Metabolik sendromlu hastalarda düzenli kefir tüketiminin metabolik sendrom parametreleri ve inflamatuar yanıta etkisi
The effect of regular kefir consumption on metabolic syndrome parameters and inflammatory response in patients with metabolic syndrome
Yazar: EZGİ BELLİKCİ KOYU
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kefir = Kefir ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Probiyotikler = Probiotics ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Süt ürünleri = Milk products ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Metabolik sendrom, diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskini artıran metabolik risk etmenlerinin birlikteliğidir. Son yıllardaki çalışmalar, probiyotiklerin metabolik sendrom bileşenleri üzerine olumlu etkileri olabileceğini göstermiştir. Bu çalışmada probiyotik özellikteki kefirin metabolik sendrom bileşenleri ve inflamatuar yanıt üzerine etkisi araştırılmıştır. Randomize, kontrollü ve paralel dizayn olarak planlanan çalışma metabolik sendrom tanısı almış toplam 62 birey ile tamamlanmıştır. Katılımcılar iki gruba randomize edilerek 12 hafta boyunca her gün 180 ml kefir (n=31) ya da kontrol içeceği olarak 180 ml süt (n=31) tüketmişlerdir. Katılımcıların başlangıç, 4. hafta, 8. hafta ve 12. haftada kontrolleri yapılmış ve tüm kontrollerde besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Glisemik parametreler olarak açlık kan glukozu, insülin, HbA1c ve HOMA-IR; lipit metabolizması parametreleri olarak total kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol, trigliserit, apolipoprotein A1 ve apolipoprotein B; inflamasyon parametreleri olarak hs-CRP, TNF-α, IL-6, IL-10 ve IFN-γ düzeyleri incelenmiştir. Çalışma sonunda, incelenen glisemik parametreler açısından kontrol ve müdahale grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (her biri için p>0,05). Lipit profiline ilişkin olarak, apolipoprotein A1 düzeylerinin müdahale grubunda %3,4 oranında arttığı, kontrol grubunda ise %2,4 oranında azaldığı ve gruplar arasındaki değişimin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p=0,033). LDL kolesterol düzeyi yüksek olan bireylerin incelendiği alt grup analizde, müdahale grubunda LDL kolesterol düzeylerinin ortalama %7,6 oranında azaldığı (p=0,026), kontrol grubunda ise anlamlı değişimin olmadığı belirlenmiştir (p=0,194). İnflamatuar parametrelerden TNF-α,   IL-6, IL-10 ve IFN-γ düzeylerinin çalışma sonunda müdahale grubunda başlangıca göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak azaldığı (her biri için p<0,05), kontrol gubunda ise değişmediği bulunmuştur (her biri için p>0,05). Bireylerin sistolik ve diastolik kan basıncı değerleri çalışma sonunda başlangıca göre kontrol grubunda sırasıyla %6,7 ve %4,4; müdahale grubunda ise %6,9 ve %5,3 oranında anlamlı olarak azalmıştır (her biri için p<0,05). Bu bulgular düzenli kefir tüketiminin hiperlipidemi, hipertansiyon ve inflamatuar yanıtın düzenlenmesinde olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Metabolic syndrome is a cluster of metabolic disorders that increase the risk for diabetes and cardiovascular disease. In recent years, research has shown that probiotics may have positive effects on metabolic syndrome components. In this study, the effects of probiotic kefir on metabolic syndrome components and inflammatory response were examined. A randomized, controlled trial with parallel groups study design was used, and a total of 62 individuals who were diagnosed with metabolic syndrome were completed the study protocol.  Participants were randomized into two groups and consumed daily 180 ml of kefir (n=31) or 180 ml milk as control (n=31) for 12 weeks. Participants were assessed at baseline, week 4, week 8, and week 12, and at each visit, dietary records, anthropometric measurements, and blood samples were collected. Glycemic parameters as fasting blood glucose, insulin, HbA1c and HOMA-IR; lipid profile as total cholesterol, HDL cholesterol, LDL cholesterol, triglyceride, apolipoprotein A1 and apolipoprotein B and inflammatory parameters as hs-CRP, TNF-α, IL-6, IL-10 and IFN-γ levels were examined. In terms of glycemic parameters no significant difference between control and intervention groups was obtained at the end of the study (for each p> 0.05). Related to lipid profile, it was found that apolipoprotein A1 levels increased by 3.4% in the intervention group, whereas it decreased by 2.4% in the control group and the change between the groups was statistically significant (p=0.033). In the sub-group analysis of the subjects with high LDL cholesterol levels, LDL cholesterol levels decreased by an average of 7.6% (p=0.026) in the intervention group. No significant change was observed in the control group (p=0.194). Among inflammatory parameters, the levels of TNF-α, IL-6, IL-10 and IFN-γ were decreased statistically in the intervention group compared to baseline (for each p<0.05), while there was no change in the control group (for each p>0.05). Compared to baseline, systolic and diastolic blood pressure were significantly decreased by 6.7% and 4.4% in the control group; 6.9% and 5.3% in the intervention group (for each p<0.05). These findings indicate that regular kefir consumption may have positive effects on regulation of hyperlipidemia, hypertension and inflammatory response.