Türk vergi sisteminde vergiyi doğuran olay
Taxable events in the Turkish tax system
Yazar: METEHAN TOPSAKAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET BUMİN DOĞRUSÖZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Vergiyi doğuran olay aynı zamanda verginin yasallığı ilkesini, mükellefinözgürlüklerini devlete karşı korumayı, vergilendirmede keyfilik yerine hukukun üstünlüğüilkesini esas alan bir unsurdur.Gelir Vergisi Kanununda gelir unsurları bakımından vergiyi doğuran olaylar;? Ticari kazançlarda tahakkuk,? Zirai kazançlarda tahakkuk,? Ücret kazançları açısından tevkifat yoluyla vergilendirilen ücretlerde, tahakkukesasına; beyana dayalı ücretlerde tahsil,? Serbest meslek kazançlarında tahsil,? Gayrimenkul sermaye iratlarında tahsil,? Menkul sermaye iratlarında tahsil,? Diğer kazanç ve iratlarda;o Değer artış kazançlarında tahsil,o Arızi kazançlarda tahsil,Kurumlar Vergisi Kanununda tahakkuk,Damga Vergisinde Damga Vergisi Kanununun 1 nci maddesinde öngörülen şekildebir kağıdın düzenlenmesi,Katma Değer Vergisinde mal tesliminde teslim, hizmetlerde, hizmetin ifası,Özel Tüketim Vergisinde mal teslimi,Gider Vergileri kapsamında;? Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinde yapılan bir işlem ve bu işlemneticesinde lehe kalan bir para,? Özel iletişim Vergisinde hizmetin ifası,Gümrük Kanununda Gümrük Tarifesinde belirtilmiş olan eşyaların gümrük hattınıgeçmesi,Motorlu Taşıtlar Vergisinde motorlu taşıtların ilgili sicile kayıt ve tescil işlemininyapılması,Veraset ve İntikal Vergisi açısından;? Veraset yoluyla intikalde ölüm olayının gerçekleşmesi,? İvazsız intikallerde hukuki işlemin tekemmülü,Emlak Vergisi Kanununda malik olma, intifa hakkı tesisi ve bunun sürmesi, malik gibitasarruf etme esasına bağlanmıştır.Sonuç olarak, verginin yasallığı ilkesi çerçevesinde Gelir Vergisi Kanunu, KurumlarVergisi Kanunu, Damga Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu için kiralamaişlemleri, Gümrük Kanununun Gümrük Vergisi ile ilgili bölümleri, Veraset ve İntikal VergisiKanunu, Emlak Vergisi Kanununda vergiyi doğuran olayın açık bir şekildedüzenlenmemesinden dolayı doktrin ve yargı kararlarında yorum yapılarak sonuca ulaşıldığıgörülmektedir. Kaldı ki verginin yasallığı ilkesi gereği açıkça düzenlenmesi gerekli buunsurun belirtilen vergi kanunlarında hüküm altına alınmasının verginin yasallığı ilkesi gereğiolduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
Taxable events are based on the principles that taxes must be regulated by statutelaws, tax payers? rights must be protected against the goverment, and taxes must not bebased on arbitrary events or actions but, rather, on the events and actions written in taxcodes.Taxable events in the Turkish law system are listed below:? Taxable events in the income tax code are:o Accrument of commercial profitso Accrument of agricultural incomeso Accrument of wages based on regular deductions and taxes on wagesbased on statements.o Taxes on self-employment incomeo Taxes on real estate revenueso Taxes on revenues from stocks and bondso On other profits and revenues:? Taxes on other profit increases? Taxes on temporary profits? Taxable events in the corporate tax code are:o According to stamp tax code, preparing a document as stated in thefirst article of the stamp tax code.o According to value added tax code, delivery of goods or fulfilment ofthe serviceo According to private consumption tax code, delivery of goods,? According to the expenditure tax code:o Any transaction and the money earned due to that transaction,according to bank and insurance treatmento The fulfilment of the service, according to special communication taxcode? According to customs law, goods that are stated in the custom tariff passing theborder? According to the motor-vehicles tax code, registration procedures of the vehicle.? According to inheritance tax code:o Death of an individual when transfer is based on inheritanceo Conclusion of the legal procedures when transfer is not based on laws? According to real estate tax code, ownership of a property or having thebeneficial ownership of a property.As a conclusion, we point out that, in some cases, judicial decisions arepredicated on case law due to lack of written regulations about the taxable events in theareas of income tax, corporate tax, stamp tax, added value tax (related to renting issues),custody tax, inheritance and transfer tax and property tax. According to the principle thattaxes must be regulated by statute laws, we state that taxable events must be clearly statedin the tax code for the taxation areas listed above.