Hastanelerde yüksek performanslı çalışma sistemlerinin ameliyathane hemşirelerinin tıbbi hatalardaki tutumuna etkisi
The effect of high-performance working systems in hospitals on the attitude of operating theatre nurses in medical errors
Yazar: RECEP FENAR
Danışman: PROF. DR. EMİNE TÜRKMEN
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, hastanelerde oluşturulan yüksek performanslı çalışma sisteminin ameliyathane hemşirelerinin tıbbi hatalardaki tutumuna etkisini incelemek amacıyla kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda yapıldı. Çalışma, ameliyathane hemşirelerinin katılımıyla bir şehir hastanesi, bir devlet eğitim ve araştırma hastanesi ve altı özel hastanede çalışan ameliyathane hemşireleri ile Aralık 2023-Mart 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmanın evrenini, çalışmanın yürütüldüğü hastanelerin ameliyathanesinde çalışan toplam 266 hemşire oluşturdu. Çalışmada herhangi bir örnekleme yöntemi kullanılmadı, çalışmaya tüm hemşireler davet edildi. Çalışma, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 180 ameliyathane hemşiresi ile tamamlandı.  
Çalışmaya katılan ameliyathane hemşirelerinin %65,6'sı kadın, yaş ortalaması 30,53 (SS=7,01) ve çalıştıkları birimdeki deneyim süresi 3,54 (SS=2,85) yıl olarak belirlendi. Hemşirelerin %7,8'i kendisinin en az bir kez tıbbi hata yaptığını ve bu hataların %50'si için olay bildirimi yaptığını bildirdi. Hemşirelerin %35,6'sı diğer ekip üyelerinin hata yaptığına tanık olduğunu ve bunların %71,9'u için olay bildirimi yapıldığını iletti. Ameliyathane hemşirelerinin tıbbi hata tutum ölçeği ortalama puanı 3,72 (SS=0,419 ve yüksek performanslı çalışma sistemi toplam ölçek ortalama puanının 3,01 (SS=0,62) olduğu belirlendi. Yüksek performanslı çalışma sistemi ölçeği ortalama puanı ile tıbbi hata tutum ölçeği ortalama puanı arasındaki korelasyon katsayısı rp=0,05 ve p değeri 0,497 (p>0,05) saptandı. Yüksek performanslı çalışma sistemi "otonomi, işte kalma" alt boyutu ile tıbbi hata tutum ölçeği "tıbbi hataya yaklaşım" alt boyut puanları arasındaki korelasyon katsayısı rp=0,25 (p<0,001) saptandı. Ameliyathane hemşirelerinin demografik ve mesleki özelliklerine göre tıbbi hata tutum puanları arasında fark olup olmadığı incelendi. Tıbbi hata tutum ortalama puanı iş yükünün "çok yüksek," "yüksek" ve "dengede" olduğunu belirtenlerin sırasıyla 3,80 (SS=0,42), 3,63 (0,41) ve 3,77 (SS=0,40) olup iş yükünü "çok yüksek" bulanların "yüksek" bulanlara göre istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (KW=8,652; p=0,013). 
Sonuç olarak hemşirelerin değerlendirmelerine göre, yüksek performanslı çalışma sistemi açısından hastanelerde yetersizlikler olmakla birlikte hemşirelerin tıbbi hata tutumunun olumlu olduğu; yüksek performanslı çalışma sistemi ile ameliyathane hemşirelerinin tıbbi hatalardaki tutumu arasında zayıf ilişki olduğu görülmektedir.

Abstract:
FENAR, R. (2024). The Effect of High-Performance Working Systems in Hospitals on the Attitude of Operating Theatre Nurses in Medical Errors. Istinye University Institute of Graduate Education, Department of Surgical Nursing. Master Thesis. Istanbul.
This study was conducted in a cross-sectional, descriptive and correlational design to examine the effect of the high-performance work system established in hospitals on the attitudes of operating room nurses towards medical errors. The study was conducted between December 2023 and March 2024 with the participation of operating room nurses working in a city hospital, a state teaching/research hospital and six private hospitals. The study population consisted of a total of 266 nurses working in the operating rooms of the hospitals where the study was conducted. No sampling method was used in the study and all nurses were invited to participate. The study was completed with 180 operating room nurses who volunteered to participate in the study.
Among the operating room nurses who participated in the study, 65.6% were female, the mean age was 30.53 years (SD=7.01), and the mean duration of experience in the unit was 3.54 years (SD=2.85). 7.8% of the nurses reported that they made at least one medical error and reported an incident for 50% of these errors. 35.6% of the nurses reported that they witnessed other team members making mistakes and reported incidents for 71.9% of these mistakes. The mean score of the medical error attitude scale was 3.72 (SD=0.419) and high-performance work system scale was 3.01 (SD=0.62). The correlation coefficient between the mean score of the high-performance work system scale and the mean score of the medical error attitude scale was rp=0.05 and the p value was 0.497 (p>0.05). The correlation coefficient between the "autonomy, staying at work" sub-dimension of the high-performance work system and the "approach to medical error" sub-dimension scores of the medical error attitude scale was rp=0.25 (p<0.001) was found between them. It was examined whether there was a difference between the medical error attitude scores of operating room nurses according to their demographics and professional characteristics. The mean score of medical error attitude was 3.80 (SD=0.42), 3.63 (0.41) and 3.77 (SD=0.40) for those who stated that the workload was "very high," "high" and "in balance" respectively, and those who found the workload "very high" were statistically higher than those who found it "high" (KW=8,652; p=0.013).
In conclusion, according to the evaluations of the nurses, although there are inadequacies in hospitals in terms of high-performance working system, it is seen that the attitude of nurses towards medical errors is positive; there is a weak relationship between high performance working system and the attitude of operating room nurses towards medical errors.