İbn Sînâ ve Nasîreddin Tûsi'nin nefs teorilerinin mukayesesi
Comparation of nafs theory in avicenna  and Nasir al-Din al-Tûsî
Yazar: NURSEDA SOMUNCU
Danışman: PROF. DR. MURAT DEMİRKOL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefeciler = Philosophers ; Nasirüddin et-Tusi = Nasirüddin et-Tusi ; Nefs = Soul ; İbn Sina = Ibn Sina ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslamiyet = Islam

Özet:
Nefs konusu ilk felsefî meselelerden biri olmuş ve genel bir adlandırmayla "Nefs Teorisi" başlığı altında ele alınmıştır. Çalışmamızda İbn Sînâ ve Nasîreddin Tûsî'nin nefs konusundaki yaklaşımları ele alınacağı ve genel yapı itibarıyla bir mukayese çalışması olacağı için böyle bir başlığı uygun gördük. Tezimiz girişin yanı sıra üç bölümden oluşmaktadır. 
Girişte araştırmamızın konusu, gayesi, kapsam ve sınırlılıkları, yöntemi ve kaynaklarını ele aldık. Nefs meselesi üzerine ortaya konulan literatürü tanıtmaya gayret gösterdik. Temel amacımız olan İbn Sînâ ve Nasîreddin Tûsî'de nefs teorisini incelemekle beraber konumuza zemin hazırlaması açısından İslam felsefesinde öne çıkan filozofların nefs anlayışlarına yer vermeye çalıştık. İlk bölümde bahsi geçen düşünürlerimizin nefsin varlığına ilişkin delillerini inceledik. İbn Sinâ'ya göre bir şeyin ne olduğundan bahsetmek istiyorsak önce onun varlığından emin olmalıyız. Bizde bu yöntem ışığında nefsin mahiyeti mevzusunu daha sonra ele aldık. İkinci bölümde ise düşünürlerimizin nefsin güçleri ve nefs-beden ilişkisi bağlamındaki görüşlerine yer verirken; son bölümümüzü nefsin bekasıyla alakalı argümanlara ayırdık. 
İbn Sînâ'nın nefs anlayışında daha çok Aristoteles'in etkisini görmekle beraber bazı noktalarda  Plotinus'un düşüncelerine de yaklaştığını görürüz. Nasîreddin Tûsî ise kısmi özgünlüğünün yanı sıra büyük ölçüde İbn Sînâ'dan tevarüs ettiği görüşleri nakletmiş görünmektedir. Bazı eserlerinde kelamcı kimliğinin etkisinde kalsa da filozof kimliğiyle İbn Sînâ'nın en önemli temsilcisi, yorumcusu ve takipçisi olmuştur.

Abstract:
The subject of nafs has become one of the first philosophical issues and is addressed under the title of "Nafs Theory" with a general designation. We have addressed the approaches of İbn Sînâ and Nasîreddin Tûsî on nafs and generally made a comparison in our study. Because of these reasons, we have approved the title which is used in our study. Our thesis consists of three sections as well as the entrance.
The subject, purpose, scope and limitations, methods and resources of our research take place in the entrance. We have endeavored to introduce the literature which is related to nafs issue. Our main objective is to examine the nafs theory of İbn Sînâ and Nasîreddin Tûsî, but we have attempted to give a place to the nafs perceptions of philosophers who shine out in the Islamic philosophy in terms of preparing the ground for the topic. 
In the first chapter, we have examined the evidences which belong to our philosophers of the existence of nafs. According to İbn Sînâ, if we want to talk about something, primarily, we have to make sure it's existence. In light of this method, we have handled the subject of the nature of the nafs. In the second part, while we give place to ideas which belong to our philosophers of the power of the nafs and the nafs-body relationship; we have mentioned arguments that are related to perpetuity of nafs. 
In the nafs perception of İbn Sînâ, we see more Aristo's influence, but he approaches the thoughts of Plotinus at some points. Nasîreddin Tûsî has partly original ideas also it seems he conveyed opinions that largely inherited from Ibn Sînâ. In some of his works, he remained under the influence of theologian identity, but he became the most important representative, commentator and follower of İbn Sînâ with his philosopher identity.