İnternet alan adlarının korunması
Protection of internet domain names
Yazar: TAMER SOYSAL
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KAYAR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Alan adları = Domain names ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Hukuksal korunma = Legal protection ; Kişi adları = Personal names ; İnternet = Internet

Özet:
Internet ABD'nin geliştirdiği ARPANET projesinin sonucu ortaya çıkan daha önce benzeri görülmemiş bir iletişim platformudur. Internet alan adlan internette kullanıcılarının dolaşım yeteneklerini kolaylaştıran merkezi bir fonksiyon hizmeti görmektedir, internetin hızla gelişiminin bir sonucu olarak internet alan adları kullanımı da hızla artmıştır. Internet alan adlan sisteminin ilk zamanlarında Network Solutions Inc (NSI), alan adlarım "first-come-first served,ilk gelen-ilk alır" kuralına dayalı olarak dağıtmıştır. 1998 sonlarında Internet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu-ICANN'ın kurulması ile alan adlan sisteminin yönetimi el değiştirmiş ancak bu değişikliğe rağmen alan adlarının dağıtımındaki "first-come, first served" kuralı temel kayıt yöntemi olarak varlığını korumuştur. Bu alandaki düzenleme eksikliği, düşük alan adı kayıt ücretleri ile birleşince, bazı insanları bu alandaki boşlukları değerlendirmeye yöneltmiştir. Tanınmış ve meşhur markalan, ünlü kişilerin adlarını kendi adlarına daha önce tescil ettiren kişiler, bu yolla kısa yoldan vurgunlar yapmak istemişlerdir. Bu girişim siber uzayda benzeri görülmemiş yeni kazanç olanakları yaratmış ve "siber-korsanlık" veya "cyberquatting" olarak adlandırılmıştır, internette ticaret olanaklarının artması ve e- ticaret'in hızla gelişimi, internet alan adlarını da korunmaya değer ayrı bir haklar kategorisi olarak gündeme getirmiştir. Internet alan adı sahiplerinin sözkonusu durumlarda hak kayıplarının olmaması için alan adlarının da korunması zarureti ortaya çıkmaktadır. Ancak alan adlarının korunabilmesi için, öncelikle alan adlarının, kendisi gibi ayırt edici ad ve işaretlerden olan diğer haklara (markalar, ticaret ünvanları, işletme adlan), kişi adlarına veya başka haklara tecavüz halinin olmaması gerekmektedir. Çünkü bu durumlarda mevcut durumlarda üstün hakkı olan tarafın, bu alan adını kullanma menfaatinin daha yüksek olduğu kabul edilecek ve kendi üstün hakkı ile bağlantılı olan alan adlarını kullanma hakkı olan tarafın alan adı da bu suretle korunmuş olacaktır.Marka hukuku temel olarak sektörel, coğrafî veya ulusal prensiplerin temel alınması ile oluşturulmuş kurallar bütündür. Oysa internet doğası gereği ulusal sınırlan aşan uluslarüstü bir yapıya sahiptir. Bu temel farklılıktan dolayı internet alan adları ile markalar ve diğer fikri haklar arasında çatışma kaçınılmaz olmaktadır. Sonuç olarak, bu konuda bir düzenleme eksikliği kendini hissettirmiş, ilgili kuruluşlar ile birlikte Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün ortak çalışmaları sonucunda ICANN, 24 Ekim 1999 tarihinde "Alan İsmi Anlaşmazlıklarının Halli için Yeknesak Politikalar (The Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy-UDRP) kabul etmiş, 29 Kasım 1999 tarihinde, ilk servis sağlayıcı kurum olarak WIPO onaylanmış ve politikalar 1 Aralık 1999'da uygulamaya konmuştur. WIPO ikinci süreç nihai raporunda kişisel isimlerin (personal names), ilaç etken maddeleri için Dünya Sağlık Örgütü'nce belirlenen Uluslararası Mülkiyet dışı isimlerin (International Nonproprietary Names-INNS), Uluslararası kuruluşların isimleri (Names of International Intergovernmental Organizations), coğrafi işaretler (Geographical Identifiers) ve Ticari isimlerin (trade names) alan adlan ile ihtilaflarında marka benzeri koruma mekanizmaları geliştirilmesi tartışılmıştır. Alan adları ile ilgili uyuşmazlıkların artması üzerine, ABD'de yargısal bir çözüm olarak 29 Kasım 1999 tarihinde uzay korsanları ile mücadele için, "Anticybersquatting Consumer Protection Act-Uzaykorsanlığına karşı Tüketiciyi Koruma Kanunu" yürürlüğe girmiştir. Alan isimlerinin korunması her ülkenin hukuk sistemlerinde farklı kanun ve hükümlerle sağlanmaktadır. Alman hukukunda alan isimleri öncelikle isimler ve şahsiyet hakları ile ilgili hükümlerle korunmaktadır. İsviçre, Hollanda, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri 'nde bu koruma, marka hukukunun hükümlerine göre sağlanmaktadır. Somut olayın şartlarına göre uygulanacak kanun hükümleri de değişebilmektedir. Alan adlarının herhangi bir fikri hak olarak kayıtlı olmaması durumunda alan adlan haksız rekabet hükümleri ve medeni hukuktaki ismin korunması hükmüne dayanarak korunabilecektir.Ill Internet alan adları ile ilgili düzenlemeler yapılırken internetin özgürlükçü karakteri ile fikri hakların korunması arasında bir denge kurularak düzenlemeler yapılması ise kaçınılmazdır. Anahtar sözcükler : Internet Alan Adları, Fikri Mülkiyet Hakları, Marka Hukuku, UDRP, ACPA.

Abstract:
PROTECTION OF INTERNET DOMAIN NAMES ABSTRACT Internet has evolved from a United States government research project -called ARPANET- into considerable international medium of communication. Domain names make it easier for users to find and remember spesific locations on the World Wide Web. When a user enters the name of a business or product into their web browser, the domain name directs the user's to correct IP address. Domain names are prime real estate on the information superhighway. In this evolution, the domain name system has played major role by providing internet navigation. As the commercial importance of the Internet increased, domain names and trademarks have come into conflict, a situation exacerbated by the fact that each domain name must be unique. Domain name registration basis rule is "first come, first serve". Some people register domain names resembling well-known trademarks or well-known individuals, called "cyberquatting". The "first come, first serve" rule also encourages persons without a legitimate interest in a domain name to register the names and marks of others for profit, either by selling the domain name to someone with a legitimate interest or by using the name to direct traffic to a site and increase advertising revenue. Disputes over rights to domain names, which serve a source-identifying function in cyberspace, arise at the heart of this intersection between international trademark law and the Internet. Conflicts between domain names and pre-existing trademark rights arise from the combination of the similarities and differences in their respective functions. The Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy (UDRP), which was adopted by the Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) in 1 January 2000 as a consequence of the first WIPO Process. The Second WIPO Process concerns arange of identifiers other than trademarks like personal names, geographical identifiers, trade names and names of international intergovernmental organizations. It is directed at examining the bad faith and misleading registration and use of those identifiers as domain names. In USA, cybersquatting provisions of the Act add a new section to the Lanham Act, which provides new causes of action for cyberquatting. Some countries apply trade mark law to domain name disputes like USA, England and Switzerland; others like Germany apply civil law. The remedies can changeable for specific disputes. To protect the Internet domain name, unfair competition law or individuals name protecting in Civil Law can be applying. Arrangaments, need to find a balance between the protection of intellectual property rights, and the liberty character of Internet. Key words : Internet Domain Names, Intellectual Property Rights, Trademark Law, udrp'acpa.