Fen bilgisi öğretiminde etkin öğrenme yaklaşımının erişi, tutum ve kalıcılığa etkisi
Effects of the active learning approach on the achievement, the retention and the attitude
Yazar: CAVİDE DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktif öğrenme = Active learning ; Etkileme = Influence ; Etkili öğrenme = Effective learning ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kalıcılık = Permanence ; Tutum değişikliği = Attitude change ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenme = Learning ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada nicel ve nitel verilerden faydalanılarak Fen^Hgis[ öğreiimtode etkin öğrenme jyaklaşımının erişi, tutum ve kalıcılığa- etkisine bakılmıştır. Araştırma Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan Seyranbağları İlköğretim okulu 5. sınıf öğrencilerinden iki grup üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada kontrol gruplu ön test son test deseni kullanılmıştır. Kontrol grubunda geJenekseTöğie^m, deney grubunda etkin öğrenme yaklaşımı uygulanmıştır. Araştırmada veriler ön test, son test, kalıcılık I, kalıcılık II, tutum ölçeği, açık uçlu öğrenci anketi, öğretmen görüşleri, gözlemci görüşleri, öğrenci dosyalan, sınıf ortamında çekilen öğrenci fotoğrafları ile elde edilmiştir. Ünite testi araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Kalıcılık I son testten 3 hafta sonra, kalıcılık il ise kalıcılık I testinden 12 hafta sonra uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde öğrenci görüşleri açık uçlu öğrenci anketi ile alınmış ve şifreleme yöntemi kutlanılarak betimsel hale getirilmiştir. Öğretmen ve gözlemci görüşleri ise olduğu gibi düz metin halinde sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir. 1) Fen Bilgisi dersinde^tt«n_öğffîEimâ.Yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında toplam erişi ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. 2) Fen Bilgisi dersinde Etkin Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında bilgi düzeyi erişi ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.3) Fen Bilgisi dersinde Etkin Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel Öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında bilgi üstü erişi ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 4) Fen Bilgisi dersinde Etkin Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun Fen Bilgisi dersine yönelik ortalama tutum puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 5) Fen Bilgisi dersinde Etkin Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında kalıcılık ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 6) Fen Bilgisi dersinde Etkin Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı sınıftaki öğrenciler uygulanan etkinliklere ilişkin olumlu görüş bildirmiştir. Öğrenciler, bu üniteyi çok sevdiklerini, çok şey öğrendiklerini, düzenlenen etkinliklere katılmaktan zevk aldıklarını, mutlu olduklarını, hoşlandıklarını, etkinlikleri eğlenceli, ilgi çekici, yararlı, güzel, eğitici, süper, öğretici, mütiş, heyecan verici bulduklarını belirtmişlerdir. Öğrenciler, etkin öğrenme yaklaşımı sırasında uygulanan etkinliklerin önceki etkinliklerden çok farklı olduğunu ve hoşlanmadıkları hiçbir etkinlik olmadığını yazmışlardır. 7) Fen Bilgisi dersinde Etkin öğrenme Yaklaşımının uygulandığı sınıftaki deney grubu öğretmenin ve araştırmacının görüşleri de öğrenci görüşlerini destekler niteliktedir.

Abstract:
In this research, the effects of the active learning approach in the science studies teaching on achievement, attitude and retention was searched by using the quantitative and the qualitative data. The research was carried out on two different groups of the fifth class pupils of Seyranbağları Primary School that is located on Çankaya county of Ankara. Pre and post test with control group design was applied in the research. While the conventional teaching approach was implemented in the control group, the active learning approach was implemented in the experimental group. The data in the research were obtained by pre test, post test, retention I, retention II, attitude scale, the opinions of the pupils, teachers and researchers and the student photos which were taken at the class. The unit test was improved by the researcher. The retention I test was administered at three weeks after the post test. The retention il test was administered at twelve weeks after the retention I test. In the analysis of the quantitative data, mean, standart deviation and the t test in independent groups were used. The findings on the research can be summarized as follows: 1) There is a significant difference in the means of the total gain scores between the active learning approach treated experimental group and the conventional teaching approach treated group in the science lesson. The means of the experimental group was better than the means of the control group 2) A significant difference was found in the means of the knowledge level gain scores between the active learning approach treated in the science lesson experimental group and the conventional teaching approach treated in the science lesson group. The means of the experimental group was better than the means of the control group 3) A significant difference was found in the means of the abov knowledge level gain scores between the active learning approach treated in the science lesson experimental group and the conventional teaching approach administered group in the science lesson. The means of the experimental group was better than the means of the control group 4) A significant difference was found between the means of attitude scores of experimental and control group pupils towards science lesson. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 5) A significant difference was found between the means of retention scores of experimental and control group pupils. The means of the experimental group was better than the means of the control group 6) All students of the active learning approach treated in the science lesson class have indicated affirmative opinions about the activities. The students have emphasized that they have liked this unit, they have learned so many things, they have found these activities funny, interesting, useful, exciting, excellent, perfect, super and instructive. All the students have written that they have found the activities in the active learning approach more different than the previous activities. 7) The opinions of the teacher of the active learning approach treated in the science lesson class and the researcher have supported the opinions of the pupils.