Mesleki eğitim ve öğretim sisteminin güçlendirilmesi projesi(MEGEP) pilot meslek lisesi yöneticilerinin öğretim liderliği davranışları
The instructional leadership behaviors of the pilot vocational high school managers of the project ?strengthening vocational education and training system in Turkey?.
Yazar: ÖZLEM KAYA
Danışman: PROF. DR. ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğretimsel liderlik = Instructional leadership

Özet:
Tezin amacı, Milli Eğitim Bakanlığı Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığınca koordine edilerek tamamlanmış Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP) pilot liselerinde görev almakta olan okul yöneticilerinin öğretim liderliği davranışlarını sergileme düzeylerini belirlemektir.Bu çerçevede tezde öncelikle genel olarak liderlik yaklaşımları ele alınmış, liderlik kuramlarına, öğretim liderliği üzerine yapılmış olan çalışmalara ve görüşlere yer verilmiştir. Çalışmada yer almış olan öğretim liderliği davranışları, MEB yönetmelik ve görevlendirme içerikleri ve var olan uygulamalar açısından değerlendirilmiştir.Araştırmada okul yöneticilerinin öğretim liderliği sergileme düzeylerinin değerlendirmesine ilişkin verilerin toplanmasında Prof. Dr. Mehmet Şişman tarafından geliştirilen ?Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları Anketi? kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma evreni Mili Eğitim Bakanlığı Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığı tarafından 2002-2007 yılları arasında yürütülmüş olan Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında bulunan 65 pilot Meslek Lisesinde görev yapan 65 müdür ve 65 müdür yardımcısı, toplam 130 yönetici ve proje kapsamında görevlendirilen 130 değişim önderi öğretmenidir.Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Ayrıca Kolmogorov- Smirnov testi ile bütün boyutların her bir gruba ilişkin verilerinin normal dağılıma uygunluğu test edilmiştir. Normal dağılıma uygun olduğu anlaşılmıştır.Bir diğer bakılması gereken koşul bütün boyutların her bir gruba ilişkin verilerinin varyanslarının homojen çıkma koşuludur. Bunun içinde Levene testi kullanılmış ve varyanslarınında homojen olduğu görülmüştür. Bu koşullar sağlandığından dolayı t testi uygulaması yapılmıştır.Tez araştırmasının ana bulgularında genel olarak bakıldığında MEGEP Projesi okul yöneticilerinin öğretim liderlik davranışlarının üst düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Eğitim Programı ve Öğretim Sürecinin Yönetimi boyutu dışında diğer bütün boyutlarda öğretmenlerin ve okul müdürlerinin görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır. Hem öğretmenler hem de okul müdürleri okul yöneticilerinin Eğitim Programı ve Öğretim Sürecinin Yönetimi boyutu ile ilgili davranış sergileme düzeyini yüksek bulmuşlardır. Diğer 4 boyut olan Okul Amaçlarının Belirlenmesi ve Paylaşılması, Öğretim Süreci ve Öğrencilerin Değerlendirilmesi, Öğretmenlerin Desteklenmesi ve Geliştirilmesi, Düzenli Öğretme-Öğrenme Çevresi ve İklimi Oluşturma boyutlarında ise okul müdürleri kendi öğretim liderliği davranışları sergileme düzeylerini yüksek bulmuş, öğretmen görüşleri ise müdürlerin kendi algılarına oranla daha düşük düzeydedir.Bu veri ve bulgulardan hareketle araştırmanın ortaya çıkardığı ana sonuçlar arasında okul yöneticileri öğretim liderliği davranışlarını üst düzeyde gösterdikleri, algılara göre yöneticilerin en yüksek davranış gösterdikleri boyutun, ?Düzenli öğrenme öğretme çevresi ve iklimi oluşturma? (X=4,26) ve en düşük ortalamanın , ?Öğretim programı ve öğretim sürecinin yönetimi? boyutu (X=3,91) olduğu ve iyileştirmeye açık alanlarının bulunduğu görülmektedir. Ayrıca MEB yönetmelik ve görev tanımları arasında ?Öğretimsel Liderlik? ifadesinin yer almasına rağmen var olan yönetsel yapının okul yöneticilerinin öğretimsel lider davranışlarını sergilemesine sınırlılıklar getirdiği görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle özet olarak; Okul yöneticiliği ile ilgili mevzuat değişikliği, okul yöneticilerinin liderlik ile ilgili hizmet içi eğitimler almaları ve araştırmacılara yönelik olarak da hizmet içi eğitimlerin öğretim liderliği üzerindeki etkilerin araştırılması önerilmektedir.?

Abstract:
The purpose of this thesis is to identify the levels of instructional leadership behaviours displayed by the school managers assigned at the pilot high schools selected in the scope of the Strengthening Vocational Education and Training Project (SVET), the project that has now been completed by the Ministry of National Education under the coordination of the Projects Coordination Centre.Within this framework, general leadership approaches are fore mostly discussed and issues regarding leadership concepts, studies and opinions concerning instructional leadership have also been included. The instructional leadership behaviours included in this study are assessed in terms of content of the Ministry of National Education (MoNE) Regulations, procedures and current practices.The ?Questionnaire for Instructional Behaviours of School Managers? developed by Prof. Mehmet Şişman was used in the collection of data concerning the levels of instructional leadership displayed by school managers.The target population of this study were 130 school leaders which were 65 school managers and 65 deputy managers from 65 vocational high schools selected as pilot schools and 130 change agent teachers assigned in the scope of the Strengthening Vocational Education and Training Project conducted between the years 2002 ? 2007 under the coordination of the Projects Coordination Centre of the Ministry of National Education.Arithmetic mean and standard deviation was used to analyse the data. In addition, the Kolmogorov-Smirnov test was used to test the distribution on the normal curve of the data for each group in relation to all dimensions. It was found to be of a normal distribution.Another condition that requires analysis is whether the variances for the data for all dimensions for each group are homogenous. The Levene test was used for this purpose and it was found that the variations were homogenous. As these conditions were concluded, a ?T test? was also administered.When the main findings of the thesis study are evaluated, it can be seen that the instructional leadership behaviours of the school managers of the SVET project are thought to be at a high level. There was no statistically significant difference found between the teachers and the school managers expect for the dimension of Training Program and Instruction Process. Both teachers and managers have found that the level of behaviour concerning the Managing Curriculum and Instruction dimension displayed by the school managers were of a high level. In regards to the other 4 dimensions, Defining and Sharing the School Objectives, Assessment of Students and Instructional Program, Supporting and Developing the Teachers, Promoting a positive Learning Climate, school managers found themselves to be highly displaying the behaviours of these instructional leadership dimensions. However, teachers? opinions were found to be lower in comparison to the perceptions of the school managers.With respect to the data and outputs received through this research, it is seen that some of the main results achieved in this research are the managers are highly demonstartaing instructional leadership behaviors, mostly in the area of, ?Promoting a Positive Working Climate? (X=4,26) and least in the area of ?Managing the Instructional Program? (X=3,91). Although ?instructional leadership? is defined in MoNe?s regulations it is observed that existing managerial structure limits the instructional leadership behaviors of the school managers in practice.