Ankara ilinde yaşayan sığınmacıların sağlık hizmetine ulaşma ve kullanma özellikleri
Characteristics of access and usage of health care services for asylum seekers living in Ankara
Yazar: NİHAL DURMAZ
Danışman: PROF. DR. BETÜL ULUKOL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ankara = Ankara ; Mülteciler = Refugees ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınma = Asylum

Özet:
İnsanlar ekonomik, sosyal, siyasi, dini veya başka dış faktörler nedeniyle yaşamlarının bir kısmı veya geri kalanını geçirmek üzere yaşadıkları yerleşim alanlarını değiştirerek göç etmek zorunda kalırlar. Türkiye, Avrupa ve Asya arasında köprü görevi gören bir ülke olarak uluslararası göç ve sığınma hareketlerinde göçmenler için hem geçiş hem de varış yeri olmuştur. 

Ankara ilinde yaşayan sığınmacıların sağlık hizmetine ulaşma ve kullanma özellikleri belirlenerek sığınmacıların sağlık sorunlarının tespit edilmesi ve aldıkları hizmetten memnuniyet durumlarının saptanması amaçlanmıştır.

 Tanımlayıcı tipte ampirik bir çalışma olup odak grup görüşmeleri yapılarak bir soru formu oluşturulmuştur.  Araştırmaya katılan bireylerden bu soru formu aracılığı ile toplanan bilgilerin analizi yapılmıştır. Araştırma, Ankara İli Karapürçek Semti Alemdağ Göçmen Sağlığı Merkezi'nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine 15 Eylül 2017- 15 Aralık 2018 tarihleri arasında ayaktan başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 310 sığınmacı anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya davet edilen annelerin katılım hızı %68'dir. Veriler, sorumlu araştırmacı tarafından araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden katılımcılara yazılı onamları alındıktan sonra soru formu tercüman aracılığıyla yüz yüze uygulama yöntemi ile uygulanarak toplanmıştır. Araştırma için, etik kurul onayı ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Altındağ Kaymakamlığı, Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğü'nden izinler alınmıştır. Verilerin analizi için, "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 22" programı kullanılmıştır. 

Katılımcıların en fazla %28,4 (88) oranında 15-18 yaş aralığında anneler olduğu tespit edilmiştir. Annelerin yaş ortalaması 31,18±13,84 (En küçük: 15, En büyük: 78) iken, babaların 32,37±10,76 (En küçük: 18, En büyük: 64) olarak saptanmıştır. Annelerden alınan bilgiye göre anne ve babaların doğum yerleri incelendiğinde büyük kısmının (yaklaşık %79) Halep'te doğduğu belirlenmiştir. Annelerin %67,2'si, babaların %69,8'i yaşamlarının büyük bir kısmını il merkezinde geçirmiştir. Eğitim seviyeleri incelendiğinde annelerin %46,4'ünün, babaların %52,4'ünün ilkokul mezunu olduğu görülmektedir. Medeni durumları incelendiğinde %71'inin evli, katılımcıların toplam 899 (3,04 ±2,13) çocuğa sahip oldukları ve çocukların en fazla %21,7 0-2 yaş aralığında bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %28,4'ü Türkiye'de aile bütünlüğünün olmadığını belirtmiştir. Katılımcıların %56,7'si yaşanan süreç içerisinde kendisinin veya aile üyelerinden birinin psikiyatrist, psikolog ya da sosyal hizmet uzmanından psikolojik destek aldığı ifade etmişlerdir. Katılımcıların %79,6'sı Ankara'da bulundukları süre içerisinde sağlık sorunları yaşadıklarını ifade etmiş ve bunların da öncelikle  %94'ü tedavi için göçmen Sağlığı Merkezlerini ikinci sıklıkla da Devlet Hastanelerini(%83)  tercih etmişlerdir. Katılımcıların %42,1'i aile fertlerinden biri veya birilerinin sürekli hastaneye gitmeyi gerektirir bir sağlık sorunu olduğunu ifade etmişlerdir. Anneler ailelerinde %24,5 oranında engellilik durumunun mevcut olduğunu belirtmişlerdir. Sağlık hizmet sunumundan %95,2 memnuniyet duydukları belirlenmiştir. 

