Düşme nedeni ile kalça kırığı ameliyatı geçiren yaşlı yetişkin bireylerin duyusal işlemleme ve potansiyel etki faktörleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sensory processing and potential ımpact factors in elderly adults receiving hip fracture surgery for falling
Yazar: SENA ERARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP BAHADIR
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy ; Geriatri = Geriatrics ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Duygu işlemleme = Emotion processing ; Duyu bozuklukları = Sensation disorders ; Duyular = Sensation ; Duyusal işleme hassasiyeti = Sensory processing sensitivi ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Kalça kırıkları = Hip fractures ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
Düşme Nedeni ile Kalça Kırığı Ameliyatı Geçiren Yaşlı Yetişkin Bireylerin Duyusal İşlemleme ve Potansiyel Etki Faktörleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ergoterapi Anabilim Dalı, İstanbul. Bu çalışma, son 6 ay içinde düşmeye bağlı kalça kırığı ameliyatı geçiren yaşlı yetişkin bireylerin farklı paternlere göre duyusal işlemleme süreçlerini değerlendirmeyi ve duyusal işlemleme ile ilişkili olabilecek fiziksel performans, düşme riski, düşme korkusu ve depresyon parametreleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 65 yaş ve üzerinde, düşmeye bağlı kalça kırığı ameliyatı geçiren ve Mini Mental Durum Test sonucu ≥ 24 olan 137 yaşlı yetişkin birey (92 kadın, 45 erkek) dahil edildi. Yaşlı yetişkin bireylerin demografik bilgilerini değerlendirmek için çalışma için özel olarak hazırlanan demografik bilgi formu, duyusal işlemleme süreçlerinin değerlendirilmesi için Yetişkin Duyusal İşlemleme Ölçeği (YDİÖ), Fiziksel ve fonksiyonel performansı değerlendirmek amacıyla Kısa Fiziksel Performans Bataryası (KFPB), düşme riskinin değerlendirilmesi için Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT), düşme korkusunun değerlendirilmesi için Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ), depresyonun değerlendirilmesi için Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) kullanıldı. Elde edilen bulgulara göre düşmeye bağlı kalça kırığı nedeni ile ameliyat olan yaşlı yetişkin bireylerin duyusal işlemleme süreçlerinde zorluklar yaşadıkları faktörler olduğu ve fiziksel performans (yürüme, sandalyeden kalkma, denge), düşme riski, mobilite, düşme korkusu ve depresyonun duyusal işlemleme becerileri arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir(p<0,05).   Çalışmanın sonucunda; vestibüler girdiye aşırı tepki veren, genel yetersiz tepki veren ve postural-motor yetenekleri etkileyen propriyoseptif vestibüler girdiye yetersiz tepki veren yaşlı yetikinlerin fiziksel performansının daha kötü olduğu, genel yetersiz tepki veren, postural-motor yetenekleri etkileyen propriyoseptif vestibüler girdiye yetersiz tepki veren,vestibüler girdiye aşırı tepki veren yaşlı yetişkinlerin düşme riskinin ve düşme korkusunun arttığı görülürken  proprioseptif arayışı olan yaşlı yetikinlerin düşme riskinin,düşme korkusunun ve depresyonun azaldığı görülmüştür (p<0,05).

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Sensory Processing and Potential Impact Factors in Elderly Adults Receiving Hip Fracture Surgery for Falling. Master Thesis, Istanbul Atlas University Graduate Education Institute, Department of Occupational Therapy, Istanbul. This study aims to evaluate the sensory processing processes of elderly adults who have undergone fall-related hip fracture surgery in the last 6 months, according to different patterns, and to examine the relationship between physical performance, fall risk, fear of falling, and depression parameters that may be related to sensory processing. 137 elderly adults (92 females, 45 males) aged 65 years and older, who had undergone fall-related hip fracture surgery and had a Mini Mental State Test result ≥ 24, were included in the study. Demographic information form specially prepared for the study to evaluate the demographic information of older adults, Adult Sensory Processing Scale (ASPS) to evaluate sensory processing processes, Short Physical Performance Battery (FPB) to evaluate physical and functional performance, Timed Get Up and Down to assess fall risk. The Walk Test (TUG), the Fall Efficiency Scale (FES) were used to evaluate the fear of falling, and the Geriatric Depression Scale (GDS) was used to evaluate the depression. According to the findings, it was found that elderly adult individuals who underwent surgery for hip fracture due to fall had difficulties in sensory processing processes, and there was a significant relationship between physical performance (walking, getting up from a chair, balance), risk of falling, mobility, fear of falling, and sensory processing skills of depression determined (p<0.05). As a result of the study; Older adults who overreact to vestibular input, have a general underreaction to proprioceptive vestibular input that affects postural-motor abilities, have poorer physical performance, have a poor general response, underreact to proprioceptive vestibular input that affects postural-motor abilities, overreact to vestibular input It was observed that the risk of falling and fear of falling increased in older adults who reacted to it, while the risk of falling, fear of falling and depression in elderly adults who were seeking proprioceptive were decreased (p<0.05)