Ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri düzeylerinin incelenmesi
Examining 12th grade high school students' science process skills levels
Yazar: AYŞE ZEYNEP ŞEN
Danışman: PROF. DR. CANAN NAKİBOĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, 9., 10. ve 11. Sınıf kimya ders kitaplarında yer alan etkinliklere göre hazırlanan çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir testin geliştirilmesi ve bu test ile sayısal alan 12. sınıf öğrencilerinin Bilimsel Süreç Becerileri (BSB) düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla; 9'u Temel Bilimsel Süreç Becerileri (TBSB), 7'si Deney Doğrulama Bilimsel Süreç Becerileri (DDBSB), 3'ü de Özgün Deney Tasarlama ve Uygulama Bilimsel Süreç Becerilerine (ÖDTUBSB) yönelik olmak üzere toplamda 19 sorudan oluşan Bilimsel Süreç Becerileri Testi (BSBT) geliştirilmiştir. Testte yer alan çoktan seçmeli sorular için Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı 0.688 olarak bulunmuştur.Çalışmanın örneklemini 2011-2012 eğitim öğretim yılında Balıkesir il merkezinde yer alan Anadolu Öğretmen Lisesi, Fen Lisesi ve Anadolu Liselerinde sayısal alan 12. Sınıfta öğrenim gören 270 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 17.0 programı ile analiz edilmiştir. Ayrıca; 9., 10. ve 11. Sınıf kimya ders kitaplarının BSB açısından analizi için araştırmacı tarafından bir rubrik geliştirilmiştir.Çalışmanın sonucunda öğrencilerin TBSB, DDBSB ve ÖDTUBSB'nin geliştiği belirlenmiştir. Öğrencilerin BSBT'den aldıkları puanlar incelendiğinde BSB, TBSB, DDBSB puanlarının erkek öğrencilerin; ÖDTUBSB puanlarının ise kız öğrencilerin lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. BSB, TBSB, DDBSB, ÖDTUBSB puanları öğrenim görülen okul türüne göre incelendiğinde anlamlı farklılıkların Fen Lisesi öğrencilerinin lehine olduğu belirlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin gelişen ve gelişmeyen becerileri belirlenmiş; öğrencilerin bu becerilerini neden geliştiremedikleri tartışılmıştır. Ders kitaplarının analizi sonucunda elde edilen bulgular sunulmuş ve tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to develop a test, which consists of multiple choice questions prepared according to the experiments existing in the 9th, 10th, 11th Grade High School Chemistry Coursebooks. For this purpose, a Science Process Skills Test (SPST) which consists of 19 items, 9 of which belong to Basic Science Process Skills (BSPS), 7 belong to Experiment Confirmation Science Process Skills (ECSPS) and 3 belong to Designing and Applying of Authentic Experiment Science Process Skills (DAAESPS) was developed. The Cronbach?s Alpha reliability coefficient of SPST was found as 0.688.The participants of the study consist of 270 12th science class students who were attending to Anatolian High Schools, Anatolian Teacher Training High Schools and Science High Schools in the centre of Balıkesir in 2011-2012 academic year. The data obtained from the study were analyzed by using SPSS 17.0 programme. Besides, 9th, 10th, 11th Grade High School Chemistry Coursebooks were analyzed in terms of SPS by using a rubric which was developed by the author.In conclusion, it was determined that the students? SPS, BSPS, ECSPS and DAAESPS were improved. Also, it was found that there were statistically significant difference among the students? score of SPS, BSPS, ECSPS in favour of males except the score of DAAESPS. Moreover, there was statistically significant difference in the students? SPS, BSPS, ECSPS, DAAESPS scores in favour of Science High School students. The students? developed and undeveloped skills were determined and the reasons why the students could not develop these skills were discussed. The findings about coursebook analyses were presented and discussed.