Difüzyon ağırlıklı MRG'nin intrakranial kanamalarda tanı değeri.
Diagnostic value of DWI on intracranial hemorrhage.
Yazar: DAVUT ŞANLI
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN ÜNAL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon = Diffusion ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Amaç: Çalışmamızda difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme (DAMRG)'nin intraserebral, epidural, subdural ve subaraknoid kanamalı hastalarda hematomu belirlemede tanısal değerinin, DAMRG'de hematomların evrelerine göre görünümlerinin ve sinyal karekterlerinin evreleri ayırmadaki katkısının araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 3-80 yaşları arasında 67 hasta alındı. İntrakranyal hematomlar; İntraserebral, subdural, epidural ve subaraknoid kanama olmak üzere 4 ayrı grupta incelendi. Konvansiyonel MR incelemede intraserebral hematom tespit edilen 35 hasta, (18 erkek, 17 kadın) subdural hematom tespit edilen 18 hasta, (10 erkek, 8 kadın) epidural hematom tespit edilen 2 hasta, (1 erkek, 1 kadın) subaraknoid kanama tespit edilen 12 hasta (5 erkek, 7 kadın) vaka grubunu oluşturdu. Genel durumu bozuk, MR çekimine durumu uygun olmayan (MR uyumsuz protez, kardiyak pace-maker taşıyan hastalar, gebeler), enfarkt zemininde gelişen hematomlar ve kanama yaşı tam bilinmeyen hastalar çalışma dışı bırakıldı. İntraserebral ve subdural hematomlar 5 evreye ayrıldı. Epidural hematomlar ise 3 evre üzerinden değerlendirildi.İncelemeler 1.5 Tesla (T) alan güçünde Siemens Magnetom Symphony (Siemens, Erlangen, Germany) cihazında faz dizilimli head koil ile rutin kranyal MR protokolünde yapıldı. Difüzyon ağırlıklı görüntüler aksiyel planda tek atımlı spin eko ?echo planar? görüntüleme sekansı ile elde edilmiş olup ?b? değeri 500 ve 1000sn/mm² olarak belirlenmiştir.İntrakranyal hematomların DAMRG'de saptanabilirliğini araştırmak amacıyla intraserebral, subdural ve epidural hematomlar için konvansiyonel MR sekansları (T1 ve T2), SAK için BT altın standart alındı.DAMRG'de hematomların sinyal karekterlerine bakarak evreler arasında fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Kruskal-Wallis testi yapılmıştır.Bulgular: Konvansiyonel MR sekanslarında (T1 ve T2) tespit edilen intraserebral, subdural ve epidural hematomların tamamı DAMRG'de izlendi. BT'de SAK varlığı bilinen vakaların hiç birinde kanama DAMRG'de saptanmadı.İntraserebral hematomların hiperakut ve geç subakut evresinde hematomlar, DAG'de hiper, ADC haritasında hipointens izlenirken akut ve erken subakut evrede DAG'de ve ADC haritasında belirgin hipointens görünümdedir. Kronik evrede ise DAMRG'de görünümleri hematomun yaşına ve rezorbsiyon durumuna göre değişkenlik göstermektedir.Hiperakut-geç subakut evre intraserebral hematomlar diğer evrelerden, benzer şekilde kronik evre hiperakut-geç subakut evreden tamamen, akut ve erken subakut evreden büyük ölçüde ayrılabilmektedir. Hiperakut ile geç subakut, akut-erken subakut ve kısmen kronik evre hemotomlar birbirinden ayrılamamaktadır.Subdural hematomların hiperakut evredeki görünümleri bilinmemektedir. Subdural hematomlar akut ve erken subakut evrede DAG'de ve ADC haritasında belirgin hipointens görünümdedir. Geç subakut evrede DAG'de hiper, ADC haritasında hipointens izlenirken kronik evrede DAG'de hipo, ADC haritasında hiperintens sinyal karekterindedir.DAMRG'de akut ve erken subakut evre subdural hematomların sinyal intensiteleri benzerlik göstermektedir. Subdural hematomlarda akut-erken subakut evrenin geç subakut ve kronik evreden, geç subakut ve kronik evrelerin ise diğer evrelerden ayrılabildiği belirlenmiştir. Akut ile erken subakut evre hemotomların birbirinden ayrılamadığı gösterilmiştir. Her ne kadar hiperakut evre birtakım kısıtlayıcı nedenlerden dolayı çalışma dışı bırakılmışsa da bu evrenin DAMRG bulgularını bilmediğimizden diğer evrelerle benzerliği veya farklılığı açısından net bilgiler sunamamaktayız.DAMRG' de tespit edilen kronik evre subdural hematom haricindeki intrakranial hematomların tamamında DAG' daki sinyal intensiteleri T2AG' lerdeki sinyal intensiteleriyle benzerlik gösterirken ADC haritalarında hipointens izlendi.Epidural hematomların akut ve kronik evrelerine ait verilerimiz bulunmamakla birlikte subakut evrede hematom DAG'de hiper, ADC haritasında hipointens izlenmektedir.Sonuç: Konvansiyonel MR sekanslarında izlenen intraserebral, subdural ve epidural hematomların tamamı DAMRG'de tespit edilebilmektedir. DAMRG subaraknoid kanamayı göstermede etkin bir görüntüleme yöntemi değildir.Sonuç olarak DAMRG'de intraserebral ve subdural hemotomların görünümleri evrelere göre birbirinden farklılık gösterebildiği gibi bazı evreler arasında benzerlik de gösterebilmektedir. İntraserebral ve subdural hematomlarda DAMRG'nin kanama evrelerini belirlemede ön bilgi vereceğine, tek başına kesin sonuçlar veremeyeceğine ve lezyonların diğer konvansiyonel MR sekanslarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğine inanmaktayız.

