Thomas Humphrey Marshall'ın teorik yaklaşımı çerçevesinde Türkiye'de yurttaşlığın anayasal dönemlere göre incelenmesi
An examination of the development of citizenship in Turkey according to constitutional periods with reference to Thomas Humphrey Marshall's theoretical perspective
Yazar: HANDE GÜL SARIHAN KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE OKUDAN DERNEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasal etki = Constitutional effect ; Anayasal vatandaşlık = Constitutional citizenship ; Marshall, Thomas Humphrey = Marshall, Thomas Humphrey ; Siyasal haklar = Political rights ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Antik Yunan'da ortaya çıkışından beri yurttaşlığın haklarla doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Yurttaşlık kişinin devlet karşısındaki statüsüdür ve bu statü aynı zamanda kişinin sahip olduğu hak ve ödevleri de tanımlar. Başka bir deyişle yurttaşlık, bir bakıma devlet ve birey arasında belirlenen hukuki bir bağdır. Bu anlamda Thomas Humphrey Marshall haklara bağlı yurttaşlık teorisini ortaya atmış ve bu hakları İngiltere'deki kanunlara bağlı olarak tarihsel gelişim temelinde incelemiştir. Her ne kadar Marshall'ın teorisi tam anlamıyla kapsamlı bir teori olmasa da, haklar temelli yurttaşlık teorisi hakkında çalışma yapan bilim insanlarının pek çoğu çalışmalarında Marshall'a referans vermiştir. Bu çalışmada da benzer bir yöntemle yurttaşlık kavramının ve yurttaşlık haklarının tarihsel açıdan gelişimi Marshall'ın teorik çerçevesine referansla incelenmiştir. Başka bir deyişle, çalışmanın amacı siyaset biliminin iki temel öğesi olan yurttaşlık ve haklar arasındaki ilişkiyi Türkiye'de anayasal düzene geçildiğinden beri yurttaşlığın tarihsel gelişimini esas alarak incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada önce yurttaşlık kavramının tarihi gelişimi, daha sonra Marshall'ın yurttaşlık ve haklar arasındaki ilişkiye yönelik teorisi incelenmiştir. Son olarak Türkiye'de yurttaşlığın gelişimi Marshall'ın teorisi çerçevesinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Metodolojik açıdan bakıldığında bu çalışmada Türkiye'de vatandaşlığın gelişiminin Marshall'ın teorik yaklaşımına referansla analizi; örnek incelemesi ile desteklenmiş teorik ve betimleyici bir yöntemle yapılmıştır.

Anahtar kelimeler: Thomas Humphrey Marshall, yurttaşlık, haklar, Türkiye, anayasacılık.

Abstract:
Since its emergence in ancient Greece, citizenship has had a direct relationship with rights. Citizenship is a person's status before the state, which also defines her rights and duties. In other words, it is a legal bond established between the state and the individual. In this sense, Thomas Humphrey Marshall develops the theory of citizenship as an evolutionary group of consecutive rights and examines these rights with reference to the historical development of legal rights in England. Even though Marshall's theory can be regarded as not a fully comprehensive theory, his novel approach has been oft-cited by a great number of scholars working on rights-based citizenship theory. In this thesis, the historical development of the concept of citizenship and the citizenship rights in Turkey are examined with reference to Marshall's aforementioned theoretical structure. In other words, this study aims to examine the relationship between citizenship and rights as one of the two essential concepts of political science on the basis of the historical development of citizenship in Turkey since transition to constitutional order. To that end, firstly, the historical development of the concept of citizenship and then Marshall's theory on the relationship between citizenship and rights are examined. Finally, the development of citizenship in Turkey is analysed within the framework of Marshall's theory. Methodologically, the development of citizenship in Turkey with reference to Marshall's theory is examined in this study by embracing a theoretical and descriptive method, with a case study oriented. 

Keywords: Thomas Humphrey Marshall, citizenship, rights, Turkey, constitutionalism