Aydın yöresinde yabani hardal (Sinapis arvensis), laden (Cistus criticus) ve karabaş (Lavandula stoechas) alanlarında üretilen arı polenlerinin tek bitki poleni olarak değerlendirilmesi ve bazı kimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Evaluation of bee pollen produced in wild mustard (Sinapis arvensis L.), rock rose (Cistus criticus) and wild lavender (Lavandula stoechas) fields in aydin region as monofloral bee pollen and determining some chemical properties
Yazar: MEHMET YAĞCIOĞLU
Danışman: DOÇ. AYTÜL UÇAK KOÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, yörede yaygın olarak bulunan yabani hardal, laden ve karabaş otu alanlarından belirli dönemlerde hasat edilen polenlerin tek bitki poleni olarak üretilebilme olanakları değerlendirilmiş ve bu bitkilerden toplanan arı polenlerinde bazı kimyasal özellikler saptanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Çalışma, ADÜ Ziraat Fakültesi Arı ve İpekböceği Uygulama ve Araştırma Ünitesi'nde 2021-2023 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada, Aydın-Efeler'de yabani hardal ve Aydın ilinin Koçarlı ilçesine bağlı Gaffarlar köyünde laden ve karabaş otu alanlarına 4'er koloni taşınmıştır. Bu kolonilerde haftada 3 kez polen tuzakları çalıştırılmış ve polen hasatları günlük yapılmış ve hasat edilen polenler naylon bir poşet içine toplanarak, yer ve tarih bilgisi eklenerek analize kadar derin dondurucuda (-20°C) bekletilmiştir. Kovanlardan günlük olarak toplanan polenler haftalık olarak birleştirilmiş ve arı polenlerinde her partiden alınan (yaklaşık 500-700 adet polende) polenler renklerine göre ayrılmış ve sayılarak toplam polen içindeki oranları hesaplanmıştır. Renklerine göre ayrılmış her gruptan alınan polen peletlerinin bitki orjinleri saptanmıştır. Bitki orjini belirlenen yabani hardal, laden ve karabaş otu polen peletlerinden alınan örneklerde pelet ağırlıkları, nem içerikleri, ham protein ve toplam fenolik madde miktarı belirlenmiştir.
Bulgular: Yabani hardal, laden ve karabaş otu pelet ağırlıkları sırasıyla; 10,42±0,440 mg, 11,69±0,393 mg ve 10,40±0,34 mg olarak belirlenmiştir. Nem içeriği yabani hardal (%22,10±0,934), laden (%19,82±0,613) ve karabaş otu (%20,55±0,667), ham protein içeriği yabani hardal (%20,5±0,47), laden (%13,8±2,51) ve karabaş otu (%16,5±0,95) ve toplam fenolik madde değerleri yabani hardal, laden ve karabaş otunda sırasıyla; 21,53±0,514 mg GAE/g, 16,12±0,539 mg GAE/g ve 20,31±0,677 mg GAE/g olarak saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma ile Aydın yöresinde yabani hardal ve laden alanlarında üretilecek arı polenlerinin monofloral arı poleni olarak değerlendirilebileceği saptanmıştır. Laden arı poleninin ham protein içeriği ve toplam fenolik madde içeriğinin diğer iki bitkiye göre daha düşük bulunmuştur. Farklı yörelerden toplanacak daha çok sayıdaki yabani hardal ve laden arı polen örneklerinde yapılacak daha kapsamlı kimyasal analizler sonucu bu arı polenlerine ait standart oluşturmak mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Palinoloji, tek bitki poleni, toplam fenolik madde, polen peleti

Abstract:
Objective: In this study, the possibility of producing pollens harvested in certain periods from wild mustard, rock rose and wild lavender fields, which are common in the region, as single plant pollen was evaluated and some chemical properties were determined in bee pollen collected from these plants.
Materials and Methods: The study was conducted in ADU Faculty of Agriculture, Bee and Silkworm Application and Research Unit in 2021-2022. In the research, 4 colonies each were moved to wild mustard fields in Aydın-Efeler, and to the rock rose and wild lavender fields in Gaffarlar village of Koçarlı district of Aydın province. In these colonies, pollen traps were operated 3 times a week and pollen harvests were made daily. The harvested pollen was collected in a nylon bag, place and date information was added and kept in the deep freezer (-20°C) until analysis. Pollens collected daily from the hives were combined weekly, and bee pollens taken from each batch (approximately 500-700 pollen pellet) were separated according to their colors and counted, and their proportions in the total pollen were calculated. The plant origins of the pollen pellets taken from each group, separated according to their colors, were determined. Pellet weights, moisture contents, crude protein and total phenolic substance amounts were determined in the samples taken from wild mustard, rock rose and wild lavender pollen pellets of determined plant origin.
Results: Wild mustard, rock rose and wild lavender pellet weights are; It was determined as 10,42±0,440 mg, 11,69±0,393 mg and 10,40±0,34 mg. Moisture content of wild mustard (22,10±0,934%), rock rose (19,82±0,613%) and wild lavender (20,55±0,667%), crude protein content of wild mustard (20,5±0,47%), rock rose (13,8±2,51%) and wild lavender (16,5±0,95%) and total phenolic substance values in wild mustard, rock rose and wild lavender, respectively; It was determined as 21,53±0,514 mg GAE/g, 16,12±0,539 mg GAE/g and 20,31±0,677 mg GAE/g.
Conclusion: With this study, it was determined that the bee pollen produced in wild mustard and rock rose fields in the Aydın region can be considered as monofloral bee pollen. Crude protein content and total phenolic substance content of rock rose bee pollen were found to be lower than the other two plants. It will be possible to establish standards with more comprehensive chemical analyzes on more wild mustard and rock rose bee pollen samples collected from different regions.

Key Words: Palynology, Monofloral Pollen, Total Phenolic Content, Pollen Pellet