Anadolu neolitiğinde görülen mimari ögelerin seramik form ve yüzeylerdeki izdüşümleri
Projection of architectural elements seen in anatolian neolithic on ceramic forms and surfaces
Yazar: FERİT CİHAT SERTKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM BİROL AKALIN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı / Seramik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu mimarisi = Anatolia architecture ; Mimari ögeler = Architectural elements ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
İnsanoğlunun geçmişinde dönem dönem birçok kültür ortaya çıkmıştır. Bu kültürler günümüz yaşantısına evrensel boyutta etkiler yaratmıştır. Devrim niteliğinde olan Neolitik Dönem günümüze kadar etkili olmuştur. Neolitik Dönem MÖ 10500 - 7000 yılları arasında süregelen evrim sonucunda gelişmiştir. Bu dönemde insanların geçim ve yaşam tarzı köklü değişimlere uğrayarak günümüz uygarlığın alt yapısını oluşturmuştur. Bu uygarlığın en önemli özelliği göçebe hayattan yerleşik hayata, avcı ve toplayıcılıktan besin üretimine ve hayvancılığa geçiş yapmasıdır. Birçok teşkilatlanma, uzmanlaşma, sanat, zanaat ve mimarinin alt yapısının oluştuğu bir önemli bir dönemdir.
Bu tez çalışması kapsamında çalışmanın ilk bölümünde Neolitik Dönem ve Anadolu'daki Neolitik Dönem genel olarak incelenmiş ve Anadolu'daki Neolitik Dönem yerleşim merkezleri olan; Çayönü, Göbekli Tepe, Nevali Çöri, Aşıklı Höyük, Cafer Höyük, Çatal Höyük, Köşk Höyük, Kuruçay, Hacılar, Can Hasan, Erbaba, Yumuktepe, Gözlükule ve Fikirtepe Höyükleri konumu, araştırma tarihçesi ve kültür özellikleri bakımından bilgiler verilmiştir. Neolitik Dönem Mimarisi ve Mimari Ögeleri genel olarak araştırılmış ve Anadolu'daki Neolitik Dönem yerleşim merkezlerinin mimari yapıları incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde Anadolu Neolitiği Mimarisinin dikdörtgen planlı düz damlı, tek veya üst üste kurulan çok katlı mimari yapılardan esinlenerek sarı şamotlu çamur ve beyaz creaton çamuru ile kişisel uygulamalar yapılmış ve yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Anadolu Neolitiği, Höyük, Mimari Ögeler, Neolitik Dönem, Neolitik Dönem Mimarisi.

Abstract:
Different cultures have emerged in the past of human kind at different periods, and these cultures have had universal effects on our present lives. Neolithic age, which is the most revolutionary one among all, has been highly influential so far. This age has come into existence as the result of evolution between BC 10.500 and 7000. The subsistence and livelihood styles of the people in this age have undergone into radical changes, setting up the substructures of present civilizations.  The most prominent characteristic of current civilization is the transition from nomadic life to permanent settlement, and from hunting and gathering to livestock farming and agriculture lifestyle. Additionally, it is a critical age when people set the bases of organizations, expertise, art, craft and architecture.  
In the first section of this study, Neolithic Age and Neolithic Age in Anatolia was examined in general terms and information about the location, research history and cultural characteristics of Çayönü, Göbekli Tepe (Potbelly Hill), Nevali Çöri, Aşıklı Mound, Cafer Mound, Çatalhöyük, Köşk Mound, Kuruçay, Hacılar, Can Hasan, Erbaba, Yumuktepe, Gözlükule and Mounds of Fikirtepe was presented. Neolithic Age Architecture and Architectural Elements was investigated, and architectural structures of the settlements in Anatolia in the Neolithic Age was examined.
Finally, in the second section of this study, being inspired by rectangular, straight rooftop, single or multi-storey houses with single or multiple rooms built in Anatolia in the Neolithic Age, artworks were made by using yellow chamotte and white creaton clay and the results were discussed.
Key Words: Architectural Elements, Architecture in Neolithic Age, Mounds, Neolithic Age, Neolithic Age in Anatolia.