Sosyal ağlarda öğretmenler
Teachers in social networks
Yazar: MEHMET FATİH DÖĞER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Eğitim = Education ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya platformları = social mediaplatforms ; Web 2.0 = Web 2.0 ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüzün en büyük teknolojik gelişmelerinden biri olan çevrim içi sosyal ağlar ve bu ağların etkilediği en önemli alanlardan biri olan kimlikler üzerine yola çıkılan bu tez çalışmasında, 2021-2022 yılı eğitim öğretim döneminde Türkiye'nin 81 ilinde görev yapan öğretmenlerin sosyal ağlardaki eğitim pratikleri yanı sıra benlik kavramına ilişkin davranışları, Goffman'ın benlik kuramı temel alınarak diğer benlik çalışmalarıyla birlikte incelenmiştir. Kısacası bu çalışmanın amacı, sosyal ağların öğretmenlerin benlik sunuşlarına ve eğitim pratiklerine etkisini anlamaya çalışmaktır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmenlere çevrim içi bir anket uygulanmış ve öğretmenlerle görüşmeler yapılmıştır. Karma yöntem tasarımı ile desenlenmiş olan bu çalışmanın nicel bölümü tarama çalışması niteliğinde olup araştırmaya sosyal ağları kullanan 6.005 öğretmen katılmıştır. Nicel verilerin analizinde frekans dağılımları, yüzdelik oranları ve ortalamaları belirlenmiştir. Nicel verilerin analizi ile eş zamanlı olarak, nitel verilerin toplanması için Türkiye'nin farklı bölgelerinde, farklı seviyelerde ve branşlarda görev yapan 25 öğretmen seçilmiş, bu süreçte de sosyal ağlarda benlik sunumunu ve öğretmenlerin bu ağlardaki eğitim pratiklerini belirlemeye yönelik çevrim içi ortamda görüşmeler yapılmıştır. Daha sonra bütün veriler bütüncül bir yaklaşımla ele alınmış ve tümevarımsal veri analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin sosyal ağları kullanış şekillerinin diğer kullanıcılardan farklı olduğu; öğretmenlerin kimlikleri gizli veya anonim olduğunda gerçek benlik sunumlarını ortaya koydukları bu sayede eleştirilerini daha sert ve özgürce ifade ettikleri, dikkat çekmeye çalışarak sosyal sermayelerini genişletme eğilimde oldukları, sosyal ağlarda risk almamak için siyasi paylaşımda bulunmadıkları, ideal benlik sunumlarını toplumun beklentilerine göre yönlendikleri, kendilerini daha farklı gösterme çabasın girdikleri, sosyal ağları eğitim pratiklerine entegre ettikleri, diğer öğretmenlerle kurdukları iletişim ile akran öğrenmeyi gerçekleştirerek mesleki açıdan kendilerini geliştirmeyi başardıkları, bu anlamda bu ağların öğretmenler ve öğrenciler için motivasyonlarını artıran etkili ve önemli bir araç olduğu belirlenmiştir. Araştırma, tüm araştırma bulguları dikkate alınarak öğretmenlerin ilgi, ihtiyaç ve yönelimlerine göre dijital bir platform önerisiyle sonlandırılmıştır.

Abstract:
Being one of the most pervasive technological developments in recent times, the advent of online social networks has had a profound impact on how individuals identify themselves. As such, this dissertation uses Goffman's self-presentation theory and other studies on the self to examine how teachers employed in Turkey's eighty-one provinces during the 2021–2022 academic year self-identify on social media and how this impacts their instructional practices. In short, the aim of this dissertation seeks to understand how social networks affect teachers' self-presentations and educational practices. 
 In the research, teachers completed an online questionnaire and participated in online interviews as part of the study. The quantitative part of this mixed-method research consisted of a survey study conducted with 6,005 teachers active on social networks. Frequency distributions and avarage scores determined and percentages for the quantitative data collected. For the qualitative part of the study, twenty-five teachers were interviewed teaching different subject areas in different grades in Turkey's different regions. All the interviews were conducted online and aimed to determine teachers' instructional practices on online social networks and how they regarded their social media persona. Then, all the data were handled with a holistic approach and evaluated with the inductive data analysis method. 
The findings demonstrate that the way teachers use social networks differs from other groups, that teachers express themselves more candidly and aggressively when their identities remain hidden or anonymous, that they try increase their social capital by attracting attention to themselves, that they abstain from making political posts in order not to risks their social networks, that societal expectations inform how they present an ideal image of themselves, that they go to great lengths to portray themselves as different from others, that they integrate their social networks into their educational practices, that they successfully improve their professional knowledge and skills by communication with other teachers and through peer learning, and that such networks are important tools in increasing teacher and student motivation. This dissertation ends by recommending a digital platform based on the findings that takes into account teachers' interests, needs, and inclinations.