Beton numunesi geometrisinin basınç dayanımına etkisi
Effect of geometry of concrete specimen on 
compressive strength
Yazar: HADİ ASHKARİ
Danışman: PROF. DR. KAMBİZ RAMYAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada farklı dayanım seviyelerinde olan betonlarda numunenin şekli ve büyüklüğünün betonun basınç dayanımına etkisi incelenmiştir. Bu amaçla bir tip çimento ve bir tip agrega (ince ve iri boy sınıflarında) ve bir su azaltıcı kimyasal katkı kullanılmıştır. Ayrıca, yüksek dayanımlı karışımlarda uçucu kül veya silis dumanı mineral katkı olarak ilave edilmiştir. S/B oranı 0.23 ile 0.89 arasında değişen 11 farklı beton karışımı hazırlanmıştır. karışımlardan 150mm ayrıtlı küp, 100x200mm ve 150x300mm silindir numuneler üretilmiştir. Betonların 2, 7 ve 28 günlük basınç dayanımları farklı şekil ve büyüklükte olan numuneler üzerinde belirlenmiştir. Küp numuneler, döküm yönüne dik ve paralel olmak üzere iki farklı doğrultuda deneye tabi tutulmuştur.
Sonuçta, erken yaşta 100x200mm büyüklüğündeki silindir numunelerin 150x300mm büyüklüğündeki silindir numunelere kıyasla daha yüksek dayanıma sahip olduğu tespit edilmiştir. Ancak, numune yaşı ilerledikce orta ve yüksek dayanılmı betonlarda 100x200mm büyüklüğündeki silindir'ile 150x300mm büyüklüğündeki numunelerin basınç dayanımı arasındaki  farkın ± %5 mertebesinde olduğu görülmüştür. Beton yaşından bağımsız olarak, düşük dayanımlı betonlarda 150mm küp ve 150X300mm silindir numunelerin dayanım farkları %10'ile %15 arasında değişmekte olduğu saptanmıştır. 150mm ayrıtlı, döküm yönüne dik ve döküm yönüne paralel yüklenen küp numunelerin basınç dayanım farkı erken yaşlarda yüksek olduğu, numunenin yaşı ilerledikçe bu farkın azalmakta olduğunun kanısına varılmıştır. Özellikle erken yaşlarda, döküm yönüne paralel ve dik yüklenen küp numunelerin dayanım oranları beton dayanım seviyesi yükseldikçe azalma göstermiştir.

Anahtar sözcükler: Beton basınç dayanımı, beton numunesinin şekli, beton numunesinin boyutu.

Abstract:
In this thesis the effect of shape and size of concrete specimen with different strength levels on compressive strength of concrete were investigated. For this purpose one type of cement, one type aggregate ( fine and coarse ) and one type water reducing chemical admixture were used. Besides, a fly ash and a silica fume were added to the high strength concrete mixtures. 11 different concrete mixtures having water / binder ( W/B ) ratios ranging beween 0.23 to 0.89 were prepared. 150 mm cube, 100 * 200 mm as well as 150 * 300 mm cylinder specimens were cast. 2, 7 and 28-day compressive strength of the concrete specimens were determined. The cube specimens were loaded in two different directions i.e., parallel and perpendicular to the casting direction.
It was concluded that at 2-day age, 100 * 200 mm cylinder specimens showed a higher strength than 150 * 300 mm specimens. However, by elapsing time, in medium- and high- strength concrete mixtures, the difference between 100mm and 150 mm diameter cylinder specimens was about ± 5%. Irrespective of the concrete age, the differences between compressive strength values of 150 mm cube and 150 * 300 mm cylinder specimens varied in the range of 10% to 15% in low strength concretes. The difference between compressive strength of 150 mm cube specimens loaded parallel and perpendicular to the direction of casting was high at early ages, however, at later ages this difference decreased. Specially, with an increase in the level of compressive strength of concrete, the ratio between the strength of cube specimens loaded parallel and perpendicular to the direction of casting decreased at early ages.

Keywords: Compressive strength of concrete, shape of concrete specimen, size of concrete specimen.