Genetiği değiştirilmiş organizmaların ve ürünlerinin Türkiye ve dünya'daki gıda güvenliği ve düzenlemelerine ilişkin durumunun kalitatif ve kantitatif yöntemler ile adli bilimler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the status of food safety and related regulations in Turkey and the world about genetically modified organisms and their products by qualitative and quantitative methods in forensic science
Yazar: BETÜL BİTİR SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Genetiği Değiştirilmiş (GD) bitki üretim ve ekiminin artması, Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) gıda ve yem pazarında yaygın ticareti ve kullanımı gıda güvenliği konusunda tüketiciler tarafından sorgulanmaktadır. GD ürün üreten şirketler ve çiftçiler arasında patent veya kontaminasyon kaynaklı anlaşmazlıklar bulunmaktadır. Bu gibi sebeplerle GDO'lar halk sağlığı, çevre ve finans alanlarında çeşitli davaların konusu olmuştur. Türkiye, pek çok ülke gibi GDO'lar ve ürünlerine dair düzenlemelere sahiptir. Gıda ürünlerinde GDO'lara izin verilmez. Fakat farklı zamanlarda piyasada GD gıdaların varlığına dair haber ve iddialar yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı riskli ürün gruplarında GDO tarama analizleri yaparak günümüzdeki durumu araştırmaktır. GDO tespit ve miktar tayini analizleri yasal çerçevede değerlendirilir. 
	Bu çalışmada marketlerden temin edilen farklı riskli ürün gruplarından 35 adet üründe GDO tarama analizi yapılmıştır. Riskli ürün grupları öncelikle mısır ve soya içeriği barındıran ürünler seçilmiştir. Bu ürünlerden 32'si gıda olup, 3 tanesi yem örneğidir. İşlenmiş gıda örneklerinden DNA tespitini kolaylaştıran farklı ticari kitler kullanılmıştır. Bazı örneklerin fazla işlenmiş ve karışık olması sebebiyle DNA'nın miktar ve saflığında düşüklükler gözlenmiştir. Bu tür işlenmiş örneklerde DNA degrade olma durumu ve PCR inhibitörleri varlığı sorgulanmalıdır. Bu hususlar göz önünde bulundurularak ve çalışmada uygun protokoller uygulanarak analiz gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizlerde 2 hayvan yem örneğinde pozitiflik tespit edilmiş, bir gıda örneği ise şüpheli bulunup analiz tekrarında ise negatif raporlandırılmıştır.

Abstract:
Increased Genetically Modified (GM) plant production and the widespread trade and use of  Genetically Modified Organisms (GMOs) in the food and the animal feed markets are questioned about food safety by consumers. There are disputes arising from patent or contamination between GM products producing companies and farmers. For these reasons, GMOs have been the subject of various cases in the areas of public health, environment, and finance. Like many countries, Turkey has regulations about GMOs and its products. GMOs are not allowed in food. But at different times there are news and claims about the presence of GM foods in the market. The purpose of this study is to investigate the current situation by making GMO analyzes in risky product groups. GMO detection and quantification analyses are evaluated within the legal framework.
In this study, GMO screening analyses were performed on 35 products from different risky product groups at markets. Risky product groups were selected primarily from products containing corn and soybean. 32 of these are food products, and 3 of them are animal feed samples. Different commercial kits were used to facilitate DNA detection from processed food samples. Because some samples were extremely processed and mixed, the quantity and purity of DNA were low. In such processed samples, the situation of DNA degradation and the presence of PCR inhibitors should be questioned. The analysis was carried out by taking into account these issues and by using appropriate protocols in the study. Positive results were detected in 2 animal feed samples. A food sample was found suspicious, but the repeat analysis was negative.