Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin İdari Gözetim İçtihadı:  Gereklilik incelemesinin yokluğuna dair eleştirel ve karşılaştırmalı bir inceleme
The Case Law of the European Court of Human Rights on administrative detention: A comparative and critical analysis of the lack of the necessity assessment
Yazar: MERVE ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Kamu hukuku = Public law ; İdari gözetim = Administrative detention ; İnsan hakları = Human rights ; İçtihatlar = Judicial decisions

Özet:
Vatandaş olmayanların göç yönetimine ilişkin saiklerle özgürlüklerinden yoksun 
bırakılması sonucunu doğuran idari gözetim uygulamaları, küresel çapta görünürlüğünü 
artırmaktadır. Sığınmacılar, düzensiz göçmenler, mülteciler ve vatansızlar gibi bireyler,
ülke topraklarına usule aykırı surette girmelerinin önlenmesi amacıyla ya da çeşitli 
sebeplerle sınır dışı ve iade süreçlerinin özneleri olmaları halinde kendilerini ceza 
hukukundan mülhem bir hapsetme pratiğinin- idari gözetimin içinde bulmaktadırlar.

  Sahip olduğu önem nedeniyle hakların koruyucusu olarak da nitelenen özgürlük 
ve güvenlik hakkına yönelik bir tedbir olması nedeniyle idari gözetimin sıkı bir şekilde 
denetlenmesi gerekmektedir. Fakat uygulamada bunun aksi gözlemlenmekte ve devletin 
egemenlik yetkilerine dokunan bir mesele olması nedeniyle uluslararası insan hakkı 
organlarının dahi idari gözetim tedbirlerinin hukuka uygunluğunu daha müsamahakâr ve 
daha esnek bir tavırla denetlediği görülmektedir. 
  
  Bu tez, idari gözetime ilişkin bu müsamahakâr tavrın gereklilik testinin 
reddedilmesi suretiyle AİHM içtihadında da tecessüm ettiğini iddia etmektedir. Bu 
iddiayı doğrulamak için ilgili AİHM içtihadı etraflıca ele alınmakta ve diğer uluslararası 
yargısal ve yarı-yargısal insan hakkı organlarının yaklaşımlarına da yer verilerek 
karşılaştırmalı bir üslup benimsenmektedir. Bu karşılaştırmalı ve eleştirel analizi, 
AİHM'in göçmen ve sığınmacılardan özgürlüğünden daha kolay biçimde yoksun 
bırakılabilir bir insan kategorisi yaratmak suretiyle insan haklarının öznesine ilişkin 
tartışmaları yeniden gündeme getirdiğine ilişkin gözlem izlemektedir.

Abstract:
Administrative detention practices, which result in the deprivation of liberty of 
non-citizens due to migration management motives increase their visibility on a global 
scale. Individuals such as asylum seekers, irregular migrants, refugees, and stateless 
people find themselves in a criminal law-inspired prison practice – namely administrative 
detention, with an aim to prevent their unauthorised entry into the country or when they 
become the subjects of deportation and extradition processes for a variety of reasons.

  Administrative detention should be strictly scrutinized since it is a measure 
directed against the right to liberty and security which is also described as the "guardian 
of rights" due to its significance. However, in practice, the opposite is observed and even 
the international human rights bodies take a more deferential and flexible stance while 
reviewing the lawfulness of administrative detention practices, most notably since 
administrative detention is an area that touches upon the sovereign powers of states. 

  This thesis argues that this deferential stance towards administrative detention is 
also embodied in the case-law of the ECtHR through the rejection of necessity test within 
administrative detention context. In order to support this assertion, the relevant ECtHR 
case-law is discussed in detail and comparison with the approaches of other judicial and 
quasi-judicial human rights bodies with regard to administrative detention. This 
comparative and critical analysis is followed by the observation that ECtHR case-law 
revives the discussion around the subject of human rights through creating an easily 
detainable category of human beings from migrants and asylum-seekers.