Türkiye'de kayıt dışı ekonomi sorunu ve kayıtdışı ekonomiyle mücadelenin etkinliği
The problem of the informal economy in Turkey and the efficiency of fighting the informal economy
Yazar: ESRA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. CUMA ÇATALOLUK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Çalışmada Türkiye'de kayıtdışı ekonomiyle mücadele konusu ile ilgili incelemelerde bulunulmuştur. Genel anlamda literatürde yer alan kayıtdışı ekonomi tanımlamaları, kayıtdışı ekonominin etkileri, kayıtdışı ekonomiyi ortaya çıkaran sebepler, kayıtdışı ekonominin kapsamı, ölçüm yöntemleri, Türkiye'de ve dünyada kayıtdışı ekonomiyle mücadele yöntemlerine değinilmiştir. Ayrıca çalışmada Türkiye'de kayıtdışı ekonomiyi önlemeye yönelik uygulamalardan bahsedilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Kayıtdışı ekonomiyi ölçme yöntemleri ve kayıtdışı ekonominin olumlu ve olumsuz yönlerinden bahsedilmiştir. 
Kayıtdışı ekonomi doğası gereği etkilediği ve etkilendiği çok farklı konular olması ile birlikte çok çeşitli isimler ile anılmaktadır. Saklı ekonomi, enformel ekonomi, yer altı ekonomisi gibi... Kayıtdışı ekonomi konusu çok yönlü yapısından dolayı derinliğinin ve kapsamının ölçümü oldukça zorlaşmakta ve kullanılan metoda göre sonuçlarda farklı verilere ulaşılmaktadır. Kayıtdışı ekonomiyi ölçen çalışmalara göre Türkiye'de kayıtdışı ekonomiGSMH 'nın üçte biri olarak hesaplanmaktadır. Türkiye'de 1980'li yıllardan sonra kayıtdışı ekonomiyle mücadele kapsamında çeşitli adımlar atılmış fakat küresel ekonomik krizler siyasi dönemler ve benzeri sebepler nedeniyle kesintiye uğramış veya etkili olunamamıştır. 
Sonuç olarak kayıtdışı ekonomiyi önlemenin yolu; kırılgan ekonomilerin onarılması, hukuki olarak boşlukların giderilmesi, sade anlaşılır ve güncel bir mevzuat sisteminin oluşturulması, vergi yükünün adil bir şekilde dağıtılması, gelir dağılımda adaletin sağlanması vergi yükünün azaltılması gibi konular kayıtdışı ekonominin kapsamını daraltılmasında etkinliği artıracaktır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de izlenen politikaların etkinliğini artırmak ve çözüm arayışlarına yenilerini eklemektir.

Abstract:
In the study is has been studied on the fight againstthe enformal economy in Türkiye. In general, the definitions of the informal economyin the litarature, the effects of the informal oconomy, the reasıns fort he energence of the şnformal economy, the scope of the informal economy, measurement methods, methods of combating the informal economy in Türkiye and ist he world are mentioned in adition, in the stuty measures to prevent the informal economy in Türkiye are mentioned and solutions are presented. The methods of measuring the informal economy and positive and negative methods of the informal economy arementioned. 
The informal economy is referred to by many different names, as there are many different issues it affects is affected by its natüre Such as the hidden aconemy the informal economy, the underground economy... Due to the detailed natüre of the sebject it has become difficult to measure and clear data cannot be obtained from the results obtained. According to studies measuring the informal economy, it is calcullated as one third of the GNP in Türkiye. Variorus steps were taken within the scope of combating in the informal economy in Türkiye affer the 1980s, but glabal economic crises were interrupted or not effective due topolitical periods and similar reasons. 
As a result the way to prevent the informal economy; Issues such as repairing fragile economies, eliminating legal gaps, establishing a clear and up-to-date legislative system, fair distribution of the taxburden, ensuring justice in income distribution reducing the tax burden will increaseeffectiveness in narrowing the scope of the in informal economy The aim of this study is to increase the effectiveness of the policies followed in Türkiyeand to add new ones to the search for solutions.