Niğde yöresinde tropikal Theileriosis'in aşılama sonrası epidemiyolojisi
Postvaccination epidemiology of tropical theileriosis around Nigde
Yazar: BİLGE KARATEPE
Danışman: PROF.DR. AYŞE ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Niğde Yöresinde Tropikal Theileriosis'in Aşılama Sonrası Epidemiyolojisi Bu çalışma, Mart 1998-Nisan 1999 tarihleri arasında Niğde ili Çukurkuyu kasabasında aşılama sonrası tropikal theileriosis'in epidemiyolojisinin araştırılması amacı ile yapılmıştır. Çalışma başlangıcında seçilen 78 sığır Theileria annulata enfeksiyonu yönünden hem İFA testi ile serolojik hem de kan frotilerinde eritrositer form (piroplasm) bakımından muayene edilmiştir. Negatif olduğu tespit edilen bu sığırlardan 69'u çalışma grubu olarak belirlenmiş, 9 hayvan çeşitli nedenlerle gruba alınmamıştır. Bunlardan 46'sı attenüe 107 hücrclik bir dozda T. annulata şizont aşısı ile aşılanmış, 23'ü kontrol olarak bırakılmıştır. Aşılamadan sonra bir yıl süreyle her ay. aşılı ve kontrol grubu sığırlar klinik tropikal theileriosis ve Hyalomma keneleri yönünden muayene edilmiştir. Yine bu sığırlardan serum elde etmek amacıyla 10 mi kan alınmış, kan frotisi yapılmış ve aynı zamanda bu sığırlar ve barınakları vektör kene yönünden muayene edilmiştir. Serumda anti- T. annulata antikorları, T. annulata nın piroplasm ve şizont antijenleri kullanılarak, İndirekt Floresan Antikor (İFA) testi ile tespit edilmiştir. Testte, piroplasm için 1:20 ve üzeri, şizont için ise 1 :40 ve üzeri pozitif olarak kabul edilmiştir. Kan frotileri, metanol içerisinde tespit edildikten sonra Giemsa boyası solüsyonu (%5) ile boyanarak ve 200 mikroskop sahası T. annulata piroplasmları yönünden muayene edilmiştir. Sonuçlar T. annulata'mn aşılama Öncesi mikroskobik ve serolojik prevalansının %0 olduğunu göstermiştir. Aşılanan sığırlarda, aşılamadan 30 gün sonra yapılan incelemelerde serokonversiyon oranı %80,4 olarak bulunmuştur. Hastalık mevsimi boyunca aşılanan sığırların 2 (%4,3)'si piroplasm taşıyıcısı (portör) olarak belirlenmiştir. Aşılanmadan kontrol grubu olarak bırakılan sığırlardan sadece 4 (%17,3)'ü T. annulata'ya karşı seropozitif, 2 (%8,6)'si ise piroplasm taşıyıcısı (portör) olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma süresince hayvanların hiçbirinde klinik T. annulata enfeksiyonu görülmemiştir. Aşılamadan sonra seropozitiflik 2 yaş üstü grupta 6. aydan itibaren azalarak 12 ay devanı ettiği halde, 2 yaş altı grupta 4. ayda düşmeye başlamış ve 6. ayda ise tamamen sıfırlanmıştır. T. annulata piroplasm antijenine karşı antikor titresi 1:20 ve 1:2560, şizont antijenine karşı antikor titresi 1:40 ve 1 :640 arasında saptanmıştır. En yüksek piroplasm antijenine karşı antikor titresi Ağustos ve Eylül aylarında, şizont antijenine karşı antikor titresi ise Haziran ayında görülmüştür. Araştırma süresince hayvanlar üzerinde Hyalomma soyuna bağlı 2 adet Hyalomma anatolicum excavatum ve 1 adet Hyalomma a. anatolicum kenesi bulunmuştur.Anahtar Sözcükler : Tropikal theileriosis, postvacci nation, epidemiyoloji, Theileria annulata, sığır.

Abstract:
Postvaccination Epidemiology of Tropical Theileriosis Around Nigde This study was carried out on the post-vaccination epidemiology of tropical theileriosis in Cukurkuyu town of Nigde between March 1998 and April 1999. At the beginning of the study 78 cattle were drawn from herds in the study site and examined for Theileria annulata infection using IFA test and microscopical examination. All the cattle were found to be free from the infection. Forty six out of the 78 cattle were vaccinated with 107 attenuated T. annulata schizont vaccine cells and 23 of them were allocated for non-vaccinated control cattle. The remaining 9 cattle were not included into the study sample for same reason or other. Following the vaccination, the study site was visited once a month for a period of one year. During the visit, all the vaccinated and non-vaccinated control cattle were examined clinically for tropical theileriosis and Hyalomma ticks. The cattle were also punctured and then blood were collected for sera, blood smears were made for detection of theilerial piroplasm. In addition to these the cattle and their sheds were investigated for Hyalomma ticks. Anti-71. annulata antibody in the sera was determined by indirect fluorescent antibody test (IF AT) using the T. annulata schizont and piroplasm antigens. In the test, the titers considered to be positive were 1:20 and above for the piroplasm and 1:40 and above for the schizont. Blood smears were fixed in methanol and stained with Giemsa's solution (5%) and 200 microscope fields were examined for the presence of T. annulata piroplasms. The results showed that both the pre-vaccination microscopic prevalence and pre-vaccination scroprevalance of T. annulata were 0%. In the vaccinated cattle seroconversion rate was 80.4% on post-vaccination day 30. Two of the vaccinated cattle (4.3%) became piroplasm earners during the period of tropical theileriosis season. In the non-vaccinated control cattle only 4 animals (17.3%) became seropositive against T. annulata and 2 animals (8.6%) became piroplasm carriers during the disease season. Neither the animals in the study sample nor other animals in the study sites developed clinical tropical theileriosis during the period of this study. Seropositivity continued 12 mounths in the vaccinated cattle which were more than 2 years old. The percentage of the seropositive animals was high from May to September and reduced gradually from October to January. Only one animal remained to be seropositive in the period between February to April. On the other hand, seropositivity continued 6 months in the vaccinated cattle which were less than 2 years old The percentage of the seropositive cattle was high from May to August and reduced gradually from August to September. There was no cattle which was seropositive in October and later on. In sera, the titreş of antibodies against piroplasm and schizont antigens of T. annulata varied between 1:20 to 1:2560 and 1:40 to 1:640 respectively. There was highest level antibody titrc against piroplasm antigen in August and September, and against schizont antigen in June only. Throughout the study, only 2 Hyalomma anatolicum exca\>atum and 1 Hyalomma anatolicum anatolicum were found on cattle.Key Words : Tropical theileriosis, postvaccination, epidemiology, Theileria annulata, cattle.