Rusya'nın Kırım'ı ilhakının Karadeniz'deki donanma dengesine etkisi
The effect of Russia's annexation of Crimea on the naval balance in the Black Sea
Yazar: KÜBRA AKSEL
Danışman: DOÇ. DR. CENK ÖZGEN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Karadeniz = Black Sea ; Kırım = Crimean ; Rusya = Russia

Özet:
Karadeniz Havzası, bulunduğu konum itibariyle sadece kıyıdaş ülkelerin değil kıyıdaş olmayan ülkelerinde dikkatini çeken bir bölgedir. Özellikle Rusya ve Rusya'ya muhalif olan ülkelerin yanı sıra uluslararası örgütlerinde Karadeniz'de üstünlük mücadeleleri bölgede askeri gerginliği arttırmaktadır. Bu yüzden de Karadeniz'de dengeler sürekli olarak değişmektedir. Karadeniz'in Kuzeyinde yer alan Kırım ise, stratejik olarak önemli bir üs konumundadır. Tarihsel süreçte sıcak denizlere inmede kritik bir nokta olarak değerlendirilmiştir. Karasuları içerisinde petrol rezervi bulunması ve kavşak bir konumda bulunmasından dolayı geçmişten beri Rusya ve Ukrayna arasında paylaşılamayarak çatışmalara neden olmaktadır.
Bu çalışma, Rusya'nın 2014'de Kırım'ı ilhak etmesinin Karadeniz'deki donanma dengesini etkisini analiz etme amacı ile yazılmıştır. İlhaktan sonra bölgedeki askeri güç dengeleri değişmiştir. Kırım'ın stratejik olarak önemli bir konumda bulunması ve Sivastopol'daki Rus deniz üssü, Karadeniz'de Rus donanmasının varlığını arttırmıştır. Bu bağlamda da bölgedeki diğer devletlerin ve aktörlerinde Karadeniz coğrafyasına dair stratejileri ve donanma dengeleri değişmeye başlamıştır. Böylelikle Karadeniz'in stratejik olarak önemi bir kez daha vurgulanmıştır. İlhak, uluslararası alanda büyük tepkilere yol açmıştır. ABD, AB ve diğer batılı ülkeler Rusya'ya yaptırımlar uygulamıştır. Kırım, Karadeniz'de oldukça stratejik bir noktada olduğundan, Rusya Federasyonu ilhak sırasında bu bölgede etkili bir şekilde A2/AD stratejisi uygulamıştır. Rusya'nın A2/AD stratejisi Karadeniz'deki askeri varlığı güçlendirmiş ve bölgedeki askeri hareketliliği kısıtlayarak en aza indirmeyi amaçlamıştır. A2/AD stratejisinde Rusya, uzun menzilli füze sistemleri, denizaltılar ve gelişmiş radarlar kullanarak bölgedeki kontrolü eline almaya çalışmış bu durumda bölgenin güvenlik dinamiklerini daha da karmaşıklaştırmıştır.
Sonuç olarak, Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi ile birlikte Karadeniz'deki donanma dengeleri ve bölgesel güvenlik unsurlarında önemli derecede değişim yaşamıştır. Bu bağlamda da yeniden şekillenmiş ve Karadeniz'in stratejik olarak önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler:Kırım, Rusya, Karadeniz, Donanma Dengesi, A2/AD

Abstract:
The Black Sea Basin, due to its location, attracts the attention of not only the coastal countries but also those that are landlocked. Particularly, the struggle for dominance in the Black Sea among Russia, countries opposed to Russia, and international organizations has increased military tensions in the region. As a result, the balances in the Black Sea are constantly changing. Crimea, located in the north of the Black Sea, holds a strategically important position as a military base. Throughout history, it has been considered a critical point for accessing warm seas. The presence of oil reserves within its territorial waters and its location as a crossroads have historically led to conflicts between Russia and Ukraine over its control.
This study aims to analyze the impact of Russia's annexation of Crimea in 2014 on the naval balance in the Black Sea. After the annexation, the military power dynamics in the region changed. Crimea's strategically important location and the Russian naval base in Sevastopol have increased the presence of the Russian Navy in the Black Sea. Consequently, other states and actors in the region have begun to adjust their strategies and naval balances concerning the Black Sea. This has once again highlighted the strategic importance of the Black Sea. The annexation elicited significant international reactions, with the US, the EU, and other Western countries imposing sanctions on Russia. Given Crimea's strategic location in the Black Sea, the Russian Federation implemented an effective A2/AD (Anti-Access/Area Denial) strategy during the annexation. Russia's A2/AD strategy has strengthened its military presence in the Black Sea and aimed to minimize regional military mobility. Through the use of long-range missile systems, submarines, and advanced radar systems, Russia has sought to exert control over the region, further complicating the security dynamics of the area.
In conclusion, with Russia's annexation of Crimea, there has been a significant change in the naval balance and regional security elements in the Black Sea. In this context, the dynamics have been reshaped, and the strategic importance of the Black Sea has once again become evident.
Key Words: Crimea, Russia, Black Sea, Naval Balance, A2/AD