Türkiye'de sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlarının (SKHP nın) uygulama süreçleri
Practical procedures of sustainable urban mobility plans (SUMPs) in Turkey
Yazar: GÖZDE BOZ
Danışman: PROF. DR. EBRU VESİLE ÖCALIR AKÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Trafik = Traffic ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Son yıllarda ulaşım konusunda uygulama için altyapı yatırımları düzenlemeye yönelik olan 
ulaşım planları yerine, hareketliliği yönlendirmeyi hedefleyen kentsel hareketlilik planları 
uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemizde de 2019 yılından itibaren Sürdürülebilir Kentsel 
Hareketlilik Planları (SKHP) için Avrupa Birliği fonlarının kullanılmasıyla birlikte 
uygulama süreci başlamıştır. Bu çalışmada dünyada ve Türkiye'deki SKHP uygulanan 
kentlerin incelenmesi ve çeşitli kriterlere göre değerlendirilmesiyle uygulama süreci ortaya 
çıkarılmıştır. SKHP yöntemleri ve uygulamaları kentlere özgü kent koşullarına göre 
geliştirilen planlama anlayışları değerlendirilerek çıkarımlar yapılmıştır. Analizler sonucu 
Türkiye'de yapılan uygulamalarda SKHP'nın gerekliliği ile ilgili çıkarımlar 
değerlendirilerek tez çalışmasının amacı tamamlanmıştır. Bulgulara göre SKHP'nın kentlere 
özgü koşullar ile sınırlanabileceği, planlama anlayışlarıyla her kentin belli özelliklerine 
uygun planlar ortaya çıkarabileceği ve mevcut ulaşım planlarıyla entegre edilerek 
geliştirilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. SKHP uygulanmaya geçerken ulaşım planlarının 
sonucunda getirdiği dezavantajlar uygulama sürecini zorlaştırsa da yatırımlarla SKHP 
uygulanması hızlanmaktadır. Sonuçların ülkemizde SKHP'nın uzun vadede 
gerçekleştirilebileceği, fon sağlanıp desteklenmesi durumunda diğer kentlerinde bu sürece 
kolaylıkla katılabileceğini ve dahil olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In recent years, urban mobility plans aiming to direct mobility have started to be 
implemented instead of transportation plans that aim to organize infrastructure investments 
for implementation in transportation. In our country, the implementation process has started 
with the use of European Union funds for Sustainable Urban Mobility Plans (SUMPs) since 
2019. In this study, the implementation process was revealed by examining the cities in the 
world and in Turkey where SKHP was implemented and evaluating them according to 
various criteria. Inferences were made by evaluating the planning approaches developed 
according to urban conditions specific to cities and their applications. The aim of the thesis 
study was completed by evaluating the inferences about the necessity of SUMP in the 
applications made in Turkey as a result of the analyses. According to the findings, it is 
concluded that SUMP can be limited by the conditions specific to the cities, it can create 
plans suitable for certain characteristics of each city with planning understandings, and it 
can be developed by integrating with existing transportation plans. While the SUMP is being 
implemented, the disadvantages brought by the transportation plans make the 
implementation process difficult, but the implementation of the SUMP is accelerating with 
investments. The results show that SUMP can be carried out in the long term in our country, 
and if funds are provided and supported, it can easily participate and be involved in this 
process in other cities.