hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Popüler diyetler hakkında konum-zamansal infodemiyolojik bir çalışma
A spatial-temporal infodemiologi̇cal study on popular diets
Yazar: EDA ÇEVİK ORAY
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Enformatik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Bu doktora tezi, sağlık çalışanları için konum/zamansal infodemiyolojik bir yaklaşımla popüler diyet
modellerine toplumun ilgisinin nasıl geliştiğinin ve diyet modellerinin hastalık, besin takviyesi kulanımı gibi kritik konulardaki bilgi kaynaklarının sınıflandırılmasının sunumunu göstermeyi hedeflemektedir. Uygulamada 2019-2024 yılları arasındaki Google Trends verileri üzerinde konumsal, konum/zamansal ve zaman serisi analizleri kullanılarak toplumun beslenme modellerine gösterdiği ilgi betimlenmiştir. Daha sonra bireylerin bu diyetler hakkında internet üzerinden edindiği bilgilerin kaynağı nitel bir sınıflandırma ile değerlendirilmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlar ise Python Dash kütüphanesi ile bilgi paneli prototipinde özet halinde grafiklerle desteklenerek sunulmuştur. Sonuç olarak bu çalışmanın, toplumsal sağlığı koruma ve geliştirmede sağlık çalışanlarına ya da politika yapıcılara destek için kullanılabilecek info-izleme için uygulama alanı örneği olarak literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir.

Abstract:
This doctoral thesis aims to present a spatiotemporal infodemiological approach to 
understanding how public interest in popular diet models develops and to classify the sources 
of information regarding critical issues such as diseases and the use of dietary supplements for 
healthcare professionals. The study describes public interest in dietary models using spatial, 
spatiotemporal, and time series analyses of Google Trends data from 2019 to 2024. 
Subsequently, the sources of information that individuals acquire about these diets from the 
internet are evaluated through qualitative classification. The results of the analyses are 
presented in summary form, supported by graphics within an information panel prototype 
developed using the Python Dash library. In conclusion, this study is considered to contribute 
to the literature as a practical example of an information-tracking tool that can support 
healthcare professionals and policymakers in protecting and promoting public health.
Max Weber ve Werner Sombart açısından kapitalist zihniyetin kaynakları
The sources of the capitalist mentality according to Max Weber and Werner Sombart
Yazar: MEHMET ONUR TETİK
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL İBRAHİM KIZILKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kapitalizm salt ekonomik sistem olmanın ötesinde insanı ve insan yaşamının tüm alanlarını etkileyen kapsamlı bir sistemdir. Kapsamlı olmasının nedeni ise öncelikle insanı özne olarak şekillendirmesi yatmaktadır bundan dolayı Kapitalist Sistemi anlamlandırabilmek için onun zihinsel altyapısını görebilmek şarttır. Max Weber ve Werner Sombart yaptıkları tahliller ile çağlarının ötesine uzanacak şekilde bu altyapıyı açıklamaya; öncesi, sonrası ve değişim yönüyle değerlendirmeye çalışmaktadırlar. Tezimiz bu iki bilim insanının düşüncelerini ele alarak Kapitalizmin zihinsel köklerine dair düşünceleri incelemektedir.

