Konut çevrelerinde/göç aidiyet ilişkisinin belirlenmesi için model: Berlin/Kreuzberg örneği
A model for migration-attachment relations in housing environments: Berlin/Kreuzberg case
Yazar: CANDAN ILGIN
Danışman: PROF. DR. ORHAN HACIHASANOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konut çevrelerinde göç - aidiyet ilişkisinin belirlenmesi tezin temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda göçten önce yaşadıkları çevreden farklı ortama gelen insanların davranışlar ve yeni çevrelerinde yaptıkları değişimlerin tespiti üzerine çalışılmıştır. Bu değişikliklerden yola çıkarak aidiyet duyguları gelişip gelişmediği saptanmaktadır. Aidiyetin tespiti için bir model geliştirilmiştir ve örnek bir çalışma şeklinde Berlin / Kreuzberg semtinde uygulanabilirliği test edilmiştir. Tez, yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm' de, tezin amacının genel kapsamı anlatılmış ve ele alman kavramlar üzerinde durulmuştur. Bu bölümde çalışmanın hipotezi ortaya konmaktadır. Çalışmanın hipotezinde: göç eden insanlar yeni çevrelerinde, uzun yıllar sonrasında halen kendi kültürlerini ve geleneklerini o çevreye ağırlıklı olarak yansıtıyorlarsa; göç etmiş insanların yeni çevrelerini kendilerine ait hissetmedikleri varsayımı yapılmaktadır. Bu hipotez, aidiyeti oluşturan elemanlar, etki eden etkenler ve etki alanı incelenerek model ile irdelenmiştir. ikinci Bölüm' de, problemin belirlenme aşamaları açıklanmıştır. Bu bölümde, farklı kültürel ortamlara giden insanların aidiyet sorunları irdelenmiştir. Ayrıca kullanıcıların bulunduktan yere ait hissetmeleri için kendi yaptıkları ve/veya tasarımcı ve toplum tarafından yapılabilecek uygulamalar araştırılmıştır. Üçüncü Bölüm' de, kimlik- göç- aidiyet ilişkisi incelenmiştir. Burada öncelikle kimlik tanımlan yapılarak, kimliğin öz elemanları irdelenmiştir. Sosyal çevre kimliği, kültürel kimlik ve fiziksel çevre kimliği açılımı yapılarak kimlik elemanları incelenmiştir. Bu bölümde, tezde önemli bir yer tutan konut ve ev kavranılan ele alınmıştır. Çevre de çalışmanın temelini oluşturduğu için, doğal çevre, yapay çevre ve sosyal çevre olarak incelenmiştir. Göç ikinci derecede önemli bir faktör olduğu için bu bölümde, göç nedenleri ve oluşturduğu sorunlar irdelenmiştir. Ayrıca göç öncesi ve sonrası alınabilecek önlemler ele alınmıştır. Dördüncü Bölüm' de, aidiyete etkileri olan anlam, egemenlik alanı, mahremiyet kavramları incelenmiştir. Burada Brower'in egemenlik alanına ilişkin davranış modeli tezde temel oluşturması açısından detaylı biçimde ele alınmıştır. Brower, egemenlik alanına ilişkin davranışın mekanı kendilemeye bağlı olarak geliştiğini belirtmektedir. Bu modelde kendilemeyi geliştiren üç eleman: 1. Sahiplenme, 2. Korunan Mekan 3. Yer Aidiyeti olarak sıralanmaktadır. Beşinci Bölüm' de, konut çevrelerinde göç - aidiyet ilişkisinin belirlenmesi için bir model geliştirilmiştir. Modelin uygulanması için kullanılan yöntem de burada açıklanmıştır. Tespitler anketler, gözlemler, zihinsel haritalama, tartışmalar ve görüşmeler yöntemin uygulanması sırasında kullanılan tekniklerdir. vııAltıncı Bölüm' de, "Aidiyetin Belirlenmesi Modelinin, Berlin / Kreuzberg semti ölçeğinde geçerliliği sınanmış, elde edilen sonuçlar irdelenmiş ve istenilen sonuçlara ulaşılmıştır. Göç eden insanlar yeni çevrelerinde, kendi kültürlerini o çevreye ağırlıklı olarak yansıtmaktadır. Buna bağlı olarak yeni çevrelerini kendilerine ait kılmadıkları söylenebilmektedir. Çoğu Almanlarla çok az iletişime geçmekte, kent yenilemesine katılmamakta ve halen yaşamak istedikleri yer olarak Türkiye'yi düşlemektedir. Bundan dolayı önceden varolan çevreyi ve Alman toplumuna kendilerini ait görememektedirler sonucu yapılmaktadır. Kendi oluşturdukları küçük Türkiye'yi (Kreuzberg'i) kendilerine ait hissetmektedirler. Kreuzberg'te Almanlarla yan yana yaşamaktalar, ancak birbirleri ile neredeyse hiç iletişime geçmeden. Anketlerden ve görüşmelerden Almanya'da (Berlin'de) yaşayan Türklerin bir kimlik arayışı içinde oldukları ortaya çıkmıştır. Bu arayış içinde kendilerini Kreuzberg semtine ait görmekteler ancak Berlin ve Alman toplumunu benimsememektedirler. Yedinci Bölüm' de, aidiyet sorunu irdelenmiştir ve konut'u "ev" yapan elemanın ne olabileceği incelenmiştir. Uygulamanın sonuçlan bu bölümde kısaca özetlenmiştir. Yapılmış başka araştırmalar, elde edilen sonuçlan doğrulamakta olduğu ifade edilmiştir. "Aidiyetin Belirlenmesi Modeli nin belirli bir