Yerli gen kaynağı çine çaparı koyunların süt verim özellikleri ve ß-laktoglobulin gen polimorfizmi
Milk yield characteristics and ß-lactoglobulin gene polymorphism in indigenous çine çapari sheep
Yazar: FATİH ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM CEMAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan Çine Çaparı koyunlarda süt verim özelliklerinin tanımlanması ve süt protein genlerinden biri olan ß-Laktoglobulin (ß-LGB) geni bakımından varolan polimorfizmin PCR-RFLP metodu kullanılarak tanımlanması amacıyla yapılmıştır. Süt verim denetimleri bir sürüde bulunan 40 baş koyunda, ß-LGB genotipleri ise Çine Çaparı populasyonunun tümünü oluşturan üç sürüde bulunan toplam 128 baş koyunda belirlenmiştir.İncelenen populasyonda ß-LGB geninin sadece A ve B alellerine rastlanmış, C aleline ise rastlanılmamıştır. Olası üç genotip olan AA, AB ve BB için gözlenen genotip frekansları sırasıyla 0.078, 0.453 ve 0.469 iken A ve B için allel frekansları sırasıyla 0.3047 ve 0.6953 olarak bulunmuştur. Yapılan ki-kare analizi sonucunda Mustafa VURAL'a ait sürü dışındaki tüm sürülerin Hardy-Weinberg dengesinde olduğu anlaşılmıştır. Günlük ortalama süt verimi, laktasyon süresi ve laktasyon süt verimi için en küçük kareler ortalamaları sırasıyla 0.521 kg, 159.5 gün ve 81.78 kg olarak tespit edilmiştir. Ele alınan tüm özellikler bakımından koyun yaşı ve doğum tipi istatistiki olarak önemli bir varyasyon yaratmamıştır (P>0.05). ß-LGB genotiplerinin (AA, AB, BB) laktasyon süresi ve laktasyon süt verimi üzerinde istatistiki olarak önemli (P<0.05), günlük ortalama süt verimi üzerinde ise önemsiz (P>0.05) etki yaratmıştır. Çalışma sonucunda, Çine Çaparı koyun ırkının konumunda korunmasına yönelik aktivitelere yönelik kimi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine milk yield characteristics of indigenous Çine Çaparı sheep under conservation. The genetic polymorphism for ß-Lactoglobulin (ß-LGB) gene were also determined by PCR-RFLP method. Milk yield characteristics were determined for 40 ewes in one flock. ß-LGB genotyping were performed for 128 animals in all conservation population that comprising three flocks. Only A and B alleles of ß-LGB gene were observed in Çine Çaparı sheep population, but none of the animals have C allele. The observed frequencies for AA, AB and BB genotypes were found as 0.078, 0.453 and 0.469, respectively. The allele frequencies were found as 0.3047 and 0.6953 for A and B alleles, respectively. The chi-sqaure analysis indicates that all the flocks except Mustafa VURAL?s were in Hardy-Weinberg equilibrium. Least square means for average daily milk yield, lactation length and lactation milk yield were 0.521 kg, 159.5 day and 81.78 kg, respectively. All the milk yield characteristics investigated were not significantly (P>0.05) influenced ewe age and litter size. The effect of ß-LGB genotypes (AA, AB, BB) were significant (P<0.05) on lactation length and lactation milk yield, but not have a significant effect (P>0.05) on average daily milk yield. As a result of the study, some suggestions were given on activities for in situ conservation of Çine Çaparı sheep.