Koyunlarda tırnak konformasyon özellikleri ve topallık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Determination of the relationship between hoof conformation characteristics and lameness in sheep
Yazar: FIRAT BÜLBÜLLER
Danışman: DOÇ. DR. FERDA KARAKUŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Norduz koyunlarında bazı morfometrik ölçümler aracılığıyla tırnak konformasyon özelliklerini ve lokomosyon (hareketlilik) testi ile topallık durumunu belirlemek ve topallık skoru ile konformasyon özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amaçlanmıştır. Ayrıca kızılötesi kamera ile dermal yangı olup olmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın hayvan materyalini, erken laktasyon döneminde bulunan 42 baş Norduz koyunu oluşturmuştur. Tırnak konformasyon özelliklerinin belirlenmesi amacıyla her hayvanın sağ ve sol, ön ve arka ayaklarındaki iç ve dış tırnakların morfometrik özellikleri ölçüm yoluyla belirlenmiştir. Lokomosyon (hareketlilik) testi için 4 puanlı bir ölçek kullanılmıştır.
Sağ ve sol, ön ve arka, iç ve dış tırnak morfometrik ölçümleri bakımından geniş bir varyasyon tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, tırnak şekillerinin dönemsel farklılıklar gösterdiğini, bazı tırnak tiplerinin topallama riskine yatkınlıkla ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Mart, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleştirilen lokomosyon testine göre, topallık gözlenmeyen hayvan sayısı sırasıyla 7, 6, 6; hafif topallık gözlenen hayvan sayısı sırasıyla 23, 24, 20; orta derecede topal olduğu belirlenen hayvan sayısı ise sırasıyla 12, 12, 16 olmuştur. Ayrıca korelasyon analizlerine göre, tırnak konformasyon özelliklerinin bazı parametreleri ile topallık skorları arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak koyunlarda uygun tırnak uzunluğu, açısı ve genişliği değerlerinin korunması, topallık riskini azaltarak hayvan refahını ve verimliliğini artırabilir, bu da işletme maliyetlerini düşürebilir ve sürdürülebilir üretim sağlayabilir. Koyunlarda tırnak konformasyon özellikleri üzerinde farklı çevresel ve genetik faktörlerin etkisinin açıklığa kavuşturulması için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the hoof conformation characteristics in Norduz sheep through some morphometric measurements and lameness status through locomotion test and to reveal the relationships between lameness score and conformation characteristics. In addition, the presence of dermal inflammation was determined with an infrared camera. The animal material of the study consisted of 42 Norduz sheep in early lactation period. To determine the hoof conformation characteristics, the morphometric features of the inner and outer claws on the right and left, front and hind feet of each animal were determined by measurement. A 4-point scale was used for the locomotion test.
A wide variation was detected in terms of right and left, front and back, inner and outer claws morphometric measurements. Research findings revealed that claw shapes show seasonal differences and that some claw types are associated with a tendency to the risk of limping. According to the locomotion test performed in March, April and May, the number of animals without lameness was 7, 6, 6, respectively; the number of animals with mild lameness was 23, 24, 20, respectively; and the number of animals determined to be moderately lame was 12, 12, 16, respectively. In addition, according to correlation analyses, it was determined that there were significant relationships between some parameters of hoof conformation characteristics and lameness scores.
In conclusion, maintaining appropriate claw length, angle and width values in sheep can improve animal welfare and productivity by reducing the risk of lameness, which in turn can reduce operating costs and ensure sustainable production. Further research is needed to clarify the effects of different environmental and genetic factors on hoof conformation characteristics in sheep.