İktisadi sistemler bağlamında gelir dağılımı-kredi ekonomisi ilişkisi ve Türkiye
The relation between income distribution and credit economy within the context of economic systems and Turkey
Yazar: BAŞAK IŞIL ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ALPARSLAN AKSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ekonomik sistemler = Economic systems ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Kredi borçları = Credit debts ; Kredi ekonomisi = Credit economy ; Kredi kartları = Credit cards ; Kredi piyasası = Credit market ; Kredi türevleri = Credit derivatives ; Krediler = Credits ; Liberalizm = Liberalism ; Sosyalizm = Socialism ; Üçüncü Yol = Third Way ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
Tarih boyunca üretim ve tüketim ilişkilerinin gelişmesine paralel olarak meydana gelen en tartışmalı konulardan biri gelir dağılımı ve adaletine yönelik olmuştur. Kapitalizm, sosyalizm, karma iktisat ve İslam iktisadı gibi temel iktisadi yaklaşımlar; yapıcı, eleştirel ve radikal yorumlarla konuya katkıda bulunmaya çalışmışlardır. Gelir dağılımındaki adaletsizlik nedeniyle dünyada artan yoksulluk ve sefalete eşlik eden süreçlerin en önemlisi finansal liberalizasyon sürecidir. Pek çok ekonomik ve sosyal sorunun elebaşı olarak değerlendirilen kredi ekonomisi, gelir dağılımını iki farklı şekilde etkilemektedir. Faiz, hem faktör geliri hem de kullanılan kredilerin maliyeti olarak gelir dağılımını ve gelir dağılımının adaletini etkilemektedir. Söz konusu ilişkiler kapitalist sistemin devamı niteliğinde olup, finansal liberalizasyon ile hız kazanmıştır. Araştırmada ?Shorrocks Ayrıştırma Analizi? kullanılarak Türkiye'de hanehalkı bazında ana ve alt gelir türlerinin gelir dağılımı eşitsizliğine yaptıkları katkılar ve gelir türlerine ait ?Gini Katsayıları? hesaplanarak 2002-2009 yılları arasındaki durumun tespiti ve yorumu yapılmıştır. Netice olarak gelir dağılımı eşitsizliğine en büyük katkıyı yapan gelir türünün faiz geliri olduğu saptanmıştır. Bu durum iktisadi kriz dönemlerinde daha belirgindir. Ayrıca faiz geliri kendi içindeki dağılımda da en adaletsiz dağılan gelir türüdür. Faiz, kâr ve rant gelirlerinin eşitsizliğe katkıları, ücret ve transfer gelirlerinin katkısından fazladır ve belirgin bir biçimde farklılaşmaktadır. Söz konusu bulgular, kredi ekonomisinin gelir dağılımı üzerindeki olumsuz etkisini doğrular niteliktedir. Son olarak, analizden yansıyan bir diğer bulgu, transfer gelirlerinin toplam eşitsizliğe yaptığı katkıların azaltılması için sosyal politikaların daha dikkatli tasarlanmasının gerekliliğidir.

Abstract:
One of the most controversial issues which have been developed in parallel to the maturation of relations of production and consumption throughout the history was the distribution of income and its justice. The basic economic approaches in that means, such as capitalism, socialism, mixed economy and Islamic economy, have been to contribute to the issue with constructive, critical and radical interpretations. The most important process accompanying the increased poverty and misery in the world due to unfair distribution of income is the process of financial liberalization. The credit economy, which is believed to be a ringleader of many economic and social problems, affects the income distribution in two different ways. Interests, both as a factor income and a cost of loans, influence both the income distribution and its fairness. These relationships are the continuation of the capitalist system and gained momentum with the financial liberalization. In this study the ?Shorrocks Decomposition Analysis? has been used to determine the effects of the main and collateral income to the income inequality on the basis of households? incomes in Turkey. The ?Gini Coefficients? were calculated for each type of income. Then all results have been determined and interpreted for the years between 2002 and 2009. In conclusion, the interest income is defined as the largest contributor to income inequality; especially in the periods of economic crises. The interest income is also the most inequitable distributed income type within its own categories. The contributions of the interest, dividend and rent incomes into the inequality are higher than the contributions of wage and transfer incomes, and differ significantly. Such findings seem to confirm the negative impact of credit economy on the distribution of income. Finally, one of the advisory results reflecting from our analysis has been the obligation of designing the social policies more carefully, in order to reduce the contribution of transfer incomes to the total inequality.