Sivas mihrapları: Merkez ve merkeze bağlı köyler
Sivas altraps: Center and villages dependent to the center
Yazar: AHMET TORUN
Danışman: PROF. DR. ERDAL ESER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Sanat tarihi = Art history

Özet:
Sivas, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir şehirdir. Bu medeniyetlerin bıraktığı zengin kültürel miras, özellikle dini ve mimari yapılarında kendini gösterir. Bu bağlamda, Sivas'taki mihraplar, hem sanatsal hem de tarihi açıdan büyük bir öneme sahiptir. Sivas'taki mihrapların incelenmesi, bölgedeki İslam sanatının ve mimarisinin gelişimini anlama açısından önem arz etmektedir.
Bu tezin amacı, Sivas'taki mihrapların sanatsal, tarihi ve mimari özelliklerini detaylı bir şekilde incelemektir. Bu bağlamda, Sivas'taki farklı dönemlere ait mihraplar üzerinde durularak, bu mihrapların tasarım özellikleri, süslemeleri ve kullanılan malzemeler analiz edilecektir. Ayrıca, bu mihrapların ait oldukları dönemin sosyo-kültürel ve dini yapısıyla olan ilişkileri de ele alınacaktır. Bu çalışmalar, mihrapların estetik ve sembolik özelliklerini incelemiş, farklı dönemlere ait mihrapların stilistik ve yapısal özelliklerini karşılaştırmıştır. Ancak, Sivas özelinde yapılan çalışmalar sınırlı olmakla birlikte bu alanda daha kapsamlı ve detaylı araştırmalar yapılarak bu eksiklik giderilmeye çalışılmış, Sivas'taki mihrapların daha geniş bir perspektifte değerlendirilmesini amaçlamaktadır.
Sivas'taki mihrapların incelenmesi için tarihsel ve sanatsal analiz yöntemleri kullanılacaktır. Öncelikle, mevcut literatür taranarak Sivas'taki mihraplar hakkında genel bir bilgi toplanacak ve bu bilgiler ışığında saha çalışmaları gerçekleştirilecektir. Saha çalışmaları sırasında, Sivas'taki camiler ve diğer dini yapılar ziyaret edilerek mihrapların fotoğrafları çekilecek ve detaylı gözlemler yapılacaktır. Bu veriler, daha sonra estetik ve yapısal analizler yapılarak değerlendirilecektir.
Sivas'taki mihraplar, bölgenin zengin tarihi ve kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu çalışmanın, Sivas'taki mihrapların sanatsal ve tarihi değerini ortaya koyarak, İslam sanatına ve mimarisine katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca, bu tez, Sivas'taki dini yapıların korunması ve geleceğe taşınması açısından da önemli bir referans kaynağı olacaktır.
Anahtar kelimeler: Sivas, Dini Mimari, Cami, Mihrap, Süsleme

Abstract:
Sivas, located in the Central Anatolia Region of Turkey, is an ancient city that has hosted numerous civilizations throughout history. The rich cultural heritage left by these civilizations is particularly evident in its religious and architectural structures. In this context, the mihrabs of Sivas hold great significance both artistically and historically. The examination of mihrabs in Sivas is important for understanding the development of Islamic art and architecture in the region.
The aim of this thesis is to comprehensively examine the artistic, historical, and architectural features of mihrabs in Sivas. In this regard, emphasis will be placed on mihrabs from different periods in Sivas, analyzing their design characteristics, decorations, and materials used. Additionally, the socio-cultural and religious contexts of these mihrabs' respective periods will be explored. While existing studies have examined the aesthetic and symbolic features of mihrabs, as well as compared the stylistic and structural characteristics of mihrabs from different periods, research specifically focused on Sivas has been limited. This thesis seeks to address this gap by providing a more comprehensive and detailed analysis of mihrabs in Sivas.
Historical and artistic analysis methods will be employed to examine mihrabs in Sivas. Initially, existing literature will be reviewed to gather general information about mihrabs in Sivas, followed by fieldwork involving visits to mosques and other religious structures in Sivas to photograph mihrabs and conduct detailed observations. These data will then be evaluated through aesthetic and structural analyses.
Mihrabs in Sivas constitute an important part of the region's rich historical and cultural heritage. It is expected that this study will contribute to the understanding of the artistic and historical value of mihrabs in Sivas, thus contributing to Islamic art and architecture. Furthermore, this thesis will serve as an important reference for the preservation and future of religious structures in Sivas.
Keywords: Sivas, Religious Architecture, Mosque, Mihrab, Decoration