Bingöl ilinde arpa yetiştiriciliği yapan işletmelerin mevcut durumunun belirlenmesi
Determination of the current situation of barley growing businesses in Bingol province
Yazar: SEDAT BUTAKU
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYÇİÇEK
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Bingöl ilinde arpa yetiştiren işletmelerin mevcut durumunu ortaya koymak, üreticilerin sorunlarını belirlemek ve arpa üretiminin ekonomik analizini yapmak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın materyalini Bingöl İl merkezindeki arpa üreticisiyle yapılacak anketlerden sağlanan veriler ile araştırma konusunda yapılan çalışmalar ve kaynaklardan elde edilen istatistikler oluşturmuştur. İncelenen işletmelerde ortalama 46₺ gübre desteği ve 103₺  mazot desteği alındığı belirlenmiştir. İncelen işletmelerde ortalama olarak 10,67 yıl arpa yetiştirme süresi olduğu belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde genel ortalama olarak arpa verimi 256 kg/da olarak belirlenmiştir. İşletmelerde genel ortalama olarak 7,86 ton arpa üretildiği ve ortalama olarak 5946 ₺'den satıldığı belirlenmiştir. İşletmelerde üretilen yan ürünün (arpa samanı) ortalama olarak 3,98 ton civarında ve ortalama olarak 1051,09 ₺'den satıldığı belirlenmiştir. Genel ortalama itibariyle işletmelerde 711,17 kg tohum kullanıldığı, kullanılan tohumun fiyatının 7,07 ₺ olduğu ve toplam masrafın ise ortalama olarak 3468,43 ₺ olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin tamamında yabancı işgücü ve tarımsal kredi kullanılmadığı ve ürün sigortası yaptırılmadığı belirlenmiştir. Anket yapılan çiftçiler genellikle yüksek fiyat veren ve peşin ödeme yapan yerlere arpayı sattıklarını ifade etmişlerdir.  Yine arpa satan üreticilerin beyanlarına dayanarak arpayı satın almak isteyenlerin özellikle arpada tokluk, renk ve hektolitre gibi kriterlere önem verdikleri belirlenmiştir. Genel olarak anket yapılan üreticilerin tarım kredi kooperatifi, ziraat odası ve sığır yetiştiricileri birliğine üye oldukları belirlenmiştir. Üreticilerin kooperatif veya birliğe üye olmalarının süresi ortalama 11 yıl olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde üreticilerin tamamının bu üretim döneminde tarımsal kredi kullanmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; Bingöl'de arpa üretimini sınırlandıran en önemli problemler, genellikle bölgesel iklim koşulları, toprak özellikleri, altyapı eksiklikleri ve ekonomik faktörlerden kaynaklanır. Bu problemlerin çözümü için; arpa yetiştiriciliği ile ilgili eğitim çalışmaları çiftçilerin üretim süreçlerini iyileştirmelerine, riskleri yönetmelerine ve ekonomik fayda sağlamalarına yardımcı olabilir. Eğitim ve bilgiye erişim, çiftçilerin tarımsal başarılarını artırabilir ve sürdürülebilir üretim yöntemlerini benimsemelerine katkıda bulunabilir.

Abstract:
This study was carried out to reveal the current situation of barley growing enterprises in Bingöl province, to determine the problems of producers and to make an economic analysis of barley production. The material of the research consists of the data obtained from the surveys to be conducted with the barley producers in Bingöl city center and the statistics obtained from the studies and sources on the research. It was determined that an average of 46₺ fertilizer support and 103₺ diesel support were received in the examined enterprises. It was determined that the average barley growing period in the examined enterprises was 10.67 years. The general average barley yield in the examined enterprises was determined as 256 kg/da. It was determined that a general average of 7.86 tons of barley was produced in the enterprises and sold for an average of 5946 ₺. It was determined that the by-product (barley straw) produced in the enterprises was sold on average around 3.98 tons and for an average price of 1051.09 ₺. As a general average, it was determined that 711.17 kg of seeds were used in the enterprises, the price of the seeds used was 7.07 ₺ and the total cost was 3468.43 ₺ on average. It was determined that foreign labor and agricultural loans were not used in all of the enterprises and that crop insurance was not obtained. The farmers surveyed stated that they generally sell barley to places that offer high prices and make cash payments. Again, based on the statements of the producers selling barley, it has been determined that those who want to buy barley attach importance to criteria such as toughness, color and hectolitre. In general, it was determined that the surveyed producers were members of the agricultural credit cooperative, chamber of agriculture and cattle breeders' union. The average length of time producers become members of a cooperative or union is calculated as 11 years. It was determined that not all producers in the examined enterprises used agricultural credit during this production period. In conclusion; The most important problems limiting barley production in Bingöl are generally caused by regional climatic conditions, soil characteristics, infrastructure deficiencies and economic factors. To solve these problems; Educational studies on barley cultivation can help farmers improve their production processes, manage risks and provide economic benefits. Access to education and information can increase farmers' agricultural success and contribute to their adoption of sustainable production methods.