Nöroteoloji ve dini deneyim
Neurotheology and religion experience
Yazar: SERAY YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ENİS DOKO
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Beyin = Brain ; Deneyim = Experience ; Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Nöroloji = Neurology ; Nöroteoloji = Neurotheology ; Tanrı = God

Özet:
Bu çalışma nörolojik olarak dînî deneyimi ve Tanrı'nın varlığını hissetme durumu gibi spritüel birçok konuyu bilimsel olarak inceleyen nöroteoloji bilim dalının dînî deneyimle ilgili kısmını araştırmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda nöroteolojinin kapsadığı nöroloji, teoloji, biyoloji ve psikoloji alt bilim dallarından faydalanıp konuyla bağlantılı kısımlarını ele alarak meseleye açıklık kazandırılacaktır.
Nöroteoloji yakın zamanda ortaya çıkan ve gelişmekte olan bir alan olmakla birlikte son dönemde kullanılan beyin tarama aletleri ile kayda değer sonuçlar elde edilmiştir. Bununla beraber bilim insanları çok eski dönemlerden beri beyni ve beynin fonksiyonel bozukluğu sebebiyle ortaya çıkan hastalıkları ele alan eserler kaleme almışlardır. Bu anlamda konuyla ilgili ilk ve önemli isimlerden biri olarak Kamilu's Sınaatu't Tıbbiyye adlı eseri ile Ali b. Abbas el-Mecusi'yi görüyoruz. 
Tezimizde dînî duygu, düşünce ve deneyimlerin beyinde nörolojik olarak hangi bölgelere etki ettiği veya hangi beyin bölümlerinin bu işlemlerden sorumlu olduğunun ele alınmasının yanı sıra beyin süreçlerinin bilincimize etki etmesi yönüyle de bilinç konusuna değinilmiştir. Bu çerçevede dînî deneyimin zihne ait bir konu olması ve kişinin kendisine ait öznel bir tarafı olması sebebiyle açıklanmasının zor hatta imkânsız bir mesele olduğu vurgulanmıştır. Bununla birlikte bu alanda birçok bilim adamı yaptıkları deney ve araştırmalar ile farklı modellemeler üretmişlerdir. Özellikle mânevî ve mistik deneyim esnasında beyin üzerinde gerçekleştiren deneylerde görüntüleme cihazları ile elde edilen bilgiler nöroteolojinin gelişimine büyük katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Beyin, dinî deneyim, nöroloji, nöroteoloji, psikoloji, tanrı.

Abstract:
This study aims to investigate the religious experience part of neurotheology, which scientifically examines many spiritual issues such as religious experience and feeling the presence of God. In this context, the issue will be clarified by making use of the sub-disciplines of neurology, theology, biology and psychology, which are covered by neurotheology, and discussing the relevant parts of the subject.

Although neurotheology is a recently emerging and developing field, remarkable result have been obtained with the recently used brain scanning tools. However scientists have written works dealing with the brain and the diseases that occur due to functional disorders of the brain since ancient times. In this sense one of the important example on the subject is Kamilu's Sınaatu't Tıbbiyye written by Ali b. Abbas el-Mecusi we see.

In our thesis, besides discussing which parts of the brain neurologically affect the religious feelings, thoughts and experiences or which parts of the brain are responsible for these processes, the subject of consciousness is also mentioned in terms of the brain processes affecting our consciousness. In this context, it has been emphasized that religious experience is a difficult or even impossible issue to explain, since it is a matter of the mind and a subjective side of the individual. However many scientists have produced different models with their experiments and researches in this area. The information obtained with imaging devices, especially in experiments on the brain during spritüal and mystical experiences, contributed greatly to the development of neurotheology.

Keywords: Brain, God, Neurology, Pyschology, Religious Experience.