Serum 25-hidroksivitamin D düzeyinin akciğer, meme, kolorektal, prostat ve ovaryum kanserine etkisinin belirlenmesi
Determination of effect of serum 25-hydroxyvitamin D level on lung, breast, colorectal, prostate and ovarian cancers
Yazar: AYLA AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Serum = Serum ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
D vitamini eksikliğinin akciğer, meme, kolorektal, prostat ve ovaryum kanseri riskini artırdığı ileri sürülmüştür. Yapılan çalışmalarda D vitamini eksikliğinin yaygın olduğu ve D vitamini kanser ilişkisi konusunda çalışmalar yapılması önerilmektedir. Bu araştırmanın amacı 30 yaş ve üzeri bireylerin serum 25-hidroksivitamin D (25(OH)D) düzeyinin akciğer, meme, kolorektal, ovaryum ve prostat kanserlerine etkisinin araştırılmasıdır. 
Bu araştırma yuvalanmış olgu kontrol tipte bir çalışmadır. Araştırmada "Balçova'nın Kalbi (BAK)" kohort çalışmasının verileri ve alınan kan örnekleri kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacılar tarafından hazırlanan bir anketle ek veriler toplanmıştır. 2008-2013 yılları arasında BAK katılımcıları arasında yeni tanı alan akciğer, meme, kolorektal, prostat ve ovaryum kanseri olguları belirlenmiştir. BAK çalışmasında serumu bulunan 179 olgu, 427 kontrol, toplam 606 kişinin 25(OH)D düzeyi bakılmıştır. 
Tüm olguların %82.1'inin, kontrollerin ise %81.1'inin D vitamini düzeyi eksiktir (<20 ng/mL). Akciğer kanseri grubu hariç her bir kanser grubunun olgu ve kontrol grupları arasında 25(OH)D ortalaması bakımından anlamlı fark yoktur. Akciğer kanseri grubunda 25(OH)D düzeyi ortalaması (12.36±5.35) kontrol grubuna göre düşüktür. En yüksek çeyreğe göre, daha düşük çeyrekler karşılaştırıldığında 25(OH)D düzeyinin kolorektal, meme ve ovaryum kanseri riskiyle ilişkili olmadığı saptanmıştır. 25(OH)D düzeyi ile akciğer kanseri riski arasında anlamlı ters ilişki saptanmıştır. Dördüncü çeyrekle karşılaştırıldığında birinci, ikinci ve üçüncü çeyreklerdeki risk sırasıyla 3.68 (1.05-12.83), 4.36 (1.35-14.09), 3.65 (1.09-12.28) kat artmıştır. Yüksek 25(OH)D düzeyi prostat kanseri riskini artırmaktadır (p<0.05).
Sonuç olarak, düşük 25(OH)D düzeyi ile akciğer kanseri riski arasında, yüksek 25(OH)D düzeyi ile prostat kanseri riski arasında ilişki saptanmıştır. D vitamini düzeyiyle kanser arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayabilmek için daha büyük popülasyonda kohort araştırmaları yapılmalıdır.

Anahtar Sözcükler: D vitamini, kanser, D vitamini eksikliği, 25-hidroksivitamin D.

Abstract:
It has been suggested that vitamin D deficiency increases the risk of lung, breast, colorectal, prostate and ovarian cancers. Published studies show that vitamin D deficiency is widespread and it has been recommended that studies on vitamin D and cancer should be performed. The aim of this study was to investigate the effect of serum 25-hydroxyvitamin D (25(OH)D) level on lung, breast, colorectal, prostate and ovarian cancers in people over 30 years of old.
In this nested case-control study, the data and collected serum samples of "Balçova Heart Study" (BHS), which is a cohort study were used. Additional data were collected using a questionnaire that was prepared by the researchers. Among the BHS participants, we determined incident lung, breast, colorectal, prostate and ovarian cancer cases between 2008 and 2013. Serum 25(OH)D levels of 606 persons (179 cases and 427 controls) who provided serum from BHS were measured. 
82.1% of cases and 81.1% of controls were vitamin D-deficient (<20 ng/mL). For each cancer, mean 25(OH)D levels between case and control groups were not significantly different, except for lung cancer. Mean 25(OH)D level of lung cancer group was lower than control group (12.36±5.35). Comparing highest (fourth) to lowest (first) quartiles, 25(OH)D level was not associated with colorectal, breast and ovarian cancers risk. There was a significant inverse association between 25(OH)D level and lung cancer risk, and the OR for the first, second and third quartiles, as compared to the fourth, were 3.68 (1.05-12.83), 4.36 (1.35-14.09) and 3.65 (1.09-12.28). Higher 25(OH)D level increased prostat cancer risk (p<0.05). 
In conclusion, lower 25(OH)D level was associated with higher lung cancer risk and higher 25(OH)D level was associated with higher prostat cancer risk. Longitudinal studies with larger populations are needed to better understand the effect of vitamin D level on cancer risk. 
  
Keywords: Vitamin D, cancer, vitamin D deficiency, 25-hydroxyvitamin D.