Dayanıklılığın değerlendirilmesinde mekik koşusunun güvenirliği ve geçerliği
Reliability and validity of modified shuttle running test in the evaluation of aerobic endurance
Yazar: TAHİR HAZIR
Danışman: PROF. DR. CANER AÇIKADA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz = Exercise ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Koşu = Running ; Oksijen tüketimi = Oxygen consumption

Özet:
Aerobik dayanıklılığın değerlendirilmesinde Modifıye Mekik Koşusu (MMK)'nun güvenirliği ve geçerliğini saptamak amacıyla yapılan bu çalışmaya 20 erkek denek gönüllü olarak katıldı. MMK testinin güvenirliği için, 2-3 gün ara ile üç kez sahada (spor salonunda) 20 m'lik bir parkurda 8 km.h"1 başlangıç hızında ve her 3 dk'da bir koşu hızı 1 km.h"1 artan maksimal test uygulandı. Hız artışlarında 1 dk ara verildi. Güvenirlik katsayılarını (R) saptamak için tekrarlı ölçümlerde tek yönlü ANOVA kullanıldı. Geçerlik için laboratuvarda koşu bandında (KB) 8.2 km.h"1 başlangıç hızında ve her 3 dk'da 1.2 km.h"1 artan maksimal Ölçümler kriter olarak kullanıldı. Hız artışlarında kan almak için teste ara verildi. MMK testinin ikinci ölçümleri geçerlilik için kullanıldı. Geçerlik katsayıları Pearson yöntemi ile saptandı. MMK testlerinde maksimal oksijen tüketimi (V02max), maksimal dakika ventilasyonu (VEmax), maksimal kalp atım hızı (KAHmax) maksimum koşu hızı (Hızmax) ve egzersiz sonrası laktat (Lazitve) için R sırasıyla = 0.859, 0.937, 0.931, 0.972 ve 0.712 olarak hesaplandı. 4 mmol laktat eşiğindeki koşu hızı (AnEmz), oksijen tüketimi (AnEvo2), kalp atım hızı (AiiEkah) ve % V02max için R sırasıyla 0.955, 0.914, 0.955 ve 0.734 olarak bulundu. Tekrarlı ölçümlerde KAHmax, La^e, AtiEhiz ve % V02max hariç (p<0.01) anlamlı bir fark saptanmadı. MMK testlerinde submaksimal iş yüklerinde ölçüm faktörünün VO2 ve VE üzerindeki etkisi anlamsız, KAH ve La üzerindeki etkisi anlamlı bulundu (p<0.01). Değişkenler üzerinde Ölçüm x Hız etkileşimi anlamlı bulunmadı. Relatif VChmax.VEmax, KAHmax, Lazirve, Hızmax için geçerlik katsayısı r sırasıyla 0.805, 0.885, 0.757, 0.544, 0.803 bulundu. Hızmax hariç (p<0.01), diğer değişkenler KB 'den farklı bulunmadı. AtiEhiz, AnEvo2 AjoEkah ve % V02max'a ait r sırasıyla 0.810, 0.813, 0.898, 0.524 bulundu. MMK da ölçülen AnEHlz anlamlı derecede düşük (pO.01), AnEvo2 ve % VChmax yüksek (pO.01), AjiEkah benzer bulundu. MMK testinde 10,1 1,12,13,14 kmiı"1 hızlarda V02,VE, KAH ve La, KB testinden önemli derecede düşük bulundu (p<0.01). Tüm değişkenler üzerinde Protokol x Hız etkileşiminin de önemli olduğu saptandı (p<0.05). MMK testi güvenilir ve geçerli bir testtir, ancak koşu biyomekaniği düz koşudan farklı olduğu için submaksimal hızlarda farklı fizyolojik ve metabolik cevaplara neden olmaktadır.Anahtar Kelimeler: Maksimal Oksijen Tüketimi, Anaerobik Eşik, Mekik Koşusu, Güvenirlik, Geçerlik. 111

Abstract:
This study was carried out to maintain the reliability and validity of Modified Shuttle Running Test (MSR) in the evaluation of aerobic endurance. 20 male subjects were voluntarily participated in an intermittent maximal test protocol, which was applied 3 times in every 2-3 days on a 20 m track. For the reliability test of MRS, 3 minutes of 20 m shuttle run was given, starting with 8 km.h"1 with increase of 1 km.h"1 in each 3 minutes run, with a 1 minute break between them. Velocitiy increase was made till exhaustion. As a criteria for the validity of MSR, intermittent maximal test measures were used, on a laboratory treadmill test (TT). TT test was started with 8.2 km.h'1 and increased with 1.2 km.h"1 in every 3 minute with a short break for a blood sample from the earlobe. Second test of MSR was used for validity coefficients. One factor repeated measures of ANOVA model was used to calculate the R for the 3 testing sessions. Pearson's r was used to calculate validity coefficients. During MSR tests reliability coefficients of maximal oxygen consumption (V02max), maximal minute ventilation (VEmax), maximal heart rate (HRmax), maximal velocity (Vmax) and post exercise lactate (Lapeak) were R = 0.859, 0.937, 0.931, 0.972 and 0.712 respectively. Reliability coefficients of running velocity at 4 mmoU"1 fixed lactate threshold (Onset Blood Lactate Accumulation - OBLA) (OBLA-V), oxygen consumption at OBLA (OBLA-V02), heart rate at OBLA (OBLA-HR) and % V02max were R = 0.955, 0.914, 0.955 ve 0.734 respectively. No significant change was found during repeated measures, excluding HRmax, Lapeak, OBLA-V and % VOnnax (p< 0.01). During MRS tests, the effect of measure factor on submaximal VO2 and VE was not significant while the effect on HR and La was significant (p<0.01). The effect of measure vs speed on variables were not significant. The validity coefficients of V02max, VEmax, HRmax, Lapeak and V^ were r = 0.805, 885, 0.757, 0.544 and 0.803 respectively. Other variables except Vmax (p< 0.01), were not found different from TT. The validity coefficients of OBLA-V, OBLA-V02, OBLA-HR and % V02max were r = 0.810, 0.813, 0.898 and 0.524 respectively. MSR test measurement of OBLA-V was significantly lower (p<0.01), OBLA-V02 and % V02max higher (pO.Ol) than TT. Both tests of OBLA-HR were similar. V02, VE, HR and La during MRS test at 10, 11, 12, 13 and 14 km.h"1 speeds were significantly lower than TT WHCUMAWCASTON MERKEZİ-(p<0.01). The effect of protocol vs speed on all variables were also found significant (p<0.05). It was concluded that although running mechanics on treadmill and MSR were different and caused different physiological and metabolic responses at various submaximal velocities, MRS test is a reliable and valid test to be used in field assessment. Key Words : Maximal Oxygen Consumption, Lactate Threshold, Shuttle Running, Reliability and Validity.