İbrahim Arvas'ın din eğitimine katkıları
İbrahim Arvas and his contributions to religious education
Yazar: YASEMİN YAŞA
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR GÖZÜTOK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Arvas, İbrahim = Arvas, İbrahim ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Din eğitimi = Religious education ; Din öğretimi = Religious teaching ; Milletvekili = Deputy ; İmam hatipler = İmam hatips

Özet:
Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren eğitim politikalarında din eğitimi giderek sınırlandırılmıştır. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak ülkemizde de İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan demokratik gelişmeler, din ve vicdan hürriyeti ile birlikte din eğitiminin de yaygınlaştırılmasına yönelik çabaları artırmıştır.

Uzun yıllar bürokraside önemli görevler üstlenmiş ve yedi dönem milletvekilliği yapmış İbrahim Arvas, din eğitiminin yeniden yaygınlaştırılması ve kurumsallaştırılmasını sağlamaya dönük çabaları ile müstesna bir siyasetçi, münevver ve aksiyon insanı olarak tarihte yerini almıştır.

CHP milletvekili olarak Arvas'ın gerek partisinde, gerekse TBMM'de etkili bir mücadele verdiği bilinmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığınca imam, hatip ve vaiz okullarının açılması ve üniversitelerde İlahiyat Fakültesi kurulmasıyla ilgili mecliste ilk teklifi veren ve bu teklifi kanunlaşan Arvas'ın din eğitimi ve öğretimi alanındaki gelişmelerde büyük payı olmuştur. Milletvekilliğinin sona erdiği 1950 sonrasında çeşitli dergi ve gazetelerde yazdığı yazılar, yayımladığı hatıratı ve diğer faaliyetleri ile de din eğitiminin gündemde kalması ve sürekli geliştirilmesine önemli katkılar sağlamıştır.

Arvas'ın din eğitiminin gelişmesi ve kurumsallaşmasına katkılarını inceleyerek, bu amaçla yürüttüğü faaliyetleri, mücadeleleri ve sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada, dokümantasyon yöntemi uygulanarak literatür ve birincil kaynak taraması kullanılmıştır. Ayrıca konuyla alakalı arşiv vesikaları, gazeteler, dergiler ve ilgili literatür çalışmalarından yararlanılmıştır.

Türk eğitim sisteminin önemli bir parçası olan din eğitiminin Cumhuriyet'in ilk dönemlerinden itibaren geçirdiği değişimi de ele alan bu çalışma, bu alandaki tarihsel gelişmenin günümüze ve geleceğe dair yansımalarına da ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, İbrahim Arvas, İmam Hatip Okulları, Din Öğretimi, Cumhuriyet Dönemi

Abstract:
Since the first period of the Republic, religious education has been increasingly limited in educational policies. In parallel with the developments in the world, the democratic developments in our country after the Second World War have increased the efforts for the promotion of religious education along with freedom of religion and conscience.

Ibrahim Arvas, who served in the bureaucracy for many years and served as a member of parliament for seven terms, has taken its place in history as an exceptional politician, advocate and action person with his efforts to re-disseminate and institutionalize religious education.

It is known that as a CHP deputy, Arvas fought effectively both in his party and in the Turkish Grand National Assembly. Arvas, who made the first proposal in the parliament about the opening of imam, hatip and vaiz schools by the Presidency of Religious Affairs and the establishment of the Faculty of Theology in universities, played a major role in the developments in the field of religious education and training. After the end of his term as a member of parliament, his articles he wrote in various magazines and newspapers, his memoirs and other activities also contributed to the continuation and development of religious education.

In this study, which aims to reveal the activities, struggles and results of  Arvas by examining the contributions of Arvas to the development and institutionalizationofreligiouseducation,theliteratureandprimarysourcesurvey
 
were used. In addition, relevant archive documents, newspapers, journals and related literature studies were also utilized.

This study, which also deals with the change that religious education, which is an important part of the Turkish education system, since the early periods of the Republic, sheds light on the reflections of the historical development in this field on the present and the future.

Keywords : Religious Education, İbrahim Arvas, İmam Hatip School, Religious Training, Republican Period