Sıçanlarda Midazolamın intraarteriyel uygulaması sonucunda damar duvarında oluşan zedelenmenin Lidokain ve Papaverin ile tedavisinin histopatolojik olarak değerlendirilmesi
Histopathological evaluation of rat vessel wall injury treated with lidocaine and papaverine after administration of intraarterial midazolam
Yazar: ASLI AYAZ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ AYPAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi = Hacettepe University Faculty of Medicine

Özet:
Yanlış intraarteriyel enjeksiyon anestezi ve yoğun bakım pratiğinde sık karşılaşılan bir komplikasyondur. Bu konuda sağlık çalışanları ve madde bağımlılarını kapsayan olgu sunumları mevcuttur. Yanlış enjeksiyon sonucu doku nekrozu ile ilgili uzuvun amputasyonuna kadar gidebilen bir klinik süreç oluşabilmektedir. Dolayısı ile tedaviye başlangıç süreci ve tedavinin etkinliği önemlidir. Bizim çalışmamız bu nedenle tedavi süreci açısından yardımcı olabilecektir.Çalışmamızın amacı sık kullanılmakta olan bir sedatif olan midazolamın intraarteriyel enjeksiyon hasarını tesbit etmek ve takiben tedavi amacıyla kullanımı denenen bir lokal anestezik ilaç olan lidokain ve vazodilatatör etkili papaverinin tedaviye erken yanıtta etkilerinin doz artışına yanıtı ile birlikte incelenmesidir.Çalışmamızda Wistar albino cinsi 72 adet sıçan kullanıldı. Kontrol grubunda 6 ve midazolam ile 1., 5. ve 30. dakika hasarının incelendiği altışarlı üç alt grup olmak üzere toplam 18 hayvanı içeren birinci grup ile birlikte toplam altı grup oluşturuldu. Grup 1 (n=18); 5 mg/kg midazolam, Grup 2 (n=12); 5 mg/kg midazolam ve 1,5 mg/kg lidokain,(Grup 2a :15.dk ve Grup 2b: 30.dk) Grup 3 (n=12); 5 mg/kg midazolam ve 1,5 mg/kg papaverin (Grup3a: 15. dk ve Grup3b: 30.dk), Grup 4 (n=12); 5 mg/kg midazolam ve 3 mg/kg lidokain (Grup 4a: 15.dk ve Grup 4b: 30.dk), Grup 5 (n=12); 5 mg/kg midazolam ve 3 mg/kg papaverin (Grup 5a: 15.dk ve Grup 5b: 30.dk), Aorta abdominalis'in renal dalını verdiği yerin distalinden enjekte edildi. Örnekler alınarak histopatolojik örneklemeye gönderildi. Alınan dokular öncelikli olarak endotel hasarı, interstisyel ödem, lamel hasarı, hücre infiltrasyonu açısından değerlendirildi.Çalışmamızda Grup 1'de 1., 5, ve 30. dakika doku örneklerinde endotel hasarı, lamel hasarı, interstisyel ödem ve nötrofil infiltrasyonu parametrelerinde artış kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak farklıydı; 5. dakikada alınan örneklere bakıldığında da interstisyel ödem açısından kontrol grubuna göre anlamlı fark gözlendi. Benzer şekilde, 30. dakika örneklerinde de interstisyel ödem açısından istatistiksel anlamlılık gözlendi.Lidokain ve papaverinin tedavi grupları açısından etkisi karşılaştırıldığında; 15. dakika örneklerinden Grup 2a ve Grup 3a'nın, endotel hasarı ve lamel hasarı açısından anlamlı olarak farklı olduğu gözlendi. Papaverin verilen grupta lidokaine göre daha az hasar vardı. İstatistiksel anlamlılık gösterilmemekle beraber lidokaine kıyasla papaverin verilenlerde 30. dakikada endotel hasarının daha az olduğu gözlendi. İlaçların artan dozda tedaviye yanıtı açısından bakıldığında lidokain enjeksiyonu yapılan Grup 2a ve Grup 4a'da istatistiksel olarak anlamlılık vardı. Endotel hasarı, lamel hasarı ve interstisyel ödem lidokainin dozu artırıldığında azalmaktaydı.Süre açısından değerlendirildiğinde sadece lidokainin düşük doz uygulanması sonrası 30. dakikada hasarda azalmaya neden olduğu gözlendi ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı. İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber papaverinin uzun dönemde hasarı önlediği de gözlendi.Kazara intraarteriyel uygulanan midazolam şiddetli hasar oluşturmaktadır. Tedavide papaverinin lidokaine kıyasla, gerek kısa gerekse uzun dönemde hasarı daha fazla azalttığı gözlenmiştir. Lidokainin uzun dönemde daha iyi yanıt verdiği gözlenmiştir.Sonuç olarak, intraarteriyel enjeksiyonun tedavisinde kullanılan papaverin ve lidokain ile yaptığımız çalışmamızda her iki ilacın da tedavide kullanılabileceğini ancak papaverinin daha iyi yanıt verdiğini histopatolojik olarak gösterebildiğimizi düşünmekteyiz. Bu çalışma, daha sonra yapılacak klinik çalışmalara yardımcı olabilecektir.Anahtar Sözcükler: Enjeksiyon, İntraarteriyel, Midazolam, Papaverin, Lidokain

