Karaciğer canlı donörlerinde istenmeyen perioperatif hipotermi insidansı ve etkileyen etmenlerin incelenmesi
Incidence of inadvertent perioperative hypothermia in liver living donors and investigation of affecting factors
Yazar: SULTAN AYDINAY
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Karaciğer canlı donörlerinde istenmeyen perioperatif dönemde hipotermi gelişip gelişmediğini incelemek, bunun yanısıra hipotermiyi etkileyen faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanmıştır. Araştırma 1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne bağlı ameliyathanede donör hepatektomi ameliyatı olacak, araştırmaya katılmayı kabul eden donörlerle yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, kriterlere uyan 24 donör oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş olup tüm evren araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları; veri toplama formu, vücut sıcaklık ölçümünde kullanılan timpanik ateş ölçer ve ameliyathane sıcaklık-nem ölçümünde kullanılan nem göstergeli termometredir. Bu çalışmada veriler; yüz yüze görüşme yöntemiyle donörlerin demografik bilgileri toplanmıştır. Karaciğer canlı donörünün ameliyathaneye kabulünden başlayıp, ameliyatın aşamalarına da dikkat ederek ameliyat boyunca kesintisiz olarak 15 dk.'lık aralıklarla, ameliyat bitimine kadar vücut sıcaklığı, ayrıca bulunduğu ortamdaki sıcaklık ve nem oranı da ölçülerek toplanmıştır. Klinikte rutin olarak uygulandığı için her donör, anestezi indüksiyonunun ardından sıcak hava üflemeli ısıtıcı (forced-air) kullanılarak ameliyathaneden çıkana kadar ısıtılmıştır. Çalışmada donörlerin demografik bilgileri yüzyüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. 
Donörlerin ameliyathaneye ilk kabulündeki vücut sıcaklığı preoperatif vücut sıcaklığı olarak, ameliyathaneden çıkarken ölçülen son vücut sıcaklığı postoperatif vücut sıcaklığı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan ölçümler veri toplama formuna kaydedilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde ise SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. 
Bulgular: Donörlerin yaş ortalaması 36,04±7,40, %33,3'ü kadın %66,7'si erkektir. Karaciğer greft ağırlık ortalaması 699,58±323,97 gram, ameliyat süresi 360,08±76,16 dakikadır. Donörlerin %41,7 si ameliyathaneye hipotermik gelmiştir ve bunların %70'i erkektir. BKİ'ye göre fazla kilolu olanların hipotermi riski normal kilolulara göre daha düşüktür. Anestezi indüksiyonundan 120 dakikaya kadar vücut sıcaklığı anlamlı ölçüde düşmüştür.
Sonuç: Tüm donörlerde hipotermi gelişmiş ve bu oranlar %41,7 oranında orta şiddette, %37,5 ciddi ve %20,8 hafif şiddettedir. BKİ'nin hipotermiyi etkilediği görülmüş, ameliyathaneye girişteki vücut sıcaklığının ameliyat sonrası hipotermiyi etkilemediği sonucuna varılmış, hipotermi şiddetine göre hemoglobin düzeyinin greft ağırlığının, vücut yüzey ağırlığının hipotermi şiddetine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Orta dereceli hipotermi görülme durumu erkeklerden kadınlara oranla daha fazla, hafif hipotermi görülme durumu kadınlarda erkeklere oranla daha fazlayken ciddi hipotermi görülme durumunda ise farklılık görülmemiştir. 
Anahtar Kelimeler: hipotermi; karaciğer nakli; donör;organ donörü; hepatik transplantasyon

Abstract:
Objective: To examine whether hypothermia develops in the inadvertent perioperative period in liver living donors and to determine the factors affecting hypothermia.
Method: The research is planned as descriptive and cross-sectional. The study was conducted between the dates January 1, 2022, and December 31, 2022, in the operating room affiliated with the Ege University Organ Transplantation Application and Research Center, involving live liver donors who agreed to participate in the study. The population of the study consisted of 24 donors who met the criteria. The sample selection was not performed, and the entire population was included in the study. The data collection tools of the study were a data collection form, a tympanic thermometer used for body temperature measurement, and a humidity indicator thermometer used for measuring the temperature and humidity in the operating room. As it is routinely used in clinical practice, each donor was warmed using a forced-air warmer from the induction of anesthesia until leaving the operating room. In this study, the demographic information of the donors was collected through face-to-face interviews. Starting from the admission of the live liver donor to the operating room and paying attention to the stages of the surgery, body temperature was continuously measured at 15-minute intervals until the end of the surgery, along with the measurement of the temperature and humidity in the environment. The body temperature of the donor at the initial admission to the operating room was considered as the preoperative body temperature, and the last measured body temperature when leaving the operating room was considered as the postoperative body temperature. The measured temperature and humidity values were recorded on the data collection form. Collected datas were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0. Descriptive statistical methods (number, percentage, min max values, mean and standard deviation) were used while evaluating the data.
Results: The mean age of the donors was 36.04±7.40, and 33.3% of them were female. Liver graft mean weight was 699.58±323.97 grams, operation time was 360.08±76.16 minutes, 41.7% of the donors came to the operating room hypothermic and 70% of them were male. According to BMI, overweight ratios have a lower risk of hypothermia than those with normal weight. Body temperature decreased significantly up to 120 minutes after anesthesia induction.
Conclusion: Hypothermia developed in all donors and these rates were moderate in 41.7%, severe in 37.5% and mild in 20.8%. It was seen that BMI affected hypothermia, it was concluded that the body temperature at the entrance to the operating room did not affect the post-operative hypothermia. Moderate hypothermia is more common in men than women, mild hypothermia is more common in women than men, and there is no difference in severe hypothermia.
Keywords: Hypothermia; liver transplantation; donors; organ donation; hepatic transplantation