Serebral palsili çocuklarda fizyoterapi ve rehabilitasyon hizmetlerinde aile merkezli özellikleri ve ebeveyn algılarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of family-centered features in physiotherapy and rehabilitation servicesfor children with cerebral palsy and factors affecting parent perceptions
Yazar: MUSTAFA ÖCALAN
Danışman: PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Serebral Palsili (SP) çocuklar fizyoterapi ve rehabilitasyon (FTR) hizmeti almak amacıyla özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmektedirler, ebeveynlerin bu merkezlerde sunulan hizmetler konusunda bilgi sahibi olmaları çok önemlidir. Çalışmada amacımız SP'li çocukların aldıkları FTR hizmetlerinde aile merkezli özellikleri ve ebeveyn algılarını hangi faktörlerin etkilediğini incelemekti. Bu amaçla 2-18 yaş arası SP tanısı almış, 100 SP'li çocuk ile ebeveyni çalışmaya dahil edildi. Ebeveynlerin algılarını değerlendirmek için Bakım Süreçlerinin Ölçümü (BSÖ) anketi kullanıldı. Bu algıların çocuğun yaşı, fonksiyonel seviyesi; ebeveynin eğitim durumu, engelli çocuklarından etkilenimi ve sağlıkla ilgili yaşam kaliteleri ile ilişkisi analiz edildi. Ebeveynlerin engelli çocuklarından etkilenim seviyelerini ölçmek için Aile Etki Ölçeği, sağlıkla ilgili yaşam kalitelerini değerlendirmek için Nottingham Sağlık Profili anketi kullanıldı. Çalışmamıza dahil olan SP'li çocukların yaş ortalamaları 11,58±4,37 yıl, ebeveynlerin yaş ortalamaları ise 43,40±8,33 yıl idi. Çalışmamızda BSÖ alt boyutlarından "etkinleştirme ve ortaklık" boyutunun en yüksek, "çocuk hakkında spesifik bilgi verme" alt boyutunun ise en düşük ortalama puana sahip olduğu ortaya çıktı. Ebeveynlerin algılarının çeşitli alt boyutlarda farklılık gösterdiği bulunurken, SP'li çocuğun yaşı ve fonksiyonel seviyesinin; ebeveynin eğitim seviyesi, engelli çocuğundan etkilenim düzeyi ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin bu puanları anlamlı bir şekilde etkilemediği görüldü (p>0,05). Araştırmanın sonuçları ebeveynlerin hizmetlerin aile merkezliliğine ilişkin genel algısının olumlu olduğunu ancak ailelerle genel ve çocuk hakkında spesifik bilgi paylaşımının artırılması için daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ailelerin fizyoterapistler tarafından daha etkin değerlendirilmesi ve ülkemizde aile temelli fizyoterapi uygulamalarının başlatılmasının önemli olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Children with Cerebral Palsy (CP) attend special education and rehabilitation centers to receive physiotherapy and rehabilitation (PT) services, and it is very important for parents to be informed about the services offered in these centers. Our aim in the study was to examine which factors affect family-centered characteristics and parental perceptions in the PT services received by children with CP. For this purpose, 100 children diagnosed with CP between the ages of 2-18 and their parents were included in the study. The Measure of Processes Care (MPOC) survey was used to assess parents' perceptions of the family-centered features of (PT) services. These perceptions were examined to determine whether they vary depending on the child's age, functional level, parents' educational status, the impact of their disabled children, and health-related quality of life. The Family Impact Scale was used to measure parents' level of influence from their disabled children, and the Nottingham Health Profile survey was used to evaluate their health-related quality of life. The average age of the children is 11.58±4.37, and the average age of the parents is 43.40±8.33. In our study, it was revealed that the enabling and partnership dimension had the highest mean score, while the providing specific information about the child sub-dimension had the lowest mean score. While it was found that parents' perceptions differed in various sub-dimensions, it was observed that the age and functional level of the child with CP, the education level of the parent, the level of impact from their disabled child and health-related quality of life did not significantly affect these scores (p>0.05). The results of the study reveal that parents' general perception of the family-centeredness of services is positive, but more efforts need to be made to increase the sharing of general and specific information about the child with families. We think that it is important for families to be evaluated more effectively by physiotherapists and to initiate family-based physiotherapy practices in our country.