Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası uygulanan akupresin gastrointestinal sistem fonksiyonları ve anksiyete üzerine etkisi
The effect of acupress on gastrointestinal system functions and anxiety after laparoscopic cholesistectomy surgery
Yazar: DİLEK SOYLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR TEKİNSOY KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi = Surgery ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy

Özet:
Araştırma, laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası 0. , 4. ve 8.   saatlerde ST 25, CV 12, TH 6, HT7 akupunktur noktalarına 3'er dakika toplam 12 dakika uygulanan akupresin GİS semptomları ve anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize plesabo kontrollü üç kör deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırma, Kahramanmaraş Sütçüimam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Servisinde Temmuz 2018-Temmuz 2019 tarihleri arasında laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan 26 müdahale ve 27 plesabo grubundan oluşan hastalarla yürütülmüştür. Araştırmanın verileri; veri toplama formu ve durumluk-sürekli kaygı ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmaya alınan hastalara ameliyat sonrası 0., 4. ve 8. saatte akupres uygulanmış, hastaların gaz-gaita çıkarma süresi, bağırsak sesleri, bulantı-kusma, ağrı şiddeti ve ameliyattan önce sürekli kaygı durumu, ameliyattan sonra 0. saat ve 8. saatte durumluk kaygı durumu değerlendirilmiştir. Araştırmanın istatistiksel analizinde tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi, Bonferroni düzeltmesi, Mann-Whitney U testi,  Friedman Analizi, Pearson korelasyon analizi, Pearson kikare testi, Bonferroni düzeltmeli İki Oran z testi kullanılmıştır. Ameliyat sonrası 8. saat sistolik kan basıncının müdahale grubunda 122.12±13.65 mmHg, plesabo grubunda 133.70±18.17 mmHg olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ameliyat sonrası 0. saat ağrının müdahale grubunda 3.00(0.00) plesabo grubunda 5.00(3.00) olduğu (p<0.05), bağırsak sesi sayısının ameliyat sonrası 0. saatte 5.44±0.75, plesabo grubunda 3.42±0.41 (p<0.05), ameliyat sonrası 8. saatte 9.79±0.79, plesabo grubunda 7.17±0.43 olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ameliyat sonrası gaita çıkarıncaya kadar geçen süre müdahale grubunda 29.50(19.75) saat iken plesabo grubunda 46.00(32.00) olduğu (p<0.05), gruplar arasında bulantı, kusma, anksiyete, erken gaz çıkarma değerleri arasında istatistiksel olarak fark olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Laparoskopik kolesistektemi ameliyatı sonrası yapılan akupresin gaita çıkarma süresi, sistolik kan basıncı, ağrı, bağırsak sesi sayısı üzerine olumlu etkisinin olduğu;  bulantı, kusma, anksiyete, erken gaz çıkarma süresi üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Laporaskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası bağırsak motilitesinin artırılması, akut ağrının azaltılması, gaita çıkarma süresinin kısaltılması için hemşirelik girişimlerinde akupres yapılması önerilebilir.

Abstract:
The research is randomized plesabo-controlled 3-blind experimentally applied was made of acupressure for total 12 minutes in ST 25, CV 12, TH 6, HT7 acupuncture points for 3 minutes at 0, 4 and 8 hours after laparoscopic cholecystectomy to determine the effects of GIS symptoms and anxiety. The study was conducted in Kahramanmaraş Sütçüimam University Health Practice and Research Hospital General Surgery Service between May 2018 and May 2019, with 26 interventions and 27 plesabo groups who underwent laparoscopic cholecystectomy. The data of the research; data collection form and state-trait anxiety scale. Acupressure was applied to patients participating in the study at 0th, 4th, and 8th hours postoperatively, first flatus-gaita time, bowel sounds, nausea-vomiting, pain intensity and anxiety before surgery, state at 0th hours and 8th hours after surgery anxiety status was evaluated. In the statistical analysis of the study, two-way analysis of variance, Bonferroni correction, Mann-Whitney U test, Friedman Analysis, Pearson correlation analysis, Pearson chi-square test, Bonferroni corrected Two-Rate z test were used in repeated measurements. The 8th hour postoperative systolic blood pressure was determined to be 122.12 ± 13.65 in the intervention group and 133.70 ± 18.17 mmHg in the plesabo group (p <0.05). The postoperative 0th hour pain was 3.00 (0.00) in the intervention group 5.00 (3.00) in the plesabo group (p <0.05), the intestinal tone frequency was 5.44 ± 0.75 at the 0th hour after surgery, 3.42 ± 0.41 (p <0.05) in the plesabo group, postoperatively It was determined that it was 9.79 ± 0.79 at the 8th hour and 7.17 ± 0.43 in the plesabo group (p <0.05). It was determined that the time first gaita was removed after surgery was 29.50 (19.75) in the intervention group and 46.00 (32.00) in the plesabo group (p <0.05). There was no statistically difference between nausea, vomiting, anxiety, and first flatus values between the groups (p> 0.05 ). It was determined that acupressin performed after laparoscopic cholecystectomy surgery had a positive effect on first gaita time, systolic blood pressure, pain, intestinal tone frequency, and no effect on nausea, vomiting, anxiety, and fist flatus time. After laparoscopic cholecystectomy surgery, acupressing may be recommended in nursing interventions to increase intestinal motility, reduce acute pain, and shorten gaita removal time.