Nâzım Hikmet'in sömürgecilik karşıtı şiirlerinde romanlaşma, çok seslilik ve mizah
Novelization, polyphony and humor in Nâzim Hikmet's anti-colonial poetry
Yazar: ÖYKÜ TERZİOĞLU
Danışman: PROF. TALÂT HALMAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Nazım Hikmet = Nazım Hikmet ; Türk şiiri = Turkish poem

Özet:
Bu tezin konusunu, Nâzım Hikmet'in Jokond ile Sİ-YA-U (1929), Benerci Kendini Niçin Öldürdü? (1932) ve Taranta-Babu'ya Mektuplar (1935) adlı eserlerinde, ?romanlaşan? şiirin biçim ve üslup özelliklerinin sömürgecilik karşıtlığının tarihsel maddeci bir perspektifle ele alınmasındaki işlevi oluşturmaktadır. Tezin temel hareket noktasını, Nâzım Hikmet'in anlatı şiirlerinin ?roman? olduğunu iddia ederek okura sunduğu yeni ?okuma kontratı? ve Sovyet roman kuramcısı Mikhail Bakhtin'in, romanın edebiyat sahasında ?egemenlik? kazandığı dönemde, şiir de buna dâhil olmak üzere diğer türlerin ?romanlaştığına? dair görüşleri oluşturmaktadır. Bakhtin'e göre, romanlaşan türlerde gözlemlenen temel dönüşümler arasında, söz konusu türlerin toplumsal çok sesliliği içlerinde barındırmalarının yanı sıra, egemen ideolojinin dayattığı tek sesliliği görecelileştiren mizahi bir üslup sergilemeleri yer almaktadır. İşte bu çerçevede, Nâzım Hikmet'in adı geçen eserlerinin romanlaşarak çok seslileştiği ve bu dönüşümün, Avrupalı üst sınıflar ile ?doğal işçi sınıfı? addedilen sömürge halkları arasındaki sınıfsal çatışmanın temsil edilmesine hizmet ettiği; yine romanlaşma ile ilintili olarak ele alınan mizahi örüntünün de, bu sınıfsal çatışmanın sömürge halkların sembolik düzlemdeki devrimiyle sonuçlanmasında işlev gördüğü iddia edilmiştir.

Abstract:
This thesis deals with the functioning of the formal and stylistical devices in Nâzım Hikmet?s ?novelized? poems, Jokond ile Sİ-YA-U (1929), Benerci Kendini Niçin Öldürdü? (1932) and Taranta-Babu?ya Mektuplar (1935), in the representation of anti-colonialism from the perspective of historical materialism. The departure point of the thesis is the ?reading contract? Nâzım Hikmet makes with his readers by categorizing his narrative poems as ?novel?s, and Mikhail Bakhtin?s assertion that all genres are to some extent ?novelized? in an era where novel ?dominates? the literary arena. According to Bakhtin, the fundamental transformation in these novelized genres is their acquiring the capability of representing the multi-voiced modern society, and their becoming humorous, which leads to the relativization of the homophony dictated by dominant ideologies. This thesis?s claim, thus, is that Nâzım Hikmet?s anti-colonial narrative poetry?s novelization brings along its polyphonization, which renders possible the representation of the conflict between the European high social classes and the colonial people, regarded as ?natural worker classes?. This thesis also asserts that humor, also related to the novelization of poetry, serves as the main literary device in the representation of the colonial peoples? revolution on a symbolical level.