Evden, ofisten ve hibrit çalışanlar arasında karşılaştırmalı bir araştırma: İş yaşamında yalnızlık, işe ilişkin duygusal iyi oluş, lider üye etkileşimi ve çalışma arkadaşları etkileşimi
A comparative study among workers from home, office and hybrid workers: Loneliness at work, job related affective well-being, leader member exchange, coworker exchange
Yazar: MUHAMMET TORTUMLU
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN UZUNBACAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırma birbiriyle bağlantılı iki amaç üzerine kurgulanmıştır. Araştırmanın birinci amacı, bilişim sektöründe yazılım geliştirici olarak evden, ofisten ve hibrit olmak üzere üç farklı çalışma modelinde çalışma yaşamını sürdüren bireylerin, iş yaşamındaki yalnızlık, işe yönelik duygusal iyi oluş, lider üye etkileşimi ve çalışma arkadaşları etkileşimi düzeyleri arasında anlamlı farkların olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmanın ikinci amacı ise, çalışma arkadaşları etkileşimi ve lider üye etkileşiminin iş yaşamındaki yalnızlık ve işe ilişkin duygusal iyi oluşa olan etkilerini tespit ederek, ortaya çıkan sonuçları çalışma modelleri arasında karşılaştırma yapmaktır. Araştırmada temel amaç ise, ortaya çıkan tüm bulguların evden, ofisten ve hibrit çalışanlar arasında karşılaştırma yaparak, muhtemel farkları ortaya çıkarabilmektir. Araştırmanın çalışma grubunu merkezi İstanbul'da bulunan, bilişim sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde 163 evden, 113 ofisten ve 131 hibrit modelle çalışan toplam 407 yazılım geliştirici oluşturmaktadır. Araştırmaya katılım sağlayan evden ve hibrit modelle çalışanlar Covid-19 pandemisi öncesinde ofisten faaliyet gösteren ve pandemi sonrası çalışma modeli değişen bireylerdir. Veriler çevrimiçi anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmanın veri analizinde SPSS 22 ve AMOS 21 programları kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, evden, ofisten ve hibrit çalışanların, işe ilişkin duygusal iyi oluş, iş yaşamında yalnızlık ve lider üye etkileşimi düzeylerinde anlamlı farkların ortaya çıktığı görülmüştür. Hibrit çalışanlarda işe ilişkin duygusal iyi oluş ve lider üye etkileşimi evden ve ofisten çalışanlara göre daha yüksek düzeyde, iş yaşamında yalnızlık ise daha düşük düzeyde tespit edilmiştir. Çalışma grupları arasında çalışma arkadaşları etkileşimi düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca araştırmada lider üye etkileşiminin ofisten ve hibrit çalışanların iş yaşamında yalnızlık ve duygusal iyi oluş düzeylerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak evden çalışanların duygusal iyi oluşlarını olumlu anlamda etkilediği, iş yaşamında yalnızlığı ise anlamlı etkilemediği görülmüştür. Diğer taraftan her üç çalışma modelinde de çalışma arkadaşları etkileşimi, iş yaşamında yalnızlığı anlamlı negatif, işe ilişkin duygusal iyi oluşu ise anlamlı pozitif etkilediği anlaşılmıştır. Araştırma sonucu, yazılım geliştiricilerin duygu ve tutumları için ideal çalışma modelinin hibrit model olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This research is based on two interrelated objectives. The primary aim of the study is to determine whether there are significant differences between the levels of loneliness at work, job related affective well-being, leader-member exchange and coworker exchange levels of individuals who work as software developers in the IT sector in three different working models as office, home and hybrid. The second aim of the study is to determine the effects of coworker exchange and leader member exchange on loneliness at work and job related affective well-being and to compare the results between work models. The main purpose of the research is to reveal possible differences by comparing the findings between home-based, office-based and hybrid employees. The study group of the research consists of a total of 407 software developers, 163 from home, 113 offices and 131 hybrid, working in companies operating in the IT sector in Istanbul. Those who work from home and with a hybrid model participating in the research are individuals who work from the office before the Covid-19 pandemic and whose working model has changed after the pandemic. Data were collected by online survey method. SPSS 22 and AMOS 21 programs were used in the data analysis of the research. 
As a result of the research, it was seen that there were significant differences in the levels of job related affective well-being, loneliness at work and leader member exchange between home-based, office-based and hybrid employees. Job related affective well-being and leader member exchange were found to be higher in hybrid employees compared to those working from home and office, and loneliness at work was found to be lower. There was no significant difference between the study groups in the levels of coworker exchange. In addition, it was seen in the research that leader member exchange did not have a significant effect on the loneliness at work and job related affective well-being of office and hybrid employees in business life, but it positively affected the job related affective well-being of those working from home, but it did not significantly affect loneliness at work. On the other hand, in all three working models, it was understood that the coworker exchange had a significant negative effect on loneliness at work and a significant positive effect on job related affective well-being. The result of the research showed that the ideal working model for the emotions and attitudes of software developers is the hybrid model.