Gümrük Birliği'nin Türkiye ekonomisine etkileri
The effects of Customs Union with Turkey economy
Yazar: OSMAN ÖZKOÇ
Danışman: PROF. DR. GÜROL ÖZCÜRE
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Küreselleşen ve her geçen gün sınırların daha da kaldırıldığı dünyamızda
uluslararası ticaretin önünde yer alan engellerin kaldırılması, bazı kısıtlamaların
kaldırılarak hızlanması ve pazar büyüklüklerinin artırılması isteği ekonomik
bütünleşme hareketlerine yol açmıştır. Ülkeler arasında yapılan bazı işbirliği ve
ticaret anlaşmaları sayesinde, bu ülkeler üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe
sahip oldukları ürünleri uluslararası pazarlara daha kolay ulaştırabilecekler ve
böylelikle uluslar arası bütünleşmenin ve ticaretin gelişmesi sağlanacaktır. Bu
kapsamda kurulan gümrük birlikleri sayesinde düşük maliyetli, kolay ve daha
hızlı dış ticaret mümkün hale gelmektedir. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında,
geçmişi 1963 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ve 1970 yılındaki Katma
Protokol'e dayanan ve 6 Mart 1995'te imzalanarak 01.01.1996 tarihinde
yürürlüğe girmiş olan 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) ile
gerçekleştirilen Gümrük Birliği, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile hedeflediği tam
üyeliğe yaklaşmasını sağlayan en önemli adımlardan birisi olmuştur. Türkiye ve
AB arasında alınan bu Gümrük Birliği kararının en dikkat çeken tarafı,
Türkiye'nin AB'ye tam üye olmadan Gümrük Birliği'ne giren bir ülke olmasıdır.
Tez çalışması kapsamında, öncelikle, tarihsel bir perspektifte Gümrük Birliği'nin
nasıl gerçekleştirildiği ve Türkiye ekonomisini nasıl etkilediği sorusuna cevap
aranmaktadır. Tezin diğer bölümlerinde, öncelikle bütünleşme modelleri teorik
olarak incelenmiş ve bir bütünleşme modeli olan Gümrük Birliği ayrıntılı olarak
anlatılmıştır. Gümrük Birliği'nin yol açtığı statik ve dinamik etkilerinin
incelenmesi sonrasında ise Türkiye'nin Avrupa Birliği bütünleşmesi konusundaki
tarihsel süreç ele alınarak Gümrük Birliği'nin getirmiş olduğu statik ve dinamik
etkilerin Türkiye ekonomisini ticaret yaratıcı ve ticaret saptırıcı olarak ne şekilde
etkilediği araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri, Ekonomik
Bütünleşme, Gümrük Birliği, Gümrük Birliği'nin Statik ve Dinamik Etkileri

Abstract:
In our world which is globalized and the borders have been removed more
and more every day, the removal of the obstacles in front of international trade,
the acceleration of some restrictions and increasing the size of the market have led
to economic integration movements. Some cooperation and trade agreements
between countries, these countries will be able to deliver products with
comparative advantage to international markets more easily and thus, international
integration and trade will be improved. The customs unions established within this
scope, low-cost, easy and faster foreign trade becomes possible. Between the
European Union and Turkey, signed in 1963 the Ankara Agreement, and based on
the Additional Protocol in 1970 and 6 March 1995, which entered into signed
01.01.1996 into force on 1/95 of the Association Council Decision (ACD)
Customs Union conducted through Turkey has become one of the most important
steps that allow it to approach its full membership with the European Union. The
most prominent part of the Customs Union between Turkey and the EU decision,
Turkey's EU country is a full member without entering the Customs Union. In the
thesis, firstly, a historical perspective on how it is conducted and Turkey Customs
Union seeks an answer to the question of how it affects the economy. In the other
parts of the thesis, first of all the integration models are examined theoretically
and the Customs Union, which is an integration model, is explained in detail.
Key Words: The European Union-Turkey Relations, Economic Integration,
Customs Union, Static and Dynamic Effects of Customs Union