Geriatrik olgularda serum ürik asit düzeyi ile kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin araştırılması
Analysing connection between serum uric acid and congnitive functions in geriatric cases
Yazar: BÜŞRA TÜVEN
Danışman: PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genetik = Genetics ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Biliş = Cognition ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged ; Ürik asit = Uric acid

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünya nüfusunun yaşlanmasıyla birlikte, geriatrik olgular arasında çok daha sık görülen kognitif bozukluk veya demans için risk faktörlerini belirlemek, olası risk faktörleri için erken önlemler almak veya bilişsel bozuklukların ilerlemesini yavaşlatmak bilim dünyasının önemli hedeflerinden biri olmuştur.  Ürik asitin kognitif fonksiyonlara olan olası yaralı-zararlı etkilerinin nasıl olduğunu aydınlatmak demansa yönelik etkili tedavilerin geliştirilmesine ipuçları sağlayabilir. Bu çalışmamızın amacı, geriatrik olgularda, serum ürik asit düzeyi ile kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi saptayabilmektir.
Gereç ve Yöntem: DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Geriatri Bilim Dalı'na Ocak 2014-Şubat 2016 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme-dışlanma kriterlerine uygun 1621 hasta dosyası tarandı.Sonuçta dosyasında eksik olmayan 1374 hastanın dataları çalışmaya alınmaya uygun bulundu.İstatistik analiz 1374 hasta dosyası üzerinden yapıldı.
Ayrıca hastaların sosyodemografik özellikleri, kronik hastalık özgeçmişleri (HT, DM, KAH, SVO, KKY, hiperlipidemi, periferik vasküler hastalık, depresyon, demans), kullandığı ilaçlar ve ilaç sayısı ile laboratuar bulguları kaydedildi. Ayrıca, Charlson komorbidite indeksi kullanılarak hastaların komorbidite durumları değerlendirildi.
Nörokognitif değerlendirme için; Montreal Kognitif Değerlendirme Ölçeği (MOCA) (9 yıl ve üstü eğitim almış bireylere) [1], Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) (5-8 yıl eğitim almış bireylere) [2] ve Kognitif Durum Testi (COST) (4 yıl ve altı eğitim almış bireylere) [3], duygu durum değerlendirmesi için; Yesavage Geriatrik Depresyon Ölçeği (YGDS) [4], günlük yaşam aktiviteleri değerlendirmesi için; Lawton-Brody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktivite Skalası (IADL) [5] ve Barthel İndeksi (BI) [6] uygulandı.
Bulgular: Hiperürisemi prevelansı %36.6 ve hiperürisemi olanların %71,8 'i kadın, %28.2'si erkek olarak saptandı (p<0.05). Hiperürisemi olanlarla olmayanlar arasında yaş,cinsiyet,eğitim yılı ve VKI ile ilişkili olduğu saptandı (p<0.05). Her iki grup arasında yaşanan ortam,eğitim durumu ve kullanılan ilaç sayısı arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmazken (p>0.05); medeni durum, düşme ve charlson komorbidite indeksi arasında  istatiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0.05). Bunlara ek olarak iki grup arasında demans, depresyon, SVO, hiperlipidemi, iskemik kalp hastalığı, periferik arter hastalığı, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve tiroid hastalığı ile ilişki saptanmadı (p>0.05) fakat bakılan diğer komorbidler (katarakt, diyabetes mellitus, işitme problemi, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği ve osteoporoz)  ile hiperürisemi olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı fark saptandı (p<0.05). Hiperürisemi olan ve olmayan grupta ayrıntılı geriatrik değerlendirme testlerinden MMSE, COST, MOCA, YGDS, BARTEL ve LAWTON arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Laboratuvar testlerine bakıldığında da kreatinin, BUN, Hgb, sedimantasyon, HDL-Kol istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) iken albumin, CRP, TSH, 25OH D VİT, Vitamin B12, folik asit, trigliserit, LDL-Kol, HbA1c ve glikoz anlamlı değildi (p>0.05). Hiperürisemi olan ve olmayan gruptaki demans oranları yaş, cinsiyet, hipertansiyon, KKY, VKİ ve CCI farklılığı ortadan kaldırıldığında anlamlı çıkmazken; DM etkisi ordan kaldırıldığında her iki gruptaki demans oranında anlamlı fark saptandı (p<0.05). Kontrol grup ile MCI, AH ve diğer demans tanılı olan gruplar arasında yaş, cinsiyet ve DM farklılığı ortadan kaldırıldığında hiperürisemi sıklığında anlamlı fark olmadığını gördük (p>0.05). Hiperürisemi ile yaş arasında da bağlantı olduğu görüldü. 65 yaş altı grup ile 85 yaş ve üzeri grup arasında ciddi fark olmakla birlikte yaş arttıkça hiperürisemi sıklığı artmakta (p<0.05). Demans tanısı olanlarla hiperürisemi varlığına baktığımızda AH, VaD, MCI, FTD, LBD, NBH, PH arasında anlamlı fark olmadığını gördük (p>0.05). Ürik asit düzeyleri ile aynı kıyaslamayı yaptığımızda da yine anlamlı bir fark olmadığını gördük (p>0.05). Kognitif yetmezliği olanlarda da ürik asit düzeyi ile MMSE, COST, MOCA, BARTEL ve LAWTON arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken (p>0.05) ; YGDS arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05).
