Geç ergenlikte bağlanma stilleri ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde öz-şefkat ve psikolojik esnekliğin aracı rolü
The mediating role of self-compassion and psychological flexibility in the relationship between attachment styles and psychological well-being in late adolescence
Yazar: SİNEM KARADENİZ ÖZGENİŞ
Danışman: PROF. DR. VESİLE SOYYİĞİT
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Geç ergenlik = Late adolescence ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Geç ergenlik dönemi gelişim görevlerinden biri kişinin kendisine yetebilen ve sosyal ilişkilerinde başarılı bir birey olarak yetişkinliğe hazırlanmasıdır. Bu şekilde kişinin yaşamdaki amacı olan iyi olma durumuna ulaşmayı hedefler. Ancak bağlanma stillerine bağlı olarak kişi gelişim dönemleri görevlerinde ya da sosyal ilişkilerinde bazı zorluklarla karşılaşabilmektedir. Öz şefkat ve psikolojik esneklik düzeyleri bu zorluklar ile başa çıkma sürecinde katkılar sunmaktadır. Bu bağlamda bu araştırmada, bağlanma stilleri ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu ilişkide öz şefkat ve psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır.
	Bu araştırma nicel desen ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nde öğrenim gören 237 lisans öğrencisi, Çoruh Üniversitesi'nde öğrenim gören 209 lisans öğrencisi ve Trabzon Üniversitesi'nde öğrenim gören 128 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların 316'sı kadın, 256'sı erkek ve 2'si diğer olarak belirlenmiştir.
	Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, Öz Anlayış Ölçeği ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS v26 ve SPSS Process v4.1 makro eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Bağlanma stilleri ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bağlanma stilleri ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide öz şefkat ve psikolojik esnekliğin yordama gücünün incelenmesinde Seri Çoklu Aracılık Modeli kullanılarak regresyon analizi yapılmıştır. 
	Araştırmanın sonucunda güvenli bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş, öz şefkat ve psikolojik esneklik arasında pozitif yönde; kaçınan bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş, öz şefkat ve psikolojik esneklik arasında negatif yönde; kaygılı-kararsız bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş, öz şefkat ve psikolojik esneklik arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Güvenli bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide öz şefkat ve psikolojik esnekliğin kısmi aracılık hipotezini desteklediği bulunmuştur. Kaçınan bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide öz şefkat ve psikolojik esnekliğin aracı değişken gücüne sahip olmadığı sonucu bulunmuştur. Kaygılı-kararsız bağlanma stili ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide öz şefkat ve psikolojik esnekliğin tam aracılık hipotezini desteklediği bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Bağlanma Stilleri, Psikolojik İyi Oluş, Öz-Şefkat, Psikolojik Esneklik, Geç Ergenlik Dönemi.

Abstract:
One of the developmental tasks of late adolescence is to get prepared for transition into adulthood as a self-sufficient and successful individual in social relationships. In this way, it aims to reach the state of well-being, which is a person's goal in life. However, depending on attachment styles, a person may experience difficulties with developmental tasks or social relationships. Self-compassion and psychological levels contribute to the process of coping with these difficulties. In this context, this study aimed to determine the relationship between attachment styles and psychological well-being and also to examine the mediating role of self-compassion and psychological flexibility in this relationship. 
	This research was designed in relational screening model in quantitative design. The group of the research is determined by the convenient sampling method consists of 237 undergraduate students studying at Recep Tayyip Erdoğan University, 209 undergraduate students studying at Çoruh University and 128 undergraduate students studying at Trabzon University in the 2023-2024 academic year. The participants were identified 316 as the female, 256 as the male and 2 as the other. 
	As a data collection tool in the research; Personal Information Form, The Psychological Well-Being Scale, Three-Dimensional Attachment Styles Scale, Self-Compassion Scale and Psychological Flexibility Scale were used. The data obtained in the study were analysed using IBM SPSS v26 and SPSS Process v4.1 macro plug-in. Relationships between attachment styles and psychological well-being variables were investigated with the Pearson Product- Moment Correlation analysis. Regression analysis was performed using the Serial Multiple Mediation Model to examine the predictive power of self-compassion and psychological flexibility in the between attachment styles and psychological well-being. 
	As a result of the research, there was a positive significant relationship was found  between secure attachment style and psychological well-being, self-compassion and psychological flexibility; there was a negative significant relationship between avoidant attachment style and psychological well-being, self-compassion and psychological flexibility; there was a negative significant relationship between anxious-ambivalent attachment style and psychological well-being, self-compassion and psychological flexibility. It was found that self-compassion and psychological flexibility supported the partial mediation hypothesis in the relationship between secure attachment style and psychological well-being. It was emerged that self-compassion and psychological flexibility did not have deviator power in the relationship between avoidant attachment style and psychological well-being. It was determined that self-compassion and psychological flexibility supported the full mediation hypothesis in the relationship between anxious-ambivalent attachment style and psychological well-being.

Keywords: Attachment Styles, Psychological Well-Being, Self-Compassion, Psychological Flexibility, Late Adolescence