Erken Cumhuriyet dönemi ilkokullarında ulusal kimliğin inşası sürecinde çocuk
Children in the process of construction of national identity in the primary schools of the Early Republican period
Yazar: SENEM TANIŞ SEL
Danışman: DOÇ. DR. TURHAN ADA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Çocuk, bir ulusun geleceğini şekillendiren en önemli unsurlardan biridir ve 20.
yüzyılla beraber imparatorlukların dağılması, ulus devletlerin yaygın hale gelmesi
çocukların toplumdaki önemini artırmıştır. Geleceğin teminatı konumuna getirilen ve
ulusların devamını simgeleyen çocukların, Erken Cumhuriyet Dönemi'nde de düşünce
ve duygu dünyalarının biçimlendirilmesi üzerinde önemle durulmuştur. Türkiye'de
millî kimlik inşası sürecinin etkisiyle yetiştirilmeye çalışılan bu yeni nesilde;
milliyetçi, vatansever, çalışkan, cesur nitelikler ön plana çıkartılmıştır. Bu bağlamda
çalışmanın amacı Erken Cumhuriyet Dönemi'nde çocukların ulus kimliğinin
oluşumunda ve bu kimliğin benimsetilme şekli üzerinde durulmaktadır. Yöntem
açısından nitel bir araştırma yöntemi olan tarih araştırma yöntemi kullanılmıştır.
Yöntemin gereği olarak da ilgili döneme ait ders kitapları, hükümet programları,
ilköğretim kademesiyle ilgili çıkarılan kanunlar, eğitimle ilgili kongreler, şuralar, ilmi
toplantılar incelenmiştir.
Araştırmanın sonuçları göstermektedir ki Erken Cumhuriyet Dönemi'nin siyasi ve
sosyal yapısı gereği ulus inşasının etkisiyle milliyetçi ideoloji ön plandadır. Bu
milliyetçi ideolojik ortamda cumhuriyetin ilanıyla ilköğretim kademesinde, özellikle
okuma-yazma üzerinde titizlikle durulmuş ve yeni rejimi benimsetme noktasında bu
kademe mühim bir görev üstlenmiştir. Yeni rejimin değerleri çocuklara aktarılırken
yeni bir yaşam şekli ve yeni davranış kalıpları çocukların karakterlerinin oluşumunda
etkili olmuştur. Bu etkiyi meydana getirirken kullanılan temel araç okuldur. Okulun
fiziki yapısı, okulda işlenen derslerin muhteviyatı, okulda yapılan törenler ve öğretmen
kadrosuyla bir bütün olan bu eğitim kurumları, ulus inşasının gerçekleştirilmesinde
temel rolü üstlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Cumhuriyet, Okul, Ulus

Abstract:
Children are one of the most important elements that shape the future of a nation, and
with the 20th century, the dissolution of empires and the increase in nation states have
increased the importance of children in society. In the Early Republican Period, great
emphasis was placed on shaping the world of thought and emotion of the child, who
became the guarantor of the future and symbolized the continuation of nations. In this
new generation, which is being tried to be raised under the influence of the national
identity building process in Turkey; Nationalist, patriotic, hard-working and brave
qualities are brought to the fore. In this context, the aim of this study is to focus on
how children's national identity was formed in the Early Republican Period and how
this identity was tried to be adopted. In terms of method, the historical research
method, which is a qualitative research method, was used. As required by the method,
textbooks of the relevant period, government programs, laws enacted regarding the
primary education level, congresses, councils and scientific meetings related to
education were examined.
The results of the research show that, due to the political and social structure of the
Early Republican Period, nationalist ideology is at the forefront with the influence of
nation building, and in this nationalist ideological environment, with the proclamation
of the Republic, meticulous attention was paid to primary education, especially
literacy, and this stage played an important role in adopting the new regime.
undertaken. While the values of the new regime were transferred to children, a new
way of life and new behavioral patterns were effective in the formation of children's
characters. The main tool used to create this effect is school. The physical structure of
the school, the content of the lessons taught at the school, the ceremonies held at the
school and the staff of the teachers.These educational institutions, which are a whole
with their staff, have played a fundamental role in the realization of nation building.
Keywords: Child, Republic, School, Nation