Adana ili süt keçiciliği işletmelerinde farklı üretim sistemlerinin direkt gözlemlerle yapılan refah ölçümleri üzerine etkileri
The effects of different production systems on wealth (comfort) measurements made by direct observations in Adana dairy goat facilities
Yazar: AHMET MERT
Danışman: PROF. DR. NAZAN KOLUMAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada çiftlik hayvanı refahı sorunlarının uygun şekilde tanımlanmasını ve ele alınmasını sağlamak için, çiftlik içi refah değerlendirme protokolleri uygulanmıştır. Hayvanlara yönelik refah düzeylerini gösteren işletme ve hayvan bazlı göstergeler Adana ili süt keçiciliği işletmelerinde pratik ve kullanımı kolay aynı zamanda hayvanların refahını doğru şekilde yansıtan hayvan refahı değerlendirme puanlaması ile yapılmıştır. Direkt gözlemlerle yapılan hayvan refah ölçümlerinin farklı üretim sistemleri (entansif, ekstansif ve yarı entansif) üzerine etkileri incelenmiştir. Üç üretim sisteminde de vücut kondisyon skoru 3 olan hayvanların sayısı diğerlerinden daha fazladır. Tüm işletmelerde yüksek sayıda orta düzeyde asimetri (Bir yarısı diğer yarısından daha küçük olan meme) (%16,67) görülmektedir. En fazla yarı entansif sisteme sahip işletmelerdeki hayvanlarda orta düzeyde asimetri görülmüştür. Yarı entansif sistemde dizde az nasır, ekstansif sistemde dizde orta nasır ve enstansif sistemde dizde şiddetli nasır oranları yüksektir. Hayvanların genel temizlik durumlarında ekstansif sisteme sahip işletmelerde bulunan hayvanlarda kirlenme olayı fazladır. Burun ve vulva akıntısı en fazla yarı entansif sistemde bulunmaktadır. Tırnakların uzun olması en fazla entansif sistemde bulunan hayvanlarda görülmüştür. Memede asimetri ve meme lezyonları en fazla yarı entansif sistemde rastlanmıştır. Çalışmada süt keçisi sürülerindeki refah sorunlarını belirlemede farklı üretim sistemlerine ait işletimlerde bulunan hayvanların refah düzeyleri farklı oranlarda bulunmuştur. Bu nedenle süt keçileri için refah değerlendirme protokolünün geliştirilmesinde farklı üretim sistemlerinin işletme yapısı ve hayvan bazlı refah göstergelerinin daha fazla incelenmesi ileri araştırmalar için değerli bir katkı olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Süt keçisi, hayvan refahı, üretim sistemi, entansif, yarı entansif, ekstansif

Abstract:
In this study, on-farm welfare assessment protocols were applied to ensure that farm animal welfare issues are appropriately identified and addressed. On-farm and animal-based indicators of animal welfare levels were conducted in dairy goat farms in Adana province using practical and easy-to-use animal welfare assessment scoring that accurately reflects the welfare of animals. The effects of animal welfare measurements made by direct observations on different production systems (intensive, extensive and semi-intensive) were analyzed. In all three production systems, the number of animals with a body condition score of 3 was higher than the others. A high number of moderate asymmetry (one half of the udder is obviously smaller than the other half) (16.67%) was observed in all farms. The highest number of moderate asymmetry was observed in the semi-intensive system. The rates of low callus on the knee in semi-intensive system, moderate callus on the knee in extensive system and severe callus on the knee in extensive system are high. In the general cleanliness of the animals, contamination was high in the animals in the holdings with extensive system. Nasal and vulva discharge is most common in semi-intensive system. Long nails were observed mostly in animals in the intensive system. Asymmetry in the udder and udder lesions were found mostly in semi-intensive system. In the study, the welfare levels of animals in the operations of different production systems were found at different rates in determining the welfare problems in dairy goat herds. Therefore, it was concluded that further examination of the operational structure and animal-based welfare indicators of different production systems could be a valuable contribution for further research in the development of a welfare assessment protocol for dairy goats. 
 
Keywords: Dairy goat, animal welfare, production systems, intensive, semi-intensive, extensive