Son 5 yılda yoğun bakım kliniğimize yatan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastaların ventilasyon uygulamaları, apache II, sofa skorları ve mortalite açısından retrospektif incelenmesi
Ventilation applications, apache II, sofa scores of the patients with chronic obstructive pulmonary disease who have been hospitalized in the intensive care clinics in the last 5 years and their retrospective investigation in terms of mortality
Yazar: OSMAN ÖZGÜR KILINÇ
Danışman: PROF. DR. NAZİM DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Ventilasyon = Ventilation ; Yoğun bakım = Intensive care ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH); zararlı gaz ve partiküllere maruziyet sonucu,  havayolları ve akciğerin artmış kronik inflamatuvar yanıtıyla ilişkili,  genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanmasına neden olan, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Biz bu çalışmada son 5 yılda yoğun bakım kliniğimizde tedavi alan KOAH hastalarını;  ventilasyon uygulamaları, laboratuvar analizleri, akut fizyoloji ve kronik sağlık değerlendirmesi II (APACHE II - Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) skorları, ardışık organ yetersizliği değerlendirme (SOFA - Sequential Organ Failure Assessment) skorları ve mortalite açısından retrospektif olarak incelemeyi amaçladık.
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Kliniğinde 01.01.2008-01.01.2013 tarihleri arasında KOAH tanısı ile yatırılan 298 hastanın dosyaları incelendi.
Hastalara ait; demografik veriler, APACHE II, SOFA, glasgow koma skorları, yatış süreleri, ekokardiyografi sonuçları ve trakeostomi açılan hastalar kaydedildi. Hastaların yoğun bakım kliniğimize yatışında uygulanan invaziv veya non invaziv mekanik ventilasyonda ki basınç parametreleri; ekspirium sonu pozitif basınç (PEEP), inspiratuar tepe basıncı (PIP), plato basıncı değerlerine ait veriler kaydedildi. Hastaların yatışında ve çıkışındaki (taburcu veya exitusa ait en son kaydedilen değer) arter kan gazı, C reaktif protein, lökosit, hemoglobin ve aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), kreatinin, Na, K, Ca, Mg gibi biyokimyasal parametreleri kaydedilip değerlendirildi.
Çalışmamızda mortalite oranı % 44,64 olarak bulundu. Yaşayan hastaların yaş ortalaması (n=165) 67,29±10,42 iken, ölen hastaların yaş ortalaması (n=133) 70,54±11,25 olarak tespit edildi ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p < 0.05). Yaşayan hastaların ortalama GKS değerleri 11,80±4,20 iken, ölen hastaların ortalama GKS değerleri 8,45±4,68'di. Yaşayan hastaların ortalama SOFA skoru değerleri 4,56±2,39 iken, ölen hastaların ortalama SOFA skoru değerleri 7,44±3,19'du. Yaşayan hastaların ortalama APACHE II skoru değeri 20,84±6,48 iken, ölen hastaların ortalama APACHE II skoru değeri 29,21±6,63'tü. Hastaların GKS, APACHE II ve SOFA skoru değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0.001). EF değerleri dökümante edilen yaşayan hastaların ortalama EF değeri (n=104) 54,44±8,48 iken ölen hastaların ortalama EF değeri (n=81) 51,60±9,53 olarak bulundu. PAB değerleri dökümante edilen yaşayan hastaların ortalama PAB değeri (n=43) 51,20±15,82 iken, ölen hastaların ortalama PAB değeri (n=30) 56,53±18,18'di. Hastaların EF, PAB değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiki olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Verileri dökümante edilmiş hastalarda (n=185) pulmoner hipertansiyon oranı % 39,4 olarak bulundu. Hastaların mekanik ventilasyon ile ilgili parametreleri (PEEP, PIP, Plato basıncı), yatış süreleri ve cinsiyet dağılımları karşılaştırıldığında, yaşayan ve ölen hasta grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0.05). Yaşayan ve ölen hastaların yatış PaCO2, HCO3, WBC, Hb, Cr, Na, Ca, Mg değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Yaşayan ve ölen hastaların çıkış pH, PaCO2, HCO3, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K, Ca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Yaşayan hastaların yatış ve çıkış ortalama pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Ölen hastaların yatış ve çıkış ortalama pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, Hb, Cr, Na, K, Ca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Yaşayan hastaların 4'ünde (% 2,4), ölen hastaların ise 8'inde (% 6) olmak üzere toplam 12'sine (% 4) trakeostomi uygulandı.
