Psikolojik taciz (mobbıng): İnsan hakları ihlallerinin yeni bir biçimi
Psychological harassment (mobbing): A new form of human rights violations
Yazar: ÖZGEM TUĞÇE GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR SALİHPAŞAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ceza = Punishment ; Ceza Hukuku = Criminal Law ; Hukuk kuralları = Law rules ; Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Taciz = Harassment ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Uluslararası Hukuk = International Law ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Psikolojik taciz (mobbing), toplumsal yaşamda eskiden beri varlık gösteren ancak bir olgu olarak hukuk sahasına yeni giren bir kavramdır. Bu olgu, sistematik olarak tekrar eden ve belli bir süre devam eden olumsuz davranışları kapsayan bir süreci ifade etmektedir. Bu olgu, insan onuruna, kişinin fiziksel ve psikolojik bütünlüğüne ve kişilik haklarına yönelik bir saldırı niteliği taşıyan bir insan hakları ihlali biçimidir. Sürecin birey, gerçekleştiği ortam ve toplum üzerinde doğurduğu olumsuz etkileri nedeniyle, psikolojik tacizle mücadelede uluslararası ve ulusal koruma önem arz etmektedir. Uluslararası alanda Avrupa Birliği ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından konuya ilişkin özel çalışmalar yürütülmekte ve düzenlemelere gidilmektedir. Ancak bunların dışında, yine Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi ve Birleşmiş Milletler bünyesinde yer alan belgelerin, bireye psikolojik taciz karşısında dolaylı koruma sağlaması mümkündür. Gittikçe daha fazla sayıda ülkenin bir sorun olarak ele aldığı psikolojik tacizle mücadelede ülkelerin tercih ettikleri yollar farklılık arz etmektedir. Bazı ülkeler bireyi psikolojik tacize karşı özel düzenlemelerle koruma yoluna giderken, bazıları mevcut yasalarına birtakım eklemeler yapmakta, bazıları ise konuyu genel hükümler çerçevesinde ele almaktadırlar. Türk hukuk sisteminde ilk kez bir yargı kararıyla gündeme gelen psikolojik taciz olgusuna ilişkin mevzuatta doğrudan ve dolaylı koruma sağlayan düzenlemeler bulunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi bireyi psikolojik tacize karşı açıkça ve doğrudan koruyan ilk düzenlemedir. Bunun yanı sıra, mevzuatın, kişilik haklarına, işçiyi gözetme ve eşit davranma borcuna, dürüstlük kuralına, haksız fiil ve borca aykırılığa ilişkin hükümleriyle bireye dolaylı koruma sağlamak da mümkündür. Ayrıca psikolojik taciz sürecinin veya sürece hizmet eden eylemlerin bir ceza normunu ihlal etmesi halinde cezai yaptırımlar da söz konusu olabilecektir.

Abstract:
Psychological harassment is not a recently occured fact but as a concept of law it is newly gaining admission. This phenomenon represents a process which contains repeated and continuing negative behaviours. This phenomenon is a form of human rights violation, as it conflicts with human rights, human dignity, psychological and physical integrity. Because of violation process has negative effects on individuals, the society and the environment which violation occurs, national and international protection is important to struggle against psychological harassment. There are regulations and especial operations being done by European Union and International Labour Organization in international scope. Besides this, documents of European Union, European Council and United Nations also provide protection for individuals. Increasingly more number of countries examine psychological harassment as an issue. Countries' choices on combatting the phenomenon differ from each other. In the matter of ensuring protection for individual against to psychological harassment, some countries prefer to legislate a special regulation or provision, some of them rather annexing provisions to their present positive law and some opt for approaching the phenomenon within the frame of general provisions.Psychological harassment (mobbing) has been come to the fore with a court judgement in Turkey's legal system. Turkish legislation has regulations which provide direct and indirect protection for individual against to psychological harassment. Turkish Code of Obligations by the law number 6098 has a special article which clearly and directly guards individiual from psychological harassment. Besides that, it is also possible to make available an indirect protection for individual through the provisions related to personal rights, obligation of surveillance and equal treatment for workers, good faith, tort, contrary to debt within the body of Turkish positive law. Likewise, if psychological harassment process or actions which contribute to the process violate a penal law norm, punitive sanctions will be discussed on protection individual against to psychological harassment.