Antakya Arkeoloji Müzesi'nde yer alan mozaik eserlerin incelenerek örme yüzey tasarımlarında uygulanması
Analysis and implementation of mosaic artifacts in Antakya Archaeology Museum to kinitted surface design
Yazar: BAHAR GÜL SELÇUK
Danışman: PROF. DR. BANU HATİCE GÜRCÜM
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Motifler = Motifs ; Mozaik sanatı = Mosaic art ; Mozaikler = Mosaics ; Tekstil tasarımı = Textile design

Özet:
Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Antakya, coğrafi konumundan dolayı birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve Roma İmparatorluğunun üç büyük şehrinden biri olmuştur. Roma Dönemi, Antakya'ya birçok sanat eseri bırakmış ve bu eserler kültürel mirasımız arasındaki yerini almıştır. Mozaik sanatının başlangıcı olarak bilinen Roma Dönemi mozaikleri Antakya'da yapılan kazı ve araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır. Mozaik eserlerde işlenen motif ve semboller tekstil tasarımlarına ilham kaynağı olacak niteliktedir. 

Kültürel değerlerimizin sürekliliğini sağlamanın bilinci ve sorumluluğu ile bu araştırmanın amacı Antakya Arkeoloji Müzesi'nde yer alan mozaik eserlerin incelenerek örme yüzey tasarımlarında uygulanması olarak belirlenmiştir. Araştırma Antakya Arkeoloji Müzesi'nde yer alan ve M.S. 2-5.yüzyıla tarihlenen Roma Dönemi'ne ait mozaik eserlerin görselleri ve analizleri ile sınırlandırılmıştır. Antakya Arkeoloji Müzesi' nde yer alan Roma Dönemi Mozaikleri araştırmanın evrenini, mozaik eserler arasından seçilen 32 adet mozaik eser ise, araştırmanın örneklem kısmını oluşturmuştur. Araştırma verisi her bir mozaik eser için hazırlanan bilgi formları ile toplanmıştır. Elde edilen mozaik desenlerinin motif, renk ve kompozisyon özelliği birer kültür öğesi olarak düşünülerek renk değerleri ve formları bozulmadan tekstil tasarımına aktarılmış ve tekstil tasarım ilkelerine uygun bir örme koleksiyonu oluşturulmuştur.

Abstract:
Antakya, one of the oldest settlements in Anatolia, has hosted many civilizations in so far as its geographical location. It was one of the three major cities of the Roman Empire. In the Roman Period, many artworks have been created in Antakya, and those historical artifacts are now a part of our cultural heritage. The mosaics belonging to the Roman Period, known as the earliest works of mosaic art, were explored as a result of archaeological digs and researches in Antakya. The motifs and symbols embroidered in the mosaic works are now, a source of inspiration for textile designs.

This study aims, with the awareness and responsibility of ensuring the continuity of our cultural values, to examine the designs of mosaic works in the Antakya archaeology Museum and applying them to knitted surface designs. The research is limited with the visuals and analysis of the mosaic works in the Antakya Archaeology Museum belonging to the Roman period dating back to 2-5th century AD. The Roman Period Mosaics in the Antakya Archaeology Museum forms the universe of the research, whereas the 32 mosaic works selected among the mosaic artifacts correspond to the sample of the research. The data of the research were collected with information forms prepared for each unique mosaic artifact. The designs derived form these mosaic artifacts are transferred into textile designs without dagenareting the motif, color and composition features thinking each one as a cultural identity and the knitted collection is created according to textile design principles.