Türk sosyal güvenlik hukukunda fiili hizmet süresi zammı
Actual service term increment in Turkish social security law
Yazar: TARIK ZİYA TEZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KÖME AKPULAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bazı mesleklerin muhtevasında barındırdığı mesleki risk ve güçlükler nedeniyle diğer mesleklere göre objektif olarak daha zor olduğu kabul edilmektedir. 
Bunun içindir ki sosyal güvenlik sistemimiz bu meslek mensubu sigortalıların daha erken ve daha kolay emekli olabilmeleri için özel hükümler getirmiştir. 
Bu çalışmada, sosyal güvenlik sistemimizde sigortalıya getirmiş olduğu fayda ile öne çıkan, sigortalının prim ödeme gün sayısı yükselten ve belli koşullarla sigortalının tamamlaması gereken yaş koşulunda belli indirimler öngören ve uygulamada daha çok yıpranma süresi (payı) olarak adlandırılan fiili hizmet süresi zammı üzerinde durulacaktır. 
Bu kurum, ülkemizde sosyal güvenliğe ilişkin temel Kanun olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 40.maddesinde ve bu maddeye dayanılarak çıkarılmış olan Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'te ve Sosyal Güvenlik Kurumunca yayımlanan alt mevzuatta hüküm altına alınmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde, fiili hizmet süresi, farazi sigortalılık ve fiili hizmet süresi zammı kavramları incelenecek ve bu kavramların 506 ve 5434 sayılı Kanun dönemlerindeki tarihi gelişimi üzerinde durulacaktır. İkinci bölümde, 5510 sayılı Kanuna göre fiili hizmet süresi zammı yararlanma şartları açıklanacaktır. Üçüncü bölümde, fiili hizmet süresi zammından yararlanan sigortalılara getirilen haklar incelenecektir. Son olarak dördüncü bölümde, fiili hizmet süresi zammı ile ilgili 
uygulamada karşılaşılabilecek nitelikli durumlar üzerinde ve fiili hizmet süresine tabi 
çalışmanın tespiti davası üzerinde durulacaktır.

Abstract:
Some occupations are known to be much more challenging and difficult due to 
their nature in comparison to the other occupations. Therefore, our social security 
system has brought provisions enabling those working in these hazardous and arduous 
jobs, to retire earlier and easier. 
In this thesis, actual service term increment known for its inurements for social 
insurants, enables to increase the number of paid premium days of insurants, ensures 
to decrease the retirement age under some circumtances, will be examined.
This term is ensured by Social Insurances and General Health Insurance 
Statute, Law Number 5510 article 40, which is also the primary statute for socical 
security, and regulations and by-laws issued by Social Security Institution with regard 
to this article.
In this study, primarily, the terms of actual service term and actual service term 
increment and the historical development process of these terms will be elaborated. In 
the second section of this study, the conditions to benefit from the actual sevice term 
increment in accordince with the Law Number 5510, will be dwelled on. In the third 
section of this study, what rights and privilages are regulated for the the social 
insurants who benefit from actual service term increment, will be discoursed. In the 
forth and the last section of this study, the spesific and featured cases and declatory 
lawsuit of work associated with actual service term incerement will be elaborated.