Hastanede yatan yaşlı hastalarda uygunsuz ilaç kullanımının araştırılması
Inappropriate drug use in hospitalized elderly patients
Yazar: ÖMER ERTEM
Danışman: UZMAN İSMAİL KASIM
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde belli bir dönemde yatan yaşlı hastaların
uygunsuz ilaç kullanım oranlarını saptamak ve bunların Türkiye'de en sık karşılaşılan kronik hastalıklarla
ilişkisi incelemektedir.
Metod: Çalışmada, Ocak-Mart 2011 döneminde Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, acil,
yoğun bakım ve yanık servisleri dışındaki tüm servislerde yatan 512 hastanın verileri kullanıldı. Çalışmada
hastaların yaş, cinsiyet, yatış-çıkış tarihleri, tanıları ve yatış sırasında kullandıkları ilaçları geriye dönük
incelendi ve 2003 Beers Kriterlerine göre uygunsuz ilaç kullanımlarına bakıldı.
Bulgular: 512 hastannın Beers kriterlerine göre toplam 164'ünde (%32), 219 çeşit uygunsuz ilaç
kullanılmıştır. Dağılımına bakıldığında; bir uygunsuz ilaç kullananlar %23.8 (n=122), iki uygunsuz ilaç
kullananlar %6.4 (n=33), üç ve daha fazla uygunsuz ilaç kullananlar %1.8 (n=9) olarak bulundu. En fazla
uygunsuz kullanılan ilaçlar, non-steroid antiinflamatuar ilaçlar (n=71, %13,87), uzun etkili benzodiazepinler
(n=47, %9,18) ve barbitüratlar (n=22, %4,3) olarak bulunmuştur. Kronik hastalık sayıları ile uygunsuz ilaç
kullanımı arasında anlamlı ilişki saptanamamıştır. Digoksinin uygunsuz kullanımı hipertansiyon varlığında 2.7
kat, kalp yetmezliğinde 13 kat, koroner arter hastalığında ise 3.2 kat artmıştır.
Sonuç: Elde edilen sonuçlar literatürdeki Beers kriterleri kullanılarak yapılan diğer çalışmalar ile
karşılaştırılmıştır. Uygunsuz ilaç kullanım oranı literatür ile benzer olarak bulunmuştur. Non-steroid
antiinflamatuar ilaçlar en fazla kullanılan uygunsuz ilaçlar olarak bulunmuştur. Kronik hastalıklarda bazı
ilaçların uygunsuz kullanımında artış izlenmiş ancak kullanılan ilaç sayısı veya kronik hastalık sayısı ile
arasında bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
Aim: To detect rate of inappropriate drug use in elderly hospitalized patients in Ankara Numune Training
and Research Hospital and their relationship with most common chronic diseases of Turkey.
Methods: In this study, we use the data of 512 hospitalized patients in Ankara Numune Training and
Research Hospital excluding emergency, intensive care unit and burn services in January-March 2011. We
studied age, gender, admission and exit dates, diagnoses and medications used during hospitalization of patients
and evaluated according to 2003 Beers Criteria retrospectively.
Results: According to the Beers' criteria there is 164 of 512 patients used 219 inappropriate drugs. When
we look at distribution 23.8% of patients (n=122) used one inappropriate drug, 6.4% of patients (n=33) used
two inappropriate drugs, 1.8% of patients (n=9) used 3 or more inappropriate drugs. Most inappropriate used
drugs were non-steroidal antiinflammatory drugs with 71 patients (13.87%). It is followed by long-acting
benzodiazepines with 47 patients (9.18%) and barbiturates with 22 patients (4.3%). When we analyze
relationship between inappropriate drug use with the number of chronic disease we couldn't find a significant
relationship. The inappropriate use of digoxin increases 2.7 times with hypertension, 13 times with heart failure
and 3.2 times with coronary disease.
Conclusion: The obtained results were compared with the other studies in the literature in which Beers
criteria were used. The inappropriate drug use was found to be similar with the literature. Non-steroid
antiinflammatory drugs were found to be the most commonly used inappropriate drugs. The inappropriate use
of certain drugs increased in chronic diseases but there was no relation with the number of the used drugs or the
number of the chronic dieseases.