İntihar haberlerinin medyada sunumundaki etik sorunlar: Siyanür ile intihar haberleri
Ethical problems of representation of suicide news on media: News on suicide with cyanide
Yazar: YANKI İPEK DOLUNAY
Danışman: PROF. DR. ÇİLER DURSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ahlak = Morality ; Basın ahlakı = Press ethics ; Haberler = News ; Medya = Media ; Siyanür = Cyanide ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı siyanür ile intihar olaylarının haberleştirilmesindeki etik sorunları incelemektir. Çalışmada haber toplumsal gerçekliği inşa eden bir pratik olarak kabul edilmiş ve intihar haberleri eleştirel bir perspektifle ele alınmıştır. Haberlerde karşılaşılan etik sorunlar ve bu etik sorunların ardında işleyen burjuva ideolojisi açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada intihar olgusu Emile Durkheim'ın yaklaşımı temel alınarak toplumsal bir olgu olarak kabul edilmiştir. Çalışma kapsamında 6.11.2019 ile 7.12.2019 tarihleri arasında gerçekleşen biri toplu diğer ikisi cinayet-intihar ve sonuncusu bireysel olmak üzere dört intihar olayı ele alınmıştır. Çalışmada en çok okunan üç gazete olan Sözcü Gazetesi, Sabah Gazetesi ve Hürriyet Gazetesi'nde; en çok izlenen üç ana haber bülteni olan ATV, Show TV ve Kanal D ana haber bültenlerinde ve en çok tıklanan üç internet haber sitesi olan sabah.com.tr, sozcu.com.tr ve haberturk.com sitelerinde yayınlanan 80 siyanür ile intihar haberi örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamına alınan haberler MAXQDA 2022 programı kullanılarak tematik analiz yöntemi ile incelenmiştir. İntihar olaylarının medyada dramatize edilerek, mahremiyetin ihlal edilerek ve bağlamsızlaştırılarak sunulduğu bulgulanmıştır. Ayrıca incelenen haber metinlerinde karşılaşılan bu etik ihlallerin burjuva ideolojisini açık veya örtük olarak pekiştirdiği ve sürdürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. İntihar olaylarının haberleştirilmesi etik-politik bir sorumluluk gerektirmektedir.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to examine the ethical problems in the reporting of suicide incidents by cyanide. In this study, news was accepted as a practice that builds social reality and suicide news was covered from a critical point of view. Ethical problems and the bourgeois ideology that operates behind these ethical problems were tried to be revealed in the news. In this study, suicide has been accepted as a social phenomenon based on the approach of Emile Durkheim. The study includes four suicide incidents, one of which is mass, the other two are murder-suicide and the last one is individual, that occurred between 6.11.2019 and 7.12.2019. In the study, 80 suicide news were selected as a sample that published in the three most widely read newspapers, Sözcü, Sabah and Hürriyet and in the three most watched evening news ATV, Show TV ve Kanal D and in the three most clicked news websites, sabah.com.tr, sozcu.com.tr and haberturk.com. A qualitative research method was used in this study. The news included in the study was analyzed using the thematic analysis method with the MAXQDA 2022. It was found that suicide incidents are presented by dramatizing, violating privacy and contextualizing in the media. In addition, it was concluded that these ethical violations contained in the news texts examined reinforce and perpetuate the bourgeois ideology clearly or implicitly. Reporting of suicide incidents requires an ethical and political responsibility.