Aktif tüberküloz hastalarında depresyonla ilişkilendirilmiş miRNA'ların ekspresyonlarının araştırılması
Investigation of expressions of miRNA's associated with depression in patients with active tuberculosis
Yazar: KEVSER ELÇİ
Danışman: PROF. DR. NECMİYE CANACANKATAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM YALAZA
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Depresyon = Depression ; Gen ifadesi = Gene expression ; Mikro RNA = Micro RNA ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; RNA = RNA ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Tüberküloz (TB) kronik, bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır. Mevcut tahminler dünya nüfusunun 1/4'ünün Mycobacterium tuberculosis (Mtb) ile enfekte olduğunu göstermektedir. Hem fiziksel hem de zihinsel olarak zayıflatıcı bir hastalık olan Depresyon (DP) eş zamanlı olarak TB'ye yüksek oranlarda eşlik etmektedir ve aralarında sinerjik bir etkileşim görülmektedir. Küçük kodlayıcı olmayan bir RNA türü olan mikroRNA'lar (miRNA) ise işlevlerini yerine getirmek için hedef mRNA'larının ifadesini kontrol etmektedir. Bu çalışmada, TB ve DP arasındaki sinerjik etkiyi değerlendirmek amacıyla DP ile ilişkilendirilmiş miR-128-3p, miR-34a-5p, miR-223-3p, miR-221-3p, miR-24-3p, miR-107, miR-134-5p, miR-135a ve miR-1202'nin aktif TB hastalarında ekspresyon düzeyleri araştırılmıştır. TB Hasta grubuna, aktif TB tanısı almış ve tedavisi başlamamış bireyler (n=35), Kontrol grubuna ise sağlıklı bireyler (n=35) dahil edilmiştir. miRNA'ların ekspresyon düzeyleri Real-Time PCR yöntemi ile tespit edilmiştir. TB Hasta grubu, Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında miR-128-3p, miR-34a-5p, miR-223-3p, miR-221-3p, miR-24-3p, miR-107, miR-134-5p ve miR-135a ekspresyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu belirlenmiştir. miR-1202 düzeyleri değerlendirildiğinde ise gruplar arasında farklılık gözlenmemiştir. DP hastalarında artış gözlenen miR 34a-5p, miR-128-3p, miR-223-3p, miR-221-3p ve miR-24-3p'nin, bu çalışmadaki TB hastalarında da anlamlı artışı saptanmıştır. Bu sonuç TB ve DP'nin patogenezinde bu miRNA'ların ortak olarak yer aldığını ve bu iki hastalık arasındaki sinerjide etkili olabileceğini destekler niteliktedir. TB hastalarında miR-135a, miR-107, miR-24-3p ve miR-134-5p ekspresyon düzeylerinde anlamlı artış gözlenmiştir. DP'de düşük ekspresyona sahip miR-134-5p, miR-135a ve miR-107'nin ise TB'de anlamlı artış gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak TB hastalarında artış gösteren miR-135a, miR-107, miR-24-3p ve miR-134-5p yeni biyobelirteç olarak değerlendirilebilir. Ayrıca TB ve DP hastalarında artış gösteren miR-34a-5p, miR-128-3p, miR-223-3p, miR-221-3p ve miR-24-3p'nin her iki hastalığın ortak yolizlerindeki mediyatörler ile ileri çalışmalarının yapılması TB ve DP arasındaki sinerjinin tanımlanmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Tuberculosis (TB) is a chronic, contagious and fatal disease. Current estimates indicate that 1/4 of the world's population is infected with Mycobacterium tuberculosis (Mtb). Depression (DP), which is a debilitating disease both physically and mentally, accompanies TB at high rates simultaneously and a synergistic interaction is observed between them. MicroRNAs (miRNA), a type of small non-coding RNA, control the expression of their target mRNAs to perform their functions. In this study, in order to evaluate the synergistic effect between TB and DP, DP-associated miR-128-3p, miR-34a-5p, miR-223-3p, miR-221-3p, miR-24-3p, miR-107, miR-134-5p, miR-135a and miR-1202 expression levels were investigated in patients with active TB. Individuals diagnosed with active TB and not started treatment (n=35) were included in the TB Patient group, and healthy individuals (n=35) were included in the Control group. Expression levels of miRNAs were determined by Real-Time PCR method. There was a statistically significant increase in miR-128-3p, miR-34a-5p, miR-223-3p, miR-221-3p, miR-24-3p, miR-107, miR-134-5p and miR-135a expression levels in TB Patient group compared to the Control group. On the other hand, no difference was observed between the groups in terms of miR-1202. miR 34a-5p, miR-128-3p, miR-223-3p, miR-221-3p and miR-24-3p, which were increased in DP patients, were also significantly increased in TB patients in this study. This result supports that these miRNAs are common in the pathogenesis of TB and DP and may be effective in the synergy between these two diseases. Significantly increased expression levels of miR-135a, miR-107, miR-24-3p and miR-134-5p were observed in TB patients. It was determined that miR-134-5p, miR-135a and miR-107, which have low expression in DP, show a significant increase in TB. In conclusion, miR-135a, miR-107, miR-24-3p and miR-134-5p, which are increased in TB patients, can be evaluated as new biomarkers. In addition, further studies of miR-34a-5p, miR-128-3p, miR-223-3p, miR-221-3p and miR-24-3p, which increase in TB and DP patients with mediators in the common pathways of both diseases will contribute to the definition of synergy between TB and DP.