İşitme engelli sporcuların spora katılım motivasyonu, yalnızlık ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Examination of motivation to participate in sports, loneliness and hopelessness levels of hearing impaired athletes
Yazar: BUĞRAHAN CESUR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KIRIMOĞLU
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada işitme engelli sporcuların spora katılım motivasyonu, yalnızlık ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Çalışma genel tarama modeli kapsamında betimsel olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklemi ise gönüllü katılım dikkate alınarak, 70'i kadın, 196'sı erkek olmak üzere toplamda 266 işitme engelli sporcudan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak birinci kısımda Kişisel Bilgi Formu, ikinci kısımda "Engelli Bireylerde Spora Katılım Motivasyonu Ölçeği", üçüncü kısımda "UCLA Yalnızlık Ölçeği" ve dördüncü kısımda "BECK Umutsuzluk Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu kolmogorov smirnov normallik testiyle sınanmış ve verilerin parametrik olmayan testlere uygun olduğu tespit edilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkide Spearman korelasyon testi uygulanmıştır. İki kategorili değişkenlerde Mann-Withney U testlerinden, ikiden çok kategorili değişkenlerde Kruskal Wallis-H testi uygulanmıştır. Ayrıca aritmetik ortalama, standart sapma, frekans/yüzde hesaplamaları yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda İşitme engelli sporcuların spora katılım motivasyonu ile işitme kaybı zamanı arasında yapılan analizde içsel motivasyon ve dışsal motivasyon boyutlarında anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile spor branşı arasında tüm alt boyutlarda anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile müsabaka kategorisi değişkeni arasında içsel motivasyon alt boyutunda anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile uluslararası dereceye girme değişkeninde dışsal motivasyon ve motivasyonsuzluk boyutlarında anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile işitme kaybı zamanı değişkeninde motivasyonsuzluk boyutunda anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile eğitim durumu değişkeninde dışsal motivasyon boyutunda anlamlı fark olduğu, spora katılım motivasyonu ile algılanan sosyal çevre değişkeninde dışsal motivasyon ve motivasyonsuzluk boyutlarında anlamlı fark olduğu görülmektedir. İşitme engelli sporcuların yalnızlık düzeyleri ile sadece spor branşı değişkeni arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile cinsiyet değişkeni arasında motivasyon kaybı ve gelecekle ilgili beklentiler alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu, İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile medeni durum değişkeni arasında gelecekle ilgili duygular alt boyutu arasında anlamlı fark olduğu, İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile işitme kaybı zamanı değişkeni arasında motivasyon kaybı alt boyutu arasında anlamlı fark olduğu, İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile spor branşı değişkeni arasında gelecekle ilgili duygular alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu, İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile uluslararası dereceye girme değişkeni arasında gelecekle ilgili beklentiler alt boyutu arasında anlamlı fark olduğu, İşitme engelli sporcuların umutsuzluk düzeyleri ile eğitim durumu değişkeni arasında motivasyon kaybı ve gelecekle ilgili duygular alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak; sporun engelli bireyler üzerinde olumlu sonuçlar ortaya çıkardığı, umutsuzluk ve yalnızlık düzeylerini azalttığı ve sporla bireylerin olumsuz duygulardan uzaklaşarak motivasyonlarının arttığı söylenebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the motivation to participate in sports, loneliness and hopelessness levels of hearing impaired athletes. 
The study was planned descriptively within the scope of the general survey model. The sample of the study consists of a total of 266 hearing impaired athletes, 70 of whom are female and 196 of whom are male, taking into account voluntary participation. As data collection tools, Personal Information Form was used in the first part, "Motivation to Participate in Sports in Individuals with Disabilities Scale" in the second part, "UCLA Loneliness Scale" in the third part and "BECK Hopelessness Scale" in the fourth part. The suitability of the data for normal distribution was tested with the Kolmogorov Smirnov normality test and it was determined that the data were suitable for nonparametric tests. Spearman correlation test was applied for the relationship between dependent and independent variables. Mann-Withney U test was applied for variables with two categories and Kruskal Wallis-H test was applied for variables with more than two categories. In addition, arithmetic mean, standard deviation, frequency/percentage calculations were made. 
As a result of the research, there was a significant difference in intrinsic motivation and extrinsic motivation dimensions in the analysis between the motivation of hearing impaired athletes to participate in sports and the time of hearing loss, there was a significant difference in all sub-dimensions between the motivation to participate in sports and the sport branch, and there was a significant difference in the intrinsic motivation sub-dimension between the motivation to participate in sports and the competition category variable, It is seen that there is a significant difference in the extrinsic motivation and amotivation dimensions in the motivation to participate in sports and the variable of international ranking, there is a significant difference in the amotivation dimension in the motivation to participate in sports and the time of hearing loss, there is a significant difference in the extrinsic motivation dimension in the motivation to participate in sports and the educational status variable, there is a significant difference in the extrinsic motivation and amotivation dimensions in the motivation to participate in sports and the perceived social environment variable. It was determined that there was a significant difference between the loneliness levels of hearing-impaired athletes and only the sport branch variable. There is a significant difference between the hopelessness levels of hearing impaired athletes and the sub-dimensions of loss of motivation and expectations about the future between the gender variable, There is a significant difference between the hopelessness levels of hearing impaired athletes and the marital status variable between the sub-dimension of feelings about the future, There is a significant difference between the hopelessness levels of hearing impaired athletes and the time of hearing loss variable between the sub-dimension of loss of motivation, It was determined that there was a significant difference between the hopelessness levels of hearing-impaired athletes and the sub-dimensions of feelings about the future between the variable of sport branch, there was a significant difference between the hopelessness levels of hearing-impaired athletes and the sub-dimension of expectations about the future between the variable of international ranking, there was a significant difference between the hopelessness levels of hearing-impaired athletes and the sub-dimensions of loss of motivation and feelings about the future between the variable of educational status.
As a result, it can be said that sports have positive results on individuals with disabilities, reduce their levels of hopelessness and loneliness, and increase their motivation by getting away from negative emotions.