Hibrit savaşta unutulmuş strateji: Hatay ve Kırım'daki beşinci kol faaliyetlerinin karşılaştırmalı analizi
A forgotten strategy in hybrid warfare: A comparative analysis of fifth column activities in Hatay and Crimea
Yazar: MERTCAN KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖZDAL
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı  / Güvenlik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri stratejiler = Military strategies ; Beşinci Kol = Fifth Column ; Hatay = Hatay ; Hibrit savaş = Hybrid warfare ; Kırım = Crimean ; Savaş = War ; Savaş tekniği = War technique ; Strateji = Strategy

Özet:
Savaş ve çatışma yaklaşımlarına yönelik tarihsel değişimin yaşandığı bir çağdayız.
21. yüzyılda aktörlerin sahip olduğu geleneksel askeri kapasitelerin çeşitlenmesinin yanı sıra askeri olmayan yeteneklerden olan siyasi, ekonomik, sosyal, enformasyon ve altyapı gibi alanların araçsallaştırarak eş zamanlı olarak kullanıldığı hibrit savaş ön plana çıkmaktadır. Özellikle 2014'te hibrit savaş, müdahale ve toprak değişikliğine yol açacak şekilde Rusya Federasyonu tarafından kullanılmasıyla Savaş ve Güvenlik Çalışmalarında nirengi noktası haline gelmiştir. Bu bağlamda aktörlerin siyasi ve askeri hedeflerine ulaşmak için kullandıkları hibrit savaşta ihmal edilen bir yaklaşım olan beşinci kol faaliyetleri önem kazanmaktadır. Hibrit savaş kapsamında beşinci kol faaliyetlerinin netleştirilmesi ve rollerinin aydınlatılması temel amacı doğrultusunda tez çalışmasında tanımlayıcı, incelemeci ve tarihsel karşılaştırmalı vaka analizi araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Vaka analizinde ele alınan Hatay ve Kırım örneklerinin analizi sonucu iki temel bulguya ulaşılmıştır. İlki, hibrit savaşın yerel ve toplumsal ölçekli yansıması olan beşinci kol faaliyetlerinin kolaylaştırıcı, destekleyici ve meşrulaştırıcı etki ve role sahip olmasıdır. Diğeri ise Türkiye ve Rusya Federasyonu'nun toplumsal boyutta dış politik ve askeri hedeflerini şekillendirmek adına beşinci kol faaliyetlerine başvurduğudur. Bununla birlikte, söz konusu devletler benzer stratejiler benimsemiş olsa da uygulama açısından önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Türkiye, Hatay'ın kendisine katılması sürecinde diplomasiyi öne çıkaran tutum benimserken RF'nin Kırım'ı ilhakında askeri yaklaşım dikkat çekmektedir.

Abstract:
We are in the age of historical change in war and conflict approaches. In the 21st century, in addition to the diversification of the traditional military capacities of the actors, hybrid warfare in which non-military capabilities are used simultaneously by instrumentalizing areas such as political, economic, social, information and infrastructure comes to the fore. Especially in 2014, hybrid warfare became a benchmark point in War and Security Studies as it was used by the Russian Federation (RF) in a way that would lead to interventions and territorial changes. In this context, fifth column which has been a neglected approach has gained importance in hybrid warfare which the actors use to achieve their political and military goals. The research methods used in the study are descriptive, exploratory, and historical-comparative case analysis in accordance with the clarification of the fifth column activities and their roles being illuminated within the scope of the hybrid warfare. Two main findings have been found as the result of the analysis of the cases of Hatay and Crimea. The first conclusion is that the fifth column activities, which are the local and social reflection of hybrid warfare, have a facilitating, supporting, and legitimizing effect and role. The other conclusion is that Turkey and the Russian Federation have resorted to fifth column activities to shape their foreign policy and military objectives in the social dimension. Nevertheless, even though the aforementioned states have adopted similar strategies, significant differences have been identified in terms of implementation. While Turkey displayed an attitude which emphasized diplomacy in the process of Hatay's accession to Turkey, the RF's military action in annexing Crimea has been drawing the attention.