Algı ve duyumsama bağlamında yüzey resminde doğa olgusu /
Yazar: ORHAN KARAKAPLAN
Danışman: PROF. ZEKİ UMAY
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Algı = Perception ; Doğa = Nature ; Duyumsama = Sensation ; Modülasyon = Modulation ; Resimler = Pictures ; Yüzey üzerine resmetme = Depicting on surface

Özet:
Doğa kavramı ilk çağ düşüncesinden günümüze insanoğlunun ele aldığı bir konu olmuştur. Bu kavram Yunan'ın mitos ve şiirlerinde Khaos ve Kosmos olarak karşılık bulmaktadır. Bilimsel bilginin göreceli olmaya başladığı dönemde ise var olanın kökeni ve varlık temeli içerisinde konu ele alınmaya devam edilmiştir. Bu dönem filozofları evrene bir düzen ve hareket verme çabası içerisindedir. Günümüz doğa filozofları ise geçmişin bir eleştirisini yaparak kendi doğa algılayışlarını ortaya koymaya çalışmışlardır. Diğer bölümde ise algı ve duyumsama kavramları üzerinden nesnelere, doğaya ve sanata bakış açıları ortaya konmaya çalışılmıştır. Husserl algının kaynağını perspektife dayandırmakta ve nesnenin tam algısının mümkün olmadığını öngörmektedir. Farklı bir perspektiften elde edilecek algının da nesnenin başka bir algısı olabileceğini dile getirmektedir. Ponty ise bizim nesnelerle olan ilişkimizin mesafeli değil tam tersi beden ile temas halinde olduğu ve bu nedenle insani özelliklere büründüklerini belirtmektedir. Ona göre insan bedeni gören ile görünür, dokunan ile dokunulan, hisseden ve hissedilir arasındadır. Algı ve duyumsama kavramları aracılığıyla yüzey resminde doğa, bir beden gibi ele alınmakta ve incelenmekte, sadece fiziki alan içerisinde bir varlık olarak değil aynı zamanda yaşanılan ve hissedilen bir bütünsellik örneği olarak da var olduğu düşünülmektedir. Bu bütünsellik içerisinde ressamın dış dünyayı algılayışı ve nesnelere yaklaşımı ile eserler üretilmekte, ortaya çıkan sonuçlar sanatsal pratiklere aktarılmaktadır. Modülasyon yasalarının da etkisiyle mevcut sonuçlar değerlendirilirken, önerilen her bir yapı tartışmaya açık hale getirilmektedir. Mevcut deneyim, bir yanıyla modern sanat yasalarını klişelerden kurtarmakta ve görünürlüğün gücünü ortaya çıkarmayı amaçlamakta bir diğer yanıyla da uygulanabilir bir sanat pratiği ortaya koymaya çalışmaktadır. Özellikle Cézanne üzerinden yapılan okumalarla modern sanatın içerisinde bulunduğu yapı ve analojik dil kökenli modülasyon yasaları ortaya konulmaktadır. Son bölümde ele alınan kişisel uygulamalarla, geçmişten bugüne kadar devam eden analojik dil kökenli modülasyon yasaları çerçevesinde problemler değerlendirilmekte, tuval resim geleneğinde yer alan birçok farklı yaklaşımlar sorgulanarak resimler üretilmektedir.

Abstract:
The concept of nature has been a subject that human beings have been dealing with since the thought of the first age. The concept of nature found itself as Khaos and Kosmos in the myths and poems of Ancient Greece. In the period when scientific knowledge started to be relative, the subject was continued to be handled within the origin of existence and the foundation of existing. The philosophers of this period were in an effort to give order and movement to the universe. Today's nature philosophers are trying to reveal their own perceptions of nature by making a critique of the past. In another period, the point of view on objects, nature and art has been tried to reveal through the concepts of perception and sensation. Husserl bases the source of perception on perspective and predicts that the full perception of the object is not possible. He states that the perception to be obtained from a different perspective could be another perception of the object. On the other hand, Ponty states that our relationship with objects is not distant, but on the contrary, in contact with the body, and therefore the objects take on human features. In other words, the human body is between the sighted and visible, the toucher and the touched, and the feeling and the felt. Through the concepts of perception and sensation, nature is handled and examined as a body in the surface painting and it is believed that nature does not only exist as an asset in the physical field, but also as an example of the totality which is experienced and felt. In this integrity, works are produced with the artist's perception of the outside world and his/her approach to objects, and the outcomes are transferred to artistic practices. While the current results are evaluated with the effect of modulation laws, each proposed structure is made open to discussion. The current experience, on the one hand, saves modern art laws from cliches and aims to reveal the power of visibility, on the other hand, tries to introduce an applicable art practice. Especially with the readings on Cézanne, the structure of modern art and analogical language-based modulation laws are introduced. With the personal applications discussed in the last section, the problems are evaluated within the framework of the modulation laws based on analogical language origin from past to present, and pictures are produced by questioning many approaches in the painting tradition.