Şevkânî, Fethu'l-Kadîr adlı eseri ve kıraatleri ele alma yöntemi
Şevkânî, Fethu'l-Kadır and the method of handling the qiratis
Yazar: MEHMET KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. HAYDER KHALEEL ISMAEL
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Fethu`l-Kadir = Fethu`l-Kadir ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam ; Şevkani = Shawkani

Özet:
Araştırmamızda, son dönem müfessirlerinden biri olarak birçok alanda ihtisas sahibi olan ve aynı zamanda Yemen'in önde gelen âlimleri arasında gösterilen Şevkânî'nin dirâyet ve rivâyet özellikli Fethu'l-Kadîr adlı tefsirinde yoğun bir şekilde ele alınan kıraat ihtilafları ve bunların tefsire yansıyan yönlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Öncelikle araştırmamızın temel konularını belirlemek üzere araştırmamızın iskeletini oluşturan ve zengin bir muhtevaya sahip olan bu eser, baştan sona taranarak zikredilen kıraat ihtilaflarının tefsir çerçevesinde incelenmesi ve Arap dili grameriyle olan bağlantısı temelinde, filolojik tahliller yapılarak ele alınmıştır. Bu amaçla Şevkânî'nin tefsirinde kullandığı kıraat örnekleri tespit edilerek takip ettiği yöntem ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Müellifin hayatı, yetiştiği ortam ve ilmi kişiliği ana hatlarıyla incelenmiştir. Kıraat ilmi, Fethu'l-Kadîr'in kaynakları, özellikleri ve metodu araştırma konusu yapılmıştır. Şevkânî'nin kıraat tasavvuru, kıraatlerin tevcihinde bulunması, kıraatleri atıf yöntemi, kullandığı sahih ve gayri sahih (şâz) kıraatlerin tefsire yansıyan yönü, kıraatlerin fıkhî meselelere etkisi ve kişisel görüşlerinde de genellikle sahih kıraat imamlarından çoğunluğun üzerinde ittifak ettiği kıraatleri tercih etmesi ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kıraat, Vecih, Şevkânî, Fethu'l-Kadîr.

Abstract:
In our research, the recitation disputes and their reflections in the commentary are investigated in the tafsir Fethü'l-Kadir, which is characterized by acumen and narration, by Şevkani, who is one of the last period commentators who is specialized in many fields and is also one of the leading scholars of Yemen. intended. First of all, this work, which constitutes the skeleton of our research and has a rich content in order to determine the main subjects of our study, has been examined through philological analyzes on the basis of examining the mentioned recitation conflicts within the framework of tafsir and its connection with the grammar of the Arabic language. For this purpose, the examples of recitation used by Şevkani in his commentary were determined and the method he followed was tried to be revealed.
The life of the author, the environment in which he grew up and his scientific personality were examined in outline. The science of Qiraat, Fethü'l-Kadir's sources, features and method have been the subject of research. Shawkani's conception of recitation, his choice of recitations, his method of citation of recitations, the reflection of authentic and non-authentic (shad) recitations in tafsir, the effect of recitations on fiqh issues, and his personal views, generally preferring the recitations on which the majority of the sound recitation imams agree, are discussed.

Key Words: Tafsir, Qiraat, Aspect, Shawkani, Fath al-Qadir.