Şemalar ve baş etme yollarının obezitesi olan bireylerin kaygı, depresyon, benlik saygısı ve intihar oranları üzerindeki etkisinin şema kuramı açısından incelenmesi
The role of schema and ways of coping in anxiety, depression, self-esteem and suicide rate of obese people: An evolution of schema theory
Yazar: BURÇİN GÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY DİRİK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Kaygı = Anxiety ; Obezite = Obesity ; İntihar = Suicide ; Şema = Schema

Özet:
Obezite yaygınlığı giderek artan ve insan sağlığı için ciddi riskler oluşturan kronik bir rahatsızlıktır. Obezitenin insan sağlığı üzerindeki önemli etkileri nedeniyle bu araştırmada şemalar ve baş etme yollarının depresyon, kaygı, benlik saygısı, yeme tutumu ve intihar üzerindeki etkileri aşırı kilolu ve obezler ile normal kilolu bireylerden oluşan iki grup karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Bursa Orhangazi Devlet Hastanesi psikiyatri ve dahiliye polikliniğine başvuran ve obezite tanısı alan hastalar ile Bursa ve Ankara'da yaşayan ve obezite tanı grubuyla benzer demografik özelliklere sahip obez olmayan toplam 349 kişi oluşturmaktadır. Yapılan analizler sonucunda obezitesi olan ve normal kilolu bireylerin erken dönem uyumsuz şemaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. İki grubun kullandıkları baş etme yolları karşılaştırıldığında, kaçınma baş etme yolu ile obez olup olmama arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve obezite grubunun karşılaştırma grubuna göre kaçınma baş etme yoluna daha sıklıkla başvurdukları belirlenirken, telafi baş etme yolunun kullanımında iki grup arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Obez olup olmama ile psikolojik sıkıntılar arasındaki ilişki incelendiğinde, iki grup arasında kaygı, depresyon, intihar girişimi ve yeme tutumu açısından anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Aşırı kilolu ve obezite grubunun karşılaştırma grubuna göre kaygı ve depresyon düzeylerinin daha yüksek olduğu, daha fazla intihar girişiminde bulundukları ve daha yüksek düzeyde bozulmuş yeme tutumuna sahip oldukları belirlenmiştir. Çalışmanın sınırlılıkları konuyla ilgili literatür kapsamında tartışılmış, sınırlılık ve çalışmaya ait klinik göstergeler belirtilerek gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Obesity is a chronic disease with a constantly increasing prevalence, which presents severe risks for human health. Considering the important effects of obesity for human health, the present research aims to examine the effects of schemas and coping strategies on depression, anxiety, self-esteem, eating attitudes and suicide by comparing a group of overweight and obese people with those of normal weight. The study sample (N= 349) consists of a group of patients of the Polyclinics of Psychiatry and Internal Diseases at Bursa Orhangazi State Hospital, who were diagnosed as obese, and a group of demographically-matched non-obese residents of Bursa and Ankara. The analysis indicated that there is a significant difference between early maladaptive schemas of obese and normal people. Comparing the coping strategies used by the two groups, a significant relationship was found between the avoidance coping strategy and being an obese patient. It was identified that the obese group use the avoidance coping strategy more than the normal-weight group however, no significant difference was found in the use of compensation strategy between two groups. In terms of psychological distress, a significant difference was determined between the two groups in terms of anxiety, depression, suicide attempts and eating attitudes. The overweight and obese group was found to have higher anxiety and depression levels, to be more at risk for suicide attempts and have less healthy eating attitudes compared to the normal group. The limitations of the study are discussed within the scope of the relevant literature, and suggestions are made for further studies in light of the limitations and clinical findings of the present study.