8-17 B izotoplarının halo çekirdek özelliklerinin incelenmesi
Investigation the properties of 8-17 B isotopes halo nuclei
Yazar: TAHİR SERT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EYYÜP TEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Son yıllarda çok sayıda kararlılık vadisinin uzağında çalışmalarÎ²yapılmaktadır. Bu çalışmalarda halo çekirdeklerin keşfi olağanüstü şaşırtıcı veilginç olmuştur. Halo çekirdek olayının ilk keşfi Tanihata ve arkadaşlarınınöncülüğünde bin dokuz yüz seksenli yılların ortasında başladı. Bu deneylerdetoplam etkileşme tesir kesiti ÏI, hafif nötron zengini, değişik hedef çekirdekizotoplarının etkileşmeleri için ölçülerek belirlendi. ÏI, gelen çekirdekdemetinin yoğunluğunun, hedef çekirdeğe vurduktan ve vurmadan önceki11şiddetinin değişmesinden belirlenir. Li izotoplarının zincirindeki Li için ÏI ,şaşırtıcı bir biçimde artmakta, He izotoplarında, madde yarıçapındaki bu artış6He ve 8He'de de görülmektedir. Halo çekirdeklerin elektrik ve magnetikmomentlerinin ölçümleri CERN'de, ISOLDE deneyi adı altında odaklanarakçalışılmaktadır.Taşma sınırı yanındaki çekirdekler, belli şartlar altında, kütle dağılımlarınükleer korun dışına uzaklaşacak şekilde genişleyen nötron veya protonhaloları oluşturmaktadır. Bu çekirdeklerde son nüklonların ayrılma enerjileriçok küçük olduğundan, kor dışında geniş bir alana uzanan haloların ortalamayarıçap (rms) değerleri kor ve kütle yarıçapından daha büyük olmaktadır. Buhalo etkisi, halo çekirdeklerin Î²-bozunum ihtimallerinin artmasında ve logftdeğerlerinin küçülmesinde önemli bir rol oynamaktadır.8-17Bu çalışmada, halo çekirdek özelliği gösteren B izotoplarının taban durumu8-17özellikleri incelendi. B halo çekirdek izotoplarının özellikleri, Skrymeyoğunluk dağılımı, etkin nükleon-nükleon etkileşmeleri kullanılarak çalışıldı.Skryme kuvvet parametreleri tanımlandı. Skryme kuvvet parametrelerikullanılarak nötron, proton ve yük yarıçapları (rms) hesaplandı. Deneyseldeğerlerle, hesaplanan teorik sonuçlar karşılaştırılarak tartışıldı.Bilim Kodu : 202.1.108Anahtar Kelimeler : Halo çekirdek, nötron halo, proton halo, nükleer yarıçapSayfa Adedi : 31Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Eyyüp TEL

Abstract:
Much effort has been dedicated in recent years to the study of nuclei away fromthe valley of beta stability. A very interesting and puzziling phenomenon wasdiscovery of halo nuclei. The discovery and the interpretation of thephenomenon of halo nuclei was initiated in the mid-eighties by the pioneeringwork of Tanihata and coworkers. In these experiments the total interactioncross section ÏI was determined for the interaction of light neutron-richisotopes wiht various targets. ÏI was deduced from the change of intensity of abeam of exotic nuclei before and after hitting a target. The surprisingly step riseof ÏI for 11Li in the chain of the Li-isotopes , and less pronounced, for 6He and8He for the He-isotopes, was therefore interpreted as due to a pronouncedincrease of the nuclear matter radius. Experiments performed at the on-linesmass seperator ISOLDE at CERN focused on the electiric and magneticmoments of halo nuclei.The nuclei near the dripline, under certain circumstances, have been found toform a neutron or proton halo with a mass distribution that extends far outsidethe nuclear core. In this nuclei, since the seperation energy of the last nucleon(s)becomes extremely small, the root mean square (rms) values of halos thatextends far outside the core have been larger than core and matter radius ofnuclei. This effect of the halo could have an important influence in that theincreasing of the Î²-decay probability and the reducing of the logft values forhalo nuclei.8-17In this study we investigated the properties of B isotopes halo nuclei. The8-17properties of B isotopes are studied by using effective nucleon- nucleonintreaction, dependent from Skryme densities. Skryme force intreaction wasdescribed. Using the Skryme force parameters group the radiuses of nuetron-nuetron, proton and charge distributions (root-mean-squares) were calculated.The calculated theoretical results were compared with the experimental data.Science Code : 202.1.108Key Words : Halo nuclei, neutron halo, proton halo, nuclear radiusPage Number : 31Adviser : Yrd.Doç.Dr. Eyyüp TEL