Çok ölçütlü bulanık MARCOS yöntemi ve tedarikçi seçimi üzerine bir uygulama
An application on multi-criteria fuzzy MARCOS method and supplier selection
Yazar: ANIL ARDA BAYDAR
Danışman: DOÇ. DR. NİL ARAS
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüz şartlarında birçok firma yerel ve global olarak çok fazla tedarikçiye ulaşabilmekte ve bu durum karar verme sürecini olumsuz etkilemektedir. Makine seçimi gibi tek seferlik yapılan tedarikçi seçimlerinde yok satma, yatırım maliyetinin artması gibi geri dönülemez sonuçlarla karşılaşılabilmektedir. Bu nedenle tedarikçi seçimi analitik ve satın alma yönetimi yapısının bir arada çalıştığı bir süreçtir. Belirli süre içerisinde optimum tedarikçinin seçimi sürecinde tedarikçi ilişkileri, tedarikçiden beklenen özellikler gibi durumların süreç içerisinde karar ve stratejilerin belirlenmesinin yanı sıra potansiyel tedarikçilerinin analitik olarak değerlendirilmesi gereklidir. Analitik değerlendirme için probleme özgü deneyimli karar vericilerin seçimi, karar seviyesinin kontrolünün yanı sıra probleme özgü ölçütlerin seçilmesi gereklidir. Ölçütlere ve probleme uygun olarak analitik karar verme yapısının oluşturulması ve uygulanması gereklidir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda çok ölçütlü karar verme yöntemlerinin hibrit bir şekilde kullanılması sıklıkla karşılaşılmaktadır. Her geçen gün daha çok uygulamada yer eden AHP, ELECTRE, TOPSIS, PAPRIKA ve bunların bulanık türevleri gibi uygulamaların yanı sıra MARCOS gibi yöntemlerle de çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada tedarikçi seçimi problemine ilişkin gerekli ölçütler belirlenmiş ve MARCOS yöntemi AHP ile bütünleştirilerek satın alınacak ideal makinenin seçimi için kullanılmış ve sonuçlar bulanık mantık çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
In today's conditions, many companies can reach too many suppliers locally and globally and this situation negatively affects the decision-making process. In one-off supplier selections such as machine selection, irreversible consequences such as selling out and increasing investment costs can be encountered. For this reason, supplier selection is a process in which analytical and purchasing management structure work together. In the process of selecting the optimum supplier within a certain period of time, it is necessary to determine the decisions and strategies in the process such as supplier relations and the expected characteristics of the supplier, as well as analytical evaluation of potential suppliers. For analytical evaluation, it is necessary to select experienced problem-specific decision makers, control the decision level, as well as select problem-specific criteria. It is necessary to establish and implement an analytical decision-making structure in accordance with the criteria and the problem. Hybrid use of multi-criteria decision making methods is frequently encountered in recent studies. In addition to the applications such as AHP, ELECTRE, TOPSIS, PAPRIKA and their fuzzy derivatives, which are used more and more every day, studies are also carried out with methods such as MARCOS. In this study, the necessary criteria for the supplier selection problem were determined and MARCOS method, was used to select the ideal machine to be purchased by integrating with AHP, and the results were evaluated within the framework of fuzzy logic.