Gebelerde uyku kalitesinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of sleep quality on quality of life in pregnant women
Yazar: BETÜL ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KARABULUTLU
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebeler = Midwives ; Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, gebelerde uyku kalitesinin yaşam kalitesine etkisinin belirlemesi
amacıyla kesitsel ve tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma, Bingöl Kadın, Doğum
ve Çocuk Hastalıkları Hastanesine başvuran gebeler üzerinde Nisan-Haziran 2022
tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, ilgili hastaneye başvuran
gebeler örneklemini ise, belirtilen tarihlerde araştırmaya katılmayı kabul eden 336
gebe oluşturmuştur. Araştırmanın verilerini elde etmek için; "Tanımlayıcı Bilgi
Formu", "Pitssburg Uyku Kalitesi İndeksi" ve "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği"
kullanılmıştır. Veri analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde
parametreleri, ki kare testi, korelasyon analizi, ANOVA, Mann-Whitney U testi ile
Kruskall Wallis H testi kullanılmış olup p<0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Araştırmada gebelerin yaş ortalaması 28,48±5,5 olup, BKİ ortalaması ise 26,61±3,9
olarak hesaplanmıştır. Çalışmayan gebelerin uyku kalitesi çalışanlardan daha
yüksektir. Gebelerde uyku kalitesi eğitim durumuna, aile tipine, gelir düzeyine ve
sigara kullanımına göre değişiklik göstermemektedir. Üçüncü trimesterde olan
gebelerin uyku kalitesi, birinci ve ikinci trimesterde olan gebelerden daha düşüktür.
Araştırmaya katılan gebelerin %96,1‟i gebelik öncesi uykularının düzenli olduğunu,
%88,4‟ü gebelik döneminde uyku problemi yaşadığını ifade etmiştir. Araştırmada
PUKİ ölçeğinin ortalaması 11.82±2.5 olarak hesaplanmış olup bu sonuç >5 üzerinde
olması gebelerde kötü uyku kalitesini göstermesi bakımından önemlidir. Araştırmada
gebelerin uyku kalitesi azaldıkça yaşam kalitesinin de kötüleştiği saptanmıştır. Sonuç
olarak, özellikle 3. trimesterdeki gebelerin uyku kalitesinin kötü olduğu buna paralel
olarak yaşam kalitesinin de kötüleştiği belirlenmiştir. Ebe ve hemşirelere hizmet içi
eğitimler verilerek gebelerin rutin takibi sırasında uyku kalitesi ve yaşam kalitesinin
değerlendirilmesi, risk faktörlerinin belirlenip kötü uyku kalitesi ve düşük yaşam
kalitesine sahip gebelere uygun danışmanlık hizmetlerinin verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Gebe, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Hemşirelik,
Ebelik

Abstract:
The research was conducted in a cross-sectional study in order to affect the
quality of life of pregnant women. The research was carried out on pregnant women
who applied to the Bingöl Gynecology, Obstetrics and pediatrics Hospital between
April and june 2022. The population of the study consisted of the sample of the study
consisted of 336 pregnant women who accepted to participate in the study. To obtain
the data of the study; „„Descriptive Information Form", "Pitsburg Sleep Quality
Index" and "SF-36 Quality of Life Scale‟‟ were used, in data analysis, arithmetic
mean, standard deviation, percentage parameters and chi-square test, correlation
analysis, ANOVA, Mann-Whitney U test and Kruskall Wallis H test were used and
p<0,05 was accepted as significant. In the study, the mean age of the pregnant
women was 28.48±5.5, and the mean BMI was calculated as 26.61±3.9. Sleep
quality of non-working pregnant women is higher than that of working women. Sleep
quality in pregnant women does not differ according to education level, family type,
income level and smoking. Sleep quality of pregnant women in the third trimester is
lower than those in the first and second trimesters. 96.1% of the pregnant women
who participated in the study stated that their sleep was regular before pregnancy,
and 88.4% stated that they had sleep problems during pregnancy. In the study, the
mean of the PUKI scale was calculated as 11.82±2.5, and this result being >5 is
important in terms of showing poor sleep quality in pregnant women. In the study, it
was found that as the sleep quality of pregnant women worsened, their quality of life
worsened. As a result, it was determined that the sleep quality of pregnant women,
especially in the third trimester, was bad, and the quality of life worsened in parallel.
It is recommended to provide in-service training to midwives and nurses, to evaluate
sleep quality and quality of life during routine follow-up of pregnant women, to
identify risk factors and to provide appropriate counseling services to pregnant
women with poor sleep quality and low quality of life.

Keywords: Pregnant, Sleep Quality, Quality of Life, Nursing, Midwife.