Gebelere verilen web tabanlı doğuma hazırlık eğitiminin prenatal bağlanma ve doğum korkusu üzerine etkisi
Web-based childbirth preparation training given to pregnant women prenatal attachment and its effect on fear of childbirth
Yazar: EBRU CERAN
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, gebelere verilen web tabanlı doğuma hazırlık eğitiminin
prenatal bağlanma ve doğum korkusu üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Randomize kontrollü olarak gerçekleştirilen bu çalışma Şubat
2021-Ocak 2022 tarihleri arasında Çankırı il merkezindeki aile ve toplum sağlığı
merkezleri ile devlet hastanesinde araştırma kriterlerinin karşılayan 102 gebenin
katılımıyla yapılmıştır. Müdahale grubunda bulunan katılımcılara, web tabanına
yüklenmiş doğuma hazırlık eğitim programındaki modüllere ait ortalama 15 ve 45
dakikalık video linkleri gönderilmiştir. Katılımcıların videoları izleme durumları
haftalık olarak kontrol edilmiştir. Müdahale grubundaki katılımcıların modüllere
yönelik eğitim videolarını izleme süresi 6 hafta ile sınırlandırılmıştır. Kontrol
grubundaki katılımcılara aldıkları rutin klinik bakımın dışında herhangi bir
müdahalede bulunulmamıştır. Çalışma verileri, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Maternal
Fetal Bağlanma Ölçeği " ve "Wijma Doğum Beklentisi Ölçeği –A Versiyonu"
kullanarak hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler
bilgisayar ortamında Statistical Package for the Social Sciences 22.0 istatistik
programı aracılığıyla değerlendirilmiştir.

Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların yaş ortalamalarının müdahale grubunda
29,78 ±5,08, kontrol grubunda 29,41 ±5,07 olduğu saptanmıştır. İki grup arasında
sosyodemografik ve obstetrik değişkenler açısından anlamlı bir farklılık
saptanmamıştır. Müdahale ve kontrol grubu arasında Maternal Fetal Bağlanma
Ölçeği ön test puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark
saptanmamıştır (p>0,05). Maternal Fetal Bağlanma Ölçeği son test puan ortalamaları
açısından müdahale (x̄=3,63) ve kontrol (x̄=3,42) grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (t (a) =3.62 ; p<0,001). Müdahale ve kontrol
grubu arasında Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi (A versiyonu) Ölçeği ön test
puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır
(p>0,05). Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi (A versiyonu) Ölçeği son test puan
ortalamaları açısından müdahale (x̄=75,15) ve kontrol (x̄=86,68) grubu arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (t (a) =-10,37; p=0.001<0,05).

Sonuç: Web tabanlı doğuma hazırlık eğitiminin gebelerde prenatal bağlanmayı
arttırdığı ve doğum korkusunu azalttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda
doğum öncesi eğitimlere yüz yüze ulaşamayan gebelerin web tabanlı eğitim ile
desteklenmeleri, ebe ve hemşirelerin bu konuda bilgi ve yetkinliklerinin artırılması
ve web tabanlı doğum öncesi eğitimlerin etkilerini inceleyen çalışmaların artırılması
önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Web tabanlı sağlık eğitimi, hemşirelik, doğuma hazırlık,
prenatal bağlanma, doğum korkusu

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of web-based childbirth
preparation education on prenatal attachment and fear of childbirth.
Materials and methods: This randomized controlled trial was conducted between
February 2021 and January 2022 with the participation of 102 pregnant women who
met the research criteria in family and community health centers and state hospital in
Çankırı city center. Participants in the intervention group were sent 15 and 45-minute
video links of the modules in the birth preparation training program uploaded to the
web base. The participants' viewing status of the videos was checked weekly, and the
duration of the participants in the intervention group watching the training videos for
the modules was limited to 6 weeks. Participants in the control group did not receive
any intervention other than the routine clinical care they received. The study data
were collected with a questionnaire prepared using the "Introductory Information
Form", "Maternal Fetal Attachment Scale" and "Wijma Birth Expectancy Scale -A
Version". The data obtained in the study were evaluated in the computer
environment using the Statistical Package for the Social Sciences 22.0 statistical
program.
Results: The mean age of the participants was 29.78 ± 5.08 years in the intervention
group and 29.41 ± 5.07 years in the control group. No significant difference was
found between the two groups in terms of sociodemographic and obstetric variables.
There was no statistically significant difference between the intervention and control
groups in terms of Maternal Fetal Attachment Scale pretest mean scores (p>0.05). It
was determined that there was a statistically significant difference between the
intervention (x̄=3.63) and control (x̄=3.42) groups in terms of posttest mean scores of
the Maternal Fetal Attachment Scale (t(a)=3.62; p<0.001). There was no statistically
significant difference between the intervention and control groups in terms of Wijma
Birth Anticipation/Experience (version A) Scale pretest mean scores (p>0.05). It was
determined that there was a statistically significant difference between the
intervention (x̄=75.15) and control (x̄=86.68) groups in terms of posttest mean scores
on the Wijma Birth Anticipation/Experience (version A) Scale (t(a)=-10.37;
p=0.001<0.05).
Conclusion: It was determined that web-based prenatal education increased prenatal
attachment and decreased fear of childbirth in pregnant women. In line with these
results, it is recommended that pregnant women who cannot access prenatal
education face-to-face should be supported with web-based education, the
knowledge and competencies of midwives and nurses should be increased and
studies examining the effects of web-based prenatal education should be increased.
Keywords: Web-based health education, nursing, birth preparation,
prenatal attachment, fear of childbirth