Türkiye'de metropolitan alanların stratejik planlamasında yatay entegrasyon: İstanbul örneği
Horizontal integration in strategic planning of metropolitan areas in Türkiye: The case of Istanbul
Yazar: SÜMEYYE KAPAKLI
Danışman: DOÇ. DR. BURAK HAMZA ERYİĞİT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Günümüzün hızla değişen ve gelişen şartlarında kurumların sıkı rekabet koşulları içerisinde kaynaklarını etkin olarak kullanarak başarılı bir şekilde ayakta kalabilmesi açısından, stratejik düşünmek, stratejik planlamalar yapmak ve stratejik kararlar almak gibi modern yönetim modellerini benimsemeleri, örgütlerin verimli bir şekilde yönetilmesi ve geleceğe taşınması açısından son derece önemlidir. Son yıllarda Türk kamu yönetimi sisteminde büyük gelişme gösteren çalışma alanlarından birisi yeni kamu yönetimi anlayışıyla birlikte gelişen stratejik planlardır. Kamusal alanlarda stratejik planlamanın yönetsel bir sistem olarak kullanılmasının temel nedeni, kuruluşlarda etkinlik ve verimliliği sağlamak içindir. Stratejik planlama, kurumların gelecekte ulaşmak istediği hedef için bugünkü mevcut verilerini ideal biçimde kullanacağı, organizasyonun istikametinin belirlemesine ve kaynakların israf edilmeksizin etkin, verimli, hızlı, akılcı, öngörülü, bilimsel ve stratejik düşünce temelli bir mekanizmayla kullanımına imkân sağlar. Yeni kamu yönetimi ile, özellikle kamu kaynağında şeffaflığı gözeten stratejik planlar, halka en yakın hizmet üreten yönetim birimi olan belediyelerde uygulanmasını kanunlaştırılarak zorunlu hale getirilmiştir. Bu çalışmada metropolitan alan bağlamında Türkiye'nin en büyük metropolitan alanı olan İstanbul'da faaliyet gösteren Büyükşehir belediyesi ve İstanbul sınırları içerisinde karakteristik niteliklere sahip ilçe belediyelerinin geleceğe ilişkin stratejik planlamasında yatay entegrasyon olgusu ele alınmıştır.
Dört kısımdan oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde strateji, stratejik plan, stratejik yönetim kavramları ve yeni kamu yönetiminde stratejik planlamanın durumu açıklanmış, ikinci bölümde metropolitan alanlar ve yerel yönetimlerin tanımlaması yapılmış, belediye kavramının Türkiye'deki gelişim aşamaları ile yönetim alanında yaşanan değişimler incelenerek belediyelerde stratejik planların hazırlık safhaları, kullanımı ve bunlara dair kavramlar literatür taraması yapılarak açıklanmıştır. Üçüncü bölüm olan alan araştırması kısmında ise iktisadi, siyasi, sosyal, kültürel, teknolojik anlamlarda metropol olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul sınırları içerisindeki 6 ilçe belediyesinin (Beşiktaş, Kadıköy, Eyüpsultan, Şişli, Ümraniye, Üsküdar Belediyeleri) stratejik planlarının entegrasyonu hakkında vizyon ve misyonları bağlamında bir incelemeye gidilmiş, ardından belediyelere yöneltilen 12 adet soru ile mülakat tekniğiyle ulaşılan bulguları içermektedir. Belediyelerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular entegrasyonun hukuki ve yönetsel sebepleri ve yönetim kültüründen kaynaklanan sebepler başlıklarında incelenmiş ardından yine alınan cevaplar ışığında entegrasyon sorunlarına çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölüm olan sonuç bölümünde ise stratejik planlamaların İstanbul'daki belediyeler boyutunda yatay entegrasyon sorunları genel çerçevede değerlendirilmiş ve alınması gereken muhtemel tedbirler sayılarak çalışma tamamlanmıştır.
ANAHTAR KELİMELER: Strateji, Stratejik Planlama, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir İlçe Belediyesi, Yatay Entegrasyon

Abstract:
In today's rapidly changing environment, it is crucial for institutions to adopt modern management models, including strategic thinking, strategic planning, and strategic decision-making. By utilizing their resources effectively amidst fierce competition, institutions can enhance their survival prospects and manage their legacy into the future.
In recent years, strategic planning, as an academic field, has significantly impacted Turkish public administration, showcasing innovative public administrative approaches. The primary rationale for utilizing strategic planning as a tool in administrative systems is its capacity to ensure effectiveness and efficiency within institutions. Strategic planning enables institutions to define their vision and utilize resources in a manner that is effective, efficient, prompt, rational, foresighted, and science-based, thereby minimizing potential resource wastage. The new public administration theory has particularly emphasized the importance of strategic plans that promote transparency in public resource management. As a result, strategic planning has been mandated, starting with municipalities, which represent the administrative level closest to the public.
This study focuses on the İstanbul Metropolitan Municipality, the largest municipality in Turkey, to examine the potential challenges associated with the horizontal integration of strategic plans across İstanbul's numerous district municipalities, each with unique characteristics. Additionally, the study aims to propose solutions to overcome issues arising from the lack of horizontal integration of strategic plans among different district municipalities. The study comprises four parts.
The first part explains the concepts of strategy, strategic planning, and strategic management, as well as the status of strategic planning within the new public administration theory. The second part provides a comprehensive review of metropolitan areas and local governments, the evolution of municipalities as a concept in Turkey, and the historical changes in Turkish administration. It also covers the stages of strategic planning preparation.The third part presents the findings of a semi-structured interview conducted with employees from six different district municipalities (Besiktas, Kadikoy, Eyupsultan, Sisli, Umraniye, Uskudar) within the İstanbul Metropolitan Municipality. The interview, consisting of 12 questions, aims to gain deeper insights into the strategic planning integration within the İstanbul Metropolitan Municipality, focusing on economic, political, social, cultural, and technological aspects of municipal administration. The interview results are analyzed to identify the legal and administrative causes of potential problems within the institutional culture. Solutions to these identified issues are also proposed to ensure seamless integration. The final part provides a general evaluation of the horizontal integration problems of strategic planning within the six district municipalities of İstanbul and suggests possible measures to address these issues.
By systematically examining these aspects, the study aims to contribute to a more integrated and efficient approach to strategic planning within the İstanbul Metropolitan Municipality, ultimately enhancing the municipality's overall effectiveness and efficiency in public administration.
KEY WORDS: Strategy, Strategic Planning, Istanbul Multipolitan Municipality (IBB), Municipalities, Horizontal Integration