Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, sosyal duygusal sağlık düzeyleri ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social media addiction, social emotional health levels and coping styles in adolescents
Yazar: SEDA NUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AY
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Günümüzde sosyal medya platformları bireylerin hayatlarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Ancak, sosyal medya kullanımının aşırı ve kontrolsüz hale gelmesi bireylerin psikolojik, sosyal ve fiziksel sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Bu nedenle, sosyal medya bağımlılığının anlaşılması ve bu bağımlılıkla başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesi hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük önem taşımaktadır. Araştırmada, ergenlerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri, sosyal duygusal sağlık düzeyleri ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bir diğer amaç ise sosyal medya bağımlılığı ile cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırmada ergenlik dönemindeki öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı, sosyal-duygusal sağlık düzeyleri ve başa çıkma stillerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaca ulaşmak için, nicel bir yaklaşıma dayalı ilişkisel bir desen kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Erzurum şehir merkezindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşan 556 kişi olmuştur. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu," "Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği," "Sosyal Duygusal Sağlık Ölçeği" ve "Ergenler için Başa Çıkma Stilleri Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan veriler, 22.00 SPSS istatistik programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular:  Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal medya bağımlılığının cinsiyete ve okul türüne göre anlamlı farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir. Buna karşın sosyal medya bağımlılığı sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılaşma göstermemektedir. Sosyal medya bağımlılığı, sosyal duygusal sağlık, kaçınan ve olumsuz başa çıkma stilleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Aktif başa çıkma stratejisi ile sosyal medya bağımlılığı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sosyal duygusal sağlık toplam puanı sosyal medya bağımlılığını yordamazken alt sağlık alanı olan kendine inancın anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Başa çıkma stillerinden ise sadece olumsuz başa çıkma stili sosyal medya bağımlılığını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Sosyal duygusal sağlık, kendine inanç, kaçınan başa çıkma ve olumsuz başa çıkma sosyal medya bağımlılığı toplam varyansının %15.4'ünü açıklamaktadır.
Sonuçlar: Araştırma sonuçlarına göre, lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı düzeylerini etkileyen önemli faktörler arasında sosyal duygusal sağlık, kaçınan ve olumsuz başa çıkma stilleri bulunmaktadır. Bu bağlamda, sosyal medya bağımlılığını önleme ve müdahale stratejileri geliştirirken bu faktörlerin etkilerini dikkate almak faydalı olacaktır.

Abstract:
Purpose: In today's world, social media platforms have become an integral part of individuals' lives. However, excessive and uncontrolled use of social media can have negative effects on individuals' psychological, social, and physical health. Therefore, understanding social media addiction and developing strategies to cope with this addiction is of great importance at both individual and societal levels. This study aims to examine the relationship between adolescents' levels of social media addiction, socio-emotional health levels, and coping styles. Another aim is to examine the relationship between social media addiction and variables such as gender, grade level, and school type.
Method: The study aims to examine the social media addiction, socio-emotional health levels, and coping styles of students in adolescence. To achieve this objective, a correlational design based on a quantitative approach was used. The study population consisted of 556 students from the 9th, 10th, 11th, and 12th grades attending secondary education institutions affiliated with the Ministry of National Education in the city center of Erzurum. As data collection tools, the "Personal Information Form," the "Bergen Social Media Addiction Scale," the "Social Emotional Health Scale," and the "Adolescent Coping Styles Scale" were utilized. The collected data were analyzed using the SPSS Statistics program, version 22.0.
Findings: According to the findings of the study, social media addiction significantly differs by gender and type of school. However, social media addiction does not show a significant difference by grade level. Additionally, significant relationships were found between social media addiction and socio-emotional health, avoidant coping, and negative coping styles. No significant relationship was found between active coping strategy and social media addiction. While the overall socio-emotional health score does not predict social media addiction, the subdomain of self-efficacy was found to be a significant predictor. Among coping styles, only the negative coping style significantly predicts social media addiction. Socio-emotional health, self-efficacy, avoidant coping, and negative coping together explain 15.4% of the total variance in social media addiction.
Conclusions: According to the research findings, important factors affecting the social media addiction levels of high school students include socio-emotional health, avoidant coping, and negative coping styles. In this context, it would be beneficial to consider the effects of these factors when developing prevention and intervention strategies for social media addiction.