2013-2018 yılları arasında yapılan mikrocerrahi ve endovasküler anevrizma tedavilerinin klinik değerlendirmesi
Clinical evaluation of microneurosurgery and endovascular aneurysm treatments between 2013-2018
Yazar: MEHMET ZİYA ÇETİNER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERHAN TÜRKOĞLU ; UZMAN ŞAHİN HANALİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Nöroşirürji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Endovasküler tedavi = Endovascular treatment ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Mikrocerrahi = Microsurgery ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Subaraknoid kanamaların en sık sebebi travmalar olup, spontan subaraknoid kanamaların en sık sebebi ise serebral anevrizma rüptürleridir. Serebral arter anevrizma ameliyatlarının sonuçları oranları eskiye göre daha iyi olmakla birlikte bu hastalığa bağlı mortalite ve morbidite oranları hala yüksek seyretmektedir. Son 30 yılda endovasküler tedavinin popülerleşmesi ve uygulama alanın genişlemesiyle birlikte anevrizma tedavisinde yeni ufuklar açılmıştır. Çalışmamızda amaç kliniğimizde yapılan anevrizma tedavilerinin sonuçlarını incelemek ve güncel literatür ile kıyaslamasını yapmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM
Çalışmamızda SBÜ Dışkapı Yıdırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroşirürji Kliniğinde 01.01.2013 ve 31.07.2018 tarihleri arasında serebral anevrizma tanısıyla tedavi edilen 244 hastanın geriye dönük verileri incelenmiştir. Kliniğimizde tedavi edilen hastalar; yaş, başvuru şikâyeti, geliş nörolojik durumu, WFNS skoru, Fisher evresi, hastane başvurularındaki ve taburculuklarındaki laboratuar değerleri, cerrahi yapılma süresi, anevrizma boyutu, klip sayıları, komplikasyon gelişme durumu, taburculuk ve taburculuktan 6 ay sonraki mRS skorları ile değerlendirildi. Hastaların morbidite ve mortalitesine etki eden önemli faktörler ortaya konulmuştur.
BULGULAR
Hastanemizde tedavisi yapılan 244 serebral anevrizma tanılı hastanın 134'ü kadın, 110'u erkekti. Ortalama yaşları 54.4'tü. Subaraknoid kanama ile kliniğimize 144 hasta başvurdu. 70 hasta ise insidental saptanan serebral anevrizmaydı. Anevrizmaya en çok eşlik eden komorbiditenin hipertansiyon olduğu görüldü. Anevrizma rüptürüyle kliniğimize başvuran hastaların WFNS skorları incelendiğinde hastaların %45,4'ü Evre I, %27,6'sı Evre II, %3,4'ü EvreIII, %10,9'u Evre IV, %12,6'sı Evre V'ti. Hastaların %42,2'sinde orta serebral arter anevrizması saptandı. Rüptüre olan anevrizmalarda ise %53,5 oranla en fazla anterior komünikan arter anevrizması görüldü. Hastaların 26 tanesine endovasküler tedavi, 218 tanesine cerrahi tedavi yapıldı. Kanamış anevrizmalarda hastaların %60,9'u iyi klinik durumla taburcu olurken, altıncı ay kontrollerinde bu oran %67,2'ye yükseldi. Kanamış hastalarda mortalite oranı %21,8 iken, tüm hastaların %16,4'ü kaybedildi.
SONUÇ
Yapılan değerlendirmelerde WFNS skoru, yaş, hastaneye başvuru anındaki plazma glukoz değeri, anevrizma boyutunun büyümesi ve intraparankimal hematom varlığının; mortalite ve morbidite üzerinde etkili olduğu görüldü.

Abstract:
AIM
The most common cause of subarachnoid hemorrhages are traumas and the most common cause of spontaneous subarachnoid hemorrhages are rupture of cerebral aneurysms. Although the mortality and morbidity rates of cerebral aneurysm operations have decreased compared to the past, they are still high. In the last 30 years, with the popularization of endovascular treatment and expansion of the field of application, new horizons have been opened in aneurysm treatment. The aim of our study is to compare the preferred treatment method of our clinic with the current literature.
MATERIALS AND METHODS
In this study, the retrospective data of 244 patients were examined. These patients were treated with the diagnosis of cerebral aneurysm between 01.01.2013 and 31.07.2018 at the Neurosurgery Clinic of HSU Dışkapı Yıdırım Beyazıt Training and Research Hospital. Patients, who were treated in our clinic, are evaluated with regarding; age, complaints in admission, neurological status at arrival, WFNS score, Fisher's grade score, laboratory values in hospital admissions and discharge, duration of surgery, aneurysm size, count of aneurysm clips, complication development status, mRS scores of discharge and mRS scores after 6 months of discharge.  The important factors affecting the morbidity and mortality of the patients were determined.
RESULTS
244 cerebral aneurysms were diagnosed in our hospital and 134 were female and 110 were male. The mean age was 54,4. 144 patients were admitted to our clinic with subarachnoid hemorrhage. 70 patients had an incidental cerebral aneurysm. Hypertension was the most common comorbidity accompanying the aneurysm. WFNS scores of the patients admitted to our clinic with aneurysm rupture, 45.4% of the patients were Stage I, 27.6% were Stage II, 3.4% were Stage II, 10.9% Stage IV, 12.6% Stage V. 42.2% of the patients had middle cerebral artery aneurysm. Aneurysm of the anterior communicating artery was the most common in the ruptured aneurysms with a rate of 53.5%. 26 patients received endovascular treatment and 218 patients underwent surgical treatment. 16.4% of the patients died.
RESULT
WFNS score, age, plasma glucose value at the time of admission, aneurysm size and presence of intraparenchymal hematoma were found to be effective on mortality and morbidity.