Bulgaristan müzik arşivlerindeki Türk müziğine ilişkin tarihi ses kaynaklarının kataloglanması
Cataloging historical sound sources of Turkish music in Bulgarian music archives
Yazar: SELİN SAĞIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH AKAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Etnomüzikoloji = Ethnomusicology

Özet:
Balkan ülkeleri içerisinde Türk nüfusun büyük bir halkasını oluşturan Bulgaristan ve Balkanlar, tarihsel, siyasal, sosyal ve kültürel anlamda Türkler için önemli bir bölge olmuştur. 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun Ruslara karşı savaşı kaybetmesi ve Balkanlardan çekilmesiyle birlikte bölgede yaşayan Türk nüfus, sosyo-politik açıdan değişim sürecine girmiştir. Bu değişim süreciyle bölgede, nüfus hareketleri, dini çatışmalar, sosyo-ekonomik değişimler ve kültürel değişimler yaşanmıştır. Özellikle 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Bulgaristan Türklerinin tarihsel sürecinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve Bulgaristan'da yaşayan Türkler, azınlık konumuna düşmüştür.  Bulgaristan Türkleri, 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle başlayan, 20. yüzyıla kadar devam eden zorunlu göçler ve asimilasyon politikalarının hakim olduğu bir ortamda kültürlerini koruma, yaşatma ve nesilden nesile aktarma çabalarını sürdürmeye çalışmışlardır.
Bu tezde, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlardaki tarihsel sürecinden başlayarak, Bulgaristan'daki Türklerin zorunlu göçler ve asimilasyon politikaları karşısındaki direnişleri ve kültürel kimliklerini koruma çabaları ele alınmış, Bulgaristan Türklerinin kültürel mirasının önemli bir bölümünü oluşturan halk şarkılarına yönelik tarihsel belgeler, Sofya'da bulunan iki önemli müzik arşivi Bulgaristan Bilimler Akademisi (BAS) ve Bulgaristan Ulusal Radyosu (BNR)'nda tespit edilmiş, incelenmiş ve bu müzik arşivlerindeki tarihsel kaynaklar üzerine orijinal kataloglama yapılmıştır. 
Müzikoloji disiplinindeki tarihsel, karşılaştırmalı ve etnografik yöntemlerin kullanıldığı bu çalışmada veriler, gözlem, görüşme ve arşiv çalışması teknikleriyle toplanmış ve bulgulara ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Türkleri, müzik arşivi, Bulgaristan Bilimler Akademisi, Bulgaristan Ulusal Radyosu, orijinal kataloglama

Abstract:
Bulgaria and the Balkans, which constitute a significant portion of the Turkish population among the Balkan countries, have been an important region for Turks in historical, political, social, and cultural terms. With the defeat of the Ottoman Empire by the Russians in the second half of the 19th century and its subsequent withdrawal from the Balkans, the Turkish population living in the region entered a socio-political transformation process. This transformation led to population movements, religious conflicts, socio-economic changes, and cultural transformations in the region. The Ottoman-Russian War of 1877-1878, in particular, marked a significant turning point in the historical process of the Turks in Bulgaria, rendering the Turks living in Bulgaria a minority. From the second half of the 19th century onwards, and continuing into the 20th century, the Turks of Bulgaria have strived to preserve, sustain, and pass on their culture in an environment dominated by forced migrations and assimilation policies. 
This thesis examines the efforts of the Turks in Bulgaria to resist forced migrations and assimilation policies and to preserve their cultural identity, starting from the historical process of the Ottoman Empire in the Balkans. Historical documents related to folk songs, which constitute an important part of the cultural heritage of the Turks in Bulgaria, have been identified and examined in two significant music archives in Sofia: the Bulgarian Academy of Sciences (BAS) and the Bulgarian National Radio (BNR). Original cataloging has been conducted on the historical sources in these music archives.
 Employing historical, comparative, and ethnographic methods from the discipline of musicology, data were collected through observation, interviews, and archival research techniques, leading to the findings.
Keywords: Bulgarian Turks, music archive, Bulgarian Academy of Sciences, Bulgarian National Radio, original cataloging