Siirt yöresinde neonatal kuzu ishallerinde D-dimer, NT-probnp ve kardiyak enzimlerin ölçülmesi ve aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Measurement of D-dimer, NT-probnp and cardiac enzymes in neonatal lamb diarrhea and determination of their relationships in Siirt region
Yazar: VEDAT BALDAZ
Danışman: PROF. DR. TEKİN ŞAHİN
Siirt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı, neonatal dönemdeki kuzularda ishalin, kardiyak enzimler, bazı biyokimyasal ve hematolojik parametreler üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Yeni doğan ishalli kuzuların kalp parameterlerini değerlendirmek için ELISA yöntemiyle kardiyak biyobelirteçlerden olan serum DD, NT-proBNP, cTn-I, CK, CK-MB, AST ve CRP konsantrasyonları ölçüldü.
Bu araştırmanın hayvan materyalini, Siirt Hayvan Sağlığı Uygulama ve Araştırma Hastanesine getirilen 0-28 gün aralığındaki ishalli 50 kuzu hasta grubu, aynı yaş aralığındaki klinik olarak sağlıklı ve hızlı ishal test kitleriyle etken yönünden negatif olan 20 kuzu kontrol grubu olmak üzere toplam 70 adet kuzu oluşturdu. 
Hızlı test kitleriyle dışkıda belirlenen etkenlerden Clostridium perfringens %38, Clostridium perfringens ve Epsilon birlikte %22, Cryptosporidium parvum %16, Clostridium perfringens ve Cryptosporidium parvum birlikte %14, Epsilon toksini ise %6 oranında bulundu. Ayrıca 3 etkenin birlikte seyrettiği iki hasta kuzunun birinde Clostridium perfringens, Cryptosporidium parvum ve Epsilon toksini bulunurken diğerinde ise Clostridium perfringens, E. coli ve Rotavirüs miks olarak seyrettiği görüldü. Hematolojik muayene yönünden kontrol ve hasta grubu arasında yapılan karşılaştırmada kontrol grubuna kıyasla hasta grubundaki WBC ve MCHC değerlerinde önemli (p<0,01, p<0,001) derecede artış saptandı. Buna karşılık RBC, HGB, HCT, MCV, PLT ve PCT değerlerinde kontrol ve hasta grupları arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Kontrol ve hasta grupları arasında serum AST, CK, CK-MB, cTn-I, D-Dimer ve NT-proBNP düzeyleri bakımından önemli bir fark tespit edilmedi. Ancak CRP aktivitelerinde kontrol grubuna kıyasla hasta grubunda önemli (p<0,05) derecede yüksek olduğu görüldü. 
Sonuç olarak, hasta kuzularda biyokimyasal parametreler, CRP dışında her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da sağlıklı kuzulara kıyasla hasta kuzularda gözle görülebilir bir artış olması kalp hasarının varlığının ortaya konulması açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca ishalli neonatal kuzularda yapılan bu çalışma, literatür taraması neticesinde, bu anlamda bir ilk olma niteliğinde olması ve daha sonraki yapılacak çalışmalara ışık tutması yönünden önemli olabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of diarrhea on cardiac enzymes, some biochemical and hematological parameters in neonatal lambs. Serum DD, NTproBNP, cTnI, CK, CK-MB, AST and CRP concentrations, which are cardiac biomarker parameters, were measured by ELISA method in order to evaluate the cardiac aspects of newborn lambs with diarrhea. 
The animal material of this study consisted of 50 lambs with diarrhea between 0-28 days of age brought to Siirt Animal Health Practice and Research Hospital as the study group and 20 clinically healthy lambs in the same age range and negative for the causative agent with rapid diarrhea test kits as the control group.
Among the factors detected in the stool with rapid test kits, Clostridium perfringens was found in 38%, Clostridium perfringens and Epsilon together in 22%, Cryptosporidium parvum in 16%, Clostridium perfringens and Cryptosporidium parvum together in 14%, and Epsilon toxin in 6%. In addition, it was observed that one of the two sick lambs with 3 factors occurring together had Clostridium perfringens, Cryptosporidium parvum and Epsilon toxin, while the other had a mixture of Clostridium perfringens, E. coli and Rotavirus. In the comparison between the control and patient groups in terms of hematologic examination, there was a significant (p<0,01, p<0,001) increase in WBC and MCHC values in the patient group compared to the control group. On the other hand, the differences in RBC, HGB, HCT, MCV, PLT and PCT values between the control and patient groups were not statistically significant. Serum biochemical analysis of AST, CK, CK-MB, cTnI, D'Dimer and Nt-proBNP parameters showed no significant difference between the control and patient groups. However, CRP activities were significantly (p<0,05) higher in the patient group compared to the control group.
In conclusion, although biochemical parameters were not found to be statistically significant in sick lambs except CRP, it is thought that the visible increase in sick lambs compared to healthy lambs is important in terms of revealing the presence of heart damage. In addition, as a result of the literature review, it was concluded that this study conducted in neonatal lambs with diarrhea may be important in terms of being a first in this sense and shedding light on future studies.