Quercus pontica C. KOCH. üzerinde farmakognozik çalışmalar
Pharmacognosic studies on quercus pontica C. KOCH
Yazar: SEZER SEVGİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN RENDA ; DOÇ. DR. DİDEM ŞÖHRETOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Fagaceae = Fagaceae ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitokimya = Phytochemical ; Flavonoidler = Flavonoids ; Quercus pontica = Quercus pontica ; Tanenler = Tannins

Özet:
Quercus L. cinsi (Fagaceae) Türkiye'de 4'ü endemik, 18 türle temsil edilmektedir. Bazı Quercus türlerinden hazırlanan infüzyonlar halk arasında boğaz enfeksiyonlarında gargara ve ayrıca yara iyi edici olarak kullanılmaktadır. Yapılan fitokimyasal analiz çalışmalarıyla bazı Quercus türlerinden tanenler, flavonoid heterozitleri ve triterpenler izole edilerek yapıları aydınlatılmıştır. Bu çalışmada üzerinde daha önce yapılmış herhangi bir fitokimyasal izolasyon çalışması bulunmayan Quercus pontica C. Koch. seçilmiştir. Bitkinin açık havada kurutulmuş ve toz edilmiş yaprakları sulu metanol ile ekstre edilmiş ve elde edilen ham metanol ekstresi sırasıyla petrol eteri, etil asetat ve n-butanol ile fraksiyonlamaya tabi tutulmuştur. Etil asetat fraksiyonu üzerinde çeşitli kromatografik yöntemlerle (kolon kromatografisi ve basınçlı  sıvı kromatografisi) saflaştırmalar yapılmıştır. Q. pontica bitkisinin metanol ekstresinin etil asetat  fraksiyonundan üç flavonoid glikoziti (kemferol 3-O-(6''-O-galloil)-β-glukopiranozit, kemferol 3-O-β-glukopiranozit, kemferol 3-O-(6''-trans-p-kumaroil)-β-glukopiranozit), rozmarinik asit ve kateşin izole edilmiştir. İzole edilen doğal bileşiklerin yapıları spektroskopik teknikler (1H-NMR, 13C-NMR ve 2D-NMR) yardımıyla aydınlatılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Fagaceae, Quercus pontica, Fitokimyasal Analiz, Flavonoid,
Tanen

Abstract:
Quercus L. genus (Fagaceae) is represented by 18 species including 4 of them endemic in Turkey. The infusions prepared from some Quercus species are used in folk medicine as mouthwashes for the treatment of throat infections and also as wound healing. Tannins, flavonoids and triterpenes were isolated and structures were elucidated from some Quercus species by recent phytochemical analysis. In this study, Quercus ponticaC. Koch.of which any literature search revealed, was selected for phytochemical isolation studies. The dried and powdered leaves of the plant were extracted with aqueous methanol. The crude methanol extract obtained was fractionated with petroleum ether, n-butanol and ethyl acetate, respectively. Purification was carried out on the ethyl acetate fraction by various chromatographic methods (open column chromatography and vacuum liquid chromatography). Three flavonoid glycosides (kaempferol 3-O-(6''-O-galloyl)-β-D-glucopyranoside, kaempferol 3-O-β-D-glucopyranoside, kaempferol 3-O-(6''-kumaroil-β-D-glucopyranoside), rosmarinic acid and catechin were isolated from the ethyl acetate fraction of the methanol extract of Q. pontica. The structure of isolated natural compounds were elucidated by spectroscopic methods (1H-NMR, 13C-NMR and 2D-NMR).

Key Words: Fagaceae, Quercus pontica, Phytochemical Analysis, Flavonoid, Tannin