Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda demir ve ferritin düzeylerinin klinik belirtilerle ilişkisi
The relationship between iron and ferritin levels and clinical symptoms in children with autism spectrum disorders
Yazar: SERKAN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZALP EKİNCİ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Demir = Iron ; Ferritin = Ferritin ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda demir eksikliği (DE) ve demir eksikliği annemisi (DEA) riskinin artmış olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Otizmli çocukların %24.1'inde DE ve %15.5'inde DEA olduğu bildirilmiştir. Bu bilgilerden yola çıkarak, tez çalışmamızda OSB olan çocuklar ile sağlıklı çocukların hemoglobin, hematokrit, demir, ferritin, MCV ve RDW değerlerinin karşılaştırılması, OSB olan çocuklarda bu değerlerin klinik belirtilerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Bu çalışmaya, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne Mart 2015 – Ekim 2015 tarihleri arasında başvuran, DSM-V tanı ölçütlerine göre OSB tanısı konulan hastalar ile herhangi bir ruhsal veya fiziksel hastalığı olmayan sağlıklı gönüllüler alınmıştır. OSB olan çocukların kan değerlerinin OSB belirtileri ve davranış sorunlarıyla ilişkisi çocukluk otizmi derecelendirme ölçeği (ÇODÖ), otizm davranış kontrol listesi (ODKL) ve sorun davranış kontrol listesi (SDKL) ile değerlendirilmiştir.
Araştırmaya katılan hasta grubundaki 100 olgunun 16 (%16)'sını kızlar, 84 (%84)'ünü erkekler, kontrol grubundaki 100 olgunun ise 29 (%29)'unu kızlar, 71 (%71)'ini erkekler oluşturmaktadır. Hasta grubunun yaş ortalaması 8.36±4.22, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 11.01±3.73 olarak belirlenmiştir. Hasta grubunun hemoglobin, hematokrit, demir ve MCV değerleri kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Hasta grubunda DE ve DEA daha sık görülmekle birlikte istatiksel anlamlılık taşımamaktadır. Hafif-Orta OSB ve normal zeka düzeyine sahip OSB'li çocuklardaki DEA sıklığı, Ağır OSB ve zihinsel yetersizliğe sahip OSB'li çocuklardan anlamlı derecede düşük bulunmuştur. OSB'li çocukların hematokrit değerleriyle ÇODÖ, ODKL ve SDKL toplam skorları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Bu verilerden eşliğinde, OSB olan çocukların hemoglobin ortalamasının sağlıklı çocuklara göre daha düşük olduğu, ancak bunun anemi oluşturacak düzeyde olmadığı, OSB'li çocuklarda görülen DEA'nın, OSB ile ilişkili olmayıp zihinsel yetersizlikle ilişkili olabileceği söylenebilir.

Abstract:
High prevalence of iron deficiency (ID) and iron deficiency anemia (IDA) has been reported in children with autism spectrum disorders (ASD) in many studies. One study showed that 24.1% of children with autism had ID, and 15.5% had IDA. Based on these findings, we compared the hemoglobin, hematocrit, iron, ferritin, MCV and RDW levels of children with ASD with healhty children. In addition, we invastigated the relationship between these values and clinical symptoms of ASD.
The study included children who admitted Mersin University Medical Faculty Department of Child and Adolescent Psychiatry in March 2015 – October 2015, who was diagnosed with ASD according to DSM-V, and who did not have any psychiatric disorders or physical illnesses for healhty controls. Childhood autism rating scale (CARS), autism behavior checlist (AuBC) and aberrant behavior checklist (AbBC) were used to invastigate relationship between blood values and severity of autistic symptoms, or behavioral problems.
16 (16%) of 100 children with ASD were girls, 84 (84%) were boys and 29 (29%) of 100 healhty controls were girls, 71 (71%) were boys. The mean age was 8.36±4.22 in children with ASD and 11.01±3.73 in healhty controls. Hemoglobin, hematocrit, iron and MCV levels of children with ASD were lower than healhty controls. ID and IDA were more common in children with ASD, but these findings were not statistically significant. Prevalence of IDA in children with mild to moderate ASD or normal intellectual capacity were lower than children with severe ASD or intellectual disability. The relationship between hematocrit levels of children with ASD and CARS, AuBC, AbBC total scores was statistically significant.
According to our findings, we can say that hemoglobin levels of children with ASD are lower than healhty children, but this is not sufficient to result in anemia. In addition, IDA in children with ASD may be associated with intellectual disability instead of ASD symptoms.