Uluslararası rezerv değişimlerinin yurtiçi faiz oranları üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effect of international reserve changes on domestic interest rates: The case of Turkey
Yazar: UFUK KEREM ARDA
Danışman: PROF. DR. AYHAN AYTAÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz rezervi = Foreign exchange reserve ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik etki = Economic effect ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Rezerv = Reserve ; Uluslararası rezervler = International reserves ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Gelişmekte olan ve gelişmiş ekonomilerin politika faizleri oranlarındaki değişimlerin gelişmekte olan ekonomilerdeki makroekonomik dinamikleri nasıl etkilediğini ortaya koymak önemli hale gelmiştir. Bu bağlamda; çalışmada uluslararası rezerv değişimlerinin yurtiçi faiz oranlari üzerine etkisi VAR modelleri yardımıyla analiz edilmiş ve iki ayrı analiz süreci yürütülmüştür. İlk olarak, resmi rezervlerden politika faizi değişkenine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu, yani resmi rezervlerdeki değişimlerin politika faizini etkilediği görülmüş, ancak etki-tepki fonksiyonları istatistiksel olarak anlamsız olduğundan, resmi rezervlerin politika faizi üzerindeki etkisinin yönü ile ilgili bir bilgiye ulaşılamamıştır. İkinci analiz sürecinde ise, yine iki ayrı model oluşturulmuştur. Bu modellerinden birincisinde, bağımsız değişkenlerin politika faizi üzerindeki etkisi incelenmiş, ikincisinde ise aynı bağımsız değişkenlerin ağırlıklı ortalama fonlama maliyetine etkileri araştırılmıştır. Tüm sonuçlar değerlendirildiğinde; Türkiye'de, resmi rezervler, reel döviz kuru, borsa endeksi, cari işlemler hesabı, finans hesabı ve ülkenin CDS priminin, politika fazi üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Ayrıca, uluslararası sermaye hareketlerindeki değişimlere bağlı olarak, Türkiye'de döviz kuru, borsa endeksi ve ödemeler dengesi gibi değişkenlerle birlikte, resmi rezervlerin de değiştiğini, tüm bu sürecin ise politika faizi ve genel olarak yurt içi faiz oranlarını etkilediği görülmektedir. Bu açıdan çalışma, konuyla ilgili yapılmış önceki çalışmalardan farklı bir bakış açısıyla yürütülen analiz süreciyle birlikte, temelde resmi rezervlerin ve resmi rezervleri etkileyebilecek değişkenlerin politika faizi üzerindeki etkilerine odaklanmıştır.

Abstract:
It has become important to put forward how the changes in the policy interest rates of developing and developed economies influence the macroeconomic dynamics in developing economies. In this regard; the effect of international reserve changes on domestic interest rates has been analyzed with the help of Vector Autoregressive (VAR) Models and two separate analysis processes have been carried out in the study. First, it has been found out that there is a unidirectional causality relationship from official reserves towards the policy rate variable, that is, changes in of reserves affect the policy rate, but since the impulse-response functions are statistically insignificant, no information regarding the direction of the effect of the official reserves on the policy rate could have been reached. In the second analysis process, two diverse models have been created again. In the first of these models, the influence of the independent variables on the policy rate has been examined, and in the second, the influences of the same independent variables on the weighted average funding cost have been analyzed. When all the results are evaluated; In Turkey, official reserves, real exchange rate, stock market index, current account, financial account and CDS by the country seem to have an impact on the policy rate. In addition, it is observed that, depending on the changes in international movements of capital, the official reserves change along with the variables such as the exchange rate, stock market index and balance of payments in Turkey, and this whole process affects the policy rate and the domestic interest rates in general. In this respect, the study has mainly focused on the effects of official reserves and the variables that may affect official reserves on the policy rate, together with the analysis process conducted from a different perspective than previous studies on the subject.