Z kuşağının siyasal katılım tercihleri üzerine bir araştırma
A research on the political participation preferences of generation Z
Yazar: FATİH ERARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER AKYOL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada Z kuşağının siyasal katılım düzey ve tercihlerinin niteliklerinin ve farklılıklarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Kuşak kavramı günümüzde birçok disiplin tarafından incelenmektedir. Özellikle siyaset bilimi alanında günümüzün önemli öğelerinden bir tanesi Z kuşağıdır. Bu nedenle Z kuşağı özelinde Türkiye genelini kapsayacak şekilde yapılmış olan ilk çalışma özelliğine sahiptir. Ayrıca çalışma Z kuşağının kendi içerisinde farklılıklarını da ortaya koyacak olması nedeniyle keşfedici bir niteliğe sahiptir. Çalışmada toplam 5 bölüm 119 sorudan oluşan veri seti ile Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasında Düzey 2'de yer alan 26 il ve 31 ilçede 500 Z kuşağı mensubundan veri toplanmıştır. Katılımcıların siyasal katılım düzey ve biçimlerine dair betimleyici analizler uygulanmıştır. Katılımcıların bölümlendirilmesini sağlayacak değişkenler faktör analiz ile belirlenmiştir. Faktör analizi toplam varyansın %67,59'unu açıklamaktadır. Faktörler; Adayın Siyasal Yetkinliği, Yüzer Gezer Oy Verme Eğilimi, Katılımda Sosyal Medya Etkisi, Sosyalleşme Amacıyla Sosyal Medya Kullanımı, Sosyal Medyanın Siyasal İletim Amacıyla Kullanımı, Siyasal İlgilenim, Eğlence Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı, Muhafazakâr Seçmen Eğilimi, Kararsız Seçmen Eğilimi ve Siyasal Katılımı Değerli Görme olarak belirlenmiştir. Faktörler kümeleme analizi açısından değişkenleri oluşturmuş ve küme analizi sonrasında 3 küme belirlenmiştir. Kümeler nitelikleri ve farklılıklarına göre Kararsız Z, Siyasal Fenomen Z ve Z Görünümlü X olarak isimlendirilmiştir. Kümeleri birbirinden ayıran değişkenlerin belirlenebilmesi amacıyla diskriminant analizi uygulanmıştır. Diskriminant analizi sonuçları incelendiğinde %97,2 oranında doğru sınıflandırma yapıldığı görülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the qualities and differences of the political participation levels and preferences of Generation Z. The concept of generation is examined by many disciplines today. Generation Z is one of the important elements of today, especially in the field of political science. For this reason, this is the first study that has been conducted to cover the Z generation in Turkey in general. In addition, the study has an exploratory characteristic as it will reveal the differences of Generation Z within itself.  In the study, data was collected from 500 members of Generation Z in 26 provinces and 31 districts in 26 provinces and 31 districts located in Level 2 of Turkey's Classification of Statistical Regional Units with a data set consisting of 119 questions in 5 sections. Descriptive analyses were applied on the levels and forms of political participation of the participants. The variables that will determine the segmentation of the participants were determined by factor analysis. Factor analysis explains 67.59% of the total variance. Factors were determined as Political Competence of the Candidate, Floating Voting Tendency, Social Media Effect in Participation, Social Media Use for Socializing, Social Media Use for Political Communication, Political Interest, Social Media Use for Entertainment, Conservative Voter Tendency, Swing Voter Tendency and Valuing Political Participation. Factors constituted variables in terms of cluster analysis and 3 clusters were determined after cluster analysis. The clusters were named as Undecided Z, Political Phenomenon Z and X with Z Appearance according to their qualities and differences. Discriminant analysis was applied to determine the variables that distinguish the clusters from each other. When the results of discriminant analysis are analyzed, it is seen that 97.2% correct classification was made.