Ergenlerde problemli internet kullanımının uyku, fiziksel aktivite ve beslenme alışkanlıkları ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of problem internet use relationship with sleep, physical activity and nutrition habits in adolescents
Yazar: ESRA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TOLUNAY OFLU
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Giriş: İnternet, birçok bilgisayar sisteminin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında yaygınlaşan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağıdır.  İnternet ev, okul ve iş yaşamında kişiye çok sayıda olanak sağlarken aynı zamanda bazı olumsuzluklara da sebebiyet vermektedir. İnternetin aşırı kullanımı başta çocuk ve ergenler olmak üzere hemen hemen her yaş grubunda görülebilmektedir. Bu çalışma ile ergenler arasında internet bağımlılığının prevalansının saptanması beslenme, fiziksel aktivite ve uyku ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal-metod: Bu araştırma kesitsel tipte bir epidemiyolojik araştırma olup Afyonkarahisar İli Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı hizmet veren liselerden  rastgele küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 6 lisede yürütülmüştür. Bu okullarda 9., 10., 11., 12. sınıflara devam eden 951 öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir.  Araştırmada veri toplama yöntemi olarak yapılandırılmış anket ve 'Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu (YİBT-KF)' kullanılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 15.3±1.0 yıl olup %42.3'ü (n=402) kız,  %57.7'si (n=549) erkekti. Tüm katılımcı öğrenciler arasında internet bağımlılığı  prevalansı % 12.1 olarak saptandı. Öğrencilerin yaşı, cinsiyeti, ebeveyn eğitim ve  çalışma durumu, yerleşim yeri, ders başarısı ile internet bağımlılığı sıklığının değişmediği görüldü (p>0.05). 5 yıl ve daha uzun süre internet kullanıcısı olan, hafta içi ve hafta sonu günlerde günlük internet kullanımın süresi 2 saat ve üzerinde olan,  internet kafe kullanan ve internet kullanımına getirilen kısıtlamaya uyum göstermeyen öğrencilerde internet bağımlılığının anlamlı derecede daha sık olduğu saptandı (sırasıyla; p=0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.009, p<0.001). İnternet kullanımına bağlı gelişen sorunlar ile internet bağımlılığı ilişkisi incelendiğinde, tüm sorunların bağımlı grupta anlamlı düzeyde daha sık olduğu saptandı (p<0.05). Öğrencilerin düzenli spor ve fiziksel aktivite alışkanlığı ile internet bağımlılığı arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p>0.05), uyku sorunlarının bağımlı grupta daha sık olduğu bulundu (p<0.001). Öğün atlama, şekerli atıştırmalık tüketme, tuzlu atıştırmalık tüketme, şekerli gazlı içecek tüketme alışkanlığının bağımlı grupta daha sık, kahvaltı alışkanlığı sıklığının ise anlamlı düzeyde daha az olduğu saptandı (sırasıyla; p=0.001, p=0.004, p<0.001, p<0.001, p<0.001).
Sonuç: Ergenlerde problemli internet kullanımının ya da diğer bir ifadeyle internet bağımlılığının beslenme bozukluğu, uyku sorunları, derslere devamsızlık, baş, boyun, bel, sırt, diz ağrısı gibi sağlık sorunlarına yol açabileceği görülmüştür. Bu nedenle internet bağımlılığının önüne geçebilmek amacıyla bu konuda yapılacak eğitimler artırılmalı, ergenler sağlıklı yaşama teşvik edilmelidir.
Anahtar kelimeler: İnternet bağımlılığı, Ergenlik, Beslenme, Fiziksel aktivite, Uyku problemleri

Abstract:
Introduction: Internet is a widespread and constantly growing communication network where many computer systems are interconnected.  While the internet provides many opportunities to the person in home, school and business life, it also causes some negativity. Internet overuse can be seen in almost every age group, especially children and adolescents. With this study, it was aimed to investigate the relationship among adolescents with pathological internet addiction and nutrition, physical activity and sleep.   

Material-Methods: This research is a cross-sectional epidemiological research and was carried out in 6 high schools determined by random cluster sampling method from the high schools affiliated to Afyonkarahisar Provincial Directorate of National Education. In these schools, 951 students attending the 9th, 10th, 11th, and 12th grades were included in the study. In the research, structured questionnaire and 'Young Internet Addiction Test-Short Form (YİBT-KF)' were used as data collection method.

Results: The average age of the students was 15.3 ± 1.0 years and 42.3% (n = 402) were girls and 57.7% (n = 549) were boys. The prevalence of internet addiction among all participating students was 12.1%. It was observed that the age, gender, parental education and employment status, location, course success and frequency of internet addiction did not change (p> 0.05). Internet addiction was found to be significantly more frequent among students who were internet users for 5 years or more, who were on the weekdays and weekends, 2 hours or more, and who did not comply with the restrictions on internet use (respectively; p = 0.001, p <0.001, p <0.001, p = 0.009, p <0.001). When the relationship between internet addiction and problems caused by internet use was examined, it was found that all problems were significantly more frequent in the dependent group (p <0.05). While there was no significant relationship between students' regular sports and physical activity habits and internet addiction (p> 0.05), sleep problems were found to be more common in the dependent group (p <0.001). It was found that the habit of eating meals, consuming sweet snacks, eating salty snacks, consuming sweetened carbonated drinks were more frequent in the dependent group, and the frequency of breakfast habits was significantly lower (p = 0.001, p = 0.004, p <0.001, p <0.001, respectively). p <0.001).

Conclusions: It has been observed that problematic internet use in adolescents, in other words, internet addiction may cause health problems such as nutritional disorders, sleep problems, absenteeism, head, neck, waist, back, and knee pain. Therefore, in order to prevent internet addiction, trainings on this issue should be increased and adolescents should be encouraged to live healthy.

Keywords: Internet addiction, Puberty, Nutrition, Physical activity, Sleep problems.