Türkiye'de bilgiye dayalı iktisadi büyümeye geçiş
Transition into knowledge based economic growth in Turkey
Yazar: SADIK ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ERGÜL HAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Yenilik = Innovation

Özet:
Bu tez bilgiye dayalı ekonominin temel özelliklerini irdelemeyi ve Türkiye için bilgiyedayalı bir büyüme stratejisi önermeyi amaçlamaktadır. Birinci bölümde, ilk olarak, iktisadidüsüncede teknolojik degisme ve yeniligin yeri incelenmis, bilahare, bu kavramların mikro vemakro ekonomik temelleri güncel iktisadi teoriler ısıgında analiz edilmistir. Bu meyanda,teknolojik degisme ile iktisadi büyüme arasındaki iliskiyi ortaya koymak için baslıca büyümemodellerine deginilmistir.kinci bölümde, Türkiye'nin temel bilim, teknoloji ve yenilik (BTY) göstergeleriagırlıklı olarak OECD ülkelerinden derlenen karsılastırmalı verilerle analize tabi tutulmustur.Sözkonusu karsılastırmalı analizler, Türkiye'nin neredeyse tüm ilgili göstergeler bakımındangelismis bilgi ekonomilerinin çok gerisinde kaldıgını ve bu ülkeleri yakalamak için iddialı birkalkınma stratejisi gelistirmesi gerektigini ortaya koymustur. Bu bölümde ayrıca, ulusalyenilik sistemlerine iliskin literatüre yer verilmistir.Çalısmanın üçüncü bölümünde Türkiye'nin BTY politikaları ve ulusal yeniliksisteminin kurumsal ve yasal çerçevesi irdelenmistir. Bu analizler Türkiye'nin BTYpolitikalarının ve ulusal yenilik sisteminin temel eksikliklerini büyük ölçüde ortayakoymustur. Bahse konu teorik altyapı ve ampirik bulgular çerçevesinde, teknolojik degismeve yenilik tarafından sürüklenen endojen büyümeye ulasmak için bilgiye dayalı bir iktisadibüyüme stratejisi önerilmistir. Türkiye'de bilgiye dayalı ekonomik büyümeye geçmek içintoplum ve ilgili tüm paydaslar tarafından benimsenmis açık bir kalkınma gündemine ihtiyaçduyuldugu, çesitli ekonomik politikalar arasında öncelikleri dengeleyen, yatay entegrasyonuve dikey esgüdüm saglayan, yenilikçi faaliyetler alanında sektörel, bölgesel ve uluslararasıisbirligini kolaylastıran ve degerlendirme ve ögrenme mekanizmaları içeren bir ulusal yeniliksistemine ulasmak için kapsamlı kurumsal ve yasal reformlar yapılması gerektigi sonucunavarılmıstır.

Abstract:
This thesis aims to analyze the fundamentals of a knowledge based economy andattempts to offer a knowledge based growth strategy for Turkey. In chapter I, firstly, majorschools of economic thought on technological change and innovation are reviewed. Secondly,microeconomic and macroeconomic fundamentals of technological change and innovationare analyzed in light of the contemporary economic theories. Finally, a further focus is givento major growth models to explore the relation between technological change and economicgrowth.In the second chapter, Turkey?s main science, technology and innovation indicatorsare examined with comparative data drawn from primarily OECD countries. Thesecomparative analyses suggest that Turkey lags far behind the developed knowledgeeconomies regarding almost every economic indicator in question and needs to devise a ratherambitious development strategy in order to catch up with the developed economies. In thischapter, critical overviews of the literature on national innovation systems are also employedto propose an efficient innovation system for Turkey.Turkey?s science, technology and innovation policies and the institutional and legalframeworks of its national innovation system are scrutinized in the third chapter of the study.These analyses mainly reveal the core shortcomings of Turkey?s national innovation systemand its science and technology policies. Upon those theoretical background and empiricalfindings a knowledge based growth strategy is proposed for Turkey to materialize theendogenous economic growth driven by technological change and innovation. It is concludedthat the transition into knowledge based economic growth strategy necessitates a clear cutdevelopment agenda accepted by society and the main stakeholders, and that comprehensiveinstitutional and legal reforms should be carried out to overhaul the national innovationsystem which balances imperatives for various economic policies, ensures horizontalintegration and vertical coordination, facilitates intersectoral, regional and internationalcooperation on innovative activities, and comprises the evaluation and learning mechanisms