Odontogen keratokistlerin yüksek nüks oranı ve agresif davranışının, iltihapsal kistler ve ameloblastom ile immunhistokimyasal olarak karşılaştırılması
To compare the high recurrence rate and aggressive behaviour of odontogenic keratocyst with ameloblastoma and radicular cyst by immunohistochemistry
Yazar: MERVA SOLUK TEKKEŞİN
Danışman: PROF. DR. GÜLÇİN ERSEVEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tümor Patolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Ameloblastom = Ameloblastoma ; Apoptozis = Apoptosis ; Kistler = Cysts ; Maksilla = Maxilla ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nükleer faktör-kappa B = Nuclear factor-kappa B ; Odontojenik kistler = Odontogenic cysts ; Osteoprotegerin = Osteoprotegerin ; Radiküler kist = Radicular cyst ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Gerçek kistler vücudun diğer kemiklerine oranla en sık çene kemiklerinde bulunur. Bu durum ağız dokularında kistlerin kaynaklanacağı çok sayıda odontogen epitel kalıntının varlığı ile açıklanabilir. Çoğu oldukça yavaş büyüme özelliği gösteren bu kistler, iltihapsal ve gelişimsel kistler olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır. Bunların içinde gelişimsel bir kist olan odontogen keratokist (OKK) yerel nüks oranının yüksek oluşu ve agresif klinik davranışı nedeniyle diğer ağız kistlerinden ayrılmaktadır. Bu özellikler ağızda en çok görülen benign bir odontogen tümör olan ameloblastomun klinik seyri ile benzeşmektedir. Bu çalışmamızda OKK'nin benign bir neoplazi olup olmadığını saptayabilmek amaçlı proliferasyon indeksi olan Ki-67, apoptozu gösteren bax ve bcl-2, kemik destrüksiyonunu gerçekleştiren mekanizmada rol alan RANK (nükleer faktör kappa B), RANKL (RANK ligand) ve OPG (osteoprotogerin) reaksiyonlarına birimimize ait arşivden seçilen OKK, ameloblastom ve iltihapsal bir kist olan radiküler kist vakalarında bakılmıştır. RANK, TNF (tümör nekroz edici faktör) ailesininden bir reseptör olup RANKL ile aktive olur. OPG ise RANKL'ye bağlanarak bu aktiviteyi durdurur. Bu faktörler arasındaki denge, kemik yıkım ve yapımını düzenler. Ayrıca epiteldeki proliferasyon potansiyeli, çeşitli antiapoptotik proteinlerin aşırı üretimi epitelyal tümörlerin gelişiminde temel faktörlerdendir. Bu açıdan da karşılaştırmak için bir antiapoptotik protein olan ve ekprese edilmesi halinde hücreye daha uzun bir yaşam süresi kazandıran bcl-2 ve hücreyi apoptoza götüren süreçde etkili bir protein olan bax arasındaki denge ve Ki-67 sonuçları değerlendirilmiştir. OKK ve ameloblastom grupları özellikle Ki-67 ve bcl-2 ile kuvvetli reaksiyon verirken, bax ile zayıf bir reaksiyon vermişlerdir. Radiküler kist grubu ise bax antikoru ile yoğun bir reaksiyon vermiş olup, Ki-67 ve bcl-2 reaksiyonları zayıftır. RANK, RANKL ve OPG ekspresyonları kıyaslandığında RANK ve RANKL antikorları OKK ve ameloblastom grubunda radiküler kist grubuna oranla yüksek bulunmuş, OPG antikoru ise üç grupta da çok fazla reaksiyon vermemiştir. WHO tarafından son sınıflamada odontogen tümörler arasında yer alan OKK ile ilgili bulduğumuz bu sonuçlar OKK'nin bir `neoplazi' olabileceğini destekler niteliktedir. Ancak bu konu hakkındaki genetik çalışmalar henüz yeterli değildir. Araştırmamızda elde ettiğimiz bu sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilerek literatürler eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
True cysts are found mostly on the jaw bones in proportion to other bones of the body. Because there is too many odontogenic epithelial remnant in the oral tissues which could be the source of cysts. These cysts are classified into two big categories; developmental and inflammatory. Many of these cysts have shown slow growing characteristic. Because of high local recurrency ratio and aggressive clinical behavior of odontogenic keratocyst (OKC), a kind of developmental cyst, is differed from the other cysts especially inflammatory cysts. These clinical features resembles the clinical feature of ameloblastoma which is most common benign tumour of the oral tissue. Our main purpose in this study is to answer the question of whether OKC is a benign neoplasia or not. For this purpose, Ki-67 which is a kind of proliferation index, bax and bcl-2 which show apoptosis, RANK (nuclear factor kappa B), RANKL (RANK ligand) and OPG (osteoprotogerin) which are receptors participate in the mechanism of bone destruction, were applied separately on the OKC, ameloblastom and radicular cyst which is an example of inflammatory cyst. RANK is a member of tumour necrosis factor receptor family and it is activated by RANK ligand. OPG binds to RANKL and inactivates it. The balance between these two factors regulate bone resorption and formation. Some important basic growth factors of epithelial tumours are proliferation potential of the epithelium and overexpression of various antiapoptotic proteins. Because of this, we evaluated the balance between antiapoptotic protein bcl-2 and apoptotic protein bax and Ki-67 proliferation index results. OKC and ameloblastoma groups expressed strong Ki-67 and bcl-2 whereas both group expressed low bax. Radicular cyst group showed high expression of bax but this group had low Ki-67 and bcl-2 expression. RANK and RANKL were expressed more strongly in OKC and ameloblastoma than in radicular cyst. OPG was expressed very low in all groups. Although these results support that OKC is a neoplasia, there are not enough genetic studies. These results were evaluated by statistical tests and were discussed with literatures.