Haczedilmezlik kavramı ve özel kanunlarda düzenlenen haczedilmezlik hâlleri
The concept of non-attachability and conditions of non-attachability regulated in special codes
Yazar: FERHAT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZBAY
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İcra hukukunda borcunu ifa etmeyen borçlu, alacaklının talebi üzerine ancak devletin cebri icra organları aracılığıyla ifaya zorlanabilir. Bu çerçevede yapılan icra takibinin konusu bir para alacağı ise borçlunun alacağı karşılayacak ölçüde mal varlığı değerlerine hukuken el konulur; diğer bir ifadeyle, bunlara yönelik olarak haciz işlemi yapılır. Ancak, kanun koyucu, borçlunun mallarının tamamının haczedilmesine izin vermemiştir. Borçlu ve ailesinin insan onuruna uygun olarak yaşamını sürdürebilmesi, kişi hak ve hürriyetlerinin korunması, kamu hizmetlerinin devamlılığının sağlanması gibi gerekçelerle borçlunun bazı mal varlığı değerleri için haczedilmezlik hâlleri öngörülmüştür. Türk hukukunda haczedilmezlik hâlleri, genel kanun olan İcra ve İflas Kanunu'nda ve çeşitli özel kanunlarda düzenlenmiştir. Çalışmanın başlığından da anlaşılacağı üzere, bu çalışmada özel kanunlarda düzenlenen haczedilmezlik hâlleri ayrıntılı bir şekilde incelenecektir. İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen haczedilmezlik hâlleri ise ilgili yerlerde kısaca ele alınacaktır. Özel kanunlarda düzenlenen hükümlerin bir kısmında ilgili mal varlığı değeri tamamen, bir kısmında ise sınırlı veya şarta bağlı bir şekilde haczin dışında tutulmuştur. Özel kanunlarda düzenlenen haczedilmezlik hâllerinin sayısı çok fazla olduğundan, bunlar kendi içerisinde sınıflandırılarak ele alınacaktır.

Abstract:
According to execution law, the non-performing debtor may, at the request of the creditor, be compelled to perform only by means of the compulsory execution organs of the state. In this context, if the subject of the execution proceeding is a money receivable, the debtor's assets to the extent that they are sufficient to cover the receivable are legally seized; in other words, an attachment procedure is performed. However, the legislator has not authorized the attachment of the debtor's entire property. For reasons such as the ability of the debtor and his/her family to live in accordance with human dignity, the protection of personal rights and freedoms, and the continuity of public services, conditions of non-attachability are regulated in terms of some of the debtor's assets. In Turkish law, the conditions of non-attachability are regulated in the Execution and Bankruptcy Code, which is the general law, and in various special codes. As can be understood from the title of this study, this study will examine in detail the conditions of non-attachability regulated in special codes. The conditions of non-attachability regulated in the Execution and Bankruptcy Code will be briefly discussed where relevant. In some of the provisions regulated in special codes, the relevant asset value is completely excluded from attachment, while in others it is excluded from attachment in a limited or conditional manner. Since there are lots of conditions of non-attachability regulated in special codes, this conditions of non-attachability will be handled by classifying them within themselves.