Çanakkale'de bal arıları tarafından toplanan arı polenlerinin çeşitliliği
Diversity of bee pollen collected by honeybees in Çanakkale
Yazar: MESUT CAN TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE AKYALÇIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Çanakkale'de bal arıları tarafından toplanan arı polenlerinin çeşitliliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çanakkale'de 2017 Nisan-Mayıs döneminde 11 farklı istasyondan taze arı polen örnekleri Çanakkale İli Arı Yetiştiricileri Birliği aracılığı ile arıcılardan temin edilmiştir. Bu çalışmada arı polen örneklerinin her bir istasyon için ayrı ayrı temsili %10'luk kısımları analiz için tartılmış ve renklerine ayrılmıştır. Bu aşamadan sonra, tarafamızdan ilk kez bu çalışmada polen peletlerinin bal arıları açısıdan önem derecelerini belirlemek için yeni bir standart oluşturulmuştur. Buna göre polen peletlerinin ağırlık birimi bakımından ≥ %10 ve üzeri Dominant, %5-10 arası Sekonder, %1-5 arası Minör ve ˂ %1'den küçük ise Eser olarak adlandırılmıştır. Renklerine göre ayrılan arı polen peletleri Wodehouse (1935) yöntemine göre preparatları hazırlanmıştır. Polen preparatları LEICA DM2500 ışık mikroskobunda incelenmiş ve LEICA DFC295 mikroskop kamerasıyla polen mikrografları alınmıştır. 
Mikroskobik analizler sonucu Çanakkale genelinde Nisan-Mayıs dönemi boyunca bal arılarının 27 familyaya ait 66 farklı polen taksonundan yararlandığı tespit edilmiştir. Bal arıları bu dönemde miktar bakımından en çok Brassicaceae (%23.1), Cistaceae (%22.5), Rosaceae (%11.06), Papaveraceae (%5.36), Oleaceae (%7.52) ve Fabaceae (%7.31) familyalarına ait taksonları polen kaynağı olarak kullanmıştır. Bal arılarının en çok tercih ettiği polen taksonları ise %17.68  ile Cistus creticus, %8.53  ile  Raphanus raphanistrum, %6.94 ile Diplotaxis sp., %5.33 ile  Papaver rhoeas ve %5 ile Olea europa türleridir. Tanımlanan arı polen örnekleri %54.53'ü sarı renk ve tonlarda, %24.56'sı turuncu renk ve tonlarda, %7.44'ü yeşil renk ve tonlarda, %6.24'ü kahverengi tonlarda, %3.78'i bej rengi, %1.36'sı mavi renkte, %0.99'u gri renk, %0.66'sı kırmızı renk ve %0.44'ü beyaz renkte bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the diversity of bee pollen collected by honey bees in Çanakkale. Fresh bee pollen samples were obtained from beekeepers by the Association of Beekeepers of Çanakkale from 11 different stations between April-May 2017. In this study, representative 10% portions of bee pollen samples for each station were weighed and colorized for analysis.  After this step, for the first time in this study, a new standard was established to determine the importance of pollen pellets for honey bees by us. According to this, pollen pellets were named as Dominant ≥ 10%, Secondary between 5-10%, Minor between 1-5% and Trace less than 1% in weight units. Slides of bee pollen pellets separated to their colors were prepared according to Wodehouse (1935) method. Pollen slides were examined under LEICA DM2500 light microscope and pollen micrographs were taken with LEICA DFC295 microscope camera. As a result of microscopic analysis, it was found that honey bees benefited from 66 different pollen taxa belonging to 27 families throughout Çanakkale during April-May. In this period, honey bees used the taxa of Brassicaceae (23.1%), Cistaceae (22.5%), Rosaceae (11.06%), Papaveraceae (5.36%), Oleaceae (7.52%) and Fabaceae (7.31%) as a source of pollen. The most preferred pollen taxa of honey bees were Cistus creticus with 17.68%, Raphanus raphanistrum with 8.53%, Diplotaxis sp. with 6.94%, Papaver rhoeas with 5.33% and Olea europa with 5%. The identified bee pollen samples were found 54.53% in yellow color and tones, 24.56% in orange color and tones, 7.44% in green color and tones, 6.24% in brown tones, 3.78% beige, 1.36% blue 0.99% gray, 0.66% red and 0.44% white.