İş yerinde liderliğin karanlık yüzü ve çalışanlar üzerindeki olumsuz etkileri
The dark side of leadership in the workplace and its negative impact on employees
Yazar: SONER TÜLEMEZ
Danışman: PROF. DR. MUHSİN HALİS
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karanlık liderlik = Dark leadership ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Olumsuzluk = Negativeness ; Çalışanlar = Workers ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iş yerinde liderliğin karanlık yüzünü oluşturan olumsuz
lider davranışlarının, çalışanlar üzerindeki olumsuz psikolojik ve fizyolojik etkilerini
açığa çıkarmak ve bu etkilerin çalışanların demografik özellikleri bakımından
farklılaşma durumunu incelemektir. Bu bağlamda, Kocaeli ve İstanbul'da çeşitli
sektörlerde faaliyet gösteren 224 çalışana, bağlı bulundukları yöneticilerin sergilediği
olumsuz davranışları ve yöneticilerinin olumsuz davranışlarından hareketle çalışanlar
üzerindeki psikolojik ve fizyolojik etkilerini ölçmek amacıyla anket yöntemi
uygulanmıştır. Araştırmada, olumsuz lider davranışları; dengesiz ruh hali, olumsuz
ruh halini iş ortamına yansıtma, aşırı şüphecilik, kendini beğenmişlik, dalkavukluk,
çıkarcılık, adam kayırma, teknoloji ve değişime direnç, bezdiricilik, zorbalık
temalarıyla; olumsuz lider davranışlarının çalışanlar üzerindeki etkileri ise psikolojik
ve fizyolojik etkiler temalarıyla açıklanmıştır. Araştırma sonucunda; olumsuz lider
davranışlarının çalışanların üzerinde çeşitli olumsuz psikolojik ve fizyolojik etkileri
olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, eğitim,
medeni durum, mevcut işte çalışma süresi, mevcut yönetici ile çalışma süresi,
yöneticinin cinsiyeti) bakımından olumsuz lider davranışları algılarında istatistikî
olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığı incelenmiş ve kadın çalışanların erkek
çalışanlardan daha fazla olumsuz lider davranışlarına maruz kaldığı, bu durumdan
hem psikolojik hem de fizyolojik olarak daha fazla etkilendikleri tespit edilmiştir.
Ayrıca, lisansüstü eğitim düzeyine sahip çalışanların, olumsuz lider davranışları
bakımından ilköğretim ve lisans mezunlarına kıyasla psikolojik olarak daha az
etkilendikleri gözlemlenmiştir. Son olarak, araştırma bulguları yönetim ve
organizasyon literatürü ve uygulayıcılar açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the negative psychological and physiological
effects of negative leader behaviors that constitute the dark side of the leadership in
the workplace, and to investigate the differentiation of these effects in terms of the
demographic characteristics of the employees. In this context, in order to measure the
psychological and physiological effects of 224 employees working in various sectors
in Kocaeli and Istanbul on the negative behaviors of their managers and negative
behaviors of their managers, a questionnaire method was applied. In the study,
negative leader behaviors; unbalanced mood, negative mood to the business
environment, excessive skepticism, self-righteousness, flattery, self-interest,
nepotism, technology and resistance to change, with the themes of bullying, bullying;
The effects of negative leader behaviors on the employees are explained by
psychological and physiological effects. As a result of the research; It has been
determined that negative leader behaviors have various negative psychological and
physiological effects on employees. It was examined whether there was a statistically
significant difference in the perceptions of negative leader behaviors in terms of
demographic characteristics of the employees (age, gender, education, marital status,
current working time, current manager, working time, manager's gender), and more
negative attitudes towards female employees than male employees. It was
determined that they were exposed to both psychological and physiological effects.
In addition, it was observed that employees with postgraduate education were less
affected psychologically in terms of negative leader behaviors than primary and
undergraduate graduates. Finally, research findings were evaluated in terms of
management and organization literature and practitioners.