Muhafazakâr kadınların gösterişçi tüketim pratikleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on conspicious consumption practices of conservative women
Yazar: GÜLNİHAL TOPAY
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM ; DOÇ. DR. İBRAHİM TAYLAN DÖRTYOL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Kadınlar = Women ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Toplumlar geliştikçe tüketim, fizyolojik bir kavramdan sosyolojik bir kavrama dönüşmekte ve sembolik bir hal almaktadır. Muhafazakâr bireylerin tüketim toplumunun normlarına uygun hareket ederek lüks ve gösterişçi tüketim eğilimlerinin bilhassa son yıllarda arttığı görülmektedir. Muhafazakârlığı, tüketim ve onun özelinde gösterişçi tüketim odağında ele alan bu çalışmada muhafazakâr kesimin baş aktörleri olan muhafazakâr kadınların bakış açısı oldukça kıymetlidir. Muhafazakâr kadınların tüketim pratiklerinde yaşanan değişimin anlaşılabilmesi adına Veblen'in (1899) Aylak Sınıfın Teorisi'nde ortaya koyduğu gösteriş amaçlı gerçekleştirilen lüks tüketim, bu çalışmanın yol göstericisi olmuştur. Çalışmada, muhafazakârlığın ve değişen toplumsal yapının muhafazakâr kadınların tüketim pratiklerinin ve onun özelinde lüks ve gösterişçi tüketim ile olan ilişkilerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda lüks tesettür tasarım moda evi müşterileri ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Ayrıca çalışmada Türkiye'de muhafazakârlık ve muhafazakâr yaşam biçimlerine dair genel bir bakış açısı sunulmaktadır. Elde edilen veriler yorumlayıcı fenomenolojik yaklaşım ile analiz edilmiştir.

Veriler ışığında; muhafazakârlığın karşıt olduğu modernleşmeye adapte olduğu, muhafazakârlığın bir gereği olarak görülen İslam inancına uygun tesettür anlayışının değiştiği, muhafazakâr kadınların giyim kuşam pratiklerinde sınırlarının genişlediği, lüks ve gösterişçi tüketim eğiliminde oldukları ve gündelik yaşam ve tüketim pratiklerinde göz önünde bulundurulan muhafazakâr çizgilerin buharlaşmaya başladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tüketim Kültürü, Gösterişçi Tüketim, Lüks Tüketim, Muhafazakâr Kadın, Fenomenoloji

Abstract:
As the societies have been developed, consumption has become a sociological term rather than a physiological and a symbolic term. It has been obvious that the luxury and conspicuous consumption trends of the conservatives have increased by acting according to the social norms of the society in the recent years. The perspectives of the conservative women who can be described as the main actors of consumption and conspicuous consumption are quite precious in this study. The main guiding principle of this study is Veblen's Theory of the Leisure Class, which theorizes conspicuous consumption, clarifies the changing practices of conservative women. In this study, it is aimed to determine the correlation between changing practices and conspicuous consumption of conservative women in the World of conservatism and changing social structure. In accordance with this purpose depth interviews have been made with the customers of a veiling fashion house. Purposive sampling has been used in this study. Also, a broad perspective on conservatism in Turkey and conservative life style has been presented. Data have been analyzed with interpretative phenomenological analysis.

Data have shown that conservatism has adapted itself to modernity, and Islamist veiling perception which is a necessity of being conservative has changed. Besides, the borders of conservative women in fashion have broadened. In addition, they tend to luxury and conspicuous consumption. When their daily life and practices are taken into consideration, it is concluded that their conservative traits have evaporated.

Key Words: Consumption Culture, Conspicuous Consumption, Luxury Consumption, Conservative Women, Phenomenology