Farklı kanal dolgu patları kullanılarak tek seans kanal tedavisi uygulanan kronik apikal periodontitisli hastalarda oksidatif stresin değerlendirilmesi: İn vivo çalışma
Evaluation of oxidative stress in patients with chronic apical periodontitis treated with single session root canal treatment using different root canal filling paste: In vivo study
Yazar: BENGİ GÜLGÜ
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA BENAN AYRANCI
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalını tıkama = Root canal obturation ; Periapikal periodontit = Periapical periodontitis

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı epoksiamin rezin bazlı ve biyoseramik bazlı kök kanal patları kullanılarak tek seansta kanal tedavisi yapılmış kronik apikal periodontitis tanılı hastalarda oksidatif stres belirteçlerinin karşılaştırılmasıdır. Aynı zamanda katılımcıların başlangıç PAİ seviyeleri de başlangıçta alınan örneklerden elde edilen oksidatif stres belirteçleriyle karşılaştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kronik apikal periodontitis teşhisli 26 hasta, kullanılacak kök kanal patına göre sayıca eşit (n=13) iki gruba ayrıldı (Biyoseramik Grubu ve Epoksiamin Grubu). Hastalarda kullanılacak kanal patı başka bir hekim tarafından kapalı zarflar içerisinden seçildi. Hastaların tedavi öncesi PAİ skorları kaydedildi. Kanal tedavisine başlamadan önce hastalardan tükürük örneği alındı. Kanal tedavisi esnasında da kök kanalı içerisinden diş ve pulpa dokusu örneği alındı. Kök kanal tedavisi seçili patla bitirildikten sonra hastalara tekrar randevu oluşturuldu ve 30. günde ikinci defa tükürük örneği alındı. Tükürükten alınan örnekler ve kök kanalı içerisinden alınan örnekler; Total Antioksidan Seviye (TAS), Total Oksidan Seviye (TOS), Oksidatif stres indeksi (OSİ), 8-Epi, Malondialdehit (MDA) ve Myeloperoksidaz (MPO) belirteçleri için incelendi.  8-Epi için ELİSA test kiti, diğer belirteçler için kolorimetrik analiz yöntemleri kullanıldı.  İstatistiksel analizde normallik varsayımının karşılandığı durumlarda bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem T testi, bağımlı olduğu durumda Bağımlı Örneklem T testi; varsayımın karşılanmadığı durumlarda ise Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaret Sıra testi uygulandı. Normal dağılıma uygun sürekli ölçümler arası ilişkileri incelenmesinde Pearson Korelasyonu, normal dağılım olmadığı durumda ise Spearman korelasyonları uygulandı. (p<0.05) anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Biyoseramik Grubunda 8-Epi belirtecinde 30. günde 1. güne oranla istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlenmiştir. Biyoseramik Grubunda TAS, TOS, OSİ, MDA, MPO değerleri zamana göre incelendiğinde iststistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Epoksiamin Grubunda ise zamana göre incelemede 1. ve 30. günler arasında hiçbir belirteçte anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Kök kanalı içerisinden alınan örneklerden elde edilen biyokimyasal sonuçlar ile tedavi öncesi alınan tükürükten elde edilen sonuçlar arasında herhangi bir belirteçte anlamlı bir ilişki kurulamamıştır. Zamana göre oksidatif stres belirteçlerinin değişimi gruplar arası karılaştırıldığında Epoksiamin Grubu ile Biyoseramik Grubu arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. PAİ skorları ile tedavi öncesi alınan tükürük örneklerinden elde edilen belirteçler ilişkilendirildiğinde; PAİ ile 8-Epi arasında pozitif ve çok yüksek düzeyli anlamlı bir ilişki bulunmuştur. PAİ skorları ile kök kanalı içerisinden alınan örnekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır.
Sonuçlar: Biyoseramik ve epoksiamin rezin bazlı kök kanal patları kullanılarak yapılan bu çalışmada bulgular gruplar arası benzerlik göstermektedir. Biyoseramik kök kanal patı kullanıldığında 8-Epi'de gözlenen azalma, oksidatif stres seviyesi yüksek sistemik hastalıklara sahip hastalarda, ya da PAİ skoru büyük hastalarda biyoseramik bazlı kök kanal patı kullanılmasının muhtemel faydaları hakkında fikir verici olabilir. Tükürükten incelenen 8-Epi ve PAİ arasında kurulan ilişki de artan kemik kaybının sistemik oksidatif stresi de arttırdığını doğrular niteliktedir. Oksidatif stres belirteçlerinin endodonti alanında incelenmesi oldukça yeni bir başlık olduğu için bu alanda daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare oxidative stress markers in patients who underwent single-session root canal treatment using epoxyamine resin-based and bioceramic-based root canal sealants. The baseline PAI levels of the participants were also compared with the oxidative stress markers obtained from the samples taken at baseline.
Materials and Methods: Twenty-six patients with chronic apical periodontitis were divided into two equal groups (n=13) according to the root canal sealer to be used (Bioceramic Group and Epoxyamine Group). The root canal paste to be used in the patients was selected by another clinician from closed envelopes. PAI scores of the patients were recorded before treatment. A saliva sample was taken from the patients before starting root canal treatment. During root canal treatment, tooth and pulp tissue samples were taken from the root canal. After the root canal treatment was completed with the selected sealer, an appointment was made for the 30th day and a second saliva sample was taken on the 30th day. Saliva and root canal samples were analysed for Total Antioxidant Status(TAS), Total Oxidant Status (TOS), Oxidative stress index (OSI), 8-Epi, Malondialdehyde (MDA) and Myeloperoxidase (MPO) markers. ELISA test kit was used for 8-Epi and colorimetric analysis methods were used for other markers. In statistical analyses, Independent Sample T test was used to compare two independent groups when the assumption of normality was met, Dependent Sample T test was used when the assumption was dependent, and Mann Whitney U and Wilcoxon Sign Rank test were used when the assumption was not met. Pearson's correlation was used to analyse the relationships between continuous measurements suitable for normal distribution, and Spearman's correlations were applied in the absence of normal distribution. (p<0.05) was considered significant. 
Results: In the Bioceramic Group, a statistically significant decrease in the 8-Epi marker was observed at day 30 compared to day 1. No statistically significant difference was observed when TAS, TOS, OSI, MDA, MPO values were analysed according to time in the Bioceramic Group. In the Epoxyamine Group, no significant difference was observed between the 1st and 30th days. There was no significant correlation between the biochemical results obtained from the samples taken from the root canal and the results obtained from the saliva taken before treatment. When the change in oxidative stress markers over time was compared between the groups, no significant difference was found between the Epoxyamine Group and the Bioceramic Group. When the PAI scores were correlated with the markers obtained from saliva samples taken before treatment, a positive and very high level significant correlation was found between PAI and 8-Epi. No statistically significant correlation was found between PAI scores and samples taken from the root canal.
Conclusions: In this study using bioceramic and epoxyamine resin-based root canal sealants, the findings were similar between the groups. The observed decrease in 8-Epi when bioceramic root canal sealants were used may provide insight into the possible benefits of using bioceramic-based root canal sealants in patients with systemic diseases with high levels of oxidative stress, or in patients with high PAI scores. The relationship between 8-Epi and PAI analysed from saliva also confirms that increased bone loss increases systemic oxidative stress. Since the study of oxidative stress markers in endodontics is a relatively new topic, further studies are needed in this field.