Azadirachtin pestisitinin sazan balığı (Cyprinus carpio L. 1758)'nda hormonal, hematolojik, antioksidan ve histopatolojik etkileri
Hormonal, hematological, antioxidant and histopathological effects of azadirachtin pesticide on carp (Cyprinus carpio L. 1758)
Yazar: NUH KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖRÜN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Azadirachtin = Azadirachtin ; Cyprinus carpio = Cyprinus carpio ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Bu çalışmada azadirachtin'in ticari formlarından biri olan Neemazal-T/S'nin (10g/L AZA) farklı doz (1,20 ppm ve 2,40 ppm) ve süreye (4 gün ve 30 gün) bağlı olarak Cyprinus carpio'daki hormonal, hematolojik, antioksidan ve histopatolojik etkileri incelenmiştir.
Çalışmamızda hormonal parametreler değerlendirildiğinde; kontrol grubuna göre serum BH, IGF-1, TT3 ve TT4 düzeylerinde meydana gelen azalma ile TSH, ST3, ST4, ACTH, kortizol, TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeylerinde meydana gelen artışlar hem akut hem de subkronik sürede doza bağlı olarak istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Süreler arası karşılaştırmada ise her iki doz grubunda akut ve subkronik sürelerde serum TSH, ST3, ACTH, kortizol, TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeylerinde istatistiksel olarak artış anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Ancak süreler arası karşılaştırmada 2,40 ppm doz grubunda akut ve subkronik sürelerde serum ST4 düzeylerinde istatistiksel olarak artış anlamlı bulunmasına rağmen (p<0,05) serum TT3 ve TT4 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05). BH ve IGF-1 düzeylerinin süreler arası karşılaştırılmasında ise akut ve subkronik sürelerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Hematolojik parametrelerin analizinde elde edilen bulgulara göre WBC, granülosit sayısı, Hct, Hb, MCV ve MCH değerleri, sadece AZA 2,40 ppm grubunda istatistiksel olarak azalmıştı. MCHC ve monosit oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Süreye bağlı karşılaştırmalar ise WBC, lenfosit ve granülosit oranları subkronik dönemde ve sadece 2,40 ppm doz grubunda istatistiksel olarak anlamlı iken Hb konsantrasyonu ve Hct değerleri, 2,40 ppm doz grubunda istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Antioksidan parametrelerin değerlendirilmesinde, solungaç ve karaciğer dokularında MDA düzeylerindeki artış; SOD, CAT ve GSH-Px enzim aktivitelerinde ise azalma her iki doz grubunda da kontrol grubuna göre anlamlı bulunmuştur. Süreye bağlı olarak karaciğer ve solungaç dokularında subkronik dönemde MDA düzeyindeki artış istatistiksel olarak anlamlı iken SOD, CAT ve GSH-Px enzim aktivitelerindeki azalmalar istatistiksel olarak anlamlıdır. Solungaç dokusu histopatolojisinde subkronik dönemde epitellerde ayrılma, sekonder epitel lamelde düzleşme ve kısalma doza bağlı olarak artmıştır. Subkronik dönemde karaciğer histopatolojisinden elde edilen bulgular, sinüzoidal boşlukta vakuolar dejenerasyon, mononükleer infiltrasyon ve hidropik dejenerasyondur.
NeemAzal-T/S organik bir insektisit olan azadirachtin içermesine rağmen, Cyprinus carpio'da hormonal parametreler, hematolojik parametreler, antioksidan enzim sistemi, solungaç ve karaciğer histopatolojisi üzerine doz ve süreye bağlı olarak toksikolojik etkiye sahiptir.

Abstract:
In this study, the effects of different doses (1,20 ppm and 2,40 ppm) and duration (4 days and 30 days) of Neemazal-T/S (10 g/L AZA) on Cyprinus carpio hormonal, hematological, antioxidant and histopathological effects were investigated.
When the hormonal parameters are evaluated in our study; ST3, ST4, ACTH, cortisol, TNF-α, IL-1β and IL-6 levels and the decrease in serum GH, IGF-1, TT3 and TT4 levels according to the control group, were statistically significant (p<0,05). In serum TSH, ST3, ACTH, cortisol, TNF-α, IL-1β and IL-6 levels were found to be statistically significant increases in acute and subchronic periods in both dose groups (p<0,05). Although there was a statistically significant increase in serum ST4 levels during acute and subchronic periods in the 2,40 ppm dose group (p<0,05), there was no statistically significant difference in the levels of serum TT3 and TT4 (p>0,05). There was a statistically significant difference between acute and subchronic durations of GH and IGF-1 levels (p<0,05). According to the findings obtained from the analysis of hematological parameters, WBC, granulocyte count, Hct, Hb, MCV and MCH values were statistically decreased only in the group of AZA 2,40 ppm. There was no statistically significant difference between MCHC and monocyte ratios (p>0,05). While the WBC, lymphocyte and granulocyte ratios were statistically significant in the subchronic and only 2,40 ppm dose groups, Hb concentration and Hct values were statistically significant in the 2,40 ppm dose group (p<0,05). In the evaluation of antioxidant parameters MDA levels and decrease in SOD, CAT and GSH-Px enzyme activities in gill and liver tissues were found to be significant in both dose groups compared to the control group. While the increase in MDA level in the subchronic stage in the liver and gill tissues was statistically significant, the decreases in SOD, CAT and GSH-Px enzyme activities were statistically significant. In the gill tissue histopathology, epithelial detachment in the subchronic period, flattening and shortening in the secondary epithelial lamella increased due to dosage. Findings from liver histopathology in subchronic period, vacuolar degeneration in sinusoidal space, mononuclear infiltration and hydropic degeneration.
Although NeemAzal-T/S contains azadirachtin, an organic insecticide, it has toxicological effects on carp fish hormonal parameters, hematological parameters, antioxidant enzyme system, gill and liver histopathology, depending on dose and duration.