Kabakta (Cucurbita pepo L.) tuz stresine toleransın belirlenmesinde antioksidant enzim aktivitelerinin in vitro ve in vivo olarak incelenmesi
Investigetion of some antioxidant enzyme aktivities in sguash genotypes under salt stress in terms of in vitro and in vivo
Yazar: ŞENAY SEVENGÖR TEPE
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmanın amaçları, a) kabakta tuza tolerans bakımından genotipler düzeyinde farklılıkların bulunduğunu ortaya koymak, b) tuza toleransın belirlenmesinde Z STRESİNEkullanılacak etkin seçim parametreleri saptamak, c) kabakta antioksidant enzim aktiviteleri ile tuza tolerans yeteneği arasındaki ilişkiyi hem bitkide (in vivo), hem de doku kültüründe (in vitro) ortaya çıkarmaktır. Amaçların gerçekleştirilebilmesi için çalışma, birkaç aşamada yürütülmüştür. Ön seçim aşamasında, 26 adet farklı kabak genotipinde tuz stresi koşullarında temel bazı büyüme parametreleri ve fizyolojik değişimler incelenmiştir. Skala değerleri ve yaş ağırlıklar belirlenmiş, mineral element analizleri (Na+, K+, Ca++, Cl- iyonları); klorofil ve lipid peroksidasyonu (MDA) ölçümleri yapılmıştır. İkinci aşamada ise, Tuza tolerant ve duyarlı olarak belirlenen dört kabak genotipi seçilmiştir. (İki adet tuza tolerant genotip: İskenderun-4 ve AB-44; iki adet tuza duyarlı genotip: A-24 ve ÇÜ-7). Tuza tolerant ve duyarlı kabaklarda antioksidant enzim aktiviteleri incelenmiştir. Bu aşama, su kültüründe yetiştirilen bitkiler kullanılarak yapıldığı gibi, doku kültürü koşullarında da yapılmış, 50 mM NaCl içeren ortamlarda yetiştirilen hipokotil dokularında 21.günde SOD, CAT, GR ve APX enzim aktiviteleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, antioksidant enzim aktivitelerinin tuza tolerans üzerinde etkili olduğu; tuzlu koşullarda yaşayabilen kabak genotiplerinin antioksidatif enzim sistemlerini duyarlı genotiplere göre çok daha aktif kullandıkları belirlenmiştir. Dokulardaki enzim aktiviteleri, tam bitki örnekleri ile paralel sonuçlar vermiş ve tuza tolerans derecesinin belirlenmesinde kullanılabileceği gösterilmiştir. Enzim aktivitelerinin dışında tuza tolerans düzeyi hakkında en iyi bilgiyi verebilecek parametrenin yaş ağırlık stres indeks değeri, MDA ölçümleri, Na ve Cl iyonu miktarları olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Research purposes, a) To reveal that there are differences in sguash genotypes in terms of salt tolerance. b) To Determine the effective selection parameters, to be used in salt tolarance determination. c) To discover the, relationship between antioxidant enzyme activities and salt tolerance ability in squash, both in plant (in vivo) and tissue culture(in vitro). In order to achieve these purposes, study was conducted in several stages. In Pre-selection phase, 26 different squash genotypes in salt stress conditions, were examined, in terms of some basic growth parameters and physiological changes. Scale values, wet weights of the plants; mineral element analysis (concentration of Na+, K+, Ca+2 and Cl- ions); chlorophyll and lipid peroxidation (MDA) measurements have been done. In the second stage; four salt tolerant and sensitive squash genotypes were selected.( Two salt tolerant genotypes: İskenderun-4 and AB-44; Two salt-sensitive genotype: A-24 and ÇÜ-7) . Antioxidant Enzyme activities in salt tolerant and sensitive squash genotypes were examined. At this stage; analysis has been made using plants grown in hydroponic culture, tissue culture also enzyme activities in hypocotyl tissues grown in media containing 50 mM NaCl in 21 days, SOD, CAT, GR and APX has been determined.In conclusion, the antioxidant enzyme activities have an impact on the tolerance to salt; squash genotypes that can live in salted conditions, were found to use antioxidative enzyme systems more active compared to salt-sensitive squash genotypes. Enzyme activity in tissues, whole plant samples gave parallel results and it has been shown that these activities can be used to determine the degree of salt tolerance. Except for the . Enzyme activities, it has been observed that the best information about the level of salt tolerance can be the parameters such as; wet plant weigth stres index value, MDA measurements and Na and Cl ion amounts.