Neonatal dönemde dişi ratlara uygulanan bisfenol A'nın uterusta oluşturduğu değişikliklere karşı melatoninin olası etkisinin histopatolojik olarak incelenmesi
Histopathologic examination of possible effects of melatonin against the alternation on uterus of neonatal exposure to bispenol A in female rats
Yazar: DAMLA DERNEK
Danışman: PROF. DR. SUNA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; Melatonin = Melatonin ; Neonatoloji = Neonatology ; Sıçanlar = Rats ; Uterus = Uterus

Özet:
Bisfenol A (BPA), dünyada yaygın olarak kullanılan endokrin bozucu kimyasallardan biridir. Dişi sıçanlarla yapılan çalışmalarda, ergenlik döneminin süresini, over ve uterus ağırlıklarını, anogenital mesafeyi, vajinal açılış süresini, östrus döngüsünü etkilediği bilinmektedir. Melatonin ise, memelilerin epifiz bezi, over, lens, kemik iliği hücreleri ile safra ve gastrointestinal sistemden sentezlenmesi sonucu salgılanan bir hormondur. Literatür çalışmalarında melatoninin, bazı ilaçların toksisitesini azalttığı, follikül gelişimini indüklediği, antioksidan özelliği sayesinde de oosit kalitesini arttırdığı gösterilmektedir. Bu çalışmada, literatürle uyumlu olarak, neonatal dönemde BPA'ya etkin bırakılan dişi sıçanların uterus dokusunda oluşan değişiklikler yapısal düzeyde saptandı. Saptanan değişikliklere karşı prepubertal dönemde uygulanan melatoninin olası etkileri incelendi. Bunun için 24 adet Wistar-albino cinsi dişi sıçan dört eşit gruba ayrıldı ve doğdukları gün sıfır kabul edilerek neonatal dönemde deneye başlandı. Grup 1'e ait sıçanlar Kontrol (susam yağı+etanol) grubu olarak kullanıldı. Grup 2'ye ait sıçanlara 10 gün süresince 100 mg/kg oranında BPA (PND0-PND20) subkutan enjeksiyon yapıldı. Grup 3'e ait sıçanlara 10 gün süresince 10 mg/kg oranında Melatonin (PND20-PND30) subkutan enjeksiyon yapıldı. Grup 4'e ait sıçanlara 10 gün süresince 100 mg/kg BPA (PND0-PND10) ve 10 mg/kg oranında Melatonin (PND20-PND30) subkütan enjeksiyon yapıldı. Sıçanlar, PND70 evresinde sakrifiye edildi ve uterus dokuları alındı. Deney sonrası yapılan çalışmalar sonucunda BPA'nın, sıçanlarda vajinal açıklığın görülme süresini kısalttığı, erken puberteye ve uterus dokusunda dejeneratif değişikliklere neden olduğu, uterusun luminal ve glandüler epitelinde apoptotik reaksiyonları arttırdığı gözlemlendi. Ayrıca sıçanların vücut ve uterus ağırlıklarını arttırdığı, fakat bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi. Bu durumun, uterus luminal epitel yüksekliği, miyometrium kalınlığı ve uterus bezleri açısından yapılan değerlendirmelerde bulunan sonuçlar ile uyumlu olduğu tespit edildi. Buna karşılık BPA'nın, uterus lümen çapını arttırdığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. BPA+Melatonin grubunda ise, oluşan bu dejeneratif değişikliklerin olumlu yönde etkilendiği belirlendi. Ayrıca melatonin grubunun bulguları ile Kontrol grubu bulgularının eş değer oldukları tespit edildi.

Abstract:
Bisphenol A (BPA) is one of the widely used endocrine disrupting chemicals in the world. Studies on female rats show that BPA effects on the period of puberty, ovarian and uterine weights, anogenital distance, the vaginal opening time and estrous cycle. Melatonin is a hormone which is synthesized and secreted from mammalian pineal gland, ovary, lens, bone marrow cells, the gastrointestinal tract and bile. Some studies which are situated in literature that melatonin reduces the toxicity of some drugs, induces follicular development, and increases the quality of oocyte, due to its antioxidant property. In this study, compatible with the literature, Female rats exposed with BPA in neonatal period. After this exposure, there was detected degenerations in uterus tissue of these rats. Possible effects of melotonin investigated against these degenerations implement in prepubertal period. For these purpose, twenty-four female Wistar-albino rats were divided equally into four groups. Rats in Group I were used as control (sesame oil + ethanol). Rats in Group II were injected daily with BPA (100 mg/kg) subcutaneously for 10 days (PND0-PND10). Rats in Group III were injected daily with melatonin (10 mg/kg) subcutaneously for 10 days (PND20-PND30). Lastly, rats in Group IV were injected daily with BPA (100 mg/kg) (PND0-PND10) and melatonin (10 mg/kg) (PND20-PND30) subcutaneously for 10 days. At the end of the experimental period, all rats were sacrificed on the PND70 stage and the uterine tissue of rats were removed. As a result of studies, it was observed that BPA decreases the time of the vaginal opening, increases apoptotic reaction rates of the uterus luminal and glandular epithelium, causes early onset puberty period and degenerative changes of the uterine tissue in rats. BPA was also increased the rats body/uterus weight but the results were not statistically significant (These results coherent with results of BPA uterine luminal epithelium height, myometrium thickness and uterine glands.). On the contrary, BPA increased uterine lumen diameter and the results were statistically significant. In rat groups which exposed with BPA+Melatonin, the degenerative changes also changed positively. Furthermore, rat groups which exposed with melatonin findings were same with Control Groups.