bölge üzerinde uygulanabilirliği ve elde edilen verilerin istenilen sonuçlara ulaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Defining the attachment level of immigrants in their new housing environments is the main aim of this thesis. Behaviors of the immigrants who came to different environment and changes that had been realized by them in their new environment had been defined according to the main aim of the thesis. Attachment level of the immigrants is tried to define in relation with obtained behaviors and changes. The model has been developed on these aims and has been tested its applicability in Berlin / Kreuzberg as a sample of case study. The thesis consists of seven chapters. In the First Chapter, the aim and the context of the study has been explained. In this chapter, the hypothesis of the work is presented. The hypothesis of the work is: if migrants, who live for very long years in a new environment, reflect their culture and traditions very strong to the place, then the assumption is that migrants have not improved a place attachment to the new environment. These hypothesis, elements which make attachment, factors which were effected and the space which is effected were searched and with a model examined. In the Second Chapter, the ranks of defining the problem were explained. Attachment problems from immigrants who went to different cultural environments were examined. Moreover, what people do to get a feeling of place attachment, what designers and society can do for place attachment was searched. In the Third Chapter, identity, migration and attachment relationships were examined. First, identity definitions were made and the core elements of identity were searched. Social environmental identity, cultural identity and physical environmental identity and the elements of identity were explained. The differences of house and home that take an important part in the thesis were discussed. The environment is also an important element here, that's why I examined natural environment, man-made environment and social environment. Migration is also a second important factor in the system, the causes of migration and the formations of the problems were searched. Before and after the migration there can be taken some precautions. These precautions were explained in this chapter. In the Fourth Chapter, meaning, territoriality and privacy concepts are the important factors on the issues of attachment. Here, the model from Brower's territorial behavior model was examined in detail for the thesis. Brower states out that territorial behavior depends on the development of appropriation of space. Development of appropriation of space has three elements: 1. Occupancy, 2. Defense, 3. Place Attachment. IXIn the Fifth Chapter a model is developed for the determination of migration - attachment relations in housing environments. The method of the application from the model is explained here. Fixed up issues, questionnaires, observations, cognitive maps, interviews and discussions are defined as the main techniques of application. In the Sixth Chapter, applicability of the "model for the determination of attachment", has been tested in Berlin / Kreuzberg. Desired results have successfully obtained. Migrants reflect their culture and traditions very strong to the new place. Very few have contact to the Germans, they don't join to the city renew projects and they still imagine to live in Turkey. Therefore, this result is maken: they don't get a attachment to the new place and to the German society. They get a attachment feeling to small Turkey (Kreuzberg), which they have created by themselves. They life together with the Germans side by side, but have very few contacts with them. After the polls and interviews, this result is found: the Turkish people who life in Germany (Berlin), are searching for a identity. In this searching, they get a attachment feeling to Kreuzberg, but not to Berlin and the German society. In the Seventh Chapter, attachment problems were examined and the issues which element makes a house "home" was explained. The results of the applications were summarized in this chapter. Different researches, have confirmed the results, which were obtained, were explained here. The applicability of the model for the determination of attachment in a specific area, and the results obtained from the study are similar to desired results.