Turunçgil pas akarı Phyllocoptruta oleivora Ashmead (Acarı: Eriophyidae)'nın Adana'da farklı turunçgil türlerinde popülasyon gelişmesi ve yaygınlığının belirlenmesi
Determination of population development and prevalence of citrus rust mite Phyllocoptruta oleivora Ashmead on different citrus species in Adana
Yazar: SAFA ENES ERTEN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ KAZAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Narenciye = Citrus ; Pas akarı = Rust mite ; Popülasyon gelişimi = Population development ; Turunçgiller = Citrus fruits

Özet:
Bu çalışmada 2019-2021 yılları arasında Adana ilinde turunçgil yetiştiriciliği yapılan alanlarda Turunçgil Pas Akarı Phyllocoptruta oleivora Ashmead (Acari: Eriophyidae) zarar durumları, yaygınlıkları ile farklı turunçgil türlerinde popülasyon gelişmelerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmalar periyodik ve periyodik olmayan arazi sörveyleri şeklinde yürütülmüştür. Periyodik olmayan sörveyler Adana'da yoğun olarak turunçgil üretimi yapılan ilçelerde gerçekleştirilmiştir. Popülasyon gelişmesine yönelik çalışmalar ise 2019-2020 yılları arasında Yüreğir'de üretici koşullarında limon, portakal, mandarin ve greyfurt ile 2020-2021 yılları arasında sınırlı ilaçlama yapılan yine limon, portakal ve mandarin türlerinde yürütülmüştür.  Adana'da turunçgil tür ayrımı yapılmaksızın 133 ayrı noktadan alınan tüm örneklerin %27'sinin farklı yoğunluklarda P. oleivora ile bulaşık olduğu belirlenmiştir. Zararlının popülasyon gelişmesinin izlendiği bahçelerde P. oleivora yoğunluğu ilk olarak mayıs sonu ile haziran ayı başı arasında gözlenmeye başlanmıştır. İlaçlama yapılması durumunda bu sürenin bir ay gecikerek zararlının temmuz - ağustos aylarında tepe noktasına ulaştığı belirlenmiştir. Phyllocoptruta oleivora yoğunluğu esas olarak konukçu bitki türünden etkilenmiş, iki farklı alanda yapılan çalışmada da limon (yaprak ve meyve) üzerinde belirlenen zararlı popülasyon yoğunluğu diğer türlere oranla daha yüksek olmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the damage status, prevalence and population development of the Citrus rust mite Phyllocoptruta oleivora Ashmead (Acari: Eriophyidae) on different citrus species in citrus growing areas in Adana province from 2019 to 2021. The studies were carried out as both periodic and non-periodic field surveys. Non-periodic surveys were conducted in main citrus producing areas of Adana. Studies on population development were carried out in grower conditions on lemon, orange, mandarin and grapefruit, in Yüreğir between 2019 and 2020, and on lemon, orange and mandarin species, that received restricted spraying between 2020 and 2021. Phyllocoptruta oleivora was found in different densities in 27% of the samples sampled from 133 different locations in Adana without citrus species differentiation. Phyllocoptruta oleivora was first observed between the end of May and the beginning of June in the orchards where the population development of the pest was studied. In the case of spraying, this period was delayed by one month and it was determined that the pest reached its peak in July - August. Phyllocoptruta oleivora density was mainly affected by the host plant species, and the pest population density determined on lemon (leaf and fruit) was higher than other species in the study conducted in two different areas.