Sağmal ineklerde subklinik mastitis prevalanslarının meta-analizi ve meta-regresyonu
Meta-analysis and meta-regression of subclinical mastitis prevalences in dairy cattle
Yazar: ELİF ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYTAÇ AKÇAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, dünya genelinde yayımlanmış 193 çalışma (145 inek bazlı (180.280 inek) ve 145 meme lobu bazlı (1.136.041 meme lobu)) ve Türkiye'de yayımlanmış 36 inek bazlı (n =10.926 inek) ve 29 meme lobu bazlı (n = 48.990 meme lobu) çalışma ile subklinik mastitis prevalanslarının meta-analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Analizlerde dünya geneli ve Türkiye genelinde subklinik mastitis prevalansları belirlendi. Ayrıca, dünya genelinde kıtalara, inek ırklarına, yıllara ve sürü büyüklüklerine göre alt grup analizleri yapıldı. Türkiye genelinde ise bölgelere, inek ırklarına, yıllara ve sürü büyüklüklerine göre subklinik mastitis prevalansları karşılaştırıldı ve subklinik mastitis prevalansını etkileyen değişkenleri belirlemek için meta-regresyon analizi yapıldı. Çalışmalar arasında yüksek heterojenlik tespit edildiğinden, uygulanan meta-analizde rastgele etki modeli (DerSimonian-Laird yöntemi) tercih edilmiş, çalışma örnekleminde yayın yanlılığını belirlemek için Egger'ın doğrusal regresyon testi, Begg ve Mazumdar sıra korelasyon testi ve huni grafiği kullanılmıştır. Dünya genelindeki analiz sonuçlarında; inek ve meme lobu bazlı çalışmalar arasında yüksek heterojenlik tespit edilmiştir (Q=15149,869, sd=188, p<0,001, I2=98,759; Q=72142,706; sd=163, p<0,001; I2 = 99,774). İnek ve meme lobu bazlı subklinik mastitis prevalansları sırasıyla 0,46 (95% GA: 0,43-0,48) ve 0,32 (95% GA: 0,30-0,34) olarak hesaplandı. Türkiye genelinde yapılan meta-analizler sonucunda, hem inek bazlı hem de meme lobu bazlı çalışmalar arasında yüksek bir heterojenite olduğu gözlendi (sırasıyla I2 = 98,498 ve I2 = 99,329). Rastgele etki modeline göre, inek bazlı çalışmalarda ortak subklinik mastitis prevalansı 0,48 (95% GA: 0,38- 0,58); meme lobu bazlı çalışmalarda 0,27 (95% GA: 0,21-0,34) olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada yapılan meta-analiz, dünya genelinde ve Türkiye'de yapılan bireysel çalışmaların subklinik mastitis prevalanslarındaki tutarsızlıkların ortadan kaldırılmasını; daha güçlü ve kesin bir tahmin elde edilmesini sağlamıştır.

Anahtar kelimeler: Meta-analiz, subklinik mastitis, sağmal inek, Türkiye, kıtalar

Abstract:
In this study, it was aimed to perform meta-analysis of subclinical mastitis prevalence results determined in 193 published studies (145 cow-based (180.280 cows) and 145 quarter-based (1.136.041 udder quarters)) which were conducted between 1988-2019 worldwide and 36 cow-based (10.926 cows) and 29 quarter-based (48.990 udder quarters) studies in Turkey. In the analyzes, subclinical mastitis prevalences were determined worldwide and across Turkey. Also, Subclinical mastitis prevalence were compared to continents, breeds, years and herd size. The random effect model takes into account the true variance between studies as well as within study variance and meta-regression analysis was performed to determine covariates effect subclinical mastitis prevalence. Since high heterogeneity was detected between the studies, Random effect model (DerSimonian-Laird method) was preferred in the meta-analysis applied. Egger's linear regression test and funnel plot were used to determine the publication bias in the study sample. In the results of analysis worldwide; high heterogeneity was detected among cow-based and quarter-based studies worldwide (Q=15991,9, df = 188, p <0,001, I2 = 98,7; Q = 74207,5; df = 163, p <0,001; I2 = 99,8, respectively), pooled cow-based and quarter-based subclinical mastitis prevalence was calculated as 0,46 (95% CI:0,43-0,48) and 0,32 (95% CI: 0,30-0,34), respectively. As a result of meta analysis across Turkey, it was observed that there was a high heterogeneity between both cow-based and quarter-based studies (I2=98,5 and I2=99,3, respectively). According to the random effect model, the pooled prevalence of subclinical mastitis was 0,48 (95% CI: 0,38-0,58) in cow-based studies; it has been calculated as 0,29 (95% CI: 0,23-0,35) in quarter-based studies. The meta-analysis performed in this study provided removal of inconsistencies and more powerful and precise estimation related to the effect sizes in the population of subclinical mastitis prevalence of individual studies conducted worldwide and in Turkey.

Keywords: Meta-analysis, subclinical mastitis, dairy cattle, Turkey, continents