Farklı ekolojik şartlarda danelik ve silajlık mısır çeşitlerinin dane ve silaj özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of grain and silage quality of silage maize and grain maize varieties at different ecological conditions
Yazar: GÖKHAN TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Antalya ve Mersin ekolojik şartlarında bazı danelik ve silajlık hibrit mısır genotiplerinin (Zea mays. L) dane ve silaj performanslarını agronomik ve kalite özellikleri bakımından karşılaştırmak amacıyla ana ürün yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırma "Tesadüf Bloklar Deneme Desenine" göre üç tekerrürlü olarak silajlık ve danelik mısır yetiştirme düzeninde iki ayrı deneme olarak yürütülmüştür. Araştırmada, farklı FAO gruplarında ticari ve aday çeşitlerden oluşan danelik ve silajlık karakterde toplam 14 mısır genotipi kullanılmıştır.
Danelik mısır çeşitleri agronomik özelliklerden; dane/ koçan oranı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, dane verimi, koçanda dane sayısı, koçan/ bitki oranı, kuru madde oranı ve kuru madde verimi bakımından silajlık çeşitlere üstünlük göstermiştir. Silajlık çeşitler; bitki boyu, dekara yeşil ot verimi, yaprak sayısı, yaprak uzunluğu, yaprak genişliği ve ilk koçan yüksekliği parametrelerinde danelik çeşitlere üstünlük göstermiştir. Danede ham protein ve ham yağ oranları bakımından tüm çeşitler birbirine yakın değerde çıkmıştır. Silajlık çeşitler ADF, ham selüloz değerleriyle kalite sınıfında düşük performans göstermiştir. NDF değerlerinde çeşitler arasında fark çıkmamıştır. Silajlık kalite kriterleri; ham yağ, ham protein ve ham nişasta içerikleri bakımından silajlık çeşitler genel bir dağılım göstermiş fakat danelik çeşitlere net bir üstünlük gösterememiştir. 
Araştırmamızda danelik özellikleri itibariyle ISH 715; sadece silajlık özellikleri itibariyle ISH 714 öne çıkan çeşit adayları olmuştur. ISH 715 çeşit adayı, asıl karakteri danelik olmasına rağmen silajlık performansıyla diğer çeşit adaylarına göre dikkat çekmektedir. Araştırmamıza göre silajlık karakterli çeşitler ve danelik karakterli çeşitler genel olarak kendi sınıflarında üstünlük göstermiştir. Silajlık kalite özellikleri bakımından ise danelik çeşit ve çeşit adayları silajlık çeşitlere göre üstün performans göstermiştir. Bunlar sonucunda çeşitlerin kendi kullanım alanında ve kendi karakterleri doğrultusunda kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was conducted at Antalya and Mersin ecological conditions at main growth season to compare grain and silage performance of some grain and silage hybrid maize genotypes (Zea mays. L)  for agronomic and quality properties. The trials was designed acording to "randomized complete block" with three replications.  In this research 14 maize genotypes was used grain and silage maize character of commercial and candidate variety within different FAO gropus.
The grain maize varieties showed superiority to silage varieties in terms of their agronomic properties; grain/ear rate, thousand grain weight, hectoliter weight, grain yield, grain number of ear, ear/plant range, dry matter range and dry matter yield. The silage maize varieties showed superiority to grain maize varieties in therms of their plant height, green grass yiled per decares, number of leaf, leaf lenght, leaf wealth, first ear heigt. All varieties had close value for their raw protein and raw oil rates at grain. The silage maize showed low performance at quality class with their ADF, raw cellulose values. There is no differences between all varieties for NDF values. Silage maize varieties showed general distribution in terms of raw oil, raw protein, raw starch of silage quality criteria but didn't show certain superiority to grain maize varieties.
In research, ISH 715 for its grain properties; ISH 714 just for its silage properties was leading candidate varieties. Althoug, in fact ISH 715 candidate maize vaierty has grain maize character, it showed superiority to another candidate varieties focused on it with its silage performance. Acording to our research, generally silage maize and grain maize varieties showed superiority on their own class. And in terms of silage quality properties, grain maize varieties and candidate varieties showed superiority to silage maize. As a result of these, it is concluded that varieties should be used acording to their own use way and own characteristics.