Karotis arter stenozunda stentleme ve karotis endarterektominin erken ve geç dönem sonuçlarının araştırılması
Investigation of early and late period results in carotis artery stenosis after stenting and carotis endarterectomy
Yazar: RAMIL HAJİYEV
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK YAZICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Kardiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Endarterektomi-karotid = Endarterectomy-carotid ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Stentler = Stents ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: İnme karotis aterosklerozunun önemli bir komplikasyonudur. Karotis arter darlıklarının tedavisinde medikal tedaviye ek olarak uygulanan karotis endarterektomi ve karotis stentleme   tedavi yöntemlerinin uzun dönemde sadece medikal tedaviye üstünlüğü  randomize kontrollü çalışmalar ile gösterilmiştir. Biz bu çalışma ile hastenemizde uygulanan KAS ve KEA işlemlerinin erken ve geç dönem sonuçlarını araştırdık. 

Metod: Çalışmada Dr.Siyami Ersek EAH de  2015-2019 yillari arasinda  karotis darlık tedavisi için uygulanan karotis arter  stentlemesi (KAS) ve karotis arter endarterektomi (KEA)  tedavisi yapılan hasta verileri retrospektif incelenmiştir. 764 hasta tespit edildi. Hasta verileri hastane digittal arşivi ve hasta dosyaları üzerinden elde edildi. Erken ve geç dönem svo, mı ve ölüm oranları karşılaşrtırılmıştır.Karotis arter darlığı olan hastalar semptomatik (son alti ayda nörolojik bulgu) ve asemptomatik şeklinde ayrılmıştır.Karotis arter görüntelenmesinde DUSG, BTA, MRA ve konvansiyonel anjiografi kulanılmıştır.
 
Bulgular: Çalışmaya alinan hastalarin yaş ortalamasi 69,6±8.6, 167-si kadin, ortanca takip süresi 130 hafta (çeyrekler arası aralık 73-200 hafta) olup bazal karakteristik özelliklere  bakıldığında cerrahi grubunda  dm,ht ve hiperlipidemisi olan hasta oranı daha fazla idi. Gruplar arasinda erken ve geç dönem inme açısından istatiksel anlamli fark saptanmamıştır. KAS kolunda erken dönemde  25(%5.4) hastada KEA kolunda 23(%7.6) hastada (p=0.2), geç dönemde ise  KAS kolunda 76 (%16,4)  KEA  kolunda 62 (%20.6) hastada (p=0.1) inme izlenmiştir .Sayisal olarak KEA kolunda fazla inme izlenmiş  olsada  istatiksel anlamlı  değildir.
	Erken dönemde miyokard enfarktüs oranları KAS ve KEA kolunda sırasıyla %2,8 e  karşı  %5 olup, p=0.19, geç dönemde  %10,6 -ya karşı  %14 olup, p=0,3 izlenmiştir.Intrakranıyal kanama KAS ve KEA kolarında sırasıyla %1,1-e karşı  %2, p=0,5 saptanmıştır. Tüm nedenlere bağlı ölüm KAS grubunda %14, KEA  grubunda %15,  p=0,72, benzer oranda saptandı.
	Perioperatif komplikasyonlar cerrahi kolda daha fazla izlenmiştir.KEA grubunda 31(%10.3) hastada cerrahi alan hematomu ve  10 (%3.3) hastada  kraniyal  sinir hasari izlenmiştir.KAS grubunda 7 (%1.5) hastada ponksion taraf hematomu olup, sinir zedenmesi  izlenmemiştir.

Sonuç: Endovasküler tedavi ile cerrahi tedavinin sonuçlarını araştıran bu çalışmada inme, miyokard enfarktüsü, tüm nedenlere bağlı ölüm ve majör kanama açısından istatiksel fark gözlenmemiştir. Ancak sayisal olarak KAS tedavi yönteminde bu komplikasyonlar göreceli olarak daha az izlenmiştir.

Abstract:
Objective: Stroke is an important complication of carotid atherosclerosis. In the long-term, the treatment of endarterectomy and endovascular treatment methods, which are applied in addition to medical treatment of the treatment of carotid artery stenosis, has been demonstrated superiority only medical treatment by randomized controlled studies. With this study, we investigated the early and late results of KAS and KEA procedures in our hospital.

Method: In the study, the data of carotid artery stenting (KAS) and carotid artery endarterectomy (KEA) treatment applied for carotid revascularization between 2015-2019 in Dr. Siyami Ersek EAH were analyzed retrospectively. 764 patients were identified. Patient data were obtained from hospital digittal archives and patient files. It is analyzed as first 30 days early period, 30 days later, late period complications. Patients with carotid artery stenosis were separated as symptomatic (neurological finding in the last six months) and asymptomatic .DUSG, CTA, MRA and conventional angiography were used to visualize the carotid artery.

Findings: The mean age of the patients included in the study was 69.6 ± 8.6 years, 167 of them were women, and the median follow-up period was 130 weeks (interquartile range 73-200 weeks) and considering the basal characteristics, the rate of patients with dm, ht and hyperlipidemia was higher in the surgical group. There was no statistically significant difference between the groups in terms of early and late period stroke. Stroke was observed in 25 (5.4%) patients in the early period in the KAS arm, in 23 (7.6%) patients in the KEA arm(p=0.2)  and in the late period, stroke was observed in 76 (16,4%)  patient  of  the KAS arm and 62 (20,6%) patient of the KEA arm (p=0.1). Although numerically more stroke was observed in the KEA arm, it was not statistically significant.
	Early myocardial infarction rates were 2.8% versus 5% in the KAS and KEA arms, respectively, p = 0.19, 10.6% versus 14% in the late period, and p = 0.3.
	Intracranial hemorrhage was found 1.1% versus 2%, p = 0.5 in KAS and KEA arms, respectively.
	Death due to all causes was 14% in the CAS group and 15% in the KEA group, p = 0.72, with a similar rate.
	Perioperative complications were more frequently observed in the surgical arm. In the CEA group, 31 (10.3%) patients had surgical site hematoma and 10(%3.3) patients had cranial nerve damage. In the KAS group, 7 (1.5%) patients had access site hematoma and no nerve damage was observed.

Result: In this study investigating the results of endovascular treatment and surgical treatment, no statistical difference was observed in terms of stroke, myocardial infarction, death due to all causes and major bleeding.However, these complications were relatively few in the KAS treatment method.