Kadına yönelik şiddet: Çelişik duygulu cinsiyetçilik, yetkecilik ve sosyal baskınlık yönelimi açısından bir inceleme
Violence against women: A research about ambivalent sexism, authoritarianism and social dominance orientation
Yazar: AYDAN ERKURT
Danışman: DOÇ. DR. DERYA HASTA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyetçilik = Sexism ; Evlilik = Marriage ; Kadınlar = Women ; Sosyal baskınlık = Social dominance ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmada, çelişik duygulu cinsiyetçilik, yetkecilik ve sosyal baskınlık yönelimi ile evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini 286'sı kadın (%59,6) kadın, 194'ü erkek (%40,4) erkek olmak olmak üzere toplam 480 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği (ÇDCÖ), Sağ Kanat Yetkecilik Ölçeği (SKYÖ), Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği (SBYÖ) ve Evlilikte Kadına Yönelik Fiziksel Şiddet Ölçeği (EKFŞÖ) kullanılmıştır. 
Bulgular çelişik duygulu cinsiyetçiliğin düşmanca cinsiyetçilik bileşeni, yetkecilik ve sosyal baskınlık yönelimi değişkenlerinin evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumları pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Başka bir deyişle, katılımcıların düşmanca cinsiyetçilik, yetkecilik ve sosyal baskınlık yönelimi düzeyleri arttıkça evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumları daha olumlu olmaktadır. Çalışmada ayrıca, erkeklerin evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlarının kadınlarınkinden daha olumlu olduğu görülmektedir. Erkeklerin sosyal baskınlık yöneliminin eşitliğe karşı olma bileşeninden aldıkları puanlar ve çelişik duygulu cinsiyetçilik düzeyleri (korumacı ve düşmanca cinsiyetçilik) de kadınlarınkinden daha yüksektir. Son olarak çalışmada, düşmanca cinsiyetçiliğin hem "yetkecilik ve evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlar arasındaki ilişkide" hem de "sosyal baskınlık yönelimi ve evlilikte kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlar arasındaki ilişkide" aracı rol üstlendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çelişik duygulu cinsiyetçilik, kadına yönelik şiddet, yetkecilik ve sosyal baskınlık yönelimi

Abstract:
The present study aimed at investigating the relationship between ambivalent sexism, authoritarianism, social dominance orientation and attitudes toward violence against women in marriage. Sample population consists 480 participants (286 females, 194 males). In this research Personal Information Form, Right Wing Authoritarianism Scale, Social Dominance Orientation Scale and Attitudes Toward Physical Wife Abuse Scale is used to collect the datas.
Results of the study indicates that hostile sexism, authoritarianism and social dominance orientation are positive predictor variables of attitudes toward violence against women in marriage. It means; when participants' hostile sexism, authoritarianism and social dominance orientation level increase, their attitudes toward violence against women in marriage are being more positive. Besides, men's attitudes toward violence against women in marriage are more positive than women's. Men's scores of opposition to equality and ambivalent sexism (benevolent and hostile sexism) are higher than women's. Lastly, hostile sexism mediates either "authoritarianism and attitudes toward violence against women in marriage" or "social dominance orientation and attitudes toward violence against women in marriage". 

Key Words: Ambivalent sexism, authoritarianism, social dominance orientation, violence against women