Genital hijyen davranışları envanterinin geliştirilmesi ve verilen eğitimin genital hijyen davranışlarına etkisi
Developing of behaviors of genital hygiene inventary and the impact of given education on genital hygiene behavıors
Yazar: EMEL EGE
Danışman: YRD. DOÇ. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
VI ÖZET Genital Hijyen Davranışları Envanterinin Geliştirilmesi ve Verilen Eğitimin Genital Hijyen Davranışlarına Etkisi Kadınların genital hijyen davranışlarını değerlendiren kültüre özgü standart bir ölçme aracı geliştirmek ve verilen planlı genital hijyen davranışları eğitiminin etkinliğini belirlemek amacı ile bu çalışma planlanmış ve yapılmıştır. İki aşamalı olan araştırmanın, birinci aşamasında üreme çağındaki kadınların genital hijyen davranışlarını ölçen kültüre özgü bir envanter geliştirilerek geçerlik ve güvenilirliğini değerlendirmek için metodolojik bir çalışma yapılmıştır. İkinci aşamasında ise kadınlara verilen eğitiminin doğru genital hijyen davranışları geliştirip geliştirmediğini değerlendirmek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışma yapılmıştır. Araştırma, Malatya İli Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezinde (AÇSAP) gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamanın verileri 15 Ekim - 30 Kasım 2002 tarihleri arasında, ikinci aşamanın verileri ise 1 Nisan - 30 Haziran 2003 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma aynı evrende fakat farklı iki örneklem grubunda yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, geçerlik ve güvenilirlik çalışması için olasılıksız örnekleme yöntemlerinden rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 220 kadın çalışmaya alınmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, genital enfeksiyon tanısı alan kadınlardan olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen 50 kadın deney grubuna, 50 kadın ise kontrol grubuna alınmıştır. Birinci aşamanın verileri genital hijyen davranışları envanterini (GHDE) geliştirmeye yönelik olarak elde edilmiştir. İkinci aşamanın verileri, kişisel bilgi formu ve geliştirilen GHDE olmak üzere iki formla toplanmıştır. Veriler yüzdelik oranlar,VII aritmetik ortalama, Pearson korelasyon katsayısı analizi, Cronbach Alfa katsayısı, Kruskal-Wallis varyans analizi ve Mann- Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. Kültüre özgü olarak geliştirilen GHDE'nin geçerlik ve güvenilirlik çalışması sonucunda oldukça yeterli geçerlik ve güvenilirlik ölçümlerine sahip 27 maddelik tek boyutlu bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Envanterin madde toplam puan korelasyonunun r= 0.19 ile r= 0.64 arasında değiştiği, test-tekrar test korelasyonunun 0.83, Cronbach Alfa katsayısının a=0.86 olduğu bulunmuştur. GHDE'nin toplam varyansı ise %44.99 olarak saptanmıştır. Deney grubundaki kadınların yaş ortalamasının 28.8±6.8 ve kontrol grubundaki kadınların yaş ortalamasının 30.2±6.6 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların %56'sınm okur-yazar-ilkokul, %18'inin lise mezunu, kontrol grubundakilerin %44'ünün okur-yazar-ilkokul, %30'unun lise mezunu olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubundaki kadınların eğitim düzeyi arttıkça GHDE'den aldıkları puan ortalamalarının arttığı ve aradaki farkın deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Deney grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kontrol grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki fark anlamsız bulunmuştur Deney grubundaki kadınların son testten aldıkları puan ortalamaları ile kontrol grubundaki kadınların son testten aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak geliştirilen GHDE'nin geçerlik-güvenilirliği yüksek ve genital hijyen davranışlarını belirlemede yeterli bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Verilen planlı eğitimin genital hijyen davranışlarını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur.

Abstract:
VIII SUMMARY Developing of Behaviours of Genital Hygiene Inventory and the Impact of Given Education on Genital Hygiene Behaviours This study was planned and carried out in order to develop a standard measurement instrument special to culture assessing women's genital hygiene behaviours and to determine the effectiveness of planned education on genital hygiene behaviours. The research was conducted in two stages. In the first stage of the research, a methodological study was conducted to determine the validity and reliability through developed the inventory special to culture assessing genital hygiene behaviours of women at reproductive period. In the second stage, the study with a quasi-experimental design with pre-test and post-test groups was carried out to assess the impact of the given education to women on developing of accuracy genital hygiene behaviours. The research was conducted at a Mother and Child Health and Family Planning Center in Malatya province. The data of first stage was collected between October 15th and November 30th and that of second stage between April first and June 30th. The research was studied in the same framework but on the different two sampling groups. In the first stage of the research, 220 women selected by convenience sampling method of non- probability sampling methods were included in the study for validity and reliability. In the second stage of the research, among the women whom had been diagnosed to have genital tract infection, included in the study were 50 women in experimental and 50 women in control group, whom were chosen through convenience sampling method. The data of first stage was collected to develop Behaviours of Genital Hygiene Inventory (BGHI). The data of second stage was collected using two forms namely Individual Features Form and developed BGHI form.IX The data was evaluated with Percentile, Arithmetic Average, Cronbach Alpha, The Pearson Correlation, Kruskal-Wallis Analysis of variance, Mann- Whitney U Test. In the end of validity and reliability study the developed BGHI special to culture was determined to be one dimension measurement instrument with 27 items having enough validity and reliability measurements. The correlation between total score and items score changed 0.19 to 0.64, test-retest reliability was 0.83 and Cronbach Alfa coefficient was found as 0.86. Total variance of BGHI was found to be 44.99%. The average age of women in the experimental group was 28.8±6.8 while that of those in the control group was 30.2+6.6. It was also found that 56% of women in the experimental group were literate and primary school graduated and 1 8% graduated from high school while 44%o of women in control group were literate and primary school graduated and 30%) graduated from high school. The higher level of education of women in experimental and control groups, the higher average scores they got from BGHI and there was a significant difference between mean scores of pre-test and post-test of experimental group. There was a statistically significant difference between mean scores of pre-test and post-test of experimental group. There was no significant difference between mean scores of pre-test and post-test of control group. There was a statistically significant difference between the mean scores of women in experimental group in post-test and those of women in control group. In conclusion, the developed BGHI was found to have high validity and reliability and to be an effective measurement instrument in determining genital hygiene behaviours. It was also found that the given planned education had a positive impact on genital hygiene behaviours.