İskemik beyin sapı infarkt lokalizasyonu ile etiyoloji arasındaki ilişki
Association between etiology and lesion site in ischemic brainstem infarcts
Yazar: GÖZDE BARAN
Danışman: PROF. DR. TALİP ASİL
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Beyin sapı iskemik inmelerinin anatomik lokalizasyonunun dağılımı, etiyoloji ile
anatomik tutulum ilişkisi, klinik prezentasyon ve prognoza etkisinin incelenmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2012 – Eylül 2014 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalına iskemik inme tanısı ile yatan 227 hastanın
verileri hastane kayıtlarından geriye dönük olarak taranarak elde edilmiştir. İnme etiyolojisinin saptanabilmesi için gerekli incelemeleri ve üç aylık kontrolleri yapılmış olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, gerekli laboratuar ve görüntüleme tetkikleri, kronik hastalık öyküleri, risk faktörleri, geliş nörolojik muayeneleri, geliş NIHSS, geliş MRS ve 3. ay MRS' leri kaydedildi. Beyin sapı enfarktları; mezensefalon, pons ve medulla oblangata olarak 3 ana gruba ayrıldı. Bu anatomik lokalizasyonlardan her biri de; anteromedial, anterolateral, lateral ve posterior olmak üzere 4 bölgeye ayrıldı. İnfarkt lokalizasyonu ile etiyoloji arasında ilişki incelendi.
Sonuç: Hastaların yaş ortalaması 63,34±12,170 idi. 227 hastanın 21(%9,2)'inde sadece
mezensefalonda, 136(%59,9)'sında sadece ponsta ve 65(%28,6)'inde sadece bulbusta infarkt
saptandı. Ayrıca 1(%0,4) hastada mezensefalon ve ponsta, 3(%1,3) hastada pons ve bulbusta,
1(%0,4) hastada ise mezensefalon, pons ve bulbusta eş zamanlı infarkt saptandı. Mezensefalon
ve ponsta anterior bölgelerin, bulbusta ise posterior ve lateral bölgelerin daha çok etkilendiği görüldü. Tüm bölgelerde en sık etiyolojik neden geniş arter aterotrombozları olarak saptandı. Özellikle pons infarktlarında bu etiyolojinin çok daha belirgin biçimde yüksek olduğu görüldü. Mezensefalon infarktlarında ve beyin sapı dışında da eş zamanlı infarktı olanlarda ise kardiyoembolik etiyoloji sıklığı daha yüksekti. Bulbusun özellikle lateral infarktlarında diğer etiyolojiler grubundaki diseksiyonlara bağlı iskemi sıklığının yüksek olduğu görüldü. Anteromedial, anterolateral ve lateral bölge infarktları benzer sıklıkta görülürken en az posterior bölge infarktı saptandı. Etiyolojide de posterior bölge infarktlarında diğer bölgelere göre geniş arter aterotrombozu sıklığı artmakta, kardiyoembolizm ise daha az sıklıkta görülmekteydi. Beyin sapı dışında da eş zamanlı infarktı olanlarda bulbus infarktlarının serebellum, mezensefalon infarktlarının PCA, pons infarktlarının ise anterior sirkülasyon ve multiple infarktlarla birlikteliği anlamlı olarak yüksek saptandı.

Abstract:
Objective: To assess the anatomical distribution of the ischemic strokes of the brainstem, the effect of anatomical distribution on clinical features and prognosis, and the association between etiology and anatomical involvement.
Materials and Methods: A retrospective search of the patient database of our institution was performed for a total of 227 patients who were admitted to the Department of Neurology, Medical Faculty of Bezmialem Vakıf Universty between January 2012 and September 2014. Patients with adequate diagnostic data and 3-month follow-up visit were included in the study. Demographic characteristics, laboratory and imaging studies, history of chronic disease, risk factors, neurological manifestations at the time of presentation, NIHSSS and MRS at the time of presentation and MRS at 3 months were recorded. Brainstem infarcts were categorized into three main groups based on the site involved: mesencephalon, pons, or medulla oblongata. Each of these anatomical sites were divided into the following four sub groups: anteromedial, anterolateral, lateral, and posterior. The association between the site of the infarction and etiology was examined.
Results: The mean age of the patients was 63.34 ± 12.170 years. Twenty-one (9.2%), 136 (59.9%) and 65 (28.6%) patients had an infarction only at mesencephalon, pons, and bulbus, respectively. On the other hand a single patient (0.4%) had an infarction both at mesencephalon and pons, 3 (1.3%) at pons and bulbus, and 1 (0.4%) at mesencephalon, pons, and bulbus. While anterior involvement was more common in mesencephalon and pons, posterior and lateral involvement occurred more frequently in bulbus. Larger arterial atherothrombosis was the predominant cause of the strokes in all anatomical sites, particularly in infarcts involving pons. Cardio-embolic events were more common in patients with mesencephalic infarcts and in subjects who had infarcts at other locations in addition to brainstem. Also, ischemia due to dissection was more common in infarctions involving bulbus, especially lateral bulbus. While the frequency of anteromedial, anterolateral and lateral infarcts was similar, posterior infarcts represented the least common category. In subjects with simultaneous infarcts at other sites in addition to brainstem, there was a significantly higher co-occurrence of bulbar infarcts with cerebellar infarcts, mesencephalic infarcts with PCA infarcts, and pons infarcts with anterior circulation and multiple infarcts.