Türkiye'de afet haberciliğinde görev alan medya çalışanlarında travmatik stres belirtileri ve başa çıkma stratejileriyle ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examining factors related to traumatic stress symptoms and coping strategies among media workers involved in disaster reporting in Turkey
Yazar: İREM ASYA ŞALLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM ÜNAL
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, afet haberciliğinde görev almış medya çalışanlarında travmatik stres belirtileriyle ilişkili faktörleri incelemektir. Araştırma kapsamında yaş, deneyim, cinsiyet, afeti yaşamış olmak veya afeti yaşamamış olmak, haber odasında ya da afet sahasında çalışmak gibi faktörlerin afet haberciliğinde görev almış medya çalışanlarının travmatik stres belirtileri ile ilişkisi incelenmiş ve afet haberlerinde görev almış medya çalışanlarının bu travmatik stres karşısında kullandıkları baş etme stratejileri araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de afet haberciliği yapan profesyonel medya çalışanları oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Genel Sağlık Anketi-12 (GSA-12), DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5) ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği Kısa Formu (COPE-R) Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama süreci Aralık 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında yürütülmüş ve kartopu örnekleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplam 124 medya çalışanına ulaşılmış, örneklem kriterlerine uygun olan 119 medya çalışanı ile araştırma yürütülmüştür. 
Araştırma sonucunda medya çalışanlarının afet haberlerine ek olarak en sık fiziksel saldırı içeren haber görevlerinde yer aldıkları, fiziksel saldırı içeren haberlerden sonra ise kadın medya çalışanlarının en çok cinayet ve cinsel saldırı içeren haberlerde, erkek medya çalışanlarının ise ciddi biçimde yaralı ya da ölen insanların bulunduğu ve cinayet içeren haberlerde görev aldığı; kadın medya çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin erkeklerden daha yüksek olduğu, 6 Şubat Depremleri'ni doğrudan yaşamamış medya çalışanlarının COPE-R Kendine Ceza alt ölçek puan ortalamasının daha yüksek olduğu ve kadın medya çalışanlarının COPE-R Kendine Yardım alt ölçek puan ortalamasının daha yüksek olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the factors associated with traumatic stress symptoms among media workers who have been involved in disaster reporting. Within the scope of the research, factors such as age, experience, gender, having experienced the disaster or not, working in the newsroom or in the disaster area were investigated for their relationship with traumatic stress symptoms among media workers involved in disaster reporting, and coping strategies used by media workers in the face of this traumatic stress were explored. The sample of the study consists of professional media workers involved in disaster reporting in Turkey. To collect data for the study, Socio-Demographic Information Form, General Health Questionnaire-12 (GHQ-12), Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5), and Brief COPE (COPE-R) Scale wereused. The data collection process was carried out between December 2023 and March 2024 and was conducted using snowball sampling method. A total of 124 media workers were reached within the scope of the research, and the study was conducted with 119 media workers who met the sample criteria.
As a result of the research, it was found that media workers were most frequently involved in news assignments involving physical assaults in addition to disaster news. After news assignments involving physical assaults, female media workers were found to be most involved in news assignments involving murders and sexual assaults, while male media workers were found to be involved in news assignments involving seriously injured or deceased individuals and murders. It was found that the symptoms of post-traumatic stress disorder were higher in female media workers than in males, the average score of the COPE-R Self-Blame subscale was higher in media workers who did not directly experience the February 6 Earthquakes, and the average score of the COPE-R Self-Help subscale was higher in female media workers.