Ailesel akdeniz ateşi hastalığına spesifik yaşam kalitesi ölçütünün (FMF YK) geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması
The development, reliability and validity of the familial mediterranean fever specific quality of life scale (FMF-QOL)
Yazar: ÇAĞRI ÜNAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET TUNCAY DURUÖZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Ailesel Akdeniz ateşi'ne (AAA) özgü geliştirilmiş yaşam kalitesi (FMF-YK) ölçütü oluşturmak, geçerlilik ve güvenilirliğini göstermek.
Gereç-Yöntem: Psikometrik yöntemler kullanılarak soru havuzunun oluşturulması, uzman paneli ve istatistik analizlere göre soru elemesi yapılarak performansı yüksek soruların elde edilmesiyle FMF-YK oluşturulmuştur. Faktör analizine göre 20 soruluk FMF-YK'nın 4 faktörü olduğu bulunmuş olup Cronbach alpha ile iç tutarlık hesaplanmıştır. Görünüş, içerik, konverjan (fonksiyonel parametrelerle ilişki) ve diskriminant geçerlilik (demografik ve klinik özellikler gibi fonksiyonel olmayan parametreler) incelenmiştir. Kantitatif verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis  testi, Spearman korelasyon katsayısı (rho) kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza Livneh kriterlerine göre alınan 125 hasta dahil edilmiş olup bunlardan 123'ü (84 kadın) çalışmanın istatistik analiz kriterlerine uygundu. Uzman panelinde FMF-YK'nın görünüş ve içerik geçerliliğinin iyi olduğu belirlenmiştir. Faktör analizine göre FMF-YK; fiziksel etki, sosyal ve rekreasyonel etki, psikolojik etki ve uykunun etkisi olarak 4 faktör tarafından temsil edilmektedir. Konverjan geçerlilikte FMF-YK, diğer yaşam kalitesi ve fonksiyonel verilerle iyi korelasyon, diskriminant geçerlilikte fonksiyonel olmayan verilerle  kötü veya anlamsız korelasyon bulunmuştur. 
Sonuç: AAA hastalığına özgü, bu hastaların klinik takip ve tedavisinde kullanılabilen geçerli, güvenilir, pratik, zaman kazandıran hastalık spesifik yaşam kalitesi ölçütü geliştirilip, geçerliliği gösterilmiştir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop the Familial Mediterranean Fever Quality of Life (FMF-QoL) questionnaire.
Methods: After producing question pool by using psychometric methods, high performance questions were obtained according to expert panel and statistical analysis in order to obtain FMF-QoL. According to the factor analysis, FMF-QoL with 20 questions was found to have 4 factors and internal consistency with Cronbach alpha was calculated. The face, content, convergent (relation to functional parameters) and discriminant validity (nonfunctional parameters such as demographic and clinical characteristics) were analysed. The Mann Whitney U test, Kruskal-Wallis test and Spearman correlation coefficient (rho) were used to compare quantitative variables.
Results: In our study, FMF-QoL was applied to 125 FMF patients who diagnosed by the Livneh criteria then 123 (84 women) patients were designed to statistical analysis. It has been determined by the expert committee that the face and content validity of FMF-QoL was good. According to the factor analysis FMF-QoL were represented by physical impact, social and recreational impact, psychological impact, and sleep impact factors. Convergent validity analysed by the relation of FMF-QOL with other quality of life and functional parameters was found to be good. Poor or nonsignificant correlation with nonfunctional parameters showed its discriminative validity.
Conclusion: A valid, reliable, practical, not time consuming FMF specific quality of life scale that can be used in the clinical follow-up and treatment of these patients was developed and validated.