16-17 yaş grubunda 20. yüzyıl sanat akımlarının aktif öğrenme yöntemleriyle öğretimi: Bir eylem araştırması
Teaching of 20th century art movements with the active learning methods to the 16-17 age group: An action research
Yazar: NERMİN YAY KORDE
Danışman: PROF. DR. UMRAN BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Sanat akımları = Art trends ; Sanat eğitimi = Art education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Çok yönlü olan insan, eğitime gereksinim duyan bir varlıktır. Eğitim sayesinde her bireyde var olan kapasitenin tanınması, yönlendirilmesi ve gelişmesi mümkündür. İnsan eğitimi için başlıca bileşenlerden biri de elbette sanat eğitimidir. Sanat eğitiminin verimli şekilde gerçekleştirilebilmesi de günümüzdeki önemli sorunlardan biridir.
Araştırmada 20. yüzyıl sanat akımları olarak tercih edilen konu görsel sanatlar dersi programında yer alan bir konu olup, öğrencilere öğretilen akımlar da bu programa dahil olan 11. ve 12. sınıflarda yer verilen akımlar olmuştur. Bunun dışında anlatılmasında gerek görülen diğer birkaç akıma da yer verilmiştir. Akımlar araştırmada ayrıntılı olarak anlatılmış fakat öğrencilere öğretim sırasında başlıca önemli noktalarına değinilmiş ve bol görsellerle öğrencilerin hafızalarında daha kalıcı izler bırakılması hedeflenmiştir.
20. yüzyıl sanat akımları görsel sanatlar dersinde gerek ilköğretim gerekse ortaöğretim de, dersin yapı taşlarını oluşturmaktadır. Bilindiği üzere sanat akımları, sanatın tarihsel kısmı ile de ilgilidir. Dolayısıyla bu konunun aktarımı ve öğrencide kalıcı bilgi sağlama durumu oldukça zordur. Eğer verimli bir eğitim ortamı oluşturulmazsa konu unutulup gidecek bir yapıya sahiptir. Bu nedenle akımlar konusunun etkin şekilde öğretimi sanat eğitimi açısından önemli bir yer tutacaktır. 
Yapılandırmacı yaklaşımla aktif öğrenmeye dayalı eğitim anlayışına geçilmesinden sonra, bu yaklaşımın çeşitli yönlerine ilişkin birçok araştırma yapılmıştır. Ancak çoğunlukla bu araştırmalar nicel ve deneysel özellik taşıyan sonuçlara değinmiş, ders sürecinin nasıl yapılandırıldığına ve ayrıntılarına gereğince değinilmemiştir.
Bu araştırma, ortaöğretim 16-17 yaş grubunda aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımlarının öğretimini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada seçilen öğrenci grubuna 20. yüzyıl sanat akımları aktif öğrenme yöntemleri ile öğretilmiş ve ardından edindikleri bilgilerle onlarında bu konuya uygun yaratıcılıklarını kullanarak eserler üretmeleri istenmiştir. Öğretiminin sonundaki değişimler izlenmeye çalışılmış ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı'nın belirlediği müfredat uygulanmasında ki güçlüklerin tespiti ve çözümüne yönelik öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemin etkililiğini daha yakından ve doğal ortamında irdeleyebilmek adına nitel araştırmalardan eylem araştırması modeli ile gerçekleştirilen araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
         1. Aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımları konusunun öğretimi, öğrencilerin akademik başarıları ve bilgiyi edinme ve kullanabilme becerileri üzerinde nasıl bir etkisi olmuştur? 
         2. Aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımları konusunun öğretimi, öğrencilerin sanatsal çalışmaları sorgulama ve analiz edebilmeleri açısından nasıl bir etkisi olmuştur?
         3. Aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımları konusunun öğretimi, öğrencilerin kendi tasarılarını oluştururken farklı teknik ve materyaller kullanmalarında etkili olmuş mudur?
         4. Aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımları konusunun öğretimi, öğrencilerin uygulama sürecini olumlu yönlendirebilme olanağı sağlamış mıdır?
         5. Aktif öğrenme yöntemleriyle 20. yüzyıl sanat akımları konusunun öğretimi, öğrencilerin ürettikleri çalışmaların kendilerinde aidiyet duygusu oluşturması ve önceki çalışmalarıyla karşılaştırmaları açısından nasıl bir etkisi olmuştur?
        6. Görsel sanatlar dersi 20. yüzyıl sanat akımları konusu ortaöğretim müfredat programına ayrılan süre yeterli midir ve günümüz gereklerini karşılamakta mıdır?
Araştırmada ilk olarak kaynak taraması yapılmış; sanat eğitiminin ne olduğu, gerekliliği ve amaçları belirlenerek bireysel ve toplumsal düzeyde yeri ve önemi tanımlanmış, ardından 20. yüzyıl sanat akımlarının tanımlarına, gerekliliğine yer verilmiş ve son olarak da aktif öğrenmenin önemine, yöntemlerine ve dayandığı temel yaklaşımlara değinilmiştir.
Bu araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Kocaeli Çayırova Şehit İlhan Küçüksolak Anadolu Lisesi öğrencilerinden amaçsal örnekleme ile seçilen 8 kişilik öğrenci grubu üzerinde yürütülmüştür. 5 haftalık bir süreç doğrultusunda yürütülen araştırma teorik sunularla ve uygulamalarla desteklenmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak gözlem formu, yarı-yapılandırılmış görüşme formları, kişisel bilgi formu, yazılı görsel dökümanlar, araştırmacı ve öğrenci günlükleri, fotoğraf, ses kaydı dökümanları kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları, öğrencilerin etkin/aktif öğrenme yöntemleriyle anlatılan ve uygulanan 20. yüzyıl sanat akımlarını etkili ve kalıcı şekilde öğrendiği ve bu süreç sonuncunda yaratıcı, farklı teknik ve materyallerin çalışmalarında yer aldığı, eserler ortaya koyabildiği yönündedir. Ayrıca daha sonraki çalışmalarını daha bilinçli, özgün ve özgürce gerçekleştirebilecek, verimli ve akılcı çözümler üretecek bilgi sahibi bireyler olmuşlardır.


