Kurum kültürü ve liderlik: Kurum kültürüne uygun etkin lider davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
Organizational culture and leadership: A study of investigating the effective leader behaviors suitable to the organizational culture
Yazar: TAMER KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGEN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kurumsal kültür = Corporate culture ; Kültür = Culture ; Liderlik = Leadership ; Liderlik ve Kurumsal Davranış Etkinliği Projesi = Leadership and Corporate Behaviour Efficiency Project ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yönetici etkililiği = Manager effectiveness

Özet:
Anket ve sayısal olmayan veri toplama yöntemleri kullanılarak Türkiye'deki büyük bir kamu kuruluşunda yürütülen bu çalışmada, kurum kültürü ve etkin lider davranışları ile, aralarındaki ilişkiler araştırılmaktadır. Sayısal verilerin analizi sonucunda; kurum kültürünün liderler gözündeki mevcut ve arzulanan durumları ile kuruma özgü etkin lider davranışları ortaya konulmaktadır. Araştırma sonuçları, güç mesafesi ve belirsizlikten kaçınmanın yüksek olduğu kurumda genel olarak, liderlerin; yüksek değere sahip kurum/grup odaklı toplumculuk ve toplum odaklı toplumculuk boyutlarına ilişkin uygulamalarda negatif; düşük değere sahip gelecek odaklılık, insan odaklılık ve performans odaklılık boyutlarına ilişkin uygulamalarda ise pozitif yönde değişiklikler istediğini ortaya koymaktadır. Kurum kültürünün -güç mesafesi ve girişkenlik hariç- diğer boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler görülmektedir. Arzulanan kültür boyutlarından gelecek odaklılık, insan odaklılık, performans odaklılık, toplum odaklı toplumculuk ve grup/kurum odaklı toplumculuk boyutları ile lider özelliklerinden "olumlu lider davranışları"olarak tespit edilenler arasında anlamlı ve pozitif; "olumsuz lider davranışları" ile ise negatif ilişkiler görülmektedir. Kurumda etkin olabilecek liderlik özellikleri, ikisi temel olmak üzere dokuz faktör altında toplanmaktadır. Bunlardan "takım odaklı, dinamik, vizyon sahibi ve dürüst" liderler ile "düzenli, cesaretlendirici, birleştirici ve sakin" olanların kurumda daha "etkin lider" olabileceği anlaşılmaktadır. Araştırma sonucunda; "kurumsal uygulamalarda değişiklik gereken alanlar" ile kurumun lider eğitim programlarına dahil edilebilecek "etkin lider davranışları" ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kültür.kurum kültürü, etkin, liderlik, lider davranışları, GLOBE, kamu kuruluşu, liderlik özellikleri.

Abstract:
Considering the effects of organizational culture on leader's attributes in an organization and using quantitative and qualitative methods of analysis, the.study investigates organizational culture, organizational leadership and the relationships between organizational culture and leadership in a big Turkish public organizigplon; The analysis of quantitative data reveals the opinions' of leaders about organizational "as is" and "should be" cultures, and effective leader behaviors peculiar to organizations.. In general, the results indicate that power distance, uncertainty avoidance, group-based collectivism (Colleetivism-I) and society-based collectivism (Collectivism-ll) are high, but future orientation, performance orientation and humane orientation are low in this particular organization. The results also show that the leaders of this public organization expect that changes about applications resulting from cultural dimensions concerning Collectivism ! and Collectivism-! 1 should be reduced, and that changes in applications about future orientation, performance orientation and humane orientation should be enhanced. It has been found that there is a positive and significant correlation between a!l cultural dimensions of this organization except power distance and assertiveness. Some cultural dimensions have been seen to have a positive and significant correlation with "positive leader behaviors", and negative and significant correlation with "negative leader behaviors." Effective leader behaviors befitting this organization come under nine factors, two of which come to the foreground: one profile of leadership is "team oriented, dynamic, visionary, honest" and the other is "systematic, encouraging, unifying, calm". This study also reveals "the areas in which modifications are required in organizational applications" and "the effective leader behaviors" that must be integrated into the leader development program of the organization. Keywords: Culture, organizational culture, effective, leadership, leader behaviors, GLOBE, public organization, leadership attributes.