İbn Haldun'un insan düşüncesi ve medeniyet algısı
Ibn Khaldun's thought of human being and the concept of civilization
Yazar: AYTEKİN DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMEL KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Medeniyet = Civilization ; İbn Haldun = İbn Haldun ; İnsan = Human ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
İbn Haldun siyasetten ekonomiye, eğitimden tarihe kadar birçok alanda orijinal fikirler sergilemiş olan bir düşünürdür. Bu çalışmada genel anlamda İbn Haldun?un insan düşüncesinin ve medeniyet algısının tanıtılması amaçlanmıştır. Çalışmanın içeriği bu doğrultuda kurgulanmıştır.
Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Ön bölümde araştırmanın amacı, konusu, yöntemi, ilgili literatür ve İbn Haldun?un hayatıyla ilgili bilgi verilmiştir. Bilgi ve bulguların tartışıldığı ana bölüm üç alt başlıktan oluşmuştur. Birinci alt başlıkta insan düşüncesine genel bir bakış, İbn Haldun?un insan anlayışı, İbn Haldun?a göre farklı insan tipleri ve insanın özellikleri gibi konulara yer verilmiştir. İkinci alt başlıkta medeniyet kavramına genel bir bakış, İbn Haldun?un medeniyet algısının temel unsurları, medeniyete ilişkin temel kavramlar, farklı medeniyet örüntüleri, şehir medeniyet ilişkisi, medeniyete organizmacı yaklaşım ve medeni toplumdaki kurumlar yorumlanmıştır. Üçüncü alt bölümde ise İbn Haldun?un hakkında söylenenler ile hem İslam Dünyasındaki, hem de Batıdaki etkileri hakkında bilgi aktarılmıştır. Son bölümde bulgular tartışılmış ve kaynakçaya yer verilmiştir.
Bu araştırmada, kaynak ? belge tarama ve buna bağlı olarak içerik yorumlama yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda İbn Haldun?un kendi eserleri ve özellikle Mukaddime temel kaynak olarak kullanılmıştır. Mukaddime?nin çeşitli baskıları arasında oldukça ciddi farklar mevcuttur. Bunlardan, Süleyman Uludağ?ın hazırladığı İstanbul baskılı Mukaddime?yi çalışmamızda temel kaynak olarak kullandık.

Abstract:
Ibn Haldun who is a thinker exhibits original ideas in many ways from politics to economy and from education and history. In this study,  it is aimed to introduce Ibn Khaldun?s human thought and perception of civilization. The thesis content was constructed in this perspective.
This study consists of three main sections. In the intorduction section, information about the aim of the study, subject, method,  literatureand general information about Ibn Khaldun?s life is given. The main section which information and findings are discussed consists of three sub-title. In the first sub-section; human thought is discussed in a general perpective and Ibn Khaldun?s thought of human beeing, the features of human being and different types of human being according to Ibn Khaldun was discussed. In the second sub-section; the perception of civilization is discussed in a general perspective too. In this section, the basic elements of Ibn Khaldun?s concept of civilzation, other basic concepts of civilization, different patterns of civilization, the relation between city and civilization, different theories, like organismism, social instuitions in civic societies were interpreted. In the third sub-section the literature about Ibn Khaldun in Muslim World and in the West and his impacts in western countries is given. In the last part, findings are discussed and bibliography is given.
In the current study, litrature rewiev and content analysis method were used. In this context, Ibn Khaldun?s studies especially the Muqaddimah was used as the main source. There are differences in the various editions of the Mugaddimah. In this study, Muqaddimah, which was translated by Suleyman Uludag and printed in Istanbul was used as the main source.