Postpartum dönemde annelere uygulanan asellüler boğmaca aşısının yaşamın ilk 8-10 aylık döneminde boğmaca gelişimini önleyici etkisi /
Yazar: GÜLÇİN OTAR YENER
Danışman: PROF. DR. AYŞE KILIÇ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Antikorlar = Antibodies ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Boğmaca = Whooping cough ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Bebeklerde yüksek mortalite ve morbiditeye neden olan boğmaca enfeksiyonunda en önemli bulaş kaynağı olan annelere, postpartum dönemde asellüler boğmaca aşısı uygulanmasının bebeklerde boğmaca hastalığı gelişimini önleyici etkisinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi (İTF) Perinatoloji servisinde Aralık 2013- Nisan 2014 tarihleri arasında postpartum izlenen anneler koza stratejisi hakkında bilgilendirilerek, annelerin 405'i çalışmaya alındı ve 205'i aşılanmayı kabul etti. Ailelere bebeklerinin iki haftadan uzun öksürük yakınmaları ilk 8-10 aylık dönemde aylık kontrollerde ve telefonla soruldu. Boğmaca benzeri semptomları olanlardan boğmaca PCR örneği gönderildi. Aşı sonrası gelişen antikor yanıtı 30 aşılanmış ve 30 aşılanmamış annenin bebeğinden serum örneği alınarak karşılaştırıldı.
Bulgular:  Aşıyı kabul etme oranı %45'ti. Annesi aşılanmayı kabul edenlerin anne-baba eğitim düzeyi, anne-baba mesleği, kardeşlerinin kreşe gitme durumu aşı uygulanmasını kabul etmeyen gruptan farklıydı (p<0,05). Öksürük şikayeti gelişen bebeklerin anne-baba eğitim düzeyi ve baba meslek durumu daha düşüktü (p<0,05). Öksürük şikayeti olanların %82,1'inde boğmaca PCR bakıldı ve PCR pozitiflik oranı %17,4'tü. Öksürük şikayeti olan annesi aşılanmış 6 bebeğin tümünde boğmaca PCR negatif iken, annesi aşılanmamış 17 bebeğin 4'ünde PCR pozitif saptandı. Ortalama 5,59 ± 1,19 (4-8) ayda antikor düzeyi annesi aşılanmış olanların (403,26 IU/ml), annesi aşılanmamış olanlardan (94,76 IU/ml) anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05).
Sonuç: Doğumdan sonraki ilk 3 günde annelere uygulanan boğmaca aşısı, bebekleri ilk 10 ayda boğmaca enfeksiyonuna karşı koruduğu ve bebeklerdeki antikor titrelerinin annesine aşı yapılanlarda aşı yapılmayan kontrol grubundan daha yüksek olduğundan dolayı postpartum dönemde annelerin aşılanmasının etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Koza stratejisi, postpartum aşılama, boğmaca, PCR, antikor

Abstract:
Background: The aim of this study was to assess the preventive effect of acellular pertussis vaccine administered to the mothers in postpartum period from development of pertussis in infants. The mothers in postpartum period are most important contamination source for pertussis infection, which can cause high mortality and morbidity in infants. 
Materials and Methods: The mothers followed postpartum in Istanbul University Istanbul Medical Faculty Perinatology Service between December 2013 and April 2014 was informed about cocoon strategy. Total number of 405 mothers was enrolled in study and two hundred and five of them accepted to be vaccinated. The complaint of cough lasting more than two weeks in infants was asked at monthly controls or via telephone. Infants who had pertussis like symptoms were taken throat culture for pertussis PCR. The antibody response after vaccination was compared between infants of thirty vaccinated mothers and thirty unvaccinated mothers. 
Results: The rate of acceptance of vaccination was 45%. There was significant difference between vaccinated and unvaccinated group in terms of education level of parents, occupation of parents and siblings going to kindergarten (p<0,05). The education level of parents and occupation of father were lower in infants who had cough (p<0,05). The pertussis PCR was evaluated in eighty percent of infants complaining of cough and 17,4% of them was positive. All of six infants complaining of cough and whose mothers were vaccinated resulted in negative PCR whereas four of eighteen infants whose mothers were not vaccinated resulted in positive PCR. The antibody level of infants whose mothers were vaccinated was significantly higher (403,26 IU/ml) than infants whose mothers were not vaccinated (94,76 IU/ml) in 5,59 ± 1,19 (4-8) months (p<0,05).
Conclusion: The pertussis vaccine that is administered to the mothers within first three days of postpartum period can protect children against pertussis in first ten months. Because the antibody level of infants whose mother vaccinated is higher than control group, it was here shown that the vaccination of mother in postpartum period is fairly effective. 

Keywords: Cocoon strategy, postpartum vaccination, pertussis, PCR, antibody