Aydın ilinde yetiştirilen "Yamalak Sarısı" mahalli zeytin çeşidinin fenotipik özelliklerinin tanımlanması
A research on the phenotipic characterization of "Yamalak Sarısı" domestic variety cultivating in aydın province
Yazar: HÜLYA KAYA
Danışman: PROF.DR. FAİK EKMEL TEKİNTAŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aydın linde Yetiştirilen ?Yamalak Sarısı? Mahalli Zeytin ÇeşidininFenotipik Özelliklerinin TanımlanmasıHülya KAYAÖZETBu çalışma, 2004-2005 yılları arasında Aydın ili Kuyucak ilçesi YamalakKasabasında Yamalak Sarısı zeytin çeşidi üzerinde yürütülmüştür. Çalışma ileYamalak Sarısı zeytin çeşidinin kimlik bilgileri, morfolojik ve fiziksel özelliklerininbelirlenmesi amaçlanmıştır. Çeşidin tanımlanmasında, Uluslararası ZeytinyağıKonseyi tarafından hazırlanan ve diğer zeytinci ülkeler tarafından da kullanılan?World Catalogue of Olive Varieties, 2000? deki tanımlama kriterleri esas alınmıştır.Bu amaçla, çeşidin kimlik bilgileri, morfolojik özelliklerinden; ağaçözellikleri, yaprak özellikleri, çiçek somağı özellikleri, meyve özellikleri, çekirdeközellikleri, fizyolojik özelliklerinden; verimlilik durumu, periyodisite durumu, yağrandımanı, etin çekirdekten ayrılma durumu, köklenme kapasitesi, çiçeklenmedönemi, döllenme durumu, meyve olum dönemi, biotik ve abiyotik şartlaraduyarlılığı gibi kriterler ayrıntılı olarak incelenmiştir.Yamalak Sarısı zeytin çeşidi, yetiştiriciliği yapılan yörelerde YamalakKabası, Kaba, Kabaağaç isimleri ile de adlandırılmakta ve yeşil sofralık olarakdeğerlendirilmektedir. Çeşit, gelişme kuvveti açısından kuvvetli, tacı yayvan yapıda,taç yoğunluğu orta düzeydedir. Yaprağının uzun ve mızrak şeklinde olduğubelirlenmiştir. Çeşidin çiçek somakları kısa, bir somaktaki çiçek sayısı bakımındanda ortalama 14.46 adet ile az grubunda yer aldığı saptanmıştır. Çeşit meyve ağırlığıbakımından 8.27 g la çok iri grubunda yer almıştır. Çekirdek ağırlığı açısından 1.20 gla çok iri grubunda yer alırken, çekirdeğinin de uç kısmında iğne bulunmadığıbelirlenmiştir. Yamalak Sarısı çeşidi verimlilik açısından var yılı-yok yılı dikkatealınarak ağaç başına 59.08 kg ile yüksek grubunda yer almıştır. Yağ içeriğinin yaşnumunede % 17.45 ile düşük grubunda yer aldığı, meyve etinin de çekirdektenayrılmasının kolay olduğu saptanmıştır. Çelik köklenme kapasitesinin % 45 lerekadar ulaştığı belirlenmiştir. Erken dönemde çiçeklenen çeşidin döllenme biyolojisiaçısından kısmen kendine uyuşur ve meyve olum döneminin ise erken olduğubelirlenmiştir.

Abstract:
A Research On The Phenotipic Chracterization Of ?YamalakSarısı? Domestic Variety Cultivating In Aydın ProvinceHülya KAYASUMMARYThis study was carried out on Yamalak Sarısı, local cultivar of Kuyucak townin Aydın province in the years of 2004-2005. It was aimed to determine the identityinformation and morphological and physiological characteristics of the cultivar bythis study . The criteria included in ?World Catalogue of Olive Varieties 2000?,prepared by International Olive Oil Council (IOOC), that is used by the other olivegrowing countries, were taken into consideration in charecterizing the cultivar.With this aim, identity information; morphological characteristics relating totree, leaf, infloresence, fruit and stone characteristics, such as productivity, alternatebearing, oil yield, separation of flesh from stone, rooting capacity, blossommingperiod, fertilization biology, fruit ripening period and sensitivity against biotic andabiotic conditions have been investigated in detail.Yamalak Sarısı is also called as ?Yamalak Kabası?, ?Kaba? and ?Kaba ağaç?in its growing area and utilized for green table olive processing.It has a strong growth habit and spreading canopy with medium dense. It haslong and lanceolate shaped leaves. Its inflorosence is short and the number of flowersper inflorosence 14.46 on average so it enters into the group with low amount offlowers . The cultivar is included into the very high group with fruit weight of 8.27 gand there isn?t any point on the tip of ıts stone.Yamalak Sarısı has 59.08 kg fruit production as the average of ?on? and ?off?years and takes its place in the high productive group. It is within low oily groupwith 17.45% oil rate based on fresh sample. Its rooting capacity reaches upto 45%. Ithas been determined that Yamalak Sarısı was a partially self-compatible cultivar. Itsblossomming and fruit ripening have occurred in the early seasons.