Entropi temelli TOPSIS yöntemi ile havalimanlarının operasyonel ve finansal performansının değerlendirilmesi
Evaluation of operational and financial performance of airports with the entropy-based TOPSIS method
Yazar: SELCAN COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇINAROĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Çalışma, ACI 2021 yolcu sayısı verilerine göre dünya genelinde en yoğun 10 havalimanının (Hartsfield-Jackson Atlanta, Beijing Capital, Los Angeles, Dubai, Tokyo Haneda, Chicago O'Hare, Londra Heathrow, Shanghai Pudong, Hong Kong ve Sidney Kingsford Smith Uluslararası Havalimanları) performanslarının finansal ve operasyonel açıdan değerlendirilmesini amaçlamıştır. Bu kapsamda alternatiflerin ağırlık dereceleri Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden Entropi yöntemi ile belirlenerek; TOPSIS yöntemi ile sıralaması yapılmıştır. Analize dahil edilen finansal ve operasyonel kriterler (Cari oran, likit oran, aktif devir hızı, alacak devir hızı, özsermaye devir hızı, finansal kaldıraç oranı, toplam borç/özsermaye, maddi duran varlıklar/özsermaye, net kâr marjı, özsermaye karlılık oranı, müşteri memnuniyeti, personel sayısı, havalimanının şehre uzaklığı, havalimanı büyüklüğü ve gecikme oranları) literatür taraması sonucu belirlenerek bu kriterlerin 2016-2021 yılları arasındaki ortalama verileri çalışmaya dahil edilmiştir.
Çalışma sonucunda, finansal açıdan Pekin Uluslararası Havalimanı ilk sırada, Hartsfield-Jackson Atlanta Uluslararası Havalimanı son sırada yer almaktadır. Operasyonel açıdan ilk sırada, Chicago O'Hare Uluslararası Havalimanı, son sırada ise, Shanghai Pudong Uluslararası Havalimanı yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Havalimanı, Performans değerlendirme, ÇKKV, Entropi, TOPSIS

Abstract:
The study shows that the 10 busiest airports worldwide (Hartsfield-Jackson Atlanta, Beijing Capital, Los Angeles, Dubai, Tokyo Haneda, Chicago O'Hare, London Heathrow, Shanghai Pudong, Hong Kong and Sydney Kingsford Smith International Airports) according to ACI 2021 passenger number data. ) aimed to evaluate their performance in financial and operational terms. In this context, the weights of the alternatives are determined by the Entropy method, one of the Multi-Criteria Decision Making Techniques; Sorting was done using the TOPSIS method. Financial and operational criteria included in the analysis (Current ratio, liquid ratio, asset turnover ratio, receivables turnover ratio, equity turnover ratio, financial leverage ratio, total debt/equity capital, tangible assets/equity capital, net profit margin, return on equity ratio, customer satisfaction, number of personnel, distance of the airport to the city, airport size and delay rates) were determined as a result of the literature review, and the average data of these criteria between 2016 and 2021 were included in the study.
As a result of the study, Beijing International Airport ranks first in financial terms and Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport ranks last. In terms of operations, Chicago O'Hare International Airport ranks first, and Shanghai Pudong International Airport ranks last.

Keywords: Airport, Performance evaluation, MCDM, Entropy, TOPSIS