Ekonomik özgürlükler ve ekonomik büyüme: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için bir panel veri analizi
Economic freedom and economic growth: A panel data analysis for developed and developing countries
Yazar: BERKAY ALTINDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KURTULUŞ BOZKURT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'nin de içerisinde yer aldığı OECD ülkeleri ve orta-üst gelir grubu ülkeler için ekonomik özgürlükler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki analiz edilmek istenmiştir. Bu noktada öncelikle iktisat teorisi bağlamında ekonomik büyüme kavramı ve iktisadi büyüme teorileri incelenmiştir. Sonrasında ise ekonomik özgürlük kavramı, önemi ve nasıl ölçüldüğüne dair literatüre yer verilmiştir. Çalışma kapsamında uygulamada ekonomik özgürlük bileşenlerinin her biri ile ekonomik büyüme arasında kısa ve uzun dönemli ilişkilerin varlığı araştırılmıştır.
Bu bağlamda çalışmada bulunan iki örneklem grubu için, söz konusu ekonomik özgürlük bileşenleri ve ekonomik büyüme bağlamında sağlıklı verilere ulaşılabilenleri için 1995-2024 dönemini kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Uygulama kısmında ise kısa dönemli ilişkilerin varlığını test etmek için Dumitrescu ve Hurlin (2012) Granger Panel Nedensellik testi, uzun dönemli ilişkilerin varlığını test etmek için de Westerlund (2007) Panel Eşbütünleşme testi yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, 1995-2024 döneminde, OECD ülkeleri ve orta-üst gelir grubu ülkeler için ekonomik büyümenin göstergesi olan kişi başına GSYH ile genel ekonomik özgürlük endeksinin yanı sıra ekonomik özgürlüğün bileşenleri olan; mülkiyet hakları, hükûmet dürüstlüğü, vergi yükü, hükûmet harcamaları, iş yapma özgürlüğü, parasal özgürlük ve ticaret özgürlüğü değişkenleri arasında gerek kısa gerekse uzun dönemli bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this thesis study, it is aimed to analyse the relationship between economic freedoms and economic growth for OECD countries and upper middle-income countries, including Turkey. At this point, firstly, the concept of economic growth and economic growth theories are analysed in the context of economic theory. Then, the literature on the concept of economic freedom, its importance and how it is measured is included. Within the scope of the study, the existence of short and long term relationships between each of the components of economic freedom and economic growth was investigated in practice.
In this connection, for the two sample groups in the study, a panel data set covering the period 1995-2024 has been created for the components of economic freedom and economic growth for which reliable data are available. In the application part, Dumitrescu and Hurlin (2012) Granger Panel Causality test was used to test the existence of short-run relationships and Westerlund (2007) Panel Cointegration test was used to test the existence of long-run relationships. As a result of the analyses, it is concluded that there is both a short-run and a long-run relationship between GDP per capita, which is an indicator of economic growth for OECD countries and upper-middle-income countries, and the general economic freedom index as well as the components of economic freedom; property rights, government integrity, tax burden, government expenditures, freedom of doing business, monetary freedom and freedom of trade variables in the period 1995-2024.