Çağdaş sanatta birey ve öteki bağlamında mahremiyet olgusu
The concept of privacy in contemporary art in the context of "The individual and the other"
Yazar: EZGİ ARARAT CÜCEOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER BOZKURT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Beden = Body ; Birey = Individual ; Cinsellik = Sexuality ; Mahremiyet = Privacy ; Modern sanat = Modern art ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Bu araştırma, mahremiyet olgusunun sanat nesnesi haline gelme nedenlerini anlatmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, 'mahremiyet' kavramı farklı yönleriyle incelenmiş; mahremiyet olgusunun birey-öteki arasındaki konumu araştırılmıştır. Bireyin mahremiyeti öteki için bilinmeyen bir bölgededir; dolayısıyla mahremiyet, birey ve öteki arasında ayırıcı bir unsurdur. Toplumsal yaşamda en katı haliyle hissedilen bireyler-arası 'mahrem' sınırın sanat alanında değişime uğradığı düşüncesinden hareketle, çağdaş sanat pratikleri bu çerçevede ele alınmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde, Rönesans döneminde öne çıkan bireyciliğin temelinde yatan "ben nedir?" sorusuna; benlik, var oluş ve mahremiyet kavramları üzerinden cevaplar aranmış, "ben"in yaratımına "öteki"nin etkisi araştırılmıştır. Bireyin dış dünyayı algılama sürecine görme ile dokunma duyularının etkileri ve buna bağlı olarak öne çıkan mahrem alan yaratma arzusu sanat eserleri üzerinden anlatılmıştır. İkinci bölüm, sanatçıların 'bireysellik' ve 'özgünlük' arayışı üzerine temellenmiş, sanatçının kendi imgesini sanat nesnesine dönüştürme nedenleri mahremiyet kavramı ile ilişkilendirilerek sanat yapıtları üzerinden incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümü, birey ve öteki arasındaki iletişimin sanatsal düzlemdeki dönüşümü ve sanatın 'görülemez-bilinemez' olan mahrem sınırının esnekliğine olanak sağlayan yapısı üzerinden şekillenmiştir. Bu bağlamda kendi mahremiyetini deşifre eden ya da ötekinin mahremiyetini gözler önüne seren eser örnekleri verilmiştir. Bu doğrultuda sanat üretimi, birey ve öteki arasındaki mahrem sınırın esnekliğine olanak sağlayan bir alan olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Birey, Öteki, Mahremiyet, Sanat

Abstract:
This study seeks to elucidate the reasons why the issue of privacy becomes an object of artistic endeavor. For this purpose, the concept of privacy is considered from various aspects and the position of privacy vis-à-vis the Individual (the Self) and the Other is investigated. For the Other, the Individual's privacy is an unknown domain and thus privacy is a divisive issue between the Individual and the Other. The notion that interpersonal privacy boundaries are sensed the most emphatically in social life and that they undergo a transformation in the domain of art provides the framework for a consideration of contemporary artistic praxes. In the first part of this study, answers are sought to the question of "What am I?" based on the individualism that developed during the Renaissance era, in terms of the concepts of "existence" and "privacy" while the position of "the Other" in the creation of "the Self" is investigated. The impact of seeing and feeling on the process of the Individual's perception of the external world and the associated emergent desire of the individual for privacy are explained via works of art. The second part is based on artists' pursuit of individuality and originality. The reasons why artists make their own image a subject of art are examined by looking at works of art in the context of privacy. The third part of the study is informed by the conversion of the communication between the Individual and the Other in the plane of art and the characteristic of art that imparts flexibility to the "invisible/unknowable" boundary of privacy. Examples are provided of works in which artists decrypt their own privacy or expose the privacy of the Other. In this context, artistic production is considered a domain that imparts flexibility to the boundry of privacy between the Individual and the Other.

Keywords: Individual, Other, Privacy, Art