İstisna sözleşmesinde tarafların sözleşmeyi sona erdirme hakkı
The right of parties to terminate the constitution contract
Yazar: MUAZ ERGEZEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ALTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar Kanunu = Code of Obligations ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; İstisna sözleşmesi = Construction contract

Özet:
Borçlar Kanunu sistematiği içerisinde istisna sözleşmeleri sürekli edimli sözleşmeler olmamalarına rağmen, uygulamaya bakıldığında bir çok istisna sözleşmesi türü için sözleşmenin yapılmasıyla ifası arasında aylar hatta yıllarla ifade edilebilecek bir zaman aralığının varlığı dikkati çeker. Ismarlanan bir makinenin imalatı aylar, bir evin yapılması yıllar sürebilir. Müteahhidin borçlanılan eseri üreterek ifa hazırlıkları yaptığı bu dönemde taraflar şahsi, ekonomik vb. sebeplerle sözleşmenin ifasına başlangıçta duydukları ilgiyi kaybedebilirler. Veya bu süre zarfında ortaya çıkan bazı hadiseler sözleşmenin ifasını taraflardan biri için imkansızlaştırabilir veya kabul edilemeyecek derecede zorlaştırabilirler.İstisna sözleşmesinin doğal sona erme yolu olan ifa dışında taraf iradesiyle sona erdirilmesini inceleyen bu çalışmanın ilk bölümünde, istisna sözleşmesiyle ilgili temel kavramlarına yer verilmiş, sözleşmenin kurulması anlatılmıştır. Aynı bölümün ikinci kısmında, tarafların sözleşmeden doğan borçları, sözleşmenin sona ermesi'' ve istisna sözleşmesinin diğer bazı sözleşmelerle olan ilişkisi ele alınmıştır.Sözleşmenin ifa öncesi taraf iradesiyle bitirilmesinin incelendiği diğer iki bölümden ilkinde, sözleşmenin eser sahibi tarafından sona erdirilmesi üzerinden durulmuştur. Bu bölümde hem borçlar Kanunu'nun özel olarak istisna sözleşmesini düzenleyen 355'inci ve devamı maddelerinde eser sahibine tanınmış ifa öncesi bitirme sebepleri, hem de genel hükümler üzerinde durulmuştur.Borçlar kanunu eser üretme ve teslim etme yükümlülüğü altına giren müteahhidin profesyonel hatta ticaret erbabı olarak bu işi yaptığı ön kabulünden hareketle hazırlandığı için, müteahhidin eserin yapılması aşamasında ortaya çıkabilecek olumsuzluklara karşı daha hazırlıklı olması gerektiğini düşünmüş bu yüzden ona iş sahibine olduğu kadar çok halde sözleşmeyi ifadan önce sona erdirme hakkı tanımamıştır. Müteahhidin tek taraflı sözleşmeyi sona erdirme hakkının incelendiği üçüncü ve son bölümde de, genel hükümlerden çıkarılan haklara değinilmiştir. Sözleşmenin kendiliğinden sona erme sebeplerini düzenleyen BK 370 ve 371'e de sözleşmeyi sona erdiren sebeplerin ve bunun sonuçlarının müteahhit tarafıyla yakın ilgisi nedeniyle bu bölümde yer verilmiştir.

Abstract:
Although the Contract of Construction does not include continuous acts inside the systematic of the Turkish Code of Obligations, in practice, between drawing up a contract and its execution, there is generally a wide time period such as months or years. For example, the manufacture of an ordered machine or building a house can take years. During that period, parties of the contract can lose their early interest on execution because of some personal and economical reasons. On the other hand, some incidents that occur within this period, can also preclude the execution of the contract or obstruct it inadmissibly.This dissertation researches the expiration of the contract by the wills of the parties, beside execution, which is the natural expiration way of the contract. First chapter includes the basic concepts related with construction contracts and how to draw it up. The second part of the same chapter consists of contractual obligations, expiration of the contract of construction and its relation with some kind of contracts.In the second chapter, the expiration which is carried out by the contractor is emphasized. Both special provisions stated in article 355 et seq. that embodies the reasons of termination before execution and general provisions mentioned in that second chapter.Since the Code of Obligations is legislated with a preliminary acceptance that the contractor is a professional, moreover a trader in his work, it is thought that the contractor must be more prepared for the problems during the construction period. Therefore, the Code of Obligations does not give as much right as it gives to the client, on terminating the contract before execution.The third and also the last chapter which includes the unilateral rescission right of the contractor , also comprises the rights in the general provisions. Article 370 and article 371 that embodies the reasons of the automatical termination of the constitution contract is also comprised since it has a close relation with the contractor.