Obsesif Kompulsif Bozukluk tanısı almış bireylerde ana baba tutumu ve benlik saygısı düzeyleri ile Obsesif Kompulsif Bozukluk tanısı almamış bireylerde ana baba tutumu ve benlik saygısı düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of parental attitude and self-esteem levels in individuals diagnosed with Obsessive Compulsive Disorder and parentel attitude and self-esteem levels in individuals not diagnosed with Obsessive Compulsive Disorder
Yazar: HAVVANUR GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. HABİB ERENSOY
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik saygısı = Self esteem ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Bu çalışma, Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı almış bireylerde ana
baba tutumu ve benlik saygısı düzeyleri ile OKB tanısı almamış bireylerde ana baba
tutumu ve benlik saygısı düzeylerinin karşılaştırılmasını amaçlanmıştır. Bununla birlikte
bazı sosyodemografik özelliklerin etkisi olup olamadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın örneklemini T.C. Üsküdar Üniversitesi NP İstanbul Nöropsikiyatri
Hastanesi Feneryolu Polikliniği'ne ayaktan başvuran, OKB tanısı almış 20-52 yaş
aralığındaki 40 gönüllü katılımcı ile bu katılımcılara sosyodemografik özellikler
acısından denk ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan 53 sağlıklı ve gönüllü kontrol
grubunu oluşturmuştur. İki gruba da Bilgilendirilmiş̧ Gönüllü Olur Formu (BGOF),
Sosyodemografik Veri Formu, Yale-Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği,
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ)
uygulanmıştır.
Verileri analiz ederken betimsel ve ileri istatistik teknikler kullanılmıştır. Veri
analizi için SPSS v.21 programı kullanılmıştır. Kolmogorov-Smirnov normallik testi ile
obsesyon, benlik saygısı ölçeği, ana babaya bağlanma ölçeği ve alt ölçekleri
incelenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, korelasyon
analizlerinde Pearson korelasyon analizi yürütülmüştür. OKB ve Sağlıklı Kontrol
grubunun demografik dağılımları bakımından karşılaştırılmasında ise çapraz tablolar ile
Pearson ki-kare analizi yürütülmüştür. T testinde etki büyüklüklerinin belirlenmesinde
Cohen's d kullanılmıştır. Korelasyon analizlerinde ve Mann Whitney U testlerinde etki
büyüklüklerinin belirlenmesinde Cohen's r kullanılmıştır. Çalışmada klinik değişkenler
bakımından deney grubunda yapılan gruplararası karşılaştırmalarda klinik değişken
kategorilerine düşen katılımcı sayılarının denk olmaması sebebiyle bu
karşılaştırmalarda nonparametrik Mann Whitney U testi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; psikiyatrik tanı almamış bireylerde
benlik saygısı seviyeleri ile obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış bireylerde benlik
saygısı seviyesi arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Psikiyatrik tanı almamış
grupta benlik saygısı düzeyi obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış gruba kıyasla
anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=.001). Obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış
bireylerde babaya düzeyleri ile psikiyatrik tanı almamış bireylerde babaya bağlanma düzeyleri arasında anlamlı seviyede fark bulunmuştur. Babaya bağlanma puanı kontrol
grubunda deney grubuna kıyasla anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur (p=.025).
Araştırmanın korelasyon analizi bulguları incelendiğinde; anneye bağlanma alt
boyutu olan annenin olumlu koruyuculuğu ile babaya bağlanma alt boyutu olan babanın
olumlu koruyuculuğu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.
Araştırmada benlik saygısı, OKB ve ABBÖ alt ölçeği boyutlarının yaş, eğitim,
gelir durumu ilişkisi incelenmiştir. Test sonuçlarında bu değişkenlerle ölçeklerin
herhangi birisinin puanlarıyla istatistikçe anlamlı bir fark bulunmamıştır. OKB
grubunda benlik saygısı düzeyleri ile anneye bağlanma ve alt boyutları, babaya
bağlanma ve alt boyutları arasında anlamlı ilişi bulunmamıştır. OKB grubunda anneye
bağlanma düzeyi ile babaya bağlanma düzeyi ve alt boyutları arasında anlamlı ilişki
bulunmamıştır.
OKB tanısı almış̧ bireylerin benlik saygısı düzeyleri ve ana babaya bağlanma
düzeyleri ile ilgili yapılacak çalışmaların hastaların tedavi surecilerine katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Benlik Saygısı, Ana Babaya Bağlanma

Abstract:
The aim of this study was to compare parental attitude and self-esteem levels in
individuals diagnosed with Obsessive Compulsive Disorder (OCD) and parental attitude
and self-esteem levels in individuals not diagnosed with OCD. However, it is aimed to
examine whether some sociodemographic characteristics have an effect or not.
The sample of the research is T.C. 40 volunteer participants aged 20-52 years
who applied to Üsküdar University NP Istanbul Neuropsychiatry Hospital Feneryolu
Polyclinic outpatient, diagnosed with OCD, and 53 healthy volunteers, who were equal
to these participants in terms of sociodemographic characteristics and who did not have
any psychiatric diagnosis, constituted the control group. Informeḑ Consent Form
(BGOF), Sociodemographic Data Form, Yale-Brown Obsession and Compulsion Scale,
Rosenberg Self-Esteem Scale (RBSS), and Parent Attachment Scale (ABBÖ) were
administered to both groups.
Descriptive and advanced statistical techniques were used while analyzing the
data. SPSS v.21 program was used for data analysis. Obsession, self-esteem scale,
parental attachment scale and subscales were examined with Kolmogorov-Smirnov
normality test. Independent sample t-test was used for comparisons between groups, and
Pearson correlation analysis was used for correlation analyses. Cross tables and Pearson
chi-square analysis were used to compare OCD and Healthy Control groups in terms of
demographic distributions. Cohen's d was used to determine the effect sizes in the t test.
Cohen's r was used to determine effect sizes in correlation analyzes and Mann Whitney
U tests. In the study, the nonparametric Mann Whitney U test was used in these
comparisons, since the number of participants falling into the clinical variable
categories was not equal in the intergroup comparisons made in the experimental group
in terms of clinical variables.
According to the results obtained from the research; A significant difference was
found between the levels of self-esteem in individuals without a psychiatric diagnosis
and the level of self-esteem in individuals diagnosed with obsessive compulsive
disorder. The level of self-esteem was found to be significantly higher in the group
without psychiatric diagnosis compared to the group diagnosed with obsessive
compulsive disorder (p=.001). A significant difference was found between the levels of
attachment to the father in individuals diagnosed with obsessive compulsive disorder and in individuals without a psychiatric diagnosis. Father attachment score was found to
be significantly higher in the control group compared to the experimental group
(p=.025).
When the correlation analysis findings of the research are examined; It was
found that there is a positive and significant relationship between the positive
protectiveness of the mother, which is the sub-dimension of attachment to the mother,
and the positive protectiveness of the father, which is the sub-dimension of attachment
to the father.
In the study, the relationship of self-esteem, OCD and ABBÖ subscales with
age, education and income status was examined. In the test results, no statistically
significant difference was found between these variables and the scores of any of the
scales. In the OCD group, no significant relationship was found between self-esteem
levels and attachment to mother and sub-dimensions, attachment to father and subdimensions. There was no significant relationship between the level of attachment to the
mother and the level of attachment to the father and its sub-dimensions in the OCD
group.
It is thought that studies on the self-esteem levels and parental attachment levels
of individuals diagnosed with OCD will contribute to the treatment processes of the patients.

Keywords: Obsessive Compulsive Disorder, Self-Esteem, Parental Attachment