Çatışmayı dönüştürme safhasında rehabilitasyon süreci: Kuzey İrlanda örneği
Rehabilitation process in the phase of transforming conflict: The case of Northern Ireland
Yazar: YUSUF ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. NEZİR AKYEŞİLMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kuzey İrlanda = Northern Ireland ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Sosyal etki = Social affect ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Çatışmayı Dönüştürme Safhasında Rehabilitasyon Süreci: Kuzey İrlanda Örneği 
Kuzey İrlanda Sorunu Katolikler ve Protestanlar arasında bir güç paylaşım mücadelesi olmakla birlikte sorunun yapısal ve kök sebepleri sorunun bir iç savaşa doğru evirilmesinde çok önemli rol oynamıştır. Kuzey İrlanda da problemin altında yatan temel sebeplerin en önemlisi  taraflar arasında karşılıklı "güvensizlik"'tir. Bu noktada çatışma sonrası barış ortamının kalıcı olması için bazı adımların atılması gerekmektedir. Bu bağlamda toplumun normalleşmesi, gruplar arasında ilişkilerin geçişken hale gelmesi "rehabilitasyon" sürecinin kendisini oluşturmaktadır. Rehabilitasyon süreci okullarda güven inşasının devam etmesini sağlamakta ve gelecek kuşakların kazanılması hususuna yardımcı olmakta ve  kurumlarda da güven inşasının sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Gelecek için Ortak Çerçeve Belgesi ve Belfast Antlaşması rehabilitasyon sürecinin yol haritası konumundadır. Özetle bu tez çalışmasının konusu çatışmayı dönüştürme safhasında rehabilitasyon sürecini ele alarak Kuzey İrlanda 'da örneğinden hareketle Kuzey İrlanda'da yaşayan  toplumların kendi aralarında anlaşmaya vardığı toplumsal uzlaşmaya yani barışın korunmasında ve sürekli bir hal alması sürecine rehabilitasyonun yaptığı katkıları ele almaktadır. 
Bu tez çalışmasının ana sorunsallarından biri çatışma yönetimi bağlamında rehabilitasyon sürecinin sürdürebilir barışa katkısını ortaya koymaktır.  Bu tez çalışmasının ilk bölümünde çatışma yönetiminin gelişim sürecinde rehabilitasyon aşaması tartışılmaktadır. Bu tez çalışmasının ikinci bölümünde ise çatışmanın yapısal sebepleri ele alınacak ve tarafların uzlaşma metni olarak nitelendirebileceğimiz Belfast Antlaşması analiz edilmektedir. Üçüncü bölümde ise Kuzey İrlanda sorunun dönüştürülmesi sürecinde öngörülen rehabilitasyon faaliyetlerinin uygulamasında nasıl sonuç alındığı üzerinde durulmaktadır. 

Anahtar Kavramlar: Çatışma Yönetimi, Çatışmanın Dönüştürülmesi, Rehabilitasyon Teorisi, Kuzey İrlanda, Toplumsal Etkileşim, Önyargıların Kırılması, İnsan Hakları, Polis Reformu, Eğitim Reformu, Sivil Toplum.

Abstract:
Rehabilitation Process in the Phase of Transforming Conflict: The Case of Northern Ireland


The problem of Northern Ireland is a struggle for sharing power between the Catholics and the Protestants. The structural and basic reasons of the problem have played a very important role in the evolution of it towards civil war. The most important basic reason underlying it is mutual "distrust" between parties in Northern Ireland. On this regard, some necessary steps are to be taken for the stability of the peaceful environment established after the conflict. The normalization of the society and the making of the relations between groups transparent, constitute the "rehabilitation" process itself. Rehabilitation process ensures the continuation of confidence building in schools, helps with the matter of winning future generations, and also plays an important role in ensuring confidence building in institutions. The New Framework for Agreement Document and Belfast Agreements assume road map positions of a rehabilitation process.In sum the subject of this thesis study is addressing the contributions of the rehabilitation as the protection of peace, to the social reconciliation process as formed by the societies living in Northern Ireland; and its continuation by discussing the rehabilitation process with reference to the example of Northern Ireland in the phase of transforming conflict. One of the main research questions of this thesis study is to present the contribution of the rehabilitation process on peace within the context of conflict administration. In the first part of this thesis study, the stage of rehabilitation in the development process of conflict administration is discussed. In the second part of this thesis study, the structural reasons of conflict will be approached and Belfast Agreement, which can be described as a reconciliation document of parties, will be analysed. The third part is focused on how the results of the application of rehabilitation activities that are foreseen in the in the process of transforming the problem of Northern Ireland are obtained.

Key Concepts: Conflict Management, Transformation of Conflict, Rehabilitation Theory, Northern Ireland, Social Interaction, Breaking Down of Prejudices, Police Reform, Education Reform, Civil Society.