Abstract:
Purpose: In this study we aimed to determinate the diagnostic value of diffusion-weighted MR imaging in detecting the hematomas in patients with intracerebral, epidural, subdural hematomas and subarachnoid hemorrhage and to demonstrate the hematomas? appearances according to their stages in DWI, to asses the contribution of signal characteristics in differantation of stages.Materials and Methods: Consecutive 67 patients ( range 3-89 years) were included to the study. İntracranial hematomas was classified to 4 groups: İntracerebral, subdural, epidural hematomas and subarachnoid hemorrhage. Case group was consistuted by 35 patiens with intracerebral hematomas (18 male,17 female), 18 patients with subdural hematomas (10 male,8 female), 2 patients with epidural hematomas (1 male,1 female) 12 patient with subarachnoid hematomas (5 male, 7 female) which were detected by the conventional MR images. Intracerebral and subdural hematomas were classified in to 5 stages. Epidural hematomas were assesed according to 3 stages.The examinations were performed by a 1.5 Tesla MR unit with a body phased head coil and routine cranial MR protocol. Diffusion weighted images were obtained in the axial plan with single shot echo-planar spin echo sequence and the `b? value was chosen as 500 and 1000 sec/mm².When assesing the intracranial hemorrhages? detectability on DWI, for intracerebral, subdural and epidural hematomas, the conventional MR sequences (T1 and T2), for subarachnoid hemorrhages, CT were accepted as gold standart imaging methods.Statistical analysis be used Kruskal-Wallis test was used to if there is any difference among the stages according to their signal characteristics on to DWI.Results: All of the intracerebral, subdural and epidural hematomas which were detected on conventional MR sequences (T1 and T2) were also shown on DWI. But about the cases with subarachnoid hematomas detected on CT, in none of them the hematoma was seen on DWI.The hyperacute and late subacute stages of intracerebral hematomas were hyperintense on DWI, hypointense on ADC maps but in acute and early subacute stages the hematomas were seen markedly hypointense on both DWI and ADC maps. In the chronic stage, the hematomas? features on DWI, were variable according to their ages and resorbtion states.Hyperacute-late subacute intracerebral hematomas are absolutely differ with the other stages. Similarly chronic stages absolutely differ with hyperacute -late subacute stages, and markedly differ with acute and early subacut stages. Hyperacute and late subacute, acut-early subacute and particularly chronic stage hematomas look like each other.Subdural hematomas? appearances in hyperacute stages are not well known. Acute and early subacute subdural hematomas were markedly hypointense on both DWI and ADC maps. The subacute subdural hematomas were hyperintense on DWI and hypointens in ADC maps. In the chronic stage subdural hematomas were hypointense on DWI and hyperintense on ADC maps.On DWI, acute and early subacute stage subdural hematomas? signal intensities are similar. In subdural hematomas, acute- early subacute stage can be differ with chronic stage, late subacute and chronic steges can be differ with others stages. It is reported that acute stage hematomas can not be differed with early subacute stage hematomas. However hyperacute stage was excluded from the study, because of some limitations, we can not represent this stages similarities and differantiations with the others stages due to our inadequate data about hyperacute stage.All the intracranial hematomas which were detected on DWMRI except that chronic stage subdural hematomas, show similar signal intensity characterisitcs on DWI and T2WI but these lesions were hipointens on ADC maps.We didn?t get data about epidural hematomas? acute and chronic stages but in subacute stage epidural hematomas were hyperintens on DWI and hypointense on ADC maps.Conclusıon: All the intracerebral, subdural and epidural hematomas which are seen in conventional MR sequences, can be detected by DWI. DWI is not an effective imaging method for detecting subarachnoid hemorrhages.The DWI apperances of intracerebral and subdural hematomas can be similar, as well as they can be different according to their stages.Finally we believe, that on subdural and intracerebral hematomas using DWI alone for detecting the stages of hemorrhages can provide additional information and is unable to give definite results, and the lesions must be evaluated by the correlation with the other conventional MRI sequences.