Liberal demokrasi ve Adalet ve Kalkınma Partisi: 2003-2018
Liberal democracy and Justice and Development Party: 2003-2018
Yazar: FIRAT DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. NAİL ÖZTAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Demokrasi = Democracy ; Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Liberalizm = Liberalism ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi iktidar = Political power ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
İlgili çalışma Türkiye siyasi hayatının en önemli aktörlerinden birisi olan Ak Parti ve lideri Recep Tayyip Erdoğan'ın iktidar sürecinde ortaya koyduğu uygulamalar ve değişimlerin liberal demokrasi çerçevesinde değerlendirilmesini amaçlamıştır. Bu çalışmanın çerçevesinin liberal demokrasi olarak belirlenmesinin sebebi dönemimizde demokrasinin genel olarak uygulandığı ve geçerli sayıldığı modern versiyonunun çeşitli değişiklikler göstermek ile birlikte 'liberal demokrasi' olarak kabul edilmesindendir. ilgili çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Bu üç ana bölümün dışında Giriş, ve Genel Değerlendirme ve Sonuç Bölümleri ile çalışmanın ana gövdesi oluşturulmaktadır. Çalışmanın birinci bölümü üç alt başlıktan oluşmakta ve bu başlıklar içerisinde demokrasi kavramından başlanarak altı ana kriter üzerinden modern demokrasi olarak kabul edilen liberal demokrasi anlatılmaktadır. Birinci bölümün üçüncü alt başlığında ise Türkiye'nin Osmanlı Devleti döneminden başlamak üzere demokratikleşme adımları incelenmiş ve özellikle günümüzdeki siyasi tartışmaların da gündeminde olan merkez-çevre rekabeti üzerinde durulmuştur. Çalışmanın İkinci Bölümünde ise, Adalet ve Kalkınma Partisi dört başlık altında incelemeye alınmıştır. Bu başlıkların altında Ak Parti'nin iktidarına giden süreci, siyasi geçmişi, felsefi ve siyasi kişiliği ve dönemlerine ayrılması şeklinde ortaya konulmuştur. Üçüncü Bölümünde ise Birinci Bölümde liberal demokrasinin temeli olarak açıklanan altı ilke kapsamında 2003 – 2018 yılları arasında Ak Parti iktidarı döneminde ortaya konan uygulamaların ve yönetimin değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme yapılırken İkinci Bölümde ortaya konan dönemsellikle bağlantılı olarak uygulamalardaki değişimler ifade edilmeye çalışılmıştır. Son olarak Genel Değerlendirme ve Sonuç kısmında ise Ak Parti iktidarının 16 yıllık dönemini kapsayan bu çalışma neticesinde iktidar tarafından ortaya konulan uygulamaların liberal demokrasi kapsamında belirlenen ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesi yapılmıştır.
Yapılan çalışma neticesinde Ak Parti iktidarının iktidara geldiği 2002 yılı sonu ile 2007 yılları arasında yoğun bir liberalleşme politikası uyguladığı, devamındaki süreçte 2007-2011 yılları arasında daha düşük yoğunlukta bir liberalleşme uygulaması dönemi olduğu ve 2011-2016 yılları arasında eleştirilmek ile birlikte kısmi bir liberal eğilim ortaya koyduğu ancak 2016-2018 yılları arasındaki dönem içerisinde ise liberal demokrasi uygulamaları noktasında daha fazla eleştirildiği sonucu ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
This study aimed to evaluate the practices and changes of AK Party (the Justice and Development Party [Adalet ve Kalkınma Partisi]) and its leader Recep Tayyip ERDOĞAN (who is one of the most important players in Turkey's political life) within the framework of liberal democracy during his government. The reason why the framework of this study is determined as liberal democracy is that the modern version of democracy, which was generally applied and considered valid in our period, was accepted as "liberal democracy" with various changes. The related study consists of three main parts. Apart from these three main sections, the main body of the study is formed with the Introduction, General Evaluation and Conclusion sections. The first part of the study consists of three subtitles. Under these subtitles, starting from the concept of democracy, liberal democracy, which is accepted as modern democracy, is explained over six main criteria. In the third sub-title of the first chapter, Turkey's democratization steps, beginning the Ottoman period, were examined. And especially the center-periphery competition, which is also on the agenda of current political discussions, has been emphasized. In the second part of the study,  AK Party was examined under four headings. Under these headings, the process of the AK Party to power, its political history, philosophical and political personality have been divided into periods. In the Third Part, within the scope of the six principles explained as the basis of liberal democracy in the First Chapter, the practices and the administration of the AK Party rule between 2003 and 2018 are evaluated. While making this evaluation, the changes in practices in connection with the periodicity set out in the Second Chapter were tried to be expressed. Finally, in the General Evaluation and Conclusion section, as a result of this study covering the 16-year period of the AK Party government, the practices put forward by the government were evaluated within the framework of the principles determined within the scope of liberal democracy.
As a result of study, Ak Party government implemented an intense liberalization policy between the end of 2002 and 2007, in the following period, there was a period of less intense liberalization period between 2007-2011 and a partial liberal tendency emerged with criticism between 2011-2016. However, in the period between 2016-2018, it appears that it was criticized more in term of liberal democracy practises.