Azerbaycan'da yaşayan lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile günlük bellek arasındaki ilişkinin öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
An investigation of the relationship between social media addiction and everyday memory in high school students living in Azerbaijan according to students' and teachers' views
Yazar: SÜMEYRA YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA ŞAHAN AKTAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı Azerbaycan'daki Türk okuluna devam eden lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılık düzeyi ile günlük bellek becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek ve öğrencilerin sosyal medya kullanımı ve hafıza işlevleri hakkında öğretmenlerin görüşlerini almaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada karma model uygulanmıştır. Öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı ile günlük bellek seviyeleri arasındaki ilişki saptanırken ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Azerbaycan'da yaşayan ve Türk okulunda eğitim gören 255 lise öğrencisi ve 6 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Öğrenci verileri için Kişisel Bilgi Formu, Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği(ESMBÖ) ve Günlük Bellek Başarısızlığı Ölçeği(GBBÖ); öğretmen verileri için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Kişisel Bilgi Formu ile ölçekler arasındaki ilişki saptanırken Bağımsız T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. ESMBÖ ve GBBÖ arasındaki ilişki tespit edilirken Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Ölçekler arasındaki etkiyi saptamak amacıyla Regresyon Analizi uygulanmıştır. Öğretmen görüşleri için betimsel ve içeriksel analiz yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre sosyal medyada fazla vakit geçirenlerin, ilk sosyal medya hesabını küçük yaşta açanların, takipçi sayısı yüksek olanların, sosyal medyada çok sayıda hesaba sahip olanların ve sahte hesap kullananların sosyal medya bağımlılık düzeylerinde aleyhlerinde bir farklılaşma olduğu saptanmıştır. ESMBÖ ve GBBÖ arasında pozitif bir ilişki olduğu ve sosyal medya bağımlılığının bellek becerilerini yordadığı bulunmuştur. Öğretmenler sosyal medyanın dikkat dağınıklığına yol açtığını, derste soru sorarak dikkati toplamaya çalıştıklarını, çocukların sosyal/sportif faaliyetlere yönlendirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Sonuç: Sosyal medya bağımlılık düzeyi arttıkça bellek başarısızlığının arttığı bulunmuştur. Bağımlılığı azaltacak ve hafızayı güçlendirecek yeni eğitim metotları üzerine yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.  

Anahtar Kelimeler: Günlük Bellek Başarısızlığı, Lise Öğrencileri, Sosyal Medya Bağımlılığı

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The purpose of this study is to examine the relationship between social media addiction levels and daily memory skills among high school students attending a Turkish school in Azerbaijan, and to obtain teachers' views on students' social media usage and memory functions.
Materials and Methods: A mixed model was applied in the study. A relational scanning model was used to determine the relationship between students' social media addiction and everyday memory levels. The research sample consists of 255 high school students and 6 high school teachers living in Azerbaijan and receiving education at a Turkish school. A Personal Information Form, Adolescent Social Media Addiction Scale  and Everyday Memory Failure Scale were used for student data; a semi-structured interview form was used for teacher data. Independent Samples t-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used to determine the relationship between the Personal Information Form and the scales. Pearson Correlation Analysis was conducted to determine the relationship between Adolescent Social Media Addiction Scale   and Everyday Memory Failure Scale. Regression Analysis was applied to determine the effect between the scales. Descriptive and content analysis were conducted for teacher opinions.
Results: According to the research findings, those who spend excessive time on social media, those who open their first social media account at a young age, those with a high number of followers, those who have many accounts on social media, and those who use fake accounts were found to have a negative differentiation in their levels of social media addiction. A positive relationship between Adolescent Social Media Addiction Scale   and Everyday Memory Failure Scale was found, and it was found that social media addiction predicts memory skills. Teachers have stated that social media leads to attention distraction, they try to gather attention by asking questions in class, and children need to be directed towards social/sporting activities.
Conclusion: As the level of social media addiction increases, it has been found that memory failure increases. There is a need for research on new educational methods to reduce addiction and strengthen memory.

Key Words: Everyday Memory Failure, High School Students, Social Media Addiction