Hadim (Konya) köyleri ağzı
The dialect of villages of Hadim (Konya)
Yazar: KÜBRA DURAN
Danışman: PROF. DR. UFUK DENİZ AŞCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anadolu ağızları = Anatolia dialects ; Ağızlar = Dialects ; Konya-Hadim = Konya-Hadim ; Köyler = Villages ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Bu çalışmada Hadim (Konya) ilçesinin doğusu, batısı ve kuzeyinden seçilen yedi yerleşim yerinden metinler derlenmiştir. Belirlenen yerleşim yerlerinin ses ve coğrafi özellikleri açısından farklılıklar gösteceği düşünüldüğü için tercih edilmiştir. Dedemli, Kalınağıl, Gülpınar, Gaziler, Dülgerler, Sarnıç ve Yelmez olmak üzere toplam yedi yerleşim yerinden derlemeler yapılmıştır. Yirmi yedi farklı kişiden yirmi üç farklı metin yer almıştır. 
Çalışmada, Hadim ve yöresi ağzının ses ve şekil bilgisi özelliklerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Derlemenin yapıldığı bölgede ağız özellikleri büyük oranda korunmuştur. 

Metinlerin oluşmasını sağlayan kaynak şahıslar ile görüşmeler yapılmış ve görüşmeler esnasında konuşmalar, ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Çalışma sonucunda derlenen metinlerden hareketle elde edilen veriler neticesinde ses ve şekil bilgisi alanlarında farklı özellikler tespit edilmiştir. Bu incelemelerde, kelime başı ses türemeleri, ünsüz benzeşmeleri, önlüleşme, artlılaşma hadisesi gibi konular üzerinde durulmuştur. Sözlük bölümünde standart Türkçeden farklılık gösteren kelimeler ve varyantları yer almıştır. Çalışmanın sonuç kısmında ise söz konusu özellikler maddeler hâlinde verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hadim (Konya) Ağzı, Dedemli, Kalınağıl, Gülpınar, Gaziler, Dülgerler, Sarnıç, Yelmez, Ağız Araştırmaları, Türkiye Türkçesi, Morfoloji, Fonetik

Abstract:
In this study, texts selected from the seven villages in the east, west and north of Hadim (Konya) district were reviewed. Identified villages considered to be different in terms of sound and geographical characteristics, thus these seven villages were selected. The seven villages used in the study to prepare the reviews are Dedemli, Kalınağıl, Gülpınar, Gaziler, Dülgerler, Sarnıç and Yelmez.  There are twenty three different texts from twenty seven different people.
Aim of this study is to reveal the characteristics of the dialect of Hadim region. The dialect characteristics were largely preserved in the region where the reviews were prepared.

Interviews were carried out with the persons who were selected to form the texts and the conversations were recorded with the voice recorder during the interviews. As a result of the data obtained from the texts compiled from the interviews, different characteristics were determined in terms of sound and morphology. Among these characteristics, the topics such as front word epenthesis, consonant harmony, frontness and backing events are emphasized. The dictionary section contains the words and variants that differ from the standard Turkish. In the conclusion part of the study, these characteristics are given item by item.

Key Words: Dialect of Hadim (Konya), Dedemli, Kalınağıl, Gülpınar, Gaziler, Dülgerler, Sarnıç, Yelmez, Research of Dialect, Turkey Turkish, Morphology, Phonetics