Basınç yönetimi ile içme suyu şebeke kayıplarının azaltılması: Sakarya örneği
Reduction of drinking water network losses by pressure management: Sakarya case study
Yazar: HÜSEYİN CİNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURTAÇ ÖĞLENİ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Basınç = Pressure ; Basınç denetimi = Pressure control ; Debi = Flow ; Kritik noktalar = Critical points ; Sızma kayıpları = Leakage losses ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Su kaynaklarının yönetimi nüfusun ve kentleşmenin artışına paralel olarak daha da önemli bir hal almıştır. Su kaynaklarının geliştirilmesi olarak tabir edilen geleneksel yaklaşımlar sürdürülebilirliğini kaybetmektedir. İçmesuyu şebekesinde verimin artırılması, bu yolla su talebinin azaltılmasının hedeflendiği su talep yönetimi (STY) yeni bir yaklaşım olarak ortaya çıkmaktadır. Basınç yönetimi ile sızıntı kontrolü bu yöntemlerden birisidir.Basınç yönetimi ile su kayıplarının azaltılması amacıyla Adapazarı şehir merkezinde şebekenin genelini temsil edebilecek nitelikte bir bölge pilot uygulama alanı olarak seçilmiştir. Seçilen bölgede 2440'ı konut olmak üzere yaklaşık 3000 abone bulunmaktadır. Şebekede belirli vanalar kapatılarak suyun tek bir noktadan temin edileceği kapalı bir sistem oluşturulmuştur. Su girişinin olduğu yere debimetre ve basınç düzenleyici vana (BDV) yerleştirilmiş, BDV kontrol ünitesi vasıtasıyla kontrol edilmiştir. Birer haftalık periyotlar halinde sistemde basınç kontrol uygulamaları yapılmıştır. Şebekede görülen normal işletme basıncı 64?72 m arasındadır. Basınç önce 48 m'ye, sonra ise gece 00:30?07:30 arasında 41 m'ye düşürülmüştür. Son aşamada ise şebekeye verilen debiye orantılı olarak basınç 41 m ile 52 m arasında olacak şekilde ayarlama yapılmıştır. Sistem tam açık durumda kayıp %38'dir. Basınç değişimlerine paralel olarak şebekede oluşan minimum gece debisinde (MGD) %27?34, temin edilen suda %18?21 azalma sağlanmıştır. Kayıp oranında ise %21'e kadar azalma olduğu görülmüştür. Çalışma boyunca uygulamadan en fazla etkilenecek abonede basınç kayıt altına alınmıştır. Bu abonede servis kalitesinde herhangi bir olumsuzluk görülmemiştir. Basınç yönetimi ile su kayıplarının azaltılması su idarelerinin yararına olacaktır. Bu sayede şebeke daha etkin yönetilecektir.Anahtar Kelimeler: Su Talebi Yönetimi, Minimum gece debisi, Su kaybı, Basınç yönetimi, Sızıntı kontrolü

Abstract:
Water resources management has gained importance in parallel with the increase in population and urbanization. The traditional approaches of resource development are now considered as unsustainable. Water Demand Management (WDM) has appeared as a new approach, the aim of which is to improve the efficiency of water supply network and thus to decease water demand. Leakage controls by pressure management are some of the WDM strategies.Pressure management and reduction of water losses in the city of Adapazarı may represent the general nature of the network in an area is chosen as the pilot application areas. There are approximately 3000 subscribers in the selected region that 2440 of them domestic. Certain valve in the network by closing a single point of water to obtain a closed system has been established. Water input to the flow meter and pressure regulator valve (PRV) is placed, PRV has been controlled through the control unit. In one-week period were made in the system of pressure control applications. the normal operating pressure is between 64-72 m on the network. Pressure was firstly reduced to 48 m, and then was reduced to 41 m in the night between 00:30-07:30. In the final stage of the network data flow is proportional to the pressure to be between 41 m and 52 m has been set. When the system was fully open water loss is % 38. Pressure changes in the network occur in parallel in the minimum night flow (MNF) 27-34%, 18-21% decrease from the water is provided. Loss rate ise reduced op to % 21. During the application pressure recorded where will be affected the most. This is a subscription service quality seen any negativity. Reduction of water loses in water network by pressure management will be benefit for water administrations. So that the network will be managed more efficiently.Key Words: Water demand management, Minimum night flow, Water loss, Pressure management, Leakage control