V. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi (1935-1939)
V. Period Turkish Grand National Assembly (1935-1939)
Yazar: ORHAN ÖNDEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Demokratikleşme = Democratization ; Siyasetçiler = Politicians ; Siyasi partiler = Political parties ; TBMM V. Dönem = TBMM V. Period ; Türk parlamento tarihi = Turkish parliament history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İnkılap tarihi = Revolution history

Özet:
Bu çalışmada Mustafa Kemal Atatürk'ün Mecliste Cumhurbaşkanı olarak son kez bulunduğu, Cumhuriyet rejiminin en güçlü dönemi olan süreç incelenmiştir. 1935 ve 1939 yılları arasında kalan bu döneme V. Dönem adı verilmiştir. Bu dönem boyunca TBMM'nin yapısı, teşekkülü ve genel durumu konu edilmektedir. Bu anlamda ülkenin siyasi politikalarını ortaya koyan TBMM'yi incelemek, dönemin iç ve dış politikasının aydınlatılması adına bir yol sunmaktadır. Bununla birlikte TBMM'de görev alan kabineleri ve hükumetleri incelemek, dönemde değişen koşulların ve inkılapların nasıl uygulandığının anlaşılması adına ışık tutmaktadır.

1935-1939 yılları boyunca iç politika başta olmak üzere bu dönemde yaşanan ekonomik, hukuki, mali, siyasi ve toplumsal her gelişme TBMM'nin süzgecinden geçmiştir. Meclis aynı zamanda neredeyse yapılan tüm uluslararası temaslara ve müzakerelere öncülük etmiştir. Bu anlamda zikredilen yıllar arasında görev yapan V. Dönem TBMM'de geçen iç ve dış siyasi gelişmeler de çalışmanın konusuna dahil edilmiştir.

Bu anlamda çalışma Türkiye'nin demokratikleşme sürecini özetleyen genel bir girişten sonra beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde V. Dönem TBMM'nin toplanmasına dek geçen süreç irdelendikten sonra V. Dönem TBMM'nin teşekkülü ve genel yapısı ve bu yapıda meydana gelen değişiklikler incelenmiş, Meclise dahil olan Milletvekillerinin sosyoekonomik bir tasnifi yapılarak önceki dönem Meclis verileriyle karşılaştırmalı bir analize gidilmiştir. Tezin ikinci bölümünde bu dönemde meydana gelen ve ülkeyi etkileyen iç politika gelişmeleri irdelenmiştir. Üçüncü bölümde V. Dönem TBMM'de toplumsal ve hukuki alanda yaşanan gelişmelere yer verilerek bunların toplumda yarattığı etkiler ele alınmıştır. Dördüncü bölümde bu sürece gelene dek yaşanan ekonomik gelişmelere değinilerek V. Dönem boyunca uygulanan ekonomik politikalar ele alınmıştır. Son bölümde ise 1935-1939 arasında uygulanan dış politika siyasetiyle beraber bu dönemde dış politika özelinde meydana gelen gelişmeler incelenmiştir. Sonuç bölümünde tüm bu alanları kapsayan genel bir değerlendirme yapılarak çalışmaya son verilmiştir.

Abstract:
In this study, the most powerful period of the Republican regime, in which Mustafa Kemal Atatürk was in the parliament as the President for the last time, was examined. This period between 1935 and 1939 was called the V. Period. During this period, the structure, organization and general situation of the Turkish Grand National Assembly are discussed. In this sense, examining the TGNA, which reveals the country's political policies, offers us a way to illuminate the domestic and foreign policy of the period. However, examining the cabinets and governments serving in the Grand National Assembly of Turkey sheds light on the changing conditions and how the reforms were implemented in the period.

During the years 1935-1939, all economic, legal, financial, political and social developments experienced in this period, especially domestic politics, passed through the filter of the Turkish Grand National Assembly. The Assembly also pioneered almost all international contacts and negotiations. In this sense, the domestic and foreign political developments in the 5th Term Parliament, which served between the mentioned years, are also included in the subject of the study.

In this sense, the study consists of five chapters after a general introduction summarizing Turkey's democratization process. In the first part, after examining the process until the convening of the V. Term TGNA, the formation and general structure of the V. Term TGNA and the changes that took place in this structure were examined, a socioeconomic classification of the Deputies included in the parliament was made and a comparative analysis was made with the previous term parliamentary data. In the second part of the thesis, domestic policy developments that took place in this period and affected the country were examined. In the third part, the developments in the social and legal fields in the 5th Term Parliament are included and their effects on the society are discussed. In the fourth chapter, the economic policies implemented during the V. Period are discussed by mentioning the economic developments until this period. In the last part, the foreign policy policy implemented between 1935-1939 and the developments in foreign policy in this period were examined. In the conclusion part, a general evaluation covering all these areas was made and the study was terminated.