Venöz kan alma sürecinde hemşirelerin bilgi düzeyleri ile uygulama becerilerinin karşılaştırılarak hatalarının belirlenmesi
Identifying errors by comparing nurses' knowledge levels and practice skills during the venous blood collection process
Yazar: TUĞBA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Venöz kan alma sürecinde hemşirelerin bilgi düzeyleri ile uygulama becerilerini karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın anket uygulamaları Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü'nde venöz kan alma sürecinde aktif yer alan ve erişkin hizmeti verilen alanlarda çalışan 310 hemşire ile 01.10.2023-31.12.2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Türk Biyokimya Derneği'nin Venöz Kan Alma Kılavuzu doğrultusunda hazırlanan teorik bilgileri içeren ''Bilgi Düzeyi Belirleme Testi'' uygulanmış ve CLSI GP41-A6 kılavuzu esas alınarak hazırlanmış ''Gözlemsel Anket Formu'' ile gözlem yapılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Venöz kan alma sürecine yönelik uygulanan bilgi testine verilen doğru yanıt oranı %68.03 olarak belirlenirken, gözlem formunda yer alan uygulamaların doğru yapılma oranı %50.31 olarak belirlenmiştir. Kadınların bilgi testi ve gözlemde erkeklerden daha başarılı oldukları, eğitim durumunun sonuçları olumlu etkilediği, eğitime ihtiyaç duyduğunu belirten grubun testlerde daha başarılı olduğu, yaş ve deneyimin her iki testte de olumlu etki ettiği, deneyimle beraber uygulamada doğru oranının düştüğü gözlemlenmiştir. Gözlem sonunda; eldiven kullanım oranı %70, kan alma tüplerinin alt-üst edilerek karıştırılması %24, turnikenin kan akımı başladığında gevşetilmesi %18, el hijyeni uygulama oranı %11, içerden dışarıya dairesel hareketlerle silme oranı %38, tüplerin çizgiye kadar doldurulma oranı %50, işlem öncesi doğru kimliklendirme %56, hasta hazırlığının sorgulanması %36, malzemelerin son kullanma tarihlerinin kontrolü %16, yumruğun kan akımı başladığında gevşetilme oranı %40, dezenfeksiyon sonrası işlem bölgesinin kurumasının 30 saniye beklenmesi %5, tüplerin hastanın yanına gelmeden barkodlanma oranı %84, hasta hazırlığının sorgulanma oranı %22 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Venöz kan alma sürecinde hemşirelerin bilgi düzeylerinin uygulamaya yeterince aktarılamadığı, bilgi testinde genel başarı düzeyinin gözlem sonuçlarına göre daha yüksek olduğu, doğru bilgi ve yanlış uygulamaların görüldüğü, hemşirelerin bilgi düzeylerinin artırılması ve uygulama becerilerinin geliştirilmesi noktasında eğitimin gerekliliği ve sürekliliğinin önemi ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi ve uygulama becerisi, hemşire, venöz kan alma

Abstract:
Aim: In the process of venous blood collection, it is aimed to compare the knowledge levels of the nurses and their application skills.
Material and Method: The survey applications of this study, which is of the descriptive type, were active in the venous blood collection process at the Directorate of Health Research and Application Center of Ataturk University and between 310 nurses working in adult service areas and 01.10.2023-31.12 conducted. The ''Box Level Determination Test'', which contains the theoretical information prepared in line with the Venous Blood Collection Guide of Turkish Biochemistry Association, was applied and prepared on the basis of the CLSI GP41-A6 guide by making observations with ''O Observational Survey Form'' results are compared.
Results: The correct response rate to the information test for venous blood collection is determined as 68.03%, while the correct application rate in the observation form is determined as 50.31. The fact that women are more successful in information testing and observation than men, that the educational status positively affects the results, that the group that states that it needs education is more successful in tests, that age and experience have a positive effect on both tests, and that the results of the test, with experience, it has been observed that the correct rate of application has decreased. At the end of the observation; glove utilization rate is 70%, mixing of tubes by under-stepping is 24%, turnstile loosening when blood flow starts 18%, hand hygiene application rate is 11%, wiping rate from inside to outside by circular movements is 38, filling to line rate 50%, accurate identification 56% before the procedure, questioning of patient preparation 36%, control of expiry dates of materials 16%, relaxation rate of the fist when blood flow starts 40, waiting 30 seconds for the post-disinfection treatment area to dry is 5%, the barcoding rate of the tubes before the patient is near 84% and the questioning rate of patient preparation is 22.  
Conclusion: In the process of venous blood collection, the knowledge levels of the nurses cannot be sufficiently transferred to the application, the general level of success in the information test is higher than the observation results, accurate information and incorrect practices are seen, and, the importance of the necessity and continuity of education has been revealed in increasing the knowledge levels of nurses and developing their application skills.
Key Words: Knowledge level and ability to apply, nurse, venous bloodletting