Politik düşünce geleneği karşısında Hannah Arendt ve Jacques Rancière
Hannah Arendt and Jacques Rancière against the tradition of the political thought
Yazar: MUSTAFA EMRE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ATEŞ USLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Liberal temsili demokrasinin krizi son dönem siyaset bilimi tartışmalarında sıkça tekrarlanan bir tema olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum bizi politika ve politik olan üzerine yeniden düşünmeye zorlamaktadır. Bu çalışma, bu minvalde bir girişimin ürünüdür ve Hannah Arendt ile Jacques Rancière'in eşliğinde çıkılan bir düşünsel yolculuğun neticesidir. Tezin temel sorunsalı, siyasi süreçlerin hakikati elinde bulundurma iddiası bağlamında depolitize edilmesidir. Diğer bir ifadeyle, hakikatin tartışmaya imkân tanımaması ve bu yönüyle mütehakkim olması, yani farklı kanaatlerin ikna etmek ve(ya) ikna olmak üzere serdedilmesi anlamında kamusal birlikteliğin önünde engel teşkil etmesi, bu tezin temel sorunsalıdır. Politik hayatın kakofonisinin neden olduğu düzensizliğin, âlemin alması gereken nizamın ne olduğunu bildiğini varsayan birilerinin vazettiği hiyerarşik düzenler ile ikame edilmesi çabasının politik düşünce geleneğinde baskın bir tavır olduğu ise bu tezin temel savıdır. Bu tavır, sözün yani kamusal alana katılarak kanaat serdetmenin anlamsız kılınmasının aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsani varoluşun olumsallığını, kakofonisini, açık uçluluğunu ve karmaşıklığını ıskalayan dolayısıyla da yaşama saygısı noksan olan bu tavır; hakikati temellük ettiği vehmine yaslanmak suretiyle kamusal tartışmayı yokluğa mahkûm etmektedir. Zira hakikat ortaya konduktan sonra ahalinin kanaatlerini ifade etmesinin bir anlamı kalmamaktadır. Bu çalışma, bu tavrın baskın olduğu politik düşünce geleneğinin anti-politik olmakla malul olduğu iddiasını taşımaktadır. Bu tez hem dünyanın hem de Türkiye'nin içinden geçmekte olduğu tarihsel momentte siyaseti yeniden düşünmeye anti-siyaseti düşünerek başlanması gerektiğini salıklar. Her iki düşünürün de -aralarındaki farklılıklar ve gerilimler saklı kalmak kaydıyla- politikayı duyulur/algılanır olan çerçevesinde kavrayışları ve politik düşünce geleneğine yönelik eleştirileri, siyaseti yeniden düşünmeye anti-siyaseti düşünerek başlama noktasında önümüzde muazzam ufuklar açmaktadır. Bu tezin bakış açısından, hakikat iddialarıyla desteklenmiş siyasi formüller üretmenin, gelecek için bir taslak sunmanın ya da insanlara ne yapmaları gerektiğini söylemenin imkânının sorunsallaştırılması; totaliter eğilimleri bir dip dalgası olarak bünyesinde barındıran modern dünya açısından hayati önemi haizdir.

Anahtar Kelimeler: Hannah Arendt, Jacques Rancière, politika, politik, anti-politik, hakikat, episteme/doxa, politik düşünce geleneği

Abstract:
The fact that in many areas of the world liberal democracy is in crisis with increasing evidence of declining support and an openness to more populist and authoritarian regimes forces us to rethink the politics and the political. This study is a product of such an attempt and a result of an intellectual journey that is taken in accompaniment with Hannah Arendt and Jacques Rancière. The main problematique of the thesis concerns depolitization of political processes on the basis of the claim to possess the truth. One of the key arguments put forward in this thesis is that the depolitization of political processes is a result of the adoption of a totalitarian mindset that seeks to replace political plurality with the singularity. This is done in the name of truth, which is often presumed to be objective and monolithic, leading to the exclusion of different perspectives and voices. The public space is to be the space where diverse opinions and perspectives come together to engage in debates and discussions. However, when the public space is dominated by a single truth claim, it loses its potential to challenge dominant discourses and becomes a space characterized by conformity and exclusion. The thesis argues that the attempt of replacing irregularities caused by the cacophony of political life with hierarchical orders that are preached by some people who assume that they know what the world order must be like is a dominant attitude in the tradition of political thought. We encounter this attitude as an instrument to render speech or putting forward opinions by participating in the public space meaningless. This attitude which misses the contingency of human existence, its cacophony, open-endedness and complexity and equals being disrespectful of life, forces public debate to non-existence by relying on the illusion of holding the truth. The thesis argues that the tradition of political thought that embeds this attitude is tainted by being anti-political. This thesis suggests that -in the current historical moment that both Turkey and the world is passing through- it is necessary to rethink politics by starting to think about anti-politics. Both of these thinkers' conception of politics as a process of disclosure and appearance and their criticisms against the tradition of political thought open great horizons for rethinking politics by starting to think about anti-politics. Overall, this thesis emphasizes that the crisis of liberal representative democracy cannot be understood without considering the depolitization of political processes. The thesis argues that in order to revitalize democracy, we need to create genuine public sphere that is characterized by the inclusion of diverse opinions and the perspectives. This public sphere should also be free from the domination of a singular truth claim, which renders participation meaningless. 

Keywords: Hannah Arendt, Jacques Rancière, politics, political, anti-political, truth, episteme/doxa, the tradition of the political thought