Lokal ileri veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda sarkopeni sıklığı ve prognostik önemi
Prevalence and prognostic importance of sarcopenia in patients dwith locally advanced or metastatic NON-small cell lung cancer
Yazar: MEHMET NEZİR RAMAZANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED BÜLENT AKINCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Akciğer kanseri tüm dünyada ve ülkemizde en sık görülen ve en sık ölüme neden olan kanser tipidir. Akciğer kanseri tanılı hastalarda hayat kalitesini etkileyen ve prognozu belirleyen bazı faktörler vardır. Sarkopeni, kanser tanılı hastalarda sık görülen, hayat kalitesini bozan ve kötü prognoza sebep olan kaşeksi sendromunun bir parçasıdır. Kanser tanılı hastalarda sarkopeni varlığının erken tespiti ve sarkopeni ciddiyetinin anlaşılması, uygulanacak destek tedaviyi yönlendirebilir. Bu çalışmanın amacı lokal ileri ve metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalardaki sarkopeni sıklığının ve düzeyinin belirlenmesi ile birlikte bu hastalarda görülen sarkopeninin seyri ve sarkopeni ile prognoz arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. 
Materyal ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2013 ve Ocak 2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji Bilim Dalı'na başvuran ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısı almış, 18 yaşından büyük, lokal ileri veya metastatik hastalık olarak değerlendirilen ve tedavi öncesi ve sonrası tıbbi görüntülemeleri hastanemizde yapılan hastalar dahil edildi. Uzman radyolog tarafından hastaların tedavi öncesi ve sonrası çekilen abdomen bilgisayarlı tomografileri değerlendirilerek, üçüncü lomber kesitindeki kas kütlesi cm2 olarak ölçüldü. Hastaların ölçülen kas kütlesi, hastaların boyunun karesine bölünerek sarkopeni indeksi (cm2/m2) hesaplandı. Hastaların arşiv dosyaları taranarak elde edilen demografik ve klinik verileri ile birlikte, hastaların tedavi öncesi ve sonrası ölçülen kas kütlesi ve sarkopeni indeksi değerleri önceden hazırlanmış excel dosyalarına aktarıldı. Verilerin çapraz kontrolleri yapılarak veri hataları minimuma indirildi. Elde edilen veriler SPSS veri tabanına yüklenerek analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 51 hasta dahil edildi. Hastaların 48'i erkek, 3'ü kadındı. Hastaların 9'u lokal ileri hastalık, 42'si metastatik hastalık olarak değerlendirildi. Hastaların tedavi öncesi incelemelerinde 44 (%86,3) hastanın sarkopenik olduğu, 7 (%13,7) hastanın ise sarkopenik olmadığı gözlendi. Hastalar vücut kitle indekslerine göre değerlendirildiğinde tanı anında normal kilolu olan hastaların, kilolu hastalardan daha sarkopenik olduğu gözlendi (p˂0,006). Hastaların izlemleri boyunca bakılan kas kütlesi ve sarkopeni indeks değerlerinde anlamlı bir düşüş izlendi (p˂0,001) ancak kemoterapi alan hasta grubunda ara değerlendirme ile tedavi bitimi sonrası değerler karşılaştırıldığında kas kütlesi ve sarkopeni indeksi değerleri arasında sırasıyla p˂0,039 ve p˂0,036 fark saptandı. Hastalar kas kütlesi ve sarkopeni indeksi medyan değerlerine göre ayrılıp değerlendirildiğinde genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım sürelerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Tanı anında sarkopenisi olan ve olmayan olarak ayrılıp değerlendirildiğinde, genel sağkalım (p˂0,5) ve progresyonsuz sağkalım sürelerinde (p˂0,22) anlamlı bir fark bulunmadı. 
Sonuç: Bu çalışmada sarkopeni ile genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Sarkopeni ise tanı anında 51 hastanın 44'ünde (%86,3) mevcuttur. Kanser tanılı hastalarda sarkopeni sıklığının ve sarkopeni ile prognoz ilişkisinin belirlenmesi ve bu alanda sarkopeni sınır değerlerinin tespit edilmesi için daha geniş çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: Lung cancer is the most common cancer and most common reason of cancer relevant deaths in the world and our country. There are some factors affecting the quality of life and prognosis in patients with lung cancer. Sarcopenia is a part of cachexia syndrome, which is common in cancer patients, deteriorates the quality of life and causes poor prognosis. Early detection of sarcopenia and understanding the severity of sarcopenia in cancer patients may guide the supportive treatment. The aim of this study was to determine the frequency and level of sarcopenia in patients with locally advanced and metastatic non-small cell lung cancer, and to determine the relationship between the prognosis and the course of sarcopenia in these patients.
Materials and Methods: This study included patients admitted to the Ankara Yıldırm Beyazıt University, Ankara Atatürk Training and Researc Hospital, Department of Medical Oncology between January 2013 and January 2018, diagnosed as non-small cell lung cancer, older than 18 years of age, evaluated as local advanced or metastatic disease and whose pre-treatment and post-treatment medical imaging were performed in our hospital. Abdominal computed tomography of the patients before and after treatment was evaluated by the specialist radiologist and the muscle area in the third lumbar section was measured as cm2. Sarcopenia index (cm2/m2) was calculated by dividing the measured muscle area by the height square of the patients. The archives of the patients were scanned and the demographic and clinical data, as well as the values of muscle mass and sarcopenia index measured before and after treatment were transferred to the previously prepared excel files. Data errors were minimized by cross-checking the data. The obtained data were analyzed by uploading to SPSS database.
Results: 51 patients were included in study. 48 patients were male and 3 were female. 9 patients were evaluated as locally advanced disease and 42 patients were evaluated as metastatic disease. In the pre-treatment examination of the patients, 44 (86.3%) patients were sarcopenic and 7 (13.7%) patients were non-sarcopenic. When the patients were evaluated according to their body mass indexes, it was observed that the patients who were normal weight at the time of diagnosis were more sarcopenic than the patients who were overweight (p˂0.006). There was a significant decrease in muscle mass and sarcopenia index values during the follow-up of the patients (p˂0,001) but when the interim evaluation and post-treatment values were compared in the patient group receiving chemotherapy, p˂0,039 and p˂0,036 differences were found between muscle mass and sarcopenia index values, respectively. When the patients were evaluated according to the median values of muscle mass and sarcopenia index, there was no significant difference in overall survival and progression-free survival. There was no significant difference in overall survival (p˂0.5) and progression-free survival (p˂0.22) when diagnosed with and without sarcopenia seperated at the time of diagnosis.
Conclusion: In this study, no significant relationship was found between sarcopenia and overall survival and progression-free survival. Sarcopenia was present in 44 (86.3%) of 51 patients at the time of diagnosis. Further studies are needed to determine the incidence of sarcopenia in cancer patients and the relationship between sarcopenia and prognosis and to determine the limit values of sarcopenia in this area.