Makro kredi riski ölçme yöntemi olarak koşullu alacak yaklaşımı: Türkiye örneği
Contingent claim analysis as a macro credit risk metric: Evidence from Turkey
Yazar: BURCU BAHÇECİ BAŞKURT
Danışman: DOÇ. DR. ŞABAN ÇELİK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Koşullu alacak analizi = Contingent claims analysis ; Kredi derecelendirme = Credit rating ; Kredi değerlendirmesi = Credit evaluation ; Kredi riski = Credit risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment

Özet:
Özellikle gelişmekte olan ülkeler için, yapılacak yatırımlar gibi ülkede gelişimi
sağlama adına niyetlenilen ve kaynak gerektiren durumlarda yeterli fona zamanında
ulaşabilmek çok önemlidir. Bu durum ülkenin kredibilitesi ile yakından ilişkilidir.
Ülkelere risk değerlemesi sonrasında yetkili kuruluşlar tarafından verilen kredi notları,
ülkelerin kredi notları için sıklıkla başvurulan bir kaynaktır. Ancak, son yıllarda bu
kuruluşlar tarafından yapılan değerlendirmeler tartışmaya açık hale gelmiş ve kredi
riski değerlendirmede başka yöntemlere yönelim ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu
yöntemlerden biri, salt muhasebesel verileri kullanmak yerine bu verilere güncel
piyasa bilgilerini ekleyerek risk değerlendirmesi yapan koşullu alacak analizi
yaklaşımıdır. Çalışmada, bu yaklaşım Türkiye üzerinde Temmuz 2009 – Aralık 2020
periyodu için aylık frekansta uygulanarak modelde kullanılan risk göstergeleri
hesaplanmıştır. Hesaplanan göstergelerin güvenilirliği, piyasanın gerçek verilerine
işaret eden üç değişken ile göstergeler arasında hesaplanan Spearman sıralama
korelasyonları ve yapılan hassasiyet analizleri ile ölçülmüştür. Analiz sonuçlarına
bakıldığında, risk göstergelerinin en önemli belirleyicisinin modelde hesaplanan yerel
para birimi cinsinden borçlardaki oynaklık olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, piyasada
gerçekleşen kritik olayların göstergelerde yansıtıldığı, kredi temerrüt takası primleri
ile göstergeler arasında yüksek korelasyon olduğu ve göstergelerin genel olarak
güvenilir şekilde kredi riskini yansıttığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Koşullu Alacak Analizi, Kredi Derecelendirme, Kredi Riski.

Abstract:
It is particularly important to reach the required funds for investments and such
situations which are intended to create developments especially for the developing countries
on time. The ability to reach these funds is closely related to the credibility of the country.
Credit ratings which are assigned to the countries by competent bodies after the assessment
process are consulted often to understand the credibility level of a country. However, the
assigned credit ratings have become open to dispute in recent years and that is why an
inclination towards other methods has come into prominence. One of these methods is
called contingent claims analysis which uses both accounting information and up-todate market information while doing risk assessment. In the study, risk indicators are
calculated by applying contingent claims analysis on Turkey for the period between
July 2009 – December 2020 in monthly frequency. To ensure the robustness of the
calculated indicators, Spearman ranking correlations between the indicators and three
market indicators are calculated and sensitivity analyses are done. Analysis results
point out that the most important determinant of the risk indicators is the standard
deviation of local currency liabilities. Moreover, it is seen that the highlights in the
market are shown in the indicators and credit default swaps are correlated with the
indicators. In summary, indicators reflect the credit risk correctly in general.

Keywords: Contingent Claims Analysis, Credit Rating, Credit Risk.