Boşanma sürecindeki eşlerin aile içi ilişkileri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
To determinate the correlation between family relationship and problem solving abilities of the couples' who are at the process of divorce
Yazar: DERYA KAYMA GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ DEMİRÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Günümüzde yaşanan değişimlerle birlikte ailelerin yapıları ve işlevlerifarklılaşmaktadır. Bu değişim olumlu yönde gerçekleşebileceği gibi olumsuzyönde de olabilmektedir. Aileyi etkileyen olumsuz değişimler ilebaşedilememesi, aile içi ilişkilerin bozulmasına ve aile birliğinin dağılmasınaneden olabilmektedir. Aile birliğinin dağılması ile eşler ilk önce ayrılma sürecinedaha sonra boşanma sürecine girmektedir. Boşanma sürecindeki eşlerin sondurağını aile mahkemeleri oluşturmaktadır. Araştırmanın bulgularında dabelirlendiği gibi boşanmak isteyen eşlerin büyük bir çoğunluğu boşanmasürecinden önce ve boşanma sürecinde uzman yardımı almamışlardır. Budurum boşanmak isteyen eşlere ulaşılabilirliği zorlaştırmaktadır. Bu nedenle ailemahkemelerine bağlı olarak gerçekleştirilen uygulamalar daha fazla önemkazanmaktadır.Aile birliğinin hukuken sona erdirilmesinden önce, boşanmak isteyen eşlerin aileiçi ilişkilerinin, problem çözme becerilerinin ve problem çözme becerisinietkileyen etkenlerin belirlenmesiyle boşanma sürecindeki ailelere yönelikmüdahalelerin geliştirilebileceği düşünülmüştür. Böylece, boşanma sürecindekieşlerin gereksinim duydukları noktalardan güçlendirilmesi ile aile birliğinindevamı söz konusu olabilecektir. Problem çözme becerilerinin güçlendirilmesiboşanma sürecindeki eşler açısından önemli olduğu kadar, boşanma sonrasıbireylerin yeni yaşamlarında karşılaşabilecekleri sorunlarla başedebilmeleriaçısından da önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada boşanma sürecindeki eşlerinaile içi ilişkileri ile problem çözme beceri düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır.Araştırma İzmir aile mahkemelerine başvurmuş ve boşanma sürecinde yaşanançatışmaları çözemedikleri için aile mahkemesi uzmanlarına sevk edilmiş 46 eşile gerçekleştirilmiştir. Boşanma sürecindeki eşlerin sosyo-demografiközelliklerine, evlilik süreci özelliklerine, aile içi ilişkilerine ve boşanma süreciözelliklerine ilişkin veriler, hazırlanan Aile Bilgi Formu ile; problem çözmebecerilerine ilişkin veriler Problem Çözme Envanteri ile toplanmıştır.Araştırmada elde edilen önemli sonuçlar şunlardır:Öncelikle, boşanma sürecindeki eşlerin sosyo-demografik özelliklerinebakıldığında, boşanma sürecinde eşlerin ortalama yaşları kadınlarda 31,erkeklerde 35.7'dir. Boşanma sürecindeki eşlerin çoğunluğunun orta eğitimseviyesinde olduğu, liseden sonra eğitim seviyesi yükseldikçe eşlerin oranındaazalma olduğu belirlenmiştir. Boşanma sürecindeki erkeklerin büyük çoğunluğuekonomik özgürlüğe ve sosyal güvenceye sahip iken, kadınlarda durum tamtersidir. Boşanma sürecindeki eşlerin problem çözme becerileri orta düzeydebulunmuştur. Boşanma sürecindeki kadınların problem çözme becerilerierkeklere oranla daha yeterli bulunmuştur. Sosyo-demografik özellikler ileproblem çözme becerisi arasında istatistiki bakımdan anlamlı ilişkilerbulunmamıştır.Boşanma sürecindeki eşlerin evlilik süreci özellikleri incelendiğinde eşlerinçoğunluğunun tanışarak ve severek evlendikleri, bir çocuk sahibi oldukları,çekirdek aile yapısına sahip oldukları ve ortalama evlilik süresinin 9.85 olduğubelirlenmiştir. Evlilik sürecine ilişkin özelliklerden sadece evlenme biçimi ileproblem çözme becerisi arasında istatistiki bakımdan anlamlı ilişki bulunmuştur.Görücü usulü ile evlenenlerin problem çözme becerisi daha yeterli bulunmuştur.Boşanma sürecindeki eşlerin aile içi ilişkilerinde sağlıksız bir yapının bulunduğubelirlenmiştir. Buna göre boşanma sürecindeki eşlerin aile içi ilişkilerinde iletişimsorunu yaşandığı, demokratik olmayan yönetimin bulunduğu, rol vesorumlulukların paylaşımında birlikteliğin sağlanamadığı, dirençli bir yapınınbulunduğu