Bakıcı annelerin sosyo?ekonomik ve çalışma yaşamlarına ilişkin özellikleri: Ankara ili örneği
Socio-economic and working life characteristics of childminders: The case of Ankara province
Yazar: FİKRET YAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ DEMİRÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Çocuk bakıcısı = Childminder ; Çocuk bakımı = Child care ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu çalışmada, bakıcı annelerin sosyo ? ekonomik ve çalışma yaşamlarına ilişkin özellikleri araştırılmıştır. Araştırma öncesi yapılan ön araştırmalar sonucunda, Türkiye'de bakıcı annelere ilişkin yapılmış doğrudan bir çalışmaya rastlanmamıştır.Bu araştırma, süre ve olanakların el vermemesi nedeniyle, Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne bağlı Atatürk Çocuk Yuvası, Saray Sevgi Evleri ve Çocuk Evlerinde çalışan bakıcı anneler ile sınırlandırılmıştır. Veri toplama aracı olarak ?soru kağıdı? kullanılmıştır.Çalışmanın sonucunda, bakıcı annelerin yaş olarak genç bir grubu oluşturduğu, yarısından biraz fazlasının evli ve çocuk sahibi oldukları ve ailede ortalama 4 kişinin yaşadığı anlaşılmıştır. Bakıcı annelerin eğitim durumlarına bakıldığında ise tamamına yakınının lise mezunu olduğu, bununla birlikte 1/3'nin düz lise mezunu olduğu ortaya çıkmıştır.Bakıcı annelerin yaşam koşullarına bakıldığında, ailenin ortalama gelir durumları ve ikamet ettikleri konuta ilişkin bilgiler de göz önüne alındığında ortalama bir yaşam sürdükleri öğrenilmiştir. Bakıcı annelerin çalışma yaşamlarına bakıldığında, %30'unun ilk defa çalıştığı, büyük bir çoğunluğunun (%74,7) da ilk defa bakıcı anne olarak çalıştığı, %52,9'unun çalıştığı sürenin bir yıl olduğu anlaşılmıştır.Araştırmaya katılan bakıcı annelerin tamamının özel hizmet alımı yoluyla çalıştığı, bakıcı annelerin yarıya yakınına göre görev ve sorumluluklarının yeterince tanımlanmadığı, görevleri dışında başka sorumluluklar verildiği, iş yüklerinin ağır olduğu, buna karşılık iş sürekliliklerinin bulunmadığı ve sahip oldukları hakların kadrolu çalışanlara göre yetersiz olduğu saptanmıştır.Korunmaya muhtaç çocukların birebir bakımları ile ilgilenen bakıcı annelere göre çocukların yaşadıkları en önemli yoksunluk anne ? baba yoksunluğudur. Ayrıca, çocuklarda görülen güçlüklere bakıldığında, anne ? baba yoksunluğu ve buna bağlı olarak çocuklarda görülen davranış bozuklukları ön plana çıkmıştır.Araştırmada ortaya çıkan sonuçlardan biri de, bakıcı annelerin %61,3'ünün bakıcı anne olarak çalışmaktan ve %92,9'unun çalıştıkları ortamdan memnun olmalarıdır. Araştırmaya katılan bakıcı annelerin tamamına yakınının, işini değiştirmeyi düşünmediği anlaşılmıştır. Buna karşın, iş güvenceleri ve hakları ile iyileştirme yapılması halinde bakıcı annelerin daha mutlu olacakları, araştırmanın diğer bulguları arasındadır.Son olarak, bir başka önemli sonuç ise, çocukların evde bakımına yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması halinde bakıcı annelerin 2/3'sinden fazlasının korunmaya muhtaç çocuklara evlerinde bakım sağlama diğer bir deyişle koruyucu aile olmayı kabul etmeleridir.Anahtar Sözcükler: Bakıcı anne, yaşam koşulları, çalışma yaşamları

Abstract:
The socio - economic and working life characteristics of childminders and the difficulties they encounter during their work are determined in this study. During the pre-study preliminary work no previous direct research was found to be undertaken in this field in Turkey.Due to limitations in terms of time and resources, this research was limited to childminders working in various Children Homes in Ankara. As data gathering tool ?questionnaires? were used.The study concluded that the childminders constitute a young group of female professionals. More than half of them were found to be married and have children. The average household number of childminders was found to be 4 people. With respect to the education status of the childminders, almost the entire group was found to be highschool graduates.When it comes to the living standards of the childminders, it was found that the childminders maintain a moderate life. As to the work life of the childminders, it was found that the current job was the first work experience for 30%, whilst the majority of them(%74,7) expressed that they have been working as childminder for the first time. 52% of childminders have been in their current role for more than a year.It was determined that all the childminders were privately recruited. According to the half of the childminders, their duties and responsibilities are not adequately defined, they are given responsibilities which are not within their remits, their workload is high although they do not have any job permanency and their rights are inadeaquate in comparison to those who are permanent member of staff.According to the childminders who are in most direct contact with the children, the most significant deprivation that the children experience is deprivation of parents. Similarly, when it comes to the difficulties experienced by the children, the deprivation of parents and related psychological and behavioural problems were found to be more significant.Another result of the research is that the childminders (%61,3) are happy in their role and the work environment (%92,9). Almost all of the childminders do not have any plans of changing their jobs. On the other hand, it was found that the childminders will become happier in case of a betterment of job security and rights.Finally, another striking outcome of the research is that in case of a change of regulation to enable the home-care of the children, more than 2/3 of the childminders have expressed that they are happy to look after the children at their own homes like foster families.Key Words: Childminder, living standards, work life