COVID-19'un Türkiye'nin ihracatına etkisi
The effect of COVID-19 on Turkey's export
Yazar: SEMRA KARABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN PİŞKİN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomik etki = Economic effect ; Pandemiler = Pandemics ; Rekabet gücü = Competitive power ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export

Özet:
Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan, sonrasında hızla tüm dünyaya yayılan Covid-19 salgını aynı zamanda iktisadi bir krize dönüşmüştür.  Salgını kontrol altına almak için uygulanan kapanma yöntemleri tüm dünyada tarihte eşine az rastlanan hem arz hem de talep kaynaklı ekonomik sorunlara yol açmıştır. Çin'in, küresel üretimin %28'ini, ara malı ticaretinin ise yaklaşık %20'sini gerçekleştirmesi nedeniyle, tüm dünya tedarik zincirlerinde tek bir ülkeye bağımlı olmanın neden olduğu aksamaları yaşamıştır. Bu nedenle tüm dünya artık tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi gerektiğini tartışmaktadır. Yaşanabilecek değişimden Türkiye'nin nasıl etkileneceği de önemli bir soru haline gelmiştir. Yapılan projeksiyonlar Türkiye'yi sahip olduğu üretim altyapısı, coğrafi konumu, beşeri sermayesiyle güvenli tedarik merkezlerinden bir olarak ön plana çıkarmaktadır. Tedarik zincirlerinde yaşanabilecek değişimden Türkiye'nin nasıl etkileneceği bu tezin temel konusudur. Tezde pandeminin Türkiye'nin ihracatına rakamsal yansımalarının yanında bunun arka planında yaşanan pazar ve ürün odaklı değişimler de araştırılmıştır. Bu araştırmada Türkiye'nin ihracatında pandemi nedeniyle yaşanan değişim genelden özele inilerek, uluslararası sınıflama yöntemi olan HS (Harmonized System) kodları üzerinden karşılaştırma yapılarak incelenmiştir.  TÜİK, TİM ve Dünya Ticaret Örgütü ve DTÖ'nün sektörel ve ürün bazında verilerinin yer aldığı www.trademap.org üzerinden inceleme yapılmıştır. TİM ve Ticaret Bakanlığı verileri 3 ana sektör ve 3 alt sektör olmak üzere 26 sektörde açıklamaktadır. Ancak uluslararası değerlendirmeler 99 ana sektörde yapılmaktadır. Araştırmada uluslararası sınıflamada yer alan 99 ürün TİM'in ana sektörlerinin altında değerlendirilmiştir. Bu inceleme yapılırken, ilgili ürün sınıflamasında toplam ihracat değer değişimi, pazar değişimi, Türkiye'nin pazarlarındaki değişim 2019-2020 verilerinin karşılaştırması yapılarak analiz edilmiştir. Pandemi nedeniyle ilgili sektörde değişim yaşanıp yaşanmadığı sorusunun yanıtına ulaşmak için bazı sektörlerde inceleme daha fazla detaylandırılmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkiye'nin ihracatında pandemi nedeniyle değer olarak düşüş yaşansa da küresel ihracattan aldığı payın ve bazı sektörlerde de rekabet gücünün arttığı gözlenmiştir. Türkiye'nin 2019'da küresel ihracattan aldığı pay %0,96 seviyesindeyken 2020 yılında bu oran %1'e çıkmıştır. Ancak sıralamasında bir değişim yaşanmamıştır. Türkiye'nin 2019'da 29 olan küresel ihracattaki sıralaması 2020'de de yine 29 olmuştur. Ancak tarım, mobilya, kimya, hazır giyim ve savunma sektörlerinde Türkiye'nin rekabet gücü artmıştır.

Abstract:
The Covid-19 pandemic, which emerged in Wuhan, China and then spread rapidly all over the world, has also turned into an economic crisis. Lockdown measures put in effect to control the epidemic have led to both supply- and demand-driven economic problems, which are rare in history all over the world. Due to China's realizing 28% of the global production and approximately 20% of the intermediate goods trade, the entire world has experienced disruptions in supply chains, caused by being dependent on a single country. For this reason, the whole world has started discussing the necessity of diversifying supply chains. How Turkey will be affected from this possible change has also become an important question. The projections made highlight Turkey as one of the safe supply centers with its production infrastructure, geographical location, and human capital. The main subject of this thesis is how Turkey will be impacted by the changes that may occur in supply chains. In this thesis, besides the numerical reflections of the pandemic on Turkey's exports, market- and product-oriented changes experienced in the background have also been investigated. In this study, the change seen in Turkey's exports due to the pandemic has been examined from general to specific, by making comparisons based on HS (Harmonized System) codes, which is an international classification method. An examination has been made based on www.trademap.org, which contains sectoral and product-based data of Turkish Statistical Institute (TUIK), Turkish Exporters Assembly (TIM), and World Trade Organization (WTO).  The data of TIM and the Ministry of Trade have been described in 26 sectors, 3 main sectors and 3 sub-sectors. However, international evaluations are made in 99 main sectors. In this research, 99 products included in the international classification have been evaluated under the main sectors of TIM. This examination has been analyzed by comparing the data of 2019-2020 related to the change in the total export value, market change, and the change in the markets of Turkey in the relevant product classification. In order to arrive at the answer to the question of whether there has been a change in the relevant sector due to the pandemic, the examination is more detailed in some sectors. It has been observed in the study that although there was a decrease in Turkey's exports in terms of value due to the pandemic, its share of global exports and competition power in some industries increased. While Turkey's share of global exports was 0.96% in 2019, this ratio rose to 1% in 2020. However, its ranking did not change. Similar to 2019, Turkey ranked 29th in global exports in 2020. On the other hand, Turkey's competition power increased in agriculture, furniture, chemistry, ready-to-wear clothing, and defense industries.