Baykan Sezer'in din ve toplum anlayışı
Baykan Sezer's religion and society perspective
Yazar: İBRAHİM AKSAKAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EREM SARIKOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-toplum ilişkileri = Religious-society relations ; Sezer, Baykan = Sezer, Baykan ; Toplum = Society ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology

Özet:
Baykan SEZER, Türk Sosyolojisinin özgünleşmesinde önemli katkıları olan bir sosyologdur. O, yazılarında sürekli Türk sosyolojisinin uzun yıllar taklitten öteye gidemediğini, bu nedenle işlevsel olamadığını vurgulamıştır. Ona göre Türk Sosyolojisinin başarılı olabilmesi için bir önce kendi toplumuna dönmesi ve kendi gerçek meseleleriyle ilgilenmesi gerekmektedir. 
Fikirlerinin oluşmasında Kemal Tahir'in önemli etkileri olmuştur ve bunu yazılarında açıkça dile getirmiştir. Tıpkı Kemal Tahir'in edebiyat çalışmalarında yaptığı gibi o da sosyoloji çalışmalarında, Türk toplumunun tarihini dikkate almış ve toplumsal olayların tarihsel olaylardan bağımsız anlaşılamayacağı düşüncesiyle hareket etmiştir. Bu nedenle de Avrupa'yı örnek alan sosyologlarımızın bir an önce yönünü kendi toplumlarına dönmeleri gerektiği eleştirisini yöneltmiştir. 
SEZER, sosyolojinin Avrupa merkezli bir çalışma alanı olduğunu kabul etmektedir. Ancak Türk sosyologlarının yönünü kendi toplumuna çevirmeden hiçbir yere ulaşamayacağını da özellikle belirtmektedir. Bu anlamda sosyologların kendi toplumlarının gerçek meselelerini anlamaları ve onlara gerçekçi çözüm önerileri sunabilmeleri için kendi tarihlerinden ve kendi toplumsal meselelerinden hareket etmeleri gerektiğini düşünmektedir. Bu yönüyle Sezer, sosyolojiye özgün ve gerçekçi bir bakış açısı kazandırmıştır. 
Baykan Sezer'in din sosyolojisi alanındaki görüşleri de benzer özellikler taşımaktadır. O, Türk din sosyolojisinin de Avrupa etkisinden kurtulması gerektiğini ileri sürmüştür. Çünkü Avrupa din sosyolojisi Hıristiyan merkezli bir çalışma alanıdır. Fakat Türk toplumu bir İslam toplumudur. Bu nedenle Avrupa etkisinde olan Türk Din sosyolojisi kendi toplumuna hiçbir fayda sağlayamayacak ve kendi toplumsal gerçeklerini ortaya çıkartamayacaktır. 
SEZER yine din sosyolojisinde de tarihsel analiz yöntemini terk etmemiş ve dinlerin ortaya çıkışı ve gelişme süreçlerini tarihsel açıdan ele alarak dini ve dinin toplum üzerindeki etkisini anlamaya çalışmıştır. Bu anlamda ortaya koyduğu yaklaşım Türk Din Sosyolojisinin özgünleşmesi ve Avrupa etkisinden kurtulması bakımından önem arz etmektedir. 
Biz de bu çalışma ile Türk sosyolojisinin özgünleşmesinde önemli katkıları olan ve sosyolojiye yeni bir bakış açısı kazandıran Baykan Sezer'i din sosyolojisi açısından ele almaya ve anlamaya çalıştık. Sezer'in özellikle din sosyolojisi alanında yaptığı çalışmaları ve diğer eserlerini, devamında da Sezer ile ilgili yapılmış olan çalışmaları inceleyerek literatür taraması yöntemiyle onun din-toplum ilişkisini değerlendirmeye çalıştık.

Abstract:
Baykan Sezer is a sociologist that has important contributions being originality of Turkish sociology. He always emphasized in his essays that Turkish sociology couldn't go beyond imitation as it couldn't be functional. It is necessery for Turkish sociology to turnits own society immedietly and to be related with its own society to be successful. 
Forming of his ideas Kemal Tahir has substantial effect sand Sezer uttered it obviosly in his essays. Just as Kemal Tahir made in his literacy studying, he considered the history of Turkish society in his sociological studyings. And he acted in the idea of social events can't be understood independent from historical events. Because of this reason, he criticized that our sociologist who sample the Europe should immediately face the irsociety. 
Sezer accepts that sociology is an Europea centered study area. But he especially paints unless Turkish sociologists interested their society, Turkish sociology get nowhere. In this manner he thinks to understand the realist problem of their society and to propose realist solution, sociologists should from start their own history and social problems. From this aspect Sezer brought an originaland realist perspective to sociology. 
Theopinions of Sezer on religionsociology has also similar features. He asserted that religion sociologys hoould get over Europe too. As Europen religion sociology is a Christian centered study area. But Turkish society is an İslamic one. Because of this, being under the thumb of Europa, Turkish Religion Sociology can't occur its social realities. So, Turkish religion sociology being under the thumb of Europe there will no benefit and can't ocur its own social realities. 
However Sezer didn't give up the historical analysis method in religion sociology too and he tried to understand the religion and the effects of religion on society by tackling arising and developing process of religions. In this sense, the approach he revealed has importance of Turkish religion sociology bein goriginal and getrid of European effect. 
In this study we tried to understadand tackle Baykan Sezer, who gave a new point of viewtosociologyand had important contributions to Turkish sociology being original, with re garttoreligionsociology. The studies especially in thefield of religion sociology that Sezer studiedand his otherstudies, afterwards examinig the studies of Baykan Sezer by the method of making a literaturereview, we tried to evaluate religion and society relationship of him.