Metal iyonlarının fluorimetrik ve kolorimetrik tanınması için yeni organik sensörlerin hazırlanması
The preparation of novel organic sensors for the flourimetric and colorimetric detection of metal ions
Yazar: EMRE ERDEM
Danışman: PROF. DR. AHMET KOÇAK ; DOÇ. DR. SAİT MALKONDU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Yüksek seçicilik ve duyarlılığa sahip kemosensörlerin tasarımı ve geliştirilmesi son yıllarda aktif olarak araştırılmaktadır. İnsan sağlığı ve çevre için oldukça büyük etkilere sahip olan anyon ve katyonları algılayabilen kemosensörler kimyagerler, biyologlar, klinik biyokimyacılar ve çevre bilimciler gibi pek çok bilim insanının ilgisini çekmiştir. Bazı metal iyonları sinir impulslarının iletimi, kas kasılması ve hücre aktivitesinin düzenlenmesi gibi biyolojik proseslerde rol oynamaktadır. Hatta çeşitli metal iyonları bazı metalloenzimlere aittir. Bazı metal iyonlarının ise organizma için toksik olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, metal iyonlarının belirlenmesinde sensör olarak kullanılabilecek yeni bileşiklerin sentezi oldukça önem arz etmektedir.
Bu çalışmada metal iyonların tanınmasında kullanılabilecek antrasen temelli iki yeni Schiff Bazı 1,2-bis(3-(Antrasen-9-ilmetilen)aminopropoksi)benzen (5) ve N-(9-antrasenilmetilen)-4-naftil-2-tiyazolamin (7) sentezlendi. Bileşiklerin yapıları 1H, 13C, APT, COSY NMR ve FT-IR spektrumları aracılığıyla aydınlatıldı. Sentezlenen bileşiklerin Li+, Na+, Cs+, Mg2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Mn2+, Fe2+, Fe3+, Co2+, Ni2+, Cu2+, Ag+, Zn2+, Cd2+, Hg2+, Al3+ ve Pb2+ metal iyonlarını tayin etme yeteneği incelendi. Bileşik 5'in koloritmetik olarak Fe3+ iyonuna karşı ve bileşik 7'nin ise Hg2+ iyonuna karşı kolorimetrik tepki verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
The design and development of chemical sensors with high specificity and sensitivity is under active investigation in recent years. Chemosensors which has huge implications for human health and the environment and can detect anions and cations, have attracted the interest of many scientists such as chemists, biologists, environmental scientists and clinical biochemists. Some metal ions are involved in biological processes such as transmission of nerve impulses, muscle contraction and modulation of cell activity. Even various metal ions belong to certain metalloenzymes. Some metal ions are known to be toxic for the organism. Therefore, the synthesis of new compounds which can be used as sensor for the determination of metal ions is highly important.
In the present study, two new anthracene based Schiff Base derivatives, 1,2-bis(3-(anthracene-9-ylmethylene)aminopropoxy)benzene (5) and N-(9-anthracenylmethylene)-4-napthyl-2-thiazolamine (7) were synthesized for the determination of metal ions. Structures of compounds were confirmed by 1H, 13C, APT, COSY NMR ve FT-IR spectra. The sensing ability of synthesized compunds to determine metal ions Li+, Na+, Cs+, Mg2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Mn2+, Fe2+, Fe3+, Co2+, Ni2+, Cu2+, Ag+, Zn2+, Cd2+, Hg2+, Al3+ ve Pb2+ was investigated. It was determined that compound 5 displays colorimetric response towards Fe3+ ion and compound 7 displays colorimetric response towards  Hg2+ ion.