Kur`an`a göre insanın psiko-sosyal açıdan değerlendirilmesi
Discussing the human being from the psysho-social angle according to the Qur`an
Yazar: RESUL ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ SAKA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Din = Religion

Özet:
TEZOZETI Ertuğrul, Resul, Kur'an'a Göre İnsanın Psiko-Sosyal Açıdan Değerlen dirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Şevki Saka, 452 s. İnsan, tek boyutlu bir varlık değil, akıl, ruh ve bedenden oluşan, büyük sorumluluk taşıyan, çeşitli istek, arzu ve eğilimleri olan çok yönlü bir varlıktır. Böylece Kur'an-ı Kerim, kişiliğini kazanması, şahsiyetini geliştirmesi, dünya ve ahiret saadetini elde edebilmesi için insanın en iyi bir şekilde tanınmasını ve eğitilmesini öngörür. Kur'an'la psikoloji ve sosyoloji, konuları yönünden benzerlik arz etmelerine rağmen insanı ve toplumu ele alışları ve bunlara bakış açıları yönüyle farklılıklar arz etmektedirler. Zira psikolojik ve sosyolojik olgular, sistematik bir biçimde Kur'an 'da yer almazlar. Kur'an, insanı bir bütün olarak ele almakta ve ona bir bütün olarak hitap etmektedir. İnsanı bilimlerin yaptığı gibi değişik yönleriyle sistematik olarak ele almamaktadır. İlâhî bir kitap olan Kur'an, ideal bir insan ve toplum tipi önerir. Böylelikle, insanı en iyi tanıyan ve tanıtan Allah, Kur 'an 'da insandan geniş bir şekilde bahsederek ona yol gösterir, onu ruhen eğitir ve ondan yeryüzünde ahlaka dayalı bir sosyal düzen oluşturmasını ister. Biz bu tezimizde son derece önemli olan insan konusuna, insanın psikolojik ve sosyal yönüne Kur 'an 'm bakışını ele aldık. Tezimiz giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı, metodu ve kaynaklan açıklanmıştır. Birinci bölümde Kur'an'ın insana bakışını anlamaya katkısı olacağından dolayı, genel olarak insan kavramı üzerinde durularak Kur'an 'da insan kelimesiyle alakalı kelimeler, insanın yaratılışı ve özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Kur'an'da insanın psikolojik yönü ele alınarak bu bağlamda insanın tabiatı, karakter özellikleri, olumlu ve olumsuz nitelikleri, Kur 'an 'm insanı psikolojik olarak olgunlaştıran prensipleri üzerinde önemle durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Kur'an'da insanın sosyolojik yönü ele alınarak toplumsal düzen, aile hayatı, cemiyet içindeki guruplar, başka toplumlarla ilişkiler ve Kur'an'ın öngördüğü toplumun özellikleri Kur'an'ın bütünlüğü içerisinde incelenmiştir.

Abstract:
SUMMARY Ertuğrul, Resul, Discussing the Human Being from the Psycho-Social Angle According to the Qur'an, MA Thesis, Advisor: Prof. Dr. Şevki Saka, 452 p. The human being is not a one-dimensioned entity, but a versatile one who formed by reason, spirit and body, has great responsibility and various desires, wishes and tendencies. Thus, for his acquirig and building up self-personality, the Holy Qur'an requires the human being be known and trained best. Despite the resemblance between The Holy Qur'an and Psychology and Sociology in the matters, they differ from each others in discussing the human being and society. Because psychological and sociological facts don't exist in the Qur'an sistematically. The Qur'an approachs and adresses the human being holistically; doesn 't take up him in various attributions and sistematically like sciences do. The Holy Qur'an as a divine book, suggests an ideal type of human being and society. Thus, the God Who knows and introduces him the best, guides him with referring to him vastly in the Qur'an; trains morally and requests him to make a social order based on morality in the world In this thesis, we took up the Qur'an's approach to the psychological and social dimension of the human being. The thesis is formed as an introduction and three chapters. In the introduction, the importance, purpose and references of the study explained. In the first chapter, because of it's contribution to understand the Qur'an's approach to the human being, the terms concerned with the "human", the creation and attributions of him took up by studying the concept "human" generally. In the second chapter the human nature, characteristic attributes, positive and negative qualities, the principles by which the Qur'an matures the human being psychologically stressed significantly. In the third one, by taking up the human being in the Qur'an sociologically, social order, family life, groups in society, relations with the other societies and attributes of the society Qur'an requests studied in the holistic context of the Qur'an.