1980 sonrası Türkiye'de futbol ve erkeklik inşası
After 1980, football and consturction of masculinity in Turkey
Yazar: MEHMET DOĞUKAN AK
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Ataerkil = Patriarchal ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Futbol = Football ; Futbol sektörü = Football sector ; Futbol takımları = Football teams ; Medya = Media

Özet:
Futbol, dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de seyir zevkine hitap eden ve farklı aidiyet bağları üzerinden kendisini tanımlayan pek çok insan için sosyalleşme kaynağıdır. Spor dalları arasında en popüler konuma sahip olan futbol, 'erkek oyunu' olarak görülmektedir. Futbolun cinsiyetle doğrudan ilişkilendirilmesi ise kadınlık ve erkeklik inşasının söz konusu olduğu toplumsal yapının, iktidar ilişkileri ekseninde irdelenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede futbol sosyal bir alan olarak ele alınırken, onun erkek eksenli cinsiyetlendirilmiş yapısı ve bunun yarattığı iktidar ilişkilerinin oluşturduğu dışlayıcı mekanizmalar, toplumsal yapı içerisindeki ataerkil sistemle doğrudan ilintilidir.

Tezin amacı; hegemonik erkekliğin inşa sürecinde beslendiği kaynaklardan birisi olan futbolu ele alırken, bu alanda yaşanan toplumsal gerçekliklerin medya aracılığıyla okura/izleyiciye aktarılışında kullanılan dil ve söylemlerin hegemonik erkekliğin oluşumundaki etkisini ortaya koymaktır. Bu bağlamda 1980'den günümüze kadar gelen süreç, tarihsel arka planı oluşturacaktır. Bunun için dönemin çeşitli gazetelerindeki haber başlıkları/açıklamaları ile televizyon programlarına yansıyan demeçlerdeki söylemler analiz edilerek, hegemonik erkekliğe yönelik inşa sürecindeki rolü ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Futbol, erkeklik, ataerkil, medya

Abstract:
Football is a spectacular game and socialization resource for many people who describe different belongings all countries of the world also Turkey. The game which has most popular status among sport branches is seen a sport for only men. It associated with sex necessitate to scrutinize in context of power relationships about relevant of social structure which include construction of masculinity and feminity. In this framework, football which is a social space is directly related to patriarchal system within man-centric stucture and exclusionist mechanism which is generated by man-centric power relationships.

Aim of thesis; while football which relates to construction of hegemonic masculinity is discussed through sport media, impact of hegemonic masculinity's creation will be presented by the media with their language and discoure in social realities for transmission to readers and audiences. In this context, from 1980 to nowadays, historical background consists of the historic process. Because of that, several headlines of newspapers, contents of news and speechs of television programmes will be demonstrated to analyse about their role of construction of hegemonic masculinity.

Keywords: Turkey, Football, Masculinity, Patriarchy, Media