Mannitolün tuz stresine maruz bırakılan buğday fidelerinin antioksidant enzim düzeyleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of mannitol on antioxidant enzymes levels in wheat seedlings exposed to salt stress
Yazar: BURCU SEÇKİN
Danışman: PROF.DR. İSMAİL TÜRKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, farklı tuz toleransına sahip iki buğday (Triticum sp.L.) kültivarma (tuza duyarlı Kızıltan-91 ve tuza toleranslı Ç1252) dışarıdan mannitol uygulamasının NaCl stresinin zararlı etkisini azaltıcı rolü, büyüme parametreleri (kök ve gövde), bağıl su içeriği, net fotosentetik verim, prolin, malondialdeb.it miktarları ve süperoksit dismutaz izozimleri (SOD), askorbat peroksidaz (AP), katalaz (ÇAT), peroksidaz (POX) ve glutasyon reduktaz (GR) gibi antioksidant enzim aktiviteleri bakımından karşılaştırma yapılarak araştırılmıştır. Tuz stresine bağlı olarak her iki kültivarın, yaprak bağıl su içeriğinde oluşan azalma mannitol uygulamasıyla önlenmiştir. Tuz stresiyle Kızıltan-91'de APOX, ÇAT, POX, aktiviteleri azalırken GR ve SOD aktiviteleri artış göstermiştir. Ç1252'de ise ÇAT, POX, aktiviteleri azalırken APOX ve SOD aktiviteleri ise artış göstermiştir. GR aktivitesi tuz stresiyle çok fazla bir değişim göstermemiştir. Kızıltan-91 ve Ç1252'de tuz stresiyle özellikle Mn-SOD miktarı atarken mannitol uygulamasıyla hem Mn-SOD hem de Cu/ ZnSOD izozim aktivitelerini arttırmıştır. Ayrıca her iki kültivarda da Fe-SOD miktarında belirgin bir iyileşme sebep olmuştur. Kızıltan-91'deVI tuz stresi altında mannitol uygulaması, APOX, CAT, POX ve GR aktivitelerini arttırmıştır. Ancak Ç1252'de ise CAT ve POX aktivitelerini arttırırken APOX ve GR aktivitelerini azaltmıştır. Lipit peroksidasyon seviyeleri mannitol uygulaması ile Kızıltan-91'de azalırken Ç1252'de değişim gözlenmemiştir. Elde edilen bulgular, mannitol uygulamasının Ç1252'nin (tuza dirençli) MDA seviyesinden de anlaşılacağı üzere tuz stresi üzerine belirgin bir etkisinin olmadığı ancak tuza duyarlı Kızıltan- 91 'i tuz teşvikli oksidatif stresten koruduğu düşünülmektedir. Anahtar sözcükler : Antioksidant enzimler, buğday, mannitol, tuz stresi

Abstract:
In this study, the role of exogenously applied mannitol in the alleviation of oxidative damage caused by NaCl stres was studied in view of growth parametres, relative water content, net photosynthetic effıciency, proline, malondialdehyde contents and activities of some antioxidant enzymes such as superoxide dismutase isozymes, ascorbate peroxidase, catalase, peroxidase and glutathione reductase in two wheat (Triticum sativum L) cultivars differing in salt tolerance (salt tolerant Ç1252 and salt tolerance Kızıltan-91), comparatively. Reductions in relative water content of wheat cvs. under salt stres were compensated by mannitol application. in Kızıltan-91, activities of APOX, ÇAT, POX decreased, GR and SOD increased. in Ç1252, activities of ÇAT, POX decreased, APOX and SOD increased. However, activity of GR did not change under salt stress. in Kızıltan-91 and Ç1252, anıount of Mn-SOD İnscreased especially under salt stress and mannitol application increased amount both of Cu/Zn-SOD and Mn-SOD. However, in both cultivar; it improved amount of Fe-SOD clearly.Mannitol application enhanced acitivities of APOX, ÇAT, POX and GR in Kızütan-91. Whereas, mannitol treatment increased activities of ÇAT and POX, decreased APOX and GR. While lipit peroxidation levels of Kızütan-91 showed a decrease with mannitol treatment it did not change inÇ1252. These findings suggest that mannitol treatment did not effect Ç1252 (salt tolerant) however it protected Kızıltan-91(salt sensitive) against oxidative stress which is induced by salt.Keywords: Antioxidant enzymes, mannitol, salt stress, wheat (Triticum sativum L.)