Endüstrileşmenin ve teknolojik gelişmelerin konut iç mekan düzenine etkileri
The impact of industrilization and technological developments on dwelling interior setting
Yazar: MELTEM KAHYA
Danışman: PROF. DR. METE ÜNÜGÜR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konut = Dwelling house ; İç mekan = Interior space

Özet:
Tezin amacı, endüstrileşme ve teknolojik gelişmelerin konut iç mekan düzeni üzerindeki olumlu ve olumsuz etkile rinin araştırılması ve olumsuz etkilerin azaltılması için neler yapılabileceği konusunda bir sonuca varılmasıdır. Tez, beş bölümden oluşmaktadır. Her bölüm kendi için de bölümlere ayrılmaktadır. Birinci bölümde, " konut iç mekan düzeni " kavramının anlamı açıklanmış, konut iç mekan düzeninin ortaya çıkışı konusuna kısaca değinilmiştir. Bugün, konut iç mekan düze ninin endüstri ürünleri ile gerçekleştirildiği gerçeğinden yola çıkılarak, mimar ve endüstri ürünleri tasarımcısı a- rasında bir dengenin kurulması gerektiği öngörülmüştür. ikinci bölümde, " konut iç mekan düzeni " kavramının incelenmesi için öncelikle, " mekan "," mimari mekan ", " iç mekan " kavramları incelenmiş, konutu oluşturan me kanlara değinilmiştir. Yine bu bölümde dünya üzerindeki uygarlıklar ve şehirlerdeki, geçmişten günümüze " konut iç mekan düzeni " örneklerine yer verilmiş, çağlar boyunca ve bugün yaşadıkları konutlar incelenerek, " konut iç mekan düzeni " nin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmeye ça lışılmıştır. İkinci bölümün üçüncü kısmında, kültürümüzü en iyi şekilde yansıtan ve bugün halen geçerliliğini koru yan Geleneksel Türk Evi iç mekan düzenine yer verilmiştir. Bunun için, öncelikle Eski Anadolu Uygarlıkları ' nın ve A- nadolu Öncesi Türk Uygarlıklarının konut iç mekan düzenle rine yer verilmiş, elde edilen bilgilerin ışığında, Gele neksel Türk Evi "nin iç mekan düzeni ve bu düzene etki eden faktörler incelenmiş, Geleneksel Türk Evi'ndeki iç mekan düzenine ilişkin kavramların bugünün modern mimarisinde uygulanabilirlik oranı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, konut iç mekan düzeni kavramının bir sistem olarak analizi yapılmış, problem alanı belirlenmiş, tez sistematiğinin tanım ve analizleri yapılmıştır. Te mel unsur olarak insanı alan " konut iç mekan düzeni " nin ergonomik açılımı, konut yaşamında kullanıcının gerekli me kan konforunu sağlamayı amaçlaması açısından, konunun içe riğine uygun düşmüştür. " Konut iç mekan düzeni "nin fark lı seviyelerde açılımı yapılarak tez konusuna ilişkin konukapsamını içeren sistem saptanmıştır. însan-mekan etkileşim sistemi, tez sorunsalına uyarlanarak " konut iç mekan düzeni ne " etki eden faktörler belirlenmiştir. Sistemin sütrüktü- rel analizi yapılmış, sistem içi elemanlar belirlenerek ele manlar arası ilişki ağı kurulmuştur. Dördüncü bölümde, endüstrileşmenin ve teknolojik geliş melerin konut iç mekan düzeni üzerine etkilerinin belirlenme si amaçlanmış, endüstrileşme ve teknoloji kavramları tanımla narak endüstrileşmenin tarihsel gelişimi ve endüstri devrimi ne değinilmiştir. Endüstrileşme ve teknolojik gelişmelerin, üçüncü bölümde, konut iç mekan düzenine etki eden faktörler olarak belirlenen, konut kullanıcısı, konut içi eylemler, e- kipmanlar, eylem alanları ve yapı kabuğu üzerine, olumlu ve olumsuz etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, endüstrileşme ve teknolojik gelişmele rin konut iç mekan düzeni üzerine olan olumsuz etkilerinin nasıl azaltılabileceği ve bu konuda neler yapılabileceği ü- zerinde durulmuştur. VII

Abstract:
setting, and particularly defines the concepts of industri- lization and technology. In explaining the concept of tech nology, the definitions made by well-known researchers have been referred to establishing a relationship between techno logy and society, the fact that technological changes affect the environment, and enviromental changes give rise to tech nological changes has been mentioned. Industrilization has been defined, and the main charac teristics of industrilized production are as follows : 1. Cooperation 2. The order of operations 3. Uninterrupted and continual production 4. The realization of specialization 5. Mechanization 6. Standardization 7. Minimizing the woute of resources 8. Performing administritive functions The historical development of industrilization and the industrial revolution have been mentioned. The positive and negative effects of industrilization and technological deve lopments on the factors which affect dwelling interior set ting have been studied. The conclusion part studies how to minimize the negati ve affects of industrilization and technological developments on dwelling interior setting and what can be done in this respect.