Kapadokya bölgesi Derinkuyu ilçesi tarımsal alanlar ve çevrelerinde Insecta (Arthropoda) taksonlarının biyotaksonomik, ekolojik ve faunistik bakımdan araştırılması
Biotaxonomic, ecological and faunistic investigation of Insecta (Arthropoda) taxa in agricultural areas and surroundings of Derinkuyu district in Cappadocia region
Yazar: ÖMER EREN BOSTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL KEKİLLİOĞLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışması; 2023-2024 yılları, Mart-Ekim ayları arasında, Kapadokya Bölgesi'nde yer alan Derinkuyu ilçesi, tarımsal alanlar ve çevrelerinde, Insecta (Arthropoda) taksonlarının biyotaksonomik, ekolojik ve faunistik bakımdan araştırılması amacıyla yürütülen arazi ve sonrasında gerçekleştirilen laboratuvar çalışmalarına dayanmaktadır. Çalışma kapsamıda, ilçeye özgü tarımsal faaliyetlerin yapıldığı; patates (Solanum tuberosum L.), çilek (Fragaria sp. L.), kabak (Cucurbito pepo L.), fasulye, (Phaseolus vulgaris L.) ekim alanları ve çevrelerindeki mevcut habitatlarda, arazi ve gözlem çalışmaları yapılarak, çoğunlukla atrap yardımıyla böcek örnekleri toplanmıştır. Toplanan örnekler teşhis işlemleri sonucunda değerlendirildiğinde, cins ve tür seviyesinde 62 takson tespit edilmiştir. Bu taksonlardan, 58'i araştırma sahasından yeni kayıt olup, bunlardan 16'sı predatör tür olarak belirlenmiştir. Tespit edilen taksonlar arasında tür sayısı ve örnek yoğunluğu bakımından; Coleoptera, Diptera, Hymenoptera, Hemiptera, Lepidoptera, Orthoptera takımları daha yüksek biyoçeşitlilik gösterirken; Dermaptera, Odonata ve Neuroptera takımları daha düşük biyoçeşitlilik göstermektedir. Derinkuyu ilçesi, tarımsal ürünler ve böcek taksonları etkileşimleri bağlamında; kabak ve çilek ekim alanları daha yüksek, patates ve fasulye ekim alanları daha düşük nicel etkileşim göstermekle birlikte genel anlamda çok büyük farklılıklar oluşmadığı görülmektedir. Ayrıca tez çalışma sürecinde; sıcaklık, nem, yağış, toprak sıcaklığı, rüzgar hızı gibi bazı ekolojik faktörlerin etkileri de değerlendirilmiştir. Burada; böcek taksonlarının, popülasyon yoğunluklarını etkileyen en öncelikli ekolojik faktörlerin; sıcaklık ve nem olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, sıcaklık ve nem dengesinin gerçekleşebildiği özellikle Haziran ve Temmuz aylarında fauna çeşitliliği ve yoğunluğu artış göstermektedir. Mevcut ekolojik tespitlerimize ek olarak böcekler, tarımsal alanlarda polinasyon, zararlı kontrolü ve organik madde dönüşümü gibi önemli süreçlerde de yer alarak tarımın sürdürülebilirliğine katkıda bulunmaktadır. Ancak tarımsal faaliyetler sırasında kullanılan pestisitler ve yoğun tarım uygulamaları böcek popülasyonları üzerinde olumsuz etkilere neden olabilmektedir.

Abstract:
-This thesis study is based on field and subsequent laboratory studies carried out between March and October, 2023-2024, in order to investigate the biotaxonomic, ecological and faunistic aspects of Insecta (Arthropoda) taxa in agricultural areas and their surroundings in Derinkuyu district of Cappadocia region. Within the scope of the study, insect samples were collected mostly with the help of a trap by field and observation studies in the existing habitats of potato (Solanum tuberosum L.), strawberry (Fragaria sp. L.), squash (Cucurbito pepo L.), bean (Phaseolus vulgaris L.) cultivation areas and their surroundings, where agricultural activities specific to the district are carried out. When the collected samples were evaluated as a result of the identification processes, 62 taxa were identified at the genus and species level. 58 of these taxa are new records from the research field and 16 of them were determined as predatory species. Among the identified taxa, in terms of the number of species and sample density; while the orders Coleoptera, Diptera, Hymenoptera, Hemiptera, Lepidoptera, Orthoptera show higher biodiversity; the orders Dermaptera, Odonata and Neuroptera show lower biodiversity. In the context of the interactions between agricultural products and insect taxa in Derinkuyu district; Pumpkin and strawberry planting areas show higher quantitative interactions, while potato and bean planting areas show lower quantitative interactions, but it is seen that there are no major differences in general. In addition, during the thesis study; the effects of some ecological factors such as temperature, humidity, precipitation, soil temperature, wind speed were also evaluated. Here; It was determined that the most important ecological factors affecting the population densities of insect taxa are temperature and humidity. Accordingly, fauna diversity and density increase especially in June and July, when temperature and humidity balance can occur. In addition to our current ecological findings, insects contribute to the sustainability of agriculture by participating in important processes such as pollination, pest control and organic matter transformation in agricultural areas. However, pesticides used during agricultural activities and intensive agricultural practices can have negative effects on insect populations.