Hayat boyu öğrenmede uzaktan eğitim tutum ölçeği geliştirme
Development of distance education attitude scale in lifelong learning
Yazar: FETİYE AYKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Yapı geçerliği = Construct validity ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Amaç: Son zamanlarda uzaktan eğitimin çeşitli alanlarda kullanımının arttığı görülmektedir. Mesleki gelişim sürecini de kapsayan hayat boyu öğrenme etkinliklerinde uzaktan eğitim ile ilgili geçerlik ve güvenilirliği çalışılmış ölçeklerin kısıtlılığı dikkat çekmektedir. Bu araştırmada hayat boyu öğrenmede uzaktan eğitim tutum ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipteki bu araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışmakta olan 260 hekim ile yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması sonrasında 58 maddelik madde havuzu oluşturularak 8 uzmanın görüşüne sunulmuştur. 5'li Likert tipinde bir ölçek tasarlanmıştır. Görünüş ve kapsam geçerliliği Lawshe tekniği ile; yapı geçerliliği açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile sağlanmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizlerinde madde analizi, test-tekrar test yöntemi, Cronbach Alfa, Spearman-Brown ve Guttman Split-Half katsayıları kullanılmıştır.
Bulgular: Kapsam geçerlilik indeksi 0,92 olarak hesaplanmıştır. 30 hekime uygulanan 48 maddelik pilot uygulama sonucunda örneklem grubuna uygulanacak 37 maddelik taslak ölçek oluşturulmuştur. Nihai ölçekte madde-toplam korelasyonları 0,443 ile 0,779 arasında değişmekte olup, maddeler pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan orta-kuvvetli düzeyde anlamlı ilişki göstermektedir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 22 maddelik 4 faktörlü bir yapıda olduğu ve toplam varyansın %66,23'ünü açıkladığı görüldü. Doğrulayıcı faktör analizi ile önerilen modifikasyonlar sonucunda model uyum indekslerinden NFI, TLI, CFI, RMSEA, GFI, AGFI, RMR kabul edilebilir uyum gösterirken; χ2/sd, IFI indeksleri iyi uyum gösterdiği bulundu. Ölçeğin test-tekrar test uygulamasında Pearson Korelasyon Katsayısı ile yapılan analizde r=0,891; bağımlı iki örneklem t testi ile analiz edildiğinde t=-0,041 p:0,968 olarak hesaplandı. Ölçeğin zamana göre yüksek kararlılığa sahip olduğu bulundu. Nihai ölçekte Spearman-Brown katsayısı 0,949; Guttman Split-Half katsayısı 0,949; Cronbach Alfa değeri 0,946 olarak hesaplanarak yüksek güvenirlikte olduğu gösterildi. 
Sonuç: Bulgular doğrultusunda "Hayat Boyu Öğrenmede Uzaktan Eğitim Tutum Ölçeği"nin hekimler ile yürütülen bu çalışmada geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu değerlendirilmiş olup uzaktan eğitimler ile ilgili akademik çalışmalarda kullanılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: hayat boyu öğrenme, ölçek geliştirme, tutum, uzaktan eğitim

Abstract:
Aim: Recently, it is seen that the usage of distance education has increased in various areas. It is remarkable that the scales with validity and reliability related to distance education are limited in lifelong learning activities including the professional development process. In this research, it is aimed to develop a distance education attitude scale in lifelong learning.
Materials and Methods: This methodological research was conducted with 260 physicians who were working at the University of Health Sciences Izmir Tepecik Training and Research Hospital. In the scale development process, after the literature review, an item pool of 58 items was created and presented to the opinion of 8 experts. A five point Likert type scale was designed. Construct validity was provided by exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis; face and content validity with Lawshe technique. Item analysis, test-retest method, Cronbach Alpha, Spearman-Brown and Guttman Split-Half coefficients were used in the reliability analysis of the scale.
Results: Content validity index was 0,92. As a result of the 48 item pilot application (applied to 30 physicians) a 37 item draft scale was created. In the final scale, item-total correlations ranged from 0,443 to 0,779; the items showed a positive and statistically moderate to strong correlation. As a result of the explanatory factor analysis, it was seen that the scale had a 4-factor structure with 22 items and explained %66,23 of the total variance. As a result of the modifications which are suggested by confirmatory factor analysis, model fit indices NFI, TLI, CFI, RMSEA, GFI, AGFI, RMR showed acceptable fit; χ2/sd, IFI indices were found to fit well. In test-retest application of scale, r=0,891 was found in the analysis performed with Pearson Correlation Coefficient; t=-0,041 p:0,968 was found in the analysis performed with paired sample t-test. The scale was found to have high stability over time. In the final scale, Spearman-Brown coefficient was found as 0,949; Guttman Split-Half coefficient was found as 0,949; Cronbach's alpha value was found as 0,946. These values were shown to have been highly reliable. 
Conclusion: According to the results, "Distance Education Attitude Scale in Lifelong Learning" has been evaluated as a valid and reliable scale among physicians and it is recommended to be used in academic studies related to distance education.
Key Words: attitude, distance education, lifelong learning, scale development