Herat Nehri'ndeki (Hari Rud, Afganistan) diyatome topluluklarının ekolojik tercihleri
Ecological preferences of diatom assemblages in Herat(Hari Rud, Afghanistan) River
Yazar: MOSTAFA MOHAMMADI
Danışman: PROF. DR. ABUZER ÇELEKLİ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyoindikatör = Bioindicator ; Ekoloji = Ecology ; Limnoloji = Limnology

Özet:
Nehirler için kapsamlı bir biyodeğerlendirme planı oluşturmak için, baskın/belirteç
türleri ve ekolojik tercihlerini belirlemek hayati öneme sahiptir. Bu amaçla, Aşağı Hari
Rud Nehri Havzasını 2023'ün yağışlı Mayıs ve kurak Temmuz ayları arasında bir vaka
çalışması olarak kullanarak, insan kaynaklı önemli rahatsızlıklara maruz kalan
ekosistemler için sağlam ekolojik değerlendirme yöntemleri geliştirmeyi
amaçlanmıştır. Kanonik uygunluk analizi, elektriksel iletkenlik (Eİ), çözünmüş
oksijen, orto-fosfat (PO4) ve nitratın (NO3) havzadaki diyatome türlerinin mekânsal
dağılımı üzerinde önemli etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Nitzschia brevissima,
Nitzschia capitellata, Nitzschia umbonata, Nitzschia palea, Nitzschia dissipata ve
Navicula cryptocephala gibi kirlilik tolere edebilen türler, EC ve PO4 ile yakın
ilişkilere sahiptir ve Joi Injil ve Karbar akarsuları ile bütünleşmiştir. Örnekleme
istasyonları arasında özellikle Hari Rud Nehri S1 ve S2, Cymbella excisa,
Achnantidium minutissimum, Diatoma moniliformis, Cymbella affinis ve Meridion
circulare gibi kirlilik duyarlı diatom türlerini sergilemektedir. Farklı ekorejyonel
diatom metrikleri, Aşağı Hari Rud Nehri havzasında yüksekten kötü ekolojik duruma
kadar farklı skorlar sergilemektedir. Bu çalışmanın bulguları, bölgesel olmayan diatom
indekslerinin kullanımını düşünmeden önce, bölgesel diyatomlara ve bunların farklı
konumlardaki ideal hayatta kalma aralıklarına ilişkin anlayışımızı geliştirmek için
otoekolojik araştırmalar yürütmenin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
To build a thorough bioassessment plan for rivers, it is imperative to identify the
dominant/indicator species and ascertain their ecological preferences. This study
aimed to develop robust ecological assessment methods for ecosystems that undergo
substantial human-caused disturbances, using the Hari Rud River Basin as a case study
between the wet May and dry July of 2023. Canonical correspondence analysis
revealed that electrical conductivity (EC), dissolved oxygen, ortho-phosphate (PO4),
and nitrate (NO3) had substantial impacts on the spatial distribution of diatom species
in the basin. Relatively pollution-tolerant species, including Nitzschia brevissima,
Nitzschia capitellata, Nitzschia umbonata, Nitzschia palea, Nitzschia dissipata, and
Navicula cryptocephala had close relationships with EC and PO4, integrated with Joi
Injil and Karbar streams. Of the sampling stations, especially Hari Rud River1 and 2
exhibited pollution-sensitive diatom species, including Cymbella excisa,
Achnantidium minutissimum, Diatoma moniliformis, Cymbella affinis, and Meridion
circulare. Various eco-regional diatom metrics exhibited distinct scores, indicating a
range of ecological statuses in the Lower Hari Rud River basin, from high to bad
ecological status. Findings of the current study emphasize the need to conduct autoecological investigations to enhance our understanding of regional diatoms and their
ideal survival ranges in different locations before considering the use of non-regional
diatom indices.