Adam Smith'in vergileme ilkeleri çerçevesinde vergiye gönüllü uyumun analizi: Kocaeli örneği
Analysis of tax voluntary compliance in the framework of Adam Smith's taxing principles: The case of Kocaeli̇
Yazar: HÜSEYİN DİRİCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN TEYYARE
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Optimal vergilendirme = Optimal taxation ; Rasyonel vergileme = Rational taxation ; Smith, Adam = Smith, Adam ; Vergi uyumu = Tax compliance ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Hükümetlerin; iktisadi, mali ve sosyal alanlarda yerine getirmek durumunda ol-dukları görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Bu görev ve sorumlulukların yerine geti-rilebilmesi için ihtiyaç duyulan finansman kaynağının en önemli bölümünü ise vergiler oluşturmaktadır. Ülkeler için iyi bir vergi sisteminin ve sosyal düzenin oluşturulabilmesi vergileme ilkeleri ile yakından ilişkilidir. Bir vergi sisteminden beklenen fayda; bir taraf-tan vergileme ilkelerine bağlı iken, diğer taraftan vergiye gönüllü uyum derecesine bağlı olabilmektedir. 
Vergi sisteminin işlevselliği ve sorunsuz bir şekilde devamlılığı hususları, vergi-leme ilkeleri ile yakinen ilişki içerisindedir. Vergi sisteminden umulan optimum hasılatın elde edilebilmesi ise bireylerin vergiye karşı sergiledikleri gönüllü uyumları ile yakından bağlantılıdır. Bu bakımdan vergi sistemlerinin sağlam temeller üzerine inşa edilebilme-sinde vergileme ilkeleri önem arz etmekteyken, bu sistemden sağlanacak olan optimum hasılat için vergiye gönüllü uyum önem arz etmektedir. 
Bu kapsamda Kocaeli ilinde ikamet eden bireylere yönelik olarak bir anket çalış-ması uygulanarak, bireylerin vergiye gönüllü uyum ya da gönülsüz uyum göstermeleri üzerinde etkili olabilecek Adam Smith'e ait vergileme ilkelerinin tespit edilmesi hedef-lenmiştir. Yapılan ampirik çalışma neticesinde ise, bireylerin vergiye gönüllü uyum gös 
termelerini teşvik eden en önemli ilke, vergi toplama işleminin en az maliyet ile gerçekleştirilmesi ve en kısa sürede hazineye aktarılması sürecinin akabinde, kamu hiz-metlerinin etkin sunumu ile ilişkilendirilen "iktisadilik ilkesi" iken, vergiye karşı gönülsüz tavır sergilemelerini tetikleyen ilke ise, bireylerden vergi alınırken ödeme güçlerinin dik-kate alınmadığı düşünceleri ile bağlantılı olan "adalet ilkesi" olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Governments have duties and responsibilities that they have to fulfill in econom-ic, financial, and social areas. Taxes are the most important parts of the necessary fund-ing source for the duties and responsibilities. The establishment of a good tax system and social order for countries is closely related to taxation principles. The expected ben-efit from a tax system on the one hand depends on the principles of taxation, on the other hand, it can be dependent on the degree of voluntary tax compliance.
The functionality of the tax system and its continuity without any problems are closely related to the principles of taxation. Achieving the optimum revenue expected from the tax system is closely linked to the voluntary compliance of individuals against tax. In this regard, while taxation principles are important in building tax systems on solid foundations, voluntary tax compliance is significant for optimum revenue from this system.
In this context, a survey study was conducted for individuals residing in Kocaeli province that aimed to determine the taxation principles of Adam Smith, which may have an impact on individuals' voluntary compliance or involuntary compliance. As a result of the empirical study, the most important principle that encourages individuals to comply with the tax voluntarily is the "economic principle" associated with the efficient delivery of public services, after the process of performing the tax collection with the least cost and transferring it to the treasury in the shortest time. The principle that trig-gered their  
exhibitions was determined as the "principle of justice", which was linked to the notion that payment powers were not taken into account when collecting taxes from individuals.