Ratlarda subakut akrilamid maruziyetine karşı baikalin, vitamin c ve kombinasyonlarının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of baicalin, vitamin c, and combinations against subacute acrylamide exposure in rats
Yazar: FERDİ KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET YASİN TEKELİ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akrilamid = Acrylamide ; Askorbik asit = Ascorbic acid ; Baicalin = Baicalin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada akrilamide maruz kalan ratlarda oksidatif hasara karşı baikalin ve C vitaminin koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmada toplam 56 adet 6-8 haftalık 180-250 g ağırlığında Wistar Albino ırkı erkek rat kullanıldı. Gruplar sırasıyla kontrol, baikalin (100 mg/kg/gün), C vitamini (100 mg/kg/gün), akrilamid (30 mg/kg/gün), akrilamid (30 mg/kg/gün) + baikalin (100 mg/kg/gün), akrilamid (30 mg/kg/gün) + C vitamini (100 mg/kg/gün) ve akrilamid (30 mg/kg/gün) + baikalin (100 mg/kg/gün) + C vitamini (100 mg/kg/gün) olarak kategorize edildi. Belirtilen dozlarda oral yolla 21 gün boyunca uygulama yapıldı. Deneme süresi sonunda ratlara ketamin-ksilazin kombinasyonu ile anestezi uygulandı ve ardından kalbe punksiyon yapılarak kan örnekleri heparinli ve antikoagülansız tüplere alındı. Servikal dislokasyon sonrası karaciğer, böbrek, beyin, testis, kalp ve akciğer dokuları çıkarıldı. Serumda trigliserit, kolesterol, albümin, total protein, BUN, ürik asit ve kreatinin düzeyleri ile LDH, AST, ALT ve ALP aktiviteleri ölçülürken kan (eritrosit/plazma) ve doku örneklerinde GSH, NO ve MDA düzeyleri ile GPx, GR, GST, SOD ve CAT aktiviteleri ölçüldü. Ortalama±standart sapma olarak ifade edilen verileri istatistiksel olarak değerlendirmek için IBM SPSS Statistics 21 programı kullanıldı. Tek yönlü varyans analizinden (One Way ANOVA) istatistiksel önem derecesinin tespit edilmesinde yararlanılırken Tukey veya Games Howell testiden gruplar arasındaki farklılığın tespit edilmesinde yararlanıldı. Verilerinin incelenmesi sonucunda sadece baikalin ve C vitamini uygulanan grupların parametrelerinin kontrol grubundan farklı olmadığı tespit edildi. Akrilamide maruz kalan grupta kontrol grubuna kıyasla doku MDA ve NO seviyeleri önemli ölçüde arttığı belirlenirken, GSH seviyeleri ve GPx, GR, GST, SOD ve CAT aktivitelerinin önemli ölçüde azaldığı belirlendi. Ayrıca serum trigliserit, kolesterol, BUN, kreatinin ve ürik asit düzeyleri ile AST, ALT, LDH ve ALP aktivitelerinde artış olduğu görülürken total protein ve albümin düzeylerinde ise azalma olduğu görüldü. Akrilamid ile baikalin ve/veya C vitamini'nin birlikte uygulandığı gruplarda akrilamidin etkilerinin ya kısmen ya da tamamen tersine çevrildiği tespit edildi. Sonuç olarak, baikalin ve C vitaminin antioksidan ve serbest radikal süpürücü etkilerinden dolayı ratlarda akrilamidin neden olduğu oksidatif stresin şiddetini hafifleterek koruma sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Akrilamid; Baikalin; C vitamini; Oksidatif Stres; Rat.

Abstract:
This study aimed to investigate the protective effects of baicalin and vitamin C against oxidative damage in rats exposed to acrylamide. A total of 56 Wistar Albino male rats, 6-8 weeks old, weighing 180-250 g, were used in the study. The groups were categorized as control, baicalin (100 mg/kg/day), vitamin C (100 mg/kg/day), acrylamide (30 mg/kg/day), acrylamide (30 mg/kg/day) + baicalin (100 mg/kg) /day), acrylamide (30 mg/kg/day) + vitamin C (100 mg/kg/day) and acrylamide (30 mg/kg/day) + baicalin (100 mg/kg/day) + vitamin C (100 mg/kg) /day), in that order. For 21 days, the indicated dose was given orally. At the end of the trial period, the rats were anesthetized with a combination of ketamine-xylazine, and subsequently, blood samples were taken into tubes with heparin and without anticoagulant by puncturing the heart. The liver, kidney, brain, testis, heart and lung tissues were removed following cervical dislocation. Reduced glutathione, NO, and MDA levels and GPx, GR, GST, SOD, and CAT activities were assessed in the blood (erythrocyte/plasma) and tissue samples. Triglyceride, cholesterol, albumin, total protein, BUN, uric acid, and creatinine levels, and LDH, AST, ALT, and ALP activities were assessed in serum. The program IBM SPSS Statistics 21 was used to statistically evaluate data expressed as mean±standard deviation. The One-Way ANOVA was performed to evaluate the degree of statistical significance, and the Tukey or Games Howell test was performed to ascertain the difference between groups. The analysis of the data revealed that the parameters of the groups who received only baicalin and vitamin C did not differ from those of the control group. In the acrylamide-exposed group compared to the control group, tissue MDA and NO levels increased significantly, whereas GSH levels and GPx, GR, GST, SOD, and CAT activity decreased significantly. Additionally, the activity of the AST, ALT, LDH, and ALP and levels of triglyceride, cholesterol, BUN, creatinine, and uric acid in the serum increased significantly, while levels of total protein and albumin levels in the serum were decreased significantly. As a result, it is thought that baicalin and vitamin C, because of their antioxidant and free radical scavenging properties, may provide protection by reducing the severity of oxidative stress induced by acrylamide in rats.
Key Words: Acrylamide; Baicalin; Oxidative Stress; Rat; Vitamin C.