Sivrihisar kuzeyi eosen çökellerinin sedimantolojisi
Sedimantology of eocene deposits in the north of Sivrihisar
Yazar: GÖKŞİN TÜKEL
Danışman: PROF. DR. BAKİ VAROL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Eosen = Eocene ; Eskişehir-Sivrihisar-Dümrek = Eskişehir-Sivrihisar-Dümrek ; Foraminifer = Foraminiferas ; Kömür = Coal ; Sedimantoloji = Sedimentology

Özet:
Sivrihisar havzasında çok dar alanlarda mostra veren Eosen çökellerine yönelik olan bu tez çalışması, laboratuvar ve saha çalışması olmak üzere iki ana bölüm altında gerçekleştirilmiştir. Saha çalışması soncunda bölgede konglomera, çamurtaşı, kumtaşı, kireçtaşı, marn ve kömür fasiyesi olmak üzere ve birbirleriyle dereceli geçişler gösteren altı adet ana fasiyes belirlenmiştir. Bölgedeki kömür fasiyesi diğer fasiyesler kadar kalınlık sunmasa da özellikle ortam yorumu bakımından çok büyük önem arz etmektedir. Tüm fasiyeslerden alınan numunelerle laboratuvar ortamında çalışılmış olup, mikroskobik incelemeler ve fosil ayıklamaları yapılmıştır. Bu incelemelerin sonucunda karakteristik fosil olan Nummulites fosiline sıkça rastlanmış olup, yapılan cins tayinlerine göre, Assilina Arenensis ALMELA, Nummulites of Involutus&SHAUB, Assilina spp. cinsleri belirlenmiştir. Bu cinslerden yola çıkılarak fasiyeslere Alt Eosen yaşı verilmiştir. Sahada mevcut olan kömür fasiyesinden alınmış numunelerde proximate, ultimate ve petrografik analizleri yaptırılmış; vitrinit yansıması değerleri, kömürün ASTM sınıflamasına göre ?alt bitümlü kömür A veya yüksek uçuculu bitümlü kömür-C? ve Alman DIN sınıflamasına göre ?parlak kahverengi kömür? aşamasında kömürleşme derecesine olduğunu, jelleşme indeksi ve doku korunma indeksi hesaplamaları ise Dümrek sahasındaki kömürlerin kıyı düzlüğü bataklığında yani alçak bataklıkta oluştuğunu göstermektedir. Yapılan sedimantolojik gözlemler de bu sonuçları destekler niteliktedir. Çalışma alanımız, içerdiği sedimanter birimleri, ortamsal modellemesi, yaşı ve fosil içeriği bakımından Türkiye, İngiltere ve Pakistan'da yer alan bazı Tersiyer kömür sahalarıyla da benzeşmektedir. Yapılan çalışmaların ve elde edilen verilerin bilimsel katkısı yanında ileriye yönelik benzer hammadde araştırmalarına katkısı, önemli olacaktır.Anahtar Kelimeler : Nummulites, Alt Eosen, kömür, Sivrihisar Havzası, Dümrek Köyü, Sivrihisar

Abstract:
The Eocene deposits which takes a small area in Sivrihisar basin, have studied in 2 main parts; these are laboratory and field studies. As a consequence of the field study, six main facies, which have gradational transition between each other, has determined. These are; conglomerate, mudstone, sandstone, limestone, marl and coal facies. The coal facies that exists in the area, doesn?t present an important thickness but especially in the environmental explanations, it takes an important role. With the samples that have taken from the study area, laboratory, microscopic and fossil selecting studies has done. As a result of these studies, a characteristic fossil, Nummulites, have found frequently. After doing the specimen experiments of this fossil, Assilina Arenensis ALMELA, Nummulites of Involutus&SHAUB, Assilina spp. has determined. With these results, the age of our six facies is in the Lower Eocene. The samples taken from the coal facies, subjected to proximate, ultimate and petrographic analyses. According to the analyse results, these coals can be classified as ``low bituminous coal-A or high volatile bituminous coal-C?? accoding to the ASTM coal classification and ``luminous brown coal (glanz-braunkohle)?? according to the DIN classification and its formation environment is lower swamp. Sedimantological datas also supports this idea. The study area have similar properties with some areas which exists in Turkey, England and Pakistan, with its sedimentary units, environmental modelling, age and fossil contents. The contribition of these studies and datas will be important for science and similar raw material researches.Key Words : Nummulites, Lower Eocene, coal, Sivrihisar Basin, Dümrek Village, Sivrihisar