6-18 yaş arası sağlıklı çocuklarda uyku bozukluklarını tarama amaçlı anket çalışması
Healthy children between 6-18 yearspurpose for sleep disorderssurvey study
Yazar: HARUN TERİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Ergenler = Adolescents ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çocukluk çağında uyku bozuklukları sık görülen davranış
problemlerinden biridir. Uyku sorunlarının çocuklarda yetersiz olarak tarandığı ve
sıklıkla atlandığı bilinmektedir. Bu çalışmada, uyku anket sorgulama formları ile
sağlıklı çocuklarda genel uyku alışkanlıkları, karşılaşabileceğimiz uyku
bozukluklarını ve etkileyen risk faktörlerini saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel anket çalışması olup bilinen başka
kronik bir hastalık tanısı almamış, nörolojik gelişim basamakları yaşıyla uyumlu,
kronik bir ilaç kullanımı olmayan 6-18 yaş aralığında 200 çocuk dahil edildi.
Çocukların ve ebeveynlerin demografik özellikleri, çocuklarda uyku ölçeği anketi
(ÇUAA), Mallampati sınıflaması, uyku hijyeni sorgulama formu, pediatrik Epworth
Uykululuk Skalası (EUS) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) anketi
uygulandı.
Bulgular: Çalışma %46'sı kız (n:93), %54'ü erkek (n:107) olan toplamda 200
olguda uygulandı. Çocuklarda uyku bozuklukları, ÇUAA'ya göre %55, EUS'a göre
%23, PUKİ'ye göre %15 olarak saptandı. Çalışma grubumuzda ÇUAA, EUS ve PUKİ
skorlarına göre en az 1 ölçekte uyku problemi yaşayanların oranı %60 olarak
bulunmuştır. ÇUAA'ya göre uyku bozukluğunda çocukluk döneminde aşırı
hareketlilik öyküsü risk faktörü olarak saptandı (p<0.001). EUS'a göre gündüz aşırı
uykululuk halini etkileyen risk faktörleri olarak iri bebek olarak doğmak (p=0.044),
prematür doğum (p=0.001), gebelikte sigara kullanımı (p=0.005) ve çocukluk
döneminde aşırı hareketlilik öyküsü olması (p=0.018) dikkati çekmiştir. Pittsburgh
Uyku Kalitesi İndeks'inegöre kötü uyku kalitesini etkileyen anlamlı risk faktörü
saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Uyku sorunlarının değerlendirilmesinde kolay uygulanabilirlikleri
açısından uyku ölçeklerini kullanmak önem arz etmektedir. Çocuklarda uyku
sorunlarının yaygınlığı ve bunların sıklıkla atlandığı göz önünde bulundurulursa,
araştırmamızda olduğu gibi ÇUAA, pediatrik EUS, PUKİ ve uyku hijyeniölçeklerinin
beraber kullanılmasının önemli olduğunu düşünmekteyiz. Özellikle çocuk
hekimlerinin değerlendirmelerinde kullanabilecekleri uyku ölçeklerinin, risk 
ix
faktörlerininerken saptanmasında, iyi ve kaliteli bir uyku için benimsenecek
politikalarda yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Çocuk, uyku bozuklukları, uyku ölçekleri

Abstract:
Purpose: Sleep disorders are one of the common behavioral problems in
childhood. It shows that sleep problems were screened poorly in children; and as a
consequence, such problems were ignored frequently. In the present study, the purpose
was to determine the general sleep habits, sleep disorders that might be faced, and the
risk factors that affect sleep in healthy children with Sleep Questioning Survey Forms.
Materials and Methods: The study was in the cross-sectional survey design.
A total of 200 children, who were between 6 and 18 years of age, who were not
diagnosed with any other known chronic diseases, whose neurological development
steps were consistent with their ages, and who had no chronic drug use were included
in the study. The demographic characteristics of the children and their parents were
recorded; Sleep Scale Questionnaire in Children (SSQC), Mallampati Classification,
Sleep Hygiene Questioning Survey, Pediatric Epworth Sleepiness Scale (ESS), and
Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) questionnaires were applied to the participants.
Findings: The study was conducted on a total of 200 cases 46% of whom were
female (n:93), and 54%were male (n:107). The rates of sleep disorders were
determined as 55% according to SSQC, 23% according to ESS, and 15% according to
PSQI. The rate of those who faced sleep problems at least one scale according to the
SSQC, ESS, and PSQI scores in our study group. According to SSQC, hyperactivity
history during childhood was determined to be a risk factor in sleep disorder (p<0.001).
According to ESS, it was determined that being born as a large baby (p=0.044),
premature birth (p=0.001), smoking during pregnancy (p=0.005) and hyperactivity in
childhood (p=0.018) were affected. According to the Pittsburgh Sleep Quality Index,
no significant risk factors that affected poor sleep quality were detected (p>0.05).
Conclusion: In evaluating sleep problems, it is important to use sleep scales
and sleep diaries because of their easy applicability. We believe that using the SSQC,
pediatric ESS, PSQI and Sleep Hygiene Scales together, which is the case in our study,
is important considering the prevalence of sleep problems in children and considering
the fact that such problems are ignored frequently. We also believe that sleep scales, 
xi
which may be used by pediatricians in their evaluations, will guide the policies that
may be adopted for a good and quality sleep, and in early detection of risk factors.
Keywords: Child, sleep disorders, sleep scales