Suça sürüklenen çocukların sağlık bakım gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of health care needs of juvenile offenders
Yazar: SERAP GÖKBEL SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MEDİA SUBAŞI BAYBUĞA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Sağlık = Health ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Suç = Crime ; Suça iştirak = Accomplicity ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Ceza infaz kurumları, toplumda bulunan hastalıkların daha yoğun olarak görüldüğü yerlerdir. Ceza infaz kurumlarında sunulan sağlık bakım hizmetleri, ceza infaz kurumları ve toplum arasında yoğun bir etkileşime sahip olduğu için, halk sağlığının kaçınılmaz bir parçasıdır. Ceza infaz kurumlarında iyi planlanan bir halk sağlığı hemşireliği hizmeti; çocuklukla yetişkinlik arasında bir köprü, kişilik gelişiminde bir dönüm noktasında olan bu kurumlarda kalan suça sürüklenen çocukların, riskli davranışlardan kaçınarak, sağlıklı ve güvenli davranışlar göstermesine, iyi bir bilgi, beceri, olumlu tutum ve davranış kazanmasına, sağlıklı yaşam bilincinin gelişmesi ve yaşam tarzının iyileştirilmesine, topluma döndüklerinde birlikte yaşadığı kimselere ve gelecekte çocuklarına iyi birer rol model olabilmesine, rehberlik yapabilmesine ve böylece sağlıklı toplumlar oluşmasına katkı sağlar. Bu çalışmada ceza infaz kurumlarındaki suça sürüklenen çocukların sağlık bakım gereksinimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma; T.C. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nden gerekli izin alınarak İzmir Aliağa/Şakran Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; T.C Adalet Bakanlığı İzmir Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 2015-2016 yılları arasında kalan 268 tutuklu, hükümlü ve hükümözlü çocuk oluşturmuştur. Örneklem grubuna dahil edilecek toplam çocuk sayısı tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak 158 çocuk olarak belirlenmiştir. Araştırmanın uygulaması Kasım 2015- Haziran 2016 tarihleri arasında yapılmıştır. Veriler; Sağlık Bakım Gereksinimlerinin Belirlenmesine İlişkin Anket Formu (Ek I) ve Fizik Muayene Formu (Ek II) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesi ise bilgisayarda SPSS 18.00 hazır paket programı kullanılarak yapılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların %34.8'i tutuklu, %38'i hükümözlü, %27.2'si ise hükümlü çocuklardan oluşmaktadır. Çocukların %10.2'si 16 yaşın altında, %89.8'i ise 16-17 yaş grubunda olup, %93'ü bekar, %6.3'ü evli ve %0.7'sinin ise boşanmış olduğu saptanmıştır. Çocukların %51'i Ege Bölgesi'nde doğmuş olup, %55'inin aile yapısı çekirdek, %24.7'sinin parçalanmış, %20.3'ünün ailesi ise geniş aile yapısında olup, yarısından fazlası ise çok çocuklu ailelerden gelmektedir. Çalışmada çocukların %15.8'inin ilkokul, %24.1'inin ortaokul mezunu, %31'inin lise öğrencisi olduğu, %8.2'sinin ise okuryazar olmadığı saptanmıştır. Çocukların %21.6'sı 1-5 yıl, %32'si ise 10 yıldan fazla ceza almış olup, %31'inin 12 ay ve üzeri cezaevinde kaldığı belirlenmiştir. Araştırmada çocukların çoğunluğu sigara ve alkol, yarıdan fazlası esrar, kokain, 1/3'ü uçucu madde ve %18.4'ü ise diğer bağımlılık yapıcı maddeleri kullandığını ifade etmiş olup; %17.3'ü kendini sağlıklı bulmadığını, %35.3'ü sağlık sorununun olduğu, %34.2'si herhangi bir hastalık geçirdiğini, %4'ü kronik bir hastalığa sahip olduğunu, %28.2'si ameliyat, %68'i daha önce kaza geçirdiğini ve yaralandığını, bir çocuk ise doğuştan fiziksel engelinin olduğunu belirtmiştir. Araştırmada çocukların %3.8'inin sistolik kan basıncının yüksek, %2.5'inin 95 ve üzeri persentilde, %13.3'ünün soluk görünüme sahip olduğu, %33.5'inin vücudunda ve ayak parmak aralarında kaşıntı, %77.8'inde skar dokusu, çoğunluğunda çürük diş, %31'inde dispne, %33.5'inde balgam, %5.1'inde hemoptizi, %38.6'sında midede yanma, %16.5'inde idrar tutmada zorluk çekme, %6.4'ünde ise geceleri idrar kaçırma sorunu olduğu, %27.8'inde görme kaybı, %7'sinde işitme sorunu olduğu saptanmıştır. Ayrıca çocukların %22.1'i kahvaltı yapmadığını, yarısından fazlası uyku sorunu yaşadığını, çoğunluğu stres yaşadığını (n:99), %14.6'sı kendisini ruhsal yönden iyi hissetmediğini, %15.8'i kendini değersiz bulduğunu, %13.2'si yaşamın kendileri için bir anlamının olmadığını, %34.2'si kendine zarar verme isteğinin olduğunu belirtmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda ceza infaz kurumundaki suça sürüklenen çocukların dezavantajlı ailelerden geldiği, çocukların aile yapısı, içinde bulundukları gelişim dönemi ve yaşam koşullarına bağlı olarak sağlıklarını olumsuz olarak etkileyebilecek birtakım risk faktörlerine sahip olduğu, sağlık problemlerinin ise daha çok madde bağımlılığı, stres ve stresle başetme, kaza ve yaralanmalar,  dermatolojik, ruhsal, solunum sistemi, ağız ve diş sağlığına yönelik sorunlar olduğu bulunmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda; ceza infaz kurumunda düzenli sistemik muayeneler gerçekleştirilerek ve taramalar yapılarak çocukların sağlık bakım gereksinimlerinin belirlenmesi, birincil, ikincil, üçüncül koruma düzeyinde bu gereksinimlere yönelik sağlık bakım hizmetlerinin verilmesi ve bu hizmetlerin etkinliğinin ve devamlılığının sağlanması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Suça Sürüklenen Çocuk, Sağlık Bakım Gereksinimi, Halk Sağlığı Hemşireliği.

