Rastlantısal olayların kişinin yaşamına psikolojik ve dini açıdan yansımaları
Coincidential events psychological and religious reflections on person's life
Yazar: ESMA NÜKHET ÖNCEL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN GÖCEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Dini tecrübe = Religious experience ; Eş zamanlılık = Concurrency ; Rastlantı = Coincidence

Özet:
Bu çalışmanın amacı rastlantısal olayların bu olayları tecrübe eden kişiler tarafından nasıl anlamlandırıldığı, psikolojik açıdan kişide ne tür duygular oluşturduğu, nasıl izler bıraktığı, kişilik özellikleri ile ilişkili olup olmadığı, dini açıdan kişilerin bu olayları nasıl algıladığı ve yorumladığı, rastlantısal olayların dini başa çıkma ve Allah tasavvuru gibi unsurlarla ilişkisini incelemektir. Bu olayların kişide bıraktığı etkileri daha iyi araştırmak adına nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma deseni olgubilim olup amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır.  Yaşamlarında en az bir kez rastlantısal olay tecrübe eden 18 kadın 2 erkek katılımcı belirlenmiştir. Katılımcılar 24-42 yaşları arasında olup yaş ortalamaları 27'dir. Derinlemesine mülakat tekniğinin kullanıldığı çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme formu doğrultusunda elde edilen veriler betimsel, frekans ve içerik analizi ile yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda; rastlantısal olayları tecrübe eden kişilerin bu olayları genel olarak metafizik kavramlarla ilişkili olarak anlamlandırdığı, olayın yaşandığı anda çeşitli duygular hissedilebilse de kişide uzun vadede olumlu duygular oluşturduğu, özellikle kaza, afet gibi olumsuz olaylardan rastlantısal bir şekilde kurtulma durumunda olumlu dini başa çıkmanın destekleyici etkisinin hissedildiği, rastlantısal olayların bir tür dini tecrübe olarak değerlendirilebileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is examine how coincidential events are interpreted by people who experience these events, what kind of emotions they create in the person psychologically, how they leave traces, whether they are related to personality traits, how people perceive and interpret these events in terms of religion, how random events are related to religious coping and God vision. Qualitative research method was preferred in order to better investigate the effects of these events on the person. The research design is phenomenology and criterion sampling and snowball sampling method, which are purposeful sampling methods, were used. Eighteen female and 2 male participants who experienced at least one coincidential event in their lives were identified. Participants are between the ages of 24-42, with an average age of 27. In the study, in which in-depth interview technique was used, the data obtained in accordance with the semi-structured interview form were interpreted with descriptive, frequency and content analysis. As a result of the research; people who experience coincidential events generally make sense of these events in relation to metaphysical concepts, although various emotions can be felt at the time of the event, they create positive emotions in the long term, especially in the case of accidental recovery from negative events such as accidents and disasters, the supportive effect of positive religious coping is felt. It has been determined that events can be considered as a kind of religious experience.