Tunceli ve yakın çevresinin jeolojik ve jeoteknik değerlendirmesi
Geological and geotechnical evaluation of Tunceli and its vicinity
Yazar: SERVET ARMAÇ
Danışman: PROF.DR. İLYAS YILMAZER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Üç kıta arasında yer kabuğunun devinimiyle oluşan Anadolu yeni veyenilenebilir enerji kaynağı açısından dünyada ilk sıradadır. Bor - güneş - H2,rüzgar, Jeotermal (yerısı) ve Seldağınaklık - Toriçelli (basınçlı boru) sistemleri;doğal ve kültürel varlıkları koruyarak daha fazla enerji elde etme olanağısunmaktadır.Mühendislik projeleri; maliyet, emniyet, zaman ve estetik-çevre (MEZE)açısından değerlendirilmediği sürece güvenilir değildirler. Bu çalışma Munzur'ukorurken barajlardan daha fazla katma değer sağlayan çevre dostu öneriler de ortayaçıkarmıştır. Ulusal servet Munzur'a kıyacak 8 barajdan birisi ve tamamlanmak üzereolan Uzunçayır barajı MEZE açısından değerlendirildiğinde; Yatırımın 40 yılsonraki piyasa değeri barajın gelirinden 10 kat daha fazladır. Barajın çevreyeolumsuz etkisi ise değerlendirmede yoktur. Bu bağlamda; sıradan birisi de barajlarınYukarı Mezopotamya'nın son halkası olan Munzur'u yok edeceğini söyleyebilir.Munzur kaynakların %10'u içme suyu olarak Güneydoğu Anadolu ve Arapyarımadasında değerlendirildiğinde yıllık gelir 30 milyar doların üzerindedir. Bugelir sonsuza dek sürerken barajların faydalı ömrü 40 yılla sınırlıdır.Tunceli Anadolu'nun zemini en sağlam kentidir. Orta dayanımlı-yüksekdayanımlı püskürük tortul kaya ardalaşmasının üzerindedir. Depremler sadeceovalarda büyük yıkımlara yol açar ve taşkınlarda bu tür ulusal servet ovalarda yıkar.Anahtar kelimeler: Çevre, Deprem, Enerji, Kaynak, Munzur.

Abstract:
Anatolia is the richest country in term of renewable energy due to theconverging movement (tectonic squeezing effect) of three continents namely-Eurasia, Africa, and Arabian plates. Boron-solar energy - H2, wind, geothermal,and artificial dyke - Torricelli systems provide more energy besides saving thenatural, cultural, and historical heritages.An engineering project is incomplete unless it is assessed in terms of timing(both construction and operation periods), environment, safety-security, and cost inboth construction and maintenance phases (TESC). This study created and proposedenvironment friendly projects which provide several thousand times more value-added tax the environment as it is. Uzunçayır, which is one of the 8 dams those willcompletely destroy and kill the last hoop of the Uppermost Mesopotamia (Upperreach of the Euphrates) is about to be completed. The future value (FV) of the costfor the Uzunçayır dam is 10 times more than that of the income. When 10% of theMunzur springs yield is conveyed to South Eastern Anatolia and countries of theArabian Peninsula as drinking water; the annual income will exceed 30 billiondollars without time limitation (infinitely). However, useful (economic) life of damsis in general less than 40 years.Tunceli sits on/in rocky ground which is one of the most stable settlementarea within the Anatolia. Volcanosedimentary rocks constitute the majority of theunit. They are moderately strong to strong. It is obvious that the earthquakes becomedestructive only in fertile plains.Key words: Earthquake, Energy, Environment, Munzur, Spring.