Sosyal bilgiler derslerinde yerel tarihi mekân Göbeklitepe'nin kültürel miras eğitiminde kullanımı
The use of local historical space Göbeklitepe in cultural heritage education in social studies lessons
Yazar: MEKİYE YOLAÇAN
Danışman: DOÇ. DR. KİBAR AKTIN
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kültürel miras eğitimi; geçmişin izlerini taşıyan kültür ögelere merakın artırılmasına, milli kimliğin ve etkin vatandaşlığın gelişmesine önemli katkılar sağlar. Bu kapsamda çalışmada 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin tarihi ve kültürel bir mekân olan Göbeklitepe'nin kültürel miras eğitiminde kullanımının eğitimsel sonuçlarını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Şanlıurfa ilinde yer alan bir devlet ortaokulundaki 22 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenmiştir. Araştırmanın veri toplama araçlarını; Konuşan Tabletler Etkinliği, Konuşan Tabletler Çalışma Kâğıdı, Öğrenci Günlükleri, Göbeklitepe Gazetesi, Metafor Çalışması ve Öz Değerlendirme Formu oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel istatistiki analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar kültürel miras eğitim etkinliklerinin öğrencilerin Göbeklitepe tarihi eserlere yönelik farkındalıklarını oluşturduğunu, Göbeklitepe'nin tarihsel sürecini öğrendiklerini ve bunu Şanlıurfa'nın tarihi ile ilişkilendirebildiklerini ortaya koymuştur. Öğrencilerin tarihin doğasına uygun olarak Göbeklitepe ile ilgili her şeyi bilmenin mümkün olmadığını kavradıkları tespit edilmiştir. Öğrenciler günlüklerinde Göbeklitepe tarihinin gizeminin çözülmesi için araştırmaların yapılması, kazı çalışmalarının yürütülmesi ve sözlü tarihten faydalanılması gerektiğini ileri sürmüşlerdir.  Yalnız öğrencilerin değişim ve sürekliliği algılama, üst düzey düşünme becerilerini işe koşmada zorlandıkları belirlenmiştir

Abstract:
Cultural heritage education; It makes significant contributions to increasing curiosity about cultural elements that bear the traces of the past and to the development of national identity and active citizenship. In this context, the study aimed to determine the educational results of the use of Göbeklitepe, a historical and cultural place, in cultural heritage education of students in the 5th grade Social Studies course. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 22 fifth grade students at a public secondary school in Şanlıurfa. The study group was determined by easily accessible case sampling, one of the purposeful sampling methods. Data collection tools of the research; The Talking Tablets Activity consists of the Talking Tablets Worksheet, Student Diaries, Göbeklitepe Newspaper, Metaphor Study and Self-Assessment Form. Content analysis and descriptive statistical analysis were used to analyze the data. The results obtained in the research revealed that cultural heritage education activities created students' awareness of the historical artifacts of Göbeklitepe, learned the historical process of Göbeklitepe and were able to associate this with the history of Şanlıurfa. It has been determined that students understand that it is not possible to know everything about Göbeklitepe in accordance with the nature of history. In their diaries, students claimed that research, excavations and oral history should be used to solve the mystery of the history of Göbeklitepe. However, it was determined that students had difficulty in perceiving change and continuity and in applying high-level thinking skills.