Yoğun bakım ünitesinde takip edilen KOAH tanılı hastaların takibinde prokalsitonin ve biyomarkerlar
Procalcitonin and biomarkers in diagnosis and follow-up of patients with COPD followed in intensive care unit
Yazar: ONUR SARBAN
Danışman: PROF. DR. ZİYA SALİHOĞLU ; UZMAN AYÇA SULTAN ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
ÖZET                                                       
GİRİŞ VE AMAÇ:  Yoğun bakıma kabul edilen hastalar yüksek bir mortalite oranına sahiptir. Alttaki neden başta olmak üzere, yaş, mekanik ventilasyon süresi ve hastalığın şiddeti gibi birçok etkene bağlı olarak mortalite oranlarının % 14 ile % 41,1 arasında değiştiği gösterilmiştir (1). Kronik obstruktif akciğer hastalığı ( KOAH) progressif ve tam olarak geri dönmeyen havayolu darlığı gelişmesi ile karakterize kronik bir hastalıktır. KOAH alevlenmesi şeklinde klinik veren fonksiyonel durumun kötüleşmesi sonucu, artmış solunum eforu ve solunum yetmezliği oluşmakta ve yoğun bakıma yatış endikasyonu oluşmaktadır. Prokalsitonin 116 aminoasitten oluşan kalsitoninin prekürsörü olan bir polipeptidtir. Endotoksin injeksiyonundan 3-4 saat sonra prokalsitonin düzeylerinde artış başlamakta ve 24 saate en üst değere ulaşmaktadır. C-reaktif protein (CRP) infeksiyon, inflamasyon, malignite ve otoimmün hastalıklar gibi birçok durumda serum seviyesi yükselen, polimerik yapıda, plazma yarılanma ömrü 19 saat kadar olan bir akut faz proteinidir. 
     Bu çalışmada, son 5 yılda yoğun bakım kliniğinde tedavi alan KOAH hastalarının, demografik verileri, yatış süreleri, ventilasyon uygulamaları, laboratuvar analizleri, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi II (APACHE II - Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) skorları, takiplerinde ölçülen prokalsitonin ve C-reaktif protein (CRP) ve beyaz küre değerleri karşılaştırılarak mortalite ve morbidite açısından retrospektif olarak incelenmesi amaçlandı.
 BULGULAR:  Bu çalışmada yaşları 45 ve 87 arasında değişmekte olan (medyan değer:73), 15'i (%44,1) kadın, 19 tanesi erkek cinsiyette (%55,9) olan toplam 34 hasta incelendi. Bu hastalardan 8'i exitus olurken 26 hasta servislere taburcu edilmiştir. Prokalsitonin birinci gün değeri referans değerin (0,5 ng/ml) altında olan hastaların hepsi taburcu olurken, üstünde olan hastaların 8'i (%38,09) exitus olmuş, 13'ü (%61,91) taburcu olmuştur. CRP değeri referans değerin altında olan hastaların hepsi taburcu olurken, referans değerin üstünde olan hastaların 8'i (%42,85) exitus olmuş 22 hasta (%73,34) taburcu olmuştur. Eksitus hasta grubunun ve taburcu hasta grubunun "prokalsitonin 1.gün" değerleri kıyaslandığında aradaki ilişki istatistik olarak ileri düzeyde anlamlı bulunmuştur ( p<0,01). Exitus hasta grubunun ve Taburcu hasta grubunun "crp son gün" değerleri karşılaştırıldığında aradaki fark istatistik olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Prokalsitonin birinci gün değerleri ile GOLD kriterlerine göre KOAH evreleri karşılaştırıldığında aradaki ilişki istatistik olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.05).
 SONUÇ:  Bütün veriler incelendiğinde, bu çalışmada ölçülen prokalsitonin, CRP , beyaz küre ve laktat değerleri arasından mortalite ve morbiditeyi öngörmede en değerli biyomarkerın prokalsitonin olduğu bulundu. Beyaz küre ve laktat değerlerinin kötü prognozu göstermek açısından anlamlı olduğu; Fakat tek başına mortalite ya da morbidite öngörmede kullanılamayacağı bulundu. Hastaların ölçülen prokalsitonin, CRP, beyaz küre ve laktat değerleri arasından ,sadece yatış günü ölçülen prokalsitonin değeri GOLD kriterlerine göre KOAH evrelemesi ile ilişkili bulundu.

Anahtar kelimeler: beyaz küre, CRP, KOAH, laktat, prokalsitonin, yoğun bakım ünitesi

Abstract:
ABSTRACT
INTRODUCTION AND PURPOSE:  Patients admitted to intensive care unit have a high mortality rate. Mortality rates have been shown to range from % 14 to % 41. due to several factors, such as underlying cause, age, duration of mechanical ventilation, and severity of the disease. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a chronic disease characterized by progressive and incomplete airway stenosis.   
    Procalcitonin  is a polypeptide  which consists of 116 amino acids is the precursor of calcitonin.  An increase in procalcitonin levels begins 3-4 hours after endotoxin injection and reaches the maximum level in 24 hours. C-reactive protein (CRP) is an acute phase protein with a plasma half-life of up to 19 hours in a polymeric structure with elevated serum levels in many cases such as infection, inflammation, malignancy and autoimmune diseases.
   In this study, COPD patients who were treated in the intensive care unit in the last 5 years were examined. We aimed to compare the demographic data, hospitalization times, ventilation applications, laboratory analyzes and the results of acute physiology and chronic health assessment II (APACHE II) scores of COPD patients with the serum levels of procalcitonin, C-reactive protein (CRP) and white blood cells for mortality and morbidity.
FINDINGS: In this study, 34 patients, aged between 45 and 87 (median: 73), 15 (44.1%)  females and 19 males (55.9%) were examined. Among these patients eight of them died and 26 patients were discharged. While all patients whose procalcitonin value was below the reference value (0.5 ng / ml) were discharged, among the patients whose procalcitonin levels are above the reference value 8 (38.09%) patients died and 13 (61.91%) patients were discharged. While all patients with CRP levels below the reference value were discharged, among the patients whose CRP levels are above the reference value , 8 (42.85%) patientes died and 22 (73.34%) patients were discharged. When the " procalcitonin 1st day " levels  of the exitus patient group and the discharged patient group were compared, the relationship between them had been found statistically significant (p <0.01). When the " CRP last day" levels of Exitus patient group and Discharged patient group were compared, the difference between them had been found statistically significant (p <0.05). When the first day levels of procalcitonin were compared with COPD stages according to GOLD criteria, the relationship between them had been found statistically significant (p <0.05).
 RESULT:  When all the data were analyzed, among  procalcitonin, CRP, white cell and lactate biomarkers; procalcitonin had been found the most valuable biomarker in predicting mortality and morbidity. Although white cell and lactate values were important for predicting  bad prognosis; it was found that they can not be used alone to predict mortality or morbidity for COPD patientes being treated in intensive care units. Among the measured procalcitonin, CRP, white blood cell and lactate levels of the patients, only procalcitonin levels measured on the day of hospitalization was found to be statistically associated with COPD staging according to GOLD criterias.

Keywords: COPD, CRP, İntensive care unit, lactate, procalcitonin, White blood cell