Gastrointestinal duvar kalınlaşmalarında dual enerji BT incelemenin tanısal katkısı
Diagnostic contribution of dual energy CT on gastrointestinal wall thickening
Yazar: İBRAHİM EMRE ATASOY
Danışman: PROF. DR. NEVRA ZEHRA ELMAS
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Gastrointestinal neoplazmlar = Gastrointestinal neoplasms ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; İyot = Iodine

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı farklı keV değerlerinde elde olunan dual-enerji BT görüntülerinde ve iyot haritalamasında saptanan iyot konsantrasyon değerlerinin karşılaştırılarak gastrointestinal sistemde duvar kalınlık artışına neden olan patolojilerin benign-malign ayrımında ve kanser tespitinde dual-enerji BT'nin etkinliği ve tanısal katkısını araştırmaktır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Nisan 2013-Ağustos 2013 tarihleri arasında abdominal BT incelemesinin rutin portal faz görüntüleri Dual-enerji BT tekniği ile elde olunan ve radyolojik değerlendirme sonucunda gastrointestinal sistemde duvar kalınlaşması saptanan 196 hasta (216 lezyon) çalışmaya dahil edildi. 
BT görüntüleri, dual enerji yöntemiyle 64-kesitli tek tüplü ÇKBT (Discovery 750 HD, GE Healthcare; Milwaukee, Wisconsin, ABD)  kullanılarak elde edildi. Alınan görüntüler AW Gemstone Spectral Imaging (GSI) Viewer iş istasyonuna gönderildi ve dual-enerji programı kullanılarak, 40keV, 70keV, 140keV görüntüler ve iyot perfüzyon haritası elde edildikten sonra duvar kalınlaşmasının belirgin olduğu kesitte 40keV, 70 kev, 140 keV ve iyot haritası görüntülerinin her birinden 2x2 mm boyutta standart dairesel ROI kullanılarak ölçümler yapıldı. İstatistiksel analizde, ROC eğrisi analizi ve Mann-Whithney U testi kullanıldı. 
BULGULAR: Hastaların ortalama yaşı 61.4±16.6 yıldı. Mide yerleşimli lezyonların %49.3'ü benign, %50.7'si malign; ince barsak yerleşimli lezyonların %88.5'i benign, %11.5'i malign; kolon yerleşimli lezyonların ise %56.9'u benign, %43.1'i malign idi. Benign lezyonların 40 keV, 70 keV, 140 keV ve iyot perfüzyon haritası görüntülerdeki ortalama iyot konsantrasyon değerleri sırasıyla 166.7 HU, 69.6 HU, 38.7 HU, 16.5 mg/ml bulundu. Malign lezyonların ise 40 keV, 70 keV, 140 keV ve iyot perfüzyon haritası görüntülerdeki ortalama iyot konsantrasyon değerleri sırasıyla 247.3 HU, 95.7 HU, 47 HU, 25.4 mg/ml bulundu. Maligniteyi öngörmede 40 keV, 70 keV, 140 keV ve iyot perfüzyon haritasında sırasıyla sensitivite %83.8, %80, %65, %81.3; spesifite %75, %73, %60, %%74.3 bulundu.
SONUÇ: Dual enerji BT incelemesinde keV değerleri düştükçe iyot atenüasyonunda belirginleşme olmakta ve bu duruma bağlı olarak yüksek derece iyot perfüzyonu gösteren neoplazik lezyonların HU değerleri belirginleşmektedir. Ayrıca iki materyal dekompozisyon tekniği ile iyot perfüzyonu değerlendirildiğinde malign lezyonların benign lezyonlara kıyasla anlamlı ölçüde daha fazla perfüzyon gösterdiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
The aim of our study is to evaluate malignancy potential of gastrointestinal system wall thickening by obtaining HU and iodine concentration values on different keV and iodine perfusion images.
Materials and methods: 196 patients (216 lesions) were included in this study. Portal phase images of the patients were taken with GSI protocol. All patients had gastrointestinal system wall thickening. 
CT images were obtained with single source dual energy MDCT (Discovery 750 HD, GE Healthcare; Milwaukee, Wisconsin, ABD). Images were evaluated in AW gemstone spectral imaging Workstation. Hounsfield unit values were obtained on 40, 70, 140 keV images. Iodine concentration values obtained on iodine perfusion images. Values were obtained using 2x2 mm ROI. ROC curve and mann-whitney U test were used in statistical analysis.
Findings: Mean age of patients was 61.4±16.6. %50.7 of gastric lesions were malignant. %11.5 of small bowel lesions were malignant. %43.1 of colon lesions were malignant. 40 keV, 70 keV, 140 keV HU and iodine concentration values of benign lesions were 166.7, 69.6, 38.7 and 16.5 , respectively. 40 keV, 70 keV, 140 keV and iodine concentration values of malign lesions were 247.3, 95.7, 47 and 25.4 respectively. The sensitivity and specifity of 40 keV, 70 keV, 140 keV and iodine perfusion images in differentiating malign lesions were %83.8, %80, %65, %81.3; %75, %73, %60, %74.3 respectively. 

Results: In two-material decomposition technique malignant lesions showed significantly higher iodine perfusion compared to benign lesions. Attenuation of malign lesions becomes apparent in low keV values.