Beytepe Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yerleşkesi'nin (Ankara-Çankaya) florası
Flora of Beytepe Gendarmerie and Coast Guard Academy Campus (Ankara-Çankaya)
Yazar: DİLA ÇANA
Danışman: DOÇ. DR. ASLI KOCA
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Bitki taksonomisi = Plant taxonomy

Özet:
Ankara ili ve çevresinde, daha önce bitki çeşitliliği ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, Beytepe Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yerleşkesi ve çevresinde (Çankaya-Ankara) bugüne kadar herhangi bir floristik araştırmaya rastlanmamıştır. Çalışma alanı, biyoçeşitlilik bakımından oldukça zengin İran-Turan fitocoğrafik bölgesi içerisinde yer almakta olup, çevresine göre doğal hayatın antropojenik etkilerden iyi seviyede korunduğu ender bir bölgedir. Bu çalışmada, yerleşke ve çevresinin bitki çeşitliliğinin kapsamlı olarak araştırılması amacıyla, alana 13 adet arazi çalışması gerçekleştirilmiş ve toplam 661 bitki örneği toplanmıştır. Bitki örnekleri herbaryum materyali haline getirilmiş, başta Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü Herbaryumu (HUB) olmak üzere çeşitli herbaryumlara kazandırılmıştır. Bitki örneklerinin bilimsel isimleri teşhis edilmiş, toplam 50 familya, 177 cins, 294 tür ve 300 taksona ait oldukları bulunmuştur. Endemik tür sayısı ise 25 olup, çalışma alanındaki tüm türlere oranı %8.50'dir. Bu endemik türlerden iki tanesinin (Glaucium grandiflorum var. torquatum ve Verbascum leptocladum) tehlike kategorisi EN (tehlike altında)'dir ve bunların korunması gerekmektedir. Asteraceae familyası 48 tür ve alandaki türlere oranının %16.2 olması ile, tüm kuzey yarımkürede de görüldüğü gibi tespit edilen en zengin familyadır. İran-Turan bitki coğrafyası bölgesinde yayılış gösteren en zengin cins olan Astragalus cinsi, 9 tür ile çalışma alanında da en zengin cins olarak tespit edilmiştir. İran-Turan fitocoğrafik bölgesine ait 52 tür teşhis edilirken, bunu 21 tür ile Akdeniz ve 9 tür ile Avrupa-Sibirya fitocoğrafik bölgeleri takip etmektedir. Ayrıca, tüm taksonların teşhis anahtarları yapılmıştır. Endemik taksonların, ileriki çalışmalarda kullanılmak üzere, genomik DNA'ları ekstre edilmiştir. Bunların arasında şimdiye kadar moleküler sistematik yöntemlerle hiç çalışılmamış olanlarının ribozomal "internal transcribed spacer" bölgelerinin DNA dizileri elde edilmiştir.

Abstract:
Even though many studies have been conducted on plant diversity in Ankara province and its surroundings, no floristic research has been encountered to date in Beytepe Gendarmerie and Coast Guard Academy Campus (Ankara-Çankaya) and its surroundings. The study area is located within the Irano-Turanian phytogeographic region, which is quite rich in terms of biodiversity, and is a rare region where natural life is well protected from anthropogenic effects compared to its surroundings. In this study, 13 field studies were carried out in the area in order to comprehensively investigate the plant diversity of the campus and its surroundings, and a total of 661 plant samples were collected. The plant samples were converted into herbarium material and were added to various herbarium, primarily the Hacettepe University Biology Department Herbarium (HUB). The scientific names of the plant samples were identified, and it was found that they belonged to a total of 50 families, 177 genera, 294 species and 300 taxa. The number of endemic species is 25, and its ratio to all species in the study area is 8.50%. Two of these endemic species (Glaucium grandiflorum var. torquatum and Verbascum leptocladum) are in the EN (endangered) category and need to be protected. The Asteraceae family is the richest family identified with 48 species and a 16.2% species ratio in the area, as seen in the entire northern hemisphere. The Astragalus genus, which is the richest genus distributed in the Irano-Turanian phytogeographic region, was also identified as the richest genus in the study area with 9 species. In the field, 52 species belonging to the Irano-Turanian phytogeographic region were identified, followed by 21 species belonging to the Mediterranean phytogeographic region and 9 species belonging to the European-Siberian phytogeographic region. In addition, identification keys for all taxa were prepared. Genomic DNAs of endemic taxa were extracted to be used in future studies. Among these, DNA sequences of ribosomal "internal transcribed spacer" regions of those that have never been studied with molecular systematic methods were obtained.