Neopterin düzeylerinin ve kinürenin yolağının akut koroner sendrom hastalarında değerlendirilmesi
Evaluation of neopterin levels and kynurenine pathway in acutecoronary syndrome patients
Yazar: İBRAHİM KEMBER
Danışman: PROF. DR. TERKEN BAYDAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hastalar = Patients ; IDO 1 = IDO 1 ; Kinürenin = Kynurenine ; Neopterine = Neopterine

Özet:
Kember, İ. Neopterin Düzeylerinin ve Kinürenin Yolağının Akut Koroner Sendrom Hastalarında Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmasötik Toksikoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2021. Koroner arter hastalığının en önemli nedeni koroner aterosklerozdur. Aterosklerotik plağın yırtılması ile oluşan intrakoroner trombüs ise akut koroner sendomun temel nedenidir. Yırtılmaya hassas plakların daha fazla sayıda maktofaj ve T lenfosit ihtiva ettiği çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Neopterin hücresel immün yanıtın önemli bir biyogöstergesidir. İnflamasyon, çeşitli enfeksiyonlar ve maligniteler de dahil olmak üzere çok çeşitli patolojilerde erken tanı ve prognozun önemli bir biyomarkörü olarak kabul edilir. Hücresel immün aktivasyonda neopterin salınımına ilave olarak triptofan yıkımında hız kısıtlayıcı basamağı katalizleyen indolamin 2,3-dioksijenaz (İDO) da aynı anda indüklenir. Kinürenin'in (Kyn) triptofan'a (Trp)  oranlanmasıyla gösterilen İDO aktivitesinin immün değişkenlerle desteklenerek hücresel immünitenin düzenlenmesinde önemli bir gösterge olarak kullanılabileceği rapor edilmiştir. Bu tez çalışmasında, anjiyografik olarak ateroskleroz zemininde gelişen Akut Koroner Sendrom (AKS) hastalarında, neopterin, C reaktif protein (CRP), İDO gibi biyokimyasal göstergelerin Koroner Arter Hastalığı (KAH) tanısı, mortalite ve morbidite tayini sürecindeki olası değişimlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmaya 50 hasta  ve 20 kontrol olmak üzere toplam 70 katılımcı alınmıştır. Ölçülen değerler hasta ve kontrol grupları  arasında karşılaştırılmıştır. Hasta grubunun ve kontrol grunun değerleri sırasıyla troponin (2,1±4,8 ve 0,1±0 μg/L), kreatin kinaz mb formu ck-mb (72,7±108 ve 29,3±19,7 U/L), pro-beyin natriüretik peptit (pro-bnp) (3.083±6.365 ve 126± 65 ng/L),  laktat (2,05±1 ve 1,45±0,44 mmol), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) kolesterol (124,2±42,5 ve 102,6±32,2 mg/dL), üre (39,9±22,5 ve 27,9±8,8 mg/dL), kreatinin (1,17±1,33 ve 0,72±0,17 mg/dL),  Kyn (2,37±0.56 ve 1,79±0.27 μmol/L),   Kyn/Trp (45,4±12,1 ve 30,8±5,1 μmol/mmol), serum neopterin (13,7±4,6 ve  7,7±2,5 nmol/L), idrar neopterin (220±61 ve  147±29 μmol/mol kreatinin) ve biyopterin (245±74 ve 137±37 μmol/mol kreatinin) olarak saptanmıştır. Ölçülen bu değerler hasta grubunda, kontrol grubuna göre daha yüksektir.  Diğer taraftan, hasta grubunun kalp ejeksiyon fraksiyonu (e.f.) yüzdesi  kontrol grubuna göre daha düşüktür (sırasıyla, 47,3±10 ve 63,5±2; p<0,05). Tez calışması bulgularına göre akut koroner sendrom hastalarında, neopterin ve İDO parametlerinin belirlenmesi ve biyomarkör olarak kullanılması anlamlı ve değerli olabileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, elde edilen sonuçların desteklenmesi için daha geniş hasta tabanlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: 	Neopterin, İDO, kinürenin, koroner arter hastalığı, ateroskleroz

Abstract:
Kember, İ. Evaluation of Neopterin Levels and Kynurenine Pathway in Acute Coronary Syndrome Patients. Hacettepe University Institute of Health Sciences Pharmaceutical Toxicology Program PhD Thesis, Ankara, 2021. The most important cause of coronary artery disease is coronary atherosclerosis. Intracoronary thrombus caused by rupture of atherosclerotic plaque is the main cause of acute coronary syndrome. It has been shown in various studies that tear-sensitive plaques contain more macrophages and T lymphocytes. Neopterin is an important biomarker of cellular immune response. It is considered an important biomarker of early diagnosis and prognosis in a wide variety of pathologies, including inflammation, various infections and malignancies. In addition to the release of neopterin in cellular immune activation, indolamine 2,3-dioxygenase (IDO), which catalyzes the rate limiting step in tryptophan degradation, is also induced at the same time. It has been reported that the IDO activity, which is shown by the ratio of kynurenine (Kyn) to tryptophan (Trp), can be used as an important indicator in the regulation of cellular immunity, supported by immune variables. In this thesis, it is aimed to evaluate the possible changes in the process of diagnosis of Coronary Artery Disease (CAD), mortality and morbidity determination of biochemical indicators such as neopterin, C-reactive protein (CRP), IDO in patients with acute coronary syndrome developing on the basis of angiographic atherosclerosis. A total of 70 participants, 50 patients and 20 controls, were included in this study. The measured values were compared between the patient and control groups. The determined parameters on the patient group and control group were. Troponin (2.1±4.8 and 0.1±0 μg/L), mb form of creatine kinase (ck-mb) (72.7±108 and 29.3±19.7 U/L),  pro-brain natriuretic peptide (pro-bnp) (3082.8± 6365 and 126±65 ng/L),  lactate (2.05±1 and 1.45±0.44 mmol), low density lipoprotein (LDL) cholesterol (124.2±42.5 and 102.6±32.2mg/dL),  urea (39.9±22.5 and 27.9±8.8 mg/dL), creatinine (1.17±1.33-0.72±0.17 mg/dL), Kyn(2.37±0.56 and 1.79±0.27 μmol/L), Kyn/Trp (45.4±12.1 and 30.8±5.1 μmol/mmol), Serum neopterin (13,7±4.6 and 7.7±2.5 nmol/L), urinary neopterin (220±61 and  147±29 μmol/mol creatinine) and biopterin (245±74 and 137±37 μmol/mol creatinine), respectively. The detected values of the patient group were higher than the control group. Heart ejection fraction (e.f) percentage of the patient group was  lower than the control group (47.3±10 and 63,5±2, respectively; p <0.05). According to the findings of the thesis study, determination and  use of neopterin and IDO parameters  as biomarkers in patients with acute coronary syndrome can be meaningful and valuable. On the other hand, further studies with larger patient-based studies were needed to support these results.
Key Words: Neopterin, IDO, kynurenin, coronary artery disease, atherosclerosis