Bağımsız idari oteriteler ve Türkiye uygulamasından bir örnek: Enerji piyasası düzenleme kurumu
Independent administrative authorities and energy market regulatory authority as a Turkish experience
Yazar: MEHMET ZAHİD SOBACI
Danışman: DOÇ.DR. BEKİR PARLAK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
ÖZETBAĞIMSIZ DAR OTOR TELER VE TÜRK YEUYGULAMASINDAN B R ÖRNEK: ENERJ P YASASI DÜZENLEMEKURUMUMehmet Zahid SOBACIDevletin ekonomik ve toplumsal yaşamdaki değişen rolünün kamu yönetimineyansıması olarak değerlendirilen ve yaşamın hassas sektörleri olarak kabul edilenrekabet, bankacılık, enerji, finans, insan hakları ve gıda ve ilaç güvenliği gibi sektörve alanlarda düzenleme ve denetim yapan bağımsız idari otoriteler, ekonomik,toplumsal ve siyasal yaşamı gün geçtikçe daha fazla etkilemektedirler.Politikacılar ve ilgili oldukları sektördeki aktörlerin karşısında konumlarınıngüçlendirilmeleri ve söz konusu aktörlerden gelebilecek telkin ve baskılardan izoleedilmeleri amacıyla bağımsızlık ile donatılan bağımsız idari otoriteler, sahip olduklarıözellikleri, görev ve yetkileri, sorumlulukları, örgütlenmeleri, personeli ve bütçeleriile idari örgütlenme içerisinde yer alan klasik idari birimlerden farklılık arzetmektedir.Anglo-Sakson yönetim geleneğinde uzun bir tarihsel geçmişe sahip olanbağımsız idari otoriteler, sahip oldukları özellikleri nedeniyle üniter devlet yapısınıntemel ilke ve prensipleriyle çatışmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu kurumlarmeşruiyet ve hesap verebilirliklerindeki yetersizlikler açısından eleştirilmektedir.Dolayısıyla, bağımsız idari otoritelerin ülkelerin kendi iç ihtiyaçlarından varlıkbulması ve kendine has ilke ve özelliklere göre yapılandırılması gerekmektedir.Türkiye'de bağımsız idari otoriteler Avrupa Birliği'ne üyelik süreçleri veyaekonomik krizlerin atlatılması sürecinde uluslar arası örgütlerin telkini gibikonjonktürel ve zorlayıcı gelişmeler sonucu ortaya çıkmıştır. Türkiye'deki bağımsızidari otoritelerden biri olan ve 2001 yılında benzer süreçler sonrasında oluşturulanEnerji Piyasası Düzenleme Kurumu, özellikleri, görev ve yetkileri, sorumlulukları,örgütlenmesi ve idari ve mali özerklikleri açısından üst düzey bir bağımsız idariotoritedir.Anahtar Kelimeler: Kamu Yönetimi, Bağımsız dari Otoriteler, Regülasyon,dari ve Mali Özerklik, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu.

Abstract:
ABSTRACTINDEPENDENT ADMINISTRATIVE AUTHORITIES AND ENERGYMARKET REGULATORY AUTHORITY AS A TURKISH EXPERIENCEMehmet Zahid SOBACIIndependent administrative authorities which are assessed as reflection of thechanging role of state in economic and social area to public administration and whichregulate and audit critical sectors and fields such as competition, banking, energy,finance, human rights and food and drug safety affect the economic, social andpolitical area.Independent administrative authorities are granted independence in order tostrengthen their positions against the politicians and actors in related sectors and to beinsulated from mentioned actors? pressures and instilling. These authoritiesdifferentiate from traditional administrative units in terms of their characteristics,functions and competences, responsibilities, organizational structures, personnel andbudgets.These authorities, which have a long history in Anglo-Saxon administrativetradition, as a result of their unique characteristics, are in conflict with the mainprinciples of the unitary state structure. In this regard, they are criticized in respect oflacks of their legalities and accountabilities. In this study, it is suggested that theseauthorities should base on internal needs of countries and be structured in respect ofprinciples and characteristics peculiar to countries.In Turkey, independent administrative authorities have appeared as aconsequence of some historical developments such as the process of membership ofEuropean Union or instilling of international organizations in process of coping witheconomic crisis. Energy Market Regulatory Authority, which is one of theindependent administrative authorities in Turkey and was established in 2001 aftersimilar process, with its characteristics functions and competences, organizationalstructures and organizational and financial autonomy is a supreme authority.Key Words: Public Administration, Independent Administrative Authorities,Regulation, Organizational and Financial Autonomy, Energy Market RegulatoryAuthority.