Domateste moleküler markör yardımlı seleksiyonda kullanılan belirteçlerin geçerliliğinin kontrolü
Validity control of markers used in molecular marker assisted selection in tomato
Yazar: CEYLAN PINAR UÇAR
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENSOY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, domateste bazı hastalık ve zararlılar için geliştirilen SCAR ve CAPS markörlerinin moleküler markör destekli seleksiyon yardımıyla ülkemizdeki bazı domates çeşitleri ve genotipleri üzerinde geçerliliğini kontrol etmeyi amaçlanmıştır. Bu amaçla Domates lekeli solgunluk virüsü (TSWV), Fusarium solgunluğu (FOL), Domates yaprak kıvırcıklığı virüsü (TYLCV), kök-ur nematodu (RKN), verticillium solgunluğu (Ve), domates mozaik virüsü (ToMV), gibi hastalıklar ve zararlılara dayanıklılık için geliştirilmiş olan moleküler belirteçler test edilmiştir. Bu hastalık ve zararlılar için geliştirilmiş olan belirteçlerden, TSWV için CAPS Sw5b-IRR, CT220 markörleri ve SCAR Scr-001, SCAR-421 markörleri, FOL için P7-43BF1, PTG-190, TAO1 CAPS markörleri ve P743BF1-P743BR1, P743DF3-P743DR3, P743DF1-P743DR1, At2F- At2R SCAR markörleri; TYLCV için SCAR P6-25 ve CAPS JB-1 markörleri, RKN için SCAR Mi-23 ve PMİ, TG-180 ve TG-263, CAPS APS ve C8B markörleri ve ToMV için Tomv markörü kullanılmıştır. Bu seçilen markörler 9'u ticari 12 yerli çeşit ve kontrol grubu Mountain merit, NCICELBR, NCI123S çeşitleri olmak üzere 24 domates genotipinde PCR yöntemiyle taraması yapılmıştır. TSWV; SCAR Scr-001 markörü, FOL; P7-43BF1, PTG-190, TAO1 CAPS markörleri ve P743DF3-P743DR3, P743DF1-P743DR1, At2-F- At2-R SCAR markörleri, TYLCV; geliştirilmiş olan SCAR markörleri, RKN'ye ait SCAR Mi-23 ve PMİ, markörlerinden sonuç alınabilmiştir. Bu bağlamda sonuç alınan SCAR ve CAPS belirteçlerinin domateste moleküler yardımlı seleksiyon çalışmalarında etkin bir şekilde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. 

Anahtar kelimeler: CAPS, Domates, Moleküler markör yardımlı seleksiyon, SCAR, Solanum lycopersicum L.

Abstract:
This study aimed to check the validity of the SCAR and CAPS markers developed for certain diseases and pests on some tomato cultivars and genotypes in molecular marker-assisted selection. For this purpose, developed molecular markers for resistance were  tested  for tomato wilt virus (TSWV), Fusarium wilt (FOL), Tomato leaf curl virus (TYLCV), root-knot nematode (RKN), verticillium (Ve), tomato mosaic virus (ToMV). SCAR-421 markers for TSWV, P7-43BF1, PTG-190, TAO1 CAPS markers and P743BF1-P743BR1, P743DF3- SCAR P6-25 markers for FOL; CAPS JB-1 markers which TYLCV; SCAR Mi-23 and PMI, TG-180 and TG-263 of RKN, CAPS APS and C8B markers for P743DR3, P743DF1-P743DR1, At2F- ToMV were selected. These selected markers were screened in 24 tomato genotypes 9 of which were commercial and 12 local genotypes as well as control group, Mountain merit, NCICELBR and NCI123S. For TSWV; SCAR Scr-001 marker, FOL; P7-43BF1, PTG-190, TAO1 CAPS markers and P743DF3-P743DR3, P743DF1-P743DR1, At2-F-At2-R SCAR for TYLCV; The SCAR P6-25 for RKN, the SCAR Mi-23 and PMI  had gave results.  In this context, it was concluded that the mentioned markers could be efficiently used in marker assisted selection studies in tomato. 

Keywords: CAPS, Molecular marker assisted selection, SCAR,  Solanum lycopersicum L.