Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışan ebe ve hemşirelere yönelik travma bilgisi içeren bakım eğitim programının oluşturulması ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Creating A care training program including trauma information for midwives and nurses working in newborn intensive care unit and evaluation of its effectiveness
Yazar: ELİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE GÖKÇE İSBİR
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Ebe/hemşireler yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) yenidoğan ile doğrudan temas halindedir. Dolayısıyla yenidoğan için travmatik bir deneyim olan ünitede TBB (Travma Bilgisi İçeren Bakım) sunmak için iyi konumdadırlar. Ancak ebe/hemşirelerin bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve bu nedenle uygulamaya karşı özgüvensiz oldukları belirtilmektedir. Bu araştırma, YYBÜ'de TBB eğitim programını oluşturmak ve etkinliğini değerlendirmek amacıyla bilgi, tutum ve beceri değişikliğini değerlendirmek amacıyla ön test- son test ve izlem testi kullanılarak yarı deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri 14-21 Ocak 2023 tarihleri arasında online platformda toplanmıştır. Eğitim programı araştırmacılar tarafından yapılandırılmış olup, çevrimiçi online platformda üç oturumda ve toplam 12 saatte gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak tanıtıcı bilgi formu ve bilgi, beceri ve tutumlarını değerlendirmeye yönelik ön -test, son-test ve izlem-testi kullanılmıştır. Araştırmaya 270 ebe/hemşire başvuru yapmış, 177 kişi ön testi uygulayarak eğitime katılmış, 146 kişi eğitim sonrası son teste katılmış ve 137 kişi TBB uygulamalarını yapıp izlem testi yaparak tüm sürece dahil olmuştur. Nicel verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, tek faktörlü tekrarlanan ölçümlerde ANOVA ve Cochran Q testi, nitel verilerin analizinde ise içerik ve tematik analiz kullanılmıştır. Katılımcıların ön-test, son test ve izlem testte bilgi ve beceriye yönelik puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<.05), tutuma yönelik puan ortalamalarının ise eğitim sonrası ile karşılaştırıldığında uygulama sonrasında anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir.
Katılımcıların eğitime yönelik görüşleri değerlendirildiğinde, TBB eğitimine ihtiyaç duydukları ve yenidoğan hemşire/ebelerinin bu eğitimi almalarını istediklerini belirlenmiştir. Eğitim sonrası TBB uygulama becerilerinin geliştiğini ve yenidoğana psikolojik bakımı da içeren bütüncül bakım sunabildiklerini belirtmişlerdir. Eğitimin ebe/hemşirelerin YYBÜ'de TBB sunumunun önemine yönelik farkındalıklarının arttığı ve uygulama sürecinde engelleri kaldırmaya yönelik eylem planı yapabildikleri saptanmıştır. YYBÜ'de çalışan ebe/hemşirelerin yenidoğan, ebeveynler ve kendileri için travmalarını tanılama, tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinde aktif rol ve sorumluluk almaları önerilmektedir. Ayrıca katılımcıların eğitime olan ihtiyaçlarının belirlenmesi ve TBB kültürünün oluşturulması, gereksinim temelli yeni eğitim programlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Midwives/nurses are in direct contact with the newborn in the neonatal intensive care unit (NICU). Therefore They are well placed to provide Trauma-Informed Care (TIC) in the unit, which is a traumatic experience for the newborn. However, it is stated that midwives/nurses do not have enough knowledge on this subject and therefore they are not self-confident about the practice. This research was carried out as a quasi-experimental research by using pre-test, post-test and follow-up test to evaluate the knowledge, attitude and behavior change in order to establish the TIC education program in NICU and to evaluate its effectiveness. The data of the research were collected between 14-21 January 2023. The training program was structured by the researchers and It was carried out in three sessions and a total of 12 hours on the online platform. Introductory information form and pre-test, post-test and follow-up test to evaluate knowledge, skills and attitudes were used as data collection tools in the research. Data were collected using forms on the online platform. 270 midwives/nurses applied to the study, 177 people participated in the training by applying the pre-test, 146 people participated in the post-test after the training, and 137 people were involved in the whole process by performing the TIC applications and performing the follow-up test. Descriptive statistics were used in the analysis of quantitative data, ANOVA and Cochran Q tests were used in repeated measures with one factor, and content and thematic analysis were used in the analysis of qualitative data. It was determined that the participant's mean scores for knowledge and skills in the pre-test, post-test and follow-up test increased statistically significantly (p<.05) and their mean score for attitude decreased significantly after the instruction when compared with the post-training.
When the participants' views on education were evaluated, it was determined that they needed TIC training and that they wanted newborn nurses/midwives to have this training. They stated that their TIC practice skills improved after the training and they were able to offer holistic care, including psychological care, to the newborn. It was determined that the awareness of the midwives/nurses about the importance of TIC presentation in the NICU increased and they were able to make an action plan to remove the obstacles in the implementation process. It is recommended that midwives/nurses working in NICU take an active role and responsibility in the diagnosis, treatment and rehabilitation processes of their trauma for newborns, parents and themselves. In addition, it is recommended to determine the needs of training of the participants and to create a culture of TIC, to develop and disseminate new needs-based training programs.