Kronik karaciğer parankim hastalarında subklinik ateroskleroz ve ilişkili faktörler
Subclinical atherosclerosis and related factors in patients with chronic liver parenchymal disease
Yazar: MURAT TAŞÇI
Danışman: DOÇ. DR. HASAN CELALETTİN ÜMİT
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Lipoproteinler = Lipoproteins

Özet:
Siroz hastalarında aterosklerozun ve komplikasyonlarının daha seyrek görüldüğü az sayıda çalışma ile ortaya konmuştur. Lipit düzeylerindeki düşüklük, hiperbilirubinemi, düşük kan basıncı ve trombositopeni sorumlu tutulmakla birlikte bu durumun nedenleri tam olarak aydınlatılamamıştır. Çalışmamızda, siroz hastalarında subklinik ateroskleroz sıklığı ve ilişkili faktörler araştırıldı. Çalışmaya yaş ve cinsiyet dağılımı eşleştirilmiş 49 siroz hastası ile 28 sağlıklı gönüllü alındı. Subklinik ateroskleroz, doppler ultrasonografi cihazıyla, karotis intima medya kalınlığı ölçülerek araştırıldı. Bulbus dahil tüm ana karotis arter trasesi plak varlığı açısından incelendi. Ateroskleroz açısından risk faktörü olabilecek lipit düzeyleri, lipoprotein (a), okside düşük dansiteli lipoprotein, insülin, homosistein, trombosit, fibrinojen, yüksek duyarlıklı C reaktif protein, bilirubin gibi laboratuvar parametreleri araştırıldı. İstatistiksel yöntem olarak normal dağılıma uyan sürekli değişkenlerde Student T testi, uymayanlarda Mann Whitney U testi kullanıldı. P <0.05 anlamlı kabul edildi.Hasta grubunun karotis intima medya kalınlığı 0.664 ± 0.133 mm, kontrol grubunun 0.749 ± 0.091 mm bulundu (p= 0.002). Hastaların %18.4'ünde, kontrol grubunun % 14.3'ünde karotis plağı tespit edildi. Hastaların ortalama okside düşük dansiteli lipoprotein düzeyi 588.3 ng/ml, kontrol grubunun 127.9 ng/ml saptandı (p<0.001). Hastalarda total kolesterol, düşük dansiteli lipoprotein-kolesterol, trigliserit, lipoprotein (a), trombosit ve fibrinojen düzeyleri kontrol grubundan anlamlı olarak düşük bulundu. Yüksek duyarlıklı C reaktif protein düzeyi hasta grubunda yüksek bulundu. Hasta grubu ile kontrol grubunun yüksek dansiteli lipoprotein-kolesterol, kan basıncı, vücut kitle indeksi ve homosistein düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı.Çalışmanın sonucunda, siroz hastalarında, ateroskleroz açısından risk oluşturacak insülin direnci ve okside düşük dansiteli lipoprotein düzeylerinde yükseklik gibi faktörlere rağmen subklinik aterosklerozun göstergesi olan karotis intima medya kalınlığı daha düşük saptanmıştır. Bu durumun, bu hastalardaki lipit düzeylerinde azalmaya, trombositopeniye ve hiperbilirubinemiye bağlı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
It has been reported with a few studies that atherosclerosis and its complications has been less extensive in patients with cirrhosis. Though unclear, it has been supposed to result from the decreased levels of lipids, lower blood pressure and thrombocytopenia. In our study, we investigated the frequency of subclinical atherosclerosis and related factors in patients with cirrhosis. Forty nine patients with cirrhosis and 28 healthy, age and gender matched controls were enrolled in the study. Subclinical atherosclerosis was evaluated by doppler ultrasonography, measuring the thickness of carotid intima media as well as whole carotid artery for plaque. Laboratory parameters such as lipid levels, lipoprotein (a), oxidized low density lipoprotein, insulin, homocysteine, thrombocyte, fibrinogen, high sensitive C reactive protein, bilirubin which are related to atherosclerosis are evaluated. For statistical analysis, student T test was performed for variables which are normally distributed, while Mann Whitney U test was performed for variables which are not. P value <0.05 was accepted significant.Mean intima media thickness of carotid artery were observed 0.664 ± 0.133 mm among patients and 0.749 ± 0.091 mm among controls (p= 0.002). Carotid plaque was observed in 18.4% of patients and 14.3% of controls. Mean oxidized low density lipoprotein level was found to be 588.3 ng/ml in patients and 127.9 ng/ml in controls. Total cholesterol, low density lipoprotein, trigliserid, lipoprotein (a), thrombocyte and fibrinogen levels were observed to be decreased and high sensitive C reactive protein level was observed to be increased significantly in cirrhotic patients as compared with controls. There was no significant difference between groups regarding high density lipoprotein, blood pressure, body mass index and homocysteine levels.In conclusion, despite the possible atherosclerotic risk factors in patients with cirrhosis, such as insulin resistance and increased oxidized low density lipoprotein levels; carotid intima media thickness, the surrogate for subclinical atherosclerosis were observed to be less extensive. Decreased lipid levels, thrombocytopenia and hyperbilirubinemia may be implicated to contribute to this result.