İnme rehabilitasyonunda dinamik postürografi ile gravite merkezinin restorasyonu
Restoration of the gravity center with dynamic posturography in poststroke rehabilitation
Yazar: IŞIL DOĞANER
Danışman: PROF. DR. ZELİHA CANDAN ALGUN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
İnmede görülen nörolojik etkilenim nedeni ile denge ve düşme sorunları sık karşılaşılan bir durumdur. Çalışmamızda, düşme öyküsü olan ve olmayan kronik inmeli hemiparetik hastalara Bilgisayarlı Dinamik Postürografi (BDP) ile yapılan denge testlerinin sonuçlarına göre planlanmış rehabilitasyon programının denge parametreleri üzerine etkisi incelendi. Araştırmamıza, 35-70 yaş aralığında, 6-18 ay önce inme geçirmiş, toplam 70 hasta dahil edildi. Düşme öyküsü olan gruba; konvansiyonel rehabilitasyon ve "Bireysel Eğitim", düşme öyküsü olmayan gruba sadece konvansiyonel rehabilitasyon uygulandı. Konvansiyonel rehabilitasyon programı her 2 gruba 8 hafta süresince, haftanın 5 günü 1 saat uygulandı. Düşme öyküsü olan gruba uygulanan "Bireysel Eğitim'' ise 8 hafta, haftanın 3 günü 20 dakika olacak şekilde yapıldı. BDP cihazını kullanarak denge değerlendirmesi testleri; Duyusal Organizasyon Testi (DOT), Denge Sınırları Testi (DST) ve Ritmik Ağırlık Aktarma Testi (RAT) yapıldı. Değerlendirmelere Berg Denge Ölçeği'de (BDÖ) dahil edildi. Tedavi öncesi kronik inmeli düşme öyküsü olan hastaların Bileşik Denge Skoru (DOTcom) değerleri kronik inmeli düşme öyküsü olmayan hastaların DOTcom değerlerinden anlamlı derecede p<0,001 düşüktü. Kronik inmeli düşme öyküsü olan hastaların tedavi sonrası BDÖ p<0,001, DOTcom p=0,013, DST- Hareket Hızı/Ön (DST-MVL(F)) p=0,017, DOT- Hareket Hızı/Arka DST-MVL(B) p=0,050 ve RAT- Ön/Arka (RAT-F/B) p=0,040 değerleri tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede iyileşti. Kronik inmeli düşme öyküsü olmayan hastalarda ise tedavi sonrası RAT-F/B değerlerinin tedavi öncesine göre anlamlı derecede iyileştiği p=0,027 gösterildi. Kronik inmeli düşme öyküsü olan hastaların BDÖ değerlerindeki iyileşme kronik inmeli düşme öyküsü olmayan hastalara oranla anlamlı derecede p=0,005 yüksektir. Bu sonuç konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan "Bireysel Eğitim"in bir bütün olarak vizüel, somatosensoriyal ve vestibüler sisteme olumlu etkisi olduğunu gösterdi.
Anahtar Sözcükler: Bilgisayarlı dinamik postürografi, Düşme, İnme,Rehabilitasyon

Abstract:
Due to the neurological effects seen in stroke, balance and falling problems are common. In our study, the effect of the rehabilitation program planned according to the results of balance tests performed with Computerized Dynamic Posturography (CDP) on the balance parameters of hemiparetic patients with chronic stroke with and without a fall history was examined. A total of 70 patients, aged 35-70, who had a stroke 6-18 months ago, were included in our study. The group with a history of falls; conventional rehabilitation and "Custome Training", only conventional rehabilitation was applied to the group without a fall history. The conventional rehabilitation program was applied to both groups for 1 hour, 5 days a week, for 8 weeks. "Custome Training" applied to the group with a history of falls was given for 20 minutes, 3 days a week for 8 weeks. Balance assessment tests using the CDP device; Sensory Organization Test (SOT), Stability Limits Test (LOS) and Rhythmic Weight Shifting Test (RWS) were performed. The Berg Balance Scale (BBS) was also included in the evaluations. Before treatment, Sensory Organization Test-Mean (SOTcom) values of patients with a history of chronic stroke and falls were significantly lower than the SOTcom values of patients without a history of chronic stroke and falls, p<0.001. Post-treatment BBS p<0.001, SOTcom p=0.013, LOS- MVL (F) p=0.017, LOS-MVL (B) p=0.050 and RWS-F/B p=0.040 values of patients with chronic stroke and fall history were improved statistically significantly compared to before treatment. In patients with chronic stroke without a history of falls, it was shown that RWS-F/B values after treatment were significantly improved compared to before treatment, p = 0.027. The improvement in BBS values of patients with a history of falling with chronic stroke was significantly higher, p=0.005, compared to patients without a history of falling with chronic stroke. This result showed that "Custome Training" applied in addition to the conventional rehabilitation program had a positive effect on the visual, somatosensory and vestibular system as a whole.
Key Words: Computerized dynamic posturography, Fall, Stroke, Rehabilitation