Dehidrate olmuş bireylerde step machine aletinde yapılan egzersize bağlı olarak oluşan, gecikmiş kas ağrısı (DOMS) üzerine izotonik spor içeceklerinin etkisi.
The effect of izotonic sport drinks on delayed onset muscle soreness (DOMS) in dehydrated individuals due to exercise which made at step machine.
Yazar: ATEŞ ŞENDİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSREV TURNAGÖL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor hekimliği = Sports medicine

Özet:
Bu çalışma, dehidrate olmuş, step machine aletinde ekzentrik ve konsantrik egzersiz yapan bireylerin aktiviteleri sırasında spor içeceği kullanmalarının oluşacak olan kas hasarının azaltılmasında etkin olup olmadığını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya 12 kişi kontrol grubunu ( n= 12), 12 kişi ise çalışma grubunu oluşturan (n=12) toplam 24 sağlıklı, yaşları 20 ile 30 arasında değişen erkek birey alınmıştır. Çalışmaya katılan deneklerin hiçbirinin aktif olarak spor yapmamasına özen gösterilmiştir. Gruplar içerisinde yer alan denekler boy ve kilo bakımından birbirine benzer kişilerden oluşturulmuştur. Denekler dehidrate edilmek için saunaya sokulmuşlardır. Sauna öncesi kilo ile sauna sonrası kilo arasında % 2'lik bir fark oluştuğunda kişi dehidrate kabul edilmiştir. Dehidrate olmuş olan deneğe, step machine aletinde 30 dakika süre ile ekzentrik ve konsantrik egzersiz yaptırılmıştır. Bu sırada çalışma grubuna spor içeceği, kontrol grubuna ise su verilmiş, deneklerden egzersizden önce, egzersizden hemen sonra, 24, 48, 72 ve 96 saat sonra venöz 5 ml kan alınarak, kandan CK ve LDH bakılarak, oluşmuş olan DOMS üzerinde su alan grup ile spor içeceği alan grup arasında bir fark olup olmadığı karşılaştırılmıştır. Sonuçta; 1-Çalışma grubu içerisinde zamana bağlı olarak yapılan LDH ölçümlerine bakıldığında anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,001).2- Egzersiz öncesi ölçümleri ile takip eden tüm ölçüm zamanları içerisindeki LDH ölçümleri arasındaki fark, anlamlı olarak bulunmuştur (p<0,001). 3- Kontrol grubu içerisinde ise zamana bağlı olarak yapılan LDH ölçümleri anlamlı farklılık göstermiştir (p=0,003). 4- Egzersiz öncesi ölçümleri ile takip eden tüm ölçüm zamanları içerisindeki LDH ölçümleri arasındaki fark anlamlıdır (p<0,001). 5- Çalışma grubu içerisinde zamana bağlı olarak yapılan CK ölçümleri anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). 6- Egzersiz öncesi ölçümleri ile takip eden tüm ölçüm zamanları içerisindeki CK ölçümleri arasındaki fark anlamlıdır. 7- Kontrol grubu içerisinde zamana bağlı olarak yapılan CK ölçümleri de anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). 8- Egzersiz öncesi ölçümleri ile takip eden tüm ölçüm zamanları içerisindeki CK ölçümleri arasındaki fark anlamlıdır (p<0,001). Bu çalışmanın sonunda ekzentrik ve konsantrik egzersiz yapan dehidrate kişilerin egzersiz sırasında su ya da spor içeceği almasının DOMS'un biyokimyasal parametrelerinden olan CK ve LDH üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Dehidrasyon, Spor içecekleri, Step Macihne Aleti, Ekzentrik ve konsantrik egzersiz antrenmanı, DOMS, Kreatin Kinaz (CK), Laktat Dehidrogenaz (LDH)

Abstract:
This study is conducted to find out whether or not the proper use of sport drink during the exercises of individuals, who are dehydrated and making eccentric and concentric exercise at step machine, is effective for decreasing the muscle damage, which will occur. In the study, it was included a total of 24 healthy male individuals aged between 20 and 30, twelve of which made up the control group (n=12) and twelve (n=12) the experiment group. Special attention was given not to include any subjects who have been actively involved in sports. The subjects of the experiment were taken into sauna to dehydrate. The individual was considered as dehydrated, when there was a difference of 2% in his weight before and after the sauna. The dehydrated subject participated in a 30-minute eccentric and concentric exercise at the step machine. Meanwhile, the experiment group was given sport drinks and the control group was given water. By taking 5 ml. venous blood samples from the subjects before the exercise, right after the exercise, after 24, 48, 72 and 96 hours, the difference on DOMS examining the CK and LDH in blood was compared between the group which took water and the group which took sport drink. Results; 1- Significant differences (p<0,001) are found when the LDH values measured in the experiment group based on time were considered. 2- The difference between the LDH measurements before the exercise and all that were conducted in different times following the exercise is found significant (p<0,001). 3- And the LDH measurements conducted in the control group based on time showed a significant difference (p=0,003). 4- The difference between the LDH measurements before the exercise and all that were conducted in different times following the exercise is significant (p<0,001). 5- The CK measurement conducted in the experiment group based on time shows a significant difference (p<0,001). 6- The difference between the CK measurements before the exercise and all that were conducted in different times following the exercise is significant (p<0,001). 7- And the CK measurements conducted in the control group based on time showed a significant difference (p<0,001). 8- The difference between the CK measurements before the exercise and all that were conducted in different times following the exercise is significant. As a result of this study, it is found that it does not effect the CK and LDH values, which are among the biochemical parameters of DOMS, if the dehydrated individuals, who make eccentric exercise, intake water or sport drinks during the exercise. As a result of the study, it was found that whether the dehydrated individuals making eccentric and concentric exercise take water or sport drinks during the exercise did not create any difference on CK (Creatinine Kinase) and LDH (Lactate dehydrogenase), which are among the biochemical parameters of DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness).Key Words: Dehydration, Sport drinks, Step Machine, Eccentric and concentric exercise training, Delayed Onset Muscle Soreness (DOMS), Creatinine Kinase (CK), Lactate dehydrogenase (LDH)