Periferal intravenöz kateter uygulanmasında  ultrasonografı  kullanımının  bakım sonuçlarına etkisi
The effects of using ultrasonography on the caring outcomes in the peripheral intravenous insertion
Yazar: TUBA ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. RENGİN ACAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Bu araştırma, periferal intravenöz kateter uygulamasında USG kullanımının bakım sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla randomize tek gruplu çapraz tasarımlı deneysel bir araştırma olarak gerçekleştirildi.  
Araştırmanın örneklemini özel bir hastanenin günübirlik kemoterapi ünitesinde tedavi uygulanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 30 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri 'Hasta Bilgi Formu', Durumluk Kaygı Ölçeği', 'Ağrı Skalası' 'Memnuniyet skalası' ve 'PIVK İzlem Formu' ile toplandı. 
Hastalar uygulama gruplarına randomize atanarak,  USG eşliğinde ve geleneksel yöntemle PIVK uygulandı ve gruplar çaprazlanarak uygulama yöntemleri  tekrarlandı. Veriler SPSS 16.0 programı ile tanımlayıcı testler (ortalama, standart sapma, minimum- maksimum, yüzde),  Pearson Korelasyon, Ki-kare ve Eşleşmiş t-Testi kullanılarak analiz edildi. 
Çalışmada, başarı oranı, girişim sayısı ve hastaların durumluk kaygı puan ortalamaları açısından, uygulama yöntemleri arasında anlamlı farklılık yoktu  (p<0,05). Harcanan süre (p<0,05), hastaların hissettiği  ağrı şiddeti (p<0,05) ve memnuniyet düzeyleri (p<0,05) açısından, USG eşliğinde ve geleneksel yöntemle PIVK uygulanması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu. USG eşliğinde PIVK uygulanmasında, memnuniyet ve ağrı şiddeti arasında orta, negatif yönde anlamlı ilişki olduğu gözlendi (r=-0.567; p<0.05). Geleneksel yöntem ile PIVK uygulanmasında ise, harcanan süre ve ağrı şiddeti arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı (r=0.372; p<0.05); memnuniyet düzeyi ve ağrı şiddeti arasında ise zayıf, negatif yönde anlamlı ilişki saptandı (r=-0.395; p<0.05). Her iki  uygulama yönteminde de hastalarda komplikasyon gelişmedi.
Sonuç olarak, USG eşliğinde PIVK uygulamasının, girişim için harcanan süreyi kısalttığı uygulama sırasında hissedilen ağrıyı azalttığı ve memnuniyet düzeyini arttırdığı buna karşın komplikasyon gelişimi açısından bir etkisinin olmadığı görüldü. Araştırmanın, farklı hasta gruplarında daha büyük örneklemle tekrarlanması önerildi. 
Anahtar Kelimeler : periferal intravenöz kateter, ultrasonografi, bakım sonuçları

Abstract:
This study aims at determining the effects of using ultrasonography on the caring outcomes in the peripheral intravenous catheter insertion. For this purpose, a randomized single group cross-experimental research design was implemented in this study. The study sample group includes 30 patients who accepted to participate in the study. They were treated at a private hospital's outpatient chemotherapy unit. Research data was collected by using 'Patient Information Form' , 'State Anxiety Inventory ', ' Pain Scale',  Satisfaction Scale' and 'PIVK Follow-up Form'.Patients were randomly assigned to treatment groups, and PIVK USG was applied to guided groups through the traditional methods and the methods were repeated in a cross-examination format. The data was analyzed with the SPSS 16.0 using  through descriptive ways (mean, standard deviation, minimum-maximum, percentage), Pearson correlation, Chi-Square and Paired t-Test.
There were no statistical differences among application methods with regard to the success rate, number of attempts and the anxiety score of the patients (p>0,05). There were statistical differences between the application of  USG, PIVK guided and through traditional methods in terms of the time that was spent (p<0.05), pain felt by the patients (p<0.05) and the satisfaction level (p<0.05). In the PIVK accompanied by the implementation of USG, a middle level, significantly negative correlation (r =-0 567; p<0.05) was observed between satisfaction and pain intensity. In the implementation of PIVK through traditional methods, there was a weak, significantly positive correlation (r = 0.372; p <0.05) between the time that was spent and pain intensity; and there was a weak, significantly positive correlation (r = -0 395; p <0.05) between satisfaction level and pain intensity. None of the patients developed any complications in the implementations. 
In conclusion, it has been observed that the application of USG guided PIVK insertion method reduced the pain felt during practice, shortened the time that has spent and increased the satisfaction level, whereas there was no difference in terms of development of complications between the two methods. It is suggested to repeat this study with larger samples for different groups of patients.
Key words: peripheral intravenous catheters, ultrasound, care outcome