Tek ve çift taraflı primer ve sekonder damak yarığı bulunan farklı yaş gruplarındaki bireylerin ark formu ve boyutlarının değerlendirilmesi
Evaluation of arch form and dimensions in unilateral and bilateral primary and secondary cleft palate patients at different ages
Yazar: ASUMAN DENİZ GÜMRÜ ÇELİKEL
Danışman: PROF. DR. ELİF ERBAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental ark = Dental arch ; Maksilla = Maxilla ; Malformasyonlar = Abnormalities ; Mandibula = Mandible ; Polinomlar = Polynomials ; Yarık damak = Cleft palate ; Çene = Jaw ; Çene anormallikleri = Jaw abnormalities

Özet:
Bu çalışmanın amacı; tek ve çift taraflı primer+sekonder damak yarığı bulunan, preoperatif ortopedik tedavi uygulanan farklı yaş dönemlerindeki bireyler ile primer+sekonder damak yarığı bulunmayan normal büyüme ve gelişim paternine sahip farklı yaş dönemlerindeki bireylerden elde edilen ortodontik modellerin dijital fotoğraf makinesi aracılığı ile bilgisayar ortamına aktarılan üst ve alt oklüzal yüzeylerinin görüntülerine dayanarak; maksiller ve mandibular ark formu ve boyutlarının incelenmesidir. Bu amaçla; tek taraflı primer+sekonder damak yarığına sahip 144 olgu, çift taraflı primer+sekonder damak yarığına sahip 74 olgu ile primer+sekonder damak yarığı bulunmayan farklı yaş gruplarındaki 100 olgudan elde edilen 318'si üst ve 318'i alt olmak üzere toplam 636 adet ortodontik modelin oklüzal yüzey görüntüleri bilgisayar ortamında Mathlab 7.0® (The MathWorks,Inc.) programına aktarılmıştır. Arayüz birimi aracılığı ile, araştırma kapsamındaki bireylerin; maksiller ve mandibular ark boyutları incelenerek yarık türü ve incelenen döneme bağlı değişiklikler belirlenmiş, parabol, 3., 4., 6. ve 8. derece polinom fonksiyonları kullanılarak ortalama ark formlarını en uygun yansıtan matematiksel denklem belirlenmiş, belirlenen bu denklem kullanılarak farklı yaş dönemlerindeki yarık grupları ve kontrol gruplarının her bir yaş dönemi için çizilen maksiller ve mandibular ortalama ark formları çakıştırılmıştır. Bu çalışmada, primer ve sekonder damak yarıklı bireylerde preoperatif ortopedik tedavinin maksiller segmentlerin sıralanması açısından oldukça etkili olduğu, yarık gruplarında özellikle süt dişlenme dönemi ve sonrasında maksiller arkın ön-arka ve yatay yön boyutlarında; yaşla birlikte meydana gelmesi beklenen artışların gerçekleşmediği, mandibular ark boyutlarının maksiller ark boyutlarından etkilendiği belirlenmiştir. Primer+sekonder damak yarıklı olguların maksiller ark boyutlarında, kontrol gruplarına benzer miktarda artış meydana gelmemesine rağmen, 12-18 ay döneminde ulaşılan ark formunun korunabildiği gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the arch form and dimensions according to the occlusal images of the orthodontic casts of unilateral and bilateral primary and secondary cleft palate patients who had preoperative orthopedic treatment and non-cleft patients at different ages. For this objective, images of the occlusal surfaces of 636 (318 upper, 318 lower) orthodontics casts taken from 144 unilateral, 74 bilateral primary and secondary cleft palate patients and 100 non-cleft patients were transfered Mathlab 7.0® Software (The MathWorks, Inc.). In order to determine the differences associated with cleft type and age, maxillary and mandibular arch dimensions of cleft palate patients and non-cleft patients at different ages were evaluated. By using parabola, third, fourth, sixth and eightth order polynomial function through the interface module in Mathlab program, the mathematical equations most appropriately representing upper and lower arch forms in cleft palate and non-cleft patients at different ages were defined. Bu using the most appropriate mathematical equation, maxillary and mandibular arch forms of cleft and non-cleft patients were superimposed. According to the findings of this research; preoperative orthopedic treatment is effectual to align the maxillary segments in an ideal relationship. In cleft patients, particularly in deciduous, mixed and permanent dentition, expected increment in maxillary arch widths and arch lengths accompanying with age are not occured. Mandibular arch dimensions are affected by maxillary arch dimensions. Although maxillary arch dimensions of cleft patients are smaller than non-cleft patients, arch form obtained by preoperative orthopedic treatment are conserved.