Aile Hekimliği ve İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran bireylerde Tip 2 Diyabet risk düzeyinin karşılaştırılması
Comparison of Type 2 Diabetes risk levels in individuals attending Family Medicine and Internal Disease Clinics
Yazar: HATİCE KÜBRA TOY
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AİLE HEKİMLİĞİ ve İÇ HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN BİREYLERDE TİP 2 DİYABET RİSK DÜZEYİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Amaç: Diabetes Mellitus, tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunlarından biridir. Tüm diyabet vakalarının %90-95'ini tip 2 diyabet oluşturmaktadır. Riskli bireyleri belirlenmesi, hastalık oluşumu ve hastalığın komplikasyonlarının gelişiminin azaltılması için önemlidir. Çalışmada diyabet tanı ve tedavisiyle ilgili olan aile hekimliği ve iç hastalıkları polikliniklerinde diyabet riski, tanısı amaçlı tarama testleri yaptık ve iki branşı diyabet riski ve tanı açısından karşılaştırmayı amaçladık. Aynı zamanda çalışmamızda T2DM için tarama yöntemi olarak Fin Diyabet Risk Ölçeğinin (FINDRISK) kullanılabilirliğini araştırılmasını amaçladık.
Materyal ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan araştırmamız Ankara Bilkent Şehir Hastanesi aile hekimliği polikliniklerinde ve iç hastalıkları polikliniklerinde gerçekleştirildi. 10.11.2023-10.02.2024 tarihleri arasında 170 katılımcı aile hekimliği polikliniklerine ve 170 katılımcı iç hastalıkları polikliniklerine başvuran toplam 340 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmanın verileri, araştırmacı doktor tarafından yüz yüze görüşme ile hastalara anket uygulanarak toplandı. Çalışmanın birinci kısmında katılımcılara sosyodemografik veri anketi ve FINDRISK Ölçeği uygulandı. Aile hekimliği ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran eş zamanlı hastalardan açlık plazma glukozu ve HbA1c tetkik edildi. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25) istatistik programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların aile hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların yaş ortalaması 38,11, iç hastalıkları polikliniklerine başvuran hastaların yaş ortalaması 41,14'tü. Katılımcıların aile hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların FINDRISK puan ortalaması 9, iç hastalıkları polikliniklerine başvuran hastaların 10'dur. Çalışmaya katılanlara aile hekimliği polikliniklerinde %19,41'ine prediyabet, %1,76'sına diyabet tanısı konuldu. İç hastalıkları polikliniklerinde %25,29'una prediyabet, %5,29'una diyabet tanısı konuldu. FINDRISK puanı 15 puan ve üzeri olan hastalara Aile hekimliği polikliniklerinde %60'ına prediyabet, %8,57'sine diyabet tanısı konuldu; iç hastalıkları polikliniklerinde %65,22'sine prediyabet, %17,39'una diyabet tanısı konuldu. FINDRISK puanı 15 ve üstünde diyabet tanısı alan riski istatiksel anlamlı düzeyde yüksek saptandı. ROC eğrisi altında kalan (AUC) 0,845, duyarlılık %91,7 ve özgüllük %80,2 olarak hesaplandı.
Sonuç: Aile hekimliği ve iç hastalıkları polikliniklerinde yapılan testlerde diyabet riski ve tanı sıklığı açısından anlamlı fark saptanmadı. Tarama amaçlı kullandığımız FINDRISK Ölçeği ve APG, HbA1c ile evli olanların, lise altı eğitim düzeyine sahip olanların, kronik hastalığı olanların, egzersiz yapmayanların FINDRISK puanı istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek hesaplandı. Çalışmamızda tüm katılımcıların yaklaşık dörtte biri prediyabet tanısı aldı. FINDRISK Ölçek puanı yüksek çıkanların yarısından fazlasına prediyabet tanısı koyarken, neredeyse her 10 kişiden biri diyabet tanısı aldı. FINDRISK Ölçeğinin yüksek riskli/çok yüksek riskli bireylerde diyabet ve prediyabet tanısı koyma olasılığı yüksek bulundu. FINDRISK Ölçeği diyabet riski yüksek kişileri belirlemek için kullanılan basit ve non-invaziv tarama aracıdır. FINDRISK Ölçeği riski yüksek kişileri tarayarak bilinmeyen prediyabet ve Tip 2 diyabet tanısı konulabilir.
Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, FINDRISK, Tarama Metodu

Abstract:
Comparison of Type 2 Diabetes Risk Levels in Individuals Attending Family Medicine and Internal Disease Clinics
Objective: Diabetes Mellitus is one of the major public health problems worldwide. Type 2 diabetes accounts for 90-95% of all diabetes cases. Identifying individuals at risk is important to reduce the development of the disease and its complications. In this study, we conducted screening tests for diabetes risk and diagnosis in family medicine and internal medicine outpatient clinics, aiming to compare these two specialties in terms of diabetes risk and diagnosis. Additionally, we aimed to investigate the applicability of the Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISK) as a screening method for T2DM.
Materials and Methods: Our cross-sectional study was conducted at the Family Medicine and Internal Medicine clinics of Ankara Bilkent City Hospital. Between November 10, 2023, and February 10, 2024, a total of 340 patients were included in the study: 170 participants from the Family Medicine clinics and 170 participants from the Internal Medicine clinics. Data for the study were collected through face-to-face interviews with patients, conducted by a researcher doctor using a questionnaire. In the first part of the study, participants completed a sociodemographic data questionnaire and the FINDRISK scale. Simultaneously, fasting blood glucose and HbA1c tests were performed on those attending the Family Medicine and Internal Medicine clinics. Statistical analysis of the data was performed using SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25). Statistical significance was considered at p<0.05.
Results: The average age of patients attending the Family Medicine clinics was 38.11 years, while the average age of patients attending the Internal Medicine clinics was 41.14 years. The mean FINDRISK score for patients at the Family Medicine clinics was 9, and for patients at the Internal Medicine clinics, it was 10 Among the participants, 19.41% of those attending the Family Medicine clinics were diagnosed with prediabetes, and 1.76% were diagnosed with diabetes. In the Internal Medicine clinics, 25.29% were diagnosed with prediabetes, and 5.29% with diabetes. For patients with FINDRISK scores of 15 or higher, 60% of those at the Family Medicine clinics were diagnosed with prediabetes, and 8.57% with diabetes; in the Internal Medicine clinics, 65.22% were diagnosed with prediabetes, and 17.39% with diabetes. The risk of diabetes diagnosis for those with FINDRISK scores of 15 or higher was found to be statistically significant. The area under the ROC curve (AUC) was 0.845, with sensitivity at 91.7% and specificity at 80.2%.
Conclusion: No significant difference was found in the frequency of diabetes risk and diagnosis between the tests performed in family medicine and internal medicine outpatient clinics. The FINDRISK Scale used for screening, along with FPG and HbA1c, showed a statistically significant higher FINDRISK score in individuals who were married, had education levels below high school, had chronic illnesses, and did not exercise. In our study, approximately one-quarter of all participants were diagnosed with prediabetes. Among those with a high FINDRISK score, more than half were diagnosed with prediabetes, and almost one in ten was diagnosed with diabetes. The FINDRISK Scale was found to have a high likelihood of diagnosing diabetes and prediabetes in individuals at high/very high risk. The FINDRISK Scale is a simple and non-invasive screening tool used to identify individuals at high risk of diabetes. Through screening with the FINDRISK Scale, undiagnosed prediabetes and Type 2 diabetes can be identified.
Keywords: Type 2 Diabetes, FINDRISK, Screening Method