Matematiksel modelleme etkinliklerine dayalı öğretim ortamında 8. sınıf öğrencilerinin matematikleştirme yeterliğinin incelenmesi
Investigation of mathematising competency of eighth grade students in a teaching environment based on mathematical modeling activities
Yazar: ÖMER DENİZ
Danışman: PROF. DR. TANGÜL KABAEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada cebir öğrenme alanında modelleme etkinlilerine dayalı olarak desenlenmiş bir öğretim deneyinde sekizinci sınıf öğrencilerinin matematikleştirme yeterliklerinin ve matematikleştirme yeterliğinin desteklenmesinin matematik okuryazarlığı performanslarına olası etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel olarak desenlenen bu araştırmada öğretim deneyi yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın odak katılımcıları bir devlet okulunda sekizinci sınıf öğrencileri arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla seçilmiştir. Öğretim öncesinde katılımcı seçimi için geliştirilmiş olan matematikleştirme yeterliğine ilişkin açık uçlu veri toplama aracının uygulanması sonucunda farklı matematikleştirme performansları sergileyen öğrencilerden sekizi araştırmanın odak katılımcısı olarak belirlenmiştir. Araştırmada benimsenen kuramsal yaklaşım ise PISA matematik okuryazarlığı çerçevesidir. Araştırma sonucunda PISA çerçevesinde matematikleştirme yeterliğinin bileşenleri ve alt yeterlikleri ortaya konmuş ve her bir alt yeterlik için öğrencilerin gerçekleştirdikleri eylemler farklılıklar ve benzerlikler temelinde açığa çıkarılmıştır. Öte yandan matematikleştirme yeterliğinin desteklendiği modelleme etkinliklerine dayalı öğrenme ortamlarında katılımcıların matematik okuryazarlığı düzeylerinde artış görülmüştür. Araştırma sonunda öğrenciler formüle etme sürecinde değişkenler arası ilişkileri belirleme, yorumlama-değerlendirme sürecinde ise matematiksel dayanaklı savunmalar ve daha kapsamlı genellemeler ortaya koyma yönünde gelişim gösterebilmiştir.

Anahtar sözcükler: Matematikleştirme yeterliği, Matematik okuryazarlığı, Matematiksel modelleme.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the mathematising competencies of eighth-grade students in a teaching experiment designed based on modeling activities in the domain of algebra learning. Also, it was aimed to examine the possible effects of supporting mathematising competency on their mathematical literacy performance. In this qualitative study, the teaching experiment method was adopted. The focus participants of the study were selected from a public school through criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Eight of the students were determined as the focus participants of the research in line with the different performances that emerged in the open-ended test on mathematising competency. The theoretical framework of the research is the PISA mathematical literacy framework. As a result of the research, the components and sub-competencies of the mathematising competency were presented within the framework of PISA, and the different actions that emerged in the employment of each sub-competencies were revealed. On the other hand, learning environments based on modeling activities in which mathematising competency is supported have positive effects on the increase in the mathematical literacy levels of the participants. The participants showed improvement in establishing relationships between variables in the formulation process, and in making mathematical justifications and more comprehensive generalizations in the interpretation-evaluation process.

Keywords: Mathematising competency, Mathematical literacy, Mathematical modeling.