Radyoterapiye bağlı epifiz hasarının önlenmesinde vitamin D3'ün olası etkisinin araştırılması
Role of vitamin D3 in prevention of radiotherapy-induced epiphyseal injury
Yazar: AYŞE KÖTEK
Danışman: PROF. DR. ERKAN TOPKAN
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Vitamin D3 kemik mineralizasyonunu, osteoblastik aktiviteyi ve longitudinal 
kemik büyümesini arttıran bir büyüme faktörüdür. Bu çalışmada radyoterapi (RT) 
öncesinde uygulanan vitamin D3'ün, RT'ye bağlı epifiz hasarını azaltıcı etkisinin olup 
olmadığı hayvan modelinde araştırılmıştır. 
Çalışmada her biri 7 adet, 6 haftalık Sprague-Dawley türü erkek ratlar dört gruba 
ayrılmıştır: Birinci grubu kontrol hayvanları, üçüncü grubu vitamin D3 kontrol grubu 
oluşturmuştur. İkinci ve dördüncü gruptaki ratların sol distal femur ve proksimal tibia 
bölgesine 24 Gy (8 Gy/gün) RT uygulanmıştır. Sağ bacak korunarak kontrol olarak 
değerlendirmeye alındı. Dördüncü gruptaki ratlara RT'den bir gün önce intramüsküler
(i.m.) 50000 IU/kg vitamin D3 ve ikinci gruptaki ratlara yalnızca i.m. 50000 IU/kg vitamin 
D3 uygulandı. Kemik büyümesi tedaviden 6 hafta sonra toplam bacak, femur ve tibia 
uzunluğuna göre hesaplanmıştır.
Yalnızca RT %56.2 ± %6.7 toplam bacakta büyüme kaybına ve %12.7 ± %1,3 
toplam bacak uzunluk farkına neden oldu. RT + vitamin D3 tedavisi verilen grupta toplam 
bacak büyüme kaybı ve toplam bacak uzunluk farkı sırasıyla %28.5 ± %5.6 ve %4.4 ±
%3.03 değerlerindeydi. Bu farklar yalnızca RT grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel 
olarak anlamlıdır (p=0.001, her biri için). 
Sonuç olarak bu çalışma vitamin D3'ün RT'ye bağlı epifiz plağı hasarını önemli 
ölçüde azaltabileceğini göstemektedir.
 Anahtar kelimeler: Vitamin D3, radyoterapi, rat, epifiz hasarı, radyoprotektan.

Abstract:
Vitamin D3 is a growth factor improving bone mineralization, and regulating 
osteoblastic activity and longitudinal bone growth. In this study, impact of vitamin D3 
supplementation administered prior to fractionated RT in reducing RT-induced epiphyseal 
injury is investigated. 
Six week old male Sprague-Dawley rats were enrolled to one of the four groups: 
Group 1 was assigned as control group (n=7); Group 2 received fractionated RT alone; 
Group 3 received 50000 IU/kg i.m. vitamin D3 injection alone; and Group 4 received 
50000 IU/kg i.m. vitamin D3 injection prior to fractionated RT. Fractionated RT in the 
irradiated groups was delivered to distal femur and proximal tibia in the left legs of each 
rats to a total dose of 24 Gy in 3 fractions with the contralateral right leg as the nonirradiated control. Vitamin D3 injection in Group 3 was performed on the day before the 
RT. Bone growth was calculated according to the lengths of femur, tibia and total leg 
measured on the radiographs taken at the time and 6 weeks after the delivery of RT. 
RT resulted in a mean percent overall limb growth loss of 56.2% ± 6.7% and a 
mean percent overall limb discrepancy of 12.7% ± 1.3%. Administration of 50000 IU/kg 
i.m. vitamin D3 before RT reduced the mean percent overall limb growth loss and the 
mean percent overall limb discrepancy to 28.5% ± 5.6% and 4.4% ± 3.3%, respectively. 
These values were significantly different compared with the groups receiving irradiation 
alone (P=0.001 for each). 
In conclusion, these result demonstrated the potential for vitamin D3 administered 
before fractionated RT to significantly reduce the RT-induced epiphyseal injury. 
Key words: Vitamin D3, radiotherapy, rat, epiphyseal injury, radioprotection.