Van ili ve çevresinde 2000-2003 yılları arasında görülen hastalıkların insidansı ve mevsimlere göre dağılımı /
Yazar: AYNUR ŞİMŞEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH KAYA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu çalışmada Van ili ve
çevresinde 2000-2003 yılları arasında görülen hayvan hastalıklarının profilinin ortaya
konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini bölgede hayvancılık ile ilgili faaliyet
gösteren resmi ve özel kuruluşlar tarafından tutulan kayıtlar oluşturdu. Sonuçlar
sistematik olarak analiz edildiğinde; sindirim sistemi hastalıkları %16.09, dolaşım
sistemi hastalıkları %1.32, üriner sistem hastalıkları %0.66, solunum sistemi hastalıkları
%10.66, sinir sistemi hastalıkları %0.36, deri hastalıkları %0.69, enfeksiyon hastalıkları
%16.82, paraziter hastalıklar %13.27, metabolizma ve noksanlık hastalıkları %4.47,
zehirlenme vakaları %0.39, cerrahi hastalıklar %24.73 ve doğum ve jinekoloji
hastalıkları %10.49 oranlarında tespit edildi. Sonuçların mevsimsel dağılımı
incelendiğinde; sindirim sistemi hastalıkları (%39.30), üriner sistem hastalıkları (%40),
solunum sistemi hastalıkları (%39.13), sinir sistemi hastalıkları (%54.54), metabolizma
ve noksanlık hastalıkları (%57.77), cerrahi hastalıklar (%39.22) ile doğum ve jinekoloji
hastalıkları (%40.06) en çok ilkbahar mevsiminde görülürken, dolaşım sistemi
hastalıkları kış (%37.50) mevsiminde, enfeksiyon hastalıkları (%43.50) ve paraziter
hastalıkların (%41.64) yaz mevsiminde yoğun görüldüğü belirlendi. Zehirlenme
vakaları (%33.33) ilkbahar ve kış mevsimlerinde aynı oranlarda tespit edildi. 2001
yılında paraziter hastalıkların oranında azalma (%0.13) görülürken metabolizma ve
noksanlık hastalıklarında artma (%7.59) tespit edildi. 2003 yılında enfeksiyon
hastalıklarının diğer yıllara göre en yüksek (%22.35) seviyede seyrettiği belirlendi.
Genel olarak tüm hastalıkların 2000-2003 yılları arasında mevsimsel dağılımları
incelendiğinde; hastalıkların %37.68 oranıyla en fazla ilkbahar mevsiminde
yoğunlaştığı, yaz mevsiminde %26.32, kış mevsiminde %17.68 olduğu ve hastalıkların
insidanslarının en düşük olarak da sonbahar mevsiminde (%16.52) görüldüğü saptandı.
Bu nedenle bölgede yapılacak iyileştirme çalışmalarında bu dağılımın göz önünde
bulundurulmasının faydalı olacağı kanısına varıldı.
Anahtar Kelimeler: Hastalık, insidans, mevsim, Van.

Abstract:
In
the present study, the profile of animal disease determined in the city of Van and its
regions between 2000-2003 years were aimed to investigate. Records made by official
and civil establishment with regard to animals were the materials of the present study.
When the results analysed systematically; 16.09% were digestive system disorders,
1.32% circulatory system diseases, %0.66 urinary system diseases, 10.66% respiratory
system diseases, 0.36% nervous system diseases, 0.69% skin diseases, 16.82%
infectious diseases, 13.27% parasiter diseases, 4.47% metabolic and deficiency
disorders, 0.39% toxication cases, 24.73% surgical disorders and 10.49 % were
reproductive and jinecologic diseases. When seasonal disribution of the diseases
analysed systematically; digestive system disorders (39.30%), urinary system diseases
(40%), respiratory system diseases (39.13%), nervous system diseases (54.54%),
metabolic and deficience disorders (57.77%), surgical disorders (39.22%) and
reproductive and jinecologic diseases (40.06%) were the most diagnosed diseases
observed in the spring season. On the other hand, circulatory system diseases (%37.50)
were diagnosed mostly in the winter season. Furthermore, infectious diseases (43.50%)
and parasiter diseases (41.64%) were seen mostly in the summer season. Toxication
cases were determined to be at the same ratio in the spring and winter seasons as
33.33%. Additionally, while increase in the metabolic and deficiency disorders (7.59%)
were determined in 2001, parasiter diseases ratio (0.13%) were determined to decrease
at the same year. Again, infectious diseases ratio (22.35%) were highest in the year
2003 compared to the other years. In general, when seasonal distribution of the diaeses
between 2000-2003 examined, the diseases were highest in spring season as 37.68%,
then it was 26.32% in summer, 17.68% in autumn and the lowest was in winter as
16.52%. Therefore, in the protective and improvement studies above seasonal
distribution of the disease believed to be useful if it taken into consideration.
Key Words: Disease, incidance, season, Van