Oksidatif stres parametreleri ile doku doppler ekokardiyografi ile değerlendirilen diyastolik fonksiyon indeksleri arasındaki ilişki
The relationship between oxidative stress parameters and diastolic function indices evaluated by tissue doppler echocardiography
Yazar: GÜLTEKİN GÜNHAN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYCAN FAHRİ ERKAN
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Diastol = Diastole ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
AmaçReaktif oksijen türevlerinin artmış üretimi ve/veya azalmış antioksidan kapasite ile karakterize olan oksidatif stres, son yıllarda artan kanıtlar ışığında ateroskleroz, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon, diyabetes mellitus, yaşlanma, demans, son-dönem böbrek yetersizliği gibi pek çok hastalık durumu ile ilişkilendirilmiştir. Diyastolik disfonksiyon ise kalp yetersizliği semptom ve bulguları gelişmeden çok önce saptanabilen ve erken tanı ile hastalığın ilerlemesinin durdurulup veya yavaşlatılabildiği bir durumdur. Çalışmamızda diyastolik disfonksiyonu olduğu saptanan hastalarda diyastolik disfonksiyon ile oksidatif stres parametlerinden AOPP ve MDA ilişkisini araştırmayı amaçladık.YöntemÇalışmaya transtorasik ekokardiyografi ile diyastolik disfonksiyonu olduğu dokümante edilen 21 hasta ve diyastolik disfonksiyonu bulunmayan 21 kontrol dahil edildi. Tüm grubun demografik özellikleri kaydedildi, açlık kan şekeri (AKŞ), açlık lipid profili, ürik asit düzeyleri, hs CRP, albümin/kreatinin oranı, Tüm çalışma grubunun transmitral PW ile E ve A dalga hızları, E/A oranı, izovolümetrik gevşeme zamanı, E dalgası deselerasyon zamanı ölçümleri yapıldı. Doku doppleri ile E' ve A' hızları, E'/A' oranları, E/E' oranları hesaplandı. Tüm hastaların venöz kan örneklerinden AOPP ve MDA düzeyleri çalışıldı. Her iki grupta da hipertansiyonu bulunan hastalar belirlendi. Ayrıca diyastolik disfonksiyonu bulunan hastalar evre 1 ve evre 2 olarak sınıflandırıldı.BulgularKontrol grubunun yaş ortalaması 49 ± 8.84 iken, vaka grubunda ortalama yaş 39.7 ± 8.37 idi (p = 0.003). Her iki grup arasında cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmadı. Aynı şekilde diyabetes mellitus, hiperlipidemi, sigara içiciliği açısından anlamlı fark saptanmadı. Diyastolik disfonksiyon grubunda AOPP düzeyi, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (88,2 ± 32,6 vs. 171,8 ± 86,2, p < 0.001). Bununla birlikte MDA düzeyleri arasında anlamlı fark izlenmedi (8,3 ± 1,7 vs. 9,1 ± 2,1, p= 0.2). Evre 1 ve 2 diyastolik disfonksiyonu olanlar arasında AOPP ve MDA açısından anlamlı fark izlenmedi (p=0.87). Hasta grubunda E/A ve E'/A' oranları anlamlı olarak daha düşük saptandı ve E'/A' ile AOPP arasında anlamlı olmayan ters yönde korelasyon izlendi. Hasta grubunda E' dalga hızı küçüldükçe AOPP'de artış yönünde bir eğilim olduğu ve E' ile MDA arasında ters yönde korelasyon olduğu izlendi. E' dalga hızı yönünden evre 1 ve evre 2 diyastolik disfonksiyonu olan hastalar arasında anlamlı fark izlendi. E/E' oranı ile AOPP ve MDA arasında anlamlı korelasyon izlenmedi. Hipertansif hasta sayısı kontrol grubunda anlamlı olarak daha fazla izlendi ancak HT varlığına göre hasta ve kontrol grupları arasında AOPP ve MDA değerleri karşılaştırıldığında anlamlı fark izlenmezken Hs CRP açısından anlamlı fark izlendi. Hasta grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha yüksek AKŞ, HDL-dışı kolesterol düzeyi (toplam kolesterol, LDL ve trigliserid), ürik asit ve Hs CRP değerleri olduğu görüldü.SonuçPek çok kardiyovasküler ve metabolik hastalık ile ilişkisi olduğu gösterilen oksidatif stres, diyastolik disfonksiyon ile ilişkili olabilir. Açlık kan şekeri, HDL-dışı kolesterol, ürik asit, ve Hs CRP değerleri yüksek olan hastalar oksidatif stres ve diyastolik disfonksiyon açısından daha fazla risk altındadır. Oksidatif stres durumunda, diyastolik disfonksiyon oksidatif stres parametreleri normal olan bireylere kıyasla çok daha erken yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Oksidatif stres ile ilişkisi olduğu gösterilen hastalıklara sahip olan hastalarda yeni oksidatif stres parametrelerinden AOPP ve MDA değerlerinin ölçülmesi ve yüksek olduğu saptanan hastalarda transtorasik ekokardiyografide özellikle doku Doppler görüntüleme ile diyastolik fonksiyonların değerlendirilmesi, diyastolik kalp yetersizliği semptom ve bulguları gelişmeden çok önce erken tanı ve tedavi imkanı sağlayabilir.

