Ortaokullarda edatların öğretimi ve öğrencilerin edatları kullanma yeterlikleri
Teaching of postpositions in secondary schools and the competence of students'postpotions use
Yazar: MEHMET CENGİZ ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. ERCAN ALKAYA
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Dilbilgisi = Grammar ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Öğretim = Teaching

Özet:
Dil bilgisi, dilin kurallarını derleyip sunarak dildeki düzeni gözler önüne seren
disiplinin adıdır. Dil bilgisi, bu düzeni ortaya çıkarmak için sistemli bir işleyiş içindedir.
Bu bakımdan dili oluşturan tüm sözcükler "kelime türleri" adı altında sınıflandırılmış ve
bunların cümledeki görevleri açıkça ortaya koyulmuştur.
Edat, bağlaç ve ünlemler genellikle dil bilgisinin "kelime bilgisi" bölümünde
"kelime türleri" başlığı altında ele alınan konulardır. Diğer kelime türleri gibi dilin
iletişimi sağlama işlevini yerine getirmesinde rol alan görevli birimlerdir.
Dil bir bütündür. En küçük birim olan sesten cümleye kadar dili oluşturan tüm
unsurların dil bilgisi kuralları çerçevesindeki birlik ve uyumu bu bütünlüğü sağlar. Bu
bakımdan kelime türleri dilin daha iyi, daha güçlü bir anlatım için gereksinim duyduğu
birimler olup bunlardan hiçbiri ötekilerden az veya çok öneme sahip değildir. Ancak
Türkçe dil bilgisi öğretimi açısından ele alındığında edat, bağlaç ve ünlemlerin
öğretiminde bazı sorunlar görülmektedir.
Ortaokullarda edat, bağlaç ve ünlem öğretimi üzerine bir durum tespiti yapmayı
amaçlayan bu çalışmada genelden özele doğru bir sıra izlenmek suretiyle dil> dil
bilgisi> kelime türleri> edat, bağlaç ve ünlemler hakkında kuramsal bilgilere yer
verilmiştir. Yapılan nitel ve nicel araştırmalarla edat, bağlaç ve ünlemlerin ortaokul
Türkçe dersindeki öğretimi ele alınmış; bu süreçte yaşanan sorunlar irdelenmiş ve
öğrencilerin edat, bağlaç ve ünlemlere ait başarı ortalamaları ortaya çıkarılmaya
çalışılmıştır.
Araştırma verilerine göre ortaokullarda edat, bağlaç ve ünlem öğretiminde
birtakım sorunlar yaşanmaktadır. Öğrencilerin edat, bağlaç ve ünlemleri kavrama ve
kullanma başarıları orta düzeydedir. Araştırmalardan elde edilen sonuçlardan hareketle
yapılabilecekler hakkında önerilerde de bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: 
Bağlaç, Dil bilgisi, Edat, Ünlem.

Abstract:
Grammar is the name of discipline that reveals in the language scheme by
compiling and offering the rules of the language. Grammar is in a systematic operation
in order to exhibit this scheme. In this regard, all constitutes that make up the language
are classified under the name of "words classes" and the tasks of word classes in the
sentences were clearly indicated.
Postposition, conjunctions and interjections are usually discussed under the head
of "word classes" in the part of "vocabulary section" in grammar. They are the
responsible units that take part providing the communication function of the language,
just as other word classes.
Language is a whole. All elements that make up the language from smallest
unite of sound to sentences provide the unity and harmony. In this regard word classes
are the units of the languages that are needed for a better or stronger expression and
none of them has no more less importance than others. But, some problems are seen in
teaching of postpositions, conjunctions, interjections when considered in terms of
Turkish grammar teaching.
This study which aims to determine on a case in teaching of postpositions,
conjunctions, interjections in secondary schools includes theoretical information about
language>grammar>word classes>postpositions, conjunctions, interjections by a correct
sequence to follow from the general to the specific. In teaching of postpositions,
conjunctions and interjections in secondary schools were discussed with conducted
qualitative and quantitative researches; problems encountered in this process were
examined and the success averages of the students belong to postpositions, conjunctions
and interjections were studied to reveal.
According to research data, a number of problems are experienced in teaching of
postpositions, conjunctions and interjections in secondary schools. Understanding and
using postpositions, conjunctions and interjections success of the students is moderate.
According to the result obtained from research were also made suggestions about what
can be done.

Key words: 
Conjunction, Grammar, Postposition, Interjection