Diyaliz hastalarında galektin-3 ve asimetrik dimetilarginin (ADMA) ı̇lişkisi
The relationship between galectin-3 and asymmetric dimethylarginine (ADMA) in dialysis patients
Yazar: ZUHAIR NAZAR MOHAMMED
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM ABUŞOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Laboratuvar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Galektin-3, vücuttaki birçok farklı hücre tipinde bulunan ve lektin adı verilen bir protein türüdür. Hücre büyümesi ve farklılaşması, iltihaplanma ve bağışıklık tepkileri dahil olmak üzere çeşitli biyolojik süreçlerde yer alır. Gal-3 ağırlıklı olarak sitoplazmada bulunur, hücre yüzeyinde eksprese edilir, daha sonra sıklıkla serum ve idrar gibi biyolojik sıvılara salgılanır.  Asimetrik Dimetil Arjinin endojen nitrik oksit sentaz enzimi inhibitörüdür. Plazmaya geçen ADMA ya böbreklerden değişime uğramadan idrar ile atılmakta ya da başlıca karaciğer ve böbrekte olmak üzere tekrar hücre içine alınarak dimetilarjinin dimetilaminohidrolaz enzimi tarafından metabolize edilmektedir. Böbrek yetmezliği olan hastaların diyaliz öncesi ve sonrası serumlarında Gal-3 ve ADMA seviyelerinin nasıl değişkenlik gösterdiği, hastalıkların patogenezini anlamak ve bunları tedavi ile ilişkilendirmek, yeni tedavi protokollerinin geliştirilmesi ve hatta hastalıklar oluşmadan sağlıklı kişilerin risk faktörlerinin elimine edilmesi açısından önemlidir. Bu sebeple çalışmamızda böbrek yetmezliği olan hastaların diyaliz öncesi ve sonrası serumlardan Gal-3 ve ADMA seviyelerini belirleyerek aralarındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık. Çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi biyokimya laboratuvarına gelen ve rutin tetkikleri olan böbrek hastalarından alınacak serumlardan, diyaliz öncesi ve diyaliz sonrası olmak üzere toplam 84 numune kullanıldı. Gal-3'ün serum seviyeleri enzim bağlantılı immünosorbent testi ile ADMA seviyeleri ise rutin biyokimya laboratuvarında bulunan sıvı kromatografi-kütle spektrometrisi cihazında belirlendi. Litaratürde, ADMA ve Gal-3 düzeylerinin diyaliz öncesi ve sonrası değerlendiren ilk çalışmadır. Diyaliz öncesi ve sonrası ADMA düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmuştur (P Değeri= 0,000<0,050). Buna göre ADMA'nın diyaliz öncesi diyaliz sonrasına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Diyaliz öncesi ve sonrası Gal-3 düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır (P Değeri= 0,062>0,050). Buna göre Gal-3'ün diyaliz öncesi ve sonrası değerleri benzerdir. ADMA ve Gal-3 düzeyleri arasında bir ilişki olmasa da ADMA düzeyleri arasındaki fark, klinik böbrek hasarının erken değerlendirilmesini ve gelişimini öngören bir biyobelirteç olarak düşünülebilir. Diyaliz hastalarında Gal-3 düzeyleri klinik olarak önemli bir parametre olmayabilir. Birçok yayın, ADMA, diyaliz sonrası ADMA düzeylerinin, diyaliz öncesine göre daha düşük olduğu gözlemlenmekte, kronik böbrek hastalığını tahmin etmek için iyi bir araç olduğunu bildirmekte ve aynı zamanda potansiyel yeni bir terapötik hedef olduğunu göstermektedir. Ancak Gal-3 ve hemodiyaliz tedavisi gören hastaların arasındaki ilişkiye değerlendiren her hangi bir araştırma bulunmamaktadır. Dolaylısıyla çalışmamızın amacı bu konuyla ilgili literatüre yeni bilgiler kazandırmaktı. Ayrıca örneklerin artırılmasının yeni çalışmalarla daha anlamlı ve değerli sonuçlara ulaşılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Galectin-3, is a type of protein called lectin found in many different cell types in the body. It is involved in a variety of biological processes, including cell growth and differentiation, inflammation, and immune responses. Gal-3 is predominantly found in the cytoplasm, expressed on the cell surface, and then secreted into biological fluids such as serum and urine. Asymmetric dimethyl arginine is an endogenous nitric oxide synthase enzyme inhibitor. ADMA, which passes into the plasma, is either excreted in the urine without being changed by the kidneys, or it is taken back into the cell, mainly in the liver and kidney, and is metabolized by the dimethylaminohydrolase enzyme of dimethylarginine. Gal-3 and ADMA levels in the pre- and post-dialysis serum of patients with kidney failure or kidney damage is extremely important in terms of understanding the pathogenesis of diseases and associating them with treatment, developing new treatment protocols, and even eliminating the risk factors of healthy individuals before the disease occurs. For this reason, we aimed to determine Gal-3 and ADMA levels from the serums of patients with renal failure in before and after dialysis. In order to carry out the study, pre-dialysis and post-dialysis will be used from the serum to be taken from the failure of kidney patients who come to the Selcuk University Medical Faculty Hospital. Serum levels of Gal-3 will be determined by enzyme-linked immunosorbent test and ADMA levels will be determined in a Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometry in laboratory. This is the first study in the literature to evaluate ADMA and Gal-3 levels before and after dialysis. A significant difference was found in ADMA levels before and after dialysis (P Value= 0.000<0.050). Accordingly, ADMA was found to be higher before dialysis than after dialysis. No significant difference was found in Gal-3 levels before and after dialysis (P Value= 0.062>0.050). Accordingly, Gal-3 values before and after dialysis are similar. Although there is no relationship between ADMA and Gal-3 levels, the difference between ADMA levels can be considered as a biomarker that predicts the early evaluation and development of clinical kidney damage. Gal-3 levels in dialysis patients may not be a clinically important parameter. Many publications report that ADMA is a good tool for predicting chronic kidney disease, and also show that ADMA levels after dialysis are lower than before dialysis, and that it is a potential new therapeutic target. However, there is no study evaluating the relationship between Gal-3 and patients receiving hemodialysis treatment. Therefore, the aim of our study was to provide new information to the literature on this subject. It is also thought that more meaningful and valuable results can be achieved with new studies by increasing the number of samples.