Üniversite öğrencilerinde kişilik yapısı ve duygusal zekânın ruhsal hastalıklara yönelik inançlar üzerine etkisi
The effect of personality traits and emotional intelligence on beliefs toward mental illnesses in university students
Yazar: SİMGE OĞUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kişilik yapısı, duygusal zekâ düzeylerinin ve sosyodemografik özelliklerinin ruhsal hastalıklara yönelik inançlarına göre incelenmesidir. Araştırma, Toros Üniversitesi'ne 2019-2020 eğitim öğretim yılında devam eden 18-49 yaş arasında 203 lisans öğrencisi ile yapılmıştır. Örneklemin %59,1'ini kadınlar, %40,9'unu erkekler oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgi formu, Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu ve Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizi için SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Uygulanan ölçekler ile sosyodemografik özellikler arasındaki farklılığı saptamak için Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız Gruplarda t Testi kullanılırken ölçeklerin kendi aralarındaki ilişkiyi saptamak için Pearson Korelasyon Analizi, ölçekler arası ilişkiyi yordamak için ise Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre katılımcılar, duygusal zekâ, kişilik yapıları ve ruhsal hastalıklara yönelik inançları bakımından ölçeklerin alt boyutları bazında anlamlı farklılıklar göstermektedirler. Duygusal zekâ ve kişilik yapılarının inançlara etkisine yönelik bulgularda, duygusal zekâ ve ruhsal hastalıklara yönelik inançlar arasında anlamlı bir sonuç bulunmazken, katılımcıların kişilik faktörlerine bakıldığında ruhsal hastalıklara yönelik inançlar ile kişilik ölçeğinden duygusal tutarsızlık ve özdenetim alt boyutları arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Katılımcılarda, kişilik faktörü alt boyutlarından duygusal tutarsızlık ve özdenetim düzeyi arttıkça ruhsal hastalıklara yönelik inanç ölçeği toplam puanında artış olmakta ve bu artış doğrultusunda katılımcıların ruhsal hastalıklara yönelik negatif inançlarının yoğunlukta olduğu gözlenmektedir.
Bu alanda yapılan çalışmaların sonuçları göz önüne alınarak ruhsal hastalığa yönelik inançları olumsuz etkileyen kavramların tespit edilmesi ve farkındalık yaratan çalışmalar düzenlenmesi toplum bakış açısının iyileşmesini sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Ruhsal Hastalığa Yönelik İnanç, Duygusal Zekâ, Kişilik Özellikler

Abstract:
The aim of this study is examining university students' beliefs about mental illnesses according to their personality traits, emotional intelligence levels and sociodemographic characteristics. The research was conducted with 203 undergraduate students aged between 18 and 49 who attending Toros University in the 2019-2020 academic year. Women constitute 59.1% of the sample and 40.9% men. Sociodemographic information form, Beliefs Toward Mental Illness Scale, Five Factor Personality Inventory Short Form and Schutte Emotional Intelligence Scale were used as data collection tools. SPSS 21.0 program was used for data analysis. One-Way Analysis of Variance and t test in Independent Groups were used to determine the difference between applied scales and sociodemographic characteristics, while Pearson Correlation Analysis was used to determine the relationship between the scales, and Regression Analysis was used to predict the relationship between scales.
According to the findings of the study, participants differ significantly in terms of emotional intelligence, personality traits and beliefs about mental illnesses on the basis of scales' sub-dimensions. While there was no significant result between emotional intelligence and beliefs about mental illnesses  in the findings related to the effect of emotional intelligence and personality traits on beliefs, it was determined by looking at personality factors that there was a positive relationship between beliefs about mental illnesses and emotional inconsistency and self-control sub-dimensions. As the level of emotional inconsistency and self-control increases in, negative beliefs about mental illness increase in line with the increase in the total score of the belief scale.
Considering the results of the studies in this field, identifying the concepts that affect beliefs about mental illness negatively and organizing awareness raising studies about them will improve the perspective of society.

Keywords: Beliefs Toward Mental Illness, Emotional Intelligence, Personality Traits