Osteoporoz patogenezinde antioksidan enzimler ve RANKL
The antioxidant enzymes and RANKL in pathogenesis of osteoporosis
Yazar: ENGİN TAŞTABAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞENDUR
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, antioksidan enzim ve nitrik oksit seviyelerinin postmenapozal osteoporoz (OP) patogenezindeki rolleri ile bu enzimlerin RANKL ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkilerini araştırmayı amaçladık.GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya OP'u olan 45 postmenapozal kadın ile OP'u olmayan 42 postmenapozal sağlıklı kadın alındı. Çalışma grubundaki hastalar daha önce OP tanısı almamış ya da tedavi görmemiş kişiler arasından seçildi. Öncesinde OP tanısı almış ya da metabolik kemik hastalığı nedeni ile tedavi almış olanlar, kırık öyküsü olanlar, sigara ya da alkol kullananlar ve antioksidan ilaç takviyesi alan katılımcılar çalışmaya alınmadı.Hastaların DEXA sonuçları, vücut kütle indeksleri ve demografik verileri kayıt edildi. Serum katalaz (CAT), glutatyon (GSH) ve glutatyon redüktaz (GR) enzim aktiviteleri ile lipid peroksidasyonu son ürünü olan serum malondialdehid (MDA) düzeyleri spektrofotometrede, serum RANKL ve nitrik oksit (NO) düzeyleri ise ELISA mikroplate okuyucuda ölçüldü.BULGULAR: Çalışma grubunda, serum RANKL, MDA ve NO düzeylerindeki artış ile serum GR düzeyindeki azalma kontrol grubuna göre anlamlı bulundu. Osteoporoz hastalarında serum RANKL düzeyi ile serum MDA düzeyi arasında pozitif bir ilişki varken, serum CAT düzeyi ile negatif bir ilişki gösterdiği saptandı. Ayrıca serum RANKL ve serum MDA düzeylerinin, DEXA sonuçları ile negatif bir ilişki gösterdiği görüldü. OP grubundaki hastaların serum RANKL ve antioksidan enzim düzeyleri ile yaş, menapoz yaşı, menapoz süreleri ve vücut kütle indeksi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı.SONUÇ: Çalışmamızdan elde ettiğimiz bulgular neticesinde OP hastalarında serum MDA ve RANKL düzeylerindeki anlamlı artma ile glutatyon redüktazın anlamlı azalması, OP patogenezinde oksidan stresin varlığını desteklemektedir. Bununla birlikte NO düzeyinin de kontrol grubuna göre yüksek olması, OP hastalarında NO'nun kemik kaybından sorumlu olabileceğini destekleyebilmektedir. Sonuç olarak, oksidan stres varlığı ve serum nitrik oksit düzeyindeki artışın postmenapozal OP patogenezinde RANKL üzerinden kemik kaybında önemli bir rolü olabileceğini düşünmekteyiz.ANAHTAR KELİMELER: Osteoporoz, RANKL, antioksidan enzim, nitrik oksit

Abstract:
OBJECTIVE: The first aim of this study was to compare the role of serum antioxidant enzymes and nitric oxide levels in pathogenesis of postmenopausal osteoporosis (OP). The second endpoint was to assess the relationship between these enzyme levels with RANKL and bone mineral density.MATERIALS AND METHODS: Fourty-five osteoporotic women and 42 non-porotic postmenopausal healthy controls were included in this study. Postmenopausal women without previous OP diagnosis and postmenopausal women who had no OP treatment history were included. Individuals that had previous diagnosis of OP or another bone metabolism disorders, self-reported fracture or subjects which has used antioxidant supplementation were excluded. None of these participants were smokers or having alcohol. DEXA results, body mass index and demographic data of these patients were noted. Serum catalase (CAT), glutathione (GSH), glutathione reductase (GR) enzyme activities and malondialdehyde (MDA) were measured by using atomic absorption spectrophotmeter. Serum RANKL and nitric oxide (NO) levels were measured with ELISA.RESULTS: Women with OP had significantly higher serum RANKL, MDA and NO levels. However they had lower serum GR enzyme activity when compared with controls. There was positive corelation between serum RANKL level and serum MDA level while, negative corelation between serum RANKL level and serum CAT levels were determined. Also there was correlation between serum RANKL and MDA levels with DEXA results. There was no correlation between serum RANKL and antioxidant enzyme levels with other parameters (age, age at menopause, duration of menopause, body mass index of the patients).CONCLUSIONS: This study showed us that oxidant stress must be considered in pathogenesis of OP because of high serum MDA, RANKL levels and low serum GR level have determined in OP patients. In addition, it can be postulated that high serum NO level might be responsible for bone loss in OP patients. In conculusion, it was asserted that the presence of oxidant stress and high level of NO might have a major role in pathogenesis of postmenopausal OP by RANKL.KEY WORDS: Osteoporosis, RANKL, antioxidant enzyme, nitric oxide