Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkoloji Bilim Dalında izlenen hastaların ve annelerinin anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety, depression and posttraumatic stress disorder of patients and their mothers who are followed in The Pediatric Oncology Department of Gazi University Hospital
Yazar: EZGİ ÖZLEM ÖZMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARZU OKUR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Karsinoma = Carcinoma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:  Çocuk Onkoloji hastalarındaki ve onlara bakım veren annelerindeki anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB), sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmamızda Gazi Üniversitesi Çocuk Onkoloji Bölümünde maliynite tanısı ile takipli 8-18 yaş aralığındaki aktif tedavi gören ve remisyonda izlenen hastalar ve anneleri (n:122) örneklem grubu olarak alınmıştır. Kontrol grubu olarak ise genel çocuk polikliniğine başvuran sağlıklı çocuklar ve anneleri (n=60) anksiyete, depresyon ve tükenmişlik açısından karşılaştırılmıştır. TSSB karşılaştırması için travma öyküsü olan çocuk ve anneleri (n:30) ikinci kontrol grubu olarak alınmıştır. Hasta grubu; aktif hastalar ve remisyon hastaları kendi aralarında, hasta grubu ve kontrol grubu da kendi aralarında karşılaştırılarak anksiyete, depresyon ve TSSB açısından değerlendirilmiştir. Annelere ve çocuklara anketler klinisyen eşliğinde uygulanmış ve ölçek formları; klinisyen, çocuk psikiyatristi ve psikolog eşliğinde değerlendirilmiş ve anket sonuçları istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular:  Hasta grupta; aktif tedavi alanlar ile remisyondakiler arasında depresyon anksiyete ve TSSB açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Hasta grup çocukları anlamlı olarak daha fazla depresif ve kaygılı olarak saptanmıştır. Aktif tedavi gören hasta grubu annelerinde, remisyondaki hasta grubu annelerine göre daha fazla durumluluk kaygı ve TSSB tanısı saptanmış olup, tükenmişlik düzeyleri arasında fark saptanmamıştır. Hasta grubu anneleri, sağlıklı kontrol grubu annelerine göre daha fazla kaygılı, depresif ve tükenmiş olarak saptanmıştır. Aktif tedavi gören hasta grubunda,  travma öyküsü olan sağlıklı kontrol grubundan daha fazla travma sonrası stres belirtisi ve TSSB tanısı olduğu görülmüştür. Benzer şekilde, aktif tedavi gören çocukların anneleri de travma öyküsü olan kontrol grubu annelerinden daha fazla TSSB tanısı almıştır. Hasta grubunun anneleri ile çocuklarının depresyon, anksiyete ve TSSB açısından korelasyonlarına bakılmıştır. Anne çocuk arasında depresyon açısından korelasyon saptanmamışken, anksiyete ve TSSB açısından pozitif yönde korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Bu bulgular, pediatrik kanserin hem çocuklarda hem de annelerde önemli bir stres faktörü olduğuna işaret etmektedir. Klinisyenler, zorlu tedavi sürecindeki kanserli çocukların psikiyatrik semptomlarının farkında olmalıdırlar. Psikososyal destek tıbbi tedavi ile eş zamanlı uygulanmalıdır. Bakımveren ebeveynlere de eş zamanlı psikolojik değerlendirme yapılmalı ve psikolojik destek sağlanmalıdır.

Abstract:
Objective : The aim of this prospective study is to investigate the prevalence of anxiety, depression, burnout  and posttraumatic stress disorder in pediatric oncology patients and their mothers compared with the healthy controls.
Method: All children and adolescents (n: 61) aged 8-18 years who were actively treated and followed up in remission at Gazi Unıversıty Pediatric Oncology Department, and their mothers (n: 61) were recruited as the study group. As the first comparision group was consist of children without chronic disease and their mothers who were admitted to General Pediatric clinic. As the second control group for PTSD comparision was consist of children and their mothers (n: 30) with a trauma story. Self-report questionnaires were administered to the children and mothers measuring anxiety and depression.  And post-traumatic stress disorder scale for children and mothers were be administered as face-to-face surveys in the presence of the clinician. The results of the survey actively treated and patients in remission were statistically compared with control groups.
Results: There was no significant difference in terms of any scale score between children with remission and children with active treatment. The mothers of active treatment children were significantly more traumatized and more anxious than those of children in remission. But there was no significant difference in burnout symptoms between with mothers of active treatment children and mothers of remission children.  Children with cancer were more depressed and worried then control group's children.  Mothers of healthy children were significantly less depressed and anxious than both active treatment and remission children's mothers.  Mothers of healthy children have significantly less persistent anxiety than those of both active and remissioned children's mothers. It was found that there were significantly more PTSD symptoms than children who were traumatized with active treatment children. Similarly, mothers of active treatment children have significantly more symptoms of PTSD than mothers of traumatized children. There was no correlation between depression of children with cancer and their mothers depression. However, there was a correlation between anxiety symptoms and posttraumatic stress disorders between children with cancer and their mothers.
Conclusions: These findings suggest that pediatric cancer is a significant stressor for both children and mothers. Clinicians should be aware of psychiatric symptoms of children who underwent such a life-threatening condition. Combination of medical treatment with psychosocial support is imperative.