Ege bölgesi pamuk tarımında damla sulama sistemlerinin uygulanabilirliğine filtre seçimi ve performansı üzerinde bir araştırma
A Study on filter selection and performances in the feasibility of drip irrigation systems for cotton production in the Aegean region
Yazar: SALİH BULANCAK
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN UZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama sistemi = Drip irrigation system ; Ege bölgesi = Aegean region ; Filtreler = Filters ; Pamuk = Cotton ; Performans = Performance ; Sulama sistemleri = Irrigation systems ; Tarım makineleri = Agricultural machinery

Özet:
Ege Bölgesi pamuk tarımında damla sulama sistemlerinin damla sulama sistemleri için en kritik içeriğe sahip Büyük Menderes Nehri sulan kullanılarak, yerli ve yabancı yapım değişik süzme prensiplerine ve süzme elemanlarına sahip 9 değişik filtre denenmiştir. Denemelerde bu filtrelerin performansları ortaya konmaya çalışılmıştır. Denemeler 3 aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada filtreler Büyük Menderes nehrinin sularım süzerken zamana bağlı yük kayıplarım ortaya koymak üzere Söke' de primer sulama kanalı üzerinde bir deneme düzeni kurulmuştur. Teker teker tüm filtreler bu düzene bağlanarak zamana bağlı yük kayıpları ölçülmüştür. Ayrıca değişik bazı filtrelerin ard ardaIV kullanımı ile oluşturulmuş filtre kombinasyonlarında da aynı ölçmeler yapılmıştır. Bu ölçümler için filtrelerin girişine ve çıkışma hassas manometreler yerleştirilerek belli zaman aralıkları ile 50 dakika boyunca sürdürülmüştür, ikinci aşamada Söke primer kanalı üzerindeki deney düzeninde filtrelerin girişinden ve çıkışından alınan su örneklerindeki askıdaki katı madde miktarı farkları ölçülerek filtrenin ayırma etkinliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü aşamada ise Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinalan pompa deney laboratuvannda kurulan deney düzeninde 9 filtrenin de değişik debilerdeki yük kayıpları ölçülerek filtrelerin kapasiteleri ortaya konmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda kum-çakıl filtrelerinin süzme etldnlilderinin çok iyi oluşu nedeniyle nehir sularının damla sulama sistemlerine uygun hale getirilmesinde mutlaka kullanılmaları gerektiği ortaya çıkmıştır. Fakat kum-çakıl filtrelerinin yıkama ihtiyacının azalması için önlerine santrifüj esasa dayalı hidrosiklon veya kum separatörü konulmasının, ayrıca kum-çakıl filtrelerinin sonrasına emniyet için elek filtrelerin konulması gereği ortaya çıkmıştır. Ayrıca debi artışı ile yük kaybının da arttığı ve filtre seçimlerinde mutlaka debiye uygun filtrenin seçilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Damla sulama, Filtre

Abstract:
Nine filters (Domestic and imported) having different filtering features were used in the experiments. The objective of the experiments conducted was to obtain the performance of these filters and experiments were carried out in three steps. In the first step, head losses vs time relationship was obtained in the tests achieved on the Menderes River. Experiments were conducted in such a way that all filters were tested alone and as a combination. This means that a series of filters was used. For these experiments, accurate manometers were installed to the inlet and the outlet of the filters and measurements were made for fifty minutes. In the second step of the study, the filtering efficiency of the filters was tested and for this purpose, water samples were taken before the water entry to the filter and after the water pass from the filter and from these water samples, the amount of suspended solids was found and findings were compared. In the last step of the study, all filters were tested in the laboratory (pump test laboratory of the Department of Agricultural Machinery, Faculty of Agriculture, Ege University) in order to obtain discharge versus head loss relationship.VI From the findings in the study, it was found that the media (gravel) filter had the highest efficiency and use of it for filtering the river water was recommended. But in order to create a better filtering and long back flushing intervals, sand separators such as hydrocyclons have to be used before media filters. Screen filters have to be used after media filter to increase the filtering efficiency. It was also found that head losses increase with the increment of discharge. Hence, the selection of a proper filter has to be made by considering the discharge. Key words: Drip irrigation, Filters