Etik liderliğin örgütsel muhalefete etkisi, lider üye etkileşiminin aracılık rolü
The effect of ethical leadership on organizational opposition, the intermediate role of leader member interaction
Yazar: TUANA ŞENGİL
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ALNIAÇIK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Liderlik = Leadership ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent

Özet:
Bu araştırmanın amacı etik liderlik algısının örgütsel muhalefete ne şekilde etkilediğinin ve bu etkide lider üye etkileşiminin aracılık rolünün belirlenmesidir. Bu amaçla araştırmanın evreni geniş tutulmuş ve katılımcılara çalıştığı faaliyet alanı ayrımı gözetmeksizin sadece aktif çalışan olma şartı getirilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler etik liderlik, örgütsel muhalefet ve lider üye etkileşimidir. Etik liderlik için 10 sorudan oluşan Brown vd. (2005) tarafından hazırlanan "ELS", örgütsel muhalefet için 18 sorudan oluşan Kassing (2000)'in örgütsel muhalefet ölçeği ve lider üye etkileşimi için 12 sorudan oluşan Liden ve Maslyn'in (1998) "LMX-MDM" ölçeği kullanılmıştır. 29 Mart- 3 Nisan 2021 tarihlerinde, örnekleme tiplerinden kolayda örnekleme ile 640 kişiden çevrimiçi bir anket aracılığıyla veriler toplanmıştır. Bu anketlerin 23 tanesi eksik ve niteliksiz doldurulduğu düşüncesiyle analize dâhil edilmemiştir. Toplam 617 anket analize dahil edilmiştir.
Hipotez testlerinden önce model belirlenmiş sonrasında araştırmaya katılan kişilerin demografik özellikleri özetlenmiştir. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla elde edilen veriler IBM SPSS STATİSTİCS programına aktarılarak analizlere tabi tutulmuştur. İlk olarak faktör analizleri yapılarak değişkenlerin alt boyutları saptanmış sonrasında geçerlilik ve güvenilirlik analizler yapılmıştır. Son olarak değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkiyi incelemek için regresyon analizleri yapılmıştır. 
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre etik liderlik algısının örgütsel muhalefetin alt boyutlarına ve lider üye etkileşiminin alt boyutlarına etkisi olduğu saptanmıştır. Lider üye etkileşiminin güven boyutunun dikey örgütsel muhalefete etkisi olmadığı diğer boyutlar arasında yapılan analizlerde etkinin var olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra etik liderlik algısının örgütsel muhalefetin her boyutuna etkisinde lider üye etkileşiminin aracılık rolü olduğu söylenemez.

Abstract:
This study aims to determine how ethical leadership perception affects organizational opposition and the mediating role of leader-member interaction in this effect. For this purpose, the universe of the study was kept wide, and the participants were required to be active employees, regardless of their field of activity. The scales used in the study are ethical leadership, organizational opposition, and leader-member interaction. The "ELS" scale prepared by Brown et al. (2005) consisting of 19 questions for ethical leadership, the Organizational Opposition Scale prepared by Kassing's (2000) consisting of 18 questions for organizational opposition, and the "LXM-MDM" scale prepared by Liden and Maslyn's (1998) consisting of 12 questions for leader-member interaction was used. Data were collected through an online questionnaire from 640 people, through one of the sampling method's convenience sampling, from 29 March to 3 April 2021. 23 of these questionnaires were not included in the analysis as they were thought to be filled incompletely and unqualified. A total of 617 questionnaires were included in the analysis.
Before the hypothesis tests, the model was determined, and thereafter the demographic characteristics of the people participating in the study were summarized. The data obtained to test the hypotheses of the research were transferred to the IBM SPSS Statistics program and subjected to analysis. The sub-dimensions of the variables were determined first by performing factor analysis, and then validity and reliability analyzes were made. Lastly, regression analyzes were made to examine the effects of variables on each other.
According to the results obtained in the study, it was determined that the perception of ethical leadership has an effect on the sub-dimensions of organizational opposition and the sub-dimensions of leader-member interaction. It has been revealed that the trust dimension of leader-member interaction has no effect on vertical organizational opposition, but it has an effect in the analysis made among other dimensions. On the other hand, it cannot be said that leader-member interaction has a mediating role in the effect of ethical leadership perception on all dimensions of organizational opposition.