Sıçanlarda streptozotosin ile indüklenen diyabetin karaciğer ve böbrek dokularındaki oksidatif stres düzeylerine etkisinin meta-analiz ile değerlendirilmesi
A meta-analysis of the effect of streptozotocin-induced diabetes on oxidative stress levels in liver and kidney tissues in rats
Yazar: HINDREEN MOHAMMED RADHI
Danışman: PROF. DR. ALİYE SAĞKAN ÖZTÜRK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE PINAR AMBARCIOĞLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies

Özet:
Günümüzde en önemli halk sağlığı problemlerinden biri olan tip 1 diyabetes mellitus (T1DM)'de meydana gelen oksidatif stres böbrek ve karaciğer hasarının gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, literatürde bu dokulardaki oksidatif stres biyobelirteçleri ile T1DM arasındaki ilişki için bazı tartışmalı sonuçlara rastlanmaktadır. Bu sistematik inceleme ve meta-analizin amacı, oksidatif stres ve bazı antioksidan biyobelirteçlerinin streptozotosin ile deneysel oluşturulan T1DM'lu sıçanlarda karaciğer ve böbrek ile ilişkisini incelemektir.
26 Şubat 2021 tarihine kadar yapılan çalışmalar PubMed (NLM), Scopus, Web of Science Collection veri tabanlarında tarandı ve 8652 çalışmaya rastlandı. Dışlama kriterleri göz önüne alınarak toplam 257 vaka kontrol çalışması bu meta-analiz için uygun bulundu. Bu çalışmada karaciğer ve böbrek için ayrı ayrı olmak üzere SOD, CAT, GSH, MDA, TBARS, lipid peroxidation ve GSH-Px sonuç değişkenlerini değerlendiren toplam 14 meta-analizi uygulanmıştır.
Çalışmanın sonuçlarında oksidatif stres parametrelerinden olan MDA, LPO ve TBARS düzeyleri kontrol grubuna göre diyabetik karaciğer ve böbrek dokusunda, endojen antioksidanlardan olan SOD, CAT, GSH ve GSH-Px ise kontrol grubu karaciğer ve böbrek dokusunda artmış ve istatistiki olarak anlamlı idi. Diğer taraftan karaciğer SOD, CAT, GSH, MDA, TBARs için sırası ile 25, 11, 3, 1, 1; böbrek için ise SOD, CAT, GSH, GSH-Px için sırası ile 25, 13, 1, 3 çalışma bu bulgularla çelişmektedir.
Mevcut analiz, STZ ile indüklenen T1DM'da meydana gelen böbrek ve karaciğer hasarının patogenezinde oksidatif stresin potansiyel bir rolü olabileceğini doğrulamaktadır. Bunun yanı sıra deneysel çalışmaların en önemli kısıtlayıcı yanlarından biri olan denek sayısının 3R kuralı gereği az olması bakımından ele alındığında daha büyük bir popülasyonda yapılması çalışmayı değerli kılmaktadır. Ayrıca T1DM'da antioksidan sistemde yetersizliğin meydana geldiği belirlenmiştir. Diğer taraftan diyabet ile ilişkili oksidatif stresin karaciğerde meydana getirdiği hasarın diyabetik bir komplikasyon olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Ancak, olası mekanizmayı aydınlatmak ve bu kanıtları güçlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Oxidative stress in type 1 diabetes mellitus (T1DM) is one of the most important public health problems today and plays an important role in the development of kidney and liver damage. However, there are some controversial results in the literature about the relationship between oxidative stress biomarkers in these tissues and T1DM. The aim of this systematic review and meta-analysis was to investigate the association between oxidative stress and some antioxidant biomarkers with liver and kidney in rats with T1DM induced experimentally with streptozotocin.
Studies up to February 26, 2021, were searched in the PubMed (NLM), Scopus, and Web of Science Collection databases, and 8652 studies were found. Considering the exclusion criteria, a total of 257 case-control studies were eligible for this meta-analysis. In this study, a total of 14 meta-analyses were performed to evaluate the outcome variables of SOD, CAT, GSH, MDA, TBARS, lipid peroxidation, and GSH-Px were performed separately for the liver and kidney.
The results of the study showed that MDA, LPO, and TBARS levels, which are oxidative stress parameters, were increased in diabetic liver and kidney tissues compared with the control group. SOD, CAT, GSH, and GSH-Px, which are endogenous antioxidants, were increased and statistically significant in the liver and kidney tissues of the control group and were statistically significant. On the other hand, 25, 11, 3, 1, 1 for liver SOD, CAT, GSH, MDA, TBARs, and for kidney 25, 13, 1, 3 studies for SOD, CAT, GSH, GSH-Px, respectively, contradicted these results.
The current analysis confirms a possible role of oxidative stress in the pathogenesis of kidney and liver damage in STZ-induced T1DM. The fact that the number of subjects, which is one of the major limitations of experimental studies, is small according to the 3R rule, makes the study valuable when performed in a larger population. In addition, it has been found that there is a deficiency in the antioxidant system in T1DM. On the other hand, it is suggested that the damage caused by oxidative stress associated with diabetes should be considered as a diabetic complication. However, further work is needed to elucidate the possible mechanism and provide this evidence.