Foucault'nun arkeolojik çözümleme yöntemi bağlamında Sarah Kane'in cleansed, crave ve 4.48 psychosis oyunları
Sarah Kane's plays cleansed, crave and 4.48 psychosis within the context of foucault's archaeological analysis method
Yazar: SİMLA KÖTÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SILA ŞENLEN GÜVENÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Baskı = Print ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Kane, Sarah = Kane, Sarah ; Otorite = Authority ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; İngiliz tiyatrosu = British theater

Özet:
Modern toplumlarda bireylerin otorite tarafından çeşitli araçlarla baskılandığı ve farklı olanların toplumdan dışlanıp cezalandırıldığı savıyla Michel Foucault, günümüz toplumlarında otoritenin yaptırımlarına karşı bir farkındalık oluşturmuştur. Bu farkındalığın sonucu olarak otorite dayatmaları, çağdaş tiyatro eserlerinde daha net anlaşılır hale gelmiştir. Bu bağlamda, Çağdaş İngiliz Tiyatrosu'nun en çok ses getiren yazarlarından olan Sarah Kane'in oyunları, 21. yüzyıl toplumlarında otoriter baskı ile bireyler üzerindeki etkilerinin incelenebileceği önemli kaynaklardır. 
Kane, son üç eseri olan Cleansed, Crave ve 4.48 Psychosis'de modern toplumlarda otoritenin baskıyı işletme yöntemleri ve bağlantılı olarak bireyin yaşadığı psikolojik savaşlara odaklanır. Cleansed'de toplumsal olarak kabul edilen normların dışında kalan bireyler, toplum ve bulundukları akıl hastanesinde aslında onlara yardım etme yükümlülüğü olan doktor tarafından beklenti ve kişiliklerine yönelik baskı görürler. Gördükleri baskı sonucu kişiliklerini kaybetmeye başlayan bireyler, bir süre sonra toplum içindeki yaşantılarını sağlıklı olarak devam ettirmekte sorunlar yaşayarak, kendi iç dünyalarına çekilirler. Crave'de bireyin yaşadığı içe dönüş süreci daha net anlatılmaktadır. Bireyler kişisel hayatlarında ve toplum içindeki baskılama sonucu travmalara maruz kalırlar. Bunun sonucu olarak da akıl bütünlüklerini kaybederek bir takım delilik belirtileri gösterirler. Belirtiler özellikle dilsel ifadelerde bozukluk olarak görülmektedir ve bireyler bir süre sonra toplum içinde sağlıklı iletişimi devam ettiremeyecek duruma gelirler. 4.48 Psychosis oyununda ise, toplumla iletişim kuramayan ve bu nedenle bir akıl hastanesine yardım almak amacıyla yatan bireyin, yardım bulamama sürecine odaklanılır. Doktorlar ve psikiyatri bilimi, toplumdan dışlanan bireye yardım etmekte yetersiz kalırlar çünkü hastayı gerçekten tedavi etme gibi bir amaç içinde değillerdir. İçe dönüş sürecinin sonunda birey, kendisini sindiren ve gittikçe vurdumduymaz hale gelen modern çağ toplumunda tutunabilmek için çözüm yolu bulamayınca çareyi intihar etmekte bulur. 
Adı geçen üç oyunda ele alınan temalar, Foucault'nun savunduğu psikiyatri bilimi, doktor, hastanelerin bireylere yardım etmekten çok, otoritenin bir aracı olarak kullanıldığı ve modern çağda toplumların başlı başına bir baskı unsuru olduğu görüşünü desteklemektedir. Kane'in çağdaş toplumların evrensel kaygılarına odaklanması ise, kendisinin de bu kaygıların bir parçası olması göz önünde bulundurularak, yaşanan sorunları incelikli bir şekilde analiz edebilen 'farkındalığı' yüksek bir yazar olduğunu kanıtlamaktadır.

Abstract:
In his studies, French philosopher Michel Foucault focused considerably on the fact that individuals in modern societies are suppressed by the authority. As his works suggest, authority utilizes wide ranges of tools, from institutions to other individuals in society, to impose its conventions. Individuals are expected to internalize the imposed conventions and serve the authority accordingly. Units who do not serve purposes of authority are recognized as 'different' and different tendencies in society are punished. The concept of 'punishment' is substantiated through social institutions, schools, prisons, mental hospitals, even society itself. A new interpretation of punishment idea in modern world is also possible: psychological pressure. Societies are becoming more and more insensitive and this occurrence push people to experience solitude and alienation. For that reason, people of twenty first century suffer from depression more than it was used to be. 
The enforcement of authority and its effects could widely be realized in the twenty first century thanks to Foucault's works which are the outcomes of attentive research. His works also made it clear that theatre plays are important sources in which power relations and behaviour of individuals can be observed. In this regard, the plays of Sarah Kane, who is one of the most prominent writers of Contemporary British Drama, are remarkable sources to notice the war of modern people. 
Kane's last three plays Cleansed, Crave, 4.48 Psychosis concern with the power system in society and individual's psychological war. Different individuals in aforementioned plays suffered oppression implicated by society and allegedly psychiatrists. In consequence of the oppression, individuals evolve into different characters. They cannot recognize themselves anymore and have difficulty in continuing a healthy communication with the rest of the society. As a result, they experience intoversion. The introversion reveals itself as "madness" considering the abnormal attitudes in especially lingual practices. Individuals trying to cope with the depression in a stolid society commit suicide because it is the only solution. 
This dissertation suggests that humanity lost its faith in a peaceful and unrestricted future and the individuals who instinctively refuse to be parts of authority reveal the indication of depression as Foucault suggests. It is important that the characters, who face with the authority's restriction in modern world and who experience traumatic experience in their personal lives, cannot handle the stress and as a result of this occurrence they alienate themselves from the "cruel society" Consequently, individuals face depression and this may even result in suicide.