Soru sorma becerisi eğitiminin ortaokul öğrencilerinin soru üretme düzeyine etkisinin incelenmesi
The effects of questioning skills training on question forming levels of turkish secondary school students
Yazar: SELİM BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR DERMAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Eğitim = Education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Soru cümleleri = Interrogative sentences ; Soru sorma = Questioning ; Soru sorma becerileri = Questioning skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerine verilen soru sorma becerisi eğitiminin öğrencilerin oluşturdukları soruların okuma sürecinin aşamalarına ve yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre dağılımına etkisini belirlemek üzere yapılmıştır. Ön-test ve son-test, deney-kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılan çalışmanın örneklemi 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili Şehitkâmil ilçesi, Adnan A.Ş. Ortaokulunda, 5. sınıfta öğrenim gören 58 öğrencidir. Araştırma verileri, iki gruba da uygulanan hikâye metni aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma sürecinde kontrol grubuna müdahale edilmemiş, deney grubuna ise 16 saat, soru sorma eğitimi verilmiştir.  Elde edilen verilerin okuma sürecinin aşamalarına dağılımı ile verilen eğitimin bu dağılım üzerinde etkisi olup olmadığını ve verilerin yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutundaki dağılımını belirlemek için içerik analizi yapılmıştır. Daha sonra yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutundaki farklılaşmayı tespit etmek için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, hem deney grubu hem de kontrol grubu öğrencilerinin ön-testte sorulardan sadece okuma sürecinden sonra yararlandığı, yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutunda ise daha çok hatırlama ve anlama alt basamağında soru sorduğu görülmüştür. Son-testte ise kontrol grubu öğrencilerinin hazırladıkları soruların, ön-testte elde edilen bulgularla benzer olduğu görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin ise ön-testten farklı olarak son-testte okuma sürecinin her aşamasına yönelik sorular oluşturduğu görülmüştür. Aynı zamanda deney grubu öğrencilerinin oluşturduğu soruların yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre dağılımında ön-test ve son-test sonuçları arasında hatırlama ve uygulama basamakları haricinde anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Son-testte deney grubu öğrencileri ön-testten farklı olarak değerlendirme ve yaratma basamağında da sorular sormuştur. Çözümleme basamağındaki soruların oranında da artış olmuştur. Elde edilen bulgular öğrencilere soru sormaya yönelik eğitim verildiğinde öğrencilerin sorulardan daha etkin şekilde yararlanabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of the training of questioning skills  given to students on the distribution of the questions they have created during the reading process and the effect of the reviewed Bloom's Taxonomy on the cognitive process dimension. In the current research, a quasi-experimental design with pre-test, post-test and control groups was used. The study, the participants of which were a total of 58 students attending 5th grade at Adnan A.Ş. Secondary School in Şehitkamil, Gaziantep, was conducted during the 2016-2017 academic year. The data were obtained through a story context given to both groups. Throughout the process of the study, the control group was not intervened, whereas the experimental group  was provided with 16 hours of training on asking questions.  Content analysis was conducted to find out if the obtained data had any effect on the distribution of the stages of the reading process and whether the training had any effect on this distribution, along with the prurpose to determine the distribution of the data on the cognitive process of the revised Bloom's Taxonomy. Following that, Wilcoxon Signed Rank Test was applied to determine the change in the cognitive process dimensions of the revised Bloom's Taxonomy.
As a result of the research, it was determined that in the pre-test, both the experimental group students and the control group students benefitted from the questions only after the reading process, and that the revised Bloom's Taxonomy was used more at low stage  of remembering and comprehending. In the post-test, it was found out that the questions prepared by the control group students showed resemblance to the findings from the pre-test. However, the experimental group students were observed to be asking questions at every stage of the reading process in the post-test, which was different from the pre- test. Concurrently, when the pre-test and post-test scores were compared it was seen that the questions prepared by the students of the control group had a significant difference in the distribution of Bloom's Taxonomy on the dimension of the cognitive process in all areas except the low stage  of remembering and comprehending. In the post-test, the experimental group students also asked questions in the stages od assessing and creating. There was also an increase in the proportion of the questions in the analysis stage. The findings reveal that when students are given a training of questioning skills, they can benefit from questions more effectively.