Miyosen Dönem hominoid dişlerinin morfometrik analizi: Bursa – Paşalar kazısı 2003 – 2013
Morphometric analysis of hominoid teeth from Miocene Period: Bursa - Paşalar excavation 2003 - 2013
Yazar: DERYA ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA BERNA ALPAGUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bursa = Bursa ; Bursa-Paşalar = Bursa-Paşalar ; Dişler = Teeth ; Hominoidler = Hominids ; Miyosen = Miocene ; Morfofonemik = Morphoponemic ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Paşa topluluğu = Paşa Society

Özet:
Bu tez çalışmasının materyalini, Bursa Paşalar fosil lokalitesinden 2003 – 2013 yılları arasında ele geçmiş olan hominoid dişleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada öncelikle, bu dişlerin anatomik/morfolojik dağılımını belirlemek ve sonrasında da materyalin üst/alt çenedeki konumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu belirlemelerden sonra, morfometrik değerlendirmelere göre tür dağılımına bakmak hedeflenmiştir.
Yukarıdaki paragrafta belirtilmiş olan değerlendirmeler sonrasında, tüm materyal içerisinde ölçü alınabilenlerden MD – BL ölçüleri alınmış, uygun endisleri hesaplanmıştır. Ölçüleri alınabilmiş olan dişler için SPSS 20 programında "Tanımlayıcı İstatistikler" yapılmıştır. Bu istatistiksel analiz ayrıca Kenyapithecus kizili türüne ait olduğu belirtilmiş dişler, Griphopithecus alpani türüne ait olduğu belirtilmiş dişler ve hangi türe ait olduğu belirtilememiş dişler için de ayrı ayrı yapılmıştır.
Bu çalışmanın ana materyalini Bursa Paşalar fosil lokalitesinde 2003 – 2013 yılları arasında bulunmuş hominoid dişleri oluşturmaktadır. Ayrıca literatürde bulunan diğer Miyosen Dönem hominoid türlerinin dişleri ile karşılaştırılmaya çalışılmıştır.
Sonuç olarak, yapılan incelemelerden, iki tür arasındaki sayısal farklılığın çok büyük olduğunu ve bu farklılığın önceki çalışmalarla sayısal benzerlik gösterdiğini anlamaktayız. Ayrıca diğer Miyosen Dönem hominoidleri ile Paşalar materyalinin arasındaki kimi farklılık ve benzerlikler görülmüştür.

Abstract:
The material of this thesis is the teeth found in Bursa Paşalar fossil locality between 2003 – 2013. Determining the anatomic/morphological distribution of the teeth is the first aim. And then determining the place of the material on upper/lower jaw is the purpose. After these, to the morphometric evaluation, distribution of the species is the aim.
After these evaluation, MD – BL dimensions measure and calculate the avaliable indices. For these teeth, "descriptive Statistics" execute on SPSS 20. This statistical analysis execute for the teeth belionging Kenyapithecus kizili, the teeth belonging Griphopithecus alpani and the undetermined teeth.
The main material of this thesis is the teeth found in Bursa Paşalar fossil locality between 2003 – 2013. However, this material compares with the other hominoid teeth belonging the other Miocene hominoid species in the literature.
As a result of the analyzing, numerical disparity between two species is very large and this disparity shows numerical similarities with former studies. However, there are some similarities and dissimilarities between the thesis material and the other Miocene hominoids.