Bazı pestisitlerin Triticum aestivum L. ve Triticum durum Desf. tohumlarının çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri
Effects of some pesticides on germination and seedling development of Triticum aestivum L. and Triticum durum Desf. seeds
Yazar: SEDA YÜCEL
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN DOĞAN ; DOÇ. DR. MUSTAFA SEVİNDİK
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Buğday = Wheat ; Fide büyümesi = Seedling growth ; Triticum aestivum = Triticum aestivum ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışma, ekmeklik buğday (Triticum aestivum L. cv Ceyhan 99) ve makarnalık buğdayda (Triticum durum Desf. cv Ege 88) pestisit uygulamasının çimlenme ve erken fide gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kontrollü şartlarda buğday çeşitlerine S-Metolachlor, Phosmet ve Pyridaben'in 0, 5, 25, 50 ve 100 ppm'lik derişimleri yedi gün boyunca uygulanmıştır. Uygulanan pestisitlerin buğday çeşitlerinin çimlenme üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu görülmüştür. Bu etkilerinin genel olarak doz bağımlı olmasının yanında, buğday çeşitleri ve pestisit sınıfları arasında farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Çimlenme indeksi hesaplamaları, pestisit türleri ile buğday çeşitleri arasında farklılıkların olduğunu göstermiştir. Elde edilen cevap indeksleri hesaplamalarına göre de bu sonuçlar açıkça görülmüştür. Ayrıca ortalama çimlenme zamanlarında da pestisit türleri ile buğday çeşitleri arasında farklıklar gösterdiği belirlenmiştir. Buğdayların kök, gövde ve kök+gövde uzunluklarının pestisitlerin etkisinde derişim artışına bağlı olarak azaldığı belirlenmiştir. Kök, gövde ve kök+gövde uzunlukları dikkate alındığında, kontrole göre büyümedeki azalmaların genel olarak S-Metolachlor > Phosmet > Pyridaben şeklinde olduğu belirlenmiştir. Buğdayların vigor indeklerindeki azalmaların da S-Metolachlor > Phosmet > Pyridaben şeklinde olduğu bulunmuştur. Pestisit etkisinde buğday çeşitlerinin kuru ağırlıklarında da azalmalar olmuştur. Sonuç olarak, buğdayların çimlenme ve erken fide gelişimi üzerinde uygulanan pestisitin türüne ve konsantrasyonuna göre farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of pesticide application on germination and early seedling growth in bread wheat (Triticum aestivum L. cv Ceyhan 99) and durum wheat (Triticum durum Desf. cv Ege 88). Concentrations of 0, 5, 25, 50 and 100 ppm of S-Metolachlor, Phosmet and Pyridaben were applied to wheat varieties under controlled conditions during seven days. It has been observed that the applied pesticides have negative effects on the germination of wheat varieties. In addition to being dose-dependent in general, these effects were found to differ between wheat cultivars and pesticide types. Germination index calculations showed that there were differences between pesticide types and wheat cultivars. According to the calculations of the obtained response indexes, these results were clearly seen. In addition, it was determined that the mean germination times showed differences between pesticide types and wheat varieties. It was determined that root, stem and root+stem lengths of wheat decreased due to the increase in concentration under the influence of pesticides. Considering the root, stem and root+stem lengths, it was determined that the reductions in growth were generally S-Metolachlor > Phosmet > Pyridaben compared to the control. It was found that the decreases in the vigor indices of wheat were also in the order of S-Metolachlor > Phosmet > Pyridaben. Dry weights of wheat cultivars also decreased under the pesticide effect. As a result, it was determined that there were differences according to the type and concentration of pesticide applied on germination and early seedling growth of wheats.