Endometriozis medikal tedavisinde dienogest ve oral kontraseptif kullanımının CA-125/AMH düzeyi ve yaşam kalitesi ölçeği sf-36 ölcütleri ile karşılaştırılması
Comparison of dienogest and oral contraceptive used in endometriozis medical treatment with CA-125 / AMH level and quality of life questionnaire short-form 36 scale
Yazar: MÜJDE UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SALMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Dienogest = Dienogest ; Endometriyoz = Endometriosis ; GnRH = GnRH ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Endometriozis en sık görülen jinekolojik hastalıklardan birisidir; endometrial bezlerin ve stromanın uterus dışında olması olarak tanımlanır.En patogonomik bulgu pelvik ağrıdır. Rehber tarafından önerilen ağrı tedavileri; östrojen ve progestin kombine oral kontraseptifler (KOK), monoterapi progestinler, danazol, GnRH-a (Gonodotropin releasing hormone analog), non-steroid anti-enflamatuar ilaçlar (NSAİİ), ve aromataz inhibitörleri olarak sayılabilir. Çalışmamız tedavi ve hastalık yükü son derece yüksek olan kronik vasıfta , yaşam boyu tedavi gereksinimli bu hastalığın medikal tedavisinin ele alınarak; yaygın kullanımı olan yüksek maliyetli DNG ile eş DNG içerikli düşük maliyetli KOK tedavilerinin başarısının hastalığın kardinal bulgusu ağrı ve diğer ciddi bulgularının neden olduğu hayat kalitesindeki değişikliklerin analizi ile değerlendirilerek ve sonrasında ikincil değişken olarak sayılabilicek Ca-125 (Cancer Antigen), AMH (Antimülleryen Hormon) ve endometrioma boyutları ile birlikte kıyaslanması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza 2015-2017 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Jinekoloji Polikliniği'ne herhangi bir şikayet ile veya kontrol amacıyla başvuru yapmış 18-45 yas aralığında hastalardan etik kurul izinlerinin alınmasını takiben hastane elektronik veri tabanı sistemi ve hasta arşiv dosyaları kullanılarak retrospektif olarak taranmak üzere endometrioma tanısı koyulan hastalar seçildi. Her bir ilaç gurubu icin power analizi sonucu 33 hasta gruplanarak toplam 66 hastanın verisi calışmaya dahil edildi. Kontraendikasyonu olmayan hastalara (1) siklik dionegest (Visanne) veya (2) 2 mg dionegest ile kombinlenmis 0.03 mg etinilestradiol (Dinelle) oral kontraseptif tedavi başlanması planlanarak Ca-125/AMH değerlerinin ve yaşam kalite ölçeği SF-36 ile kayıt altına alındığı hastalar ayrıldı.
Bulgular: İlaç grupları arasında ilk Ca-125 ve ilaç kullanımı sonrası Ca 125 düzeyleri açısından; ilk AMH ve ilaç kullanımı sonrası AMH düzeyleri açısından, ilk SF-36 değerlendirmesi ve ilaç kullanımı sonrası SF-36 değerlendirmesi ve ilk kist boyutları ve ilaç kullanımı sonrası kist boyutları açısından anlamlı fark yoktu. Ancak her üç ilaç grubunda da kist boyutlarında azalma ve SF-36 değerlendirmesinde tedavi etkinliğini gösterir şekilde istatistiksel olarak anlamlı derecede düzelme gözlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak, tedavinin primer amacına hizmet eden bu üç tedavi protokolünden etkinlikleri ve başarıları aynı olduğu için yüksek maliyetli DNG (116.37 YTL) yerine yan etki profili düşük , daha önemlisi maliyet etkin olan KOK tedavilerinin (Dienille 43.97 YTL) tercih edilmesinin mantıklı olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Endometriosis is one of the most frequent gynecologic disorders, and described as tissue that normally lines the inside of uterus, the endometrial gland and stroma, grows outside the uterus.The pathognomonic symptom of endometriosis is pelvic pain. The recommended pain medications are hormonal oral contraceptives (OC), monotherapy progestin, danasole, gonadotropin-releasing hormone analogs (GnRH-a), non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAID) and aromatase inhibitors. In this study, we aimed to compare the efficiency of overcosting DNG and low-cost OC regarding the analysis of pelvic pain and life quality changes as a result of other serious symptoms of endometriosis. We also compared the efficiency of these medications regarding Ca-125 (Cancer Antigen), and AMH (Antimullerian Hormon) levels as well as size of endometrioma in the patients with endometriosis which is a chronic disease that requires a lifelong management plan.
Material-methods: In this retrospective study, 18-45 years old patients presented to University of Health Sciences Istanbul Gaziosmanpasa Taksim Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrician department for various complaints between 2015-2017 and got endometriosis diagnosis were included. All patients gave informed consent. Thirty-three patients were selected according to power analysis for each medication group and a total of 66 patients were included to this study. Patients were divided into 2 groups (33 patients in each medication group) according to given medication; (1) cyclic dionegest (Visanne) or (2) 0.03 mg etinilestradiol combined with 2 mg dionegest (Dinelle) . We recorded level of Ca-125/AMH values and life quality calculator SF-36 all of the patients.
Results: There was no statistically significant difference between pre and post- medication levels of Ca-125, AMH, SF-36 score as well as cyst size in all groups. However, statistacally significant decrease were seen in the cyst size and SF-36 score after therapy indicating response to therapy in all groups.
Conclusion: In conclusion, we think that it's more reasonable to use the cost- effective OC medications (Dienille 43.97 YTL)which also causes low side-effects instead of overcosting DNG(116.37 YTL) since all groups of medications have the same efficiency and success.