Teknopedagojik Alan Bilgisi (TPAB) hizmet içi eğitiminin coğrafya öğretmenlerine etkisi ve öğrenci başarısına yansımaları
The effect of Technopedagogical Content Knowledge (TPACK) in-service training on geography teachers and its reflections of student success
Yazar: ERKAN DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ESER ÜNALDI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüz dünyasının şu andaki seviyeye gelmesini sağlayan ve aynı zamanda hiç durmadan gelişimini sürdüren teknoloji, geleceğimizi de şekillendirmeye devam edecektir. Geleceğin dünyasında da teknolojiyi bulan ya da geliştiren toplumların dünyada daha çok söz sahibi olacağı aşikardır.  Toplumların gelişmesinde de en önemli etkenin eğitim olduğu düşünüldüğünde eğitim çıktısı olarak teknolojinin geliştirilmesi bekleniyorsa önce eğitimin kendisine teknolojinin entegre edilmesi gerekmektedir. Teknolojinin eğitime entegre edilmesinde en önemli role sahip olan paydaş ise öğretmenlerdir. Tüm öğretmenlerin olduğu gibi coğrafya öğretmenlerinin de eğitime teknoloji entegrasyonunu gerçekleştirecek yeterliklere sahip olmaları gerekmektedir. Günümüzden 30 yıl önce yeterliği yüksek bir coğrafya öğretmeninin tanımı "alan bilgisine hâkim olan coğrafya öğretmeni" iken zaman geçtikçe bu tanım yeterli olmamış ve "alanına ve pedagojiye hâkim olan coğrafya öğretmeni"ne dönüşmüştür. Teknolojinin artık hava ve su gibi vazgeçilmez hale geldiği günümüzde ise artık yeterliği yüksek coğrafya öğretmeni tanımının karşılığı "alanına, pedagojiye ve teknolojiye hâkim olan coğrafya öğretmeni"dir. Teknolojiyi eğitime entegre edebilmek için literatürde çok sayıda model bulunmaktadır. Bunlardan pedagoji odaklı olan az sayıdaki modellerden biri Teknopedagojik Alan Bilgisi (TPAB) modelidir. Günümüzde z kuşağı olarak tanımlanan direkt olarak teknolojinin içine doğmuş öğrenci kitlesine hitap edebilmek için coğrafya öğretmenlerinin de TPAB seviyeleri yüksek olmalıdır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı FATİH Projesi kapsamında düzenlenen TPAB yeterliklerini kazandırmayı amaçlayan bir hizmet içi eğitimin (HİE) coğrafya öğretmenlerine ve bu HİE'ye katılan coğrafya öğretmenlerinin öğrencilerinin başarısına etkilerini araştırmaktır. Bu genel amaca ulaşabilmek için ise karma yöntem araştırma desenlerinden "Yakınsayan Paralel Desen" tercih edilmiştir. Araştırmanın her bir alt amacı doğrultusunda veri toplamak çeşitli veri toplama araçları geliştirilmiştir. Bu veri toplama araçları geliştirilirken ve analiz edilirken "Teknopedagojik Öğretmen Yeterlikleri"nden coğrafya öğretimine uyarlanan yeterlikler kullanılmıştır.  Araştırma kapsamında HİE'ye katılan 37 coğrafya öğretmeninden ders planları, vinyetler, günlükler, ders gözlem kılavuzları, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve başarı testi gibi veri toplama araçlarıyla; 254 öğrenciden ise başarı testi aracılığı ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, coğrafya öğretmenleri için deneysel desenlerden "tek gruplu ön test-son test", öğrenciler için ise yarı deneysel desenlerden "kontrol gruplu ön test-son test" deseni kullanılmıştır.  Nitel bölümde ise "durum çalışması" desenlerinden biri olan "Tek Durum Deseni (Tür 1)" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS 27.0 istatistik programı ve Microsoft Excel elektronik tablolama programına girilerek bağımlı örneklemler t-testi, Mann-Whitney U testi ve bağımsız örneklemler t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise "İçerik Analizi" metoduyla analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre düzenlenen HİE, coğrafya öğretmenlerinin TPAB seviyelerini genel olarak yükseltmiş ancak bu yükselmenin TPAB'ın tüm yeterlik alanlarında aynı seviyede olmadığı tespit edilmiş, coğrafya öğretmenlerinin HİE ile ilgili genellikle olumlu görüşlere sahip olduğu görülmüş, TPAB'ın coğrafya öğretimine entegresi için yaşadıkları problemler ve bu problemlere karşı sundukları çözüm önerileri belirlenmiştir. Ayrıca TPAB modeline uygun işlenen coğrafya derslerinde TPAB yeterlikleri yüksek olan coğrafya öğretmenlerinin öğrencilerinin başarılarının bu yeterlikleri yüksek olmayan coğrafya öğretmenlerinin öğrencilerinin başarılarına göre daha fazla artış gösterdiği belirlenmiştir. Elde edilen tüm nicel ve nitel bulgular harmanlandıktan sonra sonuçlar ortaya konulup tartışılmış ve araştırmanın sonunda yüksek öğretimdeki müfredatların ve Coğrafya Dersi Öğretim Programı'nın TPAB'a uygun şekilde düzenlenmesi, HİE tasarımlarının alan bazlı ve eğiticilerin de öğrenenlerle aynı branştan