Kadın doğum kliniklerinde çalışan hekim, hemşire ve ebelerin doğum şekli tercihleri, tercihlerin nedenleri ve bu tercihlerin nedenlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Employee in gynecology clinics method of birth of physician, nurse and miss preferences, reasons for preferences and thisaffecting the reasons of preferences examination of factors
Yazar: BÜŞRA ŞEVVAL DEDEÇAM
Danışman: PROF. DR. LALE TAŞKIN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Gebelik ve doğum, bir kadının hayatını etkileyen önemli durumlardan biridir. Kadınlar
gebelik boyunca biyolojik, fizyolojik ve psikososyal değişiklikler yaşar. Doğum; doğal,
fizyolojik bir olay olsa da kadınların yaşantısında önemli bir stres kaynağıdır. Normal
doğum, hiçbir dış müdahalenin gerçekleştirilmediği, kadının içgüdülerinin yönlendirdiği,
aktif olarak yer aldığı bir olaydır (2). Sezaryen doğum, abdominal insizyon ve daha sonra
uterus duvarındaki insizyon ile fetusun doğumu olarak tanımlanmaktadır (97). Dünya
genelinde ve ülkemizde görülen yüksek sezaryen oranları evrensel bir sorun haline gelmiştir.
Yüksek sezaryen oranlarının düşürülmesine yönelik yapılması gerekenlere ve bu alandaki
literatüre katkı sağlayacağının düşünülmesi amacıyla yapılan çalışma tanımlayıcı tipte bir
çalışmadır. Araştırmanın evrenini Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi ve Etlik Zübeyde
Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan, kadın doğum
kliniklerinde görevli sağlık personelinden hekim, hemşire ve ebeler oluşturmuştur.
Örnekleme yöntemine gidilmemiş, katılmaya gönüllü tüm sağlık personeli (125 kişi)
çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından literatür taranarak
oluşturulan, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Doğum Şekli Tercihleri ve Nedenlerini Sorgulama
Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics) 27paket
program kullanılmıştır. Bulguların yorumlanmasında frekans tabloları ve tanımlayıcı
istatistikler kullanılmıştır. İki nitel değişkenin ilişkilerinin incelenmesinde "Pearson-χ
2
"
çapraz tabloları kullanılmıştır. Araştırmaya katılanların yaş ortalamasının 27,42±5,19 (yıl)
olduğu tespit edilmiştir ve %45,6'sı 25-29 yaş grubunda olduğu belirlenmiştir. Kadın doğum
kliniklerinde görevli hekim, hemşire ve ebelerin mesleklere göre vajinal doğumu tercih etme
oranları hekimlerde %16,2 hemşirelerde %52,7 ve ebelerde %31,1' dir. Sezaryeni tercih
etme oranları hekimlerde %47,1 hemşirelerde %39,2 ve ebelerde %13,7 şeklindedir.
Hekimlerin ağırlıklı olarak sezaryen tercih ettiği, hemşire ve ebelerin ise ağırlıklı olarak
vajinal doğum tercih ettiği belirlenmiştir.(χ2=14,925; p<0,001). Vajinal doğumu tercih
edenler % 57,6 oranında daha az komplikasyon olması nedeniyle, sezaryeni tercih edenler

iii

ise % 80,8 oranında vajinal doğumun uzun vadede olumsuz etkileri olması sebebiyle tercih
edildiği belirlenmiştir.

Çalışmaya katılanlardan tercih ettiği doğum şekli vajinal doğum olan %97,3'ünün
danışanlara vajinal doğum önerdiği, tercih ettiği doğum şekli sezaryen olan %58,8'inin ise
danışanlara sezaryen önerdiği belirlenmiştir.

