Özel öğretim kurumlarında kurumsallaşmaya ilişkin okul müdürlerinin görüşleri
Views of school administrators on institutionalization in private schools
Yazar: EBRU UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Okul yöneticileri = School administrators ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel öğretim = Private education

Özet:
Kurumsallaşma; kurumların devamlılığını sağlaması, kendilerine has bir duruşa sahip olması ve kurumdaki bireyler arasında ortak bir değer ve tutum birliği geliştirmesi için kurallar, ilkeler, standartlar, prosedürler ve iş yapış biçimleri oluşturulmasıdır. Bireylerden bağımsız bir sistemin yanı sıra sadelik ve esnekliğe sahip bir yapı oluşturma sürecidir. Kurumsallaşma değişik sektörlerde gözlemlenebilmektedir. Eğitim sektöründeki özel öğretim kurumları için kurumsallaşma; hem değişimlere ve yeniliklere doğru bir şekilde uyumlanabilmek ve diğer kurumlarla rekabet konusunda sağlam adımlar atabilmek, hem de bireylere bağlı olmayan ve sürdürülebilirliği sağlayan bir sistem kurmak adına öne çıkan kavramlardan biri olmuştur. Bu nedenle, kurumsallaşma ile ilgili çalışmalar yapılması ihtiyacı doğmuştur. Kurumsallaşmayı gerçekleştirebilmek adına okul müdürlerinin bu konudaki farkındalığı önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'daki özel öğretim kurumlarında görev alan okul müdürlerinin kurumsallaşmaya ilişkin görüşlerini incelemektir. 
Araştırmada; okul müdürlerinin görüşlerini derinlemesine inceleyebilmek amacıyla, nitel bir araştırma yöntemi olan olgubilim kullanılmıştır.  Çalışma grubu için; 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde çalışan en az üç yıllık yöneticilik deneyimine sahip okul müdürleri, amaçlı ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada; okul müdürlerinin kurumsallaşmaya ilişkin görüşlerinin alınması amacıyla, en az beş yıldır faaliyette olan özel öğretim kurumları tercih edilmiştir. Öncelikle katılımcılardan demografik bilgi not alınmış, ardından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formundaki açık uçlu sorular katılımcılara yöneltilmiştir. Katılımcıların izni olduğu durumlarda ses kaydı alınmış veya not tutulmuştur. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, nitel veri analizlerinden biri olan içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Elde edilen bulgulara göre; katılımcıların kurumsallaşmayı kişilerden bağımsız, prosedürlerin, prensiplerin, kuralların ve sınırların belirlenmiş olduğu bir yapı olarak tanımladığı görülmektedir. Katılımcıların çoğunluğu; kurumsallaşmanın sistemliliği, standartlaşmayı ve sürdürülebilirliği amaçladığını belirtmiştir. Ayrıca; katılımcılar, kurumsallaşmış bir eğitim kurumunda bir duruşun ve netliğin olacağını ve gelişime önem verileceğini düşünmektedir. Katılımcılar kurumsallaşma için belirlenen yol haritasında; hedeflerin ortaya koyulması, ekibin oluşturulması ve iş planının yapılmasının altını çizmektedir. Okul sahibinin, kurucusunun aktif görevde olmasının kurumsallaşmayı zora sokan bir faktör olduğu da belirtilmiştir. Kurumsallaşmanın; devamlılığı sağlaması ve yasal hakların yerine getirilmesi açısından olumlu, esnek olmayan ve mekanik bir yapı oluşması açısından olumsuz yönleri olduğu ortaya koyulmuştur. Katılımcıların kurumsallaşma çalışmalarına verdiği örneklerden biri; iyileştirme ve yeniden yapılandırma çalışmalarıdır. Katılımcılar kurumsallaşmak isteyen eğitim kurumlarına; uygun ekibi oluşturmaya önem vermelerini ve danışmanlık almalarını önermektedir.

Abstract:
Institutionalization is the establishment of rules, principles, standards, procedures and ways of doing business in order to ensure the continuity of the institutions, have a unique stance and develop a common value and attitude among the individuals in the institution. It is the process of creating a structure that has simplicity and flexibility as well as a system independent of individuals. Institutionalization can be observed in different sectors. In the education sector, institutionalization for private education institutions has become one of the prominent concepts in order to be able to adapt properly to changes and innovations, take firm steps in competition with other institutions, establish a system that is not dependent on individuals and ensures sustainability. For this reason, the need to carry out studies on institutionalization has arisen. Awareness of school principals on this issue is important for achieving institutionalization. The purpose of this study is to examine the views of school principals, working in private education institutions in Istanbul, on institutionalization.
In the research; phenomenology, which is a qualitative research method, was preferred in order to examine the views of school principals in depth. In the research; private education institutions, which have been operating for at least five years, were preferred in order to get the opinions of school principals on institutionalization. School principals with at least three years of management experience, working in Istanbul in the 2019-2020 academic year were selected by purposeful criterion sampling method. First, demographic information was obtained from the participants, and then open-ended questions in the semi-structured interview form developed by the researcher were directed to the participants. Voice recordings or notes were taken when the participants had their permission. The data obtained as a result of the research were subjected to the content analysis method, which is one of the qualitative data analysis.
According to the findings obtained; it is seen that the participants define institutionalization as a structure independent of individuals, in which procedures, principles, rules and boundaries are determined. In addition, the majority of the participants stated that institutionalization aims at systematization, standardization and sustainability. Also, it has been revealed the participants think that there will be a stance and clarity in an institutionalized educational institution and improvement will be given importance. In the road map for institutionalization, participants underline the determination of the goals, the creation of a team and the preparation of a business plan. It has been stated that the active duty of the school owner and the founder is a factor that makes institutionalization difficult. It has been revealed that institutionalization has positive aspects in terms of ensuring continuity and fulfillment of legal rights, and negative aspects in terms of creating an inflexible mechanical structure. One of the examples the participants gave to institutionalization efforts is improvement and restructuring studies. Participants recommend that educational institutions that want to institutionalize should give importance to build an appropriate team and receive consultancy.