Yağlı diyet ve karaciğer toksisitesi oluşturulan in vivo modelde kahve tüketiminin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of coffee consumption in the in vivo model with fatty diet and liver toxicity
Yazar: ALPEREN CAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. EDA GÜNEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Gastronomi = Gastronomy ; Kahve = Coffee ; Obezite = Obesity ; Toksisite = Toxicity ; Tüketim = Consumption ; İn vivo = In vivo

Özet:
Serbest radikal teorisine göre beslenme ile alınan toksik maddeler, hastalıklar ya da yaşlanma gibi nedenlerle canlıların ömrü, yaşama-gelişim süreleri, hareket ve besin tercihlerinin yanında kilo alımları değişebilmektedir. Metabolizmada ortaya çıkabilecek olumsuz değişimlerin engellenebilmesi için bitkisel ürünler-diyetler ya da alternatif tıp ürünlerine ilgi her geçen gün artmaktadır. İnsanlarda karaciğer toksisitesine eşlenik olan böcek yağ dokusunda karbon tetraklorür ile toksisite oluşturulan, yüksek yağlı diyet ile obezite modeli sağlanan iki deney düzeneğine ayrı ayrı kahvenin (toz ve infüzyon) iyileştirici etkisinin belirlenmesi çalışılmıştır. Etki belirlenmesinde yaşama-gelişim, ömür uzunluğu, eşey oranı, tırmanmaya bağlı hareketler, enzim analizleri, beslenmeye bağlı ağırlık değişimi ve sosyal davranış olarak kahve tercihinin tespiti yapılmıştır. Bu etkiler sosyal davranış, beslenme ve hastalık modeli olarak kullanılan model organizma Drosophila üzerinde in vivo olarak gerçekleştirilmiştir. 6 farklı menşeyli kahve (Arabica, Ethiyopya, Hurmalı, Kolombiya, Guatemala, Kenya) ile toplamda 90 farklı diyet ile çalışılmış ve dişi/erkek ayrı ayrı enzim analizleri gerçekleştirilmiştir. Toz kahvelerin yaşamı olumsuz etkilemesinden dolayı deneylerden çıkarılmış, infüzyonlar ise böceğin yaşama-gelişimini olumsuz etkilememiştir. Genel olarak kahveler yağlı ve toksik gruplarda ömür uzunluğunu olumlu yönde etkilerken, harekette azalmaya sebep olmuştur. Besin tercihinde en fazla şekerli olan kahve çekirdekleri tercih edilirken, beslenmeye bağlı enzim aktivitesi açısından dişilerin daha dirençsiz erkeklerin ise daha dirençli oldukları belirlenmiştir. Kullanım açısından sırayla Arabica>Hurmalı>Kenya=Guatemala>Kolombiya> Ethiyopya kahve çekirdeklerinin tercih edilebileceği ön görülmüştür. Böylece toksisiteye maruz kalan canlı için kahvenin kullanılabileceği ve antioksidan beslenmede etkin kullanımı söz konusudur.
Anahtar Kelimeler: Obezite, Toksisite, Kahve Tüketimi, Yaşlanma, Beslenme

Abstract:
According to the free radical theory, factors such as toxic substances, diseases, or aging, in addition to lifespan, development, movement, and food preferences, can affect the weight gain of living organisms. Interest in herbal products-diets or alternative medicine products is increasing every day to prevent negative changes that may occur in metabolism. In this study, the therapeutic effect of coffee (powder and infusion) was determined separately in two experimental designs, where toxicity was induced by carbon tetrachloride in insect fat tissue that corresponds to liver toxicity in humans, and an obesity model was provided with a high-fat diet. Effects were determined by assessing lifespan, development, sex ratio, climbing-dependent movements, enzyme analyses, weight change related to diet, and social behavior. These effects were evaluated in vivo on the model organism Drosophila, which is used as a social behavior, nutrition, and disease model. A total of 90 different diets were studied with 6 different types of coffee (Arabica, Ethiopia, Date-flavored, Colombia, Guatemala, Kenya), and enzyme analyses were performed separately for females and males. The experiments with powdered coffees were excluded since they negatively affected the lifespan of the insects, whereas infusions did not have a negative effect on their lifespan. Generally, coffee positively affected the lifespan of insects in the oily and toxic groups but led to decreased movement. In terms of food preference, coffee beans with the highest sugar content were preferred, and females were found to be more susceptible to changes in enzyme activity related to diet than males. In terms of usage, Arabica>Date-flavored>Kenya =Guatemala>Colombia>Ethiopia coffee beans can be preferred in that order. Therefore, the use of coffee for organisms exposed to toxicity and its effective use in antioxidant nutrition are potential solutions.
Keyword: Obesity, Toxicity, Coffee Consumption, Aging, Nutrition