İşletmelerin temel strateji seçimleri ve örgütsel performans: Planlanan ve oluşan stratejiler bağlamında bir vaka çalışması
Grand strategy choices of business and organizational performance: A case study in the context of planned and emergent strategies
Yazar: ALİ MURAT ALPARSLAN
Danışman: PROF. DR. İLKER HÜSEYİN ÇARIKÇI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Strateji = Strategy ; Strateji geliştirme = Strategy development ; Stratejik gelişme = Strategy formulation ; Stratejik karar = Strategic decision ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Örgütsel performans = Organizational performance ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Stratejik yönetim yazınında son dönemde tartışılan önemli konulardan biri strateji oluşturma yaklaşımlarıdır. Yazında önemli paradokslardan biri olarak bahsedilen ?planlanan strateji - oluşan strateji mi? sorunsalı bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. İşletmeler stratejilerini, ya sistematik bir planlama süreci dâhilinde ya da süreç içerisinde uygulamaların sonuçlarına, deneyimlerine ve öğrenimlerine göre belirlemektedirler. Hangi anlayışın işletmeler için daha etkin olduğunu belirleyebilmek ve bu iki farklı anlayışta oluşturulan stratejilerin, işletmenin performansı ile etkileşimini yorumlayabilmek, hem yazına hem de uygulamadaki yürütücülere önemli katkı sağlayacaktır.Çalışmanın bu katkıyı sağlaması için, konu ile alakalı yapılan diğer araştırmalarda olduğu gibi bir vaka çalışması daha uygun görülmüştür. Bu kapsamda türünün tipik bir örneği olan büyük çaplı bir aile işletmesinin son 10 yılı derinlemesine analiz edilmiştir. Bu analiz dâhilinde işletmenin temel işletme stratejileri, bu stratejileri tetikleyen genel, sektör ve işletme çevresinde meydana gelen olay ve gelişmeler, stratejileri oluşturma yaklaşımları (planlanan strateji-oluşan strateji) ve bu anlayışlarca belirlenen stratejilerin örgütsel performans ile etkileşimi incelenmiştir. Örgütsel performansı doğru ölçebilmek amacıyla, stratejik yönetim yazının en önemli dergilerinden ?Strategic Management Journal? dergisi incelenmiş ve işletme performansını ölçen göstergeler açısından içerik analizine tabi tutulmuştur.Araştırmanın bulgularına göre işletme son 10 yıllık süre içerisinde stratejilerini; hem planlanan strateji anlayışında hem de oluşan strateji anlayışında belirlemiştir. Ancak özellikle performans göstergelerinin, işletme tarihindeki en yüksek düzeye ulaştığı 2007 yılından sonra, kısmen daha fazla planlanan strateji anlayışına göre kararlar vermiştir. Bu dönemden önce işletmeyi başarılı kılan daha çok oluşan stratejileridir. Bunun yanında görülmüştür ki işletmenin planlanan stratejilerini, oluşan stratejiler takip etmiş ve böylelikle örgütsel performans artırılmıştır. Genel olarak planlanan stratejiler ile örgütsel performans göstergeleri arasında tek yönlü bir etki söz konusu iken, oluşan stratejiler ile bir etkileşim söz konusudur. İşletmenin planladığı stratejilerinin uygulamadaki başarısı veya başarısızlığı farklı stratejilerin oluşmasını sağlamıştır.Anahtar KelimelerStrateji, Temel ???????? letme Stratejileri, Planlanan Stratejiler, Olu ???? an Stratejiler, ÖrgütselPerformans, Vaka Çal ???????? mas ????

Abstract:
One of the important issues discussed in the recent literature of strategic management is strategy formulation approaches. The main theme of this study is problematic of "planned strategy-emergent strategy?, mentioned as one of the major paradox in literature. Businesses formulate their strategy either within a systematic planning process or in the practice process based on the experiences, learnings, results of practices. Determining which approach is more effective for businesses and assesing interaction between two different strategies and business performance will make an important contribution to the literature as well as in executive practice.To provide this contribution to the study, case study method was more appropriate like other studies relevant to the subject in literature. In this context, the last 10 years of a large-scale family business which is a typical example of the type been analyzed in depth. Within this analysis; grand strategies of business, the events and developments in general environment, industry environment and business which triggering these strategies, strategy formulation approaches (planned strategy approach or emergent strategy epproach) and interaction with strategies (planned-emergent) and organizational performance were investigated. In order to measure organizational performans correctly; "Strategic Management Journal" which is one of the most important journals in the strategic management literature, was examined and were subjected to content analysis in terms of indicators to measure business performance.According to the findings of this research; in the last 10 years business strategies formulated both the planned strategy approach and the emergent strategy approach. However, particularly after 2007 when performance indicators reached the highest level in the history of business, strategic decision making was partly more planned strategy approach. Before that time (2007), the business was successful with more emergent strategies. Furthermore emergent strategies of company followed to planned strategy and thus, organizational performance was increased more and more. In general, while there is a one way relationship between planned strategies and performance indicators, there is interaction between emergent strategies and performance indicators. In practice, the success or failure of planned strategies led to the formation of different emergent strategies.Key WordsStrategy, Grand Business Strategy, Planned Strategies, Emergent Strategies,Organizational Performance, Case Study