Afganistanlı öğrencilerin Türkçe çatı yapılarını öğrenirken karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri
Issues of Afghan students learning Turkish voice structures (Reflexive, reciprocal, passive and causatives) and suggestions to these problems
Yazar: FEADA MOHAMMAD SAMADBEK
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afganlılar = Afghans ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Dilbilgisi = Grammar ; Ettirgenlik = Causativisation ; Eğitim sorunları = Education problems ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Çatı elemanları = Roof elements

Özet:
Afganistan'da Türkoloji, Özbek dili ve edebiyatı bölümlerinde eğitim alan öğrenciler Türkçe çatı yapılarını öğrenirken zorluk yaşadıkları bilinmektedir. Türkçe sınıflarını Farsça, Peştuca ve Özbekçe dillerinde konuşan öğrenciler oluşturmaktadır. Bir kişi yabancı dil öğrenirken cümleleri nasıl ana dilinde kurcalayıp oluşturduğu gibi bu dillerin konuşurları da aynısını yapmaktan çekinmeyebilirler. Dil yapıları ve özelliklerine bakılırsa yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bazı sorunlar ve zorluklara karşılaşmak mümkündür. Onlardan bir örneği de Türkçe öğrenen Afganistanlı öğrencileridir.
Bu çalışmada nitel araştırma koşulları çerçevesinde veri toplanmıştır. Kabil'de iki üniversitede bulunan Türk dili ve edebiyatı bölümünde okuyan orta seviyedeki öğrencilerin katılımıyla anketler cevaplanmıştır. Türkçe çatı yapılı cümlelerin Farsça, Peştuca ve Özbekçe karşılığı verilelerk Türkçeye çevrilmesi istenilmiştir. 39 Tacik, 18 Peştun ve 15 Özbek kökenli öğrencinin katılımıyla cevaplanan anket sorularında bir takım hatalar tespit edilmiştir. SPSS programında verilerin istatistiği alınarak analiz edilmiş ve daha sonra da yorumlama yapılmıştır.
Çalışmamız toplam üç ana bölümden oluşmaktadır: birinci bölümde giriş, ikinci bölümde Türkçe çatı yapıları; Özbekç, Peştuca ve Farsça dillerinin bazı gramatik özellikleri ve üçüncü bölümde ise bulgular ve yorumlar yer almaktadır.

Abstract:
Students studying in Turkology, Uzbek language and literature departments in Afghanistan are known to have difficulty learning Turkish voice structures. Turkish classes are composed of students speaking Persian, Pashto and Uzbek languages. While learning a foreign language, one would speak the language after having it formulaized in his/her own mother tongue language structures first. According to linguistic structures and features, one may encounter some obstacles and difficulties while teaching Turkish as a foreign language. And Afghan students could be given as an axample to this situation.
In this study, data were collected within the framework of qualitative research conditions. The questionnaires were answered by participation of intermediate students studying at the Turkish language and literature department in two universities in Kabul. The participants were asked ot translate a set of Persian, Pashto and Uzbek language sentences translated from Turkish, back to their origin. 39 Tajiks, 18 Pashtuns and 15 Uzbek students participated in this study who did the translations with few mistakes. In the SPSS program, the statistics were analyzed and interpreted.
Our study consists of three main sections: introduction part in the first section, Turkish voice structures in the second section; Some grammatical features of Uzbek language, Pashto and Persian languages along with findings and comments in the third section.