Toplumsal cinsiyet bağlamında haber fotoğraflarının göstergebilimsel analizi: Türkiye Foto Muhabirleri Derneği Yılın Basın Fotoğrafları seçkisinin incelenmesi
Semiotic analysis of news photos in the context of gender: Turkish Photo Reporters Association of the Year a review of a selection of press photos
Yazar: DAMLA BARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÜSTÜN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Toplumsal cinsiyet kadınlara ve erkeklere farklı roller yüklemektedir. Eril tahakkümün sürdürülebilmesi adına toplumsal yapı tarafından kurgulanan bu roller çeşitli toplumsal mekanizmalar tarafından üretilip dolaşıma sokulmaktadır. Bu mekanizmaların en önemlilerinden biri de kitle iletişim araçlarıdır. Haber fotoğrafları da bu kitle iletişim araçlarının bir parçası olarak içeriklerinde cinsiyet rollerine yer vermekte ve böylece toplumsal cinsiyet eşitsizliğini üreterek topluma tekrar yansıtmaktadır.
Bu çalışmada 1988 ile 2022 yılları arasında Türkiye Foto Muhabirleri Derneği Yılın Basın Fotoğraflarının arasından amaca yönelik örneklem yöntemi ile seçilen 20 fotoğraf toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında incelenmiştir. Araştırmamız dahilindeki tüm fotoğraflar niteliksel araştırma yöntemlerinden olan göstergebilimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Göstergebilimsel analizle beraber çözümlenen fotoğraflardaki kadın stereotipleri de elde edilen verilerin desteklemesi adına içerik analiziyle ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulgularının sonuçlarına göre haber fotoğraflarında yer alan toplumsal cinsiyet rolleri günlük yaşantıdaki toplumsal cinsiyet rollerini yansıtmaktadır. Haber fotoğraflarında yer alan kadın stereotipleri de günlük yaşantıda olduğu gibi toplumsal cinsiyet rollerini öğretip yeniden üretilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Haber Fotoğrafı, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Türkiye Foto Muhabirleri Derneği, Göstergebilimsel Analiz.

Abstract:
Gender imposes different roles on women and men. These roles, which are constructed by the
social structure in order to sustain masculine domination, are produced and circulated by
various social mechanisms. One of the most important of these mechanisms is the mass
media. As a part of these mass media, news photos include gender roles in their content and
thus produce gender inequality and reflect it back to the society.
In this study, 20 photographs selected from the press photos of the year by the Photojournalists Association of Turkey between 1988 and 2022 were examined in the context of gender inequality. All the photographs in our research were analyzed with the semiotic analysis method, which is one of the qualitative research methods. The stereotypes of women in the photographs, which were analyzed with semiotic analysis, were also revealed by content analysis in order to support the obtained data. According to the results of the research findings, the gender roles in the news photos reflect the gender roles in daily life. The stereotypes of women in news photos are also reproduced by teaching gender roles as in daily life.
Keywords: News Photography, Gender Inequality, Photojournalists Association of Turkey,
Semiotic Analysis.