Ebeveynlerin çocukların işitsel/sözel performansını değerlendirme (EÇİPED) ölçeği'nin Türkçe adaptasyonu: Geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish adaptation of the parents' evaluation of aural/oral performance of children (PEAH) scale: Validity and reliability
Yazar: KADER EROĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMET BAYRAMOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Amplifikasyon = Amplification ; Ana-baba = Parents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Konuşma = Speech ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; İşitme = Hearing

Özet:
Çalışmamızda, orijinal adı "The Parents' Evaluation of Aural/Oral Performance of Children (PEACH) Rating Scale''olan ölçeğin Türkçe adaptasyonunun, geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda ölçeğin geliştirildiği orijinal çalışma ile benzer bir prosedür takip edilmiştir. Katılımcıların demografik ve klinik özellikleri incelenmiş, ölçeğin yapı geçerliliği değerlendirilmiş ve güvenilirliğine yönelik bulgular analiz edilerek, farklı değişkenlere göre ölçek puanlarındaki değişim incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak orjinal ölçeğin Türkçe çevirisi yapılmış ve Ebeveynlerin Çocukların İşitsel/Sözel Performansını Değerlendirme (EÇİPED) Ölçeği adı ile son halini almıştır. Çalışmamız 3-12 yaş arasında işitme kaybı olan ve işitme cihazı ya da koklear implant kullanan 120 çocuğa uygulanmıştır. Mikst tip işitme kaybına sahip 32 çok işitme cihazı kullanırken; sensorinöral işitme kaybı olan 88 çocuk arasında; 25 çocuk işitme cihazı kullanmakta, 63 çocuk koklear implant kullanmaktadır. Geçerlilik çalışmasında; EÇİPED Ölçeği'nin faktör yapısının, Türk kültüründeki örneklem üzerinde doğrulanıp doğrulanmadığını belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Böylece EÇİPED Ölçeği'nin, orijinal ölçekteki faktör yapısına uygun bir yapı gösterdiği görülmüştür. Güvenilirlik çalışmasında; ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ölçmek için Cronbach's Alfa katsayısı kullanılmış ve madde analizleri yapılmıştır. Cronbach's Alfa katsayısı 0,942 olarak elde edilmiştir. Madde analizlerinde ise; maddelerin birbiriyle ve ölçekle ilişkili olduğu görülmüştür. Ölçme sonuçlarının zamana göre kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi kullanılmış, iki ölçüm arasındaki korelasyon katsayısı r=0,949, p<0,001 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; yapılan istatistiksel analizlerle EÇİPED Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu ortaya konmuştur.


Key Words : Amplification, parent, children, functional evaluation

Abstract:
In our study, it was aimed to make the Turkish adaptation, validity and reliability analyzes of the scale with its original name "The Parents' Evaluation of Aural/Oral Performance of Children (PEACH) Rating Scale". In this context, a similar procedure was followed with the original study in which the scale was developed. The demographic and clinical characteristics of the participants were evaluated, the validity of the construct was assessed, and the reliability of the findings was analyzed and the change in scale scores according to different variables was examined. In the study, the original scale was translated into Turkish and it was finalized with the name of Ebeveynlerin Çocukların İşitsel/Sözel Performansını Değerlendirme (EÇİPED) Ölçeği. Our study was applied to 120 children with hearing loss between the ages of 3 and 12 who use hearing aids or cochlear implants. When using 32 hearing aids with mixed hearing loss; Among 88 children with sensorineural hearing loss; 25 children use hearing aids, 63 children use cochlear implants. In the validity study; Confirmatory factor analysis was used to determine whether the factor structure of the EÇİPED scale was confirmed on the sample in Turkish culture. Thus, it was seen that the EÇİPED scale showed a structure suitable for the factor structure of the original measure. In reliability study; Cronbach's Alpha coefficient was used to measure the internal consistency of the scales and item analyzes were performed. The Cronbach's Alpha coefficient was 0,942. In substance analyzes; materials are related to each other and to the scale. Test-retest method was used to evaluate the stability of the measurement results with respect to time. The correlation coefficient between the two measurements was r=0,949, p<0,001. As a result; it is revealed that EÇİPED scale is a valid and reliable measurement tool.,

Anahtar Kelimeler : Amplifikasyon, ebeveyn, çocuk, fonksiyonel değerlendirme