Bergson'a göre varoluşsal konumu bakımından insanın durumu
The human condition in terms of existential standing for Bergson
Yazar: CEYHUN AKIN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. EMEL KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Grubu Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bellek = Memory ; Bergson, Henri = Bergson, Henri ; Bilinç = Consciousness ; Evrim = Evolution ; Varlık felsefesi = Existence philosophy ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Yaşam = Life ; Zaman = Time ; İnsan doğası = Human nature

Özet:
Bu çalışmada Henri Bergson'un felsefi sisteminde varlığın değerlendirilmesi açısından insanın konumu tartışılmaktadır. Bergson'un felsefe anlayışında varlığın yapısı sürekli bir oluş olarak sunulduğundan, insanın bu oluşsal konum açısından nasıl konumlandırdığı önem kazanmaktadır. Bu sürekli değişmeler alanında, insanı insan yapanın ne olduğu bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada bu sorun ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır.Henri Bergson'un felsefesi temel olarak onun zaman anlayışına dayalıdır ki o bunu süre olarak adlandırır. Bergson süre kavramını düşüncesinin ilk dönemlerinde daha açık bir şekilde insanla ilişkili olarak ortaya koyduktan sonra, bu kavramı daha da genişleterek evrenle özdeşleştirmiştir. Daha sonraki çalışmalarında Bergson insanı bir süre varlığı olarak ortaya koymuştur. Bergson varlık düşüncesini ortaya koyarken hayat hamlesi, bellek, bilinç ve evrim kavramlarını kullanmıştır. Hayatın kendini oluşturmaya koyarken ki çabası evrim olarak belirir. Hayat maddenin kendisine karşı olan direncini aşmaya çalışır, maddeye özgürlük sokmaya çalışır. Hayat bu bağlamda çeşitli gelişim aşamalarından sonra, kendini gerçek anlamda ve özgür bir şekilde insanda ortaya koymuştur. Dolayısıyla insan hayatın kendini gerçekleştirdiği varlık olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca Bergson'un hem varlık düşüncesinde hem de insan anlayışında bellek önemli bir yere sahiptir ki bu kavram da süreyle ilişkilidir.

Abstract:
In this thesis, what has been discussed is that human condition in terms of evaluation of existence in Henri Bergson's philosophical system. Because of structure of existence is a continual presence in Bergson's philosophical system, it is very important that what is the position of human according to this position. In this continual transition area, what brings into being a human essence is a critical question. In this thesis, this question is researched in detail.Henri Bergson's philosophy is based fundamentally on his concept of time, which he calls it duration. Bergson, firstly explain his thoughts about duration related with human in his first period, then he extends it and he identify this concept with universe. Bergson presents human like presence of duration in his later works. Life?s self-creation effort appears as evolution. Life, tries to exceed the resistance against the matter, and try inserting the freedom into the matter. After various development stages, life presents itself in human with it?s real meaning and freely. Therefore, human emerges like existence which life realize itself on it. In addition, memory has an important position in both on the human understanding and existence in Bergson's thought; also this concept is related with the duration.