65 yaş ve üzeri hastalarda akılcı analjezik kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of the rational analgesic use in patients aged 65 years and older
Yazar: MELİKE MERCAN BAŞPINAR
Danışman: DOÇ. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Antiinflamatuar ajanlar-nonsteroid = Anti inflammatory agents-nonsteroidal ; Ağrı = Ağrı ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaşa bağlı komorbidite ve polifarmasi problemi sonucu, akılcı ilaç kullanım stratejilerinin bir parçası olan uygunsuz ilaç kullanımı (UİK) çalışmalarının değeri artmaktadır. Yaşlı popülasyonda ağrı şikayeti ağrı kesici ilaç alımını da arttırır. Potansiyel uygunsuz ilaç reçeteleme kriterlerine göre UİK yan etkileri önlemek açısından önemlidir. Bu çalışma, 2015 yılında güncellenmiş Beers ve STOPP/START kriterlerine göre analjezik kullanım durumunu uygunsuz kullanım veya eksik kullanım açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Şubat 2018-Temmuz 2018 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Taksim Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların kesitsel değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi. İstatiksel analizde anlamlılık sınırı p<0.05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortancası 72 yaş olan 331 hasta dahil edildi. Katılımcıların %53,2'si kadın, %46,8'i erkekti. Multivariate lojistik regresyon analizine göre, kullanılan ilaç sayısı ve ağrı skoru UAK için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Ağrı sıklığı, ağrı skoru artışı ve ağrının kronikleşmesi hem uygunsuz kullanım hem de eksik kullanım açısından riskli idi. En sık kullanılan NSAİİ naproksen (%8,2) iken en sık UAK sebebi diklofenak (%2,7) idi Uygunsuz analjeziklerin kullanımı Beers kriterlerine göre % 14,5, STOPP kriterlerine göre% 19,6 olarak tespit edildi. Eksik analjezik kullanımı START kritelerine göre %15,4 saptandı. Beers ve STOPP kriterlerinin uygunsuz analjezik kullanım tespitinde test uyumları orta düzey bulundu.
Sonuç: Çalışmamız hem uygunsuz alım hem de eksik kullanım sebebi ile yaşlıların akılcı analjezik kullanamadıklarını göstermiştir. UAK tespitinde STOPP Versiyon 2 kriterleri, Beers kriterlerine göre daha yüksek tespit gücüne sahip gibi durmaktadır. Beers kriterlerindeki analjezik etken madde listesi her ülkedeki ilaç pazarına uyumlu olmadığından sonuçlar tam tespit edici bulunmamaktadır. Akılcı ilaç kullanımı hekimler tarafından sık karşılaşılan bir sorun olması sebebiyle ulusal ilaç kullanım kriterleri oluşturabilmek adına daha geniş randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Analjezik, Beers kriterleri , STOPP/START kriterleri

Abstract:
Introduction and Aim: As a result of age-related comorbidity and polypharmacy problems, the value of inappropriate drug use (IDU) studies, which is a part of rational drug use strategies, increases. Pain complaints in old age increase the use of pain killers too. IDU according to the potentially inappropriate prescribing criteria, is essential to prevent possible adverse effects. This study aims to evaluate analgesic use status in terms of inappropriate use or underuse according to Beers and STOPP/START criteria updated in 2015.
Materials and Methods: The study was performed by a cross-sectional evaluation of patients aged 65 years and older who applied to the Family Medicine Clinics of Gaziosmanpaşa Taksim Health Application and Research Center between February 2018 and July 2018. p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results: The study included 331 patients with a median age of 72 years. 53.2% of the participants were female, and 46.8% were male. The multivariate logistic regression analysis identified the number of drugs used and pain score as independent risk factors for IAU. The incidence of pain, increased pain score and chronicity of pain were increased risks for both inappropriate use and underuse. The most commonly used analgesic drug was naproxen (8.2%), while the most common cause of IAU was diclofenac (2.7%). IAU was observed in 14.5% of cases according to Beers criteria and in 19.6% of cases according to STOPP criteria. The use of incomplete analgesics was found to be 15.4% according to START criteria. There was moderate compliance between Beers and STOPP criteria regarding detection of IAU.
Conclusion: Our study showed that older adults could not use rational analgesic cause of both inappropriate use or underuse. The STOPP Version 2 criteria seem to have a higher detection power than the Beers' criteria. Since the analgesic active ingredient list in the Beers criteria is not compatible with the pharmaceutical market in each country, the results are not fully identifiable. Because rational drug use is a common problem for physicians, large randomised controlled trials are needed to define national drug use criteria.

Keywords: Rational drug use, Analgesic, Beers criteria, STOPP/START criteria