Lise öğrencilerinin siber zorbalık eğilimlerinin Facebook tutumu ile ilişkisinin incelenmesi
To examine the relationship between the high school students' Facebook attitude and their tendencies to cyber bullying
Yazar: HİDAYET ÇİFTCİ
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ ERDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Facebook = Facebook ; Lise öğrencileri = High schools students ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Sosyal medya = Social media ; Zorbalık = Bullying ; Zorbalık = Bullying ; İnternet = Internet

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı ergenlerin Facebook kullanımları ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Anadolu yakasında sosyo-ekonomik düzeyi farklı iki ilçeden rastgele seçilmiş 1 Anadolu lisesi ve 1 meslek lisesi olmak üzere toplam 2 lisede eğitim gören 207'si (% 67,41) erkek, 100'ü (% 32,6) kız olmak üzere toplam 307 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Facebook Tutum Ölçeği", Siber Zorbalık Tutum Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 15 paket programı ile yapılmıştır. Araştırmada verilerinin analizinde Pearson Korelasyon, Bağımsız Grup t testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) ve LSD Post Hoc testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiklerde .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.
Araştırma sonucunda, öğrencilerin Facebook kullanımları ile cinsiyet, okul türü, sınıf seviyesi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi, evde bilgisayara sahip olma, günlük internet kullanımı değişkenleri arasında anlamlı farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak yaş, kendine ait odaya sahip olma,  kendine ait bilgisayara sahip olma, interneti kullanma yeri, interneti kullanma geçmişi, interneti kullanma amacı arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Araştırmada ayrıca, öğrencilerin siber zorbalık eğilimleri ile sınıf seviyesi arasında anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Siber zorbalık eğilimi ile cinsiyet, yaş, okul türü, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi, kendine ait odaya sahip olma, evde bilgisayara sahip olma, kendine ait bilgisayara sahip olma, interneti kullanma yeri, interneti kullanma geçmişi, günlük internet kullanımı, interneti kullanma amacı arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Facebook kullanımı, internet bağımlılığı, siber zorbalık, sanal zorbalık.

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate relation between use of Facebook among adolescents and cyberbullying. For this purpose, study has been conducted during 2014-2015 academic year, with a total of 307 students with 207 male (%67.41) and 100 female (%32.6) from randomly selected two highschools, one is anatolian highschool and the other one is vocational highschool,  from two districts with different socio-economic backgrounds. In order to collect data "Facebook Attitude Scale", "Cyberbullying Attitude Scale" and "Personal information form" has been used. The statistical analysis of ontained data has been performed with SPSS 15 software package. In the analysis of data; corelation, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and LSD Post Hoc test has been used. Significance level of .05 has been used in statistical analysis. 
As a result of the study, there's a significant relationship between usage of facebook and sex, school type, class, educational attainment of the mother, educational attainment of the father, income of the family, having computer at home, daily usage of internet. However, there is no significant relationship between age, having their own room,  having their own computer, location of internet access, internet usage history and purpose of using internet. Also in the study, a significant relation between tendency to cyberbullying and level of class.  There is no significant relationship has been found between sex, age, school type, educational attainment of the mother, educational attainment of the father, income of the family, having their own room, having their own computer, location of internet access, internet usage history, daily usage of internet and purpose of using internet.

Keywords: 
use of facebook, internet addiction, cyberbullying