Kapalı sitelerde ortak mekanları kullanma eğilimleri: Mersin örneği
The use of common places in gated communities: Mersi̇n case
Yazar: BARBAROS BEKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TOLGA LEVENT
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Son dönemlerde yeni bir eğilim olarak, "kapalı siteler" olgusu giderek yaygınlaşmaktadır. Kapalı siteler çeşitli güvenlik önlemleri ile dışarıdan gelebilecek etkilere karşı yalıtılmış olan, orta ve üst gelir gruplarına çeşitli boş zaman olanakları sunan ve önceden tanımlanmış bir yaşam tarzı kurgusu etrafında biçimlenmiş konut alanları olarak tanımlanabilmektedirler. Dünyadaki örnekleri daha önce ortaya çıkmaya başlamış olan kapalı siteler, 1980'li yılların ilk yarısı ile birlikte Türk kentlerinde de gözlemlenmeye başlamıştır. Mersin kentinde hızlı gelişimleri son 10 yıllık bir dönem içerisinde gerçekleşmiştir. Kapalı siteler ile ilgili kuramsal tartışmalar, bu sitelerin varoluş nedenini temelde bireylerin güvenlik ihtiyacı ile ilişkilendirse de, Mersin örneğinde bu sitelerin öne çıkan niteliklerinden birisi bu sitelerin kullanıcılarına sunduğu sosyal ve kültürel olanaklardır. Bu sitelerin tamamına yakınında iyi tasarlanmış yeşil alan, açık ve kapalı spor alanları, havuz, yürüyüş parkurları ve sinema salonları bulunmakta ve bu nitelikler bu sitelerin tercih edilme nedenlerini oluşturmaktadır. Ancak bu olanakların yeterince kullanıldığını söylemek olanaklı değildir. Bu çalışma, Mersin örneğinde kapalı siteler olgusunu incelemeyi, kullanılmayan geniş ortak mekânlara sahip bu kapalı sitelerin kamusal mekânlar üzerindeki etkilerini ortaya koymayı ve bu çerçevede, bu tarz bir kentsel gelişim örüntüsünün kamusal alan kullanımı açısından doğru bir strateji olup olmadığını tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Kuzey Mersin'de yer alan kapalı sitelerde güvenlik vurgusunun çok öne çıkmadığı, bu sitelerin yatırım ve prestij amaçlı tercih edildiği ve ortak mekânlarının kullanım oranının düşük olduğu tespitleri yapılmaktadır.

Abstract:
In recent decades, gated communities have expand to all over the world as a new urban trend. These gated communities can be defined as residential zones isolated against external factors with different safety measures. They are designed with reference to a predetermined life style and serve different free time activities to their dwellers, especially from middle and high income groups. The example of gated communities have been observed since the first half of 1980's in Turkish cities, yet their rapid development in Mersin has occured for the last decade. Although theoretical discussions about gated communities basically reason the emergence of gated communities to people's safety needs, in Mersin Case, the prominent aspects of these residences are the social and cultural facilities. Almost all of them have well-designed green spaces, open and closed sport facilities, pools, pedestrian ways, movie houses and these facilities are defined as the matters of choice by the dwellers of these residences. However, another fact with these facilities is that they are under-used. This study aims to understand the gated community phenomenon in Mersin case and their effects on surrounding public spaces and discuss whether these gated communities can be named as suitable and relevant  strategies for the use of public spaces. The basic outcome of this study is that, in Mersin case, the safety measures in gated communities is less important than expected. Morevoer, the rate of using common spaces in gated communities is relatively low in Mersin case, although these gated communities are considered as prestigious investment goods having various common facilities.