8-18 yaş arası yelken sporcularında SLC6A4 genindeki 5-HTTLPR polimorfizminin genotip, kısa alel ve uzun alel dağılımları ile dürtüsellik, bilişsel esneklik ve kendini toparlama gücü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the genotype, short alele and long alele distributions of 5-HTTLPR polymorphism in SLC6A4 gene and impulsivity, cognitive flexibility and resilience in 8-18 year old sailors
Yazar: BİNGÜL KEMİKSİZ UZEL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BEYAZYÜZ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Spor = Sports
Dizin: Alleller = Alleles ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Doğa sporları = Outdoor sports ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Genotip = Genotype ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Su sporları = Water sports ; Yelken sporu = Sailing

Özet:
Bu araştırmada 8-18 yaş arasında olan yelken sporcularında SLC6A4 genindeki 5-HTTLPR polimorfizminin genotip, kısa alel ve uzun alel dağılımları ile dürtüsellik, bilişsel esneklik ve kendini toparlama gücü arasındaki ilişki incelenmiştir. Kişisel Bilgi Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Kendini Toparlama Gücü Ölçeği kullanılarak veriler toplanmış ve kan alımları gerçekleştirilmiştir. SLC6A4 geni 5-HTTLPR polimorfizmi genotip dağılımları izole edilen genomik DNA'dan polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) tekniği ile tanımlanmıştır. Çalışmaya katılan 23 kız, 41 erkek sporcunun %39,1'inin LL, %34,4'ünün LS ve %26,5'inin SS genotiplerine sahip olduğu bulunmuştur. L aleli sıklığı %56, S aleli sıklığı %44 olarak tespit edilmiştir. Yelken sınıfının ve cinsiyet değişkeninin ölçek toplam puanlarına etkisinin olmadığı belirlenmiştir. LL, LS ve SS olup olmama ile Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) (Fmin=4,00; p<,05; Fmax=87,31; p<,001), toplam puanları ve alt ölçek toplam puanlarının tamamı için regresyon modelleri anlamlı bulunmuştur. Buna göre LL olup olmama BDÖ toplam puanları varyansının yaklaşık %9'unu; LS olup olmama yaklaşık %12'sini ve SS olup olmama ise yaklaşık %54'ünü açıklamaktadır. LL olup olmama Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) toplam puanlarının yaklaşık %7'sini; LS olup olmama BEE toplam puanlarının yaklaşık %12'sini; SS olup olmama BEE toplam puanlarının yaklaşık %51'ini açıklamaktadır. LL olup olmama Kendini Toparlama Gücü Ölçeği (KTÖ) toplam puanındaki varyansın yaklaşık %14'ünü; SS olup olmama KTÖ toplam puanındaki varyansın yaklaşık %45'ini açıklamaktadır. Bu çalışma yelken sporcularındaki LL genotip ve L alelinin daha yoğun olduğunu gösteren ilk rapor niteliğindedir.

Abstract:
In this study, the relationship between genotype, short alele and long alele distributions of the 5-HTTLPR polymorphism in the SLC6A4 gene and impulsivity, cognitive flexibility and resilience in 8-18 year old sailors was investigated. Data were collected using the Personal Information Form, the Barratt Impulsivity Scale, the Cognitive Flexibility Inventory, and the Self-Recovery Scale. Genotype distributions of the SLC6A4 gene 5-HTTLPR polymorphism were identified by polymerase chain reaction (PCR) technique from isolated genomic DNA. It was found that, 23 female and 41 male athletes participating in the study had 39,1 % LL genotypes, 34.4% had LS and 26.5% had SS genotypes. The frequency of L alele was 56%, and the frequency of S alele was 44%. It was determined that sailing class and gender had no effect on the total scores of all scales. The regression models were significant for the total scores and subscale total scores of the Barratt Impulsivity Scale (BIS) (Fmin=4.00; p<.05; Fmax=87.31; p<.001), with or without LL, LS, and SS found. Accordingly, LL or not, accounts for approximately 9% of the variance of BIS total scores; Whether or not LS explains about 12% and whether or not SS explains about 54%. Having an LL or not accounts for approximately 7% of the Cognitive Flexibility Inventory (CEB) total scores; whether or not to have LS accounts for approximately 12% of the CEB total scores; being SS or not explains approximately 51% of the total CEB scores. Having an LL or not accounts for approximately 14% of the variance in the total score of the Self-Recovery Scale (SRS); Being SS or not explains approximately 45% of the variance in the total score of SRS. This is the first study to show that the LL genotype and L alele are more frequent than SS genotype and S alele in sailing athletes.