Karaciğer nakli olmuş çocuklarda nakil sonrası bozulmuş glukoz toleransı sıklığı ve diyabet gelişim riskinin araştırılması
The investigation of the risk of posttransplant diabetes mellitus development and impaired glucose tolerance in pediatric liver transplant recipients
Yazar: SELİM GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. SEMRA SÖKÜCÜ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents

Özet:
Karaciğer nakli olmuş çocuklarda nakil sonrası bozulmuş glükoz toleransı sıklığı ve diyabet gelişim riskinin araştırılmasıPosttransplant diyabetes mellitus (PTDM) kardiyovasküler hastalıklar, nefropati, retinopati, nöropati gibi makro- ve mikrokomplikasyonlara, morbidite ve mortalitede artışa neden olabilir. Biz de bu çalışmada karaciğer nakli olmuş takrolimus kullanan çocuklarda oral glükoz tolerans testi (OGTT) ile glükoz tolerans bozukluğu sıklığını belirlemeyi, asemptomatik PTDM olgularını saptamayı ve obezite, ailede diyabet öyküsü, steroid tedavisi, yaş gibi olası risk faktörlerinin durumunu değerlendirmeyi amaçlamadık.Son 7 yıl içerisinde karaciğer nakli olmuş ve polikliniğimizden izlenmekte olan 28 olgunun hiçbirinde PTDM saptanmadı. Dört olguda (%14.3) izlemde düzelen erken PTDM öyküsü vardı. Bu olguların OGTT'si normal idi. Beş olguda (%17.9) karbonhidrat metabolizması bozukluğu (bozulmuş glükoz toleransı ve/veya hiperinsülinemi) vardı, hiçbirisi obez ya da fazla tartılı değildi ve sadece 1 olgunun (%20.0)) ailesinde diyabet öyküsü vardı (p>0.05). Organ reddi saptanan 6 olgunun (%21.4) ve yüksek doz steroid kullanmış 3 olgunun da (%10.7) OGTT'si normaldi. Karbonhidrat metabolizması bozukluğu saptanan 5 olgunun medyan yaşı daha büyük (14.3'e 7.0 yıl) ve posttransplant izlem süresi (5.3'e 2.5 yıl) anlamlı olarak uzundu. Bu 5 olgunun 4'ü (%80) pübertal evrede iken karbonhidrat metabolizması bozukluğu saptanmayan 23 olgunun sadece 1'i (%4.3) pübertal evrede idi (p<0.05). Yaş, püberte ve posttransplant izlem süresinin ortak etkileri incelendiğinde hiçbirinin karbonhidrat metabolizması üzerine anlamlı bir etkisi saptanmadı.Çalışma gurubumuzun küçük ve izlem sürelerinin kısa olması nedeniyle olası risk faktörlerinin karbonhidrat metabolizması üzerine etkileri konusunda kesin sonuca gitmek zordur. Ancak karaciğer nakilli olguların en azından açlık glükoz ölçümleri ile izlenmeleri ve belirli zaman dilimlerinde OGTT ile değerlendirilmesi yararlı olacaktır. Böylece asemptomatik PTDM'li ve glükoz tolerans bozukluğu olan olguların erken saptanması, olası risk faktörlerinin tanınıp kontrol altına alınması ile diyabetin makro ve mikrovasküler komplikasyonlarından korunmak, morbidite ve mortaliteyi azaltmak olası olabilecektir.

Abstract:
The investigation of the risk of posttransplant diabetes mellitus development and impaired glucose tolerance in pediatric liver transplant recipientsPosttransplant diabetes mellitus (PTDM) is a well-known complication of organ transplantation and may cause significant morbidity and mortality. So, we aimed to investigate impaired glucose tolerance, determine asymptomatic PTDM cases and assess the risk factors like obesity, family history of diabetes, steroid treatment and age by performing oral glucose tolerance test (OGTT) in liver-transplanted children using tacrolimus.Study group consisted of 28 liver-transplanted children between July 2000 and February 2007. We did not have any PTDM cases. Early PTDM in 4 cases (14.3%) regressed in follow-up and currently all had normal OGTT. None of 5 cases (17.9%) with impaired carbohydrate metabolism (either impaired glucose tolerance and/or hyperglycemia) were in the category of obesity or at risk of obesity and had family history of diabetes, but one (20%, p>0.05). Total 6 cases (21.4%) with acute rejection - together with 3 of them (10.7%) treated with pulse steroid- had normal OGTT. Median age of the group with impaired carbohydrate metabolism was higher (14.3 years vs 7.0 years, p<0.01) and duration of posttransplant follow-up of those was longer (5.3 years vs 2.5 years, p<0.05). Four of the 5 cases (%80) with impaired carbohydrate metabolism were at the stage of puberty comparing to only 1 (4.3%) in group with normal OGTT (p<0.05). On the other hand, none of the age, duration of follow-up and puberty altogether were determined to have significant effect on the occurence of impaired carbohydrate metabolism.Because of the small sample size and relatively short duration of follow-up in our study, we can not make firm conclusions on effects of the risk factors on carbohydrate metabolism in liver-transplanted children. The fasting measurements seem to insufficient to determine the cases with hyperinsulinemia. OGTT may be valuable tool in that case. So that, it may be possible to protect children from deletiorous macro- and microvascular complications of diabetes and to decrease morbidity and mortality by early detection of asymptomatic PTDM cases and ones with impaired glucose tolerance and finding out and controlling possible risk factors.