Sosyal medya'da söylem düşkünü olarak çocuk: Aylan bebek örneği
Children as the social media society declaration: Aylan baby samples
Yazar: SAHRA KIRATLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALDUN NARMANLIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Haberler = News ; Sosyal medya = Social media ; Söylem aktarımı = Discourse transfer ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Yeni medya = New media ; Çocuklar = Children

Özet:
Geleneksel haber medyasında profesyonellerin üretimine dayalı öykülerde
haberin öznesi ile nesnesi durumundaki kişiler "söylem seçkini" ve "söylem düşkünü"
şeklinde tanımlanmaktadır. Söylem seçkinleri genellikle siyasetçiler, sanatçılar, bilim
adamları gibi haberde baskın olarak ağırlığı görülen ve söylem üreten seçkinlerden
oluşmaktadır. Söylem düşkünleri ise sıradan insanlardır, haber dilinde daha edilgen bir
konuma denk düşmektedir. Yeni iletişim teknolojileriyle birlikte geleneksel medyanın
tüketicileri olan söylem düşkünlerinin de söylem üretebildiği bir alanın açıldığı
varsayılmaktadır. Bu çalışmanın ilgilisi yeni medya ile birlikte söylem üretme imkânına
kavuşan söylem düşkünlerinin, profesyonel haber üreticilerine kıyasla nasıl
farklılaştıkları merakına dayanmaktadır.
Bu amaçla Türkiye ve dünya gündemini uzun süre meşgul eden Aylan bebek
olayı örnek olarak seçilmiştir. Kendisi de bir söylem düşkünü olarak tanımlanabilecek
Aylan bebeğin ölümü üzerine geleneksel medyada yayınlanan haberler ile Twitter 'da
paylaşılan içerikler söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada olayın bu
iki farklı medya kanallarında yer alış temalarının değiştiği görülmüştür. Yeni medya
üzerinden incelenen sıradan insanların (söylem düşkünlerinin) paylaşımları; insanlık,
evrensel değerler, toplumsal ilişkiler teması üzerinde dururken, geleneksel medyadaki
haberlerin; politika, savaş, diplomasi, AB, güvenlik gibi konularından oluştuğu
anlaşılmıştır. Bu çalışmayla sıradan insanlar ile medya profesyonellerinin aynı konuyu
değerlendirme biçimlerinin oldukça farklı olduğu ortaya çıkmıştır.
Konvansiyonel medyada Aylan Bebek olayı daha çok siyasi, reel tartışmalar ile
ele alınırken; yeni medyada bu konu söylem düşkünleri tarafından duygusal içerikli
temalar ile tartışılmıştır.
Anahtar kelimeler: Haber, Söylem, Söylem Seçkinleri, Söylem Düşkünleri.

Abstract:
The persons who are subjects and the objects of news described as "Discourse
Elites" and, "Discourse Marginals" in the stories, which are, depend to the production
of conventional media professionals. "Discourse Elites" generally formed of elites, as
politicians, artists and, scientists, whose domination seen in news and produce
discourse. However, the "Discourse Marginals" are ordinary people who have passive
position in news. It is assumed that technologies a new realm has opened to the old
media consumers via new communication, the "Discourse Marginals", which they can
produce discourse. The interest of this study depends on the curiosity about
differentiation of Discourse Marginals, which have discourse production opportunity, in
comparison with media professionals.
For this purpose, the "Aylan Bebek" case has been chosen as sample which
occupy both Turkey's and world's agenda long time. The news on conventional media
and the sharings on Twitter about the "Aylan Bebek", who can be described as
"Discourse Marginal", has been examined with discourse analysis method. In this study
it has been seen that the themes are changing in two different media. While the shares of
ordinary people depend on humanity, universal values, and social relations, the
conventional has formed with the themes of politics, war, diplomacy, European Union
and, security. The study revealed that the themes for evaluating the same story are quite
different. The Aylan Bebek take part in conventional news with the discussions about
actual politics while setted as agenda of emotional discussions in new media by
Discourse Marginals.
Key Words: News, Discourse, Discourse Elites, Discourse Marginals.