Ortaöğretim düzeyinde eğitim gören kız öğrencilerde sosyal görünüş kaygısı ile beslenme okuryazarlığı ve yeme tutumları arasındaki ilişki
The relationship between social appearance anxiety and nutritional literacy and eating attitudes in secondary education girl students
Yazar: MELİKE ÇEBİ
Danışman: PROF. DR. ALİ ERTEKİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı / Veteriner Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışma ortaöğretim düzeyinde eğitim gören kız öğrencilerde sosyal görünüş 
kaygısı ile beslenme okuryazarlığı ve yeme tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek üzere 
planlandı.
 Materyal ve Yöntem: Çalışma kesitsel bir çalışmadır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli 
kullanıldı. Araştırma 201 gönüllü katılımcı ile yapıldı. Örneklem Mart 2023 tarihinde 
oluşturuldu. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Yeme Tutum Testi (YTT-26), 
Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ) ve Adölesanlarda Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği 
(ABOÖ) kullanıldı.
 Bulgular: Çalışmaya katılan adölesanların BKİ gruplarına göre SGKÖ toplam 
puanlarında anlamlı fark olmadığı (p>0,05), sınıf düzeylerine göre (P<0,05) fark olduğu, yeme 
tutum bozukluğu durumlarına göre fark olmadığı (p>0,05) bulundu. Adölesanların %71,1'inde 
yeme tutum bozukluğu olmadığı ve %28,9'unda olduğu gözlendi. BKİ'ye göre YTT-26 "Diyet" 
(p<0,001) ve "Oral Kontrol" (p<0,001) arasında anlamlı fark olduğu, diğerlerinde olmadığı 
gözlendi. Sınıf düzeylerine göre YTT-26 "Bulimia ve Yeme Takıntısı" arasında (p<0,05) 
anlamlı fark olduğu, diğerlerinde olmadığı (p>0,05) belirlendi. Adölesanların yaşları arttıkça 
YTT-26'nın "Bulimia ve Yeme Takıntısı" puanlarında %16,3'lük azalma olduğu gözlendi. BKİ 
gruplarına göre ABOÖ "Kritik Beslenme Okuryazarlığı" arasında anlamlı fark olduğu 
(p<0,05), diğerlerinde olmadığı bulundu. Sınıf düzeylerine göre ABOÖ "İşlevsel Beslenme 
Okuryazarlığı" ve "Etkileşimli Beslenme Okuryazarlığı" puanları arasında anlamlı fark olduğu 
(p<0,01), diğerlerinde olmadığı gözlendi. Yaşları ile ABOÖ'nün "İşlevsel Beslenme 
Okuryazarlığı" arasında anlamlı pozitif (p<0,001) ve "Etkileşimli Beslenme Okuryazarlığı" 
arasında anlamlı negatif (p<0,05) korelasyon gözlendi. SGKÖ toplam puanları ile YTT-26 
"Diyet" puanları arasında anlamlı pozitif (p<0,05) ve "YTT-26 Toplam" puanları arasında 
anlamlı pozitif (p<0,01) korelasyon gözlendi. ABOÖ'nün "İşlevsel Beslenme Okuryazarlığı" 
alt faktör puanları arasında ise anlamlı negatif (p<0,001) korelasyon gözlendi.
 Sonuç: Adölesan kız öğrencilerde erken yaşta sağlıklı beslenme farkındalıklarının 
oluşması halinde yeme tutumlarının olumlu yönde değişeceği fikrindeyiz.

Abstract:
Objective: This study was planned to examine the relationship between social appearance 
anxiety, nutritional literacy and eating attitudes in secondary school female students.
 Materials and Methods: The study is a cross-sectional study. Relational screening model 
was used in the study. The research was conducted with 201 volunteer participants. The sample 
was created in March 2023. Demographic Information Form, Eating Attitudes Test (EAT-26), 
Social Appearance Anxiety Scale (SSAS), and Adolescent Nutrition Literacy Scale (ASBS) 
were used to collect data.
 Results: It was found that there was no significant difference in the SSI total scores of 
the adolescents participating in the study according to their BMI groups (p>0.05), there was a 
difference according to their grade level (P<0.05), and there was no difference according to 
their eating attitude disorder status (p>0.05). It was observed that 71.1% of the adolescents did 
not have an eating attitude disorder and 28.9% did. According to BMI, it was observed that 
there was a significant difference between YTT-26 "Diet" (p<0.001) and "Oral Control" 
(p<0.001), but not the others. It was determined that there was a significant difference between 
YTT-26 "Bulimia and Eating Obsession" (p<0.05) according to grade levels, but not the others 
(p>0.05). It was observed that as the age of the adolescents increased, there was a 16.3% 
decrease in the YTT-26 "Bulimia and Eating Obsession" scores. It was found that there was a 
significant difference (p<0.05) in ABORS "Critical Nutrition Literacy" according to BMI 
groups, but not in the others. It was observed that there was a significant difference (p<0.01) 
between ABOÖ "Functional Nutrition Literacy" and "Interactive Nutrition Literacy" scores 
according to grade levels, while there was no difference in the others. A significant positive 
(p<0.001) correlation was observed between their ages and the "Functional Nutrition Literacy" 
of PBO and a significant negative correlation (p<0.05) was observed between the "Interactive 
Nutrition Literacy". A significant positive correlation (p<0.05) was observed between SGQS 
total scores and YTT-26 "Diet" scores, and a significant positive correlation (p<0.01) was 
observed between "YTT-26 Total" scores. A significant negative (p<0.001) correlation was 
observed between the "Functional Nutrition Literacy" sub-factor scores of the ABORS.
 Conclusion: We believe that if adolescent female students become aware of healthy 
nutrition at an early age, their eating attitudes will change positively.