İlkokul programında afet eğitiminin etkililiğine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Teacher's and student's views on the effectiveness of disaster education in primary school programs
Yazar: ESRA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZLAM SUSAM
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ilkokul programına afet eğitiminin ders olarak eklenmesine ilişkin öğretmen görüşlerini inceleyerek ve öğrencilerin afet eğitimi bilgisini ölçerek afet eğitiminin ilkokul programındaki etkililiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Karma model yaklaşımı kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini, Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki kamu okullarında görev yapan 15 sınıf öğretmeni ve Gaziantep'te bulunan 2700 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.
Nitel veriler, öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve betimsel analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Görüşme formu, literatür taraması ve uzman görüşler doğrultusunda araştırmacı tarafından 10 soru geliştirilerek oluşturulmuştur. Öğretmenler, afet eğitiminin ilkokul müfredatına dahil edilmesi gerektiğini belirtirken, bu konudaki bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu ve müfredatın daha kapsamlı içeriklerle güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır.
Nicel veriler ise, öğrencilerin afet eğitimi bilgilerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerliliği faktör analizi ile doğrulanmış bir ölçek kullanılarak toplanmıştır. Bu ölçek, 2700 dördüncü sınıf öğrencisine uygulanmış ve veriler Mann-Whitney  ve Kruskal-Wallis testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler, öğrencilerin afet eğitimi konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve bu bilgilerin eğitim programlarına entegrasyonu hakkında görüşler sunmuştur.
Araştırma, öğretmenlerin bilgi ve becerilerini güçlendirmek için sürekli hizmet içi eğitim programları düzenlenebilir, yerleşim yerine göre farklılık gösteren afet bilgisi ve hazırlık düzeylerini dikkate alarak, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik afet eğitimi programlarının yerel ihtiyaçlara ve koşullara uygun şekilde özelleştirilmesi şeklinde öneriler sunmaktadır.

Abstract:
This study aims to determine the effectiveness of disaster education in the primary school curriculum by examining teachers' opinions on adding disaster education as a course to the primary school curriculum and measuring students' disaster education knowledge. The sample of this research, which was conducted using the mixed model approach, consists of 15 classroom teachers working in public schools in Şahinbey district of Gaziantep and 2700 4th grade students of primary school in Gaziantep.
Qualitative data were collected through semi-structured interviews with teachers and analyzed using the descriptive analysis technique. The interview form was created by the researcher by developing 10 questions in line with the literature review and expert opinions. While teachers stated that disaster education should be included in the primary school curriculum, they emphasized that the level of knowledge on this subject is insufficient and the curriculum should be strengthened with more comprehensive content.
Quantitative data was collected using a scale developed by the researcher to measure students' disaster education knowledge and whose validity was confirmed by factor analysis. This scale was administered to 2700 fourth grade students and the data were analyzed using Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests. The analyzes provided insights on determining students' knowledge levels on disaster education and integrating this knowledge into educational programs.
The research offers suggestions that continuous in-service training programs can be organized to strengthen the knowledge and skills of teachers, and that disaster education programs for 4th grade primary school students can be customized in accordance with local needs and conditions, taking into account disaster knowledge and preparedness levels that vary depending on the location.