Sosyal bilgiler öğretiminde karikatür kullanımı (Eylem araştırması)
Using caricatures in social science teaching (Action research)
Yazar: BAKİ YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research ; Karikatür = Caricature ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu çalışma, 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi "Ülkemizin Kaynakları" ünitesinin öğrenilmesinde yaşanan sıkıntıların giderilmesi ve bu bağlamda karikatür kullanımının öğrenme ve öğretme sürecine etkilerini ortaya çıkarmak için yapılmıştır. Çalışmanın, sosyal bilgiler öğretmenlerinin derslerinde karikatür kullanmanın önemini anlamaları hususunda fikir vereceği düşünülmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseninde tasarlanan bu araştırma, 2017 yılında Kayseri ili Tomarza İlçesinde yazarın kendi okulunda 6. sınıf öğrencileri ile dört haftalık sürede gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmacı uygulayıcı olarak bizzat süreçte yer almıştır. Araştırma sürecinde ders planlarının hazırlanmasında uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca ders planları öğrencilere süreçte bilgi, beceri ve değerler kazandıracak şekilde hazırlanmıştır. Verilerin toplanmasında öğretmen, öğrenci günlükleri ile yarı yapılandırılmış mülakattan yararlanılmıştır. Toplanan veriler, nitel analiz yöntemlerinden içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırmada, sosyal bilgiler dersinde karikatür kullanımın öğrencilerin genel olarak ilgisini çektiği, dersin eğlenceli geçtiği, öğrencilerin derslere aktif olarak katıldıkları ve sosyal bilgiler dersinden haz aldıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca sosyal bilgiler dersinde karikatür kullanılması soyut konuların anlaşılmasını kolaylaştırmış ve öğrencilerin başarısına olumlu yönde katkı sağlamıştır. 
Bu çalışmadan elde edilecek bulguların 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Ülkemizin Kaynakları" ünitesinin karikatür yoluyla öğretiminin öğretmen ve öğrenciler üzerindeki etkilerini ortaya çıkarması, alan yazında konu ile ilgili araştırmalara katkıda bulunması beklenmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, karikatür kullanımı, eylem araştırması

Abstract:
This study  is conducted to reveal the effects of using caricatures in teaching "Our Country's Resources"  6th  grade social science unit. It is assumed that this study will give an idea the importance of using caricatures in social science teacher's lesson. Designed in action research from the methods of qualitive reasearch, this study has been  performed  in  Kayseri Provience of Tomarza District  Martyr  Constabulary  Lieutenant Bekir Temel Secondary School with 6th grade students over the four weeks of period.
Researcher took place in process as an operator in person. During the research period, expert opinions  are taken into consideration while preparing the lesson plans. Meanwhile, lesson plans are designed according to information, ability and value. It is imposed upon teacher and student's diaries, interview with students, semi–structured interview,social science attitude scale, preliminary  and  summative assessment while collecting  the  data.  Collected data is subjected to content analysis from the methods of qualitive research.
It is concluded that  using caricatures in social science teaching draws student's attention on the whole and  students are actively participated in lesson and have lots of fun. Besides, using caricatures in social science  makes easier to comprehend abstract topics and has a positive impact on social science subjects.
It is expected  that   the findings attained by this study  will reveal the effects of  teacher and students  teaching  "Our Country's Resources"  6th  grade social science unit  subject via caricature  and contribute to body literature related to this topic.
Key words: Teaching social science, using caricatures, action research