Problem çözme becerileri eğitim programının ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri üzerine etkisi
The effect of problem solving skills training program on the social and emotional learning abilities of 6th grade students
Yazar: TARIK TOTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKAVET TOPÇU KABASAKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri = Skill ; Duygusal beceri = Emotional skills ; Duygusal öğrenme = Emotional learning ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal öğrenme = Social learning ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinde problem çözme becerileri eğitim programının onların sosyal ve duygusal öğrenme ihtiyaçlarından görev bilinci, akran ilişkileri ve öz-düzenleme ile sosyal ve duygusal öğrenme becerilerinden iletişim becerileri, problem çözme becerileri, stresle başa çıkma becerileri ve kendilik değerini arttıran beceriler düzeylerine olan etkilerini incelemektir. Ayrıca araştırma kapsamında problem çözme becerileri eğitim programının ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin sosyal ve duygusal öğrenme ihtiyaçları toplam puanı ile sosyal ve duygusal öğrenme becerileri toplam puanına olan etkileri de incelenmiştir.Araştırma tam deneysel olarak öntest sontest kontrol gruplu desende kurgulanmış ayrıca gruplara izleme ölçümü de uygulanmıştır. Araştırma kapsamında deney grubuna problem çözme becerileri eğitim programı uygulanırken kontrol grubunda herhangi bir uygulama yürütülmemiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2009-2010 eğitim öğretim yılı içerisinde İzmir ili Buca ilçesindeki iki farklı ilköğretim okulunun altıncı sınıf öğrencilerinden rastgele seçkiyle seçilen 20 deney ve 20 kontrol grubu olmak üzere 40 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma gruplarında çalışma gruplarındaki kız ve erkek öğrencilerin dağılımı 10 öğrenci olarak eşitlenmiştir. Çalışma grubu belirlenmesinde problem çözme becerileri düşük aynı zamanda da ileri düzeyde ruhsal belirti sorunları olmayan öğrenciler Çocuklar için Problem Çözme Envanteri ve Kısa Semptom Envanteri kullanılarak belirlenirken, deneysel işlem sonrasında gruplar arasındaki farklılıklar incelemek için Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği ve Sosyal-duygusal Öğrenme ölçekleri kullanılmıştır. SDÖÖ'nin Türkçeye uyarlama çalışması araştırma süreci içerisinde tamamlanmıştır. Araştırmada tek yönlü kovaryans analizi ve tekrarlı ölçümler için çok yönlü kovaryans analizi istatistiksel analizler için kullanılırken önem düzeyi ,050 olarak ele alınmış analizler ise IBM SPSS PAWS 18 programıyla yapılmıştır.Araştırma sonucunda problem çözme becerileri eğitiminin görev bilinci, öz-düzenlenme ile sosyal ve duygusal öğrenme ihtiyaçları toplam puanını kontrol grubuna göre deney grubu lehine önemli düzeyde arttırdığı ve bu etkinin deney grubu lehine izleme testinde de devam ettiği ancak sontest ölçümde deney grubu lehine farklılaşan akran ilişkilerindeki önemli farkın izleme testinde ortadan kalktığı belirlenmiştir. Sosyal ve duygusal öğrenme becerilerinde ise problem çözme becerileri eğitim programının kontrol grubuna göre deney grubu lehine problem çözme becerileri, stresle başa çıkma becerileri ile sosyal ve duygusal öğrenme becerileri toplam puanını önemli düzeyde arttığını ve deney grubu lehine farkın izleme testinde de devam ettiği sonucuna ulaşılırken, iletişim becerilerinde ve kendilik değerini arttıran becerilerde problem çözme becerileri eğitiminin önemli etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Problem çözme becerileri eğitim programının sosyal ve duygusal öğrenme ihtiyaçlarıyla becerilerine olan etkilerinden dolayı eğitim programının gelişimsel ve önleyici rehberlik hizmetlerinde kullanılabilecek niteliktedir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the effects of the problem solving skills training program on the social and emotional learning needs which are task articulation, peer relations and self-regulation along with the social and emotional learning skills of communication, problem solving, coping with stress and self-esteem enhancing skills for sixth grade primary school students. Within the scope of this research the effects of problem solving skills training program on the total score of social and emotional learning needs along with the total score of social and emotional learning skills of sixth grade primary school students were also examined.In this research true experimental design with pretest-posttest control group design was used and follow-up measurement was also applied to the groups. Within the scope of the study, problem solving skills training program was applied to the experimental group for a period of ten weeks whereas no program was applied to the control group. The study group of the research consisted of 20 experimental and 20 control group students for a total of 40 sixth grade primary school students selected with randomized sampling from two different primary schools located in the Buca province of Izmir during the 2009-2010 academic year. The girl and boy student distribution in the study group was set to 10 students. The students in the study groups were randomly selected from amongst those with low problem solving skills and those without any advanced psychological symptom problems. Problem Solving Inventory for Children and Brief Symptom Inventory were used to determine students for groups whereas the differences between groups following the experimental procedure were examined by using the Social Emotional Learning Skills Scale and the Social-emotional Learning Scale. The Turkish adaptation of the Social-emotional Learning Scale was completed during the research phase of the study. One-way covariance analysis was used during the statistical analyses of the study and for repeated measures multivariate analysis of covariance and covariance analysis were used with an significance level of .050. The analyses of the study were carried out via IBM SPSS PAWS 18 software.The results of the study put forth that problem solving skills training are effective in increasing task articulation, self-regulation and total score of social and emotional learning needs with a permanent effect whereas it was also determined that the difference in measurements during the post-test stage in favor of the experimental group was not observed in the follow-up tests. For social and emotional learning skills it was determined that the education program significantly increased the skills of problem solving, coping with stress along with the total score of social and emotional learning skills and that the difference in favor of the experimental group was also observed in the follow-up tests whereas it was also determined that problem solving skills had no effect on communication skills and self-esteem enhancing skills. Due to the effect of problem solving skills training on the social and emotional learning needs and skills, the education program is suitable for use in developmental and preventive guidance services.