Lise ve ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişki
The relationship between high school secondary school students' sportsmanship and responsibility
Yazar: MUHAMMED ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ESER AĞGÖN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Spor = Sports ; Sportmenlik = Sportsmanship ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; lise ve ortaokul öğrencilerinin beden eğitimidersi sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişkiyi bazı değişkenlere göre incelemektir.
Materyal ve Metot: Araştırma örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Iğdır ili merkezindeki devlet okullarına devam eden 243 ortaokul ve 198 lise öğrencisi olmak üzere toplam 441 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, (BEDSDÖ) ile (SDDÖ) anketler kullanılmıştır. Öğrencilerin ölçeklerden aldıkları puanlar okul düzeylerine ve cinsiyetlerine göre incelendi. Ayrıca öğrencilerin sportmenlik düzeyleri ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişki test edildi. Elde edilen veriler SPSS 25.0 for Windows istatistik paket programında analiz edildi. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özellikleri ile ölçeklere ait tanımlayıcı istatistikler uygulandıktan sonra veri setinin dağılımı incelendi, ikili gurup karşılaştırmalarında Independent Student T testi, çoklu grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı.Gruplar arasındaki farkların tespiti için ise Bivariate Pearson korelasyon testi uygulandı.
Bulgular: Veriler ışığında;kız ortaokul öğrencilerinin pozitif davranış sergileme, negatif davranıştan kaçınma ve toplam sportmenlik faktörü puanlarının erkek öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Kız ortaokul öğrencilerinin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörü puanlarının erkek öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Erkek lise öğrencilerinin pozitif davranış sergileme faktöründe kız öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olduğu, sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörlerinde kız ve erkek lise öğrencileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Kız ortaokul öğrencilerinin pozitif davranış sergileme, negatif davranıştan kaçınma faktörleri ile toplam sportmenlik puanlarının kız lise öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir. Okul türleri değişkenine göre kız öğrencilerin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklar olmadığı görülmüştür. Erkek lise öğrencilerinin pozitif davranış sergileme faktörü ile toplam sportmenlik puanlarının, erkek ortaokul öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu, erkek lise öğrencilerinin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörleri puanlarının erkek ortaokul öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir. Ortaokul öğrencilerinin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmektedir. Lise öğrencilerinin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmektedir. Araştırmaya katılan tümöğrencilerin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür.

Sonuç: Ortaokul kız öğrencilerinin sportmenlik ve sorumluluk duygularının erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu,lise kız ve erkek öğrencilerinin sorumluluklarının benzer olduğu, erkeklerde okul düzeyi arttıkça sorumluluk düzeylerinin de arttığı sonuçlarına ulaşıldı. Araştırmamız sonuçlarına bakıldığında sportmenlik ve sorumluluğun birbirini destekleyici birer kişilik özelliği olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Ortaokul, Lise, Sorumluluk, Sportmenlik.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between high school and secondary school students' sportsmanship behaviors and responsibility feelings and behaviors according to some variables.
Materials and Methods: In the 2018-2019 academic year, a total of 441students consisted of 243 secondary and 198 high school students attending public schools in the center of Iğdır.In the research, questionnaires were used with (ESSS) and (SDSS). The scores of the students from the scales were examined according to their school level and gender. In addition, the relationship between students' level of sportsmanship and responsibility feelings and behaviors was tested. The data were analyzed by SPSS 25.0 for Windows statistical package program. After applying the descriptive statistics of the demographic characteristics and scales, the distribution of the data set was examined, Independent Student T test was used for paired group comparisons and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for multiple group comparisons. Bivariate Pearson correlation test was used to determine the differences between the groups
Results:In the light of data; It was observed that all sportsmanship factor scores of female secondary school students were statistically higher than male students. It was seen that female middle school students' scores of responsibility and behaving factor were significantly higher than male students.There was no statistically significant difference between female and male high school students in terms of responsibility and behaving responsibly.It was observed that female middle school students had positive behavior, negative behavior avoidance factors and total sportsmanship scores were significantly higher than female high school students. It was found that the total sportsmanship scores of male high school students, as well as being responsible and behaving responsibly, were significantly higher than secondary school students.
It was seen that there were statistically significant and positive relationships between sportsmanship and responsibility scale scores of middle and high school students.
Conclusion: It was concluded that secondary school female students had higher sportsmanship and responsibility feelings than male students.It was concluded that the higher the school level, the higher the level of responsibility.When the results of our study are examined, it can be said that sportsmanship and responsibility are personality traits that support each other.

Key Words: Physical Education, Sportsmanship, Responsibility, Secondary-High School