Mobil bankacılık kullanım niyeti ve davranışında birleştirilmiş teknoloji kabul ve kullanım teorisi-2 ve güven faktörlerinin etkisinin araştırılması
Research on the impacts of the unified theory of acceptance and use of technology-2 and trust factors on mobile banking user intent and behavior
Yazar: HATİCE ELANUR KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ESEN GÜRBÜZ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Güven = Confidence ; Güvenmek = Trust ; Kullanıcı davranışları = User behaviors ; Mobil bankacılık = Mobile banking ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler doğrultusunda bireylerin tüketim alışkanlıkları ve davranışları farklılaşmakta, hizmet sağlayıcılar da bu doğrultuda ürünlerini geliştirerek, tüketicilerin kullanımına sunmaktadırlar. Son yıllarda, mobil bankacılık alanında dikkat çekici gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmelerin sonucu olarak bankalar mobil hizmetlerini geliştirmede büyük bir rekabet içerisindedirler.  Dijital alandaki hızlı gelişim ve bu doğrultuda yaşanan değişimler gözönüne alındığında, mobil bankacılığın kullanım alanı yakın zamanda akıllı telefonlarla sınırlı kalmayarak, giyilebilir teknolojiler dâhil mekândan bağımsız tüm inovatif araçları kapsayacağı öngörülmektedir.
Bu araştırmanın amacı; Türkiye bağlamında bireylerin mobil bankacılık kullanım niyetlerinin ve kullanma davranışlarının belirleyicilerini ve etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi-2'de (Unified Theory of Technology Acceptance and Use of Technology-2)  yer alan değişkenlere güven faktörü eklenerek yeni bir model geliştirilmiş ve önerilen araştırma hipotezleri test edilmiştir. Çalışmada ayrıca yaş ve deneyim değişkenlerinin düzenleyici (moderatör) etkileri ve mobil bankacılık kullanımında güven değişkeninin rolü araştırılmıştır.
Araştırmanın verileri, online anket formu ile 2018 yılı Nisan-Haziran ayları içerisinde yargısal örnekleme yöntemi ile belirlenen 18 yaş ve üzerinde bulunan 1053 katılımcıdan elde edilmiştir. Mobil bankacılık uygulamasını kullandığını belirten 738 katılımcıdan elde edilen 54 anket geçerli bulunmayarak analize dahil edilmemiş, 684 cevaplayıcıdan elde edilen verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda güven, performans beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı şartlar, fiyat değeri ve alışkanlıkların davranışsal niyeti anlamlı bir şekilde etkilediği, alışkanlıklar ve güven faktörlerinin ise hem kullanma davranışı hem de davranışsal niyet üzerinde etkisinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca, güven ile yaşın, hedonik motivasyon ile yaşın davranışsal niyet üzerinde, alışkanlıklar ile yaşın ise kullanım davranışı üzerinde moderatör etkisi belirlenmiştir.

Abstract:
Along with the technological developments, the consumption habits and behaviors of the individuals become differentiated, and the service providers develop their products and put them to consumers' use in this respect. Throughout the recent years, there have been remarkable developments in the field of mobile banking. As a result of these developments, banks engage in great competition for developing mobile services. Upon taking the rapid development in the digital field and the changes in this direction into consideration, utilization of mobile banking is not limited to smartphones, but it is also anticipated to cover all innovative instruments within the near future, including wearable technologies.
The aim of this research study is to reveal the determinants and impacts of mobile banking user intention and behavior in the context of Turkey. In order to fulfill this aim, a new model is developed by the inclusion of trust factor to the variables in the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology-2 and the proposed research hypotheses are tested. The moderator impacts of age and experience variables and the role of trust variable in mobile banking use are also examined in the study.
The data of the study are obtained from 1053 survey participants at and above the age of 18 who are selected using judgmental sampling method over the period April-June 2018 via an online questionnaire. 54 questionnaire forms obtained from 738 participants who stated themselves as mobile banking users are rendered invalid and excluded from the analysis, whereas the data obtained from 684 respondents are analyzed using the Structural Equation Model.
As a result of the study, it is determined that trust, performance expectancy, social impact, facilitating conditions, price value, and habits have significant impacts on behavioral intention, while habits and trust factors have impacts on both user intention and behavior. Moreover, it is determined age and trust, as well as hedonic motivation and age,  have moderator impacts on behavioral intention, whereas habits and age have moderator impacts on user behavior.