Osmaniye'de yayılış gösteren Thymus kotschyanus var. glabrescens ve Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides bitkileri uçucu yağlarının antioksidan ve antikanser aktivitelerinin araştırılması
Investigation of antioxidant and anticancer activities of essential oils of thymus kotschyanus var. glabrescens and mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides grown in Osmaniye
Yazar: BÜŞRA ÖZLEM KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. FUAT BOZOK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN SAYGIDEĞER
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Osmaniye ilinden toplanan Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides (ML) bitkisinin uçucu yağında nepetalakton (%34.23), askaridol (%13.98), piperiton oksit (%12.87), siklohegzanon (%10.45), karyofilen (%3.44) ve piperitonon (%5.16) ana bileşenler olarak tespit edilmiştir. Thymus kotschyanus var. glabrescens (TK) bitkisinin uçucu yağında ise ana bileşenler olarak timol (%37.40), karvakrol (%19.40), p–simen (%12.18), cis–sabinen hidrat (%4.80), γ–terpinen (%4.49), borneol (%2.44) ve karyofilen (%2.43) belirlenmiştir. ML ve TK bitkileri uçucu yağlarının sırasıyla fenolik bileşen miktarları 0.82 ve 3.01 mg gallik asit eşdeğeri (GAE)/g; DPPH ve ABTS yöntemleriyle hesaplanan IC50 değerleri, 145.49–12.93 g/ml ve 4.60–0.16 g/ml ve FRAP metoduyla tayin edilen antioksidan aktiviteleri ise 25.39 ve 148.57 µmol troloks eşdeğeri (TE)/g'dır. ML ve TK bitkilerinin uçucu yağlarının ısıl analizi sonucunda ise, camsılığa geçiş başlangıç sıcaklıklarının sırasıyla –96.19oC ve –94.67oC olduğu tespit edilmiş, entalpi değerleri de 1.02 (pik 1 için), 81.65 (pik 2 için) ve 63.01 kJ/kg (sadece pik 2 için) olarak hesaplanmıştır. TK ve ML bitkilerinin uçucu yağları A549 akciğer kanseri hücre hattında sitotoksik etki göstermiştir (IC50 değerleri sırasıyla 266.2 µg/ml; 198.7 µg/ml). Her iki yağın da A549 hücrelerinde apoptozu indüklediği, ancak ML bitkisinin uçucu yağının TK bitkisinin uçucu yağına göre daha iyi apoptotik etki gösterdiği ortaya konmuştur.

Abstract:
Nepetalactone (34.23), ascaridol (13.98), piperitone oxide (12.87), cyclohexanone (10.45), karyofilen (3.44) and piperitonone (5.16) in the essential oil of Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides (ML) and thymol (37.40), carvacrol (19.40), p–cymene (12.18), cis–sabinene hydrate (4.80), γ–terpinene (4.49), borneol (2.44) and caryophyllene (2.43%) in the essential oil of the Thymus kotschyanus var. glabrescens (TK) were determined as major compounds (%). Total phenolic amounts of essential oils of ML and TK were 0.82 and 3.01 mg gallic acid equivalent (GAE)/g; IC50 values were calculated by DPPH and ABTS methods were 145.49–12.93 g/ml and 4.60–0.16 g/ml, and antioxidant activities determined by FRAP technique were 25.39 and 148.57 µmol trolox equivalent (TE)/g, respectively. As a result of the thermal analysis of the essential oils of ML and TK, it was determined that, the onset glass transition temperatures were –96.19oC and –94.67oC and their enthalpy values were calculated as 1.02 (for pick 1), 81.65 (for pick 2), and 63.01 kJ/kg (for only pick 2), respectively. Essential oils of TK and ML plants showed cytotoxic effects on A549 lung cancer cell line (IC50 values of 266.2 µg/ml; 198.7 µg/ml, respectively). It was found that both oils induced apoptosis in A549 cells, but the essential oil of ML plant has a better apoptotic effect than the essential oil of TK plant.