Dış ticaret hadlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinde enflasyonun rolü: Türkiye uygulaması
The role of inflation rate in the effect of the terms offoreign trade on economic growth: Turkey
Yazar: DİLEK ÖZÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİCRAN SEREL
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret hadleri = Terms of trade ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Ülke sınırlarının ticari anlamda ortadan kalkmasıyla uluslararası ticaret büyük
hacme ulaşmış ve ülkeler için önemli bir yapı haline gelmiştir. Ülkelerin uluslararası
ticaretinin seyrini gösteren dış ticaret hadleri, ülkelerin dış ticaretten elde ettiği kazanç
veya kayıpları belirlemede kullanılan bir göstergedir. Ülkelerin elde ettiği kazanç ve
kayıplar doğrultusunda ülkenin iktisadi büyümesi de şekillenmektedir. Dış ticaret
hadlerindeki bir değişimin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini olumlu veya olumsuz
olmasını belirleyen en önemli faktörlerden biri enflasyon düzeyidir. Bu durum, dış
ticaret hadleri ve ekonomik büyüme ilişkisinde optimal enflasyon oranının ne olması
gerektiği ya da her ülke veya ülke grubuna özgü bir eşik değerinin olup olmadığı
konusunu gündeme getirmektedir.
Bu çalışmada Türkiye'de düzey 2 alt bölgeleri bazında dış ticaret hadlerinin
ekonomik büyüme üzerindeki etkisinde enflasyonun rolü, 2005-2014 dönemi itibariyle
Dinamik Panel Eşik Regresyon modeli (DPER) kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen
bulgulara göre enflasyon eşik düzeyinin % 6,17 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca,
dış ticaret hadlerindeki bir yükselme enflasyon oranının eşik düzeyin altında olması
durumunda ekonomik büyümeyi olumlu etkilerken, üzerinde olması durumunda ise
olumsuz etkilemektedir. Bu doğrultuda, dış ticaret hadlerindeki bir iyileşmenin
ekonomik büyümeyi olumlu etkiyebilmesi ve sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesi
adına politika yapıcılar enflasyon hedeflerinde bu eşik düzeyini dikkate almaları
gerekmektedir.

Abstract:
International trade has gained more importance and reached huge volumes after
the abolition of the trade barriers between countries. The terms of trade that shows how
well a country performs in the international trade scene, is an indicator which is used to
evaluate the profits and losses in foreign trade. The economic growth of the country is
also formed in parallel with these profits and losses. Inflation rate is the one of the most
important factors that determines the positive or negative effects of any change in the
terms of trade on economic growth. In this regard, the relationship between the terms of
trade and the economic growth should be examined by questioning what an optimal
inflation rate should be or whether there is any inflation threshold that is special to any
country or a group of countries.
In this study, the role of the inflation rate in the effect of the terms of trade on
economic growth is examined for Turkey based on below level 2 states by using the
Dynamic Panel Threshold Regression Model covering the years 2005 through 2014.
The results demonstrate that inflation threshold is 6,17 %. Additionally, it can be said
that an increase in the terms of trade affects economic growth positively when the
inflation rate is below the threshold and negatively when its above. Consequently, in
order to have sustainable growth and a positive effect on the economy with an increase
in terms of trade, politicians have to take this inflation rate threshold into consideration
whilst they are deciding on the inflation targets.