Canlı donörden karaciğer nakli donör seçiminde biyopsinin önemi ve klinik deneyimlerimiz
The importance of donor biopsy in living donor liver transplantati̇on donor and clinical experiences
Yazar: ALAADDİN AYDIN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AYDINLI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Günümüzde son dönem karaciğer yetmezliğinin tedavisi karaciğer naklidir. Ülkemizde ve diğer Asya ülkelerinde kadavra donör sayısındaki yetmezlik nedeniyle, canlı donörden karaciğer nakli sıklıkla yapılmaktadır. Canlı donörden karaciğer naklinin en önemli basamaklarından birisi donör güvenliğinin sağlanmasıdır. Donör karaciğeriyle ilgili en kesin bilgi karaciğer biyopsisi ile sağlanmaktadır. Sağlıklı karaciğer donörü seçiminde invaziv bir tetkik olan karaciğer biyopsisi ile ilgili literatürde iki farklı görüş mevcuttur. Görüşlerden birisi rutin olarak her donör adayından biyopsi alınmasını önermekte iken diğer görüş sadece diğer tetkiklerinde şüpheli bulguları olan seçilmiş donör adaylarından biyopsi yapılmasını önermektedir.
 Bu çalışmada, Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Enstitüsü polikliniğine 01. Ocak 2013- 01. Temmuz 2017 tarihleri arasında başvuran 481 donör adayının 477'si değerlendirilmeye alınmıştır. 4 aday verilerine ulaşılamaması nedeniyle çalışma dışına alınmıştır. Donör hazırlığı çerçevesinde yapılan tetkikleri retrospektif olarak incelenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Fisher's Exact test, Pearson Chi-Square testi, Kolmogorov-Smirnov testi, Independent Samples t test, Kruskal Wallis testi, Bonferroni-Dunn prosedürü ve tek oran fark Z testi kullanıldı.
Donör adaylarının ortalama yaşı 34.16(18-62), %65'i erkek %35'i kadındı. 209 donör adayından karaciğer biyopsisi yapıldı. 209 hastanın 24 ü biyopsi sonucu reddedildi.
Biyopsi ve biyopsi öncesi yapılan tetkikler arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tesbit edilemedi. Reddedilen 24 hastanın 8'inin önceki tetkiklerinde biyopsi alınmasını gerektiren herhangi anormal bir bulguya saptanmamıştı. Tek oran fark Z testine göre istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Biyopsi sonuçları ile ultrasonda gösterilen yağlanma oranlarının istatiksel olarak anlamlı bir şekilde korele olduğu görüldü. 
Donör güvenliğinin sağlanması için rutin biyopsi yapılmasının gerekli olduğu gösterilmiştir. Kliniğimiz gibi ileri görüntüleme yöntemlerine sahip olmayan merkezlerde, rutin karaciğer biyopsisinin yapılması gerektiği kanısındayız.

Abstract:
Today, liver transplantation is the treatment of end-stage liver failure. Because insufficiency of cadaveric donor numbers, in our country like other Asian countries, living donor liver transplantation(LDLT) is frequently performed. One of the most important steps of LDLT is donor safety. The most accurate information about donor liver is provided by liver biopsy. Two different views are available in the literature on liver biopsy, which is an invasive test in selecting healthy liver donors. One of the opinions suggests a routinely biopsy from each donor candidate, while the other recommends biopsy only from selected donor candidates who have suspicious findings in other investigations. In this study, it is aimed to investigate the necessity of liver biopsy by retrospective analysis of data of donor candidates routinely obtained liver biopsy in our clinic.
In this study, 477 of the 481 donor candidates were taken into consideration who applied to the Polyclinic of the Akdeniz University Organ Transplant Institute between 01. January 2013- 01. July 2017. 4 candidates were excluded from the study because the information coldn't be reached. The examinations for preperation of donor canditates evaluated retrospectively. Data were analyzed with using Fisher's Exact test, Pearson Chi-Square test, Kolmogorov-Smirnov test, Independent samples t test, Kruskal Wallis test, Bonferroni-Dunn procedure and one-way difference Z test.
The mean age of the donor candidates was 34.16 (18-62), 65% were male and 35% were female. Liver biopsies were performed to 209 donor candidates. 24 of 209 donor candidates were rejected after biopsy results. No statistically significant correlation was found between biopsy and the examinations before biopsy. 8 of the 24 rejected patients had no abnormal findings that required biopsy on previous examinations. The odds ratio was statistically significant compared to the one-way difference Z test (p <0.001). Biopsy results and ultrasound showed a significant correlation with fat rates. 
Routine biopsy has been shown to be necessary to provide donor safety. We believe that routine hepatic biopsy should be performed in centers that do not have advanced imaging methods such as our clinic.