Farklı gama ışın dozları uygulanmış yeşil mercimek çeşitlerinin m3 generasyonunda morfo-agronomik özelliklerinin belirlenmesi
The determination of morpho-agronomic characteristics in m3 generations of green lentil varieties induced to different gamma irradiation doses
Yazar: FATMA BİNİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SÖZEN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Farklı gama ışını dozları uygulanan M3 generasyonundaki dört adet yeşil mercimek
çeşidinin bitkide tane verimi ile bazı verim öğeleri yönünden incelendiği bu
çalışma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç
tekrarlamalı olarak 2020 yılında Kırşehir ekolojik koşullarında yürütülmüştür.
Yürütülen araştırmada ana parsellere yeşil mercimek çeşitleri (Bozok, Gümrah,
Meyveci 2000 ve Sultan) alt parsellere ise farklı gama ışını dozları (Kontrol, 100,
200 ve 300 Gy) yerleştirilmiştir.
Yürütülen araştırmada %50 çiçeklenme gün süresi, %50 bakla bağlama gün süresi,
bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, bitkide tane
verimi ve 1000 tane ağırlığı gibi fenolojik ve agronomik özellikler incelenmiştir.
Araştırma sonucunda incelenen karakterlerin farklı dozlarda gama ışını ve yeşil
mercimek çeşitleri üzerine olan etkisinin istatistiksel olarak önemli olduğu
görülmüştür. Çeşitler arasında %50 çiçeklenme gün süresi, %50 bakla bağlama gün
süresi, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği ve bin tane ağırlığı yönünden elde edilen
değerlerin önemli ya da çok önemli olduğu bulunmuştur. Buna karşın farklı gama
ışını dozlarında bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bitkide tane
sayısı ve bitkide tane verimi yönünden istatistiki anlamda önemli ya da çok önemli
farklılıklar tespit edilmiştir. Bitkide tane verimleri yönünden değerlendirildiğinde;
farklı gama ışını dozlarında bitkide tane verimlerinin 1.168-1.464 g/bitki arasında 
xii
değiştiği görülmüştür. Yeşil mercimek çeşitleri yönünden ise bitkide tane
verimlerinin 1.193-1.510 g/bitki arasında değiştiği görülürken en yüksek bitkide
tane verimi Sultan çeşidinden elde edilirken en düşük bitkide tane verimi ise Bozok
çeşidinde ortaya konulmuştur.
Ağustos 2021, 88 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Yeşil mercimek, gama ışını, M3 generasyonu, Bitkide tane
verimi

Abstract:
Different gamma ray doses applied M3 generation four green lentil varieties seed
yield per plant and in terms of yield items this study examined divided plots in
coincidence blocks to trial pattern according to in triplicate in 2020 Kırşehir
conducted in ecological conditions. Green lentil varieties to the main plots in
research (Bozok, Gümrah, Meyveci 2000 and Sultan) different gamma ray doses to
sub plots (Control, 100, 200 and 300 Gy) has been placed. In the research
conducted 50% flowering time, 50% pod setting time, plant height, first pod height,
pod number per plant, number of seeds per plant, seed yield per plant and thousand
seed weight as phenological and agronomic features are examined.
As a result of the research carried out of the characters studied different doses of
gamma rays and effect on green lentil varieties it was found to be statistically
significant. Between varieties 50% flowering time, 50% pod setting time, plant
height, first pod height and thousand seed weight in terms of the obtained values
found to be important or very important. Despite that different gamma ray doses
plant height, first pod height, pod number per plant, number of seeds per plant and
per plant in terms of seed yield statistically significant or very significant
differences were identified. When evaluated in terms of seed yields per plant
different gamma ray doses grain yields per plant 1.168-1.464 g plant-1
seen to 
xiv
change between. In terms of green lentil varieties grain yields per plant 1.193-1.510
g plant-1 while it was seen to change between highest grain yield per plant Sultan of
the variety lowest if the grain yields per plant is Bozok of the variety to obtain it is
revealed.
August 2021, 88 Pages
Keywords: Green lentil, Gamma ray, M3 generation, Seed yield per plant