İbn Rüşd'ün Platon'un devlet düşüncesini yorumlayış tarzı
Ibn Rushd's interpretation of Plato's state thought
Yazar: FUNDA TUĞBA KARADUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRPENÇ AKŞİT
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Devlet = State ; Felsefe = Philosophy ; Platon = Platon ; Siyaset = Politics ; Siyasi ahlak = Politics ethics ; İbn Rüşd = İbn Rüşd ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
İslam filozoflarından İbn Rüşd, düşünce sistemiyle hem Doğu hem de Batı
dünyasının dikkatini çekmiştir. İbn Rüşd, Doğu dünyasında tanınmadan önce Batı
dünyasında tanınmıştır. Batı dünyasında, en çok felsefe ve dini uzlaştırma çabalarıyla
gündeme gelmiş ve Batı'nın da kabul ettiği üzere günümüz Avrupa'sının inşasında
önemli bir rol oynamıştır. Doğu dünyasında ise siyaset düşüncesi ile ön planda
olmuştur. İslam dünyasında siyaset felsefesi üzerine Farabî'nin eserinden sonra yazılmış
en önemli eser İbn Rüşd'ün Telhîsus Siyase li Eflatun isimli eseridir.
Felsefe ile dinin uyumu üzerinde bilhassa duran İbn Rüşd; siyaset felsefesini
siyaseti ahlakla temellendiren Platon'dan referans alarak kurmuştur. Dolayısıyla İbn
Rüşd, Platon'un siyaset düşüncesini konu alan Devlet isimli kitabını yorumlamıştır.
İbn Rüşd, siyaset düşüncesini bilimsel bir temele oturtmuştur. Siyasetin hem
teorik hem de pratik alanlarında görüşler sunmuştur. Bunu yaparken Yunan filozofu
Platon'un siyaset düşüncesini bazen olduğu gibi almış; bazen katıldığını belirtmiş;
bazen de kendi fikir dünyasından eklemeler yapmıştır. Bu tezde bu tür benzerlik ve
farklılıklara dikkat çekilmiştir.
Sosyal bir zeminde varlık sürdüren insanın mutlu olması için toplumda bir düzen
ve ahengin olması gerekmektedir. Bu düzenin sahip olması gereken temel nitelik
ahlaktır. Bireyler ahlaklı olduğu sürece, ahlak bir değer olarak devleti şamil olur. Çünkü
insan ve devlet, birisi mikro birisi de makro düzeyde olmak kaydıyla birbirinin benzeri
durumdadır. Erdemli devletin oluşması için erdemli insanın yetişmesi gerekir. Erdemli
insanın yetişmesi için toplumun adalet, yiğitlik doğruluk gibi erdemleri kazanmak üzere
eğitilmesi gerekir.
İbn Rüşd'e göre kurulması güç olan erdemli şehrin prototipi, Hazreti Peygamber
döneminde kurulmuştur. Platon ise erdemli şehrin kurulmasının daha zor olduğunu
düşünmüştür. Erdemli şehrin bu kadar önem arz etmesinin sebebi insanın yaradılış
amacına ulaşması için en uygun ortamı sağlayacak tek imkân olmasıdır. Erdemli şehrin
başkanı, filozof veya erdemli kişi olur bu standardın dışındaki tüm şehirler, erdemli
olmayan şehirdir.  Erdemli hükümdarın felsefeden uzaklaşmasıyla erdemli şehirde
bozulma başlar.Sırasıyla timokrasi, oligarşi, demokrasi ve tiranlık yönetimlerine
dönüşmüştür. Tiranlık, erdemli şehre en uzak devlet yönetimidir. İbn Rüşd, erdemli
şehir olarak kurulmuş ancak sonradan birbirine dönüşerek bozulmuş olan devlet
örneğine kendi döneminden Muvahhidler Devleti'ni örnek olarak göstermiştir.

Abstract:
Ibn Rushd, one of the Islamic philosophers, attracted the attention of both the
East and the Western world with his thought system. Ibn Rushd was recognized in the
Western world before being recognized in the Eastern world. In the Western world, it has come up with the efforts to reconcile philosophy and religion and has played an
important role in the construction of modern Europe, as the West has accepted.With the
idea of ​​politics in the eastern world.The most important work written after Farabî's work
on the political philosophy in the Islamic world is Ibn Rushd's Telhisus Siyase li
Eflatun.
Ibn Rushd especially focused on the harmony of philosophy and religion; he
based his political philosophy on Plato, which based politics on ethics.Therefore, Ibn
Rushd interpreted Plato's book Devlet, which deals with political thought.
Ibn Rushd has put his political thought on a scientific basis. He presented his
views on both theoretical and practical aspects of politics. In doing so, the Greek
philosopher took Plato's political thinking as it is sometimes; sometimes stated;
sometimes he has made additions from his own world of ideas. Such similarities and
differences have been noted in this thesis.
In order for a person to be happy on a social basis, there must be order and
harmony in society. The basic characteristic of this order is morality.As long as
individuals are moral, morality includes the state as a value. Because human and
government are similar to each other, one micro and one macro. For the formation of a
moral state, moral human beings must be raised.In order to create a decent human
being, society must be trained to earn virtues such as justice, bravery and righteousness.
According to Ibn Rushd, the prototype of the moral city, which is difficult to
establish, was founded during the time of Prophet Muhammad.Plato thought it was
harder to establish a moral city. The reason why the moral city is so important is that
human beings are the only opportunity to provide the most suitable environment for the
purpose of creation.The head of the moral city becomes a philosopher or a virtuous
person, but all other cities are non-moral cities. The moral city begins to deteriorate with
the moral ruler moving away from philosophy. In turn, it turns into the timocracy,
oligarchy, democracy and tyranny. Tyranny is the farthest state administration in the
moral city.Ibn Rushd is an example of the State of Muvahhid's, which was founded as a
moral city, but which was later broken down by the state.