Alt üriner sistem hastalığı olan kedilerin serum amiloid a düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum amyloid a levels in cats with lower urinary system disease
Yazar: BUKET VAKVAK
Danışman: PROF. DR. ARİF KURTDEDE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; Amiloid = Amyloid ; Amiloid protein SAA = Amyloid protein SAA ; Kediler = Cats ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Bu çalışmada AÜSS gösteren ve alt üriner sistem hastalığı tanısı koyulan kedilerin SAA
düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu düzeylerin sağlıklı kedilerden elde edilen SAA düzeyleri
ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu çalışmada FLUTD
tanısı koyulan kedilerden elde edilen SAA değerleri ile WBC değerlerinin karşılaştırmalı
değerlendirilmesine de yer verilmiştir.
Çalışma alt üriner sistem şikayeti ile gelen 'sahipli/doğal hasta' 10 kedinin oluşturduğu
çalışma grubu ve sağlıklı olduğu bilinen 10 kedinin oluşturduğu kontrol grubu olmak üzere
toplam 20 kedi ile gerçekleştirildi. Çalışma grubu kendi içerisinde obstrüksiyon gösterip
göstermemesine bağlı olarak obstrüktif FLUTD (n=4) ve obstrüktif olmayan FLUTD (n=6)
olmak üzere 2 grupta incelendi.
Kontrol grubunu oluşturan sağlıklı kedilerin yalnızca tam kan sayımı ve SAA, TP,
albumin değerleri analiz edildi, tam idrar analizi yapılmadı ve diagnostik görüntüleme
yöntemleri kullanılmadı. Çalışma grubunu oluşturan kedilere ayrıca tam idrar analizi
uygulandı ve kedilerde diagnostik görüntülemeye başvuruldu. Kontrol grubundan elde edilen
değerler belirlendi, çalışma grubundan elde edilen değerler de kendi arasında obstrüksiyon
gösteren ve göstermeyen 2 grup arasında kıyaslandı.
Her iki grup içinde yaş, ırk, cinsiyet ayrımı gözetilmedi ve obstrüktif, obstrüktif
olmayan ve kontrol grubundaki gözlemlerin cinsiyet, kısırlık, ırk, dağılımlarının ve yaş ve
ağırlık değerlerinin istatistiksel olarak her üç grupta da benzer sıklıklarda olduğu gözlendi
herhangi bir yatkınlık belirlenemedi.
AÜSS gösteren ve çalışma grubuna dahil edilen kedilerin tam idrar analizi; idrarın
fiziksel analizi, idrarın biyokimyasal analizi, idrarın mikroskobik analizi ve idrarın
bakteriyolojik açıdan incelenmesi olarak sırasıyla uygulandı. İdrar örneklerinin steril olması
amacıyla idrar örneği sistosentez yöntemi ile alındı. Fiziksel ve biyokimyasal
değerlendirilmesi tamamlanan steril idrar örnekleri sıvı besi yerinde 24 saat 37C 'lik etüvde
inkubasyona bırakıldı. İnkübasyonu takiben gram boyama yöntemi ile boyandı ve sonrasında
yapılan mikroskobik incelemede 10 idrar örneğinin 3'ünde İYE ile uyumlu bakteri saptandı.
Bunlardan 1'inde gram negatif rod tipi bakteriler ve diğer 2'sinde gram pozitif kok tipi
bakteriler saptandı.
AÜSS gösteren kedilerin (idrar keselerinin dolu olması şartıyla) idrar keseleri
ultrasonografik olarak görüntülendi. USG sonucu 10 kediden 2'sine ürolitiyazis tanısı
koyuldu. Tanı radyografi ile desteklendi. Ürolitiyazis tanısı koyulan kedilerde aynı zamanda
İYE ile uyumlu bakteriüri saptanmıştı. İYE ile uyumlu bakteriüri ve/veya ürolitiyazis tespit
edilmeyen 10 kediden 7'sinde ise tanı KİS olarak koyuldu.
Kontrol grubunda yer alan 10 kedinin tam kan sayımında yer alan parametrelerin hepsi
normal referans değerleri arasında yer almaktaydı. Çalışma grubunda yer alan 10 kedinin tam
kan sayımında yer alan parametrelerinin her 3 grupta benzer değerlerde olduğu görüldü,
anlamlı bir fark saptanmadı.