Hekimlerin ve hemşirelerin ağırlıklı olarak tıbbi gerekçe olmadan sezaryeni hak olarak
gördüğü, ebelerin ise ağırlıklı olarak tıbbi gerekçe olmadan sezaryeni hak görmediği
belirlenmiştir. Danışanlara önerilecek doğum şekli ile katılımcıların kendisinin tercih
edeceği doğum şekli arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=49,926;
p<0,001). Danışanlara vajinal doğum önerenlerin %97,3'nün tercih ettiği doğum şeklinin
vajinal doğum olduğu, danışanlara sezaryen önerenlerin %58,8'i tercih ettiği doğum şeklinin
sezaryen olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışmada hekimlerin ağırlıklı olarak sezaryeni,
ebe ve hemşirelerin ağırlıklı olarak vajinal doğumu tercih ettikleri bulunmuştur. Kendi
tercihlerinde sezaryeni tercih eden tüm sağlık personelinin özellikle hekimlerin, gebelerin de
sezaryenle doğum yapmalarına olumlu bakacakları ve sezaryen doğum oranlarının bu
nedenle azaltılamayacağı düşünülmektedir. Bu nedenle anne-baba adayı olan sağlık
personelinin de özellikle hekimlerin, doğuma hazırlık eğitimlerine katılmaları için teşvik
edilmesi, vajinal doğuma olumlu bakmalarını sağlamak yönünden önerilir.

Anahtar Kelimeler: Doğum Şekli Tercihi, Vajinal Doğum, Sezaryen, Hekim, Hemşire, Ebe

Abstract:
Pregnancy and childbirth are one of the important situations that affect a woman's life.
Women experience biological, physiological and psychosocial changes throughout
pregnancy. Birth; Although it is a natural and physiological event, it is an important source
of stress in women's lives. Normal birth is an event in which no external intervention is
performed, directed by the instincts of the woman and actively involved (2). Cesarean
section is defined as the delivery of the fetus by abdominal incision and then incision in the
uterine wall (97). High cesarean rates seen in the world and in our country have become a
universal problem. The study, which was carried out with the aim of contributing to the
literature in this field and what needs to be done to reduce high cesarean rates, is a
descriptive study. The population of the research consisted of physicians, nurses and
midwives from the health personnel working in the obstetrics clinics of Başkent University
Ankara Hospital and Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital. No
sampling method was used, and all health personnel (125 people) who volunteered to
participate were included in the study. The data of the study were collected using the
Introductory Information Form and the Inquiry Form of Birth Preferences and Reasons,
which were created by the researcher by scanning the literature. SPSS (IBM SPSS Statistics)
27 packages were used to analyze the data. Frequency tables and descriptive statistics were
used to interpret the findings."Pearson-χ2" crosstabs were used to examine the relationships
between two qualitative variables. It was determined that the mean age of the participants in
the study was 27.42±5.19 (years) and 45,6% of them were in the 25-29 age group. The rate
of preference for vaginal birth by physicians, nurses and midwives working in obstetrics
clinics is 16,2% for physicians, 52,7% for nurses and 31,1% for midwives. Preference rates
for cesarean section are 47,1% for physicians, 39,2% for nurses and 13,7% for midwives. It
was determined that physicians mostly preferred cesarean section, while nurses and
midwives mostly preferred vaginal delivery (χ2=14.925; p<0.001). It was determined that
those who preferred vaginal delivery were preferred because of 57,6% less complications,

v

and 80,8% of those who preferred cesarean section were preferred because of the long-term
negative effects of vaginal delivery.
It was determined that 97,3% of the participants in the study, whose preferred delivery
method was vaginal delivery, recommended vaginal delivery to the clients, and 58.8%,
whose preferred delivery method was cesarean section, recommended cesarean section to
the clients.

It has been determined that physicians and nurses mainly consider cesarean section without
medical justification as a right, while midwives do not consider cesarean section entitled
without medical justification. A statistically significant relationship was found between the
mode of delivery that would be recommended to the counselees and the mode of delivery
that the participants would prefer (χ2=49.926; p<0.001). It was determined that 97.3% of
those who recommended vaginal delivery to the clients preferred vaginal delivery, and
58.8% of those who recommended cesarean section to the clients preferred cesarean section.
As a result, it was found that physicians mostly preferred cesarean section, midwives and
nurses mostly preferred vaginal delivery. It is thought that all health personnel, especially
physicians, who prefer cesarean section in their own preferences, will positively view
pregnant women to have a cesarean section and therefore the cesarean delivery rates cannot
be reduced. For this reason, it is recommended to encourage health personnel who are
prospective parents, especially physicians, to participate in childbirth preparation training, in
order to ensure that they have a positive view of vaginal birth.

Keywords: Preference of mode of delivery, Vaginal Birth, Cesarean section, Physician,
Nurse, Midwife