Subletal amonyak konsantrasyonlarının Tilapia (Oreochromis niloticus)ve sazan (Cyprinus carpio) balıklarında büyüme ve kan parametreleri ile dokulara etkisi
The effects of sublethal ammonia concentrations on tissues, growth and blood parameters of nile tilapia (Oreochromis niloticus) and mirror carp (Cyprinus carpio)
Yazar: AYSEL ÇAĞLAN KARASU BENLİ
Danışman: PROF.DR. GÜLTEN KÖKSAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETDoktora TeziSUBLETAL AMONYAK KONSANTRASYONLARININ TİLAPİA (Oreochromisniloticus) VE SAZAN (Cyprinus carpio) BALIKLARINDA BÜYÜME VE KANPARAMETRELERİ İLE DOKULARA ETKİSİAysel Çağlan KARASU BENLİAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüSu Ürünleri Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Gülten KÖKSALBu çalışmada 20oC ve 25oC su sıcaklıklarında subletal amonyak konsantrasyonlarının Niltilapia (Oreochromis niloticus) ve sazan (Cyprinus carpio) balıkları üzerine etkilerisaptanmıştır. Nil tilapia ve sazan balıkları sırasıyla kontrol, 1, 2, 5, 10 mg/L TA-N ve kontrol,0.5, 1, 2, 5 mg/L TA-N konsantrasyonlarına maruz bırakılmıştır.Altı hafta süren deney sonunda Nil tilapia balıklarında ağırlık kazancı, mutlak büyüme,kondisyon faktörü istatistik olarak azalırken (p<0.05), yem değerlendirme oranları artmış(p<0.05), spesifik büyüme oranındaki azalma istatistik olarak önemli bulunmamıştır(p>0.05). Sazan balıklarında ise ağırlık kazancı, mutlak büyüme ve spesifik büyüme istatistikolarak azalırken (p<0.05), yem değerlendirme oranları artmış (p<0.05), kondisyon faktörününistatistik olarak önemli düzeylerde değişmediği saptanmıştır. Deneylerde her iki türde yaşamaoranı % 100 olarak belirlenirken, deneyler boyunca amonyağa maruz kalan Nil tilapia vesazan balıklarının kontrol grubuna göre yem alımında azalma gözlenmiştir.Her iki türde de kan parametreleri su sıcaklığı, ölçüm zamanı ve amonyakkonsantrasyonlarına bağlı olarak farklı şekillerde etkilenirken, altı haftalık deney sonunda Niltilapia balıklarında toplam plazma protein, plazma magnezyum (Mg++), sodyum (Na+)azalırken (p<0.05), glukoz ve amonyak düzeyleri sudaki amonyak artışı ile birlikte artmış(p<0.05), hematokrit, plazma klorür (Cl-) ve potasyum (K+) dalgalı bir seyir izlerken,kalsiyum (Ca++) düzeyleri değişmemiştir. Sazan balıklarında sudaki amonyak artışı ilebirlikte potasyum (K+), glukoz ve amonyak değerleri artmış (p<0.05), plazma toplam protein,magnezyum (Mg++), sodyum (Na+), klorür (Cl-) ve kalsiyum (Ca++) deneme sonunda kontrolegöre azalırken (p<0.05), hematokrit değeri dalgalı bir seyir izlemiştir.Amonyağa maruz kalan Nil tilapia ve sazan balıklarının solungaç, karaciğer ve böbreklerindesu sıcaklığı ve amonyak konsantrasyonuna bağlı olarak değişen oranlarda histopatolojikbulgular kaydedilmiştir. Her iki türde solungaç dokularında hiperemi, sekonder lamellalardaklorit hücre proliferasyonu, füzyon ve telangiektazi; karaciğerlerde pasif hiperemi, albuminve hidropik dejenerasyon; böbreklerde hiperemi, kanama, glomerulonefritis saptanırken,sazan balıklarında kimi böbrek tubul epitellerinde nekroza varan bozukluklar kaydedilmiştir.2006, 216 sayfaAnahtar Kelimeler: Subletal amonyak, Nil tilapia, (Oreochromis niloticus), sazan (Cyprinuscarpio), büyüme, kan parametreleri, histopatolojiiii

Abstract:
ABSTRACTPh. D. ThesisTHE EFFECTS OF SUBLETHAL AMMONIA CONCENTRATIONS ON TISSUES,GROWTH AND BLOOD PARAMETERS OF NILE TILAPIA (Oreochromis niloticus)and MIRROR CARP (Cyprinus carpio)Aysel Çağlan KARASU BENLİAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Fisheries and AquacultureSupervisor: Prof. Dr. Gülten KÖKSALIn this study, the effects of sublethal ammonia concentrations on Nile tilapia (Oreochromisniloticus) and mirror carp (Cyprinus carpio) were determined in 20oC and 25oC watertemperatures. The experiments were conducted under four different ammonia concentrationsestablished; as control, 1, 2, 5,10 mg/L TA-N for Nile tilapia and control, 0.5, 1, 2, 5 TA-Nmg/L for carp, respectively.After six weeks trials, in Nile tilapia average weight gain, absolute growth and condition factorwere reduced (p<0.05),whereas feed conversion ratio increased (p<0.05). Reduction in specificgrowth rate is not significant statistically (p>0.05), however in mirror carp average weight gain,absolute growth and specific growth were reduced (p<0.05), feed conversion ratio increased(p<0.05), condition factor was not changed significantly (p>0.05). In both species survival ratewere determined 100%. It eas observed that the feed intake decreased both Nile tilapia and carpafter exposed to ammonia concentrations during the experiment.In both trials blood parameters effected differently from water temperature, sampling time andammonia concentrations. In Nile tilapia, total plasma protein, magnesium (Mg++), sodium (Na+)decreased at the end of six weeks of experiment (p<0.05), hence, plasma glucose and ammonialevels increased linearly with water ammonia levels (p<0.05) where, plasma chloride (Cl-),potassium (K+) and hematocrit fluctuated unsteadily and calcium (Ca++) levels were remainedsame. In mirror carp, plasma potassium (K+), glucose and ammonia levels linearly increasedwith water ammonia levels (p<0.05), meanwhile total plasma protein, plasma magnesium(Mg++), sodium (Na+), chloride (Cl-) and calcium (Ca++) decreased comparing to control groupat the end of six weeks experiment (p<0.05), hematocrit levels were fluctuated unsteadily byammonia concentrations.In both Nile tilapia and carp fish exposed to different ammonia concentrations, revealedhistopatologic findings in the gills, liver and kidney. In both species in gill tissues hyperemia,chloride cell proliferation, fusion in secondary lamella, telangiectasis; in liver passivehyperemia, albumin and hydropic degeneration; in kidney hyperemia, hemorrhage,glomerulonephritis were determined. In carp kidney, disturbances reaching up to necrosis insome kidney tubule epithelium were recorded.2006, 216 pagesKey Words: Sublethal ammonia, Nile tilapia, (Oreochromis niloticus), carp (Cyprinuscarpio), growth, blood parameters, histopathologyiv