Sosyal zekânın çalışanlar üzerine etkileri: Bir alan araştırması
The effects of social intelligence on employees: A field research
Yazar: YÜKSEL MAVİ
Danışman: PROF. DR. SALİH YEŞİL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal zeka = Social intelligence ; Yaratıcılık = Creativity ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel yaratıcılık = Organizational creativity

Özet:
Bu araştırmada sosyal zekâ (sosyal bilgi süreci, sosyal beceri, sosyal 
farkındalık), duygusal emek (yüzeysel davranış, derinlemesine davranış) bilgi 
paylaşımı (örtük bilgi paylaşımı, açık bilgi paylaşımı), bireysel yaratıcılık (fikir 
üretme, fikir tanıtımı, fikir uygulama), örgütsel özdeşleşme ve örgütsel destek 
konuları ele alınmıştır. Araştırmanın amacı, sosyal zekânın duygusal emek, bilgi 
paylaşımı, bireysel yaratıcılık ve örgütsel özdeşleşme üzerine etkisini test etmektir. 
Ayrıca sosyal zekânın duygusal emek, bilgi paylaşımı, bireysel yaratıcılık ve 
örgütsel özdeşleşme üzerine etkisinde örgütsel desteğin düzenleyici (moderatör) 
rolü test edilmiştir. Çalışma, hemşireler üzerinde gerçekleştirilen bir alan 
araştırmasıyla desteklenmiştir. Nicel araştırma yöntemine başvurulmuş ve veri 
toplama aracı olarak anket formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın 
örneklemini, Kahramanmaraş il merkezindeki hastanelerde çalışan 322 hemşire 
oluşturmuştur. Verileri analiz etmek için SPSS 25.0 ve SmartPLS 3.0 yazılım 
programları kullanılmıştır. 
Hipotez testlerinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde; sosyal bilgi 
sürecinin ve sosyal farkındalığın derinlemesine davranışı, fikir tanıtımını, örgütsel 
özdeşleşmeyi; sosyal becerinin örgütsel özdeşleşmeyi; sosyal farkındalığın örtük ve 
açık bilgi paylaşımını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Sosyal bilgi sürecinin 
ve sosyal farkındalığın yüzeysel davranışı pozitif yönde etkilediği görülmüştür.
Sosyal bilgi sürecinin örtük bilgi paylaşımını pozitif yönde etkilemediği
saptanmıştır. Sosyal bilgi sürecinin ve sosyal farkındalığın fikir uygulamayı; sosyal 
farkındalığın fikir üretmeyi; sosyal becerinin fikir tanıtımını negatif yönde 
etkilediği görülmüştür. Sosyal becerinin yüzeysel ve derinlemesine davranışı, örtük 
ve açık bilgi paylaşımını, fikir uygulamayı etkilemediği tespit edilmiştir. Bununla 
birlikte sosyal zekânın duygusal emek, bilgi paylaşımı, bireysel yaratıcılık ve
örgütsel özdeşleşme üzerine etkisinde örgütsel desteğin düzenleyici (moderatör) 
rolünün istatistiki olarak anlamsız olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Sosyal Zekâ, Duygusal Emek, Bilgi Paylaşımı, Bireysel Yaratıcılık, Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Destek

Abstract:
In this research, social intelligence (social information process, social skills, 
social awareness), emotional labor (superficial behavior, deep behavior), 
knowledge sharing (implicit knowledge sharing, explicit knowledge sharing), 
individual creativity (idea generation, idea presentation, idea application), 
organizational identification and organizational support issues are discussed. The 
aim of the research is to test the effect of social intelligence on emotional labor, 
knowledge sharing, individual creativity and organizational identification. In 
addition, the moderator role of organizational support in the effect of social 
intelligence on emotional labor, knowledge sharing, individual creativity and 
organizational identification was tested. The study was supported by a field study 
on nurses. Quantitative research method was used and a questionnaire form was 
used as a data collection tool. The sample consisted of 322 nurses working in 
hospitals in Kahramanmaraş city center. SPSS 25.0 and SmartPLS 3.0 software 
programs were used to analyze the data.
When the results obtained from the hypothesis tests are examined; in-depth 
behavior of social information process and social awareness, idea promotion, 
organizational identification; organizational identification of social skill; it has 
been determined that social awareness has a positive effect on implicit and explicit 
knowledge sharing. However, as a result of the analysis, it was seen that the social 
information process and social awareness positively affected the surface behavior. 
It has been observed that the social information process and social awareness have 
a positive effect on surface behavior. It has been determined that the social 
information process does not positively affect the sharing of tacit knowledge. The 
application of ideas of the social information process and social awareness;
generating ideas of social awareness; it has been seen that social skills affect the 
promotion of ideas negatively. It has been determined that social skills do not 
affect superficial and in-depth behavior, implicit and explicit knowledge sharing 
and idea implementation. However, it was determined that the moderator role of 
organizational support in the effect of social intelligence on emotional labor, 
knowledge sharing, individual creativity and organizational identification was 
statistically insignificant.

Keywords: Social Intelligence, Emotional Labor, Knowledge Sharing, Individual Creativity, Organizational Identification, Organizational Suppor