Erken evre meme kanserinde non-sentinel lenf nodu metastazına etki eden faktörler
Factors that effect on non-sentinel lymph node metastasis in early breast cancer
Yazar: ZEYNEP GÜL DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SITKI GÜRKAN YETKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Lenf nodları = Lymph nodes ; Lenfatik metastazlar = Lymphatic metastasis ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Giriş-Amaç: 
Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen kanser olup, kansere bağlı ölümlerde akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır. (1)  Meme kanseri lenfatik drenaj yoluyla en sık aksiller lenf nodlarına metastaz yapmaktadır. Günümüzde aksiller lenf nodu cerrahisi en az primer meme cerrahisi kadar önem taşımaktadır. 
Meme kanseri nedeniyle ameliyat edilen hastalar sentinel lenf nodu biyopsisi patolojik frozen inceleme ile metastaz açısından pozitif olması durumunda aksiller diseksiyona tabi tutulmaktadır.  Aksiller diseksiyon postoperatif dönemde kronik lenfödem, güçsüzlük, his kaybı ve ağrı gibi birçok morbiditeye sebep olabilecek bir cerrahi prosedürdür. Kemoterapi ve radyoterapi ile desteklenen günümüz meme cerrahisinde uygun hasta gruplarında aksiller diseksiyondan kaçınmaya yönelik güncel yaklaşımlar sergilenmektedir. (2) 
Erken evre meme kanseri nedeniyle ameliyat edilen hastaların %40-70'inde sadece sentinel lenf nodu metastaz açısından pozitif olarak görülmüştür. Non-sentinel lenf nodu metastazı hastaların oldukça az kısmında bulunmuştur. (3) Çalışmamızda preoperatif aksillası negatif meme kanseri hastalarında non-sentinel lenf nodu metastazına etki eden öğelerin değerlendirilmesi ve öngörülmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya Ocak 2011 – Ocak 2020 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi genel cerrahi kliniğinde meme kanseri nedeniyle ameliyat edilen ve ameliyat sırasında sentinel lenf nodu biyopsisi pozitif bulunduğu için aksiller diseksiyon yapılan tüm kadın hastalar dahil edildi. İleri evre, neoadjuvan kemoterapi alan hastalar çalışma dışı bırakıldı. 65 kadın hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastalar yaş, ameliyat öncesi hemoglobin değerleri, tümör lokalizasyonu, tümör çapı, frozen incelemeye gönderilen sentinel lenf nodu sayısı, tümörün patolojik özellikleri (histolojik grade, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, tümör nekrozu, tümör multisentritesi, östrojen reseptörü ve progesteron reseptörü, tümör nekrozu, Ki67, tümör tipi), aksiller diseksiyon ile çıkarılan non-sentinel lenf nodu sayısı ve metastatik lenf nodu sayısı açısından incelendi ve non-sentinel lenf nodu metastazına etki edip etmediği istatistiksel analizlerle araştırıldı.
Bulgular:
Sentinel lenf nodu metastazı pozitif gelen hastalara yapılan aksiller diseksiyonda metastatik non-sentinel lenf nodu sayısı Cerb-B2 pozitif hastalarda negatif hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0,046). Evre ilerledikçe metastatik non-sentinel lenf nodu sayısının beklenildiği üzere arttığı saptandı (p<0,001).
Sonuç:
Günümüz aksilla cerrahisinde sentinel lenf nodu pozitif dahi olsa uygun hasta gruplarında aksiller diseksiyondan kaçınma yeni bir yaklaşım olarak benimsenmektedir. Bu hastaların cerrahi tedavisi planlanırken Cerb-B2 pozitif hastaların aksiller non-sentinel lenf nodu metastazına daha yatkın olduğu ve aksiller diseksiyon ihtiyacı duyabileceği ameliyat öncesi dönemde göz önünde bulundurulmalıdır. 

Anahtar kelimeler: meme kanseri, nonsentinel, metastaz, Cerb-B2, evre

Abstract:
Introduction: 
Breast cancer is the most common cancer among women and ranks second after lung cancer in cancer-related deaths. (1) Breast cancer most often metastasizes to axillary lymph nodes through lymphatic drainage. Today, axillary lymph node surgery is at least as important as primary breast surgery.
Patients who are operated for breast cancer are subjected to axillary dissection if sentinel lymph node biopsy is positive for metastasis by pathological frozen examination. Axillary dissection is a surgical procedure that can cause many morbidities such as chronic lymphedema, weakness, loss of sensation and pain in the postoperative period. In today's breast surgery supported by chemotherapy and radiotherapy, current approaches to avoid axillary dissection are displayed in appropriate patient groups. (2)
In 40-70% of patients operated on for early breast cancer, only sentinel lymph node was found positive in terms of metastasis. Non-sentinel lymph node metastasis has been found in very few of the patients. (3) In our study, it was aimed to evaluate and predict elements affecting non-sentinel lymph node metastasis in early stage clinically node negative breast cancer patients.
Materials and Methods:
All female patients who underwent surgery for breast cancer in Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital general surgery clinic between January 2011 and January 2020 and who had positive sentinel lymph node biopsy during surgery were included in the study. Patients who received neoadjuvant chemotherapy and advanced stage were excluded from the study. Data of 65 female patients were analyzed retrospectively. Patients age, preoperative hemoglobin values, tumor localization, tumor diameter, number of sentinel lymph nodes sent for frozen examination, tumor pathological features (histological grade, lymphovascular invasion, perineural invasion, tumor necrosis, tumor multicentritis, estrogen receptor and progesterone receptor, tumor necrosis, Ki67, tumor type) was investigated in terms of the number of non-sentinel lymph nodes and metastatic lymph nodes removed by axillary dissection and whether it affects non-sentinel lymph node metastasis was investigated by statistical analysis.
Results:
In axillary dissection of patients with positive sentinel lymph node metastasis, the number of metastatic non-sentinel lymph nodes was statistically significantly higher in Cerb-B2 positive patients than in negative patients (p = 0.046). As the stage progressed, the number of metastatic non-sentinel lymph nodes increased as expected (p <0.001).

Conclusion:
In today's axilla surgery, even if the sentinel lymph node is positive, avoiding axillary dissection in appropriate patient groups is adopted as a new approach. When planning the surgical treatment of these patients, it should be considered in the preoperative period that Cerb-B2 positive patients are more prone to axillary non-sentinel lymph node metastasis and may need axillary dissection.

Keywords: breast cancer, nonsentinel, metastasis, Ki67, Cerb-B2, stage