Fransız basınında yeni Türkiye'nin modernleşmesi (1922-1938)
The new Turkey's modernization in French press (1922-1938)
Yazar: FATİH SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. NURİ KARAKAŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Atatürk inkılapları = Atatürk reforms ; Basın = Press ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Fransız basını = French press ; Modernleşme = Modernization ; Türk inkılap tarihi = Turkish revolution history ; Türk inkılapları = Turkish revolutions ; Türk-Fransız ilişkileri = Turkish-French relations ; Türkiye = Turkey

Özet:
18. yüzyıl itibariyle Batı'nın üstünlüğü gerçeğini kavramaya başlayan Osmanlı Devleti, dışta Batı ordularına karşı mukavemet etmek, içte de bozulan devletin otoritesini yeniden tesis etmek amacıyla 19. yüzyıl başlarından itibaren kapsamlı bir Batılılaşma süreci içerisine girmiştir. Ordu öncelikli olarak başlayan bu süreç, zamanla devletin diğer kurumlarında da sirayet etmiştir. Yüzyıl sonuna gelindiğinde bazı önemli aşamalar katedilmiş olsa da; askerî yenilgiler, toprak kayıpları ve ekonomik iflâsın önüne geçilememiştir. Balkan ve Trablusgarp mağlubiyetleri devletin sonunun gelmeye başladığını açık bir şekilde göstermiş; Birinci Dünya Savaşı da kaçınılmaz sonu getirmiştir. Savaşın sonunda İtilaf Devletleri, yapmış oldukları planlar doğrultusunda Osmanlı Devleti'ni işgal etmeye başlamışlardır. Bu işgallere karşı Anadolu'nun merkezinde başlayan ve Mustafa Kemal Paşa önderliğinde zafere ulaşan Milli Mücadele, mücadelenin merkezi olan Ankara'da yeni bir Türk devletinin kurulması ile sonuçlanmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk liderliğindeki Yeni Türkiye, Osmanlı Devleti'nden gelen tecrübe birikimiyle çok daha cüretkâr ve keskin bir Batılılaşma sürecine girmiştir. Bu kapsamda saltanat ve hilâfet gibi köklü kurumlar kaldırılmış ve devlet hemen her alanda laik ve milli bir hale getirilmiştir. Avrupa'nın önde gelen basın kuruluşlarına ev sahipliği yapan Fransız basını, Anadolu'da yeni bir devletin doğmakta olduğunu görece erken bir tarihte görmüş ve bu devlete "Yeni Türkiye" demiştir. Yeni Türkiye'nin modernleşmek ve Batılılaşmak isteyen bir ülke olduğunu her fırsatta dile getiren Fransız basını, Atatürk döneminde yapılan inkılâpları yakından takip etmiş ve gerek Atatürk, gerekse Türkiye hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunmuştur.

Bu itibarla Fransız basınının Türkiye'ye yönelik değerlendirmelerinin dönemin Avrupa'sının Türkiye'ye ve Atatürk'e olan bakışını tespit etmek bakımından önem arz ettiği söylenebilir. Bu çalışma, Fransız basınının 1922-1938 yılları arasında Türkiye hakkındaki değerlendirmelerini dönemin Fransız gazete ve dergilerinde yer alan ve tarafımızca Türkçeye çevrilen haber, röportaj, makale, köşe yazısı, mektup ve hâtırat ekseninde kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.

Anahtar Sözcükler: Yeni Türkiye, Fransız basını, Atatürk dönemi, Türk modernleşmesi.

Abstract:
The Ottoman Empire, which started to percieve the fact of the superiority of the West as of the 18th century, entered into a comprehensive Westernization process from the beginning of the 19th century in order to resist the Western armies and to restore the deteriorated authority of the state. This process, which started with the priority of the army, also took place in other institutions of the state over time. Although some important steps were covered by the end of the century; military defeats, territorial losses and economic bankruptcy could not been prevented. The defeats of Balkan and Italo-Turkish Wars demonstrated explicitly that the end of the state is imminent and The First World War brought about the inevitable end. At the end of the war, the Entente States started to occupy the Ottoman Empire in line with their plans they have made. The National Struggle, which started in the center of Anatolia against these occupations and reached the victory under the leadership of Mustafa Kemal Paşa, resulted in the establishment of a new Turkish state in Ankara, the center of the struggle.

Under the leadership of Mustafa Kemal Atatürk, The New Turkey had entered into a process of Westernization much more daring and sharp, by virtue of the accumulated experience that had come from the Ottoman Empire. Within this framework, well-established institutions such as sultanate and caliphate was abolished and the state was made secular and national in almost every field. The French press, which was home Europe's leading media organizations, realized relatively at an early date that a new state was to emerge in Anatolia, and called it "New Turkey". The French Press which uttered at every oppurtunity that New Turkey desired to become Westernized and modern, observed closely the revolutions which was realized in the period of Atatürk and made comprehensive assessments both Atatürk and Turkey.

In this regard, it can be said that the assessments of which the French press made about Turkey are also important with regards to determine the European perspective of is period about Turkey and Atatürk.  In this study, the general assessments of the French press about Turkey in the period of 1922-1938 have been handled in a comprehensive manner by using news, interviews, articles, columns, letters and memoirs published in the French newspapers and magazines which have beem translated from French to Turkish by us.

Keywords: New Turkey, French press, Period of Atatürk, Turkish modernization