Kurum içi koçluk ve mentörlük uygulamaları ve bu uygulamaların çalışanların motivasyonuna etkisi
In-institutional coaching and mentoring practices and the effects of these applications on employees motivation
Yazar: GİZEM ŞANAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÖZDE İYİCİL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Koçluk = Coaching ; Mentorluk = Mentoring ; Motivasyon = Motivation ; Çalışanlar = Workers ; Örgütler = Organizations ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde küreselleşme ve teknolojik gelişmeler nedeniyle yaşanan hızlı değişim ve yenileşme sürecinde örgütler, performanslarını daha ileriye taşımak, artan rekabete karşı başarılarını sürdürmek ve verimliliklerini artırmak için yeniden şekillenmek, yöneticiler ve çalışanlar da kendilerini geliştirmek ve değiştirmek zorundadır. Örgütler ve çalışanlar, günün değişen şartlarına ayak uydurmak, daha iyiye ulaşmak için bir uzmana yani koça ihtiyaç duymaktadır. Çünkü, çalışanlar ve kurumlar açısından, bir tehdit oluşturan; baskıcı yöneticilik davranışı, kurum ikliminde olumsuzluk, çalışanlara psikolojik baskı, stres, kişisel nedenlerden kaynaklı kuruma olan personel bağlılığının azalması, iş tatminin düşmesi gibi yaşanan sorunlardan dolayı motivasyon etkilendiği ortadadır. Bu tür durumlar, kurum içi iletişimi zayıflatarak çalışan ve kurum arasındaki bağın kopmasına sebep olmakta, kuruma maddi olarak ağır yükler yüklemekte ve motivasyonu düşürmekte, kurumsal verimliliği etkilemekte olup; bu etkenlerin kurumda motivasyon üzerindeki etkisi de çalışmada detaylandırılmaktadır. Bu şekilde koçluk ve mentörlüğün önemi daha net ortaya konmakta, bireylerin öğrenme süreçlerini etkinleştiren, çeşitli becerileri kazanmalarını sağlayan, geliştiren, performanslarını iyileştiren bir süreci kapsadıkları belirtilmektedir. Bu çalışmada işletmeler içerisindeki koçluk ve mentörlük kavramlarının ne anlama geldiğinin anlaşılması ve öneminin değerlendirilmesi açısından gerekli incelemeler yapılmış, koçluk ve mentörlük kavramlarını ayrı ayrı açıklanmıştır. Birbirleri ile genellikle karıştırılan bu iki kavramın ortak noktaları ve farklılıkları ele alınmış, işletmeler için önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Doğru koçluk ve mentörlük uygulamalarının işletme içerisinde çalışan performansına ve motivasyonuna olumlu katkılarının olduğu birçok çalışmada ele alınan bir konu olmuştur. Bu çalışmanın araştırma kapsamında ise 117 katılımcı ile çalışan performans ve motivasyonuna olan etkisi değerlendirilmiştir. Mentör Davranış Ölçeğinin kullanıldığı çalışma sonucunda, katılımcıların demografik özellikleri ile Mentör Davranış Ölçeği SPSS İstatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda katılımcıların, yaş, eğitim durumu ve kıdem yılı ile Mentör Davranış Ölçeği arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, in the process of rapid change and innovation due to globalization and  technological developments, organizations have to reshape in order to further their performance, maintain their success against increasing competition and increase their productivity, and managers and employees have to develop and change themselves. Organizations and employees need an expert, namely a coach, to keep up with the changing conditions of the day and to achieve better. Coaching and mentoring includes a process that activates the learning processes of individuals, enables them to acquire various skills, improves them, and improves their performance.
In this study, necessary investigations have been made in terms of understanding the meaning of the concepts of coaching and mentoring in enterprises and evaluating their importance, and explained the concepts of coaching and mentoring separately. The common points and differences of these two concepts, which are often confused with each other, are discussed and their importance for businesses has been tried to be revealed. It has been an issue addressed in many studies where correct coaching and mentoring practices have positive contributions to employee performance and motivation within the company. The effect of this study on employee performance and motivation was evaluated with 37 participants. As a result of the study in which the Mentor Behavior Scale was used, the demographic characteristics of the participants and the Mentor Behavior Scale were analyzed with the SPSS Statistics program. As a result of the analysis, significant differences were determined between the participants' age, education level and years of seniority and the Mentor Behavior Scale.