Beliren yetişkinlikte romantik ilişkilerin desteklenmesi psikoeğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
Development and evaluation effectiveness of the psychoeducation program for supporting romantic relationships in emerging adulthood
Yazar: MESUT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İLKAY DEMİR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin psikolojik iyi oluşlarını etkileyen en önemli unsurlardan biri sağlıklı romantik ilişkilerdir. Beliren yetişkinlik, uzun süreli ve sağlıklı romantik ilişkilere yönelik kazanımlara en açık olunan dönemdir. Araştırmalar, Türkiye'de bireylerin sağlıklı romantik ilişkiler geliştirmede sorunlar yaşadığı ve desteğe ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. İlişki eğitimi programları, sağlıklı ilişkiler geliştirmeye yönelik fırsatlar sunmaktadır. Bu araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylere yönelik kısa ve uzun süreli ilişki eğitimi programı geliştirilerek etkililiğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 1 oturum süren atölye ve 8 oturum süren programlar geliştirilmiştir. Araştırmada deneysel desen türlerinden olan 3x3 karışık deneysel desen kullanılmıştır. Psikoeğitim ve atölye programları başlamadan önce deney ve kontrol gruplarına öntest uygulanmıştır. Deney gruplarında araştırmacı tarafından yürütülmüş olan psikoeğitim ve atölye programları uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Oturumlar tamamlandıktan sonra sontest ve izleme ölçümleri uygulanmıştır.  Veriler, Genelleştirilmiş Doğrusal Karma Model ve ANOVA testleri ile analiz edilmiştir. Atölye programına katılan bireyler kontrol grubuna göre sontest sonunda ilişkide kendine güven, uyarı işaretleri bilgisi, ilişkide karar verme, romantik özyeterlilik, çatışmaya girme, geri çekilme ve boyun eğme, ilişki inançları, kontrol, istismar, şiddet değişkenlerinde anlamlı bir gelişim göstermişlerdir. Psikoeğitim programına katılan bireyler kontrol grubuna göre sontest sonunda kendine güven, uyarı işaretleri bilgisi, romantik özyeterlilik, karar verme, çatışmaya girme, geri çekilme boyun eğme, olumlu problem çözme, ilişki inançları, kontrol, istismar değişkenlerinde anlamlı bir gelişim göstermişlerdir. Her iki program sonunda da ilişki inançları, çatışmaya girme, geri çekilme boyun eğme, kendine güven, uyarı işaretleri bilgisi, romantik özyeterlilik değişkenlerinde var olan etki izleme ölçümleri sonunda devam etmiştir.

Abstract:
One of the most important factors affecting the psychological well-being of individuals in emerging adulthood is healthy romantic relationships. Emerging adulthood is the period when individuals are most vulnerable to long-term and healthy romantic relationships. Research shows that individuals in Turkey have problems in developing healthy romantic relationships and need support. Relationship education programs offer opportunities to develop healthy relationships. This study aims to develop a short and long-term relationship education program for individuals in emerging adulthood and test its effectiveness. In this direction, 1-session workshop and 8-session psychoeducation program were generated. A 3x3 mixed experimental design was employed in the study. Before the psychoeducation and workshop programs started, a pretest was administered to the experimental and control groups. While the psychoeducation and workshop programs conducted by the researcher were applied in the experimental groups, no intervention was made to the control group. After the sessions were completed, posttest and follow-up measurements were administered. The data were analyzed with Generalized linear mixed model and ANOVA tests. Individuals participating in the workshop program demonstrated a significant improvement in the variables of relaitonship confidence, knowledge of warning signs, relationship deciding, self-efficacy in romantic relationships, conflict engagement, withdrawal, compliance, relationship beliefs, control, abuse and violence at the end of the posttest compared to the control group. Individuals participating in the psychoeducation program displayed a significant improvement in the variables of relaitonship confidence, knowledge of warning signs, self-efficacy in romantic relationships, relationship deciding, conflict engagement, withdrawal, compliance, positive problem solving, relationship beliefs, control, and abuse at the end of the posttest compared to the control group. At the end of both programs, the effect on the variables of relationship beliefs, conflict engagement, withdrawal, compliance, relaitonship confidence, knowledge of warning signs, and self-efficacy in romantic relationships continued at the end of the follow-up measurements.