Arabesk rap icra edenlerin toplumsal özellikleri (Malatya örneği)
Social characteristics of arabesk rap players (Example of Malatya)
Yazar: ŞULE GÜLPINAR
Danışman: PROF. DR. HACI BAYRAM KAÇMAZOĞLU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Arabesk = Arabesque ; Arabesk kültür = Arabesque culture ; Arabesk müzik = Arabesque music ; Malatya = Malatya ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzisyenler = Musicians ; Rap müzik = Rap music ; Sosyal özellikler = Social properties

Özet:
Müzik, insanlığın varoluşundan beri gündelik yaşama etki eden, toplumların geleneklerini yansıtan bir kültür unsurudur. Günümüze kadar farklı toplumlarda ve değişik dönemlerde çeşitli müzik türleri ortaya çıkmış, bu türler ortaya çıktığı kültürün bir simgesi haline gelmiştir. Her müzik türü, ait olduğu kültürün diğer öğeleri gibi farklı kültürlerle etkileşim içinde olmuştur. Bu doğrultuda Türk toplumunda Arap kültürü etkisi ile gelişen ve içerisinde kadercilik, hüzün, isyan gibi kavramları barındıran arabesk müzik daha çok toplumun alt ve orta sosyo-ekonomik düzeydeki bireyleri tarafından kabul gören bir müzik türü olmuştur. Türk toplumunda 1960'lı yıllarda sanayileşmenin artması ile köylerden kentlere olan göçlerin yoğunlaşması arabesk müzik türüne olan talebi de artırmıştır. Arabesk müzik daha çok büyükşehirlerde yaşayan ancak kentlileşememiş bireyler tarafından benimsenmiş; toplumun diğer kesimi tarafından kabul görmemiştir. Bu ötekileştirme zaman içerisinde arabesk müziğin yaşadığı yapısal değişiklikler ve bu müzik türünü soylulaştırma çalışmalarıyla azalmış, arabesk müzik Türkiye'de ana akım müziklerden biri haline gelmiştir. 
Arabesk müzik gibi, 1970'lerde Amerika Birleşik Devletlerinde ortaya çıkan rap müzik de (içinde geliştiği toplumdaki) alt sosyo-ekonomik düzeydeki bireyler tarafından tercih edilen bir müzik türü olmuştur. Bu yıllarda Amerika'da eğlence sektörü hızla gelişirken şehrin dış kesimlerindeki gettolarda yaşayan ve çoğunluğu siyahilerden oluşan kesim ise ekonomik olarak zorlu şartlar altında yaşamaktadır. Suç oranlarının yüksek olduğu gettolarda çete kavgaları, uyuşturucu satışı gibi durumlar normalleşmiş durumdaydı. Böyle bir ortamda gelişen rap müzik gettodaki gençlere içinde bulundukları hayat şartlarından uzaklaşmak için bir fırsat sunmuştur. Sert söylemleri olan, sözleri argo, küfür, cinsellik, isyan içeren bir tür olduğu için başlangıçta istenmeyen müzik türlerinden biri olan rap müzik sert söylemlerinden arınıp popüler kültürün bir parçası haline gelmiş ve tüm dünyaya yayılarak ana akımlardan biri olmuştur.  
Çağın gerekliliklerinin değişmesi ve özellikle internet kullanımının artması ile kültürlerarası sentezin yoğunlaşması sonucunda yukarıda bahsi geçen iki müzik türünün etkileşimi ile arabesk rap müzik gelişmiştir. Bu kapsamda son yıllarda arabesk müzik ve rap müzik türünün birleşimi olarak arabesk rap müzik türü ortaya çıkmıştır. Arabesk rap müzik daha çok ergenlik döneminde olan gençler tarafından kendine dinleyici bulmuştur. Ancak arabesk rap müzik daha önce arabesk ve rap müziğin yaşadığı toplumsal ötekileştirmeyi yaşamakta olup günümüzde istenmeyen müzik konumundadır.
