İzole mediyastinal veya hiler lenfadenopatinin tanısında endobronşiyal ultrasonografi rehberliğinde transbronşiyal iğne aspirasyonunun etkinliği
The efficiency of transbronchial needle aspiration under the guidance of endobronchial ultrasound in the diagnosis of isolated mediastinal or hilar lymphadenopathy
Yazar: DİLEK TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL İN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Granülomatöz hastalık-kronik = Granulamatous disease-chronic ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Mediastinum = Mediastinum ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Bu çalışmanın amacı, izole mediastinal ve/veya hiler lenfadenopati (İMHL) nedeni ile endobronşiyal ultrasonografi rehberliğinde yapılan transbronşiyal iğne aspirasyonu (EBUS-TBİA) yapılmış hastalarda işlemin tanısal verimini saptamak ve etyolojide saptanan farklı lenf nodu patolojilerini birbirinden ayırt etmek için kullanılabilecek klinik ve sonografik bulguları analiz etmektir. 
Çalışmamıza, son 3 yıl içinde İMHL etyolojisini araştırmak için EBUS-TBİA işlemi yapılmış hastalar alındı. Hastaların dosyalarından demografik verileri, başvuru semptomları, lenfadenopati ile ilişkili olabilecek komorbid hastalıkları ve EBUS bulguları kayıt edildi. 
Retrospektif olarak planlanan bu çalışmaya, çalışma kriterlerini karşılayan toplam 120 hasta alındı. Hastaların 66'sı (%55) kadın, 54'ü (%45) erkekti ve yaş ortalaması 54,4 ± 14,3 idi. 120 hastanın 88'ine (%73,3) EBUS-TBİA işlemi ile tanı konulduğu saptandı. Hastaların 54'ünde granülomatöz hastalıklar, 21'inde malign hastalıklar saptanırken, 13 hastada ise antrakotik lenf nodu olduğu görüldü. EBUS-TBİA işleminin sensitivitesi %89,8, negatif prediktif değeri %68,7 ve tanısal verimi %91,6 olarak saptandı. Reaktif lenf nodu saptanan hastaların patolojik lenf nodu saptanan hastalara göre anlamlı derecede fazla sayıda komorbit hastalığa (%77,3'e karşı %19,4; p<0,001) ve daha düşük lenf nodu istasyon sayısına (1,6 ± 0,8'e karşı 2,7 ±0,9; p<0,001) sahip olduğu görüldü. Granülomatöz hastalıklar, karsinom ve lenfoma hastalarıyla karşılaştırılınca antrakotik lenf nodu olan hastaların istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha ileri yaşta olduğu (sırasıyla; p=0,001, p=0,028 ve p=0,02) ve büyük oranda kadınlardan oluştuğu görüldü (11/13, p<0,001). 
Çalışmamızın sonuçları, EBUS-TBİA'nın İMHL ayırıcı tanısında yüksek performansa sahip olduğunu göstermiştir. Ek olarak, lenf nodu istasyon sayısı ve boyutunun ayırıcı tanıya götürmede faydalı bilgiler sağladığı ve antrakotik lenf nodu hastalarının ileri yaşta kadın hastalar olduğu görülmüştür. Reaktif lenf nodu saptanan hastalarda invaziv örneklemeye gitmeden önce klinik takibe devam etmek daha faydalı bir yaklaşım olabilir.

Anahtar Kelimeler: Mediyastinal lenfadenopati, Endobronşiyal Ultrasonografi, Reaktif lenf nodu, Antrakotik lenf nodu, Granülomatöz hastalıklar

Abstract:
This study aims to determine the diagnostic efficiency of the process in patients who underwent transbronchial needle aspiration under the guidance of endobronchial ultrasound (EBUS-TBNA) due to isolated mediastinal or hilar lymphadenopathy (IMHL) and to analyze clinic and sonographic findings that can be used to differentiate lymph node pathologies identified in the etiology.
In our study, the patients who underwent the EBUS-TBNA procedure to investigate the etiology of IMHL in the last 3 years were included. The demographic data, symptoms upon application, comorbid diseases that can be related to lymphadenopathy, and EBUS findings were recorded from the files of the patients. In this retrospective study, 120 patients who met the criteria in the study were evaluated. 66 (55%) of the patients were females while 54 (45%) of the patients were males. The mean age of the patients was 54,4 ± 14,3. Of 120 patients, it was determined that 88 (73,3%) of the patients were diagnosed by using the EBUS-TBNA procedure. It was determined that 54 of the patients had granulomatous diseases while 21 of the patients had malignant diseases in addition to 13 patients who had anthracotic lymph nodes. According to these results, it was determined that the sensitivity of EBUS-TBNA was 89,8% in addition to the negative predictive value of 68,7% and the diagnostic efficiency of 91,6%. Furthermore, it was observed that the patients with reactive lymph nodes had significantly higher numbers of comorbid diseases (77,3% versus 19,4%; p<0,001) and lower numbers of lymph node stations (1,6 ± 0,8 versus 2,7 ± 0,9; p<0,001) compared to patients with pathologic lymph nodes. When patients with granulomatous diseases were compared to patients with carcinoma and patients with lymphoma, it was observed that patients with anthracotic lymph nodes were statistically significantly older (p=0,001, p=0,028, and p=0,02, respectively) while mostly consisting of females (11/13, p<0,001).
EBUS-TBNA procedure had high performance in the differential diagnosis of IMHL. Furthermore, it was observed that the numbers and sizes of lymph node stations provided valuable insight in achieving the differential diagnosis while patients with anthracotic lymph nodes were generally elderly females. Before invasive sampling is performed in patients with reactive lymph nodes, maintaining clinic follow-up procedures can be an efficient approach.

Keywords: Mediastinal lymphadenopathy, endobronchial ultrasound, reactive lymph node, anthracotic lymph node, granulomatous disease