Seza Kutlar Aksoy'un çocuk edebiyatı eserlerinde toplumsal rollere bakış
A wiew on social roles in Seza Kutlar Aksoy's children's literature works
Yazar: GÖZDE YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. HÜLYA AŞKIN BALCI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Kutlar Aksoy, Seza = Kutlar Aksoy, Seza ; Sosyal olaylar = Social events ; Toplumsal rol = Social role ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu araştırmanın amacı çocuk edebiyatı alanında eserler veren yazar Seza Kutlar Aksoy'un çocuk edebiyatı ürünlerinde toplumsal cinsiyet rollerine nasıl ve ne ölçüde yer verildiğini belirlemektir. Araştırmanın verileri Seza Kutlar Aksoy'un hem okulöncesi döneme hem de okul çağı dönemine yönelik eserlerinden elde edilmiştir. Örneklem grubunda bulunmadığı için gençlik edebiyatı eseri olan "Aşk Kalır" isimli roman ile baskısı artık yapılmayan "Arsa" ve "Noktacık" isimli eserlerine bu çalışmada yer verilmemiştir. 
Çalışma dâhilinde yazarın tüm çocuk edebiyatı eserleri kadın, erkek ve çocuk karakterler için ev içi roller, ev dışı roller, meslekler, kitaplarda kullanılan görseller, giyim-kuşam materyalleri ve eşyaların cinsiyet merkezli olarak kişilik özelliklerine yansıtılması toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmiş ve eserlerdeki başat karakterlerin kişilik özellikleri söylem analizi yoluyla ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri bu özellikler üzerinden elde edilmiştir.
İnceleme sonucunda yazarın geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri algısına eserlerinin büyük çoğunluğunda yer verdiği ve kadın ile erkeğe toplumsal olarak biçilmiş kalıp cinsiyet rollerini benimsediği ancak "Şişko Patates", "Tomurcuk ve Pembe Kedi Altın Peşinde" isimli yapıtlarında cinsiyet rollerine eleştirel bir yaklaşımda bulunduğu tespit edilmiştir. Bulgular, araştırmanın konusu merkez alınarak tartışılmış; araştırmacılara, eğitimcilere ve ebeveynlere yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet rolleri, çocuk edebiyatı, Seza Kutlar Aksoy.

Abstract:
The aim of research is to determine how and towhat extent gender roles are included in the childern's literature works of author Seza Kutlar Aksoy, who Works in the field of children's literatüre. The data of the research were obtained from the Works of Seza Kutlar Aksoy for both preschool and school age. Since it was not included in the sample group, the novel "Aşk Kalır" which is a work of youth liteature and the works named "Arsa" and "Noktacık" which are no longer in print, were not included in this study.
Within the scope of the study, all children's literature works of the author for female, male and child characters, domestic roles, out-of-home roles, occupations, drawings used in the boks, clothing materials and the reflection of the items on the personality traits were examined in the context of gender roles and the personality traits of the dominant characters in the works were ezamined. Its characteristics were tried to be revealed through discourse analysis. Research data were obtained through these features.
As a result of the analysis, it was determined that the author included the traditional perception of gender roles in the majority of her works and adopted the gender roles socially defined for men and women, but she had a critical approach to gender roles in his works named "Şişko Patates", "Tomurcuk ve Pembe Kedi Altın Peşinde".The findings were discussed by focusing on the subject of the research; recommendations for researchers, educators and parents are presented.

Keywords: Gender roles, children's literature, Seza Kutlar Aksoy.