Jinekolojik kanserli hastalarda ölüm anksiyetesi, manevi iyilik hali ve sosyal destek arasındaki ilişki
Relationship between death anxiety, spiritual well-being, and social support in patients with gynecologic cancer
Yazar: MERVE SEZER DAŞÇIKARAN
Danışman: PROF. DR. EVŞEN NAZİK
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışma, jinekolojik kanserli hastalarda ölüm anksiyetesi, manevi iyilik hali ve sosyal destek arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte, Aralık 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Adana'da bulunan bir hastanenin kadın hastalıkları ve doğum jinekoloji polikliniğine takip için başvuran, jinekoloji-onkoloji kliniğinde yatan jinekolojik kanserli hastalar oluşturmuştur. Örnekleme alınma kriterlerine uyan 519 jinekolojik kanserli hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında 'Kişisel Bilgi Formu', 'Ölüm Kaygısı Ölçeği', 'Manevi İyilik Ölçeği' ve 'Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde, SPSS program paketi sürüm 26.0 kullanılmıştır. Değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve multiple regresyon analizi uygulanmıştır. (Anlamlılık değeri p <0,05 olarak alınmıştır.)
Hastaların %63'ünün 45-65 yaş aralığında, %36,6'sının over kanseri, %32,6'sının korpus uteri kanseri, %25,4'ünün ise serviks kanseri olduğu, %495'ine hastalık teşhisinin 13-24 ay önce konulduğu, tedavi şekli olarak Cerrahi müdahale ve Kemoterapinin birlikte uygulandığı tespit edilmiştir. Ölüm Kaygısı Ölçeği toplam puan ortalaması 6,8±2,95, Manevi İyilik Ölçeği toplam puan ortalaması 31,16±5,24 ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 62,46±13,7 bulunmuştur. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalamaları ile Manevi İyilik Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Ölüm anksiyetesi düzeyinin manevi iyilik ve sosyal destekten etkilenmediği bulunmuştur (p<0,001).  Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Manevi İyilik Ölçeğinin birbirini en iyi açıklayan faktörlerden biri olduğu belirlenmiştir.
Jinekolojik kanserli hastaların ölüm anksiyetesini orta düzeyde yaşadığı, manevi iyilik ve algılanan sosyal destek düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Hastaların algıladıkları sosyal destek düzeyi arttıkça manevi iyilik düzeyinin arttığı ancak ölüm anksiyetesi ile ilişkisi olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between death anxiety, spiritual well-being, and social support in patients with gynecological cancer.
This descriptive and cross-sectional study was conducted between December 2023 and September 2024. The study population consisted of patients with gynecological cancers, either receiving follow-up care at the gynecology outpatient clinic or hospitalized in the gynecology-oncology ward of a hospital in Adana, Turkey. A total of 519 patients who met the inclusion criteria were enrolled in the study. Data were collected using a "Personal Information Form," the "Death Anxiety Scale," the "Spiritual Well-Being Scale," and the "Multidimensional Perceived Social Support Scale." Data analysis was performed using SPSS version 26.0. Descriptive statistics, correlation analysis, and multiple regression analysis were applied, with the significance level set at p<0.05
The results revealed that 63% of the patients were aged between 45-65 years; 36.6% had ovarian cancer, 32.6% had corpus uteri cancer, and 25.4% had cervical cancer. A diagnosis had been made 13-24 months prior in 49.5% of the patients, and surgery combined with chemotherapy was the most common treatment method. The mean total score of the Death Anxiety Scale was 6.8±2.956.8, the Spiritual Well-Being Scale 31.16±5.2431.16, and the Multidimensional Perceived Social Support Scale 62.46±13.762.46. A positive correlation was found between the scores of the Multidimensional Perceived Social Support Scale and the Spiritual Well-Being Scale. However, death anxiety levels were not influenced by spiritual well-being or social support levels (p<0.001). The Multidimensional Perceived Social Support Scale and the Spiritual Well-Being Scale were identified as factors that best explain each other.
The findings suggest that patients with gynecological cancers experience a moderate level of death anxiety, while their levels of spiritual well-being and perceived social support are high. As the level of perceived social support increases, spiritual well-being also increases; however, no significant relationship was found between death anxiety and either spiritual well-being or perceived social support.