Bilişim ve iletişim teknolojilerinin sağlık sorunu olan insanlar tarafından kullanılma düzeyi
Usage level of informatics and communication technologies by people who has health problems
Yazar: CAN CEMAL CİNGİ
Danışman: PROF. DR. DURSUN GÖKDAĞ
Al-Farabi Kazakh National University / Yurtdışı Enstitü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
Kulak Burun Boğaz (KBB) Anabilim Dalına muayene için gelen hastaların, sağlık
iletişiminde yer alan teknolojileri kullanım özellikleri ve tercihlerini ortaya
koymaktır. KBB Anabilim Dalı polikliniğine başvuran 265 hastaya, "Hastaların
sağlık sorunları için iletişim teknolojilerini kullanma düzeyi anketi" uygulanmıştır.
Hastaların 121'i (%45.7) erkek, 144'ü (%54.3) kadın olup, 20-71 yaşları arasında yer
almaktadırlar. Hastaların %60.4'ünün ev ya da işyerinde kullanabileceği bilgisayarı
var ve %57.4'sinin bilgisayarlarında internet bağlantısı mevcuttur. Bilgisayar ve
internet kullanımı açısından, kadın ve erkekler arasında fark bulunmamıştır, ancak
erkek hastalar, interneti kadınlara göre daha uzun süre kullanmaktadırlar. Meslekler
ile sağlık alanında kullanılan iletişim teknolojileri ilişkisi değerlendirildiğinde,
öğrencilerde ve memur-öğretmenlerde bilgisayara sahip olma ( Sırası ile %96.8 ve
%78.0); ve internet kullanımını bilme (%96.8 ve %76) oranlarının yüksek olduğu
saptanmıştır.
Hastaların interneti en fazla kullanma amaçlarının "Araştırma-bilgi edinme"dir ve
bunu "gazete okuma" ve film-dizi izleme takip etmektedir. Hastaların hekime
başvurmadan önce en fazla bilgi aldıkları kaynağın, internet olduğu, 2. sırada da
komşu ve arkadaşlar gelmektedir. Hastaların rahatsızlıkları ile ilgili olarak en fazla
baktıkları internet sitesi hekimlerin kişisel siteleridir. Bunu forumlar ve devlet
hastanelerinin siteleri izlemektedir.
İletişim teknolojilerinden bilgilenerek hekime muayene için giden hastaların %58'i,
hekime bilinçli sorular sorabildiklerini bildirmişlerdir. Modern teknoloji ve iletişim
çağında, hasta-hekim ilişkisinde, güven unsurunun daha iyi yerleşebilmesi için,
hekimlerin de hastalara yaklaşımlarını tekrar gözden geçirmeleri gerekmektedir.
Daha bilgili hekim ve hastaların olması; internet, televizyon ve gazete gibi tüm
iletişim kaynaklarından koruyucu hekimlik uygulamaları ile ilgili toplumun
bilgilendirilmesi ve önemli konularda uyarılmasına yönelik yayınlar yapılması,
toplum sağlığına katkı sağlayacaktır. İletişim teknolojileri, sosyal ağlar ve sağlık
bilgisi konusunun toplum sağlığı açısından yararlı yönde kullanılması için devletlerin
sağlık politikaları ve stratejik amaç ve hedeflerini belirlerken bu konuları da dikkate
almaları büyük önem arz etmektedir.

Anahtar Sözcükler: Sağlık, hasta, hekim, hasta-hekim ilişkisi, iletişim, modern
teknolojiler, sosyal ağlar, televizyon, gazete, internet, bilgisayar, toplum sağlığı.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the preferences and features of health
communication technology usage in patients admitted to Osmangazi University
Medical Faculty Hospital, Ear, Nose and Throat (ENT) Department. In this study,
"The survey for the patients' usage level of communication technologies for health
problems" was applied to 265 patients admitted to ENT Department; and the results
was analyzed statistically. 121 patients (45,7%) were male, 144 (54,3%) of them
were women, between the ages of 20-71. 60.4% of the patients had computer, usable
at at home or work, and 56.2% of them had computers in which the internet
connection is available. In terms of the use of computers and the internet, there was
no difference between women and men; but men patients use the Internet for a long
time compared to women. During analysis of the relationship and communication
technologies used in the field of health professions, students and officers-teachers
have a computer (96,8% and 78.0% respectively), and knowledge of the use of
internet (96.8% and 76% respectively) in higher rates. The mostly observed
objectives of the patients to use internet were"Research and acquisition of
knowledge"; and "reading the newspaper" and film-serial watching followed it. The
patients' information source before coming to the physicians was mostly internet;
and in the second order, it was information received from friends or neighbors. The
mostly viewed websites for disorders of the patients were physicians' personal
websites, internet forums and sites of public hospitals. Patients stated that they asked
conscious questions to physician's when taking information by using communication
technologies; and going to the physician for medical examination 30 patients
(50.8%). In modern technology and communication times, the physicians should rereview
their approach to the patients for settling of trust element in patient-physician
relationship. Better informed physicians and patients; and implementation of the
public of preventive medicine by using internet, television and newspaper sources
and informing the public on important issues will contribute to public health. For the
use of communication technologies, social networks and the issue of health
information in beneficial direction for public health, this issues have a great
importance to be taken into consideration by states during determining the health
policies; and strategic goals and directions.

Keywords: Health, patient, physician, physician-patient relationship,
communication, modern technologies, social networks, television, newspapers,
internet, computer, community health.