Türkiye'de girişimci ve yenilikçi üniversitelerin gömülü teoriye göre değerlendirmesi ve bir model önerisi
Evaluation of entrepreneurial and innovative universities in Turkey based on grounded theory and a model proposal
Yazar: ÖZDAL KOYUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT TEKİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Gömülü teori = Grounded theory ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Üniversiteler = Universities ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Son yıllarda "Girisimci Üniversite" (Entrepreneurial University) kavramıyla
sıklıkla karsılasılmaktadır. Yenilikçilik, hayatın her alanında oldugu gibi
üniversiteler için de gelisiminde bulundukları bölgeler için giderek önemli merkezler
haline gelen aktör olmalarını saglamıstır. Bu baglamda girisimci üniversite kaynaklı
girisimler, bilgi ve teknolojinin transferinde ve toplumun sorunlarının çözümünde
önemli bir mekanizma konumuna gelmistir. Bu çalısmada gömülü teori (grounded
theory) kullanılarak Türkiye'de üniversitelerin girisimcilik ve yenilikçilik özelligini
ölçen bir aracının tasarlanmasında zemin olusturabilecek bir teorik yapının ortaya
koyulması amaçlanmıstır. Buna göre Türkiye'de 2017 yılı Girisimci ve Yenilikçi
Üniversiteler Endeksinde yer alan üniversitelerde görevli uzmanlar ile yapılan
derinlemesine görüsmeler neticesinde ulasılan veriye dayalı girisimci ve yenilikçi
üniversitelerin çevre kosulları, girdi ve çıktı faaliyetlerine iliskin nitel ve nicel bir
modellemeye gidilmistir. Bu endeksten amaçlı örnekleme yöntemi ve maksimum
çesitlilik teknigiyle Türkiye'nin 7 bölgesinden belirlenen 15 üniversitede görevli
alanında uzman 26 akademik ve idari personel ile yüz yüz görüsmeler yapılmıstır.
Bes basamaklı tümevarımcı içerik analiz sürecinin sonucunda, Stratejik Girisimcilik
Yönelimi, Potansiyel Aktivasyonu ve Gelistirme ile Projeler ve Ticarilesme olmak
üzere, 3 temadan ve bu temalara ait 14 kategoriden olusan bir teorik yapıya
ulasılmıstır. Ortaya koyulan teorik model, süreç ve SMART yaklasımları ile
sürdürülebilir, ögrenci odaklı, toplum etkilesimli ve girdi ile çıktı faaliyetlerinin
dengede degerlendirilmesi esası üzerine temellendirilmistir. Girisimci üniversite
paradigmanın Türkiye'de nasıl çalıstıgına ve üniversitelerin bu yönünü nasıl ölçülüp
degerlendirilebilecegine dair bir arastırmaya rastlanılmamıs olması, bu arastırmayı
son derece önemli kılmaktadır. Arastırmanın sonuçları üniversite girisimciliginde
köklü bir paradigma degisimini gündeme getirecegini söylemek mümkündür.
Çalısma içerisinde tartısma sorularıyla birlikte öneriler gelistirilerek olgun yorum
yapılmıstır.

Abstract:
In recent years, we have frequently come across the current term of
"Entrepreneurial University". As in every sphere of life, innovativeness has also
enabled universities to turn into actors that have gradually become important centers
for the regions within which they developed. In this context, enterprises originating
from entrepreneurial universities have evolved into an important mechanism in the
transfer of information and technology and the solution of the problems of the
society. The aim of the present study was to present a theoretical structure that could
provide basis for the design of a tool that measures the entrepreneurial and
innovative characteristics of universities in Turkey based on grounded theory.
Accordingly, a qualitative and quantitative modelling was carried out regarding the
environmental conditions, input and output activities of entrepreneurial and
innovative universities based on the data obtained as the result of the extensive
interviews with the official experts of the universities listed in the 2017 Innovative
and Entrepreneurial Universities Index in Turkey. Face to face interviews were
conducted with 26 academic and administrative staff members who were experts in
their fields at 15 universities from 7 regions in Turkey selected from this index
through purposive sampling and maximum variation. As the result of a five-step
inductive content analysis, a theoretical structure consisting of 3 themes as Strategic
Entrepreneurial Orientation, Potential Activation and Development and Projects and
Commercialization, and 14 categories belonging to these themes was achieved. The
presented theoretical model was grounded on sustainability through its process and
smart approach, student-centered, social interactive, and was based on the principle
of balanced evaluation of input and output activities. That there are no previous
studies on how the entrepreneurial university paradigm works in Turkey and how this
aspect of universities can be measured and evaluated makes this study critically
important. It is possible to state that the results of this study will bring forward a
radical paradigm shift in university entrepreneurship. Suggestions were developed
together with discussion questions and mature comments were presented within the
scope of the study.