Total protein değerlerinin her üç gruptaki hayvanlarda benzer olduğu gözlendi. Albumin
değerinin 3 grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğu belirlendi (p=0,003).
Obstrüktif gruptaki kedilerde görülen albumin değerinin (2,65) obstrüktif olmayan gruptaki
gözlemlerin albumin değeri (3,3) ile benzer, kontrol grubunda gözlenen albumin değerine
(4,25) kıyasla anlamlı düzeyde düşük seviyede olduğu belirlendi. Yine SAA değeri normal çalışmada AÜSS gösteren ve alt üriner sistem hastalığı tanısı koyulan kedilerin SAA
düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu düzeylerin sağlıklı kedilerden elde edilen SAA düzeyleri
ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu çalışmada FLUTD
tanısı koyulan kedilerden elde edilen SAA değerleri ile WBC değerlerinin karşılaştırmalı
değerlendirilmesine de yer verilmiştir.
Çalışma alt üriner sistem şikayeti ile gelen 'sahipli/doğal hasta' 10 kedinin oluşturduğu
çalışma grubu ve sağlıklı olduğu bilinen 10 kedinin oluşturduğu kontrol grubu olmak üzere
toplam 20 kedi ile gerçekleştirildi. Çalışma grubu kendi içerisinde obstrüksiyon gösterip
göstermemesine bağlı olarak obstrüktif FLUTD (n=4) ve obstrüktif olmayan FLUTD (n=6)
olmak üzere 2 grupta incelendi.
Kontrol grubunu oluşturan sağlıklı kedilerin yalnızca tam kan sayımı ve SAA, TP,
albumin değerleri analiz edildi, tam idrar analizi yapılmadı ve diagnostik görüntüleme
yöntemleri kullanılmadı. Çalışma grubunu oluşturan kedilere ayrıca tam idrar analizi
uygulandı ve kedilerde diagnostik görüntülemeye başvuruldu. Kontrol grubundan elde edilen
değerler belirlendi, çalışma grubundan elde edilen değerler de kendi arasında obstrüksiyon
gösteren ve göstermeyen 2 grup arasında kıyaslandı.
Her iki grup içinde yaş, ırk, cinsiyet ayrımı gözetilmedi ve obstrüktif, obstrüktif
olmayan ve kontrol grubundaki gözlemlerin cinsiyet, kısırlık, ırk, dağılımlarının ve yaş ve
ağırlık değerlerinin istatistiksel olarak her üç grupta da benzer sıklıklarda olduğu gözlendi
herhangi bir yatkınlık belirlenemedi.
AÜSS gösteren ve çalışma grubuna dahil edilen kedilerin tam idrar analizi; idrarın
fiziksel analizi, idrarın biyokimyasal analizi, idrarın mikroskobik analizi ve idrarın
bakteriyolojik açıdan incelenmesi olarak sırasıyla uygulandı. İdrar örneklerinin steril olması
amacıyla idrar örneği sistosentez yöntemi ile alındı. Fiziksel ve biyokimyasal
değerlendirilmesi tamamlanan steril idrar örnekleri sıvı besi yerinde 24 saat 37C 'lik etüvde
inkubasyona bırakıldı. İnkübasyonu takiben gram boyama yöntemi ile boyandı ve sonrasında
yapılan mikroskobik incelemede 10 idrar örneğinin 3'ünde İYE ile uyumlu bakteri saptandı.
Bunlardan 1'inde gram negatif rod tipi bakteriler ve diğer 2'sinde gram pozitif kok tipi
bakteriler saptandı.
AÜSS gösteren kedilerin (idrar keselerinin dolu olması şartıyla) idrar keseleri
ultrasonografik olarak görüntülendi. USG sonucu 10 kediden 2'sine ürolitiyazis tanısı
koyuldu. Tanı radyografi ile desteklendi. Ürolitiyazis tanısı koyulan kedilerde aynı zamanda
İYE ile uyumlu bakteriüri saptanmıştı. İYE ile uyumlu bakteriüri ve/veya ürolitiyazis tespit
edilmeyen 10 kediden 7'sinde ise tanı KİS olarak koyuldu.
