Maternal postpartum depresyonun bebeklerde nörobilişsel gelişime etkisi
The effect of maternal postpartum depression on neurocognitive development in babies
Yazar: ZEYNEP ALCALI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, annelerde postpartum depresyonun risk faktörlerinin belirlenmesi, maternal postpartum depresyonun bebeklerin antropolojik ve nörobilişsel gelişimine olası etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma şeklinde planlanmıştır. Araştırmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi  Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Yenidoğan Poliklinikleri tarafından 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasında takip edilen 0-1 yaş arası bebek sayısı 12363  olarak tespit edilmiştir. Evrenden basit rastgele örneklem çekme metodu ile % 95 güven, %5 hata payı gözetilerek yapılan hesaplamada 01.09.2023-01.10.2023 arasında alınması gereken asgari anne-bebek sayısı  280 olarak bulunmuştur. Bu doğrultuda çalışmamızın dahil edilme kriterlerini karşılayan 280 hastaya ulaşılmıştır. Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ), Denver 2 Gelişimsel Tarama Testi ve tarafımızca oluşturulan Sosyo-Demografik Veri Formu katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışma verilerinin analizinde NCSS (NumberCruncher Statistical System) programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamız  sonucunda; annelerin 54'ünde (%19,3) PPD (Postpartum Depresyon) saptanmış olup EDSDÖ toplam puan ortalaması 7,87±4,86 olarak tespit edildi. Doğum sonrası depresyonu olan ve olmayan annelerin bebeklerinin yaşları kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. EDSDÖ kesme değeri 12 ve üstü alınarak PPD oranı %19,3 olarak belirlenmiştir. EDSDÖ baz alınarak PPD varlığıyla istatistiki anlamlı ilişkisi olduğu belirlenen faktörler; evlilik yaşı, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum, bebek sırası, düşük öyküsü, istenmeyen gebelik, geçirilmiş depresyon öyküsü, bebekten ayrı kalma durumu, anne sütü alma durumu, bebekle geçirilen zaman, destek alma durumu ve psikolojik destek alma durumu olarak tespit edildi. Denver 2 testine göre PPD olan annelerin bebeklerinin kaba motor gelişiminin, ince motor gelişiminin, dil gelişiminin ve kişisel sosyal gelişiminin olumsuz etkilendiği tespit edildi. Denver 2 testine göre bebeklerin kişisel sosyal gelişimlerini olumsuz etkilediği belirlenen faktörler; anne eğitim düzeyi, anne sütü alma durumu, bebekle geçirilen zaman ve bebek sırası olarak tespit edildi. 
Sonuç: Postpartum depresyon, bebeğin bakım verenine en çok ihtiyaç duyduğu ilk bir yıllık süreçte, annenin ebeveynlik becerilerine negatif etkide bulunabilmesi olasılığı nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak görülmelidir. Sağlık izlemi sırasında PPD'nin ve bununla ilişkili faktörlerin belirlenmesi anne sağlığı ve çocuk gelişimine etki eden önlenebilir ve düzeltilebilir faktörler ile ilgili politikalar geliştirilmesini sağlayacaktır. Bu noktada aile hekimliğinin bütüncül ve biyopsikososyal yaklaşıma sahip olması ve hastaların gebelik dönemlerinde rutin takiplerinde hekim tarafından görülmeleri, danışmanlık alabilmeleri oldukça anlamlı ve değerlidir. Bu takipler sırasında anne ve baba adaylarının peripartum dönemde ortaya çıkabilecek sorunlar hakkında detaylı olarak bilgilendirilmesi hem toplumdaki bilinçli bireylerin oranını hem de PPD'nin tedavi olanağını artıracaktır. 
Anahtar Kelimeler: Doğum sonrası depresyon, bebeklerde nörobilişsel gelişim

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the frequency of postpartum depression in mothers, determine the risk factors, and investigate the possible effects of maternal postpartum depression on the anthropological and neurocognitive development of babies.
Materials and Methods: The study was planned as a single-center, observational, descriptive and cross-sectional study. In the research, the number of babies aged 0-1 years old who were followed up by the Health Sciences University Istanbul Bağcılar Training and Research Hospital Child Health and Diseases and Newborn Polyclinic between 01.01.2022 and 31.12.2022 was determined as 12363. In the calculation made by simple random sampling method from the universe, considering 95% confidence and 5% margin of error, the minimum number of mothers and babies to be taken between 01.09.2023 and 01.10.2023 was found to be 280. In this regard, 280 patients who met the inclusion criteria of our study were reached. Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS), Denver 2 Developmental Screening Test and the Socio-Demographic Data Form created by us were administered to the participants by face-to-face interview method. NCSS (NumberCruncher Statistical System) program was used to analyze the study data.
Results: As a result of our study; PPD was detected in 54 (19.3%) of the mothers, and the mean EPDS total score was 7.87±4.86. No statistically significant difference was found when the ages of babies of mothers with and without postpartum depression were compared. Taking the EPDS cut-off value as 12 and above, the PPD rate was determined as 19.3%. Factors determined to have a statistically significant relationship with the presence of PPD based on EPDS; age at marriage, mother's education level, father's education level, socioeconomic status, order of the baby, history of miscarriage, unwanted pregnancy, history of depression, separation from the baby, breastfeeding status, time spent with the baby, support status and psychological support status. detected. According to the Denver 2 test, it was determined that the gross motor development, fine motor development, language development and personal social development of babies of mothers with PPD were negatively affected. According to the Denver 2 test, factors determined to negatively affect the personal social development of babies are; It was determined as mother's education level, breastfeeding status, time spent with the baby and baby order.
Conclusion: Postpartum depression should be considered an important public health problem because it may have a negative impact on the mother's parenting skills during the first year of life, when the baby needs his or her caregiver the most. Determining PPD and its related factors during health monitoring will enable the development of policies regarding preventable and correctable factors affecting maternal health and child development. At this point, it is very meaningful and valuable for family medicine to have a holistic and biopsychosocial approach and for patients to be seen by a physician during their routine follow-up during pregnancy and to receive counseling. During these follow-ups, informing expectant mothers and fathers in detail about the problems that may arise in the peripartum period will increase both the rate of conscious individuals in the society and the treatment opportunity of PPD. 
Key Words: Postpartum depression, Neurological development of infants