Sipariş maliyet sisteminin bir üretim işletmesinde uygulanması
Implementation of job order costing method in manufacturing enterprises
Yazar: NEVİN TERCAN
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN DÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet = Cost ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Sipariş = Order ; Sipariş maliyet sistemi = Order cost system ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüz modern işletme yönetimi anlayışı içinde, maliyetlerin gerçekleri yansıtabilecek bir şekilde hesaplanarak, buna göre satış ve diğer işletme politikalarının belirlenmesi, yoğun rekabet ortamında zorunlu hale gelmiştir. İşletme yönetiminin ihtiyaç duyduğu her türlü maliyet hesaplamalarını, maliyet muhasebesi karşılamaktadır. 
Üretim işletmelerinde üretilen mamullerin maliyetleri hesaplanmasında uygulanacak olan maliyet sistemini belirlenirken, üretilen mamul türleri, üretim tekniği, işletmenin büyüklüğü ve organizasyon yapısı etkili olmaktadır. Her işletme tarafından aynen kullanılabilecek, tek bir formül yoktur. Her işletme kendi yapısal özelliklerine ve gereksinimlerine en uygun maliyet sistemini kurmak, sürekli olarak geliştirmek ve değişen koşullara uydurmak ve iyileştirmek zorundadır.
Üretim işletmelerinde üretim siparişe göre veya seri olarak yapılmaktadır. Uygulamanın yapıldığı işletmede üretilen mamuller farklı derecelerde ve farklı iş projeleri olarak üretildiğinden, üretimin yapısı sipariş maliyet sistemini gerektirmektedir.
Çalışmada işletmenin sipariş usulü tamamladığı, Stadyum Led-line Aydınlatma projesinin tüm maliyet verileri incelenip, sipariş maliyeti yöntemine göre hesaplamaları yapılmıştır. İşletmenin halen uyguladığı, maliyet sisteminde Stadyum Projesinden kar elde ettiği görülürken, sipariş maliyeti yönteminin uygulanmasından sonra zarar ettiği ortaya çıkmıştır.
Sipariş maliyet yöntemi, işletme yönetimine maliyet verilerini etkin şekilde sunup, karlı işlerin karsız işlerden kolayca ayırt edilmesini sağlamaktadır. Siparişin ve gider yerlerinin dökümü gider kontrolünün yapılmasını kolaylaştırmaktadır.

Abstract:
In the contemporary business management, it has become imperative to calculate the costs as realistically as possible so that enterprises can determine appropriate sales and management policies in line with today's highly competitive environment. Cost accounting is a method that provides all kinds of cost information that the management of an enterprise needs. 
In manufacturing enterprises, factors like product type, production technique, size of the enterprise and its organizational structure should be taken into account when determining what costing method should be employed to calculate the costs of manufactured goods. There is not a single formula that can be universally used by every business. Therefore, each business has to build a costing system that best suits its structural characteristics and needs, constantly improving and optimizing it in keeping with changing conditions.
A manufacturing enterprise might employ the make to order approach or mass production approach. Since the products are manufactured at different grades and as different business projects in such an enterprise, the production structure requires the application of job order costing method.
In this study, all the cost data for the project called Stadium Led-line Lighting, completed by the enterprise using the make to order approach, were examined and relevant calculations were made by using the job order costing method. While the costing method currently used by the enterprise reports profit for the Stadium Project, the application of job order costing method to the same project reveals that the company has actually lost money.
The job order costing method effectively presents the relevant cost data to the management, correctly identifying whether an operation is profitable or not. The detailed breakdown of the job orders and cost centers makes it easier to control the expenditures.