Kamu ilkokulu öğretmenlerinin bakış açısından, yöneticilerinin sergiledikleri etik dışı davranışların okul içerisinde ortaya çıkardığı iletişim sorunlarının belirlenmesi
The determination of the communication problems that are brought out by the unethical behaviours acted by the public primary school administrators, from the perspecti̇ves of public primary school teachers
Yazar: FAHRİ CELEP
Danışman: DOÇ. DR. SIDDIKA GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Etik dışı davranış = Unethical behaviour ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel iletişim = Organizational communication ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim sorunları = Communication problems ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu nitel çalışmanın amacı, kamu ilkokullarında görev yapan öğretmenlerin bakış açısından, yöneticilerinin sergilemiş olduğu etik dışı davranışların okul içerisinde ortaya çıkardığı iletişim sorunlarını belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunda yer alan katılımcılar, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Mersin ili merkez ilçelerdeki (Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) kamu ilkokullarında görev yapmakta olan öğretmenler arasından oranlı tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu kapsamda her ilçedeki ilkokul sayısı ile öğretmenlerin cinsiyetleri ve branşları dikkate alınarak çalışma grubu belirlenmiş ve gönüllü olan katılımcılarla (34 katılımcı) yapılmış olan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla araştırmanın verisi elde edilmiştir. İlgili alanyazın ve çalışmanın amacı dikkate alınarak oluşturulmuş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilen veri, içerik analizi ile incelenmiştir.
Analiz sonucunda okul yöneticilerinin sergilemiş olduğu etik dışı davranışlar ilgili alanyazın dikkate alınarak üç kategori şeklinde sınıflandırılmıştır. Bu kategoriler ayrımcılık, eşitlik-adalet ve profesyonellik olarak belirlenmiştir. Etik dışı uygulamaların iş ile ilgili tutum ve davranışlara yansımaları ise olumsuz ön yargı, yöneticiye yönelik güven eksikliği, yabancılaşma, gruplaşma ve aidiyet duygusunun azalması şeklinde beş alt kategori şeklinde ele alınmıştır. Bununla birlikte öğretmenlerin bakış açısından bu etik dışı davranışların ilişkilendirildiği iletişim sorunları sessizlik ve savunmacı iletişim iklimi olmak üzere iki kategori şeklinde ele alınabileceği bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak etik dışı davranış kaynaklı iletişim sorunlarının örgüt içinde çalışan davranışlarına yansımaları ise çatışma, motivasyon eksikliği, yalnızlık, mutsuzluk olmak üzere dört alt kategori şeklinde incelenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Sonuç olarak okul yöneticilerinin etik dışı davranış ve uygulamalarının iletişim süreçlerine olumsuz yansımalarının, diğer bazı örgütsel süreçler ve örgütsel davranışlar üzerinden dolaylı olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin kendi aralarında ve yöneticilerle yaşadığı iletişim sorunlarının ise yine bazı örgütsel süreçler ve çalışan davranışlarına olumsuz yansıdığı gözlenmiştir.

Abstract:
This qualitative study aims to determine the communıcation problems that are brought out by the unethical behaviours performed by the publıc primary school administrations, from the perspectives of public primary school teachers. The subject sample of the research were determined by the proportional stratified sampling method from the teachers who work at primary public schools in central districts (Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) of Mersin province, in 2020-21 educational year. By considering the quantity of public primary schools in each central district, gender and majors of teachers, the data were collected from 34 voluntary participants. The data collected via semi structured interview forms, which were shaped by related literature and aim of the research, were content-analyzed.
At the end of the analysis, the unethical behaviours performed by the publıc primary school administrations were revealed in three categories as discrimination, equality-equity, and professionality. The responses to those unethical behaviours were determined as attitudes and behaviours in five categories. These are the negative prejudices, lack of trust in principal, alienaiton, faction and decrease in the sense of belonging. In addition, the communication problems associated with those unethical behaviours were uncovered as two sub-categories as silence and defensive communication climate, from the perspectives of the teachers. Lastly, organizational problems as outcomes of the communication problems were determined as conflict, lack of motivation, loneliness and unhappiness, in four sub-categories. After the discussion of the findings considering the related literature, it was uncovered that the negative outcomes of the unethical behaviours and practices of school administrators on communication processes, came out of some other organizational processes and behaviours indirectly. Also, it was observed that the communication problems within teachers and school administrators had some negative outcomes on some organizational processes and worker behaviours.