Süperkritik karbondioksit ekstraksiyon yöntemi ile yüksek C vitamini içerikli kuşburnu ekstraktı eldesi, oksidasyon stabilitesinin incelenmesi ve cilt bakım serumlarında kullanımı
Obtaining rosehip extract with high vitamin C content by supercritical carbon dioxide extraction method, investigation of its oxidation stability and use in skin care serums
Yazar: MİHRİBAN KARAKOL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKTÜRK AVŞAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
İnsanlar ilk çağlardan bu yana bitkileri farklı amaçlar için kullanmıştır. Gıda ve silah amaçlı kullanmanın dışında güzel görünmek için de bitkilerden faydalanmışlardır. Bunun başlıca nedenleri ise; sentetik ürünlerin yan etkilerinin olması, bitkilerin cilt ile daha uyumlu olması, bitkilerin içerdiği fenolik bileşikler, flavonlar, C vitamini, E vitamini, karotenler gibi biyoaktif bileşiklerin, oksidatif stere karşı antioksidan görevinde olmalarıdır. Son zamanlarda kozmetik sektöründe en fazla kullanılan antioksidan ise C vitaminidir. Aydınlatıcı, renk açıcı, leke karşıtı etkisiyle, kırışıklıklara iyi gelmesi gibi özellikleri güzel görünme kaygısında bulunan kozmetik tüketicilerini C vitaminini kullanmaya doğru itmektedir. Kuşburnu bitkisinin yüksek oranda C vitamini içermesi nedeniyle, bu çalışmada kuşburnundan SkCO2 ekstraksiyon yöntemi ve geleneksel yöntem ile kuşburnu ekstraktları eldesi edilmiştir. Elde edilen ekstraktların içerdiği askorbik asit ve fenolik bileşenlerin miktarları ölçülmüş, DPPH ve TOTOX yöntemleri ile oksidasyon stabiliteleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonunda elde edilen ekstraktlarda toplam fenolik içerik miktarı SkCO2 yönteminde 132,01 ng GAE/ml, C vitamini ise 8,9 mg çıkarken; geleneksel yöntemle yapılan analizde ise fenolik içerik 28,54 ng GAE/ml ve C vitamini miktarı 5,3 mg bulunmuştur. Elde edilen ekstraktlar serumlarda kullanılıp elde edilen serumların birinci ve üçüncü aylardaki ölçüm değerlerine bakılmıştır. SkCO2 yöntemi ile elde edilen ekstrakt ile hazırlanan serumda ilk ayda DPPH değeri 0,54 µ/ml bulunurken, geleneksel yöntem ile elde edilen ekstrakt ile hazırlanan serumda ise ilk aydaki DPPH 24,44 µ/ml bulunmuştur. Üçüncü aydaki analiz verilerinde ise SkCO2 metod ile yapılan serumun DPPH değeri 1,62 µ/ml, geleneksel yöntemle elde edilen serumlarda ise DPPH değeri 69,63 µ/ml olarak bulunmuştur. Yapılan çalışma sonuçlarına göre SkCO2 yöntemi ile elde edilen ekstraktların ve bu ekstraktlar ile hazırlanan serumların oksidasyon stabilitelerinin çok daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. TOTOX toplam oksidasyon ölçüm değerleri de bu sonuçları desteklemektedir.

Abstract:
People have used plants for different purposes since ancient times. Besides using plants as food and weapons, they also used them to look beautiful. The main reasons; plants are more compatible with the skin, and bioactive compounds such as phenolic compounds, flavones, vitamin C, vitamin E, carotenoids contained in plants act as antioxidants against oxidative stress. Since its brightening, lightening, anti-blemish effects and its ability to help with wrinkles push cosmetic consumers toward using vitamin C. Since the rosehip plant contains high levels of vitamin C, in this study, rosehip extracts were obtained from rosehip by the ScCO2 extraction method and the traditional method. The amounts of ascorbic acid and phenolic compounds were measured and their oxidation stability was investigated by DPPH and TOTOX methods. Total phenolic content in the extracts obtained was found to be 132.01 ng GAE/ml and vitamin C was found to be 8,9 mg in the ScCO2 method; while in the analysis made with the traditional method, the phenolic content was found to be 28.54 ng GAE/ml and the amount of vitamin C was found to be 5,3 mg. While the DPPH value in the serum prepared with the extract obtained by the ScCO2 method was found to be 0,54 µ/ml in the first month, the DPPH value in the serum prepared with the extract obtained by the traditional method was found to be 24,44 µ/ml in the first month. After three months, the DPPH value of the serum obtained by ScCO2 method was found to be 1.62 µ/ml, and the DPPH value in the serum obtained with the traditional method was found to be 69.63 µ/ml. The oxidation stability of the extracts obtained with the ScCO2 method and the serums prepared with these extracts were much higher. TOTOX values also support these results.