Covid-19 pandemisinde değişen çalışma koşullarının gözetim pratiklerinde yarattığı etki: Bilişim sektörü örneği
The impact of changing working conditions on surveillance practices in the covid-19 pandemic: The case of the it sector
Yazar: DUYGU KIRIKÇIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ ÇOBAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma COVİD-19 pandemisinde değişen çalışma koşullarının gözetim
pratiklerinde yarattığı etki hakkındadır. Araştırmanın verileri bilişim sektöründe istihdam
edilen ve COVİD-19 pandemi döneminde evden çalışma deneyimine sahip olan 30 kişi
ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak elde edilmiştir. Araştırma bilişim sektörü
çalışanlarının evden çalışmaya bağlı olarak deneyimlediği gözetim pratiklerinde nasıl
değişikliklerin meydana geldiğini ortaya koymak ve bu değişikleri üreten
mekanizmaların neler olduğunu saptamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda
pandemi döneminde gözetim pratiklerinde görülen farklılaşmalar merkeze alınmış ve bu
farklılıklar temelinde gözetimin değişen doğası keşfedilmek istenmiştir. Bilişim sektörü
çalışanlarının pandemi boyunca hangi gözetim pratikleri ile denetlendiklerine; bu
denetimlerin bireyler üzerinde nasıl bir etki yarattığına ve çalışanların kendilerinden
beklenenlere odaklanılarak değişim yaratan nedensel süreçlerin gösterilmesi
hedeflenmiştir. Araştırma verilerinin analizi ile gözetimi yoğunlaştıran dört temel
mekanizma keşfedilmiştir. Bunlar değişen çalışma koşulları, dijital gözetim araçları, öz
gözetim ve çelişik gözetim konumudur. Araştırmanın sonuçları katılımcıların evden
çalışma sürecinde daha yoğun gözetlendikleri ortaya konmuştur. Pandemiyle birlikte
elektronik panoptikon, çalışanların tüm çalışma süreçlerini etkisi altına almıştır.
Panoptikonun günümüz gözetim çalışmalarında hala önemini koruduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler
COVİD-19 Pandemisi, Evden Çalışma, Gözetim, Panoptikon

Abstract:
This research is about the impact of changing working conditions on surveillance
practices during the COVID-19 pandemic. The data of the research was obtained through
semi-structured interviews with 30 people employed in the IT sector who had experience
of working from home during the COVID-19 pandemic. The research aims to reveal how
changes have occurred in the surveillance practices experienced by IT sector employees
due to working from home and to determine the mechanisms that produce these changes.
In line with this purpose, the differentiations seen in surveillance practices during the
pandemic period were centered and the changing nature of surveillance was sought to be
explored on the basis of these differences. It is aimed to show the causal processes that
create change by focusing on the surveillance practices through which IT sector
employees were supervised during the pandemic; what kind of impact these controls had
on individuals and what was expected of them. Through the analysis of the research data,
four main mechanisms that intensify surveillance were discovered. These are changing
working conditions, digital surveillance tools, self-surveillance and contradictory
surveillance position. The results of the research revealed that the participants were more
intensely surveilled during the process of working from home. With the pandemic, the
electronic panopticon has influenced all working processes of employees. It has been
observed that the panopticon still maintains its importance in today's surveillance studies.
Keywords
The COVID-19 Pandemic, Remote Working, Surveillance, Panopticon