Bitki gelişimini teşvik edici bakterilerin çörek otu türlerinin (Nigella sativa ve Nigella damascena) tohumlarında kimyasal içerik ve bitki gelişmesine etkileri
Effects of plant growth-promoting rhizobacteria on the seed chemical structure and plant growth of black cumin species (Nigella sativa and Nigella damascena)
Yazar: SEVİM AKÇURA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÇAKMAKÇI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doymuş yağ asitleri = Saturated fatty acids ; Esansiyel yağlar =   ; Tohum yağları = Seed oils ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Uçucu yağ bitkileri = Essential oil plants ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Yağ bitkileri = Oil crops ; Yağlı tohumlu bitkiler = Oilseed plants

Özet:
Bu araştırma, kontrol (bakteri ve gübresiz), kimyasal gübre (8 kg/da azot ve 4 kg/da K2O), çiftlik gübresi (ÇG: 3 ton/da), bir bitki büyüme düzenleyicisi (indol asetik asit, IAA), iki ticari mikrobiyal gübre (BMusaVita ve BMusaGreen) ve azot fikseri, fosfat çözücü, ACC deaminaze ve indol asetik asit üretici bakterilerden oluşturulan altı tekli (Pseudomonas fluorescens RC512, P. fluorescens RC536, P. fluorescens RC481, Bacillus licheniformis RC502, Bacillus megaterium RC16 ve Bacillus subtilis RC210), bir ikili (B. subtilis RC17 + RC512), dört üçlü (RC481 + RC210 + RC16, RC536 + RC210 + RC16, RC536 + RC17 + B. megaterium RC32 ve RC512 + B. megaterium RC07 + Pantoea agglomerans RC58) ve iki adet dörtlü (RC481 + RC210 + RC32 + RC502 ve RC536 + RC502 + Bacillus atrophaeus RC542 + Bacillus coagulans RC65) bakteri aşılamasının Balıkesir Burhaniye'de tarla koşullarında Nigella sativa ve Nigella damascena çörek otu türlerinde gelişme, tohum verimi, uçucu ve sabit yağ oranı, verimi ve kompozisyonu üzerine etkisinin test edilmesi amacıyla iki yıl süreyle yürütülmüştür. Denemeler her iki türde yanyana ayrı ayrı iki deneme seti halinde tesadüf blokları deneme desenine göre ondokuz uygulama ve üç tekekürrürlü olarak kurulmuştur. Bakteriyel etkinlik, aşılayıcı suşuna, tekli, ikili, üçlü ve dörtlü kombinasyonlara, çörek otu türüne ve değerlendirilen parametrelere bağlı olarak değişmiştir. Tekli ve çoklu yeni bakteri formülasyonlarından yüksek etkinlik gösterenler çörek otu gelişmesi, tohum, sabit ve ucucu yağ verim ve komponentlerini denemede kullanılan çiftlik gübresi, ticari biyolojik gübre ve kimyasal gübrelemeye eşit veya daha fazla artırabilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, özellikle yeni ACC deaminaze ve indol asetik asit üretici, azot fikseri ve fosfat çözücü bakterilerden oluşturulan RC512+RC17, RC481+RC210+RC16, RC512+RC07+RC58, RC481+RC210+RC32+RC502 ve RC536+RC542+RC65+RC502 formülasyonları Nigella sativa ve Nigella damascena çörek otu türlerinde kapsül sayısı, kapsülde tane ağırlığı, tohum verimi, sabit yağ oranı ve verimi, uçucu yağ verimi, oleik asit ve linoleik asit gibi sabit yağ bileşenleri ile p-cymene, sabinen, β-elemene, γ-terpinene ve thymoquinone gibi uçucu yağ bileşenleri dahil gelişmeyi teşvik etmiştir.

Abstract:
The objective of this study was to evaluate possible effects of control (without inoculation and any fertilizer application) chemical fertilizer (nitrogen 8 kg da-1 and K2O4 kg da-1), farmyard manure (FM: cattle manures 30 t ha-1), one plant growth regulators (Indole 3-acetic acid, IAA), two commercial liquid bio-fertilizer (BMusaVita and BMusaGreen) and IAA-producing, ACC deaminase-containing, N2-fixing, and P-solubilizing bacteria based bio-fertilizers in six single (Pseudomonas fluorescens RC512, P. fluorescens RC536, P. fluorescens RC481, Bacillus licheniformis RC502, Bacillus megaterium RC16 and Bacillus subtilis RC210), one dual (RC512 + B. subtilis RC17), four triple (RC481 + RC210 + RC16, RC536 + RC210 + RC16, RC536 + RC17 + B. megaterium RC32 and RC512 + B. megaterium RC07+ Pantoea agglomerans RC58), and two quadruple combinations (RC481 + RC210+ RC32 + RC502 and RC536 + RC502 + Bacillus atrophaeus RC542 + Bacillus coagulans RC65) growth, seed yield, essential and fixed oil ratio, yield and composition of Nigella sativa and Nigella damascena black cumin cultivars under field conditions of Burhaniye/Balıkesir, in two years. The experiments were arranged as two separate sets side by side in both species according to completely randomized block design with nineteen treatments and three replicates. Bacterial efficiency was variable and depended on the inoculants strain, single, double, triple, and quadruple combinations, black cumin species and parameters evaluated. Of the effective the single and multi-bacterial v-new formulations tested consistently gave growth, seed, fixed and essential yields and its components of black cumin equal to or higher than farmyard manure, commercial biofertilizer, and chemical fertilizers applied. Trial results show that inoculation with newly bacteria-based formulation of IAA-producing, N2-fixing and P-solubilizing bacterial strain especially RC512+RC17, RC481+RC210+RC16, RC512+RC07+RC58, RC481+RC210+RC32+RC502 and RC536+RC542+RC65+RC502 stimulated overall plant growth, including number of capsules, the number of seeds in the capsule, seed yield, fixed oil ratio and yield, plant height, trunk diameter, drug and fresh herb yield, essential oil yield, and fixed oil components such as oleic acid and linoleic acid, and essential oil components such as linoleic acid, p-cymene, sabinene, β-elemene, γ-terpinene, thymoquinone of Nigella sativa and Nigella damascena black cumin cultivars.