19. Yüzyıl Osmanlı kadın giyim-kuşamında oryantalist yaklaşımların günümüze yansıması
The reflection of orientalist approaches in the 19th Century Ottoman women's clothing
Yazar: FADİME İREM YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİM ENGİN AKDOĞAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Moda ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı / Moda Tekstil Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Giyim = Clothing ; Giysiler = Clothes ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Moda endüstrisi = Fashion idustry ; Moda tasarımı eğitimi = Fashion design education ; Oryantalist = Orientalist ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Oryantalizm, pek çok farklı dalı kapsayan bir alandır. Çalışma kapsamında giyim-kuşama ve Osmanlı'da 19. yüzyılda kadın giyim-kuşamına yönelik etkileri üzerinde durulmaktadır. Oryantalizmde Batı, üstün taraftır. Doğu'yu Batı'nın şekillendirmesi gerekmektedir. Oryantalizm anlayışı, Osmanlı Devleti'nin gerileme dönemi olan 18 ve 19. yüzyıllarda hâkim olmaya başlamaktadır. Doğu olarak görülen Osmanlı Devleti'nin gerilediğini gören Batı, kendi üstünlüğünü ve modernliğini Osmanlı'ya ilgi çekici şekilde göstermektedir. İçinde bulunduğu durumdan kurtularak eski güçlü hallerine dönmek isteyen Osmanlı Devleti ise Batı tarafından uzatılan eli tutmaktadır. Ancak Batı'nın uzattığı el, yardımdan ziyade himaye amaçlıdır ve bu durum çok sonraları fark edilebilmektedir.  

Osmanlı Devleti giyim-kuşamında geleneksellik, 19. yüzyıla kadar varlığını korumaktadır. Kadın giyim kuşamında şalvarlar, feraceler, kaftanlar, entariler önemli bir yere sahip olmaktadır. Ancak 19. yüzyılda Batı'ya yönelim gerçekleşmekte ve Batı giyim-kuşamı önemsenmektedir. Batı giyim-kuşamının etkisi ile geleneksel giyim-kuşam geride bırakılmaktadır. Çalışmada, oryantalizmin 19. yüzyıl Osmanlı kadın giyim-kuşamındaki etkileri incelenmekte ve etkilerin günümüze yansımaları ve önemi ortaya konulmaya çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Oryantalizm, Osmanlı Devleti, Kadın Giyim-Kuşamı

Abstract:
Orientalism is an area that covers many different branches. The scope of the study focuses on clothing and its effects on women's clothing in the 19th century. In Orientalism, the West is the superior side. East should be shaped by the West. The concept of orientalism began to dominate in the 18th and 19th centuries, when the Ottoman Empire was in decline. Seeing the decline of the Ottoman Empire, which is seen as the East, the West shows its superiority and modernity in an interesting way to the Ottoman Empire. The Ottoman State, which wants to get out of the situation and return to its former strong state, holds the hand extended by the West. However, the hand extended by the West is for protection rather than aid, and this situation can be noticed much later.

Traditional wear and craftsmanship of the Ottoman Empire has been preserved until the 19th century. In women's clothing, shalwares, ferace, kaftans and entarias have an important place. However, in the 19th century, there was a tendency towards the West and Western clothing and clothing were considered. With the effect of western clothing, traditional clothing is left behind. In this study, the effects of orientalism on the 19th century Ottoman women's clothing and clothing are examined and the reflections and importance of the effects to the present day are tried to be revealed.

Key Words: Orientalism, Ottoman Empire, Women Clothing