Abstract:
Beyond being a purely economic system, capitalism is a comprehensive system that affects people and all areas of human life. The reason why it is comprehensive is that it primarily shapes humans as subjects. Therefore, in order to make sense of the Capitalist System, it is necessary to see its mental infrastructure. Max Weber and Werner Sombart explain this infrastructure in a way that extends beyond their time with their analyses; they try to evaluate before, after and in terms of change. Our thesis examines the thoughts of these two scientists on the mental roots of Capitalism.
Uluslararası hukuk bağlamında Avrupa'da yapay zekaya ilişkin düzenlemeler ve kişisel verilerin korunması
Regulations on artificial intelligence and protection of personal data in Europe in the context of international law
Yazar: SULTAN EBRAR ATALAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Büyük veri = Big data ; Kişisel Verilerin Korunması Kanunu = Personal Data Protection Law ; Kişisel veri = Personal data ; Milletlerarası hukuk =   ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Bu tez, uluslararası hukuk bağlamında Avrupa'da yapay zekaya (YZ) ilişkin düzenlemelerin, kişisel verilerin korunması üzerindeki etkilerini incelemektedir. Yapay zeka, büyük veri analizi ile çalışarak, kişisel verilerin işlenmesinde önemli değişiklikler meydana getirmekte ve bu durum, mevcut hak temelli yaklaşımların yeterliliğini sorgulamayı gerektirmektedir. Çalışma, geleneksel hak temelli yaklaşımın yapay zekanın karmaşık ve dinamik yapısı karşısında yetersiz kaldığını ve bu nedenle kişisel verilerin korunmasında belirsizlikler doğurduğunu savunmaktadır. Tez, risk temelli yaklaşımların bu belirsizlikleri giderip gideremeyeceğini ve yapay zeka teknolojilerinde kişisel verilerin korunmasını sağlayıp sağlayamayacağını değerlendirmektedir. Araştırma kapsamında, Avrupa'daki yapay zeka düzenlemeleri ve bu düzenlemelerin uluslararası hukuk bağlamında kişisel verilerin korunmasına etkileri ele alınmakta; sonuç olarak, risk temelli yaklaşımların yeterliliği tartışılmaktadır.

Abstract:
This thesis examines the impact of artificial intelligence (AI) regulations in Europe on the protection of personal data within the context of international law. AI operates through big data analysis, leading to significant changes in personal data processing, which necessitates questioning the adequacy of traditional rights-based approaches. The study argues that the traditional rights-based approach is insufficient in the face of the complex and dynamic nature of AI, resulting in uncertainties in personal data protection. The thesis evaluates whether risk-based approaches can address these uncertainties and ensure the protection of personal data in AI technologies. The research explores AI regulations in Europe and their effects on personal data protection within the framework of international law, ultimately discussing the sufficiency of risk-based approaches.
İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı
The Compensation for loss of support due to work accident and occupational disease
Yazar: SEVDE NUR BERBER YAMAK
Danışman: PROF. DR. ÖMER EKMEKÇİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Destekten yoksun kalma tazminatı = Compensation for loss of support

Özet:
Destekten yoksun kalma tazminatı, hukukumuzda TBK m.53 ile kanun koyucu tarafından tazmini öngörülen istisnai bir tazminat türüdür. Destekten yoksun kalma zararı, geleceğe yönelik bir zarar olduğundan, niteliği gereği hesaplanması birçok bilinmeyeni içermekte, bu durum farklı uygulamaları gündeme getirmektedir. Çalışmamızın konusunu oluşturan iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, SGK'nın rücu edilebilen ödemelerinin indirimini gerektirdiğinden, hesaplama açısından diğer destekten yoksun kalma tazminatlarından ayrılmaktadır. Çalışmamızda iş kazası ve meslek hastalıklarının tanımı, destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanılması için gerekli şartlar, destekten yoksun kalma zararının belirlenmesi ve bu zarardan hangi kalemlerin indirim konusu yapılacağı, destekten yoksun kalma tazminatının belirlenmesi ve tazminattan indirim kalemleri irdelenmiş, ardından hesaplama yöntemleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Compensation for loss of support is an exceptional type of compensation in our law, which is regulated by the legislator under Article 53 of the Turkish Code of Obligations. Since the damage of loss of support is a loss that's going to occur in the future, its calculation involves many unknowns due to its nature and this situation brings different applications to the agenda. Compensation for loss of support due to work accident and occupational disease, which is the subject of our study, is distinguished from other compensations for loss of support in terms of calculation, as it requires the deduction of Social Security Institution's recourse payments. In our study, the definition of work accidents and occupational diseases, the necessary conditions for being entitled to compensation for loss of support, the determination of loss of support and which items will be deducted from this damage, the determination of compensation for loss of support and the items for deduction from compensation are examined and then, the calculation methods are tried to be explained.
Afganistan'da kadınlara karşı ayrımcılık (1919-2022)
Discrimination against women in Afghanistan (1919-2022)
Yazar: ABDUL RASHEED SULTANI
Danışman: PROF. DR. RECEP SEYMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
AFGANISTAN'DA KADINLARA KARŞI AYRIMCILIK (1919-2022)
ABDUL RASHEED SULTANI
Bu tez, Afganistan'da 1919-2022 yılları arasındaki dönemde kadınlara yönelik
ayrımcılığı detaylı bir şekilde ele alarak, kadınların karşılaştığı zorlukları ve verdikleri
mücadeleyi incelemeyi amaçlamaktadır. Afganistan'ın geçmiş yüzyılında meydana
gelen çeşitli siyasi değişimler ve toplumsal olaylar, kadın haklarına derin etkiler
bırakmıştır. Tez, bu dönem içindeki farklı rejimlerin, savaşların ve sosyal değişimlerin
Afgan kadınlarının yaşamına nasıl etki ettiğini anlamaya yönelik bir perspektif
sunmaktadır.
Ayrıca, çalışma özelinde 2001-2021 yılları arasına odaklanarak, bu zaman
dilimindeki kadın haklarına dair yaşanan gelişmeleri detaylı bir şekilde ele almaktadır.
Politik değişimlerin, ulusal ve uluslararası müdahalelerin etkisinin yanı sıra eğitim ve
istihdam olanakları gibi konular, bu dönemde Afgan kadınlarının maruz kaldığı
ayrımcılığın karmaşıklığını ortaya koymaktadır. Tez, elde edilen verileri kullanarak
Afgan kadınlarının bu yıllarda karşılaştığı ayrımcılığın derinliğini ve bu mücadeledeki
önemli noktaları belirlemeyi hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Afganistan, Kadınlar, Ayrımcılık,

