Değişen dünyada döngüsel ekonomi ve Covid-19 pandemisinin etkileri
Circular economy in a changing world and the impacts of the Covid-19 pandemic
Yazar: NIJAT HUSEYNOV
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM OKUR DİNÇSOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Günümüzde, üstünde durulan en önemli konulardan birisi de kaynakların kıt olmasıdır. Ülkeler, bu kıt kaynakların daha verimli ve uzun vadede kullanılması için onları atık hâline getirmeden önce geri dönüştürüp kaynak olarak kazandırmaya odaklanmaktadır. Söz konusu, kanyakların verimsiz kullanılması ve ömrünün kısa tutulması daha fazla atık oluşturulmasına sebep olmaktadır. Şüphesiz, Sanayi Devriminin bize sunduğu hızlı ve aşırı üretim beraberinde hızlı ve aşırı tüketimi önümüze çıkarmaktadır. Bu sürecin bize sunduğu Doğrusal Ekonomi Modeli ise yap-kullan-at düşüncesiyle işleyerek, bizi hem kaynak kıtlığı hem de atık yönetimi sorunlarıyla yüz yüze bırakmaktadır. Bu sorunun akabinde çözüm önerisi olarak Döngüsel Ekonomi Modeli doğmaktadır. Şöyle ki, Döngüsel Ekonomi Modeli kaynak kıtlığı, fazla üretim, ürün ömrü, atık yönetimi, ekolojik ayak izi, sera gazı emisyonları ve çevre kirliliği gibi birçok soruna çözüm sunmaktadır.  Bu model, yap-kullan-at düşüncesinin aksine, yap-kullan-geri dönüştür düşüncesi şeklinde çalışmaktadır. Döngüsel Ekonomi Modeli, bir ürünü sadece bir aşamada değil, birden fazla aşamada farklı yöntemlerle geri dönüştürerek yeni bir kaynak olarak sunmaktadır. Geri dönüşümü gereken ürünün, geri dönüşümü sağlanamaz durumda ise en son aşama olan atık olarak değerlendirmektedir. 
Ülkeleri ve ulusları daha da zor yaşam koşullarına sokan salgın hastalıklarının oluşturduğu epidemiler ve pandemilerdir. COVID-19 Pandemisi, 2019 yılı Aralık ayında ortaya çıktığı gibi gündemde olmaktadır. Diğer salgınlarda olduğu gibi sağlık problemleri oluşturmakla kalmamakta, aynı zamanda tek kullanımlık eldiven, maske ve diğer plastik atıkların sayısının büyük artışına neden olmaktadır. Bu artışların var olması halinde ise salgının daha da fazla yayılmaması için atık yönetimi ve geri kazanımına birçok kısıtlama getirilmektedir. Bu çalışma, Döngüsel Ekonomi'nin COVID-19 Pandemisi sürecinde etkilendiği tarafları açıklamakta ve esas olarak atık yönetimi üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Çalışmada, Döngüsel Ekonomi için oluşan etkileri geri dönüşüm aşamalarından yola çıkarak değerlendirmeyi ve veriler üzerinden açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışmadaki veriler 2016-2020 yılları arası verileri kapsamaktadır. Bu veriler, Avrupa Birliği İstatistik Kurumu ve Türkiye İstatistik Kurumu'ndan temin edilmiştir. Çalışma, 2016-2020 yılları arası atık yönetimi aşamalarının verilerinden yola çıkarak, Döngüsel Ekonomi'nin bu süreçte olan işleyişine etkilerini kapsadığı için önem taşımaktadır.

Abstract:
Today, one of the most pressing concerns it addresses is the scarcity of resources. Countries should prioritize recycling and resource recovery over waste in order to use finite resources more efficiently in the long term. This is due to the inefficient use of resources and the reduction of their lifespan, which generates more waste. Without a doubt, the Industrial Revolution's quick and excessive production has resulted in rapid and excessive consumption. The Linear Economic Model provided by this process, on the other hand, functions with the attitude of make-use-dispose, leaving us with resource shortages and waste management issues. A Circular Economy Model is presented as a solution to this problem. As a result, the Circular Economy Model provides answers to a variety of issues, including water shortages, overproduction, product life, waste management, ecological footprint, greenhouse gas emissions, and environmental degradation. This paradigm employs "make-use-recycle thinking" as opposed to "make-use-dispose thinking." The Circular Economy Model shows a product as a fresh resource by recycling it in several stages, rather than simply one. The product that must be returned is termed the final stage of waste if it cannot be returned. 
Diseases may trigger epidemics and pandemics, placing governments and nations in even more terrible situations. The COVID-19 pandemic, which appeared in December 2019, is on the agenda. As with previous epidemics, it not only causes health issues but also significantly increases the quantity of single-use gloves, masks, and other plastic garbage. If these increases occur, there are several restrictions on waste management and recovery to prevent the disease from spreading further. The study highlights the aspects of the circular economy impacted by the COVID-19 pandemic process, focusing on waste management. The study is a research initiative that aims to evaluate and explain the effects of recycling stages on the circular economy. The study's data spans the years 2016 through 2020. The European Community Statistical Office and the Turkish Statistical Institute supply these statistics. The study is significant because it examines the influence of the circular economy on the operation of this process, which is based on data from the waste management stages between 2016 and 2020.