Tekstil işçilerinde astım, astım semptom prevalansı ve etkileyen risk faktörleri
Asthma in textile workers, asthma symptom prevalance and affecting risk factor
Yazar: MERYEM BAŞKARA
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Astım = Asthma ; Astım = Asthma ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Prevalans = Prevalence ; Tekstil = Textile ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; İşçiler = Workers

Özet:
Meslek hastalıkları, işyerlerindeki çalışma koşullarının iyileştirilmemesi ve koruyucu
önlemlerinin alınmaması sonucunda Dünya çapında görülme sıklığı zamanla artan
hastalıklardır. Astım da meslek hastalıkları içinde en sık görülen hastalıklardan olup,
giderek artan sıklıkta çalışanların sağlığını etkilemektedir. Tekstil fabrikalarında
çalışan, astım tanısı almış veya astım benzeri semptomları olan işçilerin prevalansını
ve astım gelişimini etkileyen risk faktörlerini belirlemek amacıyla yapılan bu kesitsel
araştırmanın Temmuz - Eylül 2019 tarihleri arasında araştırma verileri toplanmıştır.
Araştırma, Hatay ilindeki en çok işçi çalıştıran ve ulaşımı kolay olan 3 tekstil
fabrikasında (Hateks, Pamukyıldız ve Hatfil) 462 işçi ile yüz yüze görüşülerek
yürütülmüştür. Veriler Avrupa Topluluğu Solunum Sağlığı Anketi (European
Community Respiratory Health Survey, ECRHS) faz I formu, Vandenplas ve
arkadaşlarının yaptığı çalışma ve Türkiye'deki bazı araştırmalarda kullanılan
anketlerden yararlanılarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile
toplanmıştır. Ege Üniversitesi Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulundan izin alınmıştır.
Analizler SPSS 25.0 for Windows (Statistical Package for Social Science for
Windows) paket programı kullanılarak p<0,05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak
değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde, katılımcıların %53'ünü kadın
%47'sini erkek işçiler oluşturmuştur. Yaş ortalamaları 38,29±8,17 (min19-max64) dir.
Mesleksel astım prevalansı % 4,9 astım benzeri semptom prevalansı ise % 64,9 olarak
saptanmıştır. Astım benzeri semptomlar ayrıntılı olarak incelendiğinde, göğüste
sıkışma hissi ile uyanma % 48,5 (223), hışıltılı solunum %44,8 (207), uykudan öksürük
atağı ile uyanma %30,3 (139) ve uykudan nefes darlığı ile uyanma % 24,9 (115) olarak
tespit edilmiştir. Çalışmamızda kadınlarda şimdiki astım olma riski erkeklere göre daha
yüksek bulunmuştur. Atopi semptomu olan işçilerde, astım ve astım benzeri
semptomların daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Sigara içen işçilerde şimdiki astım
olma durumu belirgin olarak sigara içmeyen işçilerden daha fazla bulunmuştur. Maske
kullanmayan işçilerde astım benzeri semptomlara daha sık rastlanılmaktadır. Bu
araştırmada toza maruz kalım süreleri, çalışma departmanları ve vücut kütle indeksi
ile astım ve astım benzeri semptomlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
bulunamamıştır.
Sonuç olarak, astım prevalansı % 4,9 iken, astım benzeri semptom prevalansının
% 64,9 olması işçilerin yarısından fazlasının astıma aday olduğunu göstermektedir. Bu
sonuçlar doğrultusunda işçilerin sigara bırakmalarına yönelik programların
geliştirilmesi, toza maruziyetin azaltılması konusunda önlemler alınması ve maske
kullanımının desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Occupational diseases are diseases which prevalence has increased across the globe
over time in consequence of not improving working conditions at workplaces and not
taking protective measures. Among occupational diseases, asthma is one of the most
prevalent ones and with increasing frequency, it affects the wellness of employees. The
research data of this cross-sectional research, which was made with the aim of to
determine working in textile factories, diagnosed with asthma or the prevalence of
workers with asthma-like symptoms or to determine the hazardous factors that affect
the progress of asthma were collected between July - September 2019. The research
was conducted by interviewing 462 workers in 3 textile factories face to face (Hateks,
Pamukyıldız and Hatfil), which is the factory employ the highest number of workers
and are easy to access in the province of Hatay. Data from European Community
Respiratory Health Survey, ECRHS, phase I form, Vandenplas and the studies his
friends made and surveys used in some investigations in Turkeywere gathered through
a public survey developed by the investigator. Permission is received from the Ege
University Medical Research Ethics Committee. Analyzes are statically evaluated by
using the SPSS 25.0 for Windows (Statistical Package for Social Science for Windows)
package program at the significance level of p <0.05. When the results are examined,
participants' 53% are female and 47% are male workers. Average age is 38,29±8,17
(min19-max64) Occupational asthma prevalence is determined 4.9% and the
prevalence of asthma-like symptoms is determined 64.9%. When asthma-like
symptoms are examined in detail, awakening with the feeling of pessure in the chest,
chest tightness, 48.5% (223), wheezing 44.8% (207), waking from sleep with a cough
attack 30.3% (139), and waking up with shortness of breath from sleep is identified as
24,9% (115). In our study, it is identified that the current hazard of asthma in women
was higher than in men. It was determined that employee who has atopy symptoms has
more asthma and asthma-like symptoms. Asthma status was significantly higher
among smokers than non-smoker workers. Asthma-like symptoms are more common
in workers who do not wear masks. In these researches, there was no remarkable
connection found between exposure to dust, study departments, and body mass index,
and asthma and asthma-like symptoms.
In conclusion, while the asthma prevalence is 4,5%, the prevalence of asthma-like
symptoms being 64.9% imply that the better part of the workers are candidates for
asthma. In respect of these results, it is offered to develop programs for workers to quit
smoking, to take measures to reduce exposure to dust, and to support the use of masks.