Hanefî ve Şâfiîlerin Miras hukukundaki ihtilafları ve bu ihtilafların pratik neticeleri
Disputes of the Hanafis and the Shafiis in the Law of Heritageand the practical consequences of these disputes
Yazar: EMRE KARGI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAT TOSUN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Hanefiler = Hanifies ; Mezhepler = Sects ; Miras hukuku = Inheritance law ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; İslam hukuku = Islamic law ; Şafiler = Shafis

Özet:
İslam hukuk sisteminde şer'i hükümler kitap, sünnet, icma ve kıyas dediğimiz asli delillerden ve istihsan, istishab, kavli sahabi gibi tali delillerden elde edilir. Edille-i şer'iyye denilen bu kaynaklar, müçtehit imamlarımızın hüküm istinbatında başvurduğu temel kaynaklar ve yöntemlerdir. Bunun neticesinde farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Fıkhi mezhepler arasında doğan ihtilaflı meselelerin temelinde müçtehit imamlarımızın usul farklılıkları yatmaktadır. Bu farklılıktan kaynaklanan ihtilaflar insanlara rahmet olmuştur. Bu farklı görüşlerin irdelenip gün yüzüne çıkarılması güncel hayatımızda birçok problemin çözülmesine yardımcı olmaktadır.
      Yapılan bu çalışmada, İslâm hukukunun önemli dallarından  olan Miras Hukuku ile ilgili hususlarda fıkıh hazinemizin iki değerli mezhebi  Hanefî ve Şâfiî mezheplerinin farklı görüşleri tespit edilerek her iki mezhebin yaklaşımları incelenmiş ve pratikteki neticeleri tespit edilmiştir. Bu ihtilaflar ve delilleri tespit edilirken bu alanda yazılmış olan muteber eserler ve yapılan çalışmalar esas alınmış ve iki mezhep arasındaki farklı görüşler tahlil ve mukayese edilmiştir. 
      Tezimiz bir giriş, iki ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte araştırma konusu ve kapsamı, araştırmanın önemi, kaynak araştırma ve yöntemi gibi konulara değinilmiştir. Birinci bölümde miras hukukunun mahiyeti ve miras hukukunun genel konuları ana başlıklar altında ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Hanefîler ve Şâfiîler arasında meydana gelen ihtilaflar incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise miras taksiminde ortaya çıkan problemlerin mezheplerin ortaya koyduğu yöntemlerle nasıl çözüldüğü ve neticeleri belirlenmiştir.

Abstract:
In the Islamic legal system, the shar'i rulings are obtained from the primary evidences we call book, sunnah, ijma and qiyas, and secondary evidences such as istihsan, istishab, kavli sahabi...etc.
     These sources, which are called Edille-i şeriyye, have been subject to different methods and methods that our mujtahid imams have applied in the process of ruling. As a result, different opinions emerged. The procedural differences of our mujtahid imams lie at the root of the controversial issues that arose among the fiqh sects. Conflicts arising from this difference have been a mercy to people.
      Examining and revealing these different views helps to solve many problems in our current life. In this study, the different views of the Hanafi and Shafi'i sects, the two valuable sects of our fiqh treasury, on the issues related to the law of inheritance, which is one of the important issues of transaction, were determined and the approaches of both sects were examined and their practical results were determined.
      While identifying these conflicts and their evidence, the authoritative works and studies in this field were taken as a source, and the different views between the two sects were analyzed and compared.
      Our thesis consists of an introduction, two main chapters and a conclusion. In the introduction, subjects such as research subject and scope, importance of research, source research and method are mentioned.
      In the first chapter, the nature of inheritance law and general subjects of inheritance law are discussed under the main headings.In the second part, the conflicts between Hanafis and Shafiis were examined. In the conclusion part, how the problems that arise in the division of inheritance are solved by the methods revealed by the sects and the results are determined.