Sigara dumanına maruz bırakılan ratlarda arı kovanı havası ve propolis uygulamalarının canlı ağırlık ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of beehive air and propolis applications on live wei̇ght and some biochemical parameters in rats exposed to cigarette smoke
Yazar: ELİF YILMAZ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN ALTUNOK ; DOÇ. DR. MERAL KEKEÇOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Arı ürünleri = Bee products ; Arılar = Bees ; Propolis = Propolis ; Sigara = Cigarette ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Düzce İli Yığılca ilçesinde ekotip olarak bulunan Yığılca arılarının arı kovanı havası ve propolisinin ayrı ayrı ve kombine uygulamalarının, sigara dumanına maruz bırakılan veya bırakılmayan ratlarda canlı ağırlık artışı ve bazı biyokimyasal parametrelere etkisini araştırmaktır. 
Çalışmada 64 adet erkek Wistar Albino rat kullanılmışdır. Ratlar homojen olarak 8 gruba ayrıldı. 1. kontrol grubu, 2. shame grubu, 3. arı kovanı havası grubu, 4. propolis grubu, 5. propolis+arı kovanı havası grubu, 6. sigara grubu, 7. sigara+arı kovanı havası grubu, 8. sigara+arı kovanı havası+propolis grubu olarak belirlendi. Arı kovanı havası gruplarına günde iki kez 15 dakika arı kovanı uygulaması yapıldı. Propolis gruplarına 100mg/kg/gün dozunda propolis verildi. Sigara gruplarına günde 2 paket (Tekel 2000) sigara dumanına maruz bırakıldı.
Uygulama sonucunda canlı ağırlık artışında istatistiksel olarak fark (p>0,05) saptanmadı. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, 3. grupta BUN seviyesinin düşük  (p<0,05) ve Na, K, Mg, Zn ve Fe seviyelerinin yüksek (p<0,05), 4. grupta total kolesterol ve BUN değerlerinin düşük (p<0,05), Pi ve Fe değerlerinin yüksek (p<0,05), 5. grupta BUN düzeyinin düşük (p<0,05), trigliserit ve Pi, Zn, Fe düzeylerinin yüksek (p<0,05) olduğu belirlendi. 6. grupta kolesterol ve BUN düzeyleri düşük (p<0,05), Na, Pi, Mg, Zn ve Fe düzeyleri yüksek (p<0,05), 7. grupta BUN değeri düşük (p<0,05), Na, Pi, Mg, Zn ve Fe düzeyleri yüksek (p<0,05), 8. grupta total kolesterol, BUN düzeyi, total protein düzeyleri düşük ( p<0,05), AST aktivitesi yüksek (p<0,05), Pi, Mg, Zn, Fe düzeyleri yüksek (p<0,05) idi. Serum antioksidan parametreleri incelendiğinde 4, 5 ve 6. gruplarda SOD değerleri yüksek (p<0,05), BAL parametreleri açısından ise 3. grupta GGT ve ALP aktivitesi yüksek (p<0,05), 4. grupta Ca değeri düşük (p<0,05), 6. grupta GGT aktivitesi yüksek (p<0,05), 7. grupta ALT aktivitesi yüksek (p<0,05), total protein değeri düşük (p<0,05), Pi değeri yüksek (p<0,05), 8. grupta ALT aktivitesi yüksek, total protein ve albümin değerleri düşük (p<0,05), Pi değeri yüksek (p<0,05) bulundu. 
Çalışma sonucunda Propolis ve Arı kovanı havasının tek veya kombine uygulamasının kan parametreleri bakımından olumsuz bir etkisi olmadığı hatta bazı mineral maddeler (Na, K, Mg, Zn, Fe, Pi ) ile total kolesterol, BUN ve SOD üzerine olumlu etkilerinin olduğu, Arı kovanı havası+propolis ve sigara (6,7 ve 8. gruplar) uygulamalarının kan mineral madde düzeylerini yükseltebileceği belirlendi.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of separate and combined applications of beehive air and propolis of Yığılca bees, which are found as ecotypes in Yığılca district of Düzce, on body weight gain and some biochemical parameters in rats exposed or not exposed to cigarette smoke.
64 male Wistar Albino rats were used in the study. Rats were divided into 8 groups homogeneously. 1. control group, 2. shame group, 3. beehive air group, 4. propolis group, 5. propolis+beehive air group, 6. cigarette group, 7. cigarette+beehive air group, 8. cigarette+beehive air group hive air+propolis group. Beehive application was applied to beehive air groups for 15 minutes twice a day. Propolis groups were given 100mg/kg/day of propolis. Cigarette groups were exposed to 2 packs (Tekel 2000) cigarette smoke per day.
As a result of the application, there was no statistical difference (p>0,05) in body weight gain. Compared to the control group, BUN levels were low (p<0,05) and Na, K, Mg, Zn and Fe levels were high (p<0,05) in group 3, and cholesterol and BUN values were low (p<0,05) in group 4, Pi and Fe values were high (p<0,05), BUN levels were low (p<0,05), and triglyceride and Pi, Zn, Fe levels were high (p<0,05) in group 5. Cholesterol and BUN levels were low (p<0,05) in group 6, Na, Pi, Mg, Zn and Fe levels were high (p<0,05), BUN levels were low (p<0,05) in group 7, Na , Pi, Mg, Zn and Fe levels were high (p<0,05), cholesterol, BUN, total protein surfaces were low (p<0,05) in group 8, AST levels were high (p<0,05), Pi, Mg, Zn, Fe levels were high (p<0,05). When serum antioxidant parameters were examined, SOD values were high (p<0,05) in groups 4, 5 and 6, and in terms of BAL parameters, GGT and ALP were high (p<0,05) in group 3, and Ca values were low (p<0,05) in group 4, high (p<0,05) GGT value in group 6, high (p<0,05) ALT value in group 7, low (p<0,05) total protein value, (p <0,05) high Pi value, ALT value was high, total protein and albumin value was low (p<0,05), Pi value was high (p<0,05) in group 8.
As a result of the study, it was determined that the single or combined application of Propolis and Beehive air did not have a negative effect on blood parameters, and even had positive effects on some mineral substances (Na, K, Mg, Zn, Fe, Pi) and cholesterol, BUN and SOD. It was determined that propolis and cigarette (groups 6, 7 and 8) applications could increase blood mineral substance levels.