Kontrol grubunda yer alan 10 kedinin tam kan sayımında yer alan parametrelerin hepsi
normal referans değerleri arasında yer almaktaydı. Çalışma grubunda yer alan 10 kedinin tam
kan sayımında yer alan parametrelerinin her 3 grupta benzer değerlerde olduğu görüldü,
anlamlı bir fark saptanmadı.
Total protein değerlerinin her üç gruptaki hayvanlarda benzer olduğu gözlendi. Albumin
değerinin 3 grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğu belirlendi (p=0,003).
Obstrüktif gruptaki kedilerde görülen albumin değerinin (2,65) obstrüktif olmayan gruptaki
gözlemlerin albumin değeri (3,3) ile benzer, kontrol grubunda gözlenen albumin değerine
(4,25) kıyasla anlamlı düzeyde düşük seviyede olduğu belirlendi. Yine SAA değeri normalçalışmada AÜSS gösteren ve alt üriner sistem hastalığı tanısı koyulan kedilerin SAA
düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu düzeylerin sağlıklı kedilerden elde edilen SAA düzeyleri
ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu çalışmada FLUTD
tanısı koyulan kedilerden elde edilen SAA değerleri ile WBC değerlerinin karşılaştırmalı
değerlendirilmesine de yer verilmiştir.
Çalışma alt üriner sistem şikayeti ile gelen 'sahipli/doğal hasta' 10 kedinin oluşturduğu
çalışma grubu ve sağlıklı olduğu bilinen 10 kedinin oluşturduğu kontrol grubu olmak üzere
toplam 20 kedi ile gerçekleştirildi. Çalışma grubu kendi içerisinde obstrüksiyon gösterip
göstermemesine bağlı olarak obstrüktif FLUTD (n=4) ve obstrüktif olmayan FLUTD (n=6)
olmak üzere 2 grupta incelendi.
Kontrol grubunu oluşturan sağlıklı kedilerin yalnızca tam kan sayımı ve SAA, TP,
albumin değerleri analiz edildi, tam idrar analizi yapılmadı ve diagnostik görüntüleme
yöntemleri kullanılmadı. Çalışma grubunu oluşturan kedilere ayrıca tam idrar analizi
uygulandı ve kedilerde diagnostik görüntülemeye başvuruldu. Kontrol grubundan elde edilen
değerler belirlendi, çalışma grubundan elde edilen değerler de kendi arasında obstrüksiyon
gösteren ve göstermeyen 2 grup arasında kıyaslandı.
Her iki grup içinde yaş, ırk, cinsiyet ayrımı gözetilmedi ve obstrüktif, obstrüktif
olmayan ve kontrol grubundaki gözlemlerin cinsiyet, kısırlık, ırk, dağılımlarının ve yaş ve
ağırlık değerlerinin istatistiksel olarak her üç grupta da benzer sıklıklarda olduğu gözlendi
herhangi bir yatkınlık belirlenemedi.
AÜSS gösteren ve çalışma grubuna dahil edilen kedilerin tam idrar analizi; idrarın
fiziksel analizi, idrarın biyokimyasal analizi, idrarın mikroskobik analizi ve idrarın
bakteriyolojik açıdan incelenmesi olarak sırasıyla uygulandı. İdrar örneklerinin steril olması
amacıyla idrar örneği sistosentez yöntemi ile alındı. Fiziksel ve biyokimyasal
değerlendirilmesi tamamlanan steril idrar örnekleri sıvı besi yerinde 24 saat 37C 'lik etüvde
inkubasyona bırakıldı. İnkübasyonu takiben gram boyama yöntemi ile boyandı ve sonrasında
yapılan mikroskobik incelemede 10 idrar örneğinin 3'ünde İYE ile uyumlu bakteri saptandı.
Bunlardan 1'inde gram negatif rod tipi bakteriler ve diğer 2'sinde gram pozitif kok tipi
bakteriler saptandı.
AÜSS gösteren kedilerin (idrar keselerinin dolu olması şartıyla) idrar keseleri
ultrasonografik olarak görüntülendi. USG sonucu 10 kediden 2'sine ürolitiyazis tanısı
koyuldu. Tanı radyografi ile desteklendi. Ürolitiyazis tanısı koyulan kedilerde aynı zamanda
İYE ile uyumlu bakteriüri saptanmıştı. İYE ile uyumlu bakteriüri ve/veya ürolitiyazis tespit
edilmeyen 10 kediden 7'sinde ise tanı KİS olarak koyuldu.
