Beytü'l-Hikme'nin kelâm ilminin gelişimine etkisi
The impact of Bayt al-Hikmah on the development of the Islamic theology
Yazar: YUSUF ALPARSLAN AVCI
Danışman: PROF. DR. SABRİ YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Beytü`l Hikme = Beytü`l Hikme ; Kelam = Islamic theology ; Çeviri = Translation ; İslamiyet = Islam

Özet:
Beytü'l-Hikme, İslam düşünce tarihine damgasını vuran bir kurumdur. Bu kurum İslam felsefesi ve kelam ilmi başta olmak üzere birçok ilim dalının gelişimine etki etmiştir. 
Beytü'l-Hikme'nin kelam ilmine etkisi, bu kurumda yapılan çeviri faaliyetleri, te'lif ça-lışmaları ve ilmî münazaralar yoluyla meydana gelmiştir. Etkinin en büyük kısmını tercüme faaliyetleri oluşturmaktadır. Beytü'l-Hikme'de gerçekleştirilen mantık ilmine dair tercümeler, diğer din mensuplarının fikrî saldırılarına karşı söylem oluşturma yönünde ciddi katkıda bu-lunmuştur. Felsefeye dair yapılan çeviriler ise kelam ilminin ele aldığı konuların artmasını sağ-lamış, özellikle de dakîku'l-kelama dair konuların daha sistemli ve detaylı ele alınmasına kat-kıda bulunmuştur. Te'lif çalışmaları da aynı sonucu doğurmuştur. Kelam bilginleri burada ya-pılan tercümeler sayesinde kozmolojik konulara dair daha sistemli görüşler öne sürme imkânı elde etmişlerdir. Onlar, söz konusu hususlarda Yunan filozoflarına karşı reddiyeler içeren eser-ler yazdıkları gibi birbirlerinin görüşlerine karşı da eserler telif etmişlerdir. Ayrıca Beytü'l-Hikme'de Yunan düşüncesine dair eserlerin ve Kitab-ı Mukaddes'in tercüme edilmesi de önemlidir. Bunlar sayesinde diğer din mensuplarına sistemli ve tutarlı reddiyelerin yazılması sağlanmıştır. Beytü'l-Hikme'de yapılan tercümelerin yanında kelam ilmine dair konuların mü-nazaralar yoluyla ele alınması da kelam ilminin gelişim sürecine katkıda bulunmuştur.
Litetatür taraması, karşılaştırma ve söylem analizi yönteminin kullanılacağı bu çalışma-nın amacı Beytü'l-Hikme'nin kelam ilimin gelişimine etkisini ortaya koymaktır.

Abstract:
Bayt al-Hikmah is an institution that left its mark on the history of Islamic thought. This institution has influenced the development of many branches of science, especially Isla-mic philosophy and Islamic theology (al-kalâm). 
The impact of Bayt al-Hikmah on the Islamic Theology has occurred through the trans-lation activities, copyright studies and scientific debates carried out in this institution. Transla-tion activities constitute the largest part of the impact. The translations on the science of logic here have made a serious contribution to creat a discourse against the intellectual attacks of the members of other religions. Also, the translations made on the philosophical sciences inc-reased the topics covered by Islamic thelogy, especially contributed to the more systematic and detailed handling of the the topics related to physics and cosmology, namely daqīq al-kalām. In addition to these, the copyright studies also produced the same result. The scholars of Islamic theology had the opportunity to put forward more systematic views on cosmologi-cal issues thanks to the translations made in Bayt al-Hikmah. They have written many works that contained refutations against Greek philosophers on these issues, as well as copyrighted works against each other's views. It is also important to translate the works of Greek thought and the Bible in Bayt al-Hikmah. Thr systematic and consistent refusals were written to mem-bers of other religions thanks to the academic studies. Besides the translations made in Bayt al-Hikmah, the dealing of the issues with Islamic theology through debates also contributed to the development process of this science. 
The aim of this study, in which the literature review, comparison and discourse analysis method will be used, is to reveal the effect of Bayt al-Hikmah on the development of Islamic theology.