Yoğun bakım yatışı yapılan COVID-19 hastalarında NEU/LYM ve PLT/LYM oranlarının prognoz üzerine etkisi
The effect of LYM/NEU and PLT/NEU ratios on prognosis in patients intensive care with COVID-19 diagnosis
Yazar: ÖMER YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KÖYLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Mortalite = Mortality ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Prognoz = Prognosis ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ:

2019 yılı Aralık ayında, Çin'in Wuhan şehrinde nedeni tam olarak bilinemeyen pnömoni vakaları saptandı. İlk saptanan vakaların neredeyse tamamı, Huanan pazarında deniz ürünleri ile alakalı çalışıyordu. Klinik seyirleri benzer seyreden hastaların aynı patojen ile temasının olduğu düşünüldü. Vakalar görülmeye başladıktan yaklaşık bir ay sonra hastalardan çalışılan boğaz sürüntülerinde, Çin Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) , yeni bir koronavirüs tespit etti. Etken patojenin filogenetik olarak SARS-CoV virüsüne olan benzerliği ve insan vücudunda benzer etkiler ve semptomlar göstermesinden, yeni zarflı bir beta koronavirüs olarak değerlendirilmiş ve SARS-CoV-2 olarak literatüre geçmiştir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yaklaşık iki yıl önce Covid-19'u halk sağlığı açısından uluslararası önemde bir acil durum olarak ilan etti. Pandeminin ikinci yılında çeşitli tedavi ve etkinliği gösterilen aşılama çalışmalarına rağmen dünyada halen artmaya devam etmekle beraber toplam vaka sayısı 435 milyonu toplam ölüm sayısı ise 6 milyonu geçmiş durumdadır.
Bu çalışmada acil serviste covid-19 tanısı alan ve yoğun bakım yatışı yapılan hastalardan acil servise başvuru anında alınan tetkiklerde çalışılan NEU/LYM(NLR) ve PLT/LYM(PLR) oranlarının prognoz ve mortaliteyi öngörmede etkilerinin saptanması ve birbiri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEM:

Çalışmamıza 01.08.2020 tarihi ile 31.10.2020 tarihi arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı bünyesinde bulunan Acil Kritik Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatışı yapılan, Covid-19 kesin tanısını alan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların acil servise başvuru anında alınan kanlarındaki NLR ve PLR değerleri hesaplanıp kayıt altına alınmış ve bu değerlerin Covid-19 hastalığı mortalite ve prognozu ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Kötü prognoz göstergesi olarak MAS(Makrofaj aktivasyon sendromu) kullanılmış olup, sağlık bakanlığının belirlediği MAS kriterleri(dirençli yüksek ateş, CRP yüksekliği, D-dimer yüksekliği ve ferritin değerinin 700ün üzerinde olması) tanı için kullanılmıştır. Çalışmamızda yaş, cinsiyet, komorbid hastalık varlığının mortalite ile ilişkisi incelenmiştir. Aynı zamanda çalışma popülasyonumuzda sık görülen hastalıkların kendi arasında mortaliteye sebep olma açısından karşılaştırılması yapılmıştır.
Analizlerimizi gerçekleştirmek için tercih edilen yöntem; ilgili yazında da sıkça kullanılan, temel sonuçları vermesi, diğer yöntemlerle karşılaştırma yapılabilmesi ve değişkenler arasındaki korelasyonu anlama açısından önemli bir kıyas noktası olan En Küçük Kareler (EKK) regresyon analizi yaklaşımıdır.

BULGULAR :

Çalışmamıza dahil edilen 106 hastanın 69'u erkek, 37'si kadındı. Çalışmaya dahil edilmiş toplam 106 hastanın 29'u sağ olanlar ve 77'si ex olanlar idi. Dahil edilen hastaların yaş ortalaması 71.84 olarak hesaplanmıştır. Sağ kalan hastalarda yaş ortalaması 67.4, ex olan hastalar da ise 73.5 olarak hesaplanmıştır. Sağ olan hastaların %58'inde bir ek hastalık saptanırken, ex olan hastaların %79'unda bir ek hastalık saptanmıştır.
Sağ kalan hastalarda NLR değeri ortalaması 12.9 olarak saptanırken, ex olan hastalarda 14.6 olarak saptanmıştır. PLR değeri ortalaması ise sağ kalanlarda 404 olarak saptanmış, ex olanlarda ise 324 olarak saptanmıştır.

