Niğde ili Eskisaray Mahallesi 613 ada 4 parselde bulunan konutun engellilere yönelik restorasyon önerisi
Restoration proposal for the disabled of the housing locatedon 613 land 4 parcel, Eskisaray neighborhood, Nigde province
Yazar: TUĞBERK GÜLSER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM SAĞIROĞLU ; DR. CAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Belgelendirme = Certification ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Koruma = Conservation ; Restorasyon = Restoration

Özet:
Niğde geçmiş medeniyetlerin izlerini yoğun bir biçimde halen bünyesinde barındıran illerimizden birdir. Özellikle Osmanlı döneminin yoğun mimari eserleri halen daha mevcut olup, kullanımdadır. Ancak zaman içinde geleneksel dokuyu oluşturan konutlarda, değişen ve dönüşen yaşam dinamiklerine bağlı olarak değişen konut anlayışı ile kopmalar yaşanmaya başlanmıştır. Geleneksel doku, 20.yy. itibari ile terk ve dönüştürmeler ile karakterini kaybetmiş, özgün özelliklerini yitirmiştir. Günümüzde sınırlı sayıda kalan, dokuyu özgün özelliklerini korumak kaydı ile oluşturan yapılardan birini de 613 ada 4. Parselde bulunan konut yapısı oluşturmaktadır. Yapı, zaman içinde terk edilmiş olup, özgün özelliklerini büyük ölçüde korumakta; ancak bakımsızlık başta olmak üzere çeşitli sebeplerle köhneme sürecinde bulunmaktadır. Yapının daha fazla zarar görerek özgün değerlerini kaybetmeden önce, detaylı olarak belgelenmesi ve özgün halini koruyabilmesi için gerekli müdahalelerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda her geçen gün azalan Niğde geleneksel konutlarının değerli örneklerinden biri olan Eskisaray Mahallesi'nde 613 ada 4 parselde bulunan tescilli konutun koruma ve restorasyonuna yönelik çalışma yapılmıştır.  Çalışma kapsamında yapının mevcut durumu lazer tarama yöntemiyle belgelenmiş, literatür çalışması yapılarak yapının özgün özellikleri tespit edilmiş, değer ve problemleri saptanmış, müdahale kararları alınmıştır. Mevcut yapıdan ve çevresinden elde edilen bulgular doğrultusunda, günümüz koşulları ve gereksinimlerine uygun ve doğru müdahale kararları içeren bir restorasyon projesi engelli bireyler için güncel sürdürülebilir bir kapsamda hazırlanarak sunulmuştur.

Abstract:
Niğde is one of our provinces that still contains the traces of past civilizations. Especially intense architectural works of the Ottoman period are still available and in use. However, over time, in the houses that form the traditional texture, ruptures have begun to be experienced with the changing housing concept depending on the changing and transforming life dynamics. Traditional texture, 20th century. As of today, it has lost its character and lost its original features with abandonment and transformations. One of the limited number of structures that make up the texture with the condition of preserving its original features is the residential building located on the 4th parcel of block 613. The building has been abandoned over time and largely preserves its original features; however, it is in the process of deteriorating due to various reasons, especially neglect. Before the building suffers further damage and loses its original values, it is necessary to document it in detail and to determine the necessary interventions to preserve its original state. In this context, a study has been carried out for the protection and restoration of the registered residence located in Eskisaray District, which is one of the valuable examples of Niğde traditional residences, which are decreasing day by day. Within the scope of the study, the current state of the building was documented by laser scanning method, the original features of the building were determined by making a literature study, its values and problems were determined, and intervention decisions were made. In line with the findings obtained from the existing building and its environment, a restoration project that is suitable for today's conditions and needs and includes correct intervention decisions has been prepared and presented for disabled individuals in a current sustainable context.