Kamu bankaları ve özelleştirmeleri
The Public banks and privatization
Yazar: FUNDA ÇONDUR
Danışman: PROF.DR. HALİL ÇİVİ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Kamu bankaları = Public banks ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
285 ÖZET Ekonomide 1980 sonrasında izlenen liberalleşme politikaları ile birlikte finansal sistemde de bir takım değişiklikler olmuştur. Türkiye'de finans sisteminde kamu bankaları sayıca az olmakla birlikte sektörde belirleyici bir konuma sahiptir. Kamu bankaları sermayenin yetersiz olduğu dönemde ekonomide canlılığı sağlamak ve özel görevleri yürütmek amacıyla kurulmuştur. Genelde verimsiz çalışan kamu bankaları serbest piyasa ekonomisinin temel niteliklerinden biri olan rekabeti engelleyici konumdadırlar. Yetersiz örgütlenme, yeterince denetlenememe, kredilerin ekonomik analizlerinin yapılmadan politik tercihler doğrultusunda kullandırılması sektördeki yapıyı olumsuz yönde etkilemektedir. Tahsili gecikmiş alacakların artması, kamu kesimi borçlanma gereği, görev zararlarının Hazine'den karşılanması, sermayenin erimesi, öz sermaye kârlılıklarının azalması gibi gelişmeler kamu bankalarının özelleştirilme gerekliliğini gündeme getirmiştir. Çünkü, yapılan sayısal analizlerden de görüleceği gibi özel bankalar hem daha kârlıdır, hem de devlete yük değildir. AB'nin uyum süreci ile birlikte sektördeki bankaların rekabet düzeylerini artırmaları gerekecektir. Verimsiz çalışan bankalar sektörden çekilmek durumunda kalacaklardır. Yönetim, finans, personel, sermaye, örgütlenmeleri yapılarının yeniden düzenlenerek öncelikle sermayelerinin yeterli düzeye getirilmeleri, takipteki krediler sorununun çözülmesi vb. önlemlerle AB standartlarına ulaşabileceklerdir. Kamu bankaları özeueştirüirken, uygun kurumsal yapının oluşturulması, yeniden yapılanma, geçiş ve arz aşamalarında gereken titizliğin gösterilmesi önem taşımaktadır. Sektörde açıklık ve bilgi akışının sağlıklı olması gerekir. Özelleştirmenin amaç değil araç olduğu ve başarısı için diğer ekonomi politikaları ile uyum içinde uygulanması unutulmamalıda.

Abstract:
286 SUMMARY Along with the application of some liberal policies in the Turkish economy after 1980, some changes were also introduced in the banking system. Despite being few, public banks are able to influence the sector strongly in the Turkish banking system. At the time of capital shortages, public banks were established to boost economic development and to perform special tasks. The generally unprofitable public banks are in a position to prevent competition, which is one of the basic elements of the liberal economic system. Lack of organisation and control, as well as granting credits on the basis of political prefences without analysing the credits economically, negatively influence the structure of the sector. Developments such as increasing numbers of overdue accounts receivable, the necessity of public debts, transfers from the treasury to cover losses, depreciation of the working capital and the decrease in profits on equity has brought the necessity of privatising public banks to the agenda. As the numerical analysis indicates, the private banks are not only more profitable, but also they are not a burden for the state. As part of the adaptation period to the EU, Turkish banks will have to increase their competition power and profitable banks will have to withdraw from the sector. By measures such as reorganising their management, finance, personnel, capital and organisational structurs, first bringing their capital to a sufficient level, as well as solving the problem with outstanding credits, they can reach the EU standards. In privatising the public banks it is of importance to accord the necessary attention to forming the appropriate organisational structures, reorganisation, as well as the transition and offer stages. The information flow and the transparency in the sector should be sound. It should not be forgotten that the privatisation is not an end but a means and that its success requires it to be implemented in harmony with other economic policies.