Sınıf ve davranış yönetimi konusunda öğretmenlerle yapılan konsültasyon çalışmalarının incelenmesi: Nitel bir çalışma
An investigation of consultation with teachers on classroom and behavior management: A qualitative study
Yazar: YEŞİM KIRA TÜMKAYA
Danışman: PROF. DR. MERAL ATICI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma sınıf ve davranış yönetimi konusunda öğretmenlerle yapılan konsültasyon çalışmalarını araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde Hatay ili İskenderun ilçesinde lise kademesinde görev yapan gönüllü 16 sınıf rehber öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Sınıf rehber öğretmenleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler içerik analizinden faydalanılarak çözümlenmiştir. Görüşme bulgularına göre sınıf rehber öğretmenlerinin en çok ifade ettikleri istenmeyen davranışlar konuşma, başka şeyle uğraşma, ders dinlememe/ilgisizlik ve saldırganlık/zorbalıktır. Sınıf rehber öğretmenlerinin en çok zorlandıkları istenmeyen davranışların ise ilgisizlik, konuşma ve saldırganlık/zorbalık olduğu ortaya çıkmıştır. Sınıf rehber öğretmenlerinin istenmeyen davranışlarla baş etmede kullandığı sözel yöntemlerin görece daha fazla kullanıldığı; bu yöntemlerin uyarma, ödül ve ceza sistemini kullanma ve öğrenciyle konuşma olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin sözel olmayan baş etme stratejilerine düşük düzeyde başvurduğu belirlenmiştir. İstenmeyen davranışlarla baş etmede mesleki becerilerle ilgili dile getirilen özelliklerin kişisel özelliklerden görece fazla olduğu dikkati çekmiştir. Öğretmenlerin kendilerinin baş etmekte zorlandığı ya da baş edemedikleri davranışlar için psikolojik danışmandan yardım istedikleri, onların bilgi ve önerilerini aldıkları, çözemedikleri problemlerde psikolojik danışmana gönderme yani sevke başvurdukları ve işbirliği halinde çalışmayı istedikleri ortaya çıkmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmenlerine çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Sınıf rehber öğretmenlerinin konsültasyon oturumunda sunulan önerilere olumlu bir tutum sergiledikleri görülmüştür. İzleme oturumunda öğretmenlerin psikolojik danışmanın önerilerini doğrudan uyguladıkları, problem davranış ortaya çıkarsa uygulayabilecekleri ve hali hazırda kullandıkları stratejilerin sunulan öneriye paralel olduğu ama bunları yapma sıklığını artırdıkları ortaya çıkmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Okul psikolojik danışmanı, sınıf rehber öğretmeni, konsültasyon, sınıf yönetimi, davranış yönetimi, istenmeyen davranış.

Abstract:
This research aims to investigate the consultation with teachers on classroom and behavior management. The study group consisted of 16 volunteer classroom guidance teachers working at the high school level in the district of Iskenderun in Hatay province in the 2021-2022 academic year. Qualitative research was used in the research. 
Data were collected with a semi-structured interview form developed by the researcher. The data obtained through semi-structured interviews with the classroom guidance teachers were analyzed using content analysis.
According to the interview findings, the most frequently expressed misbehaviors by the classroom guidance teachers are talking out of turn, dealing with other things, not listening to the lesson/indifference and aggression/bullying. It has been revealed that the most difficult misbehaviors identified by the classroom guidance teachers are indifference, talking and aggression/bullying. The verbal strategies used by the classroom guidance teachers in coping with the misbehaviors relatively more than non verbal ones; it was seen that these methods were warning, using the reward and punishment system and speaking with the student. It was determined that teachers applied non-verbal coping strategies at a low level. It has been noted that the features mentioned about professional skills in coping with misbehaviors are relatively more than personal characteristics. It has been revealed that teachers seek help from the psychological counselor for the behaviors that they have difficulty in coping with or cannot cope with, they get their information and suggestions, they refer students to the psychological counselor for the problems they cannot solve and they want to work in cooperation with the counselor. Considering the results obtained in the research, various suggestions were made to the classroom guidance teachers. It was observed that the classroom guidance teachers had a positive attitude towards the suggestions presented in the consultation session. In the follow-up session, it was revealed that the teachers directly applied the suggestions made by the psychological counselor, that they could apply if problem behavior occurred, and that the strategies they were using were parallel to the presented suggestion, but they increased the frequency of using them.

Key Words: School counselor, classroom guidance teacher, consultation,  classroom management, behavior management, misbehavior.