Arap Baharı ve Türkiye Mısır ilişkilerine etkisi
Arab Spring and it's influences on Turkish-Egyptian relationships
Yazar: TALHA EKER
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN TATAR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Kriz = Crisis ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Mısır ilişkileri = Turkish-Egypt relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
2011 yılında baş gösteren Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da bir dizi değişikliğe neden olan olaylar bütününü ifade eden Arap Baharı, bazı ülkelerde toplumsal dönüşüm ve demokratikleşme yönünde başarılı sonuçlar doğurmuş, bazı ülkelerde ise akamete uğratılarak iç savaşa, askeri darbelere ve uluslararası askeri müdahalelere neden olmuştur. Coğrafi konumu, nüfus yoğunluğu, köklü tarihi ve kültürel dokusu Mısır'ın Ortadoğu ve Arap ülkeleri üzerindeki etkinliğini arttıran temel faktörlerdir. Arap Baharı sürecinde Mısır'da yaşanan olaylar, bu süreci tecrübe eden diğer ülkelerin kaderini belirleyici niteliktedir. Türkiye-Mısır ilişkileri Arap Baharı sürecinde gelişim göstermiş, 25 Ocak Devrimi süreci ve sonrasında Müslüman Kardeşler'in Muhammed Mursi ile Mısır'da iktidara geldiği dönemde en zirve noktaya ulaşmıştır. Ancak ikili ilişkilerdeki –literatüre yansıyan ifadesiyle- bu "Altın Çağ" çok uzun sürmemiş ve yakın tarihe "Rabia Katliamı" olarak geçecek eylemleri gerçekleştiren Mısır ordusu askeri darbeyle ülkenin demokrasi ve özgürlük taleplerini askıya almıştır. 3 Temmuz Darbesi ile birlikte Türkiye-Mısır ilişkileri maslahatgüzar seviyesine indirilmiş ve süreç içerisinde artma eğilimi gösteren kriz, sadece iki ülke arasında sınırlı kalmayarak Libya, Suriye ve Doğu Akdeniz gibi bölgesel meseleleri de olumsuz yönde etkilemiştir. 
Öte yandan süreç içerisinde her iki ülke iktidarında da görece bir aktör değişikliği olmamasına rağmen 2021 yılı itibarıyla ilişkilerin onarılmasına yönelik adımlar atılmaya başlanmıştır. Bu durum, diplomatik krizlerin zeminini teşkil eden gerekçelerde bir değişim olmasa da devletlerin ortak çıkarlarını korumak saikıyla yine diplomasi araçlarını kullanarak ilişkilerde yeni bir sayfa açabileceği gerçeğini ortaya koymaktadır. Ancak son dönemde ivme kazanan iki ülke arasındaki diplomasi trafiğinin ne derece başarılı olacağı ve ne gibi sonuçlar doğuracağı ise belirsizliğini korumaktadır.

Abstract:
Arab Spring which started in 2011 brought about some radical changes in the MENA area and has resulted in some successful consequences in some countries concerning social transformations and democratization. Whereas, it caused inner conflicts, military coups and international military intervention in some others. Geographical position, population density, deep rooted history and cultural issues are the main factors of Egyptian influence on the Middle East and other Arab nations. Incidents that occurred in the process of Arab Spring in Egypt have some features that could impact the countries which also experienced this process. Relations between Turkey and Egypt showed some improvement in Arab Spring period. Moreover, it reached its climax after the January 25th revolution process after which Muhammed Mursi and Muslim Brotherhood came to power. But this golden period in the bilateral relation could not last long. The incidents that are known as the Rabia Massacre committed by Egyptian army seized control of the government and suspended democratic demands of the country. The crisis that occured with 3rd July military coup has lowered the level of diplomatic representation to charge d'affaires and it has shown an increasing tendency. Moreover, this crisis has not been limited between these states and has expanded over borders which has negatively influenced regional issues such as Libia, Syria anca Eastern Mediterean. 
On the other hand, despite the fact that no major actors in both nations' governments changed during the process, attempts have been done to reestablish relations as of 2021. This situation reveals the fact that states can open a new page in relations by using diplomatic tools to protect their common interests, although there is no change in the grounds that constitute the basis of diplomatic crises. However, it is still ambiguous how successful and what kind of results the diplomatic traffic between the two countries, which has recently picked up steam, would be.