Sütanneliğin Türkiye'deki değişen yüzü: Anne sütü bağışı deneyimlerinin incelenmesi
The chancing face of wetnursing in Türkiye: The investigation of breast milk donation experience
Yazar: HANDE YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KIRIMLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anne sütü = Milk-human

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye`de anne sütü paylaşımında bulunan kadınların deneyimleri incelenerek kadınların bağış yapmaya yönelik motivasyonlarının saptanması, anne sütüne yükledikleri anlamların keşfedilmesi ve süt bankası sistemine yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Araştırmada, nitel ve nicel veri toplama teknikleri birlikte kullanılmıştır. Sosyodemografik Bilgi Formu ve Yarı-Yapılandırılmış Mülakat Formu geliştirilmiştir. Sosyal medyada kurulan (Facebook) süt paylaşım gruplarındaki kadınlara ulaşılarak, süt paylaşımını deneyimlemiş 20 kadın ile çevrim içi görüşme gerçekleştirilmiştir.
Toplanan nicel veriler, betimsel istatistik yöntemiyle tablolar haline getirilmiş ve nitel görüşme dökümleri içerik analizine (content analysis) tabi tutulmuştur. Katılımcıların 15`i sütünü başka anneye vermiş, 5`i başka bir anneden süt almıştır. 15 katılımcı arasından 9`u birden fazla bebeğe, 6`sı sadece bir bebeğe sütünü vermiş; 5 katılımcı arasından 4`ü bir anneden, 1`i ise birden fazla anneden anne sütü almıştır. Süt paylaşımı yapan katılımcıların yaşları 23-40 arasındadır.
Yapılan analizler sonucunda bağış kavramı, kendilik değerini arttırma, ahlaki zorunluluk ve empati motivasyonları üzerinden tanımlanmaktadır. Sütünü veren annelerin daha çok kendilik değerini arttırma motivasyonuyla bağış yaptığı saptanmıştır. Anne sütüne yüklenen anlamlar incelendiğinde, anne sütüne daha çok soyut anlamlar yüklendiği görülmüş ve anne-çocuk arasında kurulan bağa karşılık gelen ilişki alt temasına daha çok atıf yapılmıştır. Annelerin süt bankası sistemine yönelik görüşleri incelendiğinde ise, çalışma sistemine getirilen öneriler ile süt bankası sisteminin ülkemizde kurulabileceğine yönelik olumlu görüşler sunulmuştur.
Bu araştırmayla psikoloji ve antropoloji disiplinlerinin özgecilik, kimlik ve armağan kavramlarından yararlanılarak literatüre Türkiye`de sütannelik olgusuna yönelik güncel bir perspektif sunmak hedeflenmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the milk sharing experiences of women who have experienced breast milk sharing in Turkey, to determine their motivations for donating, to discover the meanings they assign to breast milk, and to examine their opinions on the milk banking system.
In line with the purpose of the study, qualitative and quantitative data collection techniques were used together by the researcher. Sociodemographic Information Form and Semi-Structured Interview Form were developed. Online interviews were conducted with 20 women who had experienced milk sharing in milk sharing groups on social media (Facebook).
The collected data were tabulated using descriptive statistical methods and the interview transcripts were analyzed with content analysis. 15 of the participants gave their milk to another mother, and 5 of them received milk from another mother. Among the 15 participants, 9 gave milk to more than one baby and 6 gave milk to only one baby; among the 5 participants, 4 received breast milk from one mother and 1 received breast milk from more than one mother. The ages of the participants sharing milk are between 23-40.
As a result of the analysis, the concept of donation is defined through the motivations of increasing self-worth, moral absolutism and empathy. It was clear that the group of participants who gave their milk donated mostly with the motivation to increase their self-worth. When the meanings assigned to breast milk were examined, it was determined that the meaning of the bond established between mother and child through the sub-theme of relationship was more. Positive opinions are presented regarding the possibility of establishing a milk bank system in our country through the sub-theme of suggestions for the working system.
In summary, it is aimed to present a current perspective on the phenomenon of wet nursing in Turkey by making use of the concepts of altruism, identity and gift from the disciplines of psychology and anthropology.