Premenstrual semptomlar tanılama ölçeği ve günlüğünün geliştirilmesi
Development of the premenstrual symptoms diagnostic scale and premenstrual symptoms diary
Yazar: DİLEK YILDIRIM GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. NAİLE BİLGİLİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Yozgat = Yozgat ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu metodolojik araştırma, premenstrual semptomlar günlüğü ve premenstrual semptomlar tanılama ölçeği geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi merkez kampüsündeki 18-49 yaş arası kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi, çalışmaya katılmaya gönüllü olan kadınlardan, madde sayısının 5 katı ya da 10 katı olma kuralına göre belirlenmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu (KBF), Premenstrual Semptom Günlüğü (PSG), Aybaşı Öncesi Belirtileri Tarama Gereci (AÖBTG), Premenstrual Semptomlar Tanılama Ölçeği (PSTÖ) ile toplanmıştır. Premenstrual semptomlar günlüğü doldurmayı kabul eden bireylere 2 menstrual siklus boyunca takip uygulanmıştır. İlk karşılaşmada katılımcılara araştırma hakkında bilgi verilmiş ve semptom günlüğünü doldurmayı kabul eden bireylere KBF ve AÖBTG araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Günlüğü doldurmayı kabul etmeyen bireylere, premenstrual semptomları tanılama ölçeği taslak formu uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS 26 paket programı, Mplus 8.7 ve easyRoc ile değerlendirilmiştir. Semptom günlüğü için kapsam geçerliliği ve eş değer paralel form güvenirliği yapılmıştır. PSTÖ için kapsam geçerliği, yapı geçerliği, yakınsak geçerlik ve ayırt edici geçerlik hesaplanmıştır. PSTÖ güvenirlik analizinde, iç tutarlık güvenirliği, gösterge güvenirliği, test tekrar test güvenirliği verileri yer almaktadır. Ölçek ve günlük için uygulama yapılmadan önce, ön uygulama yapılmış ve uzman görüşleri alınmıştır. Polit Beck tekniğine göre alınan uzman görüşlerinde kapsam geçerlilik indeksi semptom günlüğü için 0,97 premenstrual semptomlar tanılama ölçeği için 0,99 olarak bulunmuştur. Semptom günlüğünün aybaşı belirtileri tarama gereci ile yüksek korelasyonu olduğu bulunmuştur. Premenstrual Semptomlar Tanılama Ölçeği 5 faktörlü olarak bulunmuştur. Faktör yükleri 0,444 ile 0,915 aralığında değişmektedir. Tüm faktörler toplam varyansın %56,79'unu açıklamaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi, modelin 5 faktörlü yapıyı mükemmel düzeyde yordadığını göstermektedir. Ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,96 bulunmuştur. Test tekrar test sonuçları pozitif yönde yüksek korelasyon göstermektedir. Ölçeğin ve günlüğün son hali 30 maddelik olup, premenstrual semptomlar ve premenstrual disforik bozukluk tanısını ayırt etmede geçerli ve güvenilir olarak kullanılabilir.

Abstract:
This methodological study was conducted to develop premenstrual symptoms diary and premenstrual symptoms diagnostic scale. The population of the study consisted of women between the ages of 18-49 at the central campus of Yozgat Bozok University. The sample of the study was determined from among the women who volunteered to participate in the study, according to 5 times or 10 times the number of items rule. Data were collected using Personal Information Form (PIF), Premenstrual Symptoms Diary (PSD), Premenstrual Symptoms Screening Tool (PSST), and Premenstrual Symptoms Diagnostic Scale (PSDS). Individuals who agreed to fill in the premenstrual symptoms diary were followed up for 2 menstrual cycles. In the first meeting, the participants were informed about the research, and PIF and PSST was administered by the author to the individuals who agreed to fill in the symptom diary. Premenstrual symptoms diagnosis scale draft form was applied to individuals who did not agree to fill in the diary. Data were assessed using IBM SPSS 26 package program, Mplus 8.7 and easyRoc. Content validity and parallel form reliability were performed for the symptom diary. Content validity, construct validity, convergent validity and discriminant validity were calculated for the PSL. Internal consistency reliability, indicator reliability, test-retest reliability data are included in the PSST reliability analysis. Before applying the scale and diary, a preliminary application was made and expert opinions were taken. The content validity index was found to be 0.97 for the symptom diary and 0.99 for the premenstrual symptoms diagnosis scale in the expert opinions taken according to the Polit Beck method. The symptom diary was found to be highly correlated with the menstrual symptoms screening tool. The Premenstrual Symptoms Diagnostic Scale was found to have 5 factors. Factor loads vary between 0.444 and 0.915. All factors explain 56.79% of the total variance. Confirmatory factor analysis shows that the model predicts the 5-factor structure perfectly. The Cronbach's alpha value of the scale was 0.96. Test-retest results show a high positive correlation. The final version of the scale and diary consists of 30 items and can be used with validity and reliability in differentiating the diagnosis of premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder.