Edirne il merkezindeki 40-59 yaş arası kadınların sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerinin dğerlendirilmesi
Evaluation of health related quality of life among woman aged 40-59 years living in Edirne city
Yazar: HANİFE İLKAY AYDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. H. NEZİH DAĞDEVİREN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Yetişkin kadın sağlığında yaklaşım iki temele dayanır. Bunlardan biri kronik hastalıklarla ilişkili olayların çocukluk çağında gelişmeye başlaması, diğeri ise bu hastalıklardan birincil korunma için müdahalelerin menopozdan önce yapılmasının gerekliliğidir. Yaşa ve topluma göre girişimler farklılık gösterse de hedef, sağlığın iyileştirilmesi ve hastalıktan korunmadır. Menopozda olan kadın sayısı tüm dünyada beklenen yaşam süresinin artması ile gün geçtikçe artmaktadır, yani kadınların yaşamlarının yaklaşık üçte biri menopozda geçmektedir.Bu araştırmada Edirne il merkezindeki 40-59 yaş arası kadınların yaşam kalitelerinin ölçülmesi ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Edirne il merkezinde yaşayan 40-59 yaş arası 410 kadına sosyodemografik ve menopozal özelliklerini sorgulayan bir anketle beraber yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla SF-36 ve kadın sağlığı anketi uygulanmıştır.Araştırma sonucunda katılımcıların doğal olarak menopoza girme yaş ortalamaları 46,24 yıl olarak tespit edildi. Katılımcıların %50,5'inin kemik mineral yoğunluğu ölçülmüş, %52,4'ünün mamografisi çekilmiş, %52,7'sinin pap smear testi yapılmış ve %54,1'inin meme muayenesi yapılmıştı. Menopozal ve postmenopozal kadınların sadece %4,9'unun halen hormon replasman tedavisi kullanmakta olduğu, %23,6'sının ise daha önce hormon replasman tedavisi kullandığı görüldü. Osteoporozdan korunmak için ilaç alanların oranı ise %25,6 olarak saptandı.İleri yaş, düşük eğitim seviyesi, kötü sosyoekonomik düzey, perimenopozal veya post menopozal dönemde olma menopozal dönem kadınların yaşam kalitesini kötü yöndeetkilemekteydi. Sigara kullanımı, obezite ve kronik hastalık varlığının da yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkileri vardı.Bu bulgular ışığında eğitim ve sosyoekonomik düzeyin iyileştirilmesi, koruyucu sağlık bakımının verilmesine erken yaşlarda başlanması, postmenopozal dönem kadınların sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerini iyileştirecektir.Anahtar kelimeler: Menopoz, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, Edirne

Abstract:
Women health has two basic components. First, most events related with chronic diseases starts at childhood and second, primary prevention of these diseases has to be started before menopause. Although the interventions may vary according to age and population, the common aim is health promotion and disease prevention. Parallel to the increase in life expectancy, the number of women at menopause increases day by day all over the world. This leads to around one third of women?s life to be spent at menopause.This study aimed to evaluate life quality and the related factors among women aged 40-59 years living in Edirne city.A questionnaire querying socio-demographic features and menopause status together with the SF-36 inventory and women?s health questionnaire to evaluate life quality were applied to 410 women aged between 40 and 59 years living in Edirne city.Mean natural menopause age of the participants was 46.24 years. Bone mineral density was measured in 50.5%, mammography was performed in 52.4%, Pap smear was obtained in 52.7% and breast exam was performed in 54.1% of the participants. Among the menopausal and postmenopausal women, only 4.9% were using hormone replacement therapy currently. However, past hormone replacement therapy usage history was 23.6%. Women using medications to prevent osteoporosis made 25.6% of the sample.Advanced age, having less education, low socioeconomic level and being at the peri- or post-menopausal phase demonstrated a negative effect on the quality of life. Tobacco use,obesity and presence of chronic diseases were also found to adversely effect the quality of life, as well.In the light of these findings, we conclude that improving education and socio-economic level with initiating preventive health care at earlier ages would improve health related quality of life among postmenopausal women.Key words: menopause, health related quality of life, Edirne