Saç örneklerinde arsenik düzeyinin belirlenmesi
Determination of arsenic levels in hair samples
Yazar: BAYRAM YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. TÜLİN SÖYLEMEZOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı öncelikle AAS cihazı ile saç-arsenik seviyelerinin belirlenmesi için gereken yöntemin kurulmasıdır. Bunun yanı sıra, bilinen bir maruziyeti olmayan gönüllülerden toplanan saç örneklerinde arsenik düzeylerinin belirlenmesi ve Türkiye'de yaşayan bireylerin kronik arsenik maruziyeti açısından risk altında olup olmadıklarının saptanmasıdır.Bu çalışmada, 18-74 yaş aralığında, Ankara ve çevresinde yaşayan, 53 gönüllü bireyin ense bölgesinden 1-2 cm uzunluğunda saç örnekleri toplanmıştır. Saç-arsenik seviyelerini belirlemek amacıyla elektrotermal ısıtmalı hidrür sistemi yöntemli atomik absorbsiyon spektroskopisi (AAS) kullanılmıştırÇalışmada, saç-arsenik konsantrasyonu 0,042-0,367 mg As/kg aralığında değişmiştir. Saç örneklerinde bulunan ortalama arsenik seviyesi 0,139,37±0,011 mg As/kg olarak belirlenmiştir. Saç örnekleri, yaş, cinsiyet, yerleşim yeri, sigara kullanımı ve beden kitle indeksine göre sınıflandırılıp elde edilen saç-arsenik seviyesi verilerinin bu sınıflandırmaya göre istatistiksel analizi yapılmıstırSPSS 16.0 programı kullanılarak yapılan istatistiksel testler sonucunda; sigara içen bireylerin ortalama saç-arsenik seviyesi (0,171 ±0,0212 mg As/kg), sigara içmeyen grubun ortalama saç-arsenik seviyesine (0,124±0,0112 mg As/kg) göre anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Buna ilave olarak; erkeklerdeki ortalama saç-arsenik seviyesi (0,169±0,016 mg As/kg), kadınlardaki ortalama saç-arsenik seviyesine (0,110±0,011 mg As/kg) göre anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur ( p<0,01).Anahtar Kelimeler: AAS, Arsenik, Hidrür Sistemi, Saç

Abstract:
The primary purpose of this study is to set the required method with atomic absorption spectroscopy (AAS) and to determine arsenic concentrations in hair. For this purpose, arsenic levels in hair samples were determined. Samples were collected from volunteers who have not been directly exposed to arsenic. Therefore, it is also aimed to emphasize whether or not the Turkish population is under risk in terms of chronic arsenic exposureIn this study, 1-2 cm of nape hair samples were collected from 53 volunteers who live in the Ankara province. The age interval of volunteers was between 18 and 74. In order to detect hair-arsenic levels, atomic absorption spectrometer equipped with electro-thermal heating hydride generation module was utilizedIn the present study, hair-arsenic levels ranged between 0,041 and 0,367 mg As/kg. Arithmetic mean of arsenic levels in hair was found to be 0,139±0,011 mg As/kg. Hair samples were classified according to age, gender, residence, smoking habits and body mass indexThe resultant values evaluated and statistical tests were performed by SPSS 16.0 software. Arithmetic mean of hair-arsenic levels in the smokers group (0,171 ±0,021 mg As/kg) was found to be significantly higher than the arithmetic mean of the hair-arsenic levels in non-smokers group (0,124±0,011 mg As/kg ) (p<0,05). Additionally arithmetic mean of hair-arsenic value (0,169±0,016 mg As/kg) in men was found significantly higher than in women (0,110±0,011 mg As/kg) (p<0,01).Key Words: AAS, Arsenic, Hair, Hydride Generation Module