Ortaöğretim müzik dersi öğretim programı ile öğretmen kılavuz kitaplarının Türk müziği içeriği bakımından incelenmesi
Examining the secondary education music lesson curriculum and teacher guide books in terms of Turkish music content
Yazar: BİRKAN AKDEMİRBEY
Danışman: PROF. DR. FERİT BULUT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Müzik eğitimi = Music education

Özet:
Öğretmenlerin eğitim öğretim faaliyetlerini planlamada kullandıkları ortaöğretim müzik dersi öğretim programı (OMDÖP) dinleme söyleme, müziksel algı ve bilgilenme, müzik kültürü ve müziksel yaratıcılık olmak üzere dört temel öğrenme alanına göre düzenlenmiş, ilgili kazanımlar da bu öğrenme alanları eksenli oluşturulmuştur. Söz konusu program doğrultusunda öğrenme öğretme süreçlerini kapsayan ve ortaöğretim müzik dersinin diğer bir unsuru olan ortaöğretim müzik dersi öğretmen kılavuz kitapları (ÖKK) ise bu kazanımlara ulaşmaya yönelik olarak ünite, konu, süre, yöntem-teknikler, araç gereçler, araştırma, etkinlik ve değerlendirme boyutlarından oluşmaktadır. Tüm bu boyutlar içerisinde etkinlik boyutu, kazanımların içeriğinin gerçekleştirilmesine yönelik her türlü eylemi içermesi bakımından öne çıkmaktadır. Bu açıdan kazanım ve etkinlikler eğitim öğretim faaliyetlerinin düzenlenmesinde önemli olan iki faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu önem çerçevesinde araştırmada OMDÖP ve ÖKK'da öğrencilerin kendi kültürlerinin bir ögesi olan Türk müziği ve buna yönelik içeriğin mevcut durumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu amaç doğrultusunda, OMDÖP ve ÖKK'nın Türk müziği içeriklerinin mevcut durumu; Türk Müziği Türleri, Türk Müziği Çalgıları, Türk Müziği Makamları, Türk Müziği Usulleri, Türk Müziği Dağarı ve Türk Müziği Kültürü olarak belirlenen temalar açısından incelenmiştir. Ayrıca kazanımların ilgili oldukları öğrenme alanları ile uyumu, etkinliklerin ise ilgili oldukları kazanım ve öğrenme alanlarıyla uyumu ortaya konmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden betimsel model kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. OMDÖP'teki kazanımlarda ve ÖKK'lardaki etkinliklerde Türk müziği unsurlarının tespitine yönelik olarak, içerik analizi yapılmış ve elde edilen veriler yorumlanmıştır.  Yapılan çalışma sonucuna göre OMDÖP'te toplam 92 tane kazanımın 45 tanesinde Türk müziği içeriği bulunduğu ve 17 tane kazanımın öğrenme alanları ile uyumlu olmadığı, ortaöğretim müzik dersi ÖKK'larda ise toplam 344 tane etkinliğin 154 tanesinde Türk müziği içeriği bulunduğu ve 71 tane etkinliğin öğrenme alanı ve kazanımlarla uyumlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The secondary education music lesson curriculum (SEMLC) for middle school, which teachers use to plan their educational activities, is organized according to four main learning areas listening and speaking, musical perception and knowledge, music culture, and musical creativity. The relevant achievements are also developed based on these learning areas. In line with this program, the secondary education music lesson teacher guide books (TGB), which cover the learning and teaching processes and serve as another component of secondary music education, consist of units, topics, allotted duration, methods-techniques, materials, research, activities, and evaluation dimensions aimed at achieving these achievements. Among all these dimensions, the activity dimension stands out as it encompasses all kinds of actions related to the implementation of the content. When viewed from this angle, achievements and activities emerge as two important factors in organizing educational activities. In this context, the aim of the research is to determine the current status of Turkish music, which is an element of students' own culture, in SEMLC and TGB. In line with this aim, the current status of Turkish music content in SEMLC and TGB is examined in terms of Turkish Music Genres, Turkish Music Instruments, Turkish Music Maqams, Turkish Music Rhythms, Turkish Music Repertoire and Turkish Music Culture that have been identified. In addition, the compatibility of the achievements with their relevant learning areas and the compatibility of the activities with their relevant achievements and learning areas are revealed. A descriptive model, one of the qualitative research methods, is used in the research. Document analysis is employed as the data collection tool. Content analysis is conducted to identify Turkish music elements in the achievements of SEMLC and the activities in TGB, and the obtained data is interpreted. According to the findings of the study, it is determined that there are Turkish music content in 45 out of the total 92 achievements in SEMLC and 17 achievements are not compatible with the learning areas. In the secondary education TGB, it is found that there are Turkish music content in 154 out of the total 344 activities, and 71 activities are not compatible with the learning areas and achievements.