Fioreli Joachim'in apokaliptik düşünceleri ve 13. yüzyıl tarikatlarına etkileri üzerine tartışmalar
Disputes on the apocalyptic ideas of Joachim of Fiore and its impact on the orders of 13th century
Yazar: ARDA ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA GÜNER ÖDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Apokaliptik = Apocalyptic ; Dinler tarihi = History of religions ; Fioreli Joachim = Joachim of Fiore ; Fransisken = Franciscan ; Fransisken tarikatı = Fransiscan religious order ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; Mezhepler tarihi = Sect history ; Tarikatlar = Religious orders

Özet:
Dini yoksulluk tartışmaları XII ve XIII. yüzyıllarda Orta Çağ Avrupası'nın gündemindeki en önemli maddelerden biriydi. Gerek mevcut dönemin ekonomik gelişmeleriyle gerekse Hıristiyanlığın onlara yüklediği ahlaki misyonla alakalı olarak inananlar, İsa'nın havarilere öğütlediği gibi yoksul bir hayat sürmeleri gerektiğini düşündüler ve böylece kitleler halinde katı bir yoksulluk anlayışını benimsediler. Bu durum kimi zaman Kilise'nin bu insanlara yönelik sert tepkilerine ve yaptırımlarına sebep oldu.  XIII. yüzyılın başlarında, zamanın ruhuna uygun olarak Kilise'nin izniyle kurulan Fransisken Tarikatı, dini yoksulluk anlayışının belki de en önde gelen temsilcisiydi fakat kendi aralarında yoksulluğun ne derecede yaşanması gerektiği problemini çözememişlerdi. Bu durum zaman içerisinde Fransiskenler arasında yoksulluk üzerinden yoğun tartışmalara ve bölünmelere sebep oldu. Kilise'nin duruma müdahil olmasıyla birlikte tartışma tarikatın dışına taştı ve Fransiskenler ile Kilise arasında bir çatışmaya dönüştü. Bu tartışmalar ve çatışmalar sırasında yoksulluğun katı bir biçimde yaşanması gerektiğine inanan Fransisken frerlerin en büyük motivasyonu Hıristiyan toplumunu beklediklerine inandıkları Şabat Çağı düşüncesiydi. Bu düşüncenin temelinde ise XII. yüzyılda yaşamış, Fioreli Joachim (1135-1202) adında bir keşiş vardı. Kitabı Mukaddes'in gizli anlamını çözmeye çalışan bir müfessir olan Joachim, ölümünden yaklaşık elli yıl sonra kendini Fransiskenler ve Kilise arasındaki mücadelenin tam ortasında bulmuştu.

Anahtar Sözcükler: Apokaliptisizm, Eskatoloji, Kehanet, Ruhani Fransiskenler, Yoksulluk, Kilise, Hıristiyanlık

Abstract:
Disputes of religious poverty were one of the most crucial items on the agenda of medieval Europe in the 12th and 13th centuries. Regarding both the economic developments of the period and the moral missions that Christianity imposed on them, the believers thought that they should lead a poor life as Jesus advised the apostles, and thus they adopted a rigid understanding of poverty en masse which, at times, led to strong reactions and sanctions by the Church against these people. The Franciscan Order, which was established at the beginning of the 13th century with the permission of the Church in accordance with the atmosphere of the period, was perhaps the most prominent representative of the understanding of religious poverty. Yet they could not solve the problem of how poverty should be experienced among themselves, thereby causing intense disputes and separations among the Franciscans over poverty. With the involvement of the Church, the dispute spilled over the order and turned into a conflict between the Franciscans and the Church. The greatest motivation of the Franciscan friars, who believed that poverty should be severely experienced during these disputes and conflicts, was the idea of the Sabbath Age that they believed to await the Christian community. A monk named Joachim of Fiore (1135-1202) who lived in the 12th century lied at the heart of this idea. Joachim, an exegete trying to descipher the hidden meaning of the Bible, found himself in the middle of a struggle between the Franciscans and the Church approximately fifty years after his death.

Keywords: Apocalypticism, Eschatology, Prophecy, Spiritual Franciscans, Poverty, Church, Christianity