Türkiye'deki Rosa L. cinsine ait bazı eski bahçe güllerinin polen morfolojisi
The polen morphology of some old garden roses belongi̇ng to Rosa L. (Rosaceae) genus i̇n Turkey
Yazar: ZEHRA KESKİNOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ İNCE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Gül hastalığı = Rosacea ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Mikroskopi-ışık = Microscopy-polarization ; Polenler = Pollen

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye? de yetişen Rosaceae familyasından Rosa L. cinsine ait bazı eski bahçe güllerinin polen morfolojileri ışık ve taramalı elektron mikroskobunda incelenerek palinolojik özellikleri belirtilmiştir. Bu türlerin taksonomik problemlerine, palinolojik bilgilerle çözüm aranmıştır. Palinolojik incelemeler herbaryum örneklerinden ve canlı bitkilerden hazırlanan preperatlar ile yapılmıştır. İncelenen her bir bitki için polen tanımları yapılmıştır.

Yapılan palinolojik araştırmalar sonucu Rosa L. cinsine ait bazı eski bahçe güllerinin özellikleri şunlardır: polen tipi tricolparatae ve tricolpatae; polen şekli oblate-spheroidal ve spheroidal; ornementasyon striate; polen yapısı tectatae?dir. Colpuslar uzun, derin ve dar, kenarları belirgindir. Poruslar bazılarında belirgin görünürken bazılarında görülmemiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda palinolojik olarak incelenen bitkilerin exin ornementasyonuna göre birbirlerinden de farklı özelliklere sahip oldukları belirlenmiştir.

Bu yüzden incelenen Rosa L. cinsi polenleri exin yüzey yapılarındaki farklılığa göre 6 ana tip ve 6 alt tip katogori şeklinde sınıflandırılmıştır. Sınıflandırmada yatay çubukların boyutları (ana tip) ve kanalların genişlikleri (alt tip) dikkate alınmıştır. 

Rosa L. cinsine ait bitkilerden yatay çubukların boyutları uzun olanlar; R. borboniana Desp., R. carolina, X R. borboniana, yatay çubukların boyutları uzun-orta olanlar; R. x borboniana, R. chinensis, R. odorata, R. odorata x borboniana ( R. dilecta), yatay çubukların boyutları orta olanlar; Rosa damascena var. trigintipetala,  yatay çubukların boyutları orta- kısa olanlar; R. chinensis var. semperflorens, R. banksiae, R. noisettiana, R. odorata var. pseudoindica, R. odorata x R. chinensis semperflorens, yatay çubukların boyutları kısa olanlar; R. foetida, R. corymbifera,  yatay çubuklar belli belirsiz ve kanallarda delikler olanlar; R. multiflora ve R. multiflora var. thunbergiana?dır.

Anahtar Kelimeler: Rosa L., Rosaceae, Polen, Polen morfolojisi, Işık mikroskobu (LM), Taramalı elektron mikroskobu (SEM), Exin morfolojisi

Abstract:
In this research it is stated that same old garden roses polen morphological and palinologic features which grows up in Turkey and come from Rosaceae family Rosa genus stutied by light and scanning electron microscope. It is seeked for a solutution with palinologic informations for these species?s problems. Palinologic studies made with preparat?s which is prepared by herbarium examples and alive plants. For each studied plant, It is made a polen definition. 

According to the result of researches same old garden roses features which belongs to Rosa genus are: polen type tricolparatae and tricolpatae; pollen shape oblate spheroidal and spheroidal; ornamentation (sculpture) striate; polen structure is tectatae. Colpuses are long, deep and narrow, edges are marked. Poruses are clean at same of them but they aren?t clean same of them. 

At the and of the researches it is stated that plants which are studied palinologic have different features according to the exin ornamentation (sculpture). For this reason Rosa genus pollens classificated six main and six subtype categories according to the differences on the its exin surface. In this classification horizontal ridges dimensions and canals ridges are determined.

Same of plants belong to Rosa genus horizontal ridges which have long dimensions; R. borboniana Desp., R. carolina, X R. borboniana, horizontal ridges which have long-medium dimensions; R. x borboniana, R. chinensis, R. odorata, R. odorata x borboniana ( R. dilecta), horizontal ridges which have medium dimension; Rosa damascena var. trigintipetala, horizontal ridges which have medium-short dimension; R. chinensis var. semperflorens, R. banksiae, R. noisettiana, R. odorata var. pseudoindica, R. odorata x R. chinensis semperflorens, horizontal ridges which have short dimension; R. foetida, R. corymbifera, horizontal ridges which are rebulous and have hole in canals; R. multiflora ve R. multiflora var. thunbergiana.

Keywords: Rosa L., Rosaceae, Pollen, Pollen morphological, Ligth microscope (LM), Scanning electron microscope (SEM), Exin morphological,