Abstract:
ObjectiveOxidative stress characterized by inreased production of reactive oxygen species (ROS) and/or decreased antioxidant capacity, has recently been associated with several pathologic conditions including atherosclerosis, cardiovascular diseases, hypertension, diabetes mellitus, aging, dementia, end-stage renal failure with accumulating evidence. Diastolic dysfunction can be recognised in early stages of heart failure much before development of symptoms and in case of early diagnosis progression of disease can be prevented. In this study, we aimed to investigate the relationship between diastolic dysfunction and oxidative stress parameters AOPP and MDA in patients with echocardiographic evidence of diastolic dysfunction.Method21 patients with diastolic dysfunction documented with transthoracic echocardiography and 21 individuals with no evidence of diastolic dysfunction were included. Demographic characteristics of all members of the study group were recorded and fasting blood glucose (FBG), fasting lipid profile, uric acid levels, Hs CRP, albumin/ creatinine ratio were measured. Mitral A and E wave velocities, E/A ratio, isovolumetric relaxation time, E wave deceleration time were measured. E? and A? velocities, E?/A? ratio and E/E? ratio were measured with tissue Doppler imaging. AOPP and MDA levels were studied from venous blood samples. Patients with hypertension from both group were determined. Patients with diastolic dysfunction were classified as Grade 1 and Grade 2.ResultsThe median age was 49 ± 8.84 for control group and 39.7 ± 8.37 for patient group (p= 0.003). No significant difference was seen by gender. Diabetes mellitus, hyperlipidemia, tobacco use was not statistically different in both groups. AOPP levels were significantly higher in diastolic dysfunction compared with control group (88,2 ± 32,6 vs. 171,8 ± 86,2, p < 0.001). However, MDA levels did not reveal statistical significance (8,3 ± 1,7 vs. 9,1 ± 2,1, p= 0.2). AOPP and MDA levels were not statistically different among patients with Grade I and Grade II diastolic dysfunction (p=0.87). E/A and E?/A? ratios were lower in patient group and an inverse but insigficant correlation was detected between E?/A? and AOPP. In the patient group there was an incremental trend in AOPP as E? wave velocity decreased. E? wave velocity was statistically different between Grade I and Grade II patients. No correlation was detected between E/E? ratio and AOPP, MDA levels. Number of hypertensive patients were higher in control group but given the presence of hypertension AOPP and MDA levels were not different between patient and control group. On the other hand Hs CRP levels were higher in the hypertensive patients with diastolic dysfunction. Patients with diastolic dysfunction had higher levels of fasting blood glucose, non-HDL cholesterol ( total cholesterol, LDL and trygliceride), uric acid and Hs CRP compared with individuals without diastolic dysfunction.ConclusionOxidative stress, which has been proven to be associated with many cardiovascular and metabolic diseases can be associated with diastolic dysfunction as well. People with high levels of fasting blood glucose, uric acid and Hs CRP are at increased risk for oxidative stress and consequently diastolic dysfunction. In the state of oxidative stress, diastolic dysfunction occurs much earlier compared with individuals having normal levels of oxidative stress parameters. Measurement of new oxidative stress parametres such as AOPP and MDA in patients having conditions associated with oxidative stress and transthoracic echocardiographic diastolic function assessment particularly with tissue Doppler imaging in patients with elevated levels of oxidative stress, can be helpful in early diagnosis and preventive therapy of diastolic heart failure much before symptoms and findings develop.