Anahtar Sözcük; Sanat, Sanat Eğitimi, Görsel sanatlar, Görsel sanatlar dersi, 20. Yüzyıl Sanat Akımları, Aktif Öğrenme.

Abstract:
Being versatile, humankind is a creature who is in need of education. Thanks to education, it is possible to recognize, lead, and improve the capacities of the individuals. For the education of the individuals, art education is of course one of the fundamental elements. Carrying out a fertile and effective art education is one of the important problems of our time.
The topic which is preferred as being among the 20th century art movements, is within the curriculum of visual arts lesson and the art movements which were taught to the students are within the program of 11th and 12th graders. Apart from these, some other art movements were included because they were considered as necessary. The art movements are introduced in detail in the study however, during the instructions the main points of them were presented to the learners with visuals so that they can keep them in their long term memories.
The art movements of  20th century constitutes one of the important landmarks of visual arts lesson both in primary and secondary schools. As it is known, the art movements are not about the historical aspects of art. So, the teaching of this issue and reaching long-term effects on the students is challenging. If it is not supported with a fertile education program, it is likely to be forgotten in a short time. For these reasons, teaching the art movements in an effective way constitutes an important place in the education of visual arts. 
With the constructivist approach, the perspective has shifted to an active learning perspective and many aspects of this approach has been investigated in numerous studies. However, for most of the time those studies depend on quantitative data and experimental results and the construction of the processes of lessons have not been covered sufficiently.    
In the present study it is aimed to investigate the teaching of 20th century art movements to 16-17 year old secondary school students with the method of active learning. Within the framework of the study, the 20th century art movements were taught with active learning method and afterwards the learners were asked to produce art crafts with the information they received. It was aimed to observe the changes after the instruction and moreover it was aimed to recognize the difficulties in application of the curriculum of Ministry of Education and bring forward proposals for solution. In order to examine the efficiency of the method more closely and in its natural circumstance, action research methodology was adopted and the following research questions were aimed to be answered; 
1.	What sorts of effects does teaching 20th  century art movements by implementing active learning methods have on students' academic achievement and their knowledge acquisition and using skills?
2.	How does teaching 20th century art movements by implementing active learning methods affect students in terms of their questioning and analyzing work of art?
3.	Is teaching of the 20th century art movements with the active learning method effective in fostering the use of different techniques while creating their own designs?
4.	 Has teaching of the 20th  century art movements with the active learning method provided the students with the opportunity of directing the application process in a positive way?
5.	How does teaching 20th century art movements by implementing active learning methods affect students in terms of their developing sense of belonging though their studies and comparing these studies with their previous ones?
6.	Is the topic of 20th century art movements in the curriculum of visual art teaching addressing the needs of our time and curriculum of visual arts lesson sufficient?
In the present study, first of all the literature review was conducted on the description, necessity and aims of the art education, and its place was described at individual and social levels. After that the definitions of the 20th century art movements, their necessity are presented and finally the importance, methodologies and underpinnings of active learning theory is discussed. 
The study was conducted with 8 participants who are students at Kocaeli Çayırova Şehit İlhan Küçüksolak Anatolian High School in 2016-2017 academic year. The participants were selected with purposeful sampling method. The application which was conducted for 5 weeks period is supported with theoretical presentations and practices. 
In the study, observation checklists, semi-structured interview protocols, personal information forms, written/visual documents, researcher/participant diaries, photos and voice recordings were used as data gathering tools. 
The results of the study indicates that the students have learned the 20th century art movements which were instructed with active learning effectively and permanently. The results also indicate that at the end of this process, the students became able to include different techniques and materials in their works. The have also become individuals who are able to conduct their own works more consciously, uniquely and independently.


Keywords: Art, Art Education, Visual Arts, Visual Arts Lesson, 20th Century Art
Movements, Active Learning.