İnsan hakları perspektifinden Medine Vesikası ile Magna Carta'nın karşılaştırılması
Comparison of the Medina Document with the Magna Carta from the perspective of human rights
Yazar: ÖMER FARUK YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT AKPINAR
Turgut Özal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Magna Carta = Magna Carta ; Medine Vesikası = Medinah Agreement ; Savunma hakkı = Defense right ; İnanç özgürlüğü = Belief freedom ; İnsan hakları = Human rights ; İslam dini = Islam religion

Özet:
İnsan hakları, bütün insanların sahip olduğu/olacağı temel hak ve özgürlüklerdir. İnsan haklarının özünde insanın fıtri yapısı vardır. İnsan haklarına, insanların sadece yaşaması için değil; itibarlı, saygın ve huzurlu bir hayat sürdürmesi için ihtiyaç duyulduğu bilinmektedir. İnsan haklarından mahrum kalan bir insan kendi özünden uzaklaşmış demektir.
İslam Peygamberi Hazreti Muhammed (sav)'in öncülük ederek Muhammed ibn İshak (öl. h.151) tarafından kaleme alınan Medine Vesikası, 622 yılında metin olarak tamamlanmıştır. Medine Vesikası,  o günkü şartlarda Araplar arasındaki siyasi birliği tesis etmiştir. Vesika ile ayrıca, Mekke ve Medine arasında var olan sosyal, siyasal ve ekonomik farklara rağmen Müslümanlar, Medine'de siyasal birliğin kurulmasına yardımcı olmuş ve sosyal birlik sağlanmıştır.
Magna Carta'nın Batı dünyasında insan haklarıyla ilgili ilk bildiri olduğu kabul edilmektedir. 1215 yılında yazılan, tam adı Magna Carta Libertatum olan belge, Türkçede "Büyük Ferman" anlamına gelmektedir. Magna Carta, derebeyleri tarafından zorlanan İngiliz kralı I. John'dan elde edilen hakları kapsamaktadır.  
Çalışmamızda, 622 yılında yazılmış Medine Vesikası ile 1215 yılında yazılmış olan Magna Carta, insan hakları çerçevesinde incelenerek ortak ve farklı yönleri belirlenmiştir. Şimdiye kadar iki medeniyetin iki farklı insan hakları beyannamesinin ortak ve farklı yönlerini birlikte değerlendiren bir çalışma yapılmadığından dolayı bu çalışma yapılmıştır. Yazılı anayasa niteliğindeki bu belgeler incelenerek İslam'ın insan hakları konusunda çizdiği yol tespit edilmeye çalışılmıştır.



Anahtar Sözcükler: İnsan Hakları, Magna Carta, Medine Vesikası, YaşamaHakkı, Eğitim Hakkı, Mülk Edinme Hakkı, Adil Yargılanma ve Kendini Savunma Hakkı, İnanç Özgürlüğü Hakkı

Abstract:
It is thought that The Human Rights are exist since history of the Mankind began. The Human Rights contain characters of all people. They need human rights not to live only, they need them to live in proud and peaceful as well. In brief, if a person denied of human rights, he would essence himself. 
According to The Medina Document written by Muhammed ibn İshak, Islam Prophet Holy Muhammad (sav) guided Arabs for founding a union under conditions of that age. Including, in spite of social, political and economic differences, Mecca and Medina Muslims served Him to found that social union.
Magna Carta is considered as The First Human Rights Declaration in the West. The Declaration was written in 1215, whose full name is Magna Carta Libertatum and has "Great Edict" meaning in Turkish. Magna Carta contains feudal lords' rights that was forced by them from the British King John I.
In this study, The Human Rights Declaration was examined as people's rights during its history period. Attached is a detailed research about Magna Carta. Medina Document texted in 622 hadn't been taken into consideration by the West. Magna Carta was accepted the first written constitution. However, Medina Document was declared 593 years ago than Magna Carta. Examining the nature of the documents in the written constitution has been tried to determine the path of human rights in Islam.




Keywords: Human Rights, Magna Carta, Medina Document, Right to Life,Right to Education, Right to Property, Right to a Fair Trial and Self-Defense, Right to Freedom of Religion