Kurum bakımında kalmış yetişkinlerin deneyimleri ve eş seçimi stratejileri
Experiences of adults in institutional care and mate selection
Yazar: TUNA ÇAĞLAR TOPGÜL
Danışman: PROF. DR. SERDAR SAĞLAM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eş seçimi = Mate selection ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Kurum bakımı = Institional care ; Yaşam deneyimleri = Life experiences ; Yetişkinler = Adults ; Çocuk yetiştirme = Child rearing

Özet:
Çalışma, Türkiye'de 'Korunmaya Muhtaç Çocuk' olarak adlandırılan, çocukluk ya da ergenlik çağının tamamını veya bir kısmını, kurum bakımında geçirmiş olan yetişkinlerin kurum bakımı deneyimlerini ve kurumdan ayrıldıktan sonraki yaşantılarını ortaya çıkarma amacıyla planlanmıştır. Kurum bakımında yetişmiş ve 18 yaşını doldurmuş bireylerin, kurumdan ayrıldıktan sonraki yaşantılarındaki 'eş seçimi', 'evlenme', 'aile kurma' ve 'çocuk yetiştirme' davranışlarının kurum deneyimleriyle ilişkili olma durumları detaylı bir şekilde incelenmiştir.  Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada, kurumda kalan bireylerin kişisel bilgilerinin bakanlık tarafından korunuyor olması sebebiyle örneklemi oluşturacak bireylere sivil toplum kuruluşları, sosyal medya grupları ve bu gruplar aracılığıyla gerçekleştirilen organizasyonlar takip edilerek ulaşılmıştır. Çalışma grubunu oluşturacak kişiler belirlenirken daha sağlıklı verilere ulaşmak için en az 5 yıl kurum bakımında kalmış olması şartı aranmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'nin beş farklı ilinde (Konya, Eskişehir, Ankara, Adana ve Bursa) gerçekleşen organizasyonlardan yararlanılarak, 10 erkek ve 10 kadın olmak üzere toplamda 20 gönüllü katılımcıyla, yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir.  Gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda; kurum bakımı deneyimi olan bireylerin, kurum bakımı sonrasındaki yaşamlarında, etiketlenmelere maruz kaldıkları, dışlandıkları, bu sebeple toplumsal hayata uyum süreçlerinde problemler yaşadıkları, sosyal hayatlarını kendilerine denk gördükleri kişilerden kurdukları, eş seçiminde ve çocuk yetiştirme davranışlarında kurum bakımı deneyimlerinin etkisi olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The study was planned with the aim of revealing the institutional care experiences of adults who have spent all or part of their childhood or adolescence in institutional care, and their lives after leaving the institution, which are called 'Children in Need of Protection' in Turkey. The relationship between 'mate choice', 'marriage', 'family formation' and 'child-rearing' behaviors in the lives of individuals who were brought up in institutional care and completed the age of 18, after leaving the institution, were examined in detail. In this study, in which the qualitative research method was used, the individuals who will form the sample were reached by following the non-governmental organizations, social media groups and the organizations carried out through these groups, since the personal information of the individuals staying in the institution is protected by the ministry. While determining the people who will make up the study group, it was sought that they should have stayed in institutional care for at least 5 years in order to reach more reliable data. In this context, interviews were conducted with a total of 20 volunteer participants, 10 men and 10 women, through semi-structured interview forms, using the organizations held in five different provinces of Turkey (Konya, Eskisehir, Ankara, Adana and Bursa). As a result of the negotiations; It has been revealed that individuals with institutional care experience are exposed to stigmatization and exclusion in their lives after institutional care, therefore they experience problems in their adaptation to social life, they establish their social life from people they see as their equals, and institutional care experiences have an effect on their choice of spouse and child rearing behavior.