Tip 2 diyabetik bireylerde serum visfatin ile biyokimyasal parametreler ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between serum visfatin  with biochemical parameters and nutritional status in type 2 diabetic individuals
Yazar: NUREFŞAN KONYALIGİL
Danışman: PROF. DR. BETÜL ÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu vaka-kontrol çalışması tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde serum visfatin düzeyi ile biyokimyasal bulgular ve beslenme durumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Temmuz 2017-Ocak 2018 tarihleri arasında yaşları 19-64 yıl arasında değişen Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gevher Nesibe Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabet tanısı almış, gönüllü 30 hasta ile herhangi bir kronik hastalığı olmayan, yaş, cinsiyet ve beden kütle indeksi (BKİ) bakımından hasta grubuyla uyumlu gönüllü 30 sağlıklı birey üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını içeren anket formu, fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi uygulanmış olup, bireylerin antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulguları ve besin tüketim kayıtları alınmıştır. Tip 2 diyabetlilerin yaş ortalaması ortalaması 47.5±6.61 yıl, sağlıklı bireylerin yaş ortalaması 46.0±5.87 yıl olarak bulunmuştur (p>0.05). BKİ ortalamaları tip 2 diyabetli bireylerde 31.36±4.37 kg/m², sağlıklı bireylerde  29.80±3.53 kg/m²'dir (p>0.05). Tip 2 diyabetli bireylerin vücut ağırlığı (kg), bel çevresi (cm), kalça çevresi (cm), bel/kalça oranı, visseral yağ oranı, açlık kan glikozu (mg/dL), HbA1c, açlık insülin (µU/mL), C-reaktif protein (CRP) (mg/L), HOMA-IR düzeyleri sağlıklı bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ortalama serum visfatin düzeyi, tip 2 diyabetli bireylerde 2.8 ng/dL, sağlıklı bireylerde 1.7 ng/dL olarak bulunmuştur (p>0.05). Tip 2 diyabetli bireylerin serum visfatin düzeyi ile günlük alınan karbonhidrat miktarı ve çoklu doymamış yağ asitleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Çalışmanın sonucunda tip 2 diyabetli bireylerde serum visfatin düzeyi ile biyokimyasal parametreler arasında bir ilişki gözlenmezken, bazı besin ögeleri arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Visfatinin tip 2 diyabetin tanı ve tedavisinde ne ölçüde katkısının olduğunu ve visfatin ile diğer parametreler arasındaki ilişkinin  anlaşılabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.  
Anaktar kelimeler: Visfatin, tip 2 diyabet, biyokimyasal parametreler, beslenme durumu

Abstract:
This case-control study was conducted in order to evaluate the association between serum visfatin levels with biochemical findings and nutritional status among individuals diagnosed with type 2 diabetes. The study was conducted on 30 voluntary patients diagnosed with type 2 diabetes, at 19-64 years of age, admitted to Erciyes University Faculty of Medicine, Gevher Nesibe Hospital, Endocrinology Outpatient Clinic between July 2017 and January 2018, and 30 voluntary healthy individuals with no chronic disease, consistent with the patient group in terms of age, gender and body mass index (BMI). Individuals participated in the study were filled a questionnaire form including general characteristics and nutritional habits, and, in order to determine their physical activity levels, an international physical activity questionnaire was applied, and anthropometric measures, biochemical findings and food consumption records were obtained. The mean age of the type 2 diabetic and healthy individuals were  47.5±6.61 and 46.0±5.87 years, respectively (p>0.05).  The mean BMI were 31.36±4.37 kg/m² for type 2 diabetic individuals and 29.80±3.53 kg/m² for healthy individuals, respectively (p<0.05). The mean body weight (kg), waist circumference (cm), hip circumference (cm), waist/hip ratio, fasting blood glucose (mg/dL), HbA1c, fasting insulin, C-reactive protein (CRP) (mg/L) and HOMA-IR of the type 2 diabetes group were significantly higher than healthy individuls (p>0.05). The mean serum visfatin levels were 2.8 ng/dL in the type 2 diabetic and 1.7 ng/dL in the healthy individuals, respectively. Serum visfatin levels were higher in the type 2 diabetes (p>0.05). A statistically significant and positive association was determined between serum visfatin levels and the amount of carbohydrates and polyunsaturated fatty acids in type 2 diabetic individuals (p<0.05). In conclusion, while no association between serum visfatin levels and biochemical parameters was detected in type 2 diabetic individuals, a significant association was observed with some nutrients. Further studies are required for understanding of the extent to which visfatin contributes to diagnosis and treatment of type 2 diabetes, and of the association of visfatin with other parameters.  
Keywords: Visfatin, type 2 diabetes, biochemical parameters, nutritional status