Adalet Partisi döneminde Bitlis'te siyasi hayat ve Bitlis milletvekillerinin TBMM'deki faaliyetleri
Political life in Bitlis during Adalet Partisi period and the activities of Bitlis deputies in the grand national assembly of Turkey (TBMM)
Yazar: ERDAL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL TUNÇ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Adalet Partisi = Adalet Party ; Bitlis = Bitlis ; Genel seçimler = General elections ; Milletvekili = Deputy ; Seçimler = Elections ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi hayat = Political life ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Yerel seçimler = Local electiond

Özet:
Demokrat Parti (DP) 1950 ile 1960 yılları arasında iktidarda kalmış önemli bir siyasi partidir. DP'nin on yıllık iktidar süreci birçok yönüyle tartışılmıştır. 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile kapatılan DP'den sonra birçok yeni parti kurulmuştur. Bu partilerden birisi de Adalet Partisi (AP)'dir. DP'nin mirasçısı AP, DP'nin devamı olduğu izlenimini vererek halkın desteğini sağlamak istemiş ve parti teşkilatında eski DP'lilere yer vermiştir. Kısa sürede güçlü bir parti haline gelen ve 1965 seçimleriyle iktidara gelen AP, birçok seçimi kazanarak iktidarını devam ettirmiştir. Türk siyasi tarihinde derin izler bırakan AP, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi ile kapatılmıştır. 
Türk siyasi tarihin önemli bir dönemini kapsayan ve AP dönemi olarak adlandırılan 1961 ve 1980 yıllarında Türkiye'de başta siyaset olmak üzere birçok alanda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönemde Bitlis'te siyasi hayatın nasıl olduğu, seçimler boyunca burada seçim faaliyetlerinin nasıl yürütüldüğü ve Bitlis milletvekillerin Meclis'teki faaliyetlerinin nelerden ibaret olduğu ayrıntılı olarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yani bu çalışma ile 1961 ve 1980 arası dönemde Bitlis'in yaşadığı siyasi gelişmelerin neler olduğunun ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Bitlis'in yakın dönem Türkiye tarihinde siyasal bakımdan ne gibi süreçlerden geçtiğinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. 
Adalet Partisi Döneminde Bitlis'te Siyasi Hayat ve Bitlis Milletvekillerinin TBMM'deki Faaliyetleri'' adlı bu tez çalışması nitel bir çalışma olup, yapılan çalışmada veriler doküman analizi tekniği kullanılmak suretiyle elde edilmiştir. Doküman analizi ile incelenen olan dönemdeki olaylar hakkında başta TBMM Arşivinden, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivinden Bitlis yerel basınından konuyla ilgili telif eserlerden elde edilen bilgi ve belgeleri içeren materyallerin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Demokrat Parti, is an important political party that remained in power between 1950 and 1960. The ten-year rule of the DP has been discussed in many aspects. After the DP, which was closed with the May 27, 1960 Military Coup, many new parties were established. One of these parties was the Adalet Partisi (AP). The AP, which was the heir of the DP, wanted to provide the support of the people by giving the impression that it was the continuation of the DP, and included former DP members in the party organization. The AP, which became a powerful party in a short time and came to power with the 1965 elections, continued its power by winning many elections. The AP, which left deep traces in Turkish political history, was closed with the Military Coup of 12 September 1980.
In 1961 and 1980, which covers an important period of Turkish political history and called the EP period, important developments were experienced in many fields, especially politics. It has been tried to reveal in detail how the political life was in Bitlis during this period, how the election activities were carried out here during the elections and what the activities of the Bitlis deputies in the Parliament consisted of. Namely with this study, it is aimed to reveal in detail what the political developments experienced in Bitlis between 1961 and 1980. For this purpose, it is aimed to reveal what kind of political processes Bitlis has gone through in the recent history of Turkey.
This thesis study is a qualitative study and the data were obtained by using the document analysis technique. Information about the events in the period examined by document analysis was obtained from the copyrighted works on the subject from the Parliament Archive, the Prime Ministry Republic Archive and the Bitlis local press. A general evaluation of the materials containing the information and documents obtained from these places was made.