Mehmed Emin Rauf Paşa'nın hayatı idari ve siyasi faaliyetleri
The life and administrative-political activities of Mehmed Emin Rauf Pasha
Yazar: NAZİK BETÜL GÜNEY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BEYHAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Bürokrasi = Bureaucracy ; Mehmet Emin Rauf Paşa = Mehmet Emin Rauf Paşa ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Reform = Reform ; Siyasi faaliyetler = Political activities

Özet:
Bu tez, II. Mahmud ve Sultan Abdülmecid zamanlarında toplam beş kez sadrazamlık ile Erzurum, Diyarbakır, Halep ve Şam valiliklerinin yanında Teke ve Hamid, Bolu-Viranşehir-Kastamonu, Karahisar-Menteşe mutasarrıflıkları görevini icra eden Mehmed Emin Rauf Paşa'nın hayatını ve siyasî-idarî faaliyetlerini konu almaktadır. Rauf Paşa, Osmanlı Devleti'nin toprak kayıpları, isyanlar ve malî sıkıntılarla uğraştığı bir zamanda sadaret görevlerinde bulunarak devleti içinde bulunduğu zorluktan çıkarmanın yollarını aramıştır. Diplomasinin önem kazandığı bu dönemde sadaretleri sırasında Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa meselesi ve Rum isyanı gibi olaylarda diplomatik yetenekleri sayesinde denge unsurudur. Siyasî meselelerin yön verdiği ıslahat girişimlerinde II. Mahmud'a ve Abdülmecid'e destek olmuştur. Gülhane-i Hatt-ı Hümâyûn'un ilanından sonra hız kazanan ıslahatların önde gelen uygulayıcılarındandır. Osmanlı yöneticileri arasında hizipleşmenin yaygın olduğu zamanlarda siyasî rekabetten üzerine düşen payı alan Rauf Paşa, önce Halet Efendi'nin, sonrasında Hüsrev Paşa'nın hışmına uğramıştır. Siyasî olarak yaşadığı bu deneyimler, sonrasında Rauf Paşa'nın siyasî duruşunda kendini belirgin bir şekilde hissettirecektir. Aynı zamanda Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye reisliği yapmış olan Rauf Paşa, bu görevi sırasında Tanzimat reformlarının uygulanmasına çalışmıştır.
Yaklaşık on beş yıl süren taşra görevleri esnasında halkın nabzını tutabilen bir yönetici olmuştur. Bürokrat bir kimliği olmasına karşın Erzurum Valisi ve Serasker tayin edilmiş böylece Osmanlı-İran Savaşı'nda ve daha sonra Mısır meselesinde askerî bir kimliğe bürünerek uyguladığı stratejiler sayesinde Osmanlı ordusunun büyük kayıplar vermesini engellemiştir. Herhangi bir olay karşısında devrin yetkili isimlerinin aldığı kararlar olayların gidişatını etkilemektedir. Dolayısıyla siyasî olayları kişilerden ayrı değerlendirmek mümkün olmamaktadır. Bu tez ile XIX.  yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu siyasî durum, Mehmed Emin Rauf Paşa'nın hayatı ve faaliyetleri özelinde anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Biyografi, Diplomasi, Bürokrasi, Sadaret, Reform.

Abstract:
This thesis study deals with the life and political-administrative activities of Mehmed Emin Rauf Pasha, who served as grand vizier five times in total during the reigns of Mahmud II and Abdulmejid I and as governor of Erzurum, Diyarbakır, Aleppo, and Damascus, as well as the mutasarrif of Teke and Hamid, Bolu-Viranşehir-Kastamonu, and Karahisar-Menteşe. At a time when the Ottoman Empire was dealing with territorial losses, rebellions, and financial difficulties, Grand Vizier Rauf Pasha sought ways to get the State out of these difficulties. In this period when diplomacy gained importance, he was a balancing force thanks to his diplomatic skills which he displayed during the revolt of Mehmet Ali Pasha and the Greek revolt. He supported Mahmud II and Abdulmejid I in reform initiatives guided by political issues. He was one of the leading implementers of the reforms that gained momentum after the proclamation of the Tanzimat Reform Edict. Having his share of political hostility at a time when factionalism was widespread among the Ottoman rulers, Rauf Pasha first incurred the wrath of Halet Efendi and then Hüsrev Pasha. These political experiences would later be reflected in his political stance. Also having served as the head of the Supreme Council of Judicial Ordinance (Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye) a few times, Rauf Pasha endeavoured to implement the Tanzimat reforms in his tenures.
During his provincial missions, which lasted approximately fifteen years, he became an administrator who managed to take the public's pulse. Although he was a bureaucrat, he was appointed as the Governor of Erzurum and a Serasker, and thus, by adopting a military identity and implementing successful strategies in the Ottoman-Iranian War and later in the Egyptian issue, he prevented the Ottoman army from suffering great losses. The decisions taken by the authorised figures of the time in the face of any event affected the course of events. Therefore, it is not possible to evaluate political events separately from individuals. In the context of the life and activities of Mehmed Emin Rauf Pasha, the present thesis study tried to explain the political situation of the Ottoman Empire in the first half of the 19th century.

Keywords: Biography, Diplomacy, Bureaucracy, Grand Viziership, Reform.