İlköğretim kurumlarında etik liderlik ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki
The relationship between ethical leadership and organizational health in primary schools
Yazar: AHU TANERİ
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR BULUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim denetimi = Supervision of education ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel sağlık = Organizational health ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim kurumlarında görev yapan liderler tarafından sergilenen etik liderlik davranışları ile okulların örgüt sağlığı düzeyleri arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin algılarına göre belirlemektir.Çalışma ilişkisel ve nedensel araştırma modelindedir. Araştırmada örneklem seçiminde seçkisiz oranlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Aksaray ili merkez ilçesinde bulunan 14 ilköğretim okulu ve 2010-2011 eğitim- öğretim yılında bu okullarda görev yapmakta olan 382 öğretmen, örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada ilköğretim okullarında görev yapan ilköğretim okulu müdürlerinin, öğretmenler tarafından algılanan etik liderlik davranışları ve bu davranışların gerçekleşme düzeylerini saptamak amacıyla öğretmenlere Brown, Trevino, ve Harrison (2005) tarafından geliştirilen `Etik LiderlikAnketi' uygulanmıştır. Ayrıca okulun örgüt sağlığını belirlemek için, Hoy, Tarter ve Kottkamp (1991) tarafından geliştirilen (OHI-E) Örgütsel Sağlık Envanteri - İlköğretim formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemlerinden aritmetik ortalama (), standart sapma (s), yüzde (%), frekans (f) işlemleri ile Pearson Moments çift yönlü korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre örneklem grubunun vermiş olduğu cevaplara göreilköğretim okullarında görev yapan müdürlerin sergilemiş olduğu davranışların öğretmen algılarına göre etik ilkeler doğrultusunda olduğunu, ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin, okulun örgüt sağlığına dair algılarının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Bunlarla birlikte araştırmanın bulgularına göre etik liderlik davranışları ile örgüt sağlığı arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir ve araştırmanın analizleri etik liderlik ile örgüt sağlığı arasındaki ilişkinin anlamlı olduğunu göstermektedir.Etik liderliğin örgüt sağlığını yordamasına ilişkin yapılan çoklu regresyon analizi sonuçları incelendiğinde ise etik liderlik ile okulların örgüt sağlığı boyutları puanları ilepozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca etik liderlik ile örgüt sağlığı arasında anlamlı bir ilişki olmakla beraber etik liderlik örgüt sağlığının yordayıcısıdır.

Abstract:
The goal of this study is to determine the relationship between the ethical leadership displayed by the leaders work in primary schools and the organizational health levels, according to teacher perceptions.The study is based on relational and causal methods of research and random proportional sampling is used for selecting the sample. Concordantly, 14 primary schools located in the center of Aksaray and 382 teachers who were working in these schools in the 2010-2011 educational year formed the sampling group. To detect the ethical leadership behaviors of the school principals in these primary schools perceived by the teachers and the level of the actualization of these behaviors, the `Ethical Leadership Scale? developed by Brown, Trevino and Harrison (2005) is used. And to determine the schools? organizational health, the `Organizational Health Inventory? developed by Hoy, Tarter and Kottkamp (1991) is employed. In analyzing of the data, descriptive statistics method such as mean (), standard deviation (s), percentage (%) frequency (f) transactions and also Pearson moments two tailed correlation coefficient and multi-regression analysis are used.According to the findings of the study generated with the answers of the sample group, the teachers perceived that the behaviors displayed by the schools principals are in line with ethical principles and that the organizational health of the schools is high. In addition to these, the findings of the study show there is a positive relationship on an intermediate level between the ethical leadership behavior and the organizational health and the analyses made in this study shows that this relationship is meaningful.When the results of the multiple regression analysis performed for ethical leadership to predict the organizational health are examined, a positive and meaningful relationship on an intermediate level between the ethical leadership behavior and the organizational health can be seen. Also the ethical leadership is the predictor of the organizational health.