Genç pirinç fidelerine dışarıdan glisinbetain uygulanmasıyla tuza (NaCl) toleransının arttırılmasında antioksidant enzim aktivitesinin rolünün araştırılması
Investigation of the role of antioxidant enzyme activities in young rice seedlings applied with exogenous glycinebetaine under salt stress in relation to salt tolerance increment
Yazar: TİJEN DEMİRAL
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TÜRKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Pirinç-bitki = Rice ; Tuz stresi = Salt stress ; Çeltik = Paddy

Özet:
V ÖZET GENÇ PİRİNÇ FİDELERİNE DIŞARIDAN GLİSİNBETAİN UYGULANMASIYLA, TUZA (NaCl) TOLERANSININ ARTTIRILMASINDA ANTİOKSİDANT ENZİM AKTİVİTESİNİN ROLÜNÜN ARAŞTIRILMASI DEMİRAL, Tijen Yüksek Lisans Tezi, Biyoloji Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İsmail TÜRKAN Ocak 2003, 75 Sayfa Bu çalışmada, farklı tuz toleransına sahip iki çeltik (Oryza sativa L.) çeşidi (tuza toleranslı Pokkali ve tuza duyarlı IR-28)'na dıştan uygulanan glisinbetainin (GB), NaCl stresine bağlı olarak oluşan oksidatif zarara karşı koruyucu rolü, büyüme parametreleri (kök ve gövde), bağıl su içeriği, net fotosentetik verim, fotosentetik pigment içeriği, protein, prolin, malondialdehit miktarları ve süperoksit dismutaz (SOD), askorbat peroksidaz (AP), katalaz (CAT), peroksidaz (POX) ve glutasyon redüktaz (GR) gibi antioksidant enzim aktiviteleri bakımından karşılaştırma yapılarak araştırılmıştır. GB ön uygulaması, her iki çeşitte tuz stresiyle oluşan tepkileri farklı şekillerde etkilemiştir. Tuz stresine bağlı olarak her iki kültivarın büyüme parametrelerinde, fotosentetik veriminde, pigment ve bağıl su içeriğinde oluşan azalma glisinbetain sayesinde önlenmiştir. Pokkali 'de gerek temel gerekse NaCl stresiyle oluşan lipit peroksidasyonu IR-28'den daha düşük düzeydedir. TuzVI uygulamasına bağlı olarak Pokkali'nin SOD, AP, CAT ve GR aktivitelerinde artış, POX aktivitesinde ise azalma görülürken; IR-28'in SOD, AP, ve POX aktivitelerinde artış, CAT ve GR aktivitelerinde ise azalma görülmüştür. GB ön muamelesi Pokkali'de, tuza bağlı olarak artan SOD, AP, CAT ve GR aktivitelerini azaltmış ve tuz stresiyle azalan POX'i arttırmıştır. Buna karşın GB ön uygulamasıyla IR-28'de NaCl stresiyle SOD ve AP'ın artan aktivitelerinin daha çok teşvik edildiği, CAT ve GR'da oluşan azalmanın önlendiği ve POX'daki artışın ise azaldığı görülmüştür. Dolayısıyla dıştan GB uygulaması her iki kültivardaki antioksidant enzim aktivitelerini farklı şekillerde etkilemiştir. Elde edilen bu bulgular, GB uygulamasının Pokkali ve IR-28'i NaCl stresinden koruyarak, kültivarların NaCl'e bağlı oksidatif stresten daha az etkilenmesini sağlamıştır. Anahtar sözcükler : Antioksidant enzimler, çeltik (Oryza sativa L.), lipit peroksidasyonu, tuz stresi

Abstract:
VII ABSTRACT INVESTIGATION OF THE ROLE OF ANTIOXIDANT ENZYME ACTIVITIES IN YOUNG RICE SEEDLINGS APPLIED WITH EXOGENOUS GLYCINEBETAINE UNDER SALT STRESS IN RELATION TO SALT TOLERANCE INCREMENT DEMİRAL, Tijen MSc in Biology Department Supervisor: Prof. Dr. Ismail TÜRKAN January 2003, 75 pages In this study, the role of exogenously applied glycinebetaine (GB) in the alleviation of oxidative damage caused by NaCl stress was studied in view of growth parameters, relative water content, net photosynthetic efficiency, photosynthetic pigments, protein, proline, malondialdehyde contents and activities of some antioxidant enzymes such as superoxide dismutase, ascorbate peroxidase, catalase, peroxidase, and glutathione reductase in two rice (Oryza sativa L.) cultivars differing in salt tolerance (salt tolerant Pokkali and salt sensitive IR-28), comparatively. GB application affected salt stress responses of two rice cvs. in a different way. Reductions in growth parameters, photosynthetic efficiency, pigment contents and relative water content of rice cvs. under salt stress were compensated by GB application. Both constitutive and induced lipid peroxidationVIII levels of Pokkali induced by NaCl were lower than of IR-28. While activities of SOD, AP, CAT and GR increased but POX decreased in Pokkali, activities of SOD, AP, and POX increased but CAT and GR decreased in IR-28 under salt stress. GB application decreased and increased, respectively, enhanced activities of SOD, AP, CAT, GR and reduced activity of POX in Pokkali under salt stress. Whereas, GB treatment more induced increased activities of SOD and AP, prevented CAT and GR activities from decreasing and also decreased increased activity of POX in IR-28 under NaCl stress. Therefore, exogenously applied GB affected activities of antioxidant enzymes differently in both rice cultivars. These findings suggest that GB treatment protects Pokkali and IR-28 against NaCl stress by lessenig the effect of oxidative damage. Keywords: Antioxidant enzymes, rice (Oryza saliva L.), lipid peroxidation, salt stress.