Abstract:
DİSCRİMİNATİON AGAİNST WOMEN İN AFGHANİSTAN (1919-2022)
ABDUL RASHEED SULTANI
This thesis aims to extensively examine discrimination against women in
Afghanistan between 1919 and 2022, scrutinizing the challenges faced by women and
their struggles during this period. Various political transitions and societal events
throughout Afghanistan's past century have deeply impacted women's rights. The
thesis offers a perspective on understanding how different regimes, wars, and social
changes during this period affected the lives of Afghan women.
Moreover, focusing particularly on the years between 2001 and 2021, the study
delves into the developments concerning women's rights during this timeframe. Issues
such as political changes, national and international interventions, as well as aspects
like education and employment opportunities, highlight the complexity of
discrimination faced by Afghan women during this period. The thesis aims to use the
acquired data to determine the depth of discrimination experienced by Afghan women
during these years and identify significant aspects in this struggle.
Keywords: Afghanistan, Women, Discrimination
Hukuki formalizm ve hukuki realizm tartışması
Debate on legal formalism and legal realism
Yazar: BERŞAN M. DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. SERCAN GÜRLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Amerikan hukuku = American law ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Kamu hukuku = Public law

Özet:
Hukuki realizm; I. Dünya Savaşı ve Büyük Buhran'ın yarattığı sorunların, merkezileşme ve kamu harcamalarına öncelik veren ekonomik programlarla aşılmaya çalışıldığı 1930'lar Amerikası'nda yükselen bir hukuk akımıdır. İlerlemeci Dönem hukuk düşüncesini ilerleten realistler, hukuki formalizm olarak tarif ettikleri soyutlamalara ve tümdengelimci mantığa karşı çıkmış, hukuk kurallarının işleyişine şüpheyle yaklaşmış, dönemin faydacı ve işlevselci eğilimlerine uygun olarak yargılama odaklı bir hukuk anlayışı geliştirmişlerdir. Bu anlayışın hukuk düşüncesinde ciddi bir dönüşüme mi sebep olduğu yoksa iktisadi ve siyasi gelişmeler dolayısıyla yükselen tepkilerin hukuka yansımasından mı ibaret olduğu sorusu ise hâlen geçerli bir sorudur.

