Tek taraflı mutasyon taşıyan Türk FMF hastalarında MEFV gen mutasyonlarının taranması
Screening of MEFW gene mutations in Turkish FMF pediatric patients with at least one determined mutation
Yazar: AYŞENUR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NEJAT AKAR
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Amiloidoz = Amyloidosis

Özet:
Bu çalışmada, klinik olarak Tel-Hashomer kriterlerine göre FMF tanısı almış ancak tek kromozomunda mutasyon taşıyan, pediatrik yaş grubunda bulunan 80 hastanın diğer ekzonlarında mutasyon taşıyabileceği göz önünde bulundurularak, ilgili bölgelerin taranması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile Türklere özgü mutasyonlar belirlendiği takdirde, direkt olarak bu mutasyonların taramaları yapılarak daha kısa sürede ve doğru tanı konulabilecektir.Olguların, ekzon 2, 3, 5, 9-10 ve 3'UTR bölgeleri polimeraz zincir reaksiyonuyla (PCR) amplifiye edildikten sonra 2. ekzonda yer alan R202Q, PvuII restriksiyon endonükleaz enzimi kesim yöntemiyle, diğer ekzonlar ise PCR ürünlerinin saflaştırılmasını takiben DNA dizi analizi yöntemiyle incelenmiştir.Çalışmada, R202Q, P369S R653H ve R761H mutasyonlarıyla birlikte R314R, R408Q, E474E, Q476Q, D510D, R501R, P588P polimorfizmleri belirlenmiştir. Bunların dışında intron 8'de c.1760-30 T>A ve intron 9'da c.1792+39 G>A değişimleri de gösterilmiştir. Ancak 3'UTR'ın taranan bölgesinde gen değişimi bulunamamıştır.Çalışmada belirlediğimiz R202Q'nun M694V mutasyonuyla birlikte kalıtım göstermeyen, birden fazla haplotipinin olduğu görülmüştür. Bu da R202Q'nun en azından bazı FMF hastalarında hastalıkla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Amiloidli 2 olguda R202Q'nun homozigot olarak saptamış olmamız da bu hipotezi desteklemektedir. Kontrol grubumuzda R202Q'nun sıklığı yüksektir. Bu da heterozigotluk durumunda etkisinin olmadığını göstermekte buna rağmen, hastalıkla ilişkili bir mutasyonla beraberliği durumunda hastalıkla ilgili klinik belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bu da tanı için R202Q gen değişiminin önemli olduğunu vurgulamaktadır.R202Q allellerin %31.3'ünde, P369S %1.3'ünde, R653H ve R761H mutasyonları ise sırayla allellerin %1 ve %3'ünde bulunmuştur. Allellerin %46.3'ünde ise mutasyon saptanamamıştır.Çalışma grubumuzda, E148Q/P369S ve E148Q/P369S/R408Q birlikteliği birer hastada saptanmış ve literatürle uyumlu olarak, iki gen değişiminin birleşik heterozigotluğunda hastalığın ortaya çıktığı gösterilmiştir. Yine aynı şekilde, bir hastada R653H, V726A mutasyonuyla birleşik heterozigot olarak saptanmış, hastanın diğer ekzon araştırmalarında mutasyon tespit edilememiş olması V726A ile birlikte hastalığın ortaya çıkmasına neden olduklarını göstermektedir. R761H mutasyonu bu güne kadar heterozigot veya birleşik heterozigot olarak gösterilmesine karşın homozigot mutantlığı literatürde bildirilmemiştir. Bizim hasta grubumuzda 2 hastada saptanmış olup hastaların birinde E148Q/R761H/R761H, diğerinde ise M694V/R761H şeklinde bulunmuştur.Kontrol grubu olarak alınan 122 olguda M694V mutasyonu 8 bireyde, M680I ise 2 bireyde saptanmıştır.Sonuçlarımız, Türk toplumunda R202Q gen değişiminin rutin FMF analizlerine dahil edilmesi gerektiğini ayrıca P369S, R653H ve R761H mutasyonlarının görülme sıklığının nadir olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, we aimed to screen related gene regions in 80 FMF peadiatric patients according to Tel-Hashomer criteria who could carry mutations in other exons. With this study, if spesific mutations of Turkish population were detected, the exact molecular diagnosis would have taken shorter time.After amplification of exon 2, 3, 5, 9-10 and 3?UTR regions with polimerase chain reaction (PCR), we analyse R202Q at exon 2 with PvuII restriction endonuclease enzyme digestion method, DNA sequencing method was performed to other exons following PCR products were purified in all cases.We detected R314R, R408Q, E474E, Q476Q, D510D, R501R and P588P polymorphisms with R202Q, P369S R653H and R761H mutations. Also, it was shown that c.1760-30 T>A in intron 8 and c.1792+39 G>A in intron 9. But no changes were found in 3? UTR.R202Q exists at exon 2 was observed that there is one more haplotype which is not in linkage with M694V mutation. This indicates that it might be a disease-causing mutation. This may also confirm our hypothesis in two cases with amyloidosis. The R202Q frequency is high in our control group. It seems that it has no effect when it is in heterozygous state, however, when combined with another disease-causing mutation, the clinical spectrum appears. This emphasizes that R202Q alteration is important for diagnosis.R202Q, P369S, R653H and R761H mutations were found in 31.3%, %1.3, %1 and %3 of the alleles, respectively. No mutation was detected in %46.3 of the alleles.In our study group, compound heterozygosities of E148Q/P369S and E148Q/P369S/R408Q were detected in one patient and was shown that clinical spectrum appears when two gene alteration was in compound heterozygous in concordant with literature. Similarly, the same effect was observed for R653H which was in compound heterozygote with V726A mutation in one patient. Although R761H mutation was shown in heterozygous or in compound heterozygous states, homozygousity of this mutation was not reported in the literature, to date. In our patient group, R761H was determined in one patient as E148Q/R761H/R761H and in the other one as M694V/R761H.When we screened 122 individuals without any symptoms of FMF, it was found that 8 controls had M694V mutation and 2 controls had M680I mutation in heterozygous state.Our results show that R202Q gene alteration requires to be included in routine FMF analysis and also P369S, R653H and R761H mutations frequency is rare in Turkish population.