Kokunun normal işiten bireylerde gürültüde konuşmayı anlama becerisi üzerine etkisi
The effect of scent on hearing in noise skills in individuals with normal hearing
Yazar: TUĞBA NUR CİVİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ALLUŞOĞLU
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Kokuların duygusal ve bilişsel süreçler üzerindeki etkisi uzun zamandır bilinmektedir. Koku alma duyusu, beynin limbik sistemiyle doğrudan bağlantılı olduğu için, hafıza ve duygu durumları üzerinde belirgin etkiler yaratabilmektedir. Ancak, kokuların işitme gibi diğer duyusal işlevler üzerindeki etkileri henüz yeterince araştırılmamıştır.
Bu çalışma, işitme fonksiyonu normal olan bireylerde limon kokusunun, konuşmayı anlama becerisi üzerindeki potansiyel etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kullanılan temel araç, "Gürültüde Konuşmayı Anlama Testi" olarak adlandırılan 'Hearing in Noise Test'tir (HINT). Ayrıca, konuşmanın farklı yönlerini değerlendirmek üzere günlük yaşamda uzamsal işitme ve işitme becerisini ölçen Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi (KUİK) ölçeğinin kısa formu – A kullanılmıştır.
Çalışmanın yöntemleri, anadili Türkçe olan, normal işitme fonksiyonuna sahip 18-30 yaş arasındaki 106 gönüllü (55'i çalışma, 51'i kontrol grubunda) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, HINT uygulanmadan önce sessiz kabinde hava difüzör aracılığıyla limon kokusuna maruz bırakılmıştır. Kontrol grubuna aynı test doğal koşullarda herhangi bir koku uyarıcısı sunulmadan yapılarak, iki grup arasındaki sonuçlar karşılaştırılmıştır. 
Yapılan analizlerde, sinyal gürültü oranının (SGO) kokunun varlığına göre farklılaşmadığı görülmüştür ( p > .05). Çalışma ve kontrol grupları cinsiyete göre karşılaştırıldığında anlamlı farklılaşma olmadığı görülmüştür ( p > .05). Çalışma ve kontrol grubundaki katılımcıların HINT SGO'su eğitim düzeyine göre karşılaştırıldığında çalışma grubunda anlamlı farklılaşma bulunmamıştır ( p > .05).  Kontrol grubunda lisans ve lisansüstü mezunu katılımcıların SGO değerleri düşük bulunmuştur ( p < .001). Hem kontrol hem çalışma grubundaki katılımcıları HINT SGO değerleriyle genel KUİK, KA (konuşma algısı), UA (uzaysal algı) ve İK (işitme kalitesi) puanları arasındaki ilişkiler incelendiğinde her iki grup için de genel KUİK'in, KA, UA ve İK ile pozitif yönde ve anlamlı düzeyde (p < .001), KA ve UA arasındaki ilişkinin de pozitif yönde ve anlamlı düzeyde olduğu bulunmuştur (p < .001). Çalışma grubunda HINT SGO ile genel KUİK ve İK düzeyleri arasında pozitif yönde ve zayıf ilişki olduğu bulunmuştur (p < .05). Ancak kontrol grubunda, HINT SGO değerleriyle genel KUİK ve alt boyutları arasındaki ilişkilerin tamamında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p > .05).
Elde edilen bulgular, kokunun işitme fonksiyonu normal olan bireylerde gürültüde konuşmayı anlama becerisi üzerinde etkili olmadığını göstermektedir. Çalışmamız işitsel uyaranların koku algısını nasıl etkilediğine dair çalışmalara farklı perspektif sunarak gelecekte yapılacak işitme-koku duyusu araştırmalarına yeni bakış açısı getirebilir.

Abstract:
The effects of scents on emotional and cognitive processes have long been recognized. Due to the direct connection between the sense of smell and the limbic system of the brain, scents can significantly influence memory and mood states. However, the effects of scents on other sensory functions, such as hearing
This study aims to examine the potential effects of lemon scent on the ability to understand speech in individuals with normal hearing function. The primary tool used in this study is the "Hearing in Noise Test" (HINT). Additionally, the short form – A of the Speech, Spatial, and Qualities of Hearing Scale (SSQ), which assesses various aspects
The methods of the study were conducted on 106 volunteers (55 in the study group and 51 in the control group) aged between 18-30 years, all native Turkish speakers with normal hearing function. The study group was exposed to the scent of lemon through an air diffuser in a quiet booth before the HINT was administered. The control group was subjected to the same test under natural conditions without any scent stimulus, and the results of the two groups were compared.
Analyses showed no significant difference in the signal-to-noise ratio (SNR) based on the presence of scent (p > .05). When comparing the study and control groups by gender, no significant difference was observed (p > .05). When comparing the HINT SNR of participants in the study and control groups based on their educational level, no significant difference was found in the study group (p > .05). However, in the control group, the SNR values for participants with undergraduate and postgraduate degrees were lower (p < .001). When examining the relationships between the HINT SNR values of participants in both groups and their general SSQ, Speech (S), Spatial (SP), and Qualities (Q) scores, positive and significant relationships were found between the general SSQ and S, SP, and Q for both groups (p < .001), and between S and SP (p < .001). In the study group, a positive but weak relationship was found between the HINT SNR and the general SSQ and Q levels (p < .05). However, in the control group, no significant relationship was found between the HINT SNR values and the general SSQ and its subscales (p > .05).
The findings suggest that scent does not affect the ability to understand speech in noise in individuals with normal hearing function. Our study may provide a different perspective on how auditory stimuli influence olfactory perception, offering new insights for future research on the interaction between hearing and the sense of smell.