Kamu harcamalarının bölgesel kalkınmaya olan etkileri: Türkiye örneği
The  effects of public expenditures on regional development: Case of Turkey
Yazar: SÜHA ÇELİKKAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT ALİ DULUPÇU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Türkiye = Turkey ; İnsani gelişmişlik endeksi = Human development index

Özet:
1980 sonrası süreçte küreselleşmenin giderek artan etkisi ile birlikte teknolojik 
gelişmeler  ve  yeni  üretim  biçimleri ortaya  çıkmıştır.  Bütün  bu  değişimler  bölgesel 
politikaların  da  farklılaşmasına neden  olmaktadır.  Network  yaklaşımları,  bölgesel 
yenilik sistemleri, endüstriyel bölgeler ve yeni sanayi odakları gibi kavramlar bölgesel 
kalkınma  politikalarındaki  dönüşümü  yansıtmaktadır.  Bu  dönemde;  kamu  kesimi 
harcamalarının bütçe içerisindeki payı artarken, harcama türleri de değişmektedir. 
Bu  çerçevede  çalışmanın  amacı;  kamu  harcamalarının  kalkınmaya/bölgesel 
kalkınmaya  olan  etkisinin  araştırılmasıdır.  Bu  kapsamda;  kamu  harcamalarının 
kalkınmaya/bölgesel  kalkınmaya  olan  etkisi  Türkiye  örneği  ile  araştırılmaktadır. 
Araştırmanın  odağını;  81  il  oluşturmaktadır.  Bu  illerde  2008­2012  yılları  aralığındaki 
veriler ele alınmaktadır.
Oluşturulan  araştırma  modeli  ekseninde;  81  il  için  sosyo­ekonomik yenilik 
endeksi,  (HDI)  İnsani  Gelişme  Endeksi  metodolojisine  göre  oluşturulmuştur.  Daha 
sonra; fonksiyonel  sınıflandırmaya  göre  kamu  harcamaları ve  siyasi  değişkenler ile 
sosyo­ekonomik  gelişmişlik  endeksi  arasındaki  ilişki  panel  veri  analizi  yöntemi 
kullanılarak  ele  alınmıştır.  Yapılan  analiz  neticesinde  kamu  harcamalarının  büyük 
kısmının  sosyo­ekonomik  gelişmişlik  endeksi  üzerinde  pozitif  ve  anlamlı  bir  etkisi 
olduğu  sonucuna  ulaşılmıştır. Bununla  birlikte;  çok  değişkenli  modellerde  anlamlı  ve 
negatif etkili değişkenler de tespit edilmiştir. Çalışmada yer alan bazı değişkenlerin ise
anlamsız  olarak bulunduğu görülmüştür.  Aynı  zamanda;  sosyo­ekonomik  yenilik 
endeksi ile İBBS­3 ve İBBS­2 bölgeleri gelişmişlik sıralamalarına da çalışma içerisinde 
yer verilmektedir.

Abstract:
With  the  ever­increasing  effect  of  globalization,  many  technological 
developments  and  new  production  styles  emerged  in  the  period  after  1980.  All  these 
variations  induce  differentiation  in  regional  policies.  Concepts  like;  Network 
Approaches,  Regional  Innovation  Systems,  Industrial  Districts  and  New  Industry 
Districts reflect the transformation in Regional Development Policies. In this period, as 
the  share  in  the  budget  of  public  sector  expenditures  increases,  the  expense  types 
changed accordingly.
The aim of this study in this framework is to investigate the public expenditures' 
effects on development/regional development. In this context, the effect of expenditures 
on development/regional development is investigated with the instance of Turkey. The 
center of this investigation is comprised of 81 provinces. The datum that belongs to the 
years between 2008­2012 in these cities has been examined in detail. 
In the constituted search model axis, the Index of Socio­economic Innovation for 
18  provinces  has  been  formed  according  to  the  Human  Development  Index  (HDI). 
Afterwards, according to the functional classification, the relationship  between Public 
Expenditures,  Political  Variables  and  the  Index of  Socio­economic  Development  is 
dealt by use of Panel Data Analysis method. In consequence of analysis conducted, it 
has  been  concluded  that  the  large  part  of  Public  Expenditures  has  a  positive  and 
significant effect on Socio­economic Development Index. On the other hand, negative 
and significant variations have also been detected in multivariate models. It is also seen 
that  some  variations  take  place  expressionlessly  in  this  study.  Socio­economic 
Innovation  Index  and  Development  Rankings  of  IBBS­3  and  IBBS­2  Regions  also 
take place in this study.