Kontrol grubunda yer alan 10 kedinin tam kan sayımında yer alan parametrelerin hepsi
normal referans değerleri arasında yer almaktaydı. Çalışma grubunda yer alan 10 kedinin tam
kan sayımında yer alan parametrelerinin her 3 grupta benzer değerlerde olduğu görüldü,
anlamlı bir fark saptanmadı.
Total protein değerlerinin her üç gruptaki hayvanlarda benzer olduğu gözlendi. Albumin
değerinin 3 grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğu belirlendi (p=0,003).
Obstrüktif gruptaki kedilerde görülen albumin değerinin (2,65) obstrüktif olmayan gruptaki
gözlemlerin albumin değeri (3,3) ile benzer, kontrol grubunda gözlenen albumin değerine
(4,25) kıyasla anlamlı düzeyde düşük seviyede olduğu belirlendi. Yine SAA değeri normal düzeyde olan hayvanlarda, TP düzeyinin (8,65) ve albumin düzeyinin (3,25) anlamlı düzeyde
daha yüksek değerlerde olduğu tespit edildi.
Kontrol grubunda yer alan 10 kedinin SAA değerleri 5ug/ml olarak ölçülüp normal
olarak saptandı. Obstrüksiyon gözlenen kedilerin (n=4) 3'ünde SAA değerleri 5ug/ml'nin
üzerinde, obstrüksiyon gözlenmeyen gruptaki kedilerin (n=6) ise yalnızca 1'inde SAA değeri
5ug/ml'nin üzerinde anormal olarak saptandı. Ancak yapılan analizler doğrultusunda
obstrüktif ve obstrüktif olmayan grubundaki kedilerin SAA verilerinin dağılımlarının
istatistiksel olarak benzer sıklıklarda olduğu gözlendi ve SAA ile obstrüktif FLUTD arasında
bir ilişki belirlenemedi. SAA normal olan kedilerdeki WBC değerleri ile SAA anormal olan
kedilerdeki WBC değerleri kıyaslandı ve iki grupta bu değerlerde fark yoktu.
Sonuç olarak; FLUTD kedilerde sıkça karşılaşılan bir sendromdur ve kedilerdeki
yatkınlığı ile ilgili olarak cinsiyet, kısırlaştırılma durumu, ırk ve yaş ile ilgili anlamlı bir fark
saptanmadı. Bu doğrultuda çalışmadaki kedi sayısının yetersiz kaldığı buna yönelik
çalışmaların daha fazla sayıda kedi ile yapılması önerilmektedir. Çalışmada yer alan ve AÜSS
gösteren kedilerde en fazla KİS teşhis edilmiştir. FLUTD ile ilişkili AÜSS'ye sahip kedilerde
başvurulan tanısal yöntemler arasında tam idrar analizi ve diagnostik görüntüleme yöntemleri
önemli bir yer tutmaktadır. Ancak organizmada meydana gelen patolojik süreçler
doğrultusunda şekillenecek inflamasyon ile ilgili olarak artış ve/veya azalış gösteren
belirteçlerin değerlendirilmesi ayırıcı tanıda ve/veya eş zamanlı hastalıkların varlığını
değerlendirmede önemlidir. İnflamasyon ile ilgili olarak sıkça kullanılan belirteç olan WBC
değerinin bazı hastalıklarda ve özellikle hastalığın akut döneminde yetersiz kaldığı ve bir AFP
olan SAA değerinin daha erken tanı belirteci olabileceği öngörülmüştür. SAA düzeyinin
kedilerde birçok inflamasyon ile ilişkili durumda değişkenlik gösterdiğini ifade eden
çalışmalar olmasına rağmen özellikle ülkemizde alt üriner sistem hastalıklarına yönelik
araştırmalar yetersiz kalmıştır. Buna yönelik daha kapsamlı çalışmaların yapılması
önerilmektedir. Artan SAA düzeylerinin daha çok obstrüktif kedilerde görülmesi,
obstrüksiyon doğrultusunda meydana gelen akut bir böbrek hasarı ile ilişkili olabileceğini
düşündürmektedir. Buna yönelik çalışmalarda eş zamanlı böbrek değerlerinin de incelenmesi
önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the SAA levels of cats with LUT symptoms and
diagnosed with lower urinary tract disease and to evaluate these levels in comparison with the
SAA levels obtained from healthy cats.
