İşletme özellikli unsurların gerçeğe uygun değer kullanım düzeyine etkilerinin tespiti: BİST işletmelerinde bir uygulama
Determining the effects' of business specific features on the level of the fair value usage: An application in BIST enterprises
Yazar: ZAHİDE YENER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP TÜRK
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Değerleme modelleri = Valuation models ; Finansal tablolar = Financial statements ; Gerçeğe uygun değer muhasebesi = Fair value accounting ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Varlıkların değerlemesi = Assets valuation ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Günümüzde finansal raporlamada kullanılan maliyet yöntemi, yerini hızla piyasa bazlı bir ölçüm olan gerçeğe uygun değer yöntemine bırakmaya başlamıştır. Bu nedenle son yıllarda finansal bilgi kullanıcıları, işletme yöneticileri, yatırımcılar vb. birçok kişi ve kurumlar için finansal raporlamada varlık ya da borçların gerçeğe uygun değerle gösterilmesi büyük önem taşımaktadır. TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer standardının da ortaya çıkmasıyla bu konuyla ilgili çalışmalar artmaya başlamıştır. 
Bu çalışmada gerçeğe uygun değer yöntemi ile ilgili iki farklı analize yer verilmiştir. İlk olarak, içerik analizi yöntemi kullanılarak Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sektöründeki 164 işletmenin 2013-2017 yılları arasında finansal durum tablolarında yer alan birtakım varlıklarında gerçeğe uygun değer yöntemini kullanma düzeyleri ortaya konulmuştur. Yapılan içerik analizi sonucunda, gerçeğe uygun 
değerin en fazla kullanıldığı ilk dört varlık sırasıyla türev araçlar, yatırım amaçlı gayrimenkuller, canlı varlıklar ve finansal yatırımlar olarak tespit edilmiştir.
Çalışmanın diğer bölümünde ise lojistik regresyon analizi uygulanarak 164 imalat işletmesinin 2013-2017 yılları arasında finansal durum tablolarında yer alan 9 farklı varlık türündeki gerçeğe uygun değer kullanımında işletme özellikli unsurların (denetçi türü, işletme büyüklüğü ve işletme karlılığı) etkili olup olmadıklarına ilişkin analizler yapılmıştır. Bu analiz sonuçlarına göre; işletme özellikli unsurlar olan işletme büyüklüğü değişkeninin maddi duran varlıklarda, işletme karlılığının ise finansal yatırımlarda etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Borsa İstanbul, gerçeğe uygun değer, lojistik regresyon, içerik analizi, kullanım düzeyi.

Abstract:
Today, the cost method used in financial reporting has begun to rapidly leave its place to the fair value method, which is a market-based measurement. For this reason, in recent years, it is of great importance for many individuals and institutions such as financial information users, business managers, investors to display assets or liabilities at fair value in financial reporting. With the emergence of TFRS 13 Fair Value standard, studies on this subject have started to increase. 
In this study, two different analyzes related to the fair value method are included. First, by using the content analysis method, the level of using the fair value method in the assets included in the financial statements of 164 companies in the manufacturing sector traded in Borsa Istanbul between the years 2013-2017 was revealed. As a result of the content analysis performed, the first four assets in which fair value is used the most were determined as derivative instruments, investment properties, biologial assets and  financial investments, respectively.
In the other part of the study, by applying logistic regression analysis, analyzes were made about whether business-specific factors (auditor type, business size and operating profitability) were effective in the use of fair value in 9 different asset types in the financial statements of 164 manufacturing enterprises between 2013-2017. According to the results of this analysis; it has been concluded that the business size variable, which is a business-specific factor, is effective in tangible assets and operating profitability is effective in financial investments.
Keywords: Istanbul Stock Exchange, fair value, logistic regression, content analysis, level of use.