Abstract:
Introduction and Objective: Prisons are places where diseases in the community are seen more intensely. Health care services in prisons offered are an inevitable part of public health because they have intense interaction between prisons and society. A well-planned public health nursing care service in prisons contribute to these children who are at a turning point in the development of personality as for them to show healthy and safe behaviour, to acquire good knowledge, skills, attitudes and behaviour, improve their life styles and for them to be a good role model for their children in the future and for the persons they live with when they return back to the society, for them to be a guide and therefore contribute in the formation of healthy societies by means of avoiding risky behaviour. In this study, it was aimed to determine the health care needs of juvenile offenders in prisons.
Method: This descriptive study was conducted at İzmir Aliağa / Şakran Child and Youth Closed Penitentiary Institution by means of obtaining the necessary permission from the Ministry of Justice General Directorate of Prisons and Detention Houses. The scope of the study has been comprised by 268 juvenile offenders staying at the Ministry of Justice İzmir Child and Youth Closed Penitentiary Institution between the years 2015 - 2016. The total number of children included in the sampling group was determined as 158 children using stratified random sampling.  The study was conducted between November 2015 and June 2016. The data were collected using the Questionnaire on the Determination of Health Care Needs (Annex I) and the Physical Examination Form (Annex II). The statistical evaluation of the data was made by using SPSS 18.00 ready package program.
Findings: Out of the children who participated in the study, 34.8% were detained, 38% were under de jure arrest and 27.2% were convicted. It was determined that 10.2% of the children were under the age of 16 and 89.8% were in the age group of 16-17, 93% were single, 6.3% were married and 0.7% were divorced. 51% of the children were born in the Aegean region and the family structures of 55% of these were elementary, 24.7% of them were broken, the families of 20.3% of them were large ones and more than half of them were from multi-child families. In the study, it was determined that 15.8% of the children were primary school graduates, 24.1% were secondary school graduates, 31% were high school students and 8.2% were illiterate. It was determined that 21.6% of the children have been sentenced to 1-5 years and 32% have been sentenced to more than 10 years and  31% have been in prison for 12 and high months  In the study, the majority of the children stated that they smoked and consumed alcoholic beverages, more than half of them consumed cannabis, cocaine, 1/3 of them inhaled volatile substances and 18.4% of them consumed other addictive substances and 17.3% of the children stated that they did not consider themselves healthy, 34.2% of them suffered some illnesses, 4% of them stated that they had chronic diseases, 28.2% stated that they had surgeries, 68% stated that they had had an accident before and were injured and one child stated that he/she had a congenital physical disability. In the study, it was found that 3.8% of the children had high systolic blood pressure, 2.5% had 95 and high percentile, 13.3% had pale appearances, 33.5% had pruritus in their bodies and between their toes, 77.8% had scar tissues, most of them had decayed teeth, 31% had dyspnoea, 33.5% had sputum, 5.1% had haemoptysis, 38.6% had burning in the eyes, 16.5% suffered from strangury, 6.4% had urinary incontinence at nights, 27.8% had visual loss and 7% had hearing problems. Furthermore, 22.1% stated that did not have breakfast, more than half of them stated that they had sleeping disorders, 14.6% said they did not spiritually feel well, 15.8% considered themselves worthless, 13.2% said that life had no meaning for them, 34.2% stated that they had a desire for self-injury.
    Conglusion and Suggestions: According to  result of the research, it was  found that juvenile offenders in the Penitentiary Institution come from disadvantaged families and had some risk factors that can adversely affect their health depending on the family structure, the development period and the living conditions of them, and also determined that their health problems were mostly as substance dependence, stress and status of coping with stress, mental, respiratory, oral and dental health problems. According to results; in the prison, regular systemic examinations and screening can be carried out to determine the health care needs of children, also provide health care services at the primary, secondary, tertiary protection levels and ensure the effectiveness and continuity of these services.
Keywords: Juvenile Offender, Health Care Need, Public Health Nursing