Guy de Maupassant'ın ve Ömer Seyfettin'in öykülerindeki kötümserlik görüngesinden karşılaştırmalı kadın imgesi
The comparative image of woman from the perspective of pessimism in Guy de Maupassant's and Ömer Seyfettin's stories
Yazar: ELİF MİLLİ
Danışman: PROF. DR. TİLDA SAYDI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Bu araştırmanın konusu, 19. yüzyıl sonunda Fransız yazınında kısa olay öykücülüğü türünün öncüsü Guy de Maupassant'ın ve 20. yüzyıl başında Türk yazınında kısa öykücülüğün ilk temsilcisi olan Ömer Seyfettin'in yazınsal yapıtlarından yola çıkılarak, kadının toplumdaki varoluş şekillerinin (toplumsal-ekinsel, toplumsal iktisadi ve toplumsal-siyasi durum, toplumsal cinsiyetçilik gibi alanlarda kadının güçsüz bırakılması) Türk ve Fransız yazınına odaklanılarak kıyaslanmasıdır. Dönemlerinin toplumsal ve siyasal yıkımlarına tanık olmuş bu iki yazarın toplum yaşamı içerisinde, kadına yönelik eleştirel bakış açılarının karşılıklı olarak incelenmesi, günümüzün sorunlarına ışık tutabileceği gibi, gelecekte kadının toplumdaki var oluşuna yol gösterecek ve toplumsal barışı sağlayabilecek çözümler sunmak yönünden yarar sağlayabilecektir. Bu amaçla, karşılaştırmalı yazın çerçevesinde, iki kısa öykü incelenerek toplumsal tarih ve ekinsel değişim ışığı altında, bazı sorulara yanıt aranmıştır: 19. yüzyıl sonunda ve 20. yüzyıl başında Fransız ve Türk toplumlarında kadın ferdin toplumsal konumu nedir? Kadının toplumsal güçsüzlüğü nasıl iyileştirilebilir? 
Bu kapsamda, toplumsal barışın sağlanması adına çözüm bekleyen sorunlar ortaya koyulmuştur. İncelenen iki kısa öyküye dayanarak, yazarların dönemlerine ait toplumsal-iktisadi, toplumsal-ekinsel, toplumsal-siyasi koşullar çerçevesinde, dört kavram araştırmaya temel oluşturmuştır: (1) Kadın ve kötümserlik, (2) kadın ve toplumsal-ekinsel-iktisadi durum, (3) kadın ve toplumsal cinsiyetçilik (4) kadın ve savaş. Araştırmada, yazınlararası karşılaştırmaların dayandırılacağı temellerin yorumlanmasına olanak sağlayan Düşün-Tarihsel yönelim yaklaşımıyla, ekinsel kuramlardan Marksist kuram ve toplumsal-cinsiyet kuramından yararlanılmıştır. Karşılaştırmalı yazınbilimi yöntemlerinden çoğulcu yönteme başvurulmuştur. Nitel bir araştırma olan bu çalışma betimsel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Öykülerin barındırdıkları izleklere dayandırılarak ve "kadın" kahraman odağa alınarak çalışmamızın sorunsalına bağlı ortak ana konu saptanmış, veriler anlamlı ve sistematik bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın bulgular, çözümleme ve yorum bölümünden önce, yazarların içinde bulundukları genel koşullar işlenerek, yaşam öyküleri, izledikleri yazınsal akım, yapıtları, etkilendikleri yazarlar ve yaşamlarında iz bırakan önemli kadın kişilikler ortaya konulmuştur. Öykülerden elde edilen verilerden yola çıkarak ulaşılan bulgular ve yapılan çözümlemeler, kadın ferdin toplumsal cinsiyetçilik baskısı altında özlük hakları açısından olduğu gibi, hukuki, iktisadi, eğitimsel ve mesleki gelişim haklarından da yoksun bırakıldığını, toplum içerisinde erkek fertle eşit çizgide bir yaşam sürdürmediğini, birçok haksızlığa ve önyargıya maruz kalarak, öğrenilmiş umarsızlık, üzüntü, hüzün, yalnızlık, öç ve düş kırıklığı gibi olumsuz duygulanımlarla yaşama devam ettiğini ortaya koymuştur. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kadın, Toplumsal Gerçeklik, Toplumsal-Ekinsel, Toplumsal-İktisadi, Toplumsal-Siyasi, Yazınsal Gerçekçilik

Abstract:
The subject of this research, based on the works of Guy de Maupassant, creator of short story genre in French literature at the end of the 19th century, and Ömer Seyfettin, first representative of short story writing in Turkish literature at the beginning of the 20th century, is to compare the ways of women's existence in society (the disempowerment of women in areas such as social life, socio-economic, social-cultural and socio-political situation, gender oppression) by focusing on Turkish and French literature. The examination of the critical perspectives of these two writers, who witnessed the social and political destruction of their era, towards women in social life, can shed light on today's problems, as well as provide solutions that will guide the existence of women in society and ensure social peace in the future. For this purpose, two stories were examined within the framework of comparative literature and answers were sought to some questions in the light of social history and cultural improvement: What is the social position of women in French and Turkish societies at the end of the 19th century and at the beginning of the 20th century? How can women's social powerlessness be improved?
	In this context, problems awaiting solutions to ensure social peace have been revealed. Based on the two short stories examined, four concepts formed the basis of the research within the framework of socio-economic, social-cultural and socio-political conditions of the authors' periods: (1) woman and pessimism, (2) woman and socio-economic situation, (3) woman and genderism (4) woman and war. In the research, cultural theories, namely the Intellectual-Historical orientation approach, Marxist theory and gender theory were used, which enable the interpretation of the foundations on which inter-literary comparisons will be based. The pluralistic method, one of the comparative literary studies methods, was used. This study, which is qualitative research, was carried out with descriptive method. The images of woman are classified based on the themes of the stories and main subjects they contain. By focusing on the heroine, the shared theme related to the problematic of the study was identified and the data was examined in a meaningful and systematic way. Before the findings, analyses and interpretation section of the study, by examining the general conditions in which the writers are located, explicitly their biographies, the literary movements they followed, their works, the authors they were influenced by, and the important female figures who left an impact on their lives, are presented. Findings procured by the data obtained from the stories and the analyses show that under the pressure of social sexism, women are deprived of their personal rights as well as their legal, economic, educational and professional development rights; they do not lead an equal life with men in society. It has been revealed that, having been exposed to many injustices and prejudices, she (woman) continues to live suffering from negative emotions such as learned helplessness, sadness, loneliness, revenge and disappointment.
KEYWORDS: Woman, Pessimism, Social Reality, Socio-Cultural, Socio-Economic, Socio-Political, Literary Realism