Havuçlarda hasat sonu beyaz çürüklük etmeni Sclerotinoa sclerotiorum'a karşı organik ve inorganic tuzların antifungal etkilerinin belirlenmesi
Determination of antifungal effects of organic and inorganic salts against post harvest white rot causal agent Sclerotinia sclerotinia sclerotiorum in carrots
Yazar: WASIULLAH DANISH
Danışman: PROF. DR. HACER HANDAN ALTINOK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Havuç (Daucus carota L.) bitkisinde beyaz çürüklük (Sclerotinia sclerotiorum (Lib) de Bary) hem hasat öncesi hem de hasat sonrası dönemde önemli fungal hastalıklardan biridir. Bu tez çalışmasında, havuçta Sclerotinia sclerotiorum'a karşı 6 farklı organik ve inorganik tuzun in vitro denemeleri ve koparılmış meyve testlemeleri ile kimyasal mücadeleye alternatif yöntem olarak etkinlikleri araştırılmıştır. In vitro testlerde bu tuzlardan 3 tuz (potasyum sorbat, sodyum benzoat, sodyum metabisülfit) pozitif kontrolle (Signum® WG) benzer şekilde fungusun misel gelişimini en düşük konsantrasyonda (%0,1) tamamen engellemiştir. pH 4'ün altındaki ve 10'un üzerindeki pH değerlerde misel gelişiminin önemli ölçüde inhibe edildiği, pH 2 ve pH 12'de tamamen durduğu gözlenmiştir. 
Koparılmış meyve testlemelerinde tedavi edici etkinlik değerlendirmesinde, potasyum sorbatın %1 ve %2'lik ayrıca, sodyum benzoatın ve sodyum metabisülfütin %2'lik konsantrasyonlarının lezyon gelişimini tamamen önlediği saptanmıştır. Benzer şekilde koruyucu etki değerlendirmesinde de potasyum sorbatın %1 ve %2'lik konsantrasyonlarının meyvede lezyon gelişimini tamamen engellediği saptanmıştır. Sodyum metabisülfütin ve sodyum benzoatın da aynı konsantrasyon seviyelerinde lezyon gelişimini büyük oranda engellediği kaydedilmiştir. Potasyum sorbat, tedavi edici ve koruyucu etkinlik değerlendirmesinde en başarılı tuz olarak saptanmıştır. Bu çalışma, S. sclerotiorum hastalık etmeninin depo koşullarında önlenmesinde, organik ve inorganik tuzların kullanımına yönelik ilk kapsamlı araştırmadır.
Anahtar Kelimeler: Beyaz Çürüklük (Sclerotinia sclerotiorum), depo hastalıkları, alternatif mücadele, organik ve inorganik tuz, havuç.

Abstract:
White rot (Sclerotinia sclerotiorum (Lib) de Bary) is a significant fungal disease of carrot (Daucus carota L.) plants, causing damage both before and after harvest. This study investigates the efficacy of six different organic and inorganic salts as alternative methods of chemical control against Sclerotinia sclerotiorum in carrot, using in vitro experiments and stored fruit tests. In vitro tests revealed that three of these salts (potassium sorbate, sodium benzoate, and sodium metabisulfide) completely inhibited mycelial growth of pathogen at the lowest concentration (0.1%) in a manner similar to the positive control (Signum® WG). It was observed that mycelial growth is significantly inhibited below pH 4 and above pH 10, while completely stopped at pH 2 and pH 12.
Curative efficiency were investigated in the stored fruit tests, potassium sorbate at 1% and 2% concentrations, and sodium benzoate and sodium metabisulphide at 2% concentrations were found to completely prevent lesion development. Similarly, in the evaluation of protective efficacy, potassium sorbate at 1% and 2% concentrations were found to completely prevent lesion development on the fruit. Sodium metabisulphide and sodium benzoate were also found to significantly inhibit lesion development at the same concentration levels. Potassium sorbate was identified as the most effective salt in both curative and protective efficacy evaluations. This study is the first comprehensive work for evaluating the use of organic and inorganic salts on prevention of S. sclerotiorum causal agent in storage conditions.
Keywords: White Rot (Sclerotinia sclerotiorum), storage diseases, alternative control, organic and inorganic salts, carrots.