Depremler sonrası ikincil afetler olarak yangınlar ve endüstriyel ihtisas alanı uygulaması
Fire as secondary disasters in earthquakes and development of an industrial complex
Yazar: TUNAHAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARACA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering

Özet:
Türkiye sık sık doğal afetlere maruz kalan bir ülke konumundadır ve bu afetler sosyolojik, ekonomik ve fiziksel olumsuzluklara neden olmaktadır. Ülkenin maruz kaldığı en büyük afetler depremler nedeniyle meydana gelmiştir. Depremler büyük can ve mal kayıplarına yol açmakta olup deprem sonrası meydana gelen yangınlar da afetin büyüklüğünü artıran ikincil bir afet olarak görülmektedir. Özellikle endüstriyel tesislerde meydana gelen yangınlar hem birincil hem de ardıl etkileri nedeniyle büyük ekonomik zararların oluşmasına neden olmaktadır. Afetlerin meydana getirdiği bu zararları azaltabilmenin yolu afet yönetiminin aşamalarından olan risk ve zarar azaltma çalışmalarının öncelenmesine bağlıdır. Deprem sonrasında meydana gelen endüstriyel yangınların da hem tehlike hem de risk açısından değerlendirilip önleme, sakınma, tehlike ve risklerin azaltılması ve müdahale çalışmalarının geliştirilmesi son derece önem arz etmektedir. Ampirik yaklaşımla tasarlanan örnek bir otomotiv ihtisas bölgesinde gerçekleşebilecek deprem sonrası yangınların tehlike ve risklerinin azaltılmasının daha olası hale geleceği gösterilmiş ve hazırlanan çalışma ile de olası deprem sonrası yangınlarla nasıl baş edileceği gibi müdahale yöntemleri belirlenmiştir. Bu sayede de katma değeri yüksek olan otomotiv sektörünün bu tür afet ve acil durumlardan en az etkilenerek hem insan faktörünün hemde sektörün ekonomik zararları azaltılacaktır. Sonuç olarak tasarlanan örnek ihtisas bölgesinde iyi bir planlama ve alınacak önlemler ile meydana gelebilecek yangınların zararının önemli ölçüde azaltılabileceği belirlenmiştir. Bu sonucun otomotiv ihtisas bölgesi planlamasına dikkate değer bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Turkey is exposed to the disasters quite often and these disasters have negative social, economic and physical impacts. Among the disasters subjected by the country, the largest disasters always caused by the earthquakes. Earthquakes caused large number of casualties and loss of properties and fires after earthquakes; as a secondary disaster, increased these losses. Especially the fires in industrial areas causes large economic losses which grows as the subsequent economical losses adds up to the onsite losses due to the physical damages. The way to reduce these losses is to focus on the risk and loss reduction practices. The industrial fires which might occur due to the earthquakes should be studied in terms of danger and risk and actions on prevention, avoidance, risk reduction and intervention must be developed. 
In this context, it is important to account the worst case scenarios and the apply the disaster management principles particularly in the planning stage of these industrial areas. Moreover, thanks to the developing new technologies fire resistant materials, alarm systems and intervention tools and means should also be incorporated to the design. Lastly, it should be mentioned that, the artificial intelligence applications should also be employed to increase the efficiency of the disaster management tasks.