Bombus terrestris arılarında yağsız soya unu ve süt tozu katkılı polen ile beslemenin koloni gelişimi üzerine etkileri
Effects of feeding with pollen containing skim soya flour and milk powder on colony development in Bombus terrestris L.
Yazar: ŞEHRİBAN SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN GÖSTERİT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bombus terrestris = Bombus terrestris ; Koloni gelişimi = Colony development ; Soya unu = Soybean flour ; Süt tozu = Milk powder ; Toprak yaban arısı = Bombus bee

Özet:
Bu tez çalışması kontrollü koşullarda yetiştirilen Bombus terrestris arısının beslenmesi amacıyla kullanılan polen kekine farklı oranlarda yağsız soya unu ve süt tozu ilave edilmesinin ana arıların koloni oluşturma performansı ve kolonilerin gelişimi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 

Araştırmada normal polen, 2 birim polen + 1 birim yağsız soya unu, 2 birim polen + 1 birim süt tozu, 1 birim polen + 1 birim yağsız soya unu ve 1 birim polen + 1 birim süt tozu olmak üzere beş farklı diyet ana arıların başlatma kutusuna konulmasından koloni yaşamının sonuna kadar ve ilk işçi arıların çıkışından koloni yaşamının sonuna kadar olmak üzere 2 farklı besleme dönemi uygulaması ile 9 grupta standart yetiştirme yöntemi ile test edilmiştir. Grupların her birisi için 30 adet olmak üzere çalışmada diyapoz dönemini tamamlamış toplam 270 adet B. terrestris ana arısı kullanılmıştır. Ana arılar ve koloniler 1:1,5 oranında su ve şeker ile hazırlanan şeker şurubu (50 brix) ile ad libitum olarak beslenmişlerdir. Soya unu ve süt tozu içeren polenin yarayışlılığı aynı zamanda mikro koloni yöntemi ile de belirlenmiştir. Yetiştirme çalışmaları sıcaklığı 27-28 oC ve oransal nemi % 65'e ayarlanmış bombus arısı yetiştirme laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Haftada iki kez yapılan periyodik gözlemler ile koloni gelişim özellikleri ve kolonilerin farklı dönemlerdeki besin tüketimleri belirlenmiştir. 

Araştırma sonuçları polene yağsız soya unu ve süt tozu ilave edilmesinin B. terrestris ana arıların koloni oluşturma başarısı ve koloni gelişimini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Standart yetiştirme yönteminde gruplar arasında yumurtlama ve ilk bir aydaki ölüm oranı bakımından önemli farklılık bulunmuştur. Süt tozu ilave edilen polen ile beslenen gruplarda yüksek oranda ana arı ölümleri gerçekleşmiş ve süt tozu oranının artması ana arıların ölüm oranının artmasına neden olmuştur. Hem standart yetiştirme hem de mikro koloni yönteminden elde edilen sonuçlara göre soya unu ve süt tozu içeren diyetlere göre daha yarayışlı olan normal polenin B. terrestris arıları için en uygun besin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bombus terrestris, besleme, polen, soya unu, süt tozu, koloni gelişim özellikleri

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different pollen diets containing skim soya flour and milk powder on colony foundation performances of queens and development of colonies in Bombus terrestris reared in controlled laboratory conditions.

Five different  pollen diets; (i) pure pollen, (ii) 2 parts pollen+1 part skim soya flour, (iii) 2 parts pollen+ 1part milk powder (iv) 1 part pollen +1 part skim soya flour (v) 1 part pollen +1 part milk powder were tested in two feeding period; (i) from the time when the queens were placed in starting boxes to end of the colony life and (ii) from the time when the first worker emerged to end of the colony life. Nine groups were established and total of 270 hibernated B. terrestris queens (thirty queens for each group) were used in this experiment.  All queens and colonies were also fed ad-libitum with a sugar solution (1/1.5; water/sugar). Efficacy of skim soya flour and milk powder was also determined using micro colony method. Rearing activities were implemented in standard laboratory conditions (27-28±1 oC and 65% R.H.). The nests were periodically checked two times a week. Development characteristics and food consumption in different stages of colonies were noted during the observation.

Results showed that the addition of skim soya flour and milk powder to pollen had a negative effect on colony foundation success of queen and colony development. In the standard rearing method, significant differences were found among the groups in terms of egg laying ratio of queens and their mortality ratio in first month. We also found that many queens fed with diet containing milk powder died and the mortality ratios of B. terrestris queens increased with increasing amount of milk powder in diet. According to data obtained from both standard rearing and micro colony methods, pure pollen which more efficacy than diets containing skim soya flour and milk powder is the best food for B. terrestris.


Keywords: Bombus terrestris, feeding, pollen, soya flour, milk powder, colony development characteristics