Bazı uçucu yağ uygulamalarının şeker pancarı (Beta vulgaris var. Saccharifera L.)'nın arazi performansı ile şeker enzim aktivitelerine etkileri
Effects of essential oil applications on sugar beet (Beta vulgaris var. Saccharifera L.) field performance and sugar enzyme activities
Yazar: MERVE KURŞUNATAN
Danışman: DOÇ. DR. ARİF ŞANLI
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalıĢma, kimyon (Cuminum cyminum L.), dereotu (Anethum graveolens L.), kekik (Origanum onites L.) ve biberiye (Rosmarinus officinalis L.) uçucu yağlarının Ģeker pancarında (Beta vulgaris var. saccharifera L.) kök gövde verimi ve kalitesi ile sukroz sentez enzimlerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla ISUBÜ Eğitim, AraĢtırma ve Uygulama Çiftliği deneme alanlarında 2018 yılında yürütülmüĢtür. ÇalıĢmada farklı konsantrasyonlardaki (0, 100, 500 ve 1000 ppm) uçucu yağlar çıkıĢtan 2.5 ay sonra baĢlanılarak 20 gün aralıklar ile 2 kez bitki yapraklarına püskürtülerek uygulanmıĢtır. ÇalıĢmada kök gövde verimi, yaprak lekesi enfeksiyon Ģiddeti, enfeksiyona karĢı biyolojik etkinlik, yaprak klorofil içeriği, polar Ģeker oranı, ham Ģeker verimi, briks değeri, glycine betaine miktarı, alfa amino azot içeriği, safiyet, sukroz fosfat sentez, sukroz sentez ve invertaz enzim aktiviteleri incelenmiĢtir.
AraĢtırma sonuçlarına göre çalıĢmada yapılan uçucu yağ uygulamaları incelenen tüm parametreler üzerine de istatistiki anlamda önemli derecede etki göstermiĢtir. Uçucu yağ uygulamaları ile kök gövde verimi, yaprak klorofil içeriği, polar Ģeker oranı, ham Ģeker verimi, safiyet oranı ve glycine betain içeriği ile sukroz fosfat sentez ve sukroz sentez aktivitesi kontrole göre önemli derecede artmıĢtır. ÇalıĢmada en yüksek kök gövde verimleri 100 ppm kekik (8565 kg/da) ile 500 ve 1000 ppm dereotu (sırası ile 8455 ve 8492 kg/da) uygulamalrından elde edilmiĢtir. AraĢtırmada 500 ppm kimyon (% 19.2) uygulamaları en yüksek polar Ģeker oranına, 500 ppm kimyon (1557 kg/da) ile 500 ve 1000 ppm dereotu (sırası ile 1552 ve 1560 kg/da) uygulamaları ise en yüksek ham Ģeker verimlerine sahip olmuĢtur
Genel olarak değerlendirildiğinde Ģeker pancarında uçucu yağ uygulamaları ile kök gövde veriminde yaklaĢık % 20, polar Ģeker oranında % 11, ham Ģeker veriminde ise % 28'e varan artıĢ sağlandığı, uygulamaların yaprak lekesi enfeksiyonuna karĢı % 39'a varan biyolojik etkinlik gösterdiği belirlenmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Polar Ģeker, ġeker enzimleri, ġeker pancarı, Uçucu yağ

Abstract:
This research aimed to determine the effects of essential oils of cumin (Cuminum cyminum L.), dill (Anethum graveolens L.), origanum (Origanum onites L.) and rosemary (Rosmarinus officinalis L.) on sugar beet (Beta vulgaris var. saccharifera L.) field performance and sucrose enzymes. The research were conducted at Isparta University of Applied Sciences trial fields in 2018. Essential oils at 0, 100, 500 and 1000 ppm concantration were applied to plant leaves 2 times at intervals of 20 days, starting 2.5 months after plant emergence. Root yield, Cercospora leaf spot infection and biological acvtivity, leaf chlorophyll content, %brix, polar sugar content, glycine betaine content, alpha amino nitrogen content, raw sugar yield, purity and sucrose phosphate synthase, sucrose synthase and invertase enzyme activities were examined.
Results showed that all essential oil applications have a significant effect on all parameters examined. Root yield, leaf chlorophyll content, polar sugar content, crude sugar yield, purity, glycine betaine content, sucrose phosphate synthes and sucrose synthes activity were significantly increased with essential oil applications. The highest root yields were observed at 100 ppm origanum (8565 kg / da) and 500 and 1000 ppm dill (8455 and 8492 kg/da, respectively) essential oil applications. In the research, 500 ppm cumin (19.2%) applications had the highest polar sugar content, 500 ppm cumin (1557 kg / da) and 500 and 1000 ppm dill (1552 and 1560 kg/da respectively) applications had the highest crude sugar yields. The content of glycine betaine increased significantly in all other applications except 1000 ppm origanum oil.
In general, with the application of essential oils in sugar beet, root yield was increased by approximately 20%, polar sugar content by 11% and crude sugar yield by up to 28%. Essential oil applications showed up to 39% biological activity against leaf spot infection.
Key Words: Essentail oil, Polar sugar, Sugar enzymes, Suger beet