Sürdürülebilir büyüme için vergi sisteminin yapılandırılması: İskandinav ülkeleri ve Türkiye üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
Structuring the tax system for sustainable growth: A comparative review on Nordic countries and Turkey
Yazar: SABRİYE AKSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Sürdürülebilir bir büyüme için çevrenin korunması, enerji kaynaklarının sürdürülebilirliği ve güvenliği giderek önem kazanmaktadır. Bu çerçevede çevrenin korunması ve enerji kaynaklarının verimli kullanılmasında etkili olan vergisel uygulama ve düzenlemelerin dolaylı olarak sürdürülebilir büyüme üzerinde de etkili olduğu söylenebilir. Özellikle sanayileşmenin hız kazanması ile fosil yakıt kullanımın artması, fosil enerji kaynakları rezervlerinin dünyanın üzerinde eşit dağılmaması veya yeterli düzeyde olmaması sebebiyle, pek çok ülke enerjide dışa bağımlı hale gelmiştir. Ayrıca fosil enerji kaynaklarının karbondioksit salınımına neden olması başta çevre kirliliği olmak üzere küresel ısınma ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır. Bu durum iktisadi büyümenin önünde bir engel olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çerçevede fosil enerji kaynaklarına bir alternatif olarak yenilenebilir enerji kaynakları ön plana çıkmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik uygulamalarıyla İskandinav ülkeleri dünyada önemli bir konuma sahip durumdadırlar. 	İskandinav ülkelerinin ön plana çıkmasındaki ana etmen, enerji kaynakları ve vergilerini çevresel açıdan etkin bir şekilde kullanması etkili olmuştur. Böylece İskandinav ülkeleri vergi gelirlerini azaltmadan karbon salınımlarını azaltmışlar ve büyümeye devam etmişlerdir.Bu çalışmada İskandinav ülkelerinin karbondioksit salınımlarının azaltılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelik uyguladığı vergisel politikalardan hareketle sürdürülebilir büyüme için Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığının azaltılması ve çevre yönetiminin sağlanmasına dönük yenilenebilir enerji kaynakları yatırımlarının teşvik edilmesinde, vergi sisteminde bir dönüşüme ihtiyacın olup olmadığı konusunda literatür araştırılacaktır. İskandinav ülkelerinde büyüme ve vergi gelirleri ilişkisi korelasyon analizi ile ortaya konacaktır.  Bu tez de uygulanan korelasyon analizi sonuçları da Danimarka, Finlandiya ve İsveç'te vergi politikası ile sürdürülebilir büyümenin gerçekleştirilebildiğini göstermektedir.

Abstract:
Environmental protection, sustainability and security of energy resources are becoming increasingly important for sustainable growth. In this framework, it can be said that tax practices and regulations that are effective in protecting the environment and efficient use of energy resources are indirectly effective on sustainable growth.Because of the increase in using fossil fuels, especially with the acceleration of industrialization, many countries have become dependent on foreign energy due to the lack of dispersed or sufficient reserves of fossil energy resources. In addition, fossil energy sources cause carbon dioxide emissions, leading to environmental pollution, global warming and climate change. This situation appears as an obstacle to economic growth. In this framework, renewable energy resources come to the fore as an alternative to fossil energy resources. Scandinavian countries have an important position in the world with their practices towards renewable energy resources.  The major factor for the Scandinavian countries to come to the forefront is the effective use of energy resources and taxes environmentally efficiently. Thus, Scandinavian countries have reduced their carbon emissions without reducing their tax revenues and have continued to grow.In this study, based on the tax policies implemented by Scandinavian countries to reduce carbon dioxide emissions and the use of renewable energy resources, the literature will be investigated on whether there is a need for a transformation in the tax system to reduce Turkey's dependence on foreign energy for sustainable growth and to encourage investments in renewable energy resources to ensure environmental management. The relationship between growth and tax revenues in Scandinavian countries will be revealed by correlation analysis.  The results of the correlation analysis applied in this thesis show that sustainable growth can be realized through tax policy in Denmark, Finland and Sweden.