Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda kortizol düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of cortisol levels in patients with obstructive sleep apnea syndrom
Yazar: MEHMET GÜVEN
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN KEMAL TUZCU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Giri? ve amaç : Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) toplumda sık görülen bir durumdur. Uykuda meydana gelen solunum güçlüğü, apneler ,oksijen desatürasyonları kişide stres oluşturup hipofiz adrenal aksın aktivitesinin artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmamızda OSAS ve sağlıklı bireylerdeki gece kortizol düzeyleri , sabah kortizol düzeyleri, 24 saatlik serbest kortizol atılımlarını karşılaştırmayı amaçladık. Materyal - metod : Çalışmada; Ocak 2012 ile Eylül 2013 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Endokrin Bölümünde yatan horlama, gündüz uyku hali, tanıklı apne gibi OSAS semptomları olan vücut kitle indeksi ? 30 olan 50 hasta ( 25 kişi kontrol, 25 kişi OSAS) çalışmaya alındı. Çalışmalar için kan örnekleri alındı. Klinikte yattığı süre içerisinde gece 23.00 , sabah 08.00 ? de kortizol seviyesi bakıldı. Sonraki günlerde 24 saatlik idrar toplatıldı ve serbest kortizol atılımı hesaplandı. Daha sonra gece 23.00 ? de hastalara 1 mg deksametazon supresyon testi uygulandı. Bulgular : Kontrol grubunun yaş ortalaması 43,76±8,36 ; OSAS grubunun ise 46,68±5,75 idi (p>0,05). Çalışmaya dahil edilen hastalardan kontrol grubunun sabah kortizolü 12,47± 6,25 ; OSAS grubunda 12,05 ±4,57 idi (p<0,05). Gece kortizolü kontrol grupta 3,82± 3,19; OSAS grubunda 6,18± 3,19 idi ( p<0,01) . 24 saatlik serbest idrar kortizolü kontrol grupta 44,33 ± 42,07 ; OSAS grubunda 81,96± 68,04 (p<0,05). 1 mg deksametazon testi kontrol grupta 0,87± 0,45 ; OSAS grubunda 1,53± 1,09 idi (p<0,01). Kontrol grubunda ,1 kişide baskılanma olmadı (%4). OSAS grubunda ise , 5 kişide baskılanma olmadı (%20). Baskılanma olmayanlara 2 mg dexametazon supresyon testi uygulanınca hepsinde baskılanma oldu. Sonuç: OSAS tanılı hastalarda gece kortizol seviyeleri ve 24 saatlik idrarda serbest kortizol düzeyi yüksek seyretmektedir.

Abstract:
Introduction and Objective: Obstructive Sleep Apnea Syndrom (OSAS) is a most commonly form of apnea in society. Breathing difficulty during sleep, apneas, and oxygene desaturations cause stress in individuals, leading to increased hypophysis adrenal axis activities.In this study, our aim is to compare night cortisol levels, morning cortisol levels, 24-hour free cortisol test measurements between individuals with OSAS and healthy subjects. Material and Method: A total of 50 cases ( 25 controls and 25 individuals with OSAS ) with body mass index ?30, who had OSAS symptoms such as snoring, daytime sleepiness and witnessed apnea, and who had been admitted to the department of Endocrinology, Dicle University, between January 2012 and September 2013. Blood samples were taken to be tested. During night hospitalization, their cortisol levels were measured at 23.00 o?clock at night and at 8.00 in the morning. On the following days, 24-hour urine was taken, and free cortisol level was measured. Then, 1 mg dexametazon suppression test was performed at 23.00 o?clock at night. Findings: Mean age of the control group was 43,76±8,36, whereas that of OSAS group was 46,68±5,75 (p>0,05). Of the cases involved in the study, morning cortisol level was found to be 12,47± 6,25 in controls, and 12,05 ±4,57 in OSAS group (p<0,05). Night cortisol level, however, was 3,82± 3,19 in controls, but 6,18± 3,19 in the OSAS group ( p<0,01) As for 24-hour free urine cortisol levels in controls and OSAS group, they were found to be 44,33 ± 42,07 and 81,96± 68,04, respectively (p<0,05).One mg dexametazon test result was 0,87± 0,45 in controls and 1,53± 1,09 in OSAS group (p<0,01). Suppression did not occur in one subject (%4) in the control group, but in 5 (%20) patients in the OSAS group. When 2 mg dexametazon suppression was administered to those not suppressed, suppression occurred in all of them.
Conclusion: In those patients diagnosed with OSAS, night cortisol levels and 24-hour free cortisol level in urine are seen high.