İbn Sina felsefesinde ruh ve ruhun ölümsüzlüğünün rasyonel temelleri
Rational foundations of the soul and its immortality in the philosophy of Ibn Sina
Yazar: İREM SUNMAN
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYİR OVACIK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Felsefi düşüncenin tarihi boyunca insani varoluşun neliğine dair gerçekleştirilen soruşturmalarda ruhun mahiyeti ve ruhun ölümsüzlüğü gibi meseleler, felsefi yönelişin vazgeçilmez konularını oluşturmuştur. Presokratiklerden Platon ve Aristoteles'e, Farabi ve İbn Sina'dan Gazali ve İbn Rüşd'e, Descartes'dan Kant'a değin filozoflar bu meseleyi neredeyse felsefi çözümlemelerinin merkezine yerleştirmişlerdir. Detaylı bir nefs öğretisi ortaya koymuş olan İbn Sina'nın ruh ve ruhun ölümsüzlüğüne dair görüşleri felsefi ilgiye mazhar olmuş ve olmaya devam etmektedir. 
Çalışmanın ilk bölümünde felsefi bir problem olarak ruhun mahiyeti ve ruhun ölümsüzlüğü meselesi felsefe tarihi içerisindeki belli başlı filozofların görüşleri ekseninde ele alınmıştır. 
İkinci bölümde İbn Sina'nın ruh ve nefs teorisi üzerine yoğunlaşılmıştır. Kitabu'n-Nefs'te çok detaylı bir şekilde nefse ve ruha dair açıklamalarda bulunmuş olan İbn Sina, Platoncu bir bakış açısıyla ruhu müstakil bir cevher olarak kabul ederken ruhun bedenle ilişkisinde nefs kavramını daha fonksiyonel bir anlamda kullanmaktadır. İbn Sina'nın nefsin türleri ve yetileri konusunda daha çok Aristotelesçi bir perspektife yaslandığı görülmektedir. 
Üçüncü bölümde İbn Sina'da ruh öğretisi bağlamında ortaya çıkan ölümsüzlük problemi ele alınmıştır. Bütün rasyonelleştirme çabalarına rağmen İbn Sina'nın ruhun ölümsüzlüğü problemini bir noktadan sonra mümkün deneyim alanın ötesinde bir mesele olarak da gördüğü ve bunun için zaman zaman meseleyi metafizik bir referans çerçevesinde inanç meselesi olarak değerlendirdiği anlaşılmaktadır.
İbn Sina'nın ruh ve ölümsüzlük meselesine dair fikirlerini yeniden tartışmaya açmak, meselenin güncel tartışmalardaki seyrine de katkı sunacaktır.

Abstract:
Throughout the history of philosophical thought, issues such as the nature of the soul and the immortality of the soul have become indispensable subjects of philosophical orientation in the investigations into the nature of human existence. From the Presocratics to Plato and Aristotle, from Farabi and Ibn Sina to Ghazali and Ibn Rushd, from Descartes to Kant, philosophers have placed this issue almost at the center of their philosophical analyses. Ibn Sina's views on the soul and its immortality, which has put forward a detailed doctrine of the soul and the soul, have attracted philosophical attention and continue to do so. 
In the first part of the study, the issue of the nature of the soul and the immortality of the soul, as a philosophical problem, is discussed on the axis of the views of major philosophers in the history of philosophy.
The second part focuses on Ibn Sina's theory of soul and soul. Ibn Sina, who has made detailed explanations about the soul and soul in Kitabu'n-Nefs, accepts the soul as an independent substance from a Platonic perspective, and uses the concept of soul in a more functional sense in the relationship of the soul with the body. It is seen that Ibn Sina relies more on an Aristotelian perspective regarding the types and abilities of the soul.
In the third chapter, the problem of immortality that arises in the context of the soul doctrine in Ibn Sina is discussed. Despite all his rationalization efforts, it is understood that Ibn Sina sees the problem of the immortality of the soul as an issue beyond the realm of possible experience, and for this reason, he sometimes evaluates the issue as a matter of faith within a metaphysical reference framework.
Investigations into what human beings are still stand in front of philosophical consciousness as a very fundamental area of discussion today. Re-opening Ibn Sina's ideas on the issue of soul and immortality for discussion will also contribute to the course of the issue in current debates.