Empagliflozin ve metformin düzeylerinin sıvı kromatografi kütle spektrometri yöntemi ile tayini
Determination of empagliflozin and metformin levels by liquid chromatography mass spectrometry method
Yazar: MENEKŞE KUZU
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT ABUŞOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Empagliflozin = Empagliflozin ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Metformin = Metformin ; SGLT = SGLT

Özet:
Son yıllarda prevalansı dünya çapında artan Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) hastalığının tedavisi için piyasada monoterapi veya kombinasyon halinde kullanılabilen ilaçlar bulunmaktadır. Metformin ve empagliflozin Tip II Diyabet tedavisinde kullanılan antihiperglisemik ilaçlardır. Farklı organlarda farklı etkiler yaparak kan glukoz seviyesini düşürme hedefli etkiler yaparlar. Metforminin antihiperglisemik etkisi esas olarak hepatik glikoz çıkışının inhibisyonundan kaynaklandığından ve hepatositlerdeki metformin konsantrasyonu kandan çok daha yüksek olduğundan, karaciğerin metformin fonksiyonunun birincil bölgesi olduğu varsayılır. Empagliflozin, böbreklerdeki proksimal tübüllerde bulunan sodyum-glukoz ko-transporter-2'yi (SGLT-2) inhibe ederek çalışır. SGLT-2 inhibisyonu yoluyla empagliflozin, glukozun renal reabsorbsiyonunu azaltır ve idrarda glikoz atılımını artırır. İlacın glikoz düşürücü etkisi insülinden bağımsızdır. 
Empagliflozin ve metformin tayini; dozajı optimize etmeye, toksisite riskini en aza indirmeye ve olası ilaç-ilaç etkileşimlerini araştırmaya yardımcı olabilir. Klinikte ilaç düzeyi ölçümünde hassasiyet önemli bir kriter olduğundan geliştirdiğimiz yöntemin spesifitesi ve sensitivitesinin yüksek olması gerekmektedir. Bu calışmada Sıvı Kromatografi Tandem Kütle Spektrometre (LC-MS/MS) cihazı ile yeni, multipleks, hızlı bir ölçüm metodu geliştirdik.
Metot validasyon çalışmamızda empagliflozin ve metformin için lineer aralıklar sırasıyla 5000-4.8 ve 10000-4.8 ng/mL ve korelasyon katsayısı (r2) sırasıyla 1-0,975 μg/l aralığında 0.999 ve 0.997 olarak hesaplanmıştır. Empagliflozin ve metformin için LC-MS/MS'de sinyal/gürültü oranına göre belirlenmiş olan LOD değeri sırasıyla 3.8 ve 2.5 ng/mL, LOQ değeri ise sırasıyla 9.5 ve 10.5 ng/mL'dir. Çalışmamız hızlı, ekonomik, doğru, multipleks bir çalışma olması yönüyle özgün olup literatüre bu açıdan katkı sağlamaktadır. Çalışmamız amacımız doğrultusunda seçici, duyarlı ve doğru bir sonuç vermiş olup elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan yöntem klinik uygulamaya konmaya açıktır.

Abstract:
There are drugs on the market that can be used as monotherapy or in combination for the treatment of Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM), the prevalence of which has increased worldwide in recent years. Metformin and empagliflozin are antihyperglycemic drugs used in the treatment of Type II Diabetes. By making different effects in different organs, they have targeted effects on lowering blood glucose levels. Since the antihyperglycemic effect of metformin is mainly due to inhibition of hepatic glucose output, and the concentration of metformin in hepatocytes is much higher than in blood, the liver is assumed to be the primary site of metformin function. Empagliflozin works by inhibiting the sodium-glucose co-transporter-2 (SGLT-2) found in the proximal tubules of the kidneys. Through SGLT-2 inhibition, empagliflozin reduces renal reabsorption of glucose and increases glucose excretion in the urine. The glucose-lowering effect of the drug is independent of insulin.
Determination of empagliflozin and metformin; can help optimize dosage, minimize the risk of toxicity, and investigate possible drug-drug interactions. Since sensitivity is an important criterion in the measurement of drug levels in the clinic, the specificity and sensitivity of the method we developed should be high. In this study, we developed a new, multiplex, rapid measurement method with Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometer (LC-MS/MS).
In our method validation study, linear ranges for empagliflozin and metformin were calculated as 5000-4.8 and 10000-4.8 ng/mL, respectively, and the correlation coefficient (r2) was calculated as 0.999 and 0.997 in the range of 1-0.975 μg/L, respectively. The LOD value determined according to the signal/noise ratio in LC-MS/MS is 3.8 and 2.5 ng/mL, respectively, and the LOQ value is 9.5 and 10.5 ng/mL, respectively. Our study is unique in that it is a fast, economical, accurate, multiplex study and contributes to the literature in this respect. Our study gave a selective, sensitive and accurate result in line with our purpose, and the method created in line with the data obtained is open to clinical practice.