Ortadoğu devlet sistemlerinde değişim ve dönüşüme bir örnek: IŞİD ve devlet anlayışı
A sample to change and transformation in middle east state systems: ISIS and its state understanding
Yazar: EYLÜL BEYZA ATEŞ ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ZEYNEP OKTAV
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devlet idaresi = State administration ; Değişim = Change ; Dönüşüm = Transformation ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Yönetim sistemleri = Management systems ; İdeoloji = Ideology ; İslami hareketler = Islamic movements

Özet:
Ortadoğu devlet sistemlerinde nasıl bir değişim ve dönüşümün yaşandığı konusu tezin ana sorunsalını oluşturmaktadır.  Bu bağlamda devlet kurma iddiasında olan IŞİD örnek bir çalışma konusu olarak ele alınmıştır. 
Tarihsel açıdan tezde vurgulanan nokta, günümüzde IŞİD'in bir devlet kurma çabasında olduğu topraklarda daha önce de bu girişimlerin olduğudur. Bir başka deyişle,  Pan-Arabizm ve Pan-İslamizm ideolojileri çerçevesinde iki kez  devlet kurma yolunda önemli adımlar atılmıştır. Söz konusu  ideolojiler çerçevesinde devlet kurulması  çabalarının amacı, Sykes-Picot ile Batı tarafından çizilmiş bulunan sınırların yok edilip bölgesel bütünleşmenin sağlanmasıdır. Bugün IŞİD de bu amaca sahip olduğunu iddia ederek tarihsel deneyimlerden yararlanma çabası içerisindedir. Tarihte aktör olarak devletler tarafından denenmiş ve başarısız olunmuş bu deneyimlerin bugün aktör olarak yine benzer ideolojiler çerçevesinde bir "terör" örgütü tarafından canlandırılmak istenmesi yine başarısızlığa mahkum bir deneme olarak addedilebilir. 
IŞİD 1999 yılında kurulmuş olmakla birlikte konjonktürel olarak değişimlere ayak uydurmuş ve sürekli isim değiştirerek varlığını bugüne kadar getirmiş bir "terör" örgütüdür. Uyguladığı eylem tarzı, uyandırdığı güvensizlik hissi ve eş zamanlı saldırılarla daha fazla zarar verme taktiği ile gündemi sürekli meşgul eden bu örgüt bazı özellikleri nedeniyle diğer "terör" örgütlerinden farklılaşmaktadır. 
Bu çalışmanın hedefi örgütün devlet olma iddiasının geçerli olup olmadığını ve El-Kaide terör örgütünden ne gibi farklılıklara sahip olduğunu sorgulamaktır. Küresel ölçekte terör saldırıları yapan, ciddi maddi gelire sahip ve toprak işgal ederek devlet kurma çabasında olan IŞİD, devletleşmeye çalışan belki de ilk "terör" örgütü olması bakımından araştırılmaya değer görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: IŞİD, Ortadoğu, Terör, Devlet, İdeoloji, Örgüt, Cihat.

Abstract:
What kind of change and transformation has been experienced in the Middle East state systems constitutes the main problematic of the thesis. Within this context, ISIS, who purports to found a state, was discussed as a sample research topic. 
From a historical perspective, the emphasized point in the thesis is that there have been other previous attempts on these lands that ISIS has been striving to found a state.  In other words, considerable steps were taken within the scope of Pan-Arabism and Pan-Islamism ideologies for two times. The purpose of these attempts to found a state within the scope of above-mentioned ideologies is to provide the integration of the region by removing the borders that were drawn by West with Sykes-Picot. Today ISIS is in the struggle for benefitting from these historical experiences by claiming that it has also this purpose. Willing for revival of these experiences, which were tried by states as an actor in the history and became unsuccessful, by a "terrorist" organization within similar ideologies as an actor can be assumed as an effort, which is destined to fail.
ISIS is a "terrorist" organization that has maintained its existence until today and cyclically adapted to changes by constantly changing names, even though it was founded in 1999. This organization, which occupies the agenda with its action style, a feeling of insecurity that it has created and tactics to give more harm with simultaneous attacks, differentiates from other "terrorist" organizations due to some features.
The purpose of this study is to question whether the assertion of the organization for being a state is still valid, and what kind of differences it has from other similar "terrorist" organizations. ISIS, which carries out terrorists attacks in global scale, has a considerable income and strives to found a state by occupying lands, was found to be worthy of research in terms of being the first "terrorist" organization trying to become a state.

Key Words: ISIS, Middle East, Terror, State, Ideology, Organization, Jihad.