Uluslararası alanda Kıbrıs sorunu (1960-1965)
The Cyprus issue in the international arena (1960-1965)
Yazar: FATİME NAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ERDOĞDU
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Kıbrıs Cumhuriyeti = Cyprus Republic ; Volkan = Volcano

Özet:
1571 yılında Osmanlılar tarafından fethedilen Kıbrıs, Osmanlı Devleti'nin klasik yönetim sisteminin bir parçası olarak, 1878'de İngiltere'nin ada üzerindeki himayesine kadar yaklaşık 307 yıl Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. O günkü şartların gereği olarak geçici bir süreliğine İngiltere'ye terk edilen Kıbrıs'ın, İngiltere tarafından 1914 tarihinde resmen kendi topraklarına ilhak edilmesiyle, adada yeni bir süreç başlamıştır. Silahlanma, toprak paylaşımı ve sömürgecilik hareketlerinin Dünya siyasi ve ekonomik konjonktürünü belirlediği bir ortamda Avrupa devletlerinin Kıbrıs üzerine olan ilgileri daha da artmıştır. Adanın büyük bir sömürge imparatorluğu kuran İngiltere'nin yönetiminde ve İngiliz çıkarlarına hizmet eder bir staratejik mevkide bulunması, başta Yunanistan olmak üzere adayı ilhak etmek isteyen veya Kıbrıs'ı kendi ulusal çıkarlarının bir parçası olarak gören bazı devletleri (İngiltere, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi) ve uluslararası kuruluşları harekete geçirmiştir. Yunanistan bulduğu her fırsatta "Magali İdea" ve "Enosis" yoluyla ulusal ve uluslararası platformlarda adayı kendisine ilhak etmek isterken, Türkiye Kıbrıs üzerindeki tarihi, kültürel, siyasi ve stratejik haklarını gerekçe göstererek buna karşı çıkmıştır. Başlangıçta Rumlar ile adadaki İngiliz yönetimi arasında tırmanan gerilim, başta İngiltere olmak üzererinde çıkarları olan devletlerin usta manevraları sayesinde bir süre sonra Rum-Türk çatışması haline dönüşmüş ve ada üzerinde siyasi çıkar hesapları yapan NATO ve BM'nin de işin içine karışmalarayla sorun uluslararası bir boyut kazanmıştır. Tezimizde 1960-1965 yılları arasında Kıbrıs konusunun taraflarca nasıl istismar edildiği, siyasi, kültürel ve askeri, gelişmeler ışığında periyodik ve somut olaylar bazında ele alınıp irdelenmektedir.



Anahtar Kelimeler: Enosis, Megali Đdea, E.O.K.A., T.M.T., Volkan, Akel, Makarios, Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs Sorunu, Akritas Planı, Galo Plaza Raporu, Zürih ve Londra Antlaşmaları.

Abstract:
Cyprus was conquered by the Ottomans in 1571, the classic management system as part of the Ottoman Empire, in 1878 the British protectorate on the island remained under Ottoman rule until about 307 years . As part of the conditions of that day temporarily abandoned Cyprus England, United Kingdom in 1914 by the annexation of its territory was officially on the island began a new process. Armaments, territorial and colonial movements in an environment of world political and economic conjuncture has further increased the interest of European states on Cyprus. The island is the management of a large colonial empire, and the British established to serve the interests of England there is a staratejik locality, especially wanting to annex the island to Greece or Cyprus as part of their own national interests, which in some states (Britain, Russia and the United States, such as ), and international organizations mobilized. Greece finds every opportunity "Megali Idea" and "Enosis" through the national and international platforms while trying to annex the island to him , Turkey, Cyprus, on the historical, cultural, political, and strategic opposed it, citing their rights. Initially, the escalating tension between the Greeks and the British rule on the island, particularly the United States to became skillful maneuvers with the interests of the Greek - Turkish conflict after a period of political interest on the accounts and the island has been transformed into the UN, NATO, and has gained an international dimension to the problem involved. Our thesis is the abuse of 1960-1965 between the parties of the Cyprus issue, the political, cultural and military, handled and examined in light of developments on the basis of periodic and concrete events.




Keywords: Enosis, Ideal, EOKA, TMT, Volcano, Akel, Makarios, the Republic of Cyprus, the Cyprus issue, the Akritas Plan, Galo Plaza report, the Treaties of Zurich and London