Antropomorfizm kavramı ve sanatta hayvan imgesi
The concept of anthropomorphism and the image of animals in art
Yazar: ŞULE KAYA
Danışman: PROF. DR. ZELİHA AKÇAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca, insan ve hayvan varlıkları sürekli etkileşim halinde olmuştur. Bu etkileşimleri temsil etme açısından hayvan imgesi, ilk çağlardan günümüze kadar sanatın çeşitli disiplinlerinde yer edinmiştir. Hayvanlar, uygarlık tarihe çıkan ilk medeniyetlerin inanç, kültür, gelenek, folklor, mit ve dini betimlemelerinin aktarımında önemli bir rol oynamıştır. Hayvan temsilleri, kültürler arası etkileşimlerin oluşmasıyla beraber kendinden sonra gelen bir sonraki medeniyetlerin sanat betimlemelerine yansımaları görülmüştür. Sanat eserlerinde temsil edilen hayvanlar, zaman zaman sembolik anlamlara dönüşürken bazen de ahlaki yol gösteren bir unsur haline dönüşmüştür. Temsil üzerinden anlam inşa eden hayvan imgesi, insani değerler ve duyguları yansıtmada önemli rol oynamıştır. Bu anlamda antropomorfizm kavramı, hayvanlara insani nitelikler yükleyerek, onları temsil anlamda faklı bir şekilde konumlandırmıştır. Antropomorfizm kavramının biçimsel ve fiziksel soyutlamaları, melezlik, ironi ve hiciv gibi kavramların oluşumuna olanak sağlamıştır. Tarihsel süreçte değişen sosyo-politik, coğrafi, gelenek veya dini unsurlarının dönemin sanat pratiklerine yansıyan çeşitli antropomorfik hayvan temsillerini beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada sanat ve hayvan imgesi ilişkisi ve bu ilişkiler anropomorfik eğilimler üzerinden araştırılarak sanat eserlerinde yer alan hayvan imgelerinin temsilleri analiz edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Throughout human history, human and animal beings have been in constant interaction. In terms of representing these interactions, the image of animals has taken place in various disciplines of art from the early ages to the present day. Animals have played an important role in the transmission of the belief, culture, tradition, folklore, myth and religious descriptions of the first civilizations in history. With the formation of animal representations, intercultural interactions, the reflections of the next civilizations that came after them on the art descriptions were seen. While the animals represented in the works of art sometimes turn into symbolic meanings, they sometimes turn into a moral guiding element. The animal image, which builds meaning through representation, has played an important role in reflecting human values and emotions. In this sense, the concept of anthropomorphism attributes human qualities to animals and positions them in a different way in terms of representation. The formal and physical abstractions of the concept of anthropomorphism have allowed the formation of concepts such as hybridity, irony and satire. It has brought with it various anthropomorphic animal representations, which reflect the changing socio-political, geographical, tradition or religious elements in the historical process to the art practices of the period. In this study, the relationship between art and animal imagery and these relationships were investigated through anthropomorphic tendencies and the representations of animal images in works of art were tried to be analyzed.