0-3 yaş dönemindeki işitme yetersizliği olan bir çocuğun dil becerilerinin geliştirilmesinde Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı'nın etkinliğinin incelenmesi
An investigation of the effectiveness of the Small Steps Early Education Program in the development of language skills of a child with hearing impairment in the 0-3 age period
Yazar: BAŞAK SEÇMEN DAŞCI
Danışman: PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu eylem araştırmasının amacı, Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı (KAEEP) çerçevesinde işitme yetersizliği olan bir çocuğa sahip işiten bir ailenin ebeveyn çocuk etkileşimini ve çocuğun söz öncesi iletişim becerilerini evde desteklemeye yönelik süreci incelemektir. Çalışmaya, 0-3 yaş arası işitme kayıplı bir çocuğa sahip bir aile, çocuk ve araştırmacı katılmıştır. Araştırmada veriler; aile bilgi formu, gözlem, günlük kayıtları, video ve ses kayıtları, kontrol listeleri, çeşitli dokümanlar ile güvenilirlik ve geçerlilik komitesi toplantılarından elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, araştırma sürecinin işlevselliğini, karşılaşılan zorlukları, ebeveynlerin davranışlarını ve çocuğun gelişimini ortaya koymuştur. Aynı zamanda, araştırmacının kazandığı beceriler de analiz edilmiştir. Sistematik ve döngüsel bir analiz yaklaşımıyla yürütülen bu çalışma, aile eğitimlerinin ebeveynlerin etkileşim davranışları üzerinde olumlu etkiler yarattığını ve çocuğun iletişim becerilerinde ilerlemeler sağladığını göstermiştir. Süreç boyunca, ailenin sınırlı etkileşim davranışlarının azaldığı, çocuğun ise ortak dikkat geliştirme, karşılıklı etkileşim başlatma ve sürdürme gibi iletişim becerilerinde önemli ilerlemeler kaydettiği görülmüştür. Ayrıca, çocuğun söz öncesi iletişim becerileri ile alıcı ve ifade edici dil gelişiminde de önemli kazanımlar elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda, ailelerin çocuk gelişimi ve ebeveyn rollerine ilişkin farkındalıklarının arttığı, doğru davranışları daha bilinçli şekilde sergileyebildikleri tespit edilmiştir. Bu onuçlar, literatürdeki benzer çalışmalarla paralellik göstermekte ve ebeveyn müdahalelerinin etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, ebeveyn katılımını teşvik eden uygulamalara yönelik ihtiyacı da gözler önüne sermektedir. Bu araştırmanın, anne-çocuk etkileşimi ve aile eğitimi alanında ulusal ve uluslararası literatüre katkı sağlayacağı, Türkiye'deki uygulayıcılar ve araştırmacılar için önemli bir rehber niteliği taşıyacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this action research study was to examine the parent-child interaction of a hearing family with a hearing impaired child with in the Small Steps Early Education Program (STEP) and the process of supporting the child's preverbal communication skills at home. A family with a hearing impaired child aged 0-3 years, the child and the researcher participated in the study. Data were obtained from the family information form, observations, diaries, video and audio recordings, checklists, various documents, and reliability and validity committee meetings. The results showed the functionality of the research process, the difficulties encountered, the parents' behavior and the child's development. At the same time, the skills acquired by the researcher were analyzed. This study, conducted with a systematic and cyclical approach to analysis, showed that family training had positive effects on parents' interactional behavior and improved the child's communication skills. In the process, it was observed that the family's limited interactional behaviors decreased while the child made significant gains in communication skills such as developing joint attention, initiating and maintaining reciprocal interaction. In addition, significant gains were made in the child's preverbal communication skills and receptive and expressive language development. At the end of the study, it was concluded that the families' awareness of child development and parental roles had increased and that they were more aware of appropriate behaviors.