Sonuç olarak; yoğun bakım takip ve tedavilerindeki gelişmelere rağmen, KOAH hastalarında mortalite oranı multifaktöriyel sebeplere bağlı olarak halen yüksek seyretmektedir. Skorlama sistemleri hastaların mortalitesinin belirlenmesinde yardımcıdır. Mortalite riski yüksek olmasına rağmen, KOAH hastalarında uygulanan mekanik ventilasyon desteği gaz değişim fonksiyonlarına büyük fayda sağlamaktadır.

Abstract:
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD); is a common, preventable and treatable disease which causes generally progressive and permanent air flow restriction and it is related to increased chronic inflammatory response of airways and lungs. It occurs as a result of exposure to hazardous gases and particles. 
In this study, we aim to examine the patients with COPD who have been treated in our intensive care clinics for the last 5 years retrospectively in terms of the ventilation applications, laboratory analyses, acute physiology and chronic health evaluation II (APACHE II) scores, sequential organ failure assessment (SOFA) scores and mortality.  
The files of patient who were hospitalized in the Anaesthesiology and Reanimation Intensive Care Clinics Medicine Faculty, Ataturk University with the diagnosis of COPD between the dates of 01.01.2008 and 01.01.2013 were investigated. 
Demographic data, APACHE II, SOFA, Glasgow coma scores, duration of hospitalization, echocardiography results belonging the patients were recorded. The ones who underwent tracheotomy were also recorded. Of the patients, data related to the pressure parameters in the invasive or non-invasive mechanic ventilation which were applied to them while being hospitalised in our intensive care clinics- positive end-expiratory pressure (PEEP), peak inspiratory pressure (PIP) and plateau pressure values- were recorded. The patients' biochemical parameters such as arterial blood gas, C reactive protein, leucocytes, haemoglobin and aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), Creatinine, Na, K, Ca, Mg that were examined during their being hospitalised and discharged (the latest recorded discharge or exitus value) were recorded and assessed. 
In the study, the mortality rate was found to be 44,64 %. The average age of surviving patients was (n=165) 67,29±10,42 while the average age of the ones who became exitus was found to be (n=133) 70,54±11,25 and it was detected that there was a statistically significant difference between the two (p < 0.05). While the average GKS values of the survivors were 11,80±4,20, the average GKS values of the patients who became exitus were 8,45±4,68. The average values of SOFA score for survivors were 4,56±2,39, whereas they were 7,44±3,19 for the ones who died. The average APACHE II score values of the patients who survived were 20,84±6,48 while they were 29,21±6,63 for the ones who died. When the GKS, APACHE II and SOFA score values of the patients were compared, a significant difference between them was detected (p<0.001). While the average EF values of the surviving patients whose EF values were documented were  (n=104) 54,44±8,48, the average EF values of the patients who died were found to be (n=81) 51,60±9,53. The average PAB values of the surviving patients whose PAB values were documented were (n=43) 51,20±15,82 while the average PAB values of the patients who died were (n=30) 56,53±18,18. When the EF and PAB values of the patients were compared, it was found that there was a statistically significant difference between them (p<0.05). In the patients whose data were documented, the rate of (n=185) pulmonary hypertension was found to be 39,4 %. When the patients' parameters related to the mechanical ventilation (PEEP, PIP, Plateau pressure), duration of hospitalisation and gender distribution were compared, it was detected that there were no statistically significant difference between the surviving and dead patient groups (p>0.05). A statistically significant difference was detected between the  PaCO2, HCO3, WBC, Hb, Cr, Na, Ca, Mg values of the patients who survived and died at the time of their hospitalization (p<0.05). A statistically significant difference was found between the pH, PaCO2, HCO3, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K, Ca values of the patients who survived and died at the time of their exit (p<0.05). It was detected that there was a statistically significant difference between their average hospitalisation and exit values of pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K of surviving patients (p<0.05). It was detected that there was a statistically significant difference between their average hospitalisation and exit values of pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, Hb, Cr, Na, K, Ca of the patients who died (p<0.05). Tracheotomy was applied to a total of 12 patients 4 (2,4 %) of whom were the patients who survived and the rest 8 (6 %) of whom were the ones who died.  
In conclusion; despite the development in the intensive care follow-up and treatments, the mortality rate in the patients with COPD still remains high depending on multifactorial reasons. Scoring systems are helpful in determining the mortality of patients. Even though the mortality risk is higher, the mechanical ventilation support applied to the patients with COPD proves highly beneficial for the gas Exchange functions