Türkiye'deki afit parazitoitleri (Hymenoptera: Braconidae: Aphidiinae) ile konak afitler ve konukçusu bitkileri üzerine bir derleme
A review on aphid parasitoids (Hymenoptera: Braconidae: Aphidiinae), host aphids and their host plants of Turkey
Yazar: GİZEM ERGENE
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇETİN ERDOĞAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Aphididae = Aphididae ; Braconidae = Braconidae ; Hemiptera = Hemiptera ; Hymenoptera = Hymenoptera

Özet:
Bu çalışma Türkiye'deki afitlerde doğal düşman olarak tespit edilen Aphidiinae (Braconidae: Hymenoptera) altfamilyası, bu altfamilyanın tespit edilebildiği afit ve bu afitlerin zarar yaptığı konukçu bitkilerin Türkiye'de şimdiye kadar saptanan verilerini sunmaktadır.
Çalışma kapsamında 108 kaynak taraması sonucunda Türkiye'de şimdiye kadar yapılan çalışmalarda afitlerin 7 altfamilyasına (Aphidinae, Calaphidinae, Chaitophorinae, Eriosomatinae, Lachninae, Pterocommatinae, Thelaxinae) ait türlerin saptandığı gözlenmiştir. Bu altfamilyalar içinde % 82 oranla en çok Aphidinae altfamilyasına ait türlerin tespit edildiği gözlenmiştir. 
Yapılan çalışmalarda 47 afit cinsine ait türlerin tespit edildiği saptanmıştır. Bu cinslerden Aphis cinsi 31 tür, Uroleucon 8 tür, Brachycaudus 7 tür, Dysaphis 6 tür ile temsil edilmiş, geriye kalan diğer cinsler 4 ve daha az sayıda türle temsil edilmişlerdir. 
Faunistik, taksonomik, bitki koruma ya da bitki-konukçu-parazitoit ilişkilerini içeren kaynakların araştırılması sonucunda afitlerin parazitoitleri olan toplam 64 Aphidiinae türünün ülkemizde bulunduğu görülmektedir. Bu türlerden Praon volucre, Lysiphlebus fabarum, Aphidius matricariae ve Aphidius colemani çok fazla sayıda çalışmada tespit edilmiş türlerdendir. 
Afitlerin Türkiye'de zarar verdiği tespit edilen bitki familyası sayısı 46'dır. Bu familyalar içinde afitler tarafından en çok tercih edilen familyalar sırasıyla, Compositae, Rosaceae, Leguminosae, Graminea ve Crucifera olmuştur. 
Afitlerin konukçuları, parazitoitleri, yaşayış alanları ile birlikte belirlenmesi ve bu türlerin biyoloji ve ekolojilerine ilişkin bilgilerin ortaya konması doğal ekosistemler ve tarımsal ekosistemlerde ihtiyaç duyulan bilgiyi tamamlaması açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study presents available data in Turkey about the members of the subfamily Aphidiinae (Braconidae: Hymenoptera) determined as natural enemies of aphids in the country, the related aphid species and the host plants the aphids damage. 
The survey of a total of 108 published literature revealed presence of aphid species classified within 7 subfamilies (Aphidinae, Calaphidinae, Chaitophorinae, Eriosomatinae, Lachninae, Pterocommatinae, Thelaxinae) among which Aphidinae is the most diverse one with 82% of the determined species. 
The survey also revealed that the determined species belonged to 47 genera. Among these genera, Aphis was represented with 31 species, Uroleucon with 8 species, Brachycaudus with 7 species and Dysaphis with 6 species while the other genera were represented with 4 or less species. 
The investigation of faunal, taxonomic, plant protection or plant-host-parasitoid based studies showed that 64 Aphidiinae species existed in Turkey as parasitoids of aphids. Praon volucre, Lysiphlebus fabarum, Aphidius matricariae and Aphidius colemani appeared to be the species which were determined in most of the studies. 
The number of plant families that aphis damage in Turkey is 46. Compositae is the most common preferred family followed by Rosaceae, Leguminosae, Graminea and Crucifera.
Determination of aphids with their hosts, parasitoids and habitats and revealing data about their ecology and biology is concluded to be helpful to contribute required data in natural and agricultural ecosystems.