Evli bireylerde psikolojik iyi oluş, güvensiz bağlanma boyutları, kıskançlık algısı, aldatma ve aldatılma deneyiminin romantik kıskançlığı yordama gücü: Yakınlık tetikleyicileri, tepkileri ve nedenleri
The predictive role of psychological well-being insecure attachment dimensions, perceptions of jealousy, cheating and cheating experience on romantic jealousy in married individuals: Intimacy triggers, responses, and causes
Yazar: ERGİN DURAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aldatma = Deception ; Bağlanma = Attachment ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Kıskançlık = Jealousy ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yakınlık = Intimacy

Özet:
Romantik kıskançlık yakın ilişkiler üzerinde belirleyici etkileri olan ve çok boyutlu bir ilişki dinamiğidir. Bu çalışmada romantik kıskançlık nedenleri, tetikleyicileri ve tepkileri dikkate alınmıştır. Özellikle güvensiz bağlanma örüntülerinin etkisiyle ortaya çıkan tehdit durumlarında romantik kıskançlık tepkilerinin değişkenlik göstermesi beklenir. Doğrudan bireyin iyi oluşu üzerinde etkisi olan yakın ilişkilerin romantik kıskançlık bağlamında incelenmesi önemli gözükmektedir. Bu araştırmayla, güvensiz bağlanma boyutları, psikolojik iyi oluş, kıskançlık algısı, aldatma ve aldatılma deneyimlerinin romantik kıskançlığı (nedenleri, tetikelyicileri ve tepkileri) yordama gücü incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda iki araştırma sorusu belirlenmiştir. Araştırmanın ilk sorusunda güvensiz bağlanma boyutları (kaygılı-kaçınan) ve psikolojik iyi oluş düzeyleri ile "kıskanç mısınız?" , "aldattınız mı?" ve "aldatıldınız mı?" kategorik değişkenlerinin romantik kıskançlığın boyutlarını (nedenleri, tetikleyicileri ve tepkileri)  ne kadar güçlü yordadığı üç ayrı aşamalı regresyon modeli aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci sorusunda ise cinsiyete göre çalışmanın sürekli değişkenlerinin farklılaşma durumu t-testi analizi ile incelenmiştir. Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan 280 kişi (140 çift) araştırmaya katılmıştır. Araştırma verileri çevrimiçi yöntemlerle toplanmıştır. Ölçme aracı olarak Demografik Bilgi Formu,  Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Yakın İlişkiler Yaşantılar Envanteri II ve Romantik Kıskançlık Ölçeği'nin  "Kıskançlık Tetikleyicileri" , "Kıskançlık Durumunda Verilen Tepkiler" ve "Kıskançlığın Nedenleri" alt boyutları uygulanmıştır. Araştırma değişkenlerinden kıskançlık algısına verilen evet yanıtı, kaygılı bağlanma boyutu kıskançlık yakınlık tetikleyicilerine ilişkin varyansın %35'ini, kaygılı bağlanma boyutu, kıskançlık algısına verilen evet yanıtı ve aldatılma deneyimi kıskançlık fiziksel tepkilerine ilişkin varyansın %30'unu, kaygılı bağlanma boyutu ve kıskançlık algısına verilen evet yanıtı romantik kıskançlık duygusal tepkilerine ilişkin varyansın %35'ini, kaygılı bağlanma boyutu, kıskançlık algısına verilen evet yanıtı ve kaçınan bağlanma boyutu kıskançlık yetersizlik nedenlerine ilişkin varyansın %7'sini, kaygılı bağlanma boyutu ve kaçınan bağlanma boyutu ise kıskançlık kaybetme nedenlerine ilişkin varyansın %9'unu açıklamaktadır. Psikolojik iyi oluş, aldatma deneyimi romantik kıskançlık alt boyutlarını yordamamıştır. Araştırmanın sürekli değişkenlerinin cinsiyet değişkenine göre farklılaşma durumu incelendiğinde ise; cinsiyetin bir fark yaratmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Romantic jealousy is a multidimensional relationship dynamic that has decisive effects on close relationships. In this study, causes, triggers and reactions of romantic jealousy were taken into account. It is expected that romantic jealousy reactions will vary, especially in threat situations that arise under the influence of insecure attachment patterns. It seems important to examine close relationships, which directly affect the individual's well-being, in the context of romantic jealousy. This study examines the predictive role of insecure attachment dimensions, psychological well-being, perception of jealousy, infidelity and cheating experiences on romantic jealousy (reasons, triggers and reactions). For this purpose, two research questions were determined. In the first question of the study, how strongly the categorical variables, consisting of insecure attachment dimensions (anxious -avoidant) and psychological well-being levels and "are you jealous?", "have you cheated?" and "were you cheated on?" questions predicted the dimensions of romantic jealousy were analyzed through a three-stage regression model. In the second question of the research, the differentiation status of the continuous variables of the study according to gender was examined by t-test analysis. 280 people (140 couples) living in different regions of Turkey participated in the research. Research data were collected by online methods. Demographic Information Form, Psychological Well-Being Scale, Experiences in Close Relationships-Revised, and "Jealousy Triggers" , "Reactions in Jealousy" and "Reasons of Jelousy" sub-dimensions of the Romantic Jealousy Scale were used as measurement tools. The yes response to the perception of jealousy and the anxious attachment dimension explain 35% of the variance regarding the trigger for romantic jealousy. Anxious attachment dimension, the yes response to the perception of jealousy and the experience of being cheated on explains 30% of the variance in romantic jealousy physical reactions. Anxious attachment dimension and the yes response to the perception of jealousy explains 35% of the variance in romantic jealousy emotional reactions. The anxious attachment dimension, the yes response to the perception of jealousy and the avoidant attachment dimension, among the research variables, explain %7 of the variance regarding the inadequacy causes of romantic jealousy. The anxious attachment dimension and the avoidant attachment dimension, among the research variables, explain %9 of the variance regarding the losing causes of romantic jealousy. Psychological well-being and experience of cheating did not predict romantic jealousy sub-dimensions. Continuous variables of the study do not change according to gender.