Bir eylem araştırması olarak İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi (IMOGA)
Istanbul Museum of Graphic Arts as an action research (IMOGA)
Yazar: ESRA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HANDAN MÜJDE AYAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Özgün baskı resim = Original print art ; İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi = Istanbul Museum of Graphic Arts

Özet:
Bu araştırmada, Güzel Sanatlar Liseleri'nin resim bölümündeki 11.sınıf Grafik Tasarım dersinin Özgün Baskıresim ünitesinde, İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi (IMOGA) ile öğrenmeler gerçekleştirebilmek ve Özgün Baskıresim konusunun sadece uygulama ile öğretilmesine karşılık müze eğitimi bağlamında uygulanabilirliği ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Atölye dışı öğrenme ortamı olan müzeler bağlamında IMOGA'nın ele alınması ve IMOGA'daki Türk Özgün Baskıresim sanatçılarının eserleriyle IMOGA'nın bir öğrenme materyali olarak 3D müze ve sergi gezimi ile disiplinlerarası aktif yaşantı yoluyla öğrenmeler gerçekleştirmek amaçlanmaktadır. Araştırmanın uygulaması, 2018-2019 eğitim öğretim yılı ikinci dönem Rize Türk Telekom Güzel Sanatlar Lisesi resim bölümündeki 11.sınıf öğrencilerinden gönüllü sekiz öğrenci ve üç resim öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yöntemi olan eylem araştırması 20.02.2019 ve 24.04.2019 tarihleri arasında toplam 10 hafta sürecinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; kişisel bilgi formu, 3D sergi ara-bul kâğıdı, 3D müze gezimi ara-bul kâğıdı, 3D müze gezimi etkinlik değerlendirme formu, 3D Döngüsel Seyir adlı sergi gezimi etkinlik değerlendirme formu, resim/görsel sanatlar öğretmenleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme soruları, Güzel Sanatlar Lisesi resim alanı öğrencileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme soruları, akran değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, Grafik Tasarım dersini değerlendirme formu, Grafik Tasarım ders öğretmenini (resim/görsel sanatlar) değerlendirme formu, 3D müze gezimi çalışma kâğıdı, video kaydı ve gözlem gibi veri toplama araçları kullanılarak toplanmıştır. Toplanan bu veriler betimsel ve içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir.
Araştırmanın öncesinde, Grafik Tasarım dersinin Özgün Baskıresim ünitesinin içeriği ve uygulamadaki durumu belirlenmiştir. Bu dersi alan öğrencilerin ve dersi veren öğretmenlerin var olan durum hakkındaki görüşleri alınmıştır. Derse ilişkin kullanılan araç-gereçlerin sadece anlatma/gösterme yöntemiyle öğretildiği ve dersin uygulama ağırlıklı olarak işlendiği tespit edilmiştir. Araştırmanın öğretim aşamasında, atölye dışı öğrenme ortamı olan müzeler bağlamında İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi'ndeki eserler kullanılmış olup, 3D müze ve sergi gezimi ile öğrencilerin ürettiği sanatsal ürün çıktıları öz ve akran değerlendirmesi ile değerlendirilmiş ve öğrencilerin dersi ve ders öğretmenini değerlendirilmesi beklenmiştir.
Araştırmadan elde edilen veriler ışığında, Özgün Baskıresim tekniklerinin gelişim aşamaları, sanatçı/yapıt ilişkisi ve dönemi üzerinde düşünen öğrencilerin öğrenme materyali olarak 3D müze ve sergi gezimini kullanarak disiplinlerarası aktif yaşantı yoluyla öğrenmeler elde ettikleri sunucuna varılmıştır. Bu öğrenme yöntemlerinin Özgün Baskıresim ünitesi için uygulanabilir olduğu ve öğrencilerin ürettikleri sanatsal çıktılar sayesinde derse çok daha eleştirel ve estetik bakabildikleri gözlemlenmiştir.
Anahtar kelimeler: İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi, Özgün Baskıresim, Güzel Sanatlar Lisesi, Grafik Tasarım, , müze, müze eğitimi, sanat eğitimi

Abstract:
In this study, the 11th grade Graphic Design course in the painting department of Fine Arts High Schools is tried to perform learnings with the Istanbul Museum of Graphic Arts (IMOGA) and to reveal the applicability of the printmaking in the context of museum education in exchange for teaching only with application. It is aimed to address IMOGA in the context of museums with an off the workshop learning environment and to realize learning through interdisciplinary active life through 3D museum and exhibition travel as a learning material of IMOGA with the works of Turkish printmaking artists in IMOGA. The application of the research was carried out in the second semester of the 2018-2019 academic year with eight volunteer students and three painting teachers from 11th grade students in the painting department of Rize Türk Telekom Fine Arts High School. The action survey, which is the method of the research, was conducted during a total of 10 weeks between 20.02.2019 and 24.04.2019. Data of the study; personal information form, 3D exhibition search paper, 3D museum trip search-find paper, 3D museum trip activity evaluation form, 3D Circular Cruising exhibition visit event evaluation form, semi-structured interview questions with painting/visual arts teachers, semi-structured interview questions with fine arts high school painting area students, peer evaluation form, self-evaluation form, Graphic Design teacher (picture/visual arts) evaluation form, 3D museum trip study paper, video recording and observation collection tools were collected using data collection tools. This collected data is analyzed through scripture and content analysis.
Prior to the research, the content of the printmaking unit of the Graphic Design course and its status in the application were determined. Students taking this course and teachers who teach have been informed about the situation that exists. It has been determined that the tools used for the course are taught only by the method of telling/showing and the course is mainly processed in practice. During the teaching phase of the research, the works at the Istanbul Museum of Graphic Arts were used in the context of museums with an out-of-workshop learning environment, and the artistic product printouts produced by the students with the 3D museum and exhibition trip were evaluated by self-and peer evaluation and students were expected to evaluate the course and course teacher.
In light of the data obtained from the research, the development stages of the printmaking techniques, the artist/work relationship and the period of the students who are thinking on the learning material using 3D museum and exhibition travel to gain learning through interdisciplinary active life has been reached. It has been observed that these learning methods are feasible for the printmaking unit and that students can look much more critically and aesthetically at the course thanks to the artistic outputs they produce.
Keywords: Istanbul Museum of Graphic Arts, Printmaking, Fine Arts High School, Graphic Design, museum, museum education, art education