Türkiye'de valilik müessesesi
Governorship institution in Turkey
Yazar: MUAMMER AY
Danışman: PROF. DR. NAİL ÖZTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Mülki idari amirler = Governars at the provincial level ; Valiler = Governors ; Valilik = Governorship

Özet:
Türkiye'de valilik müessesesi önemli dönüşümler geçirdiği bir dönemin içerisindedir. Dönüşümün boyutları genel olarak, valilik müessesesinin mülki idaredeki işlevselliği ve konumunda, görev ve yetkilerinde, kullanabildikleri kaynak miktarında, sundukları kamu hizmetlerinin türü ve niteliğinde ve güvenlik bürokrasisi ile olan ilişkileri çerçevesinde gerçekleşmektedir. Dolayısıyla valilik müessesesindeki dönüşümün boyutları geniştir ve çok yönlüdür. Bu açıdan Tanzimat Fermanı ile başlayıp Cumhuriyet döneminde de devam eden ve özellikle 2000'li yıllardan sonra ivme kazanan Türkiye'de valilik müessesesinin geçirdiği dönüşümü, buna kaynaklık eden dinamikleri incelemek ve bunun sonucunda valilik müessesesinin güncel işlevsellik ve konumunu ortaya koymak bu çalışmanın amacıdır. Bunun için çalışmada, valilik müessesesinin geçmişinin tanım ve analizini yapmak için tarihsel yaklaşım kullanılmış; bu müessesenin mevcut duruma nasıl ve hangi aşamalardan geçerek geldiğini açıklamak için ise literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca valilik müessesesi ile ilgili nizamnameler, fermanlar ve kanunlar incelenmek suretiyle mevzuat analizi de yapılmıştır. Çalışmanın zaman periyodu ise 19.yüzyıl ile 2000'li yıllar arasındaki dönemi kapsamaktadır. Yapılan inceleme neticesinde valilik müessesesinin, kolluk ve güvenlik hizmeti sunma yönü ağır basan, genel kolluk kuvvetleri üzerindeki yetkileri artmış, ülke gerekleri ve uluslararası dinamiklerin etkisiyle yeni görev ve sorumluluklar üstlenen ve mali kaynak kullanma yetkisi kısıtlanan bir müessese olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
Governorship institution in Turkey is in a time period when it has undergone important changes. Dimensions of this changes are about that duty and authorization of governors, amount of monetary resource used by governors, functionality of governorship, kind of public services provided by governors and relations with security forces in territorial administration. Therefore, dimensions of changes in governorship institution are wide and multiple. Because of this, in this study it is aimed to analyze that period of change in governorship institution which started in Tanzimat reform era and accelerated in Republic period and also some converter dynamics played important role in this period. And other aim of this study is to reveal current functionality of governorship institution after this changes. Hence, historical approach was used to define and analyze background of governorship institution and literature review approach was used to reveal how governorship institution come to current situation from past to present. Besides, regulations and writs and body of current law was analyzed in the study. This study covers the time period from nineteen century of Ottoman Empire to 21th century. The findings discovered in this research indicates that some authorities of governorship institution increased, such as maintain the order and safety of community, and relations with security forces. Governorship institution also undertakes new duties and responsibilities in consequence of local and international converter dynamics.