Okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi inançları ile stratejik planlama tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between school administrators' innovation management beliefs and their strategic planning attitudes in schools
Yazar: AHMET YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. CİHAD ŞENTÜRK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterlilik inançları ile stratejik planlama tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırma, betimsel bir çalışma olan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılı Karaman ili MEB'e bağlı resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 217 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Bu araştırmada, katılımcılara ait demografik bilgilere ulaşmak için kişisel bilgiler formu, Baloğlu, Karadağ ve Karaman (2008) tarafından geliştirilen "Okul yöneticileri algılarına göre eğitim yöneticilerinin stratejik planlama tutumları ölçeği" ile Bülbül (2012) tarafından geliştirilen "Okullarda Yenilik Yönetimi Ölçeği" (OYYÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler normal dağılım göstermektedir. Bu kapsamda, cinsiyet, öğrenim durumu ve branş değişkenine ilişkin farklılaşma durumu tespitinde t-testi; mesleki kıdem, yöneticilikte geçirilen süre, görev yapılan okul türüne ilişkin farklılaşma durumu tespitinde ANOVA testi kullanılmıştır. Ayrıca okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlilik inançları ile stratejik planlama tutumları arasındaki ilişkinin saptanmasına yönelik pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlilik inançlarının, stratejik planlama tutumlarını anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını saptamaya yönelik doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin stratejik planlama tutumlarına ilişkin algılarının "bazen katılıyorum" düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür. Kurum geliştirme, verimlilik ve etkililik boyutlarında, kadın okul yönetici algılarının erkek yöneticilerden daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır Okul yöneticilerinin stratejik planlama tutum algılarının cinsiyet ve branş değişkenleri dışında; öğrenim durumu, mesleki kıdem, okul türü ve yöneticilikte geçirilen süre değişkeni açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterliliklerine ilişkin algılarının "kesinlikle katılıyorum" düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür. Örgütsel kültür-yapı ve proje yönetimi alt boyutlarında ise kadın okul yöneticilerin yenilik yönetimi algılarının erkek yöneticilerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yenilik stratejisi alt boyutu dışındaki, bütün boyutlarda okul yöneticilerinin yenilik yönetimi inanç algılarının branş değişkeni açısından anlamlı farklılık göstermektedir. Ayrıca sınıf öğretmeni olan okul yöneticilerinin yenilik yönetimi inanç algılarının branş öğretmeni olan yöneticilerden yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Okul yöneticilerinin yenilik yönetimi inanç algıları yöneticilerin görev yaptıkları okul türü değişkenine göre; yenilik yönetimi ölçek toplamı, örgütsel kültür-yapı ve proje yönetimi boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğrenim durumu, mesleki kıdem ve yöneticilikte süre değişkenleri açısından okul yöneticilerinin yenilik yönetimi algılarında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterlilik inançları ile stratejik planlama tutumları ölçek toplamı-alt boyutları arasında pozitif yönlü, yüksek düzey ve anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Araştırmada çoklu regresyon analizine göre, okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlilik inançlarının stratejik planlama tutumlarını anlamlı yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between school administrators' competence beliefs in innovation management and their strategic planning attitudes in schools. In this study, a correlational survey model, which is a type of descriptive study, was used. The study group for the research consisted of 217 school administrators employed in official primary, secondary, and high schools affiliated with the Ministry of National Education in Karaman province in the 2022–2023 academic year. In this study, a personal information form for obtaining demographic information about the participants, the "Strategic Planning Attitude Scale" for education administrators based on the perceptions of school administrators developed by Baloğlu, Karadağ, and Karaman (2008), and the "Innovation Management Scale for Schools" developed by Bülbül (2012) were used. The data obtained in the study showed a normal distribution. In this context, the t-test was used to determine the differentiation regarding participants' gender, education level, and subject variables, while the ANOVA test was used to determine the differentiation regarding participants' professional seniority, time spent in management, and type of school of employment. In addition, Pearson product-moment correlation analysis was performed to determine the relationship between school administrators' competence beliefs in innovation management and their strategic planning attitudes, and linear regression analysis was performed to determine whether school administrators' competence beliefs in innovation management were a significant predictor of their strategic planning attitudes. Based on the research results, it was seen that school administrators' perceptions of their strategic planning attitudes were at the "partially agree" level. It was determined that the perceptions of female school administrators were higher than those of male administrators in the organizational development, productivity, and efficiency subscales. Except for the gender and subject variables for school administrators' perceptions of their strategic planning attitudes, it was concluded that there were no significant differences in terms of the education level, professional seniority, school type, and time spent in management variables. Based on the research results, it was seen that school administrators' perceptions of their innovation management competencies in schools were at the "strongly agree" level. It was determined that female school administrators' perceptions of innovation management were higher than those of male administrators in the subscales of organizational culture and structure and project management. Except for the innovation strategy subscale, school administrators' perceptions of their innovation management beliefs showed significant differences in terms of the subject variable in all subscales. Moreover, it was found that the innovation management belief perceptions of school administrators who were classroom teachers were higher than those of administrators who were subject teachers. Regarding school administrators' perceptions of their innovation management beliefs based on the type of school of employment variable, significant differences were determined in the innovation management total scale and the organizational culture-structure and project management subscales. No significant difference was found in school administrators' perceptions of innovation management in terms of education level, professional seniority, or time spent in management variables. A strong positive and significant relationship was determined between school administrators' beliefs in their innovation management competence in schools and the strategic planning attitude total scale and subscales. According to the multiple regression analysis performed in the study, it was concluded that school administrators' competence beliefs in innovation management were a significant predictor of their strategic planning attitudes.