Bazı sofralık çeşitlerde yıllık dalın farklı boğumlarından süren yazlık sürgün salkımlarının kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the quality characteristics of summer shoulder extensions through different choices of years in some table varieties
Yazar: HARUN KAYALI
Danışman: PROF. DR. ALPER DARDENİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Amasya Beyazı ve Ata Sarısı üzüm çeşitlerinde yıllık dalın farklı boğumlarından süren yazlık sürgün salkımlarının kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, 2017 ve 2018 yıllarında Çanakkale ili koşullarında yürütülmüştür. Bu amaçla Mart ayı içerisinde, yıllık dallar üzerinde bir ırgat (2 göz) ile farklı seviyelerden budanmış bir bayrak (1., 2., 3., 4. ve 5. gözler) dal bırakılmak suretiyle kış budaması gerçekleştirilmiştir. Omcaların her bir başı üzerinde, başın yükselmesinin önlenmesi amacıyla mutlaka bir ırgat bırakılarak, ırgatlar üzerindeki bütün salkım somakları Mayıs ayı ortasında kesilerek uzaklaştırılmıştır. Bayraklarda ise farklı seviyelere göre yazlık sürgün alım işlemleri yapılarak, her bir bayrağın üzerinde ikişer adet yazlık sürgün seçilerek bırakılmıştır. Bu sürgünlerden bir tanesi amaca yönelik (1., 2., 3., 4. ve 5. gözler) yazlık sürgün olup, bu yazlık sürgünün salkım somaklarına dokunulmamıştır. 5. gözün verimliliğinin incelendiği yazlık sürgünlerde 4., 4. gözün verimliliğinin incelendiği yazlık sürgünlerde 3., 3. gözün verimliliğinin incelendiği yazlık sürgünlerde 2., 2. gözün verimliliğinin incelendiği yazlık sürgünlerde 3. ve 1. gözün verimliliğinin incelendiği yazlık sürgünlerde 2. gözlerden süren yazlık sürgünler bırakılarak, bunların üzerlerindeki somaklar da uzaklaştırılmıştır. İncelenen üzüm çeşitlerinde, bırakılan bütün yazlık sürgünler üzerinde koltuk alma, yaprak alma ve uç alma uygulamaları standart olarak yapılmıştır. Üzüm çeşitlerinin hasat tarihlerinde bağa gidilerek; ortalama üzüm verimi (g/omca), salkım eni (cm), salkım boyu (cm), ortalama salkım ağırlığı (g/salkım), salkım sıklığı (1–9), tane eni (mm), tane boyu (mm), tane ağırlığı (g), L (parlaklık), C (matlık), H (renk açısı), %SÇKM, %asitlik, pH ve olgunluk indisi (%SÇKM/% asitlik) parametreleri incelenmiştir. Ortalama sonuçlara göre; Ata Sarısı üzüm çeşidinde 4. gözlerden süren yazlık sürgün salkımlarının salkım eni, salkım boyu, salkım ağırlığı, tane eni, tane boyu, tane ağırlığı ve %SÇKM parametreleri, Amasya Beyazı üzüm çeşidinde ise 3. gözlerden süren yazlık sürgün salkımlarının salkım eni, salkım ağırlığı, L (parlaklık), %SÇKM ve olgunluk indisi parametrelerinin, diğer yıllık dalın farklı boğumlarından süren yazlık sürgün salkımlarına kıyasla daha yüksek değerler verdiği belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Vitis vinifera L., Sofralık Üzüm, Göz Verimliliği, Boğum, Üzüm Kalitesi.

Abstract:
This research was carried out in years of 2017 and 2018 in the province of Çanakkale in order to determine the quality characteristics of summer shoot clusters in Amasya Beyazı and Ata Sarısı grape varieties. For this purpose, winter pruning was carried out by leaving a short pruned shoot (2 buds) and a long pruned shoot (flag) pruned from different levels (1st, 2nd, 3rd, 4th and 5th buds) on different branches in March. On each head of vinestock, a short pruned shoot was left in order to prevent the raising of the head, and all the bunches on the short pruned shoots were cut off in mid–May. In the flags, according to different levels, summer shoots were purchased and two summer shoots were left on each long pruned shoots. One of these shoots is summer shoots intended for the purpose (1, 2, 3, 4 and 5 buds), this summer shoot's clusters has not been touched. Summer shoots received from 4th summer shoots in examining 5th summer shoots productivity, summer shoots received from 3rd summer shoots in examining 4th summer shoots productivity, summer shoots received from 2nd summer shoots in examining 3rd summer shoots productivity, summer shoots received from 1st summer shoots in examining 2nd summer shoots productivity and branches were removed on them. Axillary shoot removal, leaf removal and topping were carried out as standard on all summer shoots. On the harvest dates of grape varieties; average grape yield (g/vinestock), cluster width (cm), cluster length (cm), average cluster weight (g/cluster), cluster frequency (1–9), berry width (mm), berry length (mm), berry weight (g), L (brightness), C (Chroma), H (color angle), soluble solids content, % acidity, pH and maturity index (soluble solids content/acidity) parameters were examined. According to the average results; summer shoots sprouted from 4th buds.  According to the average results; bunch width, bunch length, bunch weight, berry width, berry length, berry weight and soluble solids content parameters of summer shoot clusters sprouted from 4th buds in Ata Sarısı grape variety; bunch width, bunch weight, L (brightness), soluble solids content, maturity index parameters of summer shoots lasting from 3rd buds in Amasya Beyazı grape variety, were found to be higher than summer shoot clusters lasting from different nodes of other cane.

Keywords: Vitis vinifera L., Table Grape, Bud Fruitfulness, Node, Grape Quality.