Adölesan gebeliklerin yaygın olduğu bir bölgede anne ve yenidoğan sağlığı
The health of mothers and theır newborn ınfants ın a regıon where adolescent pregnancıes are very often
Yazar: HÜSEYİN DEMİRÖZ
Danışman: PROF. DR. ERDAL BEŞER
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Evlilik = Marriage

Özet:
Halk sağlığı açısından halen bütün dünya ülkelerinde önemli bir sorun olan adölesan dönemde gebe kalmak ve bunun sonucunda da anne olmak, fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan istenen olgunluğa ulaşmamış genç kadının ve doğacak yavrusunun sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Dünyada adölesan gebeliğin görülme sıklığı %3.2-42,0 arsında değişirken, ülkemizde bu oran %4,0?7,0 arasındadır.Araştırmanın amacı, Aydın İli İncirliova İlçesi'ndeki Acarlar Sağlık Ocağı Bölgesi'nde 01.04.2008-30.09.2008 tarihleri arasında doğum yapan kadınlarda adölesan gebeliklerin oluşumuna etki eden risk faktörlerini ve adölesan gebeliklerin oranını saptayarak, anne ve yenidoğan sağlığı açısından oluşan risk faktörlerinin belirlenmesidir.Aydın İli İncirliova İlçesine bağlı Acarlar Sağlık Ocağı Bölgesinde 01.04.2008-30.09.2008 tarihleri arasında doğumla sonuçlanan gebelikler ile lohusalık ve yenidoğan dönemi üzerine yapılan kesitsel tipte bir izlem araştırmasıdır. Acarlar Sağlık Ocağı Bölgesi'nde 01.04.2008 -30.09.2008 tarihler arasında doğum yapan kadınlar ve bu kadınların yenidoğan çocukları araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Bu çalışmada örnek seçilmeyip tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir.Bağımsız değişken olarak yerleşim yeri, kadının/eşinin yaşı, kadının/eşinin eğitim durumu, kadının/eşinin mesleği, kadının/eşinin sosyal güvence durumu, kardeş sayısı, anne ve babasının eğitim durumu, evlilik süresi, eşiyle arasındaki akrabalık ve resmi nikâh bulunma durumu, evlenirken başlık parasının ödenme durumu, aile tipi, ilk evlilik yaşı, ilk evliliğindeki karar verme durumu, evlilik sayısı, farklı eşlerden çocuğunun olma durumu, ailesinin gelir durumu, kronik hastalık ve özürlülük bulunma durumu, ilk gebelik yaşı, önceki gebeliklerinin öyküsü, gebelik ve doğum öncesi danışmanlık alma durumu, gebelik öncesi aile planlaması yöntem kullanma durumu değerlendirilmiştir. Adölesan gebeliğin neden olduğu sonuçlar bakımından, doğum öncesi bakım alma durumu, sıklığı, ilk olarak doğum öncesi bakım alma zamanı, gebelikte sigara ve alkol kullanma durumu, gebelikte sağlık sorunu yaşama durumu, gebeliğin sonlandığı yer sorgulanmış olup doğumun gerçekleştiği hastanedeki kayıtlara göre doğum sonucuyla ilgili bilgiler, sağlık ocağı kayıtlarına göre kadının yaşı, kadının lohusalık dönemindeki izlem sonuçları, yeni doğanın yedinci ve 28. gündeki izlem sonuçları değerlendirilmiştir. Yapılan izlemler sırasında yeni doğanın beslenme durumu ile sağlık sorunu yaşama durumu, lohusalık döneminde kadının sağlık sorunu yaşama durumu ile aile planlaması yöntemi kullanma durumu sorgulanmıştır.Araştırmanın istatiksel analizleri SPSS 11,5 paket programı kullanılarak yüzde dağılımlar, aritmetik ortalamalar, karşılaştırmalarda ki-kare, Fisher'in kesin testi, Student t testi, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.Doğum yapan adölesanların tüm doğumlara oranı %44,6 olarak bulundu. Adölesan kadınların yaş ortalaması 16,81±1,56'dir. Adölesan kadınların tamamı Acarlar Beldesi'nde yaşamaktadır (p=0,005). Adölesan kadınlarda resmi nikâh olmaması (p=0,000), geniş aile tipine sahip olması (p=0,000), eşinin çalışmaması (p=0,000) ve sosyal güvencesi olmaması (p=0,008) anlamlı olarak daha yüksektir. Adölesan kadınların ilk evlilik yaşlarının ortalaması 15,10±1,28, ilk gebelik yaş ortalaması 15,71±1,37'dir. Tüm gruplarda obstetrik komplikasyon, LBW, SGA, LGA ve perinatal ölüm sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Annesi adölesan olan canlı doğan bebeklerin doğum ağırlıklarının (p=0,042) ve Pİ değerlerinin (p=0,014) ortalaması, annesi adölesan olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşüktür.Bu araştırma doğrultusunda bulundukları sosyodemografik özellikler ve evliliğin yol açtığı etkiyle daha çok sağlık ve sosyal problemlerle karşılaştıkları düşünülen adölesanlar için etkili hizmet ve programların düzenlenmesi önerilmiştir.

