Suphi Nuri İleri, hayatı, şahsiyeti, eserleri ve gazeteciliği
Suphi Nuri İleri, his life, personality, opuses, journalism
Yazar: DENİZ ŞAHİNLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DURSUN GÖK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Biyografi = Biography ; Gazeteciler = Journalists ; Gazetecilik = Journalism ; İleri, Suphi Nuri = İleri, Suphi Nuri

Özet:
Bu çalısmada, Türkiye tarihi açısından çok önemli olan olaylara, SuphiNuri'nin bakıs açısıyla ısık tutulmustur. Osmanlı Devleti'nin son dönemleriniyasayan, Birinci Dünya Harbine katılan, Millî Mücadele'nin basarısı için çalısanSuphi Nuri ?leri'nin hayatı, eserleri ve gazeteciliği incelenmistir. Gazeteci, öğretmen,yazar ve hukuk profesörü gibi özellikleri sahsında toplayan Suphi Nuri ?leri'nineserleri, yasadığı döneme ısık tutması açısından dikkate değerdir.Suphi Nuri, 1887?1945 tarihleri arasında yasayan bir Türk aydınıdır. BabasıMeclis-i Ayan üyesi Mustafa Nuri Efendi'dir. Annesi Dino ailesine mensup AbidinPasa'nın kızıdır. Üç kardesten en küçüğü olan Suphi Nuri'nin abisi Celâl Nuri,edebiyatçı, yazar, gazeteci ve fikir adamıdır. Diğer kardesi Sedat Nuri de karikatüristve tüccardır.Paris'teki tahsilinden sonra ?stanbul'a dönen Suphi Nuri, Suriye Cephesi'ndeyedek subay olarak askerlik görevini yapmıstır. Kâtipliğini yaptığı Dördüncü OrduKumandanı Cemal Pasa'ya refakat ederken, Suriye Cephesi'ni inceleme fırsatıbulmus, pek çok Alman subayının tercümanlığını yapmıstır.Birinci Dünya Savası'ndan sonra ?stanbul'a dönerek gazetecilik hayatınabaslamıstır. Genellikle her gün, siyasi, kültürel, ilmi, pek çok konuda yazmıstır.Atatürk'ün ilkelerinden özellikle devletçilik ve laikliğin sıkı bir savunucusu olması daöne çıkan özelliklerinden birkaçıdır. Kooperatifçiliğin, Türkiye'nin ekonomik modeliolan devletçiliğe adapte edilmesi gerektiğini savunuyordu.Suphi Nuri, Mustafa Kemal adına temaslarda bulunmus, Anadolu'ya silahtemini konusunda çalısmalar yapmıstır. Mustafa Kemal, Mersinli Cemal Pasa'nınaskeri harekâtını elestiren birkaç yazısını Suphi Nuri imzasıyla, Âti gazetesindeyayınlamıstır.Seyh Sait ?syanı'nı tesvik ettiği gerekçesiyle ?stiklal Mahkemesi'ndeyargılanmıstır. Siyasi bir yazısı dolayısıyla 1945 yılında Hasan Ali Yücel tarafındanöğretmenlik görevinden alınmıs, gazetelere yazılar yazarak hayatını devam ettirmeyeçalısmıstır.

Abstract:
In this thesis, very important events of Turkey?s history are analyzed accordingto Suphi Nuri ?leri?s point of view. It is studied the life, opuses and journalist identityof Suphi Nuri ?leri. He lived in the last years of Ottoman Empire, participated inWorld War I and worked for the success of the National Struggle for Independence.He was journalist, teacher and professor of law and his opuses are worth to bestudied so as to enlighten to his life period.Suphi Nuri was a Turkish intellectual, who lived the period of 1887 and 1945.His father is Mustafa Nuri, who was a member of Ayan Council (Senate). His motheris the daughter of a member of Dino family, Abidin Pasha. Suphi Nuri has two olderbrothers. One of them is Celal Nuri, who is a litterateur, author, journalist andphilosopher. The other one is Sedat Nuri, who is a caricaturist and merchant.After his education in Paris, he returned back to Istanbul. He did hiscompulsory military service as a second lieutenant in time of war in Syria. When hewas accompanied to 4th Army Commander Cemal Pasha as his clerk, he found theopportunity to research for Syria and he served as a translator to lots of GermanOfficers.After World War I, he returned back to Istanbul and had begun to work as ajournalist. He used to write about politics, cultural and scientific issues daily. Being ahard defender of Ataturk?s state socialism and Secularism principles was one of theforemost characteristics of him. He used to defend that it was necessary to adaptcooperative system to the state socialism, which is the economic model of Turkey.Suphi Nuri contacted on behalf of Ataturk and work for procurement of weapon toAnatolia. Mustafa Kemal had published some articles, in which he was criticized themilitary operations of Mersinli Cemal Pasha, with the sign of Suphi Nuri on Atinewspaper.He was accused of encouraging Sheikh Sait Rebellion and judged by the Courtof Independence. He was discarded from the teaching job by Hasan Ali Yucel, TheMinister of National Education, because of a political article of him at 1945 andearned by only writing articles for newspapers.