Zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam doyumu yaşam kalitesi ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Researching of the relationship between family life satisfaction, quality of life and self-esteem levels of families with mentally disabled children
Yazar: ESRA SELVİ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ILGAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, zihinsel engelli bir çocuğa sahip ailenin; yaşam doyumu, yaşam kalitesi ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel ve Betimsel Tarama Modelindeki bu araştırma, 2020-2021 öğretim yılında Edirne il merkezinde bulunan, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim okulları ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden engelli çocuğu bulunan 116 (65 kadın, 51 erkek) katılımcı ile gerçekleştirilmiştir.


Araştırmanın sonuçlarına göre, zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin ve babaların genel olarak yaşam doyumlarının orta düzeyde olduğu söylenebilir. Eğitim düzeyleri ve aile yaşam kalitesi düzeyleri kıyaslandığında ise "Ebeveynlik ve yetersizliğe ilişkin destek" boyutunda orta düzeyde anlamlı farklılık vardır. "Yetersizliğe ilişkin destek" boyutunda ise ortaokul mezunları ile ilkokul mezunları arasında anlamlı bir farklılık mevcuttur. "Duygusal yeterlik" boyutunda ise lise mezunlarının da puanları, ilkokul mezunlarından anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Kruskal Wallis testi sonuçlarına göre de genel bir değerlendirme yapıldığında ilkokul mezunlarının aleyhine orta düzeyde anlamlı farklılık olduğunu söylenebilir. Zihinsel engelli çocuğa sahip anne ve babaların benlik saygısı önermelerinin ortalamasına bakıldığında, benlik saygılarının da orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırmada ayrıca, zihinsel engelli çocuğa sahip anne babaların yaşam doyumu, yaşam kalitesi ve benlik saygısı arasındaki ilişki incelenmiş ve yaşam doyumu ve benlik saygısı hariç aile etkileşimi, duygusal, ebeveynlik, yeterlilik, fiziksel finansal ve materyal yeterlilik boyutlarında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between life satisfaction, quality of life, and self- esteem levels of a family with a child with an intellectual disability was examined. This correlational and descriptive survey was conducted with 116 participants( 61 of the women of the participants are 55 men.) with children with disabilities attending special education schools and rehabilitation centers affiliated to the Ministry of National Education in the provincial center of Edirne in the 2020-2021 academic year. The results of the study revealed that the satisfaction with life of mothers and fathers of children with intellectual disabilities is at a moderate level in general.


When the education levels and family life quality levels are compared, there is a moderately significant difference in the dimension of "Support for parenting and disability". There is a significant difference between secondary school graduates and primary school graduates in the dimension of "support for disability".In the dimension of "emotional competence", the scores of high school graduates differ significantly from those of primary school graduates. When a general evaluation is made according to the Kruskal Wallis test results, it can be said that there is a moderately significant difference to the detriment of primary school graduatese education level decreased, no significant difference was found.In the study, the relationship between life satisfaction, quality of life and self-esteem of parents with mentally disabled children was also examined and it was determined that, except for life satisfaction and self-esteem, family interaction, emotional, parenting competence, physical financial and material competence dimensions had a positive and moderately significant relationship.