Çeltik bitkisinde damla sulama ile su tutma bariyerinin kullanımı
Use of drip irrigation and water retention barrier in rice plant
Yazar: HAKAN NAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ÇAMOĞLU ; DOÇ. DR. KÜRŞAD DEMİREL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çeltik yetiştiriciliğinde devamlı göllendirme sulama yöntemi uygulandığı için diğer bitkilere oranla çok daha fazla su kullanılmaktadır. Bu çalışma, çeltik (Oryza sativa L. cv. Luna) bitkisinde suyun az kullanımına olanak sağlayan damla sulama (DS) ve DS + su tutma bariyeri (STB) yöntemlerinin, devamlı göllendirme sulama yöntemiyle (DGS) su kullanımı, verim ve kalite özellikleri açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, 2017 yılında Edirne İli, Enez İlçesi'nde yürütülmüştür. Sulamalar, DS ve DS+STB konularında, toprakta kullanılabilir su tutma kapasitesinin %15±5'i tüketildiğinde tekrar tarla kapasitesine tamamlanması şeklinde yapılmıştır. DGS konusunda ise su seviyesi 15-20 cm olacak şekilde sulamalar yapılmıştır. Çalışma sonucunda, ele alınan konular arasında incelenen özelliklerin birçoğunda istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur. En yüksek verim DGS uygulamasından, en düşük verim ise DS+STB konusundan elde edilmiştir. Buna karşın, DS+STB konusunda DGS'ye göre %83,3 daha az su kullanılmıştır. DGS, DS ve DS+STB konularına ilişkin toplam sulama suyu miktarları, sulama suyu kullanım randımanları ve verim değerleri sırasıyla 5580–1375–930 mm, 0,1–0,4–0,5 kg m-3 ve 708–576–438 kg da-1 olarak bulunmuştur. Çalışmanın sonucu olarak, azalan su kaynakları nedeniyle, su tasarrufu sağlamada alternatif yöntemler olarak DS ve DS+STB uygulamalarının kullanım potansiyeline sahip olduğu söylenebilir. Ancak, halen verim azalmasının önüne geçebilecek uygulamaların araştırılacağı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler: Çeltik, Damla Sulama, Suyun Etkin Kullanımı

Abstract:
Since continuous ponding irrigation is applied in rice cultivation, more water is used compared to other plants. In this study, drip irrigation (DS) and DS + water retention barrier (STB) methods which allow less use of water and continuous ponding irrigation (DGS) method in rice (Oryza sativa L. cv. Luna) were compared in terms of water usage, yield and quality characteristics. The research was conducted in Enez District of Edirne in 2017. Irrigations in the DS and DS + STB treatments were done by completing to the field capacity when 15±5% of the water-holding capacity in the soil was consumed. In DGS treatment, irrigation was done with a water level of 15-20 cm on soil surface. As a result of the study, statistically significant differences among the treatments were found in many of the traits examined. The highest yield was obtained from DGS treatment, while the lowest yield was obtained from DS + STB treatment. On the other hand, 83.3% less water was used in DS + STB compared to DGS. The total amount of irrigation water, IWUE and yield values for DGS, DS and DS + STB treatments were found as 5580–1375–930 mm, 0,1–0,4–0,5 kg m-3 and 708–576–438 kg da-1, respectively. Consequently, it can be said that DS and DS + STB have the potential to be used as alternative methods to save water due to decreasing water resources. However, there is a need for studies to investigate applications that may prevent the decrease in rice yield. However, it is considered that the studies are still needed to investigate practices preventing decrease in yield.

Keywords: Rice, Drip Irrigation, Effective Use of Water