Amerika Birleşik Devletleri-Çin ticaret savaşı ekseninde Dolar ve Yuan
Dollar and Yuan on USA-China trade war
Yazar: ÖMER NİYAZİ ERTEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN GÜLAY
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Dolar = Dollar ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ticaret savaşları = Trade war ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yuan = Yuan ; Çin = China

Özet:
Tarih boyunca kriz dönemlerinde gündeme gelen ticaret savaşları, yakın dönemde ABD'de ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dümyaya yayılan 2008 Dünya Finans Krizi'yle gündeme gelmiştir. Ülkeler krizin etkilerini atlatmak için "Yeni Korumacılık" politikalarını gündeme almış ve farklı enstrümanlar ile uygulanmaya başlamıştır. Korumacılık politikaları, nihayetinde kur ve ticaret savaşlarına neden olmuş ve  global ekonomide yeni aktörleri ortaya çıkarmıştır.

ABD'de 2017 seçimlerini "Ekonomik Milliyetçilik" ve "First America" söylemleriyle kazanan Donald Trump, 2018 yılında bu iki vaadine paralel olarak ABD'yi çeşitli küresel ekonomik örgütlerden ayırmış ve başta Çin olmak üzere dış ticaret açığı verdiği ülkelere karşı ithalat kotaları koymaya başlamıştır.

Ekonomide küresel liberalizme aykırı bu gelişmeler olurken Bretton Woods'un yıkılışından bu yana gündemde olan Doların hegemonik gücünün zayıflatılması ve alternatif para birimlerinin rezerv para olabilme meselesi bir kez daha gündeme getirmiştir. Çin Yuan'ının küresel piyasalarda kullanımı artmaya başlamıştır. 2018 yılında "Şanghay Uluslararası Enerji Borsası"nda petrol kontratlarının Yuan ile işleme açılması Çin'in bu konudaki tutumunu ortaya koyar nitelikte olmuştur. Ayrıca Türkiye, Rusya, İran, Çin gibi ülkeler aralarındaki ticarette yerel paralarını kullanmaya başlaması için adımlar atılması, bu durumu destekler niteliktedir. Fakat dünya ekosisteminde ihracı yapılan en büyük emtia olan petrolün Dolar ile alınıp satılması bu durumun bölgesellikten öteye gidemeyip küreselleşemeyeceğini göstermektedir.

Tüm bu gelişmeler ışığında Çin'in, ihracatının büyük bir bölümünü Dolar ile yapması, elinde bulundurduğu ABD tahvil ve bono stoku, ihracat avantajını kaybetmemek için Doların Yuan karşısında değer kaybetmesini istememesi ve Yuanı'ı elinde bulundurduğu rezervler sayesinde Dolar karşısında sürekli baskılayarak belli bir seviyede tutarak ihracatını bu sayede istediği seviyeye yükseltmesi, Trump tarafından "kur manipülatörü" olarak ilan edilmesine neden oldu. Trump'ın bu tutumu ABD'nin 2008 Dünya Finans Krizi sonrasında ihracatı arttırmak suretiyle ekonomisini rahatlatmak için yaptığı devalüasyonu getiriyor ki bu da ABD'nin şikayet ettiği durumu kriz döneminde kendisinin yaptığını gösteriyor. IMF, Dünya Bankası ve OECD istatistikleri incelendiğinde Yuan'ın küresel çapta kullanım oranında gözle görülür bir artış olsa da bu oran, Yuan'ın rezerv para olarak tanımlanabilmesi için oldukça yetersiz bir seviyededir.

Çalışma, ABD – Çin ticaret savaşları ekseninde Dolar ve Yuan'ın rezerv para statüsünü incelemek amacıyla kurgulanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Ticaret Savaşları, ABD, Çin, Dolar, Yuan

Abstract:
Trade wars which have been on the agenda during crises throughout history have been brought to the agenda with the 2008 World Financial Crisis which emerged in the USA in a short time and spread to the whole world in a short time. Countries have adopted "New Protectionism" policies in order to overcome the effects of the crisis and started to implement them with different instruments. Protectionism policies ultimately led to exchange and trade wars and created new actors in the global economy.

Donald Trump, who won the 2017 elections in the USA with the rhetoric of "Economic Nationalism" and "First America", separated the US from various global economic organizations in 2018 in parallel with these two promises and started import quotas against the countries where he had foreign trade deficit, especially China.

While these developments are contrary to global liberalism in the economy, the issue of weakening the hegemonic power of the Dollar, which has been on the agenda since the fall of Bretton Woods, and the possibility of alternative currencies to become reserve money, has once again been brought to the agenda. The use of Chinese Yuan in global markets has started to increase. In 2018, the opening of oil contracts with the Yuan on the "Shanghai International Energy Exchange" proved China's position on this issue. In addition, countries such as Turkey, Russia, Iran, China have taken steps to start using local currencies in trade among them is supportive of this situation. However, the biggest commodity exported in the world ecosystem is the purchase and sale of oil, which shows that this situation cannot go beyond regionalism and globalization. In the light of all these developments, China does not want the Dollar to depreciate against the Yuan due to the fact that it makes a large portion of its exports with the Dollar and holds US bonds and bills in US Dollars and in order not to lose its export advantage. With the reserves held by the Yuan, China has constantly pushed against the Dollar, keeping its exports at a certain level and thus increased its exports to the desired level, causing Trump to be declared a "currency manipulator. This attitude of Trump brings about the devaluation of the US in order to ease its economy by increasing exports after the 2008 World Financial Crisis, which shows that the US is performing the case itself during the crisis. Although the IMF, World Bank and OECD statistics show that there is a significant increase in Yuan's global utilization, this rate is insufficient to define Yuan as reserve money.

The study is designed to examine the reserve money status of the Dollar and Yuan in the axis of the US - Chinese trade wars.

Keywords: Trade Wars, US, China, Dolllar, Yuan