İnflamatuar bağırsak hastalıkları'nda enteropatik artrit sıklığı
Prevalence of enteropatic arthritis in inflammatory bowel diseases
Yazar: BARIŞ ÇABUK
Danışman: DOÇ. DR. RIDVAN MERCAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Spondilit = Spondylitis ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
İnflamuar bağırsak hastalıkları (İBH), başlıca ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığının (CH) ekstraintestinal belirtilerle ilişkisi sıklıkla gözlenmektedir. Artrit, ekstraintestinal bulgular arasında en sık görülenlerden biridir. Enteropatik artrit, kronik inflamatuar bağırsak hastalıkları ile ilişkili bir artrit şeklidir. Bu çalışmamızda, İBH'lı olgulardaki enteropatik artrit prevelansının belirlenerek, İBH (CH ve ÜK) tanısıyla izlenen hastalarda SpA ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Romatoloji ve Gastroenteroloji Polikliniğine 2019-2021 yılları arasında İBH tanısıyla başvuran hastaların kayıtları retrospektif olarak incelenerek çalışmaya dahil edilmişlerdir. 18 yaş üstü olan ve İBH tanısı ile takip edilen 62 hasta incelendi. Çalışmamızdaki hastalar ASAS (Spondiloartrit Değerlendirme Derneği) kriterlerine göre aksiyel SpA ve periferik SpA açısından değerlendirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, İBH ve SpA tanı yaşı, inflamatuar bel ağrısı bulguları, daktilit, periferik artrit, üveit öyküsü, HLA-B27 analiz sonuçları, pelvis grafisi, sakroiliak eklem MRG sonuçları, BASDAİ skorlarına poliklinik anamnez notları ve hastane elektronik veri sistemi incelenerek ulaşıldı. Önceki poliklinik başvurularında bakılan ESH, CRP ve BASDAİ skoru değerleri kaydedilerek ASDAS-ESH ve ASDAS-CRP değerleri hesaplandı.
Çalışmamıza 62 İBH tanılı hasta dahil edildi.62 hastadan 41 tanesi ÜK, 21 tanesi CH tanılıydı. İBH tanılı 62 hastanın 18'i (%29) SpA tanılıydı. SpA tanılı hastaların 9'u erkek, 9'u kadındı. Yaşları 18-74 arasında değişmekte olup, ortalama yaş 49 ± 11,23 yıl idi. Cinsiyet açısından kadın-erkek oranı açısından istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p=0.964). ÜK tanılı 41 hastanın 9'u (%21,9), CH tanılı 21 hastanın 9'u   (%42,8) SpA tanılıydı. SpA tanılı İBH hastalarının 16'sında (%88,9), SpA tanısı olmayan İBH hastalarının ise 21'inde (%47,7) bel/kalça ağrısı vardı. SpA ve İBH birlikte olduğu hastaların 3'ünde (%16.7) SpA tanısı olmayan İBH hastalarının ise 1'inde (%2,3) ilk başlangıç semptomu olarak periferik artrit mevcuttu. Topuk ağrısı sadece SpA'lı hastalarda gözlenmiş olup, 5 hastada (%27,8) görüldü. Hastaların hiçbirinde psöriazis, üveit, üretrit/servisit mevcut değildi. İBH hastalarının 9'unda (%50), SpA tanısı bulunmayan hastaların 2'sinde (%4,5) aile öyküsü mevcut idi. Aile öyküsü açısından her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05).
Çalışmamızda İBH tanılı hastalardaki SpA sıklığı literatürle benzerlik göstermiş olup %29 olarak bulunmuştur. İBH'lı hastaların önemli bir bölümünün SpA ile birliktelik gösterdiği unutulmamalıdır. Enteropatik artrit tanısındaki gecikme hastalarda, fonksiyonel bozukluğa ve fiziksel engelliliğe neden olabilmektedir. Enteropatik artritin teşhisindeki gecikmenin engellenebilmesiyle optimal tedavi mümkün olabilmektedir. Bu nedenle İBH tanılı hastalar inflamatuar tipte bel ağrısı, artrit, daktilit, entezit gibi SpA düşündürebilecek bulgular açısından dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.

Abstract:
Inflammatory bowel diseases (IBD), mainly ulcerative colitis (UC) and Crohn's disease (CD) are frequently associated with extraintestinal symptoms. Arthritis is one of the most common extraintestinal findings. Enteropathic arthritis is a form of arthritis associated with chronic inflammatory bowel diseases. In this study, we aimed to determine the prevalence of enteropathic arthritis in patients with IBD and to evaluate the relationship of SpA in patients followed up with the diagnosis of IBD (CH and UC).
The records of patients who applied to Tekirdağ Namık Kemal University Rheumatology and Gastroenterology Outpatient Clinic with the diagnosis of IBD between 2019-2021 were retrospectively analyzed and included in the study. 62 patients over 18 years of age who were followed up with the diagnosis of IBD were analyzed. The patients in our study were evaluated in terms of axial SpA and peripheral SpA according to the ASAS (Spondyloarthritis Evaluation Society) criteria. Patients' age, gender, age at diagnosis of IBD and SpA, inflammatory low back pain findings, dactylitis, peripheral arthritis, uveitis history, HLA-B27 analysis results, pelvic X-ray, sacroiliac joint MRI results, BASDAI scores were obtained by examining outpatient anamnesis notes and hospital electronic data system. . ASDAS-ESH and ASDAS-CRP values were calculated by recording the ESH, CRP and BASDAI score values obtained in previous outpatient clinic applications.
62 patients with a diagnosis of IBD were included in our study. 41 of the 62 patients were diagnosed with UC and 21 with CD. Eighteen (29%) of 62 patients with IBD were diagnosed with SpA. Of the patients diagnosed with SpA, 9 were male and 9 were female. Their ages ranged from 18 to 74, with a mean age of 49 ± 11.23 years. No statistically significant difference was found in terms of gender, male-female ratio (p=0.964). Nine (21.9%) of 41 patients with UC and 9 (42.8%) of 21 patients with CD were diagnosed with SpA. Low back/hip pain was present in 16 (88.9%) of IBD patients with SpA and 21 (47.7%) of IBD patients without SpA. Peripheral arthritis was present as the first initial symptom in 3 (16.7%) of the patients with SpA and IBD together, and in 1 (2.3%) of the IBD patients without SpA diagnosis. Heel pain was observed only in patients with SpA, and it was seen in 5 patients (27.8%). None of the patients had psoriasis, uveitis, urethritis/cervicitis. There was a family history in 9 (50%) of the IBD patients and in 2 (4.5%) of the patients without SpA diagnosis. There was a statistically significant difference between the two groups in terms of family history (p<0.05).
In our study, the frequency of SpA in patients diagnosed with IBD was similar to the literature and was found to be 29%. It should be noted that a significant part of patients with IBD are associated with SpA. Delay in the diagnosis of enteropathic arthritis may cause functional impairment and disability in patients. Optimal treatment is possible by preventing the delay in the diagnosis of enteropathic arthritis. Therefore, patients with a diagnosis of IBD should be carefully evaluated in terms of findings such as inflammatory low back pain, arthritis, dactylitis, and enthesitis that may suggest SpA in the differential diagnosis.