Sanat ve kitsch
Art and kitsch
Yazar: MURAT TANSU ÖZIŞIK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYGI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Sanatın ne olduğunun veya neyin sanat olarak adlandırılıp neyin adlandırılamayacağının belirlenmesinde sıkıntıların yaşandığı çağımızda, bir tür zevksizlik, değersizlik, sahtelik, yapaylık gibi anlamlarda kullanılan kitsch terimi, çeşitli sanat dallarından birçok sanat eserini nitelemede kullanılmaktadır. Kitsch olduğu söylenen eserlerin, sanat olanla olmayanı birbirinden ayıran sınırda yer aldıkları düşünülmektedir. Kitsch'in ne olduğu ve sanat olup olmadığı ile ilgili tartışmalar böyle bir bağlamda ortaya çıkmaktadır. Genel olarak ele alındığında, bu konuda iki ana görüş olduğu söylenebilir: I) Kitsch, gerçek veya yüksek sanat olmamakla birlikte kötü sanat ya da sahte sanat olarak kabul edilebilir; II) Kitsch, gerçek ve yüksek sanattan olduğu kadar, kötü sanattan da farklı, kendine özgü bir estetik kategoridir. Kitsch'in tüm olumsuz nitelendirmelere karşın sanatın dışında bırakılamaması onun kurmaca oluşuyla, gerçekliğe göndermede bulunmamasıyla bağlantılı görünmektedir. Öte yandan kitsch'in kolayca sanat olarak kabul edilemeyişi de sanatın yaratıcılıktan ayrı olarak düşünülememesiyle bağlantılı görünmektedir. Ne var ki yeni bir yaşantı olanağı sunmaması, klişeleşmiş temaları ele alması ve bunlara yeni bir şey eklememesi, bir yaratı ürünü olmaktan uzak olması bakımından, onun sanattan farklı olduğunu söylemek de mümkündür. Kitsch, sanat olma iddiasıyla ortaya çıktığı halde, kolayca öyle adlandırılamayan; sanat olarak adlandırılsa dahi, geride, yaratıcılık, yaratı ürünü oluş anlamında sanat olduğu konusunda kuşkular bırakan kimi nesneleri ifade eden bir kavramdır. Sonuç olarak kitsch, bir eserin sanat eseri olarak ele alınmasının koşulu olan eşiğe yakın bir yerde, yani sanat olanla olmayanın sınırında yer alan belirli nesneleri niteleyen bir kavram ve sanatla iç içe geçmiş bir olgudur. Buna karşın, sanatın ayırıcı özelliğinin, insanlara yeni insan olanakları sunmak ve bu anlamdaki yaratıcılık olduğu düşünülürse, kitsch'in, kendine özgü sahteliği ve yapaylığıyla, temaları ve bunları betimleme tarzıyla, izleyicisinde yarattığı sahte duygusallığıyla, sanattan farklı bir bağlamda değerlendirilmesi, farklı bir kategoride ele alınması gereken nesneleri içine alan geniş bir olgular kümesinin genel adı olduğu anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kitsch, sanat, sahte sanat, kötü sanat, karşı sanat, zevksizlik, estetik yetersizlik.

Abstract:
In our age in which there are difficulties to determine what art is or what can be named as art and what cannot, the term of kitsch used in the meanings such as bad taste, worthlessness, falseness, artificialness is used for qualifying many art works in various art branches. It is thought that the art works which are considered to be kitsch are on the border separating art from non-art. The discussions about what kitsch is and whether it is art or not, arises in such a context. If generally dealt it can be said that there are mainly two views in this regard: I) Kitsch, despite not being genuine or high art, can be accepted as bad or counterfeit art; II) Kitsch is a distinctive aesthetic category which is also different from bad art as much as genuine and high art. Disability to exclude the kitsch from the category of art despite all negative qualifications seems to be related with its being fictional and not referring to reality. On the other hand, the fact that kitsch is not accepted as art seems to be related with the fact that the art cannot be thought distinct from creativity. However, it is possible to say that it is different from art with regards to not presenting a possibility of a new experience, dealing with the stereotyped themes and not adding something new to these, being far from a product of creativity. Although kitsch arises with the claim of being art, it is a concept implying the objects which cannot easily be named as art; even if so, leaving uncertainties behind. Consequently kitsch is a concept describing the objects in a position close to the threshold which is the condition for a work to be considered as a work of art, that is on the border separating what is art from non-art and a phenomenon which is engaged with art. Despite this, if the distinctive speciality of art is considered as presenting new human possibilities to human beings and as creativity in this meaning, it is understood that kitsch is the general name of an extensive set of phenomenon including the objects need to be evaluated in a context different form art and dealt with in a different category, with their specific falsity and artificiality, their themes and style to describe these, false emotionality creates in their audience.Key Words: Kitsch, art, counterfeit art, bad art, anti-art, bad taste, aesthetic inadequacy.