Doğu Karadeniz (Trabzon) kıyılarında denizel koruma alanlarının tespiti
Determination of marine protection areas on Eastern Blacksea (Trabzon) coast
Yazar: FURKAN MANİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. COŞKUN ERÜZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışmada; Trabzon ili kıyı zonunda var olan az sayıdaki doğal kıyı ve bozulmamış, rehabilite edilebilir deniz alanlarının tespiti ve bu alanların koruma altına alınması aşamasında öncelik durumunun tespiti amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında öncelikle bilim adamı, sportif ve ticari balıkçı ve yöre halkının korunması gereken doğal kıyılar ve ekosistemler konusundaki bilgi birikimi ve görüşü anket yöntemi ile ortaya konulmuştur. Elde edilen bilgiler ışığında potansiyel alanlar incelenerek proje imkânları dâhilinde çalışılabilecek en uygun noktalar belirlenmiştir. Tespiti yapılan alanlar için Google Earth altlığı kullanılarak, GPS'la konum tespiti yapılmıştır. Yerinde örnekleme ve görüntüleme teknikleri kullanılarak kirlilik durumu, bozulmamış kıyı yapısı, dip yapısı, fotoğraflama tekniği ile tür tespitine dayalı biyoçeşitlilik belirleme çalışmaları yürütülmüştür. Ayrıca çalışılan bölgelerde yapılmış bilimsel çalışmalar ve kurumsal bilgiler irdelenerek ekolojik yapı, doğal, arkeolojik yâda diğer koruma statülerinin varlığı, halkın ve balıkçıların koruma kararlarına karşı bakış açısı belirlenmiştir. Elde edilen bilgiler puanlama sistemine tabi tutularak derecelendirilmiş ve geostatistik analiz yöntemlerine dayalı CBS tekniği kullanılarak koruma altına alınması uygun alanların uygunluk derecesi ve koruma öncelik sıralaması ortaya konulmuştur.
Elde edilen sonuçlar ışığında bölgede bütünleşik koruma uygulaması yapılmasına uygun alanların öncelik sıralamasının, en yüksek önceliğe sahip sahadan en düşük önceliğe sahip alana göre, Sürmene-Balıklı, Araklı-Konakönü, Sürmene-Çamburnu, Akçaabat-Akçakale ve Beşikdüzü-Deliklitaş şeklinde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study; Determination of the unspoiled, restorable sea areas stationed on the shore zone of Trabzon, and determination of the priority situation that occurs on the phase of taking these areas under protection, is aimed. 
Within the study, the knowledge and view of the several scientists, professional/amateur fishermen and local peoples about natural shorelines and the ecosystems is presented by questionnaire method. The most suitable points for study are designated by the examination of potential areas that comes to light by the received information. Google Earth has been used for the areas detected with the GPS position data. On site sampling and imaging techniques are used for the detection of pollution, unspoiled shore line, seabed and on site photography techniques are used for the bio-diversity identification based on species fixing. Also, local peoples and fishermen?s point of view against protection orders, ecologic structure, and the existence of natural, archeological or other protection statues has been probed by the aspect of the performed scientific studies and institutional data on the study areas. Acquired data has been scaled with the ranking system, and by using the GIS technique based on geostatic analysis, protection priority ranking and convenience degree of the protection suitable areas are determined. 
The results have shown that, integrated protection is needed on the area. The rankings of the priority, from highest to lowest, are Sürmene-Balıklı, Araklı-Konakönü, Sürmene-Çamburnu, Akçaabat-Akçakale and Beşikdüzü-Deliklitaş.