Pediatrik ailevi Akdeniz ateşi hastalarında atak sırasında ve ataksız dönemde işitmenin değerlendirilmesi
Evaluation of hearing in pediatric familial mediterranean fever patients during attack period and attack-free period
Yazar: ASİF SALİMOV
Danışman: PROF. DR. MEHMET UMUT AKYOL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Koklea = Cochlea ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Odyoloji = Audiology ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing

Özet:
Ailevi Akdeniz ateşi (AAA) dünya çapında en yaygın görülen monogenik otoinflamatuvar ve herediter periyodik ateş sendromudur. Genellikle çocuk yaşta başlar ve düzensiz aralıklarla tekrarlayan ve ortalama 0,5-3 gün sürüp kendiliğinden iyileşen ataklarla karakterizedir. Literatürde AAA hastalarında işitmeyi araştırmak için birkaç çalışma yapılmış ve farklı sonuçlar rapor edilmiştir. Bu çalışmada, literatürde ilk defa, AAA hastalarının atak sırasında ve ataksız dönemde işitmelerini değerlendirmeyi amaçladık. 40 pediatrik AAA hastası (80 kulak) ve 21 yaş ve cinsiyet uyumlu sağlıklı çocuk (42 kulak) çalışmaya dahil edildi. Klinik olarak atak semptomları olan hastalardan C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) düzeyleri ölçülmek üzere kan örnekleri alındı. Sağlıklı çocuklar ve atak sırasındaki AAA hastalarına saf ses odyometri (250-8000 Hz) ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyon (DPOAE) testi (1, 1.4, 2, 2.8, 4 kHz)  yapıldı. AAA hastalarına atak arası dönemde testler tekrar yapıldı. Ek olarak tüm AAA hastalarına kontralateral eşikleri ölçmek üzere akustik refleks testi ve on bir hastaya işitsel beyin sapı cevabı (ABR) ölçümü hem atak hem de atak arası dönemde yapıldı. Sonuçlar, yaş, hastalık başlangıç yaşı, kolşisin kullanım süresi, CRP, ESH düzeyleri ve son 6 aydaki atak sayısı ile ilişki açısından karşılaştırıldı. AAA hastalarının, kontrol gurubuyla karşılaştırıldığında, odyogram eşiklerinde solda 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000 Hz'te ve sağda 4000, 8000 Hz'te yükselme saptandı (p< 0,05). Bulgular DPOAE testinde 1, 1.4, 2, 2.8 kHz'teki sinyal-gürültü oranındaki düşüş ile desteklendi (p< 0,05). Atak periyodunda atak arası dönem ile karşılaştırıldığında, odyogramda solda 500, 1000, 8000 Hz ve saf ses ortalaması, sağda 250, 500, 1000 Hz ve saf ses ortalaması eşiklerinde yükselme saptandı (p< 0,05). Fakat DPOAE testinde destekleyici bulgu saptanmadı. Ek olarak, kontralateral akustik refleks testi eşiklerinde ve ABR testlerinde iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Korelasyon analizinde, kolşisin kullanım süresi, her iki kulakta saf ses ortalaması ve 8000 Hz'teki eşiklerde düşme ile ilişkili bulundu. Tüm paramatrelere dair detaylı istatistiksel analizlere çalışma içerisinde yer verilmiştir. Sonuçlar, odyometre ve objektif bir yöntem olan otoakustik emisyon testleri ile AAA hastalarında koklear tutulum olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlardan yola çıkarak, atak sırasında işitmede objekif akut etkilenim bulunmadığını söyleyebiliriz ve AAA'da işitme etkileniminin hastalık sürecindeki kronik otoinflamasyon durumu nedeniyle olabileceğini düşünmekteyiz. Özellikle işitme kaybını ifade edemeyen okul öncesi yaştaki AAA hastalarının odyolojik takibi, olası işitme kaybını erken dönemde önleyebilir.

Abstract:
FMF is the most common monogenic autoinflammatory disease and hereditary periodic fever syndrome worldwide. It usually has a childhood onset and is characterized by recurrent attacks that occur at irregular intervals, which lasts 0.5–3 days on average and resolve spontaneously. Few studies have been made to investigate hearing in FMF patients and there are various results reported in the literature. In this study, first time in the literature,  we aimed to evaluate auditory functions in pediatric FMF patients during the attack and attack-free periods. 40 pediatric FMF patients (80 ears) enrolled in the study as study group and 21 (42 ears) sex and age-matched healthy children as a control group. Blood samples were taken from patients that show clinical attack symptoms to evaluate C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) levels. Control group and FMF patients that were in attack period underwent audiometric evaluation including pure tone audiometry (250-8000 Hz) and Distortion Product Otoaoustic Emission  (DPOAE)(1, 1.4, 2, 2.8, 4 kHz) test. The tests were repeated in FMF patients in attack-free period. Additionally, acoustic reflex test made for measuring contralateral treshold for all FMF patients and auditory brainstem response (ABR) measured in some, in both attack and attack-free periods. Correlation between hearing results and age, colchicine usage time, age at the onset of disease, CRP, ESR levels and the number of attacks in last 6 months were studied. Hearing thresholds of FMF patients, compared to control group, were found to be increased at fre quencies of 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000 Hz on the left and 4000, 8000 Hz on the right (p< 0,05). This supported by the DPOAE test and signal/noise ratio of children with FMF were lower at frequencies of 1, 1.4, 2, 2.8 kHz (p< 0,05). In the attack period compared to attack-free period, hearing tresholds in the audiogram were found to be increased at frequencies of 500, 1000, 8000 Hz and pure tone average on the left and 250, 500, 1000 Hz and pure tone average on the right (p< 0,05). But this was not supported by the DPOAE test. Additionally, statistically significant difference between attack and attack-free period for contralateral acoustic reflex test tresholds and ABR results were not found. In correlation analysis, duration of colchicin treatment correlated with decreasing of pure tone averages and tresholds in 8000 Hz in both left and right ears. Detailed statistical analysis of all parameters was included in the study. Results demonstrated cochlear involvement in FMF patients with audiometry and objectively with otoacoustic emission test. Regarding to these results, objective acute impairment in hearing in the attack period was not demonstrated, which may suggest that hearing impairment in FMF is likely due to chronic autoinflammation process in the disease. Audiological follow-up of pediatric FMF patients that are not able to express hearing loss, may prevent possible hearing loss in early stages.