Tuz stresinin bazı palmiye türü tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi
Effect of salt stress on germination of some palm species seeds
Yazar: HODAN MOHAMED DAHER HODAN MOHAMED DAHER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Palmiye = Palm ; Phoenixin = Phoenixin ; Sodyum klorür = Sodium chloride ; Tohum çimlenmesi = Seed germination ; Tohumlar = Seeds ; Tuz stresi = Salt stress ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışmada Washingtonia filifera, Phoenix theophrasti türleri ile Phoenix dactylifera türünün farklı orijinlerinde tohumların tuz stresi altındaki çimlenme tepkimeleri araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle tohumların bazı morfolojik özellikleri (çap, boy, bindane ağırlığı) ve rutubet yüzdeleri tespit edilmiştir. Daha sonra NaCl çözeltisi kullanarak farklı tuz stresi sevilerinde (Kontrol, 50, 100, 150, 200, 300 ve 400 mM) çimlendirme testleri gerçekleştirilmiştir. Çimlendirme testleri İnkübatörde 25°C sıcaklıkta 45 gün sürede tamamlanmıştır. Testler öncesinde tohumlarda yüzey sterilizasyonu yapılmıştır. Çimlendirme testleri sonrasında tohumların çimlenme yüzdeleri (ÇY) ve ortalama çimlenme süreleri (OÇS) hesaplanmıştır. Çalışma sonunda tuz stresi seviyesi arttıkça ÇY değerlerinde düşüş OÇS değerlerinde artış gözlemlenmiştir. Ayrıca bu değerler bakımından türler arasında önemli farklılıkların olduğu istatistiksel olarak da ispat edilmiştir. Buna göre Phoenix dactylifera türü Nabi-sultan orijini 200mM tuz stresi seviyesinde %86, Harissa orijini %68 lik bir ÇY göstererek Washingtonia filifera türüne göre tuza dayanıklı tespit edilmiştir. 300mM tuz stresi seviyesinde ÇY değerlerinde türlerde kırılma noktası olmuş 400mM tuz stresi seviyesinde ise hiçbir türde çimlenme değeri elde edilememiştir. Çalışmada stres sevilerine göre palmiye türlerinde OÇS 21,0 ile 33,8 gün arasında değişmiştir. Ayrıca Phoenix theophrasti türünde tüm tuz stresi seviyelerinde herhangi çir çimlenme değeri elde edilememiştir. Bu durum tohumun biotik ve abiotik bir etmene maruz kaldığı ya da uygun koşullar altında saklanmaması ile açıklanabilir. Bu çalışmada, tuzluluğa daha dayanıklı olduğu tespit edilen türlerin tuzlu topraklardaki bitkilendirme çalışmalarında kullanılması başarıyı arttırabilir.

Abstract:
In this study, the germination reactions of seeds under salt stress were investigated in different origin of Washingtonia filifera, Phoenix theophrasti and Phoenix dactylifera were investigated. For this purpose, first of all, some morphological characteristics (diameter, length, and the thousand grain weight) and moisture percentages of the seeds were determined. Then, germination tests were performed at different salt stress levels (Control, 50,100, 150, 200, 300 and 400 mM) using NaCl solution. Germination tests were completed in an incubator at 25°C in 45 days. Before the tests, the surface sterilization was used on seeds. After the germination tests, the germination percentages (GP) and mean germination times (MGT) of the seeds were calculated. At the end of the study, as the salt stress level increased, a decrease in GP values and an increase in MGT values were observed. It has also been statistically proven that there are significant differences between species in terms of these values. Accordingly, the Nabi-sultan and Harissa origins of Phoenix dactylifera species were found to be more salt tolerant than Washingtonia filifera species, showing 86% and 68% GP at 200 mM salt stress level. The 300 mM salt stress level was found as the breaking point for the species GP values, and at the 400 mM salt stress level, no germination values were obtained in any species. In the study, according to the stress levels, the MGT in palm species ranged from 21.0 to 33.8 days. In addition, no germination values were obtained in Phoenix theophrasti at all salt stress levels. This situation can be explained by the fact that the seed is exposed to a biotic and abiotic factor or is not stored under appropriate conditions. According to the results of this study, the use of the species that were found to be more resistant to salinity in planting studies in saline soils may increase the success.