Premenopozal bayanlarda düzenli aerobik egzersizlerin kan paraoksonaz ve aril esteraz aktiviteleri ile kan lipid ve lipoproteinleri üzerine etkileri ve bu etkilerde PON1-192 polimorfizminin rolü
The effects of regular aerobic training on blood paraoxonase and arylesterase activities and blood lipid and llipoprotein levels in premenopausal women and the role of pPON1-192 polymorphism on these effects
Yazar: GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
Danışman: PROF. DR. S. RANA VAROL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Egzersiz = Exercise

Özet:
Aerobik egzersizin, antiaterojenik nitelikteki HDL üzerindeki olumlu etkileri bilinmektedir, ancak HDL'nin yapısında yer alan ve onun antioksidan özelliğinden sorumlu olan kan paraoksonaz (PON1) ve aril esteraz (AREST) enzim aktiviteleri gibi yeni KKH risk faktörleri üzerindeki etkileri ve bu olası etkilerde PON1-192 polimorfizminin rolü bayanlar üzerinde henüz araştırılmamıştır. Bu çalışmada premenapozal bayanlarda düzenli aerobik egzersizin kan paraoksonaz ve aril esteraz enzim aktiviteleri ile kan lipid ve lipoproteinleri üzerine etkileri ve bu etkilerde PON1-192 polimorfizminin rolü araştırılmıştır.Çalışmaya katılan gruplar; menapoza girmemiş, orta yaşa mensup ve sağlıklı yaşam amacıyla uzun süredir düzenli olarak haftada en az üç gün aerobik egzersiz yapan (EG, n=50) ve egzersiz yapmayan (KG, n=41) sağlıklı bayanlardan oluşturuldu. Deneklerin fiziksel (boy, kilo, vücut kitle indeksi, vücut yağ oranı) ve fizyolojik ölçümleri (dinlenik kalp atım hızı, kan basıncı, MaxVO2) yapıldı. Açlık venöz kandan, paraoksonaz (PON1) ve tuzla stimüle paraoksonaz (TSPON1), aril esteraz (AREST) ile HDL ve alt gruplarının AREST aktiviteleri kinetik yönemlerle belirlendi. Ayrıca klasik KKH risk faktörleri olarak kabul edilen; serum trigliserid (TG), total kolestrol (TK), HDL kolesterol (HDL-K) ve alt grupları (HDL2?K ve HDL3-K) enzimatik-kolorimetrik olarak saptandı. PON1-192 polimorfizmi için fenotipleme, TSPON1/AREST oranı esas alınarak gerçekleştirildi. Buna göre egzersiz ve kontrol grupları düşük aktiviteli QQ, QR heterozigot, yüksek aktiviteli RR ve R taşıyıcı (QR+RR) fenotip grupları şeklinde sınıflandırıldı.Kan PON1 ve AREST aktiviteleri ile HDL ve alt gruplarının AREST aktiviteleri açısından EG ve KG arasında anlamlı farklılık bulunamazken (p>0.05), PON1-192 polimofizmi göz önünde bulundurulduğunda, egzersiz QQ homozigot grubunun PON1 (p<0.01) ve HDL3-AREST aktiviteleri (%23, p>0.05), KG'ninkinden daha büyüktü. Serum total AREST aktivitesi için ise fenotip gruplar arasında anlamlı farklılık yoktu. EG'nin kan HDL-K, HDL3-K (p<0.05), TK (p<0.001) ve LDL-K (p<0.01) düzeyleri KG'ninkilerden daha yüksek bulunurken, fentipleme sonrasında, egzersiz QQ grubunun TK (p<0.01) ve LDL-K (p<0.05) değerleri fenotip kontrol grubununkilerden, egzersiz RT (QR+RR) grubunun ise TK (p<0.05) ve HDL-K (%13, p>0.05) değerleri de kontrol grubununkilerden anlamlı olarak daha büyüktü. Sedanter fenotip grupları arasında ise KKH klasik risk faktörleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05).Orta yaştaki premenepozal bayanlarda sağlıklı yaşam amacıyla yapılan uzun süreli aerobik egzersizin, kan lipid ve lipoproteinleri ile PON1 enzim aktivitesi üzerindeki anlamlı bir etkisi saptanmıştır. Yalnız bu etkiler PON1-192 polimorfizmi ile modifiye edilmiştir.

Abstract:
Regular aerobic training has positive effects on high density lipoprotein (HDL), of which antioxidant, antiatherogenic and protective effects for coronary heart disease (CHD) are well known. However, the effects of regular aerobic training on more recent risk factors of CHD such as blood paraoxonase (PON1) and arylesterase (AREST) that are associated with and responsible for the antioxidant potential of HDL, and the role of PON1-192 polymorphism on these potential effects in women are yet to be determined. The objective of this study was to determine the effects of regular aerobic training on blood PON1, AREST enzyme activities and lipid and lipoprotein profiles in premenopausal women and whether potential effects depended on the PON1-192 phenotype.Subjects included 91 middle-aged, healthy, non-menopausal females who regularly performed aerobic exercise at least three times a week for a long period of time (EG, n=50) and those who did not do any exercise, to serve as controls (CG, n=41). Groups were analyzed for anthropometrical (body weight, height, body mass index, body fat ratio) and physiological (resting heart rate, blood pressure, maximal oxygen consumption) parameters. Activities of PON1, salt-stimulated paraoxonase (TSPON1), AREST and AREST activities of HDL and subgroups were determined in fasting venous blood by kinetic methods. Classical risk factors of CHD, including fasting serum triglyceride, total cholesterol (TC), HDL cholesterol (HDL-K) and its subgroups (HDL2-K, HDL3-K) levels were determined by standard enzymatic-colorimetric methods. Phenotyping of subjects for PON1-192 polymorphism were carried out based on TSPON1/AREST ratio. Subjects of aerobic exercise and control groups were classified as QQ with low activity, QR heterozygote, RR with high activity and R carriers [(RT)=(QR+RR)].No significant differences in serum PON1 and AREST activities and HDL and subgroups? AREST activities were found between EG and CG groups (p>0.05). However, with regard to PON1-192 polymorphism, PON1 (p<0.01) activity was significantly and HDL3-AREST activity (23%, p>0.05) was non-significantly higher in QQ phenotype in the exercise group, compared to the CG group. No significant differences in the serum total AREST activity were noted between the three phenotype groups. EG group?s serum HDL-K (p<0.05), HDL3-K (p<0.05), TC (p<0.001), and LDL-K (p<0.01) measurements were significantly higher than the CG. Further, regarding PON1-192 polymorphism, TC (p<0.01) and LDL-K (p<0.05) levels in the exercise QQ group and TC (p<0.05) and HDL-K (p<0.05) parameters in the exercise RT (QR+RR) group were significantly higher in comparison to those of the CG. No significant differences in classical risk factors of CHD were found between the control phenotype groups (p>0.05).Significant beneficial effects of long-term aerobic exercise on serum lipids and lipoproteins and PON1 enzyme activity were demonstrated in middle-aged premenopausal women. However, these effects depend on the PON1-192 phenotype.