Kemoterapi alan kanser hastalarında stres yaratan durumlar ve stresle başetme stratejileri
Stress in cancer patients receiving chemotherapycaused situations and strategies for coating strategies
Yazar: ZUHAL SERBEST
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SAYAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Stresörler = Stressors

Özet:
Bu çalışma kemoterapi alan kanser hastalarında stres yaratan durumları ve hastaların
stresle baş etme stratejilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel
türde bir araştırmadır. Araştırma evrenini Konya'da bir üniversite hastanesinin onkoloji
kliniğinde yatan, kanser tanısı almış hastalar oluşturup, araştırmanın örneklemini ise 10
Ekim 2021- 30 Mart 2022 tarihleri arasında onkoloji kliniğinde yatan ve en az bir kür
kemoterapi tedavisi alan, G-power analizine göre belirlenmiş 150 hasta oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sosyodemografik, Klinik ve Stres Yaratan
Durumlara İlişkin Bilgi Formu'' ve "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ)"
kullanılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların %62'si erkek, ortalama tanı süreleri
19,55±29,25 aydır. Hastalarda en fazla görülen kanser türü kolorektal kanser olup, tüm
hastaların %61'inin kanseri dördüncü evrededir. Hastalarda kemoterapi tedavisinin yan
etkilerinden en fazla bulantı-kusma (%47) ve yorgunluğun (%65) stres oluşturduğu
belirlenmiştir. Hastalığın uzun süre tedavi gerektirmesi (%48) ve bilinmezlik duygusu
(%44) psikososyal olarak stres oluşturan durumlardır. Hastalar en fazla kaygı (%45) ve
belirsizlik (%47) yaşadıklarını ifade etmiştir. Hastaların %79'unun stresle baş etmek
için namaz kılma, dua etme gibi manevi uygulamalar yaptığı,%70'inin duygu, düşünce
ve sorunlarını yakın çevresiyle paylaştığı bulunmuştur. Hastaların kemoterapinin
fiziksel yan etkileri ile baş etmek için en çok kullandıkları yöntemler; reçete edilen ilacı
almak (%77) ve sağlık kuruluşuna başvurmaktır (%62). Hastalar, SBTÖ alt
boyutlarından en fazla kendine güvenli yaklaşımı kullanmışlardır.

Abstract:
This study was performed to determine the stressors of cancer patients receiving
chemotherapy and their strategies for coping with stress. It is a descriptive and crosssectional study.The study population consisted of patients who were diagnosed with
cancer in the oncology clinic of a university hospital in Konya, and the sample of the
study was 150 patients who were hospitalized in the oncology clinic between October
10,2021 and March 30,2022 and received at least one cure of chemotherapy, determined
according to G-power analysis."Sociodemographic, Clinical and Stress-Creating
Situations Information Form" and ""Ways of Coping Inventory(WCI)" were used as
data collection tools. 62%of the patients participating in the study were male, and the
mean diagnosis time was 19.55±29.25 months.It was determined that the most common
side effects of chemotherapy treatment were nausea-vomiting(47%)and
fatigue(65%).The long-term need for treatment (48%) and the feeling of uncertainty
(44%) were psychosocial stressors.The patients stated that they experienced the most
anxiety(45%) and uncertainty (47%).It was found that 79%of the patients did spiritual
practices such as praying and praying to cope with stress, and 70%shared their feelings,
thoughts and problems with their close circles. The patients used the self-confident
approach the most among the WCI sub-dimensions