Küresel iklim değişikliğinin Türkiye'de Göknar (Abies spp.) türlerinin yayılış alanlarına olası etkileri
Possible effects of global climate change on distribution areas of Fir (Abies spp.) species in Türkiye
Yazar: OKTAY TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Abies nordmanniana = Abies nordmanniana ; Köknar = Fir ; Yayılma = Propagation ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Küresel iklim değişikliği, dünya üzerindeki bütün canlı ve ekosistemleri doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilecek, dünyanın baş etmek zorunda olduğu, geri döndürülemez bir sorun olarak görülmektedir. Küresel iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek canlı grubu ise etkin bir hareket kabiliyetine sahip olmayan bitkilerdir. Bu süreçte tür ve populasyon kayıplarını en aza indirebilmek için, türlerin uygun yayılış alanlarındaki değişikliklerin tahmin edilerek, türlerin ihtiyaç duyacağı göç mekanizmasının insan eliyle sağlanması bir zorunluluktur. Bu çalışmada Türkiye için en önemli ağaç türlerinden olan ve dünya üzerindeki yayılışlarının büyük bölümünü Türkiye'de yapan bazı göknar türlerinin potansiyel yayılış alanlarının rakımsal bazda iklim değişikliğine bağlı olarak nasıl değişeceği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonuçları küresel iklim değişikliğinin etkileri ile gelecek yıllarda Abies nordmanniana subsp. nordmanniana'nın uygun yayılış alanlarının özellikle yüksek rakımlarda önemli miktarda azalacağını, Abies nordmanniana subsp. equi-trojani'nın uygun yayılış alanlarının 1400 m'nin üzerindeki rakımlarda azalacağını ancak 200-600 m rakımlarda genel bir artış olacağını, Abies cilicica'nın uygun yayılış alanlarında ise rakımsal olarak yukarıya doğru bir kaymanın gerçekleşeceğini göstermektedir.

Abstract:
Global climate change is considered an irreversible problem, which might directly or indirectly affect all the organisms and ecosystems on the earth and the world has to struggle with. Plants having no effective movement mechanism are the group that global climate change will affect the most. In order to minimize the species and population losses, it is important to estimate the changes in the available distribution areas of species and to ensure the migration mechanism, which the species will need, by the hand of humans. The present study aims to reveal how potential distribution areas of fir, which is among the significant tree species of Türkiye and significant portion of global distribution of which is in Turkey, will change from an altitudinal aspect because of the climate change. The results achieved showed that, because of the effects of global climate change, the suitable distribution areas of Abies nordmanniana subsp. nordmanniana will significantly decrease especially at high altitudes and that suitable distribution areas of Abies nordmanniana subsp. equi-trojani will reduce at altitudes higher than 1400m but increase generally at the altitudes between 200 and 600 m. Moreover, suitable distribution areas of Abies cilicica will shift towards higher altitudes.