Larıngotrakeal stenoz nedenıyle rezeksıyon yapılan hastalarda yaşam kalıtesının araştırılması
A research on quality of life in patients who underwent resection for laryngotracheal stenosis
Yazar: GOOMARAL BAYARSAIKHAN
Danışman: PROF. DR. ALPAY SARPER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kliniğimize LTS ve TS nedeniyle başvuran hastalaların rezeksiyon öncesi ve sonrası kliniklerinin karşılaştırılması, operasyondan sonra gelişen komplikasyonların araştırılması, uzun dönemde nefes darlığı, ses kısıklığı, yutma sorunları açısından yaşam kalitelerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2016 -Mayıs 2023 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı'na LTS ve TS tanısıyla başvuran, cerrahi rezeksiyon veya RB ile dilatasyon yöntemleriyle tedavi edilen hastalar hastane otomasyon sisteminden retrospektif olarak tarandı. Klinik izlemlerine, radyolojik görüntülerine ulaşılan ve kayıtlı telefonlarından ulaşılarak anket yapılabilen hastalar çalışmaya dahil edildi. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 54 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 43,72±17,71 yıl olup, hastaların %40,7'ü (n=22) kadın, %59,3'si (n=32) erkekti. Hastaların %94'inde (n=51) uzamış entübasyona bağlı stenoz geliştiği saptandı. Stenotik segment uzunluğu ortalama 18,65±10,33 mm, ortalama entübasyon süresi ortalama 16,01±8,75 gün olarak saptandı. Hastaların %26'sında (n=14) LTR, %44'ünde (n=24) TR, %30'unda (n=16) RB ile dilatasyon yapıldı. Postoperatif dönemde komplikasyon gelişme oranı LTR yapılan hastalarda %50 (n=7), TR yapılan hastalarda %8,3 (n=2) olarak saptandı (p: 0,004). Postoperatif dönemde restenoz gelişme oranı LTR yapılan hastalarda %42,9 (n=6), TR yapılan hastalarda %4,2 (n=1) olarak saptandı (p: 0,003). Postoperatif dönemde VAS skor ortalaması LTR yapılan hastalarda 2,64±2,98, TR yapılan hastalarda 0,96±1,83, RB yapılan hastalarda 3,63±2,80 olarak saptandı (p: 0,005). SİYKÖ'ün fiziksel fonksiyonel alt boyut ortalama puanı LTR yapılan hastalarda 74,4±24,18 saptanarak TR ve RB yapılan hastalara göre daha düşük sesle ilgili yaşam kalitesine sahip olduğu saptandı (p:0,005). SİYKÖ'ün fiziksel fonksiyonel alt boyut ortalama puanı trakeostomize hastalarda (84,65±18,48) saptanarak trakeostomize olmayan hastalara göre daha düşük sesle ilgili yaşam kalitesine sahip olduğu saptandı (p: 0,009). Yaşam Kalitesi SF-36 kısa formun 8 alt ölçeklerin fiziksel fonksiyon, ruhsal sağlık, genel sağlık alt boyutlarında LTR, TR yapılan hastaların ortama skorları RB yapılan hastalara göre daha iyi olarak sonuçlandı. 
Sonuç: Özellikle laringeal bölgenin kompleks bir yapıya sahip olması nedeniyle hastalarda cerrahi rezeksiyon sonrası ses kısıklığı, yutma problemlerin gelişmesine ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilemesine neden olmaktadır. Çalışmamızdaki LTR yapılan hastaların uzun dönemdeki hem sesle ilgli yaşam kalitesi hem genel yaşam kalitesi açısından TR yapılan hastalara göre daha düşük olduğu saptandı. Cerrahi tedavi genellikle başarılı bir sonuca varmasına rağmen LTS gelişen hastaların ses ve yutmayla ilgili sorunların daha fazla gelişmesi nedeniyle hastaların hem preoperatif hem postoperatif dönemde daha dikkatli yakın takip edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. LTR, TR yapılan hastaların yaşam kalitesini ayrıntılı şekilde değerlendiren az sayıda bildiriler mevcut olup çalışmamızla literatüre katkı sağlamayı amaçladık.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the pre- and post-resection clinical features of patients admitted to our clinic with LTS and TS, to investigate the postoperative complications, and to investigate their quality of life in terms of dyspnea, hoarseness and swallowing problems in the long term. 
Materials and methods: Between January 2016 and May 2023, patients admitted to the Department of Thoracic Surgery of Akdeniz University Hospital with the diagnosis of LTS and TS and treated with surgical resection or dilatation with RB were retrospectively searched from the hospital automation system. Patients whose clinical follow-ups and radiologic images could be accessed and who could be reached and questioned from their registered phones were included in the study. 
Results: A total of 54 patients were included in the study. The mean age of the patients was 43,72±17,71 years, 40,7% (n=22) were female and 59,3% (n=32) were male. Stenosis due to prolonged intubation developed in 94% (n=51) of the patients. The mean stenotic segment length was 18.65±10.33 mm and the mean intubation time was 16.01±8.75 days. LTR was performed in 26% (n=14), TR in 44% (n=24) and RB in 30% (n=16) of the patients. The rate of postoperative complications was 50% (n=7) in patients who underwent LTR and 8.3% (n=2) in patients who underwent TR (p: 0.004). The postoperative restenosis rate was 42.9% (n=6) in patients undergoing LTR and 4.2% (n=1) in patients undergoing TR (p: 0.003). The mean postoperative VAS score was 2.64±2.98 in patients undergoing LTR, 0.96±1.83 in patients undergoing TR, and 3.63±2.80 in patients undergoing RB (p: 0.005). The mean score of the physical functional subscale of the VRQoL was found to be lower in tracheostomized patients (84.65±18.48) compared to non-tracheostomized patients (p: 0.009). In the physical function, mental health, general health subscales of the 8 subscales of the Quality of Life SF-36 short form, the mean scores of the patients who underwent LTR and TR were better than the patients who underwent RB. 
Conclusion: Especially because the laryngeal region has a complex structure, hoarseness and swallowing problems may develop after surgical resection and have a negative impact on quality of life. In our study, patients who underwent LTR had lower long-term quality of life in terms of both voice-related quality of life and general quality of life compared to patients who underwent TR. Although surgical treatment is usually successful, we think that patients who develop LTS should be followed up more closely both preoperatively and postoperatively due to the development of more problems related to voice and swallowing. There are few reports evaluating the quality of life of patients who underwent LTR and TR in detail and we aimed to contribute to the literature with our study.