Sorgulama temelli öğretimin akademik başarı ve matematik becerilerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effects of inquiry-based learning on academic achievement and mathematics skills: A meta-analysis study
Yazar: ANIL ALTINTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TUBA AYDOĞDU İSKENDEROĞLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Meta analizi = Meta analysis ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching

Özet:
Bu çalışmada meta-analiz yöntemi kullanılarak sorgulama temelli öğretimin (STÖ) akademik başarı ve matematik becerileri üzerindeki etkililiğini belirlemek ve çeşitli moderatörlerin etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2005-2021 yılları arasında ulusal ve uluslararası düzeyde yapılmış sorgulama temelli öğretim ile geleneksel yöntemi karşılaştıran çalışmalar incelenmiştir. Çeşitli veri tabanları taranarak yeterli istatistiksel verilere sahip araştırmanın problemine ve dâhil edilme koşullarına uygun olarak yüksek lisans ve doktora tezleri ile makaleler incelenmiştir. Çalışmalar toplanırken dâhil edilme koşullarına bağlı olarak hazırlanmış kodlama formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında konu ile ilgili olarak 172 çalışma toplanmıştır. Dâhil edilme koşulları ölçütünde kodlama protokolüne uygun olarak 172 çalışma içerisinden 38 tanesi uluslarası 4 tanesi ulusal düzeyde yapılmış 42 çalışma kabul edilmiştir. Bu çalışmaların 24 tanesi akedemik başarıyı inceleyen 18 tanesi ise matematik becerileri inceleyen çalışmalardır. Çalışmanın bağımsız değişkeni, matematik beceri türü, yayın türü, katılımcı türü ve uygulama süresi olarak belirlenmiştir. Ayrıca bazı çalışmaların birden fazla değişkeni olması sebebiyle etki büyüklükleri kendi aralarında karşılaştırılarak analize dâhil edilmiştir. Verilerin analizinde, İstatistiksel Paket Programı olan Comprehensive Meta Analysis (CMA) kullanılmıştır. Çalışmalar hem akademik başarı hem de matematik beceriler türünde rastgele etkiler modeline göre ve Thalhemier ve Cook (2002) sınıflandırmasına göre yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, STÖ'nün akademik başarı (Etki Büyüklüğü = 0,947) ve matematik beceriler (Etki Büyüklüğü = 0,907) üzerinde pozitif ve geniş düzeyde etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Matematik beceri türünde matematiksel bağlantı becerisinin, yayın türünün akademik başarı açısından makale türünde farklılık oluştuğu ancak matematik beceri açısından bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte katılımcı türü türünde akademik başarı açısından üniversite düzeyinin, matematik beceriler açısından ise öğretmenlerin bir farklılık oluşturduğu; uygulama süresi türünde akademik başarı ve matematik becerileri açısından 1-3 yıl uygulama süresinin farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak sorgulama temelli öğreimin akademik başarı ve matematik becerilerine geniş düzeyde etki ettiği bulunmuştur.  Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, STÖ'nün öğretmenler tarafından uygulanması gerektiğinin yanı sıra moderatörler belirlenmesi konusunda ve ileride yapılacak çalışmalara yönelik bir takım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to determine the effects of inquiry-based teaching (IBL) on academic achievement and mathematics skills by using the meta-analysis method and to reveal the effect of various moderators. For this purpose, the studies comparing inquiry-based teaching with traditional method conducted in Turkey and abroad between 2006-2020 were examined. Various databases were scanned and articles, master's and doctoral theses were examined, which were suitable for the research problem and inclusion criteria with sufficient statistical data. While collecting the studies, a coding form prepared in accordance with the inclusion criteria was used. Within the scope of the research, 172 studies related to the subject were collected. 42 studies, 38 of which were done abroad and 4 of them in the country, were accepted out of 172 studies in accordance with the coding protocol according to the criteria of inclusion. 24 of these studies examine academic achievement and 18 studies examine mathematical skills. The independent variable of the study was determined as mathematical skill type, publication type, education level, application period and publication year. In addition, due to the fact that some studies have more than one variable, the effect sizes were included in the analysis by comparing them among themselves. Comprehensive Meta Analysis v3.0 (CMA) Statistical Package Program was used in the analysis of the data. Studies were interpreted according to the random effects model in terms of both academic achievement and math skills, and according to the Thalhemier and Cook (2002) classification. According to the results of the study, it was determined that IBL had a positive and wide-ranging effect on academic achievement (Effect Size = 0.947) and mathematic skills (Effect Size = 0.907). It was determined that there was a difference between the mathematical connection skill in the mathematical skill type and the article type in terms of the academic achievement of the publication type, but it did not make a difference in terms of mathematical skill. However, in the type of participant, university level in terms of academic achievement and teachers in terms of mathematics skills make a difference; It was determined that 1-3 years of application period made a difference in terms of academic achievement and mathematics skills in the type of application period. As a result, it was found that inquiry-based teaching had a large effect on academic achievement and mathematics skills. In line with the results of the research, a number of suggestions were presented for the determination of moderators and future studies, as well as the need for IBL to be implemented by teachers.