Fizik derslerindeki öğretmen ve öğrenci kaynaklı görsel temsillerin ve pedagojik süreçlerin öğrenci defterleri yoluyla incelenmesi
Investigation of visual representations and pedagogical processes produced by teacher and student in physics courses by means of student notebooks
Yazar: İDRİS KARAZEYBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN GÖKSU
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel beceri = Scientific skill ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Görsel temsil = Visual representation ; Pedagojik süreçler = Pedagogical processes

Özet:
Bu araştırmanın amacı; bir yıl boyunca kullanılan lise fizik defterlerinde (9. ve 10 sınıf) öğretmen ve öğrenci kaynaklı görsel temsiller ile pedagojik süreçleri tespit etmektir.
Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama süreci doküman incelemesi ve görüşme ile gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 2018-2109 öğretim yılı sonunda Kars il merkezindeki 14 liseden 9. ve 10. sınıfa ait 456 fizik defteri gönüllülük esasına göre toplanmıştır. Aynı zamanda bu sınıflarda öğretmenlik yapan 11 fizik öğretmeni çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmadaki veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Elde edilen verilerin analizi sonucunda öğretmen kaynaklı görsel temsil çeşitliliğinin ünitelere göre değişkenlik gösterdiği görülmüştür. 9. sınıflarda en çok tercih edilen öğretmen kaynaklı görsel temsilerin sırasıyla "çizim" ve "grafik", 10. sınıflarda ise "çizim" görsel temsilinin olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin "kavram haritası", öğrencilerin ise "akrostiş" görsel temsilini hiç kullanmadıkları görülmüştür. Görsel temsil kullanımında ise öğretmenlerin anlamlandırma, öğrencilerin ise belirginleştirme görsel temsillerini daha çok tercih ettiği tespit edilmiştir. 9. ve 10. sınıflar için öğretmen kaynaklı pedagojik süreçlerden "örnek verme" ve "tanım yapmanın" en çok kullanılan pedagojik süreçler olduğu görülmüştür. Bunun yanında öğretmen kaynaklı "sınıf dışı öğrenme ortamları", "giriş aktivitesi" ve "deney/etkinlik" pedagojik süreçleri ise hiçbir okul defterinde gözlenmemiştir. Öğrenci kaynaklı pedagojik süreçlerin "konu tekrarı", "örnek verme" ve "konu araştırması" ile sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Pedagojik süreç kullanımında öğrencilerin pasif kaldığı, öğretmen merkezli bir yaklaşımın sergilendiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Öğrenci Defterleri, Fizik Eğitimi, Görsel Temsiller, Pedagojik Süreçler, Bilimsel Uygulama Becerileri

Abstract:
The purpose of this research is to identify pedagogical processes and visual representations originating from teachers and students in high school physics notebooks (9th and 10th grades) used for a year.
The study was carried out with a case study from qualitative research designs. The data collection process of the research was carried out with document review and interview. For this purpose, at the end of the 2018-2109 academic year, 456 physics notebooks belonging to 9th and 10th grades were collected from 14 high schools in Kars city center on a voluntary basis. At the same time, 11 physics teachers who were teacher on these classes were included in the study. The data in the study were analyzed using content analysis.
As a result of the analysis of the data obtained, it was seen that the variety of visual representations originating from the teacher were varied according to the chapters. It was determined that the most preferred visual representations by the teacher in the 9th grade were "drawing" and "graphic", respectively, and "drawing" in the 10th grade. It was observed that the teachers never used the "concept maps" and the students "acrostic" among visual representations. In the use of visual representation, it has been determined that teachers prefer meaning-making and students of clarification visual representations. It has been observed that for the 9th and 10th grades the most used pedagogical processes among teacher-based pedagogical processes were "giving examples" and "definition". Besides, teacher-induced "out-of-classroom learning environments", "introductory activity" and "experiment/activity" pedagogical processes were not observed in any school notebook. It has been determined that student-based pedagogical processes are limited to "topic repetition", "giving examples" and "subject research". In the use of pedagogical processes, it was observed that students remained passive and a teacher-centered approach was displayed.

Key Words: Student Notebook, Physics Education, Visual Representations, Pedagogical Processes, Scientific Application Skills