Okul çocuklarında sosyal statü ve kültürel düzeyin allerjik hastalık ve atopi üzerine etkisi
The effect of social status and cultural level on allergic disease and atopy in school children
Yazar: SEVGİ SİPAHİ ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. DEMET CAN
Sağlık Bakanlığı / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada amacımız, sosyal statü ve ekonomik düzey ile allerjik hastalıklar ve atopi sıklığı arasındaki ilişkiyi göstermek, yüksek sosyokültürel düzeye sahip ailelerin çocuklarında atopi ve alerjik hastalıkların daha sık görüldüğüne dayanan hijyen hipotezinin doğruluğunu kapalı bir toplumda araştırmaktır.
Çalışmamıza, İzmir İli Kemalpaşa İlçesinde Merkez İlköğretim okullarına devam eden 13-14 yaş (7-8. sınıf) öğrencilerin tümü dahil edildi. Öğrencilerin tümüne ISAAC-faz I anketi uygulandı. ISAAC-faz I anketi sonucu allerjik hastalık olduğu düşünülen ve deri prick testi ile atopi saptanan öğrenciler çalışma grubunu oluşturdu. ISAAC-faz I anketi sonucu allerjik hastalık kuşkusu taşımayan öğrencilerden randomize olarak seçilen 170 öğrenci ise kontrol grubunu oluşturdu. Tüm öğrencilere Sosyoekonomik Düzey (SED) Anketi uygulandı. SED anketi olarak Boratav ve Belek tarafından hazırlanan ölçekler kullanıldı.
ISAAC Faz I anketlerine göre çalışmaya katılan 1373 çocuğun 657'sinde (%47.8) allerjik hastalık saptanırken, çocuklarda astım prevalansı %34 (468/1373), allerjik rinit prevalansı %36.6 (503/1373), egzema prevalansı %11.3 (156/1373) saptanmıştır.
Biz bu çalışma ile hijyen hipotezinin aksine düşük sosyoekonomik düzeye sahip ailelerin çocuklarında alerjik hastalık ve atopi gelişiminin daha sık olduğunu saptadık.
Eşit ağırlıklı, eğitim ağırlıklı ve sosyal sınıf ağırlıklı sosyoekonomik gruplar ile atopi sıklığı incelendiğinde atopi saptanan çocukların ailelerinin anlamlı olarak daha çok alt sosyoekonomik grup içinde oldukları saptandı (p:0,00).
Yüksek sosyokültürel düzeye sahip ailelerin çocuklarında atopi ve alerjik hastalıkların daha sık görüldüğüne dayanan hijyen hipotezinin aksine düşük sosyoekonomik düzeye sahip ailelerde atopik hastalık sıklığının fazla bulunması, Kemalpaşa ilçesinin sanayi merkezi olması nedeni ile sık göç alması ve varoş kesimin sıklığı olabilir. Bu nedenlerde ötürü yoksulluk, aşırı kalabalık ve kötü hijyen, sigara, aşırı kalabalık, kötü havalandırma, uygunsuz ısınma, rutubet gibi çevresel risk faktörleri atopik hastalık riskini arttırmış olabilir.

Abstract:
In this study, our aim is to show the relation between social status, economical level and allergic disease, atopia frequency. We investigated a closed society in order to prove hygiene hypothesis which states high frequency of atopia and allergic disease in high socio-cultured level families.
All 13-14 years old students (7th-8th grade) who continue to study in Kemalpasa High School in İzmir were included to our study. ISAAC-phase I survey was applied to all students. Study group was created by allergic students due to ISAAC-phase I survey results and atopic students with skin prick test. 170 randomized from students unlikely to have allergic disease due to ISAAC-phase I survey formed the control group. Socio-economical level (SEL) survey was applied to all students. Scales prepared by Boratav and Belek were used as socio-economical level surveys.
657 (47.8%) of 1373 student had allergic disease, astma prevalance was 34% (468/1373), allergic rhinitis prevalance was 36.6% (503/1373), eczema prevalance was 11.3% (156/1373) up to ISAAC Phase I survey.
We detected in our study that children of low socio-economic level families have more allergic disease and atopia contrary to hygiene hypothesis.
Atopia frequency is statistically significant in low socio-economic level group if weight, education and socio-economic level is analysed (p:0,00).
Opposite to hygiene hypothesis which states higher atopia and allergic disease in high socio-cultural level, we detected atopia more frequent in low socio-economic level students might be because of high immigrant population in Kemalpasa as an industrial county. Poverty, crowd, bad hygiene, smoking, inappropriate heating, moisture may increase the frequency of atopic disease.