Tip 2 diyabet hastalarında nefropati ve nöropati varlığının diyabetik maküla ödeminde kullanılan kısa dönem intravitreal anti VEGF tedaviye etkisi
The effects of the presence of nephropathy and neuropathy on short-term anti-VEGF treatment for diabetic macular edema in patients with TYPE 2 diabetes
Yazar: BUSE ÖZ ONAR
Danışman: PROF. DR. NURSAL MELDA YENEREL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Bevacizumab = Bevacizumab ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula ödemi = Macular edema ; Nefropati = Nephropathy ; Nöropatiler = Neuropathies ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Vitreus = Vitreous

Özet:
AMAÇ: Tip 2 diyabet hastalarında nefropati ve nöropati varlığının, diyabetik maküla ödeminde kullanılan kısa dönem intravitreal anti-VEGF tedaviye etkisinin değerlendirilmesi
GEREÇ ve YÖNTEM: Ocak 2018 - Eylül 2022 tarihleri arasında Tip 2 Diyabetes Mellitus'un (DM) neden olduğu diyabetik maküla ödemi (DMÖ) nedeniyle 3 doz intravitreal bevasizumab enjeksiyonu uygulanan hastalardan, hasta hikayesi ve/veya hastane sisteminden nefropati ve nöropati değerlendirilmesi yapıldığı bilinen 34 hastanın 34 gözü çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların enjeksiyon öncesi, birinci ve üçüncü ay çekilen optik kohorens tomografi-anjiografi (OKTA) görüntüleri incelenerek santral maküla kalınlıkları (SMK), retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlıkları, maküler ve peripapiller damar yoğunluk ölçümleri, foveal avasküler zon (FAZ) alanı ölçümleri kaydedilmiştir. Hastane sistemi geriye dönük taranarak enjeksiyon öncesi, birinci ve üçüncü ay kan ve idrar tetkikleri (HbA1c, tahmini glomerüler filtrasyon hızı (EGFR), albümin/kreatinin oranı (UACR), serum kreatinin, serum albümin, spot idrarda mikroalbümin, spot idrarda kreatinin)  ile enjeksiyon öncesi ve üçüncü ay elektromiyografi tetkiklerinin sonuçları kaydedilmiştir.
BULGULAR: Hastaların EİDGK (LogMAR) değerleri ve SMK değerleri ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı azalma göstermektedir (p<0,001). RSLT'de ölçüm zamanlarına göre istatistiksel anlamlı azalma görülmüştür (p=0,001). Üç doz bevasizumab enjeksiyonu sonrasında maküler OKTA'da yüzeyel kapiller pleksus (YKP) üst kadran 6*6 mm'de anlamlı azalma (p= 0,018), YKP nazal kadran 6*6 mm'de anlamlı azalma (p=0,008), derin kapiller pleksus (DKP) santral kadran 6*6 mm'de anlamlı azalma (p= 0,004), dış avasküler retina (DAR) santral kadran 3*3 mm'de anlamlı artış (p= 0,046), DAR nazal kadran 3*3 mm'de anlamlı artış (p=0,013), koryokapillaeris (KK) santral kadran 6*6 mm'de anlamlı artış (p=0,008), KK temporal kadran 3*3 mm'de anlamlı artış (p=0,005), peripapiller OKTA'da KK temporal kadran 6*6 mm'de anlamlı azalma (p=0,028) saptanmıştır. YKP FAZ alanı ve DKP FAZ alanında ölçüm zamanlarına göre anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,069, p=0,368). Bazal ile üçüncü ay DKP santral kadran 6*6 mm PP ve DAR santral kadran 6*6 mm PP farkları EGFR gruplarında istatistiksel olarak farklılık göstermektedir (p=0,013, p=0,049). Bazal ile üçüncü ay YKP santral kadran 6*6 mm ve KK santral kadran 6*6 mm PP farkları UACR gruplarında istatistiksel olarak farklılık göstermektedir (p=0,024, p=0,019). Bazal ile üçüncü ay fark ölçümleri incelendiğinde serum kreatinin gruplarında DKP santral kadran 6*6 mm PP farkları istatistiksel olarak farklılık göstermektedir (p=0,041). Bazal EMG gruplarına göre bazal ile üçüncü ay EİDGK, göz içi basıncı, SMK, RSLT total, OKTA ölçümleri arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir. 
