Okul çağı çocuklarda alkali diyet ve beslenme alışkanlıklarının, ağız sağlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Determination of relationship between alkaline diet and dietary habits with oral health in school aged children
Yazar: MERVE ŞEYDA KARAÇİL
Danışman: DOÇ. DR. EDA KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition

Özet:
Okul çağı çocuklarda alkali diyet ve beslenme alışkanlıklarının, ağız sağlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülen bu çalışmaya Ankara ili Çankaya merkez ilçesine bağlı basit rasgele örnekleme yöntemiyle seçilmiş iki farklı ortaokulda öğrenim gören 12 yaş, 96 kız (%51,1) ve 92 erkek (%48,9) olmak üzere 188 çocuk katılmıştır. Yaşa göre BKİ sınıflamasında çocukların %45,7'si şişman, %44,7'si normal, %9,6'sı zayıftır ve erkeklerde şişmanlık prevalansı daha yüksektir (p<0,05). Çocukların %13,3'ünün diş fırçalama alışkanlığının olmadığı ve kız çocuklarının daha düzenli olarak dişlerini fırçaladığı  bulunmuştur (p<0,05). Çocukların ortalama DMFT değeri 1,1±1,41'dir ve  diş çürüğü şiddeti çok düşük düzeyde bulunmuştur. Kız ve erkek çocuklar arasında anlamlı bir fark ise saptanmamıştır (p>0,05). Çocukların antropometrik ölçümleriyle daimi dişler ağız sağlığı göstergeleri arasında arasında herhangi bir ilişki bulunmaz iken vücut ağırlığı (r:0,307; p<0,05), vücut yağı (r:-0,385; p<0,01), BKİ (r:-0,296; p<0,05) ve bel çevresi (r:0,311; p<0,05) ile süt dişleri dmft indeks değeri arasında negatif  bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çocukların yaşa göre BKİ sınıflamasına göre daimi ve süt dişleri ağız sağlığı göstergelerinde gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Çocukların %66,1'i düşük tükürük tamponlama kapasitesine sahip olup cinsiyetler arası anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Diş çürüğü olan ve olmayan çocuklarda ortalama spot ve tamponlama tükürük pH'ı arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Diyet PRAL değeri ile vücut bileşiminin göstergesi olan vücut yağı arasında negatif (r:-0,215; p<0,01), ağız sağlığı göstergelerinden  süt dişleri dolgu sayısı ile ise pozitif yönlü bir ilişkili bulunmuştur (r:0,278; p<0,05). Diyet PRAL'ının besin gruplarından et ve et ürünleri (r:0,430; p<0,01) ve tahıllarla (r:0,433; p<0,01) pozitif , sebze (r-0,471; p<0,01) ve meyve grubuyla (r:-0,372; p<0,01) ise negatif yönlü bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Spot tükürük pH'ın hiçbir besin grubunun tüketimi ile ilişkisi bulunmaz iken tükürük tamponlama pH'ının sadece sebze grubu tükemiyle pozitif ilişkili olduğu görülmüştür (r:0,169; p<0,05;). Süt dişleri ağız sağlığı göstergeleriyle besin grupları arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Bunun yanında daimi  dişler ağız sağlığı göstergelerinden DMFT indeks değeriyle meyve grubu (r:-0,191; p<0,05) ve  çürük sayısıyla süt ve ürünleri tüketimi negatif ilişkili (r:-0,264; p<0,05) bulunmuştur.Şekerler grubundan basit şeker ve şekerlemeler tüketiminin dmft indeksiyle pozitif ilişkili olduğu belirlenmiştir (r:0,275; p<0,05). Sonuç olarak ağız sağlığının korunması ve diş çürüklerinin önlenmesinde çocuklarda düzenli ağız bakımının yanında beslenme alışkanlıkları da önemli bir rol oynamaktadır ve küçük yaştan itibaren kazandırılan doğru alışkanlıklar ile sağlıklı nesillerin yetişmesi sağlanabilir.

Abstract:
This study was conducted in order to determination of relationship between alkaline diet and dietary habits with oral health in school aged children. The sample was selected from two different middle schools which are selected by random sampling method at the central district of Çankaya in Ankara. 12 years and  96 girls (51,1%) and 92 boys (48,9%) totally 188 children participated at this study. Accordingly BMI classification for age the children were divided into three groups as low weight (9,6%), normal weight (44,7%) and overweight/obese (45,7%) and obese prevalence is higher in boys (p<0,05). It was found 13,3% of children have not habit of brushing their teeth and girls brush their teeth more regularly (p<0,05). The mean DMFT value of children was 1,1±1,41 and severity of dental caries was found very low level and there was no significant difference between boys and girls (p>0,05). Although there was no relationship between antropometric measures with oral helath indicators of permanent teeth but there was a negative relationship was determined between body weight, (r:0,307; p<0,05), body fat (r:-0,385; p<0,01), BMI (r:-0,296; p<0,05) and waist circumference (r:0,311; p<0,05;) with dmft index of temporary teeth. According to BMI classification there was no significant differences at oral health indicators of temporary and permanent teeth (p>0,05). The prevalance of children with low saliva buffery capacity is 66,1% and there was no significant difference between genders (p>0,05). And also there was no significant difference at mean spot and buffering saliva pH between children who have dental caries or not. It was determined a strong negative correlation between body fat and dietary PRAL value (r:-0,215; p<0,01) and a positive correlation between filled numbers of temporary teeth and dietary PRAL value (r:0,278; p<0,05). There was a positive correlation between meat and meat products (r:0,430; p<0,01) and grains (r:0,433; p<0,01) with dietary PRAL value and a negative correlation vegetables (r-0,471; p<0,01) and fruit group (r:-0,372; p<0,01)  with dietary PRAL value. Although there was no relationship between saliva spot pH and consumption of any food groups but there was a positive relationship between consumption of vegetables groups and saliva buffering pH (r:0,169; p<0,05). Although there was no relationship between oral health indicators of temporary teeth with consumption of any food groups but it was found a negative relationship between DMFT index of children and consumption of fruit group (r:-0,191; p<0,05) and decay teeth with consumption of milk and milk products (r:-0,264; p<0,05). And also it was found that there was a positive correlation between consumption of free sugars and sweets with dmft index (r:0,275; p<0,05). As a result of nutrition plays an important role prevention of dental caries and protection of oral health besides regular oral care and also with the corrects habits which are gained at young age can be achieved with a growing healthy generations.