Son dönem Erzurum âlimlerinden Yunus Kaya'nın hayatı ve tasavvufla ilgili yaklaşımları
The life of Yunus Kaya, a latest Erzurum scientific, and approaches to my suffic
Yazar: MUHAMMET PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL YILDIRIM
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Biz bu çalışmamızda Erzurum ulemâsından Yunus Kaya'nın hayatı ve tasavvufla ilgili yaklaşımlarını ele almaya çalıştık. Yunus Kaya 1927-2015 tarihleri arasında Erzurum da hayatını sürdürmüş bir âlimdir. İlk eğitimini köyünde alan Yunus Kaya, daha sonra yedi yıl boyunca Erzurum Müftülerinden M. Sadık Solakzâde'den medrese usulü ders okur. Kendisi medrese de okuduğu yıllarda günlük 19 saat ders çalışır. Yunus Kaya medreseyi bitirdikten sonra Mısır'a okumaya gider. Mısır da ki el-Ezher Üniversitesinde aralıksız toplam sekiz yıl okur. Aynı üniversitede yüksek lisans yapar. Yüksek lisanstan sonra doktoraya başlar, fakat doktorasını bitirmeden Türkiye'ye döner. Fransa da doktora yapmak ister, fakat denklik olmadığı için bunu başaramaz. Daha sonra Türkiyede denkliği kabul edilen Bağdat Üniversitesi Külliyetü'ş-Şerîa ve'l-Âdâb Fakültesine kaydolur. Bu fakültede bir yıl eğitim alması yeterli görülür ve buradan 1966 yılında iki tane bitirme tezi yazarak mezun olur. Türkiye ye döndükten sonra çeşitli illerde toplam 9 yıl il müftülüğü yapar. Yunus Kaya 1975 yılında Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde göreve başlar. Bu Fakültede on sekiz yıl Kelâm ve Tasavvuf derslerinin yanı sıra İslam Felsefesi, Arapça ve Mantık dersleri de okutur. Yunus Kaya, Kelam ve Tasavvuf eserlerini fakültede ki öğrencilere ders notu olsun diye hazırlar. Daha sonra talebesi Zeki Koçak ile beraber günde altı sayfayı geçmemek kaydı ile bu iki kitabı tekrar gözden geçirir ve yazarlar. Yunus Kaya, Kelam, Fıkıh Usülü ve Mantık alanlarında kendisini son derce geliştirmiş bir âlimdir. Ders verirken de yer yer bahsettiği Gazzâlî'den çok etkilenmiştir. Yunus Kaya tasavvuf adlı eserini telif ederken, Gazzâlî'nin İhyâ'sından, ve diğer tasavvuf eselerinden yer yer alıntılar yapmıştır. 2015 yılında Erzurum da rahmet-i Rahman'a kavuşan Yunus Kaya, Tortum Serdarlı'da kendi yaptırdığı Camii'nin yanında metfundur.

Abstract:
In this study, we tried to deal with the life of Yunus Kaya, a scholar of Erzurum, and his approaches to Sufism. Yunus Kaya is a scholar who lived in Erzurum between 1927-2015. Yunus Kaya, who received his first education in his village, then studied madrasah style from M. Sadık Solakzâde, one of the Mufti of Erzurum, for seven years. During the years he studied at the madrasah, he studied 19 hours a day. After Yunus Kaya graduated from the madrasah, he went to Egypt to study. He studied at al-Azhar University in Egypt for a total of eight years. He holds a master's degree at the same university. He starts his doctorate after his master's degree, but returns to Turkey without completing his doctorate. France also wants to do a doctorate, but since there is no equivalence, she cannot do it. Later, he enrolled in the Kulliyetü'ş-Şerîa ve'l-Âdâb Faculty of Baghdad University, whose equivalence was accepted in Turkey. One year of education in this faculty is considered sufficient and he graduates from here in 1966 by writing two graduation thesis. After returning to Turkey, he worked as a provincial mufti for a total of 9 years in various provinces. Yunus Kaya started working at Atatürk University Faculty of Theology in 1975. He teaches Islamic Philosophy, Arabic and Logic courses as well as Kalam and Sufism courses for eighteen years in this faculty. Yunus Kaya prepares the works of Kalam and Sufism as lecture notes for the students in the faculty. Later, together with his student Zeki Koçak, they review and write these two books, provided that they do not exceed six pages a day. Yunus Kaya is a scholar who has developed himself in the fields of Kalam, Fiqh and Logic. He was greatly influenced by Ghazali, whom he mentioned from time to time while giving lectures. Yunus Kaya made occasional quotations from Gazzâlî's Ihya and other Sufi works while he was compiling his work called Sufism. Yunus Kaya, who received his mercy in Erzurum in 2015, is buried next to the Mosque he had built in Tortum Serdarlı.