Türkiye'de sosyal harcamalar perspektifinden yoksul yanlısı büyüme analizi
Pro-poor growth analysis based on social expenditures perspective
Yazar: CEM ARIK
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE TAHSİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme oranı = Growth rate ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
İktisadi büyüme sonucu meydana gelen değer artışı toplumun her kesiminde aynı şekilde hissedilmemektedir. Büyümenin faydalarının yoksullardan ziyade zenginlere gittiği bir büyüme "damlama etkisi" olarak adlandırılmaktadır. Bu süreç gelir dağılımı eşitsizliğini tetiklemekle birlikte yoksulluk sorununun çözülmesinde bir engeldir. Yoksul yanlısı büyüme ise, meydana gelen büyümeden yoksulların daha fazla faydalanmasını ifade etmektedir. 1990'lı yılların başında "kapsayıcı büyüme" ile büyümenin geniş bir tabana yayılması gerektiği söylemleri yoksul yanlısı büyüme literatürüne zemin hazırlamış, 2000'li yıllarda ise yoksul yanlısı büyümeye dair araştırmaların arttığı; çeşitli tanımların ve hesaplama yöntemlerinin geliştirildiği görülmüştür. Yoksul yanlısı büyüme hem yoksulluğun azaldığı hem de gelir eşitsizliğinin düzeldiği arzulanır bir büyüme motifini ifade etmektedir. Bu çalışma Yoksul Yanlısı Büyüme Endeksi, Yoksulluk Eşdeğerli Büyüme Oranı ve Büyüme Yansıma Eğrisi yöntemlerini kullanarak 2007-2018 yılları arası boyunca Türkiye'de ve Türkiye'nin on iki alt bölgesinde yoksul yanlısı büyümeyi ölçmekte ve bununla birlikte yoksullukla mücadelede öne çıkan kamu sosyal harcamaların yoksul yanlısı büyümeye katkısını incelemektedir. Yoksulluk oranlarındaki değişmenin büyüme ve sosyal harcamalar etkisi Panel Veri analizi kullanılarak ortaya konulmuştur.
Sonuçlara göre Türkiye 2007 yılında yoksul yanlısı büyürken, 2008-2012 dönemi tam bir istikrarsızlık göstermektedir. 2012-2014 yılları arasında yoksul yanlısı büyüme toparlanmış fakat 2015 ve sonrasında "damlama etkisi" büyüme meydana gelmiştir. Merkezi hükümet tarafından gerçekleştirilen sosyal harcamalarda doğrudan yoksullara giden payın oldukça düşük kaldığı ve harcamaların hedef kitlesine ulaşamadığı görülmüştür. Sonuçlar bölgesel düzeyde farklılaşmakla birlikte yoksul yanlısı büyüme performansının genel anlamda en kötü olduğu bölgelerin TR1 (İstanbul) ve TR2 (Batı Marmara) alt bölgeleri olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Economic growth doesn't benefit same in all segments of society.  Growth is a "trickle down" if rich benefit more than poor. This process triggers income inequality and poverty. On the other hand, pro-poor growth means that the poor benefit more from the growth It has been observed that various definitions and measurement methods have been developed on pro-poor growth in the 2000 which called "inclusive growth" in the 1990s. Pro-poor growth implies a desirable growth pattern where poverty is reduced and income inequality is improved.
In this study, between 2007-2018 in Turkey and sub-regions of Turkey; pro-poor growth was measured using the Pro-Poor Growth Index, Poverty Equivalent Growth Rate and Growth Incidence Curve methods. In addition, the contribution of public social spending to pro-poor growth is analyzed. The growth and social expenditure impact of the change in poverty rates has been demonstrated using Panel Data analysis.
According to results, pro-poor growth occurring in Turkey in 2007 for the period 2008-2012 shows a complete instability. Between 2012 and 2014, the pro-poor growth recovered, but in 2015 and beyond "trickle-down effect" growth occurred. It has been observed that the share of social expenditures made by the central government that goes directly to the poor is very low and the expenditures cannot reach the target group. It was also observed that the regions with the worst pro-poor growth performance in general are TR1 (Istanbul) and TR2 (West Marmara) sub-regions.