Liderlik yönelimleri ve markalaşma ilgi düzeyi ilişkisinde duygusal zekânın aracılık rolü: Hazır giyim sektöründe bir araştırma
The mediating role of emotional intelligence in the relationship between leadership orientations and branding relevance: A study in the ready-to-wear sector
Yazar: EVREN ÖZÜREN
Danışman: PROF. DR. BURHANETTİN AYKUT ARIKAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada, liderlik yönelimleri ve markalaşma ilgi düzeyi ilişkisinde duygusal zekânın aracılık rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Hazır giyim sektörü üzerinden yürütülen çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bunun yanında sektör yönetici ve çalışanlarına yol göstermesi beklenmektedir. Araştırmanın modeli, genel tarama modelidir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki tekstil firmalarında çalışan üst ve orta düzey yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ise, İstanbul ili Bayrampaşa, Beylikdüzü, Güngören, Zeytinburnu ve Şişli ilçelerindeki hazır giyim firmalarından rassal olarak seçilen üst ve orta düzey 495 yöneticiden oluşturmaktadır. Çalışma içerisinde 3 ayrı ölçek kullanılmıştır. Bunlar liderliğin ölçüldüğü liderlik yönelim ölçeği, duygusal zekânın ölçüldüğü duygusal zekâ ölçeği ve markalaşmanın ölçüldüğü markalaşma ilgi düzeyi ölçeğidir. 
Araştırmanın hareket noktası dört hipotez olmuştur. Birinci hipotez "liderlik yönelimlerinin markalaşma ilgi düzeyi üzerinde etkisi bulunmaktadır" olarak belirlenmiştir. Yapıla analiz sonucunda Liderlik yönelim düzeylerinin markalaşma ilgi düzeyi üzerinde pozitif yönlü anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. ( =0,40, p<0,001). İkinci hipotez "liderlik yönelimlerinin duygusal zekâ üzerinde etkisi bulunmaktadır". Analiz sonucunda liderlik yönelim düzeylerinin Duygusal zekâ düzeyi üzerinde negatif yönlü anlamlı etkiye sahip olduğu saptanmıştır ( =0-0,576, p<0,001). Üçüncü hipotez "duygusal zekânın Markalaşma ilgi düzeyi üzerinde etkisi bulunmaktadır" olarak belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda duygusal zekâ düzeylerinin markalaşma ilgi düzeyi üzerinde negatif yönlü anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. ( =0-0,238, p<0,001). 
Son olarak "liderlik yönelimlerinin markalaşma ilgi düzeyi üzerindeki etkisinde duygusal zekânın aracılık etkisi vardır" hipotezi için yapılan analiz sonucunda duygusal zekâ düzeyinin liderlik yanelimi düzeyi ile markalaşma ilgi düzeyi arasındaki ilişkide kısmi aracı değişken olduğu tespit edilmiştir. (p=0,0001). Araştırma sonunda liderlik yönelim düzeyleri arttıkça markalaşma ilgi düzeyi artacağı belirlenmiştir. Liderlik yönelim düzeylerinin artmasıyla duygusal zekâ düzeyinin azalacağı saptanmıştır. Ayrıca duygusal zekâ düzeyleri arttıkça markalaşma ilgi düzeyi azalacağı görülmüştür. Son olarak duygusal zekâ düzeyi liderlik eğiliminin markalaşma ilgi düzeyi üzerinde olan etkisini azaltıcı bir aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the mediating role of emotional intelligence in the relationship between leadership orientations and branding relevance. It is thought that the study carried out on the ready-made clothing sector will contribute to the literature. In addition, it is expected to guide the sector managers and employees. The model of the research is the general screening model. The universe of the research consists of senior and middle level managers working in textile companies in Istanbul. The research sample, consists of 495 senior and middle level managers randomly selected from ready-made clothing companies in Bayrampasa, Beylikduzu, Gungoren, Zeytinburnu and Sisli districts of Istanbul. Three different scales were used in the study. These are the leadership orientation scale in which leadership is measured, the emotional intelligence scale in which emotional intelligence is measured, and the branding relevance scale in which branding is measured.
The starting point of the research was four hypotheses; The first hypothesis was determined as "leadership orientations have an effect on branding relevance". As a result of the analysis, it was determined that the levels of leadership orientation have a positive and significant effect on the level of branding interest. (=0.40, p<0.001). The second hypothesis is that "leadership orientations have an effect on emotional intelligence". As a result of the analysis, it was determined that leadership orientation levels had a negative and significant effect on the level of emotional intelligence (=0-0.576, p<0.001). The third hypothesis was determined as "emotional intelligence has an effect on Branding relevance". As a result of the analysis, it was determined that emotional intelligence levels have a negative and significant effect on the level of branding interest. (=0-0.238, p<0.001).
Finally, as a result of the analysis made for the hypothesis that "emotional intelligence has a mediating effect on the effect of leadership orientations on branding interest", it was determined that emotional intelligence level is a partial mediator variable in the relationship between leadership bias level and branding interest level. (p=0.0001). At the end of the research, it was determined that as the leadership orientation levels increase, the level of branding interest will increase. It has been determined that the level of emotional intelligence will decrease with the increase in leadership orientation levels. In addition, it has been observed that as emotional intelligence levels increase, the level of branding interest will decrease. Finally, it has been determined that the level of emotional intelligence has a mediating effect that reduces the effect of leadership tendency on the level of branding interest.