Türk rekabet hukukunda uyumlu eylem ve bu eylemin hukuki sonuçları
Concerted practice and its legal concequences in the Turkish Competition Law
Yazar: DİLEK CENGİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET HELVACI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu tezde, teşebbüsler arasındaki, rekabeti bozucu nitelikleri nedeniyle yasaklanan işbirliği şekilleri arasında; üçüncü kişilere karşı gizli olarak yapılan ve ilgili piyasada rekabeti bozucu fiili etkiler yaratmış olan anlaşmaların ve teşebbüs birliklerinin organizasyonlarının doğrudan delillerle ve bütünüyle kanıtlanamadığı durumların kanıtlanması bakımından; ve üçüncü kişilere karşı ister aleni ister gizli olarak yapılsın fiili işbirliği stratejilerinden kaynaklanan koordinasyon durumlarının varlık koşulları bakımından; daha alt düzeydeki uzlaşmaları ifade eden uyumlu eylem ve bu eylemin hukukî sonuçları konusu incelenmekte ve değerlendirilmektedir. Bu çerçevede; önce uyumlu eylemin amacı, hukukî niteliği, anlamı ve kapsamı bakımından kavramsal alanı ve hukuka aykırılık koşulları belirlenmekte, daha sonra bu kavramsal alanda hukuka aykırılık koşullarının içerdiği iki temel sorun olan ilgili piyasadaki fiili etkinin uyumlu eylemin kurucu unsuru olması gerekip gerekmediği ve oligopolistik karşılıklı bağımlılıktan kaynaklanan bilinçli paralel davranışlarla uyumlu eylemlerin, hem içermeleri gereken minimum iletişim bakımından hem de dolaylı kanıt yöntemiyle kanıtlanmaları bakımından birbirlerinden ayrıldıkları sınırın belirlenmesine ilişkin sorunlar ve çözümleri değerlendirilmekte; bundan sonra da hukuka aykırılığa idare hukuku alanında ve özel hukuk alanında bağlanan hukukî sonuçlar açıklanmaktadır.Bu tezde, konunun, Türk rekabet hukuku öğretisi ve uygulamaları bakımından açıklanması amaçlanmıştır. Ancak Türk rekabet hukukunun, mevzuatının yürürlüğe girişi bakımından oldukça yeni bir geçmişe sahip olması nedeniyle konuya ışık tutabilmek bakımından, önemli deneyim ve birikimleri içermeleri itibariyle, temelde mehaz hukuk olarak AB rekabet hukukuna ve bu alanda temel oluşturan iktisadi ve hukukî kuramların orijininin yer aldığı ABD rekabet hukukuna bu kuramlar ve bunlara dayanan uygulamalar bakımından örnek alternatif model olarak yer verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, collusive agreements indicating various reconciliations at lower levels and their legal outcomes between the forms of collusions among enterprises as a result of their nature violating the rules of competition from the point of view of circumstances where the collusive agreements and organizations of enterprise associations that have created actual effects violating the rules of competition at relevant market and being conducted secretly against the third parties could not be proved by evidences and on complete basis, and also in respect of conditions for the existence of coordination circumstances arising from actual collaboration strategies whether made openly or secretly against the third parties, are examined and assessed. Within this framework, firstly the aim, legal nature, meaning and conceptual field in terms of its scope and contradictory conditions to the law of the concerted actions are determined; and subsequently, two fundamental problems, contained in contradictory conditions to the law at this conceptual field, namely whether the actual effect at the related market is to be the founding component of the concerted action and problems and relevant solutions related to the determination of the line where the conscious parallel behaviours arising from mutual oligopolistic dependence and concerted actions are seperated from each other in respect of both necessary minimum communication and indirect proof method, are put under assessment; and then, legal outcomes, connected to the legal contradiction to law in the context of administrative law and private law are explained accordingly.The purpose of this thesis is the explanation of the subject matter in terms of the principles and applications of the Turkish competition law. However, in order to illuminate the subject matter as a result of the fact that the legislation of the Turkish competition law has a short background from the point of view of its enactment and application and their inclusion of important experiences and experiments, the EU competition law as a reference law in essence and US competition law, in which the economic and legal theories forming the basis in this field are indicated herein as an example alternative model in respect of these theories and applications that are based on them.