Ameliyathane çalışanlarının termal konfor şartlarının değerlendirilmesi
Evaluation of thermal comfort conditions of operating room employees
Yazar: TUĞBA TÜRKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL GERDAN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Hastaneler = Hospitals
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathane teknisyenleri = Operating room technicians ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Doktorlar = Physicians ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş Sağlığı ve Güvenliği; çalışma ortamlarında meydana gelebilecek risklerin belirlenmesi, çalışma ortamlarının kazalara ve maruziyetlere karşı değerlendiren, yasa ve yönetmeliklerle desteklenen bir disiplindir. İş hijyeni; çalışanların işyerlerinde maruz kaldıkları fiziksel, kimyasal, ergonomik ve biyolojik risklerin tespit edilmesini kapsamaktadır. Ortamlarda bulunan maruziyetlerin tespiti birtakım standartlarla ölçüm ve analizler yapılarak gerçekleştirilir. Fiziksel risk etmen grubunun en önemli alt başlıklarından biri termal konfordur. İnsan vücudu bulunduğu ortama ısıl olarak kendini uyarlamaya çalışır. Çok sıcak ortamlarda; vücut, iç sıcaklığını koruyabilmek için terleme eylemini gerçekleştirirken, soğuk ortamlarda titreme eylemini gerçekleştirir. Aşırı sıcak ortamlarda, sıcak çarpması, terlemeye bağlı olarak gerçekleşen su kaybı, tansiyon düzensizlikleri, ısıl yorgunlukları gibi hastalıklar görülebilirken, aşırı soğuk ortamlarda ise hipotermi, soğuk ısırığı gibi hastalıklar meydana gelebilir. Termal konforun dengelenmediği ortamlarda, çalışanlar dikkatlerini işlerine veremeyeceği için hastalıklar dışında iş kazası olma riski de artar. Çalışanların bulundukları ortamın termal olarak değerlendirilmesi kapsamında TS EN ISO 7730 standardı kullanılarak ölçümler gerçekleştirilir. Bu çalışmada, insanların ve çalışanların genelde soğuk olarak nitelendirdikleri ameliyathanelerde termal konfor ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Amacımız, ameliyathane çalışanlarının soğuk strese maruz kalıp kalmadıklarını tespit etmektir. Ölçümler Kocaeli ilinde bir araştırma hastanesinin 12 ameliyathane odasında, farklı operasyonlar sırasında gerçekleştirilmiştir. Standarda göre belirlediğimiz PMV indekslerinin sınır değerler içerisinde kaldığı görülmüştür. Memnuniyetsizlik yüzdesi olan PPD indeksi ise en yüksek %34,11 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışma, ölçüm yaptığımız ameliyathane odalarında soğuk stresin olmadığını, çalışanların soğuktan kaynaklandığını düşündükleri rahatsızlıkların farklı bir etkenden meydana gelebileceğini göstermiştir. Ameliyathanelerde daha sağlıklı çalışma ortamları oluşturulabilmesi için termal konfor dışında ameliyathane çalışanlarını rahatsız eden bu olumsuz etkenlerin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında tespit edilmesi de önemlidir.

Abstract:
Occupational health and safety is a discipline that is supported by laws and regulations, which includes determining of risks that may occur in working environments, and evaluating working environments against accidents and exposures. Work hygiene is covers the identification of physical, chemical, ergonomic and biological risks that employees are exposed to in the workplace. The detection of these exposures in the environments is carried out by measuring and analyzing with some standards. One of the most important subtitles of the physical risk factor group is thermal comfort. The human body tries to adapt itself to the environment with its reactions in cold and hot environments. In extremely hot environments, diseases such as heat stroke, water loss due to sweating, and in extremely cold environments, diseases such as hypothermia and cold bite can occur. In environments where thermal comfort is not balanced, the risk of occupational accidents increases, as well as diseases, as employees cannot focus their attention on their jobs. Within the scope of the thermal evaluation of the environment in which the employees are located, measurements are made using the TS EN ISO 7730 standard. In this thesis, thermal comfort measurements were carried out in operating rooms. The aim of the study is to determine whether the operating room employees are exposed to cold stress. Measurements were obtained 12 operating rooms of a research hospital in Kocaeli during different operations. The results show that the PMV indices that we determined according to the standard remained within the limit values and positive values. PPD index, the percentage of dissatisfaction, was calculated as the highest at 34.11%. The results show that there is no cold stress in the operating room rooms where we measure, and the discomforts that employees think are caused by cold may be caused by a different factor. It is also important to identify other negative factors than thermal comfort to create healthy working environments in operating rooms in the scope of occupational health and safety.