Çin-Afganistan ilişkileri bağlamında yeni Taliban'ın iktidarının yaklaşımı ve Çin'in Afganistan politikası
The approach of th new Taliban power in the context of China-Afghan relations and China's Afghanistan policy
Yazar: MOHAMMAD ISHAK NAZARI
Danışman: DOÇ. DR. ERJADA PROGONATI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İSKENDER KARAKAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, Çin-Afganistan ilişkileri bağlamında yeni Taliban iktidarının yaklaşımı ve Çin'in Afganistan politikasını analiz etmeye çalışmaktadır. Bu tezde Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1949'da kurulmasından 2021 yeni Taliban iktidarına kadar geçen süreç içerisinde, Çin-Afganistan ilişkileri detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Afganistan, 1949 yılında kurulan Çin Halk Cumhuriyeti'ni tanıyan ilk ülkelerden biridir. Taliban'ın 2001 yılında devrilmesiyle Afganistan'da yeni bir dönem başlamıştır. Çin 1978 yılındaki ekonomik açılımı ve hızlı yükselişi ile dünya ticaret merkezi haline gelmiştir. Çin'in ekonomik olarak giderek büyümesi enerji ihtiyacını da giderek artırmaktadır. Bu bağlamda, Afganistan'ın sahip olduğu doğal kaynakları ve stratejik konumu itibarıyla Orta Asya ve Ortadoğu arasında bir kavşak noktada bulunması Çin'in küresel ekonomik hedefleri açsından Afganistan'la ilgilenmesini kaçınılmaz kılmaktadır. Bu bağlamda Çin'in Afganistan'a yönelik politikasının şekillenmesinde iki önemli faktör ön plana çıkmaktadır. Birincisi, Çin'in Afganistan'daki istikrarsızlıktan dolayı güvenlik endişesi diğeri ise, Çin'in ekonomik çıkarlarıdır. Çin son dönemde, Afganistan'a en çok yatırım yapan ve Afgan Hükümeti ile Taliban arasındaki müzakere sürecinde aktif bir şekilde rol alan ülkedir. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesiyle yeni Taliban iktidarı ile yakın ilişki içerisinde olan Çin, Afganistan'ın yeni dönemde ve yeniden inşa sürecinde belirleyici bir faktör olarak görülmektedir. Bu çalışmada, Çin'in Afganistan'ın yeniden inşa sürecinde önemli bir etkisinin olmadığı, Çin'in ekonomik teşvik ve yatırım adı altında güvenlik öncelikli bir politika izlediği ve Çin'in Afganistan'daki yatırımlarının ekonomik öncelikli olmadığı öne sürülmektedir

Abstract:
This study tries to analyze the approach of the new Taliban government and China's Afghanistan policy in the context of China-Afghanistan relations. In this thesis, China-Afghanistan relations are discussed in detail from the establishment of the People's Republic of China in 1949 to the new Taliban rule in 2021. Afghanistan was one of the first countries to recognize the People's Republic of China, which was founded in 1949. With the overthrow of the Taliban in 2001, a new era began in Afghanistan. With China's economic expansion and rapid rise in 1978, it has become a world trade center. The economic growth of China also increases its energy needs. In this context, the fact that Afghanistan is at a crossroads between Central Asia and the Middle East due to its natural resources and strategic location makes it inevitable for China to be interested in Afghanistan in terms of its global economic goals. In this context, two important factors come to the fore in shaping China's policy towards Afghanistan. First, is China's security concerns due to the instability in Afghanistan, and the other is China's economic interests. Recently, China has been the largest investor in Afghanistan and has taken an active role in the negotiation process between the Afghan Government and the Taliban. China, which is in a close relationship with the new Taliban government after the US withdrawal from Afghanistan, is seen as a determining factor in Afghanistan's new era and rebuilding process. According to this study, it is argued that China does not have a significant impact on Afghanistan's reconstruction process, that China follows a security-first policy under the name of economic incentives and investmens, and that China's investments in Afghanistan are not an economic priority.