Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramının revizyonu ve bilişim teknolojilerinin tüketim alışkanlıklarına etkisi
Revision of Maslow's hierarchy of needs theory and the effect of information technologies on consumption habits
Yazar: ALİ BARIŞ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ÖZHAN TİNGÖY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada iletişimin, sosyalleşme süreci boyunca tarih boyunca gelişen, doğuştan gelen "bir insan yeteneği ve ihtiyacı olduğu, sözlü ve yazılı iletişimden kitle iletişimine kadar tüm iletişim biçimlerinin teknolojik gelişmelerle şekillendiği ve toplumda önemli dönüşümler getirdiği vurgulamaktadır." Yeni medya, internetin ve yapay zekanın ortaya çıkışı, bireyler, teknoloji ve sosyal alan arasında giderek artan etkileşimli ilişkilere yol açmıştır. Günümüzde teknoloji ve çeşitli uygulamaları, kişisel ve profesyonel ilişkilerde tüm ihtiyaçları karşılayan iletişim araçları ve göstergeleri olarak hizmet vermektedir. Maslow'un ihtiyaçlar teorisinin önerdiği gibi hiyerarşik bir piramidi takip etmek yerine, bu ihtiyaçlar artık sanal (digital) bir yapı içinde iç içe geçmiş ve ağ bağlantılı bir ilişki oluşturmuştur. Çalışma, çağdaş teknosfer ve yeni iletişim teknolojilerinin insan ihtiyaçları bağlamında sosyal hayatı nasıl etkilediğini ve yeniden şekillendirdiğini keşfetmeyi amaçlamaktadır. "Çalışmada; iletişim, teknoloji, ihtiyaç, toplum, yeni medya ve yapay zeka gibi kavramları analiz ederek mevcut araştırma bulgularına dayalı betimsel teorik bir çerçeve geliştirmek amaçlanmaktadır. Betimsel bir yaklaşım benimseyen çalışma, teknoloji, dil, sosyal yaşam ve ihtiyaç olgusu arasındaki ilişkiyi hem geleneksel kitle iletişim araçlarını hem de yeni medyayı dikkate alarak eleştirel bir şekilde incelemekte ve Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramına 'eklektik' bir revizyon önermektedir. Antropogenesis'in dijital dünya ve bilişim habitatında eriştiği yeni evrimsel kültürel boyutlar ve ortaya koyduğu insan tipine ait yeni ihtiyaç, alışkanlık ve davranışsal formasyonlar; söz konusu revizyonu determine eden fenomenal ve yapısal gerekçedir.

Abstract:
Communication has emerged as a natural language and basic needs in the history. Nowadays, those new means of communication utilized as technological applications and apparatus and their derivative versions of technologies have suddenly emerged and overweighed all of those traditional instruments. They have been transformed into indicators of creating some new images to substitute all of those other needs in terms of individual and social relationships. Those necessities depicted within the shape of a pyramid and expressed as in Maslow's hierarchy of needs theory have also been transformed into a virtual shape as a network of concentric circles. The purpose of this study is to describe how those new communication technologies have triggered the transformation of social life within the context of "necessity" by pursuing a theoretical argumentation. Here it is aimed at reaching a theoretical synthesis starting from those basic concepts such as "communication, technology, necessity, society, new media and artificial intelligence" while trying to constitute conceptual framework of this research study. The relationship of technology with the necessity phenomenon and social life has been commented on within the framework of criticising approaches to the new media by assuming that the new technologies are a new form of language." Thesis suggests an eclectic revision to the theory of Maslow's hierarchy of needs. Anthropogenesis that has reached new cultural evolutionary dimensions in the digital world and informatics habitat; and the new needs, habits and behavioral formations of the human-type that the Anthropogenesis reveals; It is the phenomenal, structural and aethiologic reason that determines the revision of Maslow's hierarchy of needs theory.