Hücresel üretim : Hücrelerin oluşturulmasında kullanılan yöntemlerin analizi ve bir vinç atölyesinde uygulama
Cellular manufacturing: Analysis of the cell formation methods and an application in crane shop
Yazar: BÜLENT BAŞARAN
Danışman: PROF.DR. FERAY ODMAN ÇELİKÇAPA
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Hücresel üretim (HÜ) atölyeleri birden fazla üretim hücresini içerir. Her hücrekendisine ait makinelerden oluşur ve kendisine atanan bir veya birden fazla parça ailesiniüretmekle sorumludur. Eğer bir makine diğer bir hücrenin parçasını da işlemek zorundakalırsa darboğaz makinesi olarak isimlendirilir. Benzer şekilde, eğer bir parçanın üretimi içinkendi hücresindeki makineler yeterli gelmezse bu parça da darboğaz parçası olarakisimlendirilir. Bu tür makine ve parçalara istisnai elemanlar denir. Üretim akışlarına dayalıolarak tüm parçaların üretilirken hangi makinelere uğrayacakları, ikili verilerden oluşan birparça-makine görünüm matrisiyle gösterilebilir. Bu matrisin satır ve sütunlarından biriparçaları, diğeri de makineleri temsil eder. Eğer bir parça bir makinede işlem görüyorsa,matriste o parça ve makinenin kesiştiği yerde ?1? girdisi, işlem görmüyorsa ?0? girdisibulunur. Yakın yıllara kadar hep bu ikili verilerle elde edilen matrisler çözülmeye çalışılmışve birçok hücre oluşturma algoritması geliştirilmiştir. İkili bir matriste kesinlik söz konusudurve esneklik ortadan kalkmaktadır. Esnekliği sağlamak için bulanık kümeleme yöntemleri vebulanık verilerden oluşan parça-makine görünüm matrisleri kullanılmaktadır. Bu çalışmanınamacı hem ikili hem de bulanık hücre oluşturma yöntemlerinden en yaygın kullanılanlarınıaçıklamak, bir karşılaştırma olanağı sunmak ve bunların birlikte kullanılabilecekleriyöntemleri incelemektir. Bu amaçlar çalışılırken, bulanık verilerden oluşan parça makinegörünüm matrisine ?bağ enerji? (BE) yöntemi uygulanarak da hücrelerin oluşturulabileceğibulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Grup Teknolojisi, Hücre Oluşturma, Bulanık KümelemeDanışmanı: Prof. Dr. Feray Odman ÇELİKÇAPASayfa Sayısı: 199

Abstract:
Cellular manufacturing shops consist of more than one cells. Each cell has itsown machines and responsibility to process one or more part families allocated to it. If amachine has to process a part which belongs to another cell, this machine is called abottleneck machine. Similarly, if machines are not enough to produce a part in the samecell, this part is called a bottleneck part. Both kind of parts and machines are calledexceptional elements. Based on production flows, it is possible to show all parts andtheir processing machines on the same binary part-machine incidence matrix. In thismatrix, each column represents a part and each row represents a machine or vice versa.If a machine processes a part, the matrix element in the cross section of thatcorresponding machine and part is ?1?, otherwise it is ?0?. Until recent years, thesekinds of binary matrixes have been tried to solve and many cell formation algorithmshave been developed. There is a certainty and no flexibility in the binary matrix. Toprovide flexibility, fuzzy clustering methods and fuzzy part-machine incidence matrixesare used. The purposes of this thesis are to illustrate the widely used binary and fuzzycell formation methods, to provide some comparisons between them and to examinesome methods that can be used together. While the puposes were studied, it had beenfound that the cell formation would be possible by applying ?bond energy? method toany fuzzy part-machine incidence matrix.Key Words: Group Technology, Cell Formation, Fuzzy ClusteringAdviser: Prof. Dr. Feray Odman ÇELİKÇAPANumber of Pages: 199