Ankara'da hemşirelik öğrenimi gören üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları
Attitudes of nursing students enrolled at universities in Ankara towards gender roles
Yazar: SİMGE ZEYNELOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN TERZİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity

Özet:
Araştırma, Ankara'daki üniversitelerde hemşirelik eğitimi veren bölümlerin birinci sınıfında öğrenim gören kız öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarını ve tutumlarını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla metodolojik ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemini, bu üniversitelerde öğrenim gören 252 birinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, anket formu ile araştırmacı tarafından geliştirilen ?Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ)? (Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı 0.92) kullanılmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öğrencilerin ve ebeveynlerinin sosyo-demografik özellikleri; ikinci bölümde ise, öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarını etkileyebileceği düşünülen faktörlere yönelik sorular yer almaktadır. Anket formu ve TCRTÖ 16 Nisan?10 Mayıs 2007 tarihleri arasında uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS for Windows 11.0 (Statistical Package for Social Sciences) bilgisayar programında; ortalama, standart sapma, ortanca, minimum ve maksimum değerler ile yüzdelik sayılar, t-testi, Oneway Anova testi, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin ?eşitlikçi cinsiyet rolü? (puan ortancası 37) ve ?kadın cinsiyet rolü? (puan ortancası 24) alt boyutlarına ilişkin eşitlikçi tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Öğrencilerin ?evlilikte cinsiyet rolü? (puan ortancası 13), ?geleneksel cinsiyet rolü? (puan ortancası 17) ve ?erkek cinsiyet rolü? (puan ortancası 11) alt boyutlarına ilişkin ise geleneksel tutuma sahip oldukları saptanmıştır. Öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarını belirleyen TCRTÖ puan ortalama ve ortancaları ile, öğrencilerin sahip olduğu kardeş sayısı, ilkokulu bitirinceye kadar yaşadığı ilin gelişmişlik düzeyi, şu anda yaşadığı yer, ebeveynlerinin evlenme şekli ve hemşirelik mesleğini seçme nedenleri arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi tutuma sahip oldukları (TCRTÖ puan ortancası 102) saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi tutumların kazandırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study is methodological and cross-sectional in character and is based on a survey applied to nursing students enrolled at universities in Ankara aiming to assess their attitudes towards gender roles and the factors causing differentiation in these attitudes. The universe as well as the sample of the study consisted of a total of 252 freshmen students enrolled at universities in Ankara. As the medium of data collection a questionnaire and a ?Gender Roles Attitude Scale? (GRAS) developed by the Author has been used (Cronbach Alpha Reliability Coefficient 0.92). The questionnaire applied consisted of two parts with the first part recording the respondents socio-demographic characteristics while the second part contained questions regarding possible factors of the attitudes of students towards gender roles. The questionnaire and the GRAS was applied to students between Apr16th and May 10th in 2007. The collected data was processed in SPSS 11.0 and was analyzed examining levels of means, standard deviation, median, minimum and maximum values and percentage points utilizing statistical tests like t-test, One-way ANOVA test, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests. The results of the study reveal egalitarian attitudes among students for the sub-dimensions named ?female gender roles? (median score 24 points) and ?egalitarian gender roles? (median score 37 points), while for the sub-dimensions ?marriage gender roles? (median score 13 points), ?traditional gender roles? (median score 17 points) and ?male gender roles? (median score 11 points) students exhibit traditional attitudes. Average and median GRAS scores of respondent students were found to differ (statistical significance level p<0.05) according to number of siblings, socio-economic development level of province of origin, type of accommodation, marriage status of parents (religious or official) and reasons for choosing the profession of nursing. In general, students are found to have egalitarian attitudes towards gender roles (median GRAS score 102 points). Based on the results of the study suggestions for the promotion of egalitarian attitudes towards gender roles were developed.