9-14 yaş arası çocukların tüketici bireyler olarak sosyalleşmeleri
Socialization of 9-14 ages children as consumer person
Yazar: SEDA TAŞ
Danışman: PROF. DR. DOLUNAY ŞENOL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyalleşme = Socialization ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Tüketim eğilimi = Consumption pattern ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Günümüzde tüketimin toplumsal ilişkiler üzerindeki belirleyiciliği artmaktadır. Bu durum tüketici gruplarını ve tüketici davranışlarını çeşitlendirmektedir. Tüketim toplumunun yaygınlaşması çocuklar üzerinde de etkili olmuştur. Kâr arttırma hedefinde olan kapitalist sistem çocukları yeni tüketiciler olarak üreticilerin hedef kitlesi haline getirmiştir. Üretici firmalar, tüketim mekânlarında çocuklara yönelik tüketim nesnelerine daha çok yer vermeye başladılar. Bununla birlikte çocuk modası ve pazarlama stratejileri önem kazanmış, çocukların istek ve ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik çalışmalar da yapılmaya başlanmıştır.

Çocuklar, geleceğin tüketicileri olarak tüketime bağlanmakta ve yetişkin olduklarında çocuklarına kazandırdıkları tüketim alışkanlıkları ile de çarkı devam ettirmeye aday olmaktadırlar. Bu nedenle yeni oluşan çocuk pazarı ve bu pazarda çocukların durumu her geçen gün daha önemli hale gelmektedir. Çocuklar yeni tüketim davranışlarıyla birlikte yeni roller kazanmaktadırlar. Bu çalışmada, çocukların tüketici bireyler haline gelip gelmedikleri sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu doğrultuda çocukların tüketim toplumsallaşması aile, arkadaş grubu, kitle iletişim araçları ve boş zaman değerlendirme gibi toplumsallaşma araçları gözetilerek değerlendirilmektedir. Çalışmada çocukların toplumsallaşma araçları ile kurdukları ilişkiler ve bu ilişki neticesinde hangi değer ve davranışları edindikleri yorumlanmaktadır.

Araştırma, nitel araştırma yöntemine göre tasarlanmış ve araştırmanın verileri derinlemesine görüşmeler ile elde edilmiştir. Veriler analiz edilirken araştırmanın problem cümleleri doğrultusunda çocukların nasıl bir tüketim toplumsallaşması yaşadıkları, tüketim toplumsallaşması karşısında ne derece aktif özneler haline geldikleri ve tüketim toplumsallaşması sonucunda hangi tüketim değer ve davranışlarını kazandıkları değerlendirilmektedir.

Çalışmada ulaşılan temalar bir arada değerlendirildiğinde, çocukların tüketici bireyler haline geldikleri görülmüştür. Çocuklar tüketim kültürünün değerleriyle erken yaşta tanışmaktadırlar; ancak ekonomik bağımlılıkları, onların yetişkin bireyler gibi tüketmelerini engellemektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Çocukluk, Tüketim, Sosyalleşme, Tüketim Kültürü

Abstract:
Today, the decisiveness of consumption on social relations is increasing. This situation diversifies consumer groups and consumer behavior. The expansion of the consumer society has also had an impact on children. The capitalist system, which aims to increase profits, has made children the target group of producers as new consumers. Producer companies have begun to give more space to children's consumption objects in their consumption spaces. In addition, children's fashion and marketing strategies have gained importance and efforts to determine the needs and desires of children have begun to be made.

Children are connected to consumption as the consumers of the future and they become candidates to continue the system with the consumption habits they acquire when they become adults. Therefore, the emerging child market and the situation of children in this market is becoming more and more important. Children gain new roles with their new consumption behaviors.

In this study, the answer to the question whether children have become consumers or not was sought. Accordingly, consumer socialization of children was evaluated by considering socialization tools such as family, friends, mass media and recreational activities. In this study, the relations that children established with socialization tools and what values and behaviors they acquired as a result of these relations were interpreted.

The research was designed according to the qualitative research method and the data of the research was obtained through in-depth interviews. In the analysis of the data, how the children experienced consumer socialization, how active subjects they became against consumer socialization and which consumption values and behaviors they acquired as a result of the consumer socialization were evaluated.

When the themes reached in the study were evaluated together, it was seen that children became consuming individuals. Children are introduced to the values of consumer culture at an early age; however, their economic dependence prevents them from consuming as adult individuals.

Keywords: Child, Childhood, Consumption, Socialization, Consumer culture