Ahmedî'nin İskender-nâme'sinde İskender'e sunulan öğütlerin değerler eğitimi açısından incelenmesi
Analysis of the advice suggested to Iskender in Ahmedi's Iskender-name in terms of values education
Yazar: DİLEK UYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÇELEBİOĞLU
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 14. yüzyıl = 14. century ; Ahmedi = Ahmedi ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Nasihat = Advice ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İskendername = İskendername

Özet:
KlasikTürkedebiyatınınkurucuvemütefekkirşairlerindenolanAhmedî,XIV.asırTürk edebiyatının önde gelen Osmanlı şairlerindendir. Türk edebiyatında kaleme alınan ilkmanzum İskender-nâme Ahmedî'ye aittir. İskender-nâme, birçok konu etrafında şekillensede değerler manzumesi sayılabilecek bir donanıma sahiptir. Bu çalışmada, birçok özelliğinyanı sıra bir siyâsetnâme ve nasihatnâme örneği olan "İskender-nâme" değerler eğitimiaçısındanincelenmişveinsanı bir üst merhaleyetaşımasıhedeflenmiştir.Bu  tezde,Ahmedî'nin İskender-nâme adlı eserindeki insânî değerlerin İskenderüzerindenincelenmesiyapılmıştır.Çalışmanıntutarlıbirzemineoturmasıvedeanlaşılırlığının artması için öncelikle değer kavramı üzerinde durulmuştur. Bu çalışma ileamaç, "İskender-nâme" adlı  eseri,  yöneticilik  değerleri  kapsamında  inceleyerek  "insan"imgesiiçin gerekli olanvasıfları ön plana çıkarmak olmuştur.Çalışmaya " giriş, gereği, amaç, önem, sınırlılık, metot, veri toplama gibi teziniçeriğine hâkimiyet sağlanmasını amaçlayan bir "girizgâh" ile başlanmıştır. Çalışma altıbölümden meydana gelmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde ahlâkî değer kavramınailişkin inceleme yapılmıştır. İkinci bölümde, Ahmedî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserlerihakkında bilgi verilmiş; üçüncü bölümde, İskender'in hayatı, kişiliği ve hakkında yazılmışolaneserlerincelenmiştir.ÇalışmanınanakonusuolandördüncüvebeşincibölümdeAhmedî'nin"İskender-nâme"adlıeserininkısacaözetiverilmişakabindeİskender'esunulan"şükür, sabır, güler yüz ve yumuşak huyluluk, cömertlik, ilim, kibir..." gibi değerler tespitedilmiş ve yorumlanmıştır. Altıncı bölümde ise, eserde tespit edilen değerlerin tanımına yerverilmiştir

Abstract:
Ahmedî, one of the founding and reflective poets of classical Turkish literature, isone of the leading Ottoman poets of XIV century Turkish literature. The first verse writtenin  Turkish  literature  belongs  to İskender-nâme Ahmedî. Iskender-name,  although  shapedaroundmanysubjects,hasequipmentthatcanbeconsideredasasetofvalues.Inthisstudy,"Iskender-nâme", which is an example of policy and advice, as well as many features, wasexaminedinterms ofvalues educationand itwasaimedto carrypeopletoahigherlevel.In this thesis, the human values in Ahmedî's work called İskender-nâme have beenexaminedthroughİskender.Inorderforthestudytositonaconsistentbasisandincreaseitscomprehensibility, the concept of value is primarily emphasized. The aim of this study wasto examine the work named "Iskender-nâme" within the scope of managerial values and tohighlightthe qualities necessaryforthe imageof"human".Thestudystartedwithan"introduction"aimingtodominatethecontentofthethesissuch  as  "introduction, necessity,  purpose,  importance,  limitation,  method,  data  collection.The study consists of six parts. In the first part of the study, the concept of moral value wasexamined.Inthesecondpart,Ahmadi'Inthethirdchapter,informationaboutthelife,literarypersonality and works of Alexander is given, and in the third chapter, the life, personalityand works written about Alexander are examined.In the fourth and fifth chapters, which arethe  main  subjects  of  the  study,  a  brief  summary  of  Ahmedi's "Iskender-nâme" is  given.Valuessuchas"thankfulness,patience,smilingfaceandgentleness,generosity,knowledge,arrogance..."presented to.