Örgüt teorilerinde yöneticinin yeniden konumlandırılması için bir araç olarak sosyal ağlar
Social networks as an instrument for repositioning the manager in the organizational theories
Yazar: UMUT SANEM ÇİTÇİ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YILDIZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal sermaye = Social capital ; Örgüt kuramları = Organizational theories

Özet:
genellenebilir araştırmalar için bu çalışma bir zemin olarak kullanılabilir niteliktedir.Bireyler sahip oldukları sosyal sermaye ve ağlardan yararlanarak bireysel amaçlarını gerçekleştirme imkanı bulurlar. Bireysel açıdan sosyal ağlar, bir amacı gerçekleştirmeye yönelik kullanılabilir olmasına rağmen bireylerin spesifik bir amacı gerçekleştirmek için kurdukları örgütlerin varoluşunda ve başarısında örgüt teorileri tarafından bir boyut olarak değerlendirilmemektedir. Örgütlerin amaç belirlemelerinde, amacın gerçekleşmesine imkan tanıyan kaynaklara erişebilmelerinde, çevrelerindeki başarılı ve başarısız uygulamaları öğrenebilmelerinde ve kural koyucular tarafından kendileri ya da rakipleriyle ilgili yapılan düzenlemeler hakkında bilgi toplayabilmelerinde örgüt içi, örgütler arası ve örgütler üstü iletişim ağlarının özellikle de kasti olarak kurulanların önemi ortadır. Aralarında doğal bir ilişkinin var olduğu öngörülen iki alan, söz konusu bu çalışmada birlikte değerlendirilmektedir.Örgüt teorileri ile sosyal sermaye ve sosyal ağ yaklaşımları arasında olduğu öngörülen ilişkinin gerekçelendirilmesi amacıyla birinci bölümde beş örgüt teorisinin (Yapısal Koşul Bağımlılık Teorisi, Örgütsel Ekoloji Teorisi, Kurumsal Teori, Kaynak Bağımlılığı Teorisi ve İşlem Maliyet Teorisi) açıklamaları ve sundukları kavramsal zemin değerlendirilmiş ve semptomatik okumayla sosyal sermaye ve ağ yaklaşımlarına dair imalar belirlenmiştir. İkinci bölümde belirlenen imalara derinlik kazandırmak amacıyla uygun zemine sahip olan sosyal sermaye ve ağ yaklaşımları mercek altına alınmıştır. Bu bölümde örgütsel düzeyde açıklamalara imkan tanıyan sosyal sermaye ve ağ yaklaşımlarına bilhassa yer verilmiş ve literatüre katkı amacıyla örgüt teorisi temelli yeni bir sınıflandırmaya gidilmiştir.Son bölümde, örgütsel varlık ve başarı için ilişki kurmak ve kendisinin ya da başkalarının sahip olduğu ağlardan faydalanmakta çekimser olmayacağı düşünülen grup olarak girişimci yöneticiler üzerinden nitel bir araştırma yürütülmüştür. Dokuz girişimci ve bir profesyonel yöneticiyle gerçekleştirilen görüşmeler, girişimci yöneticilerin otobiyografilerinden elde edilen bilgiler ışığında zenginleştirilmiştir. Temellendirilmiş kuram analiziyle yapılan veri analizinin neticesinde sekiz parçalı bir analiz küpü oluşturulmuştur. Girişimci yöneticiler özelinde, örgütsel başarı ve sosyal sermaye/ağ arasında ilişki olduğuna dair sonuçlara ulaşılmakla birlikte çalışmanın ana sonucu örgüt teorilerinde sosyal sermaye ve ağ yaklaşımları açıklamalarından faydalanıldığı takdirde yöneticilerin görece daha önemli bir konuma yükselme fırsatı bularak stratejik aktör hâline gelebildikleridir. Ancak yöneticilerin stratejik aktör hâline gelmesi, örgütsel özelliklere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Çünkü her örgüt için eşit düzeyde sosyal sermaye ve sosyal ağ kullanım ihtiyacından bahsetmek mümkün görünmemektedir. Örgütsel farklılıklar ve sosyal sermaye/ağ yönetimi arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amacıyla yapılacak

Abstract:
All individuals use their social capital and networks in order to maximize their individual objectives. When viewed from the aspect of individual, social networks are employed directly to reach a goal. However, in the organizational theories social networks are considered as a dimension in the existence and success of the organizations founded for a specific individual purpose. It is obvious that inter-organizational, intra-organizational and over-organizational communication networks, especially the ones which are placed intentionally, are very important for the organizations to determine their objectives, reach the sources giving access to these objects, learn successful and abortive applications around and get the information about the regulations related to them or their rivals. The two fields, which can be said to have a natural relation between themselves, are considered together in this study.In the first chapter the explanations and conceptual backgrounds of five organizational theories (the Structural Contingency Theory, the Organizational Ecology Theory, the Institutional Theory, the Resource Dependency Theory and the Transaction Cost Theory) are analyzed so as to account for the relation between the organizational theories and social capital and social networks and then some implications about social capital and network approaches are determined by the use of the method of symptomatic reading. In the second chapter the social capital and network approaches which have a appropriate background for us to deepen the determined implications are examined closer. Especially the approaches giving access to some explanations in the organization level are included and a new classification based on the organizational theory is developed on the purpose of contributing the literature.In the last chapter a qualitative research about the entrepreneurial managers, which are regarded not to be abstaining while developing relationships and utilizing their or the others? networks in the interest of their organizational entity and successful, is conducted. A professional and nine entrepreneurial managers have been interviewed. The content of the interviews have been enriched by the information gained from the autobiographies of the entrepreneurial managers. An analysis cube with eight pieces is developed as a result of the data analysis based on the Grounded Theory Analysis. It is concluded that there is a correlation between organizational success and social capital/networks in the case of entrepreneurial managers, besides, the essential conclusion of the study is that a manager can have an opportunity to reach a more important position and become a strategic actor in the organizational theories when utilized the approaches of social capital and networks. However this transformation of the manager can vary in accordance with organizational properties. Because it doesn?t seem possible to mention a uniform need for social capital and networks. This study can be used as a ground-work for prospective studies to reveal the relations between organizational differences and social capital/networks management.