Para ikamesi olgusu ile enflasyon ilişkisi
The Relation between currency substıtution and inflation
Yazar: FÜRÜZAN ERTAN
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET GÜNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
117ÖZETPara ikamesi, ulusal paranın değerindeki düşüş nedeniyle ulusalparanın yerini yabancı paranın almasıyla yaşanan bir süreci anlatmaktadır.Özellikle Bretton Woods sabit döviz kuru sisteminin çöküp, dalgalı kursisteminin 1970'li yılların başından itibaren uygulamaya başlaması ile birlikteön planda yer alan konulardan biri olmuştur. İnsanlar ulusal paralarındakiaşınma nedeniyle portföylerinde daha az yerli para daha çok yabancı parabulundurur konuma gelmişlerdir. Bu çalışmada yerli paranın yerini almayaçalışan yabancı para ele alınmış uygulanan ekonomi politikaları veenflasyonla ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.Ülkemizde para ikamesi süreci 1984'de yerleşiklerin dövizbulundurmaları ile ilgili yasaklamanın kaldırılması ve 1989'da kambiyoişlemlerinin tamamen serbest bırakılması ile asıl ivmesini kazanmıştır.Özellikle 1980'lerin sonlarına doğru kamu finansman gereksiniminde artış veiç borçlanmanın artan oranda kullanılmasıyla beraber enflasyon oranlarındakiartış döviz tevdiat hesaplarında bir artışa neden olmuştur. Fiyatlar geneldüzeyindeki bir artış ulusal paranın değerinin azalmasına neden olmuşekonomik birimlerin gelirlerini ve servetlerini enflasyon karşısındakoruyabilmek için yabancı paralara olan taleplerini artırmalarına yolaçmıştır.Para ikamesinin yaygınlaştığı bir ortamda ülkenin kontroledemediği bir parasal büyüklük karşısında ekonomi politikalarını yönetmekve yönlendirmek güç hale gelmiştir. Esas olarak enflasyondan korunmanınyollarından biri olarak para ikamesi, enflasyona süreklilik kazandırmaktadır.Özellikle ülkemizde 2000'li yıllardan sonra Enflasyondaki artışla birlikte artanyabancı para, enflasyonun düştüğü dönemlerde takoz etkisi nedeniyleenflasyondaki düşüş trendini izleyememiştir.

Abstract:
118ABSTRACTCurrency substitution refers to a process during which a nationalcurrency is substituted by a foreign currency as a result of the fall in thatnational currency. This concept has come to the fore with the introduction ofvolatile currency since the early 1970s after the collapse of Bretton Woods?fixed currency system, in particular. People are inclined to keep less nationalcurrency in their portfolio due to the erosion in their own currency. In thisstudy, foreign currency replacing national currency has been dealt with, andits relation to existing economic policy and inflation has been examined.The process of currency substitution in our country actuallyaccelerated with the abolishment of the ban on possessing foreign currencyof the citizens and the total freedom of exchange transactions. The increasein the public financing requirement especially in the late 1980s and theincreasing use of internal borrowing led to an increase in inflation rates andthus in foreign currency accounts. A general increase in prices resulted inthe decrease in the value of the national currency and created a demand forforeign currencies so that economic units could protect their income andwealth against inflation.In an environment where currency substitution becomes prevalent ithas become difficult to administer and direct economy policies while amonetary volume which the country cannot control. Furthermore, as therelation between currencies in terms of substitution ability increases, foreigncurrencies become more unstable. In fact, currency substitution as a meansof protection against inflation makes inflation continuous. Foreign currencywhich rose together with the increase in inflation especially after the year2000 could not, as a result of racket effect, follow the declining trend ininflation during periods when inflation declined.