Fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim bağlamında aldıkları hizmet içi eğitimlerin ders tasarımlarına etkisi
The effect of in-service trainings received by science teachers in the context of inclusive education on lesson designs
Yazar: SELENAY YAMAÇLI
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞEVKİ AYVACI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Ders tasarımı = Lesson design ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Fen bilimleri dersinin öğretim programı vizyonu MEB tarafından 2005 yılından itibaren öğrencilerin bireysel çeşitlilikleri doğrultusunda tüm öğrencilerin fen okuryazarı birey olarak yetişmesi düşüncesi ile öğrencilerin hepsinin kapsanması esas alınmıştır. Bu bağlamda bireysel farklılıklar özel eğitime ihtiyaç duyan öğrencilerin fen eğitimi almaları gelişimlerinde, içinde bulunduğu dünyayı ve evreni tanımalarında ve bilimsel bakış açısı geliştirmelerinde, karar verebilme ve problem çözebilme becerilerinin gelişiminde önemli yere sahip olacağı tartışmamız olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu paralellikte kapsayıcı eğitim, özümsemiş ve anlamış olmak önemli olmak gerekmektedir. Bu doğrultu da "Fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim bağlamında aldıkları eğitimin sınıf içi uygulamalarındaki etkisi nelerdir? '' problem durumuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Problem durumu dahilin de araştırmanın amaçları; fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime bakış açısını belirlemek, fen bilimleri öğretmenlerinin fen bilimleri derslerinde kapsayıcı eğitim bağlamında ders planlarında, laboratuvar uygulamalarında ve sınıf içi etkinliklerinde bireysel farklılıklarda ne gibi öğretimsel uygulamalar yaptıklarını tespit etmek ve fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim doğrultusunda aldıkları hizmet içi eğitimlerin ders tasarımlarına etkisinin ortaya çıkartmaktır. Amaç çerçevesinde çalışmanın nitel boyutunun bulunduğu bu nedenle de araştırma betimsel yaklaşım kabul edilerek yürütülmesi gerektiğine karar verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmenler ile birlikte yürütülecek olan yarı yapılandırılmış mülakatlar, uygulama süreçlerinin analiz edilmesi için gözlem çalışmaları ile sürecin etkisi ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Araştırma Trabzon ili 2018-2019 eğitim öğretim yılı kapsayıcı eğitim bağlamında eğitim almış 28 fen bilimleri öğretmeni ile yarı yapılandırılmış mülakat çalışmaları yürütülmüştür. Gözlem çalışmaları ise sınıfında kapsayıcı öğrencisi mevcut 2 fen bilimleri öğretmeni ile devam ettirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarının analizi doğrultusu amaçlara göre üç aşamada ele alınmış bu bağlamda fen bilimleri öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime karşı bakış açılarının olumlu olduğu, öğretmenlerin kapsayıcı eğitim felsefesi doğrultusunda ölçme değerlendirme, ders tasarımı, öğretimsel uygulamalar, laboratuvar uygulamaları değerlendirilmiş ve geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak verilen kapsayıcı eğitim bağlamındaki hizmet içi eğitimlerin tutum bağlamında fen bilimleri öğretmenlerine katkı sağladığını ancak öğretimsel uygulamaları söz konusu olduğunda olumlu sonuçlara neden olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde eşitliği sağlayabilmek ve kapsayıcı eğitimi tam anlamıyla gerçekleştirebilmek için verilen hizmet içi eğitimlerin daha donanımlı olması gerektiğini, fiilen etkinlikleri gerçekleştirebilecekleri ortamları yaratmaları gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The vision of the curriculum of the science course has been taken as a basis for the inclusion of all students with the idea that all students will grow up as science literate individuals in line with the individual diversity of the students since 2005. In this context, individual differences emerge as a discussion that students who need special education will have an important role in their development of science education, their recognition of the world and the universe they are in, and their scientific perspective, their decision making and problem solving skills. In this parallel, inclusive education, to be absorbed and understood must be important. Accordingly, "What is the effect of science teachers' education in the context of inclusive education in classroom practices? An attempt was made to search for an answer to the problem status. The objectives of the research, including the problem situation; To determine the perspective of science teachers on inclusive education, to determine what kind of instructional applications of science teachers in the context of inclusive education in science lessons, laboratory practices and in-class activities, and the effects of in-service education on the course designs in line with inclusive education. to reveal. Therefore, it was decided that the study has a qualitative dimension and therefore the research should be accepted with descriptive approach. As the data collection tool in the research, semi-structured interviews to be carried out together with the teachers, observation studies to analyze the implementation processes will try to reveal the effect of the process. Research Semi-structured interview studies were carried out with 28 science teachers trained in the context of inclusive education in the 2018-2019 academic year in Trabzon. On the other hand, observation studies were carried on with 2 science teachers with an inclusive student in their class. The analysis of the results of the study has been handled in three stages according to the objectives. In this context, the service in the context of inclusive education given by reaching the conclusion that science teachers have positive perspectives towards inclusive education, teachers' assessment and assessment in line with inclusive education philosophy, and evaluation should be developed. It was determined that in-house training contributed to science teachers in the context of attitude, but did not cause positive results when it comes to instructional practices. In this context, suggestions such as science teachers should be better equipped, and create environments where they can actually perform activities in order to ensure equality in education and to realize inclusive education.