Ergenlikte anne baba algısının ergenin ontolojik iyi oluşuyla ilişkisinin boylamsal olarak incelenmesi
A longitudinal investigation of the relationship between perception of parent in adolescence and ontological well-being of adolescents
Yazar: YAŞAR KUZUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ATEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ontolojik iyi oluş = Ontological well being

Özet:
Bu araştırmada ergenlik döneminde ergen tarafından algılanan anne baba tutumlarının (anne baba katılımı, anne baba yakınlığı ve anne baba özerklik desteği) ergenin ontolojik iyi oluşuyla ilişkisi boylamsal olarak incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 15-17 yaş arası 116'sı kadın 102'si erkek olmak üzere 218 ergen oluşturmaktadır. Araştırma verileri birer yıl arayla üç yıllık bir zaman diliminde toplanmıştır. Araştırma verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Anne Baba Algısı Ölçeği' ve 'Ontolojik İyi Oluş Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde çalışmanın amacına uygun olarak, ergenlik döneminde bireylerden üç farklı zamanda alınan ölçümlerin ölçme değişmezliği analizi ve bu ölçümlerin zaman içindeki değişimini incelmek için de örtük büyüme analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, üç farklı zamanda ölçüm yapılan tüm değişkenlerin ölçme eşdeğerliği sağlanmıştır. Örtük büyüme analizlerinin sonuçlarına göre, anne yakınlığı her iki cinsiyet için de ergenlerin ontolojik iyi oluş düzeylerindeki değişimi yordamaktayken, anne katılımı ve anne özerklik desteği değişimi yordamamaktadır. Baba katılımı her iki cinsiyet için de değişimi yordamaktadır. Ayrıca algılanan baba yakınlığı ve baba özerklik desteği kadın ergenlerin ontolojik iyi oluş düzeylerini başlangıçta yordarken, yıllar içinde ortaya çıkan içindeki değişimi yordamamaktadır. Erkek ergenler içinse algılanan baba yakınlığı ve baba özerklik desteği hem başlangıçta hem de yıllar içindeki değişimi yordamaktadır. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, çalışmanın sınırlıkları dikkate alınarak araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilere sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between perceived parental attitudes (parental involvement, parental autonomy support, and parental warmth) by the adolescent during adolescence (age 15, 16, 17) with the adolescent's ontological well-being was examined longitudinally. 218 adolescent participants consisting of 116 girls and 102 boys ranging between the ages of 15-17 took part in the study. Research data were collected over a three-year period with one-year intervals. "Personal Information Form", "Perception of Parental Scale", and "Ontological Well-Being Scale" were used to collect research data. In the analysis of the data, in accordance with the purpose of the study, measurement invariance analysis of three different time measurements taken from individuals during adolescence and latent growth analysis was performed to examine the change of these measurements over time. According to the findings, measurement equivalence of all variables measured at three different times was tested. According to the findings of the latent growth analysis, while maternal warmth predicts the change in the ontological well-being levels of adolescents in both sexes, maternal involvement and maternal autonomy support do not predict the change. On the contrary, father involvement predicts change in both sexes. In addition, while perceived paternal warmth and father autonomy support predict female adolescents' ontological well-being at the beginning, it does not predict the change. For male adolescents, perceived paternal warmth and father autonomy support predict to the intercept and to the change over the years. The findings were discussed and interpreted in the light of the literature and implications were presented to researchers and practitioners considering the limitations of the study.