Avrupa Birliği ve basel düzenlemeleri çerçevesinde Türkiye sermaye piyasalarında risk yönetimi, Avrupa Birliği'ne uyum yeteneği
Risk management in Turkish capital markets in accordance with European Union and basel arrangements, adaptation ability to European Union
Yazar: SÜLEYMAN ERTAN TANSÖKER
Danışman: PROF. DR. TÜRKEL MİNİBAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Aracı kurumlar = Intermediary institutions ; Avrupa Birliği = European Union ; Basel II = Basel II ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Risk yönetimi = Risk management ; Riske maruz değer = Value at risk ; Sermaye piyasası = Capital market ; Uyum = Adjustment ; Uyum süreci = Adaptation process

Özet:
Küresel alanda ülkeler arasındaki finansal engeller azalıp, finansal araçların çeşitliliği, iletişim ve bilgi teknojilerindeki ilerleme arttıkça, bankalar ve finansal aracılık yapan kurumlar açısından risk yönetimi kavramı artarak önem kazanmaktadır.Avrupa Birliği, finans sektöründe risklerin daha etkin yönetilebilmesi için, Basel II düzenlemelerini kabul ederek uygulamaya başlamıştır. Türkiye'nin de bu düzenlemeleri uygulamaya başlaması beklenmektedir.Tezin konusu, risk yönetimi kapsamında, Türkiye sermaye piyasalarında faaliyet gösteren aracı kurumlara getirilen mevcut sermaye yeterlilik düzenlemeleri ile Basel II düzenlemeleri arasındaki uyumu araştırmak, piyasa riskleri için Riske Maruz Değer modelleri kullanılarak Standart Yöntem'e göre daha düşük risk karşılıkları ayrılıp ayrılamayacağını test etmektir. Bu amaçla, 30 aracı kurumun 31.12.2007 tarihli mali tablolarından piyasa riskleri için Standart Yöntem, Varyans-Kovaryans Yöntemi ve Tarihsel Benzetim Yöntemi uygulanarak risk karşılıkları hesaplanmıştır. Basel II çerçevesinde, sermaye piyasası araçlarının 10 günlük elde tutma süresi dikkate alınarak, Standart Yöntem'e göre Varyans-Kovaryans Yöntemi'yle daha yüksek, Tarihsel Benzetim Yöntemi'yle ise dikkate değer ölçüde daha düşük risk karşılığı hesaplanmıştır.Bu sonuçlar ışığında, aracı kurumların risk karşılığı hesaplamalarında Standart Yöntem yerine Tarihsel Benzetim Yöntemi'ni tercih etmeleri durumunda, daha az risk karşılığı ayırabilecekleri, böylece sermaye getirilerini arttırabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Risk management concept for banks and financial intermediary institutions is getting more importance, while financial barriers between countries are weakening and the diversity of financial instruments, progress in communication and information technologies are rising in global area.European Union has started to implement the Basel II arrangements to manage the risks in finance sector more effectively. Turkey is also expected to set out implementing those arrangements.The subject of the thesis, is to examine the accordance between the current capital adequacy arrangements and those in Basel II arrangements for the intermediary institutions in Turkish Capital Markets, and to test whether less amount of risk provisions may be made with Value at Risk Models as compared to Standart Method for the market risks, within risk management concept.For this objective, the risk provisions of 30 intermediary institutions have been calculated by the Standart Method and Variance-Covariance and Historical Simulation Methods of Value at Risk Models based on the data from the financial statements dated 31.12.2007 for market risks. In accordance with the Basel II arrangements, the risk provisions calculated by Variance-Covariance Method is greater while that of the Historical Simulation Method is considerably less than that of the Standart Method for 10 days holding period of capital market instruments.In the light of these results, it?s been concluded that in case the intermediary institutions prefer the Historical Simulation Method to the Standart Method for risk provision calculations, they can make less amount of risk provisions, thereby increase return on equity.