Muğla ve Manisa illeri badem ağaçlarında böcek ve akar türleri, önemli zararlı türlerin popülasyon değişiminin ve mücadelesine yönelik bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of insect and mite species in almond trees in Mugla and Manisa provinces, population fluctuation and some biological characteristics of important pest species
Yazar: MEHMET FATİH TOLGA
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP YOLDAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Muğla ili Datça, Fethiye, Seydikemer ve Manisa ili Akhisar, Kula ilçelerinde badem üretim alanlarında bulunan böcek ve akar türlerinin belirlenmesi, ana zararlı türün popülasyon değişimi izlenerek mücadelesi için uygun zamanın saptanması ve önemli türlerin avcı ile parazitoitlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışma süresince tüm bahçelerde meyveler içinde Eurytoma amygdali Enderlein'nin larvaları görülmüştür. Ergin çıkışları nisan ayı başından itibaren başlamakta ve mayıs ayının son haftasına kadar sürmektedir. Ayrıca, Manisa İli Akhisar İlçesinde (Sarnıç) araziye yerleştirilen kafeslerdeki meyvelerden ve aynı bahçeden laboratuvara getirilen meyvelerden parazitoit tür Exeristes roborator (Fabricius, 1793) çıkışları saptanmıştır. E. roborator Badem içkurdunun parazitoiti olarak Dünya ve Türkiye için ilk kayıt niteliğindedir. 
Anthonomus spp. (Col.:Curculionidae)'nin larvalarının tomurcuk ve çiçekler içinde beslendiği tespit edilmiştir. Tam çiçeklenme döneminde ergin popülasyonunun düştüğü, larva popülasyonunun en üst seviyeye ulaştığı saptanmıştır. Datça ilçesinde Monosteira unicostata (Mulsant & Rey)'nın % 100'e kadar oranda zararlı olduğu belirlenmiştir. Zararlının popülasyonunun haziran ayı itibariyle artmaya başladığı ve ağustos ayı itibariyle en üst seviyeye ulaştığı görülmüştür. Ergin ve nimflerin badem ağacı yapraklarının alt yüzeyinde beslendiği saptanmıştır. Calomicrus syriacus (Weise)'un badem ağaçlarının tüm yapraklarını tüketerek beslendiği ve haziran ayında badem ağaçlarında görülmeye başlandığı tespit edilmiştir. 
Proje süresince, 7 böcek takımına bağlı 95 familyaya ait 312 adet cins/tür, 4 akar familyasına ait 6 adet cins/tür bulunmuştur. 
Çalışma sonucunda saptanan ve tanılaması yapılan türlerden Bostrichus capucinus (Linnaeus), Scobicia chevrieri (Villa & Villa), Cerambyx carinatus Kuster, Cerambyx welensii (Kuster), Prionus coriarius (Linnaeus), Clytra novempunctata Olivier, Orsodacne variabilis Baly, Crypturgus numidicus Ferrari, Lixus algirus (Linnaeus), Lixus (Compsolixus) ascanii (Linnaeus), Lixus incanescens Boheman, Lixus vilis (Rossi), Scolytus intricatus (Ratzeburg), Scolytus kirschii Skalitzky, Teratolytta dives (Brulle), Eolydus atripes (Pic), Typhlocyba rosae Jensen-Haarup, Zygina discolor (Horváth), Mustha spinosula (Lefèbvre), Arge cyanocrocea (Forster), Neognopharmia stevenaria (Boisduval), Yigoga flavina (Herrich-Schäffer), Iphiclides podalirius (Linnaeus), Pyralis farinalis Linnaeus'in badem alanlarında ağaçların yaprak, sürgün, dal veya gövde içinde beslendiği ilk defa bu çalışma sonucunda belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is that identification of the insect and mite species in the almond production areas of Muğla province Datça, Fethiye, Seydikemer districts and Manisa province Akhisar and Kula districts and determination of the suitable times for the controls by following the main pest population change. 
During the study the larvae of Eurytoma amygdali Enderlein were observed in all orchards. Adults exits from fruits from the beginning of April and continue until the last week of May. Furthermore, in the Akhisar (Sarnıç) district of Manisa Province, almond fruits are placed in the orchard in a cage and the fruits brought from the same garden to the laboratory, the parasitoid species Exeristes roborator (Fabricius) have been determined. E. roborator is the first record for the world and Turkey as the parasitoid of E. amygdali.
In addition, it was found that Anthonomus spp. was fed in flowers. It was determined that the adult population fell during the period of full bloom and the larva population reached the highest level. Monosteira unicostata (Mulsant & Rey) has been found to be harmful to 100% in Datça town. The population of the pest begins to increase in June and reaches its highest level in August. Adult and nymphs are fed on the lower surface of almond tree leaves. It was determined that Calomicrus syriacus (Weise) is fed by consuming all the leaves of almond trees.
During the project, 312 different genus /species belonging to 95 families from 7 insect orders and 6 different genus /species belonging to 4 families from 1 acarina order were found. 
Bostrichus capucinus (Linnaeus), Scobicia chevrieri (Villa & Villa), Cerambyx carinatus Kuster, Cerambyx welensii (Kuster), Prionus coriarius (Linnaeus), Clytra novempunctata Olivier, Orsodacne variabilis Baly, Crypturgus numidicus Ferrari, Lixus algirus (Linnaeus), Lixus (Compsolixus) ascanii (Linnaeus), Lixus incanescens Boheman, Lixus vilis (Rossi), Scolytus intricatus (Ratzeburg), Scolytus kirschii Skalitzky, Teratolytta dives (Brulle), Eolydus atripes (Pic), Typhlocyba rosae Jensen-Haarup, Zygina discolor (Horváth), Mustha spinosula (Lefèbvre), Arge cyanocrocea (Forster), Neognopharmia stevenaria (Boisduval), Yigoga flavina (Herrich-Schäffer), Iphiclides podalirius (Linnaeus), Pyralis farinalis Linnaeus species were determined for the first time in this study to feed almond trees leaves, shoots, branches or hulls in Turkey.