Sosyal medyada benlik sunumu: Influencerlar üzerine bir araştırma
Self-presentation in social media: A Research on Influencers
Yazar: FATIMA SÜMEYYE PALAZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÜLKÜ OĞUZHAN BÖREKÇİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Goffman, Erving = Goffman, Erving ; Sanal benlik = Virtual self ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya platformları = social mediaplatforms ; İdeal benlik = Ided selfconcept ; İnfluencer = Influencer

Özet:
Dijital medya olarak adlandırılan iletişim teknolojileri, bireylerin yaşamlarının vazgeçilmez bir parçası olarak varlık göstermektedir. Özellikle sosyal paylaşım ağları, kullanıcılarına sağladıkları olanakları ile birçok işlevi yerine getirmektedir. Gelinen noktada bireyler, benlik sunumlarını sosyal paylaşım ağlarında sergiler duruma gelmiştir. Bu durum da literatürde yer alan çalışmalarda, sosyal medyada gerçekleşen benlik sunumlarının incelenmesini önemli kılmıştır. Bu çalışmada literatürde yer alan çalışmalardan farklı olarak, tüketim toplumunun etkisiyle oluşturulan güzellik algısı ve benlik sunumu ilişkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada, son yıllarda popülerliği her geçen gün artan ve sosyal paylaşım ağlarından biri olan Instagram, çalışma alanı olarak seçilmiştir. Instagram'ın kullanıcılarına sunduğu fotoğraf ve video paylaşma olanakları, Influencerların varlık gösterdiği bir platform olmasını beraberinde getirmiştir.  Influencerlar gerçekleştirdikleri paylaşımlarla kitleleri etkileme gücünü ellerinde bulunduran, geçimlerini sosyal ağlardan sağlayan bireyler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, moda ve güzellik alanında paylaşım gerçekleştiren Influencerlar örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmanın temel amacını, Goffman'ın Dramaturji yaklaşımı referans alınarak Influencerların fotoğraf ve videolarında kullandıkları benlik sunumu taktiklerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Bu bağlamda seçilen Influencer hesaplarının incelenmesinde nicel içerik analizi kullanılmış ve benlik sunumlarına ilişkin kapsamlı analizler gerçekleştirilmiştir. Örneklem olarak seçilen Influencer hesabının, çalışmanın yapıldığı zaman diliminde yer alan paylaşımlarından 5 fotoğraf ve video incelemeye tabi tutulmuş ve toplamda 50 paylaşım analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda Goffman'ın Dramaturji yaklaşımının Influencerların sosyal medyada gerçekleştirdikleri benlik sunumlarıyla yüksek oranda örtüştüğü sonucuna varılmıştır. Ayrıca Influencerların benlik sunumlarını sergilerken en fazla kendini sevdirme taktiğini kullandıkları tespit edilmiştir. Çalışmada ulaşılan bir diğer sonuç ise Influencerların idealize etme davranışı olarak giyim tarzına önem verdikleri ve her zaman makyajlı gözükmeyi önemsedikleri olmuştur. Bu doğrultuda medya aracılığıyla oluşturulan güzellik algısının, Influencerların fotoğraf ve videolarında yansımalarının olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Digital media communication technologies have become an indispensable part of individuals' lives. Social networking sites, in particular, perform various functions by providing users with numerous opportunities. At present, individuals have begun to display their self-presentations on social media platforms. As a result, the examination of self-presentation on social media has become a significant area of interest in the literature. This study, differing from previous works in the literature, focuses on the relationship between beauty ideals and self-presentation, shaped by the consumer society's influence. In this context, Instagram, one of the most popular and rapidly growing social media platforms, has been selected as the study's primary area of focus. Instagram's features, such as photo and video sharing, have contributed to the emergence of influencers—individuals who influence large audiences and earn their livelihoods through social media. The study examines influencers in the fashion and beauty sector as the sample. The main objective of the study is to identify the self-presentation strategies used by influencers in their photos and videos, using Goffman's dramaturgical approach as a reference. In this context, quantitative content analysis was employed to examine the selected influencer accounts, and comprehensive analyses of their self-presentation were conducted. A total of 50 posts (5 photos and videos from each of the 10 influencer accounts selected during the study period) were analyzed in detail. The findings revealed that Goffman's dramaturgical theory aligns closely with the self-presentation strategies employed by influencers on social media. Additionally, it was found that influencers most frequently use the tactic of making themselves likable. Another key finding was that influencers pay particular attention to their clothing styles and always ensure they appear well-makeuped, reflecting the idealization behavior. In this way, the study demonstrated that the beauty ideals created through media are reflected in the influencers' photo and video posts.