Din-dış politika ilişkisi: Abd örneği
Relationship between religion and foreign policy: Usa example
Yazar: MEHMET ŞAHİN
Danışman: DOÇ.DR. TÜREL YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
11 Eylül 2001 tarihinde ABD'de Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon'ayapılan terörist saldırılarla birlikte, din uluslararası politikanın en çok tartışılankonularından biri haline geldi. Modern uluslararası ilişkilerde VestfalyaAntlaşması (1648) temel alındığından din, uluslararası politikada?görmezlikten? gelindi. Batı siyasi tarihi ve bilimsel gelişimi üzerinetemellendirilen uluslararası ilişkiler disiplininde din, uluslararası politika/dışpolitikada bir faktör/unsur olarak görülmedi. Bu yaklaşım Batı açısındandoğru görülebilir, fakat bu durumu tüm dünya için geçerli saymak doğrusonuçlar vermez. Nitekim Vestfalya'dan günümüze kadar geçen zaman bunuortaya koymuştur. Dinin ?görmezlikten gelinmesi? onun uluslararası politikadayok olduğu/etkisiz olduğu anlamına gelmemektedir. Fakat uluslararası ilişkileruzmanları dini uluslararası politika/dış politika çözümlemelerinde/yorumlamalarında değerlendirme dışı bırakmışlardır. VestfalyaAntlaşması'yla din uluslararası politikada belirleyici olma özelliğinikaybetmiştir, fakat yok olmamıştır. Ulus-devletin hâkim konuma gelmesiyleberaber araç olarak da olsa din, uluslararası politikada varlığını hepsürdürmüştür.20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, dinin uluslararası politikada etkinolduğunu gösteren olaylar meydana gelmeye başladı (1948 yılında İsrail'inkurulması, 1979 İran İslam Devrimi, Yeşil Kuşak Projesi, dini temelliörgütlerin kurulması gibi).Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Sovyetler Birliği'nin dağılması ve ArapMilliyetçiliği gibi seküler milliyetçiliklerin başarısız olması, dini daha belirginbir şekilde uluslararası politikanın önemli bir faktörü haline getirdi.Günümüzde dinin uluslararası politika/dış politikada önemli bir faktör/unsurolduğunu gösteren birçok konu vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:? Karar Alıcıların Dini Düşünce ve İnançları? Dinin Dış Politikada Meşruiyet Kaynağı Olarak Kullanılması? Dini Çatışmaların Ülke Sınırlarını Aşarak Bölgesel veyaUluslararası Sorun Haline Gelmeleri? Ulus veya Devlet Kimliği Olarak Din? Kutsal Mekânların Dış Politikaya Etkisi? Dinin Uluslararası Örgütlerin Kurulmasına Dayanak Olması? Din Bir Çatışmanın Temel Kaynağı Olarak Dış Politikayı Etkilemesi? Grup Kimliği Olarak Dinin Dış Politikaya Etkisi? Kurum Kimliği Olarak Dinin Dış Politikaya Etkisi? Dinin İttifak Kurmada Etkisi? Devlet Müdahalelerinde Dinin Etkisi? Dini Temelli Sivil Toplum Örgütlerinin Dış Politikayı Etkilemeleri? Dinin Bir ?Terör? Sorunu Olarak Dış Politikaya Etkisi? Dinin Silahlı Örgütlerin Kurulmasına Etkisi? Dinin ?Aktör? Kimliği Olarak Dış Politikaya Etkisi? Dinin İç Çatışmaların Temel Kaynağı Olarak Dış Politikaya Etkisi? Dinin Uluslararası Metinlerde Yer Almasının Dış Politikaya Etkisi? Medeniyetin Temel Unsurlarından Biri Olarak Dinin Dış PolitikayaEtkisiYukarıdaki maddelerden de anlaşıldığı üzere, din artık uluslararasıpolitika/dış politikada önemli bir unsurdur. Bundan dolayı, sağlıklı ve doğruuluslararası/dış politika çözümlemelerinin yapılabilmesi için dinin rasyonel birşekilde değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Bunun için de uluslararasıilişkilerde bir ?politik teoloji?ye ihtiyaç vard

Abstract:
Religion became one of the issues of international politics that aremost widely discussed by the terrorist attacks to World Trade Center andPentagon on September 11, 2001. Religion was ?pretended not to be seen?in international politics since Westphalia Treaty (1648) was taken as thebases of modern international relations. Religion was not regarded as afactor/ element in international politics/foreign politics in the discipline ofinternational relations which was based on the political history and scientificdevelopment of the West. This approach can be true for the West. However,accurate conclusions cannot be reached if it is claimed that this is true for thewhole world. As a matter of fact, the time from Westphalia until todayrevealed this. Pretending that ?religion is not seen in international relations?does not mean that it does not exist/does not have an influence ininternational politics. However, international relations experts left religion outof the evaluation in their analysis/interpretations of internationalpolitics/foreign politics. Religion lost its determining feature in internationalpolitics with the Westphalia Treaty, but it did not disappear. Religion alwayscontinued to exist in international politics, even as an instrument, with thedominance of the nation-state.Events indicating that religion is effective in international politicsoccured since the second half of the twenteeth century.(such as theestablishment of Israel in 1948, 1979 Iran Islamic Revolution, Green BeltProject and the establishment of religious groups)Religion became an important actor more clearly with the end of theCold War, the demise of the Soviet Union and the failure of the secularnationalisms such as Arab Nationalism. Today there are many topics whichshows that religion is an important factor/element in internationalpolitics/foreign politics. Some of them are these:? Religious Thoughts and Beliefs of the Decision Makers? The Use of Religion in Foreign policy as a Legitimising Source? The Expansion of Religious Disputes Over the Territories of theCountries and Become Regional or International Problems? Religion as an Identification of Nation or State? The Effect of Sacred Places on Foreign Policy? The Support of Religion to the Establishment of InternationalOrganisations? The Effect of Religion on Foreign Policy as the Basic Source ofa Dispute? The Effect of Religion on Foreign Policy as a Group Identity? The Effect of Religion on Foreign Policy as an InstitutionIdentity? The Effect of Religion in Forming Alliances? The Effect of Religion in State Interventions? The Influence of Religious Based Civil Society Organisations onForeign Policy? The Influence of Religion on Foreign Policy as a Question of?Terror?? The Influence of Religion on the Formation of ArmedOrganisations? The Influence of Religion on Foreign Policy as an ?Actor?Identity? The Influence of Religion on Foreign Policy as the Main Sourceof Domestic Disputes? The Efffect of the Presence of Religion in International Texts onForeign Policy? The Influence of Religion on Foreign Policy as one of the MainSources CivilisationAs it can be deduced from the matters above, religion, from now on, isan important element in international/foreign politics. Because of this fact,religion should be taken into consideration in a rational way for the formation