İş Hukukunda cinsel taciz
Sexual harassment in Labour Law
Yazar: GÖRKEM KEYSAN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ MOLLAMAHMUTOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Ceza hukuku = Criminal law ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Cinsel taciz = Sexual harassment ; Hizmet sözleşmesi = Service contract ; Kişilik hakkı = Personality right ; Taciz = Harassment ; İş hukuku = Labour law

Özet:
İş hukukunda, cinsel tacize uğrayan işçi veya işveren iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilir ve bununla bağlantılı olarak karşı taraftan kişilik haklarının ihlali nedeni ile maddi ve manevi zararlarının tazmini için dava açabilir. Bu durumda, cinsel taciz iş hukukunda kişilik haklarının ihlali olarak görülmektedir. Kaynağını da iş sözleşmesinin kişisel bağımlılık kuran özelliğinden almaktadır. İşçi ve işveren iş sözleşmesinden doğan koruma ve gözetme borcu ile sadakat borcu çerçevesinde karşılıklı olarak birbirlerinin kişilik haklarına saygı göstermekle yükümlüdürler. Bu noktadan hareketle cinsel tacize maruz kalan kişi Anayasa ile korunmuş olan kişilik haklarına saldırı nedeniyle fesih dışında Medeni Kanunda kişiliğin korunmasına ilişkin davaları açma hakkına da sahiptir. Aynı şekilde cinsel taciz eylemi Türk Ceza Kanununda suç olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte iş hukuku uygulamasındaki cinsel taciz, Türk Ceza Kanununda düzenlenen cinsel tacizden kesin olarak ayrılmaktadır. Zira iş hukukundaki kapsamı çok daha geniştir. Bu durumda Türk Ceza Kanununda cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen diğer suçları kapsayabildiği gibi suç teşkil etmeyen cinsel içerikli eylemleri de iş hukuku anlamında cinsel taciz içine almaktadır. Tüm bunların yanında genel olarak Türk Hukukunda cinsel taciz, cinsiyet temeline dayalı ayrımcılık kapsamına oturtulmamıştır. Bu nedenle özellikle işyerinde cinsel tacize maruz kalan işçi iş kanununda düzenlenen ayrımcılık tazminatına hak kazanamadığı gibi, ayrımcılığın yarattığı ispat kolaylığından da yararlanamamaktadır. Hâlbuki Uluslar arası ve Karşılaştırmalı hukukta cinsel taciz, kişilik haklarının ihlali yanında cinsiyet temeline dayalı bir ayrımcılık olarak kabul edilmektedir. Cinsel tacizin çözümü en zor ve sıkıntılı kısmı ise, şüphesiz ispat sorunudur. Genellikle maruz kalanın beyanı dışında delilin bulunmadığı cinsel taciz eyleminin ispatı yüksek yargının kabul etmiş olduğu birtakım fiili karineler yoluyla ispatlanmaya çalışılmaktadır. Cinsel tacizin salt kişilik haklarının ihlali temeline oturtulması işçi açısından yetersiz bir korunmaya neden olmaktadır. Bu nedenle hukukumuzda, öncelikli olarak cinsel taciz eylemi cinsiyet temeline dayanan bir ayrımcılık olarak kabul edilmeli ve cinsel tacizin daha etkili korunmasına yönelik olarak başta tanımı olmak üzere, hukuki temeli ve sınırları yasal düzenlemelerle belirlenmelidir.

Abstract:
According to labour law, an employee or employer who is subjected to sexual harassment can annul his/her labour contract justifiably and claim for material damages and damages for mental anguish because of violation of his/her personal rights. Accordingly, sexual harassment is considered as the violation of personal rights, and it grounds on the feature of labour contract which provides personnel dependence. Employers and employees are obliged to respect to the personal rights of one another within the frame of requirements of protecting and observing and the requirement of loyalty which are contractual requirements of labour contract. Therefore, the person who is subjected to sexual harassment can open cases before the court of law within the Civil Law for the protection of his/her rights apart from annulling the labour contract due to the violation of his/her Constitutional rights. Similarly, the sexual harassment is crime in accordance with the Turkish Penal Code. Thus, the place of sexual harassment in the labour law is clearly different from that in Turkish Penal Code. Because this issue is more comprehensive in labour law. Some sex-including which are not considered as crime by the Turkish Penal Code are considered as sexual harassment in the labour law. So, the employees who are subjected to sexual harassment especially in their workplaces are granted the right to open a case for discrimination according to the labour law also benefits from the easiness of proving which is resulted from discrimination. On the contrary sexual harassment is considered as the violation of personal rights as well sexual based discrimination in International Law and Comparative Law. The most difficult part in solving the sexual harassment is difficulty in proving. Sexual harassment which leaves no evidence to prove it apart from the statement of the person who is subjected to the sexual harassment, can be proved by means of some presumptions of fact. The fact that sexual harassment is considered as the violation of personnel rights makes an insufficient way of protection. Therefore, sexual harassment should be considered a sexual based discrimination in our and its definition, its legal base and legal boundary should be determined for better protection.