Trakya kaplumbağalarında kene enfestasyonunun mevsimsel prevalansının ve intensitesinin belirlenmesi
Determination of seasonal prevalence and intensity of tick infestation in tortoises, in Turkish Thrace
Yazar: BARIŞ DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SIRRI KAR
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hyalomma = Hyalomma ; Kaplumbağalar = Turtles ; Keneler = Ticks ; Testudo graeca = Testudo graeca ; Trakya bölgesi = Thrace region

Özet:
Kaplumbağa kenesi olarak bilinen Hyalomma aegyptium Türkiye, Balkanlar ve Kuzey Afrika'da görülen bir türdür. Türkiye'nin özellikle batı bölgesinde insanları tutan keneler arasında ilk ikide yer almaktadır. Her ne kadar H. aegyptium, medikal açıdan önemli bir tür olsa da, türün aylık veya mevsimsel dinamiği ile ilgili ne Türkiye'de ne de dünyada ayrıntılı veriler bulunmaktadır. Öte yandan, kendine has, diğer çoğu kene türünden farklı olarak soğukkanlı bir konağı olan ve kendine has bir biyolojisi bulunan bir türün kendine has bir mevsimsel dinamiğinin olması ve bu dinamiğin diğer kene türlerine bakarak ya da genel kene ekolojisi verilerinden yola çıkarak kestirilmesi zordur. Bu çalışma, kaplumbağa ve kaplumbağa populasyonu oldukça yüksek olan Trakya'daki kaplumbağalarda H. aegyptium'un mevsimsel prevalans ve intensite karakteristiğinin ortaya konması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma 01.01.2021 – 31.01.2022 tarihleri arasında Tekirdağ İli Süleymanpaşa, Yeniçiftlik, Çorlu, Çerkezköy, Çeşmeli ve Seymen lokasyonlarında gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, Mart ve Eylül ayları arasında 157 kaplumbağaya rastlanmış, bunlardan 148'inde kene tespit edilmiş, en düşük prevalans %85,7 ile Nisan ayında ve %87,2 ile Mayıs ayında görülmüştür. Diğer aylarda %100 prevalans tespit edilmiştir. Enfeste kaplumbağalarda hesaplanan kene intensitesi 18,4 olmuştur. Saptanan bütün kenelerin H. aegyptium türüne ait olduğu anlaşılmıştır. Çalışmada 939 larva, 435 nimf, 974 erkek ve 377 dişi kene belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hyalomma aegyptium, Kene, Testudo graeca, Pervalans, Intensite, Trakya

Abstract:
Hyalomma aegyptium, tortoise tick, is seen in Turkey, Balkans, and North Africa. It is among the first two tick species that attach human, particularly in the western regions of Turkey. Although H. aegyptium is a medically important species, there is no detailed data on the monthly or seasonal dynamics of the species, neither in Turkey nor in the world. On the other hand, unlike most other tick species, a species with a cold-blooded host and a unique biology has a unique seasonal dynamic, and it is difficult to predict this dynamic by looking at other tick species or based on general tick ecology data. This study was conducted on tortoises in Thrace, where the population of tortoises is known to be quite high. The study carried out between 01.01.2021 – 31.01.2022 in the localities in Suleymanpasa, Yeniciftlik, Corlu, Cerkezkoy, Cesmeli and Seymen in Tekirdag province was carried out to determine the seasonal prevalence and intensity characteristics of H. aegyptium. As a result, 157 turtles were found between March and September and ticks were detected in 148 of them. The lowest prevalences were recorded in April with 85.7% and in May with 87.2%; the value was 100% in other months. The intensity in the infested animals was calculated as 18.4. All the tick specimens, which is distributed as 939 larvae, 435 nymph, 974 male and 377 female, encountered on the tortoises belonged to H. aegyptium species.

Keywords: Hyalomma aegyptium, Tick, Testudo graeca, Tortoise, Thrace