Pediatrik ilaçların çocuk diş hekimliğinde kullanılan restoratif materyaller üzerindeki eroziv etkilerinin in vitro değerlendirilmesi /
Yazar: ILGIN BAYAR
Danışman: PROF. DR. NEŞE AKAL
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş hekimliği = Dentistry ; Mikrosertlik = Microhardness ; Pediatri = Pediatrics ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry ; Çocuklar = Children ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Erozyon, bir element yüzeyinin, elektrolitik, biyolojik, kimyasal ve fiziksel uyaranlar aracılığı ile aşamalı olarak yıkıma uğrama sürecidir. Çocuk hastaların tedavisi için kullanılan ilaçların içeriğinde kimyasal stabiliteyi korumak, hastanın uyumunu arttırmak, lezzeti geliştirmek ve fizyolojik uyumu sağlamak için çeşitli asitler bulunmaktadır Asitlerin yararlı etkilerinin yanı sıra erozyona sebep olduğu da bilinmektedir. Çalışmamızda pediatristler tarafından sıklıkla reçete edilen ilaçların, çocuk diş hekimliğinde kullandığımız restoratif materyallerin mikrosertlik ve yüzey pürüzlülüğüne etkisinin in vitro olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Geleneksel cam iyonomer siman, rezin modifiye cam iyonomer siman, kompomer ve kompozit rezin materyallerden oluşan 5 mm çapında ve 2 mm yüksekliğinde hazırlanan 252 örneğe, farklı etken maddeli 6 ilaç grubu uygulanmıştır. Daldırma döngüleri günde 3 defa 2 dakika olacak şekilde bir hafta süre ile yapılmıştır. Kontrol grubundaki örnekler distile suya batırılmıştır. Örneklerin mikrosertlik ve yüzey pürüzlülüğü ölçümleri ile SEM analizleri başlangıçta ve bir hafta sonunda incelenmiştir. Mikrosertlik ve pürüzlülük değerlerindeki değişim istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Sonuç olarak tüm ilaçlar bütün restoratif materyallerin mikrosertlik değerlerinde azalmaya, yüzey pürüzlülüğü değerlerinde de artışa neden olmuştur ve oluşan bu fark istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir (p<0,001). Distile suya batırılan kontrol grubunda ise anlamlı bir fark saptanmamıştır.Pediatrik ilaçlar kendi aralarında değerlendirildiğinde; mikrosertlik açısından en fazla etkileyen grubun Vitabiol, en az etkileyen grubun ise Dolven ve Ventolin olduğu bulgulanmıştır. Yüzey pürüzlülüğü açısından değerlendirildiğinde ise; en fazla etkileyen grubun Vitabiol ve Ferro Sanol B olduğu, en az etkileyen grubun ise Zyrtec olduğu saptanmıştır.  Restoratif materyallerin mikrosertlik ve yüzey pürüzlülüğü değerlerindeki değişime bakıldığında ise en fazla değişim cam iyonomer simanda bulunurken, en az değişim kompozit rezin ve kompomerde bulunmuştur. SEM ile gerçekleştirilen değerlendirmelere göre Vitabiol ve Ferro Sanol B grubundaki örnekler diğer gruplardaki örneklere göre daha çok eroziv bozulmaya uğramıştır. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda pediatrik ilaçların restoratif materyaller üzerinde eroziv etki yaratabileceği, pediatristlerin ve diş hekimlerinin ilaçların bu etkileri hakkında bilgi sahibi olmalarının yararlı olacağı, diş hekimlerinin kronik ilaç kullanımı olan hastalarda restoratif materyalin etkilenimine göre materyal seçimi yapmaları, ebeveynlerin bu konuda bilinçlendirilmesi ve ilaç kullanımı sonrasında oral hijyene ayrıca önem göstermeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Erosion is a process of gradual destruction of the surface of something, occurs usually by electrolytic, biological, physical or chemical stimuli. In order to maintain physical and chemical stability, improve the taste for enhancing patient adaptation acids are added to pediatric drugs. It is also known to cause erosion as well as the beneficial effects of acid. In this in vitro study, it is aimed to evaluate the effect of frequently prescribed pediatric drugs on pediatric restorative materials' microhardness and surface roughness. A total 252 samples, conventional glass ionomer cement, resin modified glass ionomer cement, compomer and composite resin,  were prepared according to the manufacturer's instructions by using plastic molds (5 mm diameter and 2 mm height). Six different pediatric drugs were applied to restorative materials. Restorative materials were immersed in pediatric liquid in test tube and agitated every 8 hours daily for 2 min up to 1 week. Samples in control group were immersed in distilled water. Microhardness, surface roughness measurements and SEM analysis were performed prior to study and after drug immersion. The changes in microhardness and surface roughness values  were evaluated statistically. In all the subgroups, the mean microhardness values showed a statistically significant decrease  and the mean surface roughness values showed a statistically significant increase from the baseline to the 7th day measurements (p < 0.001). There was no statistically significant difference in control group, immersed in distilled water. While Vitabiol group displayed the highest changes, Dolven and Ventolin groups showed the lowest changes in microhardness values. The highest surface roughness values were determined in the Vitabiol and Ferro Sanol B subgroups. Zyrtec subgroup showed the lowest surface roughness values. When examining the change in microhardness and surface roughness values of restorative materials, the most change was found in glass ionomer cement, while the least change was found in composite resin and compomer. Qualitative analysis of SEM micrographs showed that specimens exposed to Ferro Sanol B and Vitabiol presented the most severely eroded areas, followed by those exposed to other drugs. According to this study, pediatricians and dentists should have information about pediatric drugs' erosive potentials, when choosing restorative material for patient using drugs  dentists should consider restorative material-drug interactions, parents should be warned that they should also pay special attention to oral hygiene after drug use.