Cumhuriyetten günümüze sosyal bilgiler ders kitaplarının nüfus ve nüfus ile ilgili kavramlar açısından incelenmesi
Exemination of social studies textbooks from the Republic to today in terms of population and population related concepts
Yazar: MUHAMMED ZEKİ GÜZ
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kavramlar = Concepts ; Kitaplar = Books ; Nüfus = Population ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Eğitim materyalleri, nüfus ve nüfus ile ilgili kavramların öğretiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, cumhuriyetten günümüze kadar okullarda okutulan sosyal bilgiler eğitimine yönelik ders kitaplarını, nüfus kavramı ve nüfus ile ilgili kavramlar açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 1934-2021 yılları arasındaki Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından ders kitabı olarak kabul edilmiş ve dağıtımı yapılmış olan sosyal bilgiler eğitimine yönelik ders kitaplarının içerikleri incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynağını, 1934-2021 yılları arasında okutulan yurt bilgisi, yurttaşlık bilgisi, milli tarih, milli coğrafya ve sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi veri toplama yöntemi olarak kullanılmıştır. Araştırmada kitaplardan elde edilen verilerin çözümlenmesi aşamasında ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, nüfusun niteliğine yönelik on, nüfusun niceliğine yönelik yirmi yedi ve nüfus ile ilgili diğer on beş kavrama ulaşılmıştır. Bu kavramlara ait tema ve kodlar oluşturularak, ders kitabı içerikleri nüfusun nitelikleri, nüfusun nicelikleri ve nüfus ile ilgili diğer kavramlar başlıkları altında sunulmuştur. Bununla beraber 1934-2021 yılları arasında okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarının ünite ve konuları bir tablo halinde listelenmiştir. İncelenen tüm kitaplarda nüfus ile ilgili ifadelerin doğrudan ya da dolaylı olarak yer aldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Educational materials play an important role in teaching population and population-related concepts. The aim of this research is to examine the social studies education textbooks taught in schools from the republic to the present in terms of the concept of population and population-related concepts. For this purpose, the contents of "social studies teaching textbooks", which were accepted as textbooks by the Ministry of National Education (MEB) between 1934-2021, were examined. The data source of the research is citizenship informations, country informations, national history, national geography and social studies textbooks taught between 1934-2021. In the research, document analysis, one of the qualitative research methods, was used as a data collection method. In the research, content analysis method was used to analyze the data obtained from the books. As a result of the research, ten concepts related to the quality of the population, twenty seven concepts related to the quantity of the population and fifteen other concepts related to the population were reached. By creating the themes and codes of these concepts, the content of the textbook is presented under the titles of the characteristics of the population, the quantities of the population and other concepts related to the population. In addition, the units and topics of the social studies textbooks taught between 1934-2021 are listed in a table. It has been determined that statements about population are included directly or indirectly in all the books examined.