Uzaktan fen eğitiminin çevre bilimi dersindeki öğrenme çıktılarına etkisi
The effect of distance science education on learning outcomes in environmental science course
Yazar: OKTAY GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. TAHİR ATICI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Dijital öğrenme = Digital learning ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğrenme = Learning ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Uzaktan eğitim, Covid-19 salgın döneminden önce, kullanım alanı ve yaygınlığı düşük bir yöntemken, günümüzde bir zorunluluk haline gelmiştir. Öğretmen adaylarının hizmet öncesi dönemlerinde uzaktan eğitimle almış oldukları derslerde, onların ilgili öğretim programlarında yer alan yeterlikleri kazanma durumlarının tespit edilmesi oldukça önemlidir. Özellikle Fen Bilgisi öğretmen adaylarının çevre eğitimine yönelik becerilere sahip olmaları onların meslek hayatlarında, konuları öğrencilere aktarmalarında kritik önem taşımaktadır. Bu kapsamda, araştırmanın genel amacı, uzaktan fen eğitiminin, fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilimi dersindeki tutum, fen öğretimi öz-yeterlik, çevre okuryazarlık, çevresel tutum ve teknoloji tutumlarına etkisini incelemektir. Bu araştırmada deneysel araştırma yöntemlerinden "ön-test son-test kontrol grupsuz deneysel desen" modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2014-2015 öğretim yılında öğrenim gören Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Eğitimi öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 2014-2015 öğretim yılında 3. sınıfta öğrenim gören 48 Fen Bilgisi Eğitimi öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma, "web tabanlı uzaktan eğitim" yöntemi kullanılarak, bahar yarıyılı boyunca uygulanmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla, Kişisel Bilgi Formu, Fen Öğretimi Öz-yeterlik İnanç Ölçeği, Çevre Okuryazarlık Ölçeği, Çevresel Tutum Ölçeği ve Teknoloji Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Kişisel Bilgi Formu, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olup, cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, çevreyle ilgili kulüp\dernek üyeliği ve daha önce alınan çevreyle ilgili alınan ders sayısı gibi bilgileri içermektedir. Verilerin analizi için SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada betimsel istatistikler, normallik testleri, bağımsız gruplar için t-testi ve bağımlı gruplar için t-testi uygulanmıştır. Araştırma sonunda, fen öğretimi öz-yeterlik inanç ölçeği için; öğretmen adaylarının tutumları "orta üzeri, yükseğe yakın" olarak bulunmuş, son testten sonra tutumlarında bir değişiklik olmamıştır. Çevre okuryazarlık ölçeği için; tüm alt düzeylerde, son testten sonraki tutumları "yüksek" olarak belirlenmiştir. Uygulama öncesi "orta üzeri, yükseğe yakın" olarak belirlenen alt düzeyler, bilgi, insan çevre ilişkisi ve çevre sorunlarına ilgidir. Uygulama sonrasında bu alt düzeyler için tutum yükselmiş, diğer alt düzeyleri için ise değişmemiştir. Çevresel tutum ölçeği için; ölçeğin geneli için tutum "düşük" olurken uygulama sonrasında da tutum değişmemiştir. Çevresel davranış alt düzeyi için uygulama öncesi "orta" olurken, uygulama sonrasında da tutum değişmemiştir. Çevresel düşünce alt düzeyi için uygulama öncesi belirlenen tutum "düşük" iken uygulama sonrasında da aynı kalmıştır. Teknoloji tutum ölçeği için; öğretmen adaylarının tutumları "yüksek" olarak belirlenmiş, uygulama sonrasında da değişmemiştir. Cinsiyet değişkenine göre hiçbir ölçekte istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Abstract:
Distance education, before the COVID-19 epidemic period, was a method with low usage and prevalence, but today it has become a necessity. It is very important to determine the qualifications of prospective teachers in the courses they have taken with distance education during their pre-service period, in the relevant curriculum. Particularly, it is critical for pre-service science teachers to have environmental education skills in their professional life and in transferring the subjects to students. In this context, the general purpose of the research is to examine the effects of distance science education on pre-service science teachers' attitudes in environmental science course, science teaching self-efficacy, environmental literacy, environmental attitude and technology attitudes. In this study, "pre-test post-test experimental design without control group" model, which is one of the experimental research methods, was used. The research population consists of Sivas Cumhuriyet University, Faculty of Education, Science Education students studying in the 2014-2015 academic year. The sample of the study consisted of 48 Science Education students studying in the 3rd grade in the 2014-2015 academic year. The research was applied during the spring semester by using the "web-based distance education" method. In order to collect research data, Personal Information Form, Science Teaching Self-efficacy Belief Scale, Environmental Literacy Scale, Environmental Attitude Scale and Technology Attitude Scale were applied. The Personal Information Form was developed by the researcher and includes information such as gender, age, grade level, environmental club/association membership, and the number of previous environmental courses taken. SPSS 23.0 package program was used for data analysis. In the research, descriptive statistics, normality tests, t-test for independent groups and t-test for dependent groups were applied. At the end of the research, for the science teaching self-efficacy belief scale; pre-service teachers' attitudes were found to be "above medium, close to high", and there was no change in their attitudes after the last test. For the environmental literacy scale; At all sub-levels, their attitudes after the posttest were determined as "high". The lower levels determined as "above medium, close to high" before the application are knowledge, human-environment relationship and interest in environmental problems. After the application, the attitude increased for these sub-levels, but did not change for the other sub-levels. For the environmental attitude scale; while the attitude for the overall scale was "low", the attitude did not change after the application. For the lower level of environmental behavior, while it was "moderate" before the application, the attitude did not change after the application. While the attitude determined for the environmental thinking sub-level before the application was "low", it remained the same after the application. For the technology attitude scale; pre-service teachers' attitudes were determined as "high" and did not change after the application. No statistically significant difference was found in any of the scales according to the gender variable.