Tarım arazilerinin alımında veya satımında etkili olan faktörlerin ekonometrik analizi
Econometric analysis of factors affecting the buying or selling agricultural lands
Yazar: İSMAİL GÖK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ziraat = Agriculture ; İstatistik = Statistics
Dizin: Alım-satım = Sale and purchase ; Arazi değeri = Land valuation ; Tarım alanları = Agricultural lands ; Traktör endüstrisi = Traktor industry

Özet:
Bu çalışmanın amacı Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesindeki belirli mahallelerin tarım arazilerinin alım veya satımlarında etkili olan faktörleri ve bu faktörlerin etki derecelerini belirlemektir. Bunun için belirlenen mahallelerdeki parsel sahiplerine ait veriler elde edilerek bir çalışma yapılmıştır. Anket yardımı ile belirlenen mahallerdeki arazi sahiplerinden elde edilen veriler neticesinde two-step kümeleme yönteminin kullanıldığı çalışmanın, tarım arazilerinin alım veya satımında etkili olan faktörler, satın almada veya satmada ne gibi faydası veya zararı olduğu ile ilgili model kurulmuştur ve bu modeldeki bağımlı değişken, bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için ekonometrik test Engle Granger iki aşamalı tahmin yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Alım-satıma anket ile dâhil olmuş tüm arazi sahiplerinin verdiği cevaplar doğrultusunda bütün arazilerde: Ankete katılan çiftçilerin %69.68'inin traktör ve ekipmanları varlığı, %94.95'inin arazileri sulu ve düzlük olduğu, ekilen mahsul sayısı 9, en yakın yerleşim alanına olan uzaklığı ortalama 19 km ve arazi alım veya satım fiyatları, anket ile belirlenmiştir. Tahmin sonuçlarına göre ankette belirlenen arazi alım-satımda etkili olan faktörler içinde etki dereceleri belirtilen faktörler: arazi satın alırken; %62.54'ü arazi yatırım ilişkisi varlığı, %14.74'ü mirasçılar arası ilişkiler, %12.35'i hayvancılık faaliyetleri ve %10.35'i de hazineden özel mülke geçişi olurken arazi sattığında da;  %39.57'si arazi kamulaştırması, %38.25'i maddi yetersizlik, %8.70 mirasçılar arası ilişkiler, %6.06 göç, %5.80 tarımı bırakma ve %1.58'i de arazi verimliliğindeki değişiklikler ile arazi sahiplerini etkilemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the factors affecting the purchase or sale of agricultural lands in certain neighborhoods in the Dulkadiroğlu district of Kahramanmaraş province and the degree of influence of these factors. For this, a study was conducted by obtaining data from the parcel owners in the determined neighborhoods. As a result of the data obtained from the land owners in the areas determined with the help of the questionnaire, a model was established about the factors that affect the purchase or sale of agricultural lands, what kind of benefit or loss it has in the purchase or sale of agricultural lands, and the dependent variable in this model is the independent variables. The econometric test was determined using the Engle Granger two-stage estimation method to reveal the relationship between In line with the answers given by all landowners who participated in the purchase and sale survey, on all lands: 69.68% of the surveyed farmers have tractors and equipment, 94.95% of them have irrigated and flat lands, the number of crops planted is 9, the nearest settlement The average distance to the area is 19 km, and the land purchase or sale prices were determined by a survey. According to the estimation results, the factors that are effective in the purchase and sale of land determined in the survey are the factors whose degree of influence is stated: When purchasing land; 62.54% is the existence of a land investment relationship, 14.74% is the relationship between heirs, 12.35% is livestock activities and 10.35% is the transition from the treasury to private property. 39.57% of land expropriation, 38.25% of financial insufficiency, 8.70% of relations between heirs, 6.06% of immigration, 5.80% of abandonment of agriculture and 1.58% of changes in land productivity. affected land owners.