Çocukluk çağı hematoloji ve onkoloji hastalarının ailelerinin stres, kaygı ve umutsuzluk durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of stress, anxiety and hopelessness status among parents of hematology and oncology patients in childhood
Yazar: TURGAY EKER
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology ; Onkoloji = Oncology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Anksiyete = Anxiety ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres = Stress ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Çocuklar = Children

Özet:
Kanserli çocukların tedavi ve sağ kalım sürelerinin uzatılması açısından, hasta ve ailesinin psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik olarak ihtiyaç ve destekte artış gözlenmiştir. Tedavi boyunca fizyolojik, psikososyal açılardan hasta ve yakınlarının ihtiyaçlarının karşılanmasında hemşirelere büyük sorumluluk ve görev düşmektedir. Çalışmamızda hematoloji ve onkoloji kliniğinde yatan kanserli çocukların ailelerinin hastalığın tanısını öğrendikten sonra karşılaştıkları zorluklar ve ruhsal durumlarının değerlendirilmesi amacıyla anket çalışması yaptık. 
Kesitsel yöntem kullanarak özel ve devlet hastanelerinde yatmakta olan hastaların aileleri tarafından doldurulan anketlerde, toplam 63 bireyin karşılaştıkları zorlukları sosyal ve ekonomik açısından değerlendirdik, ruhsal durumlarını belirleyen stres, kaygı ve umutsuzluklara karşı tutum ve davranışlarına yönelik bulguları topladık.
Katılımcı bireyleri tedaviye en çok zorlayan durumların %74,60'ının ekonomik durumlar olduğu %50,79'unun bakım yükünün çok fazla olması, %52,38'ının her gün çocuğu ölecek gibi hissetmesi, %63,49'unun ailesindeki diğer çocuklardan uzak kalması ve %36,51'inin hastalığın iyileşeceğine dair umudumun olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcı bireylerin %71,4'ünün hastalığın diğer çocukları üzerindeki sevgisini azalttığını düşünmediği, %87,3'ünün ailede hastalığın bakımı için başka aile üyelerinde destek aldığı, %87,3'ünü tedavinin uzun sürecek olmasından etkilenmediği, %77,8'inin geleceğe umut ve coşku ile baktığı ve %81'inin işler kötüye giderken bile her şeyin hep böyle kalmayacağını bilmenin rahatladığını belirttiği tespit edilmiştir. 
Durumluk Kaygı Ölçeği, Sürekli Kaygı Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Gelecekle İlgili Duygular, Motivasyon Kaybı ve Gelecekle İlgili Beklentiler düzeyleri arttıkça; stresle başa çıkma tarzları genel düzeyi, kendine güvenli yaklaşım düzeyi ve iyimser yaklaşım düzeyi azalmakta ve çaresiz yaklaşım düzeyi de artmaktadır (p<0,05). Beck Umutsuzluk Ölçeği, Gelecekle İlgili Duygular, Motivasyon Kaybı ve Gelecekle İlgili Beklentiler düzeyleri artıkça, durumluluk kaygı düzeyi ve sürekli kaygı düzeyi artmaktadır (p<0,05).
Sonuç olarak küçük yaşta kanser hastalığının kabul edilebilirliğine bağlı olarak ailelerin ruhsal açıdan çöküntü yaşamaları ve hasta bakımının fiziksel ve psikolojik olarak zorlukları bakımından ailelerin bu hastalıkları tam anlamıyla bilmeleri, gelecekteki korku ve endişelerinin biraz daha azaltılmasında önemlidir. Bu çalışmamızda hasta ailelerine verilecek eğitimle kendilerini daha iyi hissetmeleri sağlanabilecek, stresleri, kaygıları ve umutsuzlukları azaltılabilecektir.

Abstract:
Today, the needs and supports are arising in providing psychological and social necessities of the patient and parents in terms of treatment and prolonged survival duration of children with cancer. Nurses have a great responsibility in meeting the needs of patients and their relatives with regard to the physiological and psychosocial aspects during treatment. In the present study, we conducted surveys to evaluate the difficulties and moods encountered by the families of the children with cancer who are hospitalized in hematology and oncology cliniques after learning the diagnosis of the diseases.  
We evaluated the difficulties encountered by a total number of 63 individuals based on their social and economic status, by using a cross-sectional method in which the surveys were filled by the families of patients hospitalized in private and state hospitals; and collected the findings of attitudes and behaviors against stress, anxiety and hopelessness determining their moods. 
The most challenging situation in treatment was detected to be the economic status as stated by 74.6% of participants, the heavy charges in care by 50.79%, feeling their child would be day in every day by 52.38%, keeping away the child from other children in their families by 63.49%, and hopelessness for a total cure of their child by 36.51%. 71.4% of participants considered that the disease did not decrease their love to their other children, 87.3% received support from other family members for the care of patient, 87.3% were not affected from prolonged treatment duration, 77.8% felt hope and enthusiasm for the future, and 81% stated to relax by knowing that everything would not always be like this even when things are getting worse. 
The elevated levels of State-trait anxiety inventory, Beck Hopelessness Scale, Future Emotions, Motivation Lost and Future Expectations resulted in decrease in levels of continuous coping styles, self-confident approach and optimistic approach (p<0,05), and increase in level of helpless approach (p<0,05). The elevated levels of Beck Hopelessness Scale, Future Emotions, Motivation Lost and Future Expectations caused an increase in the state anxiety levels and continuous anxiety levels (p<0,05).
Result of the exact knowledge of cancer disease among families is crucial to decrease their fears and concerns in future, in point of depression depending on acceptability of the cancer disease at early ages, and physical and psychological challenges in patient care. In this study, a training for the patients' families is suggested to make them feel better and to reduce their stress, anxiety and hopelessness.