Anadili Arapça olan sığınmacı çocuklar için gelişimi izleme ve destekleme rehberinin uygulanabilirliği
The applicability of the international guide for monitoring child development (GMCD) to asylum-seeker children whose mother language is arabic
Yazar: ROLA TOKAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE BAHAR BİNGÖLER PEKCİCİ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Arapça = Arabic ; Mülteciler = Refugees ; Rehber kitaplar = Guide book ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Uygulanabilirlik = Implementability ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children

Özet:
Uluslararası Çocuk Gelişimini İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR) 0-42 aylık çocuklar ve aileleri için bireyselleştirilmiş bir müdahale planı kullanarak gelişimsel zorlukları ele alan kapsamlı bir programdır. Dünya çapında mülteci/sığınmacı çocukları desteklemek için ana dillerine ve kültürlerine uyarlanmış resmi bir erken çocukluk gelişimi müdahale programı bulunmamaktadır. GİDR' nin Türkiye'deki anadili Arapça olan sığınmacı çocuklara uygulanabilirliğini göstermeyi amaçlıyoruz.
GİDR Arapçaya çevrilmiş, Türkçe'ye geri çevrilmiş ve bir uzman grubu tarafından GİDR'nin Arapça'ya kültürel uygunluğu ve anlaşılırlığı araştırılmıştır. GİDR'nin uygulanabilirliği ve ailelerin memnuniyeti ile ilgili soruları içeren bir görüşme formu geliştirilmiştir. 10 Eylül-30 Ekim 2021 tarihleri arasında Ankara'da üçüncü basamak sağlık hizmeti veren iki farklı hastaneden, 0-42 ay arası, örneklem koşullarını sağlayan, onam veren ve görüşmeyi tamamlayan, ana dili Arapça olan çocuklar ve aileleri dahil edilmiştir. Aile görüşmeleri anadili Arapça olan bir gelişimsel pediatri doktoru tarafından yapılmıştır.
Türkiye'de yaşayan anadili Arapça olan 47 çocuğun ailesi/bakım vereni içinden 11 çocuğun ailesi bu tez araştırmasına dahil olma kıstaslarını karşılamadığından (8 aile onam vermediği için, 3 aile görüşmeyi tamamlayamadığı için) dışlanmıştır. Tez araştırmasına dahil edilen 36 çocuk ve 35 anne/bakım verenden oluşan örneklemde en az bir gelişim alanında gelişimsel gecikme oranı %42 olarak bulunmuştur. Tüm anneler GİDR sorularını tamamen anlamış, görüşmeyi ve önerileri faydalı bulmuş, görüşmeci gerekli tüm alanları kodlamayı başarmıştır. Anneler ek soru sormamıştır. Bu görüşmede memnuniyet oranı her iki taraf için de yüksek bulunmuştur. Çocuğunun kitabı olan aile sayısı 3 (%8), çocuğuna kitap okuyan anne sayısı 3 (%8), yazı yazmak-resim çizmek için malzemesi olan anne sayısı 7 (%19) ve çocukları parka çıkarmayan aile sayısı 16 (%44) olarak belirlenmiştir. Annelerin tamamı görüşmeci tarafından çocuk gelişimini desteklemeye yönelik verilen önerilerin çok faydalı olduğunu ifade ederken, damgalanma nedeniyle "parka gitmek", ekonomik sorunlar nedeniyle ''boya kalemi, boyama kitapları ve bebek almak" gibi destek önerilerini uygulayamadıklarını belirtmiştir.
Mülteci/sığınmacı çocukları desteklemek için erken çocukluk gelişimi programlarına acilen ihtiyaç vardır. Anadili Arapça olan (düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan) sığınmacı çocuklar için Arapça'ya uyarlanan GİDR'nin kullanılması erken çocukluk dönemini desteklemek için çok önemli olacaktır.

Abstract:
The international Guide for Monitoring Child Development early intervention (GMCD-EI) package is a comprehensive programme to address developmental difficulties using an individualised intervention plan for 0-42 months old children and their families. There is no formal early childhood development intervention program adapted to their mother language and culture to support refugee/asylum-seeker children around the world. We aim to show the applicability of the GMCD-EI to asylum-seeker children whose mother language is Arabic in Turkey.
The GMCD-EI package was translated into Arabic, back-translated to Turkish, and a focus group of experts investigated the cultural relevance and the comprehensibility of the package. An interview form was developed including the questions about the applicability of the GMCD and satisfaction of the families. Children aged 0-42 months and their families who met the conditions for sampling, gave consent and completed the interview, and whose native language were Arabic, were included from two different hospitals providing tertiary health care in Ankara between 10 September-30 October 2021. Interviews by the families were held by a developmental pediatrician whose mother language is Arabic.
Among the families/caregivers of 47 children living in Turkey and whose mother language were Arabic, the families of 11 children were excluded because they did not meet the criteria for inclusion in this research (8 families did not give consent, 3 families could not complete the interview). In the sample of 36 children and 35 mothers/caregivers included in the study, the rate of developmental delay in at least one developmental area was 42%. All mothers understood the GMCD questions totally, found the interview and suggestions helpful, and the interviewer managed to code all the required areas. Mothers/caregivers did not ask any additional questions. The satisfaction rate with this interview was high for both side. The number of families whose children have books was 3 (8%), the number of mothers reading to their children was 3 (8%), the number of mothers who had materials for writing and drawing was 7 (19%), and the number of families who did not take their children to the park was determined as 16 (44%). While all of the mothers stated that the suggestions given by the interviewer for promoting child development were very useful, they stated that they could not manage to implement the suggestions such as "going to the park" due to stigma, and "buying crayons, coloring books and dolls" due to economic problems.
There is an urgent need for the early childhood development programs to support the refugee /asylum-seeker children. The use of the GMCD-EI package adapted into Arabic for asylum-seeker children whose mother language is Arabic (and living in low and middle income countries) will be crucial to support early childhood.