Kazakistan'da çokkültürlülük ve dini çoğulculuk
Multiculturalism and religious pluralism in Kazakhstan
Yazar: AINUR TOLEUBAYEVA
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini çoğulculuk = Religious pluralism ; Kazakistan = Kazakhstan ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Kazakistan, birçok milletten oluşan çok dinli bir devlettir. Kazakistan da müslümanların sayısı hıristiyanlardan daha çoktur. Bu çalışmada Kazakistandaki çokkültürlülük ve çoğulculuk problemleri ele alınacaktır. Bu çerçevede kültür, kültürel çeşitlilik, kültürel farklılık, dini çeşitlilik, İslam diniyle beraber diğer din mensuplarının durumu, Kazakistanda dini, kültürel farklılık olgusu incelenmeye çalışılacaktır.
Küreselleşme etkisi sonucunda ortaya çıkmış kültürel, dini farklılık, çeşitlilik sağlıklı bir biçimde algılanıp yönetildiği takdirde zenginliğe, aksi takdirde çatışmalara hatta parçalanmaya yol açmaktadır. Bu çalışmanın amaçlarından birini Kazakistan gibi farklı etnik ve dini guruba sahip toplumu din sosyolojisi açısından incelemek oluşturmaktadır. Ayrıca bu dini ve kültürel çeşitliliklere yönelik devlet politikasının durumun ve karşı tavrın belirlemektedir. 
İki yada daha çok kültürel topluluğu içinde barındıran toplumlar, çokkültürlü toplumlar olarak kabul edilmektedir. Bu yüzden çokkültürlülük ve çoğulculuk sadece modern yada postmodern döneme mahsus değildir. Bu açıdan bakıldığında çokkültürlü toplum yapısının günümüz toplumuna ait bir sosyolojik gerçeklik olmayıp yüzyıllardır süregelen bir süreçtir. Bir terim olarak çokkültürlük, çokkültürlülük ve çoğulculuk sosyal bilimlerde yakın zamanlarda Batı dünyasında ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bu çokkültürlülük ve çoğulculuk konusu etrafında Bağımsızlığı kazandıktan sonraki bu güne dek dönemi kapsayan Kazakistan modeli tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çokkültürlülük ve çoğulculuk disiplinlerarası bir alandır. Bu nedenle sosyoloji ve din sosyolojisinin dışında, tarih, antropoloji, din felsefesi, siyaset bilimi gibi sosyal bilim kaynaklarına da başvurulması icap edilmektedir. Çokkültürlülük ve çoğulculuk siyasi problem olmaktan ziyade sosyolojik bir problemdir.

Abstract:
Kazakhstan is a multi religious state composed of many nations. In Kazakhstan, the number of Muslims is more than Christians. In this study will be discussed the problems of multiculturalism and pluralism in Kazakhstan.  Also in this framework, culture, cultural diversity, religious diversity, religion of Islam and status of other religion members, Kazakhstanian religion and cultural diversity will be tried to be examined.
Cultural, religious diversity, and diversity that have emerged as a result of the globalization effect lead to richness, otherwise it can be caused conflict or even fragmentation, if perceived and managed in a healthy manner. One of the aims of this study is to examine society that has different ethnicity and diverse religion in terms of sociology of religion like Kazakhstan. It also determines the condition of the state policy and its counter-stance towards these religious and cultural diversities.
Societies that embrace more than two cultural societies are considered multicultural societies. Therefore, multiculturalism and pluralism are not just belongs to the postmodern period and also turn of the modern world. From this point of view, we can easily say that the multicultural society is not a sociological reality belonging to today's society but a process that has been seen for centuries. Multiculturalism, multiculturalism and pluralism as a term in social sciences have recently emerged in the Western world. Therefore, it has been tried to determine the Kazakhstan model covering the period until this day after winning independence around the issue of multiculturalism and pluralism.
Multiculturalism and pluralism are interdisciplinary fields. For this reason, in addition to sociology and sociology of religion, it is also necessary to refer to sources of social science such as history, anthropology, philosophy of religion, political science. Multiculturalism and pluralism are a sociological problem rather than a political problem.