İlk Çağ filozoflarında kozmik ilke arayışı
The search for cosmic principle in Ancient philosophers
Yazar: YAĞMUR ÖNER
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN FİLİZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefeciler = Philosophers ; Kozmik alem = Cosmic world ; Sokrates = Socrates ; İlk Çağ = First Age

Özet:
Bu tezde, İlk Çağ Felsefesi içerisinde düşünür ve filozofların kozmik ilke arayışlarına
yer verilmiştir. İlke arayışlarında 'bilme' kavramının önemini vurgulamak temel amaçtır.
Antikçağ dönemi hemen hemen tüm düşünce faaliyetlerinin öncülüğünde bir sonraki felsefi
hareketlerinin de temel yapı taşıdır. Kozmik ilke arayışında filozofların ilk neden arayışı ve
bu arayışın düşünsel faaliyetleri hafıza kavramı ile desteklenmiştir. Miletli doğa
filozoflarından başlayıp birçok düşünür ve filozofların bilme kavramını ilkeleri ile bağlayıp
ortaya koydukları felsefi anlayışlarına yer verilmiştir.
Milet Okulu düşünürlerinin Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes'in hakikat
arayışındaki çabalarının bir sonucu olarak maddenin özü nedir? İnsan evren ilişkisinin ilk
adımlarının bu dönemde doğduğu gösterilmiştir. Bunun yanı sıra İyonya Okulu'ndan
Pythagoras'ın ilke arayışlarına ahlakilik özelliğini katarak farklı bir anlam yüklediğini
açıkladık. Heraklitos 'un bilgi felsefesinde logos'la bilge olunabileceğini, kendini tanıma ve
ölçülü olmanın en yüksek değer olduğu görüşlerini açıkladık. Akabinde Elea Okulu
düşünürlerinden Ksenofanes, Parmenides ve Zenon'un ilke arayışında nasıl bir toplumsal
anlam yüklediğini ve kendilerinden önceki filozofların aksine farklı bir bakış açısı
getirdiklerini inceledik.
İkinci bölümde sofistlerin ilke arayışlarından öte daha rölativist olduklarını ve doğa
filozoflarına kıyasla bilme kavramına daha çok anlam yüklediklerinin inceledik. Aynı
zamanda sofistler bilgeliklerini parayla ölçüp gelenek karşısında farklı bir yol izlediklerini
aktardık. Sofistlerin, ilk neden arayışından öte başka arayış içerisinde olduğudur. Bununla
beraber kendilerinden sonra gelecek ola filozoflarca eleştiriye maruz kalacaklardır.
Sonrasında ise Antikçağ döneminin önemli düşünürü Sokrates'in insanın nihai ilkesi erdemli
yaşam ve bilmek kavramı üzerine duruldu.
Üçüncü bölümde Platon ve Aristoteles'in insanın evren ilişkisinin çevreleyen
anımsama ve hatırlama kavramları içerisinde gerçekleştiğini aktardık. İlk Çağ Filozofların
kozmik evren arayışlarındaki merak duygusunu saran ve bunları felsefelerine aktardıkları
kavramlar ile pekiştirilmiştir. Düşünsel faaliyetleri ve aradıkları ilk neden arayışında düşünür
ve filozofların hafıza kavramıyla irdelenmiştir

Abstract:
In this thesis, the philosophers' search for cosmic principles is included in the philosophy of
the Early Age. The main purpose is to emphasize the importance of the concept of 'knowing
ında in search of principles. The antiquity period is the cornerstone of the next philosophical
movements under the leadership of almost all thought activities. The philosophers' quest for
the first cause and their intellectual activities in the search for cosmic principles were
supported by the concept of memory. The philosophers' understanding of the philosophers
starting from the Miletian nature and linking the concept of knowing with the principles of
philosophers and philosophers are presented.
What is the essence of matter as a result of the efforts of Miletus thinkers in the search
for truth by Thales, Anaximandros and Anaximenes? It was shown that the first steps of
human universe relationship were born in this period. In addition, we explained from the
Ionian School that Pythagoras added a different meaning to the quest for principles by adding
morality. We explained that Heraclitus can be wise with the logo in the philosophy of
knowledge, and that self-knowledge and restraint is the highest value. Subsequently, we
examined how the philosophers of the Elea School, Xenophanes, Parmenides and Zenon, put
a sense of social meaning in their quest for the principle and brought a different perspective
unlike previous philosophers. In the second chapter, we examined that the sophists are more
relativist than seeking the principles and they put more meaning to the concept of knowing
than the philosophers of nature.
At the same time, the sophists measured their wisdom with money and explained that
they followed a different path in the face of tradition. It is that the Sophists are searching for
something other than the first cause. However, they will be subject to criticism by
philosophers who will follow them. Afterwards, Socrates, an important thinker of the
Antiquity period, focused on the ultimate principle of human being, the concept of virtuous
life and knowing