Türkiye'de ulusal televizyon kanallarında yayınlanan gündüz kuşağı programlarının estetik ve ideolojik yapısı
Esthetic and ideological structure of women generation program that broadcast at national tv channels in turkey
Yazar: DERYA USTA
Danışman: DOÇ. DR. VAHİT İLHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Estetik duyarlılık = Aesthetics sensivity ; Televizyon = Television ; Televizyon kanalları = Television channels ; Televizyon programları = Television programs ; İdeoloji = Ideology ; İdeolojik yönelim = Ideological orientation

Özet:
Gündüz kuşağı programları, hafta içi her gün hemen her televizyon kanalında rastlanan geniş bir izleyici kitlesine sahip olan ve eleştirilerin hedefi haline gelen medya metinleridir. Bu programlar, sorunlara çözüm üretmekten, izleyicisine işe yarar bilgiler sunmaktan oldukça uzak olmasına rağmen; bazen kendinden bir şeyler bulmak, bazen dertlerini unutmak, bazen yalnızlığını gidermek, bazen de toplumsallaşma ve dedikodu ihtiyaçlarını karşılamak gibi nedenlerle özellikle kadın izleyiciler tarafından büyük ilgi görmektedir. Esas amacı, gösterdiği sorunlara çözüm üretmek değil, "reyting kazanmak" ve "ticari çıkar sağlamak" olan gündüz kuşağı programlarının toplumsal yapıyı kendi ideolojileri doğrultusunda şekillendirmesi gerekçesiyle izleyenler için "tehlikeli" görülmektedir.
Kapitalist sistemin bir parçası olan bu programlar, aile içi mahremiyetin ifşa edildiği, programa katılanların birbirlerini eleştirdiği, insanların en temel değerlerini hiçe sayarak topluma ciddi oranda zarar verdiği gerekçesiyle RTÜK'e de sık sık şikâyet edilmektedir.
Tüm bu nedenlerle gündüz kuşağı programlarının üretmiş ve topluma iletmiş olduğu ideoloji incelemeye değerdir. Bu çalışma, son yıllarda yalnızca kadın izleyiciye seslemekten sıyrılmış, kadınlar özelinde mesajlarını üretse de toplumun geneline birtakım değerler ileten bu program türünün biçimsel değerleri olan estetik unsurları ve bunlarla birbirini destekler biçimde oluşturulan içeriksel dataları oluşturan ideolojik söylemin dilsel, göstergebilimsel, anlamlarını çözümlemeyi amaç edinmektedir. Birbirinden farklı format ve özelliklere sahip olan "Evlilik Okulu", "Esra Erol'da" ve "Yemekteyiz" programları, Van Dijk'ın kategorileriyle bağlantılı olarak, araştırmacının gördüğü alt metinleri ve söylemi ortaya koymaktadır. Yine bu çalışma, kültürel çalışmalar ile birlikte ortaya konan izleyicinin çözümleme, alımlama ve algılama farklılıklarını kabul ederek gerçekleştirilmiştir.
Gündüz kuşağı programları, inşa ettiği temsiliyetler, kurduğu söylem ve estetik yapı itibariyle izleyenine görünenin ötesinde pek çok satırarası mesaj iletirler. Bu görünmeyen mesajların anlamlandırılması, algılanması ve eleştirel bir bakış açısıyla çözümlenmesi izleyenin savunmasızlığının kırılması bakımından önem teşkil etmektedir. Araştırmanın sonucunda, gündüz kuşağı programlarının toplumsal cinsiyet kalıpları paralelinde ideolojiler ürettiği, ataerkil toplum yapısını desteklediği, ahlak söylemi adı altında kişilerin özel yaşamlarına dair mahrem konuları ticari çıkarlara alet ederek program katılımcılarını araçsallaştırdığı ortaya konmuştur.

Abstract:
Daytime women generation programs are media texts that could be seen on tv almost at every weekday and are criticized. These programs, even they don't give useful information and give any solution to problems, are mostly preferred by women viewer for some reasons which are to find some part from themselves, to forget about struggles, not to feel alone, and to be socialized and need for gossip. Women generation day time programs that only need for high ratings and and make some profit are considered as dangerous because they try to shape viewers ideological thoughts with their own thoughts. Woman generation programs that are part of capitalism are delated to RTÜK because family privacy is abused, program attenders feel free to criticize each other, and make deep wounds in community ignoring basic human morality.
For all these reasons, it is important to analyze the ideology what woman generation programs produced and give to community.
This study aims to solve symbolic, semiotic, lingual meanings of ideological thoughts that creates contextual datas which support format values and esthetic facts even these programs are pulled away not only being watched by women and give messages to women.
"Evlilik okulu", "Esra Erol'da" and "Yemekteyiz" tv programs which have separate format and specification exhibit sayings and sub texts that researchers find according to "Van dijk"'s cathegories.
This study is researched by accepting the facts which are analysis, reception and perception that cultural studies put forward within viewers.
Women generation programs by meaning of representations that it built itself, its sayings and esthetical structure, give many messages to viewers more than what it actually is 
It's important to make viewer invulnerable to make those hidden messages have a meaning, detecting and solving it with criticizing. 
Result of this study shows that women generation programs creates ideologies that are parallel to community sexual strictions. It also shows that these programs use people's private life to make profit and take advantage of its attenders