Karain mağarası üst paleolitik ve epi-paleolitik dönem yontmataş teknolojisi
The lithic technology of Karain cave in the upper paleolithic and epi-paleolithic ages
Yazar: SEDA BAŞAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. METİN KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Karain Mağarası 1999 ? 2003 ve 2004 yılı kazılarında ele geçen Üst Paleolitik ve Epi-paleolitik Döneme ait 983 adet dilgisel yongalama ürünü ve 124 adet çekirdek tezimizin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu parçaların teknolojileri belli kriterler içinde incelenmiştir.Dilgisel yongalama ürünlerinin büyük kısmını dilgicikler oluştururken onu sırasıyla dilgi, tepeli dilgicik ve dönümlü dilgicikler izlemektedir.Hammaddenin tamamına yakınını radyolaritler oluşturmaktadır. Kahverengi ve gri renkte olanlar çoğunluktadır. Düz, kırık, nokta ve çizgi topuk dilgisel yongalamalarda en fazla görülen topuk tipleridir. Parçaların tamamına yakınında kopma açısı 90°'den küçüktür. 983 adet parçadan 479'unda kırık tespit edilmiştir. Distal kırıklar sayıca fazladır. Ham yüz, kabuk, doğal damar yüzü ve yanma izi taşıyan parçaların sayısı azdır. Dilgisel yongalama ürünlerinde tek yönlü çıkarım gösteren parçalar çoğunluktadır.Ele geçen mikrolitlerin tamamına yakınını geometrik olmayan mikrolitler oluşturmaktadır. Düzeltili parçalar arasından çeşitli tiplerde ön kazıyıcılar, sırtlı dilgicikler, dufour dilgicikleri, dar mikro uçlar ve Epi-peleolitik seviyelerde de az sayıda atipik yarımay ve atipik trapez ele geçmiştir.Çekirdeklerin çoğunu prizmatik tip çekirdekler oluşturur. Çekirdeklerde çift yönlü çıkarım yoğun olmakla birlikte çok sayıda çapraz ve tek yönlü çıkarım gösteren çekirdekler de ele geçmiştir. Kırık, ham yüz ve kabuk taşıyan parçalarda artış vardır. Yanma izi ve doğal damar yüzü taşıyan çekirdeklerin sayısı azdır.Bu tez çalışmasıyla birlikte Türkiye'nin en önemli Paleolitik yerleşim yerlerinden biri olan Karain Mağarası'nın Üst Paleolitik ve Epi-paleolitikdönem yontmataş endüstrisinin teknolojik özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktayız.

Abstract:
Karain Cave constitutes the main subject of our thesis 124 core and 983 blade / bladelet products which belongs to the Upper Paleolithic and Epi-paleolithic era and found during the excavations performed in 1999-2000 and 2004. The technology of these pieces have been examined in accordance with some certain criteria.While most of the products are composed of bladelets, then comes in turn blade, crested bladelet and plunging.Almost all of the raw materials are radiolarite. They are mostly grey and brown. Flat, broken and line butt is the most common types of blades and bladelets. Flaking angle is less then 90 degrees for almost all of the pieces. Fracture has been determined 479 of the 983 pieces. Distal fractures are more in number. The number of crude face, cortex and the pieces that has fire mark are less. The pieces that show unipolar inference are more.Non-geometric microlits constitutes nearly all of the microlits found. End scrapers, backed bladelets, dufour bladelets, narrow micro points and a few atypical crescents and atypical trapezes in Epi-paleolithic levels are distinguished among the retouched pieces.Prismatic cores constitutes most of the cores. While bipolar inference are frequent, there are many cores showing cross and unipolar inference. There is an increase in the pieces with fracture, with cortex and crude face. The number of cores which have fire mark and natural fracture face are less.We intend to put forward the technological features of the Upper Paleolithic and Epi-paleolithic era?s knapped stone industry of the Karain Cave which is one of the most important settlements of Turkey in this analysis study.