Medikal onkoloji polikliniği'ne başvuran hastalarda sarkopeni durumunun taranması
Screening for the status of sarcopenia in patients applied to medical oncology polyclinic
Yazar: EZİME TORUK
Danışman: PROF. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kanser =   ; Kaslar = Muscles

Özet:
Sarkopeni, kanser hastalarında hastalık veya tedavi sürecinden dolayı görülen yaygın bir komplikasyondur. Bu çalışma, kanser hastalarında sarkopeni durumunun ve ilişkili faktörlerin saptanmasına yönelik Medikal Onkoloji Polikliniği'ne ilk defa başvuran 18-64 yaş hastalarda kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Çalışmaya 68 kadın, 64 erkek olmak üzere 132 hasta dahil edilmiştir. Hastaların beslenme durumlarının değerlendirilmesinde Hasta Temelli Subjektif Global Değerlendirme Kısa Form (PG SGA SF) ve Malnütrisyon İçin Küresel Liderlik Girişimi (GLİM) kriterleri kullanılmıştır. Hastaların sarkopeni durumunu değerlendirilmek amacıyla bioelektrik impedans analizi (BİA), el kavrama kuvveti ve yürüme hızı testi yapılmıştır. Hastaların fiziksel aktivite durumlarının değerlendirilmesinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi kısa form (IPAQ-SF) kullanılmıştır.  Hastaların, PG SGA SF ile %57,6'sında ve GLİM kriterlerine göre %50'sinde malnütrisyon saptanmıştır. Sarkopeni durumu, Avrupa Sarkopeni Çalışma Grubu'nun (EWSGOP 2) kriterlerine göre değerlendirilmiş ve 53 hastada (%40,2) muhtemel sarkopeni, 13 hastada (%9,8) sarkopeni ve 10 hastada (%7,5) ciddi sarkopeni olduğu tespit edilmiştir. Sarkopeni gastrointestinal sistem kanseri hastalarında yüksek oranda bulunmuştur (p<0,05). Sarkopeni ile kanser evresi, cerrahi öyküsü ve tedavi planları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sarkopeni 55-64 yaş grubunda yüksek oranda bulunmuştur (p<0,05). Ciddi sarkopeni durumunu etkileyen faktörlerin regresyon analizi sonucuna göre Beden Kütle İndeksi (BKİ), iskelet kas kütlesi (SMM), yağsız vücut kütle indeksi (FFMI), toplam vücut su oranı, fiziksel aktivite ve PG-SGA SF skorunun ciddi sarkopeni riskini etkileyen faktörler olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ciddi sarkopeni riski, BKİ 1 birim arttığında %25,8, SMM 1 birim arttığında %36,7, vücut su oranı 1 birim arttığında %28,9, FFMI skoru 1 birim arttığında %84,5 oranında azalmaktadır ve PG-SGA SF skoru 1 birim arttığında ise %20,7 oranında artmaktadır. Fiziksel olarak inaktif olan hastaların çok aktif hastalara göre ciddi sarkopeni riskinin 13 kat daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0,05). Faz açısı değerleri arttıkça sarkopeni riskinin azaldığı bulunmuştur (p<0,05). Erkek hastalarda sarkopeni ve muhtemel sarkopenisi olan hastaların albümin seviyelerinin sarkopeni olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gözlenmiştir (p<0,001). Sonuç olarak, bu çalışmada geriatrik olmayan kanser hastalarında sarkopeni ve malnütrisyon riskinin yüksek olduğu görülmektedir. Erken tanı ve tedavi ile sarkopeni ve malnütrisyonun etkilerinin azaltılması, kanser hastalarının tedavi süreçlerine olumlu katkı sağlayabilir.

Abstract:
Sarcopenia is a prevalent complication in cancer patients, primarily resulting from the disease itself or its treatment processes. This cross-sectional study aimed to evaluate the prevalence of sarcopenia and its associated factors in cancer patients aged 18–64 years who were first-time attendees at the Medical Oncology Clinic. A total of 132 patients, comprising 68 females and 64 males, were included in the study. Nutritional status was assessed using the Patient-Generated Subjective Global Assessment Short Form (PG-SGA SF) and the Global Leadership Initiative on Malnutrition (GLIM) criteria. Sarcopenia was evaluated through bioelectrical impedance analysis (BIA), handgrip strength tests, and gait speed measurements. Physical activity levels were assessed using the International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF). Malnutrition was identified in 57.6% of the patients using the PG-SGA SF and in 50% according to the GLIM criteria. Sarcopenia status, assessed based on the criteria of the European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2), revealed probable sarcopenia in 53 patients (40.2%), sarcopenia in 13 patients (9.8%), and severe sarcopenia in 10 patients (7.5%). The prevalence of sarcopenia was significantly higher in patients with gastrointestinal cancers (p<0.05). No statistically significant associations were observed between sarcopenia and cancer stage, history of surgery, or treatment plans (p>0.05). Sarcopenia was more frequently observed in the 55–64 age group (p<0.05). Regression analysis identified body mass index (BMI), skeletal muscle mass (SMM), fat-free mass index (FFMI), total body water percentage, physical activity level, and PG-SGA SF score as significant predictors of severe sarcopenia (p<0.05). Specifically, the risk of severe sarcopenia decreased by 25.8% with each 1-unit increase in BMI, 36.7% with each 1-unit increase in SMM, 28.9% with each 1-unit increase in total body water percentage, and 84.5% with each 1-unit increase in FFMI. Conversely, the risk increased by 20.7% with each 1-unit increase in the PG-SGA SF score. Physically inactive patients exhibited a 13-fold higher risk of severe sarcopenia compared to their very active counterparts (p<0.05). Moreover, an increase in phase angle values was associated with a reduced risk of sarcopenia (p<0.05). Among male patients, those with sarcopenia or probable sarcopenia had significantly lower albumin levels than those without sarcopenia (p<0.001). In conclusion, this study highlights a high prevalence of sarcopenia and malnutrition among non-geriatric cancer patients. Early diagnosis and timely interventions aimed at mitigating sarcopenia and malnutrition could positively impact the treatment outcomes and overall prognosis of cancer patients.