Farklı yazılım sistemleri kullanarak bir yolcu uçağı panelinin üretimi için otomatik perçin tezgâhı NC kodlarının oluşturulması ve karşılaştırılması
Automatic riveting machine NC code generation and comparison by using different software systems for production of passenger plane shell
Yazar: OSMAN EMRE ÇELEK
Danışman: PROF. DR. BORA YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada; üç farklı otomatik perçin tezgâhında farklı yazılım sistemleri kullanılarak bir yolcu uçağı panelinin üretimi için yaklaşık 11.000 satırlık 6 adet NC program hazırlanmıştır. Her üç tezgâha ait yazılım sistemleri kodlama, çıktı ve simülasyon açısından tamamen farklı olmasına rağmen aynı amaca hizmet etmektedir. Sıfır hata ile üretim için simülasyonlar yapılmıştır.  Gerekli bilgilerin elde edilmesi için öncelikle üç boyutlu modelleme ve tersine mühendislik çalışmaları yapılmış, 3500 adet perçin ve koordinat verileriyle ilgili tezgâhlar için perçin veri dosyaları oluşturulmuştur. Elde edilen perçin verileri perçin tipleri, çapları, boyları, proses sırası gibi bilgilere göre renk kodları verilip sınıflandırılmıştır. Modellerin üç boyutlu geometrik bilgilerini taşıyan stereo litografi dosyaları hazırlanmıştır. Daha sonra, birinci ve ikinci aşama olmak üzere yeni bir NC programlama metodu geliştirilmiştir. Üç farklı yazılım sistemini avantaj ve dezavantajlar yönünden programlar kod bazında karşılaştırılmıştır. Hazırlanan NC programlarla bu panellerin üretimi ilk defa otomatik perçin tezgâhlarında başarıyla gerçekleştirilmiştir.
Son olarak, her üç tezgâhın performanslarının karşılaştırılması için 8 mm kalınlığında test plakaları hazırlanmıştır.  DAN8-6, KE5 ve KE6 tipi perçin delikleri için delik çapı, dairesellik, diklik ve konsantriklik değerleri, KE5 ve KE6 perçin tipleri içinse düğme yüksekliği ve havşa derinliği değerleri ölçülmüştür. İlgili kalite dökümanlarıyla ölçülen değerler karşılaştırılmış ve kontrol edilmiştir.

Abstract:
In this study, number of six NC program (11.000 line) were created for production of passenger plane shell by using three different ARM's different software systems. Although the objective is same, each software system is totally different such as coding, post-processing and simulation. Simulations were completed for accurate production. Firstly, 3D modeling and reverse engineering studies were carried out to obtain necessary information. After that rivet data files were created related to coordinate data for number of 3500 rivets. Rivet information were classified with respect to rivet type, diameter, length, process sequences by using determined color codes. Stereo lithography files which contain 3D model information of the shells were prepared. Secondly, NC programming method was developed as first and second stages. Advantages and disadvantages of three different programming software systems were compared. Production of passenger plane shells were accomplished by using NC programs with three different ARM for the first time.
Finally, test plates which have 8 mm thickness were manufactured to determine performance of ARM. Ten holes were drilled to measure the hole diameter, roundness, perpendicularity and concentricity for KE5, KE6 and DAN8-6 rivet types. Also ten rivets were fastened to measure button height and flushness. Measured values were compared to each other and checked according to relevant quality specification.