Arazi kullanım değişimlerinin kent içi su kaynaklarına etkisi: Ayamama Deresi örneği
The effect of the changes in land use on urban water resources: The example of the Ayamama creek
Yazar: ALİ RIZA AYKUT
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KART AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışmada kollarını İstanbul'un Başakşehir, İkitelli, Sultangazi ilçelerinden ( Kaynarca kolu, Uzunçayır kolu, Kadıyakuplu kolu, Ata Göleti ) alarak; Küçükçekmece, Çobançeşme ve Ataköy'den geçerek Marmara denizine dökülen Ayamama deresinin geçtiği güzargah üzerinde yaşanan kentsel değişimin; derenin yatağındaki su potansiyeli, sudaki kirlilik düzeyi ve çevresindeki değişimler üzerindeki etkileri incelenecektir. Çalışmada örnek alınan dere ve çevresinde oluşan değişimler ortaya konulmuş ve alınması gereken önlemler belirlenmiştir.
Ayamama deresinin geçtiği güzergah ve çevresinde farklı gün ve saatlerde yapılan araştırma ve inceleme ile farklı yıllara ait ortofotolar incelenerek dere yatağındaki değişimler, derenin çevresindeki oluşumların dereye olan olumsuz etkileri, dere içerisinde katı madde birikimi, su kalitesinin bozulması, derenin yakın çevresinden geçen yol, köprü, büz ve menfez gibi üst ve alt yapıda yaşanan problemler, dere akışını engelleyen sorunlar ( sazlık ve ot yığınları ) ve dere içerisinde ve kenarlarında moloz yığınları gibi hafriyat malzemelerinden kaynaklanan sorunlar, dere güzergahının bazı yerlerinde kesitlerin dar ve geniş oluşu, derenin yatağının düz ve kıvrımlı oluşu, atık su ve logar kanallarındaki problemler, afet riski, ekosistemlerin durumu, su kalitesinin düzeyindeki kirlilik, fauna ve flora alanlarının bozulması, yok olması, çevreye olan kötü koku ve görüntü  kirliliği, peyzaj düzenlemeleri bakımından yetersiz oluşu  gibi bir çok bulguya rastlanmıştır.
Akarsulara ve yakın çevrelerindeki ekolojik yapıya müdahale edilmemeli, üzerleri kapatılarak kanal haline getirilen akarsuların üzerleri açılmalı, eski doğal durumlarına getirilmeli, taşkın riski için gerekli önlemler alınmalı ( ağaçlandırma, istinat duvarı gibi ), su kirlilik düzeyinin iyileştirilmesi için çalışılmalı, insanların vakit geçirebileceği  rekreasyon alanları yapılmalı, lokal düzeyde çevre düzenlemeleri yapılmalı, akarsuların doğal yapısını bozacak her türlü müdahaleden kaçınılmalıdır.

Abstract:
In this study, by taking its arms from Başakşehir, İkitelli, Sultangazi districts of Istanbul (Kaynarca branch, Uzunçayır branch, Kadıyakuplu branch and Ata Pond); the urban change on the route through the Ayamama stream, which passes through Küçükçekmece, Çobançeşme and Ataköy and flows into the Marmara sea; the effects of the stream on the bed, water potential, water pollution level and changes in the surrounding area will be examined. In the study, the changes occurred in the stream and its surroundings, which were taken as an example, were revealed and the measures to be taken were determined.
Ayamama creek and the route and its surroundings at different days and hours of research and examination of the orthophotos of different years by examining the changes in the creek bed, the negative effects of formations around the creek, solid matter accumulation in the creek, water quality degradation, the river passing through the vicinity of the river, bridge, problems in upper and lower structures such as shrinkage and culverts, problems preventing flow of streams (reeds and grass piles) and problems arising from excavation materials such as debris piles in and around the creek, narrow and wide sections of the creek route, flat and curvature of the creek bed. , problems in waste water and logar canals, disaster risk, ecosystems status, pollution of water quality level, degradation of fauna and flora areas, destruction, bad smell and visual pollution to the environment, landscape regulations has been found in many findings such as exercise.
It should not interfere with the rivers and the ecological structure in their vicinity, the rivers that are turned into canals by covering them should be opened, they should be brought back to their natural condition, necessary precautions should be taken for flood risk (such as afforestation, retaining wall), recreation areas where people can spend time should be made. , local arrangements should be made at the local level, all interventions that will disturb the natural structure of the rivers should be avoided.