Volatilite endeksleri, önemi ve Türkiye volatilite endeksi
Volatility indices, their importance and volatility index for Turkey
Yazar: NİYAZİ TELÇEKEN
Danışman: PROF. DR. MURAT KIYILAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endeks = Index ; Fiyat hareketi = Price movement ; Oynaklık = Volatility

Özet:
Finansal varlıkların fiyatlama modellerinin geliştirilmesi sonrasında finansal piyasalardaki risk ve getirilerinin ölçülmesine yönelik çabalar artmıştır. Bu çabalar sonucunda riskin bir ölçütü olan volatilite için bir çok ölçüm ve tahmin modelleri ortaya çıkmıştır. Tarihi volatilite modelleri, otoregresif koşullu değişken varyans modelleri ve stokastik volatilite modelleri gibi geçmiş verilerden yararlanarak volatilite ölçümü ve tahmini sağlayan volatilite modellerinin yanısıra, opsiyon piyasası verilerinden yararlanarak ileriye yönelik volatilite tahmini sağlayan örtülü volatilite modelleri de oluşturulmuştur. Bir taraftan volatiliteyi modellemeye yönelik çalışmalar sürerken diğer yandan da volatilite riskinden korunmaya yönelik arayışlar devam etmiştir. Ancak özellikle 1980 sonrası dönemdeki finansal piyasaların liberalizasyonu, alım satım sistemlerinin otomasyonu vb. gelişmeler bir taraftan yerel piyasalardaki volatiliteyi artırırken, diğer taraftan entegrasyonun derecesini artırdığından bir piyasadaki volatilitenin diğer piyasalara yayılımını da kolaylaştırmıştır. ABD'de 1987 yılında yaşanan kriz sonrasında piyasadaki volatilite riskinden korunmanın önemi daha da artmıştır. Volatilite riskinden korunmanın en iyi yolunun volatilite endeksi olduğu fikri sonrasında volatilite endeksi oluşturmaya yönelik çalışmalar hızlanmış ve 1993 yılında CBOE tarafından hisse senedi endeksi opsiyonlarının örtülü volatilitesinden yararlanılarak ilk volatilite endeksi oluşturulmuştur. Daha sonra diğer gelişmiş ülkelerde de volatilite endeksi oluşturulmuştur. 2004 yılında CBOE tarafından volatilite endeksi hesaplama metodolojisinin daha da basitleştirilmesi sonrasında, gelişmekte olan ülkelerde de volatilite endeksi oluşturulmaya başlanmıştır. Bu Tezin amacı dünyadaki volatilite endeksleri incelenerek opsiyon piyasası yeni faaliyete geçen Türkiye'ye uygun bir metodoloji belirlenerek Türkiye için volatilite endeksi oluşturmaktır. Bu amaçla belli başlı volatilite endekslerinin incelenmesi sonucunda, yeterli derinlik ve genişliğe sahip olmayan Türkiye opsiyon piyasasının kendi kısıtları dikkate alınarak Türkiye için modelden bağımsız volatilite endeksi oluşturulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: 
Volatilite, Volatilite Endeksi, VIX, VDAX, ETP

Abstract:
Within introducing of asset pricing models, the efforts that aim to measure risk and return in financial markets have raised. As result of those efforts, various measurement and forecast models for volatility which is a kind of risk measurement have been revealed. Besides historical, autoregressive conditional heteroskedastic and stochastic models that measure and forecast volatility using historical data, implied volatility models which are forward looking and using options market data for measuring and forecasting volatility have been introduced. Along with ongoing studies for modelling the volatility, the efforts for hedging the volatility risk have been also carried on. However, the developments such as liberalization of financial markets, automation of trading systems etc. particularly in post 80's period, have increased both the volatility of domestic markets and the integration level among the international markets. Increased level of integration has eased volatility spill over among the markets. After 1987 financial market crises occurred in USA, the importance of hedging the volatility risk in financial markets has been emphasized. Following the idea that argues the best hedging tool is volatility index, the efforts aim to construct a volatility index have been accelerated and consequently the first volatility index, which uses the implied volatility data derived from the stock index option contracts, was introduced by CBOE in 1993. After that, several volatility indices have been introduced in other leading markets. Following further simplification of calculation methodology of volatility index by CBOE in 2004, emerging markets also have started to construct index. In this Thesis it is aimed to construct a volatility index for Turkey where the exchange traded index option contracts have been launched recently, by determining a suitable calculation methodology after examining the volatility indices around the world. For this purpose, a model-free volatility index for Turkey is constructed with consideration of constraints that can be associated to features such as the lack of depth and width in Turkey's options markets, after examining the leading volatility indices.

Keywords: 
Volatility, Volatility Index, VIX, VDAX, ETP's