Değişik mikoriza türlerinin turunç bitkisinde fosfor ve çinko alımına olan etkilerinin araştırılması
Determination of various mycorrhizae species on phosphour and zinc uptake of citrus
Yazar: DERYA ORTAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ORTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fosfor = Phosphorus ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Toprak = Soil ; Turunç = Sour orange ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışmada turunç bitkisi için vesiküler arbüsküler mikorizal (VAM) mantarlardan en uygun olan çeşidi belirlemek, bitki büyümesi, gelişmesi ve bitki besin elementlerinden fosfor ve çinko alımı üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Toprak Anabilim Dalına ait cam seralarda yürütülmüştür. Araştırmada (Deneme I: 1997) ön çalışma olarak turunç anaçları ile en iyi enfeksiyon geliştiren ve bitki büyümesini arttıran beş değişik mikoriza türü denenmiş ve bunlardan G.clarium türünün turunç bitkileri için en iyisi olduğu belirlenmiştir. Bunu takiben de (Deneme II: 1998) G.clarium mikoriza türünün turunç bitkisinde P ve Zn alımı üzerine olan etkileri steril toprak koşullarında incelenmiştir. Her iki denemede de VA mikorizamn çöğür büyümesine olan etkilerini incelemek amacıyla çöğürlerde bitki uzunluğu, gövde çapı, kök uzunluğu, % mikoriza infeksiyonu, yaprak, kök kuru madde üretimi ve bitkilerin ortamdan kaldırdıkları besin elementlerinin incelenmesi amacıyla P, N, Mn, Fe, Cu ve Zn analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda her iki denemede de uygulamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. Anaçların büyümesi ve bitki besin elementlerinin alımı yönünden mikoriza türlerinden G. clarium'un bitki gelişimi ve besin elementi alımını önemli derecede arttırdığı belirlenmiştir. Deneme IF de mikoriza uygulamasıyla bitki gelişimiyle fosfor alımımnda da artış olduğu, fakat Zn alımına etki etmediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mikoriza (G. Clarium), Turunç, Mikorizal Aşılama, Fosfor ve Çinko

Abstract:
The aim of this study was to screen and select most suitable vesicular-arbuscular mycorrhizae for enhancing citrus growth by improving plants phosphor and zinc uptake, and root infection. Study was carried out under greenhouse conditions in Department of Soil Science, Çukurova University, Adana Turkey. In the first experiment (Experiment 1,1997) five different mycorrhizal species were tested It has been found that G.Clarium in the best inoculum to increase plant growth and root colonisation and nutrient uptake. In the second experiment (Expent n,1998), the effect of different level of P and Zn application and mycorrhizal inculation on plant growth, nutrient uptake (P and Zn) and root colonisation were determined For evaluation of VAM's on citrus plant development, plant height, diameter, root length, percentage of mycorrhizal infection, leaf, root dry matter production along with uptake of P, N, Mn, Fe, Cu and Zn analyses were done. Results revealed that differences between two experiments were significant. G. clarium was most effective mycorhhizae inoculum on development of citrus plant rootstocks and uptake of nutrient In Experiment H, mycorrhizal inoculation significantly increased plant growth and P uptake but no significant effect on Zn uptake.Key Words: Mycorrhizae (G. clarium), Citrus.Phosphor and Zinc, Mycorhyzal Infection n