Sinemada mekânsal imgelerin mekân deneyimine etkisi: Akira kurosawa filmleri üzerinden inceleme
The effect of spatial images in cinema on spatial experience: A study on akira kurosawa films
Yazar: YASEMİN HEKİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN NİHAN HACIÖMEROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari mekan = Architectural space ; Sinema = Cinema

Özet:
Mimarlık ve sinema ilişkisi üzerinden mekân, algı, deneyim ve imge kavramlarını ele alan bu çalışma, sinemasal mekânlarda karşılaşılan mekânsal imgelerin mekân deneyimine etkilerini seçilen filmler üzerinden inceleyip, bu etkiler üzerinde tartışmayı hedeflemektedir.

Çalışmanın ilk bölümünde, mimarlık ve sinema ilişkisi, literatür araştırmaları ve örnekler üzerinden incelenmektedir. Çalışmanın devamında, mekân algısı, mekân deneyimi ve mekânsal imgeler tanımlanarak, bu kavramların birbirleriyle olan ilişkileri, mimari mekân ve sinemasal mekân bağlamında tartışılmaktadır.

Çalışmanın son bölümünde, Akira Kurosawa'ya ait olan tüm filmlerin, kamusal alan ve özel alan ve bu alanlara ait; açık mekân, yarı açık mekân ve kapalı mekânların kullanımları analiz edilmiş, analizler sonucunda tüm mekân türlerini kullanan üç film seçilmiştir. Seçilen; Budala (Hakuchi, 1951), Yaşamak (İkiru, 1952), Ağustos'ta Rapsodi (Hachigatsu No Kyoshikoku, 1991) adlı filmler ile yapılan durum çalışmasında, bu filmlere ait mekân deneyimleri ve karşılaşılan mekânsal imgeler incelenmiştir. 

Çalışma kapsamında, yapılan literatür araştırması ve incelemelerle, seçilen filmlerdeki sinemasal mekânların, gerçekleşen mekân deneyimlerinin ve mekânsal imge kullanımlarının analizlerinden  elde edilen bulgular kullanılmıştır. Kullanılan mekân elemanları ile gerçekleşen mekân deneyimlerinin, ortak mekânsal imgeler ortaya çıkardığı ve bu mekânsal imgelerin mekân deneyimlerini farklı şekillerde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Algı, imge, deneyim, mimari mekân, sinemasal mekân.

Abstract:
This study discusses architectural space, perception, experience and image concepts through the relationship between architecture and cinema. It aims to examine the effects of spatial images in cinematic spaces on spatial experience through selected films and further discuss these effects.
  
In the first part of the study, the relationship between architecture and cinema is examined through literature research and examples. In the continuation of the study, the perception of space, experience of space and spatial images are defined and the relations of these concepts with each other are discussed in the context of architectural space and cinematic space.

In the last part of the study, all films belonging to Akira Kurosawa are analysed based on their use of open space, semi-open space and indoor spaces in public and private spaces; The Idiot (Hakuchi, 1951), To Live (Ikiru, 1952) and Rhapsody in August (Hachigatsu No Kyoshikoku, 1991), were selected as case materials for their use of all these spaces. In the case study the spatial experiences and the spatial images encountered in these films were examined.

Within the scope of this study, the findings obtained from the analysis of the cinematic spaces in the selected films, the realized space experiences and the use of spatial images through the literature research and examinations were used. It was concluded that the spatial experiences realized with the spatial elements create common spatial images and these spatial images affect the spatial experiences in different ways.

Keywords: Perception, image, experience, architectural space, cinematic space.