Karaman İbrahim Bey imareti yapı topluluğu
The Karaman İbrahim Bey imaret construction group
Yazar: ARZU KARAGÖZ
Danışman: Y.DOÇ. NERMİN ŞAMAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Karaman = Karaman ; Karamanoğulları = Karamanoğulları ; İbrahim Bey = İbrahim Bey ; İmaret = Almshouse

Özet:
ÖZET 14. Yüzyıl Anadolu beyliklerinden biri olan Karamanoğulları, Osmanlılar'dan sonra Anadolu'da en uzun süre varlığını devam ettiren beyliktir. Moğol baskıları sonucu Orta Asya'dan gelen beylik üyelerinin, kısa süre içinde birliği sağlayarak otorite oluşturmalarında, Türklük'e ve Türkçe'ye verdikleri önemin de katkısı bulunmaktadır. II. İbrahim Bey'in dönemi, Karamanoğulları'nın en parlak dönemidir. İbrahim Bey politik ve ekonomik açıdan rahat bir ortam oluşturmuş, bunu sosyal ve kültürel faaliyetlerle desteklemiştir. Özellikle ele geçirilen yerlerde imar faaliyetlerinin başlatılmasına özen gösteren İbrahim Bey'in, Karaman'da yaptırdığı İbrahim Bey İmareti Yapı Topluluğu, önemli eserler arasında sayılmaktadır. Vakfiyesine göre 835 H./ 1432 M. yılında yaptırılan imaretin tarihi kaynaklarda, yapıldığı dönemde geniş bir bahçenin içinde yer aldığı, etrafının çeşitli meyve ağaçları ile çevrili olduğu ve basık bir giriş kapısından içeriye girildiği belirtilmektedir. Günümüzde sözü edilen bahçesi yıkılmış, imaret etrafından yol geçirilmiştir. İstanbul Topkapı Sarayı Arşivi'nde 5318 numara ile kayıtlı olan vakfiyesine göre, mescid, dar-ül huffaz, dar- ül kurra, aşevi ve misafirhaneden oluşan bir yapı topluluğu olarak inşa edilen imaret, günümüzde cami olarak kullanılmaktadır. İbrahim Bey'in türbesi, imaret batı duvarı güneyine bitişiktir. İbrahim Bey'in kendi tuğrasının bulunduğu vakfiyelerle, sonradan hazırlanan diğer vakfiyelerde türbeden söz edilmemesi, yapının imarete sonradan eklendiğini düşündürmektedir. Son hali ile imaret, mescidi, türbesi ve imaret kuzey cephesinin karşısında bulunan çeşmesi ile varlığını devam ettirmektedir. Karaman İbrahim Bey İmareti Yapı Topluluğu bizce, Selçuklu, Karamanoğulları ve Erken Osmanlı dönemlerinin mimari ve süsleme özelliklerini de içinde barındırmaktadır. Çalışmada, toplulukta yer alan yapıların plan iç ve dış tasvirmalzeme-teknik ve süsleme açısından ele alınarak, benzer yapılarla karşılaştırılarak, değerlendirilmesi amaçlanmış, yapı topluluğunun, dönemi içerisindeki konumu ve önemi belirtilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
SUMMARY One of the Anatolian Tristes of 14th century, Karamanogullan Trite after the Ottomans are second trite which had existed longest period in Anatolia. Trite members had moved to the Anatolia from Middle Asia as a result of the severe pressures of the Moguls, and the reason they were united in a very short period is because the value they had given to their Turk Nationality and their language. The Ibrahim Bey ( which is the founder of our construction) period was the most bright period of the Karamanogullan Trite. Ibrahim Bey had established a very comfortable environment in political and economical angles and supported the cultural activities. Especially in newly seized places he had started the recontruction works immediately. The Ibrahim Bey imaret Contstruction Group which had been built in Karaman is among the very important menuments. According to trust deed, the charitable establishment which had been built in 835 Hegira/ 1432 A. D., had been located in a vast garden surrounded by the many fruit trees and has a sunken entrance door quated from historical resources. Nowadays the courtyard walls are collapsed and the surroundings of the construction is encirled by the road. In Istanbul Topkapi Palace Archive, according to trust deed registred as 5318, the charitable establishment had constructed with masjid, dar- ul huffaz, dar- ul kurra, cookhouse and inn construction parts, but as of present only the masjid remains of the whole construction. The Ibrahim Bey's Shrine which had built after Ibrahim Bey's dead is adjoined to the west wall of the charitable establishment. In both Ibrahim Bey's own charitable establishment where his tura is located and the other charitable establishment added on later, there is no mentioned of Ibrahim Bey's Shrine thus the researchers are in aggrement that the charitable establishment had been added on later. It still exits with charitable establishment masjid, shrine and the fountain accross the north front of the charitable establishment.The Ibrahim Bey imaret Construction Group harbours the architecture and decorations attributes of the Karamanoglu Period, the previous period and later period works had been also used. The purpose of this study is to study the plan, interior and exterior description, material- technique and decoration the construction in charitable establishment construction group and to appraisal of comparasion them with similiar constructions also to point out the position and importance of the construction group in the period they had been built.