Bu araştırmanın amacı, arabesk rap müzik icracılarının kimler olduğu, neyi, ne şekilde dile getirdikleri ve neden bu müziğe yöneldiklerini, toplumsal sebepleriyle anlamak, toplumun arabesk rap müzik icracılarına yönelik algısı ve bu algının icracılar tarafından nasıl yorumlandığını tespit etmektir. 
Araştırmanın evreni Türkiye'deki arabesk rap müzik icracılarıdır. Örneklem ise Malatya ilinde bir dönem arabesk rap müzik yapmış veya yapmakta olan kişilerden seçilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde "Olasılığa Dayalı Örneklem Seçim Tekniklerinden", "Kartopu Örneklem Tekniği" (Yazıcıoğlu Y. ve S. Erdoğan, 2004: 45)  kullanılarak 11 erkek katılımcıya ulaşılmıştır. Örneklemimizde yer alan katılımcılarımız arabesk rap müzik icra etmiş/etmekte olan 9 kişi ve rap müzik icra etmekte olan 2 kişiden oluşmaktadır. 
Çalışmada cinsiyet değişkeni tek boyutlu ele alınmıştır. Kadın arabesk rap müzik icracı sayısının erkeklere oranla az olması, onlarla iletişim ve bağlantı kurma sıkıntısı ve iletişim kurulan arabesk rap icracısı kadınların ise görüşme yapmayı kabul etmemesi örneklemin kadın katılımcı içermemesine sebep olmuştur.
Araştırmada sosyal olguların incelenmesinde kullanılan nitel araştırma tekniklerinden biri olan yarı-yapılandırılmış gözlem tekniği kullanılmıştır. Katılımcılarla yüz yüze, telefonla veya internet üzerinden görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte arabesk rap müzik icra edenler hakkında daha geniş bilgi edinebilmek, çalışma kapsamında veri toplamak için yarı yapılandırılmış bir görüşme formu hazırlanarak kullanılmıştır. Daha sonra bu görüşmelerin çözümlemesi yapılarak analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında analizler 12 alt temada toplanmış olup katılımcıların demografik özellikleri, bu müzik tarzına başlama gerekçeleri, sözler yazma, müziği icra etme ve klip çekme süreçleri, bu müzik tarzının geleceğine bakış açıları, aldıkları tepkiler, kadınların bu müzik türünü erkeklere oranla daha az icra etmesi gibi konulara ağırlık verilmiştir. 
Yaşları 16 ile 31 arasında değişen katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda katılımcıların arabesk rap müzik icra etmeye çevreden/ internetten görerek, özenip taklit ederek ve bulundukları ortamlarda popüler olma isteği ile başladıkları görülmüştür. Katılımcılar şarkı sözlerini yazarken geçmiş acılarını düşünerek ya da yaşamadıkları acıları hayal ederek kederli bir ruh halinde hissettiklerini dile getirmişlerdir. Tüm katılımcılar şarkıları söyledikten sonra bir rahatlama hissi yaşadıklarını ifade etmektedir. Yaptıkları müziğin tarihçesi, kliplerdeki anlatım dili ve kullandıkları mahlaslar ile ilgili katılımcılardan net bilgilere ulaşılamamıştır. Katılımcıların kendilerinden önceki isimleri taklit ederek ilerledikleri görülmüştür. Görüşmeler sırasında arabesk rap müziğin geleceğine ilişkin iki aykırı fikir ile karşılaşılmıştır. Katılımcıların bir kısmı arabesk rap müziği yakın gelecekte yok olmaya mahkum görürken bir kısmı ise geleceğin müziği olarak görmektedir. 
Yapılan araştırmada sonucunda; arabesk rap müziğin gençlik dönemlerinde icra edilmekte olan bir tür olduğu, gençlerin yaşları ilerledikçe bu müzikten kopuş yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca katılımcıların eğitim seviyesi olarak ilerledikçe arabesk rap müzikten uzaklaştıkları gözlemlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Arabesk Rap, Arabesk, Rap, Altkültür, Müzik Sosyolojisi, Müzik

Abstract:
Music is an element of culture that has influenced daily life since the existence of humanity and reflects the traditions of societies.
