Aliya İzzetbegoviç'in siyasal düşüncesi
Political tought of Alija Izzetbegovic
Yazar: BÜŞRA UYULAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ALİ ÇETİNKAYA
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Çalışmamızda ilk olarak Yirminci yüzyılın önemli düşünürlerinden olan Aliya İzzetbegoviç'in:
Ailesi, eğitim hayatı, Genç Müslümanlar Teşkilatına katılması, başkanlık yılları ve eserleri
incelenecektir. Tarihe Tanıklığım, İslam Deklerasyonu, Doğu-Batı Arasında İslam, Köle
Olmayacağız, Konuşmalar, Özgürlüğe Kaçışım, İslami Yeniden Doğuşun Sorunları Aliya'nın
önemli eserleridir. Ardından Aliya İzzetbegoviç'in Siyasal düşüncesinin temel kavramları
ortaya koyulacaktır. Adalet, eşitlik, demokrasi ve iktidar kavramlarından oluşan Aliya'nın
siyasal düşüncesinin argümanları açıklanacaktır. Ele alınacak olan diğer hususlar ise: Aliya'nın
lider olarak özellikleri ve siyasal amaçlarıdır. Aliya'nın siyasal düşünce hayatını etkileyen
önemli unsurlardan biri Bosna savaşıdır. Bu bağlamda 1992-1995 yıllarında gerçekleşen Bosna
savaşından söz edinilecektir.
Çalışmamızda Aliya'nın İslam düşüncesi özelinde analiz edinilen konular şunlardır: İslam'daki
çözülmeler, İslam'ın yeniden inşası ve İslam'da üçüncü yol kavramıdır. İslam düşüncesinin
ardından incelenecek olan diğer nokta ise Aliya'nın insan düşüncesidir. Aliya'nın insan
düşüncesi düalist kavramlardan oluşmuştur. Bu kavramlar: Ruh-beden, materyalizm-din,
vazife-menfaat ve dram-ütopyadır.
Aliya Doğu ve Batı felsefesinden etkilenen bir düşünürdür. Bu bağlamda çalışmamızın son
bölümünde Aliya'nın etkilendiği düşünürlerden söz edinilecektir. Bu düşünürler: Kant, Hasan
el-Benna, Muhammed İkbal, Fazlur Rahman ve Seyyid Kutup 'dur.

Anahtar Kelimeler: Aliya İzzetbegoviç, İslam, Siyasal düşüncesi ve İnsan.

Abstract:
In this study, first of all, Alija Izetbegovic, one of the important thinkers of the twentieth
century: His family, education life, joining the Young Muslims Organization, his years of
presidency, and his works will be examined. My Witness to History, Islamic Declaration, Islam
Between East and West, We Will Not Be Slaves, Speeches, My Escape to Freedom, and The
Problems of Islamic Rebirth are Alija's important works. Then, the basic concepts of Alija
Izetbegovic's political thought will be indicated. The arguments of Alija's political thought,
which consists of the concepts of justice, equality, democracy, and power, will be explained.
Other issues to be discussed are Alija's characteristics as a leader and her political goals. One
of the critical factors affecting Alija's political thought was the Bosnian war. The Bosnian war
that occurred in 1992-1995 will be mentioned in this context.
In this study, the topics analyzed in Alija's Islamic thought are as follows: The dissolution of
Islam, the reconstruction of Islam, and the concept of the third way in Islam. Another point to
be examined after Islamic thought is Alija's human thought. Alija's human thought is made up
of dualist concepts. These concepts are soul-body, materialism-religion, duty-interest, and
drama-utopia.
Alija is a thinker influenced by Eastern and Western philosophy. In this context, in the last part
of our study, the thinkers who influenced Alija were investigated. These thinkers are Kant,
Hasan al-Banna, Muhammed Iqbal, Fazlur Rahman, and Sayyid Qutb.

Keywords: Alija İzzzetbegovic, Islam, political thought, and Human.