Tatlısu istakozu (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)'nun sindirim enzim aktivitelerinin mevsimsel değişimi
Seasonal changes of digestive enzyme activity in freshwater crayfish (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)
Yazar: ESRA ACAR KURT
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL BAHADIR KOCA ; YRD. DOÇ. DR. MEHMET NAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, doğal ortamdaki Astacus leptodactylus'un sindirim enzim aktivitelerinin eşey ve boya bağlı olarak mevsimsel değişimi araştırılmıştır. Araştırma için; Eğirdir Gölü'nden, yılın dört mevsimi, üç farklı boy grubuna (4-7, 7-10, 10-15 cm) ait dişi-erkek kerevitler avlanmıştır. Sindirim enzim aktiviteleri (proteaz, α-amilaz ve lipaz), üç farklı organda (bağırsak, hepatopankreas ve mide) tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda,  her üç organda da, α-amilaz ve proteaz enzimlerinin, lipaz enzimine oranla yüksek aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Sindirim enzim aktiviteleri tüm verilerinin genel ortalamalarına göre, α-amilaz yüksek aktiviteyi midede (24.14 U/mg protein), düşük aktiviteyi hepatopankreasta (20.54 U/mg protein)  göstermiştir.  Proteaz yüksek aktiviteyi midede (363.68 U/mg protein), düşük aktiviteyi bağırsakta (70.57 U/mg protein) göstermiştir. Lipaz yüksek aktiviteyi bağırsakta (0.24 U/mg protein), düşük aktiviteyi midede (0.02 U/mg protein) göstermiştir. Araştırmada cinsiyet, boy ve mevsim faktörlerinin interaksiyon etkisine bakıldığında, her organ için, amilaz, lipaz ve proteaz aktivitelerinde farklı interaksiyonlar elde edilmiştir (p˂0.01). Mevcut çalışmada ayrıca mide içeriği (bivalvia, böcek kalıntıları, gastropod, bitki kalıntıları) verilerine ve yüksek seyreden proteaz aktivitesine dayanarak bu canlının ağırlıklı olarak yüksek proteine ihtiyaç duyan omnivor bir tür olduğu söylenebilir.
Elde edilen bu bilgiler A. leptodactylus' un yetiştiricilik çalışmalarında, besin tercihleri, besin kompozisyonları ve sindirim yeteneklerinin belirlenmeside ön bilgi sağlayabilir.

Abstract:
In this study, digestive enzyme activities of Astacus leptodactylus were investigated seasonal changes as depending sex and size in the natural environment. For the research, the freshwater crayfish were caught as four seasons in a year from Egirdir Lake that have three different sizes (4-7, 7-10, 10-15 cm). The digestive enzyme activities (protease, α-amylase and lipase) were determined in three organs (intestine, hepatopancreas and stomach). At the end of the study, It was determined that activities of amylase and protease enzymes had higher activity when compared to lipase enzyme activities in each of the three organs. According to general means of all the datas of digestive enzyme activities,  α-amylase showed high activity (24.14 U/mg protein) in the stomach, and low activity in the hepatopancreas (20.54 U/mg protein).  Protease showed high activity (363.68 U/mg protein) in the stomach and low activity (70.57 U/mg protein) in the intestine. Lipase showed high activity (0.24 U/mg protein) in intestine and low activity (0.02 U/mg protein) in the stomach. In the study, different interactions in amylase, lipase and protease activities were determined for each organ when interaction influence of sex, length and seasons were considered (p˂0.01).  It can be said that Astacus leptodactylus is species omnivor that need to high level protein according to stomach content datas and high protease activity levels. 
The obtained datas may be ensured foreknowledge to determine food preference, food composition and digestive capabilities of Astacus leptodactylus in aquaculture studies.