Kahverengi yumurta üretiminde kullanılan saf hatların büyütme dönemi sonu canlı ağırlıklarının yumurta performansına etkileri
The effects of end of the growth period live weights on pure lines egg yield used in brown egg producti̇on
Yazar: SALİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSA SARICA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, kahverengi yumurta üretiminde kullanılmak üzere geliştirilen hibrit ATAK-S tavukların ebeveynleri olan RIR-I ve BAR-I saf hatlarında büyütme dönem sonu canlı ağırlığın yumurtlama önemindeki verim özelliklerine etkilerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma tam çevre denetimli kümeslerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın canlı materyalini RIR-I 270 adet ve BAR-I 365 adet olmak üzere toplam 635 adet saf hat genotipleri oluşturmaktadır. Büyütme ve yetiştirme dönemlerinde serbest yemleme yapılmıştır. Denemede büyütme dönemini tamamlamış ve yumurtlama kümesine taşınacak RIR-I ve BAR-I genotiplerine ait bütün yarkalar bireysel olarak tartılmış, tartım sonuçlarına göre ortalamadan yüksek olanlar ağır, ortalamayı temsil edenler orta ağır ve ortalamadan düşük olanlar ise hafif grup olarak ayrılmıştır. 
BAR-I ve RIR-I genotiplerine ait 16 haftalık yaşta, %50 verim yaşında, 40 haftalık yaştaki canlı ağırlık tespitlerinde ve 16-40 haftalık yaş dönemindeki ölüm oranı bakımından genotipler arasında ve farklı canlı ağırlık grupları arasında önemli düzeyde farklılıklar olduğu saptanmıştır (P<0,01). Baba hattı olarak geliştirilmekte olan RIR-I genotipi belirtilen dönemlerde daha yüksek bir canlı ağırlığa ulaşmıştır. İlk yumurtlama yaşı, %50 verim yaşı ve pik verim yaşına BAR-I genotipi ağır grupta olanlar daha erken ulaşmıştır. RIR-I genotipi hafif grupta olanlar bu verim seviyelerine en geç ulaşmıştır.  BAR-I genotipinin yumurta verim tavuk-gün (adet) ve tavuk-kümes (adet) değerleri bakımından RIR-I genotipinden fazla olduğu ancak kuluçkalık yumurta verim (adet) bakımından RIR-I genotipinin daha fazla verim değerine ulaştığı ortaya çıkmıştır. Bu durumda özellikle RIR-I hattının baba hattı olarak geliştirilmesi ve yumurta ağırlığının yüksek olması etkili olmuştur. Yumurta iç ve dış kalite özellikleri bakımından genel olarak hatlar arasındaki farklılık önemli bulunmuştur. Tüy skorları genotipler arasında farklılıklar önemli bulunmuş ve yaşa bağlı olarak tüy skorunun düştüğü gözlemlenmiştir. FPD değerlerinde ise genotipler arasında farklılıklar önemli olmadığı, ancak yaş ve canlı ağırlık arttıkça FPD zararlarının arttığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the RIR-I and BAR-I pure lines used in the production of hybrid 
ATAK-S developed for use in brown egg production were carried out to reveal the effects of the end-of-growth live weight on the yield characteristics of the ovulation period. The research was carried out in fully environmentally controlled poultry houses. The living material of the research consists of 635 pure line genotypes, RIR-I 270 and BAR-I 365. Free feeding was performed during the growing and growing periods. All trials of RIR-I and BAR-I genotypes that have completed the growing period in the experiment and moved to the spawning cluster were weighed individually. According to the weighing results, those who are higher than the average is classified as heavy, those who represent the average are medium heavy and those below the average are divided into lightweight group.
Significant differences were found between the genotypes and different body weight groups in the 16-week age, 50% yield age, 40-week age body weight determination of BAR-I and RIR-I genotypes (P < 0.01). The RIR-I genotype, which was being developed as a paternal line, reached a higher body weight in the specified periods. Those in the heavy group of the BAR-I genotype reached the early ovulation age, 50% yield age and peak yield age earlier. Those with the RIR-I genotype in the lightweight group reached these yield levels at the latest. It was revealed that BAR-I genotype was higher than RIR-I genotype in terms of egg yield chicken-day (number) and chicken-poultry (number) values, but RIR-I genotype reached more yield value in terms of hatching egg yield (number). In this case, especially the development of the RIR-I line as the paternal line and the high egg weight were effective. In terms of egg internal and external quality features, the difference between the lines was found to be significant in general. The differences in feather scores between the genotypes were found to be significant and it was observed that the feather score decreased depending on the age. In FPD values, differences between genotypes were not significant, but FPD losses increased with increasing age and live weight.