COVID-19 hastalarında inflamatuar belirteçler ile akut böbrek yetmezliği gelişimi arasındaki ilişki
The relationship between inflammatory markers and the development of acute renal failure in COVID-19 patients
Yazar: ŞEYMA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. CENK AYPAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; COVID 19 = COVID 19 ; Kan sayımı = Blood cell count ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
COVID-19 hastalığı temel olarak solunum yollarını tutsa da ekstrapulmoner tutuluma da neden olabilmektedir. Bu çalışmada COVID-19 hastalığı ile ilişkili inflamatuar ve biyokimyasal parametrelerle renal tutulum ve akut böbrek yetmezliği gelişimi arasındaki ilişkiyi bulmak ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi COVID-19 servislerinde COVID-19 tanısı ile yatarak tedavi gören hastalarda yapılmış, retrospektif kohort tipi, tek merkezli bir çalışmadır. Çalışmaya 18 yaş ve üstü hastalardan KDIGO sınıflamasına göre ABY gelişen ve ABY gelişmeyen (kontrol grubu) vakalardan CRP, prokalsitonin, d-dimer, fibrinojen, LDH, ferritin gibi bazı inflamatuar ve biyokimyasal parametreler ile hemogram bakılmış olan hastalar dahil edilmiştir. Çalışma için belirlenen süre içerisinde dahil etme kriterlerine uyan 229 hastaya ulaşılmıştır. Verilerin dağılımını bozan uç değerler belirlenmiş, bu doğrultuda 229 katılımcının 13'üne ilişkin veriler araştırma kapsamından çıkarılmıştır. Araştırmaya 216 katılımcı dahil edilmiştir. Hastalarının kayıtlarına hastane kayıt sistemi üzerinden ulaşılmıştır. Hastaların demografik bilgileri (yaş ve cinsiyet), RT-PCR sonuçları, ABY durumu, ölçülen prokalsitonin, d-dimer, CRP, LDH, fibrinojen, ferritin ve hemogram parametreleri değerleri ile YBÜ yatışı ve hastaneden çıkış şekilleri (taburcu, exitus) kaydedilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 23.0 programından yararlanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 216 hastanın 95'i kadın, 121'i erkektir. Hastaların 70'i 65 yaş ve altında, 146'sı 66 yaş ve üzeridir. Hastaların 73'ünde akut böbrek yetmezliği bulunurken 143'ünde akut böbrek yetmezliği bulunmamaktadır. Hastaların 79'unda tedavi sürecinde yoğun bakım ihtiyacı gelişmiş, 137'sinde yoğun bakım ihtiyacı gelişmemiştir. 175 hasta tedavi süreci sonucunda taburcu olurken 41 hasta hayatını kaybetmiştir. Çalışmamızda akut böbrek yetmezliği gelişen COVID-19 hastalarında MPV, NLR, LDH, CRP, prokalsitonin, fibrinojen ve d-dimer değerleri ABY gelişmeyen gruba göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. COVID-19'da akut böbrek yetmezliği gelişiminin mortaliteyle ilişkili olduğu da ortaya konmuştur. Hayatını kaybeden hastaların hayatta kalan hastalara göre daha yüksek NLR, ferritin, LDH ve CRP değerleri ile daha düşük trombosit ve lenfosit değerleri olduğu görülmüştür. Yoğun bakıma girme açısından bakıldığında ise nötrofil, MPV, NLR, LDH, ferritin yüksekliği ile lenfosit düşüklüğü YBÜ'ye girme açısından anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliği gelişiminin MPV, NLR, LDH, CRP, d-dimer ve fibrinojen yüksekliği ile ilişkili olduğu tespit edilmiş olup COVID-19'da ABY gelişimini erken dönemde öngörmede bu parametrelerin kullanılabilineceği ortaya konmuştur.

Abstract:
Although COVID-19 disease mainly affects the respiratory tract, it can also cause extrapulmonary involvement. In this study, the main objective is to find and evaluate the relationship between inflammatory and biochemical parameters associated with COVID-19 disease and the development of renal involvement and acute renal failure. This is a retrospective kohort, single-center study conducted on inpatients with the diagnosis of COVID-19 in the COVID-19 wards of Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital. Patients aged 18 years and older who developed AKI according to the KDIGO classification and did not develop AKI (control group) who had tested for some inflammatory and biochemical parameters such as CRP, procalcitonin, d-dimer, fibrinogen, LDH, ferritin, and hemogram were included in the study. Within the period determined for the study, 229 patients who met the inclusion criteria were reached. Outliers that disrupted the distribution of the data were determined, and accordingly, data on 13 of 229 participants were excluded from the scope of the study. Thus, 216 participants were included in the study. The records of the patients were accessed through the hospital registry system. Demographic information (age and gender), RT-PCR results, AKI status, measured procalcitonin, d-dimer, CRP, LDH, fibrinogen, ferritin and hemogram parameters values of the patients, and ICU admission and hospital exiting patterns (discharge, exitus) were recorded. SPSS 23.0 program was used in the analysis of the data. Of the 216 patients included in the study, 95 were female and 121 were male. 70 of the patients are 65 years old and under, 146 of them are 66 years old and above. While 73 of the patients had acute renal failure, 143 did not have acute renal failure. In 79 of the patients, the need for intensive care developed during the treatment process, and in 137 of them, the need for intensive care not developed. While 175 patients were discharged as a result of the treatment process, 41 patients died. In this study, MPV, NLR, LDH, CRP, procalcitonin, fibrinogen and d-dimer values were found to be significantly higher in COVID-19 patients who developed acute renal failure compared to the group that did not develop AKI. It has also been demonstrated that the development of acute renal failure in COVID-19 is associated with mortality. It was observed that patients who died had higher NLR, ferritin, LDH and CRP values and lower platelet and lymphocyte values compared to survivors. In terms of entering the intensive care unit, high neutrophil, MPV, NLR, LDH and ferritin, and low lymphocyte levels were found to be significant in terms of entering the ICU. In conclusion it has been determined that the development of acute renal failure in COVID-19 patients is associated with elevated MPV, NLR, LDH, CRP, d-dimer and fibrinogen, and it has been demonstrated that these parameters can be used to predict the development of AKI in the early period in COVID-19.