Bu çalışmada; hukuki formalizm ve hukuki realizm tartışmasının gerçekleştiği hukuk ortamını anlamak için bu tartışmayla ilişkili sayılan hukuk okulları ve düşünceleri incelenmiş; siyasal ve tarihsel bağlamı kavramak maksadıyla İlerlemeci Dönem, Yeni Düzen ve Amerikan Yüksek Mahkemesi bahis konusu edilmiştir. II. Dünya Savaşının hemen öncesinde totalitarizme yol açtığı düşünülen görüşleri sebebiyle suçlanan hukuki realistlerin yükseliş ve düşüşlerini bütünlüklü olarak görebilmek için görüşleri detaylandırılmış ve daha sonra gelişen hukuk akımları da ana hatlarıyla değerlendirilmiştir.

Abstract:
Legal realism is a legal movement that emerged in 1930s America, during a period when attempts were made to overcome the problems created by World War I and the Great Depression through centralization and economic programs prioritizing public expenditures. Building on Progressive Era legal thought, legal realists rejected the abstractions and deductive logic they described as legal formalism. They approached the application of legal rules with skepticism, developing a judging-centered understanding of law that aligned with the pragmatic and functionalist tendencies of the era. The question of whether this approach led to a significant transformation in legal thought or merely reflected the broader economic and political reactions remains a pertinent inquiry.

In this study, the legal schools and theories related to the debate between legal formalism and legal realism are examined to understand the legal environment in which these discussions took place. To grasp the political and historical context, Progressive Era, New Deal, and The Supreme Court of the United States are discussed. The views of legal realists, accused of contributing to totalitarianism just before World War II, are detailed to provide a comprehensive understanding of their rise and fall, while subsequent legal movements are also briefly assessed.
Türkiye'de Bulunan Ferula Türlerinden Narthex (Falc.) Drude Alt Cinsine Ait İki Tür;Ferula drudeana ve Ferula coskunii Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar
Phytochemical investigation on Ferula drudeana and Ferulacoskunii
Yazar: FADIL KAAN KURAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUD MİSKİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Endemik Ferula drudeana türünün köklerinden dört tane yeni seskiterpen kumarin eter
yapısında bileşik, bir tane yeni fenilpropanoid bileşiği ve yedi tane seskiterpenoid
bileşiği ile birlikte yirmi dokuz tane bilinen bileşik izole edilmiştir. Endemik Ferula
coskunii türünün köklerinden ise seskiterpen ester yapısında yedi tane bilinen bileşik ve
iki tane fenilpropanoid bileşiği izole edilmiştir. Yeni bileşiklerin yapıları, spektroskopik
analizler ve literatürle karşılaştırma yoluyla aydınlatılmıştır. İzole edilen tüm
bileşiklerin sitotoksik aktiviteleri A498 ve UO31 böbrek kanser hücre hatları üzerinde
NCI 2Day Assay ile değerlendirilmiştir. İzole edilen bileşiklerin farklı biyolojik aktivite
çalışmaları devam etmektedir.


Anahtar Kelimeler: Ferula, izolasyon&saflaştırma, yapı tayini, sitotoksik aktivite.

Abstract:
Four new sesquiterpene coumarin ethers, one new phenylpropanoid compound, and
seven sesquiterpenoids, along with twenty nine known compounds were isolated from
the roots of the endemic species Ferula drudeana. Seven known sesquiterpene esters
and two phenylpropanoids were isolated from the roots of the endemic species Ferula
coskunii. The structures of the new compounds were elucidated by spectroscopic
analysis and comparison with the litetature. The cytotoxic acitivites of all isolated
compounds were evaluated on A498 and UO31 renal cancer cell lines using NCI 2-Day
Assay. Further studies on the various biological activities of the isolated compounds are
ongoing

