Milli Mücadele Döneminde mitingler (1918-1920) /
Yazar: FAHRİ YETİM
Danışman: DOÇ.DR. İHSAN GÜNEŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Mitingler = Meetings

Özet:
I. Dünya Savaşından yenik çıkan Osmanlı imparatorluğu, 30.Ekim.1918 tarihinde, galip devletlerle Mondros Mütarekesini imzalamıştır. Bu anlaşma ile devletin bağımsızlığı ortadan kalkmış ve Türk yurdu yer yer düşman işgaline uğramıştır. Mondrosla başlayan bu işgal süreci 15.Mayıs.1919'da İzmir'in Yunanlılarca işgaline varmıştır. Anlaşma koşullan ve savaşın sonlarına doğru ortaya atılan Wilson ilkeleriyle çelişen bu haksız işgaller, Türk toplumunun büyük tepkisine yol açmıştır. Bağımsızlığı tarihiyle yaşıt olan Türk ulusu, vatanının böyle bir tehlike altına girmesi karşısında, tarihte eşine ender rastlanan nitelikte bir özgürlük mücadelesini başlatmıştır. Ulusal Kurtuluş Savaşının hazırlık döneminde Türk toplumunun, bu haksız işgallere gösterdiği tepki, tezimizin asıl konusunu oluşturmaktadır, işgallere karşı miting ve protestolar şeklinde ortaya çıkan bu tepki, bağımsızlık savaşımızın itici gücünü oluşturmuştur. İzmir'in işgalinden itibaren Trakya'dan, Anadolu'nun diğer ucuna kadar uzanan bu başkaldırış, aynı tarihte Samsun'a hareket eden Mustafa Kemal Paşa'nın öncülüğünde organize edilen ulusal kurtuluş hareketiyle bütünleşerek bu yöndeki temel hedefin belirleyicisi olmuştur. İşgaller karşısında Türk kamuoyunu yaratan en önemli unsurlardan biri olan mitingleri, inceleme kolaylığı açısından iki ana grupta ele aldım. Bazı yönlerden farklılık gösteren İstanbul mitinglerini ayrı bir bölümde, Anadolu'da yapılan mitingleri ise ayrı bir bölümde inceledik, özellikle düzenleniş koşulları bakımından farklılık gösteren mitinglerin temel işlevi, Türk ulusunu, vatanı işgallerden kurtarma yönünde harekete geçirmektir. Müdafaa-i Hukuk düşüncesinden haraket edilerek düzenlenen mitinglerde, İtilâf Devletlerine, Amerika Birleşik Devletlerine, Padişaha, Sadrazama ve diğer makamlara çarpıcı mesajlar verilerek Türk ulusunun uğradığı haksızlığın ortadan kaldırılması istenmiştir. Bu makamlara gönderilen mesajlara gereken duyarlılığın gösterilmeyişi, Türk ulusunu harekete geçirmiş ve başlattığı kurtuluş mücadelesini "kendi azim ve kararına" dayandırtmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde İzmir'in işgali ve bunun doğurduğu tepkiler ana hatlarıyla verilmiştir. Son bölümde ise mitinglerin çeşitli yönlerden değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
The Ottoman Empire, having been defeated in the I. World War, by allies, signed the terms of Mondros Armistice on 30th.October 191 8. After the armistice the Country, having lost its indepedence, partly occupid by its enemies. The process of invasion, started with the Mondros Armistice, extended to the invasion of Izmir by Greeks on 15th.May.1919. The invasion (of the country) was contradicted booth by principles of Wilson and the terms of the Mondros Armistice, couset the serious reaction of the Turkish public. In such a terrible condition the Turkish nation whose independence is as old as its past started a struggle had never seen before. At the preparatory term of Liberation War, the reaction of the Turkish nation againist the unfair invasion has formed the core of my work. The reaction appeared as meetings and protests has formed the stimulus power of the Liberation war. After the invasion of Izmir the national reaction extended form Trace to the farest point of the country, having been united with the national liberation movement organised and led by Mustafa Kemal Paşa, who moved to Samsun at the same time, has determined the main targed of the issue. With the point of easiness in the research, I have taken up the meetings, which created public eudience againist the invasion, in two grups. Because of the differences of the Istanbul meetings from Anatolian meetings I have taken them up in two parts. The main fonction of these meetings, having differences especially in forming conditions, was to take the Turkish nation into motion to save the country. The meetnigs depended on the defencive prenciples of national rights. With these meetings a lot of effective masseges were given to the allies, U.S.A., Sultan, Grandvizier and other outharities. With these masseges they were expected to remove the unfair treatments aganist the Turkish public. Because they didn't give any importance to these masseges, the Turkish notion had to continue national liberation war they had already started with its self determination. The reaction againist invasion of Izmir was taken in main points in the fourth port of the work. In the last part the different consideration of meetings was taken.