Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında kilo kontrolü ve etkileyen faktörler
Factors affecting weight control in patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: FATİH İLŞAD AKIN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Günümüzde giderek yaygınlaşan tip 2 diyabetes mellitus hastalarının %90'ına yakını fazla kilolu ya da obezdir. Yaşam tarzı değişiklikleri birinci basamak hekimliğinde diyabetin regülasyonunda önemli rol oynamaktadır. Birçok parametreden etkilenen kilo kontrolü ise diyabetin regüle olması için obez olan tip 2 diyabetes mellitus hastalarında mutlak yapılması gereken yaşam tarzı değişikliğidir. Bu çalışmada Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Obezite ve Diyabet Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabetes mellitusu olan hastalarda kilo kontrolünün özellikle benlik saygısı, beden algısı, duygusal yeme, sosyodemografik veriler, beslenme alışkanlıkları gibi faktörlerden nasıl etkilendiği araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Obezite ve Diyabet Polikliniği'ne başvuran en az 1 yıldır tip 2 diyabetes mellitusu olan 233 kişi çalışmaya alınmıştır. Veriler tarafımızca hazırlanan sorularla birlikte, beden algısı soruları, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Duygusal Yeme Ölçeği ve antropometrik ölçümlerden oluşan 105 soruluk anket yardımıyla toplandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 19 paket istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerimizin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile birlikte nonparametrik testler olan, Kruskall Wallis, Mann Whitney-U, Ki kare testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. 
Çalışmamıza 116'sı (%49,79) erkek 117'si (%50,21) kadın olmak üzere toplam 233 tip 2 diyabet hastası katılmıştır. Duygusal Yeme Ölçeği toplam puan ortalaması 9,75±4,37,
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalaması 1,86±1,12 olarak saptanmıştır. Hastaların beden kitle indeksi durumlarını doğru algılamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklık saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların 88'i (%37,7) doğru beden ağırlığı algısına sahipti. Dış görünüm memnuniyeti ile beden kitle indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001).  Rosenberg Benlik Saygısı ile dış görünümünden memnun olma arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,037). Hastaların beden kitle indeksleri ile cinsiyetleri ve çalışma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001, p=0,018).  Katılımcıların cinsiyetleri ile duygusal yeme suçluluk duyma alt ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Kadınların, erkeklerden daha yüksek suçluluk duyma puanı aldığı saptanmıştır.
	Birinci basamakta yaşam tarzı değişikliklerinden kilo kontrolünün, tip 2 diyabet hastalarında etkin sağlanması önemlidir. Kilo kontrolünü etkileyen beslenme ve öğün alışkanlıkları, beden algısı, benlik saygısı, duygusal yeme gibi faktörlerin düzenlenerek hastaya uygun davranışsal müdahale planları geliştirilebilir.

Abstract:
Almost %90 of the people with type II diabetes mellitus are either overweight or obese. Changes in lifestyle to regulate diabetes is of utmost importance to primary healthcare. Weight control, which is affected by various parameters, is a must for the regulation of the diabetes in obese patients with type II diabetes mellitus. The aim of the current study is to determine whether the weight control of patients with type II diabetes mellitus who consulted to Trakya University Department of Obesity and Diabetes is affected by self-esteem, body-image perception, emotional eating, dietary habits and sociodemographic variables. 
	233 patients with type II diabetes mellitus for at least 1 year are included in the sample. The participating patients responded to a total of 105 questions and items, including the questions developed by the researcher and questions related to the body image and completed the Rosenberg Self-esteem Scale, Emotional Eating Scale in addition to the anthropometric measurements. SPSS 19 software was used for the data analysis. Descriptive statistics and non-parametric tests, including Kruskal Wallis, Mann Whitney-U and Chi-Square tests at a significance level of <0.05.
	116 females (%49,79) and 117 males (%50,21) with type 2 diabetes participated in the study. The mean scores for the Emotional Eating Scale and the Rosenberg Self-Esteem Scale were 9,754,37 and 1,86±1,12, respectively. There was a significance difference between the body mass index and body image of the patients (p<0,001). 88 of the patients (%37,7) had the Accurate Body Weight Perception. Satisfaction with physical appearance was significantly related to body mass index (p<0,001). There was a significant relationship between the Rosenberg self-esteem scores and the patients' satisfaction with their physical appearance (p=0,037). A significant relationship was found between body mass index and gender (p<0,001), and body mass index and working status (p=0,018). Gender was significantly related to Guilt, the subdimension of the Emotional Eating Scale, which suggests that women are more likely to feel guilty. 
	Weight control is an important step to change the lifestyle of patients with type II diabetes mellitus in primary care. Behavioral intervention plans might be developed to suit the needs of patients considering the possible effects of various factors, such as dietary habits, body image, self-esteem, emotional eating to control weight more effectively.