Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türk Hukukunda aile hayatının korunması
Protection of family life in the framework of European Convention on Human Rights and Turkish Law
Yazar: SÜLEYMAN MORTAŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ATAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Ailenin Korunmasına Dair Kanun = Protection of Family Act Law ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Ailenin topluma ve bireye bakan yönleriyle önemli fonksiyonlar üstlendiği bir gerçektir. Aile toplumun temeli olarak kabul etmektedir. Bu nedenle de ailenin korunması ve aile hayatına saygı hakkı anayasalar ve uluslararası temel belgelerde ayrıca düzenlenmektedir.  Aile hayat alanı ilk bakışta doğal bir hak olarak görülse de, özünde bir haklar mücadelesi alanı olduğu, bu yönüyle de özel hukuk yanında kamu hukukunun ilgi alanında bulunduğunu görülür.  Öte yandan aile hayat alanının Sosyoloji biliminin bir laboratuarı olduğunu da gözden ırak tutmamak gerekir. Aile bu nedenlerle özel ve kamu hukuku yanında sosyoloji perspektifinden incelenmesi gereken bir alandır. Aile, devletin müdahalesine karşı korunması gereken bir alan olarak ele alındığında negatif hak boyutu olan bir haktır ki, bu husus 1982 Anayasasında (m. 20) ve AİHS'de (m. 8) "aile hayatına saygı hakkı" olarak düzenlenmiştir. Kuşkusuz devletin saygı duyması gereken bir hak olması yanında, devletin bu alanda salt dokunmama ödevi değil, aynı zamanda pozitif yükümlülükleri de bulunmaktadır. Öte yandan,  1982 Anayasasında konu ayrıca sosyal hak boyutlu olarak da ele alınmıştır (m. 41). Anayasa'da aile Türk Toplumunun temeli olarak kabul edilmiştir. Ailenin toplumun temeli olduğu gerçeği hemen tüm devletlerce de kabul edilmektedir. Aile günümüzde dinamik yapısı itibariyle farklı anlamlara bürünmüştür. Gerçekten evlenmeye dayalı aileler yanında, evlilik dışı beraberliklere de hukuki sonuçlar bağlanmaktadır.  AİHM'de ailenin salt evliliğe dayanmayacağını,  çeşitli koşulların varlığı halinde evlilik dışı beraberliklerin de aile olarak kabul edileceğine karar vermektedir.  Ailenin korunması ve aile hayatına saygı açısından, aile birliğinin sağlanması AİHM' in hassasiyet gösterdiği bir konudur.Ailenin korunması ülkemiz aile politikasının bir parçasıdır.  Ailenin korunması ve aile hayatına saygı hakkı, AİHM tarafından özel hayata saygı hakkından ayrı, bağımsız bir hak olarak kabul edilmekte ve ele alınmaktadır. Negatif ve sosyal bir hak olarak aile hayatının korunması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Konu Türk Hukuku ve AİHS eksenli olarak ele alınmıştır.

Abstract:
For society and individual a family has important aspects. Almost all states accept that family is the foundation of society. Thus, right to respect the family and protection of the family had been regulated in constitutions and international fundamental documents. At first glance, family life area is seen as a natural right, however, at the bottom line it is the field of fighting for rights. Therefore, it falls under either private law or public law interest. On the other hand, we should keep in mind; family life area is a laboratory the science of sociology. In other words, family should be also explored from the perspective of sociology. When we recognize family should be protected against state interventionas, it has to be accepted as a negatif right. This understanding had been set in the 1982 Constitution, Article 20 and the European Convention on Human Rights, Article 8, "right to respect family life." Definitly, state should respect to family as a right, moreover state has positive duties in this field. Furthermore, the 1982 Constitution also look at this subject from the perspective of social right in the Article, 41. In the Constitution family accepted the foundation of the Turkish society. Almost every state agrees about family is is the foundation of society. Today's world, family due to its dynamics had been divided into different concepts. Other than regular marriages,the legal consequences of marriage are recognized also forcohabitatin. The European Court of Human Rights (ECtHR) also considerscohabitation as a family, just like marriages under the certain conditions.  ECtHR places emphasis on protection of the family and respect for family life, in terms of the provision of family unity. Moreover, protection of family is a part of our country's family policies. The EtCHR recognizes the right to respect and protect family life as a seperate right from the privacy. The subject of this study is to protect family life as a social and negative right. The subject has been examined under the framework of Turkish Law and the European Convention on Human Rights.