Voleybolcuların olgunlaşma dönemine göre mekanik kuvvet-hız profillerinin belirlenmesi ve smaç sıçraması ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of mechanical force-velocity profiles according to maturation periods in volleyball players and investigation of the relationship with spike jump performance
Yazar: İPEK AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. İZZET İNCE ; DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ALPAN CİNEMRE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma voleybolcuların olgunlaşma durumlarına göre dikey mekanik kuvvet-hız (KH) profillerini karşılaştırmak ve KH profili parametrelerinin smaç sıçrama ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya en az 1 yıl voleybol eğitimi alan 42 voleybolcu katılmıştır. Kesitsel bir araştırma tasarımı uygulanan çalışmada, katılımcıların antropometrik ölçümleri ile biyolojik olgunlaşma değerleri Mirwald yöntemi ile hesaplanmıştır. Biyolojik olgunlaşma durumları "zirve boy uzama hızına" (ZBUH) göre belirlenmiştir (ZBUH öncesi n=9, ZBUH sırası n=14, ZBUH sonrası n=19). Mekanik KH profili Samozino'nun yöntemi ile yüksüz ve yüklü aktif sıçramalar üzerinden oluşturulmuştur. Gruplar arası faklılıkların tespiti için ANOVA testi, ikili karşılaştırmalarda ise Bonferroni testi uygulanmıştır. Smaç sıçrama yüksekliği ile KH parametreleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesi için korelasyon analizi yapılmıştır. Dikey mekanik KH profili parametreleri (kuvvet: F0 (N) F0 (N/kg), hız: V0 (m/sn), güç: Pmax (W), Pmax (W/kg), kuvvet-hız dengesizliği: KHimb) ve smaç sıçrama yüksekliği arasında, F0 (N), F0 (N/kg), V0 (m/sn), Pmax (W/kg), KHimb ve smaç sıçrama yüksekliği değerlerinde gruplar arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür (p<0,05, η2=0,19-0,69).  Smaç sıçraması yükseklikleri ile F0 (N), F0 (N/kg), Pmax (W) parametreleri arasında zayıf ilişkiler tespit edilmiştir (p<0,05, r=0,31-0,39). Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları dikey mekanik KH profilinin olgunlaşma durumuna göre değiştiğini göstermektedir. Biyolojik olarak daha olgun voleybolcular, daha yüksek kuvvet parametrelerine ve daha düşük hız değerlerine sahiptir. Dikey mekanik KH profili parametreleri ile smaç sıçrama yüksekliği arasında ise zayıf ilişkiler olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kuvvet, Hız, Kuvvet-hız profili, olgunlaşma, aktif sıçrama, smaç sıçraması.

Abstract:
This study aimed to compare vertical mechanical force-velocity (F-V) profiles of volleyball players based on their maturity status and investigate the relationship between F-V profile parameters and spike jump performance. The research included 42 volleyball players who had received a minimum of 1 year of volleyball training. A cross-sectional research design was employed, and participants' anthropometric measurements along with biological maturity status were calculated using the Mirwald method. Biological maturity statuses were determined according to the "peak height velocity" (PHV) (pre-PHV n=9, during PHV n=14, post-PHV n=19). The mechanical F-V profile was determined using Samozino's method through unloaded and loaded countermovement jumps. ANOVA was used to detect intergroup differences, with Bonferroni test used for pairwise comparisons. Correlation analysis was conducted to examine the relationships between vertical mechanical F-V profile parameters and spike jump height. Significant differences were observed between vertical mechanical F-V profile parameters (force: F0 (N), F0 (N/kg); velocity: V0 (m/s); power: Pmax (W), Pmax (W/kg), force-velocity imbalance: FVimb) and spike jump height, with significant variations in F0 (N), F0 (N/kg), V0 (m/s), Pmax (W/kg), FVimb, and spike jump height values (p<0.05, η2=0.19-0.69). Weak correlations were found between spike jump height and F0 (N), F0 (N/kg), and Pmax (W) parameters (p<0.05, r=0.31-0.39). In conclusion, the results of this study demonstrate that the vertical mechanical F-V profile varies based on the maturity status. Biologically more mature volleyball players possess higher force parameters and lower velocity values. Moreover, weak relationships were identified between vertical mechanical F-V profile parameters and spike jump height.

Keywords: Force, Velocity, Force-velocity profile, maturity, countermovement jump, spike jump.