Yer bilimi konularıyla ilgili iki aşamalı teşhis testi geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Development of a two-stage diagnostic test on earth science topics: Validity and reliability study
Yazar: ERDAL BAKIŞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA ÇAKMAK
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kavram yanılgısı, genellikle kişisel deneyimlerden ve yanlış inançlardan kaynaklanan, bireyin bir konu hakkındaki anlayışının alandaki bir uzmandan farklı olması durumunda ortaya çıkmaktadır. Özellikle fen bilimleri gibi zengin içeriğe ve soyut kavramlara sahip bir ders için kavram yanılgılarının yaygınlığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu kavram yanılgılarının düzeltilmemesi öğrenim hayatını tümüyle olumsuz etkileyeceğinden, öğrenciler arasındaki yaygınlığının belirlenmesi ve ünite özelinde tespit edilmesine yönelik çalışmalar yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede mevcut araştırmada 6. sınıf öğrencilerinin Güneş, Dünya, Ay ve gezegenlere yönelik kavram yanılgılarının belirlenmesine yönelik iki aşamalı bir teşhis testi geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırma kapsamında 21 maddeden oluşan iki aşamalı teşhis testi geliştirilmiştir. Literatürde yaygın olarak tespit edilen kavram yanılgılarını dikkate alarak hazırlanan madde havuzu 12 farklı uzman görüşü çerçevesinde değerlendirilmiş, yapılan değerlendirmede Lawshe kapsam geçerlik indeksinin 0.95 olduğu belirlenmiştir.  Ölçüm aracının güvenirlik ve geçerlik analizleri Şanlıurfa ili Siverek ilçesindeki beş farklı ortaokulda öğrenim gören 349 öğrencinin dahil edildiği çalışma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Microsoft Excel ve JASP programları kullanılarak yapılan analizlerde ölçüm aracının Cronbach Alfa katsayısı 0.811 olarak hesaplanmıştır. Madde analizi, madde güçlüğü, madde ayırt ediciliği ve doğrulayıcı faktör analizi test sonuçlarında dört maddenin ölçüm aracından çıkarılmasına karar verilmiştir. 17 maddeden oluşan iki aşamalı teşhis testinin Güneş, Dünya, Ay ve gezegenlere yönelik kavram yanılgılarının belirlenmesi amacıyla kullanılabilecek, güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Misconceptions, often stemming from personal experiences and false beliefs, arise when an individual's understanding of a subject differs from that of an expert in the field. Given the prevalence of misconceptions, especially in a subject with rich content and abstract concepts like science, it is necessary to conduct studies to determine the prevalence of these misconceptions among students and to identify them specific to the unit, as failing to correct these misconceptions can adversely affect the entire educational experience. In this context, the present research aims to develop a two-stage diagnostic test to identify the misconceptions of 6th-grade students regarding the Sun, Earth, Moon, and Planets.
As part of the research, a two-stage diagnostic test consisting of 21 items was developed. The item pool, prepared by considering commonly identified misconceptions in the literature, was evaluated by 12 different experts, and the Lawshe content validity index was determined to be 0.95. Reliability and validity analyses of the measurement tool were conducted with a study group of 349 students from five different middle schools in the Siverek district of Şanlıurfa province. Analyses using Microsoft Excel and JASP programs calculated the Cronbach's Alpha coefficient of the measurement tool as 0.811. Based on the results of item analysis, item difficulty, item discrimination, and confirmatory factor analysis tests, it was decided to remove four items from the measurement tool. The two-stage diagnostic test, consisting of 17 items, was determined to be a reliable and valid measurement tool that can be used to identify misconceptions regarding the Sun, Earth, Moon, and Planets.