COVID 19 pandemisinin diyabetik hastalarda glisemik regülasyonaetkisi
The effect of the COVID 19 pandemic on glicemicregulation in diabetic patients
Yazar: FATIMA BAHÇACI DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ TAKIR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Karantina = Quarantine ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus

Özet:
AMAÇ: COVID-19 (Koronavirüs Hastalığı) pandemisi, 2019 yılı sonlarında
ilk olarak Çin Halk Cumhuriyet'inde ortaya çıkmıştır. Haftalar içinde tüm
dünya ülkelerini etkilemiş ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından
pandemi olarak ilan edilmiştir. Ülkemizde de Mart 2020'den itibaren
hastalığın yayılmasını önlemek ve sağlık sistemini ayakta tutabilmek için
sosyal mesafe, hafta sonları evde tam kapanma, 65 yaş üstü ve 20 yaş altı
için sokağa çıkma kısıtlamaları gibi ulusal karantina önlemleri alındı.
Diyabetes mellituslu (DM) hastalarda pandemi döneminde uygulanan
kısıtlamaların kilo alımına ve glisemik parametrelerin kötüleşmesine yol
açtığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, tip 2 DM hastalarının Covid 19
pandemisinden ve karantina uygulamalarından nasıl etkilendiğini
araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Diabetes Mellitus tanısı ile hastanemiz Aile Hekimliği
ve Diyabet Obezite polikliniklerinde takipli hastaların dosyaları retrospektif
olarak tarandı. Covid-19 pandemisi öncesi ve pandemi sürecinde klinik
(boy, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi) ve laboratuar (glukoz, HbA1c vb.)
değerleri karşılaştırıldı.
BULGULAR: Tip 2 diabetes mellitus tanısı olan toplam 200 hastanın
dosyası incelendi. Hastaların yaş ortalaması 55.2 ± 10 idi. Hastaların 45'i
erkek (%22,5) ve 155'i kadın (%77,5) idi. Karantina öncesi vücut ağırlığı
ortalaması 91.4±16.0 kg iken, pandemi sırasında 93.1±16.3 kg'a yükseldiği
tespit edildi (p<0.001). Glisemik parametrelere bakıldığında, HbA1c
ortalaması 7.2±1.38'den 7.9±1.7'ye yükseldiği görüldü (p<0.001). Açlık kan
glukozu ortalaması pandemi öncesi 136±43.1 mg/dl iken, pandemi
sırasında 148.0±53.6 mg/dl'ye yükseldiği görüldü (p=0.001).
SONUÇ: Diyabetik hastalarımızda, Covid 19 pandemisi sırasında uygulanan
karantina kısıtlamaları nedeniyle anlamlı kilo artışı ve glisemik
parametrelerde (açlık kan şekeri, HbA1c) anlamlı artışlar olduğu gözlendi. 
Özet
Pandemide uygulanan kısıtlamalar sırasında, diyabet gibi kronik hastalığı
olanların, sağlık hizmet sunucularına ulaşabilmeleri için yeni yöntemler
geliştirilmesi gereklidir.
Anahtar kelimeler: COVID-19, Diyabet, Karantina, Pandemi, SARS-CoV-2

Abstract:
INTRODUCTION and AIM: COVID-19 (Coronavirus Disease) pandemic first
appeared in the People's Republic of China in late 2019. Within weeks it
had affected all the world's countries and been declared a pandemic by the
World Health Organization (WHO). National quarantine measures have been
put in place in our country since March 2020 to prevent the spread of the
disease and keep the health system afloat, including social distance, full
home closure at weekends, curfews for over-65s and under-20s. It has been
observed that the restrictions applied during the pandemic period in
patients with diabetes mellitus (DM) led to weight gain and worsening of
glycemic parameters. The aim of this study is to investigate how type 2 DM
patients are affected by the Covid 19 pandemic and quarantine
applications.
MATERIAL and METHODS: The files of the patients with the diagnosis of
Diabetes Mellitus who were followed up in the Family Medicine and
Diabetes Obesity outpatient clinics of our hospital were reviewed
retrospectively
RESULTS: A total of 200 patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus
were examined. The mean age of the patients was 55.2 ± 10. Forty-five of
the patients were male (22.5%) and 155 were female (77.5%). The average
body weight before lockdown was 91.4±16.0 kg, while during the pandemic
it was found to have increased to 93.1±16.3 kg (p<0.001). Looking at
glycemic parameters, the HbA1c average increased from 7.2±1.38 to 7.9±1.7
(p<0.001). The mean of fasting blood glucose increased from 136±43.1
mg/dl to 148.0±53.6 mg/dl during the pandemic (p=0.001).
CONCLUSION: In our diabetic patients, significant weight gain and
significant increases in glycemic parameters (fasting blood sugar, HbA1c)
were observed due to the quarantine restrictions applied during the 
Covid 19 pandemic. During the restrictions applied in the pandemic, it is
necessary to develop new methods for those with chronic diseases such as
diabetes to reach healthcare providers.
Keywords: COVID-19, Diabetes, Quarantine, Pandemic