İBB Atatürk Kitaplığı BEL_YZ_K.04434 numaralı Şiir Mecmuası (inceleme-metin)
IMM Ataturk Library Poetry Journal no. BEL_YZ_K.04434 (analysis-text)
Yazar: ŞEYMA SENA ŞENER
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alevilik = Alawiism ; Atatürk Kitaplığı = Atatürk Library ; Bektaşilik = Bektashism ; Ehl-i beyt = Ahl al-Bayt ; Nesimi = Nesimi ; İstanbul Atatürk Kitaplığı = İstanbul Atatürk Library ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Çalışmamıza konu olan eser İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk
Kitaplığında Bel_Yz_K. 04434 numarada kayıtlı bulunan şiir mecmuasıdır. 93
varaktan oluşan bu mecmuanın genel tanıtımı ile birlikte muhteva incelemesi
yapıldıktan sonra transkripsiyonlu metni verilmiştir. Mecmuada bulunan şiirler, matbu
veya yazma nüsha divanlarda bulunduğu takdirde mukayese yoluna gidilerek aradaki
farklar dipnotlarda belirtilmiştir.
Mecmuanın mürettibi ve ne zaman tertib edildiği tesbit edilememiştir. Şiirlerin
büyük çoğunluğu gazel nazım biçimiyle kaleme alınmıştır. XIII. yüzyıldan XIX.
yüzyıla kadar yaşamış muhtelif şairlerin şiirlerinin yer aldığı mecmuada 63 şairden
yaklaşık 50 kadarının yaşadığı yüzyıl ve şiirleri bilinmektedir. Toplam 246 adet şiirden
müteşekkil mecmuadaki şiirlerin yarıdan fazlası Alevî-Bektâşi geleneğine ait kavram,
tabir, sembol ve temalar içermektedir.
Mecmuada Azbî, Dertlî, Fâzıl, Fuzulî, Hatâyî, Hayâlî, Hüsnî, Kaygusuz Abdal,
Kethüdazâde Ârif, Kul Nesîmî, Misâlî, Muhîtî, Pir Sultan Abdal, Sâcid, Surûrî, Şîrî,
Vahdetî ve Virânî gibi Alevî-Bektâşî meşrebli şairlerin yanı sıra Mevlevilik,
Nakşibendilik, Halvetîlik, ve Kadîrîlik gibi tarikatlara mensub şairlerin özellikle Ehli Beyt'e olan sevgi ve bağlılıklarını ifade eden şiirlerine de yer verilmiş olması
mecmuanın Alevî-Bektâşî muhtevalı bir mecmua olarak değerlendirilmesini mümkün
kılmaktadır. Mecmuada en fazla şiir Alevî-Bektâşî geleneğinin yedi büyük şairinden
biri olan Seyyid Nesîmî'ye aittir.

Anahtar Kelimeler: Şiir Mecmuası, İBB Atatürk Kitaplığı, Bel_Yz_K.04434, Türkİslam Edebiyatı, Alevî-Bektâşî, Ehl-i beyt.

Abstract:
The work that is the subject of this study is a poetry journal registered with the
number Bel_Yz_K. 04434 in the Istanbul Metropolitan Municipality Atatürk Library.
After the general introduction of this journal, which consists of 93 sheets of paper,
and the content analysis, the transcripted text is presented. If the poems in the journal
are in printed or handwritten divans (poem collections), comparisons are made, and
the differences are indicated in the footnotes.
The compositor of the journal and the date of its arrangement could not be
determined. Most of the poems were written in the form of ghazal verses. In the
journal, which includes the poems of various poets who lived from the 13th century to
the 19th century, the century and poems of approximately 50 of the 63 poets are
known. More than half of the poems in the journal, which consists of 246 poems in
total, contain concepts, phrases, symbols and themes belonging to the Alevi-Bektashi
tradition.
The fact that besides poets such as Azbi, Dertli, Fazil, Fuzuli, Hatayi, Hayali,
Husni, Kaygusuz Abdal, Kethudazade Arif, Kul Nesîmî, Misali, Muhiti, Pir Sultan
Abdal, Sacid, Sururi, Shiri, Vahdeti and Virani, the poems – especially those
expressing love and devotion to the Ahl Al-Bayt - of poets belonging to sects such as
Mawlawiyya, Naqshbandiyah, Khalwatiya and Qadiriyya, as well as Alevi-Bektashi
poets such as Vahdeti and Virani are included in the journal, makes it possible to
evaluate the journal as a journal with Alevi-Bektashi content. Most of the poems in the
journal belong to Seyyid Nesîmî, one of the seven great poets of the Alevi-Bektashi
tradition.

Keywords: Poetry Journal, IMM Ataturk Library, Bel_Yz_K.04434, Turkish-Islamic Literature, Alevi-Bektashi, Ahl Al-Bayt.