Deneyimsel turizm kapsamında Fethiye Babadağ ticari tandem yamaç paraşütü katılımcılarına yönelik bir araştırma
A research on Fethiye Babadağ commercial tandem paragliding participants within the scope of experiential tourism
Yazar: TUNAHAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ONUR AKBULUT
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm sektörü, son yıllarda yaşanan teknolojik, ekonomik ve sosyal dönüşümlerle sürekli olarak evrilen ve kendini yenileyen bir yapıya sahip olmuştur. Deneyimsel turizm, turistleri sadece bir gözlemci olmaktan çıkarıp, onları deneyimin merkezine koyan, seyahat sırasında yeni şeyler öğrenmelerini ve kişisel olarak gelişmelerini teşvik eden bir yaklaşımdır. Macera turizmi ise, bireylerin doğa ile etkileşime geçerek fiziksel ve zihinsel sınırlarını zorladıkları, adrenalini yüksek deneyimler arayışını temsil eder. Yamaç paraşütü gibi aktiviteler, deneyimsel turizmin duygusal ve katılımcı yönünü, macera turizminin adrenalini yüksek ve sınırları zorlayan yönüyle birleştirerek benzersiz bir deneyim sunar. Bu çalışma, bu bağlamda, yamaç paraşütüne katılan turistlerin deneyimsel algıları arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır
Araştırma kapsamında Fethiye Babadağ'da tandem yamaç paraşütü aktivitesini deneyimleyen yerli ve yabancı 381 turiste yüz yüze anket uygulanmıştır.  Eksik ya da hatalı doldurulan anketler elenerek 321 anket değerlendirilmeye alınmış ve veriler, SPSS 27 ve AMOS 23 paket programları kullanılarak işlenmiştir. Araştırmanın merkezinde, katılımcıların deneyimsel risk, fayda, değer, birlikte yaratma, güven, tatmin ve gelecekteki niyet arasındaki ilişkiler yer almaktadır. Bu ilişkileri incelemek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesinde, değişkenler arası ilişkileri ortaya koymak için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Modelin uygunluğunu değerlendirmek için uyum indeksleri ele alınmış, yapısal güvenilirlik için Cronbach Alpha ve Composite Reliability (CR) değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca, ölçeklerin yapısal geçerliliği için faktör yükleri ve ayrışma geçerliliği değerlendirmeleri yapılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonucunda elde edilen bulgulara göre, deneyimsel faydanın deneyimsel tatmin (H3) ve güven (H4) üzerinde anlamlı ve pozitif etkileri olduğu, ayrıca deneyimsel tatminin (H9) ve güvenin (H10) gelecekteki deneyimsel niyeti olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.  Bu bulgular sonucunda turizm şirketlerinin pazarlama ve hizmet stratejilerini daha etkili bir şekilde planlamalarına yardımcı olunması ve deneyimsel turizmin daha iyi anlaşılmasını sağlayarak, turizm sektöründe yenilikçi ve müşteri odaklı yaklaşımların geliştirilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Deneyimsel turizm, macera turizmi, yamaç paraşütü, Fethiye

Abstract:
The tourism sector has continuously evolved and renewed in recent years due to technological, economic, and social transformations. Experiential tourism moves tourists from being mere observers to being at the center of the experience, encouraging them to learn new things and personally develop during their travels. Adventure tourism represents the search for high-adrenaline experiences where individuals interact with nature, challenging their physical and mental limits. Activities like paragliding in Fethiye Babadağ combine experiential tourism's emotional and participatory aspects with the high-adrenaline, boundary-pushing elements of adventure tourism, offering a unique experience. This study examines the relationships between the experiential perceptions of tourists participating in paragliding.
Within the scope of the research, face-to-face surveys were conducted with 381 local and foreign tourists who experienced tandem paragliding in Fethiye Babadağ. After eliminating incomplete or incorrectly filled surveys, 321 were analyzed using SPSS 27 and AMOS 23 software. The study focuses on the relationships between participants' experiential risk, benefit, evaluation, co-creation, trust, satisfaction, and future intentions. Structural equation modeling was applied to examine these relationships. Various statistical methods were used to reveal relationships between variables in structural equation modeling. Fit indices were considered to evaluate the model's appropriateness, and Cronbach's Alpha and Composite Reliability (CR) values were calculated for structural reliability. Factor loadings and discriminant validity assessments were also conducted. The findings from structural equation modeling indicate that experiential benefits positively influence experiential satisfaction (H3) and trust (H4) and that experiential satisfaction (H9) and trust (H10) positively influence future experiential intentions. These findings aim to assist tourism companies in planning their marketing and service strategies more effectively and contribute to a better understanding of experiential tourism, thus promoting the development of innovative and customer-focused approaches in the tourism sector.

Keywords: Experiential tourism, adventure tourism, paragliding, Fethiye