Kuramdan uygulamaya çevresel adalet ve Türkiye deneyimi
Environmental justice from theory to practice and Turkey
Yazar: FATMA GAYE ÜN
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZCAN BUCKLEY
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Çevre = Environment ; Çevre adaleti = Environmental justice ; Çevre hukuku = Environmental law

Özet:
İnsan-doğa paradigmasında, insanlığın doğaya karşı gösterdiği bilinçsiz tutum çeşitli çevre tahribatlarına neden olmuştur. Sanayileşmenin etkisiyle birlikte bu tahribatlar, ulusal ve uluslararası ölçekte tartışılan konular arasında yer bulmuştur. Çevrenin metalaşma sürecinde ırk, renk, din, dil, cinsiyet ve statü temelli oluşan ayrıcalıklara gelen ilk tepkiler Amerika Birleşik Devletleri'nde gelişim göstermiştir. Günümüzde dünyanın farklı bölgelerinde çevre sorunlarının orantısız dağılımından kaynaklı, adalet sorunlarıyla karşı karşıya kalan çeşitli dezavantajlı grupların olduğu bilinmektedir. Uluslararası alanda literatüre girmeyi başaran çevresel adalet kavramı zaman içerisinde ülkelerin uygulama girişimlerinde de belirli bir zemini oluşturabilmiştir. Bu çalışma betimsel ve keşfedici bir nitel araştırmadır. Türkiye'de çevresel adalete dair uygulama girişimlerini analiz etmeyi hedeflenmektedir. Kuramsallaşan çevresel adalet kavramının uluslararası hukukta hangi boyutlarıyla ele alındığı ve dünyada uygulama modellerinin uygulama şekilleri incelenmektedir. Türkiye'de ise çevresel adaletin hukuksal, kurumsal ve toplumsal boyut içinde nasıl algılandığı ve uygulamalara yansıyan yönleri tartışılmaktadır. Araştırma kapsamında Türkiye'de çevresel adalete yönelik hukuksal ve kurumsal yapılanmada önemli eksikliklerin olduğu gözlemlenmektedir. Bu durumun toplumda çeşitli adalet sorunlarına yol açtığı sonucu ortaya konulmaktadır.

Abstract:
In the human-nature paradigm, humanity's senseless attitude towards nature caused a variety of natural depredations. With the impacts of industrialization, these depredations became an argument nationwide and worldwide.In the process of commodification of the environment, first reactions against discrimination on race, color, religion, sex and status were raised in the USA. Prepared the formation of justice arguments for the environment on a global scale. In the present day, we know that there are a variety of disadvantaged groups facing justice problems caused by the disproportionate distribution of environmental problems all over the world. Environmental justice hypothesis, which entered into literature worldwide, had successfully created a base on countries' application attempts. This study is descriptive and exploratory research. It looks at environmental justice attempts in Turkey. It studies how the idea of environmental justice is seen in international law and the different models used around the world. In Turkey, the study talks about how environmental justice is understood in legal, institutional, and social ways and what is seen in practice. The research shows there is big gaps in the legal and institutional setup for environmental justice in Turkey. This situation cause various justice problems in society.