Yetişkin obez bireylerde kronotipin yeme tutumu, gece yeme sendromu, Akdeniz diyetine uyum ve fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship of chronotype with eating attitude, night eating syndrome, adaptation to Mediterranean diet and physical activity level in adult obesity individuals
Yazar: BEGÜM DEFNE ERBAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR GÖBEL
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Gece yeme sendromu = Night eating syndrome ; Kronotip = Chronotype ; Obezite = Obesity ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma, sirkadiyen ritmin belirteci olan kronotipin, obez bireylerde yeme tutumu, Akdeniz diyeti, gece yeme sendromu ve fiziksel aktivite düzeyleri ile ilişkisiniincelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma 18-64 yaş arası beden kütle indeksi 30 kg/m² ve üzeri olan 337 (34 erkek, 303 kadın) obez bireyle Haziran-Aralık 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya katılan bireylerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri beyana dayalı olarak alınmıştır. Bireylerin kronotipinibelirlemek için Horne-Östberg Sabahçıl Akşamcıl Ölçeği (SAÖ), fiziksel aktivite düzeyleri için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (IPAQ Kısa Form), yeme bozukluklarını belirlemek için Yeme Tutum Testi (YTT-26), Akdeniz diyeti uyumu için Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve gece yeme sendromu varlığı için Gece Yeme Anketi çevrim içi platformlar aracılığıyla kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 31.5±10.0 yıldır. Kronotipe göre yapılan sınıflandırılmada katılımcıların %15.1'i (n=51) akşamcıl, %70.0'i (n=236) ara tip, %14.9(n=50) ise sabahçıl tip olarak tespit edilmiştir. Cinsiyete göre kronotip sınıflandırılması istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Fiziksel aktivite düzeylerinin cinsiyetten bağımsızdır (p>0.05). Yeme tutum testi sonucuna göre bireylerin yeme tutumları cinsiyetle bağımlıdır(p<0.05). Gece yeme sendromu varlığı ise cinsiyetten bağımsız olarak bulunmuştur(p>0.05). Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeğinden alınan puanlarcinsiyete bağımlıdır (p<0.05). Bu antropometrik ölçümlerin kronotipe bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir(p>0.05). Kronotip ve gece yeme sendromu ile yapılan regresyon analizi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0.05). Kronotip ölçeğindeki 1 birimlik değişimin Gece Yeme Sendromu Anketinden alınan puanı 0.253 birim azaltacağı görülmektedir.Kronotip ve gece yeme sendromu istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05)Kronotip ölçeğindeki 1 birimlik değişimin Akdeniz Diyeti Bağlılık ölçeğinden alınan puanı 0.043 birim arttıracağı görülmektedir. Kronotip ve Akdeniz diyetine bağlılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05) Gece Yeme Sendromu Anketindeki 1 birimlik değişimin yeme tutum testinden alınan puanı 0.264 birim arttıracağı görülmektedir. Yeme tutumu testi puanı ve gece yeme sendromu istatistiksel olarak anlamlıdır. (p<0.05) Kronotip ve Gece Yeme Anketi arasında da istatistiksel olarak negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.05).Gece yeme durumları ve yeme tutumu davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p<0.05).Gece yeme sendromu varlığı arttıkça yeme tutumu testindeki yeme bozukluğu riski artmaktadır.

Çalışma sonucunda obez bireylerin kronotipinin bireylerin beslenme biçimlerini etkilediği görülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship of chronotype, which is a marker of circadian rhythm, with eating attitudes, Mediterranean diet, night eating syndrome and physical activity levels in obese individuals. The study was conducted with 337 (34 males, 303 females) obese individuals aged 18-64 years with a body mass index of 30 kg/m² and above, between June and December 2022. The sociodemographic characteristics, dietary habits and anthropometric measurements of the individuals participating in the research were taken based on the statement. Horne-Östberg Morning Evening Scale (MEQ) to determine the chronotype of individuals, International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ Short Form) for physical activity levels, Eating Attitude Test (YTT-26) to determine eating disorders, Mediterranean Diet Adherence for Mediterranean diet compliance Scale (MEDAS) and the Night Eating Questionnaire for the presence of night eating syndrome were used through online platforms. The mean age of the participants was 31.5±10.0 years. In the classification made according to chronotype, 15.1% (n=51) of the participants were determined as evening, 70.0% (n=236) as intermediate type, and 14.9% (n=50) as morning type. Chronotype classification according to gender was not statistically significant (p>0.05). Physical activity levels are independent of gender (p>0.05). According to the results of the eating attitude test, the eating attitudes of the individuals are dependent on gender (p<0.05). The presence of night eating syndrome was found to be independent of gender (p>0.05). The scores obtained from the Mediterranean Diet Adherence Scale were gender dependent (p<0.05). These anthropometric measurements did not show a significant difference depending on the chronotype (p>0.05). Regression analysis with chronotype and night eating syndrome was found to be statistically significant (p<0.05). It is seen that a 1-unit change in the chronotype scale will decrease the score obtained from the Night Eating Syndrome Questionnaire by 0.253 units. Chronotype and night eating syndrome are statistically significant (p<0.05). It is seen that a 1-unit change in the chronotype scale will increase the score obtained from the Mediterranean Diet Adherence Scale by 0.043 units. The chronotype and adherence to the Mediterranean diet are statistically significant (p<0.05). It is seen that a 1-unit change in the Night Eating Syndrome Questionnaire will increase the score obtained from the eating attitude test by 0.264 units. Eating attitude test score and night eating syndrome are statistically significant. (p<0.05) There was also a statistically negative significant correlation between Chronotype and Night Eating Questionnaire (p<0.05). There is a statistically significant relationship between night eating situations and eating attitude behavior (p<0.05). As the presence of night eating syndrome increases, the risk of eating disorders in the eating attitude test increases.

As a result of the study, it is seen that the chronotype of obese individuals affects the diet of individuals.