Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kentlilik bilinçlerinin incelenmesi
Examining the urban consciousness of social studies teacher candidates
Yazar: SEVİM ALPER DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL CAHİT YEŞİLBURSA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kentlilik = Urban citizenship ; Kentsel kültür = Urban culture ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kentlilik bilinçlerini ortaya koymaktır. Araştırmada yöntem olarak tarama araştırması türlerinden kesitsel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 533 Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayından (SBÖA) oluşmuştur. Araştırmanın verilerinin toplanmasında iki tür veri toplama aracı kullanılmıştır. Birincisi araştırmacı tarafından geliştirilen "Kentlilik Bilinci Ölçeği" ve ikincisi ise SBÖA'nın kentlilik bilincine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla 8 sorudan oluşan "Görüşme Formu"dur. Araştırmanın tüm verileri internet üzerinden toplanmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre birinci alt probleminde, SBÖA'nın kentlilik bilinci düzeyleri incelenmiştir. SBÖA'nın kentlilik bilinci düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyete, sınıf düzeyine, büyüdükleri yere, okudukları kentteki konaklama türüne, aile gelir durumuna, anne eğitim durumuna, baba eğitim durumuna, anne mesleği değişkenine ve baba mesleği değişkenine göre anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kentlilik bilinci düzeyinin etkinliklere katılma sıklığı ve yerel gazete alma sıklığı fazla olanların lehine anlamlı fark gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Kentlilik bilinci düzeyi yaşadıkları kentte kendilerini ev sahibi olarak görenlerin lehine anlamlı fark gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın görüşme sorularından elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kentin en önemli sorunu olarak olumsuz insan davranışlarını ve sosyo-kültürel etkinliklerin yetersizliğini; sosyal bilgiler ile kent kültürü ve kentlilik bilinci kavramlarını en çok vatandaşlık eğitimi ile bağdaştırdıkları; kentlilik bilincini en çok anlatım, etkinlikler, gezi, gözlem, örnek olay, drama, yaparak yaşayarak ve sosyal proje yoluyla öğreteceklerini; yaşadıkları kente karşı sorumlulukları arasında en çok çevreye duyarlılık, kentin gelişimine katkı sağlamak ve başkalarına saygılı olmak olarak ifade ettikleri; kentte yaşayanların hakları konusunda en çok sağlık hizmetleri, ulaşım kolaylığı, eğitim hizmetleri, sosyo-kültürel etkinliklere katılma, temiz çevre, barınma, özgürlük, yaşama hakkı, katılım ve güvenlik en çok tekrar edilen kategoriler; kentli olmanın en önemli özelliği olarak imkânlara kolay ulaşabilen olmak, saygılı olmak, bilinçli olmak ve uyumlu olmak kategorileri; kenti kırsaldan farklı kılan özellikler arasında imkân fazlalığı olarak ifade ettikleri; üniversite eğitimlerinde aldıkları derslerin kentlilik bilinci kazandırmada etkili olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the urban consciousness of social studies teacher candidates. Cross-section design, one of the types of survey research, was used in the study. Convenience sampling method is used in determining the study group. The study group of the research consisted of 533 Social Studies Teacher Candidates (SSTC). Two types of data collection tools were used to collect the data. The first is the "Urban Consciousness Scale" developed by the researcher, and the second is the "Interview Form" consisting of 8 questions to determine the views of SSTC on the urban consciousness by the researcher. All the data of the research were collected over the internet. According to the quantitative findings of the study, in the first sub-problem, the urban consciousness levels of SSTC were examined. It was concluded that SSTC's urban awareness levels are high. It was concluded that there was no significant difference in terms of gender, class level, place where they grew up, type of accommodation in the city where they studied, family income, maternal education status, father education status, mother occupation variable and father's occupation variable. It was concluded that the urban consciousness level showed a significant difference in favor of those who attended events and had a high frequency of buying local newspapers. It was concluded that the level of urban consciousness shows a significant difference in favor of those who consider themselves homeowners in the city they live in. According to the findings obtained from the interview questions of the research, the social studies teacher candidates found negative human behaviors and the insufficiency of socio-cultural activities as the most important problem of the city; that they associate the concepts of social studies, urban culture and urban consciousness mostly with citizenship education, they will teach the urban consciousness mostly through narration, activities, travel, observation, case study, drama, living by doing and social project; among their responsibilities towards the city they live in, they mostly express environmental awareness, contributing to the development of the city, respecting others; health services, ease of transportation, educational services, participation in socio-cultural activities, clean environment, shelter, freedom, right to live, participation and security are the most frequently mentioned categories regarding the rights of people living in the city; the most important characteristics of being an urban citizen are the categories of being easy to access, being respectful, conscious and harmonious; what makes the city different from the rural are the abundance of possibilities; it was concluded that they stated that the courses they took in university education were effective in raising consciousness of urbanity.