Güncel sanatta ekolojik farkındalık ve malzeme olarak atık /
Yazar: SEVAL GÜRES
Danışman: DOÇ. DR. RAGIP TARANÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Sosyoekolojik = Socioecological ; Çöp ekolojisi = Rubbish ecology

Özet:
Bu çalışma ekolojik sorunlar karşısında sanat ne yapabilir sorusundan yola çıkmış, konuyla ilgili kaygı duyan, yeniden kullanım süreçlerine önem veren sanatçıları ve sanatın bu konudaki rolünü kavramak için oluşturulmuştur. Güncel sanatın ekolojik bilinci, izleyiciyi sadece izlemeye yönelik pasif rolünden çıkararak harakete geçmeye ve bir eylemci izleyici olmaya davet etmesi açısından önemlidir. 
Gezegeni büyük ölçüde etkileyen, insan dışındaki tüm varlıkların metalaştırılmasından kar sağlayan günümüz neoliberal piyasa ekonomisi, insanlar ve kültürler için tüm standartları be-lirleyen egemen medeniyet modeli, cinsiyetçi ve ırkçı bir dünya modeli yaratmakta, bu model insan kaynaklı ekolojik sorunların da kökenini oluşturmaktadır. Kapitalosen olarak da adlan-dırılan bulunduğumuz jeolojik çağın tüketim toplumuna dayanması, nesnelerin kullanım süre-lerinin azalması ve hızlıca atık vasfına geçmesini sağlamıştır. Bu çalışma giderek artan ekolo-jik sorunları, tüketim toplumunu ve yarattığı atık malzemenin araştırması ve geliştirilmesi açı-sından alan sunmaktadır. Geçmişten günümüze atık malzemenin felsefi, sosyolojik, fiziksel ve dijital olarak hayatımıza hangi alanlarda nasıl girdiğini ve sanattaki yansımalarını, dönüşüm süreçleri ile beraber anlatmaktadır. 
Çalışmanın birinci bölümünde çevresel ve ekolojik sorunlar araştırılıp, ekolojik bir sorun ola-rak atığın yol açtığı sorunlara değinilmiştir. Ayrıca Murray Bookchin, Felix Guattari ve Rosi Broidotti'nin ekolojik sorunlar karşısında yaklaşımlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde sa-natta ekolojik farkındalığın ortaya çıkışı ve malzeme olarak atığın sanatta kullanımı incelen-miştir. Son bölümde ise Türkiye güncel sanat pratiklerinde ekolojik farkındalığın sanata yan-sıması araştırılmış ve bu konuda üretim yapan bazı sanatçılara değinilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Antroposen, Kapitalosen, Ekolojik Farkındalık, Atık Malzeme, Güncel Sanat

Abstract:
This study was launched from the question of what art can do against ecological problems, and it aimed to apprehend the role of art and artists concerned about ecology and pay regard to the recycling processes. Contemporary art's ecological aspect is critical for its invitation to let the audience out of his/her passive role and to become an activist-audience.
Present neoliberal economy, which affects the planet to a high degree and profits from the commodification of every non-human being, creates a sexist and racist civilization model which sets the standards for everyone and all cultures. This model is also the origin of human-made ecological problems. Stemming from the consumer society, our geological age, also known as capitalocene, has led to a decrease in the life cycle of objects and rapidly turned them into waste. This study presents a space of research and development for escalating ecological problems, consumer society, and the waste material caused by it. It explains how the waste material has become part of different spheres of our lives and its reflections in art through the recycling processes from a philosophical, sociological, physical, digital perspective.
The first part of the study introduced environmental and ecological problems and addressed the ecological problems caused by waste. It also covered the perspectives on ecological problems by  Murray Bookchin, Felix Guattari, and Rosi Broidotti. In the second part, the emergence of ecological awareness in art and the use of waste in art as a material was examined. The last part researched the reflections of ecological awareness on the contemporary art practices in Turkey, and mentioned certain artists who address this subject.

Keywords: Anthropocene, Capitalocene, Ecological Awareness, Waste Material, Contemporary Art