Multipl sklerozlu hastalarda vestibuler evoked myogenik potansiyel, video head impulse test ve görüntüleme bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of vestibular evoked myogenic potential, video head impulse test and imaging findings in patients with multiple sclerosis
Yazar: ELİFE BARMAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKAN KORKMAZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler fonksiyon testleri = Vestibular function tests

Özet:
Çalışmamızda, ataklarla seyreden (Relapsing-Remitting) tipteki MS tanısı konulmuş vakalarda vestibüler sinir, utrikül, sakkül ve yarım daire kanallarından oluşan periferik vestibüler end organ hasarının olup olmadığı VEMP/vHIT testi kullanılarak araştırılmıştır. Ataklarla seyreden tipteki MS hastalarının VEMP/vHIT bulguları sağlıklı bireylerle karşılaştırılmış, VEMP/vHIT parametreleri ve beyin magnetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları araştırılmıştır. 
Bu amaçla çalışmaya, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda Nöroloji hekimi tarafından ataklarla seyreden tipte MS tanısı konulan 18-60 yaşları arasında toplam 50 birey ile aynı yaş grubunda normal işitmesi olan ve denge problemi olmayan 35 normal ve sağlıklı birey dâhil edilmiştir. Grupların değerlendirmesinde kullanılan sVEMP, oVEMP ve vHIT testleri Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Odyoloji Ünite'sinde yapılmıştır. MS grubunun EDSS ve MRG bulguları nöroloji hekimleri tarafından değerlendirilmiştir.
Çalışmada elde edilen verilerin analizi sonucunda, MS grubunda oVEMP'te cevap elde edilme oranları kontrol grubuna göre anlamlı olarak farklı elde edilirken, sVEMP cevapları açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. İki grup arasında sVEMP/oVEMP ortalama latansları ve vHIT kazançları açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Fakat sVEMP amplitüdleri açısından iki grup karşılaştırıldığında MS grubunda anlamlı derecede düşük elde edilmiştir. MS'li grupta beyin sapı serebellar semptomları, beyin sapı göz hareket bozukluğu semptomları, internükleer oftalmopleji, geçirilmiş optik nevrit atağı, hastalık süresi, EDSS puanı, toplam atak sayısı ile VEMP/ vHIT arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. MS'li grupta anormal oVEMP görülme oranı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken, anormal sVEMP ve vHIT görülme oranı açısından gruplar arasında anlamlı bulunmamıştır. MS grubunda MRG'de lezyon yerleşim yerine göre mezensefalon, bulbus, pons ve servikal lezyon ile anormal VEMP ve vHIT arasında anlamlı ilişki elde edilmemiştir. 
MS hastalarının vertigo, dizziness, bulantı, kusma gibi denge ile ilgili ciddi problemler yaşadıklarında tüm vestibüler değerlendirmenin yapılmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Görüntüleme, multipl skleroz, vestibuler evoked myogenik
potansiyel, video head impulse test

Abstract:
In our study, whether or not there was a peripheral vestibular end organ damage composed of vestibular nerve, utricle, saccule, and semicircular canals in cases diagnosed with relapsing-remitting MS was investigated by using the VEMP/vHIT test. The VEMP/vHIT findings of relapsing-remitting type of MS patients were compared with healthy subjects, the VEMP/vHIT parameters and brain magnetic resonance imaging (MRI) findings were investigated.
For this purpose, a total of 50 individuals between the ages of 18 and 60 who were diagnosed with relapsing-remitting MS by a neurology physician at the Department of Neurology, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital and 35 normal and healthy individuals in the same age group with normal hearing and without balance problems were included in the study. The sVEMP, oVEMP and vHIT tests used in the evaluation of the groups were performed in the Audiology Unit of the Department of Otorhinolaryngology, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital. EDSS and magnetic resonance imaging findings of the MS group were evaluated by neurology physicians.
As a result of the analysis of the data obtained from the study, the rates of obtaining oVEMP response in the MS group were significantly different from the control group, while there was no significant difference in terms of sVEMP responses. There was no significant difference between the two groups in terms of sVEMP/oVEMP mean latencies and vHIT gains. However, when the groups were compared in terms of sVEMP amplitudes, it was found to be significantly lower in the MS group. In the MS group, there was no significant correlation between brain stem-cerebellar symptoms, brain stem eye movement disorder symptoms, internuclear ophthalmoplegia, previous optic neuritic episode, duration of illness, EDSS score, total number of episodes and VEMP/vHIT. Incidence of abnormal oVEMP was significantly higher in the MS group than in the control group, whereas incidence of abnormal sVEMP and vHIT were not significant between groups. In MS group, no significant correlation was found between mesencephalon, bulbus, pons, cervical lesion and abnormal VEMP and vHIT according to lesion localization in MRI.
It is thought that it may be useful to perform all vestibular evaluation, when MS patients have serious problems related to balance; such as vertigo, dizziness, nausea, and vomiting.

Keywords: Imaging, multiple sclerosis, vestibular evoked myogenic potential, video
head impulse test