Diyet enerji yoğunluğunun tip 2 diyabetli hastalarda kan parametreleri ve bazı antropometrik ölçümler ile ilişkisi
The relationship of diet energy intensity with BLOODparameters and some anthropometric measurements in patients with TYPE2 diabetes
Yazar: ŞULE BOZFIRAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ATEŞ ÖZCAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Kan parametreleri = Blood parameters

Özet:
Bu çalışma, Tip 2 Diyabetli hastalarda diyet enerji yoğunluğunu belirlemek ve
diyet enerji yoğunluğunun bazı kan parametreleri ile antropometrik ölçümler üzerinde
etkisinin olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, 2020-2021 yılı
Aralık-Şubat ayları arasında Gaziantep ili Nizip ilçesinde bulunan Özel ADN
Hastanesi'nde Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran diyabet (DM) tanısı almış ve
hekimi tarafından prediyabet ve diyabet tanısı ile polikliniğe yönlendirilmiş, 18-65 yaş
aralığında 110 yetişkin birey dahil edilmiştir. Bireylerden "üç günlük besin tüketim
kaydı" alınıp, akabinde katılımcılara sosyodemografik özellikler ve beslenme durumları
ile ilgili soruları içeren 11 soruluk bir "Hasta Bilgi Formu", "Uluslararası Fiziksel
Aktivite Anketi (IPAQ)" formu uygulanmıştır. Bireylerin üç günlük besin tüketim
kayıtları doğrultusunda diyetin enerji yoğunluğu "sadece katı yiyecekler" yöntemi
kullanılarak hesaplanmıştır.
Araştırma, yaş ortalaması 38,27±10,42 yıl olan 110 (E: %62,7, K: %37,3) diyabetli
birey ile yürütülmüştür. Hastaların diyet enerji yoğunluğu ortalaması 1,58±0,24 kkal/g
olupcinsiyetler arası istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hastaların
diyetin enerji yoğunluğu quartillerine göre antropometrik ölçümleri (bel çevresi hariç)
ve kan parametreleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Bel
çevresi değerinde ise anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,023<0,05). Bel çevresi
büyükten küçüğe sırasıyla Çeyreklik 3> Çeyreklik 2> Çeyreklik 1 şeklindedir.
Hastaların diyet enerji yoğunluğunun biyokimyasal parametreler ve antropometrik
ölçümler ile istatistiksel olarak önemli ilişkiler saptanmamıştır.
Çalışmada diyet enerji yoğunluğunun artışı ile bel çevresinin artışı gözlenmiştir. Bu
durum obezite ve dolaylı olarak kronik hastalıklar ile ilişkili olabileceği için düşük
enerji yoğunluklu beslenme programının uygulanması önerilmektedir. Öte yandan,
çalışmada diğer beklenen ilişkilerin bulunamamasının, katılımcı grubunun
çoğunluğunun (%78,2) obez olması, henüz 1 yıl ve altı diyabet tanısı alması (%48,2),
eğitim seviyesi yüksek bir grup olması (lise %23,6, üniversite %40), daha önce
%42,7'sinin bir beslenme eğitimi almış olması ve dolayısıyla diyet enerji
yoğunluklarının çok yüksek olmaması ile ilişkili olabileceği düşünüldüğünden daha
homojen ve büyük örneklem gruplarıyla yürütülmüş daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu
düşünülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine dietary energy density in patients with
Type 2 Diabetes and to investigate whether dietary energy density has an effect on some
blood parameters and anthropometric measurements. The study included 110 adultin
dividuals between the ages of 18-65, who were diagnosed with diabetes (DM) who applied
to the Nutrition and Diet Polyclinic of the Private ADN Hospital in the Nizip district of
Gaziantep between December and February of 2020-2021 and were referred to the
polyclinic with the diagnosis of prediabetes and diabetes by their physician. In line with the
three-day consumption records of the individuals, the energy density of the diet was
calculate dusingthe "solid food sonly" method.
The study was conducted with 110 in dividuals with diabetes (M: 62.7%, F:37.3%) with a meanage of 38.27±10.42 years. The mean dietary energy density of the
patients was 1.58±0.24, and there was nostatistically significant differencebet ween the
genders. There was nostatistically significant difference between the patients'
anthropometric measurements (excluding waist circumference) and blood parameters
according to the energy density quartiles of thediet. A significant difference was found in the
waist circumference value (p=0.023<0.05). Waist circumference from largest to smallest is
Quartile 3> Quartile 2> Quartile 1, respectively. No statistically significant correlations were
found between the dietary energy density of the patients and the biochemical parameters and
anthropometric measurements.
In the study, an increase in waist circumference was observed with an increase in
dietary energy density. Since this situation may be associated with obesity and indirectly
chronic diseases, it is recommended to apply a low-energy-density nutrition program. On the other hand, it is thought that the lack of remained expected relationships in the study may be
related to the fact that the majority of the participant group (78.2%) were obese, were
diagnosed with diabetes for less than 1 year (48.2%), had a high education level (23.6% at
high school, 40% at university) and since 42.7% of participants had previously received a
nutrition education and therefore their dietary energy densities were not very high.
Therefore, it is thought that more studies with more homogeneous and large sample groups
are needed.