Sigorta ettirenin riziko ağırlaşmasına ilişkin görevleri (TTK m. 1444-1445)
Duties of the insurer in relation to aggravation of risk (Art. 1444-1445 of TCC)
Yazar: MERVE ÖZÇELİK ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SERAP AMASYA
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance

Özet:
Çalışmamızın konusunu sigorta ettirenin riziko ağırlaşmasına ilişkin görevleri oluşturmaktadır. Sigorta sözleşmesinin akdedilmesinden sonra sigorta ettirene birtakım görevler yüklenmiştir. Sigorta ettirenin sözleşmenin süresi içerisinde yüklendiği görevlerden biri rizikoyu ağırlaştırmama ve ağırlaşan rizikoyu ihbar görevidir. Rizikoyu ağırlaştırmama görevinin konusu subjektif riziko ağırlaşmalarıdır. Subjektif riziko ağırlaşmaları, sigorta ettirenin iradesine bağlanabilen ağırlaşmalardır. Ağırlaşan rizikoyu ihbar görevinin kapsamını ise hem subjektif hem de objektif riziko ağırlaşmaları oluşturur. Sigorta ettirenin iradesine bağlanamayan sebeplerle prim-riziko dengesinin sigortacı aleyhine bozularak rizikonun ağırlaşması halinde objektif riziko ağırlaşması gerçekleşmektedir. Rizikoyu ağırlaştırmama ve ağırlaşan rizikoyu ihbar görevi, "Beyan Yükümlülüğü" üst başlığı ve "Sözleşme Süresi İçinde" alt başlığı altında TTK m. 1444'de düzenlenmiştir. 
	Rizikonun ağırlaşması ile sigortacı aleyhine değişen prim-riziko dengesinin yeniden sağlanması için sigortacı çeşitli imkânlara kavuşabilmektedir. Bu nedenle rizikonun ağırlaşmasının hüküm ve sonuçları TTK m. 1445'de ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. TTK m. 1445/1'de sigortacıya riziko ağırlaşmasını gerçekleşmesi ile sigortacıya sözleşmeyi feshetme ve ek prim talep etme hakkı tanınmıştır. Sözleşme süresi içerisinde sigortacı, rizikonun ağırlaşmasını sigorta ettirenin ihbarı veya başka bir vasıtayla öğrenmesinden itibaren bir aylık hak düşürücü sürede sözleşmeyi feshedebilir veya ek prim talebinde bulunabilir. TTK m. 1445/5 ile TTK m. 1445/7 rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortacıya getirilen imkânlar düzenlenmiştir. Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin rizikoyu ağırlaştırmama veya ihbar görevini kusuruyla yerine getirmemesi halinde sigortacı tazminat veya sigorta bedelini ödeme borcundan kısmen ya da tamamen kurtulabilecektir.

Abstract:
The subject of our study is the duties of the policyholder regarding the aggravation of the risk. After the conclusion of the insurance contract, certain duties are imposed on the policyholder. One of the duties of the policyholder during the term of the contract is the duty not to aggravate the risk and the duty to notify the aggravated risk. The subject of the duty not to aggravate the risk is subjective risk aggravations. Subjective risk aggravations are aggravations that can be attributed to the will of the insured. Both subjective and objective aggravations of risk constitute the scope of the duty to notify the aggravated risk. Objective aggravation of risk occurs when the premium-risk balance is disturbed to the detriment of the insurer due to reasons that cannot be attributed to the will of the policyholder and the risk is aggravated. The duty not to aggravate the risk and the duty to notify the aggravated risk are regulated under Art. 1444 of the TCC under the subtitle "Declaration Obligation" and the subheading "Within the Contract Period".

With the aggravation of the risk, the insurer may have various opportunities to restore the premium-risk balance that has changed to the detriment of the insurer. For this reason, the provisions and consequences of the aggravation of the risk are regulated in detail under Article 1445 of the TCC. Article 1445/1 of the TCC grants the insurer the right to terminate the contract and demand additional premium upon the occurrence of aggravation of the risk. During the term of the contract, the insurer may terminate the contract or demand additional premium within a one-month grace period as of the date of learning of the aggravation of the risk through the notice of the policyholder or any other means. Art. 1445/5 of the TCC and Art. 1445/7 of the TCC regulate the opportunities provided to the insurer after the occurrence of the risk. After the occurrence of the risk, if the insurer fails to fulfil its duty not to aggravate the risk or to notify the insured, the insurer may be partially or wholly released from its obligation to pay the indemnity or insurance amount.