Yeni tanı izole dislipidemik bireylerde arteriyel sertlik parametreleri ile endotelyal disfonksiyon ve enflamasyon arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between arterial stiffness parameters, endothelial dysfunction and inflammation in newly diagnosed isoleted dyslipidemic individuals
Yazar: MUHARREM AKHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH BULUCU
GATA / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: ADMA = ADMA ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; C reaktif protein = C reactive protein ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Endotelyum = Endothelium ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan basıncı = Blood pressure ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş
Tüm dünyada önde gelen ölüm ve hastalık sebeplerinden olan kalp damar hastalıklarının patogenezinde ateroskleroz önemli rol oynar. Damar duvarında lipid depolanması ve ardından gelişen hücre proliferasyonu, aterosklerozdaki kan akımı azalmasının esas nedenidir. Dislipidemi aterosklerotik kalp hastalıkları için en önemli risk faktörlerinden birisidir. Son yıllarda fiziksel aktivitedeki azalma ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi gibi birçok faktör nedeniyle dislipidemi sıklığı giderek artış göstermiştir. Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol yüksekliği dislipideminin en önemli bileşenini oluşturmaktadır. Bu hastalarda endotel disfonksiyonuna işaret eden güçlü kanıtlar vardır. Son zamanlarda ateroskleroz ve ilişkili endotelyal disfonksiyonu öngörmede nabız dalga hızı (NDH), güçlendirme indeksi (Gi) ve santral aort basıncı (SAB) gibi yeni parametreler kullanılmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada henüz yeni tanı almış izole dislipidemik hastalarda endotelyal disfonksiyona işaret eden bazı belirteçler ile arteriyel sertlik parametreleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışma grubumuz polikliniğimizde henüz yeni tanı almış dislipidemi nedeniyle muayene edilmiş olan toplam 80 hasta (41 kadın, 39 erkek) ve 28 kişilik kontrol (14 kadın, 14 erkek) grubunu içermektedir. Tüm hastalar kabul görmüş dislipidemi kılavuzlarının önerileri doğrultusunda araştırılmıştır. Tüm hastaların nabız dalga hızı, güçlendirme indeksi ve santral aort basıncını içeren arteriyel sertlik parametreleri ölçüldü. Ayrıca tüm hastalarda endotelyal disfonksiyonun bir belirteci olarak serum asimetrik dimetilarginin (ADMA) ve enflamasyon belirteci olarak yüksek sensitif C-reaktif protein (hsCRP) düzeyleri tayin edildi. Sonra, sayılan belirteçler ile arteriyel sertlik belirteçleri arasındaki ilişkiler araştırıldı.
Bulgular
Arteriyel sertlik parametreleri açısından bakıldığında kadın hastalarda kontrol grubuna kıyasla NDH ve SAB anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0,024 ve p=0,029), erkek hastalarda ise kontrol grubuna kıyasla arteriyel sertlik parametrelerinde anlamlı fark bulunamadı. ADMA düzeyleri hem kadın hem de erkeklerde kontrollere kıyasla anlamlı olarak yüksek iken (sırasıyla p=0,001 ve p=<0,001), hsCRP düzeylerinde her iki grupta anlamlı fark saptanmadı. Kadın hasta grubunda yapılan korelasyon analizinde ADMA düzeyleri ile NDH, aortik ve brakiyal Gİ arasında anlamlı ilişki mevcuttu (sırasıyla r=0,328, 0,375, 0,377; p=0,036, 0,016, 0,015).  
Sonuç
İzole dislipidemisi olan hastalarda kontrollere kıyasla, ADMA'da belirgin yükseklik mevcut iken, hsCRP düzeylerinde fark saptanmadı. Kadın hasta grubunda ADMA düzeyleri NDH, aortik ve brakiyal Gİ ile ilişkilidir. Bu veriler yeni tanı izole dislipidemik hastalarda arteriyel sertlik belirteçlerinin endotelyal disfonksiyonu göstermedeki rolüne dair yeni kanıtlar ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler:Dislipidemi, Arteriyel sertlik, nabız dalga hızı, santral aort basıncı, güçlendirme indeksi, ADMA, hsCRP.

Abstract:
Introduction
Atherosclerosis, one of the leading causes of morbidity and mortality in all over the world, plays an important role in the pathogenesis of cardiovascular diseases. Lipid deposition in the vessel wall and then following cell proliferation is the major cause of reduction in blood flow in atherosclerosis. Dyslipidemia is one of the most important risk factors for atherosclerotic heart disease. In recent years, due to many factors such as the decline in physical activity and changes in eating habits has increased the frequency of dyslipidemia steadily. The increase in low density lipoprotein (LDL) cholesterol constitutes the major component of dyslipidemia. In these patients, there is strong evidence pointing to endothelial dysfunction. Recently, pulse wave velocity (PWV), augmentation index (GI) and central aortic pressure (SAP) are used as the new parameters associated with atherosclerosis and endothelial dysfunction. Therefore, in this study, endothelial dysfunction markers and their relationship between arterial stiffness parameters in newly diagnosed isolated dyslipidemic patients were investigated. 

Materials and Methods
Our study group consisted of a total of 80 patients (41 females, 39 males) and 28 normal controls (14 females, 14 males) which have been examined in our clinic because of a newly diagnosed dyslipidemia. All patients were investigated in accordance with the world-wide accepted recommendations of the dyslipidemia. All patients' arterial stiffness parameters, that are, pulse wave velocity, augmentation index and central aortic pressure, were measured. In addition, in all patients, serum asymmetric dimethylarginine (ADMA), as a marker of endothelial dysfunction and high sensitivity C-reactive protein (hsCRP) levels, as a marker of inflammation were determined. Then, the relationship between markers of arterial stiffness and serum markers were investigated.
Results
PWV and SBP were significantly higher in female patients compared to control group (p = 0.024 and p = 0.029), but arterial stiffness parameters were not statistically different in male patients compared to the control group. ADMA levels in both men and women were significantly higher compared to controls (p = 0.001 and p = <0.001), hsCRP levels were not significantly different in both groups. There was a significant association between ADMA and PWV, aortic Aix, and brachial Aix in women (r = 0.328, 0.375, 0.377 and p = 0.036, 0.016, 0.015). 
Concluson
There were marked elevation in ADMA levels in patients with isolated dyslipidemia compared to controls, while there was no difference in the levels of hsCRP. ADMA levels were associated with PWV aortic and brachial Aix in female patients. These data reveal new evidence of the role of arterial stiffness parameters in newly diagnosed isolated dyslipidemic patients to show endothelial dysfunction.

Keywords :Dyslipidemia, arterial stiffness, pulse wave velocity, central aortic pressure, augmentation index, ADMA, hsCRP.