Güzel sanatlar lisesi müzik öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencileriyle yürütülen çalgı derslerine ilişkin görüşleri
Fine arts high school music teachers' opinions on instrumental lessons with inclusion students
Yazar: BERİVAN DAĞHAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGEHAN EREN
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Sanat Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Müzik eğitimi = Music education ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Güzel sanatlar liseleri, resim ve müzik alanında eğitim veren orta öğretim
kurumlarıdır. Profesyonel müzik eğitimi veren bu kurumlar, bünyelerine özel yetenek
sınavı ile öğrenci kazandırmaktadır. Yeni düzenlemeler doğrultusunda son yıllarda,
özel gereksinimli öğrencilerin kaynaştırma öğrencisi olarak kabul edildiği bu
kurumlarda yürütülen eğitim öğretim sürecinde bu öğrencilere yönelik farklı
düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu düzenlemelerin başında da müzik bölümü
derslerinin bel kemiğini oluşturan çalgı dersleri gelmektedir. Çalgı derslerinde gerekli
görülen bu düzenleme ihtiyaçları dolayısıyla bu dersi veren öğretmenler kimi
zorluklarla karşılaşabilmektedir. Dolayısıyla bu araştırmada, güzel sanatlar liseleri
müzik bölümünde görev yapan çalgı öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencileriyle
yürüttükleri çalgı dersleri kapsamında dersin işleniş sürecine ilişkin öğretmenlerin
görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda güzel sanatlar lisesi müzik
öğretmenlerinin, kaynaştırma öğrencileriyle yürüttükleri çalgı dersleri kapsamında;
öğretmenlerin derse yönelik hazır bulunuşluk, kaynaştırma öğrencisine yönelik
durumlar, ortam ve materyal, uygulama süreci, ölçme ve değerlendirme ve uzaktan
eğitim sürecine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma
grubunu, Ankara ilindeki 3 devlet güzel sanatlar lisesinde -Ankara Güzel Sanatlar
Lisesi (Çankaya), Ankara Mimar Sinan Güzel Sanatlar Lisesi (Mamak), Ankara Itrî
Güzel Sanatlar Lisesi (Sincan)- 2021-2022 öğretim yılının birinci ve ikinci yarı
yıllarında görev yapmakta olan ve kaynaştırma öğrencileriyle çalgı eğitimi yürüten 18
müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel yöntem tercih edilmiş olup,
veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan ve uzman görüşleri alınarak son hali
verilmiş 7 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde
edilen veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiş ve raporlaştırılmıştır. Araştırmadan
elde edilen bulgular doğrultusunda, müzik öğretmenlerinin meslek öncesi eğitim
süreçlerinde özel eğitim dersi almadıkları, hizmet içi eğitimler almadıkları,
kaynaştırma öğrencileriyle çalgı derslerine dair hazır bulunuşluklarının olmadığı
belirlenmiştir. Öğretmenlerin kaynaştırma öğrencilerine yönelik BEP hazırlamakta ve
uygulamakta zorlandığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin kaynaştırma öğrencilerinin
müzikal gelişimlerini desteklemeye ve bu konuda bilgi ve tecrübe eksikliklerini
gidermeye yönelik uzman bireyler tarafından hizmet içi eğitim programlarının
geliştirilmesi sonucuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde müzik ve çalgı eğitiminde özel
gereksinimli öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik kaynak ve materyallerin hazırlanması
ve yaygınlaştırılması için yapılabilecek çalışmaların gerekli olduğu tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, özel gereksinimli bireyler, kaynaştırma, müzik
eğitimi, çalgı eğitimi.

Abstract:
Fine arts high schools are secondary education institutions that provide education in
painting and music. These institutions, which provide professional music education,
admit students through a special talent exam. In recent years, in line with the new
regulations, different arrangements are needed for these students in the education and
training process carried out in these institutions where students with special needs are
accepted as mainstreaming students. Instrument lessons, which constitute the
backbone of the music department courses, are at the forefront of these arrangements.
It is thought that instrument lesson teachers, who are the implementers of this need for
regulation in instrument lessons, face some difficulties in these lessons. Therefore, in
this study, it is aimed to obtain the opinions of instrument teachers working in the
music department of fine arts high schools about the process of teaching the course
within the scope of instrument lessons carried out with inclusive students. In this
direction, it was aimed to determine the opinions of fine arts high school music
teachers about the readiness of the teachers for the lesson, situations related to
inclusive students, environment and materials, application process, measurement and
evaluation, and distance education process within the scope of instrument lessons with
inclusive students.
The study group of the research consists of 18 music teachers working in 3 official
state fine arts high schools in Ankara province- Ankara Fine Arts High School
(Çankaya), Ankara Mimar Sinan Fine Arts High School (Mamak), Ankara Itrî Fine
Arts High School (Sincan) in the first and second semesters of the 2021-2022 academic
year and conducting instrumental education with inclusive students. Qualitative
method was preferred in the study and semi-structured interview technique was used
as one of the interview technique types. The data obtained through a semi-structured
interview form consisting of 7 questions prepared by the researchers were analyzed by
content analysis method.
According to the results of the study, it was determined that music teachers did not
take special education courses in pre-vocational education processes, did not receive
in-service trainings, and did not have readiness for instrumental lessons with
mainstreaming students. It was determined that teachers had difficulty in preparing
and implementing IEPs for mainstreaming students. It was concluded that in-service
training programs should be developed by experts to support the musical development
of mainstreaming students and to overcome their lack of knowledge and experience in
this regard. Likewise, it has been determined that there is a need for studies that can
be done to prepare and disseminate resources and materials for the needs of students
with special needs in music and instrument education.


Keywords: Special education, individuals with special needs, inclusion, music
education, instrument education.