Çocuk yoğun bakım ünitesinde geçici hemodiyaliz kateteri takılan hastalarda kateter bölgesi ile prognoz arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between catheter site and prognosis in patients with temporary hemodialysis catheter insertion in pediatric intensive care unit
Yazar: AFSANA HAJIYEVA
Danışman: DOÇ. DR. SEHER ERDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Akut böbrek hasarı(ABH) olan ve renal replasman tedavisi gereken hastalarda geçici vasküler 
erişimin sağlanması gereklidir. Özellikle yoğun bakım ünitelerinde yatan ABH olan hastalarda santral 
venöz diyaliz kateteri yerleştirilmesi mortalite ve morbiditeyi azaltmaktadır. Aşırı kanama ve 
trombotik komplikasyonlarla sonuçlanabilen arter ponksiyonu, pnömotoraks, hemotoraks, hava 
embolisi, kardiak aritmi gibi mekanik komplikasyonlar, nadir olmakla birlikte özellikle kritik 
hastalarda ölümcül olabilir.
Amaç: Araştırmamızın primer amacı, sürekli renal replasman tedavisi (SRRT) ya da terapötik plazma 
değişimi (TPD) uygulanan hastalarda kullanılan geçici hemodiyaliz kateterinin lokalizasyonu 
(femoral,internal juguler ve subklavyen ven) ile erken ve geç komplikasyonlar arasındaki ilişkiyi 
değerlendirmek, sekonder amacı ise kateter lokalizasyonu ile hastaların prognozu arasındaki ilişkiyi ve 
mortaliteyi belirleyen risk faktörlerini araştırmaktır.
 GEREÇ VE YÖNTEM
Ekim 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde geçici hemodiyaliz 
kateteri takılan hastaların klinik ve demografik verileri, geçici hemodiyaliz kateterinin uygulandığı 
ven, kateter boyutu, katetere bağlı gelişen erken ve geç komplikasyonlar, revize edilen kateter sayısı 
ve nedenleri, hemodiyaliz ya da terapotik plazma değişimi işleminin hangi endikasyon nedeniyle 
uygulandığı ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. ÇYBÜ'ne başvurunun ilk 24 saatinde PRISM 
skoru, PELOD skoru ve VIS hesaplandı.
 10
BULGULAR
Bulgular: Çalışma 26'sı (%54,2) kız ve 22'si (%45,8) erkek olmak üzere toplam 48 hasta ile yapıldı, 
hastaların ortalama yaşı 90,19±67,80 aydı. Çalışmaya katılan hastaların 25(%52,08)'inde altta yatan 
hastalığı vardı, Yoğun bakım ünitesine yatış nedenlerine bakıldığında da ilk sırayı nörolojik 
hastalıkların aldığı, bunu sırasıyla romatolojik hastalıkların ve MISC hastalarının izlediği saptandı. 
NIV alan hasta sayısı 11(%22,9), IMV alan hasta sayısının 25(%52,1) olduğu, 27(%56,3) hastanın 
sepsis kliniğine sahip olduğu, hastaların 21(%43,8)'inin inotrop ilaç ihtiyacı olduğu gözlendi,sağkalım 
oranı 30(%62,5) olarak saptandı. Kateter takılma bölgeleri değerlendirildiğinde ilk sırada femoral 
venin olduğu (23,%38.9), bunu sırasıyla sağ juguler ven(22,%37.29), sol juguler ven(10,%16.95) ve 
subklavyen venin(4,%6.78) izlediği görüldü. Hastalara en fazla üç kez kateter takıldığı saptandı. 9 
hastaya 2.kez kateter takılması gerektiği görüldü. Kateter bölgeleri arasında komplikasyon açısından 
istatiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu (p>.05). En sık gelişen komplikasyonun 6 hasta ile kateter 
disfonksiyonu olduğu, bunu birer hasta ile aritmi, pnömotoraks ve arter ponksiyonunun izlediği 
görüldü. 9 hastada kan akımı enfeksiyonu, 8 hastada ise kateter enfeksiyonu saptandı. Kan akımı 
enfeksiyonunda en sık patojen Klebsella pneumonia(%44,4), kateter enfeksiyonu etkeni ise Candida 
parapsilosis(%25) ve Pseudomonas aeruginosa(%25) idi. Sağ kalan ve kaybedilen hastalar 
karşılaştırıldığında, IMV ihtiyacı olan hastaların %56'sının kaybedildiği, IMV ihtiyacı olmayan 
hastaların ise %82,6'sının sağ kaldığı saptandı. Benzer şekilde intorop ilaç ihtiyacı olan hastaların 
