Konya kadınhanı ve sarayönü ilçelerindeki üreticilerin seçilmiş bazı hayvan hastalıklarının ekonomik önemi hakkındaki bilgi düzeylerinin araştırılması
Research on the economic importance of some selected animal diseases and the level of knowledge of producers in kadinhani and sarayönü districts of Konya province
Yazar: HASAN HÜSEYİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN GÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada Konya iline bağlı Kadınhanı ve Sarayönü ilçelerinde süt sığırcılığı yapan işletmelerin teknik, ekonomik ve yapısal özellikleri ile birlikte seçilmiş bazı endemik ve epidemik hayvan hastalıklarının neden oldukları ekonomik kayıp ve yetiştiricilerin bu hastalıklar hakkındaki bilgi düzeyleri araştırılmıştır. 
Kadınhanı'ndan 35 Sarayönü'nden 20 hayvancılık işletmesi olmak üzere toplamda her ölçekten 55 hayvancılık işletmesi sahibi ile anket çalışması ve Delphi yöntemiyle hazırlanan uzman hekim anketleri yapılarak veriler elde edilmiştir. 
Araştırma kapsamında anket yapılan işletmelerde en yüksek hastalık insidensi %32,29 ile ayak hastalıkları olurken bunu %25,45 ile metabolizma hastalıkları, %23,13 ile meme hastalıkları, %15,64 ile fertilite problemleri ve %3,49 ile sindirim sistemi hastalıkları takip etmektedir.
Ekonomik analizi yapılan endemik hastalıklardan vaka başına meydana gelen kayıpların en yükseği metritis kaynaklı oluşurken en düşük kayıp ayak hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Metritis için 3920 TL, meme problemleri için 3.750 TL, hipokalsemi için 2865 TL ve ayak hastalıkları için 1720 TL vaka başına kayıp oluşmuştur.
Çalışmanın yapıldığı 55 hayvancılık işletmesinde toplamda 601 endemik hastalık vakası görülmüştür. Bu vakaların tedavisinde işletme başına ortalama olarak; fertilite problemlerine 1692 TL, ayak hastalıklarına 1728 TL, meme problemlerine 1750 TL ve metabolizma hastalıklarına 2184 TL harcama yapılmıştır. Hastalıkların tedavisi için toplam ödenen miktar 1 118 397 TL'dir. Endemik hastalıkların neden olduğu kalıcı hasarlar sebebiyle erken elden çıkarılmak zorunda kalan hayvanlardan oluşan mali kayıp 10 599 000 TL'dir.
Çalışmaların yapıldığı işletmelerimizde zoonoz olarak tabir ettiğimiz çoğu hayvancılık işletmemizde yerleşmiş olarak karşımıza çıkan şap, brucella ve tüberküloz gibi epidemik hayvan hastalıklarını hayvancılık işletmelerini toplam zararı 1 745 000 TL'dir. Şap hastalığının tedavisi için işletme başına ortalama kayıp 2215 TL'dir. Hastalığın görüldü işletmelerde vaka başına mali kayıp miktarı ortalama 4500 TL'dir.

Abstract:
In this study, the technical, economic and structural characteristics of dairy cattle farms in Kadınhanı and Sarayönü districts of Konya province, the economic losses caused by some selected endemic and epidemic animal diseases and the level of knowledge of breeders about these diseases were investigated. 
Data were obtained by conducting a questionnaire survey with the owners of 55 livestock enterprises of all sizes, including 35 livestock enterprises from Kadınhanı and 20 livestock enterprises from Sarayönü, and expert veterinarian surveys prepared using the Delphi method. 
Within the scope of the research, the highest disease incidence in the surveyed enterprises was foot diseases at 32,29%, followed by metabolic diseases at 25,45%, udder diseases at 23,13%, fertility problems at 15,64% and digestive system diseases at 3,49%.
Among the endemic diseases analyzed economically, the highest loss per case is due to metritis, while the lowest loss is due to foot diseases. Losses per case were 3920 TL for metritis, 3750 TL for udder problems, 2865 TL for hypocalcemia and 1720 TL for foot diseases.
A total of 601 endemic disease cases were observed in 55 livestock enterprises where the study was conducted. On average, 1692 TL was spent for fertility problems, 1728 TL on foot diseases, 1750 TL on udder problems and 2184 TL on metabolic diseases. The total amount paid on the treatment of diseases is 1 118 397 TL. The financial loss caused by animals that had to be disposed of early due to permanent damages caused by endemic diseases is 10 599 000 TL.
The total damage caused to livestock enterprises by epidemic animal diseases such as foot and mouth disease, brucella and tuberculosis, which we call zoonoses in our enterprises where studies were carried out, is 1 745 000 TL. The average loss per enterprise for the treating of foot and mouth disease is 2215 TL. The amount of financial loss per case in the enterprises where the disease was seen is 4500 TL on average.