Edirne kent merkezi ve yakın çevresi rekreasyonel kaynak değerlerinin sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi
The evaluation of recreational resource values of the city center of Edirne and its surrounding, in terms of sustainability
Yazar: GÜLŞEN BÜYÜKYEĞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE SERTKAYA AYDIN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Bölümü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Edirne = Edirne ; Rekreasyonel planlama = Recreational planning ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Edirne İli Türkiye'nin eski yerleşimlerindendir. Su kenti olarak kurulmuş olan Edirne, çevrede bulunan tarihi eserler ve anıtlarla geçmişini sergilemektedir. İlk defa M.Ö. 5. yy.'da Odrisler'in yerleştiği Edirne, birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve değişik adlarla anılmıştır. 1. Murat'ın fethiyle "Edirne" ismini almış ve İstanbul alınana kadar Osmanlı Devleti'nin başkentliğini yapmıştır. 17. yy.'da dünyanın en büyük kentleri arasında yer alan Edirne, 18. yy.'da gerileme dönemine girmiştir. Tarihinde çok sayıda doğal felaket ve işgal görmesine karşın Edirne kent merkezi ve çevresi, tarihi ve doğal güzellikleriyle bir açık hava müzesini andırmaktadır.Ülkemizde hızlı nüfus artışı, sağlıksız kentleşme ve sanayileşme giderek doğal ve kültürel değerlere daha fazla zarar vermeye başlamıştır. Bu zararı engelleyebilmek amacıyla ulusal ve uluslar arası pek çok toplantı yapılmış ve çevrenin, iyileştirilemeyecek biçimde zarar görmesinden önce, kullanımını uygun bir biçimde sınırlandırmaya yönelik, bazı ortak kararlar alınmıştır. Böylece, doğal ve kültürel kaynak değerlerinin olumsuz etkilenmesinin önlenmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması sağlanabilecektir.Bu çalışma kapsamında öncelikle, rekreasyon, önemi, özellikleri, sınıflandırılması, rekreasyon kaynak değerleri, rekreasyon planlama ve sürdürülebilirlik konuları hakkında gerekli literatür taraması yapılarak kuramsal temeller oluşturulmuştur. Çalışma alanı olan Edirne Kent Merkezi'nin ülke ve bölge içindeki konumu, doğal özellikleri, halkın yaşam biçimi, nüfusu gibi değerler incelenerek doğal ve kültürel kaynak değerleri ortaya konmuştur. Elde edilen veriler ışığında mevcut rekreasyon alanları, araştırma sonunda ise alternatif rekreasyon kaynakları belirlenmiş, mevcut ve olası rekreasyon kaynak değerlerinin koruma-kullanma dengesi gözetilerek kullanımı konusunda öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The city of Edirne is the oldest settlements of Turkey. The city setting water side exhibites its past with historical traces and monuments. Initially, in the 5. century Before Christ, the Odrises settled down in Edirne. Many civilizations had been hosted in the city and in these periods it had been called with different names. After First Murat has conquered the city, it had taken the name of Edirne and from this time to the time of conquerness of Istanbul it had been the capital of the Ottoman Government. In the 17. century it was one of the biggest cities of the world, but in the 18. century the city came in the period of regression. In spite of the natural disasters and occupations the city center and its surrounding is still like an open air museum with its historical and natural values.In Turkey, pupulation increase, unhealty urbanization and industrialization are damaging the natural and cultural values time after time. To prevent this loss, national and international many meetings had been hold. In this meetings comman desicions had been taken to limit the using of the resources before the deterioration of the environment damage. Thus, preventingthe negative effects on natural and cultural resource values, conservation of these values and transferring them to the future generations will be guaranteed.In the context of this study, theoretical basics have been formated after the literature research about recreation, its importance, features, classifications, recreational resource values and recreation planning. And then natural and cultural resource values have been determined by studying the position in the country and region, natural features, the life style of the people and population related to the city center of Edirne which is the study area. By means of data, the existing recreational areas, its uses and alternative resources have been determined. In addition, the suggestions about conservation-using balance for sustainable uses of recreational resource values have been presented.