Ege bölgesi patates üretim alanlarında bulunan önemli bitki paraziti nematodların belirlenmesi ve bitki gelişimine etkileri
The determination of plant parasitic nematodes found in potato fields in the Aegean region and their effects on the plant growth
Yazar: ENBİYE ULUTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GALİP KAŞKAVALCI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 2006-2008 yıllarında Ege Bölgesi patates üretim alanlarında bulunan önemli bitki paraziti nematod türleri belirlenmiş ve bitki gelişimine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Aydın, Balıkesir, İzmir, Kütahya, Manisa ve Uşak illerinde sürvey çalışmaları yapılmış ve 3 takıma (Dorylaimida, Tylenchida ve Aphelenchida) bağlı 6 familyaya (Xiphinematidae, Pratylenchidae, Meloidogynidae, Heteroderidae, Telotylenchidae ve Aphelenchidae) ait 22 tür teşhis edilmiştir. Patates için ekonomik olarak önemli olan türlerden Globodera rostochiensis Wollenweber, Meloidogyne chitwoodi Golden et al, Pratylenchus neglectus (Rensch), Pratylenchus penetrans (Cobb) ve Pratylenchus scribneri Steiner Ege Bölgesi'nde saptanmış; Globodera rostochiensis % 17.47, Meloidogyne spp. % 18.67 ve Pratylenchus spp. % 55.42 oranında bulunmuştur.Bitki gelişimine etkilerini saptamak amacıyla İzmir - Ödemiş (Bozdağ)'te bitki paraziti nematodlarla doğal olarak bulaşık parsellerde, tesadüf blokları deneme desenine göre 8 karakter ve 5 tekerrürlü olarak 2007 ve 2008 üretim döneminde 2 yıl süreyle deneme kurulmuştur. Agria, Granola, Marabel ve Marfona patates çeşitlerinde populasyon takibi yapılmış ve bitki gelişimine etkileri araştırılmıştır. Globodera rostochiensis ve Pratylenchus penetrans ile bulaşık bulunan deneme alanında, nematodların başta bitki verimi olmak üzere, büyük yumru oluşumunu, olum süresini ve boy uzunluğunu değişen oranlarda etkilediği saptanmıştır. Bitki verimi açısından her iki yılda da en çok etkilenen çeşitler Marfona (ilk yıl % 49.17; ikinci yıl % 111.20) ve Marabel (ilk yıl %52.17; ikinci yıl % 96.77), en az etkilenen çeşit ise Granola (ilk yıl % 21.30; ikinci yıl % 33.48) olmuştur.

Abstract:
In this study, important plant parasitic nematode species in potato growing areas in the Aegean Region were determined and their effects on plant growth were investigated between the years of 2006?2008. Survey studies were conducted in Aydın, Balıkesir, İzmir, Kütahya, Manisa and Uşak provinces and 22 plant parasitic nematodes species were identificated from 3 order (Dorylaimida, Tylenchida and Aphelenchida) belonging to 6 family (Xiphinematidae, Pratylenchidae, Meloidogynidae, Heteroderidae, Telotylenchidae and Aphelenchidae). Among the economical important plant parasitic species for potato were determined as Globodera rostochiensis Wollenweber, Meloidogyne chitwoodi Golden et al, Pratylenchus neglectus (Rensch), Pratylenchus penetrans (Cobb) and Pratylenchus scribneri Steiner in Aegen region. Globodera rostochiensis, Meloidogyne spp. and Pratylenchus spp were found at 17.47 %, 16.27 % and 55.42 % respectively.The field experiments were conducted during 2007 and 2008 in the plots naturally infested with plant parasitic nematode species in İzmir- Ödemiş (Bozdağ) with aim to determine the influence of plant parasitic nematodes to plant development. The experiments were arranged as a randomized blocks design with 8 characters and 5 replications and repeated twice. Population dinamics and their effects on plant growth in potato varieties such as Agria, Granola, Marabel and Marfona were investigated. In parcels infected mainly with Globodera rostochiensis and Pratylenchus penetrans species, it was found that the plant growth parameters such as plant yield, tuber size, maturation period and plant heigth were affected differently by these nematodes. Yield data obtained from both first and second year work showed that Marfona (with 49.17 % and 111.20 % respectively) and Marabel (with 52.17 % and 96.77 % respectively) were the most affected potato varieties. Granola species with 21.30 % (first year) and 33.48 % (second year) was the least affected variety.