Sosyal paylaşım sitelerinin özellikleri ve kullanım amaçları: Sorunlu internet kullanımının lise öğrencileri üzerinden incelenmesi
The characteristics and intended use of social networking sites: The analysis of problematic internet use through the high school students
Yazar: SÜMEYRA YANILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÖNAY DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Yeni Medya ve İletişim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Facebook = Facebook ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi paylaşım platformları = Online sharing platforms ; İnstagram = Instagram ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Problemli internet kullanımı bireyin internette kontrolünü kaybetmesi sonucunda ortaya çıkmakta ve aşırı kullanıma dönüşmektedir. Bu problemli kullanım bireyin sosyal hayatını etkileyerek çeşitli sorunlar yaşamasına neden olmaktadır. Bu çalışmayla sosyal ağ platformlarının özellikleri ve kullanım amaçlarının problemli internet kullanımının özellikleri ve ortaya çıkış sürecine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'da bulunan liseler seçilmiştir. Seçilen liselerde öğrenim gören toplam 198 öğrenciye 10 sorudan oluşan bir anket uygulanmış ve anketten elde edilen veriler IBM SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ankette beşli likert tipi ölçek kullanılarak öğrencilere Türkiye'de en çok kullanılan ilk beş sosyal ağ platformu içinde yer alan Youtube, Instagram, Facebook ve Twitter sosyal ağ platformlarını hangi amaçla kullandıkları sorulmuştur. Ayrıca Young'un internet kullanımında bağımlılık düzeylerini belirlemek amacıyla DSM IV'ün patolojik kumar oynamanın tanı kriterlerini kullanarak geliştirdiği ölçütten 13 ifade seçilerek beşli likert tipi ölçek kullanılarak öğrencilerin bağımlılık tutumları ölçülmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre sosyal ağ platformları arasında en çok Youtube ve Instagram'ın kullanıldığı ve bir zamanlar en çok kullanılan mecralardan Facebook'un hemen hemen hiç tercih edilmediği saptanmıştır. Sosyal ağ platformlarının kullanım amaçları incelendiğinde ise ölçeğimizde kullanılan beş faktör içerisinde eğlence ve kişi veya içeriklerin takibi faktörlerinin ön plana çıktığı, iletişimi başlatma, iletişimi sürdürme ve içerik paylaşımı faktörlerinin tercih edilmediği saptanmıştır. SPSS'te uygulanan çok değişkenli regresyon analizi verilerinden elde ettiğimiz sonuçlara göre öğrencilerin sosyal ağ platformlarını kullanım amaçları bağımlılık düzeylerini etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ Platformları, Sosyal Medya, Yeni Medya, Problemli İnternet Kullanımı, Bağımlılık, Facebook, Instagram

Abstract:
The problematic use of the internet is the result of losing control over the internet and turning it into excessive use. This problematic use affects the social life of the individual and is a cause for experiencing different problems. The aim of research  is to explore the features of social networking platforms, the peculiarities of problematic usage of usage goals, and the impact on the process of the occurrence of this problem. Based on this aim high schools were selected in Istanbul. To the total of 198 pupils receiving education in these high schools, a survey of 10 questions was conducted and the data obtained from the survey were analyzed using the SPSS program. In the questionnaire  using the five-point scale likert, students were asked about the purpose of using social networking platforms such as Youtube, Instagram, Facebook and Twitter, which are the most widely used social networking platforms in Turkey. In addition, by selecting 13 expressions from criterion developed by Young in order to determine the levels of addiction to the use of the internet using the DSM IV gambling criteria, we tried to measure pupil addiction attitudes using five points likert scale. According to the data obtained, it was established that social networking platforms mostly used are Youtube and Instagram, while Facebook, as one of the networks that used once, is almost no longer preferred. While study the goals of using social networking platforms between the five factors used in our metering criteria, it has been proven they come out in the foreground the pursuit of the persons or the or entertaining brands, that they are not preferredas communication initiation, communication continuity and distribution of brands. According to the results obtained from highly variable regressive data developed in SPSS, students' goals at he of use of social network platforms do affect their level of dependence.

Keywords: Social Networking Sites, Social Media, New Media, Problematic Internet Use, Addiction, Facebook, Instagram