Bosna-Hersek ve Kosova'da yaşanan Sırp gerilimine karşı NATO müdahalelerinin uluslararası hukuka uygunluğu
Compliance with international law of NATO interventions against the Serb tension in Bosnia-Herzegovina and Kosovo
Yazar: HİLAL MIRAGHAZADE
Danışman: PROF. DR. OYA DAĞLAR MACAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Etnik açıdan birbirinden farklı ulusların bir arada yaşadığı Balkan coğrafyasında 
Tito'nun ölümü ile parçalanma sürecine giren Yugoslavya Sosyalist Federal 
Cumhuriyeti'nde, kopmaların başlamasıyla iç savaş bölgeye hâkim olmuştur. 
Hırvatistan ve Slovenya'nın ardından bağımsızlıklarını ilan eden Bosna Hersek ve 
Kosova'nın bağımsızlık süreci, Sırpların bu talep karşısında izlediği saldırgan ve 
şiddet yanlısı politikalar nihayetinde NATO'nun Yugoslavya'ya müdahale etmesi gibi 
sonuçlar doğurmuştur. 
Bosna Hersek ve Kosova'da askeri kayıpların yanına sivil kayıplar da yaşanmış; 
Müslüman Arnavutlar ile Müslüman Boşnaklar üzerinde uygulanan katliam, soykırım 
ve göçe zorlanma gibi insan haklarının ihlal edildiği durumlar soğuk savaş sonrasında 
tehdit unsurunun ortadan kalkmasıyla kendine yeni bir alan arayışına giren NATO'nun 
olaya müdahil olmasında etkili olmuştur. Bu bağlamda gerçekleştirdiği müdahale 
sadece insani açıdan değil, siyasi ve uluslararası hukuk açısından da tartışmalara yol 
açmıştır. 
Bu çalışmada, Yugoslavya devletinde yaşanan ayrışmaların bir getirisi olarak insani 
müdahale kavramı incelenerek Kosova ve Bosna Hersek'in bağımsızlık süreçleri 
üzerinden NATO'nun gerçekleştirdiği müdahalenin uluslararası hukuki boyutu ele 
alınmıştır. Yapılan müdahalenin askeri ve insani boyutlarına değinilerek operasyonun 
meşruiyet süreci insan hakları ve uluslararası hukuk çerçevesinde saptanmaya 
çalışılmıştır.

Abstract:
In the Balkan geography, where ethnically different nations lived together, in the 
Socialist Federal Republic of Yugoslavia, which entered the process of disintegration 
with the death of Tito, civil war dominated the region with the beginning of the 
ruptures. The independence process of Bosnia and Herzegovina and Kosovo, which 
declared their independence after Croatia and Slovenia, and the aggressive and proviolent policies followed by the Serbs in the face of this demand, eventually resulted in NATO's intervention in Yugoslavia.
In Bosnia and Herzegovina and Kosovo, there were civilian losses as well as military 
losses; The violations of human rights, such as the massacre, genocide and forced 
migration on Muslim Albanians and Muslim Bosniaks, were effective in the 
involvement of NATO, which sought a new area for itself after the disappearance of 
the threat element after the cold war. In this context, his intervention led to debates not 
only in humanitarian terms, but also in terms of political and international law.
In this study, the concept of humanitarian intervention as a result of the disintegration 
in the state of Yugoslavia is examined and the international legal dimension of the 
intervention carried out by NATO over the independence processes of Kosovo and 
Bosnia and Herzegovina is discussed. By touching on the military and humanitarian 
dimensions of the intervention, the legitimacy process of the operation was tried to be 
determined within the framework of human rights and international law.