Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere kelimelerin öğretimi
Teaching vocabulary to students learning Turkish as a foreign language
Yazar: MEHMET VOLKAN DEMİREL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
Bu çalışmanın konusu Türkçe kelimelerin anlamsal bağıntılı, bir konu etrafında dönen ve anlamca birbirinden bağımsız kelime grupları ile sunulmasının yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin algısal kelime öğreniminde hangisinin daha etkili olduğunu araştırmaktır.
Nicel bir çalışma olan araştırmamızın örneklemini 2012 ? 2013 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Dil Eğitimi ve Araştırmaları Merkezi?nde Türkçe öğrenen 21 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmamızın konusuna uygun olarak belirlenen alt problemlere yönelik hazırlanmış son testler ve ötelenmiş son testler veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada öğrencilere her bir derste 8 kelime olmak üzere 9 saatlik uygulama sonunda 72 kelime sunulmuştur. Her dersin sonunda öğrencilere öğrendikleri kelimeler ile ilgili son test uygulanmış ve ders anlatımları bittikten sonra da eşit zaman aralıklarında ötelenmiş son testler uygulanmıştır.
Çalışmamızda elde edilen bulguların sonucunda, kelime öğretiminde kullanılabilecek üç farklı gruplama yönteminin son test sonuçlarının aritmetik ortalamalarına göre en yüksek ortalamanın anlamca birbirinden bağımsız kelimelerde olduğu görülmüştür. Ancak bu yöntemlerin algıya dayalı kelime öğreniminde anlamlı bir fark meydana getirip getirmediği incelendiğinde de yöntemler arasında bir fark olmadığı görülmüştür. Yani Türkçe kelimelerin sunumunda kullanabileceğimiz anlamsal bağıntılı, bir konu etrafında dönen ve anlamca birbirinden bağımsız kelime gruplarının - öğretimin hemen sonrasında - aralarında anlamsal bir fark yoktur. Çalışmamızda kelime öğretiminde kullanılabilecek üç farklı gruplama yönteminin ötelenmiş son test sonuçlarının aritmetik ortalamaları incelendiğinde ise en yüksek ortalamanın bir konu etrafında dönen kelime grubunda olduğu görülmüştür. Kelimelerin üç farklı gruplanması yönteminin öğrencilerin algısal kelime öğreniminde anlamlı bir fark meydana getirip getirmediği incelendiğinde de ötelenmiş son testte istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Yani ötelenmiş son test sonuçlarına göre bir kelime gruplama yöntemi öğrencilerin algısal kelime öğreniminde anlamlı bir fark oluşturmuştur. Hangi gruplama yönteminin bu farkı oluşturduğu incelendiğinde ise kelime gruplama yöntemleri arasında bariz bir fark ortaya çıkmamakla birlikte anlamca birbirinden bağımsız ve bir konu etrafında dönen kelime grupları arasında istatistiksel olarak bir fark olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, öğretimin ardından belirli bir süre geçtiğinde, öğrencilerin bir konu etrafında dönen kelimeleri daha kolay hatırladıkları yargısına ulaşılmıştır. 



Anahtar Sözcükler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kelime öğretimi, kelime grupları.

Abstract:
This study aims to examine whether presenting vocabulary using semantically-related, thematically-related, and semantically-unrelated word sets has an effect on Turkish as a foreign language learners? receptive vocabulary learning.
The paticipants of this quantitative study were 21 students studying Turkish at the Dokuz Eylul University Center of Language Education and Research as of 2012-2013 academic year. Post-tests and delayed post-tests designed in line with the research topic constituted the data gathering instruments. In the study, the participants were presented 8 words in each lesson during 9 lesson hours of intervention, piling up 72 words. At the end of each lesson, post-tests on the target vocabulary were administered to the participants, and after the intervention period, delayed post-tests were applied in equal time intervals.
The data analysis process revealed that, among the three types of word sets, the highest mean scores according to the arithmetic means of the post-tests were observed in semantically-unrelated sets. However, there was no significant difference among these types of word sets in terms of their effect on receptive vocabulary gain. In other words, presenting Turkish words in semantically-related, thematically-related, or semantically-unrelated word sets does not have a significant effect on vocabulary learning right after the teaching. As for the arithmetic means of the delayed post-tests, the highest mean scores were observed in thematically-related word sets. Besides, in the delayed post-test, the type of word sets had a statistically significant effect on receptive vocabulary learning. The follow-up analysis to see which type of sets revealed this difference showed that although there was no obvious variation, there was a statistically significant difference between the scores in semantically-unrelated sets and thematically-related sets.
In conclusion, it can be inferred that if a certain amount of time passes after the teaching, learners tend to remember the words which are thematically-related easier.



Key Words: Teaching Turkish as a foreign language, vocabulary teaching, word sets.