diz artroplastisi uygulanan hastaların
eklem materyallerinin mamografi ile yoğunluk ölçümleri yapıldı. Ardından
histopatolojik değerlendirmeye alındı. Hastaların klinik KOOS ve SF-36 skorları
ile ağrı, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve genel sağlık durumları
değerlendirildi. Mekanik aks dizilimi değerlendirilerek 100'nin altı, 10-190 arası ve 190'nin üzeri olacak şekilde üç gruba ayrıldı. Hastalar vücut kitle indekslerine (VKİ) göre 30'un altı ve üzeri olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Oluşturulan bugruplar arasında klinik, radyografik ve histopatolojik bulgular karşılaştırıldı.
Bulgular: İncelenen dizlerin 17' sinde medial tibial platosunda KİL, 19'
unda SKK saptandı. Düşük derece varus olanların lateral tibial platodaki subkondral
kemik yoğunluğu diğerlerinden anlamlı derecede düşük bulundu (p <0,05). Orta
dereceli varuslu hastaların medial femoral kondildeki subkondral kemik yoğunluğu
ve subkondral kemik histolojik sınıflama skoru diğerlerinden anlamlı derecede
yüksek bulundu (p <0,05). Orta dereceli varuslu hastaların medial tibial platodaki
histolojik subkondral kemik ve kıkırdak kalınlıkları şiddetli varuslulardan daha
kalın saptandı (p <0,05). Şiddetli varusu olanların medial tibia platosunda yağ
nekrozu diğerlerinden daha fazla görüldü (p <0,05). VKİ 30'un altında olanların
medial tibial platosunda kemik yoğunluğu, VKİ 30'un üzerinde olanlardan daha
yüksekti (p <0,05). 
Sonuç: Bu çalışmada ileri evre artroz ile KİL ve SKK arasında yüksek
oranda ilişkilidir. Mekanik dizilim bozukluğu ve obezite artroz sürecinde önemli
nedenlerdendir. Gonartrozlu hastalarda subkondral kemik yoğunluğunu ölçmek
için daha detaylı ve tutarlı yöntemlere ihtiyaç vardır.

Abstract:
Purpose: The aim of this cross-sectional study is to investigate the relationship
between cartilage damage and loss, and subchondral bone changes, bone marrow
lesions (BML), subchondral bone cysts (SBC); clinical radiological and
histopathological findings, and their relation with conditions such as obesity and
malalignment in patients with severe knee osteoarthritis.
Material and methods: Twenty-two knees of 21 patients with knee osteoarthritis
admitted to our clinic between September 2017 and January 2018 were included
in the study. Eleven of the cases were left knee, 9 with right knee and 1 with
bilateral knees were evaluated radiographically with Ahlback classification.
Density measurements of joint materials that obtained with total knee arthroplasty
were performed by mammography. After that histopathological evaluation was
performed. Clinical scores evaluated as with KOOS and SF-36 scores, pain,
function in daily living, quality of life and general health status. The mechanical
axe alignment was divided into three groups of less than 10, 10-19 and over 19
degree. Patients were divided into two groups according to body mass index
(BMI) of less than 30 and above. Clinical, radiographic and histopathological
findings were compared between these groups.
Results: In 17 of the knees examined, BML was detected in medial tibial plateau
and SCS was detected in 19 patients. Subchondral bone density in the lateral tibial
plateau of those with low grade varus was significantly lower than the others (p
=0,05). Subchondral bone density and subchondral bone histological classification
score in the medial femoral condyle of moderate varus patients were significantly
higher than the others (p <0,05). The histological subchondral bone and cartilage
thicknesses of the medial tibial plateau in the patients with moderate varus were
found to be thicker than the severe varus (p <0,05). More severe fat necrosis was 
3 seen in the medial tibial plateau of patients with severe varus (p <0,05). Bone
density in medial tibial plateau of the low BMI group (<30) was higher than high
BMI group (>30) (p <0,05).
Conclusions: In this study, there is a high correlation between advanced knee
osteoarthritis and BML, and also SCS. Mechanical malalignment and obesity are
important causes of arthrosis. More detailed and consistent methods are needed to
measure subchondral bone density in knee osteoarthritis.