%57,1'i kaybedilirken, ihtiyacı olmayanların %77,8 inin sağ kaldığı belirlendi(p<.05). Kan ürün 
ihtiyacı olmayan hastaların %87,5'inin sağ kaldığı saptandı(p<.05). Kaybedilen hastaların PRISM ve 
PELOD skorlarının sağ kalan hastalarınkine göre daha yüksek olduğu gözlendi(p<.05). Kateter 
bölgeleri laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırıldı; femoral kateter takılan hastaların kreatinin 
ve t.protein değerleri sol juguler kateter takılan hastaların değerlerine kıyasla daha yüksek idi (sırasıyla 
p=.047 ve p<.039). Femoral kateter takılan hastaların aPTT düzeylerinin sağ ve sol juguler kateter 
takılan hastalarınkine göre daha düşük olduğu belirlendi (p 1 =.020, p 2 =.001). Diğer gruplar arasında 
aPTT değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı(p>.05).Sol juguler kateter 
takılan hastaların yaşının femorale takılanlara kıyasla daha küçük olduğu saptandı (p<.015). Femoral 
 
11
kateter takılan hastaların vücut ağırlıklarının sol ve sağ jugulere kateter takılan hastalara göre daha 
fazla olduğu belirlendi (p 1 =.008, p 2 =.010). Diğer ikili grup karşılaştırmalarında vücut ağırlığı 
açısından anlamlı bir farklılık bulunamadı (p>.05). Femoral kateter takılan hastaların kalp tepe atımı 
PRISM, PELOD ve VIS skorlarının sol juguler vene kateter takılan hastalara göre daha düşük olduğu 
belirlendi (p=.019, p=.013, p=.019 ve p<.004). Sol juguler kateter takılan hastaların sistolik ve diastolik 
kan basıncı femoral kateter takılan hastaların kan basıncından daha düşük, inotrop ilaç ihtiyacının daha 
yüksek olduğu saptandı (p=.034, p=.011 ve p<.05).
Mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemek için yapılan lojistik regresyon analizinde, katılımcıların 
yaşları arttıkça mortalite risklerinin de 1.02 kat artığı görüldü (p<.05). Hastaların kan gazı laktat 
değerlerinin artmasının ölüm olasılığını 1.27 kat arttırdığı, sepsisi olmayan hastaların hayatta kalma 
olasılıklarının da 0.10 arttığı saptandı (p<.05).
SONUÇ; Çalışmamızda en sık tercih edilen hemodiyaliz kateter bölgesi femoral vendi. Femoral ven 
hasta grubunun diğer gruplara göre vücut ağırlığının daha fazla ve yaşının yüksek olduğunu 
saptadık.Femoral kateter takılan hastaların kalp tepe atımının, PRISM, PELOD ve VIS skorlarının 
juguler vene kateter takılan hastalara göre daha düşük, inotrop ilaç ihtiyacı daha azdı. 
Komplikasyonlar açısından kateter bölgeleri arasında fark saplamadık. Hastaların klinik ve 
laboratuvar özellikleri, geçici hemodiyaliz kateteri takılma bölgesi tercihini etkilemektedir. 
Klinisyenlerin deneyimi ve alışkanlıkları da kateter bölgesinin seçiminde en önemli faktörlerden biri 
olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
Introduction: Temporary vascular access is necessary in patients with acute kidney injury (AKI) 
requiring renal replacement therapy. Central venous dialysis catheter placement reduces mortality and 
morbidity, especially in patients with ABI hospitalised in intensive care units. Mechanical 
complications such as arterial puncture, pneumothorax, haemothorax, air embolism, cardiac 
arrhythmia, which may result in excessive bleeding and thrombotic complications, are rare but may be 
fatal especially in critically ill patients.
Objective: The primary aim of our study was to investigate whether continuous renal replacement 
therapy (CRRT) or therapeutic plasma Localisation of the temporary haemodialysis catheter used in 
patients undergoing TPD (femoral, internal jugular and subclavian vein) and early and late 
complications The secondary aim was to evaluate the relationship between catheter localisation and 
prognosis of the patients and to investigate the risk factors determining mortality.
