Üniversite öğrencilerinde duygusal zeka ve kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişki: Kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların aracı rolü
The relationship between emotional intelligence and interpersonal sensitivity in university students: The intermediary role of interpersonal cognitive distortions
Yazar: NAZLI DEMİRAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EMRE SARGIN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Duyarlılık = Sensitivity ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma üniversite öğrencilerinde duygusal zeka ve kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişkide kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların aracı rolünü araştırmak amacıyla yapılmıştır.  
Araştırma Üsküdar Üniversitesi'nde  eğitim gören üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem 89 kadın, 74 erkek toplamda 163 üniversite öğrencisinden meydana gelmektedir. Öğrencilerin ölçek formlarını doldurabilecek bilişsel kapasitelerinin olması araştırmaya dâhil edilme ölçütü olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sosyodemografik Veri Formu, Schutte Duygusal Zeka Ölçeği, Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği ve İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerin duygusal zeka, kişilerarası duyarlılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma düzeyleri sosyodemografik etkenler açısından incelenmiştir. Ayrıca duygusal zeka, kişilerarası duyarlılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma ölçeklerinin toplam puanlarının birbirleriyle ilişkisi ile bu üç ölçeğin alt boyutlarının birbiri ile olan ilişkisi de incelenmiştir. 
Çalışmadan elde edilen verilere göre; duygusal zeka cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim seviyesi ve sosyal destek durumuna göre anlamlı derecede farklılaşmaktadır. Yaş değişkeninin ise duygusal zeka üzerinde herhangi bir etkisi bulunamamıştır. İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ölçeği cinsiyet, eğitim düzeyi ve sosyal destek durumuna göre farklılaşmaktadır. Yaş ve gelir düzeyinin ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar üzerinde herhangi bir etkisi bulunamamıştır. Kişilerarası duyarlılık ölçeğine bakıldığında yalnızca eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Bu bulgulara ek olarak, Duygusal Zeka Ölçeği toplam puanı ile İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar ve Kişilerarası Duyarlılık Ölçekleri toplam puanları arasında negatif yönlü zayıf bir korelasyon bulunmuştur. Kişilerarası İlişkilerle ilgili Bilişsel Çarpıtmalar ve Kişilerarası Duyarlılık ölçekleri toplam puanları arasında ise pozitif yönlü orta şiddetli bir korelasyon vardır. Araştırmanın sonucunda Duygusal Zeka ve aracı değişken olarak önerilen İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar'ın Kişilerarası Duyarlılık üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.  İlişkilerle ilgili Bilişsel Çarpıtmaların, Duygusal Zeka ile Kişilerarası Duyarlılık arasında aracı değişken rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Bilişsel Çarpıtmalar, Kişilerarası Duyarlılık.

Abstract:
This research was conducted to investigate the mediating role of cognitive distortions in interpersonal relationships in the relationship between emotional intelligence and interpersonal sensitivity in university students.
The research was conducted with university students studying at Üsküdar University. The sample consisted of 89 female and 74 male students. The students' having cognitive ability to fill the scales was determined as the inclusion criteria. In this study, Sociodemographic Data Form, Schutte Emotional Intelligence Scale, Interpersonal Sensitivity Measure and Interpersonal Cognitive Distortions Scale were used. The students' emotional intelligence, interpersonal sensitivity and cognitive distortions related to relationships were examined in terms of sociodemographic factors. In addition, the relationship between the total scores of interpersonal cognitive distortion, emotional intelligence and interpersonal sensitivity and the relationship between the sub-dimensions of these three scales were examined.
According to the data obtained from the study; emotional intelligence varies significantly according to gender,  level of income, education level and social support. Age did not have any effect on emotional intelligence. The scale of interpersonal cognitive distortions differs according to gender, education level and social support status. Age and level of income had no effect on interpersonal cognitive distortions. When the interpersonal sensitivity scale is examined, it is seen that there is a significant difference according to education level. In addition, a negative correlation was found between Emotional Intelligence Scale total score and  Interpersonal Cognitive Distortions and Interpersonal Sensitivity Scales total scores. There is a moderate positive correlation between Interpersonal Cognitive Distortions and Interpersonal Sensitivity Scales. As a result of the study, it was found Interpersonal Cognitive Distortions proposed as mediator variable and Emotional Intelligence had an effect on Interpersonal Sensitivity. It has been concluded that the Interpersonal Cognitive Distortions play an intermediary role between Emotional Intelligence and Interpersonal Sensitivity.
Key Words: Emotional Intelligence, Cognitive Distortions, Interpersonal Sensitivity.