Alexiad üzerinden Bizans edebiyatında düzyazı
Byzantine prose via Alexiad
Yazar: SUAT BAŞAR ÇAĞLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE TOK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans edebiyatı = Byzantine literature ; Düzyazı = Prose ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat tarihi = History of literature

Özet:
Alexiad Üzerinden Bizans Edebiyatında Düzyazı başlıklı tez, Bizans Prensesi Anna Komnèna'nın, babası Alexios Komnènos'un hayatını anlattığı Alexiad eserine ışık tutma kaygısıyla yazılmıştır. Mevcut çalışma, Alexiad'ı farklı iki yönden ele alarak, Bizanslı olmak, Bizans'ta düzyazı edebiyatı, tarih yazımı ile edebiyat ilişkisi gibi konularda belli bakış açılarını sunmayı ve mümkünse yenilerini eklemeyi amaçlamıştır. Tezi oluşturan üç ana bölümün ilkinde, Bizanslılık ve Bizans'ın devraldığı kültürel ve edebi miras üzerinde durulmuş, ikinci kısımda Alexiad eserinin tarihsel yönüne odaklanılmış, üçüncü bölümde ise kitap, diğer boyutları bir nevi yok sayılarak, sadece bir edebi metin olarak incelemeye tabi tutulmuştur.İlk bölümde Bizans İmparatorluğunun devraldığı Yunan ve Roma geleneklerini, Hıristiyanlıkla birlikte kültür ve edebiyat bağlamında nasıl yorumladığı, Bizans edebiyatının evrim süreciyle birlikte ortaya konmuş; söz konusu düzyazı edebiyat türlere ve dönemlere ayrılarak, genel bir kanı yaratılmak istenmiştir.İkinci bölümde, çalışmaya adını veren Alexiad'ın kapsamlı analizine başlanmış ve eserin tarihi boyutu, gerek Bizans tarih yazımındaki yeri, gerekse kitapta sunulan bilgilerin niteliği ve kaynakları bakımından sunularak, Anna Komnèna'nın yapıtının tarihi bir eser olarak ne vaat ettiği belirtilmiştir.Üçüncü kısımda ise, Anna Komnèna'nın eser boyunca süregelen edebi kaygısına işaret edilerek, Alexiad'ı edebi bir yapıt olarak görmenin imkânı, sanatın ve edebiyatın ne olduğu, ayrıca tarih yazımının edebi karakteri hakkındaki değinmelerle birlikte, kitabın ayrıntılı edebi çözümlemesiyle verilmiştir. Sonuç itibariyle Alexiad'ın tam anlamıyla ne bir tarih ne de bir edebi eser olduğu, ancak yapıtı iki açıdan da incelemenin önemine vurgu yapılarak, Anna Komnèna'nın epik öğelerle dolu, edebi kaygıların hâkim olduğu bir yaşamöyküsü yazdığı fikrine yaklaşılmıştır.

Abstract:
Byzantine Prose via Alexiad aims at enlightening Alexiad, a biography by Byzantine Princess Anna Komnene on her father, Alexios Komnenos. Alexiad is treated in two aspects for introducing various views or, if possible, new ideas on Byzantine identity and prose, as well as relationship between historiography and literature. The study comprises three chapters: First one treats Byzantine identity and cultural tradition inherited by East Roman Empire; second chapter focuses on historical aspect of Alexiad, whereas in the third part, Anna Komnena?s work is analysed as a literary text, ignoring its historical context.In the first chapter, Byzantine interpretation on Greek and Roman traditions, along with Christianity, are treated regarding culture and literature. Besides, the evolution of Byzantine prose is examined through classification on literary genres and periods, in order to provide a general outlook.The second chapter commences comprehensive analysis of Alexiad, its historical context being introduced about its place in Byzantine historiography, as well as quality and sources of data given within, in order to indicate what Alexiad promises as a historical opus.Third chapter highlights ever-present literal concerns in Alexiad. Possibility of considering it as a literary work, as well as nature of art and literature are discussed, together with literary character of historiography and detailed literary analysis of text. In consequence, Alexiad is neither entirely historical nor literal, but deserves to be studied through both views, since it is rather a biography with epic elements where literary concerns, such as concept of novelisation, explicitly prevail.