Engelli kişilerde sirkadiyen ritim, metabolik sendrom ve obezite ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship among circadian rhytm, metabolic sendrom, obesity among disabled individuals
Yazar: MÜGE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Araştırma Nisan-Haziran 2016 tarihlerinde Çorum İli Engelli Eğitim Rehabilitasyon Merkezinde bulunan 103 (49 kadın, 54 erkek) engelli yetişkin üzerinde sirkadiyen ritim ile metabolik sendrom ve obezite ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 
Katılımcıların yaş ortalaması 32,17±10,43 yıldır. Kalıtımcıların %28,2'i (29 kişi) obezdir. Bireylerin günlük diyetle enerji tüketim ortalaması 1696±667 kkal'dir ve diyet enerjisinin karbonhidrattan gelen oranı %45,17 proteinden gelen oranı %18,35 ve yağdan gelen oranı %36,65'tir. Katılımcıların %77,7'sinde (80 kişi) Metabolik Sendrom mevcuttur. Uyku kalitesini ölçen Pittsburgh indeksleri ortalaması 5,15±2,99'dur. Bireylerin %38,8'inin (40 kişi) uyku kalitesi kötü, %61,2'sinin (63 kişi) uyku kalitesi iyidir. Uyku kalitesi kötü olanların %40,0'ında (16 kişi) MetS var iken, uyku kalitesi iyi olanların %11,1'inde (7 kişi) MetS mevcuttur. Uyku kalitesi kötü olanların %72,5'inde (29 kişi) insülin direnci var iken, uyku kalitesi iyi olanların %41,3'ünde (26 kişi) insülin direnci saptanmıştır. Uyku kalitesi kötü olanların %47,5'i (19 kişi) obez iken, uyku kalitesi iyi olanların %15,9'u (10 kişi) obezdir. Katılımcılardan ana öğün yapanların %77,8'sinin (49 kişi) uyku kalitesi iyi iken, ana öğün yapmayanların %22,2'sinin (14 kişi) uyku kalitesi iyidir. Katılımcılardan ara öğün yapanların %58,7'sinin (37 kişi) uyku kalitesi iyi iken, ara öğün yapmayanların %23,8'inin (15 kişi) uyku kalitesi iyidir. Katılımcıların tükettikleri protein miktarı ile uyku kaliteleri arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p>0,05) uyku kalitesi kötü olanlarda, uyku kalitesi iyi olanlara göre karbonhidrat tüketimi yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Uyku kalitesi kötü olanlarda, uyku kalitesi iyi olanlara göre yağ tüketimi yüksektir ve istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).

Abstract:
EVALUATION OF THE RELATIONSHIP AMONG CIRCADIAN RHYTM, METABOLIC SENDROM, OBESITY AND DETERMINING OF THE OBESITY STATUS AMONG DISABLED INDIVIDUALS AT DISABLED TRAINING AND REHABILITATION CENTER IN ÇORUM
The study was conducted to evaluate relationship between circadian rhythm and metabolic syndrome and obesity; to determine obesity status on 103 (49 females, 54 males) disabled adults in the Education Rehabilitation Center in Corum on the dates April 2016 and 1st June 2016. Average age of participants was 32,17 ± 10,43 years. 28.2% (29 people) of participants was obese. Average energy expenditure of individuals was 1696 ± 667 kcal with a daily diet and ratio of dietary energy was 45.17% from carbohydrates, 18,35% from protein, 36.65% from fat. Metabolic Syndrome was present in 77.7% (80 subjects) of participants.  Average Pittsburgh index of sleep quality was 5,15 ± 2,99. 
Sleep quality was poor in 38,8% (40 people) of individuals and good in 61,2% (63 people). MetS was present in 40.0% of patients with poor sleep quality (16 patients) while MetS was present in 11.1% (7 patients) of those with good sleep quality. Insulin resistance was found in 72.5% (29 people) of poor sleeping quality, whereas 41.3% (26 people) of those with good sleep quality had insulin resistance. While 47.5% (19 people) of participants with poor sleep quality were obese, 15.9% (10 people) of those with good sleep quality were obese. 77.8% (49 people) of participants having main meal had good sleep quality, while 22.2% (14 people) of those not having main meal had a good sleep quality. Among participants, 58.7% (37 people) of people having snacks had a good sleep quality as 23.8% (15 people) not having snacks had a good sleep quality. No significant relation was found between amount of protein consumed by participants and sleep quality (p> 0.05) while sleep quality was found to be high and statistically significant (p <0,05). When sleep quality was poor, fat consumption was higher than those with good sleep quality and statistically significant (p <0.05).