Sarsılmış bebek sendromu hakkında hemşirelerin bilgi düzeyi
The level of knowledge of nurses about shaken baby syndrome
Yazar: BÜŞRA KAYA
Danışman: PROF. DR. SELEN ÖZAKAR AKÇA
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Sarsılmış Bebek Sendromu (SBS) özellikle bir yaş altı çocuklarda görülmekte olup beş yaşına kadar da görülebilen fiziksel istismarın bir alt boyutudur ve ülkemizde çok iyi bilinmeyen bir konudur. En önemli risk faktörlerinden birisi bebeğin ağlamasıdır. Bebeğe bakım veren kişinin şiddetli ağlama esnasında bebeğin üst gövdesinden tutarak sarsmasıyla oluşmakta ve geri dönüşü olmayan hasarlara sebep olmaktadır. Koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin bütün basamaklarında etkin rol alan hemşireler tedavi sürecinde ve sonrasında anahtar konumdadır. Bu bağlamda hemşireler istismar vakalarının tespitinde, tedavi sürecinde ve bildiriminde üzerine düşen sorumlulukları meslek bilgisi ve etik değerler doğrultusunda yerine getirmelidir. Bu çalışma ile hemşirelerin SBS konusuna ilişkin bilgi düzeylerini saptamak amaçlanmıştır.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışma Ağustos- Eylül 2023 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı Hitit Üniversitesi Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki; çocuk acil servisinde, çocuk yoğun bakım ünitesinde, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde ve çocuk servislerinde görev yapmakta olan örneklem seçim kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 88 pediatri hemşiresi ile yürütülmüştür.
Veriler ''Hemşirelere İlişkin Tanıtıcı Özellik Formu'' ve ''Sarsılmış Bebek Sendromu Hakkında Hemşirelerin Bilgi Düzeyi Değerlendirme Formu'' ile toplanmıştır. Form 15 sorudan ve üç bölümden oluşmaktadır. Tüm sorulara doğru yanıt veren kişiler 100 puan üzerinden değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde SPSS paket programı kullanılmış, uygun istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. 
Çalışmaya katılan hemşirelerin %82,95' inin SBS'yi duyduğu ancak %46,59'unun SBS ile ilgili herhangi bir eğitim almadığı görülmüştür. Hemşirelerin SBS konusuna ilişkin toplam bilgi düzeyi başarı puanı 78,33±9,11 ile ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadaki hemşirelerin öğrenim durumuna, daha önce SBS' yi duyma durumuna göre, çalıştıkları kurumda istismar vakaları için prosedür bulunma durumunu bilmelerine göre SBS konusuna ilişkin bilgi düzeyi puan ortalamaları arasında farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). 
Sonuç olarak çalışmaya katılan hemşirelerin SBS konusuna ilişkin bilgi düzeyleri ortalamanın üzerindedir ancak istenilen düzeyde değildir. Hemşirelere güncel bilgiler ışığında hizmet içi eğitim verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Shaken Baby Syndrome (SBS) is seen especially in children under the age of one and is a sub-dimension of physical abuse that can be seen up to the age of five and is a well-known issue in our country. One of the most important risk factors is the baby's crying. It occurs when the caregiver holds the baby by the upper body and shakes it during intense crying, causing irreversible damage. Nurses, who play an active role in all stages of preventive and therapeutic health services, are in a key position during and after the treatment process. In this context, nurses must fulfill their responsibilities in the detection, treatment process and reporting of abuse cases in line with their professional knowledge and ethical values. This study aimed to determine nurses' knowledge levels regarding SBS.
This study, which is descriptive and cross-sectional, was conducted between August and September 2023 at the Republic of Turkey Ministry of Health Hitit University Çorum Erol Olçok Training and Research Hospital; It was conducted with 88 pediatric nurses working in the pediatric emergency department, pediatric intensive care unit, neonatal intensive care unit and pediatric wards, who met the sample selection criteria and agreed to participate in the study.
Data were collected with the "Introductory Characteristics Form for Nurses" and the "Nurses' Knowledge Level Assessment Form about Shaken Baby Syndrome". The form consists of 15 questions and three sections. People who answered all questions correctly were evaluated out of 100 points. SPSS package program was used in statistical analysis and appropriate statistical evaluations were made.
It was observed that 82.95% of the nurses participating in the study had heard of SBS, but 46.59% had not received any training on SBS. It was determined that the success rate of nurses' total knowledge of SBS was above average with 78.33%. It was determined that the difference between the average scores of the nurses in the study regarding their knowledge of SBS according to their education level, whether they had heard of SBS before, and whether they knew about the existence of a procedure for abuse cases in the institution they worked in, was significant (p <0.05).
As a result, the knowledge level of the nurses participating in the study regarding SBS is above average, but not at the desired level. It is recommended that nurses be given in-service training in the light of current information.