15 yıl içinde prediyabetten diyabete geçiş oranları: Retrospektif kohort çalışması
The progression rate of prediabetes to Diabetes mellituswithin a 15 years: Retrospective cohort study
Yazar: MERVE BAHADIROĞLU GÜDÜK
Danışman: DOÇ. DR. SANEM NEMMEZİ KARACA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Glisemik parametrelerin normalin üzerinde seyrettiği ancak diyabet eşiğinin altında olduğu ara hiperglisemi durumu 'Prediyabet' olarak tanımlanmaktadır. Diyabet riskini artırması, diyabete benzer mikro-makro komplikasyonlara yol açması, koruyucu müdahalelere olanak sağlaması ve yaşam tarzı önerileriyle dahi geri döndürülebilir bir ara evre olarak değerlendirilebilmesi nedeniyle aile hekimlerinin odağında yer alan sorunlardan biridir. Çalışmamızda; bireylerin beş, on, on beş yıllık periyotlarda prediyabetten diyabete dönme insidanslarının belirlenmesi, normoglisemik bireyler ile karşılaştırılması ve progresyon ile ilişkili risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Retrospektif kohort tarzında dizayn edilen çalışmamıza, 2008 yılında hastanemize herhangi bir sebeple başvuran ve kan tetkiki veren 30-45 yaş aralığındaki 306 prediyabetik (PDM) ve 306 normoglisemik (NGM) birey dahil edildi. Tüm katılımcılara diyabetin risk faktörlerini ve sosyodemografik verileri içeren anket formları yüz yüze görüşme tekniği aracılığıyla uygulandı. Dosya kayıtlarından açlık plazma glukozları (APG) ve glikolize hemoglobin A1C (HBA1C) değerleri, diyabet tanı yaşları kaydedildi. Ardından katılımcıların boy-kilo ölçümleri yapılarak beden kitle indeksleri (BKİ), bel/boy ve bel/kalça oranları hesaplandı. Veriler SPSS 23 aracılığıyla değerlendirildi ve yanılma düzeyi p<0.05 kabul edildi. Gruplar 50 yaş sınır kabul edilerek değerlendirildiğinde yaş ve cinsiyet bakımından benzerdi. PDM grubunda diyabete geçiş oranı sırasıyla beşinci, onuncu ve on beşinci yılda %18.3, %29.7 ve %43.8 iken; NGM bireylerde bu oranlar anlamlı seviyede daha düşük olup %3.9, %8.5 ve %15'ti (p<0.001). PDM'li bireylerden APG'si 110-125 mg/dL arasında olanların diyabete dönme oranının beşinci yıldan itibaren anlamlı seviyede yükseldiği ve on beşinci yılda %58.3 olduğu gözlendi (p<0.001). Roc analizi sonucunda risk artışının APG≥106.5 ile başladığı belirlendi
vi
(AUC=0.629, %95 Cl=0.549-0.708 olup; sensitivite=0.543, spesifite=0.613). Her iki gruptaki bireylerin diyabet tanısı alma yaş ortalamaları benzerdi (p=0.574). Yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda PDM'li bireylerde yüksek APG (β: 1.113), geniş bel çevresi (β: 1.029), pozitif aile öyküsü (β: 2.789), düşük eğitim düzeyi (β: 2.240), kendi kendine diyet yapıyor olma (β: 3.378), hipertansiyon (HT) varlığı (β: 2.091) ve dislipidemi (β: 2.229) mevcudiyetinin diyabete geçişi etkilediği gözlendi. Bel çevresinde 1 cm artışın diyabet riskini %2.9 artırdığı bulundu.
Sonuç olarak NGM'lere kıyasla PDM bireyler daha yüksek oranlarda diyabete ilerlemiş olup; risk beşinci yıldan itibaren artmaktadır. Riskin arttığı bazı vakaların gözden kaçırılmaması amacıyla APG değeri 106.5 ve üzerinde olan bireylere yönelik yapılacak müdahaleler anlamlı olacaktır. Bel çevresi geniş, pozitif aile öyküsü olan, düşük eğitim düzeyine sahip, hipertansiyon ve dislipidemisi olan PDM bireylerde diyabet riski artmaktadır. Aile hekimleri, sağlığı koruma ve geliştirme rolleri nedeniyle, diyabete geçişi engellemek veya ötelemek amacıyla, nüfuslarına kayıtlı kişilere bireyselleştirilmiş yaşam tarzı önerilerinin profesyonel olarak sunulmasına aracılık etmelidir.

Abstract:
The condition where glycemic parameters are above normal but below the diabetes threshold is defined as 'Prediabetes.' It is one of the issues that family physicians focus on because it increases the risk of diabetes, leads to micro-macro complications similar to diabetes, allows for preventive interventions, and can be considered a reversible intermediate stage with lifestyle recommendations. In our study, it is aimed to determine the incidence of individuals transitioning from prediabetes to diabetes over five, ten, and fifteen-year periods, to compare them with normoglycemic individuals, and to investigate the risk factors associated with progression.
In our study, designed as a retrospective cohort study, 306 prediabetic (PDM) and 306 normoglycemic (NGM) individuals aged between 30 and 45 who visited our hospital for any reason and had blood tests in 2008 were included. All participants were administered questionnaire forms that included risk factors for diabetes and sociodemographic data through face-to-face interviews. Fasting plasma glucose (FPG) and glycated hemoglobin A1C (HBA1C) values, as well as the ages at which diabetes was diagnosed, were recorded from file records. Subsequently, participants' height and weight measurements were taken to calculate their body mass index (BMI), waist/height, and waist/hip ratios. The data were evaluated using SPSS 23, and a significance level of p<0.05 was accepted.
When the groups were evaluated based on a 50-year age limit, they were similar in terms of age and gender. In the PDM group, the rates of progression to diabetes were 18.3%, 29.7%, and 43.8% in the fifth, tenth, and fifteenth years, respectively; whereas in NGM individuals, these rates were significantly lower at %3.9, %8.5, and %15 (p<0.001). It was observed that the rate of progression to diabetes in individuals with PDM, whose FPG was between 110-125 mg/dL, significantly increased from the fifth
viii
year onwards, reaching 58.3% in the fifteenth year (p<0.001). According to the ROC analysis, it was determined that the risk increase started at APG≥106.5 (AUC=0.629, %95 CI=0.549-0.708, with sensitivity=0.543, specificity=0.613). The mean ages at diagnosis of diabetes were similar in both groups (p=0.574).
The logistic regression analysis revealed that in individuals with PDM, high FPG (β: 1.113), large waist circumference (β: 1.029), positive family history (β: 2.789), low educational level (β: 2.240), self-imposed diet (β: 3.378), presence of hypertension (HT) (β: 2.091), and dyslipidemia (β: 2.229) affected the progression to diabetes. It was found that a 1 cm increase in waist circumference increased the risk of diabetes %.by 2.9
As a result, compared to NGMs, PDM individuals have higher rates of progression to diabetes, with the risk increasing from the fifth year onwards. In order to avoid missing some cases where the risk increases, interventions targeting individuals with an HbA1c level of 106.5 and above would be meaningful. The risk of diabetes increases in individuals with PDM who have a wide waist circumference, a positive family history, low educational level, hypertension, and dyslipidemia. Due to their roles in health preservation and promotion, family physicians should facilitate the professional delivery of personalized lifestyle recommendations to individuals registered in their population in order to prevent or delay the onset of diabetes.