Tiroid hormon profili ve kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişki
Thyroid hormone profile and its relation with cognitive functions
Yazar: AYÇA DERYA ÇELİKÇEKEN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM YAVUZ
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Demans = Dementia ; Demans-vasküler = Dementia-vascular ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Dünyada görülme sıklığı giderek artan demans sendromları,  hem ekonomik, hem de hasta bakımı konusunda zorlukların yaşandığı hastalıklar listesinde ilk sıralarda yer almaktadır. Alzheimer hastalığı (AH), yaşın ilerlemesiyle en sık karşılaşılan demans nedenlerinin başında gelmektedir. AH ve diğer demans çeşitlerinin patogenezinde tiroid fonksiyonlarındaki değişikliklerle ilgili giderek artan kanıtlar mevcuttur. Tiroid hormonlarının bilişsel fonksiyonlarda önemli rol oynadığı ve tiroid disfonksiyonunun yaşla birlikte arttığı gösterilmiştir. Bununla birlikte önceki çalışmalar, demanslı hastalarda tiroid hormon düzeyleri ve bilişsel performans arasındaki ilişkide çelişkili sonuçlar alındığını da göstermektedir. Bu çalışmada, demanslı ötiroid hastalarda, tiroid hormon düzeyleri ile bilişsel fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.

Çalışmaya AH'li 24 hasta, VD'li 9 hasta ile yaş ve cinsiyetleri hasta grubu ile uyumlu, demansı olmayan 24 kontrol olgu dahil edildi. Tüm olgularda kranial MRG incelemesi yapıldı. Bilişsel performans, MMT ile değerlendirildi. Yirmidört puandan daha düşük bir MMT değeri bilişsel bozukluk olarak kabul edildi. Olası AH tanısı, NINCDS-ADRDA kriterlerine göre; olası VD tanısı ise NINDS-AIREN kriterlerine göre konuldu. Serum sT3, sT4, TSH, TPO Ab ve Tg Ab seviyeleri kemilüminesans immünoenzimatik yöntemle çalışıldı. Çalışmada elde edilen verilerin analizleri, SPSS 15.0 istatistik programı kullanılarak yapıldı. AH'li ötiroid hastalarda sT3, sT4 ve TSH düzeylerinin kontrol grubundakilerden çok farklı olmadığı; VD'li ötiroid hastalarda ise sT4 ve TSH düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı.  AH grubunda, serum sT4 düzeylerinin bilişsel fonksiyonlar için önemli bir belirleyici olduğunu gözlendi. Çalışmamızın sonuçları, Alzheimer'li ötiroid hastalarda,  referans aralıktaki sT4 düzeylerindeki bir artışın MMT skorunu da artırdığı, dolayısı ile demans olasılığını azalttığını göstermektedir. Sonuç olarak demanslı hastaların hipotiroidi subklinik hipotiroidi açısından değerlendirilmesinin, hastalığın önlenmesi, takibi ve tedavi sürecine önemli katkıları olacağı düşünülebilir.
   
	Anahtar kelimeler: Alzheimer hastalığı, tiroid hormonları, vasküler demans.

Abstract:
Dementia syndromes which are increasingly incidence in the world, are in the first place on the list of illnesses where both economic and patient care difficulties are experienced. Alzheimer's Disease (AD) is one of the most common causes of dementia with the ageing process. There are increasing evidence on changes of thyroid function in the pathogenesis of AD and other dementia types. It is indicated that the thyroid hormones have a significant role in cognition and thyroid dysfunction increases with age. However, previous studies have also shown that conflicting results exist between thyroid hormone levels and cognitive performance in demented patients. In this study, we aimed to investigate the relationship between thyroid hormone levels and cognitive functions in patients with both dementia and euthyroid syndromes.

Twenty-four patients with AD, 9 patients with VD, and 24 non-demented controls with related-age and gender were included in the study. All cases were exposed to cranial MRI. Cognitive performance was evaluated on MMSE Test. A MMSE score of less than twenty-four points was considered cognitive impairment.  Potential AD diagnosis according to NINCDS-ADRDA criterias; potential VD diagnosis was based on NINDS-AIREN criterias. Serum fT3, fT4, TSH, thyroid peroxidase antibody and thyroglobulin antibody levels were studied by chemiluminescence immunometric method. Analyzes of the data obtained in the study were made using the SPSS 15.0 statistical program. The levels of fT3, fT4 and TSH in euthyroid patients with Alzheimer were not significantly different from those in the control group; in euthyroid patients with VD, fT4 and TSH levels were found to be higher. In the AH group, serum fT4 levels were an important predictor of cognitive function. The results of our study suggest that an increase in fT4 levels in the reference range in Alzheimer's euthyroid patients also increases the mini mental test score and therefore reduces the likelihood of dementia. In conclusion, evaluation of dementia patients for subclinical hypothyroidism may be an important contribution to the treatment process of patients. 

Keyword: Alzheimer's disease, thyroid hormons, vascular dementia.