Demokrat Parti Dönemi Isparta milletvekilleri ve meclis faaliyetleri (1950-1960)
Democrat Party Peri̇od Isparta national assemnly and assembly activities (1950-1960)
Yazar: FATİH MESUT BAŞATA
Danışman: PROF. DR. NEVZAT TOPAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Demokratik Parti = The Democratic Party ; Isparta = Isparta ; Meclis konuşmaları = Conversations of parliament ; Milletvekili = Deputy ; Siyasi tarih = Political history ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Türk siyasetinde Cumhuriyetin ilan edilmesiyle beraber bazı değişiklikler meydana gelmiştir. Siyaset anlayışında demokratik bir düşünce yapısı hâkim olmaya başlamıştır. Bu yeni dönemin ilk partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye Millet Meclisinin faaliyete başladığı dönem içerisinde Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuş ve ülke yönetiminde söz sahibi olarak iktidarda kalmıştır. İkinci bir partinin kurulup meclis içerisindeki muhalefet ortamını oluşturmak için çok fazla beklenmeyerek meclisin kurulumunun yaklaşık bir buçuk sene sonrasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası siyasette önemli bir yere sahip olmuştur. 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası o dönemin şartlarına fazla ayak uyduramayarak siyaset hayatındaki yeri kısa sürerek kapatılmıştır. 1950 yılına kadar ise Cumhuriyet Halk Partisi tek başına iktidarda kalarak siyasette söz sahibi olmuştur. Türk siyasetinde Demokrat Partinin siyasi hayatta yerini almasıyla beraber Türkiye Cumhuriyeti tarihinde siyasi anlamda farklı gelişmeler yaşanarak Cumhuriyet Halk Partisinden daha da uzun sürecek olan tek partili döneme geçilmiştir. Demokrat Parti güçlenerek girdiği 1950 seçimlerinde 27 yıl süren CHP iktidarını geride bırakarak 10 yıl sürecek olan uzun süreli yönetim sürecine girmiştir. 27 Mayıs 1960 Askerî Müdahale ile Demokrat Parti süreci sona ermiş ve çok partili hayat düzeni değişmiştir. DP 1950, 1954, 1957 yıllarında yapılan seçimlerde ülkeyi tek başına yönetme gücüne sahip olmuştur. Isparta'da ise bu 9,10 ve 11. Dönemlerde Demokrat Partiden 5 milletvekilli seçilmiştir. Bu dönemlerde Isparta'yı diğer partilerle beraber toplam 9 milletvekili temsil etmiştir. Bu seçilen milletvekillerinin arasında eğitim ve hukuk alanında görev alan kişiler yer almıştır. Bu tez içerisinde de dokuz milletvekilinin hayatı, meclis faaliyetleri incelenmiş ve bulunmuş oldukları komisyonlar,  meclis içerisinde ki konuşmaları yer almaktadır.

Abstract:
With the proclamation of the Republic, some changes occurred in Turkish politics. A democratic mentality began to dominate the understanding of politics. The first party of this new era, the Republican People's Party, was founded by Mustafa Kemal Atatürk during the period when the Turkish National Assembly began to operate and remained in power as a voice in the country's administration. About one and a half year after the establishment of the parliament, the Progressive Republican Party had an important place in politics in order to establish a second party and to create an opposition environment in the parliament. The Progressive Republican Party, which was founded in 1924, the Free Republican Party, which was founded in 1930 could not keep up with the conditions of that period, and were closed after a short political lifetime. Until 1950, the Republican People's Party remained in power alone and had a say in politics. With the Democrat Party taking its place in Turkish politics in political life, different political developments were experienced in the history of the Republic of Turkey, and a single-party period, which would last even longer than the Republican People's Party, started. In the 1950 elections, the Democratic Party got stronger and left behind the RPP power that lasted for 27 years, and entered a long-term management process that would last for 10 years. With the May 27, 1960 Military Intervention, the Democratic Party process ended and the multi-party life order changed. The DP had the power to rule the country alone in the elections held in 1950, 1954 and 1957. In Isparta, 5 deputies from the Democratic Party were elected in the 9th, 10th and 11th terms. During these periods, a total of 9 deputies represented Isparta together with other parties. Among these elected deputies were people working in the fields of education and law. In this thesis, the lives of nine deputies, their parliamentary activities are examined and the commissions they were in and their speeches in the parliament are included.