Türkiye'de televizyon yayıncılığının kuruluşu: TRT ve kamu hizmeti etrafındaki mücadeleler 1960-1980
The establishment of television broadcasting in Turkey: struggles around TRT and public service 1960-1980
Yazar: SÜLEYMAN İLASLAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEREN ADAKLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Kamu hizmetleri = Public services ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; TRT yayınları = Turkish Radio and Television Corporation broadcasts ; Televizyon = Television ; Televizyon yayıncılığı = Television broadcasting ; Televizyon yayınları = Television broadcasts

Özet:
Bu tezde, Türkiye'de 1960-1980 yılları arası dönemde Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun (TRT) kurulması, yayıncılığın bu oluşum bünyesinde kurumsallaştırılması ve özerk bir kamu hizmeti modeli çerçevesinde yeni bir mücadele alanının ortaya çıktığı ve bu mücadelelerin özellikle televizyon etrafında yoğunlaştığı ve belirginlik kazandığı düşüncesinden hareket edilmektedir. Bu bağlamda, bu tez televizyon yayıncılığının kuruluşu ve kurumsallaşması sürecindeki aktörlerin üstlendikleri rolleri incelemeyi amaçlamaktadır. Kamusal tartışmalar üzerinden, özellikle bağımlı sınıfların bu mücadelelerdeki konumu ve TRT'nin bu kesimlere karşı takındığı tutumun izleri sürülmektedir. Bu çalışmada, bu dönem yükselen toplumsal mücadeleler ile televizyon yayıncılığının kurumsallaşmasının birbirinden ayrı gelişmelermiş gibi ele alınamayacakları ve bu mücadelelerin TRT'nin oluşumu üzerindeki rolünün çalışmalara dahil edilmesi gerektiği savunulmaktadır. Ayrıca, 1960'lardan itibaren güçlenmeye başlayan sanayi sermayesinin talep ve beklentilerinin yayıncılık alanının gelişimi ve televizyonun kuruluşunun yanı sıra, TRT üzerine yürütülen kontrol mücadelelerinin en önemli unsurlarından biri olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma sosyolojik bir bakış açısıyla iletişimin eleştirel ekonomi politiği yaklaşımını benimsemekte ve eleştirel bir Türkiye yayıncılık politikası tarihi yazımı amaçlamaktadır

Abstract:
In this dissertation, it is assumed that a new struggle space emerged around the establishment of Turkish Radio and Television Corporation (TRT), the institutionalisation of broadcasting within this formation and an autonomous public service model in Turkey between 1960-1980 and these struggles especially intensified and crystallized around the television broadcasting. In this context, the thesis aims to investigate the role of the actors in the establishment and institutionalisation process of television broadcasting. Especially the position of dependent classes in these struggles and TRT's attitude towards these groups are traced through public debates. In this study, it is argued that the rise of social struggles and the institutionalisation of television broadcasting can not be analysed as separate developments and the role of these struggles on the formation of TRT should be included in the studies. Furthermore, it is emphasized that from the 1960s increasingly strenghtened industrial capital's expectations and demands are one of the most important elements in the developments of broadcasting, the establishment of television and the control struggles on TRT. In this context, this study adopts a critical political economy of communication approach with a sociological perspective and aims to write a critical history of Turkey's broadcasting policy.