Çin dış politikasındaki dönüşüm üzerinden Çin'in hegemon güç olma stratejisini anlamak
Understanding China's strategy to become a hegemon power through the transformation in Chinese foreign policy
Yazar: KÜBRA KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. ZAFER AKBAŞ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti, 1949 yılında kurulduğundan bu yana, dönemin şartlarına uygun dış politika stratejileri benimsemiştir. Mao Zedong döneminde, Çin daha içe dönük ve kendi kendine yeterli bir ülke olarak varlık göstermiştir. Ancak Deng Xiaoping döneminde, Çin kapsamlı reformlarla birlikte dışa açılmaya başlamış ve ekonomik kalkınma odaklı bir profil çizmiştir. Bu dönemde, Çin'in ekonomik hamlelerinin bölgesel ve küresel güçleri endişelendirmemesi amacıyla düşük profilli bir dış politika stratejisi benimsenmiştir. Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte iki kutuplu dünya düzeni sona ermiş ve Amerika Birleşik Devletleri, yeni sistemde üstünlüğünü bir süre devam ettirmiştir. Ancak, 11 Eylül terör saldırıları ve 2008 küresel finansal krizinin yarattığı siyasi ve ekonomik sarsıntılar, Amerika'nın bu üstünlüğünün sorgulanmasına neden olmuştur. Amerika'nın sistem içindeki etkisinin azalması, Çin'in alternatif bir güç olarak yükselişine yönelik görüşleri güçlendirmiştir.2000'li yıllardan itibaren sürekli bir yükseliş gösteren Çin, bu yükselişin sonucu olarak Xi Jinping döneminde, Deng Xiaoping 'in düşük profil politikası olan "Tao Guang Yang Hui" stratejisinden uzaklaşarak "Çin Rüyası" stratejisiyle uluslararası sistemde daha belirgin ve aktif bir rol oynamaya başlamıştır. Bu çalışmada, Çin'in dış politikasında yaşanan bu dönüşüm ve bu dönüşümlerin ışığında Çin'in yeni dönemde hegemonya hedefi olup olmadığı araştırılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Çin, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Hegemonya

Abstract:
Since its establishment in 1949, the People's Republic of China has adopted foreign policy strategies suited to the conditions of the time. During the Mao Zedong era, China presented itself as a more inward-looking and self-sufficient country. However, during the Deng Xiaoping period, China began to open up with comprehensive reforms and adopted an economically focused profile. In this period, China embraced a low-profile foreign policy strategy to ensure that its economic moves did not alarm regional and global powers. With the end of the Cold War, the bipolar world order came to an end, and the United States maintained its dominance in the new system for a time. However, the political and economic upheavals caused by the September 11 terrorist attacks and the 2008 global financial crisis led to questioning of America's supremacy. The diminishing influence of the United States within the system strengthened the views on China's rise as an alternative power. From the 2000s onward, as China continuously rose, it shifted from Deng Xiaoping's low-profile policy of "Tao Guang Yang Hui" to the "Chinese Dream" strategy under Xi Jinping, playing a more prominent and active role in the international system. This study investigates whether China's foreign policy transformation and these changes reflect an hegemonic ambition in the new era.
Keywords: China, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Hegemony