Televizyon haberinin retorik bileşenleri iletişimsel zihniyetin haber retoriğine yansıması
Rhetorical components of television news reflection of communicative mentality on news rhetoric
Yazar: AHMET SELMAN SEYHAN
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKAR DAMLAPINAR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Habercilik = Journalism ; Retorik = Rhetoric ; Retorik analiz = Rhetoric analysis ; Televizyon haberleri = Television news ; Zihniyet = Mentality

Özet:
Televizyon haber retoriğine yansıyan iletişimsel zihniyetin tespit edilebileceği analiz yöntemi teklif edilmektedir. Bu yöntemle haberin hazırlanması sırasındaki her bir safhada, haber merkezi çalışanlarının tefekkür ve eylemlerine yön veren değerler sistemi anlaşılabilmektedir. Analizde öncelikli olarak haber merkezi çalışanlarının haber ile ilgili eylemlerini ifade eden haber retoriği tespit edilmekte daha sonra haber retoriği değerler sistemini oluşturan unsurlar açısından değerlendirilmektedir. Böylece haberin hem eylem kısmı olan haber retoriği, hem tefekkür kısmı olan değerler sistemi tespit edilerek tefekkür ve eylemin birleşimi olan iletişimsel zihniyet ve habere yansıması tespit edilebilmektedir. Teklif edilen analiz yöntemi oluşturulurken öncelikli olarak televizyon haberi, retorik ve zihniyet ile ilgili müktesebat detaylı olarak incelenerek çalışmanın teori ve kavram altyapısı oluşturulmuştur. Daha sonra çalışmayı yapan araştırmacının altı yıllık televizyon haber merkezi tecrübesi sırasında elde ettiği pratik bilgiler, elde edilen teorik bilgiler ile birleştirilerek analiz yönteminin taslak hali oluşturulmuştur. Taslak hali iki yıl süren farklı haber bültenlerinin farklı içerikli haberlerinde test edilerek yöntemin tutarlı ve sistematik olması sağlanmıştır. Son olarak çalışma içerisinde örnek olay çözümlemesi ile hem analiz yönteminin uygulaması gösterilmiş hem de nesnel ve sistematik sonuçlar elde edilebileceği kanıtlanmaya çalışılmıştır. Çalışma, doğrudan televizyon haberinin yapısına uygun olan bir analiz yöntemi teklif etmesi bakımından önem arz etmektedir. Ayrıca analizin zihniyet temelinde yapılıyor olması değerlendirmelerin çok geniş bir çerçevede yapılmasına imkân sağlamakta ve elde edilen sonuçlar diğer analiz yöntemlerine göre daha detaylı olabilmektedir.

Abstract:
The method of analysis in which the communicative mentality reflected in the television news rhetoric can be determined is proposed. With this method, the system of values that guides the thought and actions of the news center employees can be understood at each phase during the preparation of the news. In the analysis, primarily the news rhetoric, which expresses the news-related actions of the news center employees, is determined and then the news rhetoric is evaluated in terms of the elements that make up the value system. Thus, the news rhetoric, which is the action part of the news, and the system of values with the contemplation part, can be determined and its reflection on the communicative mentality and news, which is the combination of contemplation and action. While creating the proposed analysis method, the literature on television news, rhetoric and mentality were examined in detail, and the theory and concept infrastructure of the study was created. Later, the practical information acquired by the researcher who made the study during his six-year television news center experience was combined with the theoretical knowledge and a draft version of the analysis method was created. The draft version was tested on different news bulletins with different content, which lasted two years, and the method was ensured to be consistent and systematic. Finally, in the study, the application of the analysis method has been demonstrated with case analysis and it has been tried to prove that objective and systematic results can be obtained. The study is important in terms of proposing an analysis method that is suitable for the structure of the television news. In addition, the fact that the analysis is carried out on the basis of mentality enables the evaluations to be carried out in a very wide framework and the results obtained can be more detailed than other analysis methods.