Taekwon do sporcularında 8 haftalık propriyosepsiyon antrenman programının dinamik postural kontrol üzerine etkisi
The effect of a eight-week proprioception training programme on dynamic postural control in taekwon do athletes
Yazar: FATMA ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL TAŞKIN ; YRD. DOÇ. DR. METİN KAYA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Spor = Sports
Dizin: Propriyosepsiyon = Proprioception ; Taekwondo = Taekwondo

Özet:
Bu çalışmanın amacı, aktif spor yapan taekwon do sporcularında dinamik postural kontrol ve diz eklemi propriyosepsiyon yetisinin tespit edilmesi ve 8 haftalık propriyosepsiyon antrenman programının diz eklemi propriyosepsiyon ve dinamik postural kontrol üzerine etkisini incelemekdir. Çalışmaya aktif olarak taekwon do yapan ve gönüllü olarak katılan 42 sağlıklı taekwon do sporcusundan 13 erkek ve 13 bayan antrenman grubuna; 8 erkek ve 8 bayan taekwon do sporcusu kontrol grubuna dahil edilmiştir. Deneklerin yaş, boy, vücut ağırlığı ve BMI (kg/m2 ) ortalamaları sırasıyla bayan deney grubu ve kontrol grubunun; 20,92±1,55 ve 20,75 ± 1,66 yıl; 166,77 ± 8,36 ve 165,62 ± 7,59 cm; 56,69 ± 6,89 ve 61,50±7,27 kg, 20,36±1,72 ve 22,41±2,40 kg/m2, 9,23±2,31 ve 6,00±1,07 yıldır. Erkek deney ve kontrol grubunda yaş, boy, vücut ağırlığı, BMI (kg/m2 ) ve sporyaşı ortalamaları sırasıyla; 20,23±2,80 ve 19,87±2,29 yıl,174,85±6,97 ve 173,75±5,06 cm, 62,80±4,95 ve 70,50±14,55 kg, deney grubu 20,58±1,94 ve 23,27±4,17 kg/m2, 8,62±2,56 ve 6,23±1,36 yıldır.Deneklerin Propriyosepsiyon duyusunun ölçümü Biodex System 3 Pro Multijoint System izokinetik test ve egzersiz sistemi cihazı ile (Biodex Medical Inc, Shirley/NY, USA) ; dinamik postural kontrol performansları ise Biodex marka (Biodex, Inc., Shirley, New York 950-302) cihazı ile analiz edildi. Ölçümler sekiz hafta ve haftada üç gün uygulanan propriyosepsiyon antrenman programı öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kez gerçekleştirildi.Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS for Windows15.0 paket programı kullanıldı. Antrenman programı öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol grupları arası karşılaştırmada Mann-Whitney U testi ve öntest-sontest arasındaki farklılıkların karşılaştırılmasında ise Wilcoxon testi kullanıldı. Sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi.Uygulanan antrenman programı sonrasında; deney grubu bayan ve erkek taekwondo sporcularının hem baskın hemde baskın olmayan diz eklemi 30° ve 70° propriyosepsiyon skorlarında anlamlı farklılık görülmüştür(p<0.05). Kontrol grubunun baskın ve baskın olmayan diz eklemi 30° ve 70° propriyosepsiyon skorlarında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05).Antrenman programı sonrasında; deney grubu bayan taekwon do sporcularının baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol testte daha yüksek performansa sahip oldukları görülürken (p<0.05); kontrol grubu bayan taekwon do sporcularının çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında farklılık olmadığı görülmüştür (p>0.05). Deney grubu erkek taekwon do sporcularının çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında anlamlı farklılık olduğu görülürken(p<0.05); kontrol grubu son test çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05).Sonuç olarak; Propriyosepsiyon antrenman programının bayan ve erkek taekwon do sporcularının pozisyon hissi algılamasına dayanan diz eklemi propriyosepsiyon ve dinamik postural kontrol performanslarını geliştirdiği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Propriyopsepsiyon, Dinamik Postural Kontrol, Taekwondo.

Abstract:
The purpose of this study was to determine dynamic postural control and the ability of the knee joint proprioception in active taekwondo atlethes and to examine the effects of 8-week training proprioception programme on knee joint proprioception and dynamic postural control. 13 male and 13 female to training group and 8 male and 8 female taekwondo atlethes to control group of 42 healthy taekwondo atlethes participating as volunteers and doing actively taekwondo were included to the study.The age,height,weight,BMI (kg/ m2 ) and sportsyears averages of the subjects of female experimental and control group were respectively; 20.92 ± 1.55 and 20.75 ± 1.66 years; 166.77 ± 8.36 and 165, 62 ± 7.59 cm, 56.69 ± 6.89 and 61.50 ± 7.27 kg, 20.36 ± 1.72 and 22.41 ± 2.40 kg/m2, 9.23 ± 2.31 and 6.00 ± 1.07 years.In male experimental and control group; age,height,weight, BMI (kg/ m2) and sportsyears averages were respectively; 20.23 ± 2.80 and 19.87 ± 2.29 years, 174.85 ± 6.97 and 173, 75 ± 5.06 cm, 62.80 ± 4.95 and 70.50 ± 14.55 kg; 20.58 ± 1.94 and 23.27 ± 4.17 kg/m2, 8.62 ± 2,56 and 6.23 ± 1.36 years.While the proprioception sense of measurements of subjects were analyzed by Multijoint System Biodex System 3 Pro isokinetic testing and exercise system device; dynamic postural control performances were analyzed by Bıodex marked device (Biodex,Inc.,Shirley,NewYork 950-302). The measurements were taken twice as before and after proprioception training programme being applied three times in a week and per week of 8.Package programme SPSS for Windows 15.0 was used in the evaluation of data statistically. While Mann-Whitney U test was used in the comparison of experimental and control groups before and after training programme, Wilcoxon test was used in the comparison of differences between pre-test and post-test.The results were evaluated at the expressiveness level of 0,05.Significant differences were observed in both dominant and nondominant knee joint 30°and 70° proprioception scores of experimental group of male and female taekwondo atlethes after the training programme was applied.(p< 0,05).On the other hand, it was observed that the control group didn?t show any significant differency in both dominant and non dominant knee joint of 30°and 70° proprioception scores (p> 0,05).At the results of training programme, it was determined that while dynamic postural control scores have higher performance in dominant and nondominant leg dynamic postural control tes of female taekwondo atlethes, no difference was seen in double-leg,dominant and nondominant legs of dynamic postural control scores of control group (p>0,05). While it was observed that double leg ,dominant and nondominant leg dynamic postural control scores of the experimental group of male taekwondo atlethes have significant difference (p< 0,05);post-test double leg,dominant and nondominant leg dynamic postural control scores of control group show no difference.(p>0,05).In conclusion,it was thought that proprioception training programme based on the detection of position sense improves knee joints proprioception and dynamic postural control performances.Key Words: Proprioception, Dynamic Postural Control, Taekwondo