Kesir öğreniminde problem kurma temelli aktif öğrenme etkinliklerinin problem çözme ve problem kurmaya etkisi
The effect of problem posing-based active learning activities on problem solving and problem posing in fraction learning
Yazar: HATİCE POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZKAYA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktif öğrenme = Active learning ; Kesirler = Fractions ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem kurma = Problem posing ; Problem çözme = Problem solving

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, 6. sınıf öğrencilerine kesirlerle işlemler konusunun kazanımlarına yönelik problem kurma temelli aktif öğrenme etkinlikleri uygulanarak, yapılan uygulamanın öğrencilerin problem çözme başarıları ve problem kurma becerileri üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırmada ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 23'ü deney ve 25'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubunda araştırmacı tarafından geliştirilen problem kurma temelli aktif öğrenme etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubunda kazanımlara uygun yürütülen öğretim programı uygulanmıştır. Deney grubunda bulunan öğrencilere yedi adet problem kurma temelli aktif öğrenme etkinliği altı hafta boyunca toplamda 21 ders saati olarak uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, problem çözme testi (PÇT) ve problem kurma testi (PKT) kullanılmıştır. Verilerin analizinde; Mann Whitney-U testi, bağımlı örneklemler t testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve etki büyüklüğü değeri kullanılmıştır. 
Bulgular: Deney grubuna uygulanan problem kurma temelli aktif öğrenme etkinlikleri deney grubunun PÇT son-test puan ortalamasını arttırmıştır. Fakat deney grubu PÇT ön-test ve son-test puanlarının karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Benzer olarak deney ve kontrol grubunun PÇT son-test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Diğer taraftan yapılan uygulamanın deney grubu öğrencilerinin PKT son-test puan ortalamasını arttırmış olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Bununla birlikte deney grubunun PKT ön-test ile son-test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir. Oluşan bu farklılık için yüksek düzeyde bir etki (η^2=0.80) tespit edilmiştir. Ayrıca grupların PKT son-test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre uygulanan problem kurma temelli aktif öğrenme etkinliklerinin, öğrencilerin problem kurma becerilerini anlamlı düzeyde geliştirdiği fakat öğrencilerin problem çözme başarılarında kontrol grubuna göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: problem çözme, problem kurma, aktif öğrenme, kesirlerle işlemler

Abstract:
Purpose: In this research, it was aimed to examine the effect of problem solving success and problem posing skills of 6th grade students by applying problem posing-based active learning activities for the outcomes of the subject of operations with fractions.
Method: In this study, experimental design with pre-test post-test was used. The sample of the study consists of 48 sixth grade students, 23 in the experimental group and 25 in the control group. While active learning activities based on problem posing which are developed by the researcher were applied in the experimental group, an outcomes suitable teaching program was applied in the control group. In the experimental group seven problem posing-based active learning activities were applied to the students for a total of 21 lesson hours for six weeks. Problem solving test (PST) and problem posing test (PPT) were used as data collection tools in the research. In the analysis of data; Mann Whitney-U test, dependent samples t test,  Wilcoxon signed-rank test and effect size value were used.
Findings: Problem posing-based active learning activities applied to the experimental group increased the PST post-test score of the experimental group. But, no statistically significant difference was found in the comparison of the PST pre-test and post-test scores of the experimental group. Similarly, no statistically significant difference was found between the PST post-test scores of the experimental and control groups. On the other hand, it was found that the application increased the PPT post-test average score of the experimental group students. However, a statistically significant difference was found between the PPT pre-test and post-test scores of the experimental group. A high level of effect (η^2  = 0.80) was determined for this difference. In addition, it was determined that there was no statistically significant difference between the PPT post-test scores of the groups.
Result: According to the findings obtained as a result of the research, it was determined that the problem posing-based active learning activities applied improved the problem posing skills of the students, but did not create a significant difference in the problem solving success of the students compared to the control group.

Keywords: problem solving, problem posing, active learning, operations with fractions