Ulaşım ağları ve Kentsel Projeler kapsamında; Marmara Bölgesi'nin Ulaşım Ağları ve Marmaray Projesi
Examining Marmara Region?s transportation networks and Marmaray Project within the scope of Transportation Network and Urban Projects
Yazar: ŞEREF GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLGE ULUSAY ALPAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel tasarım = Urban design ; Marmara bölgesi = Marmara region

Özet:
Dünya nüfusundaki hızlı artış ve kentleşme eğilimi özelikle son iki yüzyılda büyük kentsel alanların oluşumunu tetiklemiştir. Bunun yanı sıra ulaşım ağlarının gelişmesi ve ulaşım teknolojisinin ilerlemesi de tarihsel süreçte kentsel ölçek algısında farklılıklar yaratmıştır.19. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nda faaliyete geçmeye başlayan demiryolu hatları bu topraklarda var olan mevcut kentsel hiyerarşi ve kentler ağını dönüştürerek yeni kentsel ağlar oluşturmuştur. Cumhuriyet dönemiyle gelişmeye devam eden demiryolları bu dönemde kentsel ilişkilerin omurgasını oluşturmaya devam etmiştir. Ancak özellikle 1960'larda yoğunlaşan karayolu politikaları demiryolları ve demiryolu kentlerinin önemini azaltarak yeni kentsel ilişkiler oluşturmuştur. Günümüzde etkinliğini koruyan söz konusu bu kentler ağının 2000'li yıllarda başlayan yeni demiryolu atılımlarıyla yeniden şekilleneceği olası görülmektedir. Marmaray Projesi son yıllarda yapılan bu demiryolu atılımlarının belkide en büyük adımını oluşturmaktadır. Türkiye'nin çekim merkezi Marmara Bölgesi'nde yer alan proje, İstanbul metropolünün iki yakasındaki raylı sistemleri birleştirdiği gibi Avrupa ve Asya kıtasındaki demiryolu ağını da birbirine bağlamaktadır. Bu çerçevede kentsel tasarım projesi olarak Marmaray hem kentsel hem bölgesel hem de küresel bir nitelik taşımaktadır.Yukarıda söz edilen tüm bu gelişmeler tez çalışmasının genel çerçevede içeriğini oluşturmaktadır. Bu bağlamda tez çalışmasının başlığı ''Ulaşım Ağları ve Kentsel Projeler Kapsamında: Marmara Bölgesi'nin Ulaşım Ağları ve Marmaray Projesi'' olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Rapidly increase of world population and urbanization tendency have triggered the constitution of urban areas especially for the last two centuries. In addition to this transport network improvement and technological development created differences in the perception of urban scale through historical process.Railway lines which started to be active in the Ottoman Empire in the middle of 19th century constituted new municipal networks as converting the present municipal hierarchy and urban networks on this land. Railway lines proceeding to develop in the Republic period continued to form the backbone of the urban relations in that period. But highway policies intensifying especially in 1960?s formed new urban relations while diminishing the importance of railways and railway towns. It is seen possible that those towns which still maintain their importance in present days will be shaped with new railway enterprises starting in 2000?s. Marmaray Project is probably the biggest project in the railway movements made in recent years. The project which is locating in Marmara Region, Turkey?s centre of attraction, links the rail systems of Istanbul metropolis? two shores and also connects railway network of Europe and Asia continent. Within this framework Marmaray Project being as the urban design project is not only a municipal project but also regional and global project.All the developments mentioned above constitute content of the thesis study in general frame. In this context, title of the thesis work is `?Examining Marmara Region?s transportation networks and Marmaray Project within the scope of Transportation Network and Urban Projects??