Kanser hastası yakınlarının depresyon, anksiyete durumları ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişki
The effects of depression and anxiety in cancer patients' relatives on their quality of life is aimed
Yazar: YAĞMUR DİRİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TÜRK
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırmada kanser hastası yakınlarının depresyon, anksiyete durumları ile yaşam kalitelerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, gelir durumu, bir işte çalışma durumlarına göre depresyon, anksiyete durumları ile yaşam kaliteleri arasında anlamlı bir farklılaşmanın olup olmadığını belirlemek, elde edilen bulgular çerçevesinde yorum ve önerilerde bulunmak ve bilimsel literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Araştırmanın örneklemini Samsun ili Bafra merkezinde toplam 80 kanser hastası yakını birey ile gerçekleştirilmiştir. Kanser hastası yakınlarının demografik bilgilerini öğrenebilmek için, araştırmacı tarafından demografik bilgi formu geliştirilmiştir. Kanser hastası yakınlarının depresyon düzeylerini ölçmek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), anksiyete düzeylerini ölçmek için Durumluk-Süreklik Anksiyete Ölçeği (STAI FORM TX-I, STAI FORM TX-II), yaşam kalitelerinin nasıl ve ne düzeyde etkilendiğini saptamak için WHOQOL-Bref yaşam kalitesi ölçeği envanteri kullanılmıştır.
Cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, bakım görenle birliktelik değişkenlerine göre karşılaştırılmasında Bağımsız İki Örneklem t Testi; yaş, çocuk sayısı, öğrenim düzeyi, gelir, bakım süresi, bakım görene yakınlık, bakım için yardım alınan kaynak, bakımda alınan yardım türü, alınan bakım yardımının yeterliği ve bakım yardımında zorlanılan alanlar değişkenlerine göre karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) testi kullanılmıştır. Tek Yönlü Varyans Analizi testinde anlamlı farklılık görüldüğünde farkın hangi iki değişken arasında olduğunu belirlemek amacıyla LSD Post Hoc testi uygulanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki için Pearson Korelasyonu kullanılmıştır.
Araştırma sonucu depresyon puanı ile durumluk kaygı puanı arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. Depresyon puanı ile sürekli kaygı puanı arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Durumluk kaygı puanı ile çevre, sosyal ve ruhsal alanda yaşam kalitesi puanı arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edildi. Bedensel alan yaşam kalitesi puanı arasında düşük düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edildi. Durumluk kaygı puanı ile sürekli kaygı puanı arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edildi. Depresyon puanı ile bedensel, ruhsal, sosyal ve çevre alanları yaşam kalitesi puanları arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edildi.

Abstract:
In this research the effects of depression and anxiety in cancer patients' relatives on their quality of life is aimed to investigate. Factors such as age, gender, marital status, childbearing, educational background, income status, and employment status of cancer patients' relatives are studied in order to identify the effects of depression and anxiety on their quality of life. As a result of the study, the findings are evaluated in the aim of contributing to the literature and making suggestions considering this issue.
Research sample of this study consists of 80 cancer patients' relatives in Bafra in Samsun. In order to identify the demographics of the sample group a demographical information form has been developed and applied to the participants. Beck Depression Scale (BDS) and State-Trait Anxiety Inventory (STAI FORM TX-I, STAI FORM TX-II) have been used to define the level of depression and the anxiety in participants. Also WHOQOL-Bref life quality scale has been used in order to determine whether and to what extent the patients' relatives' quality of life is affected by these circumstances.
In checking of gender, marital status, employment status and togetherness variables, independent two-sample t test is used; the variables of age, number of children, educational background, income status, length of care, relation with the patient, the source and the kind of help provided for caring of the patient, the efficiency and inefficacy of this help are measured by One Way ANOVA test. When a meaningful variation is seen as a result of One Way ANOVA test, LSD Post Hoc test is applied in order to determine the kind of variation among these variables.
As a conclusion of the research it is seen that there is a high level of positive meaningful correlation between the depression and the state anxiety results. When considering the depression and the trait anxiety results, medium level of positive meaningful correlation is determined. It is also established that there is a medium level of negative correlation between the state anxiety results and the quality of life scale results in terms of environment, social and spiritual areas, and when it comes to physical area it is seen that there is a low level of negative meaningful correlation. Also, between the state of anxiety and trait of anxiety results there is a medium level of positive meaningful correlation. Last but not the least, it is confirmed that there is a medium level of negative meaningful correlation between the depression results and the life quality scale results considering the physical, social, spiritual and environmental areas.