Çok amaçlı hedef programlamanın karar problemlerine katkısı ve bir üretim uygulaması
The contribution of multi-objective goal programming for decision problems and an application in production process
Yazar: MELİKE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜNEŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Hedef programlama = Goal programming ; Karar verme = Decision making ; Programlama = Programming ; Çok amaçlı programlama = Multiobjective programming ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Karar alma fonksiyonu, gerek kişisel yaşam gerekse işletmeler için büyük önem arz etmektedir. Birçok işletmenin ulaşmak istediği birden çok hedefi vardır. Bu hedeflerine ulaşırken verecekleri kararlarda çoğu zaman net rakamsal verilere değil, belirsizlik içeren verilere sahiptirler. İşletmeler hedeflerine, eldeki belirsiz verilerle işletme için hayati önem taşıyan kararlar alırlar. Bu kararları alırken bütün hedeflerinin tam olarak gerçekleşmesini yani optimal çözümü isterler. Ancak bu çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Bununla birlikte hedef ve kısıtlardaki belirsizlikleri kullanarak bulanıklık modeller ile optimum çözümü bulmak mümkündür. Bunun için 1965 yılında L. A. Zadeh tarafından, belirsizliği incelemek için kullanılan ve çoklu mantığa dayalı olan, bulanık küme teorisi geliştirilmiştir. Bu teori günümüzde de birçok problemin çözümünde kullanılır hale gelmiştir.
Bu çalışmada İzmir'de yağ dolumunu ve satışını yapan bir işletmenin, mısır yağını işletme hedeflerine uygun olarak ne kadar üretmesi gerektiği bulanık mantık felsefesi ile Minmaks Hedef Programlama ve Bulanık Hedef Programlamanın MA yaklaşımı ile ayrı ayrı çözülmüştür ve sonuçlarının karşılaştırması yapılmıştır.  Çıkan sonuçların yaklaşık olarak aynı olduğu gösterilmiş ve bu sonuçlar yorumlanarak işletmenin hedeflerine uygun önerilerde bulunulmuştur.



Anahtar Kelimeler: Hedef Programlama, Bulanık Hedef Programlama, Bulanık Mantık, Karar Verme.

Abstract:
Decision making mechanism has importance for both personal life and companies. Companies have goals to reach. Most of the time on course to reach these goals decisions that they have to make is related to uncertain data rather than explicit figures. They have to give vital decisions for their self's sake with those uncertain datas. By giving these decisions they expect optimal results in order to reach their goals, however usually, that is not exactly possible. Besides by using uncertainties and constraints on the objective, it is possible to develop fuzzy logic to find optimum solution. In order to evaluate the uncertainty; fuzzy set theory, which is predicated on many-valued logic, had developed by L. A. Zadeh in 1965. Nowadays this theory is being used to solve various problems. 
In this work, corn oil amount that an oil company in İzmir has to produce for company goal had evaluated by using both "fuzzy logic in Minmaks Goal Programming" and "Fuzzy Goal Programming – MA approach" and the results have compared. It is showed that the results are close to each other and by commenting on these results suggestions had been made for the company's goals.


Keywords: Multi-Objective Goal Programming, Fuzzy Goal Programming,
Fuzzy Logic, Decision-Making Process.