Lise öğretmenlerinin algılarına göre örgütsel destek: Ankara ili örneği
Organizational support in high school teachers: Sample of Ankara province
Yazar: ABDULLAH  LATİF GÜL
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN A. BASKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Örgütsel destek = Organizational support ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Algılanan örgütsel destek; çalışanların kanısına göre örgütün, ?üyelerin katkılarına değer vermesi? ve ?iyiliklerine önem vermesi? olarak tanımlanmaktadır. Algılanan örgütsel desteğin değişkenleri olarak örgütsel adalet, yönetici desteği, ödüller ve avantajlı iş koşulları, kişilerin karakteristik özellikleri, çalışanların cinsiyeti ve görev süresi gibi demografik özellikleri ve insan kaynakları yönetimi sayılabilir.Bu araştırmada liselerde örgütsel desteğin öğretmenler tarafından nasıl algılandığının ve devlet lisesi ve özel lise türlerindeki örgütsel destek algısının farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bu algının devlet lisesi ve özel liselerde öğretmenlerin cinsiyetine, okullarındaki hizmet sürelerine ve okul türlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Araştırmanın evreni Ankara ilindeki Çankaya, Altındağ, Keçiören, Yenimahalle ve Gölbaşı ilçelerinde görev yapan genel devlet lisesi ve özel lise öğretmenlerinden oluşmaktadır. Mamak, Etimesgut ve Sincan ilçelerinde bazı lise türlerinin olmaması nedeniyle bu ilçeler evrene dahil edilmemiştir. Evrenin her kesiminin temsil edilmesinin güvence altına alınabilmesinin sağlanması amacıyla oranlı eleman örnekleme yoluyla örneklem alınmıştır. Evrende 5948 öğretmen yer alırken örneklemde 462 öğretmen oluşmuştur. Araştırma için gerekli veriler Eisenberger ve arkadaşları (1986) tarafından geliştirilen ?Algılanan Örgütsel Destek Anketi? temel alınarak geliştirilen bir anket aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi sırasında alt problemlere bağlı olarak farklı tekniklerden yararlanılmıştır: Ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi.Elde edilen verilerin istatistiki çözümlenmesi ile şu bulgulara ulaşılmıştır:1.Devlet liselerinde çalışan öğretmenler ?orta? düzeyde bir örgütsel destek algısına sahipken, özel liselerde çalışan öğretmenler ?yüksek? düzeyde bir örgütsel destek algısına sahiptir.2.Devlet okullarında çalışan erkek öğretmenlerde, kadın öğretmenlere kıyasla örgütsel destek algısı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Özel liselerde ise öğretmenlerin örgütsel destek algısı ortalamaları arasında cinsiyete göre anlamlı bir fark görülmemiştir.3.Devlet liselerinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel destek algısı genel lise veya anadolu lisesi türlerine göre farklılık göstermemektedir. Benzer olarak özel genel liseler ve özel fen liseleri arasında örgütsel destek algılaması bakımından anlamlı bir fark bulunmamaktadır.4.Devlet liselerinde ve özel liselerde görev yapan öğretmenlerde örgütsel destek algısı farklı hizmet sürelerine (2-6 yıl arası, 7-11 yıl arası, 12 yıl ve daha çok) göre farklılık göstermemektedir.5.Özel liselerdeki öğretmenlerin örgütsel destek algısı, devlet liselerindeki öğretmenlerin örgütsel destek algısından daha yüksektir (p<0,05).Sonuç olarak, özel liselerde çalışan öğretmenlerin örgütsel destek algısı devlet liselerindeki öğretmenlerden daha yüksek iken; örgütsel destek algısının lise türü ve hizmet süresi ile anlamlı bir bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Sadece devlet liselerinde erkek öğretmenlerin örgütsel destek algısı kadın öğretmenlere göre yüksek bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Örgütsel Destek, Algılanan Örgütsel Destek, Devlet Lisesi, Özel Lise.

Abstract:
Perceived organizational support is employees? general belief that ?their work organization values their contribution? and ?cares about their well-being?. The variables of perceived organizational support can be listed as; fairness, supervisor support, organizational rewards and job conditions, individual?s characteristic properties, demographic properties like gender and tenure of office and human resources management.The purpose of this study is to examine how organizational support is perceived by high school teachers and to investigate whether the organizational support perception shows statistically significant difference between public high schools and private high schools. In addition, this study aims to identify whether there is statistically significant difference in public and private high school teachers according to gender, tenure of office and school type. The population of the study consists of teachers working in Çankaya, Altındağ, Keçiören, Yenimahalle and Gölbaşı districts of Ankara. The districts of Mamak, Etimesgut and Sincan are not consisted in the population since they do not contain some school types. In order to represent the population in a thorough way, proportional staff sampling is applied. While the population consists of 5948 high school teachers, there are 462 teachers in the sample. The data are collected by a questionnaire that is developed based on ?Survey of Perceived Organizational Support? which is developed by Eisenberger and fellows (1986). Different techniques are deployed depending on the sub problems in the data analysis: descriptive statistics like mean and standart deviation, independent t-test, one-way variance analysis.By analyzing the data statistically the following findings are obtained:1.While teachers working in public high schools have a ?moderate? level of organizational support perception, teachers working in private high schools have a ?high? level of organizational support perception.2.Male teachers working in public high schools have a higher perception level of organizational support than the female teachers working in the public high schools (p<0,05). However, teachers working in private high schools do not have a statistically significant different perception of organizational support with regard to gender.3.Organizational support perception of the teachers in public high schools do not show any statistically significant difference with regard to school type, of general high schools and anatolian high schools. Similarly, teachers in private high schools do not show a statistically significant difference of organizational support perception with regard to school type, of general private high schools and private science high schools.4.The perceptions of teachers working in public high schools and private high schools do not show any statistically significant difference with regard to different tenure of office (between 2-6 years, between 7-11 years, 12 years and more).5.Teachers working in private high schools have a higher level of organizational support perception than teachers working in state high schools (p<0,05).In conclusion, while teachers working in private high schools have a higher level of organizational support than teachers working in public high schools; it is found that the perception of organizational support does not show any statistically significant difference with regard to school type and tenure of office. It is found that only male teachers have a higher perception of organizational support than female teachers in public high schools.Key Words: Organizational Support, Perceived Organizational Support, Public High School, Private High School.