Kentsel tasarım kapsamında zamanın mekân algısı üzerine etkileri
The effects of time on the perception of space within the scope of urban design
Yazar: MERVE AKKAYA
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Kentsel tasarım = Urban design ; Tasarım ilkeleri = Design principles

Özet:
Algı, mekân ve insan arasındaki ilişkinin temelini oluşturmaktadır. Kentsel mekânların kalitesi, algı ve bilgi süreçlerine dayalı parametreler ile değerlendirilmektedir. İnsanların ihtiyaçları doğrultusunda biçimlenen kentsel mekânların, kent imajının ve kimliğinin algılanabilir olması oldukça önemlidir. Görsel sanatlar, bir iletişim aracı olarak kent algımızı etkilemekte ve bir bakıma kent kimliğini belli oranlarda oluşturmaktadır. Ayrıca algı bütünlüğüne yönelik tasarımlar da alanı tanımlamakta ve kimlik yaratmakta büyük öneme sahiptir. Sanat ve kültür ile peyzaj arasındaki etkileşim ele alındığında, mekânda algısal bütünlüğün sağlandığı tasarımlar gerçekleşmektedir.
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, öncelikle mekân algısına ilişkin; teoriler, temel kavramlar ve etmenler ile tasarım elemanları ve ilkeleri açıklanmıştır. Mekânda algı bütünlüğü için peyzajın kültür ve sanatla olan ilişkisi ele alınmış; kültür ve sanatın, kentsel mekân tasarımlarında yer almasıyla birlikte mekânda ki algı bütünlüğünün oluşma biçimi ve bu bütünlüğün hareket ve deneyimler sonucunda zaman içerisinde çok daha algılanabilir olması durumu açıklanmıştır. Sonraki aşamada ise mekânın algı biçimini şekillendiren zamanın, mekânla birlikte insan zihninde bıraktığı izler ve imgeler konusu, Ankara kentine birçok açıdan bakmış ve sonucunda farklı algılarda yapıtları olan sanatçıların eserleri ile güncel bir tarihte yapılmış bir araştırma doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Bu tez ile bir kentin kimliğinin oluşturulması ve bu kimliğin zaman içerisinde çok daha algılanabilir olması; mekânsal kalite parametreleri dikkate alınarak, insanların sanat, kültür, inanış, algı, duygu ve fiziksel gereksinimleri doğrultusunda, mekânsal algı bütünlüğünün sağlanması ile gerçekleşebileceği vurgulanmıştır.

Abstract:
Perception is the basis of the relationship between space and human. The quality of urban spaces is evaluated by parameters based on perception and information processes. It is very important that the urban spaces, urban images and the identity of people shaped in line with the needs of people are perceived. Visual arts influences our perception of the city as a means of communication and constitutes a certain amount of urban identity. In addition, designs for the integrity of the perception define the area and have great importance in creating identity. When the interaction between art and culture and landscape is taken into consideration, designs that provide perceptual integrity are realized in the space.
In this master thesis, first of all, it is related to the perception of space; theories, basic concepts and factors, design elements and principles.The relationship between the landscape and culture and art was examined for the integrity of perception in space; the way in which culture and art take place in urban space designs, and the way in which the integrity of the perception in space is formed, and the fact that this integrity is much more perceptible over time as a result of movements and experiences are explained.  In the next stage, the subject of the time that shapes the perception shape of space and the images and images left in the human mind with the space has been Evaluated in the direction of a research done with the works of the artists who have works in different perceptions.
The creation of the identity of a city with this thesis and the fact that this identity is much more perceptible over time; by taking the spatial quality parameters into consideration, it is emphasized that in the direction of people's art, culture, belief, perception, emotion and physical requirements, the integrity of spatial perception can be realized.