Cinsiyet faktörünün performans değerlendirme sonuçları üzerindeki etkisi
Effect of sex on performance appraisal outcomes
Yazar: ADNAN CAMCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMİLE GÜRÇAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; İş hayatı = Work life

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, cinsiyet faktörünün performans değerlendirme sonuçları üzerindeki etkileri incelenmekte ve performans değerlendirme sonuçlarının, değerlendirme uygulaması içerisindeki bireylerin cinsiyetlerine göre şekillenebileceği görüşü tartışılmaktadır. Çalışma, performans değerlendirme uygulamaları ile ilgili genel bilgilerin verilmesi ile başlamaktadır. Bu bölümde, performans değerlendirmenin amaçları, yararları, yöntemleri ve süreci anlatılmış; değerlendirme sonuçlarını etkileyen faktörlere ve değerlendirme sürecinde yaşanan hatalara yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında cinsiyetin çalışma yaşamındaki belirleyiciliği üzerinde durularak; cinsiyetin çalışma yaşamındaki konumunun gelişimi, cinsiyet ayırımcılığının çeşitli nedenleri ve türleri ele alınmıştır. Üçüncü kısımda cinsiyetin performans değerlendirmeleri üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde literatürdeki araştırmalar ve bunların sonuçları incelenerek, cinsiyetin performans değerlendirme üzerindeki etkilerinin sonuçlarına yer verilmiş, daha sonra da değerlendirilen ve değerlendirici cinsiyetinin performans değerlendirmeleri üzerindeki etkileri ve bu etkilerin olası nedenleri sıralanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son kısmında, değerlendirici ve değerlendirilen cinsiyeti birlikte ve ayrı ayrı olmak üzere, cinsiyet faktörünün performans değerlendirme sonuçları üzerindeki etkilerinin test edilmesine yönelik olarak gerçekleştirilen, anket çalışmasına dayalı bir araştırmaya yer verilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilen analizler, hem değerlendirici hem de değerlendirilen cinsiyetinin performans değerlendirme sonuçlarını etkileyebildiğini göstermektedir. Elde edilen veriler, erkek ve bayanların sahip olduğu yargı kalıplarının farklı düzeylerde olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, kişilerin sahip olduğu cinsiyet temelli yargı kalıplarının da, gerçekleştirilen değerlendirmelerin olumluluk seviyesi üzerinde bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Böylece, kişilerin sahip olduğu yargı kalıplarının cinsiyete göre değişerek, cinsiyet faktörünün performans değerlendirmeleri üzerinde etkili olmasını sağlayabildiği görülmüştür. VI

Abstract:
ABSTRACT In the current study, effecs of the sex on performance appraisal outcomes has been investigated and the subject that is performance appraisal outcomes could become different in respect of individuals' sex which are in the appraisal application has been discussed. The current study has begun as giving general information about pefrormance appraisal applications. In the first part of this study, we have exlpained aims, benefits, methods and processes of performance appraisal, and clarified factorts effect outcomes of the appraisals and errors experince in the appraisal process. We have dwelled upon impact of gender on work life in the second part of this study; development about situation of the gender on work life, causes and types of the sex discrimination experiences in work life have been investigated. Effects of the sex on performance appraisals have been tried to examine in the third part of the study. Outcomes of effects of sex on performance appraisals have been investigated as examining some researchs in the literature and their outputs. Addition that, effects of the ratees' sex and the raters' sex on performance appraisals, and probable causes of those effects have been clarified in the third part. A research to test effects of the sex factor (rater and ratee sex together and seperately) on performance appraisal was done by quetionnaire has been demonstrated in the fourth part of the study. Data was obtained the research has been indicated that both rater and ratee sex could influence outcomes of the performance appraisal. Addition that data has also pointed out stereotypes owned by males and females are in different levels. Further it has determined that beeing individual differences on gender based stereotypes has an influence on positiveness level of evaluations. Therefore, its has been deducted that beeing individuals' stereotypes change in respect of their sex, could make sex factor effective on performance appraisals. vu