Cumhuriyet'in ilanından günümüze sekülerleşme bağlamında dini müzik
Religious music in the context of secularization fromthe declaration of the republic to the present
Yazar: ALİ DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. UBEYDULLAH SEZİKLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dini müzik = Religious music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik sosyolojisi = Music sociology

Özet:
Mûsikî, insanların sosyo-kültürel hayatlarında önemli bir konumdadır. Birey ve toplumun bir ifade biçimi olan mûsikî, insanların kendine özgü dili ve tavrıyla ortaya koyduğu sanatsal, özgün bir kültür unsurudur. Önemli bir kültür unsuru olan mûsikî, toplumun öz değerlerine ait bütün dinamiklerini barındırmaktadır. Mûsikî adeta toplumun bir aynası gibidir. Dolayısıyla toplumun tarihsel seyir içerisinde yaşadığı değişim ve dönüşümleri de mûsikî kültürüne bakarak görmek mümkündür. Dînî mûsikî kültürünün araçsallaştırılarak bu kültürden dünyalık menfaat elde edilmek istenmesi kültürün özünde barındırdığı irfan söylemine ters düşmektedir. Günümüzde bu kültürün insanlar tarafından dünyalık emeller için kullanıldığını görmek mümkündür. Yapılan faaliyetlerin birey ve toplum açısından bir davranış biçimi olarak ifade edilmesi, sekülerizm bağlamında değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Yapılan faaliyetlerin mekân ve zaman çerçevesinden değerlendirilmesi iki uçlu bir durum ortaya çıkarmaktadır. İlk olarak bu faaliyetlere ilgi gösteren toplum ve bireylerin davranışları, ikinci olarak ilgili faaliyetleri icra eden bireylerin davranışları sekülerizm bağlamında incelenmiştir. 
Çalışmamızda sekülerizm bağlamında dînî mûsikînin, Cumhuriyet'in ilanından günümüze geçirdiği evreler ışığında son 20 yıllık dönemin toplum ve birey hayatındaki pratikleri üzerine etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Günümüzde yapılan dînî mûsikî faaliyetlerinin bir tüketim malzemesine dönüşmesi ele alınmış ve hâlihazırda bu faaliyetlerin oluşturduğu piyasaya örnek olarak ilgili veriler (resim, web siteleri vb.) sunulmuştur. Sunulan örnek veriler (resim, web siteleri vb.) ışığında dînî mûsikînin anlam dünyasına ve irfan söylemine ters düşen davranışlar sekülerizm bağlamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
Music has an important position in the socio-cultural lives of people. Music, which is a form of expression of the individual and society, is an artistic, original cultural element that people put forward with their own language and attitude. Music, which is an important cultural element, contains all the dynamics of the society's core values. Music is almost like a mirror of the society. Therefore, it is possible to see the changes and transformations of the society in the historical course by looking at the music culture. The instrumentalisation of religious music culture and the desire to obtain worldly benefits from this culture is contrary to the discourse of wisdom that the culture contains in its essence. Today, it is possible to see that this culture is used by people for worldly ambitions. Expressing the activities as a form of behaviour for the individual and society allows them to be evaluated in the context of secularism. The evaluation of these activities in terms of space and time reveals a two-pronged situation. Firstly, the behaviours of the society and individuals who show interest in these activities, and secondly, the behaviours of the individuals who perform these activities are examined in the context of secularism. 
In our study, in the context of secularism, the effects of religious music on the practices of the society and individual life of the last 20 years have been tried to be determined in the light of the phases of religious music since the proclamation of the Republic. The transformation of today's religious music activities into a consumption material has been discussed and relevant data (pictures, websites, etc.) have been presented as examples of the market created by these activities. In the light of the sample data (pictures, websites, etc.) presented, the behaviours that are contrary to the world of meaning and wisdom discourse of religious music are evaluated in the context of secularism.