Pulmoner tromboembolinin iklim ve mevsimle ilişkisi
Climate and seasonal relationship of pulmonary thromboembolism
Yazar: SALTUK BUĞRA KAYA
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP AYFER AYTEMUR
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Malatya = Malatya ; Mevsimler = Seasons ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; İklim = Climate

Özet:
Amaç:  Malatya ilinde mevsim ve iklim değişikliği ile PTE görülme insidansı arasında herhangi bir ilişki  olup olmadığını araştırmak istedik
Gereç ve yöntem: 01/01/2013 ile 31/12/2015 tarihlerini kapsayan üç yıllık dönemde, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği tarafından PTE tanısı konmuş 207 hasta kesitsel olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri ve hastaneye başvuru tarihleri kaydedildi. Bu veriler doğrultusunda; hastaların başvuru tarihine ait basınç, sıcaklık, rüzgar hızı ve nem değerleri tespit edilerek ortalaması alındı. 
Bulgular: Çalışmaya PTE tanısı konulan toplam 207 hasta alındı. 113´ü kadın (%54,5), 94´ü erkek (%45,5) olan hastaların ortalama yaşları 62,7±15.5 olup, en küçüğü 20, en büyüğü 90 yaşında idi. Erkek hastaların yaş ortalaması 65,6 olup, kadın hastaların yaş ortalaması ise 60,38 olarak tespit edildi. Mevsimlere göre dağılım incelendiğinde hastaların %28 (n=58) ile en sık sonbahar mevsiminde, %19,3 (n=40) ile en az  kış mevsiminde izlenildi. PTE görülme sıklığı açısından mevsimler arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). PTE tanısı alan hastalar, aylara göre görülme sıklığı açısından değerlendirildiğinde; hastaların %11,6'sının (n=24) temmuz ayında, %4.3'ünün (n=9) şubat ayında  takip edildiği saptandı. PTE görülme sıklığı açısından aylar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). PTE için  predispozan risk faktörü olabilecek ek hastalıklara  bakıldı . Virchow triadı dikkate alınarak yapılan bu değerlendirmede KOAH, immobilizasyona neden olabilecek ek hastalık, post operatif PTE, malignite, kalıtsal trombofili, gebelik, vaskülit, kardiyak ve hematolojik hastalığı olan hastalar kaydedildi. Ek hastalığa sahip hasta sayısı 118 (%57) iken, ek hastalık saptanmayan hasta sayısı 89'du (%43). PTE için risk faktörü olmayan hastaların tanı aldıkları mevsimlere göre dağılımları incelendiğinde ise, 25 (%28) ile en fazla hastanın sonbahar mevsiminde, 18 (%20) ile en az hastanın yaz mevsiminde PTE tanısı aldığı görüldü. Risk faktörü olmayan PTE'de görülme sıklığının mevsimlere göre ilişkisi  istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p> 0,05). 
Risk faktörü olmayan PTE hastalarının, görülme sıklığı aylara göre incelendi. Mayıs ayında 10 hasta (% 11) PTE tanısı alırken, Temmuz ayı, PTE görülme sıklığı açısından en düşük ay idi (n=2, % 3). PTE görülme sıklığı açısından aylar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Hastaları risk faktörü taşımaları ve taşımamalarına göre ayırarak mevsim ilişkisine baktığımızda anlamlı bir ilişki tespit edemedik. Malatya ilinin mevsim ve iklim değişikliğini değerlendirdiğimizde, elde ettiğimiz sonuçlara göre PTE gelişme riski üzerinde iklim ve mevsim değişikliklerinin anlamlı katkısı olmadığı kanaatine vardık.

Abstract:
Objective: We aimed to study whether there is a relationship between season and climate changes and incidence of PTE in city of Malatya. 
Material and method: 207 patients who have been diagnosed with PTE by Inonu University Department of Chest Diseases in the three years period of 1/1/2013 and 12/31/2015 are studied cross sectional. Demographic characteristics of the patients, laboratory data and dates of application to the hospital were recorded. In the direction of this data; Pressure, temperature, wind speed and humidity values of patients' application date were determined and averages were oBTained
Findings: This study contains 207 patients diagnosed by PTE, 113 (54.5%) of which were female and 94 (45.5%) were male. Average age was 62.7±15.5; with minimum 20 and maximum 90. Average age of male patients were 65.6, while of female patients were 60.38. Seasonal study showed us that patients were most frequently diagnosed in autumn, with 28% share (n=58), while least in winter with 19.3% (n=40). There was no statistically significant difference between the seasons of PTE incidence (p> 0.05).
	Patients who were diagnosed with PTE were evaluated in terms of the incidence according to month; 11.6% (n = 24) of the patients were followed up in July, and 4.3% (n = 9) of the patients were followed in February. There was no statistically significant difference between the months of PTE incidence (p> 0.05).
	Additional diseases that may be a predisposing risk factor for PTE were looked at. Patients with COPD, additional disease that may cause immobilization, post operative PTE, malignancy, hereditary thrombophilia, pregnancy, vasculitis, cardiac and hematologic disease were recorded in this evaluation based on the Virchow triad.
The number of patients with additional disease was 118 (57%) while the number of patients without additional disease was 89 (43%). 
	When the distribution of the patients with no risk factors for PTE according to the season they were diagnosed were examined, it was seen that the least patients received PTE diagnosis was in summer with 18 (20%), while the most was in fall season with number of 25 (28%). There was no statistically significant correlation between the frequency of occurrence of non-risk factors PTE and seasons (p> 0.05). 
	The incidence of PTE patients without risk factors was examined according to the month. In May, 10 patients (11%) were diagnosed with PTE while in July, the incidence of PTE was lowest (n = 2, 3%). There was no statistically significant difference between the months of PTE incidence (p> 0.05).
Results: We could not detect a significant relationship between the seasons and PTE diagnosis, by separating patients according to whether they carry risk factors. When we evaluate the seasonal and climate change of Malatya Province, we conclude that climate change and seasonal changes do not have a significant effect on the risk of PTE according to the results we have achieved.