Karl Marx'ın modern hukuk eleştirisi ve özgürlük kavramı
Marx's critique of modern law and the concept of freedom
Yazar: BURÇİN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR AKTOK ; PROF. DR. DOĞAN GÖÇMEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın konusunu, Karl Marx'ın "özgürlük" kavramı bağlamında modern hukuka ilişkin eleştirileri ve bu eleştirilerden normatif anlamda Marksist bir hukuk teorisinin çıkarsanıp çıkarsanamayacağı sorusu oluşturmaktadır. Marx'ın modern hukukun dayandığı negatif özgürlük anlayışına ilişkin eleştirileri göz önünde bulundurulacak olursa; onun düşüncesinde eleştirel anlamda bir hukuk teorisinin bulunduğunu söylemek yerinde bir saptamadır. Ancak Marx'ın düşüncesinde, salt eleştirel olmayı aşarak, aynı zamanda normatif de olan bir hukuk teorisinin olup olmadığı sorusunun yanıtı ilk sorunun yanıtı kadar açık değildir; çünkü Marx, örneğin Hegel'de örneğini bulduğumuz gibi sistematik bir normatif hukuk teorisi geliştirmemiştir. Bu çalışmanın amacı, normatif anlamda Marksist bir hukuktan bahsetmenin mümkün olmakla birlikte bu hukuk teorisinin açık biçimde formülleştirilmemiş olduğunu, örtük olarak Marx'ın genel felsefesi içerisinde yer aldığını göstermektir. Bu çalışma, Marksist hukuk teorisinde, hukukun, burjuva toplumunda olduğu biçimiyle kurumsal bir yapı olmaktan çıkıp, komünist topluma geçişle, toplumsal ilişkilerin normatif bir ifadesine nasıl dönüşeceğini ortaya koymaya çalışacaktır. Bu bağlamda, Marx'ın pozitif hukuk ile doğal hukuku kapsayıp aşan hukuk teorisinin, onun, tarihsel materyalist bir perspektifle modern toplumun üretim ilişkileri üzerinde gerçekleştirdiği ekonomi-politik çözümlemelerinden hareketle serimlenmesi hedeflenecektir.

Abstract:
The subject of this work consists of Karl Marx's critique of modern law in the concext of his concept of "freedom" as well as the question whether a Marxian conception of law in the normative sense can be inferred from this critique. If Marx's critique of the conception of negative freedom forms the basis the modern conception of law is taken into consideration, then is seems correct to claim that there is Marxian theory of law in his thought. However, the answer  to the question whether there is a Marxian theory in his thought in the normative sense that goes beyond the merely critical sense is not as clear as the answer to the first question. The reason for this lies in the fact that Marx never developed an explicitly systematic normative theory such as the one as we encounter in Hegel's philosophy. The aim of this work is to show that it is possible to point to a Marxian theory of law in the normative sense, but also that this theory is never formulated in a systematical explicity and exists as  implicitly implied in his philosoph in general. This work will try to deomnstrate that in Marxian theory of law, law in general ceases to be an instutional structure as it is in the bourgeous society, and through the transition to the communist society, it is transformed into a normative expression of social relations. In this context, taking departure from the Marx's historical materialist perspective that involves economic-political analyses, this work aims to present the Marxian theory of law as a theory of law, which not only subsumes, but also surpasses positive  law and natural law.