Türk sigortacılık sektöründe UFRS 17'ye geçiş süreci: Sigorta şirketlerinin farkındalık düzeyi üzerine bir uygulama
Transition process to IFRS 17 in the Turkish insurance sector: An application on the awareness level of insurance companies
Yazar: CÜNEYT TUNÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN ÇAĞIL
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sigortacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Aktüerya Bilimleri = Actuarial Sciences ; Maliye = Finance ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Elementer sigortacılık = Elementary insurance ; Finansal muhasebe = Financial account ; Hayat sigortası = Life insurance ; Uluslararası muhasebe = International accounting

Özet:
Finansal piyasaların önemli bileşenlerinden olan sigortacılık sektörü; aktüeryal, matematiksel, istatistiksel ve muhasebe gibi birçok uzmanlık alanını içerisinde barındırmaktadır. Sigortacılık faaliyetlerinin temelini oluşturan sigorta poliçelerinin yürürlüğe girmesiyle başlayıp bitişine kadar geçen sürede meydana gelen mali işlemlerin takibi, kaydı ve raporlanması finansal performans açısından oldukça önemlidir. Finansal tablo okuyucuları ve potansiyel yatırımcılar açısından en önemli gösterge verilerin şeffaf, doğru, eksiksiz ve zamanında işlenerek standartlara uygun yayımlanmasıdır. Bu sebeple 2004'te yayımlanan, sigorta sözleşmelerini düzenleyen ve standart altına alan ilk uygulama olan UFRS 4'ün geçici bir standart olması, sigortacılık muhasebe ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılayamaması, yeni ve daha kapsamlı bir standart ihtiyacı doğurmuştur. Bu sebeple Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından UFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri Standardı yayımlanmıştır. Bu çalışma kapsamında Türk sigortacılık sektöründe faaliyetlerini yürüten hayat ve hayat dışı sigorta şirketlerinin UFRS 17'ye geçiş sürecinde karşılaşacağı sorunların, meydana gelebilecek tüm geçiş risklerinin ve etkilerinin önceden tespit edilerek bertaraf edilmesinin ve sigorta şirketlerinin ilgili standart kapsamında farkındalık faktörlerinin tespit edilerek maliyet, insan kaynağı, zaman, operasyonel yük, bilgi teknolojileri, aktüeryal, eğitim, finansal ve sigortacılık etkileri ile ilişkisi Multinomial Lojistik Regresyon Modeli ile ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma bulguları standardizasyon, bilgi düzeyi, denetim ve beklenti gibi UFRS 17 farkındalık boyutlarında meydana gelen değişimlerin Etki değişkenlerini ne ölçüde farklılaştırdığını göstermektedir. Buna göre farkındalık düzeyi yüksek, mevcut durumunu doğru tahlil eden sigorta şirketleri, geçiş sürecini zamanında, doğru ve eksiksiz tamamlayacaklardır.

Abstract:
The insurance sector that is one of the most important components of financial markets; actuarial, mathematical, statistical and accounting areas of expertise and contains unique technical details. The technical structure, risk phenomenon, premium, commission and claim developments of policy contracts reveal their financial performance and cash flow processes. The financial transactions occurring between the entry into force and the end of the policy is very important in terms of financial performance. The indicator for the readers of the financial statements is the transparent, accurate, complete and timely processing of the data and their publication in accordance with the standards. For this reason, the fact that IFRS 4, which is the first application that regulates and standardizes insurance contracts, published in 2004, is a temporary standard and cannot fully meet the insurance accounting needs, has created the need for a new and more comprehensive standard. IFRS 17 by the International Accounting Standars Board (IASB) to regulate and report all accounting practices such as claims, premiums, commissions, payments, collections, reinsurance which will enable us to evaluate the entire portfolio starting from the smallest unit of insurance transactions, provide accurate risk perception and estimation, cover all actuarial and financial actions. Within the scope of this study, the Turkish insurance sector in life and non-life insurance companies in the process of transition to IFRS 17 will face problems previously identified risks and impacts of any transition that may occur and the insurance companies and their disposal of the relevant standard and cost factors are determined in the context of awareness, human resources, time, the operational burden, information technology, actuarial, education, financial and insurance effects multinomial logistic regression model were tried to be determined with the relationship with. The study results show to what extent the changes in IFRS 17 awareness dimensions such as standardization, knowledge level, audit and expectation differentiate the Impact variables. Accordingly, insurance companies with a high level of awareness and an accurate analysis of their current situation will complete the transition process in a timely, accurate and complete manner.