Remisyondaki bipolar bozukluk tanılı hastalarda baskın polaritenin bilişsel işlevlerle ilişkisi
The relationship of predominant polarity with cognitive functions in patients with bipolar disorder in remission
Yazar: EKİN ATAY
Danışman: PROF. DR. EROL ÖZMEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Remisyon = Remission

Özet:
Amaç: Çalışmamızda bipolar bozuklukta baskın polaritenin diğer klinik özelliklerle, sosyodemografik özelliklerle ve bilişsel işlevlerde bozulmayla ilişkisinin aydınlatılması amaçlanmaktadır.      
Gereç ve yöntem: Araştırma remisyondaki bipolar bozukluk tanılı hastalar (n=84) ve sağlıklı kontrol grubu gönüllüleri (n=27) ile yürütülmüştür. Bipolar bozukluk tanılı hastalar baskın polarite özelliklerine göre manik baskın polarite (MBP, n=31), depresif baskın polarite (DBP, n=25), belirsiz baskın polarite (BBP, n=28) olmak üzere 3 alt gruba ayrılmıştır. Gönüllülere DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşmesi-Klinik Versiyonu (SCİD-5/CV), WAIS-R-Sözcük Dağarcığı Alt Testi, Hamilton Depresyon Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Young Mani Derecelendirme Ölçeği uygulanmış, dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun olanlar çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara Rey Sözel Öğrenme ve Bellek Testi, İz Sürme Testi, Stroop testi, WMS-R Görsel Üretim Alt Testi, Kontrollü Kelime Akıcılık Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi, İma Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi ve Conners Sürekli Performans Testi uygulanmıştır.
Bulgular: Baskın polarite gruplarının her birinde SK grubuna kıyasla Stroop C süresinde ve Stroop interferansta uzama; Rey testinde toplam çağrılan ve geç hatırlanan kelime sayısında azalma saptanmıştır. Yine baskın polarite gruplarının her biri için SK grubuna kıyasla global kognisyonda, sözel bellek ve öğrenmede bozulma gösterilmekle birlikte bu alanlarda bozulma baskın polariteyle ilişkilendirilememiştir. MBP grubunda SK'ye göre işitsel üçlü sessiz harf testinde, kelime akıcılık testinde, sosyal biliş testlerinde, WKET'de, SPT doğru hedef bölümünde daha kötü performans ve İST A süresinde uzama saptanmıştır. Yine MBP grubunda DBP'ye kıyasla kelime akıcılık testi ve sosyal biliş testlerinde performansta düşüş saptanmıştır. MBP ve BBP grupları SK'ye göre işlem hızında bozulma göstermiştir. Ek olarak MBP grubu SK'ye göre işlem belleğinde ve dikkatte bozulma göstermiştir. Problem çözme ve mantık alanında MBP grubu SK ve BBP gruplarına kıyasla, DBP grubunda ise sadece SK'ye kıyasla bozulma saptanmıştır. BB'de bilişsel işlevlerle epizod sayı ve özellikleri ilişkisi değerlendirildiğinde işlem hızı, global kognisyon, görsel kopyalama puanları, WKET perseveratif hata, SPT doğru hedef sayısı, İST A ve B süreleri hem toplam epizod sayısıyla hem de manik epizod sayısıyla ilişkili bulunmuştur. BB'de problem çözme/mantık, görsel bellek/öğrenme, işlem belleği, İST B-A süresi, işitsel üçlü sessiz harf sıralama testi puanı, kelime akıcılık testi puanı, görsel hatırlama puanı, sosyal biliş test puanları, WKET doğru ve hata sayıları ise sadece manik epizod sayısıyla ilişkili bulunmuştur.
Sonuçlar: MBP grubu daha fazla bilişsel bozukluğun görüldüğü polarite grubu olmakla birlikte DBP grubuna kıyasla kelime akıcılık ve sosyal biliş testlerinde daha kötü performans göstermiştir. MBP grubunun bilişsel işlevlerde bozuklukla ilişkisinin gösterilmesinin yanında çalışmamızda bilişsel bozukluklar toplam epizod sayısıyla ve manik epizod sayısıyla ilişkili bulunmuştur. Bu ilişkinin nedensellik bağlamında aydınlatılabilmesi için uzun süreli ileriye yönelik izlem çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Bipolar bozukluk, bilişsel işlev, baskın polarite

Abstract:
Objective: In our study, it is aimed to elucidate the relationship of the predominant polarity in bipolar disorder with other clinical features, sociodemographic characteristics and cognitive dysfunction. 
Materials and methods: Patients with bipolar disorder in remission (n=84) and healthy control group volunteers (n=27) participated in the study. Patients were divided into 3 subgroups according to their predominant polarity characteristics: manic predominant polarity (n=31), depressive predominant polarity (n=25), and undetermined predominant polarity (n=28). Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders-Clinician Version (SCID-5/CV), (WAIS-R)-Vocabulary Subtest, Hamilton Depression Rating Scale, Hamilton Anxiety Rating Scale, Young Mania Rating Scale were administered to the volunteers. Those who met the criteria were included in the study. Rey's Auditory Verbal Learning Test (RAVLT), Trail Making Test (TMT), Stroop Test, WMS-R Visual Reproduction Subtest, Controlled Oral Word Association Test (COWAT), Auditory Consonant Trigrams Test (ACT), Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), Hinting Test (HT), Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and Conners Continuous Performance Test (CCPT) were administered to the participants.
Results: Prolongation in Stroop C duration and Stroop interference and a decrease in the RAVLT, in the number of words recalled and remembered late were found in each of the predominant polarity groups compared to the Healthy Control (HC) group. Although impairment in global cognition, verbal memory and learning was demonstrated for each of the predominant polarity groups compared to the HC group, impairment in these domains could not be associated with the predominant polarity. In the Manic Predominant Polarity (MPP) group compared to the HC group, worse performance was observed in ACT, COWAT, social cognition tests, WCST, CPT correct target section and a prolongation in TMT-A. Compared to the Depressive Predominant Polarity (DPP), the MPP group showed a decrease in performance in COWAT and social cognition tests. MPP and Undetermined Predominant Polarity (UPP) groups showed deterioration in processing speed compared to HC. In addition, the MPP group showed impairment in working memory and attention compared to HC group. In the domain of problem-solving and reasoning, deterioration was found in the MPP group compared to the HC and UPP groups, and in the DDP group compared to only HC group. When the relationship between cognitive functions and the number and characteristics of episodes in Bipolar Disorder (BD) was evaluated, it was found that processing speed, global cognition, visual copying scores, WCST perseverative error, CPT correct target number, TMT- A and B durations were associated with both the total number of episodes and the number of manic episodes. In BD, problem-solving/reasoning, visual memory/learning, working memory, TMT B-A durations, ACT, COWAT, visual recall, social cognition tests scores, WCST correct and error numbers were only found to be associated with the number of manic episodes.
Conclusion: Although the MPP group was the polarity group with more cognitive impairment, it performed worse on the verbal fluency and social cognition tests compared to the DDP group. In addition to demonstrating the relationship between the MPP group and cognitive dysfunction, cognitive disorders were found to be associated with the total number of episodes and the number of manic episodes in our study. Long-term prospective follow-up studies are needed to elucidate this relationship in the context of causality.
Keywords: Bipolar Disorder, Cognitive Function, Predominant Polarity