Alkol ve madde kullanımı ile yaşam anlamı ve amaçları arasındaki ilişki: Eskişehir ilinde yaşayan beliren ve genç yetişkinlerle yapılan çalışma
The relationship between alcohol and substance use and the meaning and purpose of life: A study with beren and young adults living in Eskişehir province
Yazar: CANSEL AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Bu çalışma, Eskişehir ilinde yaşayan beliren ve genç yetişkinler arasında yaşamda anlam ve amaç duygusu, alkol ve madde kullanımı ile demografik değişkenler arasındaki ilişkileri kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Araştırma kapsamında yaş, cinsiyet, eğitim durumu, sosyoekonomik düzey ve psikiyatrik/psikolojik tedavi geçmişi gibi demografik faktörlerin bireylerin yaşamda anlam ve amaç bulma düzeyleri üzerindeki etkileri ile alkol ve madde kullanım sıklığı riski arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, alkol ve diğer bazı maddeler (LSD, GHB vb.) ile anlam ve amaç duygusu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak esrar, ecstasy, kokain ve çeşitli hapların kullanımı ile anlam ve amaç duygusu arasında zayıf ve negatif korelasyonlar bulunmuştur. Özellikle esrar, ecstasy ve kokain kullanımının artması, bireylerin anlam ve amaç duygusunun azalmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu durum, düşük anlam ve amaç duygusuna sahip bireylerin madde kullanımına daha yatkın olabileceğine işaret etmektedir. Ancak, bu korelasyonların zayıf olması, madde kullanımı ve anlam bulma arasındaki ilişkinin doğrudan bir nedensellikten ziyade daha karmaşık faktörlerden etkilendiğini göstermektedir.
Araştırma bulguları, yaş faktörünün yaşamda anlam bulma ve alkol/madde kullanım sıklığı riski üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle 30-40 yaş grubundaki bireylerin yaşamda daha fazla anlam bulma eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir. Buna karşılık, 18-29 yaş grubundaki bireyler daha yüksek alkol ve madde kullanım sıklığı riski taşımaktadır. Sosyoekonomik düzeyin de yaşamda anlam bulma üzerinde pozitif bir etkisi olduğu belirlenmiştir; ekonomik olarak daha iyi durumda olan bireylerin yaşamda daha fazla anlam buldukları gözlemlenmiştir. Cinsiyet ve eğitim düzeyinin ise bireylerin yaşamda anlam bulma süreçlerinde belirgin bir fark yaratmadığı saptanmıştır. Psikiyatrik veya psikolojik tedavi geçmişi olan bireylerin, tedavi sürecinin de etkisiyle, yaşamlarında daha fazla anlam buldukları tespit edilmiştir.
Çalışma, beliren ve genç yetişkinler arasında alkol ve madde kullanım sıklığı riskine dikkat çekmekte ve bu süreçlerde demografik faktörlerin önemini vurgulamaktadır. Araştırma bulguları, alkol ve madde kullanımı ile bireylerin yaşamda anlam bulma süreçleri arasındaki ilişkilerin karmaşık olduğunu, bu süreçlerin tek bir faktörle açıklanamayacağını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, bireylerin yaşamda anlam bulmalarını desteklemek ve madde kullanım risklerini azaltmak için demografik değişkenler de göz önünde bulundurularak çok yönlü yaklaşımların benimsenmesi gerektiği önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: yaşamda amaç, PIL, yaşamda anlam, alkol ve madde kullanımı, beliren yetişkinlik.

Abstract:
This study comprehensively examines the relationships between the sense of meaning and purpose in life, alcohol and substance use, and demographic variables among emerging and young adults living in Eskişehir, Turkey. The research explores the impact of demographic factors such as age, gender, educational level, socioeconomic status, and psychiatric/psychological treatment history on individuals' levels of meaning and purpose in life, as well as their risk of frequent alcohol and substance use. The findings reveal that there is no significant relationship between the sense of meaning and purpose in life and the use of alcohol or other substances (such as LSD, GHB, etc.). However, weak and negative correlations were identified between the sense of meaning and purpose and the use of cannabis, ecstasy, cocaine, and various pills. Specifically, increased use of cannabis, ecstasy, and cocaine was associated with a decrease in individuals' sense of meaning and purpose. This suggests that individuals with lower levels of meaning and purpose in life may be more prone to substance use. However, the weak correlations indicate that the relationship between substance use and the sense of meaning in life is influenced by more complex factors rather than direct causality.
The study's findings highlight that age plays a significant role in both finding meaning in life and the risk of frequent alcohol and substance use. Specifically, individuals aged 30-40 tend to find more meaning in life, whereas those aged 18-29 are at a higher risk of frequent alcohol and substance use. Socioeconomic status was also found to have a positive effect on meaning in life, with individuals in better economic conditions experiencing higher levels of meaning. However, no significant differences were found in the processes of finding meaning in life based on gender or educational level. Additionally, individuals with a history of psychiatric or psychological treatment were found to have higher levels of meaning in life, likely influenced by the therapeutic process.
This study draws attention to the risk of frequent alcohol and substance use among emerging and young adults, emphasizing the importance of demographic factors in these processes. The findings suggest that the relationship between alcohol and substance use and the sense of meaning in life is complex and cannot be explained by a single factor. Therefore, it is recommended to adopt multidimensional approaches that consider demographic variables to support individuals in finding meaning in life and reduce the risk of substance use.

Keywords: meaning in life, PIL, purpose in life, alcohol and substance use, emerging adulthood.