Hafif otonom kortizol sekresyonu olgularında hiperkoagülabilitenin değerlendirilmesi
Evaluation of hypercoagulability in cases with mild autonomous cortisol secretion
Yazar: SELMAN ÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. ALEV EROĞLU ALTINOVA
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Hafif otonom kortizol sekresyonu (MACS) olguları, Cushing
sendromunun spesifik belirti ve bulguları olmadan hafif otonom glukokortikoid
fazla salınması durumudur. Literatürde Cushing sendromunda
hiperkoagülopatinin insidansının ve mekanizmasının incelendiği çalışmalar
bulunmaktadır. Ancak ülkemizde ve dünyada, Cushing sendromunun spesifik
belirti ve bulgularının gözlenmediği, insidental olarak saptanan ve takip edilen
MACS olgularında bildiğimiz kadarıyla pıhtılaşma sistemiyle ilgili yalnızca bir
çalışma vardır.
Çalışmamız tek merkezli, prospektif olarak yürütülmüş olup, Gazi
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Poliklinik'lerinde Ocak 2024–Temmuz 2024 tarihleri arasında başvuran MACS
olguları ve yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, VKİ açısından benzer olan kontrol grubu
olarak toplam 60 olgu dahil edilmiştir. Tüm grupta d-dimer, fibrinojen, PT, aPTT,
TT, faktör VIII, AT-III, vWFag ve vWF:RCo düzeyleri bakılmıştır ve
sosyodemografik ve klinik verileri not edilmiştir.
MACS grubunda faktör VIII (p=0,040), vWF:RCo (p=0,034), fibrinojen
(p<0,001) seviyeleri yüksek bulundu. MACS grubunda AT-III düzeyi kontrole
grubuna göre düşük bulundu (p=0.013). MACS grubu obezitesi olan ve olmayan
x
olarak ikiye ayrıldığında gruplar arasında d-dimer seviyeleri obezitesi olan grupta
anlamlı yüksek bulundu (p=0.008). Lojistik regresyon analizinde MACS
grubunda faktör VIII, vWF:RCo, fibrinojen, AT-III arasında en ilişkili olanların
fibrinojen ve AT-III olduğu görüldü. Lineer regresyon analizinde AT-III ile
kortizol arasında negatif yönde bir ilişki ve LDL kolesterol ile arasında pozitif
yönde bir ilişki olduğu saptandı.
Sonuç olarak, MACS hastalarında obezite, diabetes mellitus (DM),
hipertansiyon (HT), hiperlipidemi (HL) gibi ek hastalıklardan bağımsız olarak
koagülasyon kaskadında tromboza eğilim yönünde önemli değişiklikler olduğu ve
bunların metabolik parametreler ile ilişkili olduğu saptanmıştır

Abstract:
Mild autonomous cortisol secretion (MACS) refers to the condition where
there is a mild excess of glucocorticoids without the specific signs and symptoms
of Cushing's syndrome (CS). In the literature, several studies have examined the
incidence and mechanisms of hypercoagulopathy in CS. However, to the best of
our knowledge, there is only one study investigating the changes in the
coagulation cascade, and associated risk factors in cases of MACS.
Our study was a single-center, prospective study conducted between
January 2024 and July 2024 at the Endocrinology and Metabolism Outpatient
Clinics of Gazi University Faculty of Medicine Hospital. A total of 60 subjects,
including individuals diagnosed with MACS and a control group matched for age,
gender, comorbidities, and body mass index (BMI), were included. Coagulation
parameters such as d-dimer, fibrinogen, PT, aPTT, TT, factor VIII, AT-III, vWF,
and vWF were evaluated in all participants, along with sociodemographic and
clinical data.
The MACS group showed significantly higher levels of factor VIII
(p=0.040), vWF (p=0.034) and fibrinogen (p<0.001) compared to the control
group. Additionally, AT-III levels were significantly lower in the MACS group
(p=0.013). When the MACS group was divided into those with and without
obesity, d-dimer levels were found to be significantly higher in the obese
xii
subgroup (p=0.008). Logistic regression analysis identified fibrinogen and AT-III
as the most associated parameters among factor VIII, vWF, fibrinogen, and ATIII. Linear regression analysis revealed a negative correlation between cortisol and
AT-III levels and a positive correlation between cortisol and LDL cholesterol
levels.
In conclusion, our study found significant changes in the coagulation
cascade indicating a tendency toward thrombosis, which were associated with
metabolic parameters, in cases with MACS independent of comorbid conditions
such as obesity, diabetes mellitus (DM), hypertension (HT), and hyperlipidemia
(HL).