Fizik kimya biyoloji öğretmenlerinin bilişim teknolojileri kullanım düzeyleri ile Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin incelenmesi
Investigation of information technologies usage levels of physics chemistry biology teachers and their competencies in using Web 2.0 tools
Yazar: FATMA DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL SÜZÜK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Fizik eğitimi = Physics education ; Lise öğretmenleri = High schools teachers

Özet:
İstanbul Ümraniye ilçesinde çalışmakta olan Fizik, Kimya ve Biyoloji öğretmenlerinin bilişim teknolojisi kullanım düzeyleri ile Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin belirlenmesi ve Web 2.0 araçlarına yönelik görüşlerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma deseni olarak ardışık karma yöntem deseni kullanılmış olup öncelikle nicel araştırma yapılmıştır. Sonrasında ise nicel araştırmadan elde edilecek verileri desteklemek amacıyla nitel bir araştırma yürütülmüştür. Demografik verileri toplamak için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Nicel araştırma kısmında iki tane ölçek kullanılarak veriler toplanmıştır. Bu ölçeklerden birisi Bayraktar'ın (2015) geliştirmiş olduğu "Bilişim Teknolojisi Kullanım Düzeylerini Belirleme" ölçeğidir. Diğer ölçek ise Çelik (2021) tarafından geliştirilen "Web 2.0 Araçları Kullanımı Yetkinliği" ölçeğidir. Çalışmanın nitel kısmı için katılımcı öğretmenlere görüşme için gönüllü olup olmadıkları sorulmuştur. Gönüllü olanlar ile araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşme yapılmıştır. 
Araştırma kapsamında toplanan nicel veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Demografik veriler açısından Fizik, Kimya ve Biyoloji öğretmenlerinin bilişim teknolojisi kullanım düzeyleri ve Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı parametrik yöntemlerle tespit edilmiştir. Ayrıca korelasyon analizi yapılarak bilişim teknolojisi kullanım düzeylerinin alt boyutları ile Web 2.0 araçları kullanım yetkinlikleri arasında nasıl bir ilişki olduğu ortaya çıkarılmıştır. Katılımcı öğretmenlerin Web 2.0 araçlarına yönelik görüşlerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanan nitel veriler ise içerik analizi yapılarak incelenmiştir. Nicel ve nitel araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili alan yazın ile karşılaştırılarak yorumlanmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmenlerin çoğunun mesleğe başlamadan önce de sonra da eğitimde bilişim teknolojilerini kullanmaya yönelik eğitim almadığı; başladıktan eğitimde bilişim teknolojileri kullanmaya yönelik eğitim alanların sayısının mesleğe başlamadan önce eğitim alanların sayısına göre arttığı görülmüştür. Mesleğe başladıktan sonra öğretmenlerin bilişim teknolojisi kullanım düzeyleri ve Web 2.0 araçları kullanım yetkinlikleri için eğitim alma durumları ile bu ölçekler aldıkları puanlar arasında anlamlı pozitif bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere kıyasla bilişim teknolojilerinden yararlanma süreçlerinde etik kaidelere ve kurallara daha fazla riayet ettikleri belirlenmiş ve teknoloji okuryazarlığı, derse teknoloji entegrasyonu ve iletişim boyutları ile Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinde kadın öğretmenler ile erkek öğretmenler arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Yüksek lisans mezunu olan öğretmenlerin lisans mezunu olan öğretmenlere kıyasla bilişim teknolojisi kullanım düzeylerinin tüm boyutlarında ve Web 2.0 araçları kullanım yetkinliğinde daha yüksek skorlar aldıkları görülmüştür. Özel liselerde çalışan tüm öğretmenlerin devlet liselerinde çalışan öğretmenlere kıyasla bilişim teknolojisi kullanım düzeylerinin tüm boyutlarında ve Web 2.0 araçları kullanım yetkinliğinde daha yüksek skorlar aldığı tespit edilmiştir. 
