Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri hastalarda gıda takviyesi kullanımı ve hastaların bu konudaki bilinç düzeyi
Dietary supplement usage and awareness level of the patients who applied to Family Medicine Outpatient Clinic of Akdeniz University Hospital
Yazar: MELİS SİMLA BALTACIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care

Özet:
Çalışmamızda, 18 yaş ve üzeri bireylerin gıda takviyesi kullanım oranını;
kullanan kişilerin demografik özelliklerini; gıda takviyesi kullanan bireylerin bu
konuda tutum ve davranışlarını; katılımcıların gıda takviyeleri hakkındaki bilgi ve
bilinç düzeylerini belirlemeyi amaçladık.
Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki araştırma, Akdeniz Üniversitesi
Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üzerindeki hastalara
yüz yüze görüşme yöntemiyle anket uygulanarak yapılmıştır. Çalışmadan elde
edilen verilerin analizi SPSS 23.0 programı ile yapılmıştır. Kategorik verilerin
analizinde beklenen değerin 5'den küçük olduğu hücre yüzdesi %20'den büyükse
Fisher's Exact Test (Fisher'ın Kesin Testi), küçük ise Pearson Chi-Square
(Pearson Ki-Kare) Testi kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul
edilmiştir.
Çalışmaya 280 kişi katılmıştır. Katılımcıların %59,6'sı kadın, %40,4'ü
erkekti. Katılımcıların %60,7'si 18-40 yaş, %36,4'ü 41-65 yaş ve %2,9'u 65 yaş
ve üzerindeydi. Katılımcılar arasında gıda takviyesi kullanım oranı %30,7 olarak
bulunmuştur. Gıda takviyesi kullanan bireyler arasında en sık kullanım nedenleri
"doktorum reçete ettiği için" (%45,3), "sağlığı geliştirmek ve sürdürmek için"
(%30,2) ve "halsizlik için" (%29,1) olarak tespit edilmiştir. Katılımcılar arasında
en sık kullanılan gıda takviyeleri D vitamini (%40,7), MVM (%32,6), B12
vitamini (%32,6), balık yağı/omega 3 (%26,7) ve demirdir (%23,6). Gıda
takviyesi kullanımı ile kronik hastalık durumu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur
(p<0,05). Gıda takviyesi kullanan bireylerin %67,4'ü hekimlerinin önerisiyle gıda
takviyesi kullandıklarını belirtmiştir. Bireylerin %79,1'i kullandığı gıda
takviyesini eczaneden temin etmiştir.
Çalışmamızda gıda takviyesi kullanımının azımsanmayacak oranda olduğu
saptanmıştır. Gıda takviyesi kullanan bireylerin genellikle hekimlerinin bilgisi
dahilinde gıda takviyesi kullanmayı tercih ettiği belirlenmiştir. Bu nedenle,
hastaların sağlık hizmetleriyle ilk temas noktası konumunda olan aile
hekimlerinin; bu konuda bilgili ve bilinçli olması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: besin destekleri, supleman kullanım, birinci basamak

Abstract:
In our study we aimed to determine the rate of dietary supplement use in
individuals aged 18 years and over; demographic characteristics of supplement
users; attitudes and behaviors of individuals who are using dietary supplements;
and determine the participants' knowledge and awareness about dietary
supplements.
This cross-sectional and descriptive study was carried out by applying a
face-to-face questionnaire to patients aged 18 years or older who applied to the
Family Medicine outpatient clinics of Akdeniz University Hospital. SPSS 23.0
program was used to analyze the data obtained from the study. In the analysis of
categorical data, Fisher's Exact Test (Fisher's Exact Test) and Pearson Chi-Square
Test were used if the percentage of cells where the expected value was less than 5
was greater than 20%. p <0.05 was considered statistically significant.
280 people participated in the study. %59,6 of the participants were female
and %40,4 were male. %60,7 of the participants were 18-40 years old, %36,4
were 41-65 years and %2,9 were 65 years and over. Among the participants, the
use of supplements was found to be %30,7. Among the individuals using dietary
supplements, the most common reasons for use were determined as "prescribing
by doctor "(%45,3), "to improve and maintain health" (%30,2) and "for fatigue
"(%29,1). Among the participants, the most commonly used dietary supplements
were vitamin D (%40,7), MVM (%32,6), vitamin B12 (%32,6), fish oil / omega 3
(%26,7) and iron (%23,6). There was a significant relationship between
supplement usage and having chronic disease (p <0.05). %67,4 of individuals
were using dietary supplements by recommandation of physicians. %79,1 of
individuals obtained the dietary supplement from the pharmacy.
We found that the use of dietary supplements was considerable. It has been
determined that individuals who are using dietary supplements generally prefer to
use supplements with knowledge of their physicians. Therefore; it is important for
family physicians, who are the first point of contact with the health services of the
patients, to be knowledgeable and conscious about this issue.

Keywords: dietary supplements, supplement use, primary care