Doğu karadeniz bölgesinde doğal olarak yetişen likapa (Vaccinium arctostaphylos L.) meyve ve yapraklarından süzen poşet çay üretimi
Tea making from the fruit and leaves of the species of likapa (Vaccinium arctostaphylos L.), which grows naturally in the eastern black sea region
Yazar: BURAK ULUSOY
Danışman: PROF. DR. İLHAN DENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Botanik = Botany ; Kimya = Chemistry ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesi ormanlarında doğal olarak yetişen likapa (Vaccinium arctostaphylos L.) meyve ve yapraklarından, raf ömrünü uzatacak ve katma değer sağlayacak, süzen poşet çayı üretimi için gerekli parametreler belirlenmiştir. Vaccinium arctostaphylos L. meyve ve yaprakları 40 ̊C, 50 ̊C ve 60 ̊C'de 1 m/s kurutma hızında ve %20 bağıl nem şartlarında kurutulmuştur. Yapraklar 60 ile 90 dakika, meyveler ise 4,5 ile 9 saat aralığında kuruyarak rutubetleri %10'un altına inmiştir. Kurutulan örneklerde suda çözünen kuru madde miktarı ve kül miktarı belirlenmiştir. Kurutulmuş likapa meyve, yaprak, meyve + yaprak karışımından (0,5g meyve + 0,5g yaprak) 1'er g numune alınarak süzen çay poşetleri hazırlanmıştır. Her bir çay poşeti örneği 50 ̊C, 80 ̊C ve 100 ̊C sıcaklıktaki 100 mL suda 1 ve 3 dakikada demlenmiş ve 54 adet çay demi numunesi elde edilmiştir. Numuneler üzerinde ºBriks, pH, DPPH antioksidan aktivite, toplam fenolik, toplam flavonoid, kondanse tanen ve iyon kromatografisi yapılmıştır. Meyve çayı, yaprak çayı, meyve+yaprak çayı üretimi  için en uygun kurutma ve demleme sıcaklığı ile demleme süresi; meyve çayı için 50  ̊C, 100  ̊C, 3 dk., yaprak çayı  için 60  ̊C, 100  ̊C, 3 dk. Ve meyve + yaprak çayı için ise 40  ̊C, 100  ̊C, 3 dk. bulunmuştur. Yukarıda verilen en uygun üretim şartlarında meyve çayı, yaprak çayı ve meyve+yaprak çayı deminde bulunan ana bilşenler sırasıyla; toplam fenolikler  (239 mg GAE/L, 451 Mg GAE/L, 430Mg GAE/L ), toplam flavonoidler  (1030 mg QE/L, 3446 mg QE/L, 2657mg QE/L) toplam kondanse tanen (52 mg/L, 23 mg/L, 28 mg/L), antioksidan DPPH süpürme aktivitesi(%64, 52, %50, 94, % 68, 67) ve ºBriks değerleri (%0,2, %0,2, %0,3)  şeklindedir.

Abstract:
In this study, the necessary parameters for the production of strained tea bags, which will extend the shelf life and provide added value, from the fruits and leaves of the likapa (Vaccinium arctostaphylos L.) naturally grown in the forests of the Black Sea Region were determined. Vaccinium arctostaphylos L. fruit and leaves were dried at 40 ̊C, 50 ̊C, 60 ̊C, at a drying speed of 1 m/s and at 20% relative humidity. The moisture of the leaves and fruits decreased to less than 10 by drying them between 60 and 90 minutes for leaves, and among 4, 5 and 9 hours for fruits. In the dried samples, the amount of dry substance dissolved in water and the amount of ash were determined. Tea bags are prepared by taking 1 g sample from dried lycra fruit, leaf, fruit + leaf mixture (0.5g fruit + 0.5g leaf). Each tea bag sample was brewed in 100 mL of water at 50 ̊C, 80 ̊C, and 100 ̊C in 1 and 3 minutes and 54 brewed tea samples were obtained.  Brix, pH, DPPH antioxidant activity, total phenolic, total flavonoid, condensed tannin and ion chromatography were performed on the samples. The optimum drying and brewing temperature and brewing time were found as 50 ̊C, 100 ̊C, 3 min for the production of fruit tea, 60 ̊C, 100 ̊C, 3 min.  for the production of leaf tea and 40 ̊C, 100 ̊C, 3 min for the production of fruit + leaf tea, respectively. In the above given the most appropriate production conditions, the main components found in brewed fruit tea, brewed leaf tea and brewed fruit + leaf tea were total phenolics (239 mg GAE/L, 451 Mg GAE/L, 430 Mg GAE/L), total flavonoids (1030 mg QE/L, 3446 mg QE/L, 2657mg QE/L) total condensed tannin (52 mg/L, 23 mg/L, 28 mg/L), antioxidant DPPH sweep activity (64.52%, 50.94%, 68.67%) and ºBrix values (0.2%, 0.2%, 0.3%).