Derin ven trombozu hastalarında yeni nesil oral antikoagülanlar ve warfarinin etkinliğinin basit kan parametreleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of novel oral anticoagulants and warfarin in deep vein thrombosis with simple blood parameters
Yazar: ANIL GÜZEL
Danışman: PROF. DR. SUAT CANBAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Kan testleri = Hematologic tests ; Tromboz = Thrombosis ; Varfarin = Warfarin ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Derin ven trombozunun (DVT) temel tedavisi, heparin ve türevleri ile oral antikoagülan kullanımını kapsamaktadır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar; klasik hemogram parametrelerinin ve bu parametrelerin oranlarından elde edilen belirteçlerin, kardiyovasküler ve trombotik bozukluklar üzerinde, teşhis amaçlı kullanılabileceğini veya prognostik olarak anlamlı olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, DVT'li hastaların, yeni nesil oral antikoagülanlar ve warfarin ile tedavisi sırasında; venöz doppler ultrasonografi görüntülemelerinin ve venöz tromboemboli nüks durumlarının taranarak; hematolojik parametre ve oranlarının, tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde kullanılması hedeflenmiştir.
Ocak 2013-Mart 2019 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından değerlendirilen, semptomlarının başlamasından sonraki bir hafta içinde DVT tanısı alarak oral antikoagülan tedavi (apixaban, rivaroxaban, warfarin) başlanan takipli 109 hasta dosyası, retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların; ilk verileri, ultrasonografi tanı tarihinden sonraki 1., 3., 6. ve 12. ay takiplerindeki; hematokrit değerleri (HCT), ortalama trombosit hacimleri (MPV), beyaz kan hücre sayıları (WBC), nötrofil sayıları (NEU), lenfosit sayıları (LYM), kırmızı hücre dağılım genişliği (RDW), ortalama korpüsküler hacimleri (MCV), nötrofil-lenfosit oranları (NLR), platelet-lenfosit oranları (PLR), MPV-lenfosit oranları (MPV/LYMR), MPV-platelet oranları (MPV/PLTR), aldıkları oral antikoagülan tedavi ile takiplerinde uygulanan doppler ultrasonografi tetkiklerindeki rekanalizasyon yanıtları ve görülen venöz tromboemboli nüksü arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Hastaların 68'i (%63) erkek, 41'i (%37) kadındır. Yaş ortalaması 56,3±16,75 dir. İlio-femoral DVT 41 hastada, femoro-popliteal DVT 60 hastada, distal DVT 8 hastada görülmüştür. 7 hastada venöz tromboemboli rekürensi görülmüştür. Takip sonunda, 49 (%44,9) hastada tam, 39 (%35,8) hastada kısmi ve 21 (%19,3) hastada gecikmiş rekanalizasyon yanıtı gelişmiştir. RDW'nin; ilio-femoral grupta kalf grubuna nazaran anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,046). MCV'nin; DVT+PE grubunda izole DVT grubuna nazaran anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,016). Rivaroxaban grubunda, warfarin grubuna nazaran tam rekanalizasyonun daha erken geliştiği (p=0,006); tüm rekanalizasyon gruplarının takiplerindeki medyan WBC, NEU, NLR parametrelerinin başvuru anındaki değerlerine nazaran anlamlı olarak düştüğü (tam: p=0,009; p=0,001; p=0,000 kısmi: p=0,001; p=0,001; p=0,005 gecikmiş: p=0,017; p=0,013; p=0,039) ve kan parametrelerinin ilaç grupları arasında anlamlı fark göstermediği saptanmıştır. Tam rekanalizasyon grubunda takip medyan WBC ve NEU parametrelerinin kısmi rekanalizasyon grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,025;p=0,020).
DVT'li hastaların, başvuru anındaki ve takiplerindeki hematolojik parametreler tedavi sonuçlarına göre farklılık göstermektedir; ancak, uygulanan tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesinde etkin ölçütler değildir.

Abstract:
The main treatment of deep vein thrombosis (DVT) includes the use of heparin and its derivatives and oral anticoagulants. Recent researches show that classical hemogram parameters and markers obtained from the ratios of these parameters can be used for diagnostic purposes or can be prognostic in terms of cardiovascular and thrombotic disorders. In this study, during the treatment of DVT patients with novel oral anticoagulants and warfarin; hematological parameters and ratios are intended to be used in the evaluation of treatment effectiveness by scanning venous doppler ultrasonography imaging and venous thromboembolism recurrence.
Medical records, of the 109 patients which were evaluated between January 2013 and March 2019 by the Department of Cardiovascular Surgery of Trakya University Faculty of Medicine and given oral anticoagulant therapy (apixaban, rivaroxaban, warfarin) within a week after the onset of symptoms, were retrospectively investigated. The data of the patients and hematocrit values (HCT), mean platelet volumes (MPV), white blood cell counts (WBC), neutrophil counts (NEU), lymphocyte counts (LYM), red cell distribution width (RDW), mean corpuscular volumes (MCV), neutrophil- lymphocyte ratios (NLR), platelet-lymphocyte ratios (PLR), MPV-lymphocyte ratios (MPV / LYMR), MPV-platelet ratios (MPV / PLTR) at the initial, 1st, 3rd, 6th and 12th-month follow-up after the diagnosis date of ultrasonography were examined according to recanalization responses in the doppler ultrasonographic examinations and venous thromboembolism recurrence with oral anticoagulant therapy.
68 (63%) of the patients are male and 41 (37%) are female. The average age is 56.3 ± 16.75. Ilio-femoral DVT in 41 patients, femoropopliteal DVT in 60 patients, and distal DVT in 8 patients were diagnosed. Venous thromboembolism recurrence was observed in 7 patients. At the end of follow-up, complete recanalization in 49 (44.9%) patients, partial recanalization in 39 (35.8%) patients and delayed recanalization in 21 (19.3%) patients have developed. RDW was found to be increased in the ilio-femoral group significantly compared to the calf group (p=0.046). MCV was found to be increased significantly in the DVT+PE group compared to the isolated DVT group (p=0.016). Complete recanalization occurs earlier in rivaroxaban group than in warfarin group (p=0.006). Median WBC, NEU, NLR parameters in the follow-up of all recanalization groups decreased significantly compared to the time of diagnosis (complete: p=0.009, p=0.001, p=0.000 partial: p=0.001, p=0.001, p=0,005 delayed: p=0.017, p=0.013, p=0.039) and it was found that these parameters did not differ between drug groups. In the complete recanalization group, the median WBC and NEU parameters were higher than the partial recanalization group (p=0.025, p=0.020). 
The hematological parameters of patients with DVT at the time of diagnosis and follow-up differ according to the treatment results; however, they are not effective criteria for evaluating the efficiency of the treatment.