Materıals and methods: Clinical and demographic data of patients with temporary haemodialysis 
catheter insertion in the Pediatric Intensive Care Unit between October 2022 and June 2023, temporary 
haemodialysis cathetervein, catheter size, catheter-related early and complications, number of catheters 
revised and reasons, indication for haemodialysis or therapeutic plasma exchange The reason for 
admission to the PICU and laboratory parameters were recorded. In the first 24 hours of admission to 
the PICU PRISM score, PELOD score and VIS were calculated.
Results. He study was performed with a total of 48 patients, 26 (54.2%) females and 22 (45.8%) 
males.The mean age of the patients was 90.19±67.80 months. In 25 (52.08%) of the patients who 
participated in the study, the underlying When the reasons for admission to the intensive care unit were 
analysed, the first order was neurological diseases, followed by rheumatological diseases and MISC 
patients, respectively.The number of patients receiving NIV was 11 (22.9%), the number of patients 
receiving IMV was 25 (52.1%), and 27 (56.3%) patients sepsis clinic and 21 (43.8%) of the patients 
needed inotropic drugs, The survival rate was 30 (62.5%). When the catheter insertion sites were 
analysed, the most common catheter insertion site was femoral vein (23, 38.9%), followed by right 
jugular vein (22, 37.29%), left jugular vein (22, 37.29%), respectively vein (10, 16.95%) and 
 
13
subclavian vein (4, 6.78%). Patients were catheterised at most three times catheter was inserted. 9 
patients required catheter insertion for the second time. Catheter sites included There was no 
statistically significant difference in terms of complications (p<.05). The most common complication 
catheter dysfunction with 6 patients, followed by arrhythmia, pneumothorax and pneumothorax with 
one patient each. followed by artery puncture. 9 patients had blood stream infections and 8 patients had 
catheter infection was detected. The most common pathogen in blood stream infection was Klebsella 
pneumonia (44.4%), catheter Candida parapsilosis (25%) and Pseudomonas aeruginosa (25%) were 
the causative agents of infection.
He survivor compared, 56 per cent of patients requiring IMV were lost, 56 per cent of patients requiring 
IMV were lost, IMV It was found that 82.6% of the patients who did not need intorop medication 
survived. Similarly, the need for intorop drug While 57.1% of the patients who needed blood products 
died, 77.8% of the patients who did not need blood products survived(p<.05).It was determined that 
87.5% of the patients who did not need blood products survived(p<.05). Patients who died PRISM and 
PELOD scores were higher than those of the surviving patients (p<.05). Catheter sites were compared
in terms of laboratory parameters; patients with femoral catheter were found to have creatinine and 
t.protein values were higher than those of patients with left jugular catheter insertion(p=.047 and 
p<.039, respectively). The aPTT levels of patients with femoral catheter placement were lower than 
those of patients with right and left jugular catheter placement (p 1 =.020, p 2 =.001). No statistically 
significant difference was found between the other groups in terms of aPTT values (p<.05).The age of 
patients with left jugular catheter was younger than those with femorale catheter.p<.015). Body weights 
of patients with femoral catheter insertion compared to patients with left and right jugular catheter 
insertion were found to be higher than the patients (p 1 =.008, p 2 =.010). No significant difference 
was found in terms of body weight in other pairwise group comparisons (p<;.05). Peak heart rate 
PRISM, PELOD and VIS scores were lower in patients with femoral catheter insertion than in patients 
with left jugular vein catheter insertion (p=.019, p=.013, p=.019 and p<.004). Patients with left 
jugular vein catheter insertion systolic and diastolic blood pressure were lower and inotropic drug 
requirement was higher in patients with femoral catheter insertion (p=.034, p=.011 and p<.05).In the 
logistic regression analysis performed to determine the factors affecting mortality, the participants The 
mortality risk increased 1.02-fold with increasing age (p<.05). Blood gas lactate values increased the 
probability of death by 1.27 times, survival of patients without sepsis probability increased by 0.10 
(p<.05).
 
14
CONCLUSION: The most preferred haemodialysis catheter site in our study was the femoral vein. 
Femoral vein We found that the patient group had a higher body weight and older age compared to 
the other groups.Peak heart rate, PRISM, PELOD and VIS scores of patients with femoral catheter 
insertion into the jugular vein The need for inotropic medication was lower and the need for inotropic 
medication was less than in catheterised patients. In terms of complicationsWe found no difference 
between catheter sites. Clinical and laboratory characteristics of the patients, temporary affects the 
choice of haemodialysis catheter insertion site. Clinicians' experience and habitsThe catheter site is 
also one of the most important factors in the selection of the catheter site.