Kelkit Havzası organik tarım potansiyelinin belirlenmesi ve coğrafi bilgi sistemleri kullanarak haritalanması
Determination organic agriculture potantial of Kelkit Basin and mapping by using geographic information systems
Yazar: HAKAN KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. KENAN YILDIZ ; DOÇ. DR. HAKAN METE DOĞAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyamızı etkileyen başta küresel ısınma sorunu olmak üzere, insan sağlığındaki beslenme kaynaklı bozulmalar, yoğun tarım ve tarımsal girdilerin kullanımı sonucunda ekolojinin zarar görmesidir. Sorunlara çözüm bulmak amacıyla bilim insanları tarafından son yıllarda ortaya konulan en önemli çözüm önerilerinden birisi organik tarımdır. Çalışmamız Kelkit Havzası olarak adlandırılan, Gümüşhane, Giresun, Erzincan ve Sivas il sınırları içerisinde bulunan Kelkit ırmağının oluşturduğu vadi üzerinde 17 ilçe merkezi ve bu ilçelere bağlı yerleşim yerlerini kapsamaktadır. Havzanın dünya haritası üzerindeki konumu, 40.9968 Kuzey, 30.8491 Doğu, 36.0482 Batı ve 39.6943 Güney koordinatlarıdır. Çalışma kapsamında arazi surveyleri yapılmış ve 1230 noktasal değer hesaplanmıştır. Noktasal değerlerin hesaplanmasında, Arazi Kullanım Kabiliyeti, arazi kirlilik durumları, erozyon risk gurupları ve toprak gurupları kriteleri kullanılmıştır. Organik tarıma uygunluk konusunda kirlilik değeri hesaplanırken, organik tarım uygulama yönetmeliği doğrultusunda; yoğun tarım aktivitesi, yol etkisi, yerleşim yeri etkisi, su kaynakları, toprak kirliliği ve sanayi-maden alanları etkisi hesaplanmıştır. Hesaplanan bu değerler kullanılarak, ArcGIS (9.3.) programında IDW (Inverse Distance Weighted - Ters Mesafe Ağırlıklı Enterpolasyon) analizi yöntemiyle haritalar oluşturulmuştur. Haritalar, Kelkit Havzası Organik Tarıma Uygun Alanlar Haritası, Organik Bağcılık İçin Uygun Alanlar Haritası, Organik Meyvecilik (Ceviz, Kiraz, Elma, Kayısı) İçin Uygun alanlar Haritası, Organik Tıbbi Aromatik Bitkiler İçin Uygun Alanlar Haritası şeklinde sınıflandırılmıştır. Bölgenin organik tarım potansiyeli oluşturulan haritalar doğrultusunda ortaya konulmuştur.

Abstract:
Global warming, nutrition-related deterioration in human health, intensive agriculture and ecological damage resulting from the use of agricultural inputs are mainly the problems affecting our world. One of the most important proposals put forward in recent years by scientists to find solutions to problems is organic farming. This study was carried out in Kelkit Basin, located in the province of Gumushane, Giresun, Sivas and Erzincan boundaries, formed by 17 town center on the Kelkit river valley and covers the settlements connected to these towns. The basin located at 40.9968 North, 30.8491 East, 36.0482 South and 39.6943 West coordinates. In the study, land surveys were conducted and the 1230-point value is calculated. On the calculation of point value, Land Use Capability, land pollution situation, erosion risk groups and soil groups are used as criteria. In line with regulation of organic farming practices, in calculating the amount of pollution in compliance with organic farming,  intense agricultural activity, the impact of roads, settlements influence, water resources, the effects of soil pollution and industrial-mining areas were taken into account. By using these calculated values, maps were created in the program ArcGIS (9.3) by analysis of IDW (Inverse Distance Weighted). In the result of the study, Kelkit Basin organic agriculture fair area map, appropriate area maps for organic viticulture, organic fruit (walnut, cherry, apple, apricot), suitable area Map for organic medicinal and Aromatic Plants were created. According to the generated maps, organic agricultural potential of the region were put forward.