Ayrım pratikleri üzerinden bir sınıf analizi denemesi: İstanbul'da yapılan bir araştırma,2018-2020
A class analysis study on distinction practices: A research conducted in İstanbul 2018-2020
Yazar: FATMA DİDEM YEMENİCİLER
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN AKŞİT
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Dindarlık = Religiousness ; Sosyal sınıf = Social class ; Tabakalaşma = Stratification ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu tez, Pierre Bourdieu'nun metodolojisi ve kavramsal araçlarından yararlanarak İstanbul ilinde yaşayanlar üzerinden bir kültürel sınıf analizi denemesi yapmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede Bourdieu'nun Fransa örneğinde yaptığı, "Ayrım" kitabına konu olan kültürel alan ve sınıfsal konumlar arasındaki homojenlik varsayımını temel alarak, aynı dinamiklerin Türkiye örneğinde geçerliliğini ve nasıl tezahür ettiğini incelemektedir. Bu çerçevede, Bourdieu'ya yönelik eleştirel yaklaşımlar ve literatürde yakın dönemli benzer kültürel perspektiften bakan çalışmalar da araştırmanın inceleme odağına dahil edilmiştir. 
Dinsellik Türkiye tarihinde kültürel alanı şekillendiren önemli bir olgu olarak öne çıkmaktadır. Araştırmada cevap aranan önemli sorulardan birisi Türkiye'nin kültürel alanında etkin olan ve alanı şekillendiren sermaye türleri ve dinselliğin kültürel alanında bir sermaye türü olarak olarak işlev görüp görmediği sorusudur. Bu bağlamda, bir yandan  Bourdieu'nun homojenlik tezinin geçerliliği sorgulanırken, sınıf konumları üzerinde etkili olası dinamikler de tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Araştırmada nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılmıştır. Niceliksel çalışmada internet üzerinden ulaşılan 604 kişiden anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Niteliksel araştırma sürecinde ise toplam 32 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizi için SPSS, Nvivo programları kullanılmıştır. Aynı zamanda verilerin birbiri ile ilişkiselliğini görmeye imkân sunan Çoklu Mütekabiliyet Analizi tekniği kullanılmıştır.  
Araştırma sonucunda, incelediğimiz örneklem içinde kültürel alanda toplam yedi ana grup ortaya çıkmıştır. Bunlardan ikisi dindarlığa mesafeli dururken, üç grup dindar, iki grup ise ortada yer almıştır. Araştırmadan çıkan en belirgin sonuçlardan birisi Fransa örneğinde geçerli olan sermaye türlerinin ve homojenlik tezinin incelediğimiz örneklemde geçerli olmadığıdır. Bir başka sonuç ise dindar gruplar arasındaki belirgin ayrışmadır.

Abstract:
This study aims to conduct a cultural class analysis on the people living in the city of Istanbul by using Pierre Bourdieu's methodology and conceptual tools. In this framework, the research focuses on testing the validity of the same dynamics in Turkish cases, based on the homogeneity assumption between the cultural space and class positions, which has been the main argument of Bourdieu's book "Distinction " where he presents the results of an empricial study in French society. Under this context, critical arguments against Bourdieu and recent studies from a similar cultural perspective in the literature are also included in the focus of the research. 
Religiosity stands out as an important phenomenon that shapes the cultural field in the history of Turkey. One of the important questions to be answered in the research is the question of the types of capital that are active and shaping the cultural field of Turkey and whether religiosity functions as a type of capital in the cultural field. In this context, while the validity of Bourdieu's homogeneity thesis was questioned, possible dynamics affecting class positions were also tried to be determined. 
Quantitative and qualitative methods were used together in the research. In the quantitative study, data was collected from 604 people who were reached over the internet using the questionnaire method. In the qualitative research process, in-depth interviews were conducted with a total of 32 people. SPSS and Nvivo programs were used for data analysis. At the same time, the Multiple Correspondence Analysis technique was used, which allows us to see the correlation of the data with each other. 
As a result of the research, a total of seven main groups emerged in the cultural field within the sample we examined. While two of them were distant from religiosity, three groups were religious and two groups were in the middle. One of the most obvious results of the research is that the capital types and homogeneity thesis valid in the example of France are not valid in the sample we examined. Another result is the remarkable resolution within religious groups.