65 yaş ve üstü bireylerde sözel akıcılık, bilişsel beceriler, depresyon ve günlük yaşam aktivite düzeylerinin incelenmesi
The examination of verbal fluency, cognitive abilities, depression, and daily life activity levels in individuals aged 65 and older
Yazar: MELDA SULTAN TOPSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy ; Dilbilim = Linguistics ; Geriatri = Geriatrics

Özet:
Yaşlılık dönemi sağlık açısından risk taşıyan bir dönem olmakta ve çeşitli becerilerde kayıplar görülmektedir. Bu beceriler bireylerin sözel akıcılık, biliş, depresyon ve günlük yaşam aktivite becerileri olabilmektedir. Bu çalışmada yaşlı bireylerin sözel akıcılık ve bilişsel becerilerini, depresyon ve günlük yaşam aktivite düzeylerini incelemek; bu etkenlerin arasında olan ilişkiyi bulmak amaçlanmıştır. Bu amaçla tanı almamış, 65 yaş ve üzeri grupta bulunan 77 katılımcıya Kişisel Bilgi Formu, Sözel Akıcılık Testi, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD), Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) ve Barthel Temel Günlük Yaşam Aktivite Skalası (BGYAİ) uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda ölçek puanları ile yaş arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir (MOBİD, r=-0.381; BGYAİ, r=-0.300; GDÖ, r=0.325). MOBİD (r=0.542, r=0.604, r=0.343) ve BGYAİ (r=0.365, r=0.323, r=0.254) puanları ile sözel akıcılık puanları arasında pozitif yönlü; GDÖ puanları ile sözel akıcılık puanları arasında ise negatif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=-0.551, r=-0.422, r=-0.493). Sonuç olarak sözel akıcılık, biliş, depresyon ve günlük yaşam aktivite beceri düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Katılımcıların ölçek puanları ile cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların bilişsel ve günlük yaşam aktivite becerileri arttıkça veya depresyon düzeyleri azaldıkça sözel akıcılık becerileri artmaktadır. Tüm değişkenlerin desteklenmesinin birbirini etkilediği ve bunun ötesinde interdisipliner çalışmanın önemi ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
This study aims to examine the verbal fluency and cognitive abilities, depression levels, and daily life activity skills of elderly individuals, as this period poses health risks and potential declines in various skills. For this purpose, 77 participants aged 65 and above, without diagnosed conditions, were assessed using a Personal Information Form, Verbal Fluency Test, Montreal Cognitive Assessment (MOCA), Geriatric Depression Scale (GDS), and Barthel Index for Activities of Daily Living (ADL). Statistical analysis of the collected data was performed using IBM SPSS 24.0.
The analysis revealed a moderate significant relationship between scale scores and age (MOCA, r=-0.381; ADL, r=-0.300; GDS, r=0.325). Positive correlations were found between MOBİD scores (r=0.542, r=0.604, r=0.343) and ADL scores (r=0.365, r=0.323, r=0.254) with verbal fluency scores, while a negative correlation was observed between GDS scores and verbal fluency scores (r=-0.551, r=-0.422, r=-0.493), all statistically significant at a moderate level. Consequently, significant relationships were observed among verbal fluency, cognition, depression, and daily life activity skill levels. Significant associations were also found between participants' scale scores and gender, education, and income levels. As participants' cognitive and daily life activity skills improve or depression levels decrease, verbal fluency skills tend to increase. These findings underscore the interconnectedness of these variables and emphasize the importance of interdisciplinary collaboration.