Zihin engelli çocuklara yaya becerilerinin öğretiminde sanal gerçeklik teknolojisi kullanımının etkililiği
Effectiveness of virtual reality technology in teaching pedestrian skills to children with intellectual disabilities
Yazar: VELİ EMRE KURTÇA
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ MERTKAN GEZGİN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yaya davranışları = Pedestrian behaviors ; Yaya geçitleri = Crosswalk ; Yaya trafiği = Pedestrian traffic ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Yaya becerileri zihin engelli çocukların günlük yaşamlarını bağımsız şekilde sürdürebilmeleri için önemlidir. Bu çalışmanın amacı, zihin engelli çocuklara yaya becerilerinin kazandırılması ve sürdürülmesinde sanal gerçeklik uygulamasının etkililiğini belirlemektir. Ayrıca sanal gerçeklik uygulamasının katılımcıların yaya becerilerini gerçek ortamlara genellemeleri üzerindeki etkisi de incelenmiştir.  Çalışmada katılımcılar ve annelerinden araştırmanın sonuçlarına ilişkin sosyal geçerlik verileri toplanmıştır.  Çalışmaya 11-15 yaş aralığında üç zihin engelli çocuk katılmıştır. Çalışmada tek denekli araştırma modellerinden katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Tüm katılımcıların yaya becerilerini öğrendikleri ve öğretim tamamlandıktan 1, 3 ve 5 hafta sonra da öğrendikleri becerileri sürdürdükleri görülmektedir. Ayrıca tüm katılımcılar öğrendikleri becerileri gerçek ortama (yaya geçidi ve ışıklı yaya geçidi) genelleyebilmiştir. Katılımcı ve annelerinden toplanan sosyal geçerlik verileri incelendiğinde ise sanal gerçeklik uygulamalarıyla öğretimin ilgi çekici ve eğlenceli olduğu buna ek olarak farklı öğretimsel amaçlar içinde kullanılabileceği görüşü ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Pedestrian skills are important for children with intellectual disabilities to continue their daily lives independently. The aim of this study is to determine the effectiveness of virtual reality in the acquisition and maintenance of pedestrian skills for children with intellectual disabilities. In addition, the effect of virtual reality on participants generalizing their pedestrian skills to real environments has also been examined. In the study, social validity data were collected from the participants and their mothers regarding the results of the study. Three intellectual disabled children between the ages of 11 and 15 participated in the study. In the study, a multiple probe design with inter-participant probe trial, which is one of the single-subject research models, was used. It is seen that all participants learned pedestrian skills and continued the skills they learned one, three and five weeks after the completion of the instruction. In addition, all participants were able to generalize their skills to the real environment (pedestrian crossing and illuminated pedestrian crossing). When the social validity data collected from the participants and their mothers were examined, it was revealed that teaching with virtual reality applications is interesting and fun, in addition, it can be used for different educational purposes.