Johann Sebastian Bach'ın eşlikli konçertolarının incelenmesi ve kayıp konçertoların keman için yeniden düzenlenmesi üzerine bir çalışma
Analysing the accompanied concertos of Johann Sebastian Bach and a study for the re-arrangements of the lost concertos for violin
Yazar: YUSUF YALÇIN
Danışman: DOÇ. HAKAN ÇUHADAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bach, Jean Sebastien = Bach, Jean Sebastien ; Keman = Violin ; Konçerto = Concerto

Özet:
Bu araştırmada ilk olarak müzik tarihinin en büyük bestecilerinden birisi olan Johann Sebastian Bach'ın eşlikli konçertoları ve hayatının sonraki yıllarında bu eserler üzerine yaptığı düzenlemeler incelenmiş, düzenleme ve orijinal konçertolar arasında farklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bach klavyeli çalgılar için konçerto biçiminde eserler veren ilk bestecidir, bu eserler yeni bir tür yaratma fikrinden ziyade kurumsal ve toplumsal müzik ihtiyaçlarından doğan nedenlere dayanır. Bach'ın bugün bilinen on dört klavsen (ya da çoklu klavsen) konçertosunu, solo çalgılar için daha önceki tarihlerde yazdığı eserlerden düzenlendiği sanılmaktadır. Bunun nedeni keman konçertoları ve dördüncü Brandenburg konçertosu gibi, hem orijinal modeli hem de sonradan besteci tarafından yapılmış klavsen için düzenlemelerinin mevcut olmasıdır. Bazı konçertolar ise yalnızca klavsen modeli ile bugüne kadar gelebilmiştir. Bu konçertoların önceki yıllarda başka çalgılar için yazılmış olduğuna kesin gözüyle bakılmaktadır. Orijinal modellerinin ise zaman içinde kaybolduğu düşünülmekte ve bazı kantat bölümleri dışında bu konçertolara ait hiçbir kaynak bulunamamıştır. Kayıp olduğu düşünülen konçertolar, bugün ancak bestecinin elinden çıkmış olan klavsen düzenlemeleri yoluyla anlaşılabilmektedir.Araştırmanın amaçlarından bir diğeri, klavsen konçertolarının incelenerek, olası orijinal konçerto biçimine uygun yeniden düzenlemelerin yapılmasıdır. Bu düzenlemeler orijinal modeli olmayan konçertoların keman için yazıldığı düşünülenlerini kapsamaktadır. Çalışmanın ana kaynağı olarak, bestecinin kendi yaptığı düzenlemeler, son yüz elli yıllık süre içerisinde bazı bilim adamları tarafından ortaya atılan görüşler, düşünceler ve daha önce yeniden yapılmış düzenlemelerden de yararlanılmıştır.Ayrıca çalışmada Bach ailesi ve bestecinin yaşam öyküsü ayrıntılı olarak ele alınmış, Bach'ın doruk noktasına ulaştırdığı Barok dönemin özelliklerine, gelişmekte olan çalgılara ve çalgı müziğine, özellikle barok dönemde konçerto formunun ortaya çıkışı ve gelişimine ayrıntılı olarak değinilmiştir. Son olarak Bach'ın eserlerinin ve Bach ailesinin detaylı bir listesi oluşturulmuştur.Tez süreci içinde yapılan taramada konu hakkında yeterli Türkçe kaynak bulunamamıştır. İleride bu tezin konusu olan konçertolar ile ilgili çalışmalarda yararlanılmak üzere, öğrencilere ve icracılara yararlı bir kaynak olacağı düşünülmüş, ayrıca yapılan yeniden düzenlemelerin Barok dönem çalgı müziği repertuarına katkı sağlayacağı düşünülmüştür.Nitel veri toplama yöntemlerinden yararlanılan bu çalışmada, doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada önemli değere sahip olan arşiv araştırması, literatür taraması ile pekiştirilmiş, eser analizi yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bach, Barok Dönem, Keman, Klavsen, Konçerto.

Abstract:
In this study, initially the accompanied concertos of Johann Sebastian Bach and the arrangements that he provided to those pieces in later years were examined and the differences between the arranged pieces and the original pieces were attempted to be presented. Bach is the first composer who provided musical pieces for keyboard instruments in concerto form and the indicated works of art are rather based on the reasons, originated from the institutional and social musical needs than solely based on an idea of creating a new genre of music. It is speculated that Bach arranged his 14 known harpsichords from his previous works that he wrote for solo instruments. The reason for this is the presence of the original model as well as the presence of the harpsichord arrangements that were completed by the composer just like the violin concertos and the Brandenburg concerto. Some of the concertos however, could be able to survive up to this day only with their harpsichord form. It is almost taken granted that those concertos have been composed for other types of concertos in much earlier years. It is considered that the original melodies were lost by the time and there is no source material regarding those concertos except of some wing sections.Another aim of this study is that by examining the harpsichord concertos, conducting the arrangements in compliance with its possible original concerto form. Such arrangements encompass the concertos without having an original model which are considered to be composed for violin. As the main source of this study, the composers own arrangements, the opinions and views proposed by some scientists in the last 150 years and the re-arrangements, previously made have all been utilized.Also in this study, the life of the composer and the Bach family itself has also been dissected deeply. The characteristics of Baroque Era, where the art of Bach reached its peak, the instruments, being developed at that era and the instrumental music, especially emergence of the concerto form in baroque era and its development have it has also been shown and discussed in detailed manner. Finally, Bach's complete works, his own, family pictures, and the expanded genealogy of Bach family are listed.Within the search, conducted in the progress of thesis, no sufficient amount of Turkish Language based sources have been found. It has been considered that this thesis may be a useful source for students and the performers in the future for the studies regarding the concertos which comprise the subject of this thesis and also the arrangements made within the scope of this study are considered to make a contribution to the baroque era instrumental music repertoire.In this study where the qualitative data collection method was used, the document analysis technique was also used. The archive search, which has a prominent place in this study, was also combined with literature search thus the artwork analysis has been conducted.Keywords: Bach, Baroque Period, Violin, Harpsichord. Concerto