Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum düzeylerinde kontrol duygusunun rolü
The role of sense of control in university adjustment of the first grade students
Yazar: HÜLYA DAŞKIN
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kontrol algısı = Control perception ; Kontrol duygusu = Sense of control ; Okula uyum = School adjustment ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kontrol duygusunun üniversite birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum sürecindeki rolünü incelemektir. Ayrıca öğrencilerde kontrol duygusunun yaş, cinsiyet, ikamet durumu gibi demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.
Araştırma grubu, Ankara Üniversitesi'nde farklı bölümlerde öğrenim gören 181'i kadın, 139'u erkek olmak üzere toplam 320 birinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında Lachman ve Weaver (1998) tarafından geliştirilen Kontrol Duygusu Ölçeği Türkçeye uyarlanmıştır ve veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu ölçeğin yanı sıra Aladağ, Kağnıcı, Tuna ve Tezer'in (2003) geliştirdiği Üniversite Yaşamı Ölçeği ile öğrencilere yönelik veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uyarlama çalışması sırasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz edilmesi amacıyla SPSS aracılığıyla bağımsız örneklem t testi, tek değişkenli varyans analizi (ANOVA) ve basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.
Bu araştırma sonucunda, üniversite birinci sınıf öğrencilerinin yarıdan fazlasının (%53.4) Kontrol Duygusu Ölçeği'nden elde edilen toplam puan ortalamasının üzerinde olduğu ortaya konmuştur. Araştırma sonuçları, öğrencilerin kontrol duygusu düzeyinde, yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, yabancı dil hazırlık okuyup okumama, ailesinde kendisinden önce üniversitede okuyan biri olup olmaması, geldiği yerleşim biriminin büyüklüğü, ikametgah durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. 
Araştırmada ayrıca, kontrol duygusunun üniversite yaşamına uyumu ve alt boyutlardan üniversite ortamına uyumu, duygusal uyumu, kişisel uyumu, akademik uyumu ve sosyal uyumu yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Kontrol duygusu, algılanan kontrol, üniversite yaşamına uyum

Abstract:
This research primarily aims to identify the role of sense of control in the first year students' adjustment to the university. It is also aimed to examine if the students' sense of control has differed depending on demographic variables such as age, gender, etc.  
The research group consists of 320 first grade students (181 female, 139 male) who study at Ankara University. The Sense of Control Scale developed by Lachman and Weaver (1998) was adapted to Turkish. In order to collect data, the Sense of Control Scale (Lachman and Weaver, 1998), the University Life Scale (Aladağ, Kağnıcı, Tuna and Tezer, 2003) and the personal information form were implemented. In order to analyse the data, Independent Samples T-Test, One-Way Anova, and Simple Linear Regression were used. 
The results revealed that the scores of more than half of the first grade students (53.4%) are above the average score obtained from Sense of Control Scale. There is not a significant difference in the sense of control depending on demographic variables which are age, gender, the number of siblings, studying at English preparatory school, having a family member studying at university before, hometown and residence. On the other hand, as a result of this study, it is found that sense of control predicted the university adjustment as well as dimensions of university adjustment which are adjustment to university environment, emotional adjustment, personal adjustment, social adjustment, and academic adjustment.
Key Words: Sense of control, perceived control, university adjustment