İstanbul, Beşiktaş-Köyiçi yerleşimi konutları üzerine bir araştırma
A research on İstanbul Besiktas Köyici settlement houses
Yazar: ENA RADONÇIQ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN BENİAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Neolitik dönemden günümüze ulaşan bir yerleşim alanı olarak Beşiktaş İlçesi, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde sultanların bu alanda ikamet etmeye başlaması ile özel bir statüye sahip olmuştur. 19. yüzyılda ve 20. yüzyıl başlarında da saray, yalı ve konakların inşa edilmesiyle dokusu ve kimliği oluşmaya başlamıştır.Beşiktaş İlçesi'nin kimliğine katkıda bulunan alanlardan biri de Köyiçi yerleşimi olmuştur. Bu çalışmada da 19 yüzyılda Beşiktaş-Köyiçi yerleşiminin dokusunun ve kimliğinin oluşumunda önemli rol oynayan ve sıraev olarak nitelendirilebilecek olan konutlar incelenmiştir. Ancak çalışmanın sınırlandırılması açısından Maşuklar Yokuşu Sokak ile İlhan Sokağı'nda konumlanan konutlar ele alınmıştır.Çalışma kapsamında; birinci bölümde çalışmanın amacına, yöntemine ve çalışma alanına yönelik literatürde yer alan çalışmalaradeğinilmiştir. İkinci bölümde, Beşiktaş İlçesi'ninözellikleri (fiziksel ve coğrafi özellikleri, tarihsel süreçteki gelişimi);üçüncü bölümde de19. yüzyıl İstanbul sıraevleriele alınmıştır. Dördüncü bölümde Köyiçi'ninkentsel doku özellikleri ve çalışma alanının sınırları belirtilerek çalışma alanındaki konutlarınişlev, kat, malzeme, çatı, yapı-değer durumu ve tescil durumu yanı sıra plan, cephe, yapım sistemi ve malzeme özellikleri incelenmiştir. Beşinci bölümde, çalışma kapsamındaki konutlar İstanbul sıraevi özelliği sergilemesi açısından değerlendirilmiştir.Altıncı ve sonuç bölümünde deçalışmada ele alınan konutların Azınlık vakfına ait bir mülk olabileceği, İstanbul sıraevine özgü özellikleri sergiledikleri, yerleşimin dokusuna ve kimliğine katkıda bulundukları, dönemin özelliklerini ve yaşam koşullarını yansıttıkları; bu nedenle korunmaları ve mevcut yapı stoğu olarak kullanılmaları gerektiği kanaatine varılarak öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
As a settlement area that has survived from the Neolithic period to the present day, Besiktas District has a special status especially when the sultans started to live in this area during the last period of the Ottoman Empire. In the 19th century and in the early 20th century, the palace, sea coast and mansions were built and began to form their structure and identity. One of the areas that contributed to the identity of the Besiktas District was the Koyici settlement. In this study, the houses which played an important role in the formation of the texture and identity of Besiktas-Koyici settlement in the 19th century were examined. However, in order to limit the study, the residences located in MasuklarYokusu Street and Ilhan Street were discussed. Scope of work; In the first part, the aim of the study, method and field of study are mentioned in the literature. In the second part, the characteristics of Besiktas district (physical and geographical characteristics, development in historical process); In the third section, 19th century Istanbul rowhouses are discussed.  In the fourth chapter, the urban texture characteristics of Koyici and the boundaries of the study area are stated and the function, floor, material, roof, structure-value status and registration status, as well as plans, facade, construction system and material properties of the houses in the study area are examined. In the fifth chapter, the residences within the scope of the study were evaluated in terms of exhibiting the characteristics of Istanbul rowhouse. In the sixth and concluding section, it can be stated that the houses discussed in the study can be a property belonging to the Minority Foundation, they exhibit the characteristics of the Istanbul rowhouse, they contribute to the texture and identity of the settlement, and reflect the characteristics and living conditions of the period; therefore, recommendations have been developed by considering that they should be protected and used as an existing building structure.