Siyah alaca ve simental ineklerde ayıklamayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Investigation of factors affecting, culling rates and longevity in dairy cattle
Yazar: BERK TUTKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA KIYMA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Siyah alaca inekler = Holstein friesian cows ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt verimi = Milk yield ; Vücut kondüsyon puanı = Body condition score

Özet:
Araştırma, Siyah Alaca ve Simental İneklerde ayıklanma nedenleri ve ayıklamayı etkileyen bazı risk faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Eskişehir, Konya, Adana ve İzmir Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine kayıtlı olan işletmelerde yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan hayvan materyalini 7 Siyah Alaca işletmesinden (n=2343) ve 2 Simental işletmesinden (n:406) toplam 2749 baş sağmal inek oluşturmuştur. Araştırmada, Simental ve Siyah Alaca ineklerde ayıklanma nedenleri ve oranları ile günlük ortalama süt verimi, gebelik başına tohumlama sayısı ve laktasyon sayısı gibi faktörlerin ayıklama oranları üzerine etkileri incelenmiştir. Siyah Alaca ve Simental ineklerde ayıklanma oranı sırasıyla %16,04 ve %8,86 bulunmuştur. İncelenen tüm sürülerde ortalama ayıklama oranı %15,06 olarak tespit edilirken zorunlu ayıklama nedenleri arasında ilk 3 sırayı sırasıyla; infertilite, mastitis ve ayak tırnak hastalıkları oluşturmuştur. Toplam ayıklama oranı üzerine ırkın etkisi önemsiz bulunmuştur (P>0,05), ancak ırklara göre sıralandığında Siyah Alaca ineklerde ayıklama nedenlerinde; ilk 3 sırayı üreme problemleri, mastitis ve ayak tırnak hastalıkları alırken, Simental ineklerde bu sıralama üreme problemleri, ayak tırnak hastalıkları ve mastitis şeklinde olmuştur.. Yüksek süt verimli (30 L üstü) Siyah Alaca ineklerde en önemli ayıklama nedeni mastitis (%19,15) iken, düşük verimli ineklerde en önemli ayıklama nedeni üreme problemleri (%24,39) olarak belirlenmiştir. Gebelik başına tohumlama sayısı 3 ve üstü olan ineklerde en yüksek ayıklanma oranı yaşlılığa  (%25,75) bağlı olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, kayıt tutarak ayıklama nedenlerinin net olarak ortaya konması sürü yönetim problemlerinin belirlenmesinde ve gerekli tedbirlerin alınmasında yararlı olacaktır. Yüksek süt verimli ve yaşlı ineklerde ayıklama oranları artarken bu hayvanların yüksek risk grubuna dahil edilerek daha fazla özen gösterilmesi gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca, Simental, Ayıklama Nedenleri, Laktasyon Sayısı, Gebelik Başına Düşen Tohumlama Sayısı, Süt Verimi

Abstract:
The aim of this study was to determine the reasons for culling and some risk factors affecting the culling rates in Holstein Friesian and Simmental cows. The research was carried out in the dairy operations registered to the Cattle Breeders Association of Eskişehir, Konya, Adana and İzmir. A total of 2749 dairy cows from 7 Holstein Frisian (n = 2343) and 2 Simental (n: 406) dairy operations were used in the study. In this study, the reasons for culling and culling rates in association with factors affecting them such as average daily milk yield, number of insemination per lactation and number of lactation per pregnancy in Holstein Frisian and Simental cows were investigated. The culling rates was determined as 16.04% and 8.86% in Holstein and Simental cows, respectively. While average rate of culling was 15.06% collectively in all herds examined, the first 3 ranks among the obligatory culling reasons were; infertility, mastitis and lameness. The effect of breed on total culling rate was insignificant (P> 0.05). Mastitis (19.15%) was the most important culling reason in Holstein cows with high milk yield (over 30 L), while breeding problems (24.39%) were the most important breeding cause in low yield cows. In cows with insemination number of 3 or more per pregnancy, the highest rate of breeding was due to aging (25.75%). As a result, it will be useful to identify the culling reasons clearly by keeping animal records, to determine the herd management problems and to take the necessary measures in time. While the culling rates increase in cows with high milk yield and older cows, these animals should be included in the high risk group and more attention should be paid.

	
Keywords: Holstein, Simental, Culling reasons, Lactation Number, Number of Nsemination per pregnancy, Milk Yield