Otosklerozlu hastalarda yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografide dansitometri ölçümleri ile stapes açısı ve fasiyal sinir stapes mesafesi arasındaki ilişki
The relationship in otosclerotic patients between densitometry measurements,stapes angle and aacial nerve stapes dristance in high resolution computed tomography
Yazar: FAZIL ZEYNALOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Dansitometri = Densitometry ; Otoskleroz = Otosclerosis ; Stapes = Stapes ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yüz siniri = Facial nerve

Özet:
Amaç: Otoskleroz otik kapsülü etkileyen erişkin çağın önemli işitme kaybı nedenlerindendir. Otoskleroz tanısı hastanın öyküsü, fizik muayene, odyometri ve Bilgisayarlı Tomografi (BT) ile konulmaktadır. BT teknolojisindeki gelişmeler, otoskleroz tanısında tomografinin değerini artırmıştır. Ancak bazı otoskleroz hastalarında Bilgisayarlı Tomografide belirgin patoloji izlenmemektedir. Bu hastalarda BT'de skleroz veya lizis olmasa da otoskleroz tanısına yardımcı bulguların varlığı önem kazanmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar kemik dansitometrinin odyometri ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca stapes açısındaki farklılıkların da otoskleroz tanısında yeni bir radyolojik belirteç olabileceğine yönelik çalışmalar mevcuttur. Bu gerekçe ile bizim çalışmamızda otosklerozlu hastaların Yüksek Rezolüsyonlu Bilgisayarlı Tomografi (YRBT) ile stapes açısı ve fasiyal sinir ile stapes başı mesafesi ile dansitometri arasındaki ilişki ve otosklerozu olmayan normal populasyonla bu değerlerin karşılaştırılması planlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif klinik bir çalışma olup Kasım 2016 ile Ocak 2018 tarihleri arasında kliniğimizde herhangi bir sebeple temporal kemik BT görüntülemesi yaptıran hastaların görüntüleri iş istasyonu aracılığı ile yeniden değerlendirilerek radyolojik olarak otosklerozu olan hastalarda, otik kapsül etrafında dansitometri ölçümlerinin, stapes açısı ve fasiyal sinir stapes mesafesi ile ilişkisi ve bu parametrelerin otoskleroz tanısında katkısı araştırılmıştır.
Bulgular: Hasta grubunun Kohlea Orta Turn Postero-Lateralinde(KOTPL) dansitometri değerlerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Hasta ve kontrol grubu arasında diğer dansitometri ölçümleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Stapes açısı ortalaması kontrol grubunda 77.72ᵒ±7.23ᵒ, hasta grubunda 73.65ᵒ±6.38ᵒdir. Hasta grubunun kontrol grubuna göre daha düşük bir ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Benzer şekilde hastaların fasiyal sinir stapes mesafesinin kontrol grubuna göre daha kısa olduğu belirlenmiştir. 

Sonuç: Otosklerozlu hastalarda otik kapsülde Kohlea Orta Turn Postero-Lateralinde (KOTPL) dansitometri ölçümlerinde azalma ile birlikte Fasiyel Sinir Stapes Mesafesinin (FSSM) azaldığı ve Stapes açısının daraldığı tesbit edilmiştir. Otosklerozlu hastalarda bu iki parametrenin dansimetri ölçümleri ile korele olduğu ve otoskleroz tanısında kullanılabilecegini göstermektedir. Ancak Stapes açısı ölçümlerinin değerlendirilmesinde, inceleme alanının oldukca küçük olması nedeniyle hata payının çok olduğunu düşünmekteyiz. Bu nedenle açı çalışması yaparken referans noktalarının doğru belirlemek önem kazanmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Otoskleroz, Stapes açısı, Dansitometri, Fasiyal sinir.

Abstract:
Objective: Otosclerosis is the main cause of hearing loss in the adulthood affecting otic capsule. The diagnosis of otosclerosis is made based on patient's medical history, physical examination, audiometry and computerized tomography(CT). Improvements in technology increase the role of CT in the diagnosis of otosclerosis. However, some patients with otosclerosis do not have a clear visible pathology on CT. Despite there are no sclerosis or lysis in some cases, the presence of additional findings is gaining importance in diagnosis of otosclerosis. Recent studies have shown that bone densitometry and audiometry findings are well correlated. There are also studies to show that differences in stapes angle may be a new radiological sign for otosclerosis. In this study, we aimed to compare the relationship between stapes angle, facial nerve stapes head distance and densitometry in patients with otosclerosis and the normal population without otosclerosis with High Resolution Computed Tomography (HRCT).

Material-Method: In this retrospective study temporal bone CT imagings of patients were taken between November 2016 and January 2018 reevaluated in workstation. In patients with otosclerosis and without otosclerosis the relationship between densitometry measurements around the otic capsule, stapes angle and facial nerve stapes distance were assessed and the contribution of this relationship to the diagnosis of otosclerosis was investigated.
Results: The patient group was found to have lower dencity measured in the posterolateral to the middle turn of the cochlea than the control group. No statistically significant difference was found between the patient and control group in terms of other densitometry measurements. Stapes angle average was 77.72ᵒ±7.23ᵒ in the control group and 73.65ᵒ±6.38 in the patient group. The patient group had a lower average than the control group. Similarly, facial nerve stapes head distance was found to be shorter in patients than in the control group.

Conclusion: In patients with otosclerosis, the decrease in the densitometry measurements at the Posterolateral of the Cohlea Middle Turn showed a decrease in the Facial Nerve Stapes Distance and a narrowing of the Stapes angle. In otosclerotic patients, these two parameters corelate with density measurements and can be used in diagnosis of otosclerosis. However, we think that the margin of error is very large because of the small size of the study area in evaluating the stapes angle measurements. For this reason, accurate determination of the reference points is important.
Key words: Otosclerosis, Stapes angle, Densitometry, Facial nerve.