Türk resminde devlet adamlarının portreleri
Portraits of statesmen in Turkish painting
Yazar: SELDA SÜTÇÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜL SARIDİKMEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Devlet adamı = Statesman ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Antikçağ Mısır, Yunan, Roma uygarlıklarında başlayan portre türü, devlet adamları ve siyasi ideoloji açısından önemlidir. Türk resim sanatında devlet adamları portreleri, Doğu-Batı kültürleri etkisiyle Orta Asya Uygur resmi, Türk-İslam minyatür sanatı ve Batı tarzı resim gibi zengin kaynaklarla gelişmiştir. 
Osmanlı sanatında portre geleneği, Fatih Sultan Mehmed'in Gentile Bellini'ye portresini yaptırması ile başlamıştır. II. Mahmud'un portrelerinin önceki dönem padişahlarından farklı olarak resmi binalara asılması ve Abdülaziz döneminde fotoğrafın yaygınlaşmış olması önemli gelişmelerdir.
Reform hareketleriyle Osmanlı'da askeri okullarda resim eğitiminin başlaması, yetenekli öğrencilerin resim eğitimi almaları için Avrupa'ya gönderilmeleri, Batı tarzı tuval resmine geçişte önemlidir. Osmanlı'da resim yapan Batılı sanatçılar gibi, Ferik İbrahim, Hasan Rıza, Fahri Kaptan, Kaymakam Halim gibi Türk sanatçılar da bu tarzda yağlıboya padişah portreleri yapmaya başlamıştır. Hanedan sülalesinden Şehzade Abdülmecid Efendi de ressam kişiliğiyle padişah portreleri resmetmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün portreleri, başta yabancı ressamlar tarafından, sonrasında İbrahim Çallı, Feyhaman Duran gibi önemli Türk ressamları tarafından yapılarak resmi dairelere asılmıştır. Osmanlı padişahlarının kendinden önceki padişahların dizi halinde portrelerini yaptırma geleneğinin yansıması olarak, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, dizi halinde tüm cumhurbaşkanlarının portresini yaptırmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Türk resmi, cumhuriyet, portre, cumhurbaşkanı.

Abstract:
The portrait type that started in antiquity Egypt, Greek, Roman civilizations is important in terms of statesmen and political ideology. Statesmen portraits in Turkish painting art have developed with rich resources such as Central Asian Uygur painting, Turkish-Islamic miniature art and Western style painting with the effect of East-West cultures.
The portrait tradition in Ottoman art started with Fatih Sultan Mehmed's  having Gentile Bellini paint portrayal of himself. Unlike previous sultans, hanging II.Mahmud's portraits in the official buildings and during Abdulaziz period, prevalence of photography are important improvements.
The beginning of art education in military schools in the Ottoman Empire with reform movements and the transfer of talented students to Europe for receiving education played a key role in the transition to Western style canvas painting. Like the Western artists who painted in the Ottoman Empire, Turkish artists such as Ferik İbrahim, Hasan Riza, Fahri Kaptan, District Governor Halim began to make oil painting of sultans portrait in this style. The Prince Abdulmecid Efendi from the dynasty also painted sultan portraits by his painter personality.
The portraits of the first president, Mustafa Kemal Atatürk, firstly made by foreign painters, later by important Turkish painters such as İbrahim Çallı and Feyhaman Duran were hung in the official buildings. As a reflection of the tradition that the Ottoman sultans had serial portraits of their predecessor made, president Abdullah Gül had a series of portraits of his predecessors made.
Key Words: Turkish painting, republic, portrait, president.