Lise öğrencilerinin kişisel yönelimleri ile kimya dersine karşı tutumlarının ilişkisel ve karşılaştırmalı incelenmesi
A correlational and comparative analysis of students' personal tendencies and their attitudes towards chemistry lesson in a high school
Yazar: REFİKA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYKAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitsel Tasarım ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Kişisel yönelim = Personal orientation ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; lise öğrencilerinin kişisel yönelimleri ile kimya dersine karşı tutumlarının ilişkisel ve karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla öğrencilerin kişisel yönelimleri cinsiyet, sınıf düzeyi, yaşadığı il/ilçe, ailenin eğitim durumu ve gelir düzeyi gibi etkenler açısından incelenmiştir. Araştırma ilişkisel ve karşılaştırmalı nicel vardamlara dayanan betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde bulunan bir Anadolu Lisesinde öğrenim gören 576 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmaya 496 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sekiz alt boyuttan oluşan Baykal (2011) tarafından Edward De Bono'nun altı şapkalı düşünme tekniklerinden ve farklı kişilik kuramlarından faydalanılarak geliştirilmiş olan Kişisel Yönelim Bildirim (KYB) ölçeği uygulanmıştır. Baykal tarafından yapılan çalışmalarda ölçeğin geçerliği sınanmış ve yapı geçerliğinin g=0,46 olduğu görülmüştür (Baykal, 2015). Ölçeğin bu çalışmadaki güvenirlik katsayısı hesaplanmış ve 0,929 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin kimya dersine karşı tutumlarını ölçmek için ise Geban ve arkadaşları (1992) tarafından geliştirilen Kimya Dersine Karşı Tutum (KDKT) ölçeği kullanılmış ölçeğin bu çalışmadaki güvenirlik değeri 0,918 olarak bulunmuştur. Ölçeklerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde kullanılan ilişkisel ve karşılaştırmalı vardamlı istatistiksel yöntemler her bulgu için yerinde belirtilmiştir.

Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin kimya dersine karşı tutumları ile tüm kişisel yönelim alt boyutları arasında yöndeş ve anlamlı ilişkiler bulunmuş, en yüksek ilişkinin yaratıcılık boyutunda en düşük ilişkinin ise toplumsallık alt boyutunda olduğu görülmüştür. Öğrencilerin kişisel yönelimleri sıra düzeninde ise belirgin bir örüntü olduğu, en yüksek yönelimin sezgisellik, en düşük yönelimin etkinlik (çalışkanlık) olarak bulunduğu görülmüştür. Diğer araştırma soruları ile ilgili bulgulara gerekli alan yazın doğrultusunda tartışılarak öneriler halinde yer verilmiştir.

Anahtar kelimeler: Kişisel Yönelimler, Kimya Dersine Karşı Tutum, Fen Eğitimi

Abstract:
The aim of this study is to analyze high school students' personal tendencies and attitudes towards chemistry lesson.  For the accomplishment of this purpose, students' personal tendencies were examined in terms of factors such as gender, class level, province / district, family education level and income level. The research is a descriptive study based on correlational and comparative techniques. The sample of the study consists of 576 students studying at an Anatolian High School in Istanbul. 496 students participated in the study. The personal tendencies of students has been measured by a questionnaire developed by Baykal (2011), which consists of eight sub-dimensions. Six of the tendencies had been erived from Edward De Bono's six hat thinking techniques. The remaining two tendndencies had been extracted from personality theories. The validity of the scale was tested in Baykal studies and it was found that the construct validity was g = 0.46 (Baykal, 2015). The reliability coefficient of the scale in this study was calculated and found to be 0.929. In order to measure students' attitudes towards chemistry lesson, the attitude towards chemistry lesson developed by Geban et al. (1992) was used and the reliability value of the scale was found to be 0.918. The data collected were analysed the data obtained from the scales. The data collected has been analysed by using appropriate inferential statistical techniques which are indicated after each finding.

According to the results obtained in the study, there was a positive and signifiacant correlations between students' attitudes towards chemistry lesson and all of the sub-dimensions of personal tendencies questionnaire. It was also observed that the personal tendencies of the students displayed a significant pattern. Intuition ranked highest and the dynamism ranked lowest among the tendencies. The findings related to the other research questions were discussed and suggestions were made within the context of available literature.

Keywords: Personal Tendencies, Attitude Towards Chemistry Lesson, Science Education