Eleştirel bir inşa için heykel sanatının olanaklarını araştırmak
Exploring the potential of sculpture for a critical construction
Yazar: YASEMİN TIGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİNASİ TEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN SAĞLAM
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Nesne = Object

Özet:
20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar devam eden süreçte politik ve eleştirel bir sanat pratiğine ilişkin birçok strateji geliştirilmiştir. Genellikle farklı araçların bir arada kullanıldığı mekâna özgü yerleştirme ve kavramsal sanata ağırlık verilen bu alanda, heykelin olanakları yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, günümüz heykel sanatının olanaklarını, eleştirel bir inşanın gerçekleştirilmesi için harekete geçirecek yeni kavram ve pratikler doğrultusunda genişletmektir. Bu rapor, güvencesiz, kararsız yapıların inşasına ve heykel-yerleştirme ilişkisinin politika üretme olanağının ortaya çıkarılmasına odaklanır. Bunu yapabilmek için, 1960 sonrası ve günümüz heykel sanatı arasındaki ilişkiyi nesne, inşa, yapı, süreç, mekân ve izleyici yaklaşımları açısından araştırır. Heykel sistemine transfer olarak heykelsi nesne haline gelen gündelik nesne, uzamsal kuvvetlerin yeniden dağılımında üstlendiği etkin rol ile heykelin maddi ve kavramsal sınırlarını genişleten politik bir araç olarak önerildi. Kapitalist sermaye birikimi modeli ile kent mekânının üretimi arasındaki bağlantılar araştırılarak kapitalist mekânın dışarıda bırakarak görünmez kıldığı alana yerleşecek strateji ve kavramlar geliştirildi. Yerleştirme Sanatının sınırları gösterilerek heykel ve yerleştirme ilişkisinin daha genişlemiş yeni kavrayışına ait kavramlar tanımlandı.  Tanımlanan bu yeni alanda, değişen nesne, mekân, izleyici ilişkileri, heykelsi yerleştirmenin eleştirel politik olanağını ortaya çıkarır. Heykel, içine girdiği mekânın kuvvetleri ile karşılaştığı bu alanı kendi uzamsal politikasının alanına dönüştürür.

Anahtar Sözcükler: Heykel, inşa, yapı, nesne, yerleştirme.

Abstract:
Since the second half of 20th century, several strategies have been developed regarding a political and critical art practice. Within this practice that usually foregrounds installation,  and conceptual art that coordinate various media, the potential of sculpture is not well researched. As such, this study aims to expand the potential of contemporary sculpture, through new concepts and practices to achieve a critical construction. It focuses on construction of precarious and unstable structures, and the potential of sculpture-installation relationship in terms of political reproduction. To do this, it explores the relationship between sculpture art of post 1960s and contemporary sculpture art with respect to object, construction, structure, process, space, and viewer. Implementing these concepts into sculpture domain, the everyday object that becomes a sculptural object by transferring into sculptural system, due to its role in redistribution of spatial powers, is proposed as a political tool that extends material and conceptual scope of sculpture. With this regard, by investigating the connections between capital accumulation and reproduction of urban space, strategies and concepts are developed that will occupy space, which was rendered invisible by the capitalist space. By showing the limitations of Installation Art, the study arrived at new conceptualisations regarding the relationships between sculpture and installation. Within these new conceptualisations, changing object-space-viewer relationships bring forth the critical political potential of sculptural installation. Sculpture transforms this space, in which it is installed, into its own political space.

Keywords: Sculpture, construction, structure, object, installation