Bazı yabancı ot tohumlarının çimlenmesi üzerine etkili olan  faktörlerin araştırılması
Investigation of effective factors on germination of some weed seeds
Yazar: AHMED TALEB SID BRAHIM
Danışman: PROF. DR. DOĞAN IŞIK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Amaranthus retroflexus L. ve Chenopodium album L. yabancı otlarının tohum çimlenmesine abiyotik faktörlerin (sıcaklık, ışık, ph ve tuzluluk) etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Farklı sıcaklıkların (5,10,15,20,25,30,35 ve 40 °C), farklı NaCl tuz konsantrasyonunun (0, 25, 50, 100, 150, 200 ve 250 mmol/l) ve pH seviyelerinin (4,5,6, 7, 8, 9 ve 10)  A. retroflexus ve C. album'un çimlenmesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmalar 2021 yılında Erciyes Ünüversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Herboloji laboratuvarında yürütülmüştür.  
Çalışmada elde edilen sonuçlara göre A. retroflexus'un en yüksek çimlenme oranı 30 °C sıcaklıkta meydana geldiği; 5, 10 ve 40 °C' de  ise çimlenme meydana gelmediği görülmüştür. C. album tohumlarında 5, 10 ve 40 °C' de çimlenme olmadığı, 25 °C sıcaklık uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edildiği tespit edilmiştir.  A. retroflexus tohumlarıın, 12 saat aydınlık 12 saat karanlık ortamda tohumlarının % 65'i çimlenirken sürekli karanlık ortamda çimlenme oranı % 50 olmuştur.  C. album tohumlarında ise 12 saat aydınlık ortamda çimlenen tohum oranı yaklaşık %35 iken sürekli karanlık ortamda çimlenme oranı ise % 2 şeklinde gözlemlenmiştir. Farklı pH seviyelerinin çimlenme biyolojisine etkisi konusunda yapılan çalışmanın sonuçlarına göre 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada A. retroflexus tohumları  pH 7'de en yüksek çimlenme oranı gösterirken, pH 10 uygulamasından en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda en yüksek çimlenme oranı pH 7 uygulamasında elde edilmişken, en düşük tohum çimlenme oranı pH 10 uygulamasından elde edilmiştir. 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta farklı pH seviyelerinde C. album tohumlarında yapılan çalışmada pH 10 uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken pH 5 uygulamasından en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda ise C. album'a tohumlarında  pH 4 uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken, pH 7 uygulamasından en düşük tohum çimlenme oranı elde edilmiştir. 
Farklı tuz konsantrasyonlarının A. retroflexus tohumlarının çimlenmesine etkileri konusunda 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada kontrol (0 doz tuzluluk) aydınlık en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 150 mM ve üzeri konsantrasyonlarda çimlenme olmamıştır. Sürekli karanlık koşullarda A. retroflexus tohumları 0 doz tuzluluk uygulamasında (kontrol) en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 50 mM tuz konsantrasyonunda en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. 
Farklı tuz konsantrasyonlarının C. album tohumlarının çimlenmesine etkileri konusunda 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada 50 mM tuz konsantrasyonunda en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 150 mM tuz konsantrasyonunda en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda ise C. albüm tohumlarında tohum çimlenme oranı en yüksek 25 mM tuz konsantrasyonunda olmuştur, en düşük çimlenme oranı ise 0 doz tuz konsantrasyonunda gözlemlenmiştir. 100, 150, 200, 250 mM tuz konsantrasyonlarında tohumlarda çimlenme görülmemiştir. Çalışmadan elde edilen bilgiler, tarlada yabancı otları teşvik eden veya yok eden faktörlerin bilinmesine ve yabancı otları kontrol etmek için etkili stratejilerin oluşumunu kolaylaştırabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Yabancı ot, Çimlenme, Sıcaklık, Işık, pH, Tuz, Amaranthus retroflexus L., Chenopodium album L.

Abstract:
This study was aimed to determine the effect of abiotic factors (temperature, light, pH and salinity) on seed germination of Amaranthus retroflexus L. and Chenopodium album L. weeds. In different temperatures (5,10,15,20,25,30,35 and 40 °C), different NaCl salt concentration (0, 25, 50, 100, 150, 200 and 250 mmol/l) and pH levels (4, 5,6, 7, 8, 9 and 10) The effects on the germination of A. retroflexus and C. album were investigated. Studies were carried out in Erciyes University, Faculty of Agriculture, Department of Plant Protection, Herbology laboratory in 2021. 
According to the results obtained in the study, the highest germination rate of A. retroflexus occurred at 30 °C; It was observed that germination did not occur at 5, 10 and 40 °C. It was determined that C. album seeds did not germinate at 5, 10 and 40 °C, and the highest germination rate was obtained in 25 °C temperature application. While 65% of the seeds of A. retroflexus seeds germinated in 12 hours light and 12 hours dark environment, the germination rate was 50% in continuous dark environment. In C. album seeds, on the other hand, the rate of germination in 12 hours of light was approximately 35%, while the germination rate in continuous dark was 2%. According to the results of the study on the effect of different pH levels on germination biology, A. retroflexus seeds showed the highest germination rate at pH 7 in the study conducted in 12 hours of light and 12 hours of dark photoperiod, while the lowest germination rate was obtained from pH 10 application. The highest germination rate was obtained in pH 7 application under continuous dark conditions, while the lowest seed germination rate was obtained from pH 10 application. In the study conducted on C. album seeds at different pH levels in the 12 hours light and 12 hours dark photoperiod, the highest germination rate was obtained in the pH 10 application, while the lowest germination rate was obtained in the pH 5 application. In continuous dark conditions, the highest germination rate was obtained in the pH 4 application of C. albuma seeds, while the lowest seed germination rate was obtained from the pH 7 application.
In the study on the effects of different salt concentrations on the germination of A. retroflexus seeds, 12 hours of light and 12 hours of dark photoperiod, the highest germination rate was obtained in the control (0 dose salinity) light, while there was no germination at concentrations of 150 mM and above. In continuous dark conditions, the highest germination rate of A. retroflexus seeds was obtained in 0 dose salinity application (control), while the lowest germination rate was obtained at 50 mM salt concentration.
In the study on the effects of different salt concentrations on the germination of C. album seeds, the highest germination rate was obtained at 50 mM salt concentration, while the lowest germination rate was obtained at 150 mM salt concentration. In continuous dark conditions, the highest seed germination rate in C. album seeds was observed at 25 mM salt concentration, while the lowest germination rate was observed at 0 dose salt concentration. No germination was observed in the seeds at 100, 150, 200, 250 mM salt concentrations. The information obtained from the study will facilitate the knowledge of factors that promote or destroy weeds in the field and the formation of effective strategies to control weeds.

Key words: Weed, Germination, Temperature ,light ,Salt, pH ,Chenopodium album L.,Amaranthus retroflexus L.