Obez ve non-obez kadınlarda pelvik taban kas gücünün ve transperineal ultrasonografik bulguların karşılaştırılması
Comparison of pelvic floor muscle strength and transperineal ultrasonographic findings in obese and non-obese women
Yazar: GİZEM PINAR
Danışman: DR. AYŞE DENİZ ERTÜRK COŞKUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Obezite karın içi basıncında kronik artışa neden olarak pelvik taban bozukluklarına neden olabilir. Pelvik taban bozuklukluklarında levator kas bütünlüğü ve gücü önemlidir. Çalışmamızda levator kas gücünü klasik dijital muayene ve transperineal ultrasonografi ile değerlendirerek obez ve non-obez kadınlarda pelvik kas gücünü kıyaslamayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran 35-52 yaş arasındaki premenopozal 120 gönüllü kadın ile yapıldı. Katılımcıların pelvik taban kas gücü Modifiye Oxford Skalası (MOS) kullanılarak ölçüldü. Levator hiatus ön arka(AP) çap ölçümü ise 2D ultrasonografi cihazı ile transperineal olarak simfizis pubis ile puborektal kas arasındaki mesafe ölçülerek hesaplandı. Levator hiatus ön arka çap ölçümünün maksimum kontraksiyon anında ve istirahat anındaki değerleri ayrı ayrı kaydedildi. Bu iki değer arasındaki rakamsal fark ve yüzde (%) değişim hesaplandı. Katılımcıların anamnezi alınarak vücut kitle indeksi (BMI), obstetrik özgeçmişleri, fiziksel ve sportif aktiviteleri sorgulandı. Vücut kitle indekslerine göre non-obez (< 30) ve obez ≥30) olacak şekilde iki gruba ayrıldılar. Ölçüm yöntemlerinin birbiri ile korelasyonu, grupların kas gücü ölçümleri kıyaslaması ve bu ölçümlere etki eden faktörler araştırıldı. 

Bulgular: Kas gücü ölçüm yöntemleri kıyaslandığında katılımcıların MOS skoru ortalaması ile AP çap istirahat kontraksyon farkı ve kontraksyon ile oluşan % değişim değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ilişki saptanmıştır ((r=0,685;  p<0,001), (r=0,719; p<0,001)). Obez ve non-obez gruplar kıyaslandığında; non-obez grubunda MOS skoru ortalaması obez grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (4,1 ± 0,8 vs. 2,6 ± 0,9, p<0,000). Obez ve non-obez grupları arasında AP çap istirahat ve AP çap kontraksiyon olarak tek başlarına ölçüldüğünde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05). Ancak iki grup arasında AP çap istirahat kontraksiyon farkı (8,6 ± 3mm vs. 5,9 ± 4,4mm, p<0,000) ve AP çap % değişim (%18,5 ± 8,1 vs. %11,5 ± 7,6, p<0,000) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.  
Ölçüm yöntemleriyle korelasyonu izlenen faktörler saptanarak regresyon analizi yapıldığında; MOS skoru için BMI, Normal doğum sayısı ve spor aktivitesinin modele anlamlı etkileri olduğu görülmektedir. AP çapın kontrraksyonla % değişimi için yapılan modellemede ise yaş, BMI, spor aktivitesi ve fiziksel aktivitenin anlamlı faktörler olduğu görülmüştür.

Sonuç: Pelvik taban kas gücü hem dijital muayene ile yapılan MOS skoru ölçümü hem ultasonografi ile levator hiatus ön-arka çap değişimi ölçümü ile değerlendirildiğinde obez kadınlarda non-obez kadınlara göre daha zayıf olarak izlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Transperineal ultrason, Modifiye Oxford Skalası, levator hiatus, pelvik taban kas gücü

Abstract:
Objective: Obesity can cause pelvic floor disorders by causing a chronic increase in intraabdominal pressure. Levator muscle integrity and strength are important in pelvic floor disorders. In our study, we aimed to compare pelvic muscle strength in obese and non-obese women by evaluating levator muscle strength with classical digital examination and transperineal ultrasonography.

Materials and Methods: This prospective observational study was conducted with 120 premenopausal volunteer women between the ages of 35-52 who applied to Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital, Gynecology and Obstetrics Clinic. Participants' pelvic floor muscle strength was measured using the Modified Oxford Scale (MOS). Levator hiatus anteroposterior (AP) diameter measurement was calculated by measuring the distance between the symphysis pubis and the puborectal muscle transperineally with a 2D ultrasonography device. The values of levator hiatus anteroposterior diameter measurement at the moment of maximum contraction and at rest were recorded separately. The numerical difference and percentage (%) change between these two values were calculated. The anamnesis of the participants was taken and their body mass index (BMI), obstetric history, physical and sports activities were questioned. They were divided into two groups according to their body mass index: non-obese (< 30 kg/m2) and obese (≥30 kg/m2). The correlation of measurement methods with each other, the comparison of muscle strength measurements of the groups and the factors affecting these measurements were investigated.

Results: When muscle strength measurement methods were compared, a statistically significant positive relationship was found between the average MOS scores and ultrasonographic measurements; AP diameter resting contraction differences and the % change  caused by contraction ((r=0.685; p<0.001), (r=0.719; p<0.001) ). When obese and non-obese groups are compared; the mean MOS score in the non-obese group was found to be significantly higher than in the obese group (4.1 ± 0.8 vs. 2.6 ± 0.9, p<0.000). It was observed that there was no statistically significant difference between the obese and non-obese groups when AP diameter at rest and AP diameter during contraction were measured alone (p>0.05). However, there was a difference between the two groups in terms of AP diameter resting contraction difference (8.6 ± 3mm vs. 5.9 ± 4.4mm, p<0.000) and AP diameter % change (18.5 ± 8.1% vs. 11.5% ± 7.6, p<0.000). 
	When regression analysis is performed to determine the factors correlated with measurement methods; for MOS score, BMI, number of vaginal deliveries and sports activity appear to have significant effects on the model. In the modeling for the % change of AP diameter with contraction, age, BMI, sports activity and physical activity were found to be significant factors.

Conclusion: Pelvic floor muscle strength was observed to be weaker in obese women than in non-obese women when evaluated both by MOS score measurement by digital examination and levator hiatus anterior-posterior diameter change measurement by ultrasonography.

Keywords: Transperineal ultrasound, Modified Oxford Scale, levator hiatus, pelvic floor muscle strength