Anthony Giddens'ın sosyal teorisinde çatışma yaklaşımı
Anthony Giddens approach to conflict in social theory
Yazar: NAİME ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ÖZTÜRK
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Anthony Giddens sosyolojide daha çok "yapılaşma kuramı" ile bilinen bir sosyologdur. Giddens'a göre, yapılaşma kuramı, sosyal teorilerin toplumda meydana gelen değişimlere doyurucu bir açıklama getirememesinden doğmuştur. Giddens yapılaşma kuramıyla sosyal teorilerin tıkanmış olduğu çıkmazları aşmayı amaçlamaktadır. Bunu yaparken hem teorilerin eksik noktalarını vurgulamış hem de teorilerin geçerli olan kabullerini teorisine eklemiştir. Giddens'ın yapılaşma kuramında yararlandığı kaynaklardan biri de çatışma teorisidir. Giddens, yapılaşma kuramında çatışma teorisinin eksik gördüğü noktaları gidermeye çalışırken diğer yanda da çatışma kuramcılarının güçlü analizlerden de yararlanmayı ihmal etmemiştir. Ancak yapılaşma kuramının yanısıra, modernleşme, küreselleşme, sosyal sınıflar, devlet ve üçüncü yol siyaseti gibi konularla ilişkili tez ve fikirleriyle de öne çıkmış bir isimdir. Giddens'ı ele alan çalışmalar büyük oranda onun bu yönlerine odaklanmakla beraber, onun fikirleri içerisinde etkili olan bazı yaklaşımların biraz daha geri planda kaldığı görülmektedir. Bu minvalde Giddens'ın çatışma analizinin diğer fikirlerine nazaran daha az çalışıldığı gözlemlenmektedir. Bu bakımdan tezimizin amacı, Giddens'ın çatışma konusundaki analizlerine ve onun sosyal teorisinin çatışmacı perspektifine dair kapsamlı ve bütünlüklü bir değerlendirme sunmaktır. Bu kapsamda, çatışma kuramının temel argümanlarının Giddens nezdindeki alımlanmasının yanında, Giddens'ın çatışma kuramıyla benzerlik ve farklılıkları sergilediği hususların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Buna uygun olarak, sosyal teorinin temel problemi olarak nitelenen yapı-eylem, toplum-birey, pozitivizm-hermeneutik ayrımını aşma girişiminde yapılaşma teorisiyle ismi zikredilen Giddens'ın sosyal teorisinde çatışma yaklaşımına ilişkin analizlerini sistematik bir biçimde açıklanması hedeflenmiştir. Dolayısıyla Giddens'ın sosyal teorisinde çatışma kuramcılarının hangi biçimlerde ele alındığının yansıtılması ve Giddens'ın kendi çatışma analizinin ana hatlarının sergilenmesi ve çatışma analiziyle öne çıkan yaklaşımlarla arasındaki uzlaşma ve ayrışma noktalarının açıklanması esas alınmıştır. Kısacası, çatışma yaklaşımının Anthony Giddens'ın sosyal teorisindeki pozisyonunu anlamak, ne gibi temellerden beslendiğini ortaya koymak ve bu yönde Giddens'ın özgün ve ayırıcı tespitlerini sunmak bu tezin başlıca hedefidir.

Abstract:
Anthony Giddens is a sociologist, mostly known for structuration theory in sociology. According to Giddens, structuration theory came out when social theories could not sufficiently explain societal changes. With structuration theory, Giddens aims to cope with the dilemmas that social theories cannot reach. While he is dealing with structuration theory, both He underscores missing points of social theories and adds legit forms of the theories to his theory. Giddens also benefits from conflict theories as a source for structuration theory. While he is working on correcting the mistakes of conflict theories in structuration theory, he does not ignore making use of strong analyses of conflict theoreticians. He comes forward not only with structuration theory but also, he is a prominent figure who has ideas about modernization, globalization, social classes, government, and the third way. The studies on Giddens largely focus on those aspects of his work, it is seen that some approaches that are influential in his ideas remain less in the background. Thus, it is observed that Giddens's conflict theory is less analyzed rather than his other works. The goal of our thesis is to provide a comprehensive and holistic evaluation of Giddens's analyses of conflict and conflictive perspective on his sociological theory. This study aims to examine fundamental arguments of conflict theory on behalf of Giddens when it determines similarities and differences of Giddens's conflict theory. Additionally, it is aimed to methodically explain the analyses of Giddens, whose name is mentioned with the theory of structuration in his attempt to overcome the distinction between structure-action, society-individual, and positivism-hermeneutics, which are described as the main problems of social theory, regarding the conflict approach in his social theory. Thus, it is essential to reflect on what ways conflict theorists are addressed in Giddens' social theory, to present the main lines of Giddens' conflict analysis, and to explain the points of entente and separation between the approaches that are prominent in conflict analysis. In conclusion, this article mainly points out that understanding the position of the conflict approach in Anthony Giddens' social theory, presenting how it is based, and revealing Giddens's unique observation.