Uluslararası hukuk ve Avrupa Birliği Hukuku açısından Kıbrıs sorunu
Cyprus issue in the framework of international law and European Union Law
Yazar: BAHADIR BUMİN ÖZARSLAN
Danışman: PROF. DR. IŞIL ÖZKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Uluslararası Hukuk ve Avrupa Birliği Hukuku Açısından Kıbrıs SorunuBahadır Bumin ÖZARSLANDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüKamu Hukuk Ana Bilim DalıAvrupa Birliği Hukuku BölümüYeryüzündeki en stratejik yerlerden biri olan Kıbrıs, üzerinde uzun yıllardırsorun yaşanan ve çözüm bulunamayan bir adadır. Ada'da iki ayrı toplumun bulunması,bu toplumların anavatanları ile olan sıkı bağları ve büyük devletlerin çıkarları, sorununçözümsüz kalmasında en önemli etkenlerdir. Sorunun hukuki boyutu, bu çatışma vetartışmaların gerisinde kalmıştır.Bugüne kadar Ada üzerinde uzlaşma sağlanmış tek model olan ?KıbrısCumhuriyeti?, 1959-1960 Antlaşmaları sonucunda ortaya çıkmıştır. Kendine has biryapısı olan bu devlet, uluslararası antlaşmalar yoluyla kurulmuş bir devlettir. Sorununçok boyutlu ve çok taraflı olması sebebiyle, klasik bir devletin bazı özelliklerine sahipdeğildir. Sınırlı bir egemenliğe sahip olan bu devlet ve kurulan düzen, garantörülkelerin güvencesi altındadır. Her iki toplum da bu devletin ortağıdır, sayıca az olanKıbrıslı Türkler, azınlık statüsünde değildir. 1960 yılından, fiilen 1963 yılına kadardevam eden bu sistemin ardından, Ada üzerinde kalıcı bir çözüm sağlanamamıştır. Budevleti ortaya çıkaran antlaşmalara yönelik, hukuki geçersizlik iddiaları ilerisürülmüştür. Daha çok, siyasi bir takım hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik buiddialar, hukuki olmaktan uzaktır ve inandırıcı değildir.Kıbrıs sorununa AB'nin taraf olması, 1990 yılında başlar. Kıbrıslı Rumlar'ınAB'ye üyelik müracaatıyla başlayan bu süreç, 2004 yılında Rumlar'ın üye olmaları iletamamlanır. AB, 1959-1960 Antlaşmaları'nı dikkate almamış ve Rumlar'ı AB'ye, bütünKıbrıs'ı temsilen üye olarak kabul etmiştir. Söz konusu antlaşmalara aykırı olan üyeliksüreci ile Türkiye'nin 1999'da AB'ye adaylığı ile başlayan süreç, eş zamanlı olarakgelişmiştir. Bu süreçte, AB'nin Türkiye ile ilgili resmi belgelerinde, Kıbrıs sorununa dadeğinilmiştir. Belgeler incelendiğinde, Türkiye ve KKTC'den, sorunun çözümünde daha1büyük bir çaba beklendiği görülmektedir. AB'nin talebi doğrultusunda, ?ANNANPLANI?nın KKTC tarafından kabul edilmesi, buna karşın Rumlar tarafındanreddedilmesi bile, bu tek taraflı bakış açısını değiştirmemiştir. Sorunun çözümsüzkalmasında, AB'nin tek taraflı bakış açısı kadar, hukuki boyutun yeterinceönemsenmemesi de etkilidir. Bu çalışmanın amacı da, sorunun çözümünde hukukunetkisine dikkat çekmektir.Anahtar Kelimeler: 1) Kıbrıs 2) Uluslararası Hukuk 3) 1959-1960 Antlaşmaları4) Avrupa Birliği 5) Avrupa Birliği Hukuku2

Abstract:
Cyprus Issue In The Framework of International Law and European Union LawBahadır Bumin ÖZARSLANDokuz Eylül UniversityInstitute of Social SciencesDepartment of Public LawEuropean Union LawCyprus, one of the most strategic lands on the world, is an island on which thereis a lasting and unsolvable problem for years. Existing of two communities on the island,the tight links to their motherlands of these communities and the interests of thedeveloped states are the most important facts in this unsolution. The legal dimension ofthis problem is behind these conflicts and disputes.?Republic of Cyprus?, which is the unique agreed model up to now, has occuredin the result of 1959-1960 treaties. This state, which has a sui generis structure, has beenfounded in the result of the international treaties. Since the problem has manydimensions and many sides, this state has not some features of a classic state. This state,which has a limited sovereignty, and the founded regularity are under the guarantee ofthe guarantor states. Both communities are the partners of this state. Turkish Cypriots,which are less in number, are not in the statues of a minority. After this system, which isextended from 1960 to 1963, a permanent solution has not been provided yet. Someclaims about the legal invalidity have put forward to the treaties that occured the state.These claims are mostly aiming to realize some political purposes. They are far fromlegality and they are not believable.EU has been a side since 1990 in Cyprus problem. This process started with themembership application of Greek Cypriots to EU and was completed with themembership in 2004. EU didn?t take the 1959-1960 treaties into consideration andaccepted Grek Cypriots into EU, as the representative of whole island. The illegalmembership process according to the treaties at issue and the process of Turkey?scandidacy to EU, begining in 1999, has grown up isochronal. In the official documents ofEU about Turkey, it has also been touched on Cyprus problem. When the documents1are examined, it can be seen that more efforts have been expected for solution in Cyprusproblem from Turkey and TRNC. In spite of having accepted of ?ANNAN PLAN? byTRNC according to the demands of EU and contrarly having refused by Grek Cypriots,EU hasn?t changed her mono-side view. Considering less importance to the legaldimension of the problem is as efficient as EU?s mono-side view in remaining the Cyprusproblem unsolved. Also this study?s purpose is to take the effect of law intoconsideration in solving Cyprus problem.Key Words: 1) Cyprus 2) International Law 3) 1959-1960 Treaties4) European Union 5) European Union Law2