Abstract:
The pregnancies in adolescent period and being mother at the end of this period are important problems for public health. In all countries of the world and have negative affects for newborn infants and women, insufficient in physical, psychological and social. In the world the ratio of adolescent pregnancies is between %3.2-42,0 but in Turkey this is between %4,0?7,0.Aim of this study is detection of risk factors about mothers? and their newborns infants? health by finding the ratio of adolesant pregnancies and risk factors which affect adolescent pregnancy in women, delivered between 01.04.2008 ? 20.09.2008 at Region of Acarlar Health Center in İncirliova , Aydın.This is a cross-sectional observative research about delivered pregnancies between 01.04.2008 ? 30.09.2008, woman in period of confinement after childbirth and period of newborn. The universe of this study includes women, delivered between 01.04.2008 ? 30.09.2008 and their newborn infants. In this study our purpose was to reach the whole of universe instead of choosing sample.Independent variables of the research were ages, education levels, occupations, social security situations of women and their husbands, residence area, duration of marriages, the numbers of sons, statue of parents income, kinship between women and their husbands, numbers of marriage and their sons, ages at first marriage, chronic sick and having obstructed organ, ages at first pregnancy, previous pregnancy and family planning methods before pregnancy. Conserning consequences of adolescent pregnancies, durations of taking care and its frequency before delivery, dependance of cigarette and alchol in pregnancy, the health of pregnant and delivery place were recorded. According to the records of the hospital the result about deliveration and according to records of health center women? ages and their observation results in the period of women in childbed and observations of newborn infants in 7-28. days were evaluated. During observations feeding and health problems of newborn infants and women in childbed and family planning methods were questioned.Percentage dispersions, arithmetical averages, chi-square test, Fisher?s exact test, student t test, Mann ? Whitney U test were performed for the statistical analysis using SPSS 11,5 package programme. p < 0,05 was regarded as significant.The ratio of teenaged mother to all women who had labored at the same period was 44,6%. Mean age of adolescent labored women was 16,81±1,56 years. The whole of adolescent women were to residence in Township of Acarlar (p=0,005). As compared with adult women, adolescent women were significantly higher of without being married (p=0,000), large families (p=0,000), unemployed (p=0,000) and without social security (p=0,008) of their husbands. Means were 15,10±1,28 years for first marriage, 15,71±1,37 years for first pregnancy in adolescent women. There were not statistically significant differences between groups in frequency of obstetric complication, LBW, SGA, LGA and perinatal mortality. The mean birth weight (p=0,042) and ponderal index (p=0,014) of newborns of adolescent mothers? were significantly lower compared to adult mothers.By research it has been suggested for the adolescent who are thought to meeting to more health and social problems with the influence of the sociodemographic characteristics and marriage, that effective service and programmes should be formed.