İş stresinin hemşirelerin iş performansına etkisinde öz yeterliğin aracı rolü lider etkinliğinin düzenleyici rolü
The mediatory role of self-efficacy in its effect on nurses' work performance the regulatory role of leader efficiency
Yazar: TÜLİN FİLİK
Danışman: PROF. DR. DEMET ÜNALAN
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
İŞ STRESİNİN HEMŞİRELERİN İŞ PERFORMANSINA ETKİSİNDE 
ÖZ-YETERLİĞİN ARACI ROLÜ LİDER ETKİNLİĞİNİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ
Tülin FİLİK
Kayseri Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 
Doktora Tezi, Ağustos 2024
Danışman: Prof. Dr. Demet ÜNALAN

ÖZET
Bu araştırma, iş stresinin hemşirelerin iş performansına etkisinde öz-yeterliğin aracı rolü, lider etkinliğinin düzenleyici rolünü tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, nicel araştırma desenlerinden olan ve sosyal bilimler alanında çoğunlukla tercih edilen ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde hemşirelik kadrosunda çalışan 987 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 278 hemşire olarak hesaplanmış, araştırmaya 424 hemşire dâhil edilmiştir. Hemşirelerin iş performansı, iş stresi, öz-yeterlik ve lider etkinliği algılamaları ile sosyo-demografik özellikleri toplam 45 soruluk anket ile ölçülmüştür. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22, ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizlerinde AMOS 24 istatistik programları ile aracı ve düzenleyici etki analizlerinde PROCESS Macro eklentisi kullanılmıştır. Hemşirelerin iş stresinin görev performansı ve bağlamsal performans üzerinde anlamlı ve negatif etkisinin olduğu, iş stresinin lider etkinliği üzerinde anlamlı ve negatif etkisinin olduğu, iş stresinin öz-yeterlilik üzerinde anlamlı ve negatif etkisinin olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda öz-yeterliliğin görev ve bağlamsal performans üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu, lider etkinliğinin bağlamsal performans üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öz-yeterliğin, iş stresi ile görev performansı ve bağlamsal performans arasındaki ilişkide aracı role sahip olduğu, lider etkinliğinin ise, iş stresi ve bağlamsal performans arasındaki ilişkide düzenleyici role sahip olduğu bulgularına ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Hemşire, Görev Performansı, Bağlamsal Performans, İş Stresi, Lider Etkinliği, Öz-Yeterlilik

Abstract:
THE MEDIATORY ROLE OF SELF-EFFICACY IN ITS EFFECT ON NURSES' WORK PERFORMANCE THE REGULATORY ROLE OF LEADER EFFICIENCY 
Tülin FİLİK
Kayseri University, Graduate School, 
PhD Dissertation, August 2024
Supervisor: Prof. Dr. Demet ÜNALAN

ABSTRACT
This study was conducted to determine the mediatory role of self-efficacy and the regulatory role of leader effciency in the effect of job stress on nurses' job performance. The correlational survey design, which was one of the quantitative research designs and preferred mostly in the field of social sciences, was used in the study. The population of the study included 987 nurses working at Erciyes University Health Application and Research Center. The sample of the study was calculated as 278 and 424 nurses were included in the study. A 45-question survey was used to determine the work performance, work stress, self-efficacy and leader efficiency perception of the nurses and their socio-demographic characteristics. SPSS 22 was used for the analysis of the data obtained, AMOS 24 statistical programs for factor analyses and PROCESS Macro extension for mediatory and moderator impact analyses. It was found that the work stress of the nurses had a significant and negative effect on their work performance and contextual performance, a significant and negative effect on the leader efficiency and had a significant and negative effect on the self-efficacy. It was also determined that self-efficacy had a significant and positive effect on the work performance and contextual performance and leader efficiency had a significant and positive role on contextual performance. In addition, it was found that self-efficiacy had a mediatory role in the relation between work performance contextual performance and leader efficiency had a moderator role in the relation between work stress and contextual performance.
Keywords: Nurse, Work Performance, Contextual Performance, Work Stress, Leader Efficiency, Self-Efficacy