SONUÇ: Tip 2 DM'li hastalarda nefropati ve nöropati varlığı diyabetik maküla ödeminde kullanılan kısa dönem intravitreal bevasizumab tedavisinin anatomik ve fonksiyonel iyileşme yanıtını etkilememektedir. OKTA parametreleri üzerindeki etkisine bakıldığında ise nöropati varlığı ile parametrelerde değişiklik görülmezken, nefropati varlığı peripapiller vasküler damar yoğunluğunu etkiliyor görünmektedir. 
ANAHTAR KELİMELER: Bevasizumab, diyabetik maküla ödemi, nefropati, nöropati, optik kohorens tomografi anjiografi

Abstract:
AIMS: To evaluate the effects of the presence of nephropathy and neuropathy on short-term anti-VEGF treatment for diabetic macular edema in patients with type 2 diabetes.
MATERIAL and METHODS: Thirty-four eyes of 34 patients with known nephropathy and neuropathy identified from patient history and/or hospital records who had received 3 consecutive doses of intravitreal bevacizumab treatment for diabetic macular edema (DME) caused by Type 2 Diabetes  Mellitus (DM) between the dates of January 2018 – September 2019 were included in the study. Optical coherence tomography angiography (OCTA) images of patients acquired pre-injection and at 1st and 3rd months were analyzed and central macular thickness (CMT), retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness, macular and peripapillary vessel density and foveal avascular zone (FAZ) area measurements were recorded. Pre-injection, 1st and 3rd months analyses of spot urine and blood samples (HbA1c, estimated glomerular filtration rate (eGFR), urine albumin/creatinine ratio (UACR), serum creatinine, serum albumin, spot urine microalbumin, spot urine creatinine) and pre-injection
RESULTS: Patients' best corrected visual acuity (BCVA) levels (LogMAR) and CMT values showed a statistically significant decrease at 3rd month compared to baseline (p<0,001). RNFL values showed a statistically significant decrease at 3rd month compared to baseline (p=0,001). Following 3 consecutive monthly anti-VEGF treatment, macular OCTA values showed a significant decrease in superior and nasal quadrants of superficial capillary plexus (SCP) (p=0,018 and p=0,008 respectively), and central quadrant of deep capillary plexus (DCP) (p=0,004) in 6*6 mm scans; and significant increase in central and nasal quadrants of outer retina (OR) in 3*3 mm (p=0,046 and p=0,013 respectively), temporal quadrant of choriocapillaris (CC) in 3*3 mm (p=0,005) and central quadrant of CC in 6*6 mm (p=0,008), while a significant decrease in temporal quadrant of CC in peripapillary OCTA in 6*6 mm.  There was no statistically significant difference was seen in FAZ area values of SCP and DCP compared to baseline (p=0,069 and p=0,368, respectively). Comparing the differences between baseline and 3rd month values of each variable group, differences in central quadrant of 6*6 mm peripapillary DCP and OR values (p=0,013, p=0,049) of EGFR groups; central quadrants of 6*6 mm SCP and peripapillary CC values of UACR groups (p=0,024, p=0,019); central quadrants of 6*6 mm peripapillary DCP values of serum creatinine groups (p=0,041) was statistically significant. Baseline and 3rd month differences of BCVA, intraocular pressure (IOP), CMT, RNFL, OCTA measurements in baseline EMG groups was not statistically significant.
CONCLUSION: The presence of nephropathy and neuropathy in DME has no significant influence on anatomical and functional outcomes of short-term intravitreal bevacizumab treatment. The presence of neuropathy does not affect the OCTA parameters, however the peripapillary vascular density seems to be affected by the presence of nephropathy.
KEYWORDS: Bevacizumab, diabetic macular edema, nephropathy, neuropathy, optical coherence tomography angiography