Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi tuzla eğitim aile sağlığı merkezine başvuran erişkinlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler
Healthy lifestyle behaviors and related factors of adults who apply to Marmara University, Faculty of Medicine, tuzla education family health center
Yazar: NEYLAN ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
Amaç: Aile Hekimlerinin kendilerine bağlı olan nüfusun sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını öğrenmesi, sağlığın korunması ile ilgili gerekli müdahalelerin yapılabilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma, yeni açılan bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezine (EASM) başvuran yetişkinlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını (SYBD) değerlendirmek ve ilişkili olabilecek faktörleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışma, 1 Mart-30 Mayıs 2017 arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı olarak İstanbul Tuzla'da yeni açılan bir EASM'ye herhangi bir sebeple başvuran 18 yaş ve üzeri gönüllülerle yürütülmüştür. Veriler, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, sağlık durumlarını, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)'yi ve SYBD ile ilişkili olabilecek sağlık okur-yazarlığı, genel sağlık algısı, iş memnuniyeti, kısa depresyon taraması gibi soruları içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Tüm katılımcıların boy ve ağırlık ölçümleri yapılarak beden kitle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Dörtlü likert skalasından oluşan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)'ye göre elde edilen yüksek puanlar, kişinin günlük yaşamında daha fazla sağlıklı yaşam biçimini benimsediğini göstermektedir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. p <0,05 olması anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 38±1,18 olan 416 kişi katılmıştır (%68,3 K, %31,7 E). Fiziksel aktivite, manevi gelişim ve stres yönetimi alt ölçek puanları erkeklerde kadınlardan daha yüksektir (sırasıyla 16,25±5,50; 27,28±5,08; 19,48±4,37 / 14,64±4,48; 25,92±4,45; 18,19±3,88; p <0,05). Ölçek toplam puanı açısından bir fark görülmemesine karşın sağlık sorumluluğu alma ve beslenme puanları, kronik hastalığı olanlarda, olmayanlara göre daha yüksektir (sırasıyla 21,93±4,85; 20,27±4,73 / 22,08±21,38±3,99; p <0,05). Ölçek toplam puanı, kısa depresyon taraması pozitif çıkanlarda daha düşüktür (p <0,05).
Sonuç: Bu çalışmada, katılımcıların SYBDÖ II'den aldıkları puanlar orta düzeyde bulunmuş olup, cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada, erkeklerin fiziksel aktivite, manevi gelişim ve stres yönetimi davranışlarından aldıkları puanların kadınlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde ettiğimiz diğer sonuçlar, depresyon taraması negatif olan bireylerin fiziksel aktivite, manevi gelişim, stres yönetimi ve SYBDÖ II puanlarının daha yüksek olduğu, herhangi bir işte çalışanların beslenme, sağlık sorumluluğu puanlarının, çalışmayan gruba göre daha düşük olduğu, 18-49 yaş arası kadınların doğum kontrol yöntemi kullanma oranlarının düşük olduğudur. Bu sonuçlar bize, ihtiyaç duyulan gruplara daha sağlıklı bir yaşam için obeziteyi önleyici, beslenme ve fiziksel aktiviteyi geliştirici, doğum kontrol yöntemlerini teşvik edici danışmanlık hizmetlerinin ve girişimlerinin biz aile hekimleri tarafından verilmesi gerektiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Eğitim Aile Sağlığı Merkezi,Yaşam Tarzı, Aile Hekimliği, Yaşam Biçimi Davranışları, SYBD,SYBDÖ II

Abstract:
Healthy Lifestyle Behaviors and Related Factors of Adults Who Apply to Marmara University, Faculty of Medicine, Tuzla Education Family Health Center
Aim: Family physicians should learn the healthy lifestyle behaviors of the population that they are responsible for. This information is very important that the necessary interventions can be made to protect health. This study was made to evaluate healthy lifestyle behaviors (HLSB) of adults who applied to a newly established Educational Family Health Center (EFHC) and to identify the factors that may be related.
Methods: This descriptive study was conducted between 1 March and 30 May 2017 with volunteers over 18 years of age who are applied in a newly opened EFHC in Istanbul Tuzla under the Marmara University School of Medicine Family Medicine Department for any reason. Data were collected using a questionnaire including questions such as sociodemographic characteristics of participants, health status, Health-Promoting Lifestyle Profile (HPLP II) and health literacy, general health perception, job satisfaction, short depression scanning which may be associated with HLSB. Body Mass Index (BMI) was calculated by measuring height and weight of all participants.  The high scores of the Health-Promoting  Lifestyle Profile (HPLP II) which is composed of the four-point likert scale, indicate that one adopts a more healthy lifestyle in daily life. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis test were used in the intergroup comparisons. p <0,05 was considered significant.
Results: 416 people participated in the study (68,3% K, 31,7% E). The average age of participants was 38 ± 1,18.  Physical activity, spiritual development and stress management subscale scores were higher in males than females (16,25 ± 5,50, 27,28 ± 5,08, 19,48 ± 4,37 / 14,64 ± 4,48; , 92 ± 4,45; 18,19 ± 3,88; p <0,05). Although there was no difference in terms of the total score of the scale, the health-taking and nutrition scores were higher in those with chronic disease than those without it (21,93 ± 4,85; 20,27 ± 4,73 / 22,08 ± 21,38 ± 3 , 99; p <0,05). Scale total score was lower when positive for short depression scan (p <0,05).
Conclusion: In this study, participants' scores on the HPLP II scale were found to be moderate, and in comparison with sex, men's scores on physical activity, spiritual development and stress management behaviors were higher than women. 
Individuals with negative depression screening were found to have higher scores on physical activity, spiritual development, stress management and HPLP II scale. It has been achieved that the nutrition and health responsibility scores of employees in any job are lower than those of the non-working group. Women 18 to 49 years of age have found low rates of birth control. 
These results suggest us that obesity prevention, nutrition and physical activity development, counseling services promoting contraceptive methods and initiatives should be provided by family physicians for a healthier life for the groups in need.

Key Words: Healthy Lifestyle Behaviors, Educational Family Health Center, Lifestyle, Family Medicine, HLSB, HPLP II