Yüksek hızlı demiryollarının dünya üzerindeki uygulamaları ve Türkiye'ye adaptasyonu
High speed railway applications around the world and adaptation to Turkey
Yazar: CENK ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. KÜRŞAT ÇUBUK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte demiryollarında 360 km/sa'lik işletme hızlarına ulaşmak mümkündür. Konvansiyonel demiryolundan farklı olarak bu denli yüksek hızlara imkan veren sistemler, yüksek hızlı demiryolu olarak adlandırılmaktadır. Yüksek hızlı demiryolu, Türkiye için de önemli bir ulaştırma sistemi olarak düşünülmektedir. Bu bağlamda, gündemde olan Ankara-İstanbul, Ankara-Konya, Ankara-Sivas ve Ankara-İzmir yüksek hızlı demiryolu projeleri, mesafe ve seyahat süresi, nüfus yoğunluğu, kapasite, maliyet, enerji tüketimi-verimliliği, diğer ulaştırma türleriyle rekabet ve talep açısından dünyadaki örnekler de baz alınarak irdelenmiştir. Türkiye şartlarında bu projelerin uygulanabilirliği hem mühendislik hem de ekonomik açıdan değerlendirilmiştir. Türkiye, mevcut demiryolu sistemi bakımından, yüksek hızlı demiryolu işleten ülkelere göre çok geri kalmış durumdadır. Bu nedenle, demiryollarına yapılacak olan yatırımlar, sadece yüksek hızlı demiryollarına yönelik olmamalı, mevcut hatların iyileştirilmesine yönelik olarak da büyük miktarda yatırım yapılmalıdır. İnşası durdurulmuş olan Sürat Demiryolu Projesi, şu anda inşası devam eden Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi'ne göre; mesafe ve seyahat süresi, kapasite, maliyet, enerji tüketimi-verimliliği ve diğer ulaştırma türleriyle rekabet ve talep açısından daha avantajlıdır. Bu yüzden yeniden gündeme alınması doğru olacaktır. Ankara-Konya ve Ankara-Sivas arasında inşa edilmekte olan yüksek hızlı demiryolu hatları sadece yolcu taşımacılığına hizmet verecektir. Yolcu taşımacılığının yanında yük taşımacığı da düşünülerek, Ankara-Konya ve Ankara-Sivas arasına yüksek hızlı demiryolu hattı yerine, 160 km/sa'e kadar hıza imkan verecek, sinyalizasyonlu, elektrikli ve çift hatlı yeni konvansiyonel demiryolu hattı yapmak daha doğru bir tercihtir.

Abstract:
Today, with emerging technology, it is possible that to reach 360 km/h operating speed on railways. Unlike conventional railway, this system which allows reaching high speeds is called high speed railway. It is considered that as an important transportation system for Turkey. In this context, Ankara-İstanbul, Ankara-Konya, Ankara-Sivas and Ankara-İzmir high speed railway projects that are on the agenda, are discussed with examples in the world in terms of distance and travel time, population density, capacity, cost, energy consumption-efficiency, competition and demand for other types of transportation. The applicability of this projects that are evaluated both engineering and economically perspective in terms of Turkey. Turkey is a backward state according to other country which operates high speed railways actively in terms of current railway system. For this reason, investments on railways should not be done only for high speed railways. Also large amount of investment should be made to improve the existing line. Speed Railway Project, which is not going on, is more advantageous in terms of distance and travel time, capacity, cost, energy consumption-efficiency and competition-demand for other types of transportation according to Ankara-İstanbul Rapid Train Project which is going on. So that, taking this railway project to agenda will be right. The high speed railway lines which is being built between Ankara-Konya and Ankara-Sivas will serve only the passenger transport. Besides the transport of passengers, load transportation should be taken into consideration. According to these information, building new conventional railway lines which is allow to reach 160 km/h speed, signalized, electrical and double lines will be a more accurate choice instead of high speed rail line between Ankara-Konya and Ankara-Sivas.