ve boşanma sürecindeki eşlerin evlilikten doyum alamadıklarıbelirlenmiştir. Aile içi ilişkilerden sadece yönetim ile problem çözme becerisiarasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Aile içi ilişkilerinde demokratik yönetimesahip olan eşlerin problem çözme becerilerinin daha yeterli olduğubelirlenmiştir.Boşanma süreci özellikleri ile problem çözme becerisi arasındaki ilişkilerebakıldığında, çoğunlukla evliliğin birinci yılında çatışma yaşamaya başlayaneşlerin, ortalama 7.53 yıl sonra boşanma aşamasına geçtikleri belirlenmiştir.Boşanma sürecindeki eşlerin daha çok ailelerin etkisi ve iletişim eksikliğinedenleri ile çatışma yaşadıkları anlaşılmıştır. Boşanma nedenleriincelendiğinde kadınların öncelikli olarak aile içi şiddet, erkeklerin de öncelikliolarak iletişim çatışmaları nedeni ile boşanmak istedikleri; cinsiyet ayrımıyapılmadan bakıldığında ise eşlerin sırasıyla iletişim çatışmaları, aile içi şiddet,aldatma, eşimin benim ailem ile çatışması, cinsel sorunlar, eşimin ailesi ileyaşadığım çatışma, alkol-madde ve kumar alışkanlıkları, ekonomik sıkıntılar veeşin sağlık sorunları nedenleri ile boşanmak istedikleri belirlenmiştir. Çatışmanedenleri ve boşanma nedenleri iç ve dış nedenler olarak gruplandığında,çatışma ve boşanma nedenleri ile problem çözme becerisi arasında anlamlıilişkiler bulunmuştur. Dış nedenlerden dolayı çatışma yaşayan ve boşanmakisteyen eşlerin problem çözme becerileri daha yetersiz bulunmuştur. Boşanmasürecindeki eşlerin büyük bir çoğunluğunun boşanma sürecinden önce veboşanma sürecinde profesyonel yardım almadıkları belirlenmiştir. Yardım almaile problem çözme becerisi arasındaki ilişki incelendiğinde; sadece, boşanmasürecinde profesyonel yardım alma ile problem çözme becerisi arasında anlamlıilişki bulunmuştur. Boşanma sürecinde profesyonel yardım alanların problemçözme becerilerinin daha yeterli olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Boşanma sürecindeki eşler, problem çözme becerisi, evliliksüreci, boşanma süreci, aile içi ilişkiler

Abstract:
The families structure and functions become different with with the cahagingnowadays. This change may be become fact negatively like may be positively.Not to cope with the negative changing which effect the families, may cousegoing to bad at the families? relationships and breaking up of the familiy unity.With the beraking up of the family unity, the couples firstly enter breakingprocess, than enter divorce process. Family courts are the last stop of familieswhich are at the process of divorce. As it was found in the study findinding,generality of the couples who are at the divorce process, didn?t takeprofessional helping before and after the divorce process. This situation getsdiffucult to communication with the couples who want to divorce. According tothis reason the aplications which are at the family courts get more important.Before to end to family unity in legality, it may be possible to devolope theinterference for families which are at the divorce process with to determinate thefamilies? relationship, the problem solving abilities, and the factors which effectthe problem solving abilities. So, it can be possible to continue the family unitywith strengtheining at the point of the families which is necessary. As well asstrengtheining the problem solving abilities is important for the couples who areat the process of divorce, is important for the individuals after divorcing forcoping with the problems which may be able to face to face in the new lives,too. In this reason, in this study the correlation between the family relationshipand the problem solving abilities of the couples who are at the divorce processwas investigated.This study was based on 46 couples who applied to İzmir family courts andwere referred sent to family court specialists bacause of not to solve theixproblems at the divorce process. The data of the couples? social- demograficcharacteristics, marriage process characteristics, divorce processcharecteristics and family