Porsuk Baraj Gölü ve yakın çevresi doğal ve kültürel peyzaj değerlerinin saptanması üzerine bir araştırma
A research on the determination of natural and cultural landscape values of Porsuk Dam Lake and its environs
Yazar: MEHMET ÇETİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LATİF GÜRKAN KAYA
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Peyzaj planlama = Landscape planning ; Sulak alanlar = Wetlands

Özet:
Dünyada ve özellikle Türkiye'de plansız gelişmeler ve arazi kullanım kabiliyetleri dikkate alınmaksızın yapılan planlamalar sonucu, hızlı nüfus artışı, gelişen teknoloji ve sanayi ile birlikte insanoğlunun ekosistemler üzerindeki baskısı artmakta, doğal ve kültürel peyzaj değerlerinin giderek yok olmasına ve kendini yenileme gücünü kaybetmesine sebep olmaktadır. Bu bağlamda doğal ve kültürel peyzajın bugünkü ve gelecek kuşakların maksimum düzeyde faydalanarak değerlendirilmesi, korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasını peyzaj potansiyelinin saptanarak peyzaj planlamasının yapılması ile mümkün olmaktadır.Porsuk Baraj Gölü ve yakın çevresi sahip olduğu doğal ve kültürel karakteristikleri yönüyle bozulma ve yok olma riski taşıdığından dolayı mevcut değerlerin koruma-kullanma dengesi içerisinde daha etkili kararların alınması ve değerlerin yönetilmesi için peyzaj potansiyeli ile değerlerin sürdürebilirliği amaçlanmıştır.Doğal ve kültürel çevreler için veri toplama, kaydetme, analiz, öneriler ve sentezlerle peyzaj potansiyeli belirlenmiştir. Porsuk Baraj Gölü'nün ve Frig Vadisi'nin korunma altına alınması için sahip olduğu değerlerin envanteri çıkarılmıştır. Kaynak kullanımı ve koruma dengesi ile birlikte Porsuk Baraj Gölü'ndeki halkının ihtiyacı dikkate alınarak çeşitli öneriler getirilmiştir.Zengin doğal ve kültürel peyzaj değerleri ile peyzaj potansiyeli bakımından uzun vadede alan kullanım önerilerinin geliştirilmesi sağlanarak peyzaj planlamanın önemi bir daha vurgulanmaktadır. Plansız gelişim ve denetimsiz kullanım nedeniyle sahip olduğu doğal ve kültürel peyzaj değerlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu tespit edilerek çözüm önerileri sunulmuştur. Bu bağlamda kapsamlı bir planlama ve verimli bir uygulama için gerekli çok yönlü envanter ve fikir üretme çalışmasını oluşturularak koruma-kullanma dengesi içinde doğal ve kültürel peyzaj değerlerin korunması, geliştirilmesi, sürdürülebilirliği uzun vadede sağlanmış olmaktadır. Yapılacak olan uygulama projelerinde kapsamlı bir başvuru kaynağı olarak kullanılması, buna benzer alanlar ve çalışmalar içinde iyi bir örnek oluşturulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Together with the rapid increase in the population, developing technology and industry, the pres of the people on the ecosystems have been increasing due to plans made in the world and especially in Turkey without taking land-usage abilities into consideration and thus natural and cultural landscape values disappear, as a result of which landscapes lose their ability to renew themselves. At this point the utilization of the natural and cultural landscapes by the current and future generations, the protection, improvement and sustainability of such places are possible by identifying the potential of the landscapes and preparing a plan.Since Porsuk Dam Lake and its environment have the risk of being spoiled and disappearing, it has been aimed to take effective decisions to balance protection and usage of current values and to keep the potential of the landscape for directing the values.The potential of the landscapes have been determined by collecting, recording, analyzing data and offering suggestions and synthesis. In order to take Porsuk Dam Lake and Frig Valley under protection, the inventory of the landscapes have been documented. Some suggestions have been put forward for the use of resources and their protection by considering the needs of the citizens living in Porsuk Dam Lake area.The significance of the landscape plan in which suggestions are offered for the utilization and protection of rich natural and cultural landscapes in the long term has been emphasized again. Because of the developing without planning and using without controlling it have been determined that it can be possible to vanish natural and cultural landscape values. Through such an extensive plan with multi-dimensional inventory and solutions and the effective implementation of the plan, the protection, improvement and sustainability of the values of the landscapes will be performed in the long run. An extensive resource for the implementation projects to be prepared has been aimed for the work to be carried out.