Karbon tetraklorür ile oluşturulan akut ve kronik karaciğer hasarı üzerine nar çekirdeği yağı (Punica granatum) ve biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi
The effects of pomegranate seed oil (Punica granatum) and rosemary extract (Rosmarinus officinalis) on carbon tetrachloride induced acute and chronic hepatic damage in rats
Yazar: DUYGU YAMAN
Danışman: PROF. DR. AYHAN ATASEVER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biberiye = Rosemary ; Biberiye = Rosemary ; Bitki özütü = Plant extract ; Histopatoloji = Histopathology ; Karbon tetraklorür = Carbon tetrachloride ; Nar = Pomegranate ; Punica granatum = Punica granatum ; Rosmarinus officinalis = Rosmarinus officinalis ; Sıçanlar = Rats ; Çiçekler = Flowers

Özet:
Bu çalışmada, karbon tetraklorür (CCl4) ile akut ve kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda nar çekirdeği yağı (NÇY) ile biberiye ekstraktının (BE) histolojik yapı, bazı biyokimyasal parametreler ile lipid peroksidasyonu üzerine koruyucu etkileri belirlendi.
Akut ve kronik dönemlerde, 60'ar adet (200-250 gr) Wistar albino ırkı rat, her birinde 10 hayvan olacak şekilde 6'şar gruba ayrıldı. Akut çalışmada, birinci gruba (kontrol grubu) % 0,9 NaCl (1.0 mL/kg); ikinci ve üçüncü gruplara, sırasıyla 0,15 mL/kg NÇY ve 200 mg/kg BE, dördüncü gruba CCl4 (1.0 mL/kg) sadece ilk haftada iki kere; beşinci ve altıncı gruplara, ilk hafta iki kez CCl4 ile eş zamanlı, sırasıyla 0,15 mL/kg NÇY ve 200 mg/kg BE dört hafta verildi. Kronik çalışmada, birinci gruba (kontrol grubu) % 0,9 NaCl (0,2 mL/kg); ikinci ve üçüncü gruplara, sırasıyla 0,15 mL/kg NÇY ve 200 mg/kg BE, dördüncü gruba haftada iki kere 0,2 mL/kg CCl4, beşinci ve altıncı gruplara, haftada iki kere 0,2 mL/kg CCl4 ile eş zamanlı, sırasıyla, 0,15 mL/kg NÇY ve 200 mg/kg BE on iki hafta verildi. Akut ve kronik kontrol, NÇY ve BE gruplarında normal doku yapısı gözlenirken; akut CCl4 uygulananların hepatositlerinde yoğun makro ve mikroveziküler yağlanma, portal bölgede ve parankimde mononüklear hücre infiltrasyon alanları ile nekrotik değişiklikler görüldü. Kronik CCl4 grubunda, akut bulgulara ilaveten portal bölgelerde ortadan şiddetliye ulaşan fibrozis ile lobulasyon formasyonları görüldü. Akut ve kronik karaciğer hasarı oluşturulan gruplara NÇY ve BE ilavesi histopatolojik lezyonları etkilemedi.
Karbon tetraklorür uygulaması ile tüm biyokimyasal parametreler (AST, ALT, ALP, glikoz, trigliserid, total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, total protein, albümin) değişti, NÇY uygulamasıyla akut dönemde AST, ALT, ALP, glikoz, total kolesterol, total protein, albümin, kronik dönemde de ALP, total kolesterol, total protein ve albumin düzeyleri kontrol grubu değerlerine yaklaştı. Biberiye ekstraktı, akut dönemde düşen HDL-kolesterol düzeylerini artırırken, diğer parametrelerle, kronik dönemde de tüm parametreleri etkilemedi.
Akut ve kronik uygulanan CCl4, karaciğer MDA ve NO değerlerini arttırdı. Nar çekirdeği yağı ilavesi akut dönemde MDA düzeyini, kronik dönemde de NO düzeyini azalttı, BE ise MDA ve NO değerlerini değiştirmedi.
Sonuç olarak; 0,15 mL/kg NÇY'nin akut ve kronik kullanımının karaciğer hasarı üzerinde olumlu etkisi gözlenmemesine karşın, sadece akut dönemde incelenen biyokimyasal parametreleri kontrol grubu değerlerine yaklaştırdığından, kısmen iyileştirici bir etkisinin olabileceği, ancak 200 mg/kg BE'nin herhangi bir etkisinin görülmediği belirlendi. Nar çekirdeği yağı ve BE'nin farklı sürelerde ve yan etki oluşturmaksızın en iyi sonucu verecek farklı dozlarda kullanılarak, etkilerinin belirlenmesine yönelik yeni araştırmalara ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı.

Abstract:
The present study evaluated hepatoprotective role of pomegranate seed oil (PSO) and rosemary extract (RE) on histological structure, some serum biochemical parameters and lipid peroxidation on acute and chronic liver injury induced by carbon tetrachloride (CCl4) in rats. 
In acute and chronic period 60 Wistar-albino rats (200-250 g) were divided into six groups of ten, for per period. In the acute study, the rats in the first group (control group), were administered with %0,9 NaCl (1 mL/kg); second and third groups were administered with 0,15 mL/kg PSO and 200 mg/kg RE, respectively; fourth group were administered with CCl4 (1 mL/kg) twice in the first week; fifth and sixth groups were administered with CCl4 (1 mL/kg) twice in the first week and simultaneously for 4 weeks  0,15 mL/kg PSO and 200 mg/kg RE, respectively. In the chronic study, the rats in the first group (control group), were administered with %0,9 NaCl (0,2 mL/kg); second and third groups were administered with 0,15 mL/kg PSO and 200 mg/kg RE, respectively; fourth group were administered with CCl4 (0,2 mL/kg) twice for 12 weeks; fifth and sixth groups were administered with CCl4 (0,2 mL/kg) twice for 12 weeks and simultaneously with 0,15 mL/kg PSO and 200 mg/kg RE, respectively.
In case of acute and chronic control, PSO and RE group livers had normal architecture, in the acute CCl4 treated group, an intensive macro and microvesicular steatosis, mononuclear inflammatory cell infiltrations in portal area and paranchyma, and necrotic alterations; in the chronic group additionally to acute findings mild to severe fibrosis with lobulation formation were observed.
Acute and chronic adminisration of CCl4, changes on biochemical parameters (AST, ALT, ALP, glucose, triglyceride, total cholesterol, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, total protein, albumin) approached control group levels when treated with PSO (except HDL and LDL-cholesterol). In the acute and chronic periods of study, RE administration didn't have any effect on biochemical parameters except for HDL-chlosterol where it was elevated significantly in acute period.
Carbon tetrachloride treatment increased the hepatic MDA and NO concentration in both acute and chronic groups. Although PSO addition decreased MDA concentration in the acute period, it decreased NO concentration in the chronic period. Also, RE addition did not alter MDA and NO concentrations that induced by CCl4.
In conclusion, the present study has demonstrated that 0,15 mL/kg PSO has not adequate positive effects on histological changes on liver in acute and chronic periods but changed serum biochemical parameter levels and lipid peroxidation concentrations might suggest that PSO have a partially therapeutic effect, while 200 mg/kg RE have no effect against liver damage induced by CCl4. It concluded that further studies on the different durations and higher doses of PSO and RE are in need to point out their possible effects.