Bazı anjiotensin II antagonisti ilaç karışımlarının fotodiyot dizi dedektör ve kütle spektrometresi ile sıvı kromatografisinde aynı anda analizleri ve validasyonları
Simultaneous determination and validation of some angiotensin ii antagonist drug mixtures by HPLC-dad and LC-MS/MS techniques
Yazar: TUĞBA NEMLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİBEL AYŞIL ÖZKAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amlodipine = Amlodipine ; Anjiyotensin II = Angiotensin II ; Antagonistler = Antagonists ; Hidroklorotiyazit = Hydrochlorothiazide ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Olmesartan = Olmesartan ; Valsartan = Valsartan ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu tezin amacı hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaç etken maddelerinden olmesartan, valsartan, telmisartan, amlodipin ve hidroklorotiyazid'in eş zamanlı tayini için iki farklı dedektör olan FDD ve K/KS dedektörleri kullanılarak sıvı kromatografik yöntem geliştirmektir. Bu sebeple, farklı hareketli faz kompozisyonları, farklı sıcaklık, akış hızı etkileri gibi deney şartları optimize edilmiştir. İlk metot FDD, Symmetry Shield (150x4.6; 3.5 µm) (Waters, ABD) kolon ve MeOH:asetonitril: pH 3,0 çözeltisi (fosforik asit), 40: 40: 20 (h\h\h) hareketli faz kompozisyonu kullanılarak iyi bir kromatografik ayırıma ulaşılmıştır. Analizler 25°C, 1mL dk-1 akış hızında ve 220 nm dalga boyunda gerçekleştirilmiştir. İkinci metot K/KS, Poroshell 120 EC C-18 (50 mm x 3,0 mm x 2,7 μm) (Agilent, ABD) kolon ve asetonitril: tampon çözelti (10 mM amonyum format; formik asit), 40: 60 (h\h) hareketli faz kompozisyonu kullanılarak iyi bir kromatografik ayırıma ulaşılmıştır. Analizler 40°C ve gradient olarak 0,6 ve 0,8 mL dk-1 akış hızında gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmalar sonucunda optimum çalışma şartlarında, hızlı, basit, duyarlı, doğru, kesin, çevreci ve tamamen valide edilmiş analiz yöntemleri geliştirilmiştir. Önerilen hızlı ve duyarlı iki yöntem de olmesartan, valsartan, telmisartan, amlodipin ve hidroklorotiyazid'in eş zamanlı miktar tayinleri için zaman almayan numune hazırlama işlemine sahip olmasından dolayı kalite kontrol laboratuvarlarında kolayca uygulanabilecektir. Geliştirilen yöntemler ilaç numunelerine de uygulanmıştır. Böylece ilaç numuneleri gibi kompleks matrislerde yöntemlerin uygulanabilirliği de gösterilmiştir. Ayrıca geliştirilen her iki yöntemin de birbirine eşdeğer olduğu Student-t ve F testi ile gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis to develop a liquid chromatographic method using two different detectors which are the DAD and MS/MS for simultaneous determination of olmesartan, valsartan, telmisartan, amlodipine and hydrochlorothiazide from the drug active substances used in the treatment of hypertension. For this reason, experimental conditions such as different mobile phase compositions, temperature, flow rate effects are optimized. The first method based on reverse phase liquid chromatography by using Symetry Shield (150x4.6; 3.5 µm) (Waters, ABD) column and methanol: acetonitrile: pH 3.0 solution (phosphoric acid), 40:40:20, v \ v \ v mobile phase composition. The separation was carried out at 25 ° C, a flow rate of 1 mL min-1 and a detection wavelength of 220 nm. The second method involved MS/MS, Poroshell 120 EC C-18 (50 mm x 3,0 mm x 2,7 μm) (Agilent, ABD) column and acetonitrile: buffer solution (10 mM ammonium formate; formic acid), 40:60, v \ v mobile phase composition. The analyses were carried out at 25 ° C, a flow rate of 0,6 and 0,8 mL min-1 as a gradient.

As a result of this study, fast, simple, sensitive, accurate, precise, environmentally and fully validated analysis methods have been developed under optimum working conditions. The proposed rapid and sensitive HPLC-DAD and LC-MS/MS method will be readily applicable in quality control laboratories for simultaneous determination of olmesartan, valsartan, telmisartan, amlodipine and hydrochlorothiazide since they have not a time-consuming sample preparation procedure. The developed methods were also applied to the pharmaceutical dosage forms. Thus, the applicability of the methods in complex matrices such as drug samples have also been demonstrated. Furthermore, student-t and F tests showed that both developed methods were equivalent to each other.