Gelişmekte olan ülke araştırmalarında tıkanma noktaları üzerine bir deneme
An essay on the insufficiency of theoretical framework of developing economies' research
Yazar: SÜVERÇE KORKMAZER
Danışman: PROF.DR. MEHMET TÜRKAY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik performanslarının en popüler teorikaçıklamaları neo-liberal, yapısalcı-kurumsalcı, ?uçan kaz? ve bağımlılık yaklaşımı olaraksıralanabilir. Gelişmekte olan ekonomilerin işsizliği ve yoksulluğu aşabilmesi bağlamındaMeksika ve Malezya örnek ülkelerdir. 1980 sonrası her iki ülkede de mamul ürünihracatı hızla yükselmiştir. Bunun yanında, ihracatları içinde yüksek teknolojili ürün payıartmıştır.Meksika ve Malezya'nın performanslarında coğrafi konumları etkilidir. MeksikaAmerika'nın sınır komşusudur, Malezya da Japonya'nın ekonomik hinterlandı içindedir.Bunu destekler biçimde, Meksika NAFTA anlaşması sonrası Amerika'dan, Malezya isePlaza anlaşması sonrasında kalkış sürecinde Japonya'dan doğrudan yabancı yatırımalmıştır. Meksika'da söz konusu yabancı yatırım girişinin ardından hızlı büyümegerçekleşmiştir. Bununla birlikte, işsizlik oranındaki azalmaya karşın reel ücretler aşağıyönlü hareket içindedir. Çalışanların büyük bir kısmının ücret düzeyi yoksullukseviyesindedir. Meksika'da düşük ücretler tam istihdama yakın bir işsizlik düzeyinisağlarken, Malezya'da tersine, işsizliğin azalması reel ücretleri yükseltmiştir. Malezya'dabüyüme oranı hızı Meksika'nın yaklaşık üç mislidir.Bu çalışmada doğrudan yabancı yatırımlar ile ihracatın yıllar itibariyle seyrinive sıralama düzeyinde bir ilişkinin varlığını sınamak amacıyla ekonometrik bir denemeyapılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımlar ve ihracatın değişim oranları arasında özelliklegıda maddeleri, makineler ve ulaşım araçları, dokumacılık ve hazır giyim gibisektörlerde eş yönlü hareket bulunmaktadır. İncelenen zaman aralığında, bazı yıllardabenzerlik göstermekle birlikte, gelişmekte olan ülkelerde imalat sanayisi alt sektörlerindeyabancı yatırım ihracat ilişkisi zayıftır. Bu, doğrudan yabancı yatırımın toplam ihracatpayının düşük olmasına bağlanabilir. Dolayısıyla, doğrudan yabancı yatırım etkisini dahaçok geri bağlantılar, istihdam ve teknoloji üzerinden göstermektedir. İhracat katkısıbulunmakla birlikte bunun payı düşüktür.

Abstract:
Neoliberal, structural-institutional, ?flying geese? and dependency perspectivesare the most popular theoretical approaches to the developing countries? economicperformance. Mexico and Malaysia are the successful country models among alldeveloping economies against poverty and unemployment. After 1980 both of thecountries? exports of manufactured goods grew rapidly. Besides, the share of hightechnologymanufactured goods in manufactured exports increased.Geographical situation is important for Mexico and Malaysia?s economicperformance. Mexico is America?s neigbour and Malaysia is in Japanese hinterland.Therefore, in the case of Mexico after NAFTA agreement; and for Malaysia after thePlaza Accord during the take-off process there has been a boom in the amount offoreign direct investment (FDI) flows from America and Japan. After that FDI flow inMexico economic growth rate increased. In spite of rapid employment creation reelwages were declined. In Mexico low wages are the reason for full employment rate.On the contrary, in Malaysia reel wages are increasing while unemployment rate isdecreasing. In Malaysia economic growth rate is nearly three times greater thanMexico?s growth rate.Thesis includes an econometric essay on the FDI and manufactured exportperformance of developing countries. There is a similarity between the FDI andmanufactured exports? changing rates especially in some sub-sectors like food,machinery and transport equipment and clothing. But for the given time series, thisrelationship between FDI and exports is not strong in all developing countries?manufacturing industry. This can be result of low share of FDI in the totalmanufactured exports. Therefore, the FDIs can be means of backward linkages, creationof employment oppurtunities and technology transfer. But the impact of foreign directinvestment on exports is low.