Gediz havzasının kuraklık analizi
Drought analysis of Gediz basin
Yazar: MUHAMMET SAFA ALKOYUN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN YILDIRIM DALKILIÇ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kuraklık su kaynaklarının belirli bir dönem için azalmasıdır. Sanayileşme, hızlı nüfus artışı ve son yıllardaki iklim değişikliğinin de etkisiyle en masraflı doğal afetlerden biri haline gelmiştir. Kuraklığın genel olarak 4 türü vardır; meteorolojik, tarımsal, hidrolojik ve sosyoekonomik kuraklık. Kuraklık tarımı, yağışı, yeraltı sularının, göllerin ve nehirlerin su seviyelerini, toprak nemini, taşkın/sel ile kuraklık sıklığı ile şiddetini ve hidroenerji üretimini kötü şekilde etkiler. Bu sebeple kuraklık konusunda yapılan araştırmalar son yıllarda artmış, kuraklıktan etkilenen bölgeler belirlenmeye çalışılmıştır. Gediz Havzası'nda son  45 yılın yağış, sıcaklık ve göreceli nemlilik verilerini kullanarak çeşitli kuraklık indisleriyle havzanın kurak ve nemli dönemlerini belirlemeyi ve yağış ile sıcaklık değerlerinin çeşitli istatistiksel yöntemler ile eğilim özelliklerini belirlemeye amaçlayan bu çalışmada;
birinci bölümde kuraklık hakkında genel bir bilgi  ve literatür özeti verilmiş, ikinci bölümde kuraklık analizinde kullanılan indisler ve istatistik yöntemler tanıtılmış, üçüncü bölümde çalışma alanı ve çalışmada kullanılan veriler tanıtılmış, dördüncü bölümde araştırma bulguları ortaya konmuş, beşinci ve son bölümde ise elde edilen sonuçlar irdelenmiştir. Sonuçta çeşitli indislere ve ölçeklere gore havzanın kurak ve nemli dönemleri belirlenmiş, sıcaklık ve yağış verilerinin eğilimleri belirlenmiştir. Çalışmanın Gediz Havzası'nın çeşitli kuraklık indisleriyle incelenmesi ve yağış ile sıcaklık eğilimlerinin belirlenmesi açısından literatüre katkı yapacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Drought is the decrease in water resources for a certain period and it has become one of the most costly natural disasters with the effect of industrialization, rapid population growth and climate change in recent years. There are 4 types of drought in general; meteorological, agricultural, hydrological and socioeconomic drought. Drought adversely affects agriculture, precipitation, water levels of groundwater, lakes and rivers, hydropower production, soil moisture, flood and drought severity and frequency. For this reason, research on drought has increased in recent years, and regions affected by drought have been tried to be determined. In this study, which aims to determine the dry and humid periods of the basin with various drought indices and to determine the trend characteristics of precipitation and temperature values with various statistical methods by using the precipitation, temperature and relative humidity data of the last 45 years in the Gediz Basin;
In the first part, a general information and literature summary about drought is given, in the second part the indices and statistical methods used in drought analysis are introduced, the study area and the data used in the study are introduced in the third part, the research findings are presented in the fourth part, and in the fifth and the last part, the obtained results are examined. İn conclusion, the dry and humid periods of the basin were determined according to various indices and scales, and the trends of temperature and precipitation data were determined. It is thought that the study will contribute to the literature in terms of examining the Gediz Basin with various drought indices and determining the precipitation and temperature trends.