Akıllı telefonlara indirilen bir mobil uygulamanın çocuklarda oral hijyen alışkanlıklarının geliştirilmesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of a mobile application installed on smartphones to improve the oral hygiene habits in children
Yazar: SERAP SİNAN ÖZVARIŞ
Danışman: PROF. DR. DİLŞAH ÇOĞULU
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Ağız ve diş sağlığı, genel sağlığı yakından etkilemektedir. Diş çürüğü, en yaygın görülen kronik hastalıklardan birisidir. Dişlerin düzenli olarak fırçalanması diş çürüklerinin önlenmesinde en etkili yöntem olarak kabul edilmektedir. Özellikle çocuklarda bu motivasyonu sağlamak ve diş fırçalama alışkanlığının düzenli olarak yapılması güç olabilmektedir. Diş fırçalama alışkanlığının geliştirilmesine yönelik yeni yöntemler ilgi çekicidir. Bu çalışmanın amacı akıllı telefonlara indirilen mobil bir uygulamanın mevcut oral sağlığın iyileştirilmesi üzerine etkinliğini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Bu amaçla çalışmaya Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na rutin muayene için başvuran herhangi bir sistemik, fiziksel ve/veya mental rahatsızlığı bulunmayan ve acil dental şikayeti olmayan 5-12 yaş arası 200 çocuk hasta dahil edilmiştir. Ebeveynlere çocuklarının mevcut oral hijyen alışkanlığını sorgulamaya yönelik bir  başlangıç anketi uygulanmıştır. Yapılan klinik muayenede çocuklarda çürük indeks değerleri (DMFT/dmft ve DMFS/dmfs) ile plak ve gingival indeks değerleri kaydedilmiştir. Klinik muayene işlemini takiben hasta ve ebeveynlerine çalışmada kullanılacak mobil uygulama olan "Brush DJ" uygulaması tanıtılmış ve nasıl kullanılması gerektiğiyle ilgili bilgilendirme yapılmıştır. İlk muayene sonrasında hastalar tedavileri için yönlendirilmiş ve 3. ayda kontrol randevusuna çağırılmıştır. Kontrol randevusunda hastalara ikinci bir anket uygulanmış, klinik muayenede çürük indeks (DMFT/dmft ve DMFS/dmfs) değerleri ile plak ve gingival indeks değerleri tekrar kaydedilmiştir. Kontrol randevusunda ebeveynlere memnuniyet anketi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi ki-kare, Kruskal Wallis testi ve Fisher'ın kesin olasılık testi ile gerçekleştirilmiştir. 

Bulgular: Çalışmaya katılan çocuk hastaların %56,5'inin (n=113) kız, %43,5'inin (n=87) erkek olduğu saptandı. Çalışmaya dahil edilen çocukların 171'inin uygulamayı kullandığı tespit edildi. Diş fırçalama sıklığında uygulama kullanımı sonrasında 97 çocuk hastada artış izlenirken, diş fırçalama süreleri incelendiğinde uygulamayı kullanan 171 çocuk hastanın 143'ünde diş fırçalama süresinde artış varlığı izlendi. Başlangıç plak ve gingival indeks değerleri (sırasıyla 1,59 ± 0,40; 1,18 ± 0,40) ile 3. ay sonunda plak ve gingival indeks değerleri (sırsıyla 1,29 ± 0,46; 1,09 ± 0,49) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmiştir (p<0,05). Ebeveyn memnuniyet anketi verilerine göre uygulamayı kullanan çocuk hastaların tamamında uygulama kullanımının diş fırçalama alışkanlığı kazanılmasında etkili olduğu, diş fırçalamanın düzenli ve eğlenceli hale geldiği gözlenmiştir. 

Sonuç: Çalışmada kullanılan "Brush DJ" mobil diş fırçalama uygulaması kullanımının çocuklarda oral hijyen alışkanlıklarının oluşturulmasında ve bunun düzenli davranış haline getirilmesinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Geleneksel eğitim yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak planlanacak uzun süre takipli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aim: Oral and dental health closely affects the general health. Dental caries is one of the most common chronic diseases. Brushing the teeth regularly is considered the most effective method of preventing dental caries. Especially in children, it can be difficult to provide this motivation and ensure the habit. Novel methods for gaining the tooth brushing habits are attractive. This study aimed to investigate the effectiveness of a mobile application installed on smartphones on improving existing oral health.

Material and Method: For this purpose, two hundred pediatric patients aged 5-12 years, who did not have any systemic, physical, and/or mental disorders and did not have emergency dental complaints, who applied to Ege University School of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry for routine dental examination were included. A structured questionnaire including the child's oral hygiene habits was completed by the parents. In the clinical examination, caries index scores (DMFT/dmft and DMFS/dmfs) and plaque and gingival index scores of the children were recorded. Following the clinical examination, the "Brush DJ" application, which is the mobile application to be used in the study, was introduced to the patients and their parents and they were informed about how to use it. After the first examination, the patients were referred for their dental treatment and were called for a control appointment in the third month. At the control appointment, a second questionnaire was completed by the parents. Dental caries index (DMFT/dmft and DMFS/dmfs) scores and plaque and gingival index scores were recorded again in the clinical examination. A parental satisfaction questionnaire was applied to the parents at the control appointment. All data were statistically analyzed by chi-square, Kruskal Wallis test, and Fisher's Exact test.

Results: It was determined that 56.5% (n=113) of the pediatric patients participating in the study were girls and 43.5% (n=87) were boys. One hundred seventy one of the children were reported using the mobile application. It was observed that the tooth brushing frequency was increased in 97 pediatric patients with the use of the application.  It was also observed that the tooth brushing duration was increased in 143 of 171 pediatric patients with the use of the application. Initial plaque and gingival index scores (1.59 ± 0.40; 1.18 ± 0.40, respectively) were statistically higher than the plaque and gingival index scores at the end of the 3rd month (1.29 ± 0.46; 1.09 ± 0.49 respectively) (p<0.05). Based on the parental satisfaction survey data, it was observed that the use of the application was effective in gaining tooth brushing habit, and brushing became regular and enjoyable in all children.

Conclusion: It has been concluded that the use of the "Brush DJ" mobile tooth brushing application used in the study is effective in gaining oral hygiene habits in children and making it a regular behavior. Long-term follow-up studies to be planned in comparison with traditional education methods are needed.