Kazı çukurlarında köşe etkisi üzerine bir çalışma
A study about the effect of corner in the excavation pits
Yazar: SERCAN ÖZKORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TUĞRUL ÖZKAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Zemin Mekaniği ve Geoteknik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında, üç boyutlu sonlu elemanlar programı olan Plaxis 3D Foundation V2.2 programı kullanılmıştır. Modeller kurulurken sınır koşullarından modelin etkilenmediği bölge tespit edilip model boyutları verilmiştir.Dört farklı zemin tipi için değişik kazı derinliklerinde modeller kurulup köşe etkisinin deplasman ve yanal toprak gerilmeleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
İksa yapısının konsol olduğu durum incelenmiştir. Analiz sonuçlarında deplasmanlar, gerilmeler ve toprak basıncı katsayıları incelenmiştir.
80.0 m eni 80 m boyu olan kazı çukuru için analizlerde  deplasmanlar incelendiği zaman köşe noktalarında deplasmanların 0.000 m değerinde olduğu köşeden uzaklaşıldıkça deplasmanın arttığı ve belirli bir mesafeden sonra yakın değerlere ulaştığı ve maksimum değerine geldiği görülmüştür.
Gerilmeler incelendiğinde ise köşelerde gerilmelerin en büyük değerine ulaştığı ve derinliğin artması ile gerilmenin arttığı görülmektedir. Ayrıca köşe etkisinin derinlik arttıkça köşeden daha uzakta hissedildiği görülmektedir.
Yanal toprak gerilmelerinin derinlik ve zeminin birim hacim ağırlığına bölünmesi ile Khesap yanal toprak basıncı katsayıları bulunmuş olup her modelde kazı taban kotu için köşeye değişen mesafelerde Khesap hesaplanmıştır. Ko ve Ka ile ilişkiside analiz grafiklerinde verilmiştir. Her model için hesaplanan değerlerin köşeye yakın noktalarda büyük olduğu bu mesafe arttıkça Khesap değerininin azaldığı ve köşe etkisi etki mesafesinden sonra Ka durumuna ulaştığı görülmüştür.
Ayrıca bu çalışmada kazı boyutlarının değişmesinin etkisine bakmak amacıyla 100.0 x 100.0 m içinde aynı parametreler ile analiz yapılmış ve benzer sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
In the present study, three-dimensional finite element program Plaxis 3D Foundation V2.2 software program has been used.When the models have been established, the region that the model has not been affected from the boundary conditions was detected and the dimensions of the model were determined.The corner effect on displacements and lateral soil stresses are analyzed using four different soil types in different excavation depths. Furthermore, the situation where the retaining structure was a console was studied as well. In the analysis results, displacements, stresses and earth pressure coefficients are examined.
When the analysis for the excavation pit, which is 80.0 m in length and 80 m in width is examined, that is investigated that, the displacements at the corner point are 0.00 m, and by the distance from the corner, displacements increase and after a certain distance, the displacements reach the value that is nearly maximum and finally that reaches the maximum value.
When the stresses are analyzed, the stress value had the biggest value at the corner point, and the stresses increased by the increased depth. Also corner effect was seen further away the corner as the depth increased.
Lateral earth pressure coefficients, Kcount, have been determined by dividing the lateral soil stresses by unit weight of soil. For each model, for each excavation elevations, Kcount has been calculated at varying distances from the corner. And also its relationship with the Ka and the K0 has been located in the analyses charts. The values which are calculated for each model, are greater at the points which are near the corner point and by the increase of the distance the Kcount value decreased. What is more, after the effective corner effect distance Kcount value reaches to Ka. 
Moreover, in this study, in order to check the effect of the changes in dimensions of excavation, another analysis was performed using the same parameters, for 100 x 100 m, and the same results have been obtained.