İkidillilerin çeviri edinci
Translation competence in bilinguals
Yazar: NTENIZ CHATZI CHALIL
Danışman: PROF. DR. MİNE YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil kullanımı = Language usage ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri edinci = Translation competence ; Çeviri yöntemleri = Translation methods ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
İkidillilik bir bireyin iki dil kullanabilme becerisidir. Ancak ikidilliliği inceleyen araştırmacılar bu beceriyi tanımlarken birbirinden farklı tanımlar ve sınıflandırmalar yapmaktadır. Araştırmacıların yaptıkları sınıflandırmalara dayanarak ikidilliliği tanımlamada kullanılan ölçütler saptanmıştır. İkidilliliği tanımlayan ölçütlerden birkaçı şöyle sıralanabilir; dil yeterliliği, sosyal ve kültürel etkenler ve dil edinimi. Bu çalışmada hem ikidillilikle ilgili önde gelen yaklaşımlar ele alınmıştır hem de araştırmacıların ikidilliliği tanımlarken kullandıkları ölçütlere göre ikidilliliğin nasıl sınıflandırıldıkları ele alınmıştır.
Çeviri edinci ise bir bireyin çeviri eylemine ilişkin beceriler kazanması şeklinde tanımlanabilir. Çeviri edincini tanımlanırken de farklı yaklaşımlar söz konusudur. Ancak tüm araştırmacıların hemfikir olduğu bir nokta vardır. Bu ise ikidilliliğin çeviri yapabilmede ve çeviri edincinin varlığından söz edilebilmesi konusunda gerekli becerilerden bir tanesi olduğudur. Bu nedenle çeviri edincini tanımlayan kuramsal yaklaşımların yanında, çeviri edincini oluşturan alt becerilere (alt edinçlere) de yer verilmiştir. 
Bu çerçevede söz konusu tezin amacı doğuştan ikidilliliğe sahip olan ve ikidilli bir toplumda yaşayan kişilerde çeviri edincinin var olup olmadığının saptanmasıdır. Söz konusu doğrultuda Yunanistan'da yaşayan ikidilli Türklerin toplumsal profilini çıkartmak amacıyla öncelikle bir anket çalışması yapılmış, ardından Yunanca-Türkçe ve Türkçe-Yunanca çeviri metinleri verilerek katılımcıların çeviri edinçlerini somut olarak sözcük, sözdizimi ve anlam açısından çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular ankette elde edilen verilerle karşılaştırılmıştır. Bu şekilde Yunanistan'da yaşayan Batı Trakya Türk Toplumundaki ikidilliler çeviri edinci kapsamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The brief definition of bilingualism is the ability to use two languages. However, each scholar offers different definitions and classifications for bilingualism. Based on these classifications, the criteria that are used to define bilingualism have been determined. Some of the criteria are language competence, social and cultural factors and language acquisition. In this thesis, the different approaches identifying bilingualism and the classifications of bilingualism based on the criteria used to identify bilingualism will be examined. 
On the other hand, translation competence is the acquisition of abilities related to the act of translation. Just like bilingualism, there are also many different approaches used to identify translation competence. However, there is a subject that everyone has come to an agreement; that bilingualism is a necessary ability in order to translate and to achieve translation competence. Therefore, along with the theoretical approaches describing translation competence, the sub-abilities (sub-competences) that establish translation competence have also been included in this sturdy.
The aim of this thesis is to examine whether the people who are bilinguals from birth and live in a bilingual community, have translation competence or not. Within this framework, a survey study was conducted on bilinguals who are born and raised in Greece's West Thrace Turkish Community in order to determine their profiles. Afterwards, the participants were asked to translate Greek-Turkish and Turkish-Greek texts. These texts were examined in terms of lexical, syntactic and semantic levels in order to analyze their translation competence perceptibly. The findings obtained from the translation texts were compared with the data gathered from the survey study. By this way, the bilinguals in Greece's West Thrace Turkish Community have been evaluated in terms of translation competence.