Tomruk üretiminde optimum boylama metodunun tek ağaç düzeyinde uygulanması
Applying a single tree level optimum bucking method during cut-to-length logging
Yazar: NEŞE YENİLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH EMİN AKAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Odun hammaddesinin üretimi sırasında, kesilen ağaçlardan en yüksek değerde kaliteli tomruk üretimi amaçlanmaktadır. Tomruk üretiminde ekonomik değerin artırılmasında özellikle boylamanın optimum bir şekilde gerçekleştirilmesi önemli bir faktördür. Ağ analizi, dinamik programlama ve ?heuristik? (sezgisel) metotlar gibi modern optimizasyon teknikleri kullanılarak, tek bir ağaç için çok sayıda boylama kombinasyonları hızla değerlendirilebilmekte ve böylece boylama problemlerine kısa sürede optimum çözümler üretilebilmektedir.Türkiye'de boylama operasyonları genellikle orman işçilerinin tecrübelerine bağlı olarak, bilimsel yaklaşımdan uzak bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, ağ analizi metodunu temel alan NETWORK 2001 yazılımı kullanılarak tek ağaç düzeyinde optimum boylama metodu, Doğu Akdeniz bölgesinde Kahramanmaraş ilinde yer alan Orman Fakültesi Başkonuş Araştırma ve Uygulama Ormanı'ndaki Toros Göknarı (Abies cilicica) meşcerelerinden kesilen ağaçlar üzerinde uygulanmıştır.Uygulamadan elde edilen sonuçlara göre, optimum boylama metodu ile boylanan ağaçların toplam ekonomik değerleri %9,31 oranında artmıştır. Optimum boylama metodu kullanılarak üretilen ağaçların toplam tomruk hacmi, geleneksel boylama metodundan %4,18 oranında daha fazla olduğu bulunmuştur.Boylanan ağaçlarda değer ve hacim kazancı, ince çap sınıfından kalın çap sınıfına doğru artış eğilimi göstermiştir. Benzer şekilde, tomruklarının boyları arttıkça değer ve hacim kazancı da artmıştır. Bu durum, optimum boylama metodunun uzun boylu ve kalın çaplı tomruklarda daha iyi sonuç verdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, ormancılık faaliyetlerinde optimum boylama gibi modern metotların kullanılmasının, orman kaynaklarının etkin ve verimli biçimde yönetilmesinde önemli katkılar sağlayabileceği gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Tomruk üretimi, Optimum boylama, NETWORK 2001, Optimizasyon, Toros Göknarı.

Abstract:
In producing wood based products, it is aimed to produce high quality logs with maximum value from harvested trees. Performing bucking in an optimum way is an important factor to increase value in cut-to-length logging. Using modern optimization techniques such as network analysis, dynamic programming, and heuristic methods, large number of bucking combinations can be quickly evaluated for a single tree and therefore, an optimum solution can be produced for bucking problems in short time.In Turkey, bucking operations are generally performed based on loggers? experiences without any scientific approach. In this study, stem-level optimum bucking method using the network analysis based software, NETWORK 2001, was implemented in a selective cutting of Taurus Fir (Abies cilicica) stands in Faculty of Forestry Başkonuş Research and Application Forest, located in the city of Kahramanmaraş in eastern Mediterranean region of Turkey.The results from the application indicated that the total value of trees bucked by using optimum bucking method was increased by 9.31%. It was found that the total volume of harvested trees by using optimum bucking method was 4.18% greater than that of using traditional bucking method.The value and volume gain of the bucked trees tended to increase from small diameter class to large diameter class. Likewise, increasing the length of the bucked logs increased the value and volume gain. This proved that optimum bucking method provided better results for the logs with long length and large diameter. Therefore, it was indicated that using modern methods such as optimum bucking might result in important contribution to an efficient and effective management of forest resources.Key Words: Cut-to-length logging, Optimum bucking, NETWORK 2001, Optimization, Taurus Fir.