Aydınlatılmış onamın acil servis hekimlerince kullanımı
Use of informed consent by emergency physicians
Yazar: VEHBİ ÖZAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TURAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tıp Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Aydınlatılmış onam = Informed consent ; Doktorlar = Physicians ; Sağlık hukuku = Health law ; Tıbbi müdahale = Medical treatment

Özet:
Hekimler tarafından yapılan tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk şartlarından biri de aydınlatılmış onam kavramıdır. Aydınlatılmış onam yasal mevzuatlar ile güvence altına alınmış bir kavramdır. Bu kavram hastanın özerklik ilkesine saygının bir gereği olduğu gibi hekimin görev ve sorumluluğunun bir parçasıdır.
Aydınlatılmış onamın alınmadığı hallerden biri de acil durumlardır. Ancak acil servise yapılan başvuruların hepsi acil durum değildir. Acil durum olmayan hallerde acil servis hekimlerinin yapmış olduğu tıbbi müdahalelerde aydınlatılmış onam almak zorunluluktur. Her ne kadar yasal mevzuatta aydınlatılmış onam ile ilgili açık maddeler olsa da acil durumların sınırlarının belirlenmesi konusu tartışmalı bir konudur. Böyle değerlendirildiğinde acil servis hekimlerinin yapmış oldukları müdahalelerin hangilerinde aydınlatılmış onam almaları gerektiği devam eden tartışma konusudur. 
Yapmış olduğumuz çalışmada acil servis hekimlerinin aydınlatılmış onam konusundaki bilgi düzeylerini belirleyip, tıp hukuku konusunda yasal hak ve sorumlulukları hakkında duyarlılıklarını belirlemeye çalıştık.
Çalışma İstanbul ilinde 3. Basamak üniversite hastanesi acil servisinde çalışan pratisyen hekim, acil servis asistan hekimleri ve acil servis uzman hekimlerinin katıldığı bir anket çalışmasıdır.  
Sonuçlarda çalışmaya katılan hekimlerin büyük çoğunluğu Aydınlatılmış Onamın iş yüklerini arttırdığını düşünmektedir (%68). Acil servis hekimlerinin kendilerini ilgilendiren yasal mevzuatları takip konusunda çok istekli olmadıkları görülmüştür (kararsız %34, takip etmeme %49). Acil serviste aydınlatılmış onam alınması gereken durumların neler olduğu sorusuna asistan ve uzman hekimler daha net cevaplar verirken pratisyen hekimler bu konuda kararsızlık daha fazladır. Çalışmaya katılan hekimlerin büyük çoğunluğu medikolegal konularda tıp eğitimi sırasında ve sonrasında daha fazla eğitim olması gerektiğini belirtmişlerdir. 
Aydınlatılmış onam acil servis hekimleri tarafından bilinmesine rağmen uygulamada bazı eksikliklerin olduğu görülmektedir. Tıp eğitimi sırasında ve mezuniyet sonrası eğitimlerde aydınlatılmış onam ve bu onamın acil servislerde kullanımı konunun daha fazla işlenmesi hekimlerin medikolegal açıdan karşılaşacağı zorlukları aşmalarında yardımcı olacaktır.
Anahtar kelimeler: Aydınlatılmış Onam, Acil Servis, Tıp Hukuku, Tıbbi Müdahale

Abstract:
One of the legality conditions of medical intervention by physicians is the concept of informed consent. Informed consent is a concept guaranteed by legal regulations. This concept is a part of the physician's duty and responsibility, as well as a requirement of respect for the patient's principle of autonomy.
Emergency situations are one of the cases where informed consent is not obtained. However, not all applications to the emergency department are emergencies. In cases where there is no emergency, it is imperative to obtain informed consent for medical interventions performed by emergency physicians. Although there are clear articles about informed consent in the legal legislation, the issue of determining the boundaries of emergencies is a controversial issue. When evaluated in this way, it is an ongoing debate on which interventions emergency physicians should obtain informed consent for.
In our study, we tried to determine the level of knowledge of emergency physicians on informed consent and to determine their sensitivity about legal rights and responsibilities in medical law.
The study is a questionnaire study with the participation of general practitioners, emergency resident physicians and emergency department specialists working in the 3rd stage university hospital emergency service in Istanbul.
In the results, the majority of the physicians participating in the study thought that Informed Consent increased their workload (68%). It was observed that emergency physicians were not very willing to follow the legal regulations concerning them (34% undecided, 49% not to follow). While resident and specialist physicians give clearer answers to the question of what are the situations in which informed consent is required in the emergency department, general practitioners are more indecisive on this issue. The majority of the physicians participating in the study stated that there should be more training in medicolegal subjects during and after medical education.
Although informed consent is known by emergency physicians, there are some deficiencies in practice. Further training on the subjects of informed consent and its use in emergency services during medical education and postgraduate education will help physicians to overcome the medicolegal difficulties they will encounter.

Key Words: Informed Consent, Emergency Department, Medical Law, Medical Intervention