İklim değişikliğinin etik boyutları çerçevesinde uyum ve uyum etiği
Adaptation and adaptation ethics within the framework of ethical dimensions of climate change
Yazar: MURAT ARTUÇ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Uyum = Adaptation ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim etiği = Climate ethics

Özet:
Standartlar ürünlerin, süreçlerin, eylemlerin, insanların değerlendirilmesi için üretilen ölçütlerdir. Devletlerin, işletmelerin, uluslararası organizasyonların, toplumların ve bireylerin kendi standart oluşturma metotları bulunmaktadır. Yaşam ve yaşama ilişkin her alanda standartlar bulunmaktadır. Birey ve davranışı üzerine hazırlanmış en eski standartlardan birisi de etiktir. Etik, binlerce yıldır çeşitli alanlardaki düşünürler tarafından üretilmektedir.
Günümüzde etik standart belirleme çalışmaları sadece filozoflar tarafından gerçekleştirilmemektedir. STK'lar, üniversiteler, devletler ve hatta uluslararası örgütler de bu alanda çalışma yapmaktadır. İklim değişikliği gibi küresel bir problem karşısında, ekonomi ve politikanın aşamadığı duvarlar ve sorunlar olduğu bir gerçektir. Siyasetin ve ekonominin gerilimi ve mücadeleci ruhuyla bağlı olmadığı için, etiğin sınırları aşması ve küresel bir birleşme noktası oluşturması görece daha kolaydır. İklim değişikliği ve yarattığı küresel sorunlara karşı küresel bir çözüm arayışı, insanlığı zorunlu olarak etiğe götürmektedir. Sonuçta devletleri de kapsayan ölçekte etik standartlar oluşturulduğu görülmektedir.
İklim değişikliği dünyanın hemen her noktasında farklı sonuçlar doğurmakta ve bu nedenle kazananlar ve kaybedenler yaratmaktadır. Bu durum da, kendiliğinden iklim değişikliğini bir etik sorun alanı haline getirmektedir. Bununla birlikte iklim değişikliği gibi çok boyutlu bir sorunu etik açıdan ele almanın oldukça zorlayıcı bir çaba olduğu da görülmektedir. Bu tezde iklim değişikliğine etik boyutu açısından bakılmakla birlikte; başarılı bir iklim politikası için ekonomi, sağlık, adalet, siyaset ve benzeri pek çok farklı bakış açısı ile entegre bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği de açıktır.
İklim değişikliği, insanlığın görmezden gelemeyeceği ve etkilerinden kaçınamayacağı bir büyüklüğe ulaşmıştır. Bu nedenle yalnızca emisyon azaltmak ve yutakları arttırmakla yetinmek olanaksızdır. İklim değişikliğinden doğan büyük çevresel sorunlara karşı uyum standartları geliştirmek, bir zorunluluk halini almıştır. İklim değişikliğine karşı nasıl uyum sağlanacağı konusunda farklı yaklaşımlar bulunmakla birlikte; uyumun etik standartlarının da belirlenmesi gerekmektedir.
Bu çalışmanın amacı; iklim değişikliğine uyumu etik çerçevede analiz etmektir. Çünkü iklim değişikliği; insanlığın etik geleneklerine meydan okumaktadır. Binlerce yıllık toplumsal kurumları ve yaşam tarzlarını temelden sarsmaktadır. Gündelik alışkanlıklarımızdan uluslararası ilişkilere kadar her ölçekte varlığını hissettirmektedir. Ayrıca oldukça karmaşık, çelişkili, zorlayıcı ve dönüştürücü bir süreçtir ve tüm yaşamları etkilemektedir.
Böyle bir süreci tecrübe etmek zorunda kalan insanlığın, uyum sağlamak için nasıl bir yol izleyeceğinin etik açıdan ele alınması bir zorunluluktur. Çünkü etik dikkate alınmadan böyle bir problemle yüzleşmek büyük hatalar yapılmasına neden olabilecek; istenmeyen koşullarda yaşayan insanların daha kötü duruma düşmesine, uyumsal kapasitenin boşa harcanmasına, uyum nedeniyle yapılan çalışmaların uyumsuzlukla sonuçlanmasına neden olabilecektir.
İklim değişikliğine uyumun etik bağlamda incelenmesi, ülkemiz akademik yazınında yeterince ele alınmış bir çalışma konusu değildir. Bu açıdan tez, daha önce incelenmemiş bir alana ışık tutmaktadır. Çalışmanın ayrıca, bu alanda daha sonra yapılacak olan araştırmalara kılavuzluk edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Standards are the criteria constructed for the evaluation of products, processes, actions, and people. Governments, businesses, international organizations, societies, and individuals have their own standard-setting methods. There are standards on life and on all areas of life. One of the oldest standards designed for the individual and his behaviour is ethics. Ethics has been shaped by thinkers in various fields for thousands of years.
Currently, ethical standard-setting endeavours are not merely fulfilled by philosophers. NGOs, universities, states, and even international organizations are also working on this area. In the face of a global problem such as climate change, it is a fact that there are walls and difficulties that economy and politics cannot overcome. For ethics, since it is not bound by the conflicting and aggressive spirit of politics and the economy, it is relatively easier to cross borders and form a global convergence point. The search for a global solution against global climate change and the global problems it created have inevitably led humanity to ethics. Consequently, it is observed that ethical standards are established at a scale that even includes states.
Climate change has different consequences in almost every part of the world and these consequences create winners and losers. This situation makes climate change an ethical area of problem. Nevertheless, it is seen that it is a very challenging effort to ethically address a multidimensional problem such as climate change. In this thesis, although climate change is explored in terms of its ethical dimension, for a successful climate policy, clearly an integrated approach should be developed with many different perspectives such as economy, health, justice, politics etc.
Climate change has reached such an extent that humanity cannot disregard or avoid its effects. That is why it is impossible to be content with merely reducing emissions and increasing sinks. It has become an obligation to develop adaptation standards against prime environmental problems arising from climate change. Although there are different approaches on how to adapt to climate change, ethical standards of adaptation should also be determined.
The objective of this study is to analyse adaptation to climate change within an ethical framework. Because climate change challenges the ethical traditions of humanity. It fundamentally shakes the social institutions and lifestyles of thousands of years. It makes its presence felt in every scale, from our daily habits to international relations. It is also a highly complex, contradictory, compelling, and transformative process and affects all lives.
Experiencing such a process, humanity will follow a path to adapt and that path must be examined from an ethical point of view.  Because facing such a problem without considering ethics could lead to great mistakes and may cause people who are already under unfavourable conditions to become worse, to waste adaptive capacity, and even to result the adaptation efforts to become maladaptation.
Examining adaptation to climate change in an ethical context is not a subject that has been adequately addressed in the Turkish academic literature. In this respect, this thesis sheds light on a previously unexamined area. It is also thought that this study will be a guide for future research in this field.