Diyabet hastalarında geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları kullanım durumu ve belirleyici faktörler
Use of complementary and alternative medical applications diabetes patients and determining factors
Yazar: NURAN BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. DURSUN ÇADIRCI
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma diyabet hastalarının GETAT uygulamaları kullanım durumlarını ve
bunda etkili olan faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve prospektif tipte bir çalışmadır. Çalışma Aralık
2021-Ağustos 2022 tarihleri arasında Şanlıurfa Harran Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği
Polikliniği ve Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 244 diyabet hastası ile yapılmıştır. Veriler "Anket
Formu" ve Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Hastaların herhangi bir sebeple GETAT kullanım oranı %48,36, diyabet tedavisi
için GETAT kullanım oranı %38,52'dir. En sık fitoterapi uygulaması kullanılmıştır. GETAT
hakkında bilgi sahibi olma, ek hastalık varlığı ile GETAT kullanımı arasında istatiksel açıdan anlamlı
ilişki vardır (p<0,005). Diyabet tedavisinde GETAT kullanma ile alt ölçeklerden alınan puanlar
arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,005).
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen verilere göre çoklu hastalığı olan bireylerin tedavide
alternatif uygulamalara yöneldiği saptanmıştır. Bu nedenle bu hastalara daha bütüncül yaklaşılması
gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Aynı zamanda bitkisel ürün kullanımı çok yaygın olduğundan bu
konuyla alakalı çalışmaların artırılması hasta tatmini, tedavi etkinliği açısından önem teşkil
etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, Geleneksel ve Tamamlayıcı ve Tıp, Alternatif Tıp, GETAT
Tutum Ölçeği

Abstract:
Objective: This study was conducted in order to determine the usage status of GETAT
applications of diabetic patients and the factors that are effective in this.
Materials and methods: It is a descriptive, cross-sectional and prospective type study. The
study was conducted with 244 diabetic patients admitted to the Family Medicine Outpatient Clinic
and Family Health Centers of Sanliurfa Harran University Hospital on December 2021- August 2022.
The data were collected using the "Questionnaire Form" and the Traditional and Complementary and
Alternative Medicine Attitude Scale (CACMAS).
Results: The rate of patients using GETAT for any reason is 48.36%, the utilization rate of
GETAT for the treatment of diabetes is 38.52%. Phytotherapy application was used most often. There
is a statistically significant relationship between the use of Traditional and Complementary Medicine
with to have knowledge about Traditional and Complementary Medicine and the presence of
comorbidity (p<0,005). A statistically significant relationship was found between the use of
Traditional and Alternative Medicine in the treatment of diabetes and the scores Decisively obtained
from the subscales (p<0,005).
Conclusion: According to the data obtained from this study, it has been determined that
individuals with multiple diseases turn to alternative applications in treatment. For this reason, it is
necessary to approach these patients more holistically. At the same time, since the use of herbal
products is very widespread, increasing the studies related to this topic is important in terms of patient
satisfaction and treatment effectiveness.
Key words: Diabetes, Traditional and Alternative Medicine, Alternative Medicine,
CACMAS