Endüstri yapılarının yeniden işlevlendirme sürecinde iç mekan analizi: Mudanya gar binası
Interior analysis in the re-functional process of industrial buildings: Mudanya train station building
Yazar: GİZEM BÜKE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BİLGE SAYIL ONARAN ; PROF. DR. CAN MEHMET HERSEK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon (İngilizce) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Bursa-Mudanya = Bursa-Mudanya ; Endüstri mirası = Industrial heritage ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning ; İç mekan tasarımı = Interior design ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
18. yüzyılda İngiltere'de doğan ve kısa süre sonrasında tüm dünyayı etkisi altına alan Endüstri Devrimi, teknolojik, ekonomik, sosyolojik ve siyasi yönlerden insanlık tarihini önemli ölçüde etkilemiştir. Endüstri Devrimiyle birlikte gelişim gösteren endüstri yapıları da bu dönemde kullanılan makinelerin boyut, biçim ve işlevlerine göre inşa edilmiştir. Endüstrinin gelişmesinde yakından ilişkili olan demiryolları da ulaşım ve taşımacılık alanlarında yenilikçi gelişimlerle teknolojinin hızla gelişmesine ve yayılmasına olanak sağlamıştır. Ancak zaman içerisinde endüstri alanlarının üretim biçiminin değişmesi, sanayi yapılarının yerleşim bölgelerinin dışına taşınması, artan rant değerleri, ulaşım sektöründe hızlı ve ucuz farklı taşıma sistemlerinin üretilmesiyle, hızla gelişen teknolojiye ayak uyduramayan bu yapılar kullanım dışı kalmışlardır.  Bu sebeplerden endüstri ve demiryolu mirası olarak nitelendirilen mirasın günümüzde korunması için yeniden işlevlendirilmesi söz konusu olmaktadır. Yukarıdaki gerekçeler doğrultusunda yeniden işlevlendirme uygulamalarının irdelenmesi amacıyla bu tez çalışması Osmanlı Dönemi'nde Bursa-Mudanya Demiryolu hattı içerisindeki Mudanya Gümrük ve Gar Binası olarak inşa edilen ve günümüzde Montania Otel olarak yeniden işlevlendirilen yapı grubu korunması gereken demiryolu mirası kapsamında ele alınmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak veriler; gözlem, görüşme ve doküman analizi ile toplanmış, elde edilen bilgiler ışığında yapıya ait mimari çizimler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda tarihi yapıların yeniden işlevlendirilme aşamaları ve sonrasında iç mekana yönelik müdahaleleri, çeşitli uluslararası koruma ölçütlerinin maddeleri referans alınarak özgün dokunun korunması adına kriterler belirlenerek değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın tarihi yapıların iç mekanlarının korunmasına yönelik bir metod önerisi olarak bundan sonraki yeniden işlevlendirme çalışmalarında yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Industrial Revolution, which was born in England in the 18th century and soon affected the whole world, has significantly affected the history of humanity in terms of technological, economic, sociological and political aspects. Industrial structures that developed with the Industrial Revolution were also built according to the size, shape and functions of the machines used in this period. Railways, which are closely related to the development of the industry, have also enabled the rapid development and spread of technology with innovative developments in the fields of transportation and transportation. However, over time, these structures, which could not keep up with the rapidly developing technology, have been out of use due to the change in the production style of industrial areas, the relocation of industrial structures outside the residential areas, the increasing rent values, the production of fast and cheap different transportation systems in the transportation sector. For these reasons, the heritage, which is described as industrial and railway heritage, is being re-functionalized to protect it today. In order to examine the re-functioning applications in line with the above reasons, this thesis study is considered within the scope of the railway heritage that needs to be preserved, the building group that was built as the Mudanya Customs and Station building within the Bursa-Mudanya Railway line in the Ottoman Period and is now re-functionalized as the Montania Hotel. Data by using qualitative research method in the research; Observation, interview and document analysis were collected and architectural drawings of the building were made in the light of the information obtained. As a result of these evaluations, the re-functioning stages of historical buildings and their subsequent interventions towards the interior were evaluated by determining criteria for the preservation of the original texture by taking the articles of various international protection criteria as reference. It is thought that this study will guide the future re-functioning studies as a method proposal for the preservation of the interior spaces of historical buildings.