olması ve Millî Eğitim Bakanlığının teknoloji entegrasyon politikalarında bazı düzenlemeler yapılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The technology which has enabled to reach the level we came and has been contiuning to develop will resume to shape our future. It is obvious that societies that find or develop technology in the world of the future will have more say in the world. Considering that the most important factor in the development of societies is education, if technology is expected to be devoleped as an educational output, technology should be integrated into education at first. The stakeholders who has the most important role in integrating technology into education are teachers. Like all teachers, geography teachers must have the competencies to integrate technology into education. While 30 years ago the definition of a highly qualified geography teacher was "a geography teacher who has content knowledge", as time passed, this definition became insufficient and turned into a "geography teacher who masters his/her content and pedagogy". In today's world, where technology has become essential like air and water, the definition of a highly qualified geography teacher becomes "a geography teacher who has a command of his/her content, pedagogy and technology". There are many models in the literature to integrate technology into education. One of the few models focused on pedagogy is the Technopedagogical Content Knowledge (TPACK) model. Geography teachers should also have high TPACK levels in order to be able to appeal to the students who were born into technology and defined as the generation Z  In this context, the purpose of this research is to investigate the effects of an in-service training, which aims to gain TPACK competencies within the scope of FATİH Project, on geography teachers and on the success of students whose geography teachers participated into the in-service training (IST). In order to achieve the general purpose, one of the mixed method research designs, "Convergent Parallel Pattern" was preferred. Various data collection tools have been developed to collect data in line with each sub-purposes of the research. While developing and analyzing these data collection tools, the competencies which are adapted from "Technopedagogical Teacher Competencies" to geography teaching were used. Within the scope of the research, with the data collection tools such as lesson plans, vignettes, diaries, lesson observation guides, semi-structured interview forms and achievement tests from 37 geography teachers who participated in IST; data were collected from 254 students by means of an achievement test. In the quantitative part of the study, "single group pre-test-post-test" from experimental designs was used for geography teachers, and one of quasi-experimental designs "control group pre-test-post-test" design was used for students. In the qualitative part of the study, one of the "case study" designs named "One Case Pattern (Type 1)" was used. The quantitative data obtained from the research was added into the SPSS 27.0 statistical program and Microsoft Excel spreadsheet program, and analyzed using dependent samples t-test, Mann-Whitney U test and independent samples t-test. On the other hand, qualitative data was analyzed using the "Content Analysis" method. IST which is redesigned according to the results has increased the TPACK levels of geography teachers in general, but it has been determined that this increase is not at the same level in all competency areas of TPACK. It has been observed that geography teachers have generally positive views about IST, the problems they have experienced during the integration period of TPACK into geography teaching. and their solutions to these problems were determined. In addition, in the geography lessons compatible with TPACK model it was seen that the success of the students whose geography teachers with high TPACK competencies increased in accordance with the students of geography teachers who did not have these competencies. After blending all the quantitative and qualitative findings, the results were presented and discussed. At the end of the research, suggestions were made about organizing the curricula and Geography Curriculum in higher education in accordance with TPACK, regulating the IST (in-service training) designs as field-based and choosing the trainers for IST from the same branch as the learners, and making some adjustments in the policies of MoNE to technology integration.