Kronik kanser ağrısı palyasyonunda parenteral fentanil ve morfin infüzyon tedavisinin karşılaştırılması
The comparision of parenteral morphine and fentanyl infusions in palliative treatment of chronic cancer pain
Yazar: NIGAR KANGARLI
Danışman: PROF. DR. OSMAN EKİNCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ağrı = Pain ; Fentanil = Fentanyl ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Morfin = Morphine ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Palyatif bakım = Palliative care

Özet:
AMAÇ: Günümüzde, kronik kanser palyasyonunda orta ve şiddetli ağrı semptomu olan yatan hastalarda Dünya Sağlık Örgütü'nün altın standardı olan basamak tedavisi kullanılmaktadır. Bu tedavinin üçüncü basamağında güçlü opioid ajanlar olan morfin ve fentanil yer almaktadır. Çalışmamızın birincil amacı, bu opioidlerin palyatif bakım ünitesinde olguların ağrı kontrolünü sağlamak için intravenöz sürekli infüzyonla verilmesinden sonra ağrı skorlarını değerlendirerek, ağrı semptomunu giderilmesini ölçmektir. İkinci temel amacımız, 72 saat içinde her iki gruba uygulanmış olan toplam parenteral morfine eşit dozun (MED,(mg) karşılaştırılmasıdır. Aynı zamanda, çalışmamız 72 saat içinde her iki grupta yeni gelişen yan etkilerin sıklığının karşılaştırılmasını hedef alınmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma prospektif gözlemsel olarak planlandı. Dışlama ve dahil etme kriterlerine uyan 68 olgu, ağrı kontrolünü sağlamak için kullanılan ajana göre fentanil (n/34) ve morfin (n/34) gruplarında yer aldı. Palyatif bakım ünitesine yatırılan ve 3 gün takibi sağlanan hastalara, öncesinde tükettikleri opioid ajan ve dozları, NRS ve VAS ağrı skorlarını esas alarak, eşit analjezik dozlarda, ayrı olarak morfin ve fentanil sürekli intravenöz infüzyonu elastomerik ağrı pompası aracılığı ile uygulandı. Kaçak ağrı yönetimi için her iki grupta günlük opioid dozun %5-15'i kullanıldı. Olguların günlük ağrı skorları, kaçak ağrıları, kaçak ağrı skorları, bazal infüzyon dozları, kaçak ağrı dozları, laboratuvar tetkikleri ve hemodinamik parametreleri kaydedildi.
BULGULAR: Fentanil grubundaki olgularda daha hızlı ağrı skoru gerilemesi, daha düşük toplam opioid doz kullanımı saptandı. Yan etki oluşumu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. 
SONUÇ: Kronik kanser ağrısı saptanan ve kronik opioid tüketmekte olan olguların, akut ağrı alevlenmelerinde, sürekli parenteral fentanil infüzyonun sürekli parenteral morfin infüzyonuna göre daha üstün olduğunu çalışmamızda tespit ettik. Fentanilin üstünlükleri ağrı skorlarında daha hızlı gerileme, daha az kaçak ağrı sıklığı ve daha düşük toplam opioid dozlarını kapsamaktadır. Yan etki oluşması açısından, her iki grup arasında ciddi fark bulunmamıştır.
Fentanilin parenteral uygulanması, morfine bir alternatif olabileceği görüşündeyiz ve bu konu üzerine daha geniş, randomize prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunun kanısındayız.
Anahtar kelimeler: Fentanil, Morfin, Kanser ağrısı, Kaçak ağrı, Opioid yan etkileri, Eşit analjezik doz.

Abstract:
AIM: At present day, ladder step treatment, which is the gold standard of the World Health Organization, is used in hospitalized patients with moderate and severe pain symptoms in chronic cancer palliation. The third step of this treatment includes powerful opioid agents, which in our case are morphine and fentanyl. The primary purpose of our study is to measure pain symptom relief by evaluating the pain scores after intravenous continuous infusion of these opioids in the palliative care unit to ensure pain control of the patients. Our second main goal is to compare the morphine equivalent dose (MED, mg) administered to both groups within 72 hours. At the same time, our study aimed to compare the frequency of new side effects in both groups within 72 hours.
MATERIALS AND METHODS: The study was constructed as observational and prospective,. Sixty-eight patients who met the exclusion and inclusion criteria were included in the fentanyl (n / 34) and morphine (n / 34) groups according to the agent infused for pain control. Patients who were admitted to the palliative care unit were administered a continuous intravenous infusion of morphine and fentanyl at equal analgesic doses, using an elastomeric pain pump, based respectively on the opioid agents and doses patients used to consume previously and were followed up for 3 days. For the management of breakthrough pain, 5-15% of the daily opioid dose was administered in both groups. Daily pain scores, breakthrough pain scores, basal infusion doses, breakthrough pain doses, laboratory tests and hemodynamic parameters of the patients were recorded.
RESULTS: Faster pain score regression and lower total opioid döşe requirements were found in the fentanyl group. There was no significant difference between the groups in terms of adverse effects.
CONCLUSION: According to our study, we found out that continuous parenteral fentanyl infusion is superior to continuous parenteral morphine infusion in patients with chronic cancer pain during acute pain exacerbations. Thus, we suggest that the parenteral administration of fentanyl may be a more advantageous alternative to morphine, and we believe that larger, randomized prospective researches are necessary to be conducted on this issue.
Key words: Fentanyl, Morphine, Cancer pain, Breakthrough pain, Opioid adverse effects, Equianalgesic doses