Ağız patojenlerine etkili olabilecek bazı uçucu yağların antimikrobiyal aktivitelerinin değerlendirilmesi
To investigate the efficacy of some essential oils in oral pathogens
Yazar: ÖZLEM ERENSAYIN
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ÖZDEMİR ÖZENEN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ada çayı = Sage ; Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Ağız = Mouth ; Ağız florası = Mouth flora ; Cinnamomum = Cinnamomum ; Patojenler = Pathogens ; Salvia officinalis = Salvia officinalis ; Tarçın = Cinnamon ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Bu çalışmanın amacı, halk arasında ağız içi problemlerin tedavisinde kullanılan bitkilerden S.
officinalis (adaçayı) ve C. ceylanicum (tarçın) uçucu yağlarının ağız patojenlerine etkinliğini
araştırmaktır. Bu çalışma İstanbul Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri
Anabilim Dalı, Mikrobiyoloji Laboratuvarı ile Anadolu Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi,
Farmakognozi Anabilim Dalı, Fitoterapi Laboratuvarında gerçekleştirildi. Çalışmada kullanılan
uçucu yağlar ISO standartlarında kaliteleri belirli ticari firmalardan elde edildi. Salvia officinalis ve
Cinnamomum ceylanicum DMSO ile 64μl/ml olarak hazırlandı. Candida albicans ATCC 10231,
Streptococcus mutans ATCC 25175 ve Lactobacillus casei ATCC 4646 suşları kullanıldı. S. mutans
ve L. casei Brain Heart Infusion (BHI) agarda %5-7 CO2'li ortamda, C. albicans Sabouraud
Dekstrose (SD) agarda aerop ortamda 37ºC'de 24 h inkübe edildi. Uçucu yağların içeriğindeki
maddelerin relatif yüzdeleri gaz kromatografisinden yararlanılarak belirlendi. Enjeksiyon portu
sıcaklığı 250°C olacak ve 300°C sıcaklıkta FID (Alev iyonlaşma dedektörü) tip detektör kullanıldı.
Uçucu yağların kütle spektrumlarının alınmasında Agilent 5975 GC/MSD sistemi kullanıldı.
Kolonlar 60°C 'de 10 dk, 4°C dk artışla 220°C'ye, 220°C'de 10 dk, 1°C dk artışla 240°C'ye ulaştı.
Split Oranı 50:1, Elektron Enerjisi 70 eV ve Kütle Aralığı 35-450 m/z olarak kullanıldı.
MBK(MFK)/MIK < 4 olan ürünler mikrobisid (bakterisid) etkili olarak değerlendirildi. S. mutans
suşunda, Salvia officinalis'den (%6,4) elde edilen MIK değeri 8 μg/ml ve MBK değeri 16 μg/ml
olarak bulunurken, Cinnamomum ceylanicum'den (%6,4) elde edilen MIK değeri ve 2 μg/ml MBK
değeri 4 μg/ml olarak saptandı. L. casei suşunda, Salvia officinalis'den (%6,4) elde edilen MIK
değeri 4 μg/ml ve MBK değeri 16 μg/ml olarak saptanırken, Cinnamomum ceylanicum'den (%6,4)
elde edilen MIK değeri 1 mg/ml ve MBK değeri 4 mg/ml olarak bulundu. Klorheksidin diglukonat
(%0,2) kontrol maddesinde MIK değeri 0,002 ve MBK değeri 0,0016 olarak kaydedildi. C. albicans
suşunda, Salvia officinalis'den (%6,4) elde edilen MIK değeri 8 μg/ml ve MFK değeri 8 μg/ml
olarak bulunurken, Cinnamomum ceylanicum'den (%6,4) elde edilen MIK değeri 1,25 μg/ml ve
MFK değeri 1,25 μg/ml olarak tespit edildi. Klorheksidin diglukonat (%0,2) kontrol maddesinde
MIK değeri 0,006 ve MFK değeri 0,006 olarak saptandı. Sonuç olarak, S. officinalis (adaçayı) ve C.
ceylanicum (tarçın) türlerine ait uçucu yağlarının ağız patojenleri üzerindeki etkileri in-vitro olarak
değerlendirildi. S. officinalis, C. ceylanicum tüm test suşlarında antibakteriyel etkili olduğunu
gösterdi.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the efficacy of S. officinalis (sage) and C. ceylanicum
(cinnamon) essential oils in oral pathogens for the treatment of intraoral problems among the
population. This study was performed at Istanbul University, Faculty of Dentistry, Department of
Basic Medical Sciences, Microbiology Laboratory and Anadolu University, Faculty of Pharmacy,
Department of Pharmacognosy, Phytotheraphy Laboratory. Essential oils used in the study are
obtained from certain commercial companies with ISO standards. Salvia officinalis and
Cinnamomum ceylanicum were prepared with DMSO at 64 μl/ml. Candida albicans ATCC 10231,
Streptococcus mutans ATCC 25175 and Lactobacillus casei ATCC 4646 were used. S. mutans and
L. casei Brain Heart Infusion (BHI) were incubated for 24 h at 37°C in 5-7% CO2 environment, C.
albicans Sabouraud Dextrose (SD) agar aerobic medium. BHI agar and SD agar were grown by 100
fold dilutions and counted in cfu/ml after 48 hours. Relative percentages of substances in volatile
oils were determined using gas chromatography. Injection port temperature will be 250°C and FID
(flame ionization detector) type detector is used at 300°C temperature. Agilent 5975 GC / MSD
system was used to extract the mass spectra of essential oils. Columns reached 220°C at 60°C for 10
min, 4°C increase, 240°C at 220°C for 10 min, 1°C increase. Split ratio is 50: 1, Electron energy is
70 eV and Mass range is 35-450 m/z. Products with MBC (MFC) / MIC <4 have been evaluated as
effective on microbicide (bactericide). The MIC value of Salvia officinalis (6.4%) was found to be 8
mg/ml and the MBC was found 16 mg/ml in the S. mutans strain, whereas the MIC value of
Cinnamomum ceylanicum (6.4%) was found to be 2 mg/ml and MBC 4 mg/ml. Chlorhexidine
digluconate (0.2%) was found to have a MIC value of 0.001 and an MBC value of 0.008 in the
control group of S. mutans. The MIC value of Salvia officinalis was found 4 mg/ml and MBC 16
mg/ml, where as the MIC value of Cinnamomum ceylanicum (6.4%) was found to be 1 mg/ml and
MBC was found 4 mg /ml in the L.casei strain. Chlorhexidine digluconate (0.2%) was found to have
a MIC value of 0.002 and an MBC value of 0.016 in the control. In addition, the MIC value of
Salvia officinalis (6.4%) was found to be 8 mg/ml at 8 mg/ml MBC in C. albicans strain while the
MIC value obtained from Cinnamomum ceylanicum (6.4%) was found to be 1,25 mg/ml MBC value
was determined to be 1.25 mg/ml. Chlorhexidine digluconate (0.2%) was found to have a MIC value
of 0.006 and an MBC value of 0.006 in the control. In conclusion, the effects of essential oils of
Salvia officinalis (sage) and Cinnamomum ceylanicum (cinnamon) species on oral pathogens were
evaluated in-vitro. S. officinalis, C. ceylanicum has shown inhibitory and bactericide / fungicidal
effects in all test strains.