6 ay-18 yaş çocuklarda anemi etyolojisi
Anemia ethology in 6 month-18 age children
Yazar: ÖMER DUYURAN
Danışman: DOÇ. DR. CAN ACIPAYAM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Bebekler = Infant ; Etyoloji = Etiology ; Talasemi = Thalassemia ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Anemi insan ve toplum sağlığını ilgilendiren önemli bir halk sağlığı sorunudur.
Toplumların sosyo-ekonomik düzey ve kültürel yapılarına göre görülme sıklığı
değişmektedir. Bu çalışma farklı yaş gruplarında anemi etyolojilerini belirlemek ve
toplumsal farkındalık oluşturmak için planlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ocak 2015-Ocak 2018 tarihleri arasında KSÜ Tıp
Fakültesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Polikliniğine başvuran 6 ay-18 yaş anemisi
olan hastalar seçildi. Kronik hastalığı olan ve göçmen hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Retrospektif olarak planlanan çalışmaya toplam 1120 hasta dâhil edildi. 6ay-2 yaş, 2-6
yaş, 6-12 yaş, 12-18 yaş olmak üzere 4 grup, erkek ve kız olarak 2 grupta incelendi.
Aneminin sebebine yönelik hemogram, ferritin, retikülosit, vitamin B12, demir, demir
bağlama, direkt coombs, hemoglobin elektroforezi ve periferik yayma tetkik sonuçları
hastaların dosya bilgilerinden alındı. Veriler "IBM SPSS Statistics 22" istatiksel paket
programı kullanılarak analiz edildi. Normal dağılıma uyan iki örneklemler İndependent
T Testi, normal dağılım göstermeyen örneklemler için Mann-Whitney U Testi ve
niteliksel veriler için Ki-Kare Testi kullanıldı. İstatiksel incelemelerde p<0,05 değeri
anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 566'sı (%50,5) kız ve 554'ü (%49,5) erkek idi. Toplam hastaların
873'ü (%77,9) demir eksikliği anemisi, 184'ü (%16,4) talasemi minör, 25'i (%2,2)
vitamin B12 eksikliğine bağlı anemi, 13'ü (%1,2) otoimmun hemolitik anemi, 10'u
(%0,9) herediter sferositoz, 4'ü (%0,4) talasemi intermedia, 3'ü (%0,3) talasemi majör,
3'ü (%0,3) konjenital diseritropoetik anemi, 2'si, (%0,2) folik asit eksikliğine bağlı
anemi, 2'si (%0,2) orak hücreli anemi ve 1'i (%0,1) glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim
eksikliğine bağlı anemi olarak tespit edildi. Tüm hastaların %16,4'ünde talasemi minör
bulunurken 6-12 yaş grubunun %33,8'inde talasemi minör bulundu. 6 ay-2 yaş arasında
%81,3'ünde, 2-6 yaş arasında %74,3'ünde, 6-12 yaş arasında %60,4'ünde, 12-18 yaş
arasında %85,0'inde demir eksikliği anemisi görüldü. Demir eksikliği anemisi olan
hastalarda 6 ay-2 yaş arasında %66,7'si, 2-6 yaş arasında %60,2'si erkek, 12-18 yaş
arası %80,6'sı kız olarak bulundu. Demir eksikliği anemisi olan hastaların ortama
hemoglobin değerleri en düşük 6 ay-2 yaş arasında saptandı.
Sonuç: Demir eksikliği anemisi en yaygın görülen anemi nedenidir. Bu çalışmada
demir eksikliği anemisinin infantil ve ergenlik dönemi olmak üzere 2 dönemde pik
yaptığı bulundu. Ayrıca demir eksiliği anemisi infantil ve okul öncesi dönemde
erkeklerde, ergenlik döneminde ise kızlarda daha çok görüldüğü tespit edildi. Demir
eksikliği ve vitamin B12 eksikliği zihinsel, fiziksel geriliğe ve enfeksiyonlara yatkınlığa
neden olabilir. Eksiklik giderilse bile oluşan gerilikler tam anlamıyla düzelmeyebilir.
Bu nedenle risk altındaki toplumlarda tarama yapılması ve demir takviyesi yapılması
önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anemi etyolojisi, demir eksikliği anemisi, vitamin B 12 eksikliği,
talasemi minör, tarama
Sayfa Adedi: 68
Danışman: Doç. Dr. Can ACIPAYAM

Abstract:
Aim: Anemia is an important public health problem that concerns human and
community health. The prevalence of societies according to their socio-economic status
and cultural structure varies. This study was planned to determine the etiology of
anemia in different age groups and to create social awareness.
Material And Method: In study, between January 2015 and January 2018, 6 months-
18 year-old anemia patients were enrolled in the Pediatric Hematology and Oncology
Polyclinic. Patients with chronic diseases and migrants were excluded from the study. A
total of 1120 patients were included in the retrospective study. Patients were classified
as 4 groups according to age and 6 months-2 years, 2-6 years, 6-12 years, 12-18 years
groups were formed. Also boys and girls were examined in 2 seperate groups.
Hemogram, ferritin, reticulocyte, vitamin B12, iron, iron binding, direct coombs,
hemoglobin electrophoresis and peripheral blood smear results were obtained from the
patient information. Data were analyzed using the "IBM SPSS Statistics 22" statistical
package program. Two samples with normative distribution were tested for Independent
T Test, Mann-Whitney U Test for samples not showing normative distribution and Chi-
Square Test for qualitative data.
Results: 566 (50.5%) of the patients were female and 554 (49.5%) were male. Of the
total patients, 873 (77.9%) had iron deficiency anemia, 184 (16.4%) had thalassemia
minor, 25 (2.2%) had anemia due to vitamin B12 deficiency, 13 (1.2%). Autoimmune
hemolytic anemia, 10 (0.9%) hereditary spherocytosis, 4 (0.4%) thalassemia intermedia,
3 (0.3%) thalassemia major, 3 (0.3%) congenital diseritropoetic anemia, 2 (0.2%) folic
acid deficiency anemia, 2 (0.2%) sickle cell anemia and 1 (0.1%) glucose 6 phosphate
dehydrogenase enzyme deficiency anemia was detected. While thalassemia was found
in 16.4% of all patients, thalassemia minor was found in 33.8% of 6-12 age group.
Anemia was seen 81.3% between 6 months and 2 years, 74.3% in 2-6 years, 60.4% in 6-
12 years, and 85.0% in 12-18 years. In patients with iron deficiency anemia, 66.7%
between 6 months and 2 years, 60.2% between 2-6 years of age, and 80.6% of girls
between 12 and 18 years of age. The patients with iron deficiency anemia had the
lowest hemoglobin level between 6 months and 2 years.
Conclucion: Iron deficiency anemia is the most common causes of anemia. In this
study, iron deficiency anemia was found to be peak in two periods as infantile and
adolescent period. In addition, iron deficiency anemia was seen in infants and boys in
pre-school period and in girls in adolescence. Even if the deficiency is removed, the
retardation may not be fully improved. Therefore, screening and iron supplementation
are important in societies at risk.
Key Words: Etiology of anemia, iron deficiency anemia, vitamin B12 deficiency,
thalassemia minor, scanning
Page Number: 68
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Can ACIPAYAM