Çeşitli gıda örneklerinde                                                             5-hidroksimetilfurfurual (5-HMF) ve prolinin ultrasonik destekli bulutlanma noktası ektraksiyonu ile zenginleştirilme sonrası spektrofotometrik (UV-VIS) belirlenme olanaklarının araştırılması
The investigation of spectrophotometric (UV-VIS) determination possibilities of 5-hydroxymethylfurfurual (5-HMF) and proline in various food samples after preconcentration with ultrasound assisted-cloud point extraction
Yazar: SEMAHAT DAĞDEVİREN BAŞ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÜRKAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, ultrasonik destekli bulutlanma nokta ekstraksiyonu (UA-CPE) ve spektrofotometre kullanılarak bal, şarap ve meyve suyunda prolin ve 5-HMF tayini için iki farklı yöntem geliştirilmiştir. Prolin için geliştirilen yöntemde, prolin, histamin, Cu(II) ve flüoreserin içeren pH' ı 5.5 olan bir kuarterner kompleks oluşturuldu. Numuneler, ekstraksiyondan ve ön deriştirmeden önce etanol-su karışımı ile 40 ° C' de 10 dakika boyunca bir ultrasonik banyo kullanılarak (40 kHz, 300 W) hazırlandı. Ekstraksiyon verimini etkileyen değişkenlerin optimizasyonundan sonra, 105 duyarlılık arttırma faktörü ile 15 ila 600 µg L-1 arasında iyi bir doğrusallık elde edildi. Seçme ve tayin sınırları sırasıyla 5.7 ve 19.0 µg L-1 idi. Geri kazanım yüzdesi ve yüzde standart sapmalar (% BSS), sırasıyla % 95.3 ile % 103.3 ve % 2.5 ile % 4.2 arasındadır. Yöntemin doğruluğu standart bir referans maddenin (SRM 2389a) analizi ile test edildi. 5-HMF için geliştirilen yöntemde ise 5-HMF, SDS ( Sodyum Dodesil Sulfat ) ve fenosafranin içeren pH 5.5 ortamında iyon çifti oluşumuna dayanan ekstrakte edilebilir hidrofobik imin türevi ürün elde edilmiştir. UA-CPE verimini etkileyen parametrelerin optimizasyonu sonrası, örnekler, sonikasyonlu ve sonikasyonsuz, 40-45° C'de 5 ve 15 dakika süre için HClO4-Carrez I, II çözeltilerinin karışımıyla ön işlem sonrası örneklerin 5-HMF içerikleri 532 nm'de spektrofotometre ile belirlenmiştir. UA-CPE sonrası, 60 (65) katlık duyarlık iyileştirme faktörü ile kalibrasyon eğrisinin SDS derişimine bağlı olarak 2-200 ve 2-100 µg L-1 arasında doğrusal olduğu gözlenmiştir. Düşük ve yüksek SDS hacimleri varlığında, seçme ve tayin sınırları sırasıyla 0.75/2.51 ve 0.53/1.76 µg L-1 idi. Üç derişim düzeyinde standart eklenmiş örnekler için (10.25 ve 75 µg L-1, n: 5) yüzde geri kazanım ve bağıl standart sapmalar, sırasıyla % 97.5-102.3/ %2.6-3.7 ve % 97.3-101.6/ % 2.5-3.8 arasında idi. Yöntemin doğruluğu, analiz sonuçlarının modifiye spektrofotometrik White yöntemi ile karşılaştırılması ile test edilmiştir. Yöntem, daha sonra seçili örneklerin analizine başarıyla uygulanmıştır.

Abstract:
In this study we devolopet two different methods for determination of rolme and 5-HMF in honey winc and fruit juice spectrophotometry. Initially for determination of proline, a quaternary complex was built, containing proline, histamine, Cu(II), and fluorescein at pH 5.5. Samples were pre-treated with ethanol-water mixture before extraction and preconcentration, by using an ultrasonic bath for 10 min at 40 oC (40 kHz, 300 W). After the optimization of variables affecting extraction efficiency, good linearity was obtained between 15 and 600 µg L-1 with sensitivity enhancement factor of 105. The limits of detection and quantification were 5.7 and 19.0 µg L-1, respectively. The recovery percentage and relative standard deviations (RSD %) were between 95.3 and 103.3%, and 2.5 and 4.2%, respectively. The accuracy of the method was verified by the analysis of a standard reference material (SRM 2389a). For determination of 5-HMF, an extractable hydrophobic imine adducts, based on ion-pair formation in pH 5.5 medium containing 5-HMF, SDS and phenosafranine, was obtained. After optimization of the parameters affecting the UA-CPE efficiency, 5-HMF contents of the samples were determined after pretreatment with mixture of HClO4-Carrez I, II solutions with and without sonication for 5 and 15 min at 40-45 °C by spectrophotometry at 532 nm. After UA-CPE, with the sensitivity improvement of 60 (65) folds, the calibration curves were linear between 2-200 and 2-100 µg L-1 depending on the SDS concentration. In the presence of low and high SDS volumes, the limits of detection and quantification (LODs and LOQs) were 0.75 / 2.51 to 0.53 / 1.76 µg L-1, respectively. For samples with spiking at three concentration levels (10, 25 and 75 µg L-1, n: 5), the percent recovery rates and relative standard deviations ware in the rangas of 97.5-102.3 / 2.6-3.7%, and 97.3-101.6 / 2.5-3.8%, respectively. The accuracy of the method was tested by comparing the analysis results with the modified spectrophotometric White method. Then, the method was successfully applied to the analysis of selected samples.