Bankacılık düzenlemeleri ve sektör kârlılığı ilişkisi: Türk bankacılık sektörü üzerinden bir inceleme
The relationship between banking regulations and profitability of sector: Astudy on the Turkish banking sector
Yazar: YAŞAM DEMİR
Danışman: PROF. DR. N. AYŞE ODMAN BOZTOSUN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık düzenlemeleri = Banking regulation ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Karlılık = Profitability ; Rekabet = Competition ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Bankacılık düzenlemeleri, bankaların etkin ve güvenilir olmasını sağlayarak finansal
piyasaların istikrarını korumayı amaçlayan düzenlemelerdir. Bankacılık sisteminde müdahale
niteliği taşıyan her düzenleme piyasayı ekonomik açıdan etkilemektedir. Bu nedenle, istikrar
sağlamaya yönelik bankacılık düzenlemelerinin kâr amacıyla kurulan bankaların kârlılığını
etkileme boyutuyla incelenmesi önem taşımaktadır.
Bu çalışmada, bankacılık düzenlemelerinin bankaların kârlılığı ve piyasa davranışı
üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini amaçlanmaktadır Çalışmada sermaye yeterliliği,
likidite, toplam karşılıklar ve zorunlu karşılıklar şeklinde belirlenen temel bankacılık
düzenleme araçlarıyla bankacılık sektörünün kârlılığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Türk
bankacılık sektörünün 2002-2014 dönemlerine ait üçer aylık verileri VAR yöntemine dayalı
Granger Nedensellik Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra her bir bankacılık
düzenlemesinin sektörün kârlılığını etkileme derecesi etki-tepki ve varyans ayrıştırma
analizleri kullanılarak araştırılmıştır.
Uygulamada, bankacılık düzenleme araçlarındaki değişimin kârlılık seviyesi üzerinde
anlık etkiye sahip olduğu ve bu etkinin aynı dönemde kaybolduğu görülmüştür. Temel amacı
istikrar sağlamak olan düzenlemelerin uzun dönemde bankaların kârlılıklarını etkilemediği
sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen ekonometrik sonuçlar, Rekabet Kurulu'nun bankaların
piyasa davranışları hakkında aldığı kararlar kapsamında da değerlendirilmiştir. Hem
ekonometrik bulgular, hem de alınan hukuki nitelikteki kararlar birlikte değerlendirildiğinde
istikrar sağlayıcı düzenlemelerin etkin olabilmesi için bankaların piyasa davranışların
yakından izlenmesi gerektiğini söylemek mümkündür.


Anahtar Kelimeler: Türk Bankacılık Sektörü, Bankacılık Düzenlemeleri, Kârlılık, Rekabet,VAR Analizi

Abstract:
Banking regulations aim to protect stability of financial markets by making banking
efficient and trustworthy. In banking system each intervention has an economic effect on the
market. Therefore, it is important that stability-oriented banking regulations should be
examined as how they affect profitibility of banks.
This study aims to assess how banking regulations affect banking profitibility and their
market behaviour. In this study, relation between core banking regulation tools defined as
capital adequacy, liquidity, total provisions and profitability of banking was researched.
Turkish Banking sector quarterly data for the period 2002-2014 was analysed by using
Granger Causality Test based on VAR method. Subsequently, by using sequence-response
and variance decomposition analysis method, each banking regulation was studied about to
what extent they had an effect on banking sector profitability.
In practice, it was observed that change in banking regulation tools had an immediate
changing effect on the banking profitability and this effect disappeared in the same period.
While the ultimate aim of financial regulations is to ensure stability, it was concluded that in
the long term these regulations do not have any effect on banking profitability. Econometric
results obtained was also examined within the context of Competition Board's decision about
market behavior of banks. When both econometric results and decisions in legal nature are
taken together, it is possible to put forward that for stability regulations to be effective, market
behaviour of banks should closely be monitored.


Keywords: Turkish Banking System, Banking Regulation, Profitability, Competiton, Var Analysis.