Safranbolu köylerindeki tarihi su değirmenlerinin koruma sorunları ve Akkışla, Hızar, Hacı Abdullah değirmenlerinin sürdürülebilirliği için restorasyon önerileri
Conservation problems of historical water mills in Safranbolu villages and restoration proposals for sustainability of Akkişla, Hizar, Haci Abdullah water mills
Yazar: MEHMET AKİF ÇENGEL
Danışman: PROF. DR. AYSUN ÖZKÖSE
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Safranbolu kent merkezi ve yakın çevresindeki köylerde bulunan yapılar çeşitli çalışmalara konu edilmiş ve bir kısmı tescil edilerek koruma altına alınmıştır. Tescilli yapıların bir kısmı, restorasyon çalışmaları ile işlevi korunarak veya yeni işlev kazandırılarak özel ve kamusal kullanımlara sunulmuştur. Safranbolu kırsalında yer alan birçok bölgede ise tarihi yapılarla ilgili çalışma yapılmamış ve bu yapılar kaderlerine terk edilmiştir. Bu yapı türlerinden biri de bir dönem yoğun olarak kullanılmış ancak zamanla önemini yitirmiş olan tarihi su değirmenleridir.  
Çalışmamın amacı; Karabük İli, Safranbolu İlçesine bağlı köylerde, yapılan çalışmalar ışığında korunması gereken kültürel ve mimari mirasın önemli bir parçası olan ve kaybolmaya yüz tutmuş değirmen yapılarını tespit ederek, koruma sorunlarını incelemek ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması için üç farklı su değirmeni için koruma ve restorasyonla ilgili uygulanabilir öneriler geliştirmektir.
Çalışmada; Safranbolu köylerinde yer alan mevcut değirmenlerin tarihsel gelişimi, teknolojik ve mimari boyutta değerlendirilmeleri, günümüz durumlarının ve sorunlarının saptanması, korunarak yeniden kullanılmaları için öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda değirmen yapılarının oluşumu, tarihsel gelişimi ve geçirdiği değişimler incelenmiştir. Günümüzdeki durumları için iyileştirme ve yeniden kullanım olanaklarının ortaya konulmasını hedefleyen koruma stratejileri belirlenerek, buna yönelik uygulama önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
Structures around and in the city center of Safranbolu have been subject of several studies and some of these structures are preserved by registering. By restorating according to their original function or for new purposes, some of these structures are offered for private and public use. On the other hand, for many historic structures placed in rural areas of Safranbolu no studies have been made and they are abandoned to their destiny. One of these structure types is water mills which had been intensively used in the past and lost their importance in time.
The aim of my study is; determining the water mills that are important parts of architectural and cultural heritage and tend to shade away in Safranbolu district in Karabük province, in the light of the previous studies investigating the conservation problems and with the example of the three historic water mills  improving applicable propositions for conservation and restoration to obtain the sustainability of the water mills.
In this study; studying historical progress of water mills existing in villages of Safranbolu, technologic and architectural evaluation, determining the present situation and problems and developing proposals to reuse the water mills by conserving are aimed. Accordingly; the formation, historical progress and alterations of water mills were examined. It is aimed to specify conservation strategies to ameliorate their present situations to reveal reusing possibilities and develop application proposals based on this.