relationship characteristics was collected by FamilyInformation Form; the data of couples? problem solving abilities was collected byProblem Solving Inventory. Some of the significant findings of the study can besummarized as follows:First of all, by looking at the sosyo-demografic characteristics of the coupleswho are at the divorce process, that avarage age of women was found 31 yearsold, avarage age of men was found 35.7 years old. The couples who are at thedivorce process were found to be mostly at the medium education level, therange of couples was found to become less with rising the education level. Itwas found that, while the men who are at the divorce process generality haveeconomic power and social health guarentee statue, this is opposite for thewomen. The couples? problem solving abilities were found to be in the middlelevel. The problem solving abilities of the women who are at the divorce processwas found more sufficient than the men. There isn?t significant correlationbetween the social-demografic characteristics and the problem solving abilitiesby the statical.When we looked at the couples? marriage process charateristics, the couplesmostly were found to have willingly married, to have at the least only one child,the families? stucture was found to be mostly little family and average year forthe couples? marriage duration is found to be 9.85 years. Marriage style which isone of the marriage porcess characteristics was only found to be collerated withthe problem solving abilities. The couples? problem solving abilities who marriedwilingly was found more sufficient.It was found that there was un healthy structure at the couples? familyrelationship. According to this study findings, it was found that there wascommunication problems, undemocratic management, there wasn?t concensusin terms of sharement of roles and responsibilities, there was a structure whichxhave resistance to change and the couples who are at the divorce process wasfound not to have emotional bones from their marriage.at the couples?relationship It was only found that there are a correlation between themanagement of family and problem solving abilities. The problem solvingabilities of the couples who have got demogratic management was found moresufficient.When look at the correlation between he divorce process characteristics andproblem solving abilities, the couples who mostly started to conflicts in theirmarriage first year was found to pass to the divorce process after avarage 7.53years. It was understood that the couples who are at the process of divorceprocess, conflicted because of family effect and lack of communication. Whenthe reason of divorcing was investigated, the women primarily wanted to divorcebecause of family violence; the men primarily wanted to divorce bacause of lastof communication, too; if, when we look at the findings without considering thegender variable, high probabality to low probabaility was found as the coupleswanted to divorce because of communication conflicts, violence in family,unfaithfullness, conflict between my family and my partner, sexual problems,coflict between me and my partner?s family, habits like alcohol or gambling,economical problems and health problems of patners. When the reasons of theconflicting and divorcing were grouped like inside reasons and outside reasons,it was found that the problem solving abilities of couples whom conflicting anddivorcing reason was outside reasons are more unsuffucient. Most of thecouples who are at the process of divorce were found that they didn? t take theprofessional helping before the divorce process and divorce process. Wheninvestigating the correlation between to take professional helping and problemsolving abilities, the problem solving abilities of the couples who took theprofessional helping when the divorce process was found that is more sufficient.Key Words: The couples who are at the divorce process, family relationship,problem solving abilities, marriage process, divorce process