Nükleer güç santrallerinin finansman modeli ve matematiksel yaklaşımlar
Financial modelling of nuclear power plant and mathematical approaches
Yazar: CİHAD TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH TAŞÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Matematik = Mathematics

Özet:
Enerji günden güne önemi artarak dünya gündemini en çok meşgul eden konulardan biridir. Enerji denildiğinde akla ilk gelen olan elektrik, ilk çağlardan bugüne insan hayatı için önemli bir ihtiyacı teşkil etmiştir. Elektrik ihtiyacı aynı zamanda üretimin ve büyümenin temel dinamiklerinden olan sanayi ve ticaretinde en mühim girdilerindendir. Bu bakımdan elektrik üretimi ve tüketimi akademik çalışmalara konu olmuş ve ciddiyet bakımından bir aileden bir ülkeye kadar her anlamda mevcudiyetini korumuştur.
Elektrik üretim kaynakları gelişen teknoloji ile birlikte değişmektedir. Son yıllarda yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgar, hidro, biyokütle) ile elektrik üretiminin artması ile elektrik üretim maliyeti daha fazla tartışılır olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynakları ile elektrik üretimi prosesinde yakıt maliyetinin olmaması bunun karşılığında fosil kaynaklardan elektrik üretim teknolojilerinde (kömür, doğalgaz) yakıt maliyetinin yüksek olması nedeniyle elektrik üretim maliyet ve maliyet kırılımları, ülkelerin ve firmaların yatırım yapmaları konusunda kararlarını etkilemektedir. 
Tüm bu elektrik üretim metodlarının yanında fizyon sonucu gerçekleşen ve yakıt olarak işlenmiş uranyum kullanılan nükleer enerji ile elektrik üretimi, gerek verimliliğinin yüksek olması gerek ise yakıt ve işletme maliyetinin düşük olması nedeniyle tercih edilirliliği on yıllardır devam eden bir teknoloji olmuştur. Nükleer enerji ile elektrik üretimi maliyetinin ve bu maliyetin kırılımlarının hesaplanması için excel tabanlı bir finansal model oluşturulmuş ve bu modele modern matematiksel uygulamalar ile analiz ve rasyo hesaplamaları entegre edilmiştir. Algoritması ve parametreleri sektörel tecrübeye dayanan finansal model çıktı olarak, birim elektrik maliyetini ve bu maliyeti oluşturan alt kalemleri vermiştir. Ortaya çıkan sonuçlar ile özellikle uzun vadede Nükleer Enerji'nin ekonomik faydaları tespit edilmiştir.

Abstract:
Energy is the top topic issue around the world with getting more importance day by day. Electric is the first thing which comes to mind when talking about energy. For the human life, electric is the key instrument from first ages until the now. At the same time electric needness is one of the most important inputs of the production and growth which are the essential dynamics of the industry and trade. That is why academical studies on the electric generation and consumption are getting more interest and the importance of these studies effects the whole bodies from the family to the governments.
Electric generation sources have been changing with the improved technology. Recent years, electricity generation from renewable energy sources (solar, wind, hydro, biomass) is getting bigger and  the cost of electricity has been arguing more and more. There is no cost for fuel for the renewable power plants. On the other hand power plants which consumes fossil fuels (coal, natural gas) have fuel cost. This difference comes to table when companies and governments want to make a desicion on the investment of power plant. 
Besides the these electric generation methods, nuclear energy, which is a fission reaction and uses enriched and processed uranium as a fuel, has been chosen for the years since high availability factor and low operation and maintenance cost. To calculate the cost of electricity from nuclear energy, a financial model has been created based on excel sheets. And this model has been updated with the mathematical applications when ratios integrated to the model. 
Algorithmas and parameters used in the model based on the market experience. Outputs of the model are electricity cost and breakdown of the cost. When comparing these costs and breakdown with the outputs of the other electricity generation power plants, easy to understand that nuclear energy has more economical advantages especially for the long term.