Öğretmenlerdeki merhamet düzeylerinin cinsiyet, kıdem, branş ve algılanan anne-baba tutumlarına göre incelenmesi
Investigation of teachers'level of compassion to gender, seniority, branch and mother-father attitudes
Yazar: BÜŞRA AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KISAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Kıdem = Seniority ; Merhamet = Mercy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin merhamet düzeylerinin cinsiyet, kıdem, branş ve algılanan anne-baba tutumlarına göre incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Ankara'daki belirlenen okullarda görevine devam etmekte olan ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri oluşturmuştur. Çalışmaya 394 kadın öğretmen ve 206 erkek öğretmen olmak üzere, toplam 600 öğretmen katılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin merhamet düzeyini belirlemek amacıyla, Pommier (2010) tarafından geliştirilmiş ve uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması Akdeniz ve Deniz (2016) tarafından yapılmış "Merhamet Ölçeği" (Orijinali: The Compassion Scale) adı verilen ölçekten faydalanılmıştır. Ayrıca, araştırmadaki bağımsız değişkenlere yönelik olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Çalışmada, betimsel araştırma yöntemi (Alan araştırması) kullanılmış olup, verilerin analizinde betimsel ve ileri istatistik teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin ortalama ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Veri türüne göre, cinsiyet gibi ikili gruplarda t testi, kıdem gibi ikiden fazla gruplarda tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, kadın öğretmenler erkek öğretmenlerden daha merhametlidir. Merhamet düzeyinin "1-5" ve "6-10" kıdem yıllarında düşük olduğu, "11-15", "16-20" ve "21-25" kıdem yıllarında yükseldiği, "26 ve üzeri yıl" kıdem yıllarında düştüğü görülmektedir. Edebiyat öğretmenleri, psikolojik danışmanlık ve rehberlik öğretmenleri, sosyal bilgiler dersleri öğretmenleri ve sınıf öğretmenleri erkek meslek lisesi alan dersleri öğretmenlerinden daha merhametlidir. Öğretmenlerin annelerini algılamalarına göre,
v
merhamet düzeyleri arasındaki fark anlamlı değildir. Babasını duyarlı, merhametli, destekleyici olarak algılayan öğretmenler; babasını duyarlı, merhametli, destekleyici olarak algılamayan öğretmenlerden daha merhametlidir. Babasını hoşgörüsüz olarak algılayan öğretmenler ile hoşgörüsüz olarak algılamayan öğretmenler arasındaki merhamet düzeyi farkı anlamlı değildir. Babasını otoriter, cezalandırıcı olarak algılayan öğretmenlerin merhamet düzeyi; otoriter, cezalandırıcı olarak algılamayan öğretmenlerden daha düşüktür.

Abstract:
This study is aimed to the investigation of teachers' compassion levels according to gender, seniority, branch and parents attitudes. The subject group of the study is composed of teachers of primary and secondary education institutions that are continuing their duties in the designated schools in Ankara during the spring semester of 2016-2017 academic year. Among 600 teachers, 394 of them are female and 206 of them are male, participated in the study. In the study, a scale called "The Compassion Scale" developed by Pommier (2010), the study of validity and reliability was done and adaptad by Akdeniz and Deniz (2016), is used in order to determine the teachers' level of compassion. In addition, the "Personal Information Form" prepared by the researcher isused for the independent variables in the research. In this study descriptive research method is used and descriptive and advanced statistical techniques are used in the analysis of the data. The averages and standard deviations of the obtained data are calculated. According to the data type, ''t test''is used in groups which havecertain variables such as gender, ''one-way analysis of variance'' is used in groups which have more variables such as seniority. According to the findings of the research, female teachers are more compassionate than male teachers. It is exactly seen that the level of compassion decrease in the years from 1 to 5, 6 to 10, however; from 11 to 15, 16 to 20, 21 to 25 the level is observed to increase in the years of seniority. In addition to this process, the level of compassion after 25 years in the seniority continues to decrease as in the first years of teaching. Literature teachers, psychological counseling and guidance teachers, social studies lessons teachers and class teachers are more compassionate than male field lessons teachers of vocational high schools. According to the teachers' perception of their mothers, the distinction between compassion levels does not have any importance. Teachers who percept their fathers as sensitive, compassionate, supportive are more compassionate than teachers who do not percept their fathers as the same way. The
vii
distinction between in the level of compassion of the teachers who percept their fathers as intolerant with the teachers who do not percept them as intolerant does not have any importance as well. The level of compassion of the teachers who percept their fathers as authoritarian, punitive is less than the teachers' who do not percept them as authoritarian and punitive.