Samsun yöresinde tropikal theileriosise karşı aşılanan sığırlarda saha çalışmaları /
Yazar: MUSTAFA AÇICI
Danışman: PROF.DR. AYŞE ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Samsun = Samsun ; Sığırlar = Cattles ; Theileriasis = Theileriasis

Özet:
40 ÖZET Samsun Yöresinde Tropikal Theileriosise Karşı Aşılanan Sığırlarda Saha Çalışmaları Bu çalışma Mayıs 1995 - Mayıs 1996 tarihleri arasında Samsun'un Bafra ve Ladik İlçelerinde Jersey, Brown Swiss sığırlar üzerinde yürütülmüştür. Bir yıl boyunca her ay bu sığırlar izlenmiş, serolojik ve mikroskobik kan muayeneleri yapılarak, bu sığırlar T. annulata enfek siyonu ve yöredeki vektörlerin tespiti için kene enfestasyonu yönünden incelenmiştir. Aşılama öncesi indirekt floresan antikor tekniği(IFA) ile serolojik teste ve mikroskobik muayeneye tabi tutulan toplam 153 sığırın, % 1.9 oranında anti T. annulata antikoru ve % 7.2 oranında T. annulata'nm piroplazmik şekillerini taşıdığı tespit edilmiştir. Theileria annulata' âzn yoksun ve seronegatif 44 sığır 107 T.annulata attenüe şizont aşısı ile aşılanmış, aşılandıktan bir ay sonra bu sığırların % 90.9'unda anti T. annulata antikoru oluşmuştur. Bu oran aşılamayı izleyen ikinci aydan itibaren tedricen azalmış, bir yıl sonra % 20.6'ya kadar düşmüştür. Aşılı sığırlarda antikor titresi 35-70'inci günlerde l:2560'a kadar çıkmıştır. Bir yıl boyunca izlenen sığırların aşılama sonrası % 13.6'sında T. annulata'nm piroplazmik şekilleri görülmüş, buna karşılık aşılanmayıp kontrol grubu bırakılan seronegatif 29 sığırda bir yıl içinde seropozitiflik oranı % I3'e kadar çıkmış ve bu 29 sığırın % 24.1 'inde T. annulata'' mn piroplazmik şekilleri bulunmuştur. Araştırmanın yapıldığı yörede vektör kenelerden sadece H.a.excavatum bulunmuş ve bu kenelerde T. annulata enfeksiyonuna rastlanmamıştır. Bu çalışmanın yapıldığı bir yıl içinde aşılanan ve aşılanmayıp kontrol grubu olarak bırakılan sığırların hiçbirinde T. annulata enfeksiyonundan ileri gelen tropikal theileriosis vakasına rastlanılmamıştır. Bu çalışma ile Samsun yöresinde tropikal theileriosisin endemik bir hastalık olmadığı, bu bölgenin T. annulata enfeksiyonu yönünden instabil olduğu anlaşılmıştır. Attenüe T. annulata şizont aşısının, sığırlarda yüksek oranda anti theilerial antikor oluşturduğu ortaya konmuş, fakat sığırları tropikal theileriosise karşı korumadaki etkinliğini saptamak mümkün olmamıştır. Bu husus tropikal theileriosisin endemik olduğu bölgelerde araştırılmalıdır. Anahtar sözcükler : Sığır, Tropikal theileriosis, Aşılama, Saha çalışması, Samsun

Abstract:
41 SUMMARY Field study on cattle vaccinated with attenuated Theileria annulata vaccine cells in the Blacksea region This study was carried out on Jersey and Brown Swiss cattle in Karaköy and Ladik state farms localized in the Blacksea region. It was conducted between May 1995 and May 1996. Initially, 153 cattle from both farms were tested for antibody to Theileria annulata usin IFA and examined for piroplasm of this parasite in periphery blood using microscope. The results showed that 1.96 % of the cattle were seropositive for T. annulata and 7.2 % of them were piroplasm carrier. Subsequently 73 seronegative and T. annulata free cattle were allocated study sample for vaccination in field. Of the 73 cattle 44 were vaccinated with attenuated T. annulata vaccine cell in May 1995 and 29 were kept as non vaccinated control. The vaccine dose used for each animal consisted of IO7 vaccine cells. The study sample was examined once a month during the period of the study. Blood was collected for sera, blood smear was made for microscopical examination, ticks were collected from the animals during the examination of the study sample. Of the 44 vaccinated cattle 90.9 % became seropositive for T. annulata and 13.6 % became piroplasm carrier during tropical theileriosis season. The seropositive rate of the vaccinated animals reduced gradually and it was 20.1 % at the end of the year. Peak titter of antibody was observed through June, July and August. On the contrary 13 % of the non vaccinated control cattle became seropositive and 24.1 % of them became piroplasm carrier during tropical theileriosis season. Tropical theileriosis did not occur in either vaccinated cattle or non vaccinated ones in the period of this study. The test of the samples collected from 13 calves which were born from vaccinated cattle showed that 38 % of the calves were seropositive for T. annulata. The calves carried maternal antibody for 75 days. No Hyalomma ticks were found on the cattle included in the study sample during post vaccination period of this study. However 110 H.a. excavatum were collected from the cattle other than study sample. They were dissected for the detection of T. annulata but were found free from sporoblasts of this parasite. The findings in this study showed that attenuated T. annulata vaccine produced high titre antibody in the cattle in the field practice. However its ability for protection of cattle against tropical theileriosis was not evaluated because the disease did not occur either vaccinated or non vaccinated cattle in the study sample. Key Words : Cattle, Tropical theileriosis, Vaccination, Field study, Samsun.