Radyo dramalarında toplumsal cinsiyet açısından kadının sunumu: TRT Radyo Tiyatrosu podcastleri
Women's presentation in radio dramas: TRT Radio Theatre podcasts
Yazar: TÜRKAN TORAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜL BİRSEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Drama = Drama ; Kadınlar = Women ; Radyo = Radio ; Radyo oyunu = Radio game ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Biyolojik olarak toplumun devamlılığını sağlamada kadın ve erkek temel belirleyici olarak görülmektedir. Kadınların anne, erkeklerin baba olmak üzere bireylere birincil ve değişmeyen roller verilmektedir. Geçmişten günümüze kadar kadın ve erkeklere bu rollere uygun olarak bir takım sorumluluklar da beraberinde yüklenmektedir. Teknolojik ve bilimsel gelişmelere, yaşadıkları coğrafi şartlara, kültürel yapıda önemli bir yeri olan inanç sistemlerine ve bireylerin eğitim düzeylerine göre atfedilen bu roller ve sorumluluklar değişiklik göstermektedir. Cinsiyet rollerinin ve sorumluluklarının öğretilmesi ve aktarılmasında, aile, eğitim kurumları, toplumsal çevre ve günümüzde kitle iletişim araçları önemli bir etkiye sahiptir.
Gelişen iletişim teknolojilerinin sağladığı olanaklarla birlikte kitle iletişim araçlarının toplumsal yaşamdaki önemi giderek daha da artmaktadır. İnsanların dünyaya ve olaylara karşı bakış açısının oluşmasında şüphesiz bu araçların rolü çok fazladır. Yaygın kullanılan kitle iletişim araçları birbirinden farklı birçok stereotipler yaratmakta ve aracın kendi özelliklerine (görsel, işitsel ya da hem görsel hem de işitsel olarak) uygun olarak bu stereotipleri toplumdaki bireylere sunmaktadır. Yaygın kitle iletişim araçları tarafından yeniden üretilen stereotipleri incelemek, o toplumda yer alan yerleşik kalıpları ve bireylere ne tür rol modeller sunulduğunu anlamamızda yardımcı olacaktır. Televizyon, dergi ve gazete gibi geleneksel medyada toplumsal cinsiyet açısından kadının sunumu ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak en eski kitle iletişim araçlarından biri olan radyoda toplumsal cinsiyete dayalı olarak kadının nasıl yer aldığına dönük birkaç çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmada Türkiye radyoculuğunun temel taşı olan ve kendini kamusal bir yayın kurumu olarak tanımlayan TRT kurumunun radyo oyunlarında toplumsal cinsiyet açısından kadın kimliğinin sunumu araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Radyo, kadın, toplumsal cinsiyet rolleri

Abstract:
Biologically, men and women are seen as the main determinants in ensuring the continuity of society. Primary and unchanging roles are given to individuals, including women's mothers and men's fathers. From the past to the present, a number of responsibilities are installed on men and women in accordance with these roles. These roles and responsibilities attributed to technological and scientific developments, geographical conditions they live in, belief systems that have an important place in the cultural structure and the level of education of individuals vary. In the teaching and transfer of gender roles and responsibilities, family, educational institutions, the social environment and mass media today have a significant impact.
With the possibilities provided by developing communication technologies, the importance of mass media in social life is increases. These tools undoubtedly play a significant role in the formation of people's view of the world and events. The widely used mass media create many stereotypes that differ from each other and offer these stereotypes to individuals in society in accordance with the characteristics of the vehicle either visually, visually or visually and visually). Studying stereotypes re-produced by common mass media will help us understand the established patterns involved in that society and what role models are offered to individuals. In traditional media such as television, magazines and newspapers, many studies have been carried out on the presentation of women in terms of gender. However, radio, one of the oldest mass media, has seen several gender-based studyes on how women are involved. In this study, the presentation of women's identity in terms of gender in radio games of TRT institution, which is the cornerstone of Turkish radio and defines itself as a public broadcasting institution, was investigated.

Keywords: Radio, women, gender roles