Hristiyan tasvir sanatında İsa'nın mabede takdim sahnesi
Presentation scene of Christ at the temple in Christian depicting art
Yazar: FATMANUR KEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ İNANAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Hristiyan sanatı = Christian art ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Tasvir = Description ; Tasvir sanatı = Depicting art ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Hristiyan sanatında ortaya çıkan dinsel tasvirlerin temelinde öğreti vardır ve Hristiyan inancının görsel yollarla insanlara öğretilerek inancın yayılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bizans sanat eserlerinde betimlenen on iki yortu sahnesinden biri olan İsa'nın Mabede Takdimi ile ilgili ayrıntılı ve bütünsel anlatı, Kanonik İnciller olarak adlandırılan dört İncil'den üçüncüsü Luka İncili içerisinde yer almaktadır. Olayın nerede gerçekleştiğini, kahramanlarının kim olduğunu, tepkilerinin nasıl gerçekleştiğini ve tutumlarını öğrendiğimiz Luka İncili'ndeki anlatıya göre sahnenin bilinen tüm resimsel betimlemesi oluşturulmuştur. İsa'nın Mabede Takdimini ve Meryem'in Arınmasını içinde barındıran dini bayramın karakteri ve evreleri yüzyıllar içinde değişmektedir. Doğuda Epifani'den kırk gün sonra İsa'nın Mabede Takdimi olarak kutlanan bayram, Batıda Meryem'in Arınması onuruna kutlanılmaktadır. Bayram kutlamalarında yaşanan bu ikili gelenek, İsa'nın Mabede Takdim sahnelerinde de görülmektedir. İsa'nın Mabede Takdim sahnesi en erken 5. yüzyılda ortaya çıkmış ve 10. yüzyıldan itibaren sıklıkla anıtsal duvar resminde, minyatür resimlerinde, ikonalarda, küçük el sanatlarında yer almaya başlamıştır. Sahnenin kompozisyon düzeninde bölgesel, tarihsel ve üslupsal faktörler doğrultusunda ortaya çıkan betimleme biçimleri üzerinden gelişimi incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Takdim, İsa, Hristiyan, Bizans, İkonografi

Abstract:
The religious depictions that emerge in Christian art are based on doctrine, and aim to spread the faith through visual means. A detailed and holistic understanding of Christ Presentation of the Temple, one of the twelve feast scenes depicted in Byzantine art works, is located in the third of the four Bible, called Canonical Gospels, in Luka's Bible. According to the narrative in the Luka's Gospel, where we learned where the incident happened, who their heroes are, how their reactions took place and their attitudes, all known pictorial depiction of the scene was created. The character and phases of the religious holiday, which includes Presentation of Christ at the Temple and the Purification of Mary, have changed over the centuries. The feast, celebrated in the east forty days after the Epiphany as the Presentation of Christ at the Temple, is celebrated in the West in honor of the Purification of Mary. These two traditions during the feast celebrations are also seen in the scenes of The Presentation of Christ at the Temple. The scene of the Presentation of Christ in the Temple appeared at the earliest in the 5th century and began to emerge in monumental wall paintings, miniature paintings, icons and small handicrafts since the 10th century. The composition layout of the scene examines the development of the scene through its depiction patterns, which are based on regional, historical and stylistic factors.

Key Words: Presentation, Christ, Christian, Byzantium, Iconography