Eski Gümüşhane Hızır İlyas mahallesi'nin koruma bağlamında yeni işlev önerileri
New functional proposals in the context of protection of the old Gumushane Hızır İlyas neighborhood
Yazar: KÜBRA NUR SİVRİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUKADDES ATAMAN
Avrasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık ve Yapılı Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gümüşhane = Gümüşhane ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Koruma = Conservation ; Koruma alanları = Conservation areas ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Süleymaniye Mahallesi dönemin önemli bir merkezi konumundaydı. Zamanla maden rezervlerin tükenmesi, buralarda çalışan işçilerin imtiyazlarının feshedilmesi ve savaşlar nedeniyle kent kimliğini yitirmiş, kırsal kimliğe bürünmüştür. Geçmişten günümüze ulaşan mimari eserler ise kalıntılarıyla birlikte kültürel mirasa dönüşmüştür. 
Tez çalışması kapsamında; Eski Gümüşhane'nin 13 Mahallesinden biri olan Hızır İlyas Mahallesinde bulunan toplam 28 adet yapının 20 tanesi incelenmektedir.
Öncelikle konuya ilişkin literatür araştırmaları yapılmış sonra da alan çalışması yapılmıştır. Çalışma alanının genel değerlendirmesini yapabilmek için drone kullanarak Agisoft PhotoScan Professional programına aktararak 3d arazi modellemesini oluşturulmuştur. Bu bilgilere ek olarak vaziyet planı, fotoğraf analizleri ve krokileri takip edilerek yapı künyeleri oluşturulmuş ve mevcut durumları hakkında bilgiler toplanmıştır.
 Bulgular kısmında yapıların mimari özellikleri ve mevcut durum analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler sonucunda yapıların korunmasına yönelik uygun görülen bazı yapılara yeni işlevler verilerek sürdürülebilirliği sağlanmıştır. 
Elde edilen veriler doğrultusunda 3. Derece Doğal ve Kentsel Sit alanı olduğu için hem yapı ölçeğinde hem de çevre ölçeğinde müdahaleler düşünülmesi gerektiğine değinilmiştir. Alanda bulunan yapılar için işlev önerileri sunulmuş, bazı yapıların ise rehabilite edilerek yeniden kullanımları önerilmiştir.

Abstract:
Süleymaniye District was an important center of the period. Over time, due to the depletion of mineral reserves, the termination of the privileges of the workers working there, and the wars, it lost its urban identity and assumed a rural identity. Architectural artifacts from the past to the present have turned into cultural heritage with their remains. Within the scope of the thesis; 20 of 28 buildings in total in Hızır Ilyas District, which is one of the 13 Districts of Old Gumushane, are being examined. 
First of all, literature research on the subject was made and then a field study was carried out. In order to make a general evaluation of the study area, 3d terrain modeling was created by transferring it to the Agisoft PhotoScan Professional program using a drone. In addition to this information, building tags were created by following the site plan, photo analysis and sketches, and information about their current status was collected.
In the findings section, the architectural features of the buildings and the current situation analyzes were carried out. As a result of these analyses, some buildings deemed suitable for the protection of buildings were given new functions and their sustainability was ensured.
In line with the data obtained, it was mentioned that since it is a 3rd Degree Natural and Urban Site, interventions should be considered both at the building scale and at the environmental scale. Function suggestions are presented for sample creation in the field, and rehabilitative reuses are suggested as an example.