Gıda üretim sistemlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenerek önleyici tedbirlere yönelik risk analizlerinin yapılması
Food production systems investigation in terms of occupational health and safety and risk analysis done for preventive measures
Yazar: ŞEYDA KANAT
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER UTLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Gıda üretimi = Food production ; İş güvenliği = Work safety ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
İş kazaları ve meslek hastalıkları ülkemizde ve dünyada büyük kayıplara neden olmaktadır. Yaşanan kazaların ve hastalıkların ölüm, sakatlanma, ağır yaralanma, iş göremezlik gibi sonuçları nedeniyle ülkemiz ağır bedeller ödemektedir. İş sağlığı ve güvenliği, bir işletmede insan, can ve mal kayıplarını ve hastalıkları önlemeyi, bunlarla ilgili karşılaşılabilecek riskleri minimuma indirmeyi hedeflemiştir. İş sağlığı ve güvenliğinin temel amacı, önce çalışanı korumaktır. 'Önlemek ödemekten ucuz ve insancıldır' ilkesi ile hareket eden iş sağlığı ve güvenliği, yeni asrın en önemli ve en dinamik sistemlerinden biridir. 30.06.2012 tarihinde yayımlanan 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu ile tüm sektörler için büyük adımlar atılmaya başlanmıştır. Gıda ürünleri imalatı sektörü, dünya genelinde hızla büyüyen bir sektör olması sebebiyle bu alanda çalışma yapılmaya karar verilmiştir. 
Bu çalışmada, Gıda ürünleri imalatı sektörü, iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmiştir. Örnek bir etüt çalışması olması amacıyla Malatya' da bulunan endüstriyel pekmez üretimi yapan bir tesis seçilmiş ve tesis içerisindeki tüm alanlar gözlemlenerek bir risk değerlendirmesi yapılmıştır. İki farklı yöntem kullanılarak iki adet risk değerlendirmesi hazırlanmış ve bu iki yöntemin verimliliği birbiri ile kıyaslanmıştır. 
Sonuç bölümünde, daha verimli olduğuna karar verilen risk değerlendirmesi yöntemi baz alınarak, risk analizi tablosunda belirtilen tehlikelerin değerlendirmesi yapılmıştır. Belirlenen tehlike kaynaklarından, giderilmesi için verilen temin süresi içerisinde önlem alınmamış olanlar belirtilmiştir. Ayrıca, Önleyici tedbirlerden bu bölümde detaylı olarak bahsedilmiştir. Ek olarak, sektör genelinde karşılaşılan diğer problemlere de değinilmiştir. Değerlendirilen sonuçlar ile işletmede can güvenliğinin sağlanması, maddi kayıpların, iş kazalarının, meslek hastalıklarının önlenmesine ve hatta ortadan kaldırılmasına yönelik pro-aktif adımlar atılmasına imkân sağlanmıştır

Anahtar kelimeler: İş sağlığı ve güvenliği, risk analizi, endüstriyel pekmez üretim tesisi, gıda ürünleri imalatı sektörü

Abstract:
Occupational accidents and occupational diseases  cause huge losses in our country and in the world. Death, injury, serious injury, incapacity to work are results of occupational accidents and diseases and  our country is to pay a heavy price because of these. Occupational health and safety system is aimed to ensure the health and safety of human life, to loss of life and property and prevention of illness and to reduce potential risks related at these problems in a company. The main goal is to protect employees first. This system acting with the principle of 'prevention is cheaper than paying and more humanist'  is one of the most important and dynamic systems in new century. It is started issued on occupational health and safety laws to take big steps for all sectors It is started to take big steps for all sectors with the law of occupational health and safety whose number is 6331 and effective date is 30.06.2012. It has decided to work in food products manufacturing sector due to the rapidly growing sector worldwide 
In this study, the occupational health and safety assesment in the food industry was carried out. On the purpose of a correct case study, it was selected industrial molasses production facility located in Malatya and it was made risk assesment by observing all fields of this facility. Particularly, two risk assessments were prepared using two different methods and these methods were compared with each other in order to find more producvtive one.
 In conclusion part, the hazards were evaluated  according to productive risk assesment. The unreformed hazards sources was indicated owing to unrepair in guarantee period by given the specialists. Besides, preventive measures were reported detaily in this part. In addition, the other problems were mentioned generally in this sector. With evaluated the results, ensuring the safety of life, the prevention of financial losses, work accidents and occupational diseases and eliminate the possibility of pro-active steps towards elimination has been achieved in the company.

Keywords: occupational health and safety, risk analysis, industrial syrup production facility, food products manufacturing sector