Farklı nişasta içeriğine sahip buzağı başlangıç yemlerine amilaz enzimi ilavesinin buzağılarda gelişim parametreleri üzerine etkisi
The effect of amylase supplementation to different starch level calf starters on performance parameters in calves
Yazar: MUKADDES MERVE EFİL
Danışman: DOÇ. DR. HIDIR GENÇOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Amilazlar = Amylases ; Buzağılar = Calves ; Büyüme = Growth ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Nişasta = Starch

Özet:
Bu araştırmanın amacı; 0-56. günlük buzağılarda, farklı nişasta düzeyine sahip buzağı başlangıç yemlerine amilaz enzimi ilavesinin; yem tüketimi, canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma, vücut ölçüleri, klinik ve solunum skoru, dışkı skoru, kan glukoz, beta hidroksi butirik asit (BHBA), NEFA, insülin, büyüme hormonu ve rumen parametreleri üzerine etkilerini araştırmaktır. Bu araştırma Bursa-Yenişehir bölgesinde faaliyet gösteren İtimat Tarım ve Hayvancılık A.Ş.'ne ait buzağı ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 6 grup oluşturulmuş ve her bir grupta 15 olmak üzere toplam 90 adet siyah alaca dişi buzağı kullanılmıştır. Gruplara sırasıyla; %88 kuru maddede; %23, %28 ve %33 nişasta içeren başlangıç yemleri ile aynı yemlere 1 kg / ton dozunda amilaz enzimi (RumiStar, DSM Animal Nutrition & Health Turkey) ilaveli yemler verilmiştir. Buna göre gruplar buzağı başlangıç yeminin nişasta içeriğine ve enzim içerip içermemesine göre 23E-, 23E+, 28E-, 28E+, 33E- ve 33E+ şeklinde isimlendirilmiştir. Buzağılar doğumdan sonraki ilk 3 gün kolostrum ile beslenmiş, 4. günden itibaren doğum canlı ağırlıklarına göre gruplara dağıtılarak buzağı başlangıç yemi ve suya erişimleri sağlanacak şekilde bireysel kulübelere alınmıştır. Buzağıların canlı ağırlıkları 0., 28. ve 56. günlerde, buzağı başlangıç yemi tüketimleri ve yemden yararlanma oranları ise haftalık hesaplanmıştır. Buzağıların 56. gününde vena jugularisten yaklaşık 10 ml kan numunesi alınarak BHBA, NEFA, insülin, büyüme hormonu ve glukoz değerleri ölçülmüştür. Yine buzağılardan 56. günde alınan rumen sıvısında pH ölçümü yapılmış, rumen uçucu yağ asidi profili ve rumen NH3-N miktarına bakılmıştır.  Buzağılarda 0. günden itibaren haftalık olarak klinik, solunum ve dışkı skoruna bakılmış; cidago yüksekliği, göğüs çevresi uzunluğu ve boy uzunluğu ölçülmüştür. Verilerin istatistik analizinde SPSS 20 paket programı kullanılmıştır. Buzağıların 56.güne kadar tükettikleri toplam buzağı başlangıç yemi ortalama 12,2 kg olup gruplar arasında fark bulunamamıştır (P>0,05). Hayvanların günlük canlı ağırlık artışları, yemden yararlanma oranları, kan BHBA, NEFA, insülin ve büyüme hormonu değerleri, haftalık klinik , solunum ve dışkı skoru, cidago yüksekliği, göğüs çevresi uzunluğu ve boy uzunluğu değerleri bakımından gruplar arasında fark bulunmamıştır (P>0,05). Ancak, 8.haftadaki dışkı skoru bakımından 23 E(+) grubunun dışkı skoru, 28E(-) ve 28E(+) grubundan anlamlı şekilde büyük bulunmuştur (P<0,05). 23E+ ile beslenen buzağıların rumen pH değeri, 33E+ ile beslenenlere göre daha yüksek bulunmuştur (P<0,05). Diğer yandan, 23E- ile beslenen buzağıların kan glukoz düzeyleri en düşük (72,9 mg/dL) saptanmış ve 23E+, 28E- ve 33E+ ile beslenenlere göre farklı (P<0,05) bulunmuştur. Bu araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde, 23E+ ile beslenen buzağıların rumen pH'sının daha yüksek olduğu, bunun da buzağının sağlığı ve performansına katkı sağlayacağı sonucu çıkarılabilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Buzağı Başlangıç Yemi, Nişasta, Amilaz, Büyüme Parametreleri

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate effects of amylase supplementation to calf starter feeds with different starch levels on feed intake, body weight gain, feed conversion rate, body sizes, clinic and respiratory score and fecal score, blood beta hydroxy butyric acid (BHBA), insulin, growth hormone, NEFA and glucose levels and, rumen parameters in calves. The research was carried out in calf unit in İtimat Agriculture and Animal Husbandry in Yenişehir-Bursa. Therefore, 6 groups were formed and 90 Holstein-Friesian female calves were used totally as 15 calves in each group. Starter feed containing 23%, 28% and 33% starch in 88% dry matter and same feeds with amylase enzyme (RumiStar, DSM Animal Nutrition & Health Turkey) added at a dose of 1 kg / ton were given to groups, respectively.  The groups were named as 23E-, 23E +, 28E-, 28E +, 33E- and 33E + according to the starch content of the calf starter feeds and whether or not the enzyme is contained.  Body weights of the calves measured at 0nd, 28th, and 56th days; calf starter consumption and feed conversion were calculated weekly. On 56th day, approximately 10 ml of blood sample was taken; insülin, growth hormone, NEFA, BHBA and glucose values were measured. pH measurement was made and volatile fatty acids profile and NH3-N were measured in rumen fluid taken on 56th day. Starting from 0nd day, clinic, respiratory and fecal score and wither height, heart width and body length were measured. Statistical analysis of datas was performed with SPSS package program. The mean starter feed consumption until 56th day was 12,2 kg and there was no difference (P>0,05) between groups. No difference (P>0,05) was found among groups for daily body weight gain, feed conversion rate and blood BHBA, NEFA, insulin and growth hormon values and clinic, respiratory and fecal score and wither height, heart width and body length. However, the fecal score taken at 8th week in 23 E(+) group was statistically different from groups 28E(-) and 28 E(+) (P<0,05). The pH value of 23E + feds was higher than 33E + feds (P<0,05). Then, 23E- feds had the lowest blood glucose levels (72,9 mg / dL) and were found different (P<0,05) from 23E +, 28E- and 33E + feds. That is concluded; the 23E + feds have higher rumen pH, which may contributes to health and performance. 
Key Words: Calf Starter, Starch, Amylase, Growth Parameters