Hapsetmenin alternatiflerine gözetim toplumu eleştirisi bağlamında bir itiraz
An Objection to alternatives to imprisonment in the context of the surveillance society critique
Yazar: ESRA BİLEN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE ÇATALOLUK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
18. yüzyılın sonlarında Fransız devriminin etkisiyle birlikte yükselen insan hakları söylemleri ile görkemli ve karanlık şovlarla sergilenen cezalandırmaya daha "insani, Sanayi devriminin etkisiyle de herkesin emek sürecine katılabileceği bir yol aranmaya başlandı. Dönemin ceza hukukçuları arasında da büyük tartışmalara yol açan cezalandırmada her iki beklentiyi karşılayacak hapishane sisteminde karar kılındı. Hapishane o dönem ortaçağ cezaları (ölüm cezası, işkenceler, eziyetler) karşısında insanlığın bir ilerlemesi olarak görülüyordu. İnsan bedenini parçalara ayıran vahşi cezalandırma sahnelerinden sonra büyük bir reform gibi sunulan hapishane sisteminin 400 yıldan fazla bir süredir uygulanmasına rağmen sunulduğu gibi bir reform olmadığı, en az karşı çıkılan cezalandırma yöntemleri kadar şiddet içerdiği ve suç oranları üzerinde azaltıcı bir etkisinin olmadığının anlaşılması üzerine tekrardan bir tartışma başladı; "Hapsetmenin Alternatifleri Ne olabilir?" Öne sürülen birçok farklı yaklaşımla birlikte hapsetmeye alternatif olarak görülen birçok uygulama oluşturuldu. Bugün hapsetmenin alternatifi olarak görülen bu uygulamalar gerçekten hapishaneye ve hapishanenin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmaya yönelik bir alternatif niteliğinde mi yahut hapsetmeyle amaçlanan gözetimin sadece şekil değiştirmiş hali mi?  Bu tez, bu tartışmaları göz önüne alarak hem bu sorunun sorulmasına götüren tarihsel süreci aktarmayı hem de şimdiye kadar alternatif olarak sunulan sistemlere gözetim mantığının devamı bağlamında bir eleştiri sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
At the end of the 18th century, with the effect of the French revolution, a more "humanitarian" way of punishment, which was exhibited with glorious and dark shows with the rising human rights discourses and with the effect of the industrial revolution, a way in which everyone could participate in the labour process was sought. The prison system that would meet both expectations in punishment, which caused great debates among the criminal lawyers of the period, was decided upon. Prison was seen as an advance of humanity in the face of medieval punishments (death penalty, tortures, torments). After the brutal punishment scenes that tore the human body into pieces, a discussion started again after it was realised that the prison system, which was presented as a great reform, was not a reform as it was presented despite being implemented for more than 400 years, that it was at least as violent as the methods of punishment that were opposed and that it did not have a reducing effect on crime rates; "What are the alternatives to imprisonment?" With many different approaches put forward, many practices that were seen as alternatives to imprisonment were created. Are these practices, which are seen as alternatives to imprisonment today, really an alternative to imprisonment and to eliminate the negative consequences of imprisonment, or is the surveillance aimed by incarceration only a changed form of surveillance?  Taking these debates into consideration, this thesis aims both to convey the historical process that led to this question being asked and to offer a critique of the systems that have so far been presented as alternatives in the context of the continuation of the logic of surveillance.