Kalp yetersizliği olan hastalarda dispne ile nütrisyonel durum arasındaki ilişki
The relationship between dyspnea and nutritional status in patients with heart failure
Yazar: ÖZLEM GÖNEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, bir üniversite hastanesinde kalp yetersizliği tanısıyla tedavi gören ayaktan takipli hastalarda, dispnenin nütrisyonel parametrelerle ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırmanın evrenini Kardiyoloji polikliniğine 16.05.2019-31.12.2019 tarihleri arasında başvuran kalp yetersizliği tanılı, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 100 hasta oluşturdu.
Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Nütrisyon Risk Skorlaması (NRS-2002), Dispne-12 Ölçeği ile toplandı. Ayrıca, araştırmacı tarafından hastaların beslenme durumunu yansıtan bazı vücut kompozisyonu ölçümleri alındı. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 20.0 versiyon paket programı ile analiz edildi. Sürekli ölçüm değeri olarak elde edilen değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Test sonucuna göre, normal dağılım varsayımını sağlayan değişkenlerin bağımsız iki grup arasında karşılaştırılmasında Student's t testi, bağımsız ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanıldı. Normal dağılım varsayımının sağlanmadığı değişkenlerin analizinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanıldı. Kategorik yapıdaki değişkenlerin dağılımlarının test edilmesi için, ki-kare ve Fisher'in kesin testi kullanıldı. Grup karşılaştırmaları ve sosyodemografik özelliklerin özetlenmesi amacıyla ortalama±standart sapma, ortanca (minimum–maksimum) ve Değişim Genişliği gibi merkezi konum ve dağılım ölçütleri tanımlayıcı istatistikler olarak kullanıldı. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi için Pearson ve Spearman korelasyon analizi yapıldı. Söz konusu ilişkilerde aynı zamanda saçılım grafikleri de kullanılarak ilişkinin doğrusal olarak belirlenen kısımlarının görselleştirilmesi amaçlandı.
Nütrisyon risk düzeyine göre, dispnenin beslenme durumunu yansıtan parametrelerle ilişkisi araştırılıp, istatistik anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 seçildi. Bu araştırmada, ayaktan tedavi gören kalp yetersizliği hastalarının nütrisyon risk durumuna göre dispne alt boyut ve toplam puanları arasında fark olmadığı saptandı, yüksek risk altındaki hastaların kas gücü, yağsız vücut kütlesi ve kas kütleleri istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between dyspnea and nutritional parameters in outpatients with heart failure in a university hospital. The population of this descriptive and correlational study consists of 100 patients diagnosed heart failure who admitted to the Cardiology outpatient clinic between 16.05.2019 and 31.12.2019, and volunteered to participate in the study.
Research data were collected by Personal Information Form, Nutrition Risk Score (NRS-2002) and Dyspnea-12 Scale. In addition, some body composition measurements reflecting the nutritional status of the patients were taken by the researcher. SPSS Version 20.0 package program was used to statistically evaluate the data obtained from the research. The Shapiro Wilk test was used for the normal distribution of the variables obtained as continuous measurement values. Student's t test was used in order to compare the variables providing the normal distribution assumption between two independent groups, and the One-Way Analysis of Variance (ANOVA) technique was used to compare more than 2 independent groups. For cases where the assumption of normal distribution was not provided, Mann Whitney U and Kruskal Wallis analyzes were used. Chi-square and Fisher's exact test were used to test the distribution of variables in a categorical structure. For group comparisons and summarizing sociodemographic characteristics, central location and distribution criteria such as mean±standard deviation and median (minimum-maksimum) and Width of Change were used as descriptive statistics. It is used Pearson and Spearman correlation coefficients to analyze the relationships between continuous variables. In these relations, it was aimed to visualize the linearly determined parts of the relationship by using scatter plots.
The relationship of dyspnea with the parameters reflecting the nutritional status was investigated according to the nutritional risk level, and p<0.05 was chosen as the statistically significance level. In this study, no difference was found between total score and sub-scores of dyspnea according to the nutritional risk status of outpatients with heart failure, and the muscle strength, lean body mass and muscle mass of high-risk patients were found to be statistically significantly lower.