Retronazal koku eşik değerlerinin belirlenmesi
Determination of retronasal odor threshold values
Yazar: HÜSEYİN ÖZAY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CENK ECEVİT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Koku hastalıkları = Olfaction disorders ; Koku yolları = Olfactory pathways ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç ve Hipotez
Bu çalışmamızda normozmik ve hipozmik bireyler için retronazal koku eşik değerlerinin normatif verilerin oluşturulması ve retronazal koku eşik testinin normozmik/hipozmik ayırt ediciliğinin belirlenerek geçerliliğinin test edilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem
Nisan 2017 ve Ekim 2017 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Rinoloji Laboratuarı'nda ortonazal koku fonksiyonu Sniffin' Sticks koku testi ile değerlendirilen 20 normozmik ve 20 hipozmik olgu çalışmaya dahil edildi. Sniffin' Sticks testi öncesinde olguların detaylı kulak burun boğaz muayeneleri yapılarak koku duyusunu olumsuz etkileyen patoloji saptanan olgular çalışma dışı bırakıldı. Sniffin' Sticks koku eşik değerleri, koku ayırt etme, koku tanımlama ve TDI puanları kaydedildi. 
Retronazal koku eşik değeri testi için daha önce kliniğimiz Rinoloji Laboratuar'ında %99'luk feniletil alkol (PEA)'dan 2:1 dilüsyon değerlerinde hazırlanmış olan konsantre solüsyonlar ve sudan oluşan 13 setlik test bataryası kullanıldı. Her sırada her bir konsantrasyon su kontrolü ile değerlendirilmiş ve eğer doğru cevap verilmezse bir üst sıraya geçilerek aynı işleme devam edildi. Ard arda dört doğru cevabın verildiği değer hastanın retronazal koku eşik değeri olarak belirlendi.

Bulgular
Analiz sonuçlarına göre, yaşın retronazal koku eşik değerini etkilediği (p<0,001), cinsiyet, sigara ve alkolün ise retronazal koku eşik değerini etkilemediği bulundu (p>0,05). Normozmik olgular ile hipozmik olguların Sniffin' Sticks testi eşik, ayırt etme, tanımlama ve TDI puanları, retronazal eşik değerleri karşılaştırıldığı zaman normozmik grup puanları, hipozmik grup puanlarından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde büyük bulundu (p<0,001). 
Normozmik grupta Sniffin' Sticks TDI puanları ile retronazal koku eşik değerleri arasında iyi derecede korelasyon saptanırken (p<0,001, r:0,67); hipozmik grupta Sniffin' Sticks TDI puanı ile retronazal koku eşik değerleri arasında çok iyi derecede korelasyon saptandı (p<0,001, r:0,81). Aynı zamanda ROC analizi sonucunda retronazal koku eşik testinin normozmik ve hipozmik ayırt ediciliğinin duyarlılığının %95 ve özgüllüğünün ise %100 olduğu bulundu. Tanı değer noktası ise 8,5 olarak belirlendi.

Sonuç
Bir psikofizik koku testi olan ve oral uyaran kullanılarak uygulanan retronazal koku testinin, normozmik ve hipozmik durumları birbirinden ayırt etmek için kullanılmasının mümkün olduğu bu çalışmada gösterildi. Retronazal koku eşikleri koku duyusunun değerlendirilmesinde kullanılabilecek ek bir yöntemdir. Gelecekteki çalışmalarda, farklı durum ve hastalıklardaki retronazal koku eşik değerlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

Abstract:
Objective and Hypothesis
The present study aimed to generate the normative data of the retronasal odor threshold values for normosmic and hyposmic subjects and to test the validity by determining the normosmic/hyposmic discrimination of the retronasal odor threshold test.

Materials and Methods
Twenty normosmic and 20 hyposmic cases, who were evaluated by Sniffin' Sticks odor test in Dokuz Eylul University, Otorhinolaryngology Department Rhinology Laboratory between April 2017 and October 2017, were included in the study. Before the Sniffin' Sticks test, the detailed otorhinolaryngologic examinations of the cases were performed and the cases with pathological findings affecting the sense of odor negatively were excluded from the study. The Sniffin' Sticks odor thresholds, odor discrimination, odor identification and TDI scores were recorded. 
For the retronasal odor threshold test, 13 sets of test batteries consisting of concentrated solutions which were formerly prepared from 99% phenylethyl alcohol (PEA) with 2: 1 dilution (PEA) in the Rhinology Laboratory of our clinic and water were used. In each row, each concentration underwent with the water control and when a correct response was not given, the same procedure was continued by going up to a higher row. The value in which four consecutive correct responses were given was identified as the patient's retronasal odor threshold value.

Results
According to the analysis results, age was found to affect the retronasal odor threshold value (p<0.001) whereas gender, cigarette and alcohol were found to not to affect the retronasal threshold value (p>0.05). When the Sniffin' Sticks test threshold, discrimination, identification and TDI scores, retronasal threshold values of the normosmic and hyposmic cases were compared, the scores of the normosmic group was statistically significantly higher than that of the hyposmic group (p<0.001). 
A strong correlation was detected between the Sniffin' Sticks TDI scores and retronasal odor threshold values in the normosmic group (p<0.001, r:0,67) while a very strong correlation was detected the Sniffin' Sticks TDI scores and retronasal odor threshold values in the hyposmic group (p<0.001, r:0,81). At the same time, as a result of ROC analysis, the normosmic and hyposmic discrimination of retronasal odor threshold test was found to have 95% sensitivity and 100 % specificity. The cut off value was determined as 8.5.

Conclusion
It was shown in this study that a retronasal odor test which is a psychophysical odor test, can be performed using oral stimuli and it is possible to discriminate between normosmic and hyposmic subjects. Retronasal odor thresholds are an additional method for assessing the olfactory function. In future studies, it is useful to study the threshold values of retronasal odor in different conditions and diseases.