Fonksiyonel ağrı değerlendirme ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the functional pain assessment scale
Yazar: FATMA KİRAZ
Danışman: PROF. DR. MERYEM YAVUZ VAN GİERSBERGEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma, ağrı değerlendirmesinde kullanılan Halm ve ark (2019) tarafından geliştirilen Fonksiyonel Ağrı Değerlendirme Ölçeği (FADÖ)'nin, Türk toplumunda geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırmanın verileri, Mart-Aralık 2021 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi (Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi)'nin Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Servisi'nde bulunan 57 bireyden toplanmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için gereken etik izinler alınmıştır. Araştırmanın verileri yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama işlemi yaklaşık 20 dakika sürmüştür. Araştırma verilerinin toplanma sürecinde bireylere ilk ağrı değerlendirmesi yapıldıktan 10 dakika sonra ikinci ağrı değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Birey Tanıtım Formu", "Fonksiyonel Ağrı Değerlendirme Ölçeği", "Sayısal Değerlendirme Ölçeği" ve "Görsel Analog Skalası" kullanılmıştır. Ölçeğin geçerliğini değerlendirmede dil geçerliği, kapsam geçerliği, yüzey geçerliği, görünüm geçerliği, ölçüte bağlı geçerlik ve yapı geçerliği yöntemleri kullanılmıştır. Kapsam geçerliğini değerlendirmek için 14 uzmandan görüş alınmıştır. Ölçeğin güvenirliğini değerlendirmek için zamana göre değişmezlik ve iç tutarlık analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 for Windows programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin %54,4'ünü kadın, %45,6'sını erkek bireyler oluşturmaktadır. Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0,579 olarak belirlenmiştir. FADÖ'nün kapsam geçerlik indeksi (KGİ) değeri 0,97 (≥ 0,9) olarak bulunmuştur. Ölçek maddelerinin kolay anlaşılabilir olduğu ve ölçmeyi amaçladığı ağrıyı doğru şekilde temsil ettiği belirlenmiştir. Ölçeğin, Sayısal Değerlendirme Ölçeği (r=0,394; p<0,01) ve Görsel Analog Skalası (r=0,397; p<0,01)  ile ağrıyı benzer ölçtüğü belirlenmiştir. Ölçeğin test-tekrar test korelasyonu r=0,985 olarak bulunmuştur (p=0,001). Ölçeğin aynı koşullar altında ve farklı zamanlarda yapılan ölçümlerde tutarlı sonuçlar verdiği belirlenmiştir. 
Sonuç: Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmeye yönelik uygulanan analizler sonucunda, ölçeğin dil geçerliği, kapsam geçerliği, yüzey geçerliği, görünüm geçerliği, ölçüte bağlı geçerlik, yapı geçerliği, zamana göre değişmezlik güvenirliği ve iç tutarlığı olduğu belirlenmiştir. Fonksiyonel Ağrı Değerlendirme Ölçeği'nin Türk toplumunda bireylerin akut ve kronik ağrısını değerlendirmede geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Geçerlik ve güvenirliği değerlendirilen bu ölçeğin, ülkemizde bireylerin ağrı değerlendirmesinde kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler; Fonksiyonel Ağrı Değerlendirme Ölçeği; ağrı; geçerlik; güvenirlik.

Abstract:
Purpose: This study was designed methodologically to test the validity and reliability in the Turkish population of the Functional Pain Assessment Scale (FPAS), which was developed by Halm et al. (2019) and is used to evaluate pain.
Method: Research data were collected from  57 people hospitalized in the Orthopedics and Traumatology Department of Ege University Hospital (Health Practice and Research Center) between March-December 2021. Necessary ethical permissions were provided to conduct the research. Research data were collected by face-to-face interviews method. The data collection procedure took about 20 minutes. In the process of collecting the data, the second pain assessment was made 10 minutes after the first pain assessment was made. "Individual Diagnosis Form", "Functional Pain Rating Scale", "Numerical Evaluation Scale" and "Visual Analog Scale" were used to collect the research data. To evaluate the validity of the scale language validity, content validity, surface validity, face validity, criterion-related validity and construct validity methods were used. To evaluate the content validity opinions of 14 experts were taken. To evaluate the reliability, time-invariance and internal consistency analysis methods were used. SPSS 25.0 for Windows was used for the statistical analysis of the data of the study.
Results: Of the participants, 54,4% were female and 45,6% were male. The Cronbach's alpha coefficient of the scale was determined as 0,579. The content validity index of the FPAS was found to be 0,97 (≥0.9). It was determined that the items of the scale were easy to understand and accurately represented the variable that it aimed to measure. It was determined that the scale measures pain at a similar level to the Numerical Rating Scale (r=0,394; p<0,01) and the Visual Analog Scale (r=0,397; p<0,01). The test-retest correlation was found to be r=0,985 (p=0,001). It was determined that the scale gives consistent results in measurements made under the same conditions and at different times.
Conclusion: As a result of the analysis applied to evaluate the validity and reliability of the scale, it was determined that the scale has language validity, content validity, surface validity, face validity, criterion-related validity, construct validity, time-invariance reliability and internal consistency. It has been proven that the Functional Pain Assessment Scale is a valid and reliable scale that can be used in the assessment of pain in individuals in the Turkish population. To use this scale, whose validity and reliability was evaluated, is recommended in the pain assessment of individuals in our country.
Keywords; Functional Pain Assessment Scale; pain; validity; reliability.