Sonuç: Daha önceki bazı çalışmalar, hafif bilişsel bozukluk ve Alzheimer hastalığı olan hastalarda serum ürik asit düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğunu göstermiştir. Bazı epidemiyolojik çalışmalarda ise hiperüriseminin demansa  öncülük eden durumlar ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Sonuç olarak, ürik asitin insanlardaki biyolojik etkileri tartışmalıdır. Literatürdeki bu çelişkili veriler nedeniyle, ürik asit düzeyinin normal kognitif fonksiyonlar üzerine olan etkisi net değildir. Bu çalışmada, hiperürisemi ve demans/ kognitif yetmezlik arasında ilişki saptanmamıştır. Literatürün aksine demans alt tiplerinde hiperürisemi varlığına baktığımızda AH, VaD, MCI, FTD, LBD, NBH, PH arasında da anlamlı fark olmadığını gördük (p>0.05).
Anahtar Kelimeler: Ürik asit, kognitif fonksiyon, geriatrik olgular

Abstract:
Aim: As world population gets old, identifying cognitive impairment frequently seen amid geriatric cases or risk factors for dementia, taking early precautions for probable risk factors or slowing down advancement of cognitive impairments are targets of science world. Enlightening how uric acid affects cognitive functions in a beneficial or detrimental way may provide clues in the development of effective treatments for dementia. The aim of this study is to determine the relation between serum uric acid level and cognitive functions in geriatric cases. 
Materials and Method : A total of 1621 patients' files admitted to Dokuz Eylül University Medicine Faculty Hospital Geriatric Department between January 2014-February 2016 and matching the inclusion-exclusion criteria were scanned. The data of 1374 patients with complete information were found appropriate for the study. Statistical analysis were performed over the files of 1374 patients. 
In addition, patients' sociodemographical characteristics, chronic disease backgrounds (HT, DM, CAD, SVD, CCF, hyperlipidemia, peripheral vascular disease, depression, dementia), medicines used and their numbers were written together with laboratory findings. Futhermore, comorbidity conditions of patients were evaluated by using Charlson Comorbidity İndex. 
For neurocognitive evaluation; Montreal Cognitive Assessment (MOCA) (for individuals with education of 9 years and over) [1], Mini Mental Situation Examination (MMSE) (for individuals with education of 5-8 years) [2] and Cognitive Situation Test (COST) (for those with education of 4 years and below) [3], for mood evaluation; Yesavage Geriatric Depression Scale (YGDS) [4], for the assessment of daily life activities; Lawton-Brody Instrumental Daily Life Activity Scale (IADL) [5] and Barthel Index (BI) [6] were conducted. 
Results: Patients with 36.6%  hyperuricemia prevalence and those with hyperuricemia were determined be female (71.8%) and male (28.2%) (p<0.05). Age, sex, education length were established to be associated with BMI in terms of patients with and without hyperuricemia (p<0.05). While there was statistically no significant difference identified in terms of environment lived, education and the number of medicines utilised between two groups (p>0.05); a significant difference was established between marital status, falling and Charlson Comorbidity İndex (p<0.05). However, a significant difference was identified between other comorbidities checked (cataracts, diabetes mellitus, hearing problem, hypertension, congestive heart failure and osteoporosis) and groups with and without hyperuricemia (p<0.05). There was no significant difference amid detailed geriatric tests such as MMSE, COST, MOCA, YGDS, BARTEL and LAWTON in groups with and without hyperuricemia (p>0.05). When laboratory tests were examined, creatine, BUN, Hgb, sedimentation, HDL-Cholesterol were found statistically significant (p<0.05), on the other hand, albumin, CRP, TSH, 25-hydroxy vitamin D, folic acid, triglyceride, LDL-Cholesterol, HbA1c and glucose were not significant (p>0.05). When age, sex, hypertension, CHD, BMI and CCI differences were removed, dementia rate in groups with and without hyperuricemia was not significant. Nevertheless, when DM effect was removed, there was a significant difference in dementia rate of both groups (p<0.05). When age, sex, and DM difference were eliminated between control group and groups diagnosed with MCI, AH and other types of dementia, there was no significant difference in the rate of hyperuricemia (p>0.05). It was observed that there was a connection between hyperuricemia and age. While there was a serious difference between groups below 65 and over 85 years old, as the age increased hyperuricemia rate also raised (p<0.05). There was no significant difference among AD, VaD, MCI, FTD, LBD, NBH, PH when we checked hyperuricemia presence in those diagnosed with dementia (p<0.05). When we performed the same comparison with uric acid levels, we saw that there was no significant difference again (p<0.05). While there was no significant relation between uric acid level and MMSE, COST, MOCA, BARTEL and LAWTON in those with cognitive failure (p<0.05), a significant connection was statistically determined in YGDS (p<0.05).
Conclusion : Some previous studies displayed that serum uric acid levels were lower compared to control group in patients with mild cognitive impairment and Alzheimer's disease. In some epidemiological studies, however, hyperuricemia was reported to be related to conditions leading to dementia. As a conclusion, biological effects of uric acid in humans are controversial. Due to these inconsistent data in literature, the impact of uric acid level on normal cognitive functions is not apparent. In the present study, no relationship was determined between  hyperuricemia and dementia / cognitive impairment. Contrary to literature, when we examine the presence of hyperuricemia in the subtypes of dementia, we noticed that there was no significant difference among AH, VaD, MCI, FTD, LBD, NBH, PDD.
Keywords : Uric acid, cognitive function, geriatric cases