Eğitilebilir zihinsel kısıtlılığı olan çocukların sosyal beceri gelişimlerine uyarlanmış eğitsel oyun uygulamalarının etkisi
The effect of adapted game on social skills development of educable children with intellectual disability
Yazar: BÜŞRA SÜNGÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇAMLIYER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Eğitici oyunlar = Education plays ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; Olumlu sosyal davranış = Prosocial behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Uyarlanabilir öğrenme sistemleri = Adapvite learning systems ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Amaç:Araştırmanın amacı, eğitilebilir zihinsel kısıtlılığı olan çocukların (EZKÇ) sosyal becerilerinin geliştirilmesinde "Uyarlanmış Eğitsel Oyun" uygulamalarının etkisini araştırmak olarak belirlenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada, gruplar arası deneysel desenlerden olan öntest-sontest kontrol gruplu deneysel yöntem kulanılmıştır. "Uyarlanmış Eğitsel Oyun" programının uygulanılabilirliğini test etmek için 2016-2017 bahar yarıyılında 10 hafta boyunca 17 EZKÇ ile pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2017-2018 bahar yarıyılında Isparta Özel Eğitim Ortaokulunda öğrenim gören ve uygulama grubunu oluşturan 11 EZKÇ ve Isparta Mavi Kent Ortaokulu özel eğitim sınıfında öğrenim gören ve kontrol grubunu oluşturan 10 EZKÇ ile yürütülmüştür. EZKÇ'ların sosyal beceri düzeylerini belirlemede ailelerine, öğretmenlerine ve gözlemcilere uygulanan, Akçamete ve Avcıoğlu (2005) tarafından geliştirilen "Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (SBDÖ)" kullanılmıştır. Uygulama grubu 10 hafta boyunca bir ders süresi 45 dk olacak şekilde haftada 2 gün "Uyarlanmış Eğitsel Oyun" programına katılmıştır. Kontrol grubu ise mevcut eğitimine devam etmişlerdir. Verilerin analizi Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın uygulama grubunda, kontrol grubuna göre SBDÖ'nin alt boyutlarının ve her bir maddesinin öntest ve sontestleri arasında daha fazla anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca hem uygulama hem de kontrol grubunda ailenin diğer değerlendiriciler ile arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olmadığı görülmüştür. Fakat uygulama grubunda, okul ortamında değerlendirenler arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Bu bulgular ışığında, "Uyarlanmış Eğitsel Oyun" programının, EZKÇ'ların hedeflenen sosyal becerilerin kazandırılmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Objective:The purpose of this study was determined to research impact of  "Adapted Game" on social skills developement of children with educable intellectual disability (CEID).
Materials and Methods: In this study  pre-test and post-test experimental method with control group was used which is one of intergroup experimental pattern. In order to examine availability of  "Adapted Game", a pilot study conducted with 17 CEID for 10 weeks in spring semester of  2016-2017. The study was conducted in spring semester of 2017-2018 with experimental group consists of 11 CEID at Isparta Özel Eğitim Secondary School and the control group consists of 10 CEID at Isparta Mavi Kent Secondary School's special education class. "Social Skills Assessment Scale (SSAS)" developed by Akçamete and Avcioğlu (2005) was applied to families, teachers and observers which is used to determine social skills level of CEID. Experimental group participate "Adapted Game" program 2 days a week with a lesson duration 45 minutes for 10 weeks. Conversely, control group continued their current education. Analysis of data was evaluated by Wilcoxon Signed Ranked Test and Spearman's Rank Order Correlation Test.
Findings: In the experimental group, it was determined that there were more meaningful differences between sub-dimensions of SSAS and pre-test and post-test of each items compared to the control group (p<0.05). In addition, meaningful relationship was not observed between families and other evaluators for both the experimental and control group. However, it was observed that there was a meaningful relationship between those who evaluated the experimental group in the school environment in some sub-dimensions and articles of SSAS.
Results: In light of these findings, it was concluded that "Adapted Game" program was effective in gaining targeted social skills to CEID.