Türkiye'de 1980 sonrası dönemde kadın istihdamı ve bakım rejimi: Afyonkarahisar Organize Sanayi Bölgesi Kreş ve Gündüz Bakımevi örneği
Women's employment and care regime after the 1980's era in turkey: Afyonkarahisar Organized Industrial Zone Creche and Daycare Center case
Yazar: GÜLNİHAN AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN AKDURAN EROL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Çocuk bakımı = Child care ; Çocuk gündüz bakım evleri = Child day care centers ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Bu çalışma ile öncelikle Türkiye'de 1980 sonrası dönemde kadın istihdamının nasıl bir seyir izlediği ve Türkiye'nin benzer ekonomik süreçlerden geçen diğer gelişmekte olan ülkelerden farklılıklarının ve benzerliklerinin ortaya konulması amaçlanmış, sonrasında ise kadın istihdamını şekillendiren önemli bir faktör olan bakım rejiminin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki durumu erken çocukluk bakım ve okul öncesi eğitim kurumlarına kayıtlı öğrenci sayıları üzerinden ve bu kurumlara yapılan kamu harcamalarının miktarları üzerinden incelenmiştir. Bu veriler ise Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından hazırlanan belgeler ışığında değerlendirilmiştir. Bu belgelerin yanı sıra, bakım rejimine dair Türkiye'de neoliberal dönemde ortaya konulan politika belgeleri ve sosyal politika uygulamaları da analiz edilmiştir. 
Çalışma kapsamında bu dönemde ortaya konulan uygulamalardan biri olan ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Borusan tarafından oluşturulan "Annemin İşi Benim Geleceğim" projesi ele alınmıştır. Bu proje kapsamında 10 ilde 10 farklı organize sanayi bölgesinde kreş kurulması hedeflenmiş ve Adıyaman, Afyonkarahisar, Balıkesir ve Malatya'da olmak üzere dört farklı organize sanayi bölgesinde "Borusan Neşe Fabrikası" adı altında kreş ve gündüz bakımevleri açılmıştır. Çalışma bağlamında proje kapsamındaki kreş ve gündüz bakımevlerinden biri olan ve Afyonkarahisar Organize Sanayi Bölgesinde kurulan "Borusan Neşe Fabrikası Kreş ve Gündüz Bakımevi" ele alınmıştır. Bu kreş ve gündüz bakımevinin Afyonkarahisar Organize Sanayi Bölgesi'nde çalışan kadınların istihdama katılımındaki etkisi araştırılmış olup, kreşe çocuğunu gönderen ebeveynlerle yüz yüze mülakatlar şeklinde gerçekleşen görüşmeler yapılmıştır. 
Çocuk bakım olanaklarına erişimin kadın istihdamını arttırma açısından olumlu etkisi olduğu bilinmekle birlikte, çalışmamızda incelediğimiz Afyonkarahisar OSB'de ilgili bakanlıklar Borusan Holding ve OSB işbirliğinde açılan kreşin, personel kısıtı ve kapasite azlığı nedeniyle kadın istihdamının artmasını sağlayan olumlu yönde anlamlı düzeyde bir etkisinin olduğunu söylemek mümkün değildir.

Anahtar Kelimeler: Kadın İstihdamı, Bakım Rejimi,Kreş ve Gündüz Bakımevi, Annemin İşi Benim Geleceğim Projesi, Afyonkarahisar Organize Sanayi Bölgesi

Abstract:
The first aim of this study is to analyze women employment in Turkey after the 1980's and to reveal the similarities and differences of Turkey from the other developing countries which live same economic progress and then to demonstrate care regime which shape effectively women employment with the examination of the number of students who are enrolled in early childhood care and pre-school education institutions and the amount of public expenditures on these institutions. These data were evaluated in the light of the documents prepared by the Economic Cooperation and Development Organization (OECD). Also, these documents, policy documents and social policy implementations, which are implemented in Turkey's neoliberal period, were evaluated.
	Within the scope of the study, one of the applications which are implemented by The Ministry of Family, Labour and Social Services, The Ministry of Science, Industry and Technology and Borusan is "My Mom's Work Is My Future" was evaluated. The aim of this project is to establish a kindergarten in 10 different organized industrial zones in 10 provinces and kindergartens which are named as "Borusan Neşe Fabrikası" and was opened in four different industrial zones in Adıyaman, Afyonkarahisar, Balıkesir and Malatya. In the context of the study, "Borusan Neşe Fabrikası Nursery and Day Care Center" which was established in Afyonkarahisar Organized Industrial Zone was handled. The effect of this kindergarten and day care center on women's participation in employment Afyonkarahisar Organized Industrial Zone employment was investigated and interviews were conducted with face-to-face interviews with parents who sent their children to daycare.  
	As a result of these interviews, although it is known that access to childcare facilities has a positive effect in terms of increasing female employment, it is not possible to say that the kindergarten opened in cooperation with the relevant ministries of Borusan Holding in Afyonkarahisar Organized Industrial Zone has a positive effect on increasing female employment due to staff constraints and lack of capacity.

	Keywords: Women's Employment, Care Regime, Nursery and Day Care Center,My Mom's Work Is My Future, Afyonkarahisar Organized Industrial Zone