Yükseköğretim temel fizik laboratuvar uygulamalarında bütünleştirici yaklaşım
A constructivist approach to basic physics laboratory applications
Yazar: MUSTAFA YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZET Temel Fizik Laboratuar uygulamalarının verimli kullanımını sağlamayı amaçlayan bu çalışmada, mevcut laboratuar yapıları incelenerek bütünleştiriciliği temel alan üç uygulama yapılmıştır. 2001-2002 güz yarıyılında Fatih Eğitim Fakültesi 'nin ilgili birimlerinde yürütülmekte olan Temel Fizik Laboratuar deney uygulamaları için iki sınıfta, bütünleştirici pilot model, 6 mekanik deneyinin yürütülmesinde uygulanmıştır. Bütünleştirici laboratuar modelinin uygulanmasının rehber öğretim elemanı ihtiyacı karşılandığında faydalı olacağı anlaşıldığından, 4 aşamalı R-S bütünleştirici laboratuar modeli geliştirilerek ikinci ve üçüncü uygulamada 6 elektrik deneyinin yürütülmesinde kullanılmıştır. İkinci uygulama 2001-2002 bahar yarıyılında bir deney iki kontrol grubu ile tamamlanmıştır. Birinci ve ikinci uygulamada gruplar rasgele oluşturulamadığı için yarı deneysel çalışma yürütülmüştür. 2002-2003 bahar yarıyılında tamamlanan üçüncü uygulamada, deney ve kontrol grupları iki sınıfın öğrencilerinden rasgele seçilerek tam deneysel yöntem kullanılmıştır. Mevcut durumun belirlenmesi için, değişik veri toplama araçlarının kullanıldığı özel durum çalışması yürütülmüştür. Uygulamaların üçünde de kontrol gruplarına doğrulama deneyleri tek bir öğretim elemanı ile yaptırılırken, ikinci ve üçüncü uygulamalarda fizik öğretmen adaylarının rehber öğretim elemanı olarak bulunduğu deney gruplarında, bütünleştirici R-S laboratuar modeli ile deneyler yürütülmüştür. Modelin etkililiğinin ve uygulamaya katılan öğrencilerin basanlarının değerlendirilmesi için, temel fizik birinci arasmavlan, birinci ve ikinci uygulamada ön test gibi kullanılmıştır. Uygulamaların üçünde de laboratuar uygulama sınavları son test gibi değerlendirilmiştir. Ayrıca, ikinci ve üçüncü uygulamada sözlü sınav, ön test, son test ve laboratuar tutum ölçeği gibi araçlarda kullanılmıştır. Yapılan analizler ile bütünleştirici model lehine/» = 0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluştuğu görülmüştür. Orta ve Yükseköğretimde fizik laboratuarının mevcut aksaklıklarının giderilmesi için çeşitli öneriler yapılırken, çalışmanın bilim dünyamıza orijinal katkısı olan R-S bütünleştirici laboratuar modelinin uygulanabilirliğine dikkat edilerek fizik laboratuarlarında yürütülmesi önerisi ile çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fizik Laboratuarı, Bütünleştirici (Constructivist) Laboratuar Modeli IX

Abstract:
SUMMARY A Constructivist Approach to Basic Physics Laboratory Applications In this study, current structures of laboratory applications were examined and three steps of applications based on constructivist approach were carried out. A constructivist model was piloted in General Physics Laboratory at Fatih Faculty of Education in 2001- 2002 Fall Semester for 6 mechanic experiments. The need for guide teaching staff for the second application was met, and then G-E constructive laboratory model was improved and implemented. Second application was carried out with one experimental and two control groups in 2001-2002 Spring Semester for 6 electricity experiments. While the first and the second applications were quasi-experimental in design, the third application which was carried out in 2002-2003 Spring Semester was an experimental design. A special case study, during which various data gathering instruments utilized, was employed to identify the existing situation of the laboratory. In all the three applications, while all control groups performed traditional verification experiments under the guidance of a teaching staff, in the second and third treatments, experimental group students performed their experiments utilizing the constructivist G-E laboratory model under the guidance of physics student teachers. In order to assess students' achievement and the effectiveness of the G-E model, the first midterm examination of General Physics Course was used as a pre test. In all three applications, laboratory examinations done at the final day of laboratory were used as a post-test. In the second and third applications, oral exam, pre-test, post-test, and laboratory attitudes scale were used to collect data. Results of the analyses showed that there is a significant difference in student achievement at p=0.05 level in favor of the constructive model. The findings of the study suggest that the G-E constructivist laboratory model applications are more effective than the traditional applications in terms of student learning. Several suggestions were made to improve physics laboratories at secondary and higher education levels using the G-E constructivist laboratory model. Keywords: Physics laboratory, Constructivist laboratory model X