Artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı sistematik öğretimin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ortak dikkat becerilerini geliştirmede etkisi
The effect of systematic teaching with augmented reality technology on joint attention in individuals with autism spectrum disorder
Yazar: SELİN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. DERYA GENÇ TOSUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Ortak dikkat = Joint attention ; Otistik çocuklar = Autistic children

Özet:
Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere ortak dikkat başlatma becerisinin öğretiminde artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı sistematik öğretim paketinin etkililiğini incelemek ve özel eğitim öğretmenlerinin araştırmaya ait görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırma 4-5 yaşlarında OSB olan dört çocukla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma desenlerinden yoklama denemeli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni, tablet aracılığıyla sunulan bir artırılmış gerçeklik teknolojisi ile sunulan, yanlışsız öğretim yöntemlerinden biri olan aşamalı yardımla öğretimdir. Araştırmanın her aşamasında uygulama güvenirliği ve gözlemciler arası güvenilirlik verileri toplanmıştır. Araştırmada öğretim oturumlarının tamamlanmasının hemen ardından genelleme oturumları 7, 15, 30 ve 60 gün sonra ise izleme oturumları gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen etkililik bulguları, artırılmış gerçeklik teknolojisi aracılığıyla sunulan aşamalı yardımla öğretim yönteminin, OSB olan katılımcılara ortak dikkat başlatma becerisinin öğretiminde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca katılımcıların edindikleri bu beceriyi kişilerarası genelleyebildikleri ve 7, 15, 30 ve 60 gün sonra da sergileyebildikleri görülmektedir. Sosyal geçerlik bulguları incelendiğinde ise özel eğitim öğretmenlerinin artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı sistematik öğretim paketine ilişkin olumlu görüşler bildirdikleri görülmektedir. Artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı sistematik öğretimin OSB olan bireylerin ortak dikkat başlatma becerisi üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Bu araştırmada gerçek nesneler yerine artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanılmıştır ve sistematik öğretim aşamalı yardımla öğretim ile gerçekleştirilmiştir. İleri araştırmalarda yalnızca artırılmış gerçeklik teknolojisinin etkililiği incelenebilir ve farklı uygulamalar ile etkililik ve verimlilikleri karşılaştırılabilir.

Abstract:
This study aimed at examining the effectiveness of the graduated guidance procedure presented with augmented reality in teaching initiating joint attention to children with autism spectrum disorders (ASD) and determining social validity of the study by investigating the opinions of special education teachers. The participants of the study were four 4-5 years old children.  The design of the study was a multiple probe design with probe trials across participants. The independent variable of the study was the graduated guidance, one of the errorless teaching methods, provided with an augmented reality application presented through a tablet.  Treatment integrity and inter-observer reliability data were collected at each stage of the research, which was carried out with the graduated guidance. Following the completion of the teaching sessions, generalization across individuals and follow-up sessions were conducted after 7, 15, 30 and 60 days. The results showed that the graduated guidance procedure presented through augmented reality was effective in teaching initiating joint attention skills of the participants. In addition, participants maintained the target skills 7, 15, 30, and 60 days after the completion of the intervention. They also generalized the target skill to novel persons. When the social validity findings are examined, it is seen that special education teachers reported positive opinions about the systematic teaching package presented through augmented reality application. In conclusion, the graduated guidance presented through an augmented reality application is effective in teaching initiating joint attention skills to children with ASD. The results of the current study points out that future research could apply  augmented reality applications in teaching different behaviors such as social skills. In addition, different augmented reality applications provided with different response prompting procedures could also be investigated in teaching both initiating and responding to joint attention skills.