TRT çocuk kanalındaki filmlerin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
Examining the films on TRT children's channel in the context of gender
Yazar: NİSA MİĞAL
Danışman: PROF. DR. AHMET ESKİCUMALI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Okul öncesi çağdaki çocuklar için üretilmiş pek çok televizyon kanalı, çocuklar için hazırlanan programlar ve web tabanlı içerikler vardır. Günümüzde çocuklar bu içeriklere rahatlıkla ulaşabilerek zamanlarının büyük bir kısmını bu içerikleri inceleyerek geçirmektedirler. Bu içeriklerin başında ise çizgi filmler gelmektedir. Çocuklar için üretilen bu içerikler hayali olarak geniş bir perspektife sahip oldukları için çocukları ve yetişkinleri bile etki altına almaktadır.

Çocukların bu içerikleri izlerken şahit oldukları eylemler, renkler ve objeler çocukları etkileyerek, bu etkiler çocukların yaşamlarına yansıyabilmektedir. Çocuklara yönelik bu program içeriklerinde ve çizgi filmlerde toplumsal cinsiyet ögelerinin yansıtılışı çocukların toplumsal cinsiyet konusundaki temellerinin oluşması bakımından önem arz etmektedir. Toplumsal cinsiyet kalıplarının çocukların hayatlarına yansımasında televizyonların, tabletlerin ve telefonların etkisi son derece fazladır. Toplumsal cinsiyet ögeleri çocuklara nasıl gösterilirse çocukların bu bağlamdaki düşünce ve davranışları da aynı ölçüde gelişir ve değişir. Televizyonda ve sanal ortamda bulunan çizgi filmler toplumsal cinsiyet kodlarıyla ilgili pek çok iletiye sahiptir. Çizgi filmlerde yer alan çoğu bilgi çocukların kimlik oluşumlarını şekillendirmektedir.

Araştırmamızda Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TRT'nin Çocuk Kanalındaki çizgi filmlerden olan dört çizgi filmin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi hedeflenmektedir. TRT Çocuk kanalından seçilen Yade Yade, Rafadan Tayfa, Pırıl ve Z Takımı çizgi filmleri seçilerek incelenmiştir. Yapılan çalışma nitel araştırma özelliklerini taşımaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılan araştırmada, göstergebilimsel analiz yöntemine de yer verilmiştir.

Abstract:
There are many television channels, programs for children and web-based content produced for preschool children. Today, children can easily access these contents and spend most of their time examining these contents. At the beginning of these contents are cartoons. Since these contents produced for children have a wide perspective, they affect even children and adults.

The actions, colors and objects that children witness while watching these contents can affect children and these effects can be reflected in children's lives. The reflection of gender elements in the contents of this program for children and in cartoons is important in terms of forming the basis of children's gender issues. Televisions, tablets and phones have a great impact on the reflection of gender stereotypes on children's lives. Just as the gender elements are shown to the children, the thoughts and behaviors of the children in this context also develop and change in the same way. Cartoons on television and in the virtual environment have many messages about gender codes. Most of the information in cartoons shapes children's identity formations.

In our research, it is aimed to examine four cartoons from the Children's Channel of TRT, the Turkish Radio and Television Corporation, in the context of gender. Yade Yade, Rafadan Tayfa, Pırıl and Z Team cartoons selected from TRT Children's channel were selected and examined. The study has the characteristics of qualitative research. Content analysis, one of the qualitative research methods, was used in the research, and the semiotic analysis method was also included.