Sosyal hizmet etiği perspektifinden dijital feminist hareketler: #MeToo hareketi örneği
Digital feminist movements from a social work ethics perspective: The example of #MeToo movement
Yazar: HATİCE BÜŞRA CAN
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKEN ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Cinsel şiddet = Sexual violence ; Feminizm = Feminism ; Kadın hareketleri = Women movements ; MeToo = MeToo ; Sayısal feminizm = Digital feminism ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal şiddet = Social violence ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çevrimiçi feminizm = Online feminism

Özet:
Bu araştırmada, dijital feminist hareketler ve #MeToo hareketi, sosyal hizmet etiği çerçevesinden değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, #MeToo hareketinin olumlu ve olumsuz etkisinin belirlenmesi ve toplumsal yaşama ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı şiddetin önlenmesi konusundaki etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden, derinlemesine görüşme tekniği tercih edilmiştir. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini toplumsal cinsiyet alanında teorik veya uygulama düzeyinde çalışmalar yürüten ve #MeToo hareketini yakından takip eden 20 katılımcı oluşturmuştur.  Bu bağlamda katılımcıların (1) dijital toplumsal hareketlere, (2) dijital feminist hareketlere, (3) #MeToo hareketine, (4) #MeToo hareketi kapsamındaki ifşa mekanizmasına ve (5) #MeToo hareketine ilişkin etik tartışmalara ilişkin görüşlerini içeren araştırma bulguları MAXQDA 2022 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Çözümlenen veri seti, içerik analizi çalışması ile yorumlanarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda dijital toplumsal hareketlerin ve dijital feminist hareketlerin bilgi ve iletişime kolay, hızlı ve masrafsız erişim sağlama özellikleri ile örgütlenme ve farkındalık yaratma bakımından oldukça etkili eylemlilik yöntemleri olduğu ancak sosyal, politik ve yapısal değişimlerin sağlanması konusunda yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı cinsel şiddet ve tacizin toplumsal bir sorun olarak yaygınlığı ve söz konusu sorunun yasal yöntemlerle önlenememesine bağlı olarak ortaya çıkan #MeToo hareketinin cinsel şiddet ve tacizin yaygınlığını kanıtladığı ve toplumsal yaşamda tabulaştırılan cinsel şiddet konusunun kamusal alanda tartışılmasını sağlayarak önemli bir toplumsal farkındalık yaratmıştır. İfşa mekanizması ile cinsel şiddet ve taciz konusunda önleyici bir mekanizma oluştursa da hareketin düzensiz, süreksiz, kurumsallıktan uzak yapısı hareketin yeterli düzeyde önleyici güce sahip olmasını engellemektedir. İfşa mekanizmasının ise feminist eylemlilikte tek yöntem olarak kullanılarak yasal yöntemlerin yadsınması hareketin sosyal, politik ve yapısal değişim sağlama gücünün önündeki başka bir engeldir. Bu bağlamda hareketin cinsel şiddet ve tacizin önlenmesi konusunda dijital eylemlilik ile geleneksel örgütlülük biçimini bir araya getirerek etik ifşa mekanizması ile yasal hukuki süreçlerin birbirine eklemlendiği kurumsal bir yapıya evrilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this research, digital feminist movements and #MeToo movement were evaluated within the framework of social work ethics. In this context, it is aimed to determine the positive and negative effects of the #MeToo movement and to reveal its impact on social life and prevention of violence based on gender inequality. In the research, in-depth interview technique, one of the qualitative research techniques, was preferred. In this context, semi-structured interview form and personal information form were used. The sample of the research consisted of 20 participants who carried out theoretical or practical studies in the field of gender and closely followed the #MeToo movement. In this context, research findings including the views of the participants on (1) digital social movements, (2) digital feminist movements, (3) #MeToo movement, (4) the disclosure mechanism within the #MeToo movement, and (5) ethical debates regarding the #MeToo movement MAXQDA 2022 analyzed using the program. The analyzed data set was interpreted and analyzed with the content analysis study. As a result of the research, it has been concluded that digital social movements and digital feminist movements are very effective methods of action in terms of providing easy, fast and inexpensive access to information and communication, organization and awareness-raising, but they are insufficient in providing social, political and structural changes. The #MeToo movement, which emerged due to the prevalence of sexual violence and harassment based on gender inequality as a social problem and the inability to prevent this problem with legal methods, has created an important social awareness by enabling the discussion of sexual violence, which has proven the prevalence of sexual violence and harassment and has been tabooed in social life, in the public sphere. Although it creates a preventive mechanism for sexual violence and harassment with its disclosure mechanism, the irregular, discontinuous and uninstitutional structure of the movement prevents the movement from having sufficient preventive power. The denial of legal methods by using the disclosure mechanism as the only method in feminist activism is another obstacle to the power of the movement to bring about social, political and structural change. In this context, it is suggested that the movement should evolve into an institutional structure in which the ethical disclosure mechanism and legal processes are articulated by bringing together digital activism and traditional organizational forms for the prevention of sexual violence and harassment.