Otizmin sosyal temsilleri
Social representations of autism
Yazar: BETÜL KAPŞIGAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT ŞAH
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Nitel araştırma = Qualitative research ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal temsiller = Social representations ; Tematik inceleme = Thematic analysis

Özet:
Otizm hem psikolojik hem nörolojik hem de otizmli bireylerin toplumun bir
parçası olması sebebiyle sosyal bir olgudur. Toplumsal süreçleri ve değişimleri
anlamanın yollarından biri, çeşitli olguların gündelik konuşmalar içerisinde nasıl
anlamlandırılıp dolaşıma sokulduğunu incelemektir. Bu çerçevede bu çalışma,
otizme yönelik sosyal temsilleri incelemeyi amaçlamaktadır. Moscovici'ye (1984)
göre, sosyal temsiller sosyal etkileşim sürecinde şekillenen ve bireylerin dünyayı
anlama ihtiyacını karşılamaya hizmet eden anlam kalıplarıdır. Bu bağlamda otizm de
sosyal etkileşimler içerisinde inşa edilen sosyal bir olgu olarak ele alınmıştır.
Araştırmanın katılımcıları; Bursa'da yaşayan, 18-60 yaş aralığında, 42'si
erkek ve 58'i kadın olmak üzere 100 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın amacına
uygun olarak hazırlanmış olan 7 soruluk görüşme formu katılımcılarla yüze yüze
görüşerek uygulanmış ve kaydedilen görüşmeler yazıya geçirilmiştir. Elde edilen
veriler, tematik içerik analizi ile analiz edilmiştir.
Analiz sonucunda; otizmin bir hastalık/bozukluk olarak görüldüğü, otizmli
bir birey olmanın zor ve olumsuz bir durum olarak karşılandığı, otizmli bireylerin
olumsuz özelliklere sahip ve uyumsuz kişiler olarak algılandığı, otizmin daha çok
erkek çocuklarda olduğunun varsayıldığı, otizmli bireylere ve ailelerine karşı acıma
ve üzüntü hissedildiği görülmüştür.
Sonuçlar, otizme yönelik yaygın ve güçlü tek bir sosyal temsilin olduğunu
ortaya koymaktadır; "hastalık/bozukluk olarak otizm". Bu temsilin ise kendi içinde
"iletişim sorunu olarak otizm" ve "biyolojik problem olarak otizm" şeklinde iki alt temsile ayrıldığı görülmüştür. Paylaşılan bu temsillerin, bilimsel bilgiden ziyade
toplumsal etkileşimlere dayanan sağduyu bilgisinden kaynaklandığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Otizm, sosyal temsiller, tematik içerik analizi, nitel araştırma

Abstract:
Autism is a social phenomenon as both psychological, neurological and
autistic individuals are part of the society. One of the ways to understand social
processes and changes is to examine how various phenomena are interpreted and
circulated in everyday conversations. In this context, this study aims to examine
social representations about autism. According to Moscovici (1984), social
representations are patterns of meaning that are shaped in the process of social
interaction and serve to meet the need of individuals to understand the world. In this
context, autism is also considered as a social phenomenon built within social
interactions.
The participants of the research; It consists of 100 people living in Bursa,
between the ages of 18-60, 42 men and 58 women. The 7-question interview form,
which was prepared in accordance with the purpose of the research, was applied face
to face with the participants and the recorded interviews were written. The data
obtained were analyzed by thematic content analysis.
As a result of the analysis; It has been observed that autism is seen as a
disease/disorder, being an individual with autism is considered as a difficult and
negative situation, individuals with autism are perceived as incompatible and
incompatible people, autism is assumed to be mostly in boys, and there is a sense of
sadness and sadness towards individuals with autism and their families.
The results reveal that there is only one widespread and strong social
representation for autism; "Autism as illness/disorder". It is seen that this
representation is divided into two sub-representations, namely "autism as a communication problem" and "autism as a biological problem". It can be said that
these shared representations are due to common sense knowledge based on social
interactions rather than scientific knowledge.

Keywords: autism, social representation, thematic content analysis, qualitative
research