Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının tarihî, sosyokültürel ve güvenlik boyutları
History, socio-cultural and security dimensions of kazakhstan identity building policy
Yazar: TURGAY DÜĞEN
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Kazakistan = Kazakhstan ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Milli kimlik = National identity ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Türk dünyası = Turkish world ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının üç önemli unsuru vardır. Bunlar; Kazakistan'ın tarihi, sosyo-kültürel yapısı ve güvelik-tehdit algılamaları bağlamında oluşan dış politikasıdır. Bu üç unsurun oluşumunda da Kazakistan'ın Sovyet geçmişi belirleyici bir rol oynamaktadır. Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinin en önemli aşaması olan Sovyet dönemi, bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın kimlik inşa sürecindeki en temel sorunların da kaynağıdır. Kazakistan'a Rusya Çarlığı döneminde başlayan ve Sovyet döneminde de artarak devam eden göçler Kazakistan'ın demografik yapısını da büyük oranda değiştirmiştir. Bu durum da Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinin iki zeminde değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. İlki Kazak milli kimliğinin inşası, ikincisi ise Kazakistanlılık söylemiyle ortak vatan temelinde bir siyasi kimlik inşasıdır. Kazakistan'daki kimlik inşa politikalarının merkezinde Kazak milli kimliğinin inşası yer almaktadır. Bu çalışmada, bağımsızlık sonrasında Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinde Sovyet döneminin etkilerinin ne şekilde devam ettiği ve kimlik inşa sürecini nasıl etkilediği sorusu etrafında bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının bir diğer önemli unsuru olan tehdit-güvenlik algılamaları bağlamında dış politikanın kimlik inşası üzerindeki etkisinin neler olduğu incelenmiştir. Çalışma içinde Post-kolonyal kuram zemininde Sovyetler Birliği'nin Kazakistan'daki politikaları değerlendirilmiş, milli kimlik ve milliyetçilik yaklaşımları ve inşası kuramın kimlik-dış politika ilişkisi bağlamında, bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın kimlik inşa politikası değerlendirilmiştir. Çalışma içerisinde Türkçe, İngilizce, Kazakça ve Rusça kaynaklardan faydalanılmış, yaklaşık bir yıl boyunca Kazakistan'daki çeşitli kütüphanelerdeki Kazakça ve Rusça kitaplar ve süreli yayınlar incelenmiştir. Ayrıca "katılımcı gözlem" tekniğine uygun olarak Kazakistan'da bir yıl boyunca sosyal hayat içinde etkin bir rol alarak, gözlemler ve sohbetler gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
There are three important elements of Kazakhstan's identity-building policy. These; Kazakhstan's history, socio-cultural structure and foreign policy in the context of security-threat perceptions. The Soviet past of Kazakhstan is decisive in the formation of these three elements. The Soviet period, which is the most important stage of the identity-building process in Kazakhstan, is also the source of the most fundamental problems in the identity-building process of Kazakhstan after independence. The immigration to Kazakhstan, which started during the Russian Empire and continued during the Soviet period, has greatly changed the demographic structure of Kazakhstan. This situation necessitated the evaluation of the identity building process in Kazakhstan in two areas. The first is the construction of the Kazakh national identity and the second is the construction of a political identity on the basis of a common homeland with the discourse of Kazakhstan. The construction of the Kazakh national identity is at the center of the identity-building policies in Kazakhstan. In this study, an evaluation has been made around the question of the effects of the Soviet period on the identity building process in Kazakhstan after independence and how it affects the identity building process. In addition, the impact of foreign policy on identity construction in the context of threat-security perceptions, another important element of Kazakhstan's identity-building policy, was examined. In this study, policies of the Soviet Union in Kazakhstan were evaluated on the basis of post-colonial theory. Furthermore, in the context of the identity-foreign policy relationship of the constructivist theory, the post-independence Kazakhstan's identity-building policy was evaluated. Turkish, English, Kazakh and Russian sources were used in the study and books and jurnals in Kazakh and Russian in libraries in Kazakhstan were examined for about one year. In addition, it has been observed and interviewed by author in accordance with the "participate observation" method, taking an active role in social life for a year in Kazakhstan.