This study was carried out with a total of 20 cats, the study group consisting of 10
'indoor/naturally sick' cats with lower urinary tract disease related complaints and the control
group consisting of 10 cats known to be healthy. The study group was analyzed in 2 groups as
obstructive FLUTD (n=4) and non-obstructive FLUTD (n=6) depending on whether it is
obstructed or not.
Healthy cats in the control group were analyzed only for complete blood count, SAA,
total protein and albumin levels. Complete urinalysis and diagnostic imaging tools were not
utilized. Cats belonging to study group also analyzed for complete urinalysis and were applied
diagnostic imaging. Values obtained from the control group were determined. Values obtained
from the study group were also compared between the two groups obstructed and nonobstructed.
Age, sex and breed was not regarded for both groups. Obstructive, non-obstructive and
control groups' values had statistically similar frequencies based on sex, neuter status, breed,
age and bodyweight. No predispositon was found.
Cats in the study group showing LUT symptoms applied for physical, biochemical,
microscopic and bacteriologic urine test respectively. Urine samples collected via
cystosentesis in order to ensure sterility. After physical and biochemical evaluation, sterile
urine samples were incubated in liquid medium for 24 hours at 37°C. After incubation, samples
were stained with Gram stain. In 3 of 10 samples bacteria related to UTI were found, one of
these three had gram-negative rod type bacteria and other two samples had gram-positive
cocci bacteria.
Urinary bladders of cats with LUTS (provided that their bladders are full) were
ultrasonographically examined and 2 of the 10 cats diagnosed with urolitiasis. Diagnosis is
supported with radiography. Cats diagnosed with urolitiasis had also UTI related bacteria. 7
of 10 cats those tests is not consistant with bacteriauria and/or urolithiasis were diagnosed with
FIS.
All parameters in the complete blood count of the cats in control group were within
reference ranges. It was found that the parameters in the complete blood count of the 10 cats
in the study group were similar in all 3 groups, no significant difference was found.
Total protein values found similar in all three groups. It was determined that the albumin
value was statistically significantly different in all three groups (p=0.003). It was determined
that the albumin value (2.65) seen in the cats in the obstructive group was similar to the
albumin value (3.3) in the observations in the non-obstructive group, and significantly lower
than the albumin value (4.25) observed in the control group. In animals with normal SAA
levels, TP levels (8.65) and albumin levels (3.25) were found to be significantly higher.
SAA values of 10 cats in the control group were measured as 5ug/ml and were found to
be normal. Three of the cats with obstruction (n=4) had SAA values above 5ug/ml, and only
1 of the cats in the non-obstructed group (n=6) had abnormal SAA values above 5ug/ml.
However, according to the analyzes made, it was observed that the distribution of SAA data
of the cats in the obstructive and non-obstructive groups was statistically similar and a
relationship between SAA and obstructive FLUTD could not be determined. WBC values in
86
cats with normal SAA and WBC values in cats with abnormal SAA were compared and there
was no difference in these values in the two groups.
As a result; FLUTD is a frequently encountered syndrome in cats, and no significant
difference was found regarding the predisposition in cats regarding gender, neuter status,
breed, and age. In this direction, it is recommended that the number of cats in the study is
insufficient and studies should be conducted with more cats. FIS was more commonly
diagnosed in cats with LUTS in the study. Among the diagnostic methods used in cats with
FLUTD-associated LUTS, complete urinalysis and diagnostic imaging methods have an
important place. However, it is also important to evaluate the markers that increase and/or
decrease in relation to inflammation, which will be shaped in line with the pathological
processes occurring in the organism, in the differential diagnosis and/or to evaluate the
presence of secondary diseases. It has been predicted that WBC value, which is a frequently
used marker related to inflammation, is insufficient in some diseases and especially in the
acute phase of the disease, and SAA value, which is an AFP, may be an earlier diagnostic
marker. The fact that increased SAA levels are more common in obstructive cats suggests that
it may be associated with an acute kidney injury as a result of obstruction.
It is also recommended to examine kidney parameters in studies for this purpose.