Romatoid artritli kadınlara hastalık yönetimine ilişkin verilen eğitimin yaşam kalitesi ve anksiyete depresyon üzerine etkisi
The effects of education given on disease management in women with rheumatoid arthritis on quality of life and anxiety depression
Yazar: İREM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SERAP ÜNSAR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Depresyon = Depression ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu randomize kontrollü araştırma, Romatoid Artritli kadınlara hastalık yönetimine ilişkin verilen eğitimin yaşam kalitesi ve anksiyete depresyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlandı.
Araştırma Şubat 2019- Ekim 2019 tarihleri arasında Romatoid Artritli 66 kadın hasta (32 deney, 34 kontrol) ile Edirne ilindeki bir üniversite hastanesinin Romatoloji kliniği ve polikliniğinde yürütüldü. Veriler; hastaların sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özelliklerini içeren "Hasta Bilgi Formu", "Romatoid Artrit Yaşam Kalitesi Ölçeği", "Sağlık Değerlendirme Anketi" ve "Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği" kullanılarak toplandı. Deney ve kontrol grubundaki hastalara ilk görüşmede ilgili ölçekler ve anket formu uygulandı. Deney grubundaki katılımcılara hastalık yönetimine ilişkin bireysel eğitim ve Romatoid Artrit hasta eğitim kitapçığı verildi ve üçüncü ayın sonunda tüm ölçekler tekrar uygulandı. Eğitim verilmeyen kontrol grubundaki hastalara da üçüncü ayın sonunda aynı ölçekler uygulandı. Veriler IBM 0SPSS 20.0 programında tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, minimum, maksimum), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi, Pearson Ki-Kare Testi, Continuity Correction testi, Fisher's Exact test, Wilcoxon Signed Ranks test kullanılarak değerlendirildi. p<0.05 olan değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Çalışmada deney grubundaki hastaların yaş ortalaması 56.46 ± 11.88, yarıdan fazlası ilkokul mezunu ve çoğunluğu evliydi. Kontrol grubundaki Romatoid Artritli kadınların yaş ortalaması 59.50 ± 9.97, yarıdan fazlası ilkokul mezunu ve çoğunluğu evliydi. Deney grubundaki Romatoid Artritli kadınların eğitim sonrasında yaşam kalitesinin iyileştiği bulundu. Eğitim sonrasında deney grubunda ilkokul ve üzeri eğitim düzeyine sahip, evli, çalışmayan, ilaç ve biyolojik ajanı birlikte alan, eşlik eden kronik hastalığı olmayan, artrit nedeniyle etkilenen deformitesi olan Romatoid Artritli kadınların yaşam kalitesi daha yüksek bulundu (p<0.05). Eğitim sonrasında deney grubundaki kadınların günlük yaşamdaki fonksiyonel durumlarında bir değişiklik bulunmadı. Deney grubundaki Romatoid Artritli kadınların eğitim sonrası depresyon puanları kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu.
Sonuç olarak; romatoloji hemşireleri tarafından Romatoid Artritli kadınlara hastalık yönetimine ilişkin verilecek bireysel eğitimin yaşam kalitesini arttıracağı düşünülmektedir. Romatoid Artritli kadınlara semptomlara bağlı yaşadıkları sorunlara yönelik psikososyal destek almaları önerilmektedir.

Abstract:
This randomized controlled trial was planned to determine the impact of education about disease management for women with Rheumatoid Arthritis on quality of life and anxiety depression.
The study was conducted with 66 women with Rheumatoid Arthritis (32 intervention, 34 control) at the rheumatology clinic and polyclinic of a university hospital in the city of Edirne between February and October 2019. Data were collected with "Patient Information Form", "Rheumatoid Arthritis Quality of Life Scale", "Health Assessment Questionnaire" and "Hospital Anxiety Depression Scale". In the first interview, the scales and questionnaire were applied to the intervention and control groups. Participants in the intervention group were given individual training and education booklet of disease management, and all scales were reapplied at the end of the third month. The control group who did not receive training applied to the same scales at the end of the third month. Data were analysed by mean, standard deviation, percentage, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis-H test, Pearson Chi-Square Test, Continuity Correction test, Fisher's Exact test, Wilcoxon Signed Ranks. Values with p <0.05 were considered statistically significant.
This study found that the mean age of the intervention group was 56.46 ± 11.88 years, more than half were primary school graduates and the majority of them were married. The mean age of women with Rheumatoid Arthritis in the control group was 59.50 ± 9.97 years, more than half were primary school graduates and the majority of them were married. The study found that life quality of women with Rheumatoid Arthritis in intervention group improved/increased after education. After the education, life quality of women with rheumatoid arthritis in intervention group who had primary or higher education level, married, not working, taking medication and biological agent together, without comorbid disease and deformity affected by arthritis were higher than the control group. There was no difference in the functional status in daily life of women in the intervention group after the education. Depression scores of women with rheumatoid arthritis in the intervention group were higher than the control group.
It is thought that individual training on disease management to be given to women with rheumatoid arthritis by rheumatology nurses will increase the quality of life. Women with rheumatoid arthritis are recommended to receive psychosocial support for their problems related to symptoms.