Ortaöğretim 11. sınıf T. C. inkılâp tarihi ve Atatürkçülük dersinde tarihsel canlandırma uygulaması: Bir eylem araştırması
Practice of historical reeanactment in the course of Turkish revolution and Kemalism at the 11th grade of the high school: An action research
Yazar: NEVAL AKÇA BERK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAFRAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atatürkçülük = Kemalism ; Benzetim = Simulation ; Canlandırma = Animation ; Empati = Empathy ; Eylem araştırması = Action research ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; Grup iletişimi = Group communication ; Liseler = High schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih eğitimi = History education ; Türk inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi = Turkish revolution history and Kemalism lesson ; Yaratıcı drama = Creative drama ; İnkılap tarihi = Revolution history

Özet:
Tarihsel canlandırmanın tarih eğitiminde uygulanması konusunda Türkiye'de yapılan ilk araştırma olması nedeniyle bu araştırma kapsamında öncelikle tarihsel canlandırmaya ilişkin kuramsal bilgiler sunulmaktadır. Araştırma kapsamında ortaöğretim on birinci sınıf İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde tarihsel canlandırmanın nasıl uygulanabileceği, uygulama sonucunda öğrencilerin tarihi empati becerilerinin, grup içi iletişimlerinin, tarih dersine yönelik düşüncelerinin ve bilgi kazanım düzeylerine ilişkin ne tür değişimlerin oluştuğuna değinilmiştir.Nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan eylem araştırması deseninde tasarlanan bu araştırma, Gazi Çiftliği Lisesi on birinci sınıf öğrencileri ile on beş haftalık sürede gerçekleştirilmiş, araştırmacı uygulayıcı olarak bizzat süreçte yer almıştır. Uygulama süreci kırk öğrenci ile gerçekleştirilmiş, fakat verilerin analizi altı odak öğrenci üzerinden yapılmıştır.Araştırma sürecinde öğrencilerin Atatürk'ün Ankara'ya gelişinin öncesinde yaşanan tarihi olaylara yönelik bilgileri keşfetmelerine fırsat sunan etkinlikler uygulanmıştır. Öğrencilerin tarihsel empati becerilerine yönelik gelişim Dickinson ve Lee (1978); Ashby ve Lee(1987)'nin çalışmaları (Akt. Karabağ, 2010:119?122) dikkate alınarak oluşturulan tablo aracılığıyla hafta hafta analiz edilmiştir. Tarih dersine yönelik düşüncelerinin değişimleri, uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilerin yazmış oldukları kompozisyonlar, her hafta gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşme ve öğrencilerin tuttukları günlükler aracılığıyla belirlenmiştir. Belirlenen tarihsel canlandırma konusuna yönelik öğrencilerin bilgi kazanma düzeyindeki değişim ise Bloom taksonomisine göre hazırlanan ve altı sorudan oluşan bir sınavla değerlendirilmiştir. Grup içi iletişime yönelik bulgular ise her hafta gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler, öğrenci günlükleri ve araştırmacı günlüğünden yola çıkılarak değerlendirilmiştir.Uygulama sürecinin sonunda elde edilen bulgular ışığında tarihsel canlandırma uygulamasının öğrencilerin tarihsel empati düzeylerinde olumlu yönde bir değişim sağladığı; grup içi iletişimin unsurlarını fark eden öğrencilerin işbirliği içinde çalışma ve grup olarak bir iş başarmaya yönelik düşüncelerinde olumlu yönde bir değişim meydana getirdiği; tarih dersine yönelik düşüncelerinin olumlu yönde değiştiği ve söz konusu tarihsel canlandırma konusunda sürecin sonunda derinlemesine bilgi kazandıkları tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Tarih eğitimi, Tarihsel canlandırma, Tarihsel empati, Grup içi iletişim, Bilgi kazanımı, Eğitsel tiyatro, Dramatizasyon, Yaratıcı Drama, Simülasyon.

Abstract:
Theoretical knowledge related to historical reenactment is presented in this research because this research is the first one about practice of historical reenactment in the history education. How the historical reenactment will be practiced in the lesson of History of Turkish Revolution and Kemalism, what kind of changes will be seen about the students' historical empathy skills, group communication, their ideas towards history and levels of getting knowledge have been mentioned in the context of the research.This research designed as an action research which is one of the qualitative research approaches was realized with the students at the eleventh grade in Gazi Çiftliği High School in fifteen weeks and it participated as the researcher executive in the process. The practice process was realized with fourty students; however, analysis of the data was focused on six students.The activities enabling the studens to discover the knowledge about the historical events seen before Atatürk came to Ankara were practiced in the process of the research. Improvement in the students' historical empathy skills was analysed week by week through the table formed by considering the studies of Dickinson and Lee (1978); Ashby and Lee (1987) (cit.: Karabağ, 2010:119?122). Changes in the students' ideas towards history were determined through the compositions the students wrote after and before the practice, the semi-structured interviews made every week and students' diaries. The change in the students' levels of getting knowledge about the historical reenactment determined was evaluated through an examination which was prepared according to Bloom's taxonomy and included six questions. The findings for the group communication were evaluated through the semi-structured interviews made every week, students' diaries and the researcher's diary.In the light of the findings obtained in the end of the practice, it was determined that the practice of historical reenactment led to a positive change in the students' historical empathy levels, it caused a positive change in the students' ideas for studying cooperatively and succeeding a work as a group, the students' ideas for history changed in the positive way and they profoundly obtained knowledge about the historical imagery in the end of the process.Key Words: Historical education, Historical reenactment, Historical empathy, Group communication, Obtaining Knowledge, Educational Theatre, Dramatization, Creative Drama, Simulation.