Örgütsel tutumların çalışan davranışına etkisinin incelenmesine ve analizine yönelik bir çalışma
Examining and analyzing the effects of organizational attitudes on worker behavior
Yazar: ORDUN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. İLHAN ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Davranış Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Davranış = Behavior ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel tutum = Organizational attitude ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu doktora tezi temel olarak örgütsel tutumlar arasındaki karşılıklı ilişkileri ve bu ilişkilerin çalışan davranışlanna muhtemel etkilerini incelemektedir, örgütsel tutumlar üç başlık altında incelenmektedir; işe ilgi, iş tatmini ve kuruma bağlılık. İşe ilgi, çalışmanın kişinin hayatındaki önem derecesi olarak tanımlanmaktadır. Bazı kişiler, çalışmayı hayatlannın önemli bir parçası olarak görürken, diğerleri için çalışmak çok anlamsız gelebilir, işe ilgi, tutumun bilişsel yönü ile iüşkilendirilmektedir. Diğer taraftan, iş tatmini, kişinin işinden aldığı zevk olarak tanımlanmaktadır. Farklı çalışanlann işlerinden çeşitli beklentileri söz konusudur... ve çeşitli işler beklentileri farklı düzeylerde karşılamaktadırlar. Bu nedenle bazı çalışanlar işlerinden tatmin sağlarken, diğerleri üstlendikleri görevlerden tatminsizlik duyarlar, iş tatmini, tutumlann duygusal yönü ile ilişkilendirilmektedir. örgütsel tutumlann üçüncü kavramı olan kuruma bağlılık çalışanlann işverene ya da kurumun kendisine sadakatini ifade etmektedir. Meyer ve Ailen Kuruma bağlılığı üç boyutta tanımlamaktadır. İlk boyut olan duygusal bağlılık çalışanlann kurumun hedeflerini duygusal olarak benimsemelerini ifade etmektedir. İkinci boyut olan kronik bağlılık kişilerin işlerinden aynlmalan halinde karşı karşıya kalacaktan somut ve soyut maliyetler ile ilişkilendirilmektedir. Üçüncü boyut, normatif bağlılık, çalışanlann kendilerinin kurumda kalmaya zorunlu hissetmelerine neden olan sorumluluk duygusuna bağlanmaktadır. Bir bütün olarak kuruma bağlılık ise, tutumlann davranışsal yönü ile ilişkilendirilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Tutumlar, İşe İlgi, İş Tatmini, Kuruma Bağlılık JÜRİ ÜYELERİ: Prof. Dr. İlhan Erdoğan Prof. Dr. Erdal Tekarslan Prof. Dr. Mahmut Paksoy Prof. Dr. Tanıl Kılınç Prof. Dr. Canan Çetin ıı

Abstract:
This dissertation primarily discusses the reciprocal relationship between organizational attitudes and their possible effects on employee behavior at work. The emphasis will fall on three important aspects of organizational attitudes: job involvement, job satisfaction and organizational commitment Job involvement is defined as one's commitment for his work, as well as the significance of this work on the person's ongoing life. For some employees, work may be crucial while for some others it may be meaningless. It is the purpose of this dissertation to analyze the relation between job involvement and cognitive attitudes. Job satisfaction is the contentment of the employee while performing his duty. Various employees have different expectations from their jobs, and various jobs satisfy the expectations of employees at different levels. Therefore, some employees are satisfied with their jobs, while others lack such satisfaction in their undertakings. Job satisfaction is related to affective attitudes. The third aspect, organizational commitment, refers to employees' loyalty to their employers or to the organization itself. At this point we refer to Meyer and Allen's classification which categorizes the organizational commitment in three categories. The first is affective commitment which can be defined as employees' acceptance of organizational goals in an emotional way. Continuous commitment is the second one which is related with the tangible and intangible costs faced by the employee when he is about to leave his job. The last one is normative commitment which refers to the employee's sense of responsibility that makes him remain in their organizations. On a final note, it is the purpose of this dissertation to study the organizational commitment as a whole in relation to behavioral attitudes in general. KEY WORDS: Attitudes, Job Involvement, Job Satisfaction, Organizational Commitment COMMITTEE: Prof. Dr. İlhan Erdoğan Prof. Dr. Erdal Tekarslan Prof. Dr. Mahmut Paksoy Prof. Dr. Tanıl Kılınç Prof. Dr. Canan Çetin m