Kozmetikte güvenilirlik ve kozmetovijilans
Safety in cosmetics and cosmetovigilance
Yazar: İMRAN ALTIOKKA
Danışman: PROF. DR. MELİKE ÜNER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı / Kozmetoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Farmakovijilans = Pharmacovigilance ; Kozmetik endüstrisi = Cosmetic industry ; Kozmetikler = Cosmetics ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Toksik bileşikler = Toxic compounds ; Toksik maddeler = Toxic substances ; Toksikoloji = Toxicology ; Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests

Özet:
Kozmetiklere bağlı istenmeyen etkiler çok yaygın olarak görülmüyor olsa da azımsanmayacak sayıda kişiyi etkilemektedir. Bu istenmeyen etkiler iritasyon, alerji, foto alerji ile teratojenik, östrojenik, mutajenik veya karsinojenik etkilerdir. Kozmetiklere bağlı yan etkiler ürünün kullanım süresine, kullanım miktarına ve uygulandığı bölgenin büyüklüğüne göre değişebilmektedir.
Kozmetovijilans, kozmetik ürünlerin normal ya da öngörülebilir koşullar altında kullanımıyla gözlenen istenmeyen etkilerin spontane bildirimlerinin toplanması, değerlendirilmesi ve izlenmesi faaliyetleridir. Ülkemizde kozmetovijilans sistemi Avrupa Birliği'nin Kozmetik Tüzüğüne paralel olarak 2012 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından kurulmuştur. İstenmeyen etkilerin raporlanmasına ilişkin kılavuz sayesinde kozmetiklere bağlı yan etkilerin bildirimi ve raporlanması takip edilebilmektedir.
Gün geçtikçe yeni üretim teknolojileri (nanoteknoloji, biyoteknoloji) ve yeni içerikler kozmetiklerde daha güçlü etkiler elde etmek amacıyla kullanılmaktadır. Bununla birlikte sosyo-ekonomik gelişmeler, farklılaşan kozmetik trendleri, kozmetik ürünlerin pazarlanma stratejileri gibi faktörler kişilerin kozmetik kullanımlarını arttırmaktadır. Artan kozmetik kullanımı kişilerin daha fazla miktarda kimyasala maruz kalmasına neden olmaktadır. Değişen kozmetik kullanım alışkanlıkları ve içerikler güncel durumuna uygun olarak yeni regülasyonların belirlenmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Bu nedenle kozmetovijilans yaşayan ve sürekli değişime uğrayan bir kavramdır. Bu noktada ise istenmeyen etkilerin geri bildirimi ve raporlanması oldukça büyük önem taşımaktadır.
Bu tezin amacı yan etkilere neden olabilen kozmetik içerikler hakkında yapılan bilimsel çalışmaları derlemek ve gelişmekte olan kozmetovijilans kavramına katkıda bulunmaktır. Bu amaçla kozmetiklerde kullanımı ile birçok yan etkiye neden olduğu araştırılmış olan bileşenler ve nanokozmetikler hakkında literatürde yer alan çalışmalar incelenmiştir.
Çalışma sonucunda kozmetovijilans sisteminde sağlık profesyonellerinin geri bildirimlerinin, dikkat edilmesi gereken içerikler hakkında tüketici ve hastaya verilecek danışmanlık hizmetinin ve bilinçli kozmetik ürünlerin seçiminin önemi ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Although unwanted effects related to cosmetics do not commonly occur, they affect a considerable number of consumers. These undesirable effects are irritation, allergy, photo allergy and teratogenic, estrogenic, mutagenic or carcinogenic effects. Side effects related to cosmetics may vary depending on the duration of use of the product, the amount of use and the size of the application area.
Cosmetovigilance is the collection, evaluation and monitoring of spontaneous reports of undesirable effects observed with the use of cosmetic products under normal or predictable conditions. In our country, the cosmetovigilance system was established by Turkey Pharmaceuticals and Medical Devices Agency (TİTCK) in parallel with the EU Cosmetics Regulation in 2012. The notification and reporting of side effects related to cosmetics can be followed under favor of the guideline on the reporting of undesirable effects,
New production technologies (nanotechnology, biotechnology) and new ingredients are used to achieve stronger effects in cosmetics, day after day. However, factors such as socio-economic developments, differing cosmetic trends, marketing strategies of cosmetic products increase people's cosmetic use. Increasing use of cosmetics causes people to be exposed to more chemicals. Changing cosmetic usage habits and contents create the need to determine new regulations in accordance with the current situation. For this reason, cosmetovigilance is a concept that experiences and is constantly changing. At this point, feedback and reporting of undesirable effects is of great importance.
The aim of this thesis is to review scientific studies on cosmetic ingredients that can cause side effects and contribute to the developing concept of cosmetovigilance. For this purpose, studies in the literature on components and nano-cosmetics, which have been investigated to cause many side effects with their use in cosmetics, have been examined.
As a result of the study, the importance of the feedback by healthcare professionals in the cosmetovigilance system, the consultancy service to be given to the consumer and the patient about the contents that should be considered, and conscious selection of cosmetic products have been revealed.