Özel bina inşaatları ve ihaleli işlerde asgari işçilik uygulaması bakımından vergi ve muhasebe uygulamaları
Tax and accounting practices in private building construction and tendering business in terms of minimum workmanship practices
Yazar: LEVENT DEDEGİL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AKAY
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Asgari işçilik uygulaması, kayıt dışı istihdam ile mücadele noktasında sosyal güvenlik sistemimiz içerisinde yerini bulan önemli bir enstrümandır. Bu bağlamda kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkilerini azaltmak ve işverenleri kayıtlı istihdama teşvik ederek yönlendirebilmek için ülkemizde asgari işçilik uygulaması geliştirilmiştir.
Asgari işçilik uygulaması; işverenlerin yaptığı işin emsaline, nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işini yürütebilmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin ve prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca belirlenmesi halinde, kanuni ölçütler esas alınarak işin yürütülmesi için gerekli olan işçilik miktarının saptanmasıdır. İşçilik kavramı ile anlatılmak istenen, bir işte çalışan sigortalı sayısının ve bu sigortalıların prime esas kazançlarının, çalışma sürelerine denk gelen kısımlarının toplamıdır. 
Özellikle kayıt dışılığın fazla olarak görüldüğü özel bina inşaatları ve ihale konusu işlerde asgari işçilik uygulaması ile kayıt dışı istihdamın ve Kurumun prim kaybının önüne geçilmeye, bu minvalde de kayıt dışı ekonomi ile mücadele edilmeye çalışılmaktadır. Bu yönüyle, ihale konusu işler ve özel bina inşa¬atlarında asgari işçilik incelemelerinde malzemeli ve salt işçilik faturaların incelenmesi, Sosyal Güvenlik Müfettişleri ve Meslek Mensuplarınca asgari işçilik raporu tanzimi ve sonuçlarına bu çalışmada ayrıntılı ve anlaşılır bir şekilde yer verilmiştir. 
İhale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işlerinde, işverenin asgari işçilik tutarından daha az bir bildirimde bulunup bulunmadığı genel olarak öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu ilgili ünitesi tarafından dosya üzerinden araştırılır. İşveren, asgari işçilik tutarı kadar veya bu tutarın üzerinde bildirimde bulunmuş ise "ilişiksizlik belgesi" düzenlenerek kendisine verilir. Bunun haricinde çalışmada etraflıca değineceğimiz bir takım hal ve şartların oluşması halinde asgari işçilik incelemesi Sosyal Güvenlik Müfettişlerince, yine bazı hal ve şartlarda Meslek Mensuplarınca yapılır. Yine, ihaleli işler ve özel inşaat işleri dışındaki işlerde, yani; devamlı iş yerlerine dair işlerde, asgari işçilik uygulaması sadece Sosyal Güvenlik Müfettişlerince yapılır. 
Bu uygulamanın nasıl ve ne şekilde yapılacağı Kanun temelinde Sosyal Güvenlik Kurumunun birçok hususta detaylı düzenleyici işlemleri ile belirlenmektedir. Bu kapsamda çalışmada; asgari işçilik uygulamasının güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütümünün yanında tarihsel süreç içerisindeki değişimi ve gelişimi detaylı bir şekilde sistematik olarak irdelenmiştir.

Abstract:
The minimum workmanship practice is an important instrument in our social security system at the point of combating unregistered employment. In this regard, a minimum workmanship practice has been developed in our country in order to reduce the effects of unregistered employment on the social security system aiming to direct employers to registered employment. 
At this point, minimum workmanship practice; is according to the precedent, quality, scope and capacity of the work they have done in order for the employers to carry out their work which; in case the required number of insured persons, working hours and the amount of earnings subject to premium is under the amount of workmanship required for the execution of that work is detected by the Institution, the minimum workmanship amount that is necessary for employers to carry out their work, within the account of the legal criteria is being determined by Social Security Institution. What is meant by the concept of workmanship is the sum of the number of insured persons whom working in a job and their earnings which subject to premium, corresponding to the working hours of these persons.
In particular, in works subject to tender and private building constructions where unregistered employment is higher, it is tried to be prevented that the unregistered employment and loss of premiums with minimum workmanship practices, therefore combating with the unregistered economy. In this aspect, in minimum workmanship investigations at the works subject to tender and private building constructions; the inspection of materiel and absolute workmanship invoices' and the preparation of the minimum workmanship reports by the social security inspectors and the professionalists and the results of these subjects has been included in our study in a detailed and understandable way.
In works subject to tender and private building constructions, whether the employer has made a declaration less than the minimum amount of workmanship is investigated by the Social Security Institution unit over the file. If the employer has made a declaration equal to or above the minimum amount of workmanship, a "termination of connection document" is issued and given to the employer. Apart from this, in case of certain circumstances and conditions appear, which we will discuss in detail in our study, the minimum workmanship practice is made by the Social Security Inspectors, and again in some cases and conditions it is made by the professionalists. Again, in businesses to be regarded as continuous works which, other than the works subject to tender and private building constructions, the minimum workmanship practice could only be made by Social Security Inspectors.
How this practice will be made is determined by the detailed regulatory procedures of the Social Security Institution on many issues, on the basis of the Law. In this context, in the study; In addition to the implementation of the minimum workmanship practice within the framework of all current legislation provisions, its change and development in the historical process has been systematically examined in detail.