Gülün adı romanında zaman-mekan anlatısı
Time-space narrative in the novel the name of the rose
Yazar: ZEYNEP ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ARIDAĞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık disiplini özellikle 20. yüzyılda yeni tasarlama ve temsil yöntemleri 
geliştirirken edebi anlatılardan sıkça beslenmiştir. Edebi anlatılardaki 
betimlemelerin zenginliği algımızın farklı katmanlarını tetikler ve mekan üretim 
taktiklerimizi zenginleştirebilir. Bu düşünce doğrultusunda bu çalışmada 
Umberto Eco'nun 1980 yılında yayımlanan romanı Gülün Adı mimari açıdan 
incelenerek edebi anlatıdan mekânsal anlatıya geçiş süreci araştırılmıştır. Edebi 
anlatının içeriğinde anlatıdaki zaman-mekana dair betimlemelerden, Bahtin'in 
kronotop kavramından yola çıkılarak, zaman-mekanla ilgili göstergelerin 
ardındaki ilişki dinamikleri incelenip tasarım ortamında kullanılan parametreleri 
zenginleştirmek ve daha duyarlı bir mimarlık olasılığı geliştirmek
hedeflenmektedir. Gülün Adı barındırdığı tarihsel referanslar, metinlerarasılık, 
göstergebilim alanlarında potansiyellerin fazlalığı ve edebi metnin sinema 
filminin de bulunması sebebiyle seçilmiştir. Romandaki zaman mekan 
fenomenlerinin birer göstergesi olan kronotop katmanları arasındaki ilişki 
görünür kılınarak yeni bir mimari tasarım stratejisi geliştirilmiştir. Çalışma 
sonucunda edebi anlatının mekanla ilgili betimlemeler kadar zamana dair de 
bilgi içerdiği anlaşılmış ve bu bilgiyi mekan tasarımında kullanılan bir 
parametreye dönüştürerek kurgusal metnin bilgisi yeni bir üretim yöntemine 
evrilmiştir. Çalışma "Gülün Adı" romanının metinsel performansını mekânsal 
performansa dönüştürme çabasıdır. 
nahtar Kelimeler: Mimari Tasarım, Tasarım Stratejisi, Kronotop, Zamanmekan, Umberto Eco.

Abstract:
The discipline of architecture often benefited from literary narratives while 
developing new designing and representation methods in the 20th century. The 
richness of the descriptions in literary narratives triggers the different strata of our 
perception and may enrich our space production strategies. In line with this opinion, 
Umberto Eco's novel The Name of the Rose published in 1980 was examined 
architecturally and the transition process from literary narrative to spatial narrative 
was investigated in the present study. The concepts representation, narrative, sign, 
time, and space constitute the conceptual framework of the research. The aim is to 
examine the relationship dynamics behind the signs regarding time-space based on 
Bakhtin's concept of chronotope, to enrich the parameters used in the design 
environment, and to develop a more responsive possibility of architecture. The Name 
of the Rose was chosen due to the historical references it comprises, the abundance of 
its potentials in the fields of intertextuality and semiotics, and the fact that the literary 
text was also adapted to a motion picture. A new architectural design strategy was 
developed by bringing out the relationship between the chronotope layers being the 
signs of time-space phenomena. In conclusion, it was understood that the literary 
narrative does not only include descriptions regarding space but also knowledge 
regarding time and the knowledge of fictional text was evolved into a new method of 
production by the transformation of this knowledge into a parameter used in spatial 
design. The study aimed to transform the textual performance of the novel "The 
Name of the Rose" into a spatial performance.
Keywords: Architectural Design, Design Strategies, Chronotope, Space-Time, 
Umberto Eco.