Psikososyal destek hizmetlerinde çevirmenin ruh sağlığı
Mental health of the interpreter in psychosocial support services
Yazar: TUĞÇE GAMZE GÖZELEL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM BALKUL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Siyasi, ekonomik, iç savaş ve çatışma, doğal afetler, kültürel ve dini sebepler; sağlık hizmetleri, eğitim ve iş fırsatlarına erişim arzusu gibi durumlar sonucu göç eylemi gerçekleşmektedir. Göç ettiği ülkenin dilini bilmeyen bireylerin toplum ve kamu kurumları ile iletişim kurması kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Bu nedenledir ki hukuk, sağlık, eğitim, güvenlik gibi alanlarda toplum çevirmenliği kendiliğinden ortaya çıkan zaruri bir 
faaliyettir. 
Toplum çevirmenlerine ihtiyaç duyulan bir diğer alan ise ruh sağlığı alanında yürütülen çeviri 
faaliyetleridir. Psikoterapi çevirmenleri, psikoterapiye başvuran bireylerin duygu, düşünce, deneyim ve ruhsal durumunu aktararak dil ve kültür uçurumunu kapatan köprü görevi görürler. Bu çevirmenler için çevirmenliğin getirdiği güçlüklerin yanı sıra ruh sağlığı alanında çalışmanın getirdiği psikolojik ve duygusal bir yük de mevcuttur. Tüm bu güçlüklere rağmen profesyonel bir çevirmen, gizlilik, duygu ve tepkilerin kontrolü, jargona uygun bir dilde aktarım sağlama gibi konularda dikkatli ve özenli olmak zorundadır.Bu çalışmada, çok dilli ve kültürlü ülkelerde yaygınlaşan ruh sağlığı alanındaki çeviri faaliyetlerine yönelik akademik çalışmaların ülkemizde nispeten eksikliği ve bu alandaki farkındalığa duyulan ihtiyaç temel alınmıştır. Araştırma, psikososyal destek hizmetlerinde çalışan çeviri hizmeti ile sınırlandırılmıştır. Örneklemi, Türkiye'de psikososyal destek hizmetlerinde çalışan çevirmenler oluşturmaktadır. Bu çalışmada; (1) psikoterapi çevirmenleri terapötik görüşmeden ne derece ve nasıl etkilendiği (2) seanstaki konulardan etkilenmemek veya daha az etkilenmek adına ne tür stratejiler izlendiği (3) psikoterapi çevirmenlerine psikolojik destek verilip verilmediği gibi sorulara yanıt aranarak toplum çevirmenliğinin uygulama alanlarından psikoterapi çevirmenliği ve bu alanda hizmet veren çevirmenlerin ruhsal durumunu araştırmak ve ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de psikososyal destek hizmeti veren sivil toplum kuruluşlarında görev yapan çevirmenlere elektronik posta yolu ile anket uygulaması yapılmış olup elde edilen veriler nicel ve nitel veri analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Bu veriler neticesinde çevirmen-danışman işbirliği, eğitim, psikolojik destek gibi hususların gerekliliği saptanmıştır Bu çalışma ile ruh sağlığı çevirmenliği alanında farkındalık yaratarak alana dikkat çekmek ve çevirmenlerin iyileştirilmiş şartlar altında çalışmasına yönelik çalışmaların önünü açmak hedeflenmiştir.

Abstract:
Migration occurs as a result of situations such as political, economic, civil war and conflict, natural disasters, cultural and religious reasons, and the desire to access health services, education and job opportunities. It is an inevitable need for immigrants to communicate with the society and public institutions they migrate to. For this reason, community interpretşng is an essential activity that arises spontaneously in fields such as law, health, education and security. Another field where community interpreters are needed is translation activities carried out in the field of mental health. Psychotherapy interpreters serve as a bridge that fills the language and culture gap by conveying the feelings, thoughts, experiences and state of mind of individuals seeking psychotherapy. Interpreters bear the psychological and emotional burden of working in the field of mental health, as well as the difficulties of translating. Despite all these difficulties, a professional translator must be careful in matters such as confidentiality, control of emotions and reactions, and translating in a language appropriate to the jargon of the mental health.The basis of this study is the relative lack of academic studies in our country on translation activities in the field of mental health, which are becoming widespread in multilingual and multicultural countries, and the need for awareness in this field. This study is limited to interpreting activities in psychosocial support services. The sample of this study consists of interpreters in organizations providing psychosocial support to refugees in Turkey. In this study; (1) to what extent and how psychotherapy interpreters are affected by the therapeutic interview (2) what kind of strategies are followed in order not to be affected or less affected by the issues in the session (3) whether psychological support is given to psychotherapy interpreters. By seeking answers to these questions, it is aimed to examine psychotherapy interpreting, which is one of the application areas of community interpreting, and to investigate and reveal the mental state of interpreters serving in this field. In this context, a survey was conducted via e-mail to translators in centers providing psychosocial support services in non governmental organizations in Turkey, and the obtained data was examined with quantitative and qualitative data analysis methods. As a result of these data, the necessity of issues such as interpreter-consultant cooperation, training and psychological support has been determined. The aim of this study is to raise awareness by drawing attention to the psychology of translators working in the field of mental health settings and to pave the way for academic studies that will enable translators to work under improved working conditions.