Yeraltı ve yerüstü kömür madenlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algılarının belirlenmesi: çorum örneği
Determining the occupational health and safety perceptions of underground and open mine workers: The çorum example
Yazar: BERNA GÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÇİĞDEM ZAĞRA
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Kömür = Coal ; Kömür endüstrisi = Coal industry ; Kömür madenciliği = Coal mining ; Madenci = Miner ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Sanayi devrimiyle insan gücünün yerini makinelerin aldığı günlerden beri iş sağlığı ve güvenliğinin önemi her geçen gün artmaktadır. Geçmişten günümüze kadar kömür madeni enerji elde edilmesi için yaygın olarak kullanılan madenlerden biridir. Bu yüzden yıllarca kömür madeni ocakları binlerce insanın çalıştığı iş kollarından biri olmuştur. Yerin binlerce metre altından çıkarılan kömür işlerinde yıllarca istenmeyen kazalar ve buna bağlı toplu ölümler meydana gelmiştir. Ayrıca işçilerde kömür tozlarının solumasından kaynaklı başta pnömokonyoz olmak üzere birçok meslek hastalığı da tespit edilmiştir. Osmanlı döneminde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ilk yasalar kömür madenleri ile ilgili çıkmıştır. Cumhuriyet döneminde de hem kömür maden ocaklarıyla hem de diğer iş kollarıyla ilgili birçok iş sağlığı ve güvenliği yasaları çıkmaya devam etmiştir. Bu yasalar diğer iş kollarında olduğu gibi kömür ocaklarında da yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıklarını en aza indirmeyi amaçlamaktadır. 
Bu çalışmanın amacı kömür madenlerinde çalışanların İSG algılarının neler olduğunu ve hangi demografik özelliklerine bağlı olarak İSG algılarının değiştiğini ve bunun sebeplerinin araştırılmasıdır. Çalışmanın ilk bölümünde Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet Dönemi olmak üzere iki alt başlıklarda Türkiye'de İSG tarihsel gelişimi, iş sağlığı ve güvenliğinin önemi, iş kazası, iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenleri, 2012-2018 yılları arasında kömür madenlerinde yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıkları istatistikleri, kömür madenciliğinin önemi, kömür madenlerinde iş kazası türleri ve nedenlerinden bahsedildi. 
Çalışmanın ikinci bölümünde araştırmanın amacı, bu amaç doğrultusunda oluşturulan hipotezler, çalışmanın evreni ve örneklemi, verilerin hangi yöntemle elde edileceği belirlendi. Üçüncü bölümde anket verilerine ait istatistikler verilerek,  hipotezlerin doğruluğu parametrik ve parametrik olmayan analizlerle test edildi. Son bölümde ise anket sorularına maden çalışanların verdiği cevaplar yorumlanarak önerilerde bulunuldu.

Abstract:
Ever since the machines took over the labor force with the Industrial Revolution, occupational health and safety measures gained significance day by day. From past to present, coal mines have been one of the common means to generate energy. That's why coal mines have also been one of the means of labour where thousands of people are employed. Throughout the years, accidents and mass deaths as the result have happened during the mining operations under the thousands of meters undeground. In addition, many occupational diseases -mainly pneumoconiosis - have been detected in workers due to the inhalation of coal dust. Back in the Ottoman Empire era, the first examples of occupational health and safety laws have been put out in relation to the coal mines. In the Republic era, many occupational health and safety laws have proceeded to come out both in the coal mining and other areas. These legislations aims at minimizing the occupational accidents and diseases in the coal mines.
Aim of this study is to determine the occupational health and safety percepitons of the coal mine workers and how they tend to change in accordence with demographics and study the reasons why. In the first part of the study, the history of occupational health and safety in Turkey, the significance of occupational health and safety, the causes of occupational accidents and diseases, the statistics of occupational accidents and diseases between the years 2012 and 2018, the significance of coal mining, the types and causes of accidents in coal mines have been discussed under the titles of Ottoman and Republic era.
In the second part of the study, the aim of the study, the hypotheses created accordingly, population and samples, the ways to obtain data have been determined. In the third part with the help of survey data, the hypotheses have been tested with paramedic and non-paramedic analysis. In the final part, suggestions have been made by interpreting the responses of coal mine workers to the survey items