Mağdur psikolojisi ve mağdur hakları
Victim psychology and victim rights
Yazar: METE EFENDİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TEMİZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kriminalistik Ana Bilim Dalı / Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Haksızlığa uğramış kişi ve hakları ihlal edilmiş, bedensel veya psikolojik olarak yaralanmalar da dâhil olacak şekilde manevi acıya maruz kalan, maddi zarara uğramış kişiye mağdur denilmektedir. Hukuki açıdan mağdur, bir suçtan veya haksız bir eylemden zarar görmüş kişi anlamına gelmektedir. Bu çalışma mağdur psikolojisini tanımlamak, mağduriyetin etkenlerini ve sonuçlarını açıklamak ve mağduriyet yaşamış bireylere psikolojik desteğin verilmesi ve travma ile başa çıkma gibi durumlar hakkında veriler elde etmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda genel olarak mağdur hakları ve Türk Ceza Hukuku'nda mağdur hakları incelenerek bireylerin mağduriyet risklerindeki hakları da değerlendirilmiştir.
Yöntem: Bu tez çalışmasında, mağdur psikolojisi birçok farklı perspektiften ele alınarak mağdur hakları incelenmiş ve bu alanda daha önce yapılmış olan ulusal ve uluslararası çalışmalar derlenmiştir. İçerikte yer alan tüm bilimsel ve teorik bilgiler, "nitel bir yaklaşım" ile sunulmuştur. Bu çalışmada, "veri toplama yöntemi" ile elde edilen mağdur hakları ve psikolojisi hakkında var olan ve ulaşılabilen tüm doküman, kayıt ve analizler "betimleyici nitelikte" verilmiştir.
Bulgular: Bireylerin mağdur olmasında psikolojik etkenlerin olduğu ve bazı mağduriyet türleri incelendiğinde mağdurların benzer kişilik, aile ve sosyal çevre gibi özelliklere sahip oldukları ve bu kişilerin mağdur olmaya yatkınlık gösterdikleri ayrıca hukuksal olarak mağduriyeti engellemeye yönelik caydırıcı yaptırımların eksikliği bulgusuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda; mağdur hakları ve mağdur psikolojisi üzerine yapılan çalışmaların arttırılması, mağduru anlamaya yönelik uygulamaların çoğaltılması ve bireylerin mağdur olmasını engelleyecek, suçluları caydırıcı yasaların getirilmesinin konu açısından fayda sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Purpose: The victim is the person who has been aggrieved and whose rights have been violated, who has suffered moral pain, including physical or mental injury, and who has suffered economic loss. In legal terms, a victim is a person who has been harmed by a crime or an unjust act. This study aims to define victim psychology, explain the factors and consequences of victimization, and obtain data on situations such as providing psychological support to individuals who have been victimized and coping with trauma. At the same time, the rights of victims in general and the rights of victims in Turkish Criminal Law were examined, and the rights of individuals at risk of victimization were evaluated.
Method: In this thesis, victim psychology was examined from many different perspectives, victim rights were examined, and national and international studies in this field were compiled. All scientific and theoretical information in the content was presented with a "qualitative approach." In this study, all existing and accessible documents, records, and analyses on victims' rights and psychology obtained through the "data collection method" are given in a "descriptive manner."
Findings: There are psychological factors in the victimization of individuals, and when some types of victimization are examined, it is found that the victims have similar characteristics such as personality, family, and social environment and that these people are predisposed to be victimized and that there is a lack of deterrent sanctions to prevent victimization legally.
Result: As a result of this study, it was concluded that increasing the number of studies on victim rights and victim psychology, expanding the number of practices aimed at understanding the victim, and introducing laws that will prevent individuals from being victimized and deter criminals will be beneficial for the subject.