Sporcularda müsabaka ruminasyonu ile sportif yaşam doyumu arasındaki ilişkide sporda motivasyon, spora bağlılık, psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluşun aracı rolünün karma yöntemle incelenmesi
Mixed method examination of the mediating role of motivation in sports, sports commitment, psychological resilience and psychological well-being in the relationship between competition rumination and sporting life satisfaction in athletes
Yazar: MUHAMMET TALHA HAN
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN TOZOĞLU ; PROF. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Spor Müsabakası Ruminasyonu (SMR) ile Sportif Yaşam Doyumu (SYD) arasındaki ilişkide motivasyon, spora bağlılık, psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluş gibi değişkenlerin aracılık rollerini belirlemek ve bu süreçte dolaylı etkilerin gücünü ortaya koymak amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma karma yöntem yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel boyutta, SPSS ve PROCESS makrosu kullanılarak yapılandırılmış eşitlik modellemesi (YEM) ile veri analizi yapılmıştır. Nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma örneklemini Türkiye'deki üniversite öğrencisi olan lisanslı sporcular oluşturmuş, nicel boyut için 775, nitel boyut için ise 20 katılımcıdan veri toplanmıştır.
Bulgular:  SMR'nin SYD üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamış, ancak motivasyon, spora bağlılık ve psikolojik iyi oluş üzerinden dolaylı etkiler ortaya çıkmıştır. Motivasyon ve spora bağlılık, SMR ile SYD arasındaki ilişkide güçlü aracılık rolleri sergilerken, psikolojik sağlamlığın aracılık rolü sınırlı düzeyde kalmıştır. Psikolojik iyi oluş, SYD üzerinde en güçlü etkilerden birine sahip değişken olarak tespit edilmiştir
Sonuç: SMR, SYD'yi doğrudan etkilemekten ziyade motivasyon, spora bağlılık ve psikolojik iyi oluş gibi psikososyal süreçler aracılığıyla etkilemektedir. Bu bulgular, sporcuların yaşam doyumunu artırmaya yönelik müdahalelerde, motivasyon ve spora bağlılığın geliştirilmesi ile psikolojik iyi oluşun desteklenmesinin önemine işaret etmektedir.

Abstract:
Purpose: This study aimed to examine the mediating roles of motivation, sport commitment, psychological resilience, and psychological well-being in the relationship between Sport Competition Rumination (SCR) and Sport Life Satisfaction (SLS), highlighting the strength of indirect effects.
Method: The research employed a mixed-methods approach. In the quantitative phase, Structural Equation Modeling (SEM) was conducted using SPSS and PROCESS macro for data analysis. In the qualitative phase, data obtained from semi-structured interviews were analyzed through content analysis. The study sample consisted of licensed student-athletes in Turkey, with 775 participants in the quantitative phase and 20 participants in the qualitative phase.
Findings: The direct effect of SCR on SLS was not significant; however, significant indirect effects were identified through motivation, sport commitment, and psychological well-being. Motivation and sport commitment demonstrated strong mediating roles in the relationship between SCR and SLS, while the mediating role of psychological resilience was limited. Psychological well-being emerged as the variable with the strongest influence on SLS.
Result: SCR influences SLS not directly but indirectly through psychosocial processes such as motivation, sport commitment, and psychological well-being. These findings highlight the importance of enhancing motivation and sport commitment and supporting psychological well-being to improve athletes' life satisfaction.