Abstract:
Accidental intraarterial injection is a quiet commonly practiced complication in intensive care and anaesthesia unit. There are case reports concerning the health providers and drug addicts. Accidental intraarterial injection may cause the amputation of related extremity during the treatment process. Consequently, both initiation and efficacy of treatment plays an important role. Our study deals with an important part of the treatment process.The aim of our study is to determine the injury of one of the commonly used sedative ?Midazolam?and examine the effective dose of early treatment with a local anaesthetic ?lidocaine? and a vasodilatator ?papaverine? used as treatment drug.72 numbers of adult Wistar albino rats were used. There were 6 rats in control and 18 (6 each) in Midazolam damage group. The other rats were divided into 8 groups in 6 each; totally 9 groups formed. Group 1 (n=18); 5 mg/kg midazolam, Group 2 (n=12); 5 mg/kg midazolam and 1,5 mg/kg lidocaine (Group 2a: 15th and Group 2b: 30th min.), Group 3 (n=12); 5 mg/kg midazolam and 1,5 mg/kg papaverine (Group 3a: 15th and Group 3b: 30th min.), Group 4 (n=12); 5 mg/kg midazolam and 3 mg/kg lidocaine (Group 4a: 15th and Group 4b: 30th min.), Group 5 (n=12); 5 mg/kg midazolam and 3 mg/kg papaverine (Group 5a: 15th and Group 5b: 30th min.) were all injected from the distal part of Aorta abdominalis to the renal artery. In group 1 1st, 15th and 30th minute specimens were taken. They were both sent to histopathological evaluation. Specimens from each group were evaluated firstly according to the endothelial damage, interstitial edema, lamellar damage and cellular infiltration.In our study, compared to control group, midazolam was statistically significantly different according to the endothelial damage, interstitial edema, lamellar damage and neutrophile infiltration. Both 15th and 30th minute specimens including interstitial edema were statistically significant comparing to the control group.The specimens of 15th minute treated with lidocaine and papaverine (Group 2a and Group 3a) were also statistically significant in terms of endothelial damage and lamellar damage.Compared to treatment group, 15th minute specimens of group 2a and group 3a were statistically significant for endothelial and lamellar damage. Papaverine treated group had less damage. Even if statistically not differed, papaverine prevented the damage in 30th minute.Comparing the dosage of medicines, lidocaine groups, group 2a and group 4a were statistically significantly different. Endothelial damage, lamellar damage and interstitial edema were lower when lidocaine dosage was higher.Comparing time, damage was less with low dose lidocaine application in 30th minute and this was statistically significant. Even statistically not differed, papaverine in long term prevented damage.Accidental intraarterial midazolam causes severe damage. In our study, papaverin decreased damage in both short and long term treatment than lidocaine. Lidocaine was expected to show long term response better.In conclusion, papaverine and lidocaine treatment for intraarterial injection were used in our study and papaverine response was better histopathologically. This study may be a reference for further studies.Key Words: Injection, Intra-arterial, Midazolam, Lidocaine, Papaverine