Ege pamuğundan ve Ege pamuğuna çeşitli oranlarda katılan Güneydoğu Anadolu pamuğundan yapılan ipliklerin kalite yönünden karşılaştırılması
Comparison of quality characteristics of yarns spinned from Aegean cotton fibers and their mixtures with Southeast Anatolian cotton fibers
Yazar: BANU ÖZGEN
Danışman: PROF.DR. NİLÜFER ERDEM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Ege bölgesi = Aegean region ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Lif özellikleri = Fiber properties ; Pamuk = Cotton ; İplik kalitesi = Yarn quality ; İplik özellikleri = Yarn properties

Özet:
Özellikle 1950 ve 60'h yıllarda önemli bir aşama kaydeden Türk Tekstil Endüstrisi, Türkiye'yi Dünya pazarında güçlü bir pamuklu tekstil ülkesi konumuna getirmiştir. GAP'ın devreye girmesiyle, Türkiye'nin dünyada pamuk üreten ülkeler arasındaki yeri 6. sıraya kadar yükselmiştir. Bununla birlikte, pamuk lif kalite özellikleri bölgelere göre gerek pamuk tohum çeşidi gerekse iklim şartlan nedeniyle farklılık göstermektedir. Bu nedenle farklı bölgelerde üretilen pamukların karıştırılarak iplik haline dönüştürülmesi prosesinin kontrol altında ve optimum iplik kalite özelliklerini sağlayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde lif özeliklerindeki varyasyonlar, iplik özelliklerinde de varyasyonlara yol açacaktır. Ülkemizde çoğunlukla Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yetiştirilen kütlü pamukların bir kısmı fiyat farkından dolayı Ege Bölgesi'ne taşınıp buradaki Ege Bölgesi pamuklarıyla karıştırılarak bir arada işlenmekte ve bu da tekstilciler açısından sorunlara neden olmaktadır. Çalışmamızda Türkiye'nin farklı bölgelerine ait pamuklarından olan Ege ve GAP pamuklarının lif özellikleri arasındaki farklılıklar ile bu pamukların karıştırılarak iplik haline getirilmesi sonucu, iplik kalitesinde meydana gelen değişimler saptanarak pamuk üreticisinin ve tekstilcilerin bu konuda aydınlatılması amaçlanmıştır. Araştırmada; Ege ve GAP Bölgesi'nden pamuk numuneleri temin edilmiş ve bu pamuklar, farklı oranlarda (%100 Ege, %100 GAP, %50 Ege-%50 GAP, %75 Ege- %25 GAP, %85 Ege-%15 GAP) karıştırılarak Ne 30 ve Ne 20 olmak üzere iki farklı numarada iplik üretilmiştir. İlk olarak pamuk numunelerinin lif kalite özellikleri saptanmıştır. Daha sonra bu pamuklardan üretilen ipliklerin kalite özelliklerini saptamak için, yapısal özellikler (iplik numarası, iplik bükümü), düzgünsüzlüğü belirleyen özellikler (%CV değeri, ince yer, kalın yer ve neps sayısı, tüylülük) belirlenerek, mukavemet ve uzama yüzdesi gibi fiziksel ve mekanik özellikleri saptanmıştır. Araştırma sonuçlan istatistiksel olarak değerlendirilerek, Ege pamuğuna karıştırılan GAP pamuğunun, Ege pamuğundan elde edilen ipliklerin kalite parametreleri üzerine etkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
Turkish Textile Industry, which has developed quickly, especially, during 1950' s and 1960's, makes Turkey one of the powerful textile countries in the world market. With effect of GAP, Turkey became the sixth country over the cotton producing countries in the world. Moreover, cotton fiber properties show differences according to region by means of different kinds of cotton seeds and different climate conditions. So, blending and yarn spinning processes of cotton fibers of different regions should be done under control and should be regulated in order to ensure the optimum yarn quality properties. Otherwise variations in fiber properties will also cause variations in yarn properties. In our country, some of Güneydoğu Anadolu cotton fibers are transported to Ege Region and are blended with cotton fiber of Ege Region. This situation causes some problems for textile manufacturers. In our study, the differences between Ege cotton fiber and GAP cotton fiber properties and the changes in yarn quality with the effect of blending of these two kinds of cotton fibers are determined. Thus, we aimed at contributing to producers and textile manufacturers. In this research, cotton fibers were collected from Ege and GAP Regions and these fibers were blended in different proportions (%100 Ege, %100 GAP, %50 Ege- %50 GAP, %75 Ege-%25 GAP, %85 Ege-%15 GAP). Yarns were produced in two different count (Ne 30 and Ne 20). Firstly, cotton fiber quality properties were determined. After that, in order to determine quality characteristics of produced yarns; structural properties (yarn count, yarn twist), unevenness properties (%CV values, thin and thick places, neps, hairiness) were measured and physical and mechanical properties such as tenacity and elongation were obtained. The results were statistically evaluated and the effects of GAP cotton fibers, which were blended with Ege cotton fibers, to quality characteristics of yarns which were produced from Ege cotton fibers were determined.