Traktör oturaklarında optimum titreşim yalıtım özelliklerinin sağlanabilmesi için yay ve hidrolik eleman özelliklerinin optimizasyonu
The optimization of spring and hydrolic element to obtain suitable vibration and damping characteristic for farm tractors seats
Yazar: TAYFUN KORUCU
Danışman: PROF.DR. ALAETTİN SABANCI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Oturak = Seat ; Tarım makineleri = Agricultural machinery ; Titreşim = Vibration ; Traktörler = Tractors

Özet:
ÖZ YÜKSEK LİSANS TRAKTÖR OTURAKLARINDA OPTİMUM TİTREŞİM YALITIM ÖZELLİKLERİNİN SAĞLANABİLMESİ İÇİN YAY VE HİDROLİK ELEMAN ÖZELLİKLERİNİN OPTİMİZASYONU TAYFUN KORUCU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Yıl: 1997, Sayfa: 123 Jüri: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVEN Prof. Dr. Alim IŞIK Bu araştırmada; anılan bu olumsuzlukları giderebilmek için, traktör çatısıyla koltuk arasında kısmen titreşim sönümleyici olarak kullanılan yayların optimizasyonu ve en uygun yayın seçimi amaçlanmıştır. Bu amaçla, helis çaplan ve helis et kalınlıkları birbirinden farklı 32 adet yay kullanılmış ve denemeler bu yaylar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Denemelerde ilk önce yaylar, bir düzenek üzerine tek tek sonra seri ve paralel olarak bağlanmış ve üzerlerine 10'ar kg'lık kütleler konarak her bir yayın bu üç konumdaki yer değişim miktarları ölçülmüştür. Yer değişimine ve kütleye bağlı olarak yayların, yay katsayıları ve sönümsüz doğal frekansları hesaplanmıştır. Daha sonra yaylar koltuk üzerine takılmış ve belirli aralıklarla vida sıkılarak 40 - 50 - 60 kg için yayların uygun vida ayarlan bulunmuştur. Bulunan vida ayarlarında ve ağırlıkta yaylar düşürme testine alınmış ve buradan sönümlü doğal frekanslar hesaplanmıştır. Bu denemelerin sonucunda; yayın helis çapının ve helis et kalınlığının, yer değişimi, yay katsayısı ve doğal frekansın değişiminde çok önemli olduğu bulunmuştur. Aynı ağırlık ve aynı helis çapma sahip bir yayda, helis kalınlığı arttıkça yer değişim miktarı azalmakta, doğal frekans ve yay katsayısı artmaktadır. Aynı ağırlık ve aynı helis kalınlığına sahip bir yayda, helis çapı arttıkça yer değişim miktarı artmakta, doğal frekans ve yay katsayısı azalmaktadır. Yay üzerine konan ağırlık miktarı arttıkça yer değişim miktarı artmakta ve yay katsayısı azalmaktadır. Bütün bu sonuçlara ve elde edilen verilere dayanarak doğal frekansa etkili, kütle, yer değişim miktarı, helis çapı ve helis et kalınlığına bağlı olarak matematiksel bir eşitlik geliştirilmiştir. Doğal frekanslar kütle artışıyla ters, yay sertliği ile doğru orantılı bir ilişki içerisindedir. Doğal frekans azaldıkça, yer değişim miktarı artmakta ve yay katsayısı azalmaktadır. Normal bağlantıya göre; seri bağlantıda yer değişim miktarı yaklaşık olarak iki kat artmakta, paralel bağlantıda ise yarıya inmektedir. Normal bağlantıya göre; seri bağlantıda yay katsayısı yarıya inerken, paralel bağlantıda iki katma çıkmaktadır. Normal bağlantıya göre; doğal frekans seri bağlantıda azalırken, paralel bağlantıda artmaktadır. Anahtar Kelimeler : Taran traktörleri, Titreşim, Yay

Abstract:
ABSTRACT MSc THESIS THE OPTIMIZATION OF SPRING AND HYDROLIC ELEMENTS TO OBTAIN SUITABLE VIBRATION AND DAMPING CHARACTERISTICS FOR FARM TRACTORS SEATS TAYFUN KORUCU DEPARTMENT OF AGRICALTURAL MACHINERY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Year: 1997, Pages: 123 Jury: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVEN Prof. Dr. Alim IŞIK In this research, it is aimed to optimize the dimensions of springs used as partly vibration remover between tractor roof and seat and to select the most appropriate spring. For this purpose, 32 springs whose spring diameter and spring thickness are different from each other were used and trials were done on these springs. In the labaratoiy v. oik, springs were connected on a mechanism firstly one by one later as serial and parallel and by putting 10 kg of mass displacement amount of each spring were measured for three different positions. Spring coefficient and undamped natural frequencies which depend on displacement and mass were calculated. Later on springs were installed on seat and the most suitable screw adjustments were found for 40, 50 and 60 kg. Springs were tested for dropping by using screw adjustments and weights, and damped natural frequencies were calculated. As a result of these trials, effect of diameter of spring and spring thickness are very significant on displacement, spring coefficient and natural frequency change. For a spring having same weight and same spring diameter, the more spring thickness, the less displacement and the more natural frequency and spring coefficient For a spring having same weight and same spring diameter, the more spring diameter, the more displacement and the less natural frequency and spring coefficient. The more weight on spring, the more displacement and the less spring coefficient. By using all these results and data obtained, a mathematical equation was developed depending on mass, displacement amount, spring diameter and spring thickness which are effective on natural frequency. Natural frequencies has a negative correlation with mass increase and a positive correlation with spring rigidity. The less natural frequency, the more displacement amount and the less spring coefficient. According to normal connection, the displacement amount doubles in serial connection, but decreases half in parallel connection. According to normal connection, spring coefficient decreases its half in serial connection, but doubles in parallel connection. According to normal connection, natural frequency decreases in serial connection, but increases in parallel connection. Keywords: Agricultural tractors, vibration, spring. n