Otistik çocukların ebeveynlerinde görülen psikolojik belirtiler ve yaşanan güçlüklerin belirlenmesi
Psychological symptoms seen in parents of children diagnosed with percesive developmental disorder and the determination of the diffuculties experienced
Yazar: HÜLYA ÖLMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Psikolojik durum = Psychological status ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:Araştırma yaygın gelişimsel bozukluk tanısı almış çocukların ebeveynlerinde görülen psikolojik belirtiler ve yaşanan güçlüklerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Erzurum il merkezinde bulunan Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlırehabilitasyon merkezlerinde Nisan 2014-Haziran 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın evrenini, çalışmanın yapıldığı tarihlerde, ilgili rehabilitasyon merkezlerine kayıtlı 3-18 yaş grubundaki otizmli çocukların ebeveynleri (n:80) oluşturmuştur.Araştırmada örneklem yöntemine gidilmemiş evren aynı zamanda örneklemi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, ebeveyn ve çocukları tanıtıcı bilgi formu, ebeveynlerin yaşadıkları güçlükleri belirleme formu ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 18.0 paket programında; tanımlayıcı istatistikler, yüzdelik dağılımlar, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon analizi, Kruskal Wallis testi, Cronbach alpha katsayısı hesaplamasıile değerlendirilmiştir.
Bulgular:Araştırma sonucunda;çalışma kapsamına alınan ebeveynlerin genel olarak yüksek düzeyde psikolojik belirti gösterdikleri ve Kısa Semptom Envanteri'nde yer alan psikolojik belirtilerden depresyon alt boyutunun en yüksek puanı aldığı belirlenmiştir (p<0.05). Araştırmaya katılan ebeveynler otizmli çocuğa bakarken yaşadıkları güçlükleri "kendine zaman ayıramama", "çocuğun geleceği hakkındaendişelenme" ve "günlük yaşamını sürdürmede" güçlük yaşamayı ilk sırada belirtmişlerdir. Çalışmada ebeveynlerin tanıtıcı özelliklerinden; yerleşim yeri olarak köyde yaşayanların, eğitim seviyesi düşük olanların, çocuğuna bakarken güçlük yaşayanların ve babaların daha fazla psikolojik belirti gösterdiği bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Yapılan araştırma sonucunda çalışmaya katılan ebeveynlerin bazı tanımlayıcı özelliklerine yaşadıkları güçlüklere göre psikolojik belirti puan ortalamalarının etkilendiği belirlendi. Ailelerin yaşadıkları olumsuzluklarla baş etme mekanizmalarını güçlendirmek için sadece otizmli çocuk değil, onun ailesini de içine alan aile merkezli destek programlarının düzenlemesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, hemşirelik, otistik çocuk, psikolojik belirtiler, yaşanan güçlükler

Abstract:
Aim: The research has been made in order to determine the difficulties experienced and the psychological symptoms seen in parents of children diagnosed with perceive developmental disorder.
Material and Method: The research has been realized in the rehabilitation centers under the Erzurum City Education Department in the city center between April 2014 and May 2015. The research space consisted of the parents of the autistic children aged between 3 and 18 who are registered to the rehabilitation centers referred above between the dates above. The research hasn't used the exemplification method, instead the research space has constituted the exemplification. An introductory information form for parents and children, a questionnaire to identify difficulties faced by parents, and the Brief Symptom Inventory (BSI) was used for data collection.The research data has been organized in the program SPSS 18.0 using the definitive statistics, frequency distribution, "t" test in the independent groups, Mann-Whitney U test, Pearson correlation analysis, Kruskal Wallis test, Cronbach alpha coefficient.
Results: As a result of the study, psychological symptoms of the parents included in the study were found to be higher in general, and of the psychological symptoms in the Brief Symptom Inventory, the maximum score taken was in the depression sub-scale (21.65±5.28)  (p<0.05). The first three difficulties faced by parents in giving care to children with autism participated in the study were "struggle to make time for themselves", "concerning the future of the child" and "struggling to maintain everyday life". Of the introductory characteristics of parents in the study, fathers who have lower level of education and live in a village were found to present more psychological symptoms in giving care to children (p<0.05).
Conclusion: As a result of the study, the mean psychological symptom scores of parents included in the study were found to be affected depending on their certain descriptive characteristics and difficulties experienced.It is recommended that in order to strengthen the mechanism of dealing with the problems families have had, the family-centered supportive programs which will involve not only the autistic children but also their family must be organized.
Keywords:Parents, nursing, autistic children, psychological symptoms