Key Words: Ferula, isolation&purification, structure elucidation, cytotoxic activity
Osmanlı Devleti'nde Amerikan ekonomik varlığı: 1850-1908
American economic presence in the Ottoman State: 1850-1908
Yazar: NAMIK SAÇLI
Danışman: DOÇ. DR. METİN ÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 20. yüzyıl = 20. century ; Amerikan tarihi = American history ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Osmanlı Devleti 19. yüzyılda Batılı devletlerle daha derinlikli ticarî ilişkilere girmiştir.  1830 senesinde Amerika Birleşik Devletleri'yle resmî ilişkiler kurulduktan sonra Amerikalıların Osmanlı Devleti'ndeki varlığı zaman içinde artacaktır. Çalışmada bu ilişkilerin altmış senelik süreci ele alınmıştır. Amerikan İç Savaşı'ndan önce, 19. yüzyılın ortasından itibaren II. Meşrutiyet'e kadar geçen süreç içinde yapılan karşılıklı ticaret değişik katmanları ile ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun için Osmanlı, Amerikan ve İngiliz Arşivi, çeşitli süreli yayınlar birincil kaynak olarak taranmıştır. Ekonomik ilişkiler pazarlama, rekabet, acentelik faaliyetleri, ödeme sorunları, reklamlar gibi başlıklar altında irdelenmiştir. Amerikalıların Osmanlı azınlıkları ile ilişkilerinin doğasıyla misyonerlerin ticarete katkı sunup sunmadıkları anlaşılmaya çalışılmıştır. İki ülke arasında gidip gelen emtianın hacmi çıkarılıp, ürün bazındaki sayısal veriler tek tek grafikler halinde ortaya konmuştur. Bu sayede ticaretin trendleri tespit edilmiştir.  Dış ticaret hacminde yaşanan dalgalanmaların sebepleri analiz edilmiştir. Geniş bir aralığı kapsayan çalışma zaman içinde ticaretin yapısındaki değişiklikleri anlamaya fırsat vermiştir. Bu sayede her ürünün aslında her zaman önemli bir yer işgal etmediği anlaşılmıştır.

Abstract:
In the 19th century, the Ottoman State entered into deeper commercial relations with Western states. Following the establishment of official relations with the United States of America in 1830, the American presence in the Ottoman State gradually increased. This study examines the sixty-year period of these relations. Covering the period from before the American Civil War to the Second Constitutional Era, the mutual trade is analyzed in its various layers. For this purpose, primary sources such as Ottoman, American, and British archives, as well as various periodicals, were reviewed. Economic relations are analyzed under the headings of marketing, competition, agency activities, payment problems, and advertisements. The nature of American relations with Ottoman minorities and the contribution of missionaries to trade are examined. The volume of commodities exchanged between the two countries is calculated, and numerical data on a product basis are presented in individual graphs. This analysis identifies trade trends and examines the reasons for fluctuations in foreign trade volume. By covering a wide range of data, the study provides insights into the changes in the structure of trade over time, revealing that not every product consistently held significant importance.
17. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı-Fransız ilişkileri
Ottoman-French relations in the second half of the 17th century
Yazar: TAYFUN AKSAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR KOLÇAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Fransa = France ; Mehmed IV = Mehmed IV ; Osmanlı İmparatorluğu =

Özet:
Bu tezde XVII. Yüzyıldaki Osmanlı-Fransız diplomatik ilişkilerinin değişimi ve dönüşümü çeşitli arşiv kaynakları kullanılarak irdelenmiştir. Giriş kısmı literatür değerlendirilmesine ayrılırken, birinci bölümde iki taraf arasındaki siyasi ve diplomatik gelişmeler literatür yardımıyla incelenmiş, ikinci bölümde Fransa'nın kazandığı ahidnâmeler aracılığıyla oluşturmaya çalıştığı Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hıristiyanları koruma politikası mercek altına alınmıştır. Tezin üçüncü bölümündeyse, önceki bölümlerde işlenen bilgiler ışığında XVII. yüzyıldaki diplomatik krizlerin iki devlet arasındaki ticarete ne şekilde ve ne kadar yansıdığı sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı-Fransa İlişkileri, IV. Mehmed, XIV. Louis, Ticaret, Diplomatik kriz

Abstract:
In this thesis, the changes and transformations in Ottoman-French diplomatic relations during the 17th century are examined using various archival sources. While the introduction is dedicated to a literature review, the first chapter analyzes the political and diplomatic developments between the two parties with help of literature. The second chapter scrutinizes France's policy of protecting Christians in the Ottoman Empire, which it attempted to establish through the ahidnâmes it obtained. In the third chapter of the thesis, the question of how and to what extent the diplomatic crises of the 17th century impacted trade Between the two states is addressed in light of the informations discussed in the previous chapters.

Keywords: Ottoman-French Relations, Mehmed IV, Louis XIV, Trade, Diplomatic crisis