Yetişkin bireylerde hipertansiyon ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi
Examination of hypertansion and healthy lifestyle behaviors in adults
Yazar: EBRU CAN ARICI
Danışman: DOÇ. DR. GÜLENDAM KARADAĞ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Demografi = Demography ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma yetişkin bireylerde hipertansiyon ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını incelemek amacı ile kesitsel- analitik tipte yapılan bir çalışmadır. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeğinin; demografik özellikler ve tanımlayıcı değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermedikleri araştırılmıştır. Araştırma 01 Eylül 2013 – 01 Şubat 2014 tarihleri arasında Kahramanmaraş ilinde merkez TSM'ye bağlı Mado Aile Sağlığı Merkezine bağlı bölgede yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Anket Formu'' ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği'' kullanılmıştır. Analizlerin yapılmasında SPSS 23,0 paket programından yararlanılmıştır. Ölçeğin güvenilirlik analizlerine bakılmıştır. Çalışmada, elde edilen veriler; aritmetik ortalama, frekans dağılımı ve yüzdeleri, kruskal wallis h testi, mann whitney U testi ve korelasyon analizi yardımıyla analiz edilip yorumlanmıştır. Araştırmaya katılanların kan basıncı ölçümleri sonucunda 140 ve/veya 90 ve/veya görülme durumu kadınlarda  %32.4 erkeklerde ise %31.0 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılanların boy değişkenleri incelendiğinde; katılımcıların boy ortalamasının 169.44±9.58,  kilo ortalamasının 76.50±12.64, BKI 26.69±4.39 olduğu tespit edilmiştir. Ankete cevap veren katılımcıların egzersiz puanı ortalaması 10.78±3.58; beslenme puanı ortalaması 16.38±3.34; sağlık sorumluluğu puanı ortalaması 23.68±6.42; kişilerarası destek puanı ortalaması 19.08±4.09; kendini gerçekleştirme puanı ortalaması 34.76±7.14; stres yönetimi puanı ortalaması ise 17.20±4.18, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği toplam puan ortalaması 121.86±24.35'dir. Araştırmaya katılanların kendini gerçekleştirme, beslenme ve kişilerarası destek alt boyutlarının yüksek olduğu tespit edilmiş olup, en düşük egzersiz yapma alt boyutu olduğu saptanmıştır. Ayrıca tansiyon düşürücü ilaç kullanma durumuna, hipertansiyona bağlı sağlık sorunu gelişme durumuna göre tüm alt boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0.05). Kan basıncı ölçümlerinde sonuçları düşük çıkanların yüksek çıkanlara göre kendini gerçekleştirme, egzersiz, kişilerarası destek, stres yönetimi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları düzeyinin daha yüksek çıktığı tespit edilmiştir (p<0.05). Kan basıncı değişkeni ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği alt boyutları arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir ( p<0.05). Yaş değişkeni ile beslenme alt boyutu hariç tüm alt boyutlar arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. ( p<0.05). Hipertansiyon tedavisinde ilacın yanı sıra yaşam biçimi şeklide önemlidir. Toplumun sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını kazanmasında, geliştirilmesinde ve uygulanmasında hemşirelere önemli roller düşmektedir.
 Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, hemşire

Abstract:
This research is a cross-sectional- analytical study that was made to examine the hypertension and healthy lifestyle behaviors in grown-ups. Whether the healthy lifestyle behaviors scale showed a statistically meaningful variation in terms of demographic features and descriptive variables were examined. The research was made in the region of Mado Family Health Center affiliated with TSM in Kahramanmaraş, between the dates of September 1, 2013 and February 1, 2014. "Survey Form" and "Healthy Lifestyle Behaviors Scale" are used in the study as a tool to gather data. The SPSS 23,0 program was used in making the analysis. Reliability analysis of the scale was checked. The gathered data is analyzed by means of arithmetic average, frequency distribution and percentages, Kruskal-Wallis h test, Mann-Whitney U test and correlation analysis in this study. As a result of the blood pressure measurements of the research participants, having 140 and/or 90 blood pressures is found in 32.4% of women and in 31.0% of men. When the height variables of the research participants are examined, it was determined that the average height of the participants is 169.44±9.58; the weight average of the participants is 76.50±12.64; and the BMI is 26.69±4.39. The exercise point average of the participants responding to the survey is 10.78±3.58; nutrition point average is 16.38 += 3.34; health responsibility point average is 23.68±6.42; interpersonal support point average 19.08±4.09; self-realization point average is 34.76±7.14; stress management point average is 17.20±4.18; total point average for healthy lifestyle behaviors scale is 121.86±24.35. It was determined that while the sub-dimensions of self-realization, nutrition and interpersonal support of research participants are high; the sub-dimension of making exercise was determ ined to be the lowest. Moreover, there is a meaningful difference between all sub­ dimensions in terms of situation to use anti-hypertensive medicine, and situation to develop health problems based on hypertension (p<0.05). It was determined that those having lower results from blood pressure measurements have higher levels of self-realization, exercise, interpersonal support , stress management and healthy lifestyle behaviors comparing to those having high blood pressure (p<0.05) It was determined that there is a meaningful and avoidant relation between the blood pressure variable and sub-dimensions of healthy lifestyle behavior scale (p<0.05). It was determined that there is an avoidant relation between all sub­ dimensions except age variable and nutrition dimension (p<0.05). Lifestyle is important in the treatment of hypertension along with medicine. Nurses have important roles for the society to gain, improve and apply healthy lifestyle behaviors.
Key Words: Hypertension, healthy lifestyle behaviors, nurse