Nitrojen içeren ve içermeyen bisfosfonat kullanımının sıçan çekim yarası ve yumuşak doku iyileşmesine etkilerinin histopatolojik olarak incelenmesi
The effects of nitrogen containing and non-nitrogen containing bisphosphonates on healing of rats extraction sockets and soft tissue wounds histopathologically
Yazar: FATİH VURAL
Danışman: PROF. KORKUD DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Histopatoloji = Histopathology ; Nekroz = Necrosis ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yumuşak doku = Soft tissue

Özet:
Günümüzde bilimsel araştırmalarda bifosfonatların normal kemik dokusu üzerine etkisi açıkça ortaya konmuş olsa da, oral mukoza üzerine etkisi yeni bir çalışma alanıdır.Yapılan sınırlı sayıda çalışma bifosfonatların etkinliğini, güvenilirliğini ve kullanım dozlarının belirlenmesi için yeterli değildir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılmasının gerekliliği ortadadır. Çalışmamızda nitrojen içeren ve içermeyen bifosfonat kullanımının sıçan çekim yarası ve yumuşak doku iyileşmesine etkilerinin histopatolojik olarak incelenmesini amaçladık. Bu amaçla 24 adet Sprague-Dawley cinsi sıçan 3 gruba ayrılarak çalışma yapılmıştır. Birinci gruba nitrojen içeren bifosfonat (zoledronik asit), ikinci gruba ise nitrojen içermeyen bifosfonat (etidronik asit) 7, 14 ve 21. günlerde subkutan olarak enjekte edilmiştir. Üçüncü grup ise kontrol grubu olarak tayin edilmiştir. Dördüncü haftanın sonunda tüm sıçanların sağ birinci mandibular molar dişi çekilmiş, palatinal gingivalarında 5mm uzunluğunda 1mm derinliğinde kesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm denekler 6 hafta sonunda sakrifiye edilmiş ve elde edilen örnekler histopatolojik incelemeye tabi tutulmuştur. Nitrojen içeren bifosfonat kullanımının çekim soketi ve çevresinde mikroorganizma kolonizasyonunu arttırdığı, osteoklast sayısı ve damarlanmayı baskıladığı, çekim soketi iyileşmesini geciktirdiği görülmüştür. Nitrojen içermeyen bifosfonat kullanımının osteoklast sayısı ve yumuşak dokudaki damarlanmayı baskıladığı bulunmuştur.  Bunun yanında yumuşak doku yara iyileşmesine, her iki bifosfonatın da etkisi görülmemiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının, çalışma planlamasındaki bazı noktalar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Kanser veya osteoporoz hastalarına kilogram başına verilen miligram dikkate alındığında, araştırmamızda uygulanan bisfosfonat dozları, yüksektir. İlacın endikasyonu içerisinde kullanıldığında hastalarda görülen immün sistemi baskılayabilecek bir hastalığın deneklerde bulunmaması veya çekilen dişlerin klinik açıdan sağlıklı olması sonuçlar üzerinde etkili olabilecek faktörler arasında sayılabilir. Bu etkenlerin çalışma sonuçlarını nasıl etkileyeceği henüz bilinmemektedir ve yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The effect of bisphosphonates on the resorption process of normal bone tissue has been clearly mentioned in the literature, while their effect on the oral mucosa is a new research area. Limited former study is not sufficient to determine the strength, reliability and dosage of bisphosphonates. Obviously more research on this issue is neccessary. In this study, our aim is to examine the effects of systemic use of both nitrogen containing and non-nitrogen containing bisphosphonates on healing of rats extraction sockets and soft tissue wounds histopathologically. Therefore 24 Sprague-Dawley rats are separated into 3 groups. Animals in Group 1 injected with a nitrogen containing bisphosphonate (zoledronic acid) and animals in Group 2 injected with a non- nitrogen containing bisphosphonate (etidronic acid) on day 7,14 and 21. Group 3 assigned as a control group. After 28 days, first right mandibular molars extracted and palatinal gingiva incised 5mm long, 1mm depth in all animals. After 6 weeks, all rats are sacrified and the obtained samples are examined histopathologically. Our study indicates that systemic application of nitrogen containing bisphosphonate increases the colonization of microorganisms on and near the extraction socket; inhibites vascularization, healing of extraction socket and decreases the amount of osteoclasts. Also non-nitrogen containing bisphosphonates inhibit the vascularization of soft tissues and decrease the amount of osteclasts. However there is no effect of both nitrogen containing and non-nitrogen containing bisphosphonates on soft tissue wound healing observed. Bu çalışmanın sonuçlarının, çalışma planlamasındaki bazı noktalar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. The dosage of bisphosphonates in our study is higher than the dosages that apply in osteoporosis and cancer treatment. İlacın endikasyonu içerisinde kullanıldığında hastalarda görülen immün sistemi baskılayabilecek bir hastalığın deneklerde bulunmaması veya çekilen dişlerin klinik açıdan sağlıklı olması sonuçlar üzerinde etkili olabilecek faktörler arasında sayılabilir. Bu etkenlerin çalışma sonuçlarını nasıl etkileyeceği henüz bilinmemektedir ve yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.