Bilinç-irade ilişkisi bağlamında Hegel'in hukuk felsefesinde soyut hak kavramının momentleri
The momentums of the notion of abstract right within the context of conscious-willpower relation in Hegel's philosophy of right
Yazar: ÇAĞATAY ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL RUFAYİ TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Mülkiyet = Property ; Soyut hak = Abstraktes recht ; Sözleşmeler = Contracts ; Özbilinç = Self-consciousness ; Özgür irade = Freedom of will ; Özne = Subject ; İrade = Will

Özet:
Bu çalışmanın amacı ünlü Alman düşünür Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)'in hukuk felsefesinde önemli bir kavram olan soyut hak (abstraktes Recht) kavramının, Hegel'in Tinin Görüngübilimi eserindeki öz bilinç felsefesiyle kurduğu ilişkiyi açıklamaktır. Hegel'de bilincin öz bilincin oluşumuna kaynaklık etmesi temelinde yapılacak bir analiz önce bilinçten öz bilince geçişi açıklamalıdır. Öz bilinç ise toplumsal insanın bir görünümü olarak düşünürün felsefesinde bireyler arası tanınma ilişkisinin temel bir parçasını oluşturmaktadır. Öz bilinç ancak diğer öz bilinçlerle toplumsal bir düzende buluşan ve onlara kendisini tanıtan şahısların toplumsal yaşama vücut verdiği bir alan olmaktadır. Buradan hareketle toplum birbirlerinin öz bilinç olduğunu tanıyan insanların birlikte yaşaması şeklinde anlaşılmalıdır.

Hegel'in hukuk felsefesindeki soyut hak kavramı da özgür irade sahibi şahısların mülkiyete sahip olmaları ile form kazanmaktadır. Bununla birlikte mülkiyete sahip olmak ancak bir başka mülkiyete sahip şahsın tanınmasıyla anlam kazanmaktadır. Bu tanınmanın yolu şahıslar arasında yapılacak olan özel nitelikteki sözleşmelerden geçmektedir. Sözleşme şeyler üzerinde iradelerin karşılıklı olarak değiştirilmesi demektir. Bu sözleşmelerde bulunan iradelerin hukukun ereği ile çelişmesi soyut hak kavramının son formu olan haksızlık ve suç formunu oluşturmaktadır. Hegel felsefesinde soyut hak kavramı böylece bilinç, irade ve hak düzleminde ilerleyerek ortaya çıkmaktadır. Çalışma Hegel'in felsefesinde bu hakkın öznesinin birey ve toplum ilişkilerindeki rolünü hukuk felsefesi bağlamında tartışmayı hedeflemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to explain the relation between the notion of "abstract right" (abstraktes Recht), which is a substantial concept in the renowned philosopher Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831), and the philosophy of self-consciousness in Hegel's The Phenomenology of Spirit. An analysis to be made on the basis that the conscious sources the self-consciousness in Hegel should clarify the transition from conscious to self-consciousness. As for the self-consciousness, it constitutes an essential part of the relation of recognition among individuals as an apperance of human as a social being in Hegel's philosophy. From this point of view, society should be understood as coexistence of individuals who recognize each other as self-consciousnesses.

The notion of abstract right in Hegel's philosophy of law takes form when willed individuals possess property. Possession of property, on the other hand, can only makes sense by recognizing another individual who owns property. This recognition is possible by means of private law contracts between individuals. A contract means the exchange of wills on properties. The aforesaid wills in such contracts constitute torts or crimes which are the last form of abstract right notion when in contradiction to the purpose of law. Thus, the notion of abstract right in Hegel's philosophy arises on the basis of conscious, will and right. This study aims to discuss the role of the subject of this right in interactions between individuals and society within the context of philosophy of law.