Aromatik ve antibakteriyel ayakkabı iç tabanı üretimi üzerine araştırmalar
Studies on aromatic and antibacterial footwear insole manufacturing
Yazar: BUKET YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ATA KARAVANA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Ayakkabılarda kişinin kullanımına veya üretimde kullanılan malzemelere bağlı olarak oluşabilen istenmeyen kokuların önlenebilmesi amacıyla, deriden üretilen iç tabanlıklara aromatik ve antibakteriyel özellikler kazandırılması bu çalışmada hedeflenmiştir.
Çekirdek malzeme olarak portakal yağı ve kabuk malzeme olarak kitosan kullanılarak basit ve çoklu emülsiyonlar şeklinde farklı oranlarda hazırlanan formülasyonlardan mikrokapsül üretiminde püskürtmeyle kurutma tekniği kullanılmıştır. Püskürtmeyle kurutma tekniği kullanılarak elde edilmiş mikrokapsüllerin morfolojileri ve boyutları taramalı elektron mikroskobu ile incelendikten sonra mikrokapsüller enkapsülasyon etkinliğinin belirlenmesi amacıyla bazı testlere tabi tutulmuşlardır.
Basit ve çoklu emülsiyon olarak iki ana grupta ve kendi içinde dört farklı oranda hazırlanmış mikrokapsüller finisaj işlemiyle ayakkabı iç tabanlık deriler üzerine uygulanmıştır. Bu derilerin kullanıldığı ayakkabıların günlük kullanımda karşılaşabileceği dış etkenlerin etkilerini belirleyebilmek için bu deriler üzerinde bazı in vitro kalite kontrol çalışmaları ve mikrobiyolojik analizler yapılmıştır.
In vitro çalışmalara tabi tutulmuş ve tutulmamış deriler üzerinde yapılan salım çalışmaları ve mikrobiyolojik analizler neticesinde hazırlanmış olan mikrokapsüllerin çekirdek malzeme salımını gerçekleştirebildiği, mikrokapsüllerin deri üzerine uygulanma işleminin başarılı olduğu ve derilerin antibakteriyel özellik gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Ayakkabı iç tabanlığı, uçucu yağ, kitosan, mikrokapsülasyon, antibakteriyel ayakkabı, püskürtmeyle kurutma

Abstract:
In order to prevent undesirable odors that may occur in shoes due to the usage by person or the materials used in the manufacturing, it is aimed that to give aromatic and antibacterial properties to the leather insole in this study.
Spray drying technique was used in the microcapsule manufacturing from formulations that prepared as single and multiple emulsions with different ratios by using orange oil as a core material and chitosan as a shell material. Morphology and size of the microcapsules obtained by spray drying technique was examined by scanning electron microscope. After that, microcapsules were subjected to some tests for determination of encapsulation efficiency.
Microcapsules that prepared two main groups as single and multiple emulsions with different ratios were applied by finishing process onto the leathers for shoe insole. Some in vitro quality control studies and microbiological tests were performed on the leathers for shoe insole to determination of the effects of external factors on the shoes produced by this insole in daily use.
After performing microbiological tests and delivery studies on the leathers which were subjected to in vitro studies and the leathers which were not subjected to in vitro studies, it has been determined that prepared microcapsules are able to perform core material delivery, also microcapsule application on leather has been successful and these leathers show antibacterial property.

Key words: Shoe insole, essential oil, chitosan, microcapsulation, antibacterial shoe, spray drying.