Çimento sektörüne özgü kurumsal karbon ve su ayak izi değerlendirmesi
Corporate carbon and water footprint assessmentspecific to the cement industry
Yazar: GÜLAY ÖNCAR ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KOÇYİĞİT
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, sektörel olarak yapılacak olan çimento üretiminin sebep olduğu sera gazı emisyon salımlarına istinaden kurumsal karbon ve su ayak izi hesaplamaları yapılarak birim üretim başına düşen miktarlar incelenmiştir. Sektörel olarak ele alınan Çimento üretim CO2 salımının yaklaşık %90'ı üretim süreci boyunca ara mamul olan klinker üretim süreci kapsamında kalsinasyon ve fosil yakıt kullanımı kaynaklı oluşmaktadır. Bu durum ise iklim değişikli sürecinde emisyona sebep olan sektörel olarak kilit noktalardan biridir.
İklim değişiklikleri sera gazı etkisine neden olduğu için; Dünyamız üzerindeki etkileri ölçmek için karbon ve su ayak izi izlenmesi ve değerlendirilmesi günümüzde en önemli başlıca konulardan biridir. Üretim süreci ve sonrası sera gazlarının belirlenmesi ve nasıl azaltılabileceğine yönelik çalışmalar, sınırlı olan doğal kaynaklarımızdan suyun kullanımının izlenmesi ve korunması, su tüketiminin azaltılması ile geri dönüşümü ve yeniden kullanımı dünyamızın geleceğinde önemli rol oynamaktadır. 
Bu çalışma, sera gazı emisyonları, kurumsal karbon ayak izi ve hesaplama yöntemleri hakkında genel bilgi sunmaktadır. Ayrıca, kurumsal düzeyde çimento sektörüne özgü karbon ayak izi hesaplayıcılarının kullanabileceği bir rehber ve hesaplama sonuçlarının nasıl değerlendirileceğine dair bir örnek çalışmayı da içermektedir. Şirketler, kurumsal karbon yönetimini kendi yapılarına entegre etmelidir. Bu konuda yapılacak çalışmalar, gelecekte bir engel olarak görülen sorunları aşarak şirketlerin ilerlemesine katkı sağlayacaktır.Çimento üretiminde fosil yakıt olarak petrokok, linyit gibi geleneksel kömür ve türevlerinin kullanılması iklim krizine sebep olarak sera gazı salınımı önemli derecede etkiler. Bu çalışmada iklim krizinin yönetiminde çimento sektöründe yaygın ve büyük miktarlarda kullanılan fosil yakıtların yerine alternatif yakıt ve alternatif hammaddeler kullanılmalıdır.Ayrıca, biyokütle içeriği yüksek olan alternatif yakıt olarak kullanıma uygun atıklar yerine günümüzde hala geleneksel kömür ve türevleri kullanımı önemli oranda CO2 salımına sebep olmaktadır.  
Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Kurumsal Karbon Ayak İzi, Sera Gazları, Su Ayak İzi

Abstract:
In this study, corporate carbon and water footprint calculations were made based on the greenhouse gas emissions caused by sectoral cement production and the amounts per unit production were examined. Approximately 90% of the Cement production CO2 emissions, which are considered sectorally, originate from calcination and fossil fuel use within the clinker production process, which is an intermediate product throughout the production process. This situation is one of the key points in the sector that causes emissions during the climate change process.
Since climate changes cause greenhouse gas effects; Monitoring and evaluating carbon and water footprints to measure the impact on our world is one of the most important issues today. Determining greenhouse gases during and after the production process and how to reduce them, monitoring and protecting the use of water from our limited natural resources, reducing water consumption, recycling and reusing play an important role in the future of our world.
This study provides general information about greenhouse gas emissions, corporate carbon footprint and calculation methods. It also includes a guide that corporate-level cement industry-specific carbon footprint calculators can use and a case study on how to evaluate the calculation results. Companies should integrate corporate carbon management into their structures. Studies on this subject will contribute to the progress of companies by overcoming problems that are seen as obstacles in the future. The use of traditional coal and its derivatives such as petcoke and lignite as fossil fuels in cement production significantly affects greenhouse gas emissions, causing the climate crisis. In this study, alternative fuels and alternative raw materials should be used instead of fossil fuels, which are widely used and in large quantities in the cement industry, in the management of the climate crisis. In addition, the use of traditional coal and its derivatives instead of wastes suitable for use as alternative fuels with high biomass content still causes significant CO2 emissions.
Keywords: Climate Change, Corporate Carbon Footprint, Greenhouse Gases, Water Footprint