TRT Çocuk Dergisi'nde fantastik ögeler
Fantastic elements in TRT Children Magazine
Yazar: HÜSEYİN GÖKDAİ
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fantastik ögeler = Fantastic elements ; TRT Çocuk dergisi = TRT Çocuk magazine ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu çalışmada 3-12 yaş arasındaki çocukların dilsel, toplumsal, kültürel ve bilimsel konularda farkındalığı arttırmaya çalışan TRT Çocuk Dergisi incelenmiştir. Üretilen özgün içerik, yerel ve kültürel karakterler bu dergiyi diğerlerden ayırmaktadır. İncelenen sayılar içerisinde çocukların hayal gücünün, bakış açısının ve estetik zevkinin gelişmesini sağlarken aynı zamanda dergiye olan ilgisini canlı tutan fantastik unsurları tespit etmek amaçlanmıştır. Derginin sayıları üzerinden tespit edilen fantastik unsurlar,metin dışı görsel unsurlar ve metinsel unsurlar başlıkları altında incelemeye alınmıştır. Metin dışı görsel unsurların içerisinde hem ön ve arka kapakta bulunan görsel unsurlar hem de derginin iç sayfalarında bulunan herhangi bir metinle ilişkili olmayan görseller incelemeye alınmıştır. Ayrıca, metin içindeki görsel fantastik unsurlar ise, işlevlerine göre iki başlık altında (süsleyici resimler, metni yorumlayıcı ve tamamlayıcı resimler) gruplandırılmıştır.  Metinsel unsurlar başlığı altında ise anlatıcı, karakter ve olaylar değerlendirilmiştir. Araştırmanın inceleme nesnelerini TRT Çocuk Dergisi'nin Eylül 2016 ile Aralık 2018 tarihleri arasında yayımlanan 25 sayısı oluşturmaktadır. Bu dergiler doküman olarak kabul edilmiş ve analiz süreci doküman incelemesi yapılarak yürütülmüştür. Çocuk kitabı resimlemeleri çalışmanın dışında tutulmuş olup, fantastik özellikler gösteren resimlemeler Çakır (2019)'ın gruplandırmasından yararlanılarak tespit edilmiştir. Metinsel unsurlar ise metni oluşturan karakter, olaylar, anlatıcı gibi unsurların yanında, metne anlam kazandıran onu zenginleştiren görseller de eklenerek içerik analizi ile gruplandırılmıştır. İçerik analizi ile elde edilen bulgular, betimsel analiz ile yorumlanmıştır.  Araştırmanın sonucunda, derginin incelenen sayılarında fantastik unsurların yoğun bir şekilde kullanıldığı fakat fantastik unsurların geliştirilmesinin büyük bir çoğunlukla kişileştirme ile kısıtlı kaldığı ve özellikle ilk sayılarda aynı fantastik karakterlerin bir sayı içinde birden fazla metinde tekrar edildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, TRT Children's Magazine tries to increase awarenessof children between the ages of 3-12 on linguistic, social, cultural and scientific issues by contributing to their physical and cognitive development was examined. Producing original content, local and cultural characters distinguish this magazine from others. It is aimed to identify the fantastic elements that develop the imagination, perspective and aesthetic taste of the children while keeping their interest of the magazine alive. Fantastic elements determined through the issues of the journal were examined under the headings of non-text visual elements and textual elements. Both of the visual elements on the front and back covers of the magazine, as well as the visuals that are not related to any text on the inner pages of the magazine were examined on non-textual visuals. Moreover, visual fantastic elements in the text are grouped under two headings (decorative pictures, interpretive and complementary pictures) according to their functions. Under the title of textual elements, the narrator, character and events were evaluated. The review objects of the research consist of 25 issues of TRT Children's Magazine published between September 2016 and December 2018. These journals were accepted as documents and the analysis process was carried out by document analysis. Children's book illustrations are excluded from the study, and illustrations showing fantastic features were determined by using the grouping of Çakır (2019). On the other hand, the textual elements are grouped with content analysis as the characters, events, narrators and visuals adding meaning to the text. Findings obtained by content analysis were interpreted by descriptive analysis. As a result of the research, it was found that fantastic elements were used extensively in the reviewed issues of the journal, but the development of fantastic elements was mostly limited to personification, and especially in the first issues, the same fantastic characters were repeated in more than one text in a number.