Özel okullardaki psikolojik sözleşme ihlalleri
Violations of psychological contract in private schools
Yazar: MELİKE DEĞER
Danışman: DOÇ. DR. BURÇAK ÇAĞLA GARİPAĞAOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel okullarda çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları psikolojik sözleşme ihlalleri ve bunun çalışana ve kuruma yansımalarını incelemektir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı (yargısal) örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Katılımcılar farklı okullarda görev alan 5 müdür yardımcısı, 3 zümre başkanı 10 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmelerin beşi online (zoom), diğerleri ise yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma için bireysel görüşmelere ek olarak Bahçeşehir Üniversitesi'nde bir yüksek lisans dersinde seçilmiş 10 kişi ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Araştırmanın geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları için Miles ve Huberman (1994) nitel araştırma protokolü (görüşme notları, görüşme dökümü, uzun süreli etkileşim, katılımcı teyidi, uzman teyidi vs.) takip edilmiştir.  Veriler içerik analiz yöntemi ile incelenmiş ve bulgular tablolaştırılarak katılımcı yanıtlarından alıntıların eşlik ettiği kategoriler altında sunulmuştur. Birinci araştırma sorusu için bulgular üç kategori altında toplanmış ve maddi beklentiler, duygusal beklentiler, kurumsallık başlıkları altında sunulmuştur. İkinci araştırma sorusu için bulgular üç kategori altında toplanmış ve iş-yaşam dengesi ihlali, mesleki alan ihlali ve profesyonellik ihlali başlıkları altında sunulmuştur. Üçüncü araştırma sorusu için bulgular dört kategori altında toplanmış ve psikolojik sözleşme ihlallerinin öğretmene, öğrenciye, veliye ve sektöre yansımaları başlıkları altında sunulmuştur. Özel okullarda çalışan öğretmenlerin karşılaştığı psikolojik sözleşme ihlallerinin öğretmenlerin kurumdan bekledikleri maddi beklentiler, duygusal beklentiler ve kurumsallıkla ilgili beklentiler ile gerçekte karşılaştıklarının farklı olmasından kaynaklandığı, bahsedilen beklentiler ile gerçeklerin birbiriyle örtüşmemesinden kaynaklandığı görülmüştür. Söz konusu psikolojik sözleşme ihlallerinin kuruma güvensizlik ve yüksek oranda öğretmen sirkülasyonu ile neticelendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the psychological contract violations faced by teachers working in private schools and their reflections on the employee and the institution. In this research, a case science pattern was used from qualitative research methods. The working group of the research was determined by the purposeful (judicial) sampling method. Participants consist of 5 deputy principals working in different schools and 10 teachers, 3 heads of departments. The data was collected using a semi-structured interview form. Five of the interviews were conducted online (zoom) and the others were conducted face-to-face. In addition to individual interviews for this research, focus group interviews were held with 10 people selected in a master's course at Bahçeşehir University. Miles and Huberman (1994) qualitative research protocol (interview notes, interview transcript, long-term interaction, participant confirmation, expert confirmation, etc.) were followed for the validity and reliability studies of the research. The data were examined by the content analysis method and the findings were tabulated and presented under categories accompanied by excerpts from participant responses. For the first research question, the findings were grouped under three categories and presented under the headings of material expectations, emotional expectations and institutionalisation. The findings for the second research question were grouped under three categories and presented 
under the headings of work-life balance violation, violation of professional field and violation of professionalism. The findings for the third research question were grouped under four categories and presented under the headings of reflections of psychological contract violations on the teacher, student, parent and sector. It has been seen that the psychological contract violations faced by teachers working in private schools are due to the fact that the financial expectations, emotional expectations and expectations about institutionalism that teachers expect from the institution are different, and that the expectations mentioned and the facts do not coincide with each other. It has been determined that these psychological contract violations result in distrust of the institution and high teacher circulation.