Yetişkinlik çağında olan depremzedelerde yer bağlılığı, deprem kaygısı ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkilerinincelenmesi
Examining the relationship between place attachment, earthquake anxiety and coping styles with stress in adult earthquake survivors
Yazar: ÇAĞLA İRİBAŞ
Danışman: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, yetişkin depremzedelerin yer bağlılığı, deprem kaygısı ve stresle başa
çıkma tarzları arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 18 yaş üstü 414
katılımcı kullanılarak ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Toplanan
birincil veriler, Kişisel Bilgi Formu, Yer Bağlılığı Ölçeği, Deprem Kaygısı Ölçeği ve
Stresle Başa Çıkma Tarzı Ölçeği kullanılarak elde edilmiş ve SPSS 27 ile analiz
edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, katılımcıların yer bağlılığı ve deprem kaygısı
düzeyleri orta seviyede bulunurken, pozitif başa çıkma tarzları (Kendine Güvenli
Yaklaşım, İyimser Yaklaşım ve Sosyal Desteğe Başvurma) yüksek puanlar almıştır.
Negatif başa çıkma tarzları (Çaresiz Yaklaşım ve Boyun Eğici Yaklaşım) ise daha düşük
puanlar almıştır. Çalışmanın bulguları; yer bağlılığı ile deprem kaygısı arasında, yer
bağlılığı ile stresle başa çıkma tarzları arasında ve deprem kaygısı ile stresle başa çıkma
tarzları arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca; Yer
bağlılığının deprem kaygısı üzerinde pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir
etkiye sahip olduğu; tüm stresle başa çıkma tarzlarının da deprem kaygısı üzerinde pozitif
ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar; yer bağlılığı açısından medeni
duruma göre, deprem kaygısı açısından cinsiyet ve medeni duruma göre, stresle başa
çıkma tarzları açısından cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermektedir. Sonuç olarak, bu
çalışma yer bağlılığının ve stresle başa çıkma tarzlarının deprem kaygısını yönetmede
önemli faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, literatürle uyumlu olup, yer
bağlılığının ve stresle başa çıkma stratejilerinin travmatik olaylarla başa çıkmada kritik
öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between place attachment, earthquake
anxiety and coping styles of adult earthquake survivors. The study was conducted with in
the frame work of the relational survey model using 414 participants over the age of 18.
The primary data were collected using Personal Information Form, Place Commitment
Scale, Earthquake Anxiety Scale and Stress Coping Style Scale and analyzed with SPSS
27. According to the results of the analysis, the participants' levels of place attachment
and earthquake anxiety were found to be moderate, while their positive coping styles
(Self-Confident Approach, Optimistic Approach and Seeking Social Support) received
high scores. Negative coping styles (Helpless Approach and Submissive Approach)
received lower scores. The findings of the study revealed positive and significant
relationships between place attachment and earthquake anxiety, between place
attachment and stress coping styles, and between earthquake anxiety and stres coping
styles. It was also determined that place attachment had a positive and statistically
significant effect on earthquake anxiety, and all stres coping styles had a positive and
significant effect on earthquake anxiety. Participants showed significant differences
according to marital status in terms of place attachment, according to gender and marital
status in terms of earthquake anxiety, and according to gender in terms of stres coping
styles. Inconclusion, this study reveals that place attachment and stres coping styles are
important factors in managing earthquake anxiety. The findings are consistent with the
literature and suggest that place attachment and stres coping strategies are critical in
coping with traumaticevents.