Çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına etkisinin bilişsel tanı modellemesi ile incelenmesi
Investigation the effect of online formative assessment application on students' academic achievement with cognitive diagnostic modeling
Yazar: ŞEREF YİĞİT AKPINAR
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme Ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin matematik dersi ikinci derece denklemler konusunda çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulaması kapsamında, sistem tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik kaynak sunularak ve öğretmen tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik Bilişsel Tanı Modellemesine göre ayrıntılı geri bildirim sunularak öğrencilerin bilgi ve becerilerinin Bilişsel Tanı Modellemesi ile değerlendirilmesi, öğrenciler ve öğretmenlerin çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarına yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden gömülü yarı deneysel desen (iç-içe karma yöntem deseni) kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test, son test kontrol gruplu iki faktörlü yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarına yönelik öğrenci ve öğretmen görüşleri ise araştırmanın nitel boyutunu oluşturmaktadır. Araştırmanın yarı deneysel işlem süreci, Kahramanmaraş ili Göksun ve Andırın ilçelerindeki 4 okul ve her okuldan 3 şube olmak üzere 12 şubesinden seçilen toplam 302 öğrenci ile 2022-2023 eğitim öğretim yılında, 6 haftalık bir sürede gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak "İkinci Derece Denklemler Testi", nitel veri toplama araçları olarak ise "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları" kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizleri, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve kovaryans analizi (ANCOVA) ile, Bilişsel Tanı Modellemesi analizleri GDINA modeli kullanılarak R programı GDINA paketi ile analiz edilmiştir. Araştırma sürecinde uygulanan ön-son test için matematiksel yeterlikleri gösteren özellikler belirlenmiş ve bu özelliklere göre 6 özellikli Q matrisleri oluşturulmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen verilerin analizi ise içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre, araştırma gruplarına ait ön-test ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı, ancak son-testte istatistiksel olarak anlamlı bir farkın ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Deney-2 grubuna uygulanan sistem tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik kaynak sunulması ve öğretmen tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik Bilişsel Tanı Modellemesi (BTM)'ne göre ayrıntılı geri bildirim sunulması, Deney-1 grubuna uygulanan sistem tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik kaynak sunulmasından ve Kontrol grubuna uygulanan normal öğretimden; Deney-1 grubuna uygulanan sistem tarafından öğrenme yetersizliklerine yönelik kaynak sunulması da ve Kontrol grubuna uygulanan normal öğretimden etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deneysel işlem süreci sonuçlarına göre Deney-2, Deney-1'den ve Deney-1 de Kontrol grubundan ön-son test ortalamaları arasında daha yüksek düzeyde gelişim göstermiştir. Bilişsel Tanı Modellemesi kestirim sonuçlarına göre ise, öğrencilerin ön testte düşük sayıda özelliğe sahip olan sınıflarda yer alan öğrenci sayılarının son testte giderek azalmıştır. Özellikle Deney gruplarında ve en çok Deney-2 grubunda, düşük sayıdaki özelliğe sahip sınıflarda yer alan öğrenci sayıları son testte daha çok azalmış ve yüksek sayıda özelliğe sahip öğrenci sayısı artmıştır. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre de, görüşme yapılan deney grubu öğrencilerinin tamamı ve uygulamalarında görev alan öğretmenlerin tamamı; ikinci derece denklemler konusunun işlenişinin önceki konuların işlenişinden farklı olduğunu, çevrim içi dönütlerin öğrenme sürecine olumlu etkisinin olduğunu, çevrim içi öğretmen dönütlerin öğrenme sürecine olumlu etkisinin olduğunu ve çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının devam etmesini istediklerini belirtilmişlerdir.

Abstract:
The aim of this research is to improve the knowledge and skills of secondary school 10th grade students within the scope of an online formative assessment application in mathematics course quadratic equations, by providing resources for learning disabilities by the system and by providing detailed feedback according to Cognitive Diagnostic Modeling for learning disabilities by the teacher. Evaluation with Cognitive Diagnostic Modeling is the examination of students' and teachers' opinions about online formative assessment practices. An embedded quasi-experimental design (nested mixed method design), one of the mixed methods designs, was used in the research. In the quantitative dimension of the research, a two-factor quasi-experimental design with a pre-test and post-test control group was used. Student and teacher opinions regarding online (web-based) formative assessment practices constitute the qualitative dimension of the research. The quasi-experimental process of the research was carried out in a 6-week period in the 2022-2023 academic year with a total of 302 students selected from 12 branches, including 4 schools and 3 branches from each school, in Göksun and Andırın districts of Kahramanmaraş province. In the research, "Quadratic Equations Test" was used as a quantitative data collection tool and "Semi-Structured Interview Forms" were used as qualitative data collection tools. The obtained quantitative data were analyzed with one-way analysis of variance (ANOVA) and analysis of covariance (ANCOVA), and Cognitive Diagnostic Modeling analyzes were analyzed with the R program GDINA package using the GDINA model. For the pre-post test applied during the research process, features indicating mathematical competencies were determined and Q matrices with 6 features were created according to these features. The analysis of the data obtained in the qualitative dimension of the research was carried out by content analysis. According to the quantitative results of the research, it was determined that there was no statistically significant difference between the pre-test averages of the research groups, but a statistically significant difference emerged in the post-test. Providing resources for learning deficiencies by the system applied to the Experiment-2 group and providing detailed feedback according to Cognitive Diagnostic Modeling (CDM) by the teacher for learning deficiencies, and providing resources for learning deficiencies by the system applied to the Experiment-1 group and normal education applied to the Control group. ; It has been determined that the system applied to the Experiment-1 group and the provision of resources for learning disabilities are more effective than the normal education applied to the Control group. In addition, according to the results of the experimental process, Experiment-2 showed a higher level of improvement than Experiment-1 and Experiment-1 showed a higher level of improvement between the pre-post test averages than the Control group. According to the estimation results of Cognitive Diagnostic Modeling, the number of students in classes with low number of characteristics in the pre-test gradually decreased in the post-test. Especially in the Experimental groups and mostly in the Experiment-2 group, the number of students in classes with low numbers of characteristics decreased in the post-test and the number of students with high numbers of characteristics increased. According to the qualitative results of the research, all of the experimental group students interviewed and all of the teachers involved in the practices; They stated that the teaching of the subject of quadratic equations was different from the teaching of the previous subjects, that online feedback had a positive effect on the learning process, that online teacher feedback had a positive effect on the learning process, and that they wanted online formative evaluation practices to continue.