Bedeni kurgulamak: İslami romanlarda beden ve kimlik
Constructing of the body: The body and identity in the Islamic novels
Yazar: HÜSEYİN ÇİL
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALVER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Beden imajı = Body image ; Bedenselleştirme = Somatization ; Dini kimlik = Religious identity ; Kurgu = Fiction ; Roman = Novel ; Sekülerleşme = Secularization ; İslami edebiyat = Islamic literature ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma, 70'lerden 2000'lere uzanan süreçte "İslami kimliğin" Türkiye seyrini bedeni merkeze alarak yeni bir değerlendirmeye tabi tutmayı ve İslami kimliğin süreç içerisindeki durumunu, dalgalanmalarını beden sosyolojisinin son dönem gelişmelerinin sağladığı imkânlarla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada din ve beden merkezli sosyolojik çalışmalarda son dönemde sıkça kullanılan dini habitus (religious habitus) ve bedenselleşmiş özne (embodied subject) kavramları merkeze alınmıştır. Kavramlardan hareketle sekülerleşme tartışmalarına yeni bir boyut getirilmeye çalışılarak İslami kimliğin dönüşümü bu boyutta tartışılmıştır. 
Çalışmada veriler kırk yıllık bir süreci kapsayan dönemde yazılmış romanlardan elde edilmiş ve veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. 1970'lerden 2000'lerin başlarına kadar olan süreçte kaleme alınan 315 tane 'İslami roman' arasından belli kriterlere göre seçilen 12 roman niteliksel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. 
Bu çalışma ile, İslami kimliğin, modern seküler kültürün akışkan/heterojen zemininde en önemli tutunma noktası olarak görülen beden-benlik bütünlüğünde bir tür homojenleştirme suretiyle kendini idame ettirdiği; fakat özellikle 1990'larla birlikte gelişen bireyselleşme-kamusallaşma-siyasallaşma sürecinde, beden-benlik ilişkisinin heterojenleştiği ve böylece rafine bir sekülerleşme biçiminin önünün açıldığı görülmüştür. Beden-benlik ilişkisini kutsallığından arındırma (desacralization) şeklinde işleyen bu durum, İslami kimlik için, başkalarıyla bir arada yaşamanın önünü açtığı ölçüde bir tür 'modern hayat stratejisi' olarak değerlendirilebilir. 
   Anahtar Kelimeler: Bedenselleşmiş Özne, Dini Habitus, Sekülerleşme, İslami Kimlik, İslami Roman.

Abstract:
This study aims to present a new evaluation of the journey of "Islamic Identity" in Turkey from 70s to 2000s. It particularly focuses on body within the context of emergent theories of sociology of body to present the status and fluctuations of Islamic identity through this period. This research takes into consideration the issue centering on the concepts of religious habitus and embodied subject derived from the studies of sociology of religion and body. In this study, a new perspective about the debates on secularization and Islamic identity is provided with this new conceptual set.
	Data are derived from novels written in this forty years period (from1970s to 2000s), and it is analyzed using content analysis method. The "Islamic novel" population is 315 in this period. Qualitative content analysis is applied to 12 novels purposively sampled from this population. 
	As a result, Islamic identity have maintained a homogenized idea of body and self integrity on the fluid and heteregenous ground of modern secular culture as the most important foothold to preserve its homogeneity. However, after 1990s, this body and self integrity have become heterogenized through the growing process of individuation, deprivatization, and politicization in this era.  İt can be evaluated that this desacralization of the body and self integrity have become a "modern life strategy" to the extend that for Islamic identity desacralization paved the way for the means of coexisting with others. 
Key Words: Embodied Subject, Religious Habitus, Secularization, Islamic Identity, Islamic Novel.