Koşulluluk bağlamında düzensiz göçle mücadelede Avrupa Birliği geri kabul anlaşmaları ve Türkiye'ye yansımaları
European Union readmission agreements for tackling irregular migration in the context of conditionality and reflections on Turkey
Yazar: DİDEM ŞAHAL ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHAL ŞEMŞİT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Düzensiz göç = Irregular immigration ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Koşulluk ilkesi = Conditionality principle ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Uluslararası göç = International migration ; Yeniden kabul = Readmission

Özet:
Düzensiz göç, AB'nin cazip bir hedef ülke olması sebebiyle her zaman gündeminde ve mücadele içinde olduğu bir sorundur. Bu sorun, AB ülkelerinin ulusal politikaları ile çözülemeyecek boyutlara geldiğinde Birlik düzeyinde ortak göç politikası oluşturmayı ve düzensiz göçmen potansiyeli yüksek kaynak ve transit ülkelerle bu politika ile uyumlu şekilde işbirliği yapmayı gerektirmiştir. AB, bu ülkeleri düzensiz göçle mücadelesine ortak etmek amacıyla koşulluluk ülkesini devreye sokmuştur. AB, koşulluluk politikası ile bu ülkelere ortak göç politikasının değerlerini ihraç ederek, bu ülkelerin, söz konusu değerler doğrultusunda ulusal politikalarında ve mevzuatlarında reformlar yapmalarını amaçlamıştır. AB, koşulluluk politikası bağlamında bu ülkelere, yaptıkları reformların başarılı olması halinde ödüller (havuç) sunmuş, başarısız olması halinde ise cezalar/yaptırımlar (sopa) uygulamıştır.  
AB'nin düzensiz göçle mücadelesinde en etkili yöntemlerinden biri olan kaynak ve transit ülkelerle geri kabul anlaşması imzalama sürecinde de koşulluluk politikası etkili olmuştur. AB, bu ülkeleri geri kabul anlaşması için müzakere masasına oturmaya ikna etmek ve imza sürecini hızlandırmak için söz konusu ülkelere, koşulluluk politikası çerçevesinde ödül olarak vize kolaylaştırma ve vize serbestleştirme anlaşmalarını sunmuştur. Geri kabul anlaşmasının vize kolaylaştırma ve vize serbestleştirme anlaşmaları ile ilişkilendirilmesi Batı Balkan ülkeleri başta olmak üzere pek çok ülkede başarılı sonuçlar vermiştir. Ancak; coğrafi konumu sebebiyle AB açısından önemli bir kaynak ve transit ülke olan Türkiye ile geri kabul anlaşmasının imzalanması sürecinde standartlaşan uygulamanın dışına çıkılmasının yanı sıra; Türkiye'nin reformlarına karşılık vaat edilen ödüller sunulmamıştır.

Abstract:
As Europe is an attractive destination country, irregular migration causes constant problems for Europe, so it has always remained on the agenda of Europe. When this situation turned out to be an unresolved problem with the national policies of European countries, it required to create common migration policies on the European Union level, and to cooperate coherently with the origin and transit countries that have high potential of irregular migrants. European Union with the policy of conditionality, by exporting the values of common migration policy, aimed that these countries carry out reforms on their national policy and regulations in accordance with mentioned values. Within the context of conditionality policy, Europe provided rewards for these countries. The countries in case of being successful in reforms are awarded with (carrot), but the countries not successful in reforms are sanctioned with (stick). 
Conditionality principle also became effective in the process of signing readmission agreement with origin and transit countries that is one of the most efficient method for Europe to fight with irregular migration. To persuade these origin and transit countries to sit down at the negotiation table for readmission agreement and to accelarate the process of signature, Europe within the framework of conditionality policy, proposed visa facilitation and liberalisation agreements as a reward to these countries. Association of readmission agreement with visa facilitation and visa liberalisation agreements brought successful results in many countries, especially in West Balkan States whereas the situation is not the same for Turkey. Although Turkey is an important origin and transit country because of its geographical location, Europe, in the process of signing readmission agreement get out of the standardised implementation and has not provided the reward that was promised in return for the reforms that Turkey applied.