Kilistra tarihi yerleşim dokusunun sürdürülebilir korunması için geleneksel bilgi sistemleri (GBS) bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the historical settlement of Kilistra in the context of the traditional knowledge systems (TKS) for its sustainable conservation
Yazar: ELİF NUR ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN DİŞLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geleneksel bilgi sistemleri; belirli bir bölgedeki bir yerleşimin yerli sakinleri tarafından yüzyıllar boyunca geliştirilip korunan yerli bilgi, teknikler, değerler, gelenekler ve kurallardır. Bu sistemlerin iyi bir analizi sadece onların gelecek nesillere aktarılmasına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda yeni tasarımlara adaptasyon potansiyellerini de arttırır. Bu nedenle bu araştırma; Konya ilinde bulunan tarihi bir yerleşim olan Kilistra'daki geleneksel bilgi sistemlerinin bir yandan bilinirliğini artırmayı diğer yandan da bölgenin sürdürülebilir kalkınması ile ilişkisini kurmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın yöntemini; anket çalışması, arşiv ve literatür araştırması, saha gözlemleri ve sözlü görüşmeler oluşturmaktadır. Çalışma, bölgenin özgün geleneksel bilgi sistemlerinin her geçen gün ortadan kalktığını ve yerleşimin özellikle kış dönemlerinde terkedilme tehdidi altında olduğunu bu nedenle de nitelikli alan yönetimi planlaması ile sürdürülebilir korunması gerektiğini göstermiştir. Dolayısıyla bu çalışma; yerleşimin özgün değerlerinin ortaya çıkarılması ve korunması, geleneksel bilgi sistemlerinin daha iyi anlaşılması, bölgenin tarihi dokusuna uygun nitelikli ve sürdürülebilir çözümler bulunması açısından önemlidir ve benzer yerleşimlere örnek teşkil edebileceği değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel bilgi sistemleri, halk mimarisi, Kilistra, koruma, sürdürülebilirlik

Abstract:
Traditional knowledge systems are indigenous knowledge, techniques, values, customs, and ethical rules developed by the indigenous inhabitants of a settlement in a particular area and maintained throughout their lifetimes. A good analysis of these systems should help pass them on to future generations and look at their potential to adapt to new designs. For this reason, this research aims to raise awareness of traditional knowledge in Kilistra, a historical settlement in Konya province, on the one hand, and to establish its relationship with its sustainable development on the other. The main methods of the study include a questionnaire study, archival and literature research, field observations, and oral interviews. The study shows that the original traditional knowledge structures of the region are disappearing day by day and the settlement is under threat of abandonment especially in winter seasons, so it should be protected with the sustainable conservation of the protected area. Therefore, this study is considered important and exemplary research for similar settlements in terms of revealing and preserving the original values of the settlement, better preserving the traditional knowledge systems, preservation in accordance with the historical texture of the region and finding permanent solutions.
Keywords: Traditional knowledge systems, vernacular architecture, Kilistra, conservation, sustainability