Üsküdar ilçesi'nin gelişimi ve mekânsal analizi
Development and spatial analysis of Üsküdar district
Yazar: EBRAR AYCAN
Danışman: PROF. DR. MESUT DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu tez çalışmasında Üsküdar İlçesi'nin mekânsal gelişimi coğrafi açıdan incelenmiş ve bu doğrultuda analizler yapılmıştır Çalışmanın birinci bölümünde Üsküdar'ın fiziki coğrafya özellikleri değerlendirilmiştir. Üsküdar'ın jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri, iklim özellikleri, toprak özellikleri, bitki örtüsü ve su kaynakları ayrıntılı olarak çalışılmıştır. İkinci bölümde Üsküdar'ın Osmanlı öncesi, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi tarihi incelenmiştir. Üçüncü bölümde Üsküdar'ın nüfusu ve nüfusun özellikleri TÜİK'ten elde edilen verilerin incelenmesiyle ortaya konulmuştur. Üsküdar İlçesi'nin nüfusu, nüfusunun yaş ve cinsiyet yapısı, nüfusunun bağımlılık oranı, mahallelerinin nüfusu, doğum ve ölüm sayıları, nüfusun eğitim durumu ve göçler; veriler yorumlanarak sahanın nüfuslanma süreci nitelik ve nicelik bakımından ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde Üsküdar İlçesi'ndeki fonksiyonlar çeşitleriyle irdelenmiştir. Bu bağlamda ilçedeki ekonomik ve sosyal fonksiyonlar insan -mekân ilişkisi kapsamında tarihi süreç içinde anlatılmıştır. Beşinci bölümde Üsküdar'ın mekânsal gelişimi ve analizi; arazi kullanımı ve zaman içinde arazi kullanımında meydana gelen değişimler, kentsel dönüşüm mahalle ölçeğinde ve genel olarak incelenmiştir. Ayrıca Üsküdar'daki konut sayıları ve bina nitelikleri hakkında bilgi verilmiştir. Altıncı bölümde ise sonuç ve öneriler coğrafi bakışla ortaya konulmuş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Üsküdar, Kentleşme, Mekânsal Gelişim, Tarih, Arazi Kullanımı, Şehir İçi Yeşil Alanlar

Abstract:
In this thesis, the spatial development of Üsküdar District has been examined from a geographical perspective, and analyses have been conducted accordingly. In the first chapter, the physical geography features of Üsküdar are evaluated. The geological and geomorphological features, climate characteristics, soil properties, vegetation, and water resources of Üsküdar have been studied in detail. The second chapter examines the history of Üsküdar before the Ottoman period, during the Ottoman period, and in the Republican era. In the third chapter, the population of Üsküdar and its characteristics are presented through the analysis of data obtained from the Turkish Statistical Institute (TÜİK). The population of Üsküdar, its age and gender structure, dependency ratio, population of its neighborhoods, birth and death numbers, educational status, and migration have been evaluated in terms of the qualitative and quantitative aspects of the area's population process. In the fourth chapter, the functions in Üsküdar District are analyzed in various aspects. In this context, the economic and social functions of the district are described within the scope of human-space relations throughout historical processes. The fifth chapter discusses the spatial development and analysis of Üsküdar; land use and changes in land use over time, urban transformation at the neighborhood level, and in general, have been examined. Additionally, information is provided about the number of houses and building qualities in Üsküdar. In the sixth chapter, conclusions and recommendations are presented and evaluated from a geographical perspective. Keywords: Üsküdar, Urbanization, Spatial Development, History, Land Use, Urban Green Areas