İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin hikaye edici metinlerde özetleme ve ana fikir bulma becerileri üzerinde hikaye haritalarının etkisi
The effects of story maps on the skills of summarizing and finding the main idea in narrative texts of primary education 5th grade students
Yazar: İLHAMİ ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASİN ÖZKARA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana fikir = Main idea ; Hikaye = Story ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Hikaye haritası yöntemi = Story mapping ; Özetleme = Summarizing ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin hikâye edici metinlerde özetleme ve ana fikir bulma becerileri üzerinde hikâye haritalarının etkisini tespit etmektir. Bu araştırma 2011-2012 öğretim yılı birinci yarıyılında, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Düzce İli Yığılca İlçesinde bulunan Anadolu Kalkınma Vakfı Cumhuriyet İlköğretim Okulu ve Aksaklar İlköğretim Okulu'nda, 5. sınıf öğrencilerinden oluşan iki şube ile toplam 6 haftalık bir süreçte tamamlanmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu uygulama yapılacak okullardaki 5-A ve 5-B şubelerinde öğrenim gören toplam 55 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan sınıflardan tesadüfî yollarla 5-A sınıfı kontrol grubu, 5-B sınıfı ise deney grubu olarak seçilmiştir.Bu araştırma yarı deneysel olarak yürütülmüş ve araştırmada ön test-son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmada dersler, deney grubunda hikâye haritası yöntemiyle, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemle şubelerin sınıf öğretmenleri tarafından araştırmacının hazırlamış olduğu ders planlarına göre işlenmiştir.Araştırmada ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin özetleme becerilerini ölçmek amacıyla Bulut (2006) tarafından geliştirilen ?Özetleme Ölçeği?, ana fikir bulma becerilerini ölçmek amacıyla ise Pilten (2007) tarafından geliştirilen ?Okuduğunu Anlama ve Ana Fikir Bulma Ölçeği? ön test ve son test veri toplama araçları olarak kullanılmıştır.Araştırmada deney ve kontrol grupları olarak seçilecek sınıfların akademik başarılarının denk olup olmadıklarını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmış, araştırmanın problem cümlesini ve alt problemlerini oluşturan değişkenler, bağımsız gruplar için t- testi (Independent Sample T- Test) ile analiz edilmiştir.Araştırmadan sonucunda, 5. sınıf öğrencilerinden oluşan hikâye haritası yönteminin uygulandığı deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grupları arasında;1.Hikâye edici metinlerde ana fikir bulma becerileri bakımından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.2.Hikâye edici metinlerde özetleme becerileri bakımından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.3.Hikâye edici metinlerde hikâyenin geçtiği yeri belirleyebilme açısından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.4.Hikâye edici metinlerde hikâyenin zamanını belirleyebilme açısından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.5.Hikâye edici metinlerde hikâyedeki ana karakterleri belirleyebilme açısından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.6.Hikâye edici metinlerde hikâyedeki yardımcı karakterleri belirleyebilme açısından deney ve kontrol grupları arasında manidar bir fark bulunmamıştır.7.Hikâye edici metinlerde hikâyedeki problemi belirleyebilme açısından deney ve kontrol grupları arasında manidar bir fark bulunmamıştır.8.Hikâye edici metinlerde hikâyedeki karakterlerin problem durumu için ürettikleri çözüm önerilerini belirleyebilme açısından deney ve kontrol grupları arasında manidar bir fark bulunmamıştır.9.Hikâye edici metinlerde hikâyedeki karakterlerin sonuca vermiş oldukları tepkiyi belirleyebilme açısından deney ve kontrol grupları arasında manidar bir fark bulunmamıştır.10.Hikâye edici metinlerde anlatıcının sonuca vermiş olduğu tepkiyi belirleyebilme açısından deney grubu lehine manidar bir fark bulunmuştur.11.Deney grubu öğrencilerinin hikâye edici metinlerde ana fikir bulma ve özetleme becerileri açısından ön test ve son test puanları arasında manidar bir fark bulunmuştur.12.Kontrol grubu öğrencilerinin hikâye edici metinlerde ana fikir bulma ve özetleme becerileri açısından ön test ve son test puanları arasında manidar bir fark bulunmamıştır.Anahtar Kelimeler: Hikâye, Hikâye Edici Metin, Hikâye Haritası Yöntemi, Özetleme, Ana Fikir Bulma.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of story maps on the skills of summarizing and finding the main idea in narrative texts of primary education 5th students. The study was carried out in the first semester of 2011-2012 academic year, on two classes in Anadolu Kalkınma Vakfı Cumhuriyet Primary School and Aksaklar Primary School. The study was completed within a period of six weeks.Study group of consisted of a total of 55 students enrolled in class 5-A and 5-B in these two schools. Class 5-A was randomly selected as the control group and class 5-B was randomly selected as the experiment group.This is a semi experimental study which used pre-test and post-test control group models. In the study, lessons were conducted using story map method in experiment group and using traditional method in the control group by the classroom teachers based on the lesson plan prepared by the researcher.To test summarizing skills of 5th students, ?Summarizing Scale? developed by Bulut (2006); to test finding main idea skills of the students ?Reading Comprehension and Finding Main Idea Scale? developed by Pilten (2007) were used as pre-test and post-test data collection tools.One-way analysis of variance (ANOVA) was conducted to determine whether the academic achievement of the classes selected as experiment and control group were equal. The variables constituting the problem sentence and sub-problems of the study were analyzed by Independent Sample t-test for independent groups.As a result of research, the differences between the experiment group which used story map method and control group which used traditional method consisting of 5th students are presented below;1.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of the skills of finding the main idea in narrative texts.2.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of summarizing skills in narrative texts.3.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of the ability to identify the location of the story in narrative texts.4.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of the ability to identify the time of the story in narrative texts.5.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of the ability to identify the main character in the story in narrative texts.6.There was no significant difference between the experimental and control groups in terms of the ability to identify second most important characters in the story in narrative texts.7.There was no significant difference between the experimental and control groups in terms of the ability to identify the problem in the study in narrative texts.8.There was no significant difference between the experimental and control groups in terms of the ability to identify the solution suggestions the characters in the story produced in narrative texts.9.There was no significant difference between the experimental and control groups in terms of the ability to identify the reaction the characters in the story gave to the results in narrative texts.10.There was a significant difference in favor of experimental group in terms of the ability to identify the reaction of the narrator to the resolution in narrative texts.11.There was a significant difference between the experimental group students? pre and post-test scores in terms of finding the main idea and summarizing in narrative texts.12.There was no significant difference between the control group students? pre and post-test scores in terms of finding the main idea and summarizing in narrative texts.Key Words: Story, Narrative Text, Story Map Method, Summarizing, Finding the Main Idea.