Beyin uyumlu öğrenme yaklaşımının ilköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin akademik başarılarına, yönetici işlevlerine ve akademik benlik saygılarına etkisi
The effect of brain compatible learning approach on 5th graders' academic success, executive function and academic self-esteem in social studies lesson
Yazar: TUNCAY CANBULAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik benlik = Academic self ; Beyin odaklı öğretim = Brain-based teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Yönetici işlevler = Executive functions ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Günümüzde bilgiyi ezberlemeye çalışan değil, nasıl öğrendiğini bilen, öğrendiklerini anlamlandırabilen, eleştirel ve yaratıcı düşünebilen, bilgilerini uygulamaya koyabilen bireylere gereksinim duyulmaktadır. Bu becerilere sahip bireylerin yetiştirilmesinde önemli öğretim yaklaşımlardan biri de beyin uyumlu öğrenme yaklaşımı olarak görülmektedir. Beyin uyumlu öğrenme, beyinde öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine dair bulgular ortaya koyan sinirbilim araştırmalarına dayalı geniş kapsamlı bir öğrenme ve öğretme yaklaşımıdır.  

Bu çalışmada, 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde Beyin uyumlu öğrenme yaklaşımına göre hazırlanmış öğretim etkinliklerinin öğrencilerinin akademik başarılarına, yönetici işlevlerine ve akademik benlik saygılarına olan etkisi incelenmiştir. 

Bir deney ve iki kontrol grubu olmak üzere üç grup üzerinde gerçekleştirilen araştırmada yarı deneysel deneme modellerinden biri olan "ön test-son test kontrol gruplu" yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel araştırma teknikleriyle elde edilen veriler nitel verilerle de desteklenmiştir.

Araştırmanın çalışma grubunu, 2011-2012 öğretim yılı İzmir ili Buca ilçesinde orta sosyo-ekonomik düzeyde bir devlet okulunun biri deney (n=38) ikisi kontrol grubu (nI=39, nII=40 )  olmak üzere üç 5. sınıfı oluşturmuştur. 

Veriler, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarısını ölçmek  için araştırmacılarca geliştirilen "Akademik Başarı Testi", yönetici işlevlerini ölçmek için Raven (1938) tarafından geliştirilen ve Şahin ve Düzen (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPM)" ve akademik benlik saygısını ölçmek için Coopersmith (1991) tarafından geliştirilen ve Pişkin (1996) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Coopersmith Akademik Benlik Saygısı Ölçeği" ile toplanmıştır. 

Araştırmanın bulguları, Beyin Uyumlu Öğrenme yaklaşımının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları ve akademik benlik saygılarının kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı derecede arttığı, bu farkın bir aylık süre sonunda da devam ettiğini ortaya koymuştur. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin yönetici işlev puanları ise yapılan öğretimle birlikte artmış olmasına rağmen, grupların yönetici işlev puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Cinsiyete göre akademik benlik saygısı ve yönetici işlev değişkenlerinde deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark bulunmazken, akademik başarı değişkeninde gruplar arasında deney grubu kız ve erkekleri lehine anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Araştırmacı gözlemi ve öğrenci görüşlerine göre de beyin uyumlu öğrenme yaklaşımı öğretim sürecini olumlu etkileyen bir öğrenme-öğretme yaklaşımı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Today, require individuals who do not only accept and memorize the information served but also aware of the structure of respective learning; giving meanings to the data learned, acting in line with critical and creative thinking, and making use of the data learned in practice. One of the significant teaching approaches to train such skilled individuals is a brain based learning which is commonly accepted. The brain based learning is a wide-range approach that supported by the neurological research findings explaining  how the learning happens in the brain.

This research aims to explain the effects of the teaching activities prepared in accordance with the brain compatible learning approach on 5th grade students' Social Sciences course towards their academic achievement, executive functions and academic self esteem.

This research was carried out on three groups, one of which was an experimental and other two were control groups. Pretest-posttest control group quasi-experimental design was used in the research. The data obtained by Quantitative Methods was also supported with the qualitative data.

The participants of the research were students from the middle class public school in Buca district of Izmir province.  There were one experimental (N= 38), and two control groups (NI= 39, NII=40), from 5th grade of 2011-2012 academic year.

The data collection tools of the research were: RSPM (Raven Standard Progressive Matrices) Test, originally designed by Raven (1938) and oriented Turkish by Şahin ve Düzen (1993),  which measures the executive functions; Coopersmith Academic Self Esteem Scale, originally designed by Coopersmith (1991)  and oriented Turkish by Pişkin (1996), Which measures the academic self esteem and Social Studies academic achievement test was developed by the researchers.  

According to the findings of the research, the experimental group had higher scores on academic achievement, and academic self-esteem than the control groups of the research and this difference continued in one month. Experimental and control group students' executive function scores increased with the teachings although the groups from the executive function scores has not been significant difference. There was not any significant diffirence between experimental and control group students on academic self-esteem and executive function based on gender. On the other hand,  both gender in experinmental group  had significantly higher scores on academic achievement comparing to control groups. In addition, according to researcher's observation and students' opinions, Brain Compatible Learning approach has been suggested as an effective learning-teaching approach.