Silikozis hastalığı görülen işçilerde triptofan metabolitlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of tryptophan metabolites in silicosis workers
Yazar: MEHMET ARTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NURİ ATALAR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Metabolitler = Metabolites ; Silikozis = Silicosis ; Silis = Silica ; Triptofan = Tryptophan ; İşçiler = Workers

Özet:
'Trimidit' ,'kuvars' ve 'kristobalit' silikanın en çok görülen kristal formlarıdır. Kristal formlar 'serbest silika' olarak isimlendirilerek diğer silikatlardan ayırt edilmektedir. Yerkabuğunun neredeyse %90'ını oluşturan silika, yerkabuğunun temel bileşenidir ve farklı kayalar (arduvaz taşı, granit, kum taşı gibi) içerisinde ortalama % 20 – 100 aralığında değişen oranlarda bulunmaktadır. Kristal silika içeren materyalleri ezme, delme, yontma, kesme, kırma, bıçkılama (testereyle kesme), taşlama ya da cilalama büyük miktarda solunabilir toz ortaya çıkarabilir. Bu toz parçacıklarının boyutu çoğunlukla 10 mikron ya da daha azdır ve gözle görülemez. Zira solunduğunda akciğerin en derinlerine kadar nüfuz edebilir. Bu türdeki solunabilir kristal silika (Respirable Crystalline Silica – RCS) tozunun kronik inhalasyonu, silikozis veya akciğer kanseri gibi ağır akciğer hastalıklarına yol açabilir. Silikozis, etkisini zaman içerisinde gösteren, uzunca bir süre büyük miktarlarda silika tozunun solunmasının ardından gelişebilen, potansiyel olarak ölümcül, geri dönüşü olmayan, fibrotik bir akciğer hastalığıdır. Silikozisli bireylerde ortalama neopterin ve kinürenin düzeyleri, kinürenin/triptofan oranı ve süperoksit dismutaz aktivitesi daha yüksektir. Ayrıca silikoziste skleroderma sıklığında artış olduğu anilin karıştırılmış kolza yağı, triptofan kullanımı gadolinium içeren kontras maddeler skleroderma ile ilişkilendirilmiş olup bu durum Silikozis ile triptofanın ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Tüm bu verilerden hareketle Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi'ne başvuran silikozisli 50 erkek hasta ve 50 sağlıklı erkek işçi üzerinde gerçekleştirilen çalışmamızda mesleki silika maruziyetinin triptofan ve triptofan metabolit düzeylerinde herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığının araştırılmasına dair çalışmalar yürütülmüştür. 
Sonuç olarak, silikozisli bireylerde triptofan (TRP) düşük bulunurken, kinürenin (KYN) ve KYN yolağında bulunan kinürenik asit (KYNA) düzeyleri anlamlı yüksek bulunmuştur.  Bu metabolitler ve metabolitlerin oluşumunda rol alan enzimlerin de erken tanıda ve enzimlerin inhibitörlerinin akciğer silikozisli hastaların potansiyel tedavisinde kullanımı önemlidir.  Özellikle, bulgularımıza akciğer hastalarında KYN yüksekliği ve TRP düşüklüğü ve bununla beraber KYNA düzeyinin yüksek olması da diğer akciğer hastalıklarından ayırıcı ve prognozunda kullanılabilir.

Abstract:
'Quartz', 'trimidite' and 'cristobalite' are the most common crystal forms of silica. In order to distinguish crystal forms from other silicates, those in crystalline form are called 'free silica'. Silica is the basic component of the earth's crust and constitutes approximately 90% of the earth's crust and is found in different rocks (such as sandstone, granite, slate stone) in an average of 20-100%. Drilling, crushing, cutting, chipping, crushing, grinding, sawing (sawing) or polishing materials containing crystalline silica may produce large amounts of respirable dust. These dust particles are often 10 microns or less in size and are invisible to the naked eye, but can penetrate deep into the lungs when inhaled. Chronic inhalation of this type of respirable crystalline silica (RCS) dust can lead to severe lung diseases such as silicosis or lung cancer. Silicosis is a potentially fatal, irreversible, fibrotic lung disease that manifests itself over time and may develop after inhaling large amounts of silica dust over a long period of time. Average neopterin and kynurenine levels, kynurenine-tryptophan ratio and superoxide dismutase activity are higher in individuals with silicosis. In addition, the use of aniline mixed rapeseed oil, L-tryptophan use, gadolinium-containing contrast agents, which increase the frequency of scleroderma in silicosis, have been associated with scleroderma, revealing that silicosis is related to tryptophan. Based on all these data, in our study conducted on 50 male patients with silicosis and 50 healthy male workers who applied to Ankara Occupational Diseases Hospital, studies were conducted to investigate whether occupational silica exposure causes any changes in tryptophan and tryptophan metabolite levels.
As a result, while tryptophan (TRP) was low in individuals with silicosis, kynurenine (KYN) and kynurenic acid (KYNA) levels in the KYN pathway were found to be significantly higher. The use of these metabolites and the enzymes involved in the formation of metabolites in the early diagnosis and the use of enzyme inhibitors in the potential treatment of patients with pulmonary silicosis are important. In particular, our findings indicate that high KYN and low TRP in lung patients, as well as high KYNA levels, can be used in the differential diagnosis and prognosis of other lung diseases.