Mekanik ventilatör desteği alan yenidoğanda uygulanan açık ve kapalı sistem aspirasyon işleminin ağrı üzerine etkisi
Effect of open and closed system of aspiration on pain in newborns given mechanical ventilation
Yazar: AYFER AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Ventilasyon = Ventilation

Özet:
Araştırma yenidoğan yoğun bakım ünitesinde ventilatör desteği alan bebeklerde açık ve kapalı sistem aspirasyonun ağrıya etkisini karşılaştırmak amacıyla deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YYBÜ) yatan bebekler, örneklemini; Aralık 2010 - Aralık 2011 tarihinde ünitede yatmakta olan ve örneklem seçim kriterlerine uyan 42 bebek oluşturdu. ß=0,20 ve ?=0,05 riskiyle, 42 örneklem büyüklüğünde yapılan Power analizi 0,82 olarak bulunmuştur. Rastgele örnekleme yöntemiyle bebeklerin 20'si kapalı sistem aspirasyon grubuna, 22'si açık sistem aspirasyon grubuna dahil edildi. Aspirasyon işlemleri kameraya kaydedildi. Veri toplama araçları olarak; girişim izlem formu (oksijen saturasyonu ve yaşam bulgularını içeren) ile bebeğin tanıtıcı bilgilerini içeren veri toplama formu ve bebeklerin ağrı yanıtlarını değerlendirmek için ?Yenidoğan Ağrı/Ajitasyon ve Sedasyon Skalası (N-PASS)? kullanıldı. Bebeğe ait tanıtıcı bilgiler araştırmacı tarafından hasta dosyalarından toplandı. Video kayıtları biri araştırmacı, biride yenidoğan hemşiresi olmak üzere iki kişi tarafından N-PASS kullanılarak değerlendirildi. Veriler bilgisayar ortamında, Yüzdelik, Ortalama, Standart sapma, Ki-kare testi, Student t testi, Eşleştirilmiş t testi, Wilcoxon Z testi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-wallis testi ile değerlendirildi. Elde edilen bulgulara göre; kapalı ve açık sistem aspirasyon grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı. (p=0,194) Her iki grupta da işlem öncesi ile işlem sırası N-PASS ağrı puanları ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklıydı. (p<0,001) Sonuç olarak; bebeklerin aspirasyon işlemi sırasında ağrı yaşadıkları ve açık aspirasyonda kapalıya oranla yaşanılan ağrının istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, bir miktar daha fazla olduğu saptandı.

Abstract:
The present study was experimentally conducted to compare the effects of open and closed system of aspiration on pain in newborns given mechanical ventilation. Study population comprised the babies hospitalized in the Newborn Intense Care Unit (NICU) at Eskisehir Osmangazi University Medicine Faculty Hospital and study sample comprised 42 eligible babies hospitalized in NICU from December 2010 to December 2011. Power analysis for a sample size of 42 subjects revealed a power of 0.82, with beta=0.20 and alpha=0.05. With random sampling, 20 babies were included to the closed aspiration system group and 22 to the open aspiration system group. Experimental group treated with a closed system of aspiration and control group with an open system of aspiration. Aspiration process was recorded with a camera system. Intervention monitoring form that include oxygen saturation and vital findings, Data collection Form that includes the personal characteristics of the babies, and Newborn Pain/Agitation and Sedation Scale (N-PASS) that evaluate the pain response of the babies were used for data collection. Personal characteristics of the babies were acquired by an investigator from their medical records. Camera records were evaluated by two independent persons, the investigator and a newborn nurse, by using for the N-PASS scores. Computerized data were analyzed with using percentile, mean, standard deviation, chi square test, Student?s t test, matched t test, Wilcoxon Z test, Mann-Whitney U test and Kruskall-Wallis test. Results of the present study show no statistically difference between the experimental and control groups (p=0.194). N-PASS pain scores were significantly different between pre-intervention period and during the intervention in both groups (p<0.001). In conclusion, we suggest that babies experience pain during the aspiration and although statistically indifferent, an open system of aspiration produces a somewhat higher pain compared the closed system of aspiration.