Şâfiî hukuk düşüncesinde suçun manevî unsuru ve kısas cezalarına etkisi
The moral element of crime and the effect on penalties of retaliation in the legal thought of shafi school
Yazar: SONGCHAI WONGYEEMOH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA HAYTA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ceza = Punishment ; Kısas = Retaliation ; Suç = Crime ; İslam hukuku = Islamic law ; Şafiler = Shafis

Özet:
Suç oluşması için bulunması gereken manevî unsur ile ilgili kavramların gelişimin incelendiği "Şâfiî Hukuk Düşüncesinde Suçun Manevî Unsuru ve Kısas Cezalarına Etkisi" isimli bu araştırma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.
         Birinci (Giriş) bölümde, araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynaklarından söz edilmiştir. İkinci bölümde, İslâm ceza hukuku açısından suç kavramı, suçların tasnifi ve suçun oluşması için bulunması gereken suçun genel unsurları (kanunî, maddî, hukuka aykırılık ve manevî unsurları) hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, İslâm ceza hukukunda, suçun manevî unsuru ile ilgili kavramın gelişimi geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle, manevî unsurun oluşmasında aranan cezaî ehliyet ve kusurluluk hâlleri de incelenmiştir. Son bölümde ise Şâfiî mezhebi özelinde öldürme ve müessir fiil suçlarında suç türleri ve suçlunun sorumluluğunun tespitinde, manevî unsurun rolü incelenmiştir. Ayrıca bu tür suçlarının manevî unsur ile ilgili kavramların daha iyi anlaşılması için, gerek görüldüğü takdirde diğer mezheplerin görüşleri de bahsedilmiştir.
        Bir fiilin suç niteliği kazanabilmesi için, genellikle kanunî, maddî, hukuka aykırılık ve manevî olmak üzere dört unsurun bulunması gerekmektedir. Bu unsurlardan birinin eksik olması durumunda, suç oluşması ve cezalandırılmasına engel olur. Özellikle manevî unsur ki, suç türlerinin ayırt edilmesinde ve suçlunun cezaî sorumluluğunun tespit edilmesi ve belirlenmesinde çok önemli rol oynamıştır.

Abstract:
This study entitled "The Moral Element of Crime and the Effect on Penalties of Retaliation in the Legal Thought of Shafi School" examined the development of the concepts related to the moral element that must be present to constitute a crime. This study consists of an introduction and three chapters.
         In the first chapter (introduction), the subject, purpose, method and sources of the study are mentioned. The information about the concept of crime, the classification of crimes and the general elements of constituting a crime (legal, material, illegality and moral elements) in terms of Islamic criminal law are briefly described in the second chapter. In the third chapter, the concept of moral element (mens rea) according to Islamic criminal law is comprehensively described. In particularly, criminal responsibility and culpability required in the occurrence of moral element are also examined. The last chapter of this study detailed the role of moral element in determining types of crime and punishment or responsibility of the offender, especially in the murder and bodily injury crimes according to the legal thought of Shafi School. Moreover, in order to better understand the terms of moral element of these crimes, the thoughts of other schools are also mentioned, if deemed necessary.
         In order to consider one's action as a crime, generally there must be four elements: Legal, material, illegality and moral elements. If one of these elements is missing, the action occurred cannot be counted as a crime and a person cannot not be punished. Especially moral element, it played a significant role in distinguishing types of crime and determining and identifying the offender's responsibility.