Türkiye ve Rusya Federasyonu arasındaki dış ticaretin sektörel analizi
Sectoral analysis of foreign trade between Turkey and Russian Federation
Yazar: MAİA KRENDELEVA
Danışman: PROF. DR. EROL ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Rusya = Russia ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Ticaret = Trade ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
15. yüzyıldan beri Türkiye'nin ticaret ortağı olan Rusya, günümüzde de Türkiye dış ticaretindeki önemini artırarak korumaktadır. 2013 yılı dış ticaret istatistiklerine göre Rusya, Türkiye ithalatında birinci ve ihracatında ise dördüncü sırada yer almaktadır. 2014 yılında Avrupa Birliği ve sonrasında ABD, Ukrayna'da iç savaşını destekleyen Rusya Federasyonu'na yaptırımlar uygulamaya başlamıştır. Bu yaptırımlar, Rusya'nın AB ve ABD mallarından vazgeçme ve Türkiye, Çin ve diğer Doğu ülkelerin mallarına yönelmesine yol açmıştır. Bu durum Türkiye dış ticareti açısından önemli bir fırsat oluşturmaktadır. 
Ekonominin her alanında, iki ülke içinde büyük fırsatlar içeren dış ticaret ilişkilerinin gelişiminin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu amaçla, bu çalışmada, dış ticaret ilişkilerinin tarihsel gelişimi özetlendikten sonra, iki ülkenin genel ekonomik durumları ile ilgili bazı önemli ekonomik göstergelere yer verilmiştir. 
Çalışmanın uygulama bölümünde, iki ülkenin dış ticareti yapılan temel mal kategorilerinde karşılaştırmalı üstünlük yapılarını belirlemek üzere, SITC-3 sınıflandırması yapılmış toplam 9 sektör üzerinde, 1992-2014 yıllarını kapsayan döneme ait verilerle Bela Balassa tarafından geliştirilen Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Analizi yapılmıştır. Bu analizler sonucunda, Türkiye'nin Rusya pazarında Canlı Hayvanlar ve Gıda Maddeleri; İçki ve Tütün; Makineler ve Taşıt Araçları; Çeşitli Mamul Eşya ve Başka Yerde Belirtilmeyen Kimya Sanayi ve Ürünleri mal gruplarında yüksek rekabet gücüne sahip olduğu hesaplanmıştır. Buna karşılık, Mineral Yakıtlar, Yağlar ve Alkali Ürünler; Hayvansal, Bitkisel Katı ve Sıvı Yağlar, Mumlar; Akaryakıt Hariç Yenilmeyen Hammaddeler mal gruplarında Karşılaştırmalı Üstünlüğün ve rekabet gücünün olmadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Russia, having been a trade partner of Ottoman Empire and Turkey, has saved its importance in foreign trade relations to a great extent. According to foreign trade statistics of 2013, Russia is in the first row in Turkey's import and the fourth row in exports. With the economic sanctions imposed upon Russia by European Union and the USA as Russia supported civil war in Ukraine, new opportunities raised for Turkey, China and some other East Asian countries.  
	It is highly important to investigate the evolution of foreign trade relations embracing great opportunities in every field of economic relations for two countries. For this purpose, firstly the historical evolution of trade relations is studied and some vital economic indicators related to general economic condition of the two countries are summarized.
In the empirical part of our study, for determining the a advantage structure in traded fundamental commodity categories, Bela Balassa's Revealed Comparative Advantages analysis has been done over exports and imports on the statistical data covering the years between 1992 and 2014 classified as SITC-3. As a result of these analyses, it was seen that Turkey has got high comparative advantages over Russia in the categories of Livestock and Food Items, Beverages and Tobacco, Machinery and Vehicles, Miscellaneous Manufactured Goods, Chemical Industry and Products. On the other hand, Russia's comparative advantages were seen on Mineral Fuels, Oils and Alkaline Products, Dairy, Vegetable Oils and Non-oil Non-Edible Products.