Minyatür sanatının temel özellikleri bağlamında eskiz ve desen anlayışı
Sketch and pattern understanding in the context of the basic features of miniature art
Yazar: TUBA YAPRAK
Danışman: PROF. DR. İLHAM ENVEROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Desen = Pattern ; Eskiz = Sketch ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Minyatür = Minyature

Özet:
Geleneksel Türk Sanatları içerisinde yer alan minyatür sanatı, kendine has üslup ve zarif bir ifade ile dengeli kompozisyonların oluşturduğu, tarihi olayları, zamanın kültür ve sosyal yaşam tarzını anlatan belge niteliğinde önemli bir sanattır. Kökleri İslâm öncesi medeniyetlere dayanan, farklı kültür ve medeniyetlerin karşılıklı etkileşimi ile gelişmiştir. Uygur Türkleri tarafından ilk örnekleri verilen bu sanat, asırlar boyunca gelişerek günümüze kadar gelmiştir. İslâm dininin kabulü ile birlikte geleneksel derinlik ve biçim anlayışına sahip olmuştur. Bu anlayış, minyatür sanatını çağının ilerisine taşımıştır.
Geçmişten günümüze ulaşmış minyatür eserlerinde, biçim ve desenlerdeki yüksek estetiği oluşturan nedenler ve kullanılan yöntemler araştırılmıştır.
Araştırmada incelenen örnekler doğrultusunda minyatür sanatçısının, tasviri istediği biçime ulaştırmak için çizgisel araştırmalar yaptığı görülmüştür. Her eskiz çizgisinde dönüşümlü bilgi ve içerik bulunması sonucu var olan anlam ve içerik gelişmiştir. Eserin başından sonuna kadar süregelen eskiz çizgileri, safha safha değişip, kendinden evvelki çizgileri bir üst kategoriye taşımıştır. Buna göre minyatür sanatçısı mükemmel biçime, baştan itibaren yaptığı eskiz çizimleriyle ulaşmıştır.
Araştırmanın konusu olan "Minyatür Sanatının Temel Özellikleri Bağlamında Eskiz ve Desen Anlayışı" hakkında araştırma yapılmış, incelemeler esnasında eskiz çizimlerinin varlığının daha önceki dönemlerde de yöntem olarak kullanıldığı görülmüştür.
Bu sebeple nitelikli eserler için eskizin minyatür sanatındaki öneminin devam edeceği ve sanatçının tasarım düşüncesini, yeteneğini geliştirmesi için eskiz çizimlerinin gerekliliği tespit edilmiştir.

Abstract:
Miniature art, which takes place in Traditional Turkish Arts, is an important documentary art consisting of a unique style, an elegant expression, balanced compositions, and describes historical events, culture and social life style of its age. It developed with the mutual influence of different cultures and civilizations based on pre-Islamic civilizations. This art, whose first examples were given by the Uyghur Turks, has developed over the centuries and survived to the present day. With the acceptance of Islam, it had a traditional understanding of depth and form. This understanding has moved the miniature art beyond its age.
In the miniature works that have survived from the past until today, the reasons and methods used for high aesthetics in form and patterns have been investigated.
In line with the examples examined in the research, it was seen that the miniature artist conducted linear researches to bring the depiction to the desired form. As a result of alternating information and content in each sketch line, the existing meaning and content have developed. The sketch lines that ran from the beginning to the end of the work changed gradually and moved the previous lines to an upper segment. Accordingly, the miniature artist reached the perfect form with sketches he/she has made from the beginning.
Research was conducted on the subject of the research, "Sketch and Pattern Understanding in the Context of the Basic Features of Miniature Art" and it was observed that the presence of research lines and sketches was used as a method in former periods during the examinations.
For this reason, it has been determined that the importance of the sketch in the miniature art will continue for the quality works of art and the necessity of the sketch drawings for the development of design thinking and talent of the artist.