Türkiye'ye göç eden Suriyeli sığınmacıların sağlık hizmetlerine ulaşmada herhangi bir sorun yaşamadığı, yaşamış oldukları sağlık sorunlarına başta Göçmen Sağlığı Merkezi aracılığı ile olmak üzere çözüm buldukları tespit edilmiştir. Göçmen sağlığı dışında sağlık hizmeti alırken en önemli sorunlarının dil bilmemek olduğu görülmüştür. Aile bütünlüğünün olmaması, adolesan gebelik ve kronik hastalık oranının yüksek olması, sosyoekonomik seviyelerinin düşük olması gibi etmenler psikolojik ve maddi desteğin daha fazla olması gerektiğini göstermiştir.

Ülkemiz için çok maliyet getirmeyen tedbirler alınarak Suriyeli sığınmacıların sağlık ve esenliklerinin artırılması için çalışmalar yapılması desteklenebilir. Özellikle sağlık personeli ile Suriyeli sığınmacılar arasındaki dil sorunu ve Suriyeli sığınmacıların sağlık davranışlarının neler olduğunun bilinmesi hizmet kalitesinin arttırılması açısından kayda değer bir iyileştirme sağlayabilir.


Anahtar sözcükler: Göçmen sağlık merkezi, sağlık hizmeti, sığınmacı, Suriyeli

Abstract:
Due to economic, social, political, religious or other external factors, people are forced to migrate by changing their settlements to spend part or the rest of their lives. Turkey, as a country that serves as a bridge between Europe and Asia, has been both a transitional point and destination for international migrants and asylum seekers.
 
The aim of the study is to determine the health problems of asylum seekers that live in Ankara and to determine their satisfaction with the service they receive by determining the characteristics of asylum seekers' access and use of health services.
 
This study is a descriptive empirical study and a questionnaire was prepared based on focus group interviews. The information gathered from the individuals who participated in this research through this questionnaire was analyzed. The study was conducted with 310 asylum-seeking mothers who are eligible to participate in the research and applied to the outpatient clinic of Child Health and Diseases Polyclinic at Alemdağ Migration Health Center in Karapürçek District of Ankara Province between 15 September 2017 and 15 December 2018. Participation rate of the mothers invited to the study is 68%. The data were collected by the responsible researcher after taking the written consent of the participants who voluntarily agreed to participate in the study, and the questionnaire was applied by the interpreter by face to face application method. For this research, permissions and approvals were obtained from the Public Health Institution of Turkey, Altındağ District Governorate, Altındağ District Health Directorate, and ethics committee. For the analysis of the data, "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 22" program was used.
 
It was found that 28.4% (88) of the participants were mothers aged 15-18. The mean age of the mothers was 31.18 ± 13.84 (minimum: 15, maximum: 78), while the mean age of the fathers was 32.37 ± 10.76 (minimum: 18, maximum: 64). According to the information obtained from the mothers, most of the mothers and fathers were born in Aleppo (about 79%). 67.2% of the mothers and 69.8% of the fathers spent most of their lives in the city center. When education levels are examined, it is seen that 46.4% of mothers and 52.4% of fathers are primary school graduates. When the marital status was examined, it was found that 71% of them is married, totally had 899 (3.04 ± 2.13) children and 21.7% of the children were between 0-2 years old. 28.4% of respondents stated that they do not have the integrity of the family in Turkey. 56.7% (170) of the participants stated that they or one of their family members received psychological support from a psychiatrist, psychologist or social worker. 79.6% of the participants stated that they had health problems during their stay in Ankara and 94% of them preferred immigrant Health Centers for treatment. 42.1% of the participants stated that one or more than one family members had a health problem that necessitated continuous hospitalization or health services on a regular basis. It has been observed that 24,5% of families have disabled individuals. 95.2% of the participants were stated that they are satisfied with health services.

It is determined that Syrian asylum seekers who migrated to Turkey have no difficulty in accessing health services, if they have a problem, they have found solutions to the health care problems they have experienced, especially through the Migrant Health Center. Apart from immigrant health, it is seen that the most important problem when receiving health services are not knowing the language. Factors such as lack of family integrity, high rate of adolescent pregnancy and chronic diseases and low socioeconomic levels showed that psychological and financial support should be higher. 

By taking measures that are not too costly for our country, efforts can be supported to improve the health services  for Syrian refugees. Especially the language problem between the health personnel and the Syrian refugees and the knowledge of the health behaviors of the Syrian refugees can provide a significant improvement in the quality of service.
 
Keywords: Migrant health center, health service, asylum seeker, Syrian,