Toksik eser elementlerin önderiştirilerek tayininde polimerik reçinelerin kullanılması /
Yazar: FETHİ AHMET KARADUMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, nehir, göl ve musluk gibi doğal su örneklerinde ng/mL seviyesinde bulunan Ni, Cr ve Cu ultraeser metallerin kantitatif tayinleri hedeflendi. Bunun için, daha önce İstanbul Teknik Üniversitesi'nde yeni sentezlenen PGMA-etilpiperazin polimerik reçinesinin bünyesindeki fonksiyonel gruplarla etkileşme sonucu örnekteki Ni, Cr ve Cu elementleri zenginleştirildi. Zenginleştirme prosedüründe, analit verimini etkileyen etkenler çalışıldı. Elde edilen değerlerden, Ni, Cr ve Cu elementlerine ait bulunan optimum pH' ın 4.5-5.5 arasında,  karıştırma süresinin 30-60 dk arasında ve ilk hacmin ise 200 mL ye kadar olduğu gözlendi. Bu şekilde bulunan optimum şartlar Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi (AAS) ile birlikte kullanılarak sözkonusu üç eser elementin doğal su örneklerindeki derişimleri tespit edildi. 
	Validasyon için analiz edilen SPS-SW2(Surface water-Trace metals) SRM verilerinden metodun doğruluğu belirlendi. Geliştirilen ve valide edilen önderiştirme metodunun uygulanmasıyla, nehir, göl ve musluk sularında bulunan element konsantrasyonları Ni, Cr ve Cu için sırasıyla,  Keban Baraj suyunda 4.3, 5.0, 3.7, Hazar Gölü suyunda 10.3, 8.0, 14 ve laboratuvar musluk suyunda 4.1, 5.0, 12.2 olduğu gözlendi. Bu değerler, ilgili ulusal ve uluslararası otoriteler tarafından müsaade edilen sınır değerlerinin altında bulundu. 


Anahtar Kelimeler: Zenginleştirme, Su, Nikel, Krom, Bakır, Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi.

Abstract:
In this study, quantitative determinations of ultratrace metals, Ni, Cr and Cu, at ng/mL levels in natural water samples such as river, lake and drinking were purposed. For this purpose, elements of Ni, Cr and Cu in the samples were preconcentrated as a result of interaction with functional groups in the structure of newly synthesized PGMA-ethylpiperazine polymeric resin in Istanbul Technical University, formerly. In the enrichment procedure, factors affecting the recovery of analyte were studied. From the obtained values, it was observed that the optimum found pH for Ni, Cr and Cu were in range of 4.5-5.5, the stirring times were ranged of 30-60 min and the initial volumes were up to 200 mL. The concentrations of mentioned three trace element in natural water samples were found by using atomic absorption spectrometry (AAS) together with the optimum conditions determined in this way.
The accuracy of the method was determined from the analysed SPS-SW2 (Surface water-Trace metals) SRM for validation. By applying the developed and validated preconcentration method, the obtained element concentrations in river, lake and drinking waters were found for Ni, Cr and Cu, respectively, 4.3, 5.0, and 3.7 in Keban Dam Lake, 10.3, 8.0, 14 in Hazar Lake and 4.1, 5.0, 12.2 in laboratory drinking water. These values were found below the permitted levels by national and international authorities.

Key Words: Preconcentration, Water, Nickel, Chromium, Copper, Atomic Absorption Spectrophotometer.