Paranazal sinüzitin değişik formlarında kemik sintigrafisi (SPECT) bulguları
Evaluation of various forms of sinusitis using bone SPECT
Yazar: SERGÜL ULUS
Danışman: PROF. DR. FUAT TOSUN
GATA / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Sintigrafi = Scintigraphy ; Sinüzit = Sinusitis

Özet:
ÖZETAmaç: Kronik rinosinüzit klasik tanımı ile paranazal sinüs mukozasının inflamasyonudur. Kronik rinosinüzite yönelik oral antibiyotik ve cerrahi tedaviye rağmen olguların bir kısmında rinosinüzitlerin sürekli tekrar etmesi paranazal sinüslerde son zamanlarda kemik tutulumunun da araştırılmasına yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı rinosinüzitin değişik formlarında SPECT ile kemik tutulumunu araştırmaktır.Gereç Ve Yöntem: Hastalar önce akut ve kronik rinosinüzit olarak 2 ana gruba ayrıldı. Akut rinosinüzitli hastalar komplikasyonlu ve komplikasyonsuz olarak 2 alt gruba, kronik rinosinüzitli hastalar ise polipli ve polipsiz, rinosinüzit nedeniyle cerrahi tedavi görenler ve görmeyenler, rinosinüzit şikayetleri 3 yıldan uzun ve kısa sürenler olarak alt gruplara ayrıldı. Hastalara SPECT ile kemik taraması yapıldı her iki nazal taraf ayrı ayrı değerlendirmeye alındı.Bulgular: Çalışmaya rinosinüzit tanısı almış toplam 53 hastanın 106 nazal tarafı dahil edildi. Hastaların 37'si erkek 16'sı kadın olup yaş dağılımı 19 ile 69 arasında değişmekteydi. Akut rinosinüzit grubundaki 36 nazal tarafın 5'inde (%13,8), kronik rinosinüzit grubundaki 70 nazal tarafın 30'unda (%42,8) tutulum görüldü. Her iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,003). Komplikasyonsuz akut rinosinüzit grubundaki 28 nazal tarafta tutulum olmazken, komplikasyonlu rinosinüzit grubundaki 8 nazal tarafın 5'inde (%62,5) tutulum saptandı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). Kronik rinosinüzit ana grubunun polipsiz rinosinüzit alt grubundaki 31 nazal taraftan 10'unda tutulum izlenirken (% 32,3), polipli rinosinüzit grubundaki 39 nazal tarafın 13'ünde (% 33,3) tutulum saptandı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,924). Rinosinüzit için cerrahi öyküsü olmayan gruptaki 54 nazal taraftan 17'sinde SPECT'te tutulum izlenirken (% 31,5), cerrahi öyküsü olan gruptaki 16 nazal tarafın 6'sında (% 37,5) tutulum izlendi. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,653). Rinosinüzit şikayet süresi 3 yılın altında olan grupta 32 nazal taraftan 4'ünde tutulum izlenirken (% 12,5), şikayet süresi 3 yıl ve üstünde olan gruptaki 38 nazal tarafın 19'unda (% 50) tutulum izlendi. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). Şikayet süresi 3 yılın üzerine çıkınca osteit izlenme oranları artmaktadır.Sonuç: SPECT, kronik rinosinüzitte osteit varlığını belirlemek maksadıyla kullanılabilir. SPECT taramasında sinüslerde osteit tespit edilmesi halinde kronik rinosinüzit için yapılan klasik tedaviden yeterli sonuç alınamayabileceği akılda tutulmalıdır. Bu hastalarda osteomiyelitte olduğu gibi uzun süreli intravenöz antibiyotik tedavisi veya osteitli kemiklerin geniş eksizyonunu gerektiren cerrahi girişimler gerekebilir.

Abstract:
SUMMARYObjective: Chronic rhinosinusitis is classically defined as inflammation of the paranasal sinus mucosa. Investigation of bone involvement has gained interest recently because of recurrence in some of rhinosinusitis, in spite of treatment with antibiotic and surgery. The aim of this study is to evaluate bone involvement in various forms of rhinosinusitis using bone SPECT.Materials and methods: The patients were put into two main groups as acute and chronic rhinosinusitis. The patients with acute rhinosinusitis were put into two sub-groups as complicated and non-complicated forms, while the patients with chronic rhinosinusitis were divided in sub-groups as patients with or without nasal polyps, patients who had previous endoscopic sinus surgery or not, and the patients who had the complaints of chronic rhinosinusitis lasting longer than 3 years or not. Bone scan was performed with SPECT in all patients and each nasal side evaluated separately.Results: In this study, 106 nasal sides of 53 patients, diagnosed with rhinosinusitis were included. Thirty seven of the patients were male, 16 were female, and age distribution ranged from 19 to 69 years. The bone involvement was observed in 5 of 36 nasal sides (13,8%) in group of acute rhinosinusitis, and in 30 of 70 nasal sides (42,8%) in group of chronic rhinosinusitis. The difference between these two groups was statistically significant (p=0,003). The bone involvement was seen in 5 of 8 nasal sides (62,5%) in group of acute complicated rhinosinusitis while no involvement was seen in 28 nasal sides in group of non-complicated acute rhinosinusitis. The difference between two groups was statistically significant (p=0,001). The bone involvement was seen in 10 of 31 nasal sides (32,3%) in sub-group of chronic rhinosinusitis with nasal polyps, and in 13 of 39 nasal sides (33,3%) in sub-group of chronic rhinosinusitis without nasal polyps. The difference between two groups was not statistically significant (p=0,924). The bone involvement was seen in 17 of 54 nasal sides (31,5%) in sub-group of chronic rhinosinusitis with a medical history of surgery for chronic rhinosinusitis, and in 6 of 16 nasal sides (37,5%) in sub-group of chronic rhinosinusitis without a medical history of similar surgery. The difference between two groups was not statistically significant (p=0,653). The bone involvement was seen in 4 of 32 nasal sides (12,5%) in sub-group of chronic rhinosinusitis with complaints longer than 3 years, and in 19 of 38 nasal sides (50%) in sub-group of chronic rhinosinusitis with complaints not longer than 3 years. The difference between two groups was statistically significant (p=0,001). If the complaints of chronic rhinosinusitis persist more than 3 years, the incidence of osteitis increases.Conclusion: SPECT can be used in order to evaluate osteitis in chronic rhinosinusitis. In case of diagnosis of osteitis in sinuses with SPECT, one should know classical medical treatment that is used for chronic rhinosinusitis may not be sufficient. As in osteomyelitis treatment, long-term intravenosus antibiotics treatment or wide excision of bones with osteitis may be necessary in these patients.