Yeni boyar maddelerin ve Ir (III) komplekslerinin sentezi ve antimikrobiyal etkilerinin araştırılması
Investigation of synthesis and antimicrobial effects of new dyes and Ir (III) complexes
Yazar: TUĞÇE AKBAL
Danışman: PROF. DR. DEVRİM ATİLLA ; DR. MİNE GÜL ŞEKER
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Dezenfeksiyon işlemini gerçekleştirmek amacı ile kullanılan dezenfektan maddeler kimyasal olarak farklı tür ve nitelikte olmasına rağmen geliştirilmeye ihtiyaç duymaktadır.
Son yıllarda mikroorganizmalar üzerinde artarak gelişen antibiyotik direnci ile beraber bu mikropların yeteri kadar dezenfekte edilememeleri hastanelerde, yetişkin ve özellikle yeni doğan yoğun bakım ünitelerinde ölümlere yol açmakta ve yoğun bakım ölüm nedenleri arasında ön sıralarda yer almaktadır. Hastanelerin dezenfeksiyonunda kullanılan dezenfektan maddelerin mikroorganizmalar üzerinde etkili olmaları ve etkilerini uzun süre göstermeleri önemlidir. Bu nedenle bu alanda çalışmalar yaparak yeni nesil dezenfektan maddelerin geliştirilmesi gerekmektedir. 
Bu tez çalışması kapsamında da mevcut dezenfektan maddelere alternatif olabilecek iki farklı molekül türü, boyar madde (kristal viyole) türevleri ve 1,10-fenantrolin türevi iridyum kompleksleri tasarlanmıştır.  İlk olarak kristal viyole türevi boyar maddeler sentezlenerek yapıları aydınlatılmış ve antimikrobiyal etkinlikleri araştırılmıştır. Bu kapsamda sentezlenen M3 ve M4 numaralı bileşiklerin Bacillus subtilis ve Bacillus cereus mikroorganizmalarına karşı antimikrobiyal etkinliğe sahip olduğu çalışmalar sonucunda görülmüştür. 
Aynı zamanda, literatürde var olmayan yeni tipte iridyum kompleksleri sentezlenip karakterize edildikten sonra, antimikrobiyal etkinlikleri araştırılmıştır. Sentezlenen A3 numaralı bileşiğin Staphylocooccus aureus bakterisine karşı antimikrobiyal etkinliğe sahip olduğu çalışmalar sonucunda görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Dezenfektan, boyar maddeler, iridyum kompleksleri, antimikrobiyal etki.

Abstract:
Although the disinfectant materials, which used to gain the disinfection process, are chemically of different types and qualities, they need to be developed.
In recent years, with increasing antibiotic resistance on microorganisms, the inability of these microorganisms to be disinfected as much as they can cause deaths in hospitals, adults and especially newborn intensive care units, and intensive care is at the forefront of death causes. It is important that disinfectants used in the disinfection of hospitals are effective on microorganisms and show their effects for a long time. For this reason, it is necessary to develop new generation disinfectants by working in this area.
Within the scope of this thesis study, two different types of molecules, crystal violet derivatives and 1,10-phenanthroline derivative iridium complexes, which may be alternatives to existing disinfectant materials, are designed.
Initially, crystal violet derivative stains were synthesized and illuminated and antimicrobial activities were investigated. It has been shown that compounds M3 and M4 synthesized in this context have antimicrobial activity against Bacillus subtilis and Bacillus cereus microorganisms.
At the same time, antimicrobial activities were investigated after novel types of iridium complexes, which were not found in the literature, were synthesized and characterized. It has been shown that the synthesized compound A3 has antimicrobial activity against Staphylococcus aureus bacteria.

Key words: Disinfectant, dyes, iridium complexes, antimicrobial effect.