Kudüs Sancağı'nda Osmanlı idaresi (XVIII. yüzyılın ilk yarısı)
Ottoman administration in Sanjak of Jerusalem (First half of XVIII. century)
Yazar: ABDALQADER STEIH
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞİMŞİRGİL ; PROF. DR. ZEKERİYA KURŞUN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Kudüs Sancağı = Jerusalem Sanjak ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Bu tez 1699 Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin idari teşkilatında yapılan bir takım ıslahatların Şam Eyaleti ve Kudüs sancağındaki değişim ve etkilerini incelemektedir.  
1700-1757 yılları arası Osmanlı Devleti'nin Kudüs Sancağı'nda Hac kafilelerinin emniyeti noktasındaki faaliyetleri, yerel güçlerin yeniden yapılanma konusunda devletle olan ilişkileri ve Gayr-i müslimlerin kutsal yerlerinin uluslararası arenada yeni bir etken olarak ortaya çıkışı ile devletin yeni koşullara uyum sağlama yeteneği çalışmada ele alınmıştır. 
Kudüs Sancağı'ndaki idari yetkililerin sancak dâhilinde ve haricinde mükellef oldukları görevlerin mahiyetindeki değişim, devletin mali, idari ve askeri olarak Cerde Askeri'inin ihtiyaçlarının karşılanması hususunda sancağa yüklemiş olduğu yükümlülükler ve sancağın mutasarrıflıktan mütesellimliğe dönüşünde Şam vilayetine tabi oluşu da çalışmanın temel konusudur. Ayrıca tezde yerel güçlerin değişen şartlara göre sancak idaresinde görev alma çabaları ve bu konuda giriştikleri iktidar mücadelesine de değinilmiştir. Nitekim devlet de onları belirlemiş olduğu sınırlar dâhilinde askeri ve mali gayeleri için kullanmıştır. 
Mevcut çalışma sancakta yaşayan Gayr-i müslimlerin uluslar arası sahada değişen durumdan kimi zaman etkilendiğini göstermektedir. Kutsal yerler konusunda birbirleriyle amansız bir mücadeleye girişen Gayr-i müslim cemaatleri, yabancı devletlerin mukaddes mekânların idaresi başta olmak üzere dini mekânların ziyaret ve bakımları noktalarında ilgisini çekse de Osmanlı Devleti, sancak idaresine müdahale edilmesini engellemiştir. Tezin ele aldığı dönemde devletin icraat sahasına koymuş olduğu idari değişiklikler köklü yapısal değişimlere işaret etmemektedir. Ancak yüzeysel değişimler yapılanmalar yeni ayanların ortaya çıkmasına da neden olmuştur.

Abstract:
Change and the effects of a number of reforms that had been made in administrative organization of the Ottoman Empire on the banner of Damascus Province and Jerusalem after the treaty of Karlowitz in 1699 have been investigated in this study. Activities of the Ottoman Empire in the Sanjak of Jerusalem concerning the safety of the Hajj convoys between the years 1700 – 1757, relations of local powers with the state on restructuring, the emergence of the non-Muslim holy places as a new factor in the international arena and the ability of the state to adapt to the new conditions have been discussed in the study. 
The main subjects of the study are the changes in the nature of the tasks of the administrative authority inside and outside of the Jerusalem Sanjak, the burdens that laid on the sanjak by the state in respect of meeting the needs of Cerde convoy financially, administratively and militarily, and riding of the sanjak on Damascus province during its conversion from mutasarriflık  to mutesellimlik. Furthermore, assignment efforts of the local powers according to changing conditions in the sanjak administration and their power struggle are mentioned in the thesis. Hence the state used them for its military and financial purposes within the boundaries set by it. 
The present study shows that Non-Muslims who lived in the sanjak have sometimes been effected by the changes took place in the international arena. Although Non-Muslim communities that contended for holy places with each other attracted the foreign states attentions about the administration of the holy and religious places concerning their visits and maintenance, the Ottoman State had prevent the any interference in the sanjak administration. 
In the period the thesis considered, administrative changes that put into the performance field didn't refer to fundamental structural changes. However superficial changes and structuring have led to the emergence of those new nobels.