Üniversite seçme sınavlarında yöneltilen biyoloji sorularının orta öğretim biyoloji öğretim programıyla uygunluğu ve bu alandaki başarısızlığın sebepleri
Correspondency of biology questions in university entrance exams with biology teacher education programs and possible reasons of failure
Yazar: ALİ SÜLÜN
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN GÜRBÜZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Eğitim programları = Education programs ; Ortaöğretim = Secondary education ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
ÖZET Doktora Tezi ÜNİVERSİTE SEÇME SINAVLARINDA YÖNELTİLEN BİYOLOJİ SORULARININ ORTA ÖĞRETİM BİYOLOJİ ÖĞRETİM PROGRAMIYLA UYGUNLUĞU VE BU ALANDAKİ BAŞARISIZLIĞIN SEBEPLERİ Ali SÜLÜN Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hasan GÜRBÜZ Bu araştırmada ülkemizde üniversite seçme sınavlarında yöneltilen biyoloji sorularının orta öğretim biyoloji öğretim programıyla uygunluğu ve bu alandaki başarısızlığın sebepleri araştırıldı. Bu amaçla orta öğretim biyoloji öğretim programı incelendi. ÜSS, ÖYS ve ÖSS de sorulan biyoloji soruları, konulara, yıllara ve bilişsel alan basamaklarına göre sınıflandırılarak orta öğretim biyoloji öğretim programıyla örtüşme durumu araştırıldı. Biyoloji öğretim programının işlerliğinin belirlenmesi ve ÖSS ile ilişkisini tespit etmek amacıyla Türkiye genelinde 512 öğretmen ve 278 öğrenciyi kapsayan bir anket çalışması yapıldı. Ayrıca gelişmiş bazı ülkelerdeki biyoloji öğretim programları, biyoloji öğretimleri ve yüksek öğretime geçiş şartları incelendi. Değerlendirme sonucunda biyoloji öğretim programının ÖSS biyoloji sorularıyla büyük ölçüde örtüşmesine rağmen, biyoloji öğretmenlerinin hizmet öncesi yetişme sürecinde önemli eksikliklerinin olduğu bu eksikliklerin hizmet içinde de tamamlanmadığı, biyoloji ders kitaplarının ÖSS'ye uygun olmadığı ve ÖSS alanında, biyoloji öğretiminde öğretmen ve öğrencilerin beklentileri arasında farklılıklar olduğu görüldü. Ülkemizden farklı olarak, gelişmiş bazı ülkelerde yüksek öğretime giriş sınavının yanında, adayların öğrenim görmek istedikleri alanlarla ilgili özel yetenek sınavlarına tabi tutuldukları tespit edildi. Orta öğretim biyoloji dersi öğretim programının adayları yüksek öğretime hazırlama sürecinde ortaya çıkan sorunların belirlenmesi ve bu sorunların çözümü ile ilgili önerilerde bulunuldu. 2002, 135 sayfa Anahtar kelimeler: Türkiye, Üniversiteye Giriş Sınavları, Biyoloji Eğitimi, biyoloji öğretim programı, biyoloji sorulan iii

Abstract:
ABSTRACT Ph.D. Thesis CORRESPONDENCY OF BÎOLOGY QUESTIONS IN UNIVERSITY ENTRANCE EXAMS WITH BIOLOGY TEACHER EDUCATION PROGRAMS AND POSSIBLE REASONS OF FAILURE Ali SÜLÜN Atatürk University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Secondary Science&Math Education Supervisor: Asst. Prof. Dr. Hasan GÜRBÜZ National examination of University entrance exam has been studied on biology questions and their correspondance with biology teacher education programs. Thus secondary biology curriculum is reviewed and biology questions in different entrance exams are classified on bases of subjects, years and cognitive taxonomy. Reviews are investigated for suitability to secondary education biology curriculum. Implementation of biology curriculum in schools is tested and its correlation exam questions is established by deplaying a survey on 512 teachers and 278 pre-service biology teacher education students from different regions of Turkey. Furtermore, in some developed countries are investigated for their biology curricula, general biology education application, and requirements of admittance to these programs in higher education. It is found, as a result, that exam's biology questions fit biology curriculum to a greater extent. Nevertheless some insufficiencies of instructional growth of preservice teacher canditates which can later be traced to that of in-service teachers are identified, and examples of textbooks are found inappropriate for the university entrance exams. A difference is disclosed in expectations of teachers and student on university entrance exam utilizition of biology education. Unlike our country, in some developed countries, candidates are needed to enroll speciel skill tests for admittance addition to a general entrance examination. Some recommendations are declared about the issues and solutions generated in the process of preparing candidates for higher education. 2002, 135 pages Keywords: Turkey, Biology education, biology curriculum, university entrance examination, biology question IV