Mermer çamur atıklarının yapı malzemesi olarak kullanılması
Using of marble mud waste in the production of building materials
Yazar: AYDIN APAYDIN
Danışman: PROF. ATİLA GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ekolojik çevre = Ecological environment ; Endüstriyel ekoloji = Industrial ecology ; Hafif inşaat malzemeleri = Light construction materials ; Mermer atıkları = Marble wastes ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Yapı malzemeleri = Building materials

Özet:
Ülkemizde mermer fabrikalarında oluşan ıslak ve kimyasal çöktürücü içeren mermer çamurunun depolanmasında yaşanan sorunlar ve herhangi bir katma değere dönüştürülmemesi en önemli çevresel sorunlarından birisi olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın amacı, Burdur İli Bucak İlçesi özelinde mermer sektöründe mevcut durum ve yaşanan sorunların ortaya konulması ile birlikte mermer fabrikalarında mermer üretim sürecinde ortaya çıkan mermer çamurunun yapı malzemesi olarak kullanılabilirliğin araştırılmasıdır. Bu çalışmada, 10 aşamalı işlem gerçekleştirilmiştir; Literatür taraması ve veri toplama, Bucak İlçesi özelinde 19 mermer fabrikasında yapılan anket çalışması, mermer çamur atığı temini ve atığın incelenmesi, mermer çamurunun mermer tozuna dönüştürülmesi, ön deneylerin ve benzetim yapılması, deney süreci, kalıp araştırılması aşaması, yapı malzemesi üretim aşaması, üretilen yapı malzemelerinin piyasada kullanılan ürünlerle karşılaştırılması ve sentez aşamalarıdır. 

Çalışmada, anket çalışması ile mermer fabrikalarında yönetsel, personel, mermer üretimi ve atık ile ilgili mevcut durum ve sorunlar ortaya konulmuş ve tartışılmıştır. Mermer fabrikalardan preslenme sonrası kapalı kaplarda temin edilen mermer çamur atıkları fiziksel bazı deney ve işlemlerden geçirilerek köpük beton içerisinde ince agrega olarak kullanılmıştır. 8 farklı deney serisinde 4'er alt numune ile toplam 32 farklı karışımda numune dökülmüştür. Her numuneye dökümünden sonraki 3. gün, 7. gün, 28. gün ve 90. günde basınç dayanım testleri uygulanmıştır ve veriler literatürdeki benzer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. 

Sonuçta, yapı malzemesi olarak örnek dış cephe kaplama ürünlerinin imalatı geçekleştirilmiş ve muadil ürünlerle karşılaştırılmıştır. Böylece mermer çamurundan yapı malzemesi olarak üretilebilirliği kanıtlanmıştır. Buna yönelik ilgili paydaşlara öneriler getirilmiştir. 
 
Anahtar Kelimeler: Mermer Atığı (çamur), Sürdürülebilir Yapı Malzemesi, Ekolojik Mimarlık, Bucak (Burdur), Mermer Fabrikaları

Abstract:
The storage of marble sludge, containing wet and chemical precipitants, in marble factories in our country and its failure to be transformed into any added value is considered one of the most significant environmental problems. The aim of this study is to explore the current situation and issues in the marble industry in the Bucak District of Burdur Province, along with investigating the usability of marble sludge generated in marble production processes as a building material. In this study, a 10-stage process was carried out, including literature review and data collection, a survey conducted in 19 marble factories in the Bucak District, acquisition and analysis of marble sludge waste, transformation of marble sludge into marble dust, preliminary experiments and simulations, the experimental process, mold research stage, building material production stage, comparison of the produced building materials with products available in the market, and synthesis stages.

In the study, the current situation and problems related to management, personnel, marble production and waste in marble factories were revealed and discussed through a questionnaire survey.  Marble sludge wastes obtained from marble factories in closed containers after pressing were subjected to some physical tests and processes and used as fine aggregate in foam concrete. A total of 32 different mixtures were cast with 4 sub-samples in 8 different test series. Compressive strength tests were performed on each specimen on the 3rd day, 7th day, 28th day and 90th day after casting and the data were compared with similar studies in the literature. 

As a result, sample exterior cladding products were manufactured as building materials and compared with equivalent products. Thus, it has been proved that marble sludge wastes can be produced as building material. Recommendations have been made to the relevant stakeholders.

Keywords: Marble Waste (sludge), Sustainable Building Material, Ecological Architecture, Bucak (Burdur), Marble Factories