İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ile liderlik tarzları arasındaki ilişki
The relationship between the primary school principles creativity and leadership styles
Yazar: YASEMİN ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. MÜNEVVER ÖLÇÜM ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yaratıcılık = Creativity ; Yöneticiler = Managers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
"İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ile liderlik tarzları arasındaki ilişki" konulu bu araştırmada aşağıdaki soruların cevapları aranmıştır: 1. İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ve liderlik tarzları nedir? 2. İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ve liderlik tarzları kişisel özelliklerine göre farklılaşmakta mıdır? 2. İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ve liderlik tarzları arasında ilişki var mıdır? Tarama modeline uygun olarak düzenlenen araştırmanın evrenini İstanbul ilinde yer alan resmi ve özel ilköğretim okullarının müdür ve müdür yardımcıları oluşturmuştur. Örneklem ise; evrenden alman 1 84 resmi ilköğretim okulunda görev yapan 270 müdür ve müdür yardımcısı ile 43 özel ilköğretim okulunda görev yapan 59 müdür ve müdür yardımcısı olmak üzere toplam 329 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması için üç veri toplama aracı fonu kullanılmıştır: 1. Kişisel Bilgiler Formu 2. Ne Kadar Yaratıcısınız Testi 3. Liderlik Yönelim Envanteri Araştırmada amaçlara uygun olarak aşağıdaki istatistiksel analizler yapılmıştır: iv1. İlköğretim okulunda görev yapan yöneticilerin yaratıcılık düzeyleri ve liderlik tarzlarını belirlemek amacıyla aritmetik ortalama ve standart sapma hesaplamaları 2. İlköğretim okulunda görev yapan yöneticilerin yaratıcılık düzeyleri ile liderlik tarzlarının, kişisel özelliklere göre farklılaşma durumunu belirlemek amacıyla t-testi ve Varyans Analizi hesaplamaları 3. İlköğretim okulunda görev yapan yöneticilerin yaratıcılık düzeyleri ile liderlik tarzları arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson Çarpım Momentler Katsayısı hesaplamaları Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır: İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ortalaması orta değerin üstündedir ve yaratıcılık düzey kri cinsiyetlerine, medeni durum ve yöneticilik deneyimine göre farklılaşmamaktadır. İlköğretim okulu yöneticilerinin yaratıcılık düzeylerinin, yaşları arttıkça arttığı ve 40 yaş üzerindeki yöneticilerin yaratıcılık düzeylerinin en yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen okulu mezunlarının ve mesleki kıdemi yüksek olanların yaratıcılık puanları daha yüksek çıkmıştır. Resmi İlköğretim okullarında görev yapan yöneticilerinin yaratıcılık düzeyleri ortalamaları, özel ilköğretim okullarında görev yapan yöneticilerin ortalamalarından daha yüksek bulunmuştur. Araştırmaya katılan ilköğretim okulu yöneticilerinin liderlik tarzı puanları, yöneticilerin daha çok göreve yönelik liderlik tarzını benimsemiş olduklarını göstermiştir. Ayrıca göreve yönelik liderlik tarzının, cinsiyet, yaş, medeni durum, mezun olunan kurum, yöneticilik deneyimi ve çalışılan (resmi- özel) kuruma göre farklılaşmadığı, ancak mesleki kıdeme göre farklılaştığı görülmüştür.Yöneticilerin liderlik tarzları ile cinsiyet arasındaki ilişkiye bakıldığında, ilköğretim okulunda görev yapan yöneticilerin ilişkiye yönelik liderlik tarzlarının cinsiyetlerine göre.farklılaştığı, ilişkiye yönelik liderlik tarzları açısından erkekler kadınlardan daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Çalışılan okulun türü (resmi ya da özel) ile liderlik tarzlarının değişmediği ortaya çıkmıştır. Bu veriler, yöneticilerin yaratıcılık düzeyleri ile liderlik tarzları arasında belirgin bir ilişkinin olmadığı, ayrıca yöneticilerin yaratıcılık düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve genel olarak yöneticilerin göreve yönelik liderlik tarzını daha fazla gösterdikleri ortaya koymuştur. vı

Abstract:
This research, which is titled as "The relationship between the primary school principles' creativity levels and leadership styles", aims to answer to the following questions:. What are the primary school principles' creativity levels and leadership styles?. Do the primary school principles' creativity levels and leadership styles differ according to their personal characteristics?. Is there any significant relationship between the primary school principles' creativity levels and leadership styles? The universe of this research is principles and vice principles of public and private primary schools in Istanbul. Sample group consisted of 270 principles and vice principles from 184 public primary schools, 59 principles and vice principles from private primary schools which totals up to 329 educational administrators. In this research, 3 types of data collection forms were used.. Personal Information Form. "How creative are you?" Test. Leadership Inventory According to the objectives of the research, following statistical analyses were generated:. In order to determine the primary school principles' creativity levels and leadership styles, arithmetical means and standard deviation calculations were used. VII. In order to determine the differentiation position of the primary school principles' creativity levels and leadership styles according to their personal characteristics T-Test and Variance Analysis calculations were made. In order to determine the relationship between the primary school principles' creativity levels and leadership styles Pearson Correlations Coefficient calculations were made. The findings of the research are as follow: The primary school principles' creativity level mean is over the standard value and this level differs according to their gender, marital status and administrative experience. The creativity level of primary school principles increases parallel to the increase of their ages and the maximum level is achieved after 40. The findings also show us that the creativity levels of teacher training school (Öğretmen Okulu) graduates and principles who have longer work experience are much higher the others. The public primary school principles' level means are higher than the private primary school principles' creativity level means. The leadership style scores of primary school principles imply that the principles accept task-oriented leadership style. The task- oriented leadership style does not differ according to gender, age, marital status, school graduated, administrative experience and the school type worked in (public - private), however it differs according to the length of work experience. When we examine the relationship between the leadership style and gender, the relationship-oriented styles of primary school principles differed according to gender; males have scored higher than females. VlllThe leadership style did not change according to the type of the school in which, the principle works (public-private). This research shows that there is no significant relationship between the primary school principles' creativity levels and leadership styles. The analysis of data has shown that creativity levels of principles are average and most of the principles have task-oriented leadership style. IX