Balkan ülkelerinin enerji güvenliğinde Azerbaycan'ın enerji kaynaklarının rolü
The role of Azerbaijan's energy resources in the energy security of the balkan countries
Yazar: NIJAT MEHDIYEV
Danışman: PROF. DR. ELİF HAYKIR HOBİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Balkanlar = Balkans ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji kaynakları = Energy resources

Özet:
Balkan ülkelerinin enerji güvenliğinde Azerbaycan`ın enerji kaynaklarının önemine ilişkin yapılmış tez çalışmasında enerji kaynakları ve türlerinden bahsedilmekte, enerji kaynakları yenilenebilirlik özelliğine göre yenilenemeyen ve yenilenebilir eneri kaynakları olarak ikiye ayrılmaktadır. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi yenilenemeyen, hidroelektrik, jeotermal, biokütle, rüzgar ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına değinilmektedir. Bunun yanı sıra Balkan ülkelerinde enerji güvenliği ve enerji kaynaklarının öneminden bahsedilmektedir. Bu bağlamda AB`nin enerji güvenliği kapsamında Balkan ülkeleri ve enerji güvenliği endişesinin yanı sıra, bölgesel enerji güvenliği meseleleri ele alınmaktadır. Ayrıca Balkan ülkelerinde enerji dinamikleri ve bölgesel enerji girişimleri de bu bölümde incelenmektedir. Bölge ülkelerinde yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş süreçleri incelenmekte ve Balkan ülkelerinin enerji güvenliğinin sağlanmasında Rusya, Türkiye ve Çin gibi dış aktörlerin rolünden bahsedilmektedir. Çalışmada aynı zamanda Azerbaycan`ın enerji kaynakları ve Balkanlar arasındaki ilişki incelenmekte, Azerbaycan`ın petrol ve doğal gaz gibi enerji rezervlerine genel bir bakış sunulmaktadır. Bunun yanı sıra, Azerbaycan`ın enerji kaynaklarının ihracatı projelerinden bahsedilmekte, "Asrın Anlaşması", BTC, BTE gibi projeler ele alınmaktadır. Bölümün sonlarında ise Azerbaycan`ın bölge ülkelerinin enerji güvenliğinde rolü incelenmekte, TANAP ve TAP gibi projelerden bahsedilmektedir. Ayrıca Azerbaycan-Türkiye İşbirliğinin Balkan enerji pazarındaki avantajları analiz edilmektedir. Çalışmanın amacı Azerbaycan enerji kaynaklarının Azerbaycan-Türkiye işbirliği ile Avrupa`ya nasıl ulaştırıldığını ve bunun başta Balkan ülkeleri olmakla, tüm Avrupa`nın jeopolitik durumu ve enerji güvenliği için ne kadar önemli olmasını ortaya koymaktır. Çalışmada tümdengelimci nitel yaklaşım benimsenmiştir.
Anahtar Kelimeler: AB, Azerbaycan, Balkan, enerji, enerji güvenliği.

Abstract:
In the thesis on the importance of energy resources of Azerbaijan in the energy security of the Balkan countries, energy resources and types are mentioned, and energy resources are divided into two as non-renewable and renewable energy resources according to their renewableness. Non-renewable energy sources such as coal, oil and natural gas, renewable energy sources such as hydroelectric, geothermal, biomass, wind and solar energy are mentioned. In addition, the importance of energy security and energy resources in the Balkan countries is mentioned. In this context, regional energy security issues as well as Balkan countries and energy security concerns are discussed within the scope of EU`s energy security. In addition, the energy dynamics and regional energy initiatives in the Balkan countries are also examined in this section. The transition processes to renewable energy sources in the countries of the region are examined and the role of foreign actors such as Russia, Turkey and China in ensuring the energy security of the Balkan countries is mentioned. The study also examines the relationship between Azerbaijan's energy resources and the Balkans, and provides an overview of Azerbaijan's energy reserves such as oil and natural gas. In addition, projects for the export of Azerbaijan's energy resources are mentioned, projects such as the "Contract of the Century", BTC, BTE are discussed. At the end of the chapter, the role of Azerbaijan in the energy security of the countries of the region is examined and projects such as TANAP and TAP are mentioned. In addition, the advantages of Azerbaijan-Turkey Cooperation in the Balkan energy market are analyzed. The aim of the study is to reveal how Azerbaijan's energy resources are delivered to Europe through Azerbaijan-Turkey cooperation and how important this is for the geopolitical situation and energy security of the whole Europe, especially the Balkan countries. A deductive qualitative approach was adopted in the study.
Keywords: EU, Azerbaijan, Balkan, energy, energy security.