Şamotlu çamur ve kırmızı çamur ile yapılmış seramik rölyef çalışmalarının karşılaştırılması
Comparison of ceramic relief works made with chamotte mud and red mud
Yazar: YUNUS EMRE ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER YILIKOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanın ihtiyaç olarak elde ettiği ve pişmiş toprak olarak isimlendirilen seramik, zamanla çağın sosyal değerleri, kültürleri ve ekonomik durumlarıyla farklılık ve gelişim göstermiştir. Seramiklerin yüzeylerine rölyefler uygulanarak formlara yeni imgeler ve bakış açıları getirilmiştir. Seramik rölyef olarak adlandırılan bu eserler tarih boyunca gelişim göstermekle birlikte endüstrinin ilerlemesiyle ürün yelpazesi genişlemiştir. Rölyef uygulama aşamasında kabartarak, kazıma işlemi yaparak, dekoratif bezemeler uygulayarak, farklı yüzeylerde oymalar yaparak, döküm ve pres işlemleri yaparak birçok teknikte yapılmaktadır. Seramik rölyeflerin uygulama yapılacak yüzeydeki montaj olma durumundaki malzeme seçimi de bu bağlamda önem arz eder. Bu tezde seramik rölyef olarak yapılan eserlerin tarihçesi araştırılmış ve sanatçıların yapmış olduğu eserler örnek olarak gösterilmiştir. Teknolojinin ivme kazanması ile birlikte sanatçılar seramik rölyef eserlerinde kullandıkları malzemenin önemi büyüktür. Temel malzemelerden biri olan kilin çok farklı çeşitleri vardır. Bu araştırmada kil olarak şamotlu çamur ve kırmızı çamuru ele alınarak yapılmış seramik rölyef çalışmaların karşılaştırılması yapılmıştır. Uygulama aşamasında kullanılan şamot ve kırmızın kilin biçimlendirilmesi kısmında, plastiklik yapısında, kurutmasında, rölyef dokularının uygulama aşamasında, pişirim esnasında sıcaklıklarının etkisinde ve sonra ki aşamadaki boyutlarını değişikliklerinde, içerisindeki nem oranlarının farklılıkları, mukavemeti gibi birçok özellik karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirmelerin dezavantajları ve avantajları farklı araştırmalara yön verecektir.
Anahtar kelimeler: Seramik, Rölyef, Seramik Rölyef Sanatı, Şamotlu Çamur, Kırmızı Çamur

Abstract:
Ceramics, which people obtain as a need and called terracotta, have changed and developed over time with the social values, cultures and economic situations of the age. By applying reliefs to the surfaces of ceramics, new images and perspectives have been brought to the forms. Although these works, called ceramic reliefs, have evolved throughout history, their product range has expanded with the advancement of the industry. In the relief application phase, it is done with many techniques by embossing, scraping, applying decorative decorations, carving on different surfaces, casting and pressing processes. The choice of material for mounting ceramic reliefs on the surface to be applied is also important in this context. In this thesis, the history of the works made as ceramic reliefs was researched and the works made by the artists were shown as examples. As technology gains momentum, the material used by artists in ceramic relief works is of great importance. Clay, one of the basic materials, has many different varieties. In this research, ceramic relief works made using chamotte mud and red clay were compared. Many features such as the shaping of chamotte and red clay used in the application phase, their plasticity, drying, the application phase of relief textures, the effect of temperatures during firing and the changes in their dimensions in the next phase, differences in moisture content and strength have been compared. The disadvantages and advantages of these evaluations will direct different research.
Key words: Ceramics, Relief, Ceramic Relief Art, Chamotte Mud, Red Mud