Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı stratejik planı çerçevesinde eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyinin değerlendirilmesi: Trabzon Ortahisar ilçesinde bir uygulama
The evaluation of achieving the educational objectives within the scope of the strategic plan of Ministry of National Education in Turkey: An application in Trabzon Ortahisar district
Yazar: EFKAN SELAMİ TOPCU
Danışman: PROF. DR. HASAN ÖZYURT
Avrasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amaç gerçekleştirme düzeyi = Relization level of the objectives ; Amaçlara göre yönetim =   ; Eğitim hedefleri = Education targets ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Planlama = Planning ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Trabzon = Trabzon

Özet:
Bu araştırmayla, Milli Eğitim Bakanlığı Stratejik Planı çerçevesinde eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyi incelenerek önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın evrenini 402 eğitimci oluşturmuştur. Örneklemini ise Trabzon ili Ortahisar ilçesindeki resmi okul ve kurumlarında 2010-2014 yılı "Stratejik Planlama ve Koordinasyon Ekibi"nde görev alan 266 eğitimci oluşturmuştur. Araştırmanın kapsamı içinde kalan Trabzon ili Ortahisar ilçesinde görevli eğitimcilerin görüşlerini belirlemek için stratejik plan çerçevesindeki alt boyutlarla ilgili 20 madde ve kişisel bilgileri içeren bir anket geliştirilip, geçerliliği ve güvenirliliği sağlandıktan sonra kullanılmıştır. Ankette örneklem yeterliliği 0.949 ile mükemmel çıkmıştır. Anketin varyansı toplamın %75.241'ini açıklamıştır. Anketin güvenirlik çalışmasında cronbach alfa katsayısının 0.7'den büyük değer alması ölçeğin "güvenilir" değer aralığında olduğunu göstermiştir. Veriler, SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiş ve sonuçların güvenirlik düzeyinin % 95 düzeyinde olduğu değerlendirilmiştir.
Yapılan analizde, kurumlarında stratejik planlama çalışmasına katılan ve katkı veren eğitimcilerin büyük çoğunluğunun öğretmen olduğu ve yarısının stratejik planlama eğitimi almadığı görülmüştür.  MEB stratejik planında öngörülen eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin; hedeflere ulaşma derecesi, stratejik plan uygulama değerlendirmeleri, kurumsal kimlik ve stratejik plan uygulama yeterlikleri faktörleri değerlendirmesinde katılımcıların görüşleri "kararsızım" ve "çok katılıyorum" düzeyindedir. Ayrıca, MEB stratejik planında öngörülen eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin genel algı değerlendirmesi "çok katılıyorum" düzeyindedir. Alt faktörler açısından; "Kurum amiri stratejik plan hazırlama ve uygulama sürecine sürekli destek verir" en yüksek, 'Okulumuz/kurumumuz,  stratejik planın uygulanması ve izleme değerlendirmesi konusunda yeterli rehberlik ve danışmanlık hizmeti alıyor' en düşük değeri almıştır.
Cinsiyet değişkenine göre stratejik plan uygulama yeterlikleri boyutu açısından anlamlı fark bulunmaktadır. Erkekler kadınlara göre stratejik plan uygulama yeterlilikleri boyutuna ait gerçekleşmeleri daha yeterli görmektedir. Yine stratejik plan eğitimi alma değişkenine göre hedeflere ulaşma derecesi, kurumsal kimlik ve stratejik plan uygulama yeterlikleri boyutunda,  eğitim alanlar ile almayanlar arasında anlamlı farkın olduğu görülmektedir.
Okul ve kurumların stratejik plan hazırlama, uygulama, değerlendirme ve eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyini geliştirmek için, yöneticilerin stratejik yönetim sürecine ait tüm uygulamalarda paydaşların katılımını öne çıkaracak önlemleri almaları sağlanabilir. İl Milli Eğitim Müdürlükleri bünyesindeki Ar-Ge birimlerine Bakanlık tarafından etkili rehberlik yapılmalıdır. Ayrıca Ar-Ge ekipleri geliştirdikleri deneyim ve donanımlarını sahaya daha çok yansıtmalıdır.

Abstract:
With this research, it is aimed to examine the extent of achieving educational objectives within the scope of the strategic plan of ministry of national education and make suggestions. The universe of this study consisted of 402 educators. The sample consisted of 266 educators taking office in the team of strategic planning and coordination between 2010 and 2014 in official schools and institutions in Trabzon, Ortahisar district. To determine the opinions of educators working in Ortahisar, a questionnaire including 20 items related to sub-dimensions within the strategic plan and personal information was developed and applied after providing validity and reliability. The sample adequacy was perfect with 0.949.The variance of the questionnaire gives 75.241 percent of the total. As cronbach's alpha is over 0.7, the scale is reliable. Data analysis was performed with SPSS 21.0 program and the results were evaluated with the extent of 95 percent of reliability.
In the analysis, it was clearly seen that most of the educators participating in strategic planning studies and making contributions in their institutions were teachers and half of them didn't take strategic planning education. Considering the extent of achieving educational objectives in the strategic plan of ministry of national education, the participants expressed their opinions "Neutral" and "strongly agree" in terms of the scale reaching the objectives, evaluations of applying  strategic plan, corporate identity, the factors of competence in strategic plan. Moreover, the common perception related to the extent of achieving educational objectives was on the scale of "definitely agree" In terms of sub-factors, the fact that the institution chef always supports the process of preparing and applying strategic plan was agreed strongly but it was agreed at minimum that our school or institution gets enough guidance and counseling service in preparing and evaluating strategic plan.    
According to gender factor, the strategic plan applications were significantly different in respect to dimensions. Men, compared to women, found more adequate in applications belonging to strategic plan scales. In terms of the factor of taking strategic plan education, the dimension of reaching the objectives has statistically significant difference. The ones taking strategic plan education, compared to the others who don't, find adequate in reaching the objectives. It is the same as the ones taking education with the dimensions of corporate identity and strategic plan applications.
To develop the extent of preparing, applying and evaluating strategic plan and educational targets in our schools and institutions, executives should be encouraged to take contributions of shareholders in all applications related to strategic management process. The research-development units within provincial directorates of national education should be guided effectively by the ministry. Moreover, the research-development teams should be encouraged to put the experience and applications developed on their own into practice