Farklı tarımsal atıkların Pholiota nameko (T. Itô) S. Ito & S. Imai mantar türü yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi
Effects of different agricultural wastes on yield and quality in Pholiota nameko (T. Itô) S. Ito & S. Imai cultivation
Yazar: OSMAN DAŞDELEN
Danışman: PROF. DR. HATIRA TAŞKIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mantarlar = Fungi ; Tarımsal atıklar = Agricultural wastes ; Verim özellikleri = Yield properties ; Yetiştiricilik = Rearing

Özet:
Pholiota nameko mantarı, Uzakdoğu'da yaygın olarak tüketilse de Türkiye'de henüz bilinmemekte ve yetiştirilmemektedir. Bu nedenle, bu çalışmada P. nameko mantarının farklı substrat karışımlarında yetiştirme koşullarının belirlenmesi ve bu substratların verim ve kaliteye etkisi araştırılmıştır. Bu araştırmada, 2 meşe talaşı + 1 buğday kepeği (K), 2 yer fıstığı atığı + 1 buğday kepeği (O1), 1 meşe talaşı + 1 yer fıstığı atığı + 1 buğday kepeği (O2), 2 badem kabuğu + 1 buğday kepeği (O3), 1 meşe talaşı + 1 badem kabuğu + 1 buğday kepeği (O4), 2 buğday sapı + 1 buğday kepeği (O5) ve 1 meşe talaşı + 1 buğday sapı + 1 buğday kepeği (O6) olmak üzere altı farklı substrat karışımı kullanılmıştır. Çalışma süresince; misel gelişme süresi, biyolojik etkinlik oranı (BE), toplam verim, mantar ağırlığı, şapka çapı, şapka kalınlığı, sap çapı, sap uzunluğu, kuru madde, pH ve nem içeriği (yetiştiricilik ortamlarında) belirlenmiştir. pH ve nem içeriği üç farklı dönemde ölçülmüştür; sterilizasyondan sonra, misel gelişimi sonra ve hasattan sonra. Çalışma sonucunda, en hızlı misel gelişimi 14.25 gün ile kontrol grubundan elde edilmiştir. En yüksek toplam verim ve biyolojik etkinlik, 216.26 g/kg ve %49.11 BE ile O1 ortamında elde edilmiştir. En yüksek kuru madde miktarı ise %12,23 ile O4 yetiştiricilik ortamında kaydedilmiştir.

Anahtar kelimeler: Pholiota nameko, mantar, tarımsal atık, yetiştiricilik, Türkiye

Abstract:
Pholiota nameko is commonly consumed in the Far East but not yet known or grown in Türkiye. Therefore, in this study, determination of the cultivation conditions of P. nameko in different substrate mixtures and the effect of these substrates on yield and quality were investigated. In this research, six different substrate mixtures were used: 2 oak sawdust + 1 wheat bran (C), 2 peanut waste + 1 wheat bran (O1), 1 oak sawdust + 1 peanut waste + 1 wheat bran (O2), 2 almond shell + 1 wheat bran (O3), 1 oak sawdust + 1 almond shell + 1 wheat bran (O4), 2 wheat straw + 1 wheat bran (O5) and 1 oak sawdust + 1 wheat stalk + 1 wheat bran (O6). During the study, mycelia development time, biological efficiency rate (BE), total yield, mushroom weight, cap diameter, cap thickness, stem diameter, stem length, dry matter, pH and moisture content (in growing mixtures) were determined. pH and moisture content were recorded in three different periods; after sterilization, after mycelia development time and after harvest. As a result of the study, the fastest mycelial growth was obtained from the control group, with 14.25 days. The highest total yield and biological efficiency were obtained from O1 medium with 216.26 g kg-1 and 49.11% BE. The highest amount of dry matter was recorded in O4 with 12.23%.

Keywords: Pholiota nameko, mushroom, agricultural wastes, cultivation, Türkiye