Meme kanseri metastazında eksozomal RNA'ların rolü
Role of exosomal RNA's in breast cancer metastasis
Yazar: BANU CANDAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GAMZE GÖKÖZ DOĞU
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kanser Biyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Meme kanseri, dünyada ve Türkiye'de kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüm nedeni olan kanserdir. Bu verilerin nedenleri; değişen yaşam koşullarıyla beraber obezite, geç yaşta doğumlar, kısa laktasyon süreleri, erken menarş, geç menapoz, uzun süreli hormon tedavileri, nüfusun giderek yaşlanması, gelişen sağlık sistemi ve preventif onkoloji alanında çalışmalar ile toplumsal sağlık okuryazarlığının artması nedeniyle tanı sayılarının artışı olarak sayılabilir. Hücrelerimiz tarafından salınan küçük hücre dışı veziküller (sEV);  hücreler arası iletişimde, tümör invazyonu ve metastaz geliştirmek için tümör mikroçevresini yeniden şekillendirmek suretiyle kanserleşme sürecine katkı sağlayabilirler. Yapılan çalışmalarda tümör hücrelerinden salınan eksozomlar tümör progresyonunu, metastazı ve anjiogenezi düzenlenme, yönlendirme potansiyeline sahip oldukları saptanmıştır. Yapılan tez çalışmamızda kan öreneği toplanan hastalarımızın kanından eksozomal RNA izolasyonu yapıldı. Total RNA örneklerinden literatür araştırması sonucu belirlediğimiz lncRNA'ların ifadelerindeki değişim eş-zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (Real-time PCR) ile valide edilmeden önce cDNA'ya çevrildi. Ayrıca MCF-10A hücre dizilerinde metastazlara değişime bağlı olarak salınan eksozomların hücre migrasyonuna olan etkisini gözlemlemek amacıyla yara kapanma (wound healing) ve proliferasyon deneyi gerçekleştirildi. ELISA yöntemi ile eksozomal CD63 bakıldı. Nonmetastatik meme kanseri ve farklı organ metastazları olan meme kanseri tanılı hasta gruplarımız arasındaki karşılaştırmalı analizler için GraphpadPrism 8.0.1 ve SPSS 22.0 programları kullanılarak One Way ANOVA, paired ve unpaired Student t-testleri uygulanarak gerçekleştirildi.  Seçilen lncRNA'lar için farklı organ metastazı olan hasta gruplarımızda nonmetastatik hasta grubuna göre değişen oranlarda artış olduğu görüldü. Kodlamayan RNA'lar (ncRNA'lar), meme kanseri tümör oluşumunun farklı aşamalarında, hücre ölümü, metabolizma, epitelyal - mezenkimal geçiş (EMT), metastaz ve ilaç direncini etkileyen önemli oyuncular olarak büyük potansiyel göstermektedir. LncRNA'lar, transkripsiyonel, translasyonel ve translasyon sonrası seviyelerde gen ekspresyonlarını ve fonksiyonlarını düzenleyerek farklı moleküler mekanizmalarda yer alır. Yapılan tez çalışmasında daha önce yapılan çalışmalara katkı sağlayacak olan metastaza sahip hastalarda ifadeleri artan lncRNA'ların biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağı, tropizme katkısının olup olmadığı, sağkalımı artırmaya yönelik yeni bilgiler verip veremeyeceği ve tedaviye katkı sağlayıp sağlamayacağı konularında sonuçlar elde etmeyi hedefledik.

Abstract:
Breast cancer is the most common cancer and the most common cause of death in women all over the world and also in Turkey. The reasons for this data ; along with changing living conditions, obesity, late births, short lactation periods, early menarche, late menopause, long-term hormone treatments, aging of the population, developing health system and studies in the field of preventive oncology can be counted as the increase in the number of diagnoses due to the increase in social health literacy. Small extracellular vesicles (sEV) released by our cells; In intercellular communication, they can contribute to the cancerization process by shaping the tumor microenvironment to develop tumor invasion and metastasis. Studies have shown that exosomes released from tumor cells have the potential to regulate and direct tumor progression, metastasis and angiogenesis. In our thesis study, exosomal RNA was isolated from the blood of our patients. The changes in the expression of lncRNAs, which we identified from the total RNA samples as a result of literature research, were converted into cDNA before being validated by real-time PCR. Additionally, a wound healing experiment was performed to observe the effect of exosomes released due to change in metastases on cell migration in MCF-10A cell lines. For comparative analyzes between our patient groups diagnosed with nonmetastatic breast cancer and breast cancer with different organ metastases, Onewayanova, paired and unpaired Student t-tests were applied using GraphpadPrism 8.0.1 and SPSS 22.0 programs. For the selected lncRNAs, it was observed that there was an increase in varying rates in our patient groups with different organ metastases compared to the non-metastatic patient group. Non-coding RNAs (ncRNAs) show great potential as important players at different stages of breast cancer tumorigenesis, affecting cell death, metabolism, epithelial-mesenchymal transition (EMT), metastasis and drug resistance. LncRNAs are involved in different molecular mechanisms by regulating gene expressions and functions at transcriptional, translational and post-translational levels. In our study, we aimed to obtain results on whether lncRNAs, whose expressions are increased in patients with metastases, can be used as biomarkers, whether they contribute to tropism, whether they can provide new information to increase survival, and whether they will contribute to treatment, which will contribute to previous studies.