Sağlık kurumlarında stratejik insan kaynakları yönetimi ve çalışan performansı ilişkisinde sağlık çalışanlarının görüşlerinin belirlenmesi: Devlet ve özel hastanelerde bir araştırma
Determining the opinions of healthcare professionals on the relationship between strategic human resources management and employee performance in health institutions: A research in state and private hospitals
Yazar: FİGEN ÖZŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Trabzon ilindeki devlet ve özel hastanelerdeki sağlık çalışanlarının stratejik insan kaynakları yönetimi, çalışan performansı ve çalıştıkları hastane sektörü arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Ayrıca stratejik insan kaynakları ve iş performansının cinsiyet, yaş, medeni durum, hastane sektörü, meslek, öğrenim durumu, idari görev olup olmama durumu ve çalışma süresi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu iki konunun birbirleri ile ilişkilerinin ortaya konulmasının sağlık kurumları açısından rekabet avantajı elde etmede ve küresel rekabette ayakta kalabilmek için önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir. Araştırmanın yapısal eşitlik modellemesinde (YEM), hastane sektörü dışsal (exogenous), iş perfromansı içsel (endogenous) ve stratejik insan kaynakları yönetimi ise aracı (mediator) değişken olarak yer almaktadır. Çalışmada stratejik insan kaynakları yönetimi ölçeği ve iş performansı ölçeği olmak üzere iki ölçek kullanılmıştır. Araştırma, Trabzon ilinde bulunan il sağlık müdürlüğüne bağlı devlet ve özel hastanelerde aktif olarak görev yapan 6106 sağlık çalışanından 590 sağlık çalışanına ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Araştırma modeli betimsel ve ilişkisel tarama modelidir. Araştırma sonucunda; stratejik insan kaynakları yönetiminin, cinsiyet ve medeni durum arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken; yaş, hastane sektörü, meslek, öğrenim durumu, idari görev ve çalışma süresi açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. İş perfromansının, cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık bulunmazken, diğer tüm değişkenler açısından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Stratejik insan kaynakları ve iş performansı arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca bu iki değişkenin tüm alt boyutları arasında da istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu araştırmanın yapısal eşitlik modeli (YEM) aşamasında öncelikle ölçme modeli, ardından yapısal model test edilmiştir. Sonrasında yapısal modeldeki aracılık ilişkisi için Boostrapping testi kullanılmıştır. Aracılık testi sonucunda stratejik insan kaynakları yönetiminin, hastane sektörü ile iş performansı arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği görülmüştür. Araştırmanın doğrulanan modelinde iş performansına ilişkin toplam varyansın %42'sinin açıklandığı belirlenmiştir. Hastanelerin iş performanslarını artırmak için staratejik insan kaynakları yönetiminin geliştirilmesi gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between strategic human resources management, employee performance, and the hospital sector of healthcare professionals in public and private hospitals in Trabzon. In addition, it is aimed to determine whether the strategic human resources and job performance differ according to the variables of gender, age, marital status, hospital sector, profession, education level, administrative position, and working time. It is foreseen that revealing the relations of these two subjects with each other will make important contributions to gaining a competitive advantage in terms of health institutions and survive in global competition. In the modelling of structural equations (SEM), the hospital sector is exogenous, work performance is endogenous and strategic human resources management is the mediating variable. In the study, two scales, strategic human resource management scale and job performance scale, were used. The research was carried out by reaching 590 health workers from 6106 health workers working actively in public and private hospitals affiliated with the provincial health directorate in the province of Trabzon. Convenience sampling method was used in the study. SPSS and AMOS programs were used in the analysis of the data. The research model is descriptive and relational survey model. As a result of the research; While there is no significant difference between strategic human resources management, gender, and marital status; A significant difference was found in terms of age, hospital sector, occupation, education level, administrative duty, and working time. While there was no significant difference in job performance in terms of gender, a significant difference was found in terms of all other variables. A statistically positive and significant relationship was found between strategic human resources and job performance. In addition, a statistically positive and significant relationship was found between all sub-dimensions of these two variables. In the structural equation model (SEM) stage of this research, first the measurement model and then the structural model was tested. Afterward, the Bootstrapping test was used for the mediation relationship in the structural model. As a result of the mediation test, it was seen that strategic human resources management fully mediated the relationship between the hospital sector and job performance. In the validated model of the research, it was determined that 42% of the total variance in job performance was explained. It has been suggested that strategic human resource management should be developed to increase the business performance of hospitals.