Adana ili buğday ekim alanlarında kısır yabani yulaf (Avena sterilis L.) 'ın accase (Acetyl-Coa Carboxylase) enzimi inhibitörü herbisitlere karşı oluşturduğu dayanıklılığın önemi ve dayanıklı popülasyonların haritasının oluşturulması
The importance of accase (Acetyl-Coa Carboxylase) enzyme inhibitor herbicide resistance in sterile wild oat (Avena sterilis L.) and mapping of resistant populations in the wheat fields of adana province.
Yazar: MUHAMMET UĞURCAN AYATA
Danışman: PROF. DR. SİBEL UYGUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yapılan bu çalışma 2011-2012 yılları içerisinde Adana İlinin önde gelen tarım ürünlerinden biri olan buğday bitkisinde en önemli zararlılarından biri olan Kısır yabani yulaf (Avena sterilis L.)'ın ACCase etki mekanizmasına sahip Cladinafop-propargyl etkili maddesinin oluşturduğu artan herbisit dayanıklılığı problemini ortaya çıkarmak için ele alınmıştır.
Adana İlçelerinde toplam 679 buğday tarlasından örnekleme yapılmıştır. Buğday ekiminin yoğun olduğu yerlerde her 5 km'de belirli bir hat üzerinde durularak tarlaların koordinatları kayıt altına alınmış, Kısır yabani yulaf kaplama alanına bakılmış, Kısır yabani yulaf tohumları toplanmış ve toplanan her tarla örneği kese kağıtları içerisinde muhafaza edilmiştir. Dormansisi kırılan bu tohumlar daha sonra yetiştirilerek (2-4 gerçek yaprak dönemi) herbisit dayanıklılığını belirlemek adına Cladinafop-propargyl'in 6 farklı dozu (0, N/4, N/2, N=tavsiye dozu, 2N, 4N, 8N) hızlı testlemelere ve 4 farklı dozu (0, N=tavsiye dozu, 2N, 4N, 8N) sera denemelerine tabi tutulmuştur.
Sonuçta 2011 yılında 80 popülasyondan % 49'nun dayanıklılık indeksi 2'den büyük (dayanıklı popülasyonlar), % 41'nin dayanıklılık indeksi 1-2 arasında (riskli olarak kabul edilen popülasyonlar) ve % 10'unun dayanıklılık indeksi 1'den küçüktür (hassas popülasyonlar). 2012 yılında ise 62 popülasyondan % 74'nün dayanıklılık indeksi 2'den büyük ve % 26'sının dayanıklılık indeksi 1-2 arasındadır. Kısaca bu doğrultuda herbisit dayanıklılığının arttığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Adana ili dayanıklılık haritası oluşturulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to determine rising Clodinafop-propargyl (ACCase inhibitor herbicide) resistance in wild oat (Avena sterilis L.) which is the main weed in the wheat fields in Adana province in 2011-2012. 
A total of 679 wheat fields was surveyed in Adana Province, During the survey, it was stopped every five kilometers and the coordinates of the nearest wheat fields and  the percentage cover of Sterile oat were recorded. The Sterile oat seeds were harvested from the the fields and each field samples were put in paper bags. After breaking the seed dormancy, six different doses of Cladinafop-propargyl (0, N/4, N/2, N=recommended dose, 2N, 4N, 8N) for quick-test and four different doses (0, N=recommended dose, 2N, 4N, 8N) for greenhouse experiments are applied for determining the herbicide resistance. 
Eventually, in 2011, 80 populations of Sterile oat were tested. % 49 was found resistant (resistance index greater than 2), % 41 was considered risky (index between 1-2) and % 10 was evaluated non-resistance (resistance index is smaller than 1). In 2012, 62 populations were tested. % 74 of the populations were found resistant and % 26 was considered risky. Briefly herbicide-resistance was increased accordingly. Thus the resistance map of Adana was created.