Sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının ve öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarından yararlanma durumlarının incelenmesi
Investigation of primary school teachers' attitudes towards mind games and utilizat of mind games in teaching processes
Yazar: GÖKÇEN BAHAR ALP
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN ARSLAN CANSEVER
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
21. yüzyıl becerileri, bilgi çağındaki bireylerin çeşitli niteliklere sahip olmalarını ve bu nitelikleri sürekli geliştirmelerini gerektiren becerilerdir. Söz konusu beceriler, iletişim kurma, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, problem çözme, karar verme, iş birliği yapma, medya ve teknoloji okuryazarlığı vb. olarak ele alınmaktadır. 21. yüzyılda eğitici oyunlar, çocukların çağın gerektirdiği niteliklere sahip olmaları için eğitim süreçlerini olumlu yönde etkileyen ve öğrenmeyi kolaylaştıran güçlü araçlardan biridir. Zekâ oyunları, eğitsel oyun kategorisinde yer alan çocukların zihinsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerini geliştirme amacı taşıyan, eğlendirici, öğretici ve dikkat çekici oyunlardır. Zekâ oyunlarının öğretim süreçlerinde kullanılması ile bireylerin birden fazla gelişim alanı desteklenerek 21. yüzyıl becerilerine sahip bireyler yetiştirilebilir. İlkokulda zekâ oyunlarının öğretim süreçlerinde kullanılması konusunda en önemli rol sınıf öğretmenlerine düşmektedir. Bu nedenle sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarını belirlemek sınıf öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarını daha sık ve daha verimli kullanmasına olanak sağlayacak uygulamalara kaynaklık edebilir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde zekâ oyunları kullanımının incelenmesi zekâ oyunlarından yararlanmak isteyen sınıf öğretmenlerine ışık tutabilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının ve öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarından yararlanma durumlarının incelenmesidir. Karma yöntemle yürütülen bu araştırmanın nicel boyutunda sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumları tarama deseni ile belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri, Kurupınar ve Aydoğan'a (2020) ait "Zekâ Oyunlarına Yönelik Tutum Ölçeği" ile Van ilinin merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 394 sınıf öğretmeninden toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise sınıf öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarından yararlanma durumları, durum çalışması deseni ile incelenmiştir. Araştırmanın nitel verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırmış görüşme soruları kullanılarak 12 sınıf öğretmeninden toplanmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırmanın değişkenlerinden üçünün (cinsiyet, görev yapılan okulun bulunduğu yerleşim birimi ve görev yapılan okul türü) sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına ilişkin tutumları üzerinde anlamlı farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Araştırmadaki bazı değişkenlerin (kıdem, yaş ve zekâ oyunları ile ilgili bir eğitime katılma) ise sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık meydana getirdiği belirlenmiştir. Aynı zamanda görüşmelere katılan sınıf öğretmenlerinin bir kısmının zekâ oyunlarını derslerle doğrudan ilişkilendirerek; bir kısmının ise becerilerle ilişkilendirerek kullandığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında araştırmacılara ve uygulayıcılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
21st century skills are skills that require individuals in the information age to have various qualities and to constantly develop these qualities. These skills include communication, critical thinking, creative thinking, problem solving, decision making, collaboration, media and technology literacy, etc. are considered. In the 21st century, educational games are one of the powerful tools that positively affect the educational processes and facilitate learning in order for children to have the qualifications required by the age. Intelligence games are entertaining, instructive and remarkable games that aim to improve the mental, affective and psychomotor skills of children in the category of educational games. With the use of intelligence games in teaching processes, individuals with 21st century skills can be raised by supporting more than one development area of individuals. Primary school teachers have the most important role in the use of intelligence games in teaching processes in primary school. For this reason, determining the attitudes of primary school teachers towards mind games can be a source for practices that will allow primary school teachers to use mind games more frequently and more efficiently in their teaching processes. In addition, examining the use of intelligence games by primary school teachers in their teaching processes can shed light on primary school teachers who want to benefit from intelligence games. In this context, the aim of the research is to examine the attitudes of primary school teachers towards intelligence games and their use of intelligence games in teaching processes. In the quantitative aspect of this research, which was carried out with mixed method, the attitudes of primary school teachers towards intelligence games were determined by survey design. Quantitative data of the study were collected from 394 primary school teachers working in the central districts of Van with the "Attitude Scale towards Intelligence Games" by Kurupınar and Aydoğan (2020). In the qualitative aspect of the research, the use of intelligence games by primary school teachers in their teaching processes was examined using a case study design. The qualitative data of the study were collected from 12 primary school teachers using semi-structured interview questions prepared by the researcher. As a result of the research, it was found that the primary school teachers' attitudes towards intelligence games were at a high level. It was determined that three of the variables of the study (gender, school location and type of school) did not make a significant difference on the attitudes of primary school teachers towards mind games. It was determined that some variables in the study (seniority, age and participation in a training on intelligence games) created a significant difference in the attitudes of primary school teachers towards intelligence games. At the same time, some of the primary school teachers who participated in the interviews directly related the mind games with the lessons; it was concluded that some of them used it by associating it with skills. In the light of the results obtained from the research, various suggestions were made to researchers and practitioners.