Soğuk iklim kentlerinde iklim değişikliğine uyumlu kentsel ve mimari tasarım çözümleri: Erzurum Cumhuriyet Caddesi örneği
Urban and architectural design solutions adapted to climate change in cold climate cities: The case of Erzurum Cumhuriyet Street
Yazar: ÖZLEM NUR SAMANCI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN TOY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Amaç: Çalışmada soğuk iklim kentlerinin özelliklerini incelemek, iklim değişikliğinin kentler üzerindeki etkilerini araştırmak, kent iklimlerine etki eden kentsel özellikleri belirleyerek iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak ve uyum sağlamak için kentsel ve mimari tasarım yaklaşımları sunmak amaçlanmaktadır. Araştırmada bir soğuk iklim kenti olan Erzurum'da bulunan Cumhuriyet Caddesinde, iklim risklerini tespit etmek için analiz ve değerlendirmelerin ardından bölge özelinde yapılacak çözüm önerileri sunulmaktadır.
Yöntem: Araştırmanın yöntemi Erzurum Cumhuriyet Caddesinde belirlenen çalışma alanında yapılan mekânsal analizler ve sözlü görüşme formu yöntemiyle elde edilen uzman görüşleriyle çalışma alanındaki riskler özelinde alınabilecek çözüm önerilerini kapsamaktadır. Çalışmada iklim açısından en riskli bölgeyi tespit etmek için Grid Yöntemi kullanılmıştır. Belirlenen alanı kapsayan 22 grid için tespit edilen parametrelerle analizler yapılmıştır. Analizlerde Google Earth ve Autocad 2022 uygulamasından yararlanılmıştır. Çalışmada çözüm önerileriyle ilgili uzman görüşlerinin alınması amacıyla mekânsal analizlerde ortaya çıkan sonuçlara göre çalışma alanına özel sözlü görüşme formları uygulanmıştır. Sözlü görüşme formunda elde edilen veriler nitel araştırmada kullanılan içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışma alanında yapılan mekânsal analiz ve uzman görüşlerini alma çalışmalarının sonucunda Erzurum Cumhuriyet Caddesinde belirlenen gridler arasından 16 ve 17 numaralı gridin iklim riskleri açısından en yüksek riskli bölge olduğu tespit edilmiştir. Bu risklerin ortadan kaldırılması için uzman görüşlerinden ve literatürden elde edilen çözüm önerileri sunulmuştur. 
Sonuç: Cumhuriyet Caddesi özelinde kentsel özelliklerden kaynaklanan iklim risklerinin azaltılması için yerel ölçekte uygulamaya yönelik ve genel anlamda diğer soğuk iklim kentlerinde de uygulanabilecek önerilere yer verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Soğuk iklim kentleri, iklim değişikliği, kentsel tasarım, mimari tasarım, Erzurum, Cumhuriyet Caddesi, grid yöntemi

Abstract:
Purpose: The purpose of the study is to examine the characteristics of the cities in cold climate regions, to review the impacts of climate change on these cities, and to present urban and architectural design approaches to reduce and adapt to the effects of climate change by identifying urban characteristics affecting urban climates. Specific solution proposals are presented for Cumhuriyet Street after the spatial analyses and evaluations to identify climate risks in the area.
Method: The method of the study includes spatial analyses and interview form method carried out in the study area on Erzurum Cumhuriyet Street and specific solution proposals for the climate risks. In the study, the Grid Method was used to determine the risky areas in terms of climate risks. Analyzes were conducted with the parameters determined for 22 grids in the area. Google Earth and Autocad 2022 application were used in the spatial analyses. In order to obtain expert views, an oral interview form was applied considering the results obtained from the spatial analyses. The data obtained in the oral interview form was analyzed with the content analysis technique used in qualitative research.
Findings: As a result of the spatial analyzes and expert views, it was determined that grids 16 and 17 in Erzurum Cumhuriyet Street into were the riskiest zone in terms of climate risks. Results of the oral interview forms conducted according to the results, and literature were used to determine the solution proposals.
Results: Solution proposals to mitigate climate risks specific to Cumhuriyet Street were presented to be applicable in local scale and in other cold climate cities in general terms. 

Keywords: Cold climate cities, climate change, urban design, architectural design, Erzurum, Cumhuriyet Street, grid method