Kekemelerde öz şefkat, geleceğe yönelik tutum, algılanan sosyal destek ve kekemeliğe yararı olmayan inançlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between self-compassion, future-oriented attitudes, perceived social support, and unhelpful beliefs about stuttering in stutterers
Yazar: HALİME ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZEKES
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı kekeme bireylerin kekemeliğe ilişkin yararlı olmayan
inanç ve düşünceleri ile öz şefkat, algılanan sosyal destek ve geleceğe yönelik
tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma grubunu ulaşılabilir
örneklemle ulaşılmış 40 kadın 109 erkekten oluşan 149 kekeme birey oluşturmaktadır.
Araştırmada veriler; Kişisel Bilgi Formu, Kekemeliğe İlişkin Yararlı Olmayan İnanç
ve Düşünceler Aracı, Öz şefkat Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği
ve Geleceğe Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde
değişkenlerin toplam ve alt boyut puanları arasındaki ilişkinin anlaşılması için Pearson
Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre kekeme bireylerin kekemeliğe ilişkin yararlı olmayan
inançları ile öz şefkatleri, algıladıkları sosyal destek ve geleceğe yönelik tutumları
arasında negatif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kekemeliğe ilişkin yararlı
olmayan inançlar ile öz şefkatin alt boyutları olan öz nezaket, ortak insanlık hissiyatı
ve farkındalık arasında pozitif yönde bir ilişki; öz yargılama, izolasyon ve aşırı
özdeşleşme ile negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Kekemeliğe ilişkin yararlı
olmayan inançlar ile geleceğe yönelik tutumun tüm alt boyutları (geleceği düşünme,
pozitif gelecek beklentisi, yenilikçi olma) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki
bulunurken, geleceği yönetme alt boyutu ile pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur.
Bulgularımızda öz şefkat ile algılanan sosyal destek ve geleceğe yönelik tutum
arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki yer almaktadır. Öz şefkatin alt boyutları olan
öz nezaket, ortak insanlık hissiyatı ve farkındalık ile algılanan sosyal destek arasında
pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilirken, öz şefkatin alt boyutları olan öz yargılama,
izolasyon ve aşırı özdeşleşme ile algılanan sosyal destek arasında negatif yönde bir
ilişki tespit edilmiştir. Kekeme bireylerin algıladıkları sosyal destek ile geleceğe
yönelik tutumları arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Araştırmanın bulguları, literatür doğrultusunda tartışılmış ve gelecek araştırmalar için
çeşitli öneriler ifade edilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between unhelpful beliefs and
thoughts about stuttering in stuttering individuals and their self-compassion, perceived
social support, and future-oriented attitudes. The research group consists of 149
stuttering individuals, comprising 40 women and 109 men, reached through accessible
sampling. Data were collected using the Personal Information Form, Unhelpful Beliefs
and Thoughts about Stuttering Instrument, Self-Compassion Scale, Multidimensional
Scale of Perceived Social Support, and Future-Oriented Attitude Scale. Pearson
Product-Moment Correlation Analysis was used to understand the relationship
between the total and subscale scores of dependent and independent variables.
According to the analysis results, a negative and significant relationship was
found between unhelpful beliefs about stuttering and their self-compassion, perceived
social support, and attitudes toward the future. A positive relationship was found
between unhelpful beliefs about stuttering and the subdimensions of self-compassion,
which are self-kindness, sense of common humanity, and awareness; and a negative
relationship was found with self-judgment, isolation, and over-identification. While a
negative and significant relationship was found between unhelpful beliefs about
stuttering and all subdimensions of attitudes toward the future (thinking about the
future, positive future expectation, being innovative), a positive relationship was found
with the subdimension of managing the future. In our findings, there is a positive and
significant relationship between self-compassion and perceived social support. While
a positive and significant relationship was found between the subdimensions of selfcompassion,
which are self-kindness, sense of common humanity, and awareness, and
perceived social support, a negative relationship was found between the
subdimensions of self-compassion, which are self-judgment, isolation, and overidentification,
and perceived social support. A positive and significant relationship was
found between the perceived social support of stuttering individuals and their attitudes
toward the future. The findings of the study were discussed in line with the literature
and various suggestions were made for future research.