Türk dizilerinde algı yönetimi ve ürün yerleştirmesinin incelenmesi: Netflix platformu Erşan Kuneri dizisi örneği
Examination of perception management and product placement in Turkish series: A case study of the Netflix platform "Erşan Kuneri" series
Yazar: SAHİL NAGHIZADA
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KIRDAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günümüz medya ortamında, televizyon dizileri, izleyicilere sadece eğlence sunmanın ötesine geçerek, aynı zamanda kültürel ve sosyal dokulara dokunan etkileyici hikayeler anlatma potansiyeline sahip önemli bir iletişim aracı haline gelmiştir. Dijital platformlardaki hızlı büyüme, ulusal kanallarda yasaklanan ürünlerin, özellikle alkol gibi, izleyiciye daha kolay ulaşmasına yol açmaktadır. Geleneksel medya denetimlerinin dijital ortamlarda etkisiz olması, yasaklı ürünlerin kontrolsüz bir şekilde yayılma potansiyelini artırmakta; bu da toplum sağlığı ve güvenliği açısından bir sorun oluşturabilmektedir. Bu çalışma, özellikle Netflix'te yayınlanan "Erşan Kuneri" dizisi örneğinde, Türk dizisindeki algı yönetimi ve ürün yerleştirmesi pratiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstinye Üniversitesi ve Maltepe Üniversitesi öğrencilerinden 450 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada içerik analizi için "Erşan Kuneri Dizisi" ve öz değerlendirme için "Sosyodemografik Bilgi Formu" ve "Sinemada Ürün Yerleştirme Anketi" ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, alkolün gösterildiği yerler temasında sofra, rafta, elde tutulması, alkol içme, sarhoşluk, alkol şişesi, alkol yapımı, alkol yasağı, şaka ve alkol oyunu olmak üzere dokuz kategoride içerik analizi yapmıştır. Cinsiyet temasının alkol gösteriminde farklı roller ve algılar oluşturduğunu ortaya koymuş, kadın karakterlerin genellikle sofistike bir imajla kokteyllerle ilişkilendirilirken, erkek karakterlerin daha geniş bir alanda alkol tüketimini temsil edebileceğini göstermiştir. Maltepe Üniversitesi ve İstinye Üniversitesi öğrencileri arasında TV dizileri, filmler, marka algısı, alkol tüketimi ve içerik tercihleri üzerindeki farklılıkları ortaya koyarak, demografik faktörlerle bağlantılı belirgin farklar bulmuştur. "Erşan Kuneri" dizisinin İstinye Üniversitesi öğrencileri arasında daha popüler olduğu, alkol tüketimi motivasyonları ve sıklığı arasında üniversiteler arasında çeşitlilik olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, katılımcılar arasındaki kültürel ve sosyal farklılıkları anlamak açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Ürün yerleştirme stratejileri teması altında yapılan analiz sonucu, önceki araştırmalarda da vurgulanan şekilde alkol endüstrisinin medya içindeki etkili bir pazarlama aracı olduğunu teyit etmektedir. Daha kapsamlı bir örneklemle gerçekleştirilecek bir araştırma, mevcut çalışmanın bulgularını destekleyebilir ve daha güvenilir sonuçlara ulaşmamızı sağlayabilir.

Abstract:
In the contemporary media landscape, television series have evolved beyond merely providing entertainment to viewers; they have become a significant communication tool with the potential to tell compelling stories that touch on cultural and social fabrics. The rapid growth of digital platforms has facilitated easier access to products, especially those prohibited on national channels, such as alcohol. The ineffectiveness of traditional media controls in digital environments increases the potential for the uncontrolled spread of banned products, posing a concern for public health and safety. This study aims to examine perception management and product placement practices in Turkish series, focusing specifically on the "Erşan Kuneri" series broadcast on Netflix. Both quantitative and qualitative research methods were employed in this study. The sample of the research consisted of 450 participants, comprising students from Istinye University and Maltepe University. Content analysis was conducted using the "Erşan Kuneri Series," and self-assessment utilized the "Sociodemographic Information Form" and the "Product Placement in Cinema Questionnaire" scales. The research findings conducted a content analysis in nine categories related to the portrayal of alcohol, including scenes of dining, on shelves, being held, drinking alcohol, drunkenness, alcohol bottles, alcohol production, alcohol prohibition, jokes, and alcohol-related games. The study revealed that gender dynamics play a role in creating different roles and perceptions in the depiction of alcohol, with female characters often associated with a sophisticated image linked to cocktails, while male characters may represent a broader spectrum of alcohol consumption. Differences in TV series, movies, brand perception, alcohol consumption, and content preferences were found among students of Maltepe University and Istinye University, highlighting distinct variations linked to demographic factors. The study identified that the "Erşan Kuneri" series was more popular among Istinye University students, and there was diversity in alcohol consumption motivations and frequencies between universities. The results provide significant insights into understanding cultural and social differences among participants. The analysis conducted under the theme of product placement strategies confirms, as emphasized in previous research, that the alcohol industry is an effective marketing tool within the media. Further research with a more comprehensive sample could support the findings of this study and lead to more reliable results.