Karbonhidrat ve kafein kombinasyonunu ağızda çalkalamanın tekrarlı sıçrama performansına etkisi
The effects of combined carbohydrate and caffeine mouth rinses on repeated jump performance
Yazar: HATİCE NİLAY KARUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Kafein = Caffeine ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Laktatlar = Lactates ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sıçrama = Jump

Özet:
Spor bilimlerinde son dönemlerin merak edilen konulardan biri, sportif performans üzerinde karbonhidrat (KH) ve kafeinin (KAF) 'ağızda çalkalama' yöntemi ile ergojenik etkileri gelmektedir. Bu yöntemin dil ve ağız boşluğundaki kemoreseptörleri harekete geçirmesi ile, beyindeki motor aktivitenin ödül, motivasyon ve regülasyonunda yer alan merkezlerin uyarılması sonucunda oluştuğu düşünülmektedir. Literatürde "ağızda KH çalkalama" ve "ağızda KAF çalkalama" yöntemiyle ilgili özellikle anaerobik performans üzerinde az sayıda çalışma bulunmaktadır ve tekrarlı sıçrama performansı üzerine etkisine bakılan bir çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı, antrene sporcularda ağızda sadece KH (%6,4 maltodekstrin çözeltisi), sadece KAF (%1,2 kafein çözeltisi), KH (%6,4) ve KAF (%1,2) kombinasyonu çözeltisini ağızda çalkalamanın tekrarlanan sıçrama performansı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. 
Bu laboratuvar çalışması tekrarlı, tek kör, plasebo-kontrollü ve çaprazlama dizaynına sahiptir. Ulusal ve uluslararası düzeyde güç sporlarında yarışmacı 8 erkek katılımcı (yaş ort 22,3 yıl) çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Sporcular en az 24 saat ara ile sabah 08.00-11.00 arasında uyum seansı ve test seansları olmak üzere toplam 5 kere gece açlığı ile laboratuvara gelmiştir. KH, KAF, plasebo (sakarin) veya KH+KAF kombinasyonu solüsyonundan oluşan 25 ml'lik 4 farklı çözeltiden biri 10 saniye ağızda çalkalanmış, ardından 5 dk arayla 2 kez 30 saniyelik tekrarlı dikey sıçrama testi gerçekleştirilmiştir.
Farklı uygulama seanslarındaki tekrarlı sıçrama testlerine ait doruk güç çıktısı, dikey sıçrama yüksekliği (H), kalp atım hızı, kan laktat düzeyi (LA), yorgunluk indeksi (Yİ) ve algılanan zorluk derecesi (AZD) karşılaştırıldı. Hmin, Hort, AZD'de KAF, KH ve KH+KAF uygulamalarında; Yİ'nde ise KAF ve KH uygulamalarında iki ölçüm arasında anlamlılık bulundu (p<0,05). 4 × 2 (Uygulama × Sıçrama Serisi) tekrarlı ölçümlerde iki yönlü ANOVA sonuçları anlamlı bir etkileşimin olmadığını gösterdi.
Elde edilen sonuçlar, KAF, KH ve KH+KAF ağızda çalkalama yöntemlerinin ardışık gerçekleştirilen tekrarlı sıçrama performansına olumlu etkisinin olmadığını gösterdi.

Abstract:
Ergogenic effects of carbohydrate and caffeine 'mouth rinse' method on sports performance are one of the most interesting issues in sports sciences in recent years. It is thought that this method activates chemoreceptors in the tongue and oral cavity and stimulates the centers involved in reward, motivation and regulation of motor activity in the brain. In literature, there are few studies on a "carbohydrate (CH) mouth rinse" and "caffeine (CAF) mouth rinse" methods especially on anaerobic performance, and there is no study on its effect on repetitive jump performance. The aim of this study was to investigate the effects of mouth rinse of CH (6% maltodextrin solution), CAF (1.2% caffeine solution), and CH (6%) and CAF (1.2%) combination solution on repeated jumping performance in trained athletes.
This laboratory study has a repetitive, single-blind, placebo-controlled and crossover design. National and international level 8 male participants (mean ages 22,3 year) competing in power sports participated in the study voluntarily. The athletes came to the laboratory in fasting condition with a total of 5 times with a minimum of 24- hour intervals between 8.00-11.00 am for familiarization and test sessions. One of the 4 different solutions of 25 ml consisting of CH, CAF, placebo (saccharin) or CH +CAF combination solution was rinsed in the mouth for 10 seconds, followed by a 30 sec repeated vertical jump test twice with 5 min interval.
The peak power output, vertical jump height (H), heart rate, blood lactate level (LA), fatigue index (FI) and rate of perceived exertion (RPE) of the repeated jump tests for different application sessions were compared. There was a significant difference for Hmin, Hmean, RPE in CAF, CH, CH+CAF; for FI in CAF and CH applications between repeated jump tests (p <0.05). Two-way ANOVA results showed no significant interaction in 4 × 2 (Application × Jump Series) repeated measurements.
The results showed that the mouth rinse methods of CAF, CH and CH + CAF did not have a positive effect on successive repeated jump performance.