Parkinson hastalarında subtalamik çekirdek derin beyin stimülasyonunun fiziksel, emosyonel, kognitif fonksiyon ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi: Erken dönem sonuçları
The effects of deep brain stimulation of subthalamic nucleus on physical, emotional, cognitive functions and daily living activities in patients with parkinson's disease: Short term results
Yazar: FİLİZ ALTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN ACAR
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Beyin = Brain ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Denge = Equilibrium ; Duygu = Emotion ; Hareket = Motion ; Hareket bozuklukları = Movement disorders ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu çalışma parkinson hastalarında Subtalamik Çekirdek Derin Beyin Stimülasyon'un (STN DBS) fiziksel, emosyonel, kognitif fonksiyon ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine olan erken dönem etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Çalışmada parkinson dışında herhangi bir nörolojik hastalığı olmayan STN DBS cerrahisi uygulanan 10 hasta cerrahi öncesi, cerrahi sonrası 5. gün, 1. ay ve 3. ayda değerlendirilmiştir. Mobilite ve denge yeteneğini değerlendirmek için Süreli Kalk Yürü Testi, 12 m Yürüme Testi, Otur-Kalk Testi uygulanmıştır. El fonksiyonlarının değerlendirilmesi için Purdue Pegboard Testi ve el ile yazı yazma testi uygulanmıştır. Emosyonel statüyü değerlendirmek için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanılmıştır. Parkinson hastalığının klinik şiddetini belirlemek için Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (BPHDÖ) kullanılmıştır. Parkinson hastalığının evresini belirlemede ise Hoehn&Yahr Parkinson Hastalığı Düzeyi Ölçeği, günlük yaşam aktivitelerinin (GYA) değerlendirilmesi için Schwab ve England Günlük Yaşam Aktiviteleri Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır.Olguların yaş ortalaması 51,20 ±10,20 yıldır (5 kadın, 5 erkek). Çalışmanın sonucunda bütün hastaların mobilite ve denge yeteneğini test sonuçlarında cerrahi sonrasında anlamlı gelişmeler elde edilmiştir (p<0.05). Depresyon ve anksiyete skorları cerrahi öncesine göre daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Cerrahi sonrasında GYA ve BPHDÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Tedavinin etkinliği açısından incelendiğinde cerrahi sonrası 3. ayda depresif semptomlarda %69 azalma bulunmuştur. GYA %200, BPHDÖ motor bulgularda %69, BPHDÖ toplam skorda %66 oranında gelişme elde edilmiştir.Bu çalışmanın sonuçları STN DBS cerrahisinin parkinson hastalarında fiziksel fonksiyon, emosyonel statü ve GYA üzerine iyileştirici yönde etkileri olduğunu, fakat kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi olmadığını göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, Subtalamik Çekirdek, Denge, Mobilite, Emosyonel Statü, Günlük Yaşam Aktiviteleri.

Abstract:
The aim of this study was to descibe the effects of deep brain stimulation of subtalamic nucleus (DBS STN) on physical, emotional, cognitive functions and daily living activities in patients with Parkinson?s disease in early term.Ten patients without any other neurological disorders who underwent DBS STN were assessed at before and fift day, at first month, and at third month after surgery. Time up and go test, a 12 m walking test, chair stand test were used to asses mobility and balance. Purdeu Pegboard and hand writing tests were also used to evaluate hand function of the patients. Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) was applied to detect depressive symptoms and to describe anxiety score. Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS) was applied to define severity of Parkinson?s disease. To desribe the stage of Parkinson?s disease, the Hoehn&Yahr Scale was also used. The Schwab and England Test was used to evaluate the daily living activities.The mean age of the patients (5 female and 5 male) was 51, 20 ±10, 20 years. The results of this study showed that all the patients? mobility and balance ability improved after surgery significantly (p<0.05). Depressive symptoms and anxiety scores were also found to be lower than before surgery (p<0.05). There were also differences in terms of ADL and UPDRS scores after surgery (p<0.05). At third month after surgery; depressive symtoms decreased by 69%. ADL and UPDRS motor and total scores improved by 200%, 69%, 66% respectively.The results indicate that the STN DBS is an effective treatment to improve physical functioning, emotional status and daily living activities in patients with Parkinson?s disease. But, it did not show any positive effect on cognitive function in these patients.Key Words: Parkinson's Disease, Subtalamic Nucleus, Balance, Mobility, Emotional Status, Daily Living Activities.