Üniversitelerde akademik personele yönelik insan kaynakları planlaması: Avrupa Üniversiteler Birliği kriterlerine göre Türkiye'de bir değerlendirme
Human resource planning of academic personnel in universities: An assessment in Turkey by the European University Association criteria
Yazar: MÜNİRE ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. HASAN İBİCİOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Avrupa Üniversiteler Birliği Kurumsal Değerlendirme Programı = European Universities Association Institutional Evaluation Programme ; Kalite = Quality ; Kalite güvencesi = Quality assurance ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Üniversiteler = Universities ; İnsan kaynakları planlaması = Human resources planning

Özet:
Son on yılda yükseköğretim kurumlarına yönelik değişim ve gelişmeler tüm ülkelerde yükseköğretimde ?Kalite Güvencesi? sorununu gündeme getirmiştir. Uluslararası öğrenci hareketliliği, sınır ötesi üniversiteler ve küreselleşen ekonomide hizmetlerin serbest dolaşımı nedeniyle yükseköğretimde ?kalite güvencesi? sadece ulusal değil, uluslararası bir boyut kazanmıştır. Bologna süreci ile yükseköğretimde kalite çalışmaları pekiştirilmiştir. Bu sürecin bir aktörü olan Avrupa Üniversiteler Birliği süreç hedeflerine yönelik aktiviteler düzenlemekte ve eğilim raporları düzenleyerek sürece destek vermektedir.Dünyadaki kalite yönetimi ve performans yönetimi konusundaki gelişmeler sonucu Türkiye'de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'yla kamu idarelerinin stratejik plan hazırlamalarını, kurum bütçelerini de hazırladıkları bu stratejik plana göre yapmaları zorunlu hale getirilmiştir. Üniversitelerde hem bu zorunluluk hemde Bologna süreci ve Avrupa üniversiteler birliğine üye olmanın gerekliliği paralelinde stratejik planlarını hazırlamaya başlamışlardır.Bu araştırmada hazırlanan bu stratejik planlar incelenmiştir. Bu inceleme nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmada örneklem Avrupa Üniversiteler Birliğine üye devlet ve vakıf üniversiteleri olarak belirlenmiştir. Araştırmaya dahil olan üniversitelerin her biri bir durum olarak ele alınmıştır. Araştırma yöntemi olarak içerik analizi -content analysis- yöntemi kullanılmıştır.Bu araştırma, değişimin temel dinamiği olan insan kaynaklarının bu stratejiler içerisindeki yerini, üniversitelerin Bologna sürecinde geldiği ve gitmek istediği noktayı ve akademik personelin bu süreçte önemini ortaya koymaktadır.Araştırmanın bulguları, stratejik planlarını yapan ve yapmaya yeni başlayan üniversitelere ve yükseköğretim kurumlarının akademik personel ihtiyacını karşılayan YÖK ve yükseköğretim kurumlarının üye olduğu ve stratejik planlarının şekillenmesine yardımcı olan Avrupa Üniversiteler Birliği'ne ve diğer araştırmacılara kaynak oluşturması bakımından önemli olduğu kadar, Türkiye'nin yükseköğretimindeki yeniden yapılanma sürecine öneriler sunması acısından da önemlidir.Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Planlaması, Kalite, Stratejik Planlama, Üniversite, Avrupa Üniversiteler Birliği

Abstract:
The latest developments and changes oriented to higher education institutions have made ?Quality Assurance? problem a current issue in all countries. ?Quality Assurance? has acquired not only a national but also an international dimension through international student mobility, cross-border universities and free movement of services in globalizing economy. Quality attempts have been enforced thanks to the Bologna Process. European Association of Universities has been carrying out activities in line with the process? objectives and provides assistance to the process by means of issuing educational reports.In accordance with the Public Finance Management and Control Law no 5018, it has been made obligatory to prepare a strategical plan and set the institutional budgets in line with the aforesaid plan in Turkey as the result of the recent developments in quality and performance management. Universities have also started to form their strategical plans in parallel with the necessity of being a member European Association of Universities and Bologna Process as well as the obligation mentioned above.In the present study, formed strategical plans have been analyzed. This analysis has been carried out by means of qualitative and quantitative research methods. Samples are the state and foundation universities which are member of European Association of Universities. Each university involved in the study has been considered as a case. Content analysis has been used as the research method.The present study introduces the role of human resources which is the basic component of changes in these strategies, the progress the universities have made in Bologna Process, their objectives as the outcome of the process and the importance of academic staff for this process.Findings of the study have significance in terms of being an importance source for the universities which have formed and newly started to form their strategical plans, Council of Higher education with the mission of providing academic staff to the higher education institutions, European Council of Universities whose members are higher education institutions and provides assistance to form strategical plans and other researchers in the field. This study is also important in the sense of stating recommendations for the process of reconstruction in Turkish higher education institutions.Key Words: Human Resources Planning, Quality, Strategic Planning, University, European University Association