Biyoloji ve fen bilimleri öğretmenlerinin öğretimi tasarlama ve uygulama sürecinde biyoetik konulara yer verme durumlarının incelenmesi
An examination of the involvement of bioethical issues in the design and implementation of teaching by biology and science teachers
Yazar: NALAN KOLAY
Danışman: PROF. DR. MELİKE ÖZER KESKİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte, biyolojik bilimlerde yapılan uygulamalarla ilgili olarak, bireyler etik karar verme süreci ile karşı karşıya kalmaktadır. Geleceğin karar vericileri olan gençlerin, hayatları boyunca karşılaştıkları durumlarda etik karar verebilme becerisine sahip olması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle biyoloji ve fen bilimleri derslerinde, öğretim programında yer alan kazanımların işlenişinde bu kazanımların etik boyutunun ele alınması önemlidir. Bu çalışmada biyoloji ve fen bilimleri öğretmenlerinin öğretimi tasarlama ve uygulama sürecinde biyoetik konularına yer verme durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma gerçekleştirilirken nicel ve nitel veri toplama ve analiz yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Biyoloji ve fen bilimleri öğretmenlerine biyoetik eğitimi ile ilgili görüş formu uygulanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 232 (%52, 8) biyoloji ve 189 (%43,1) fen bilimleri öğretmeni olmak üzere toplam 421 öğretmen oluşturmaktadır. Uygulanan anket ile hem çalışma grubunda yer alan öğretmenlerin demografik özellikleri belirlenmiş hem de derslerinde etik konulara yer verme düzeyleri ve biyoetik eğitimi ile ilgili görüşleri tespit edilmiştir. Online formatta hazırlanan form aracılığı ile öğretmenlerin derslerini planlarken ve ders işlenişi sırasında modern biyoteknolojik yöntemler ve uygulamaları ile ilgili etik konuları ne düzeyde dikkate aldıkları sorulmuştur. Ayrıca, öğretmenlerin biyoetik konularına yer vermeme sebepleri sorgulanmıştır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun, derslerini planlarken ve işlerken etik konuları dikkate aldıklarını görülmüştür. Öğretmenlerin %88,3'ü derslerinde etik konuları işlerken kendilerini rahat hissettiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin, derslerinde biyoetik konularına yer vermeme sebepleri incelendiğinde, zaman yetersizliği, öğretim sürecinde kullanılabilecek kaynak ve öğretim materyali yetersizliği ile etik konular hakkında bilgi eksikliğinin ön plana çıktığı görülmektedir.

Abstract:
Today, with the development of technology, individuals are faced with the ethical decision-making process regarding the applications made in biological sciences. It is of great importance that young people, who are the decision makers of the future, have the ability to make ethical decisions in situations they encounter throughout their lives. For this reason, it is important to consider the ethical dimension of these acquisitions in the teaching of the acquisitions in the curriculum in biology and science courses. In this study, it is aimed to examine the biology and science teachers' inclusion of bioethical issues in the teaching design and implementation process. During the study, quantitative and qualitative data collection and analysis approaches were used. An opinion form about bioethics education was applied to biology and science teachers. The participants of the study are 421 teachers, 232 (52.8%) biology and 189 (43.1%) science teachers. With the form applied, both the demographic characteristics of the teachers in the study group were determined, as well as the level of inclusion of ethical issues in their lessons and their views on bioethics education. By means of a form prepared in online format, it was asked to what extent teachers take into account the ethical issues related to modern biotechnological methods and applications while planning and teaching their lessons. In addition, the reasons why teachers do not include bioethical issues were questioned. The majority of the teachers stated that they consider ethical issues while planning and processing their lessons. 88.3% of the teachers stated that they felt comfortable while teaching ethical issues in their classes. When the reasons why teachers do not include bioethical issues in their lessons, it is seen that the lack of time, the inadequacy of resources and teaching materials that can be used in the teaching process, and the lack of knowledge about ethical issues come to the fore.