Yunanistan'da engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne-babaların yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
The investigation about life quality and hopelessness level of parents with disabled and/or special education needs children living in Greece
Yazar: AILA ISMAIL
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÜRBÜZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez, Yunanistan'da engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuklara sahip anne ve babaların yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeylerini incelemektedir. Araştırmanın amacı, bu ailelerin yaşam kalitesini belirleyen faktörleri ve bu faktörlerin umutsuzluk düzeyleri ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. 
Bu bağlamda araştırma nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan genel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Yunanistan'da yaşayan 297 engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne-babadan veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Bireysel Bilgi Formu", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu" (WHOQOL-Bref) ve "Beck Umutsuzluk Ölçeği" (BUÖ) kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne ve babaların yaşam kalitesi ortalamanın üzerinde, umutsuzluk düzeyleri ise hafif düzeydedir. Annelerin ve babaların yaşam kaliteleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, annelerin umutsuzluk düzeylerinin babalara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeyleri, ebeveynlerin yaşı, eğitim durumu, iş durumu, gelir düzeyi ve çocuklarının engel derecesine göre değişiklik göstermektedir. Özellikle eğitim seviyesi arttıkça yaşam kalitesi artmakta ve umutsuzluk düzeyleri azalmaktadır.
Bu bulgular, ebeveynlerin yaşam kalitelerini artıracak ve umutsuzluk düzeylerini azaltacak müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Ebeveynlerin yaşam kalitesi ile umutsuzluk düzeyleri arasında negatif bir ilişki bulunmuş, yaşam kalitesi arttıkça umutsuzluk düzeylerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Bu nedenle, ebeveynlerin yaşam kalitesini artıracak destek programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This thesis examines the quality of life and hopelessness levels of parents with children who have disabilities and/or special educational needs living in Greece. The purpose of the research is to identify the factors determining these families' quality of life and the relationship between these factors and their levels of hopelessness.
In this context, the research was conducted using the general survey model, one of the quantitative research methods, and data was collected from 297 parents living in Greece who have children with disabilities and/or special educational needs. The data collection tools included the "Personal Information Form", the "World Health Organization Quality of Life Scale Short Form" (WHOQOL-Bref), and the "Beck Hopelessness Scale" (BHS).
According to the research results, the quality of life of parents with children who have disabilities and/or special educational needs is above average, while their levels of hopelessness are mild. While no significant difference was found between the quality of life of mothers and fathers, it was determined that mothers' levels of hopelessness were higher than those of fathers. The quality of life and hopelessness levels vary according to the parents' age, educational status, employment status, income level, and the degree of their children's disability. Specifically, as the level of education increases, the quality of life improves and levels of hopelessness decrease.
These findings highlight the importance of interventions that will improve parents' quality of life and reduce their levels of hopelessness. A negative relationship was found between parents' quality of life and their levels of hopelessness, indicating that as the quality of life increases, levels of hopelessness decrease. Therefore, it is recommended to develop support programs that will enhance the quality of life of parents.