Koroner arter hastalarında serum antioksidan/oksidan durumu, diyet toplam antioksidan kapasitesi ile beslenme durumunun değerlendirilmesi
Assesment of serum antioxidant/oxidant capacity, dietary antioxidant capacity and nutritional status of patients with coronary artery disease
Yazar: NESLİHAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Oksidanlar = Oxidants

Özet:
Bu araştırma koroner arter hastası olan (KAH) ve olmayan erkek bireylerin serum antioksidan/oksidan kapasiteleri, diyet toplam antioksidan kapasiteleri ve genel beslenme durumlarının değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya koroner anjiyografi ile KAH tanısı almış 40 erkek birey ile yine aynı yöntem ile KAH olmadığı saptanmış 40 sağlıklı erkek birey olmak üzere toplam 80 birey dahil edilmiştir. Araştırma verileri "anket yöntemi" ile yüzyüze görüşülerek toplanmıştır. Bireylerin günlük enerji ve besin ögesi alımları 3 günlük besin tüketim kayıt yöntemi kullanılarak saptanmıştır. Bireylerin diyet antioksidan kapasiteleri (DTAK),  antioksidan besin tüketim sıklığı (BTS) ve besin tüketim kayıtlarından (BTK) elde edilmiştir. Bireylerin serum antioksidan/oksidan kapasitelerinin değerlendirilmesi için hastalardan birer tüp kan alınıp analiz edilmiştir. Vaka grubunun hastalık durumlarının değerlendirmesi için hekim yardımı ile Gensini skoru hesaplanmıştır. Bireylerin fiziksel aktivite durumlarının değerlendirilmesi için Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Formu (IPAQ) kulanılmıştır. Vaka grubunda olanların vücut yağ yüzdesi (%), kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05).  Vaka grubundaki bireylerin kan glikoz, LDL-kolesterol ve trigliserit düzeyleri kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Vaka grubundaki bireylerin DTAK (BTS) değeri, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,05). Vaka grubunun serum üre, LDL-K ve AST değerleri diyet antioksidan kapasitesi arttıkça azaldığı tespit edilmiştir.    Diyet antioksidan kapasitesi (BTK) değeri ile sebze tüketim miktarı arasında pozitif yönlü, çok zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,292; p=0,009). Vaka grubunda Gensini Skoru 2. çeyreklikte olanların diyet antioksidan kapasitesi (BTK), 3 ve 4. çeyreklikte olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Vaka grubunun toplam fiziksel aktivite düzeyi kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,05). Sonuç olarak koroner arter hastalarının diyet antioksidan kapasiteleri, serum antioksidan/oksidan kapasiteleri ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi için daha büyük örneklemli ve geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
This study was planned to evaluate serum antioxidant/oxidant status, dietary total antioxidant capacity and general nutritional status of patients with and without coronary artery disease (CAD).  A total of 80 subjects, including 40 male subjects with CAD diagnosed by coronary angiography and 40 healthy male subjects without CAD were included in the study. The research data were gathered through a face to face interview with the "questionnaire method". Individual daily energy and nutrient intake was determined using a 3-day nutrient consumption recording method. The dietary antioxidant capacities were obtained from antioxidant nutrient consumption frequency and nutrient consumption records. For evaluation of serum antioxidant/oxidant capacities of individuals, 1 tube of blood was taken from the patients and analyzed. Gensini score was calculated with the help of a physician to assess the disease states of the case group. The International Physical Activity Short Form (IPAQ) has been used to assess individuals' physical activity status. Body fat percentage (%) of subjects in the case group was statistically higher than control group (p <0,05). Blood glucose, LDL-cholesterol and triglyceride values of the subjects in the case group were significantly higher than the control group (p <0.05). The DTAC value of the subjects in the case group was statistically significantly lower than the control group (p <0.05). The serum urea, LDL-C and AST values of the case group were found to decrease as the dietary antioxidant capacity increased. There was a statistically significant positive correlation between diet antioxidant capacity and the amount of vegetables (r = 0.292, p = 0.009). Diet antioxidant capacity of the Gensini Score in the second quartile was statistically significantly higher than that in the third and fourth quartiles (p <0.05). The total physical activity value of the case group was statistically significantly lower than the control group (p <0.05). In conclusion, there is a need for larger sample and extensive studies to assess  dietary antioxidant capacity, serum antioksidant/oxidant status and nutritional status    coronary artery disease patients.