Öğretmenlerin çoğunun kişisel bilgisayarının olduğu ve kişisel bilgisayarı olan öğretmenlerin bilişim teknolojisi kullanım düzeyinin ve Web 2.0 aracı kullanım yetkinliğinin yüksek olduğu görülmüştür. 26-35 yaş grubundaki öğretmenlerin bilişim teknolojisi kullanım düzeyinin tüm alt boyutlarında ve Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin yüksek çıktığı tespit edilmiştir. 0-5 yıl arasında öğretmenlik tecrübesi olan öğretmenlerin, diğer öğretmenlere göre bilişim teknolojileri kullanım düzeyi, teknoloji okuryazarlığı, derse teknoloji entegrasyonu, sosyal etik ve yasal hükümler ve iletişim boyutlarında daha uzun süre öğretmenlik tecrübesi olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı görülmüş ve öğretmenlerin tecrübelerine bakarak Web 2.0 araçları kullanım yetkinlikleri incelendiğinde ise 6-10 yıl tecrübesi olan öğretmenlerinin diğer gruplara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip olduğu da tespit edilmiştir. Öğretmenlerin branşlarına bakıldığında ise fizik öğretmenlerinin bilişim teknolojileri kullanım düzeyi, teknoloji okuryazarlığı, derse teknoloji entegrasyonu ile sosyal etik ve yasal hükümler boyutlarında kimya ve biyoloji öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu; Web 2.0 araçları kullanım yetkinliğine bakıldığında ise öğretmenlerin branşlarının farklılığının anlamlı bir farklılık vermediği görülmüştür.

Abstract:
In this study, mixed method was used in order to determine the level of information technology usage of Physics, Chemistry and Biology teachers working in Ümraniye district of Istanbul and their competencies in using "Web 2.0" tools and to examine their views on Web 2.0 tools. Sequential mixed method design was used as the research design and quantitative research was conducted first. Then, a qualitative research was conducted to support the data to be obtained from the quantitative research. A personal information form was used to collect demographic data. In the quantitative research part, data were collected using two scales. One of these scales is the "Determining Information Technology Usage Levels" scale developed by Bayraktar (2015). The other scale is the "Competency of Using Web 2.0 Tools" scale developed by Çelik (2021). For the qualitative part of the study, participant teachers were asked whether they volunteered for the interview. Those who volunteered were interviewed using a semi-structured interview form developed by the researcher. 
The quantitative data collected within the scope of the research were analyzed using SPSS program. Parametric methods were used to determine whether the information technology usage levels and Web 2.0 tools usage competencies of Physics, Chemistry and Biology teachers differed significantly in terms of demographic data. In addition, correlation analysis was conducted to reveal the relationship between the sub-dimensions of information technology usage levels and Web 2.0 tools usage competencies. The qualitative data collected through a semi-structured interview form to determine the participant teachers' views on Web 2.0 tools were analyzed through content analysis. The findings obtained as a result of quantitative and qualitative research were compared and interpreted with the related literature. 
As a result of the research, it was seen that most of the teachers did not receive training on using information technologies in education either before or after starting the profession; the number of those who received training on using information technologies in education after starting the profession increased compared to the number of those who received training before starting the profession. It was observed that there was no significant positive correlation between the level of teachers' use of information technology and their training for competencies in the use of Web 2.0 tools and their scores on these scales. It has been determined that female teachers comply with ethical rules and regulations more than male teachers in the processes of using information technologies and there is no significant difference between female teachers and male teachers in technology literacy, technology integration and communication dimensions and competencies in the use of Web 2.0 tools. Teachers with master's degrees scored higher in all dimensions of information technology use levels and in the competency of using Web 2.0 tools compared to teachers with bachelor's degrees. It was found that all teachers working in private high schools scored higher in all dimensions of information technology usage levels and competence in using Web 2.0 tools compared to teachers working in public high schools. 
It was observed that most of the teachers had personal computers and that teachers with personal computers had higher levels of information technology use and competence in the use of Web 2.0 tools. Teachers in the 26-35 age group were found to have high levels of information technology use in all sub-dimensions of the level of information technology use and competence in the use of Web 2.0 tools. Teachers with 0-5 years of teaching experience had significantly higher scores than teachers with longer teaching experience in the dimensions of ICT usage level, technology literacy, technology integration into lessons, social ethics and legal provisions and communication, and when the competencies of teachers to use Web 2.0 tools were analyzed according to their experience, it was found that teachers with 6-10 years of experience had significantly higher scores than other groups. When the branches of the teachers were examined, it was seen that physics teachers' scores were higher than chemistry and biology teachers' scores in the dimensions of information technology usage level, technology literacy, technology integration into the lesson, social ethics and legal provisions; and when the competency of using Web 2.0 tools was examined, it was seen that the difference of the branches of the teachers did not give a significant difference.