Öğretmen adaylarında ruh sağlığı okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörler - Trakya Üniversitesi örneği
Mental health literacy in pre-service teachers and some related factors - the case of Trakya University
Yazar: KÜBRA SOLAK
Danışman: PROF. DR. FARUK YORULMAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Edirne = Edirne ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yeti yitimi ile geçirilen yılların önde gelen nedeni olan ruhsal bozukluklar önemli bir 
halk sağlığı sorunudur. Ruhsal bozuklukların ülkelere ve bireylere maliyeti çoğu zaman sağlık 
hizmeti maliyetlerinin de ötesindedir. Ruhsal bozuklukların ortaya çıkmaya başladığı 
çocukluk ve adolesan dönem ruh sağlığını ele almak için iyi bir hedeftir. Dünya genelinde ruh 
sağlığı okuryazarlığına yönelik müdahalelere ve okul tabanlı evrensel önleme programlarına 
daha fazla önem verilmeye başlanmıştır.
Ruh sağlığı okuryazarlığı "ruhsal bozuklukların tanınmasına, yönetilmesine veya 
önlenmesine yardımcı olan bilgi ve inançlar" şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çalışmayla 
Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının ruh sağlığı 
okuryazarlığı durumlarını ve ilişkili faktörleri belirlemek, okul ve toplum ruh sağlığı 
çalışmalarına katkı sunmak ve çözüm önerilerinde bulunmak amaçlanmıştır. 
Çalışmamız, tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olup, verilerin toplanması 2021-2022 
akademik yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere araştırmacılar tarafından 
literatürden yararlanılarak geliştirilen ön anket formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve
Öğretmen Adaylarında Öğrenci Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği uygulanmıştır. Toplamda 
704 öğrencinin anket-ölçek formu analizlere alınmıştır. 
Öğrencilerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 14.54 ± 
3.58 bulunmuştur. Çalışmamızda öğrencilerin cinsiyetinin, hayatının çoğunu geçirdikleri 
yerin, mezun oldukları lisenin, şu an öğrenim görmekte oldukları bölümün, üniversitede 
kaldığı yerin, kendisinde ruhsal bozukluk varlığının, ailesinde kronik hastalığı olan birey 
varlığının ruh sağlığı okuryazarlığıyla ilişki olduğu bulunmuştur.
Çalışmamızda "Kesinlikle katılıyorum/katılıyorum" yanıtının en düşük oranda verildiği Öğretmen Adaylarında Öğrenci Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği alt boyutu, Yasal Durumları Yönetme olmuştur. Cinsiyet, mezun olunan lise, öğrenim görmekte olunan bölüm, anne eğitim düzeyi, ailesinde kronik hastalığa sahip birey olma durumu, hayatının çoğunu geçirdiği yer ve üniversite sürecinde işte çalışma durumu Öğretmen Adaylarında Öğrenci Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeğinin bazı alt boyutlarıyla ilişkili bulunmuştur.
Sonuç olarak öğretmen adaylarının bazı sosyodemografik özellikleri ile eğitim ve 
sağlıkla ilişkili özelliklerinin, onların genel ve vekil ruh sağlığı okuryazarlığını 
etkileyebileceği görülmüştür. Öğretmen adaylarının ve gelecekteki öğrencilerinin ruh sağlığı 
okuryazarlığını artırmaya yönelik yapılacak müdahalelerde bu ilişkiler dikkate alınmalı, ruh 
sağlığı okuryazarlığı ve okul tabanlı ruh sağlığı çıktılarına dair yeni çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Mental disorders, which are the leading cause of years life disabled, are an important public health problem. The costs of mental disorders to countries and individuals often go beyond health care costs. The childhood and adolescent period, when mental disorders begin to appear, is a good target for addressing mental health. Worldwide, greater emphasis has been placed on interventions towards the mental health literacy and school-based universal prevention programs.
Mental health literacy is defined as "knowledge and beliefs that help to recognize, manage or prevent mental disorders". With this study, it is aimed to determine the mental health literacy status and related factors of teacher candidates studying at Trakya University Faculty of Education, to contribute to school and community mental health studies and to make solution suggestions.
Our study is descriptive and cross-sectional, and data collection was carried out in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The pre-questionnaire form developed by the researchers using the literature, the Mental Health Literacy Scale and the Student Mental Health Literacy Scale for Teacher Candidates were applied to the students. A total of 704 students' questionnaire-scale forms were analyzed.
The mean score of the students from the Mental Health Literacy Scale was found to be 14.54 ± 3.58. In our study, it was found that the gender of the students, the place where they spent most of their life, the high school they graduated from, the department they are currently studying, the place they stay at the university, the presence of a mental disorder in themselves, the presence of a person with a chronic illness in their family are associated with mental health literacy.
In our study, the sub-dimension of the Student Mental Health Literacy Scale for Teacher Candidates, in which the answer "I strongly agree/agree" was given the lowest rate, was Managing Legal Situations. Gender, graduated high school, department of education, mother's education level, having a chronic disease in the family, the place where she/he spent most of her/his life and working status during the university period were found to be related to some sub-dimensions of the Student Mental Health Literacy Scale for Teacher Candidates.
As a result, it was seen that some sociodemographic characteristics and education and health-related characteristics of teacher candidates may affect their general and surrogate mental health literacy. These relationships should be taken into account in interventions to increase the mental health literacy of prospective teachers and his/her future students, and new studies should be conducted on mental health literacy and school-based mental health outcomes.