Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin aile hekimliği pratik uygulamaları hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and awareness of family medicine residents about the practical applications of primary care
Yazar: BERDAN ŞAHİN
Danışman: UZMAN MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Farkındalık = Awareness ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yönetmelikler = Regulations ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Bakırköy Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı SBÜ (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve SBÜ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde eğitim alan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerininbirinci basamak uygulama yönetmeliği (Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği) hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı, kesitsel olarak tasarlanmış bir anket çalışmasıdır. Araştırmaya, çalışmaya katılmayı kabul eden 87'si Bağcılar EAH'den ve 58'i Bakırköy Dr. Sadi Konuk EAH'den olmak üzere toplam 145 hekim katılmıştır. Katılımcılara 11 sorusu sosyodemografik, 29 sorusu aile hekimliği uygulama yönetmeliği temel alınarak oluşturulan sorgulama internet üzerinden uygulanan anket şekli temel alınarak uzaktan yapılmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum) kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemeler ile sınanmıştır. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U test kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare test, Fisher's exact test ve Fisher-Freeman-Halton test kullanıldı. Nicel değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda toplam aile hekimliği bilgi düzeyi %54,07 olarak bulunmuştur. Çalışma %52,4'ü (n=76) kadın, %47,6'sı (n=69) erkek toplam uzmanlık öğrencisi ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencisi yaşları 25 ile 48 arasında değişmekte olup, ortalama 30,23±5,06 yaş olarak saptanmıştır. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencilerinin %61,4'ü (n=89) evli, %38,6'sı (n=56) bekâr olarak tespit edilmiştir. Doktorların %60'ı (n=87) uzmanlık eğitimini Bağcılar EAH'de, %40'ı (n=58) Bakırköy Dr. Sadi Konuk EAH'de aldığını belirtmiştir. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencilerinin %69'u (n=100) aile hekimliği asistanlığını tam zamanlı (AHU), %31'i (n=45) yarı zamanlı (SAHU) yaptığını belirtmiştir. Uzmanlık öğrencilerinin %26,2'si (n=38) aile hekimliği uygulaması hakkında yeterli bilgi düzeyi olduğunu belirtmiştir. Uzmanlık öğrencilerinin %24,1'i (n=35) daha önce aile hekimliği uygulama yönetmeliğine ilişkin eğitim aldığını belirtmiştir. 
Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık eğitiminin pratik eksikliğini giderecek temel çözümün, akademik eğitim ile birinci basamak eğitiminin entegrasyonunu sağlayacak E-ASM'leri tüm Türkiye'deki kliniklerde yaygınlaştırmak, teşvik etmek ve gerekirse bunun için kaynak yaratmak olduğunu söyleyebiliriz. E-ASM'lerin sayısı Türkiye'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin saha eğitimlerini karşılamakta yetersizdir. E-ASM'lerin sayısının eğitim ihtiyacını karşılayacak seviyelere gelebilmesi için işleyiş, mevzuat ve yönetmeliklerle ilgili düzenlemeler yapılması, mevcut E-ASM'lerin geliştirilmesi ve varsa altyapı problemlerinin giderilmesi gerekmektedir. Ayrıca verilere baktığımızda aile hekimliği asistanlık öğrencilerinin teorik olarak aldıkları eğitimin, pratik ve deneyim isteyen bilgiler karşısında yetersiz kaldığı söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Uygulama Yönetmeliği, Aile Sağlığı Merkezi, Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencisi

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the level of knowledge and awareness of family medicine residents working in SBÜ (Health Sciences University) Bağcılar Training and Research Hospital and SBÜ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital about the implementation regulation of primary care.
 Materials and Methods: This study is a single center, descriptive, cross-sectional survey study. To the study 145 physicians attended which are 87 of them from Bağcılar Training and Research Hospital and 58 of them from Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital. A total of 40 questions were asked to the participants who were reached via the Internet, 11 questions based on sociodemographic and 29 questions based on family medicine practice regulation.
NCSS (Number Cruncher Statistical System) program was used for statistical analysis. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, frequency, percentage, minimum, maximum) were used while evaluating the study data. The suitability of quantitative data to normal distribution was tested by Shapiro-Wilk test and graphical analysis. Mann-Whitney U test was used for comparisons of quantitative variables that did not show normal distribution between two groups. Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni test were used to compare more than two groups of quantitative variables that did not show normal distribution. Pearson's chi-square test, Fisher's exact test and Fisher-Freeman-Halton test were used to compare qualitative data. Spearman correlation analysis was used to evaluate the relationships between quantitative variables. Statistical significance was accepted as p <0.05.

 Results: We can say that the main solution to overcome the practical deficiency of family medicine specialty education is to disseminate, encourage and, if necessary, create resources for E-ASMs, which will provide the integration of academic education and primary care education. The number of E-ASMs is still far from meeting the field training of family medicine residents in Turkey. In order for this number to reach the level that will meet the training needs, it is necessary to make regulations regarding the regulation, legislation and operation, to develop the existing E-ASMs and to solve the infrastructure problems, if any. In addition, when we look at the data, it can be said that the theoretical education received by the family medicine residents is insufficient in the face of the knowledge that requires practice and experience.

 Conclusion: The knowledge of level of the family medicine residents who participated in our study about the primary care implementation regulation was found to be 54.07%. It was observed that the part-time resident physicians (SAHU) was significantly higher in questions about physical and technical conditions, assignment and transfer, questions about working procedures and principles, questions about personal registration, and questions about family medicine performance compared to full-time resident physicians (AHU). When we look at our study in general, we see that the level of knowledge is sufficient in the answers given to the questions "Regarding the Study, Procedures and Principles", "Registration of Person for Family Medicine Unit and Selection of Family Physician", "Regarding Appointment and Transfer". It was revealed that the level of knowledge was insufficient in the questions "Regarding Physical and Technical Conditions", "Regarding Performance Evaluation" and "Regarding Definitions". Based on these data, we can say that the theoretical education that family medicine residents receive is insufficient for practical and experience-seeking information.

 Keywords: Implemetion Regulation, Health Care Centre, Family Medicine Residency