Annelerin çocukların duygularına ilişkin inançları ve çocuğun duygu düzenleme becerileri ile annelerin çocuklarıyla duygu içerikli konuşmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relations between mothers' beliefs about emotions, emotion regulation skills of children and mother-child emotion talk
Yazar: AYŞE ELİF IŞIK USLU
Danışman: PROF. DR. FAHRİYE FİGEN TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Duygu = Emotion ; Duygu hayatı = Affect ; Konuşma = Speech ; Çocuklar = Children ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Araştırmanın temel amacı; annelerin duygulara ilişkin inançları, anne ve çocuğun duygu içerikli konuşması ve çocukların duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca araştırma kapsamında "Ebeveynlerin Çocukların Duygularına İlişkin İnançları Ölçeği (EÇDİ)" nin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Geçerlik-güvenirlik çalışmasına 250 anne; annelerin duygulara ilişkin inançları, anne ve çocuğun duygu içerikli konuşması ve çocukların duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmaya ise söz konusu 250 anneden ayrı olarak 50 anne ve 4-6 yaş aralığında okul öncesi eğitime devam eden çocuğu katılmıştır. Çalışmanın her iki kısmını oluşturan annelerin birçoğu lisans- lisans üstü mezunudur. Araştırmanın veri toplama aşamasında; Genel Bilgi Formu, EÇDİ ve Çocukların Duygularını Değerlendirme Ölçeği kullanılmış,  duygu içerikli konuşmayı incelemek amacıyla ise anne-çocuk arasındaki diyalog, oyun oynama etkinliği sırasında ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir. EÇDİ'nin faktör yapısının doğrulanıp doğrulanmadığı birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir ve orijinal ölçekteki yedi boyutlu yapı doğrulanmıştır. Anne-çocuk arasında geçen duygu içerikli konuşmanın analizinde, kaydedilen diyalogların transkripsiyonu yapılmış ve araştırmacı tarafından içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde; Mann Whitney U Testi, Spearman's Korelasyon Katsayısı ve regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın verilerinden elde edilen sonuçlara göre; çocuğun yaşına ve cinsiyetine göre annenin ve çocuğun duygu içerikli konuşma sayılarında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktur. Ancak içerik analizinde kız çocuklarının erkek çocuklarından daha fazla ve farklı türde duygu/duygusal eylem kullandığı görülmüştür. Ayrıca annenin duygu içerikli konuşması ile çocuğun duygu içerikli konuşması arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. EÇDİ'nin özerklik ve ebeveyn bilgisi alt boyutları ile çocuğun duygu içerikli konuşmaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Annelerin 'çocukların duygularına ilişkin inançları' ile 'çocukların duygu düzenleme becerileri' arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Son olarak çocuğun duygu düzenleme becerileri ile anne-çocuk arasındaki duygu içerikli konuşma arasında anlamlı bir ilişki yoktur.

Anahtar Kelimeler: duygu sosyalleştirme, duygu düzenleme, duygulara ilişkin inançlar, ebeveyn-çocuk arasındaki duygu içerikli konuşma

Abstract:
The main purpose of the research was to examine the relations between mothers' beliefs about emotions, mother-child emotion talk and emotion regulation skills of children. Besides, the reliability and validity of the Turkish version of the "Parents' Beliefs About Children's Emotions Questionnaire (PBACE)" was conducted. 250 mothers participated in the study of reliability and validity of the Turkish version. Besides, 50 mothers and their 4 to 6 years old children who attended a preschool -seperately from the reliability and validity study- participated in the study in which relations between mothers' beliefs about emotions, mother-child emotion talk and emotion regulation were examined. Most of the mothers participated in both parts of the study had at least graduate or undergraduate degree. In data collection process, "General Information Form" and "Emotion Regulation Checklist (ERC)" were used. To examine emotion talk, the conversation between mother-child dyads was recorded during play task. Confirmatory factor analysis was used to examine whether factor structure of the scale was confirmed or not. Consequently, the seven structures of the original scale were confirmed. Recorded conversations were transcribed and evaluated by the researcher using content analysis in the analysis of mother-child emotion talk. Mann Whitney U Test, Spearman's correlation coefficient and regression analysis were used in the analysis of data. Results indicated that no significant effect of child gender and age on the number of both mothers' and children's emotion talk. But in the content analysis it was found that daughters' emotion talk consisted of more and various emotion/emotion behaviours than boys. Also, there was positive significiant relation between mother and child emotion talk. There was positive significiant relation between the autonomy and parental knowledge subscales of the PBACE and child emotion talk. There was positive significiant relation between mothers' beliefs about childrens emotions and children's emotion regulation skills. Finally, There was no significiant relation between children's emotion regulation skills and mother-child emotion talk.

Key Words: emotion socilization, emotion regulation, beliefs about emotions, parent-child emotion talk