Kurumsal kaynak planlaması yazılımlarının seçim sürecinde çok kriterli karar verme teknikleri uygulama
Enterprise resource planing software selection process with multi criteria decision making application
Yazar: BESTE YAĞMUR ADALI ÖZGENALP
Danışman: PROF. DR. BİROL ELEVLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Akıllı Mühendislik Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde, hızla gelişen teknoloji, artan rekabet koşulları ve ekonomik şartlar ile birlikte şirketler varlıklarını sürdürebilmek için maliyetlerini düşürmeye, verimliliklerini arttırmaya, yeni üretim stratejileri oluşturmaya, ürün ve hizmet çeşitlerini geliştirerek pazar paylarını artırmaya ve ağır rekabet şartlarını iyileştirmeye çalışmaktadırlar. Üretim stratejisinin önemli gerekliliklerinden biri, bilgi kullanımını optimize etme becerisidir. Bugün, bilgi kullanımını optimize etmek için, Kurumsal Kaynak Planlaması, kısaca ERP, işletmelerin piyasadaki pazar payını arttırmaya yönelik çalışmalarını yönlendirebilmek adına geliştirilen ve yaygın şeklide kullanılan verimliliği arttıran bir bilgi sistemi olarak değerlendirilirken, diğer taraftan tüm iş akışlarının birleşik olduğu ve koordinasyonu sağladığı bir yazılım olarak da tanımlanabilmektedir. 
ERP sistemi yazılımlarının çok çeşitli ve ihtiyaçlara göre değişken olması, çok kriterli karar verme problemi halini almıştır. Bu çalışma, ERP farkındalığının ardından tekrar artan ihtiyaçlara olan farklı sektörlerdeki yaklaşımlar ile karar verme hakkındaki süreçleri konu alır. Bu süreçte ihtiyaçlara göre kriterler ve alternatifleri belirlenmiştir. Literatürde yer alan kriterler incelenmiş olup, dört ana kriter altında toplanmıştır. Bu ana kriterlere ait alt kriterler, anket formunda hazırlanmış olup, alternatif yazılımları kullanan kullanıcılara yönlendirilerek değerlendirilmesi sağlanmıştır. Anket değerlendirme verileri kullanılarak Çok kriterli karar verme yöntemi olan AHP yöntemi ile kriter ağırlıkları hesaplanmıştır. Bir diğer Çok kriterli karar verme yöntemi olan PROMETHEE tekniği ile tercih fonksiyonları tanımlanarak alternatiflerin kısmı ve tam öncelikli sıralaması belirlenmiştir. Bununla birlikte COPRAS yöntemi ile de faydalı ve faydasız kriterler bazında alternatiflerin sıralaması belirlenmiştir. Bir diğer yöntem olan MOORA yöntemi ile de dört farklı yaklaşım göz önüne alınarak alternatiflerin sıralaması belirlenmiştir. Sonuç olarak BORDA Sayım tekniği ile belirlenen sıralamalar ve skorları kullanılarak nihai sıralama elde edilmiştir. Yapılan uygulama İnşaat, Metal ve Plastik sektörü için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Böylece sektörel farklılığın değerlendirme sonucuna etki ettiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Nowadays, companies are working on decreasing costs, increasing efficiency, creating new production strategies, increasing marketing areas and recovering difficult competition conditions with rapidly growing technology, economics conditions and increasing competition conditions. One of the important needs of production strategies is that skill to optimizing of using data. In today, ERP (Enterprise Resource Planning) is evaluated to ways for optimizing for using data. One of these ways is that ERP is increasing efficiency and using widely as an information system. Other one of these ways is that ERP is providing integration to work flows and strategies of companies as a software system.
There are lots of types of ERP's software. This software is changeable according to needs of companies. This situation is complicating to choose an ERP program. This study will explain that the truest choosing of ERP application in a different sectors and different process of business life. Criteria and alternatives are evaluated according to needs. Criteria were researched in literature then these criteria were separated four main ways. These main criteria and sub-criteria were prepared in survey form. Then, this survey was directed to alternative software users. Weightings of criteria were calculated with AHP as a multi criteria decision-making method.  Another multi criteria decision-making method, the PROMETHEE technique, is defined as the preferred function in the order of partial and full priority of the alternatives. Together with the COPRAS method, the alternatives are listed on the basis of benefit and useless criteria. The MOORA method, which is another multi criteria decision-making method, also lists the alternatives that have four different perspectives from them. As a result, with the rankings specified by the BORDA counting technique was achieved in the ranking there. The structured application was evaluated separately for the construction, metal and plastic industries. It was observed that the assessment of the market difference is impressive.