Yabancı dil olarak Arapça öğretiminde iletişimsel yöntem çerçevesinde dinleme ve konuşma becerilerinin kazandırılması ve bir program önerisi
Earning listening and speaking skills within the framework of communicational method ‎in teaching Arabic as a foreign language and a program proposal
Yazar: HAMMUD HAMMUD ELBERHO
Danışman: PROF. DR. HALİM ÖZNURHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Üniversiteler = Universities ; İletişimsel yöntem = Communicative method

Özet:
Ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretimine gösterilen büyük ilgiye rağmen, ‎öğretme çabalarının çoğu hala dilin konuşma ve dinleme becerileri ile temsil edilen canlı ‎yönünü göz ardı eden gramer ve çeviri yöntemine göre yürütülmektedir. Bu araştırma, en ‎modern eğitim yöntemi olan iletişimsel yönteme göre öğrenenlerin bu iki beceriyi ‎kazanmalarına odaklanmaktadır. ‎
Bu araştırma, yabancı dil öğretiminde iletişimsel yöntemin temellerine, ‎hedeflerine, eğitim içeriğine, öğretim prosedürlerine, öğretmen ve öğrenenlerin rollerine ‎ve buna göre dinleme ve konuşma becerilerinin nasıl kazanılacağına ve ‎değerlendirileceğine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Buna ek olarak bu araştırma Amerikan ‎Yabancı Diller Kurulu (ACTFL‎) seviyelerine göre Arapça ‎öğrenenlere başlangıç ve orta ‎düzeyde ihtiyaç duydukları en önemli durumları ve iletişimsel ‎işlevleri sağlayan bir ‎Arapça eğitim programı oluşturup geliştirmeyi amaçlamaktadır. Önerilen program, 2022-‎‎2023 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde Erciyes Üniversitesi İlahiyat ‎Fakültesi'nden Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) bursu alan bir grup öğrenciye ‎uygulanmıştır.‎
Ön ve son testlerin sonuçları, eğitim programında ilkelerine göre tasarlanan ve ‎uygulanan iletişimsel yöntemin etkinliği nedeniyle dinleme ve konuşma becerilerinde net ‎bir gelişme göstermiştir. Programı uyguladıktan sonra öğrencilerin görüşlerine yönelik bir ‎anket, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları dikkate alarak iletişimsel etkinlikleri ‎çeşitlendirmenin, dil becerileri konusunda yeterli eğitimin sağlanmasının ve öğrenicilerin ‎gerçek dünyadaki durumlara benzer durumlarda aktif katılımının önemini göstermiştir.‎

Abstract:
Despite the great interest in teaching Arabic to non-native speakers, most of the ‎teaching efforts are still conducted according to the grammar and translation method, ‎which ignores the lively aspect of the language represented by speaking and listening ‎skills. This research focuses on the acquisition of these two skills by the learners ‎according to the communicative method, which is the most modern education method.‎
This research aims to shed light on the foundations and objectives of the ‎communicative method in foreign language teaching, the educational content, teaching ‎procedures, the roles of teachers and learners, and how to acquire and evaluate listening ‎and speaking skills accordingly. ‎ In addition, this research aims to create and develop an ‎Arabic education program that provides the most important situations and ‎communicative functions that Arabic learners need at the beginner and intermediate ‎level according to the(ACTFL‎) levels. The proposed program was applied to a group of ‎students who received a Turkish Diyanet Foundation scholarship from Erciyes ‎University Faculty of Theology in the first semester of the 2022-2023 academic year.‎
The results of the pre- and post-tests showed tangible growth in the skills of ‎listening and speaking, due to the efficiency of the communicative approach, which was ‎designed and implemented in the educational program according to its principles. A ‎survey of students' opinions after implementing the program showed the importance of ‎diversifying communicative activities taking into account individual differences among ‎students, providing adequate training in language skills, and active participation of ‎learners in situations similar to real-world situations.‎