6222 sayılı sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun gereğince yeni bir uygulama: Elektronik bilet ve futbolda şiddet durumu
New practice according to law no.6222-preventing violence and disorder in sports: E-ticket and violence in football
Yazar: KAZIM BALSARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBERK GÜLTEKİN SALMAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Elektronik bilet = Electronic ticket ; Futbol = Football ; Futbol müsabakaları = Football matches ; Passolig = Passolig ; Taraftar = Supporter ; Şiddet = Violence

Özet:
Futbolun diğer spor dallarına göre ön plana çıkmasında, popülerlikte açık ara öne çıkması, tüm dünya tarafından tanınması, kolaylıkla ilgi çekmesi ve kendine ait milyonlarca taraftarı olması gibi nedenler sayılabilmekte; bu doğrultuda dünyada yaşanan ekonomik gelişmelerin ve bu gelişmeleri sağlayan ideolojik yapı ile futbol arasındaki birlikteliğin ilişkisi gözlemlenebilmektedir. Günümüzde, futbolun yarattığı büyük bir ticari rant ve bu ranttan kendilerine pay çıkartmak isteyen kişiler tarafından daha cazip hale gelmiş ve spor olgusunun önüne geçilmiştir. Bu spor dalı; "özellikle seyirci, şampiyon ve madalya üçlüsünden oluşan, ya da görsel yönü ön plana çıkan, kitleleri peşinden sürükleyen, politika ve ideolojilerin reklam aracı olabilen, anlam değişikliğine uğratılarak ticarileştirilen insani bir etkinlik olarak" karşımıza çıkmaktadır. 

Bu dinamiklerde gelişim göstermekte olan futbol, günümüzde kucaklayıcı olduğu kadar ayrıştırıcı unsurlar içermesi ana aktörlerden biri olan taraftarlardaki şiddet ve saldırganlık eğilimi tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Futbolun fazla sayıda kitleye hitap ettiği Türkiye'de de Futbolda şiddet ve düzensizliğe karşın alınmış önlemler kapsamında 5149 sayılı kanun yürürlüğe girmiş, elektronik bilet uygulaması ile 6222 sayılı kanun gereğince seyirden yasaklanma almış şahısların; tespiti, tribünlerden uzaklaştırılması ve kontrolünün daha kolay hale gelmesi öngörülmüştür. Passolig uygulamasına geçilmesinin ardından, Spor Toto Süper Lig ve Spor Toto TFF 1.Lig için kağıt bilet sistemi tamamen ortadan kalkmış ancak önleyici bir tedbir olarak da düşünülen Passolig ile birlikte gelen sözleşme hükümlerinden dolayı, taraftarların kişisel verilerinin korunmasının ihlaline kadar bir çok konu tartışılmaya başlanmıştır.

İlgili kanunlar gereği yapılan uygulamaların ele alındığı bu tezin birinci bölümünde futbol ve futbolun toplumsal boyutu, kimlik kavramı ve taraftar kimliği, futbolda özdeşleşme, taraftarlık, elektronik bilet, futbolda şiddet ve saldırganlık gibi kavramlar, futbolda şiddet ve saldırganlığa neden olan faktörler, futbolda Türkiye'de meydana gelmiş olaylar, futbolda şiddet ve saldırganlığın önlenmesine dair Türkiye'de yapılmış çalışmalar incelenmiş olup, ikinci bölümünde ise veri toplama ve değerlendirme yöntemi olarak katılımcı gözlem ve niteliksel içerik çözümlemesi kullanılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, araştırmanın konusu ile alakalı çalışmalar, alınmış kararlar, medyada ki haberler, raporlar ve Passolige ait sayısal veriler incelenmiştir.
 
Bu araştırma kapsamında iki hipotez test edilmiş: taraftarların görüşleri ve sorunları dikkate alınarak, ilk olarak çıkartılmış uygulamanın asli görevi olanı spor alanlarında güvenliğin ve düzenin sağlanması görevini yerine getirip getirmediğini, ikinci olarak ise asli görevi dışında futbol için yeni bir kazanç kapısı olup olmadığını sorularına yanıt aranmıştır. Bu araştırmada amaçlanan, 6222 sayılı kanun gereğince getirilen yeni uygulamanın yaşanan sorunları ortaya koymak üzerine yapılmış olan araştırmaları göz önüne almak ile birlikte yeni bir akış acısı kazandırmaktır.

Abstract:
Football is said to lead a number of sports branches for various reasons; among which being remarkably popular compared to others, acknowledged in all parts of the world, attract interest easily and have millions of supporters. With that regard, a noteworthy relationship can be observed between economic developments in the world and the ideological base that is surrounded within football.

Today, football has evolved into a source of vast commercial income and become attractive for those who aim to benefit from such source; eventually financial benefits has predominated the traditional features of football. This branch of sports is realised as a humanistic event that is particularly formed of fans, championship and medals trio, or its visual attraction, its crowd pulling effect, potential to act as a medium of advertisement for politics and ideologies as well as altered role due to commercial purposes. 

As football continues to develop upon these dynamics, football today has become inclusive as well as discriminate due to tendency of violence and aggression shown by one of the main actors, fans; such has brought controversies. Turkey as a country where football attract mass crowds of people, 5149 numbered law came into force in order to take measures against violence and disorder in football. With the use of electronic ticket with respect to 6222 numbered law, it was foreseen that individuals who would be banned from spectating, detection, suspension from stands and ease of control. 

After the introduction of Passolig, paper ticket system was abolished in Spor Toto Super League and PTT 1.League. However, due to provisions of the agreement concerning Passolig, such has brought a number of controversies including protection of personal data.

On matters with regard to aforementioned laws, first part of the thesis will deal with football, collective spectrum of football, concept of football and identity of fans, identification in football, partisanship, electronic ticket, concepts including violence and aggression in football, factors related to violence and aggression in football, cases in Turkey, and actions taken in Turkey in order to tackle violence and aggression. As  the second part, as a data collection and evaluation method, participatory observation and qualitative content analysis were used. For this purpose, studies related to the subject of the research, decisions taken, News, reports in the media and digital data belonging to Passolige were analyzed.
 
Two hypotheses were tested under this research: considering the views and problems of the fans, firstly to test whether policies applied had provided security and order in the venues of sports, secondly to find out whether football has turned into a profit making platform overshadowing its main function. The aim of this research is to develop a new approach to implementations based on 6222 numbered law, putting forward a number of research concerning negative experiences and problems.