Peyzaj tasarımında bütünleştirici tasarım yöntemi olarak biyomimikri: Üsküdar – Esenyurt örneği
Biomimicry as the reintegrative design method in landscape design: Examplication of 'Üsküdar and Esenyurt' districts
Yazar: ÖZDE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN UZUN
Işık Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ekolojik mimari = Ecological architecture ; Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Kent mimarisi = Urban architecture ; Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Peyzaj ekolojisi = Landscape ecology ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Peyzaj tasarımı, doğal ve yapay olan çevreler arasında denge kurmayı sağlamak için
çalışan ve bunu yaparken çevreyi estetik açıdan güzelleştirmeyi hedefleyen bir
meslektir. Günümüzde kalabalıklaşan kentler için, yapıyı çevreyle birlikte tasarlamak
artık tasarımcıların yapmak zorunda olduğu bir görev halini almıştır. Kirlenen,
kuraklaşan, hayvan ve bitki nesillerinin tükendiği, enerjinin yüksek oranda harcandığı,
üretim oranının çok düşük olduğu yerleşimler, dünyadaki küresel tahribatın hızını
artırmakta büyük bir rol oynamaktadır. Kentlerin sebep olduğu bu tahribatı
azaltabilmek adına tasarımcılar, ekolojik ve sürdürülebilir çözüm stratejileri
geliştirmektedir. Biyomimetik Tasarım doğadan ilham alan ve çözümü doğada bulan,
sürdürülebilir bir tasarım modeli olarak burada karşımıza çıkmaktadır. Aslında çok
eski çağlardan bu yana günümüze ulaşan tasarımlar göstermektedir ki, doğadan
esinlenme ve doğaya uyum sağlama çok eski çağlara kadar dayanmaktadır. Bu tasarım
anlayışı, günümüzde birçok disiplin dalında kullanılmakta olduğu gibi, mimari, peyzaj
ve kentsel tasarım alanında da birçok örneği bulunmaktadır. Kentlerdeki yeşil alanların
kentleşmeye oranla yetersiz kalması, çevrenin sürdürülebilirliğini olumsuz
etkileyebilmektedir ve bunun çözümü olarak yapılara entegre edilmiş dikey bahçeler,
teras ve çatı bahçeleri gibi yeşil tasarımlar yapılmaktadır. Ancak bu tasarımların
sürdürülebilir olmaması, su ve enerji sarfiyatına sebep olabilmektedir. Dolayısıyla bir
kentin veya tasarımın sürdürülebilir olması için yeşil tasarım olması yeterli
olamamaktadır. Biyomimikri tasarımcıya sürdürülebilir tasarım stratejileri için
ipuçları vermektedir ve kentsel ekosisteme hizmet edecek olan yeşil alanların bu
tasarım bilinciyle oluşturulması kentteki sürdürülebilirliğin önünü açmaktadır.
Mimaride, peyzajda ve kentsel tasarımda yapılan planlamalarda ortaya konulan
sürdürülebilir çözümler birbirinden bağımsız olabilmektedir. Bu sebeple biyomimetik
tasarım yöntemleri daha bütünleşik tasarımların ortaya konmasında etkili bir
yöntemdir. Biyomimikri tasarım modelinin sunduğu tasarım ilkelerinden yola
çıkılarak, yeşil alanların, yapı ve kentlere entegrasyonunun sağlanması sonucu çevre
sürdürülebilirliği, kentlerde yaşayan floranın, faunanın ve kaynakların devamlılığı
sağlanırken, kent-doğa-kullanıcı (hayvanlar ve insanlar) ilişkisi dengelenebilecektir.

Abstract:
Landscape design is a profession that works to achieve a balance between natural and
artificial environments and aims to beautify the environment aesthetically while doing
so. For today's crowded cities, designing the building together with the environment
has become a task that designers have to do. Polluted, arid, extinct of animals and
plants, where energy is spent at a high rate, where the production rate is very low,
plays a major role in increasing the speed of global destruction in the world. In order
to reduce this destruction caused by cities, designers develop ecological and
sustainable solution strategies. Biomimetic Design is a sustainable design model that
is inspired by nature and finds the solution in nature. In fact, the designs that have
survived since ancient times show that inspiration from nature and adaptation to nature
date back to ancient times. This design concept is used in many disciplines today, as
well as many examples in the field of architecture, landscape and urban design. The
inadequacy of green spaces in cities compared to urbanization can adversely affect the
sustainability of the environment and as a solution, green designs such as vertical
gardens, terraces and roof gardens integrated into the buildings are made. However,
the fact that these designs are not sustainable can cause water and energy consumption.
Therefore, it is not enough for a city or design to be sustainable by having a green
design. Biomimicry gives the designer tips for sustainable design strategies and the
creation of green spaces that will serve the urban ecosystem with this design awareness
paves the way for sustainability in the city. Sustainable solutions put forward in the
planning made in architecture, landscape and urban design can be independent of each
other. For this reason, biomimetic design methods are an effective method in revealing
more integrated designs. Based on the design principles offered by the biomimicry
design model, environmental sustainability, continuity of flora, fauna and resources
living in cities will be ensured as a result of ensuring the integration of green spaces
into buildings and cities, while the urban-nature-user (animals and people) relationship
will be balanced.