MEB ortaöğretim 11.-12. sınıflar ile IBDP AI SL matematikdersinin öğretim programlarının kazanım destekleyenögeler bağlamında karşılaştırılması
The comparison of the mone secondary grades 11-12 and IBDP AI SL math curriculum based on the factors that support thelearning objectives
Yazar: GÜNEŞ GÖRKEN AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ KÖKLÜ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, MEB ortaöğretim 11.-12. sınıflar matematik dersi öğretim
programı ile Uluslararası Bakalorya Diploma Programı (IBDP) Uygulamalar ve Yorumlama
– Standart Seviye (AISL) dersi öğretim programının hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci
ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının kazanım destekleyen ögeler bağlamında
karşılaştırılmasıdır. Çalışma kapsamında karşılaştırmalı eğitim bakış açısıyla yapılan
doküman analizleri ile programların benzerlik ve farklılıkları araştırılmıştır.
Literatür incelemeleri sonucunda farklı branşlarda program karşılaştırması
çalışmalarına rastlanmış ve bu çalışma ile literatüre belirtilen programların matematik dersi
yönüyle benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışmada kazanımları
destekleyen ögeler (KDÖ), kazanımların diğer ilgili kazanımlarla, gerçek hayat durumları
ve gündelik yaşamla ilişkilendirilmesi, öğrenmeyi öğrenme, öğrenilen bilginin
anlamlandırılması, ulusal ve uluslararası boyutlarıyla bilginin zenginleştirilmesi ve
derinleştirilmesi, öğrenen profillerine uygun olarak kazanımların detaylandırılması ile ilgili
yönlendirmelerin varlığı ve teknolojinin derslere ve kazanımlara entegrasyonu şeklinde
tanımlanmıştır.
Çalışma sürecinde program hedeflerinin KDÖ'ler ile ilişkilendirilmesinde hem ulusal
hem de uluslararası matematik dersi programlarında tecrübeli beş matematik öğretmeninin
fikirleri anket yoluyla alınmıştır. Çalışma sonunda da beş öğretmen arasından seçilen iki
öğretmen ile yapılan yarım saatlik çevrimiçi görüşmelerde öğretmenlerin fikirlerine
başvurulmuştur. Anket sonuçları sıklık tablosu yapılarak yorumlanmış, görüşme sonuçları
da bulgular kısmına eklenmiştir.
Çalışma sonucunda hedef temelinde MEB'in daha ulusal, IBDP'nin daha uluslararası bakış
açısına sahip olduğu, içerik temelinde öğretilen konu ve kazanımların benzer olduğu ancak
ders saatlerinin farklılaştığı görülmüştür. Geometri konusunda MEB'deki kazanım ve ders
saati sayısı IBDP'ye göre fazla iken İstatistik konusunda IBDP'nin ders saati ve kazanım
sayısı MEB'e göre fazladır. Farklılaştırma yönüyle IBDP'de zenginleştirme odağında
açıklamalar yer alırken MEB'de bağlantıya rastlanmamıştır. IBDP'de kazanımlara ek
iv
teknolojik bağlantıların çokluğu ve daha detaylı olduğu ancak her iki programda da teknoloji
kullanımında örnek ve detaylandırmaların yeterli olmadığı yorumu yapılmıştır.
IBDP'de bilgi teorisi ve uluslararası fikirliliği destekleyen ögelerle ve açık uçlu
sorularla zenginleştirme sağlandığı ancak MEB'de benzer bağlantıların detaylandırılmadığı
görülmüştür. Eğitim-öğretim süreçlerinde IBDP, kavramsal öğrenme, öğrenmeyi
ilişkilendirme-derinleştirme açılarına MEB'e göre daha çok vurgu yapmıştır. Ölçme-
değerlendirme süreçlerinde ise MEB'de bireysel öğrenen profillerine ve farklılaştırmanın
önemine vurgu yapıldığı ancak nasıl yapılandırılması gerektiğine yönelik açıklamaların
olmadığı görülürken IBDP'de öğrencilerin değerlendirileceği farklı kriterler için
açıklamalar mevcuttur. Bulgulardan hareketle programların karşılaştırılması sonucu görülen
benzerliklere ve farklılıklara öğretmen görüşleri ile yer verilmiştir.
Anahtar kelimeler: Kazanım Destekleyen Ögeler, Karşılaştırmalı Eğitim, Öğretim
Programları, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı,
Uluslararası Bakalorya Diploma Programı.

Abstract:
The purpose of this research is to compare the goals, content, teaching-learning
processes, and assessment approaches of the Ministry of National Education's (MoNE) high
school mathematics curriculum and the International Baccalaureate Diploma Programme's
(IBDP) Mathematics: Applications and Interpretation Standard Level (AI SL) curriculum in
the context of elements that support learning outcomes. The study investigates the
similarities and differences between the programs through document analyses conducted
from a comparative education perspective.
Based on the literature reviews, studies comparing programs other than the mathematics
course were encountered, and this study aims to contribute to the literature from the
perspective of the mathematics course. In this study, factors that support learning objectives
are defined as the association of learning outcomes with other relevant outcomes, real-life
situations, and daily life; learning to learn; making sense of learned knowledge; enriching
and deepening knowledge on national and international levels; detailing learning outcomes
according to learner profiles; and the integration of technology into lessons and learning
outcomes.
During the study, the opinions of five experienced mathematics teachers in both national
and IBDP mathematics programs were obtained through a survey to relate the program
objectives to factors that support the objectives. At the end of the study, the opinions of the
teachers were sought in half-hour online interviews with two teachers selected from the five.
The survey results were interpreted by making a frequency table, and the interview results
were added to the findings section.
As a result of the study, it was observed that the MoNE has a more national perspective,
while the IBDP has a more international outlook regarding goals. Regarding content, the
subjects taught and learning outcomes are similar, but the number of class hours differs. In
geometry, the MoNE has more learning outcomes and class hours than the IBDP, whereas,
in statistics, the IBDP has more class hours and learning outcomes than the MoNE.
vi
In terms of differentiation, IBDP has explanations for enrichment whereas MoNE has
no related differentiation. It was noted that the IBDP includes more technological
connections in its learning outcomes and is more detailed, but in both programs, the
examples and elaborations on the use of technology are deemed insufficient.
It was observed that the IBDP enriches its curriculum with elements supporting the
theory of knowledge, international mindedness, and open-ended questions, whereas similar
connections are not detailed in the MoNE curriculum. In the teaching-learning processes,
the IBDP emphasizes conceptual learning and the aspects of relating and deepening learning
more than MoNE. In the assessment processes, the MoNE highlights the importance of
individual learner profiles and differentiation but lacks explanations on how these should be
structured. Conversely, the IBDP provides various criteria for student assessment and
explanations for situations requiring special needs. Based on the findings, the similarities
and differences identified in the comparison of the programs were supplemented with
teacher opinions.
Keywords: Factors that Support Learning Outcomes, Comparative Education,
Curriculum, Ministry of National Education Turkey, Secondary School Mathematics
Curriculum, International Baccalaureate Diploma Program.