Tuzlu-sodyumlu-borlu toprakların ıslahı ve matematiksel modellenmesi
Reclamation of salt–sodium-boron soils and mathematical modeling
Yazar: SEYİT ALİ DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. FARİZ MİKAİLSOY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alkali toprak = Alkali soil ; Hidrodinamik parametreler = Hydrodynamic parameters ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Toprak ıslahı = Soil amendment ; Tuzlu toprak = Saline soil

Özet:
Çalışma iki bölümde gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde, sodyumlu-bor'lu toprakların ıslahı, ikinci bölümde ise, tuzlu topraklar yıkanmış ve matematiksel modelleme ile hidrodinamik  parametrelerden, yıkama suyu normu ve yıkama zamanı belirlenmiştir.
Bu çalışmada, sodyum ve bor ıslahı arazide, matematiksel modelleme hem arazide hem de laboratuvar da gerçekleştirilmiştir. Yıkama suyu normu, yıkama süresi ve ıslah maddesi miktarı tespit edilmiştir. Islahta %80 saflıkta; S1: 4kg.4m-2, S2: 8kg.4m-2  S kullanılmıştır. Yıkama suyu 30 cm dozlarda toplam 120cm verilmiştir. Laboratuvarda tuz yıkaması için kolon kullanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre; S (S1 ve S2 dozlarında) DSY'ne, 90cm yıkama suyunda özellikle 0-50cm derinlikte etkili olmuştur. DSY 20.6'dan 9.9'a düşmüştür. S'ün bor yıkanmasına etkisi ise, başlangıçta S1 dozunda 29.88ppm iken, 120 cm yıkama suyunda 17.12ppm'e düşmüştür (%57.30). S2 dozu S1'den daha az etkili olmuştur. S2 dozunda yıkanma %25.75 olmuştur ( Bu sonuçlar istatistik olarak desteklenmiştir).
Kolon yıkamada kolay çözünen anyonların ortalama değeri toplamda, ∑A=140.931me.l-1'den, ∑A=18.448me.l-1'e düşmüştür. Yıkamada CI- ve SO4= için hidrodinamik paremetrelerden yıkama suyu normu, Nys=0.307m olarak hesaplanmıştır. Yıkama süresi, T=1.208gün, CI- ve SO4= için dispersiyon parametresi, λ=9.26x10-2.m ve 9.60x10-2.m hesaplanmıştır. CI- ve SO4= için konvektif difüzyon parametresi, D=4.505x10-3 .m2.gün-1 ve 4.672x10-3 .m2.gün-1 olarak hesaplanmıştır.
Parsel yıkamada kolay çözünen anyonların ortalama değeri toplamda, ∑A=140.931me.l-1'den, ∑A=14.724me.l-1'e düşmüştür. Yıkamada CI- ve SO4= için hidrodinamik paremetrelerden yıkama suyu normu, Nys= 0.304m olarak hesaplanmıştır. Yıkama süresi T=25gün, CI- ve SO4= için dispersiyon parametresi, λ=4.59x10-2.m ve 4.13x10-2.m hesaplanmıştır. CI- ve SO4= için konvektif difüzyon parametresi D=1.067x10-3 .m2.gün-1 ve 0.960x10-3 .m2.gün-1 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Study was conducted in two section. In the first section, the reclamation of sodic-boron soils, in the second section, leaching of salt soils and in mathematical modeling from hydrodynamic parameters, leaching water norm and leaching time was determined.
In this study, sodic and boron soils reclamation was applied in the field, mathematical modeling of saline soils was carried out both under laboratory and field conditions. Columns were used for salt leaching in the laboratory. The leaching water norm, the leaching time and the amount of the reclamation substance were determined. In 80% purity was used S1:4kg.m-2, S2: 8kg.4m-2 sulphur. The leaching water was given in 30cm, total 120cm water applications. The salt soil column was saturated and timekeeping, the leaching water was given to the column. 
According to the results obtained; sulphur (S1 and S2 applications), the ESP value in the leach water (90cm) was found to be especially effective at 0-50 cm soil depth. The ESP value decreased from 20.6 to 9.9. The effect of sulphur on the boron leaching, initially 29.88 ppm in the S1 aplication and later decreased to 17.12 ppm in 120cm leach water (57.30%). Experimental results showed that S2 application is less effective than S1. S2 application was the leaching 25.75% (these results were supported by the statistics).
The average value of readily soluble anions in column leaching, in total, decreased from ∑A=140.931me.l-1' to ∑A=18.448me.l-1. Leaching water norm from hydrodynamic parameters (Nys), for CI- and SO4= calculated as Nys= 0.307m. Leaching time, T=1.208day, for CI- and SO4=; dispersion parameter, λ=9.26x10-2.m and 9.60x10-2.m and convective diffusion parameter, D=4.505x10-3 .m2.day-1 and 4.672x10-3 m2.day-1 calculated.
The average value of readily soluble anions in parcel leaching, in total, decreased from ∑A=140.931me.l-1' to ∑A=14.724me.l-1'. In leaching, for CI- and SO4=, leaching water norm from hydrodynamic parameters, calculated as Nys=0.304m. Leaching time, T=25day, for CI- and SO4= dispersion parameter, λ=4.59x10-2.m and 4.13x10-2.m, convective diffusion parameter, D=1.067x10-3 .m2.day-1 and 0.960x10-3 .m2.day-1 calculated.