Kars ilinde Ermeni meselesi hakkında anlatılar
Narratives about the Armenian issue in Kars province
Yazar: YUSUF AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Ermeni Meselesi, Türkiye Cumhuriyeti'ni yaklaşık yüz yıldır meşgul eden
siyasî bir sorundur. Bu sorun tarihsel nitelikte olmasına rağmen güncelliğini korumaktadır.
Ermeni meselesi, uluslararası ilişkiler ve politikalarda da belli dönemlerde gündemi
belirlemektedir. Bu tarihî olayın çözüme kavuşması için farklı disiplinlerde çok sayıda
çalışma yapılmıştır. Hepsi farklı bakış açıları sunan bu disiplinler içerisinde halk bilimi
de halk edebiyatı ürünleri ile tarih, psikoloji, sosyoloji gibi bilimlere kaynaklık ederek,
Ermeni meselesine ayrı bir pencereden bakma imkânı sağlayabilir.
Bu çalışma; Kars ilinde Ermeni meselesi hakkında anlatıların alan araştırması
ve literatür taraması ile tespit edilip, tasnif edilerek incelenmesine dayanmaktadır.
Çalışmanın başlıca amacı, Kars ilindeki Ermeni meselesi sonucunda ortaya çıkan halk
edebiyatı ürünlerini toplayarak tahlil etmek ve kalıcı hale getirerek gelecek nesillere
aktarmaktır. Ayrıca çalışma; siyasî, millî ve toplumsal bir olaya temas etmektedir. Bu
özelliğiyle sözlü tarih ile ilişkili olup mevzubahis sorunun daha iyi anlaşılmasına ve
çözümüne katkı sağlaması bakımından farklı bakış açıları sunmaktadır.
Bu araştırmada, gözlem ve görüşme yöntemleri ile literatür taraması sonucunda
elde edilen bilgiler ışığında Kars ilindeki Ermeni meselesi üzerine ortaya çıkan
anlatılar kayıt altına alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, çalışma konusuna yönelik
temel kavramlar açıklanmıştır. Birinci bölümde ise Kars'ta Ermeni meselesi üzerine
tespit edilen nesir anlatılar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, manzum
anlatılar tespit edilmiş ve incelenmiştir. Üçüncü bölümde de anlatıların ortak unsurları
belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ermeni Meselesi, Kars, Ardahan, Iğdır, Halk Bilimi,
Halk Anlatıları

Abstract:
Armenian Issue is a political problem that has preoccupied the Republic
of Turkey for nearly a century. Although this problem is of a historical nature, it
remains up to date. The Armenian Issue also sets the agenda in international relations
and policies at certain periods. A large number of studies have been carried out in
different disciplines to resolve the historical event. All these disciplines offer a
different perspective. Folklore, which is related to other disciplines in different ways,
can provide the opportunity to look at the Armenian issue from a different windows
by providing resources to sciences such as history, psychology and sociology with folk
literature products.
This study is based on the review of the narratives about the Armenian
issue by conducting a determination and classification through field research and
literature survey. The aim is to collect and analyze the folk litareture products that
appeared as a result of the Armenian Issue in Kars and make them permanent in order
to pass them on to the next generations. Additionally, this study touches on a political,
national and social event. With this feature, it is related to oral history and offers
different perspectives in terms of contributing to the solution or better understanding
of the problem.
In this study, narratives that emerged on the Armenian Issue were
recorded under the light of informations obtained from the methods of observation,
interview and literature survey. The basic concepts towards the subject of the study are
explained in the prologue. In the first part, the prose narratives determined on the
Armenian Issue in Kars are examined. Examination and determination of verse
narratives takes places in the second part. In the third part, the common elements of
the narratives are determined and gone under an evaluation.
Key Words: Armenian Issue, Kars, Ardahan, Iğdır, Folkloristics, Folk
Narratives