İş zanaatkârlığı ile bireysel performans çıktıları arasındaki ilişkide çalışanların dışsal prestij ve kurum destek algılarının rolü
The role of perceived external prestige and organizational support in the relationship between job crafting and individual performance outcomes
Yazar: MELTEM YAVUZ
Danışman: PROF. DR. HAVVA İNCİ ARTAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan dışsal prestij = Perceived external prestige ; Performans = Performance ; Prestij = Prestige ; Zanaatkarlık = Craftsmanship ; Zanaatlar = Crafts ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel destek = Organizational support

Özet:
Kişinin işiyle ilgili görev ve ilişkilerine uygulamak üzere yapmış olduğu fiziksel ve bilişsel değişiklikleri ifade eden iş zanaatkârlığı (job crafting) kavramının anlaşılması, bireysel ve örgütsel performans açısından önem arz etmektedir. Bilebildiğimiz kadarıyla iş zanaatkârlığı kavramıyla ilgili ilk Türkçe eser niteliğindeki bu araştırmada kavramın tanıtılması ve İş Zanaatkârlığı Ölçeği'nin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Geliştirilen ölçek vasıtası ile farklı mesleklere mensup 688 çalışandan bireysel düzeyde elde edilen veriler IBM SPSS 21 ve LISREL 8.8 programları kullanılarak analiz edilmiştir. İş Zanaatkârlığı Ölçeği'ne kapsam geçerliliği, test-tekrar-test analizi, madde analizi, iç tutarlılık analizi, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmasının ardından ölçek geliştirme sürece tamamlanmıştır. Analiz sonuçları doğrultusunda, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Araştırmada ayrıca, iş zanaatkârlığının, bireysel performans çıktılarından örgütsel vatandaşlık davranışı, kurumda kalma niyeti ve görev performansı üzerindeki etkisi ve bu ilişkiler üzerinde çalışanların dışsal prestij ve kurum destek algılarının rolü sorgulanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre iş zanaatkârlığının örgütsel vatandaşlık davranışını pozitif olarak etkilediği ve bu ilişkide hem dışsal prestij algısının hem de kurum destek algısının düzenleyici rolü olduğu saptanmıştır. Ayrıca, iş zanaatkârlığının kurumda kalma niyeti üzerinde negatif etkisi bulunduğu ve bu ilişkide hem dışsal prestij algısının hem de kurum destek algısının düzenleyici rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Son olarak ise, iş zanaatkârlığının görev performansını pozitif olarak etkilediği, bu iki değişken arasında dışsal prestij algısının düzenleyici rolü bulunduğu, kurum destek algısının ise düzenleyici rolü bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Job crafting refers to the physical and cognitive changes that individuals make in relation to their tasks or works. A thorough understanding on the job crafting concept can particularly be helpful for researchers on the way of exploring the predictors of individual and organizational performance outcomes. This study aims to introduce the job crafting concept and to develop a Turkish Job Crafting Scale. Data collected on a sample of 688 employees from different occupations were analyzed through the IBM SPSS 21 and LISREL 8.8 programs. The data underwent to a number of procedures such as the content validity, test-retest reliability, inter-item reliability, and internal consistency reliability. Following the validity and reliability procedures, an exploratory along with a confirmatory factor analyses were conducted, thus the Job Crafting Scale development process was completed. The study also investigated the effects of job crafting on a number of organizational outcomes such as organizational citizenship behavior, employees' intention to stay at work, and task and individual performance. Moreover, the roles of perceived external prestige and perceived organizational support in these relationships were examined. The hierarchial regression analysis found a positive effect of job crafting on organizational citizenship behavior. Besides, both perceived external prestige and organizational support played moderation roles in the relationship between job crafting and organizational citizenship behavior. Furthermore, while findings showed a negative effect of job crafting on employees' intention to stay, both perceived external prestige and organizational support moderated the relationship between job crafting and intention to stay. Finally, a positive effect of job crafting on task performance was found but while perceived external prestige had a moderation role in the relationship between job crafting on organizational citizenship behavior, no moderation effect of perceived organizational support was reported.