Almanya'daki Türk diasporası ve Türkiye-Almanya ilişkilerine etkisi
Turkish diaspora in Germany and the effects of Turkey-Germany relations
Yazar: İLKNUR ŞİT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BARIŞ DOSTER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Almanya = Germany ; Diaspora = Diaspora ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Türk-Alman ilişkileri = Turkish-German relations ; Türkler = Turks

Özet:
Diaspora çalışmaları Avrupa ülkeleri ve gelişmiş ülkelerde oldukça eskiye dayanmakla birlikte Türkiye'de 2000'li yıllardan sonra ele alınmaya başlanmıştır. Son yıllarda ise özellikle siyasi retorikte sıklıkla kullanılmaya başlanan diaspora olgusu Türkiye'de giderek daha ön plana çıkmasına karşın, Türkiye diaspora gücünün farkına çok geç varmış ve yurt dışındaki diasporasını örgütlemede başarısız olmuştur. Özellikle AK Parti iktidarı döneminde, diaspora politikalarının belirgin bir ivme kazandığı görülürken, Türk diasporasına yönelik yeni kurum ve enstrümanlar kurulmuş ve Türk diasporası siyasi ilişkilerin yanında kamu diplomasisinin bir konusu haline gelmiştir. Bu tez çalışmasının amacı, Almanya örneği üzerinden Türkiye-Almanya ilişkileri çerçevesinde Türk diaspora faaliyetlerini analiz etmektir. Aynı zamanda Türkiye-Almanya ilişkilerine Almanya'da yaşayan Türk diasporasının nasıl bir etkide bulunduğunu irdelemektir. Ayrıca bu çalışmada Türkiye'nin diaspora politikaları, Almanya'da faaliyet gösteren Türk sivil toplum kuruluşları ve lobicilik faaliyetleri incelenmiş olup, Almanya özelindeki mevcut yapı ortaya çıkarılarak, bu konuda gerek devlet politikasının gerekse sivil toplum politikasının yenilenmesi ve geliştirilmesi için önerilerde bulunmaktadır. Bu kapsamda, Almanya'da 12 katılımcıyla ve Türkiye'de 6 uzman ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve saha araştırması yoluyla Türk diaspora politikasının yurt dışında yaşayan Türklerin toplumsal ve siyasi sorunları bağlamında sunduğu imkân ve sınırlılıklar bizzat Almanya'da yaşayan Türk diaspora üyelerinin gözünden anlaşılmaya çalışılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümü, diaspora kavramı hakkındadır. İkinci bölümde Türkiye'nin diaspora politikaları ve Türkiye'nin diaspora politikası yürütücülerine yönelik bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde örnek ülke Almanya ve Türkiye'nin diaspora politikaları karşılaştırılmış, Almanya-Türkiye ilişkilerinin tarihsel seyri ve Almanya'da faaliyet gösteren Türk sivil toplum kuruluşlarının örgütlenmeleri, amaçları ve yapısı ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise saha çalışması kapsamında Almanya'da yaşayan Türk diasporası incelenerek, Türkiye'nin diaspora politikaların sınırlılıklar bizzat Almanya'da yaşayan Türk diaspora üyelerinin gözünden anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda ise Türk diaspora politikasına ilişkin görüş ve beklentilerden yola çıkılarak, Almanya'daki Türk diaspora politika ve uygulamalarına yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Diasporas studies have begun to take place in Turkey after 2000, while developed countries such as European countries and quite dependent on the old days. Although the phenomenon of the diaspora, often used in political discourse in recent years, has become increasingly evident in Turkey, Turkey has become aware of the power of the diaspora too late and has not been able to organize its diaspora abroad. Although the phenomenon of the diaspora, often used in political discourse in recent years, has become increasingly evident in Turkey, Turkey has become aware of the power of the diaspora too late and has not been able to organize its diaspora abroad. It can be observed that the diaspora policies gained a significant momentum especially during the AK Party government, and important diaspora policies, institutions and political relations tools established for the new Turkish diaspora and the Turkish diaspora has become the subject of Public Diplomacy.
This thesis evaluates Turkish diaspora by examining the case of the Germany, where the Turkish existence is highly visible plays important role in the Turkey and Germany politics. At the same time, we are going to be able to analyze how have Turks Diaspora living in Germany effected the relations of Turkey-Germany. Also the purposes of this study are to examining the present structure and propose a strategy for both governmental and non-governmental policies about lobbying activities of Turkish diaspora policies in Germany by observing the non-governmental organizations and lobbying past. Within this scope, this study employs detailed interviews with 12 participants in Germany and with 6 experts in Turkey. Through the abovementioned field research, this study attempts to understand the possibilities and limitations that the Turkish diaspora policies offer within the scope of the social and politics problems of Turkish diaspora personally from the eyes of the Turkish citizens living in Germany. The first part of the four is about the research. There are detailed information given about the concept of diaspora in the first part and the second part is consisted of Turkish diaspora policies and central institutions of the Turkish diaspora policy. In the third part the diaspora policies of Germany and Turkey are compared, the historical course of Germany-Turkey relations and the organizations, objectives and structure of Turkish non-governmental organizations operating in Germany are discussed and in the fourth part through the field research, attempts to understand the possibilities and limitations that the Turkish diaspora policies offer within the scope of the social and politics problems of Turkish diaspora personally from the eyes of the Turkish citizens living in Germany. In the conclusion part, this study offers a set of proposals towards the Turksih diaspora policies and practices to be implemented in Germany, based on the views and the expectations of Turkish immigrants regarding the Turkish diaspora policies.