Üniversite öğrencilerinde  dini tutum ve yaşam doyumunun mutluluk üzerindeki rolü (Azerbaycan örneği)
The role of religious attitude and life satisfaction on happiness in university students (Sample of Azerbaijan)
Yazar: ELDAR KARIMOV
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN PEKER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Mutluluk = Happiness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma Azerbaycanda öğrenim gören Üniversite Öğrencilerinde Dini Tutum ve Yaşam Doyumunun Mutluluk Üzerindeki Rolünü saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Azerbaycan Üniversitelerinin farklı fakültelerinde 201819 eğitim-öğretim yılında kayıtlı bulunan öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde basit random örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu şekilde belirlenen araştırmanın çalışma grubunu üniversite öğrencilerinden farklı sınıflarda okuyan gruplarından toplam 516 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem üniversite kademesindeki öğrencilerden oluştuğu için, örneklemde en küçük yaş 18 iken en büyük yaş 33'tür. Veriler dört bölümden oluşan bir ölçme aracı kullanılarak Nisan 2019 tarihinde toplanmıştır. Ölçme aracının ilk 16 soruluk kısmı kişisel bilgi formu olarak cinsiyet, bölüm, yaş, sınıf, ailenin gelir düzeyi, anne-babanın hayatta olma ve birlikteliyi, fiziksel görünüm ve sağlık durumu gibi bilgileri içeren sorulardan oluşmuştur. İkinci bölümü ise 31 maddeden oluşan Dini Tutum, 29 maddeden oluşan Mutluluk ve 5 maddeden oluşan Yaşam Doyumu Ölçeğinden oluşmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Dini Tutum Ölçeğinin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,92 ve test-yarı test güvenirlik katsayısı ise 0,84, Yaşam Doyumu ve Mutluluk Ölçeğinin ise güvenirlik katsayısı 0,82 ve test-yarı test güvenirlik katsayısı ise 0,71 olarak bulunmuştur. Ölçeklerin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla factor analizi yapılmış ve ölçeklerin geçerliliğinin yeterli olduğu görülmüştür. Dini tutum, yaşam doyumu ve mutluluk puanları ile değişkenlerin ilişkisi incelenmiş ve farklı sonuçlar alınmıştır. Genel olarak araştırmanın sonucunda üniversite öğrencilerinin dini tutum ve mutluluk düzeyeleri, dini tutum ve yaşam doyumu düzeyleri, yaşam doyumu ve mutluluk düzeyleri arasında positif bir ilişki bulunmuştur.  Anahtar Kelimeler: Dini tutum, yaşam doyumu, mutluluk, öznel iyioluş.

Abstract:
This research was conducted with a view to determine the role of religious attitude and life satisfaction on happiness among university students studying in Azerbaijan. 
The focus group of the research was chosen by students enrolled in different faculties of Azerbaijan Universities during the 2018-2019 academic year. During the determination of this group simple random method of sampling was utilized. The group determined in this way was chosen by 516 students in total who studied in different courses of Azerbaijan Universities. As the focus group of the research was chosen by university students, the minimum age of sampling was 18, whilst the maximum age became 33. The research data was collected in April 2019 by using a measuring tool that consisted of four parts. The first 16-question part of the measuring tool was compiled on the basis of a survey ranging from such independent variables as gender, faculty, age, course, family income level,  parental survival and coexistence, physical appearance and health status.   
The second part was composed of dependent variables, Religious Attitude scale consisting of  31 questions, Happiness Attitude scale consisting of 29 questions and Life Satisfaction Scale made up of 5 questions. During the evaluation of the collected data t-test and one-way variance of analysis (ANOVA) were used. 
Cronbach Alpha reliability coefficient of the Religious Attitude scale stood at 0,92 and half-test test reliabilty coeffiecient made up 0,82, reliability coefficient of the Happiness Attitude and  Life Satisfaction Scale stood at 0,82 and half-test test reliabilty coeffiecient made up 0,71. In order to determine the validity of the measurement scales, factor analysis was made and the reliabilty of the mesurement scales was found adequate.    The relationship between religious attitude, life satisfaction and happiness scores and variables were examined and different results were obtained. In general, a positive relationship was found between religious attitude and happiness levels, religious attitude and life satisfaction levels, life satisfaction and happiness levels of university students. Key words: Religious attitude, life satisfaction, happiness, subjective well-being.