Yaylı çalgılar eğitiminde entonasyonu geliştirmeye yönelik kullanılan üç yöntemin etkinliğine göre karşılaştırılması
A comparison of the effectiveness of three methods used for improving intonation in string education
Yazar: FIRAT TAŞ
Danışman: PROF. SADIK ÖZÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Entonasyon = Intanation ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Eşlikli çalma = Playing with accompaniment ; Müzik eğitimi = Music education ; Sözel geribildirim = Verbal feedback ; Viyola = Viola ; Viyolonsel = Cello ; Yaylı çalgılar = String instruments ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Müzikal performansın değerlendirilmesinde en önemli kıstaslardan biri olarak kabul edilen entonasyon, yaylı çalgılar eğitimi sürecinde eğitimcilerin ve öğrencilerin çözümü üzerinde en çok zaman harcadıkları sorunların başında gelmektedir. Nitelikli bir yaylı çalgı performansı sergileyebilmenin ön koşullarından biri olan entonasyon çalışmaları, düzeyleri fark etmeksizin tüm yaylı çalgı icracılarının çalışma programlarında hatırı sayılır bir yer kaplamaktadır. İlgili alanyazın incelendiğinde, müzik eğitiminin birçok alanında olduğu gibi yaylı çalgılar eğitiminde de geleneksel yöntemlerin yenilikçi yöntemlere göre daha fazla benimsendiği; yaylı çalgı eğitimcileri ve öğrencilerinin entonasyon sorununun çözümüne yönelik kullandıkları yöntemler tecrübeleri doğrultusunda değişse de tercihlerini genellikle geleneksel yöntemlerden yana kullandıkları görülmektedir. Entonasyon sorununun çözümü için sıklıkla başvurulan bu yöntemlerin etki düzeylerinin karşılaştırmalı olarak ortaya konmasının icracıların yöntem tercihlerine yön vererek, sorunun çözümü için harcanan süreyi azaltacağı ve entonasyon başarısını arttırma konusunda faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu araştırmada, yaylı çalgılar eğitiminde entonasyon sorunlarının çözümüne yönelik kullanılan geleneksel yöntemlerden piyano eşlikli çalma, vokalizasyon ve sözel geri bildirim yöntemlerinin deneklerin öğrenim gördükleri sınıf düzeyi ve çaldıkları çalgı değişkenlerine göre karşılaştırmalı olarak değerlendirmesinin yapılarak uygulamadaki etkinlik düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın deneklerini Ankara, Bolu, Bursa Zeki Müren, İzmir Ümran Baradan ve Manisa Güzel Sanatlar Liselerinde 10, 11 ve 12. sınıf düzeyinde öğrenim gören keman, viyola ve viyolonsel öğrencileri (n=126) oluşturmuştur. Araştırmada, faktöriyel desen türlerinden 3x3x3 gruplar arası faktöriyel desen kullanılmıştır. Denekler, etkinliği test edilen yöntemlerin uygulandığı deney gruplarına, çalgı türü ve öğrenim düzeyi bakımından eşit sayıda olacak şekilde yansız atama yoluyla atanmışlardır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Entonasyon Ölçeği-1", "Entonasyon Ölçeği-2" ve "Entonasyon Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında ölçekleri seslendiren deneklere ait ses kayıtları bilgisayara aktarılıp "Melodyne Studio" programı aracılığıyla frekans analizi yapılmıştır. Frekans analizi sonrasında elde edilen öntest puanlarına ait sıra ortalamalarının, son test puanlarına ait sıra ortalamalarının ve sontest-öntest fark puanlarına ait sıra ortalamalarının karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis H testi, Kruskal-Wallis H testi sonucu deney grupları arasında ortaya çıkan anlamlı farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için Mann-Whitney U ve testi öntest puanları ile sontest puanları arasındaki farklılığın test edilmesinde Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları vokalizasyon, sözel geri bildirim ve piyano eşlikli çalma yöntemlerinin çalgı ve sınıf düzeylerini temsil eden deney gruplarının tümünde doğru entonasyonla çalma becerisini anlamlı derecede arttırdığı yönündedir. 10. sınıflar için Entonasyon ölçeği-2 ve 12. sınıflar için Entonasyon ölçeği-1 özelinde en etkili yöntemin sözel geri bildirim olduğu, bunlar dışında kalan gruplarda herhangi bir yöntem lehine anlamlı bir farklılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Intonation is considered as one of the most important criteria in the evaluation of musical performance and it is one of the foremost issues that educators and students spend most of their time in the process of string education. Intonation training, a prerequisite for a qualified string performance, takes a considerable amount of space in the training of all string performers regardless of their level. When the related literature is reviewed, it is seen that, as in many fields of music education, traditional methods are more widely adopted in string education compared to innovative methods, and although methods used by string educators and students in improving intonation performance vary with their level of experience, they generally demonstrate preference for traditional methods. It is thought that comparing the effectiveness of these methods frequently applied to the intonation problem would inform method preferences of performers, leading to a decrease in the overall time spent for the solution of the problem and increase the success rate in intonation. This research aims to determine the effectiveness in practice of traditional methods of playing with piano accompaniment, vocalization and verbal feedback, applied in the solution of intonation problems in string education, by conducting a comparative evaluation of these methods according to the grade level of the participants and their instruments as variables. One hundred twenty-six violin, viola and violoncello students at the 10th, 11th and 12th grades from Ankara, Bolu, Bursa Zeki Müren, İzmir Ümran Baradan and Manisa Fine Arts High Schools served as subjects for this study. Among the types of factorial designs, 3x3x3 between-groups factorial design was used in this research. Subjects were randomly assigned to experimental groups, the effectiveness of which was tested, with an equal number of instrument types and educational levels. In the research, "Intonation Scale-1", "Intonation Scale-2" and "Intonation Evaluation Form" developed by the researcher were used as data collection tools. Sound recordings of the subjects who performed the scales before and after the implementation of the methods were transferred to the computer and the frequency analyses of the samples were conducted through the "Melodyne Studio" software. Kruskal-Wallis H test was used to compare the mean ranks of the pre-test scores obtained in the frequency analysis, the mean ranks of the post-test scores, and the mean ranks of the difference between the post-test and pre-test scores; Mann-Whitney U test was used to determine which group was responsible for the significant difference that arose between the test groups as a result of the Kruskal-Wallis H test; and the Wilcoxon signed-rank test was used to test the difference between the pre-test scores and post-test scores. The findings of the study are that vocalization, verbal feedback and playing with piano accompaniment methods significantly increase the ability to play with correct intonation in all the experimental groups that represent instrument and grade levels. It has been concluded that the most effective method in terms of Intonation Scale-2 for 10th graders and Intonation Scale-1 for 12th graders is verbal feedback, and there is no significant difference in favor of any method in the other groups.