Okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışları ile  örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' service leadership behaviors and perceptions of organizational cinism
Yazar: SÜLEYMAN REFİK ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SAĞIR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hizmetkar liderlik = Servant leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışları ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada betimsel tarama türlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş ili Onikişubat ve Dulkadiroğlu merkez ilçelerinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 8199 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 406 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmenlerin demografik özelliklerine ilişkin verileri belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", okul yöneticilerin hizmetkar liderlik davranışlarını belirlemek amacıyla, Reed, Vidaver- Cohen ve Colwell (2011) tarafından geliştirilen ve eğitim örgütlerinde kullanılabilecek biçimde Türkçeye uyarlaması Konan, Demir ve Karakuş (2015) tarafından yapılan "Hizmetkar Liderlik Ölçeği" ve örgütsel sinizm algılarını belirlemek için Sağır ve Oğuz (2012) tarafından geliştirilen "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada okul yöneticilerin hizmetkar liderlik davranışlarının "Çoğu zaman" düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada okul yöneticilerin hizmetkar liderlik davranış düzeylerinde öğretmenlerin, cinsiyet, mesleki kıdem ve öğrenim durumları değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farkın olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel sinizm algılarının "Katılmıyorum" düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel sinizm algılarında, cinsiyet ve öğrenim durumları değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farkın olmadığı, ancak mesleki kıdem değişkenine ilişkin elde edilen verilerde, 6-10 yıl arası ve 11-15 yıl arası mesleki kıdemlere sahip öğretmenlerin, örgütsel sinizm algı puan ortalamalarının 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkinin orta düzeyde, negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Ayrıca hizmetkar liderlik ölçeği alt boyutlarının, örgütsel sinizm ölçeği düzeyi üzerindeki etkisinin %33 olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between school administrators' servant leadership behaviors and their perceptions of organizational cynicism. Relational screening model, which is one of the descriptive screening types, was used in the study. The universe of the research consists of 8199 teachers working in the primary districts of Kahramanmaraş Province Onikişubat and Dulkadiroğlu, in the 2019-2020 academic year, in the primary and secondary schools affiliated to the Ministry of National Education. The sample of the study consists of 406 teachers determined from the universe by simple random sampling method. As the data collection tool in the research, "Personal Information Form" was used to determine the data related to the demographic characteristics of the teachers, and it was adapted into Turkish to be used in educational organizations developed by Reed, Vidaver-Cohen and Colwell (2011) in order to determine the servant leadership behaviors of school administrators. and the "Servant Leadership Scale" by Karakuş (2015) and the "Organizational Cynicism Scale" developed by Sağır and Oğuz (2012) to determine the perceptions of organizational cynicism. In the study, it was determined that the servant leadership behaviors of school administrators were at the level of "Most of the time". In the research, it was determined that there was no statistically significant difference in the servant leadership behavior levels of school administrators according to the variables of teachers, gender, professional seniority and educational status. In the research, it was determined that teachers' organizational cynicism attitudes are at the level of "I disagree". In the research, there was no statistically significant difference in teachers' organizational cynicism attitudes according to gender and educational status variables, but in the data obtained regarding the professional seniority variable, the mean scores of the organizational cynicism attitudes of teachers with 6-10 years and 11-15 years of professional seniority it has been determined that it is statistically significantly higher than teachers with seniority of 21 years or more. As a result of the research, the relationship between school administrators 'servant leadership behaviors and teachers' organizational cynicism attitudes is moderately and negatively statistically significant. In addition, the impact of sub-dimensions of servant leadership scale on organizational cynicism scale was 33%.