SONUÇ:

Bu çalışmada öncelikle kesin tanı alan Covid-19 hastalarının demografik özelliklerinin mortalite ile ilişkisi değerlendirilmiş olup, ileri yaşın mortalite oranlarını arttırdığı fakat cinsiyet ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. 
Herhangi bir ek hastalığı bulunan Covid-19 hastalarının mortalite oranlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Genel popülasyonda sık görülen hastalıkların Covid-19 mortalitesi ile ilişkisi tek tek değerlendirilmiş ve KOAH ve astım tanılarının diğer hastalıklardan farklı olarak Covid-19 mortalitesi ile tek başına ilişkili olduğu saptanmıştır.
Çalışmamızın asıl hedefi acil servise başvuru anında hızlı ve kolay bir şekilde neredeyse tüm sağlık merkezlerinde çalışılabilen hemogram parametreleri kullanılarak Covid-19 hastalığının seyrini öngörebilmek olup, buna yönelik acil servise ilk başvuru anındaki tetkiklerden hesapladığımız NLR değerinin hem mortalite hem de kötü prognozu öngörmek için kullanılabilecek etkili bir parametre olduğu gösterilmiştir.
NLR değerine alternatif olarak görülen ve literatürde hakkında bazı çalışmalar da yapılan PLR değerini ele aldığımızda ise, hastalığın prognozunu öngörmede kullanılabileceği değerlendirilmiştir. Aynı zamanda PLR değeri yüksek hesaplanan hastalarda mortalite oranlarının düştüğü, literatürdeki genel çalışmaların aksine düşük PLR değerlerinin mortalite ile ilişkisi ortaya konmuştur.

Anahtar kelimeler: Covid-19, Prognoz, NLR, PLR, Mortalite

Abstract:
Aim of the study:

In December 2019, cases of pneumonia of unknown cause were detected in Wuhan, China. Almost all of the first detected cases were related to seafood in the Huanan market. It was thought that patients with similar clinical course had contact with the same pathogen. About a month after the cases began to appear, the Chinese Center for Disease Control and Prevention (CDC) detected a new coronavirus in throat swabs studied from patients. Since the causative pathogen is phylogenetically similar to the SARS-CoV virus and has similar effects and symptoms in the human body, it has been evaluated as a new enveloped beta coronavirus and entered the literature as SARS-CoV-2.
The World Health Organization (WHO) declared Covid-19 an international public health emergency about two years ago. In the second year of the pandemic, despite the vaccination studies showing various treatments and efficacy, the total number of cases has exceeded 435 million and the total number of deaths has exceeded 6 million, although it still continues to increase in the world.
In this study, it was aimed to determine the effects of NEU/LYM(NLR) and PLT/LYM(PLR) ratios, which were studied in the examinations taken at the time of admission to the emergency room, from patients diagnosed with covid-19 in the emergency room and hospitalized in the intensive care unit, in predicting prognosis and mortality, and to compare them with each other.

Material and Methods:

Patients who were admitted to the Emergency Critical Intensive Care Unit within the scope of Emergency Medicine Department of Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi between 01.08.2020 and 31.10.2020 and who were diagnosed with Covid-19 were included in our study. The NLR and PLR values in the blood taken at the time of admission to the emergency department of the patients included in the study were calculated and recorded, and the relationship of these values with the mortality and prognosis of Covid-19 disease was evaluated. MAS (Macrophage activation syndrome) was used as an indicator of poor prognosis, and MAS criteria determined by the ministry of health (resistant high fever, high CRP, high D-dimer and ferritin value above 700) were used for diagnosis. In our study, the relationship between age, gender, presence of comorbid disease and mortality was investigated. At the same time, the diseases that are common in our study population were compared among themselves in terms of causing mortality.
The preferred method to perform our analysis; Least Squares (LCS) regression analysis approach, which is frequently used in the related literature, is an important benchmark in terms of giving basic results, making comparisons with other methods, and understanding the correlation between variables.

Results:

Of the 106 patients included in our study, 69 were male and 37 were female. Of the 106 patients included in the study, 29 were alive and 77 were deceased. The mean age of the included patients was calculated as 71.84. The mean age was calculated as 67.4 in surviving patients and 73.5 in ex patients. While an additional disease was detected in 58% of the patients who survived, an additional disease was found in 79% of the patients who died.
While the mean NLR value was found to be 12.9 in surviving patients, it was determined as 14.6 in patients with ex. The mean PLR value was found to be 404 in the survivors and 324 in the ex ones.

Conclusion:

In this study, first of all, the relationship between the demographic characteristics of Covid-19 patients with definitive diagnosis and mortality was evaluated, and it was determined that advanced age increases the mortality rates, but there is no significant relationship between gender and mortality.
It has been determined that the mortality rates of Covid-19 patients with any additional disease are higher. The relationship of common diseases in the general population with Covid-19 mortality was evaluated one by one and it was determined that COPD and asthma diagnoses were associated with Covid-19 mortality alone, unlike other diseases.
The main aim of our study is to predict the course of Covid-19 disease by using hemogram parameters that can be studied in almost all health centers quickly and easily at the time of admission to the emergency department. It has been shown that the NLR value, which we calculated from the examinations at the time of the first admission to the emergency department, is an effective parameter that can be used to predict both mortality and poor prognosis.
When we consider the PLR value, which is seen as an alternative to the NLR value and some studies have been done about it in the literature, it has been evaluated that it can be used to predict the prognosis of the disease. At the same time, it was revealed that mortality rates decreased in patients with high PLR values, and that low PLR values were associated with mortality, contrary to general studies in the literature.

Key Words: Covid-19, Prognosis, NLR, PLR, Mortality