Akut civa intoksikasyonunda kandaki nitrotrozin ve nitrik oksit düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation nitrotyrosine and nitric oxide levels in the blood of acute mercury intoxication
Yazar: ELİF ARIK
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TEMİZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Cıva = Mercury ; Cıva zehirlenmesi = Mercury poisoning ; Kan = Blood ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nitrotirozin = Nitrotyrosine ; Toksisite = Toxicity

Özet:
ÖZET
AMAÇ: Civa klorürün biyolojik toksisitesini açıklamak için çeşitli mekanizmalar gösterilmiş olup, bunlardan biri de oksidatif strestir. Yapılan çalısmalara bakıldığında literatürde, civanın, proteinlerin sülfidril gruplarına bağlanabildiği,  reaktif oksijen ürünlerinin (ROS) açığa çıkmasına ve serbest radikallerin oluşmasına neden olduğu tespit edilmiştir. Süperoksit radikali lipid membran peroksidasyonuna, protein ve antioksidan enzim aktivitelerinde değişikliğe ve gen transkripsiyonuna neden olabilir. Ayrıca hızla nitrik oksiti (NO) inaktive ederek endotel disfonksiyonuna ve daha toksik radikaller olan peroksinitrit ve hidroksil gibi radikallerin oluşumu aracılığı ile makromoleküllerin, membranların ve DNA'nın hasarlanmasına yol açabilir. Nitrotirozin ise peroksinitrit ile proteinlerin tirozin rezidülerinin etkileşimiyle oluşabilmekte ve NO'in potansiyel sitotoksik etkilerini değerlendirmede bir belirteç olarak kullanılabilmektedir. Bugüne kadar yapılmış hayvan deneyleri olmasına karşın, ulaştığımız literatürde, çalışmamızda gösterdiğimiz  sayıda  bir  insan serisinde civaya doğrudan maruziyet ve civa toksisitesinin nitrotirozin ve  nitrik oksit üzerine etkisi gösterilmemiştir. Biz bu amaçla, çalışmamızda civaya maruz kalan çocukların kan serumlarından nitrotirozin, nitrik oksit çalışmayı planladık.
YÖNTEM: Çalışmamıza Kahramanmaraş ve Gaziantep illerinde bazı okulların laboratuarlarında, kaza ile civaya temas etmiş kan civa düzeyi 10 μg/l' nin üzerinde ve/veya idrar civa düzeyi 15 μg/l' nin üzerinde olan 42' si kız, 23' ü erkek 65 kişi alındı. Çalışmanın kontrol grubuna ise çocuk polikliniğine çeşitli şikayetlerle başvuran intoksikasyon ve nörolojik bulguları olmayan farklı tanılar için kan örneği alınacak 17' si kız, 6' sı erkek toplam 23 kişi alındı. Kan ve idrar civa düzeyleri Ankara Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Zehir Araştırmaları Müdürlüğü Laboratuarında ICP-MS yöntemi ile çalışıldı. Nitrik oksit (NO) tayini Griess reaksiyonu ve modifiye kadmiyum reaksiyonu ile üretilen nitrit sülfanilamid ve buna bağlı N-naftiletilendiamin (NNDA) diazotizasyonu ile reksiyon sonucu oluşan rengin 545 nm'de spektrofotometrik olarak ölçülmesi ile belirlenmiştir. Sonuçlar μmol/L cinsinden tanımlandı. Serum örneklerinde 3-NT düzeyleri çift sandviç ELISA yöntemi ile ölçüldü. Çalışmamız 14.04.2014 tarihinde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Klinik Araştırmaları Etik Kurulunun 2014/01-07 karar no ile onay almıştır.
BULGULAR: Civaya maruz kalmış hasta grubundaki NO ve Nitrotirozin düzeyleri kontrol grubundan yüksek bulundu (p<0,01). Hastalardaki NO, Nitrotirozin ve civa düzeyleri her iki cinsiyette de yüksek olup, cinsiyete bağlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). 
SONUÇ: Akut civa maruziyetinde oksidatif hasarın biyokimyasal göstergeleri 
olan NO ve Nitrotirozin düzeyi artmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Civa zehirlenmesi, Nitrik Oksit, Nitrotirozin

Abstract:
ABSTRACT
BACKGROUND: Several mechanisms shown in present data for identify the mercuric chloride's biologocal toxicity, and oxidative stress is one of those mechanisms. Some studies showed mercury have some effects on human body. Such as; bind to sulfhidril groups which on proteins, expose the reactive oxygen molecules and lead to formation of free oxygen radicals. Superoxide radical can lead to peroxidation of lipid membrans, changes in activities of proteins and antioxidant enzymes and gene transcription. Furthermore it can lead to disfunction of endotel by rapidly inactivation of nitric oxide and also can damage to macromolecules, membranes and DNA via formation of more toxic radicals such as peroxinitrit and hidrocsil. The nitrotirozyne formed by conjoint of peroxinitrit and tirozyne residues of proteins and it can be used as a marker for evaluate potential cytotoxic effects of NO. Although animal experiments carried out to date, there was no human series about mercury poisoning and effects of this toxicity on nitrotirozyne and NO in the literature as we evaluated in our study. With this purpose, we planned the identify nitrotirozyne and NO levels in serums of children who exposured to mercury.  
METHODS: 65 children ( 42 girl and 23 boy) who exposure mercury in school's laboratory from Gaziantep and Kahramanmaraş were included in the study. Those children had > 10 μg/l blood-mercury levels and >15 μg/l urine- mercury levels. 23 children who refer out pediatric clinic for another reasons enrolled in the study as control group. Blood samples were collected from all these 23 children and none of them had intoxication symptoms or neurological symptoms. Blood and urine mercury levels were analyzed at Ankara hıfzıssıhha center poison research facility by using ICP-MS method. Nitric oxide is showed by colour spectrophotometric measurements of the reaction of nitric sulfanamid and naftietilendiamin(NDDA) diazotization produced by griess and modify kadmium reaction. Results were defined in terms of μmol/L. in serum samples, 3-NT levels analyzed by double sandwich ELISA method. Our study has received approval from Kahramanmaraş sütçü imam univercity ethics committee's 2014/01.07 decision no.
RESULTS: NO and nitrotirozyne levels found higher in mercury exposed children compared the control group(p<0,01). NO, nitrotirozyne and mercury levels of patients found elevated in both sex and there was no difference between genders(p>0,05).
CONCLUSION: Markers of oxidative stress such as NO and nitrotirozyne increase at the acute mercury intoxication.

Key Words : Mercury poisoning, Nitric oxide, Nitrotirozyne