Kontrolsüz Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda akromegali görülme sıklığı
Prevalence of acromegaly in patients with uncontrolled Type 2 diabetes mellitus
Yazar: MÜNİRE TOPALAK SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED KIZILGÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Amaç: Daha önce milyonda yaklaşık 40 vaka olarak bildirilen akromegalinin
prevalansı zamanla artmıştır ve daha yeni çalışmalarda milyonda 85-133 vaka
arasında olduğu bildirmektedir. Fakat akromegalinin gerçek prevalansı şu anda
düşünülenden önemli ölçüde daha yüksek olabilir ve genel popülasyonda milyonda
400 ila 1.000 vaka arasında bir değere ulaşabilir. Akromegali hastalarının önemli bir
kısmında glukoz intoleransı veya diabetes mellitus görülmektedir ve akromegali
sıklığının tip 2 diabetes mellituslu hastalarda normal popülasyona göre daha yaygın
olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızdaki amaç glisemik kontrolü kötü olan tip 2
DM'li hastalarda akromegali sıklığını değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: 2019-2021 yılları arasında Endokrinoloji ve Metabolizma
Hastalıkları Polikliniği' ne başvuran, yaşları 19 ile 97 arasında değişen, glisemik
kontrolü kötü olan 504 Tip 2 DM'li hastanın dosya verileri retrospektif olarak
değerlendirildi. Hastaların antropometrik, demografik, laboratuvar özellikleri,
görüntülemeleri ve serum IGF-1 düzeyleri incelendi.

Bulgular: Çalışmaya 310'u kadın, 194'ü erkek toplam 504 diyabetik hasta
dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 57.69±10.84, ortalama diyabet süresi
9.75±7.70 yıl ve ortalama HbA1c değeri %11.12±2.30 olarak saptandı. Hastaların
248'inde (%49.2) hipertansiyon, 359' unda (%71.2) dislipidemi, 127' sinde (%25.1)
koroner arter hastalık öyküsü vardı. Çalışmadaki 504 hastadan 2'sinde yüksek serum
IGF-1 seviyeleri izlendi. Serum IGF-1 seviyeleri yüksek olan bu 2 hastaya OGTT
ve/veya hipofiz MRG yapıldı. IGF-1'i yüksek, OGTT'de nadir BH değeri 0.88
ng/mL olan, hipofizer mikroadenom ve hafif akromegali fenotipi olan 1 hastaya
(%0.19) akromegali tanısı konuldu.

Sonuç: Glisemik kontrolü iyi olmayan tip 2 diyabetik hasta popülasyonunda
akromegali sıklığı normal popülasyonda görülene göre daha yüksek bulunmuştur. Bu
çalışma, özellikle akromegali fenotipinin eşlik ettiği glisemik kontrolü iyi olmayan
T2DM'li hastaların serum IGF-1 düzeylerini ölçerek akromegali açısından
taranmasının yararlı olabileceğini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Akromegali, Diabetes Mellitus, IGF-1

Abstract:
Objective: The prevalence of acromegaly, which was previously reported as
approximately 40 cases per million, has increased over time, and more recent studies
have reported it to be between 85-133 cases per million. However, the true
prevalence of acromegaly may be significantly higher than currently thought,
reaching between 400 and 1.000 cases per million in the general population. Glucose
intolerance or diabetes mellitus is observed in a significant proportion of patients
with acromegaly, and the frequency of acromegaly is thought to be more common in
patients with type 2 diabetes mellitus than in the normal population. The aim of our
study is to evaluate the frequency of acromegaly in patients with type 2 DM with
poor glycemic control.

Materials and Methods: File data of 504 patients with type 2 DM, aged
between 19 and 97 years, who applied to the Endocrinology and Metabolism
Diseases Polyclinic between 2019-2021 and had poor glycemic control, were
evaluated retrospectively. Anthropometric, demographic, laboratory characteristics
and serum IGF-1 levels of the patients were examined.

Results: A total of 504 diabetic patients, 310 female and 194 male, were
included in the study. The mean age of the patients was 57.69±10.84, the mean
diabetes duration was 9.75±7.70 years, and the mean HbA1c value was
11.12±2.30%. Of the patients, 248 (49.2%) had hypertension, 359 (71.2%) had
dyslipidemia, and 127 (25.1%) had coronary artery disease. Elevated serum IGF-1
levels were observed in 2 of 504 patients in the study. OGTT and/or pituitary MRI
were performed in these 2 patients with high serum IGF-1 levels. Acromegaly was
diagnosed in 1 patient (0.19%) with high IGF-1, rare GH value of 0.88 ng/mL on
OGTT, pituitary microadenoma and mild acromegaly phenotype.
Conclusion: The frequency of acromegaly was found to be higher in the type
2 diabetic patient population with poor glycemic control than in the normal
population. This study supports that screening for acromegaly by measuring serum

IGF-1 levels in patients with T2DM with poor glycemic control, especially
accompanied by the acromegaly phenotype, may be beneficial.

Keywords: Acromegaly, Diabetes Mellitus, IGF-1