Gastrodiplomasi uygulamaları: Türk aşçılık federasyonlarının gastrodiplomatik rolü üzerine bir araştırma
Gastrodiplomacy practices: A research on the gastrodiplomatic role of turkish culinary federations
Yazar: MEHTAP KIRÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte insanlar arasındaki etkileşim artmış, değişen ve gelişen dünyada yeni kavramlar kullanılmaya başlanmıştır. 2000'li yıllardan itibaren kullanılmaya başlayan gastrodiplomasi kavramı farklı birçok şekilde tanımlanmıştır. Gastrodiplomasi mutfak ve kültürel diplomasiyi birleştiren ve bütünleştiren, ulusal bir marka oluşturmak adına parasal yatırımlarla desteklenen, ulusal hükümet tarafından yürütülen kamu diplomasi kampanyasıdır. Diplomasinin alt dallarından biri olan gastrodiplomasi kavramı bu çalışmada aşçılık federasyonları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki aşçılık federasyonlarının gastrodiplomatik rollerini, gastrodiplomasi farkındalıklarını, konuya ilişkin uygulamalarını ve yapılabilecek uygulamaları tespit etmektir. Çalışmanın amacına uygun olarak gastronominin diplomatik bir araç olarak etkinliği ve varlığı irdelenmiştir. Bu bağlamda gastronominin diplomasi için ne denli önemli bir araç olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu kapsamla yemek kültürünün tarihsel ve kültürel unsurları analiz edilerek uluslararası diplomatik yapı içerisinde yemek kültürünün kullanım alanları, yeri ve önemi incelenmiştir. Türkiye'nin gastronomi geçmişi ve kültürel değerleri kapsamında gastrodiplomasi unsurları ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Türkiye'nin gerçekleştirmiş olduğu kamu diplomasisi çalışmaları kapsamında uluslararası arenada farklı toplumlara yapılan tanıtımlar ve stratejiler ele alınmıştır. Gastrodiplomasiyle yurtdışında gerçekleştirilen tanıtımlar ve kültürel diplomasi bağlamında takip edilecek stratejiler oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden bireysel derinlemesine görüşme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış soru formu hazırlanmış ve çalışmaya katılmayı kabul eden 14 federasyon başkanına uygulanmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye'deki aşçılık federasyonlarının başkanları oluşturmaktadır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda temalar oluşturulmuş ve bulgular araştırmanın amacına uygun bir şekilde yorumlanmıştır. Araştırma sonucuna göre eğitim düzeyinin gastrodiplomasi çalışmalarında etkili olduğu ve devletin gastrodiplomasi çalışmalarında federasyonlarla iletişim ve işbirliği sorunu olduğu tespit edilmiştir. Gastrodiplomasi terimini bilenlerin sayısı az olmasına rağmen aslında bu tür etkinliklerin içinde yer aldıkları görülmektedir. Dünyada gastrodiplomasi aracı olarak kullanılan gastronomik ürün bilgisi zayıf kalırken Türkiye'ye ait ürünler daha fazla bilinmektedir. Federasyonların parçalı bir yapıda olması ve devlet tarafından desteklenmemeleri süreci olumsuz etkilemektedir. Türk mutfağının yurtdışındaki tanıtım faaliyetleri yetersiz bulunmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'nin gastrodiplomasi çalışmalarında yemek kültürünün anlatılması noktasında federasyonların önemli olduğu görülmektedir.

Abstract:
With globalization, interaction between people has increased and new concepts have begun to be used in the changing and developing world. The concept of gastrodiplomacy which has been used since the 2000s has been defined in many different ways. Gastrodiplomacy is a public diplomacy campaign carried out by the national government that combines and integrates culinary and cultural diplomacy supported by monetary investments to create a national brand. The concept of gastrodiplomacy one of the sub-branches of diplomacy is discussed in this study within the framework of culinary federations. The aim of this study is to determine the gastrodiplomatic roles of culinary federations in Turkey, their awareness of gastrodiplomacy, their practices on the subject and possible practices. In accordance with the purpose of the study the effectiveness and existence of gastronomy as a diplomatic tool were examined. In this context it has been tried to reveal how important a tool gastronomy is for diplomacy. In this context the historical and cultural elements of food culture were analyzed and the usage areas, place and importance of food culture in the international diplomatic structure were examined. An attempt has been made to reveal the elements of gastrodiplomacy within the scope of Turkey's gastronomy history and cultural values. Within the scope of public diplomacy studies carried out by Turkey, promotions and strategies made to different societies in the international arena were discussed. It has been tried to create strategies to be followed in the context of gastrodiplomacy promotions abroad and cultural diplomacy. In the study individual in-depth interview method one of the qualitative research methods was used. A semi-structured questionnaire was prepared as a data collection tool and applied to 14 federation presidents who agreed to participate in the study. The population of the study consists of the presidents of culinary federations in Turkey. Themes were created in line with the information obtained and the findings were interpreted in accordance with the purpose of the research. According to the results of the research it has been determined that the level of education is effective in gastrodiplomacy studies and that the state has a communication and cooperation problem with the federations in gastrodiplomacy studies. Although the number of people who know the term gastrodiplomacy is low, it seems that they are actually involved in such activities. While knowledge of gastronomic products used as a tool of gastrodiplomacy in the world remains weak, products from Turkey are more known. The fact that the federations have a fragmented structure and are not supported by the state affects the process negatively. Promotion activities of Turkish cuisine abroad are inadequate. In this context it is seen that federations are important in explaining the food culture in Turkey's gastrodiplomacy studies.