Toplumsal cinsiyet temalı filmlerin üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ve spora özgü başarı motivasyonları üzerine etkisi
The effect of gender-themed films on university students' perceptions of gender and their sports-specific achievement motivation
Yazar: EFECAN TEZCAN
Danışman: PROF. DR. İDİRİS YILMAZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Başarı = Success ; Film = Film ; Gösterge bilim = Semiotics ; Motivasyon = Motivation ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, spor ve toplumsal cinsiyet temalı filmlerin üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ve spora özgü başarı motivasyonları üzerine etkisinin incelenmesidir.
Araştırma; nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem desenlerinden, yakınsayan paralel desen kullanılarak modellendi. Araştırmanın nicel kısmın da, deneysel araştırma modellerinden kontrol gruplu ön test - son test ve davranışta kalıcılık testi uygulanırken, nitel kısmın da ise araştırma süreci hakkında derinlemesine bilgi toplamaya olanak sağlayan anket tekniği yapılandırılmamış soru formu uygulanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2021-2022 eğitim öğretim döneminde Gümüşhane Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin gönüllü katılımlarıyla oluşturuldu. Katılımcılardan amaçsal örneklem yöntemine göre deney (n=30) ve kontrol grubu (n=30) oluşturuldu. 3 hafta süreli araştırma süresince deney grubu için, 3 adet film (Cinsiyet Savaşları, Dangal ve Gracie) izleme prosedürü uygulandı. Ölçümlerde kullanılan filmlerin araştırmaya konu olarak uygunluğunun geçerliği ve güvenirliği Roland Barthes'in gösterge bilim analizi yöntemi ile gerçekleştirildi. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı.  Her iki grubun katılımcıları da yukarıda belirtilen filmleri daha önce izlememiş kişiler arasından seçildi. Araştırmanın ön test- son test ve davranışta kalıcılık testi sürecinde katılımcıların toplumsal cinsiyet rolleri tutumları ve spora özgü başarı motivasyonlarını ölçmek için toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeği ve spora özgü başarı motivasyonu ölçeği kullanıldı. Ayrıca 3 haftalık süreç sonunda, deney grubu sporcularının toplumsal cinsiyet algıları ve spora özgü başarı motivasyonları ile ilgili görüş ve düşüncelerine başvurulup, nicel olarak toplanan veriler nitel olarak desteklendi. Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 25.0 istatistik programı, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemleri kullanıldı. 
Sonuç olarak, kadınların toplumsal cinsiyet rolleri ve spor da motivasyonlarını konu edinen filmlerin, kadın öğrencilerin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine bakış açılarını eşitlikçi seviyede, toplum yararına olacak şekilde artırdığı ve bunun yanı sıra spora özgü başarı motivasyonlarını da olumlu anlamda etkilediği görülmüştür. Ulusal film sektörünün teşvik edilerek bu tür yapımların sayılarının arttırılmasının toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlaması açısından yararlı olabileceği öngörülebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effects of sports and gender-themed movies on university students' gender perceptions and sports-specific success motivations.
Research; It was modeled using convergent parallel design, one of the mixed method designs in which quantitative and qualitative research methods are used together. In the quantitative part of the research, the control group pre-test - post-test and behavioral retention test were applied, while in the qualitative part, an unstructured questionnaire, which allows to collect in-depth information about the research process, was applied. The participants of the research were formed with the voluntary participation of the students of Gumushane University Physical Education and Sports School in the 2021-2022 academic year. Experiment (n=30) and control groups (n=30) were formed from the participants according to the purposeful sampling method. During the 3-week study, the procedure of watching 3 movies (Gender Wars, Dangal and Gracie) was applied to the experimental group. The validity and reliability of the appropriateness of the films used in the measurements as the subject of the research were carried out with the semiotic analysis method of Roland Barthes. No application was made to the control group. Participants of both groups were selected from those who had not seen the above mentioned films before. Gender roles attitude scale and sport-specific achievement motivation scale were used to measure the gender role attitudes and sport-specific success motivation of the participants during the pretest-posttest and behavioral retention test of the research. In addition, at the end of the 3-week process, the opinions and thoughts of the experimental group athletes about their gender perceptions and sport-specific success motivations were consulted, and the quantitatively collected data were supported qualitatively. SPSS 25.0 statistical program was used in the analysis of the quantitative data obtained during the research, and content analysis methods were used in the analysis of the qualitative data.
As a result, it has been seen that the films about women's gender roles and motivation in sports increase the perspectives of female students on gender inequality at an egalitarian level, for the benefit of society, and also positively affect their motivation for success specific to sports. It can be predicted that increasing the number of such productions by encouraging the national film industry would be beneficial in terms of ensuring gender equality.