Tiroid nodüllerinden ince iğne aspirasyonu yapılmış vakaların ve ameliyat materyallerinin benign ve malign tiroid hücrelerinde agnor alanı artışının incelenmesi
Investigation of agnor area increase in malign and benign thyroid cell nuclei of thyroid nodules obtained by fine-needle aspirates and surgical thyroid materials
Yazar: RECEP ERÖZ
Danışman: PROF. DR. NURHAN CÜCER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Tiroid kanserleri, klinikte görülen kanserlerin %1 kadarını oluşturup, yavaş ilerleyen tümörlerdir. Genelde yaşam süresi iyi olmakla beraber, tüm endokrin organ kanserlerinden daha fazla ölüme neden olmaktadırlar. Tiroid kanseri en sık karşılaşılan endokrin sistem kanseridir.Hücre çekirdeğinde bulunan çekirdekçik organize eden bölgeler (nucleolus organizer regions, NORs) insanda bulunan beş çift akrosentrik kromozomun ikincil boğumlarına yerleşmiş, ardışık olarak yinelenen rRNA gen ailesidir. İnterfazda transkripsiyonel olarak aktif olan NOR'lar, gümüş nitrat ile seçici olarak boyanabilirler. AgNOR boyamanın şiddeti, hücredeki ribozom sentezinin hızını, sonuç olarak hücre çoğalmasının hızını ve canlılık düzeyini gösterir. Bu nedenle AgNOR miktarının değerlendirilmesi, kanser dokularının çoğalması hakkında bilgi elde etmek ve kanser gelişiminin potansiyel olarak değerlendirilmesi için iyi bir metoddur.Benign ve malign tiroid lezyonlarını AgNOR boyama tekniği ile karşılaştırmak için, 30 kontrol, 30 guatr (nodüler guatr ve kistik nodüler guatr) ve 30 tiroid kanserli bireyden oluşan üç grup çalışmaya dahil edilmiştir. Her bir bireyin preparatı AgNOR boyama tekniği ile boyanmış ve özel bir bilgisayar programı kullanılarak her bir çekirdek için toplam AgNOR alanı/Çekirdek Alanı (TAA/ÇA) ve AgNOR sayısı değerlendirilmiştir. Her bir bireyden 100 çekirdek değerlendirilmiş ve her biri için ortalama NOR sayısı ve TAA/ÇA değerleri hesaplanmıştır. Bulgulara göre kontrol grubunun ortalama NOR sayısı ve TAA/ÇA değeri sırasıyla, 1,322±0,167 ve 2,909±0,389 bulunmuştur. Guatr grubunun değerleri ise aynı sırayla 2,051±0,5 ve 5,706±1,001 bulunmuştur. Aynı değerler kanser grubunda 4,651±1,162 ve 13,489±2,371 bulunmuştur. Bu bulgulara göre, kontrol ve guatr grubu ortalama NOR sayıları arasında anlamlı bir istatistiksel fark tespit edilmiştir (p<0,001). Kanser grubunun ortalama NOR sayıları değeri ise hem kontrol hem guatr grubunun değerlerinden önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0,0001).TAA/ÇA oranı açısından kıyaslama yapıldığında kontrol grubu ve guatr grubu ortalama TAA/ÇA oranlarının anlamlı derecede farklı olduğu görülmüştür (p<0,0001). Kanser grubunun ortalama TAA/ÇA oranı, kontrol grubu ortalama oranından anlamlı derecede yüksektir (p<0,0001). Yine guatr grubu ortalama TAA/ÇA oranı değerlendirilmesi, kanser grubundakinden anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,0001).Sonuç olarak TAA/ÇA oranı değerlendirmesinin, NOR sayısı ile karşılaştırıldığı zaman benign ve malign tiroid lezyonlarının tanı ve prognozla ilgili değerlendirilmesinde daha duyarlı ve kullanışlı bir araç olacağı kanısındayız.Anahtar sözcükler: Tiroid, guatr, tiroid kanseri, NOR, AgNOR

Abstract:
Thyroid cancers constitute 1% of clinical cancer cases and develops slowly. Although the survival time of patient is generally good, its mortality is greater than all endocrin tissue cancers. Thyroid cancer is the most frequently encountered endocrine system cancer.The NORs are tandemly repeated rRNA gene family found in secondary constrictions of the five pair of acrocentric chromosomes. In interphase, transcriptionaly activated NORs are selectively stained with AgNO3. In the cell, AgNOR staining intensity indicates the frequency of ribosome synthesis, and as a result shows the cell proliferation rate and viability. Therefore, evaluation of AgNOR quantity is a useful tool for obtaining data about the proliferation of cancer tissues and assess potential cancer development.To compare the benign and malign thyroid lesions by AgNOR staining technic, 30 individual in control, 30 in goitre (noduler goitre and cystic noduler goitre) and 30 in cancer group were involved. AgNOR staining technic was applied to the slides of each individual, and the total AgNOR area/ nucleus area (TAA/NA), and AgNOR number were evaluated for each nucleus, using a special computure programme. From each individual, hundred nuclei were analyzed and the mean NOR number/nucleus and TAA/NA values were calculated for each individual. According to the data, mean NOR number and TAA/NA ratio of controls were found to be 1.322±0.167, and 2.909±0.389, respectively and in goitre group, the values were found to be 2.051±0.5, and 5.706±1.001 with the same respect. Also in cancer group mean NOR number and TAA/NA ratio were found to be 4.651±1.162 and 13.489±2.371, respectively.A significant difference was evident between the mean NOR number of control and goitre groups (p<0.001). Mean NOR number of cancer group were significantly higher when compared to goitre and controls (p<0.0001). In terms of TAA/NA ratio, control and goitre groups indicated a significant difference (p<0.0001). The mean TAA/NA ratio of cancer patients were higher than that of controls (p<0,001). Also the TAA/NA ratio of goitre group were found to be less than that of cancer group (p<0,001).In conclusion, when compared to NOR number, evaluation of mean TAA/NA ratio is a more sensitive and usuable tool for diagnostic and prognostic evaluation of benign and malign thyroid lesions.Key Words: Thyroid, goitre, thyroid cancer, NOR, AgNOR.