Birgivî'nin fikirleriyle halk inanışlarının buluşması ve ayrışması: Ödemiş örneği
Meeting and dissociation of folk beliefs with Birgivî's ideas: Example of Ödemiş
Yazar: EMİNE KALENDER
Danışman: PROF. DR. MEHMET NACİ ÖNAL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Birgivi = Birgivi ; Gelenekler = Traditions ; Halk inançları = Public beliefs ; Halk kültürü = Folk culture ; Performans = Performance ; İnançlar = Beliefs ; İzmir-Ödemiş = İzmir-Ödemiş

Özet:
Yüzyıllar boyunca içinde bulunduğu toplum tarafından şekillenerek özgün biçimini alan gelenekler aynı zamanda içinde bulunduğu topluma kimlik kazandırırlar. Bu bağlamda geleneklerden vazgeçmek veya değişimlere alışmak aynı zamanda toplumsal kimliği de etkileyeceği için toplumlar açısından kolay değildir.
Birgivî Mehmet Efendi, fikirleri doğrultusunda pek çok insanı etkilemeyi başarmış bir Osmanlı âlimidir. Hz. Muhammet'ten sonra dine eklenerek, dinin uygulanışını etkileyen her şeyi bid'at ve sapkınlık olarak değerlendirmiştir. İslâm'ın özünde olmayan her türlü inanış ve uygulamayı eserlerinde ve vaazlarında eleştirmiş, insanları İslâm'ın özüne dönmeleri için uyarmıştır. Birgivî'nin karşı çıktığı fikirlere bakıldığında sadece İslâm dininin yaşayışını değiştiren inanış ve uygulamaların değil yüzyıllar boyunca Türk toplumunda şekillenerek topluma yön veren geleneklerin ve inanışların olduğu görülmektedir. 
Bu çalışmada Birgivî Mehmet Efendi'nin geleneklere karşı olan fikirleri eserlerinden yola çıkarak tespit edilmiştir.  Bu bağlamda geçiş dönemleri, halk bilgisi ve inanışlar üzerinden Birgivî'nin uzun yıllar yaşamını sürdürdüğü, eserlerini kaleme aldığı, irşâd faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve kabrinin de bulunduğu İzmir ili Ödemiş ilçesinde Performans (İcra) Yöntemi kullanılarak alan araştırması yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda Birgivî'nin geleneklerle ilgili fikirlerinin Ödemiş halk kültüründe etkili olup olmadığı değerlendirilmiştir.

Abstract:
For centuries, traditons that take the original form by being shaped by society give also an identity to the society. In this context, abandoning tradition or adapting to changes is not easy for societies since it affects cultural identity. Birgivî Mehmet Efendi is an Ottoman scholar who has succeed in influencing many people with his ideas. 	
Birgivî considered everything that appeared after Hz. Muhammed and affected the practice of religion as heresy and bid'at. He criticized all kinds of beliefs and practices that are not at the core of Islam in his works and sermons and stimulated people to return the essence of Islam. When the ideas that Birgivî opposes are considered, it is seen that there are not just traditions and beliefs that change the experince of the Islamic religion but also there are other opinions that influenced the society by being shaped in Turkish society.
In this study, Birgivî Mehmet Efendi's ideas which are against the traditons have been determined from his works. In this context, a field research was carried out using Performance method in İzmir-Ödemiş county where he had lived for many years, written his works, performed his activities and his grave is located through transitional periods, folklore and beliefs. As a result of the study, in the direction of the obtained data, it was evaluated that whether or not Birgivi's ideas on traditons are effective in Ödemiş folk culture.