Modern Türkçe edebi biyografi: Beşir Fuat'ın Victor Hugo ve Voltaire biyografileri hakkında bir inceleme
Modern Turkish literary biography: A study of Beşir Fuat's biographies of Victor Hugo and voltaire
Yazar: İSA İLKAY KARABAŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY AKYILDIZ
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Beşir Fuad = Beşir Fuad ; Biyografi = Biography ; Hugo, Victor = Hugo, Victor ; Voltaire = Voltaire

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nun 19. yüzyılı, yaşayanları için çalkantılı, devrimsel ve baş döndürücü olduğu gibi bu dönemi çalışan araştırmacılar için de bir o kadar heyecanlı ve devrim niteliğinde dönüşümleri içeren bir asırdır. Bu durum yaşam-yazımı çalışmaları için de bir istisna değil. Bu dönemde tabakat, tezkire ve tercüme-i hal gibi türler yaşamını sürdürürken Ahmet Mithat, Beşir Fuat ve Fatma Aliye gibi yazarların yapıtlarıyla birlikte bugünkü süregelen biyografi kavramımıza benzer eserler de şekillenmeye başlamıştır. Bu eserler üzerindeki genelgeçer yargı "gelenekli türden sapmış ancak tam anlamıyla modernleşememiş biyografi örnekleri" olduklarıdır. Bu tez Beşir Fuat'ın Victor Hugo ve Voltaire biyografileri üzerinden bu hükmün zaaflarını göstermeye çalışır ve 19. yüzyıl Osmanlı biyografi yazımının geleneksel-modern, ilerici-gerici ve Batılı-Doğulu gibi iki boyutlu kalıplardan çok daha karmaşık yazınsal uzlaşımları olduğunu söyler. Beşir Fuat'ın biyografilerini ele alırken onları "Batılı" ve gelenekli türlerin yanı sıra, çağdaşları olan Türkçe biyografilerle de karşılaştırır. Bu eserleri hangisinin daha çok "Batılılaştığına" göre birbirine tartan yaklaşımın aksine onları yazarlarının daimonu, politik ajandalarının metne yansıması, biyografinin türsel dinamikleri, metinlerarası ilişkileri, söylem türleri, biyograf ve biyografi öznelerinin sosyal konumu gibi farklı parametrelerle ele alır.

Abstract:
The nineteenth-century Ottoman Empire is an exciting and revolutionary period for researchers working on this era and it was a turbulent, revolutionary, and giddy time for its residents. The same is true for biographical studies. While classical genres such as tabaqat, tadhkirah, and tarjama-i hal thrived in this period, works that are similar to today's current concept of biography began to be formed by the works of writers like Ahmet Mithat, Beşir Fuat, and Fatma Aliye. The general judgement of these works is that they are "examples of biographies deviated from the traditional genre but nevertheless failed to be properly modern." This thesis attempts to demonstrate the weaknesses of this statement through an examination of Beşir Fuat's biographies of Victor Hugo and Voltaire and argues against claims that nineteenth-century Ottoman biographical writing has much more complicated literary conventions than the two-dimensional models of traditional-modern, progressive-regressive, and Western-Eastern. It compares Beşir Fuat's biographies, with contemporaneous Turkish biographies alongside the "Western" and traditional genres. Contrary to the approach that weighs these works to determine which one is more "Westernized," it treats them with different parameters such as the daimon of their authors, textual reflections of their political agendas, generic dynamics of biography, intertextuality, speech genres, and the social position of the biographer and biographical subjects.