Ozon gazı uygulamalarının fındıkta kuru meyve güvesi, Plodia interpunctella (Hübner)'ya karşı biyolojik etkinliği
Biological efficiency of treatment of ozone gas against Plodia interpunctela (Hübner) (Lepidoptera:Pyralidae) (Indian meal moth) in hazelnut
Yazar: HAŞİM AKBAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Kuru Meyve Güvesi, Plodia interpunctella (Hübner)'nın tüm gelişme dönemlerine (yumurta, larva, pupa ve ergin) boş hacimde (ürünsüz ortamda) yarım saat aralıklarla kesikli olarak farklı sürelerde (0.5, 1, 2, 4 ve 6 saat) ve farklı konsantrasyonlarda (8.4, 16.7, 33.3 ve 66.6 mg/L) ozon gazı uygulanmıştır. Ayrıca, ürünlü ortamda yürütülen denemelerde ürünün alt ve üst kısmına yerleştirilen P. interpunctella'nın tüm biyolojik dönemlerine (yumurta, larva, pupa ve ergin) farklı sürelerde (2, 4 ve 6 saat) ve farklı konsantrasyonlarda (16.7, 33.3 ve 66.6 mg/L) ozon gazı uygulanmıştır. Biyolojik testler sonucunda boş hacimde ozon gazının biyolojik dönemler üzerine olan etkisinin istatistiki olarak farklı olduğu saptanmıştır. Düşük ozon konsantrasyonlarında (8.4 ve 16.7 mg/L) ve uygulama sürelerinde (0.5 ve 1 saat) ergin ve pupaların ölüm oranları yüksek bulunurken yumurta ve larvaların ölüm oranlarının oldukça düşük olduğu görülmüştür. Uygulama süresinin arttırılması ile beraber larva ve yumurtaların ölüm oranlarında önemli artış görülmüş olup ancak en yüksek uygulama sürelerinde (4 ve 6 saat) ve yüksek ozon gazı konsantrasyonunda (66.6 mg/L) % 100 ölüm oranlarına ulaşılmıştır. Boş hacim uygulamalarında ergin ve pupaların ozon gazına hassasiyet dereceleri birbirine benzer olurken ergin ve pupa dönemlerinin ozon gazına larva ve yumurta dönemlerinden daha hassas olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, boş hacim uygulamalarında düşük ozon konsantrasyon ve kısa uygulama sürelerinde ergin ve pupaları öldürmek kolay iken larva ve yumurta dönemlerini öldürmenin ancak yüksek konsantrasyon ve uzun uygulama sürelerinde mümkün olabileceği tespit edilmiştir.
Ürünlü ortamda yürütülen denemeler sonucunda ürünün üst kısmında mevcut uygulama süreleri ve konsantrasyonlarında tüm biyolojik dönemlerin % 100 ölümleri elde edilirken ergin ve pupaları öldürmek larva ve yumurtalara göre daha kolay olmuştur. Ürünün alt kısmında mevcut uygulama süreleri ve konsantrasyonlarında ergin ve pupa dönemlerinin % 100 ölümlerini elde etmek mümkün iken yumurta ve larva dönemlerin % 100 ölümlerini elde etmek mümkün olmamıştır. Gelişme dönemlerinin ölüm oranları boş hacimde olduğu gibi farklılıklar göstermektedir yine pupa ve ergin dönemlerinin ölüm oranları diğer dönemlere göre yüksek bulunmuştur. Genelde ürünün alt tarafına konulan P. interpunctella'nın gelişme dönemlerinin ölüm oranları üst kısmına yerleştirilen gelişme dönemlerinkinden düşük bulunmuştur. Mevcut uygulama süreleri ve konsantrasyonlarında ürünün alt kısmında, ergin ve pupaları öldürmek kolay olurken, yumurta ve larva dönemlerinin ölüm oranları düşük seviyede bulunmuş ve en yüksek ozon uygulama konsantrasyonu ve süresinde dahi % 100 ölüm oranları elde edilememiştir. 
Sonuç olarak, bu çalışmada kısa uygulama süresinde yalnızca yüksek konsantrasyonlarda ozon gazının fındıkta P. interpunctella'nın tüm gelişme dönemlerini kontrol edebileceği ve dolayısıyla karantina uygulamalarında metil bromide alternatif potansiyele sahip olabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this study, ozone gas was treated to all biological stages (egg, larvae, pupae and adult) of Plodia interpunctella (Hübner)(Indian Mealmoth) at various exposure periods (0.5, 1, 2, 4 and 6 hours) and at different concentrations (8.4, 16.7, 33.3, and 66.6 mg/L), at intervals of half an hour in empty space. Moreover, in biological tests conducted in presence of hazelnuts, ozone gas at different concentrations (16.7, 33.3 and 66.6 mg/L) were exposed to all biological stages (egg, larva, pupae and adult) placed at top and bottom of the commodity for various exposure periods (2, 4 and 6 hours). Toxicity data for empty space ozone treatments indicated a remarkable difference in susceptibility between the life stages of P. interpunctella. Adult and pupae stages mortality rates were found to be high at low ozone concentrations (8.4, and 16.7 mg/L) and short application periods (0.5 and 1 hours), whereas egg and larval mortality rates were very low. High mortality rates were obtained from the larvae and egg stages with the increase in the application period, but 100 % mortality of the larvae and egg was achieved at the highest exposure times (4 and 6 hours) and ozone gas concentration (66.6 mg/L). In empty space fumigation of ozone, susceptibility of the adult and pupae stages was similar to ozone gas while they were sensitive to ozone gas than the larvae and egg. As a result, it was easy to kill the adults and pupae at low ozone concentrations for short exposure times while higher ozone concentrations and longer exposure periods were required to obtain complete mortality of the larvae and eggs.
In biological tests conducted in presence of hazelnuts, 100 % mortalities of all biological stages of P. interpunctella placed at top of the commodity were obtained at tested ozone concentrations and exposure periods while it was easier to kill the adult and pupae than the larvae and egg stages. While it was possible to kill 100 % of the adults and pupas placed at bottom of the commodity at tested ozone concentrations and exposure periods, 100 % mortality of the larvae and egg were not obtained only at the ozone treatments. In similar to the results obtained from empty space ozone fumigation, there was significant difference in susceptibility of biological stages of P. interpunctella to ozone treatments and the mortalities of the adults and pupae had higher than those of the larvae and eggs. Generally, the mortalities of all life stages of P. interpunctella placed at bottom of the commodity for ozone treatments were lower than those placed at top of the commodity.  It was easy to kill the pupae and adults of P. interpunctella placed at bottom of the commodity while the ozone treatments resulted in low mortalities of the egg and larvae placed at bottom of the commodity. Just as 100 % mortalities of the larvae and adult stages were not obtained even at the highest ozone concentration for the longest exposure period.
In conclusion, in this study, it was observed that ozone gas only at high concentrations can control all biological stages of P. İnterpunctella in hazelnut and therefore could have an alternative potential for methyl bromide in quarantine applications in short application period.