Kur'ân-ı Kerim'de kader algısı: Hz. Yusuf ve Hz. İbrahim kıssaları örneği
Perception of fate in the Quran: The example of Prophet Yusuf and Ibrahims' stories
Yazar: ZELİHA KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL KASAR
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hz. Yusuf = Hz. Yusuf ; Hz. İbrahim = Hz. İbrahim ; Kader = Destiny ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmanın konusu Kur'ân-ı Kerîm'de; Hz. Yusuf (a.s.) ve Hz. İbrahim (a.s.) kıssaları bağlamında ortaya konan kader algısıdır. Temel hedef,  Kur'ân-ı Kerîm'in kader konusunda nasıl bir bakış açısı sunduğunu görmektir. Çalışmada, bu geniş hedefin bir parçası olarak hayatları ibretlik olaylarla geçen Hz. İbrahim (a.s.) ve Hz. Yusuf (a.s.) kıssalarının üzerinde durulmuştur. Kur'ân-ı Kerîm'de geçen diyaloglar incelenerek konu, bu iki peygamberin kıssaları üzerinden ele alınmıştır. 
Çalışmada, farklı kader inanışları, imkân ölçüsünde ele alınmıştır. Bir inanç meselesi olan kader konusunda, yanlış düşüncelere yönelmenin insanların dini ve dünyevi hayatındaki etkilerine dikkat çekilmiştir. 
Bu çalışmada, betimleme ve karşılaştırma metodu kullanılmıştır. Öncelikle Kur'ân-ı Kerîm'deki kader konusuna bakışı ele alan ayetler tespit edilmiştir. Bilahare tezde örnek olarak düşünülen iki peygamber kıssasındaki diyaloglar incelenmiştir. Ayrıca tarihi süreç içinde kader ile ilgili İslam inanç mezheplerinin ortaya koydukları temel bakış açısı ile Kur'ân-ı Kerîm'in bu iki kıssasında ortaya konan kader algısı karşılaştırılarak ortaya çıkan tablo incelenmiştir.
Çalışmada Kaderle ilgili Kur'ân-ı Kerîm ayetleri incelenmeye gayret edilip; temel Kelam kitaplarının ilgili bölümleri ile kader konusuna dair lehte ve aleyhte yazılan tezlerden istifade edilmiştir. Ayrıca konuyla ilgili makaleler ile ansiklopedi maddelerinden de faydalanılmıştır. 
Çalışmada seçilen peygamberlerin yaşadıkları olaylara ve olaylar karşısında gösterdikleri tepkilere dikkat çekilmiş, kadere yaklaşımla ilgili ilginç durumlar ön plana çıkarılmaya çalışılmıştır. Kader konusunu Kur'an'dan bazı ayetleri ön plana çıkararak düşünmenin ve parçacı bir bakış açısıyla ele almanın yanlış olduğu ortaya konulmuştur. Bu anlamda kaderin doğru anlaşılması açısından konuyu bütüncül bir gözle ele almanın gereği ve önemi teyid edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kader, Kaza, Kesb, Halk, Takdir, Tedbir, Tevekkül, Allah'ın iradesi, Kulların iradesi, İstitaat.

Abstract:
The subject of this study is the perception of fate which is revealed with Prophet Yusuf and Ibrahims' In the Qur'an. The main goal is to see how the Qur'an presents a perspective about fate.In the study, as part of this broad goal, were emphasized that the stories of Prophet Yusuf and Ibrahim who filled with interesting events. By examining the dialogues in the Qur'an, the subject was discussed through the stories of these two prophets.
In the study, different fate beliefs were examined to the extent possible. About the fate which is a matter of belief, took attention the effects of turning to wrong thoughts on people's religious and worldly lives.
In this study, descriptive and comparison method was used. First of all, the verses in the Qur'an that deal with the issue of fate were detected. Afterwards, the dialogues in the stories of two prophets, which were considered as examples in the thesis, were examined. In addition, the picture that emerged by comparing the basic point of view of the Islamic Faith Sects about fate in the historical process and the perception of fate revealed in these two stories of the Qur'an was examined.
In the study, it was tried to examine the verses of the Qur'an about fate. With the relevant chapters of the main Kalam Books and the theses written for and against the subject of fate were utilized. In addition, related articles and encyclopedia resources were also used.
In the study, taken attention to the events of the selected prophets and their reactions to the events. Interesting situations about the approach to fate were tried to be highlighted. It has been revealed that it is wrong to think about the issue of fate by highlighting some verses from the Qur'an and to deal with it from a fragmentary perspective. In this sense, the necessity and importance of approaching the issue with a holistic perspective in terms of a correct understanding of Fate was confirmed.

Keywords: Fate, Kaza, Kesb, People, Appreciation, Action, Tawakkul, Allah's Will, Servants' Will, İstitaat.