Siyasi iktidarın hukuki meşruiyeti bağlamında Louis Althusser'in DİA kavramı ve Carl Schmitt'in egemenlik tasviri
Louis Althusser's ISA notion and Carl Schmitt's description of sovereignty in the context of legal legitimacy of political
Yazar: METEHAN KARGILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KURUNÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Althusser, Louis = Althusser, Louis ; Devlet aygıtları = State apparatuses ; Hukuk = Law ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Schmitt, Carl = Schmitt, Carl ; Siyasi iktidar = Political power ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Modern siyaset anlayışıyla birlikte meşruiyet anlayışının akla ve özgürlüğe vurgu yapan 
dönüşümü ve bu dönüşüm doğrultusunda gelişen modern hukuk devleti anlayışı, siyasi 
iktidarın eylemlerine karşın toplumsal uzlaşmacılığı sağlama, kişisel hak ve özgürlükleri 
koruma vb. işlevleriyle yükümlü görülmektedir. Ancak on dokuzuncu yüzyıldan 
günümüze değin meşruiyet anlayışının geçirdiği bu dönüşüm doğrultusunda özellikle 
liberal doktrinin savunusunu yapmış olduğu özgürlük ve hak gibi nispi değerler, başta 
Marksist okul tarafından olmak üzere çeşitli açılardan eleştirilmiş ve hukukun maddi 
çıkarlar doğrultusunda kullanılan bir tahakküm aracı olduğu görüşü deklare edilmiştir. 
Bu nedenle bir siyasi iktidarı meşru kılan ve aynı siyasi iktidar ile topluma mensup 
bireylerin ilişkilerini düzenleyen hukuk, bir yandan özgürlüklerin ve hakların koruyucusu 
konumunda bulunurken diğer yandan aynı özgürlüklerin ve hakların çeşitli ideolojik 
araçlar vasıtasıyla toplumu manipüle etmek amacıyla kullanılan bir denetim mekanizması 
olarak ele alınmakta ve bu yönüyle mevcut fiiliyata dair çelişik bir görünümün ortaya 
çıkmasına sebebiyet vermektedir. Çalışmanın esas almış olduğu bu soruna ilişkin olarak 
Marksist okulun temsilcilerinden Louis Althusser'in DİA kavramı içerisinde ele aldığı 
hukuk ve ideoloji kavramları soruna ilişkin önemli bir perspektif sunmasına karşın 
çalışmanın temel iddiası hukukun bir tahakküm aracı olarak ele alınabilmesi noktasında 
temel sorunun yalnızca maddi olgulara değil aynı zamanda bir egemenlik sorunu 
olduğuna dair Carl Schmitt'in görüşlerine duyulan ihtiyacı ortaya koyabilmektedir. Bu 
doğrultuda çalışma gerek Louis Althusser'in gerekse Carl Schmitt'in siyasi iktidar, 
egemenlik ve liberal hukuk doktrini gibi konulara ilişkin olarak ortaya koydukları 
kuramların nitelikli bir biçimde tasvir edilebilmesi adına siyasi iktidar ve egemenlik 
kavramlarının felsefi literatürdeki konumlarını, özgürlük, adalet, hukuk ve siyasi iktidar 
ilişkisini içererek ele alınan soruna dair her iki düşünür arasındaki teorik ilişkiyi 
betimlemektedir.

Abstract:
With modern political thought, understanding of legitimacy has been transformed to 
emphasize the reason and the freedom. Due to this transformation, It seems that modern 
rule of law understanding should have the functions that ensure social compromise and 
that protect personal rights and freedoms against the actions of political power. However, 
since 19 th century, with this transformation, the relative values such as freedom and 
right, which have been defended by the liberal doctrine, have been criticized from various 
perspectives, mainly by the Marxist school which has claimed that law is a means of 
domination for the material interests. For this reason, the law which legitimizes a political 
power and regulates between the same political power and the individuals of the society, 
is considered as a control mechanism that is used to manipulate the society through 
various ideological tools, while being the protector of freedoms and rights. In this respect, 
it leads to a contradiction in current practice. Despite the fact that the concepts of law and 
ideology for which Louis Althusser, one of the member of the Marxist School, provided 
a significant perspective about the problem by using the concept of DIA, the main claim 
of the study is to reveal the need for Carl Schmitt's views that the basic problem is not 
only a material but also a sovereignty problem, in terms of addressing law as a means of 
domination. In this direction, the purpose of this study is to examine the positions of the 
concepts of Political power and sovereignty in philosophical literature in terms of theories 
of Louis Althusser and Carl Schmidt on the issues of political power, sovereignty and 
liberal law theory and to describe the theoretical relationship between both thinkers.