Adli vakalarda elde edilen idrar örneklerinin FTIR ile kimliklendirilmesi
Identification of urine samples from forensic cases with FTIR
Yazar: GÖZDE ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÜNSAL SAPAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli genetik = Forensic genetics ; FTIR = FTIR ; Vücut sıvıları = Body fluids ; İdrar = Urine

Özet:
Adli bilimler adalet amacı altında tüm bilim dallarını kapsayan multidisipliner bilim dalıdır. Adli soruşturmalarda elde edilen maddi delillerin incelenmesi ve değerlendirilmesi ile suçlu kişi veya kişilerin belirlenip adalete yön vermek adına hizmet eden bilim dalıdır.
Adli genetik, adli bilimlerin alt dallarından bir tanesi olup her türlü biyolojik delillerden yararlanarak (kan, semen, tükürük, idrar, vajinal sıvı, kıl, saç, ter, tükürük vb.) suç ve suçlu arasında bağlantı kurulması ve elde edilen genetik bilgi ile faile ulaşmada katkı sağlayan bilim dallarından bir tanesidir. 
Olay yerinde delil olarak bulunan vücut sıvılarının tanımlanmasında serolojik ve immünolojik testlerden yararlanılır. Geçmişte ve günümüzde kullanılan bu serolojik testlerin sayısı kısıtlı olup tüm vücut sıvıları rutinde analiz edilememektedir. Var olanların birçoğu da doğrudan vücut sıvısına spesifik olmayıp ara metabolitlerini tanımlamaya yöneliktir. Bu örneklerden biri de idrar numunesidir. İdrarın tanımlanmasında sıklıkla idrar içeriğinde bulunan kreatininin ve aminlerin varlığının saptanması yöntemi kullanılır. Ayrıca yapılan bu testlerde her vücut sıvısını kimliklendirmek adına ayrı ayrı sarf malzeme harcanması gerekmektedir.  
Bu nedenle teknolojinin gelişmesiyle birlikte vücut sıvılarını kimliklendirmede maliyetsiz ve kolay analiz edilebilen spektroskopik yöntemlerin kullanımı son yıllarda artmıştır. Olay yerinde bulunan biyolojik örnekten miktar kaybı yaşamadan örneğe zarar vermeden hızlı ve sarf malzeme kaybı olmadan vücut sıvılarını kimliklendirmek adına geliştirilen spektroskopik yöntemlerden bir tanesi FTIR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi)'dir.
Bu çalışmada olay yerinden elde edilecek idrar lekelerinin serolojik malzemeler kullanmadan FTIR Spektroskopisi ile kimliklendirme bölgeleri olan fonksiyonel grupları 14 bölge olarak belirlenmiş olup adli serolojik analizlerde kullanılabilirliği tespit edilmiştir.

Abstract:
Forensic science is a multidisciplinary science that covers all branches of science under the aim of justice. It is a branch of science that serves to determine the guilty person or persons by examining and evaluating the material evidence obtained in forensic investigations and to guide justice.
Forensic genetics is one of the sub-branches of forensic sciences, making use of all kinds of biological evidence (blood, semen, saliva, urine, vaginal fluid, hair, hair, sweat, saliva, etc.) It is one of the branches of science that contributes to achieving.
Serological and immunologic tests are used to identify body fluids found as evidence at the crime scene. The number of these serological tests used in the past and today is limited and not all body fluids can be routinely analyzed. Many of the existing ones are not directly specific to body fluid, but are intended to identify intermediate metabolites. One of these examples is a urine sample. In the identification of urine, the method of detecting the presence of creatinine and amines in the urine is often used. In addition, in these tests, it is necessary to spend separate consumables in order to identify each body fluid.
For this reason, with the development of technology, the use of inexpensive and easy-to-analyze spectroscopic methods in the identification of body fluids has increased in recent years. FTIR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy) is one of the spectroscopic methods developed to identify body fluids quickly and without loss of consumables without damaging the biological sample found at the crime scene.
In this study, the functional groups of the urine stains obtained from the crime scene were determined by FTIR Spectroscopy as a 14 region without using serological materials, and their usability in forensic serological analyzes was determined.