Türkiye'nin dış politikasında Kürt sorununun etkisi -1980'lerden bugüne-
The impact of the Kurdish question on Turkey's foreign policy -from 1980s to today-
Yazar: JÜLİDE KARAKOÇ
Danışman: PROF. DR. BASKIN ORAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Kimlik = Identity ; Kimlik sorunu = Identity problem ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışma, 1980'lerden bugüne, Türkiye'nin dış politikasında Kürt sorununun etkisini kural ağırlıklı konstrüktivizmin amil, yapı, kimlik, kolektif kimlik, sözeylem ve kurallar gibi kavramlar ve araçlarından yararlanarak ele almaktadır. Tezin temel amacı, Kürt kimliğinin, bir sorunun öznesi olarak, Türkiye'nin dış politikasında hemen her alanda etkili olduğunu göstermektir.Birinci bölüm, Türkiye'nin komşu ülkeler ve yakın çevresiyle ilişkilerini kolektif kimlik kavramından yararlanarak incelemektedir. Kürt kimliği karşıtlığının Türkiye ile komşu devletler arasında bir kolektif kimlik inşasına yol açtığını ileri sürmektedir. Böylece, bu kolektif kimlik anlaşmazlık ya da işbirliği nedeni olarak ilişkilerin devamını sağlayan bir unsur olmaktadır.İkinci bölüm, Kürt sorununun Türkiye'nin Batılı kurum ve devletlerle ilişkilerinde bir insan hakları sorunu olarak belirleyiciliğini ele almaktadır. Kürt sorununun, bir taraftan Batılı kurum ve devletlerle ilişkilere dair kurallar inşa ederek, diğer taraftan farklı nitelikteki STK'ların sözeylemlerine konu olarak Türkiye'nin dış politikasını etkilediğini göstermeye çalışmaktadır.Son bölüm ise Kürt sorununun çözümsüz kalmasının ve gittikçe daha görünür hale gelmesinin Türk milliyetçiliğini artırarak Türk ulusal kimliğinin inşa sürecini etkilediğini ileri sürmektedir. Bu çerçevede, Kürt sorunu bir taraftan Türk ulusal kimliğinin yeni coğrafi alanları kapsayacak şekilde yeniden tanımlanmasına yol açmakta, diğer taraftan sivil ve askerî kuruluşların milliyetçiliği yeniden üretmesine neden olmaktadır. Böylece Türkiye'nin dış politikasında milliyetçi bir bakış açısı egemen olmakta ve rasyonel bir dış ilişkiler modeli izlemek zorlaşmaktadır.

Abstract:
This study handles, from 1980s to today, the impact of the Kurdish question on Turkey?s foreign policy by using the instruments and concepts of the rule oriented constructivism, such as agent, structure, identity, collective identity, speech act and rules. The main intention of this study is to show that the Kurdish identity, as a subject of an unsolved question, is determinant almost in all areas of Turkey?s foreign policy.First chapter examines Turkey?s relations with her neighbors and near environment, using the concept of collective identity. The aim of this chapter is to demonstrate that the opposition to the Kurdish identity leads to the construction of a collective identity amid Turkey and her neighboring states. Thus this collective identity provides the continuity of their relations, being a reason of conflict or cooperation.Second chapter handles the impact of the Kurdish question as a human right question on Turkey?s relations with the western institutions and states. It aims to reveal that Kurdish question influences Turkey?s foreign policy, on the one hand by constructing rules regarding the relations with the western institutions and states, and on the other hand by being a subject in the speech acts of various NGOs.Final chapter maintains that Kurdish question, as an unsolved problem, being increasingly more and more salient, nourishes Turkish nationalism and thus influences Turkey?s foreign policy. In this context, the Kurdish question on the one hand leads to the redefinition of the Turkish national identity contending new geographical areas and on the other hand causes the reproduction of the Turkish nationalism by the civil and military institutions. Therefore, with the dominance of a nationalist framework in Turkey?s foreign policy, it becomes difficult to follow a rational foreign policy model.