Various music genres have emerged in different societies and different periods until today and these genres have become a symbol of the culture in which they emerged. Each genre has interacted with different cultures just like other factors of the culture to which it belongs. Accordingly, arabesque music, which developed with the influence of Arab culture in Turkish society and contains concepts such as fatalism, sadness and rebellion, became a type of music accepted by the lower and middle socio-economic level individuals of the society. In the 1960s with the increase of industrialization in the Turkish society, the condensation of migrations from villages to cities increased the demand for arabesque music. Arabesque music was adopted by individuals living in metropolitan cities but not urbanized; it was not accepted by the other segments of society. This alienation of arabesque music has become one of the mainstream music in Turkey by the structural changes in arabesque music over time and decreased with the gentrification of this music genre.
The rap music which emerged in the United States of America in the 1970s has become a type of music preferred by individuals at the lower socio-economic level (which develops within the society) just like the arabesque music. In these years, while the entertainment sector in the United States has developed rapidly, the majority of the black people lived under economically challenging conditions in the ghettos outside the city. Situations like gang fights and drug sales were normalized in the ghettos with high crime rates. Developing rap music in such an environment provided young people in the ghetto an opportunity to get away from their living conditions. In the beginning the rap music was an unwanted music genre with its harsh discourse, including slang, blasphemy, sexuality and rebellion then by time it got purified from its harsh discourses and has become a part of popular culture and one of the main currents by spreading all over the world.
Arabesque rap music developed with the interaction of the two music genres mentioned above as a result of the change in the requirements of the age and the intensification of the intercultural synthesis especially with the increase of internet usage. In this context, arabesque rap music genre has emerged as a combination of arabesque music and rap music in recent years. Arabesque rap music has got listeners of the puberty youth. However, arabesque rap music is experiencing the social marginalization of arabesque music and rap music and it is an unwanted music genre today. The aim of this research is to understand who the arabesque rap music performers are, what and how they are expressed and why they turned to this music and to understand the social reasons, to perceive the society's perception of arabesque rap music performers and how this perception is interpreted by performers.
The study population consisted rap music performers are in Turkey. The sample was selected from the people who performed rap music for a period or still performing in Malatya. In the determination of the study group, 11 male participants were reached by using "Probability Based Sample Selection Techniques" and "Snowball Sampling Technique (Yazıcıoğlu Y. and S. Erdoğan, 2004: 45). The participants in our sample consisted 9 people of performed/ performing arabesque rap music and 2 people of performing rap music. In this study, gender variable was evaluated in one dimension. The fact that the number of female arabesque rap music performers is low compared to men, the difficulty of communicating and connecting with them, and the fact that the female arabesque rap performers who were contacted refused to interview caused that the sample does not include female participants. In this process, a semi-structured interview form was used to obtain more information about arabesque rap music performers and to collect data within the scope of the study. Afterwards these interviews were resolutioned and analyzed. Content analysis technique was used in data analysis. In the light of the results, the analyzes were gathered in 12 subthemes and emphasised in topics such as the demographic characteristics of the participants, their reasons for starting this music genre, the process of writing the lyrics, performing this music and shooting clips, their perspectives on the future of this music, the reactions they received and the reason of that the women performers are less than men in this type of music.
As a result of interviews with the participants aged between 16 and 31, it was seen that the participants started to perform arabesque rap music by imitating from the environment/internet, and their desire to become popular in their own environments. The participants expressed that they wrote their lyrics with the feelings of sorrow by thinking of their past sufferings or by just imagining their sufferings. All participants expressed a feeling of relaxation after singing. Clear information was not obtained from the participants about the history of the music they made, the narrative language in the clips and their pseudonyms. It was seen that the participants proceeded by imitating the previous names. During the interviews, two contradictory ideas about the future of arabesque rap music were encountered. Some of the participants see arabesque rap music condemned to extinction in the near future, while others regard it as the music of the future.
As a result of the research; it is seen that arabesque rap music is performed in the youth period and as their aged they break off with this music. In addition, as the level of education of the participants progressed, their break away from arabesque rap music was also observed.

Keywords: Arabesque Rap, Arabesque, Rap, Subculture, Sociology of Music, Music