Uykusuzluğun ağrı ve anksiyete üzerine etkileri
The effects of insomnia on pain and anxiety
Yazar: SERAP ERDOĞAN TAYCAN
Danışman: PROF. DR. HAYRUNNİSA BOLAY BELEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Allodini = Allodynia ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Lityum = Lithium ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Uyku bozuklukları bireylerin yaşam kalitesini etkilemekle kalmayıp, yaşadıkları fiziksel ve psikiyatrik hastalıkların takip ve tedavisini de güçleştirmektedir. Bu çalışmada uyku yoksunluğunun ağrı ve anksiyete davranışlarına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Lityum psikiyatrik hastalıkların tedavisinde duygudurum dengeleyici bir ajan olarak kullanılan bir ilaçtır ve uyku ve ağrı ile ilgili etkileri de mevcuttur. Uyku yoksunluğunun ağrı ve anksiyete üzerindeki etkilerinde lityumun nasıl bir rol oynayacağı sorusu da araştırmamıza dahil edilmiştir. Çalışmada dört grup rat kullanılmış, birinci gruba yedi gün boyunca günde iki kez intraperitoneal serum fizyolojik uygulanmıştır. İkinci gruptaki hayvanlara yedi gün boyunca günde iki kez serum fizyolojik uygulanmış, ardından 48 saat süreyle modifiye çoklu platform tekniği ile uyku yoksunluğu oluşturulmuştur. Üçüncü gruptaki hayvanlara yedi gün boyunca günde iki kez intraperitoneal lityum enjeksiyonu yapılmıştır. Dördüncü gruptaki hayvanlara ise yedi gün boyunca günde iki kez intraperitoneal lityum verilmesinin ardından 48 saat süreyle modifiye çoklu platform tekniği ile uyku yoksunluğu oluşturulmuştur. İkinci gruptaki hayvanların davranış analizlerinde anksiyete benzeri davranış ve lokomotor aktivitede artış saptanmıştır. Yükseltilmiş artı labirentte ise açık kollarda vakit geçirme ve açık kollar girme yüzdeleri artış göstermiştir. Üçüncü gruptaki hayvanlarda ise bu artış izlenmemiştir. İkinci ve üçüncü gruptaki hayvanlarda belirli ekstremitelerde allodini artışı görülmüştür. Lityum sonrası uyku yoksunluğu oluşturulan hayvanlarda ise bu artış daha fazla olmuştur. Uyku yoksunluğu sonrasında oluşan davranış değişikliklerinin anksiyete mi yoksa hiperaktivite ile mi ilişkili olduğu, uyku yoksunluğu sonrası artan allodininin lityumun etki ettiği mekanizmaları içermediği tartışılmıştır.

Abstract:
Sleep disorders are not only affecting the quality of life of individuals, but also making it difficult to follow and treat the physical and psychiatric diseases they experience. In this study, it was aimed to investigate the effect of sleep deprivation on pain and anxiety behaviors. Lithium is a drug used as a mood stabilizer agent in the treatment of psychiatric disorders and also has sleep and pain related effects. The question of how lithium plays a role in the effects of sleep deprivation on pain and anxiety has also been investigated. Four groups of rats were used in the study and the first group received intraperitoneal saline twice daily for seven days. The animals in the second group received saline twice a day for seven days followed by sleep deprivation applied with a modified multi-platform technique for 48 hours. Animals in the third group received intraperitoneal lithium injection twice a day for seven days. Animals in the fourth group received intraperitoneal lithium twice daily for seven days followed by a 48-hour modified multi-platform technique for sleep deprivation. Behavioral analysis of animals in the second group revealed anxiety-like behavior and increased locomotor activity. In the elevated plus maze, the percentage of spending times in open arms and open arms penetration increased. In the animals in the third group, this increase was not observed. In both the second and third group of animals, allodynia was observed in certain limbs. This increase was more pronounced in animals that experienced sleep deprivation after lithium injection. It has been argued that behavioral changes after sleep deprivation are associated with anxiety or hyperactivity, and that increased allodynia after sleep deprivation does not involve mechanisms that affected by lithium.