Sağlık çalışanlarının aşı ile önlenebilen bazı hastalıklara karşı bağışıklık düzeylerinin araştırılması
Investigation of the immunity levels of the healthcare workers against some diseases preventable by vaccination
Yazar: OSMAN MENTEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT SÜNNETCİOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Kabakulak = Mumps ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Sağlık çalışanları, hasta veya hasta materyalleri ile yakın temas nedeniyle enfekte olma riski ile karşı karşıyadır. Bu sebeple sağlık personelinin aşı ile önlenebilen; hepatit A, tetanoz, difteri, kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği gibi hastalıklara karşı immünizasyonu kuvvetle önerilmektedir. Aşı ile önlenebilen hastalıklar duyarlı sağlık çalışanına bulaştığında; ağır hastalık tablosu ya da komplikasyonlara, sağlık hizmeti verdiği hastaların veya aile bireylerinin enfekte olmasına hatta bazen ölümlere neden olabilmektedir.
Van ilinde sağlık hizmeti veren sağlık çalışanlarının aşı ile önlenebilen hastalıklara karşı bağışıklanma düzeyini ve bağışıklık düzeyleri ile ilgili risk faktörlerini belirlemek, sağlık çalışanlarında bir farkındalık oluşturmak ve sağlık çalışanlarının immünizasyonlarını sağlamak amacıyla bu çalışma planlanmıştır.
Çalışmaya Van ilinde sağlık hizmeti veren farklı hastanelerde çalışan 154 erkek (%55,8) ve 122 kadın (%44,2) toplam 276 gönüllü sağlık çalışanı alındı. Katılımcılardan risk faktörlerini ve sosyodemografik özelliklerini belirten anket formu doldurmaları istendi.
Sağlık çalışanlarından toplanan serum örneklerinden kızamık, suçiçeği, kızamıkçık, kabakulak, difteri, tetanoz ve hepatit A için bağışıklık düzeyleri araştırıldı. Çalışma sonucunda ilgili hastalıklara karşı seropozitiflik oranı; kızamık için %99.63, hepatit A için %87.31, difteri için %99.27, tetanoz için %98.91, suçiçeği için %99.63, kabakulak için %92.75 ve kızamıkçık için %97.82 olarak saptandı.
Çalışmamızda aşı ile önlenebilen hastalıklar açısından koruyucu antikor düzeyleri yüksek oranda saptandı. Çalışmamızda bulduğumuz yüksek bağışıklık oranları sağlık çalışanlarının ilgili hastalıkları çocukluk döneminde subklinik veya semptomatik geçirdiğini düşündürmektedir. Ayrıca ülkemizde erişkin dönemde yaralanma sonrası veya 15-49 yaş grubundaki kadınlar ile askerlik dönemindeki erkeklerin tetanoz-difteri aşılanma oranlarının yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Dünyada ve ülkemizde sağlık çalışanlarının katılımı ile yapılan benzer çalışmalarda aşı ile korunabilen hastalıklara karşı seropozitiflik oranları değişkenlik göstermektedir. Bu konuda daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu gözlenmektedir.
Aşı ile önlenebilen hastalıklara karşı sağlık personelinin immünize olması sağlık hizmeti verilen ortamlarda ve toplumda bu hastalıkların yayılımının önlenmesinde temel noktalardan birini oluşturur. Sağlık çalışanlarının immünizasyonu açısından ülke verilerine göre hazırlanmış ulusal immünizasyon rehberlerinin hazırlanması vazgeçilmez bir gerekliliktir. Hatta sağlık personelinin izlemi için yerelde her hastane veya çalışan sayısına göre her sağlık kurumu bünyesinde bir personel sağlığı biriminin kurulması önerilmelidir.

Abstract:
Healthcare workers come up against the risk of infection due to having intimate contact with patients and patients? materials. Therefore the immunization of healthcare workers against the vaccine-preventable diseases such as; hepatitis A, tetanus, diphtheria, measles, mumps, rubella and varicella are strongly recommended. The transmission of vaccine-preventable diseases to the sensitive healthcare worker may result in severe illness situations, med-complications, picking up infection by the healthcare received patients or any of their close family members even sometimes result into the death of those people.
This study is planned to determine the immunization level against vaccine-preventable diseases and the risk factors regarding immunization level of healthcare workers providing healthcare at Van province, as well to raise the awareness among the healthcare workers and finally immunize these healthcare workers.
Total of 276 volunteer healthcare workers 154 men (55.8%) and 122 women (44.2%) were received into the work from different hospitals serving healthcare at Van province. From participants filling the questionnaire form to indicate their risk factors and their sociodemographic features was required.
At the serum samples collected from healthcare workers the immunization for; measles, varicella, rubella, mumps, diphtheria, tetanus and hepatitis A were investigated. At the end of study the seropositive ratio were identified as following percentages: 87.31% for hepatitis A, 99.27% for diphtheria, 98.91% for tetanus, 99.63% for varicella, 92.75% for mumps and 97.82% for rubella.
In our study the level of preventive antibody in terms of vaccine-preventable diseases was detected at high level. The high level of immunization ratios as findings of our study give rise to thought that at their childhood the healthcare workers had the above mentioned illness as subclinical and symptomatic. Additionally it is realized that at our country the vaccination ratios of tetanus and diphtheria among the wounded adults, 15-49 years old women and men at the millitary age are at high level. Seropositive ratios against vaccine-preventable disease are differentiate in similiar studies done among healthcare workers in our country as well as at the world. It is observed that more studies needed to be conducted on this subject.
For healthcare workers to be immunized against vaccine-preventable diseases is one of the main point to prevent the spread of these diseases at healthcare serving areas and within society. Preparation of nation wide immunization guideness based on national parameters for immunizing health workers is irrevocable In fact for monitoring health workers it is recommended at every hospital or according to the number of employees at each health institution `employee health units? should be created.