APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlarının yoğun bakım ünitesindeki kritik hastalarda mortalite öngörme güçlerinin karşılaştırılması
Comparison of mortality prediction effect of APACHE II, APACHE IV, SAPS II and SAPS III scores in critical patients in the intensive care unit
Yazar: HÜSEYİN KAYA
Danışman: PROF. DR. AZİZE BEŞTAŞ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Kritik hastalık = Critical illness ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda mortalite ve morbiditeyi önceden öngörmek ve tedavilerini yönlendirmek amacıyla hastalık şiddeti göstergeleri kullanılmaktadır. Bu nedenle yıllardır çeşitli skorlama sistemleri üzerinde çalışılmaktadır.  Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) ve Simplified Acute Physiology Score (SAPS) geliştirilen mortalite tahmin skorlarından en sık kullanılanlarındandır. Bu araştırmada Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesine kabul edilen kritik hastaların mortalitesini öngörmede, APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlama sistemlerinin mortalite tahmin güçleri araştırıldı.
Araştırma için örneklem büyüklüğü belirlendi ve Etik kurul onayı alındı. Geriye dönük 1183 hasta dosyası incelendi ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 825 dosya araştırmaya dahil edildi. Hastaların mortalite ilişkileri ile demografik verileri, geliş klinik durumları ve kabul yerleri değerlendirildi. Hastalar kabul anında sistemik tanı gruplarına ayrıldı. Bu grupların mortaliteye olan etkisi istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bilgisayar programı ile hasta verilerinin ilk 24 saatteki en kötü değerleri APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlama sistemleri ile değerlendirildi. APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlarının öngörülen mortalite oranları ile gerçekleşen mortalite oranları karşılaştırıldı. Tüm testlerde istatistiksel önem P=0.05 anlamlılık düzeyinde ve P=0,01 ileri anlamlılık düzeyinde çift yönlü olarak değerlendirildi.
Erkek cinsiyet, ileri yaş, fazla yatış gün sayısı, fazla mekanik ventilatörlü gün sayısı, düşük Glaskow koma skalası skoru, inotropik ajan ihtiyacı ve hastane içi kliniklerden gelmiş olma paremetreleri, mortalite ile ilişki açısından İstatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ölen hastalarda her dört skorlama sisteminin toplam puanları daha yüksek olması, mortaliteyi öngörebilme açısından belirgin anlamlı bulundu (p<0,001). ROC analizine göre mortalite tahmin başarı sıralaması SAPS III> SAPS II > APACHE II > APACHE IV olarak belirlendi. En yüksek spesivite değeri APACHE II skorlama sisteminde saptandı. En yüksek sensitivite değeri SAPS II skorlama sisteminde saptandı. Sistemik tanı gruplarının mortaliteye olan etkisi istatiksel açıdan anlamlı bulundu. Mortalite oranları yüksek olan ilk üç grup sırasıyla respiratuar sistem, kardiyovasküler sistem ve santral sinir sistemi olarak belirlendi.
Yoğun bakım hastalarında mortaliteyi öngörme için kullanılan skorlama sistemleri altın standardı bulma noktasında sürekli güncellenmektedir. Biz bu araştırmanın sonuçlarının skorlama sistemlerinin güncellenmesine önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Ayrıca bu araştırma yoğun bakım ünitesine yatırılan hastaların alt gruplarına ayrılarak yeni kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu da göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, Mortalite, APACHE skoru, SAPS skoru

Abstract:
The patients who hospitalized in intensive care units, disease severity indicators are used to predict mortality and morbidity and to guide their treatment. Therefore, various scoring systems have been studied for years. Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) and Simplified Acute Physiology Score (SAPS) are developed and among the most frequently used mortality prediction scores. In this study, Mortality prediction effect of APACHE II, APACHE IV, SAPS II and SAPS III scoring systems were investigated to predict the mortality of critical patients admitted to the Anesthesiology and Reanimation Clinic Intensive Care Unit.
	In this study, sample size determined and ethics committee approval was obtained. Retrospectively, 1183 patients were studied and 825 patients who provided the working criteria were included in the study. Patients' mortality relationships with demographic data and their clinical condition and acceptance locations was evaluated. Patients were divided into systemic diagnosis groups at the time of admission to intensive care. Of these groups, impact on mortality were compared statistically. The worst value for the first 24 hours of the patient data evaluated with APACHE II, APACHE IV, SAPS II and SAPS III scoring systems with the computer program. Predicted mortality rates and actual mortality rates were compared APACHE II, APACHE IV, SAPS II and SAPS III scores. In all tests, statistical significance P = 0.05 significance level and P = 0.01 further significance level were evaluated bi-directionally.
Male gender, advanced age, more days of hospitalization, more days with mechanical ventilation, low Glaskow coma scale score, need for inotropic agents, and admission from in-hospital clinics parameters with mortality relationships were determined to be statistically significant. To predict the mortality determined markedly significant in patients who died the total score of each of the four scoring systems due to the higher (p <0.001). According to ROC analysis, mortality prediction success ranking was determined as SAPS III> SAPS II> APACHE II> APACHE IV. The highest specificity value was detected in the APACHE II scoring system. The highest sensitivity value was detected in SAPS II scoring system. It was determined to be statistically significant the effect of systemic diagnosis groups on mortality. The first three groups with high mortality rates were determined as respiratory system, cardiovascular system and central nervous system, respectively.
	Scoring systems used to predict mortality in intensive care patients are continuously updated to find the gold standard. We think that will make a significant contribution to the updating of scoring systems with the results of this study, In addition, this study also shows the need for new comprehensive studies to divided in subgroups of patients in the intensive care unit.

Keywords: Intensive care unit, Mortality, APACHE score, SAPS score