Romatizmal hastalıkların vestibüler sistem üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of rheumatic diseases on vestibular system
Yazar: ALİ ERMAN KENT
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM AYDAN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ankiloz = Ankylosis ; Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Vestibül = Vestibule

Özet:
Romatizmal hastalıklar içerisinde yaygın görülen romatoid artrit (RA) ve ankilozan spondilit (AS) hastalıklarında vestibüler değerlendirme, rutin muayenede ve hastalığın ayırıcı tanısında yer almaz. Romatizmal hastalıklar kronik hastalıklardır dolayısıyla hücre ve nöral yapılarda tahribat oluşturabilir. Bu çalışmada romatizmal hastalıkların vestibüler sistem üzerindeki etkisini değerlendirmek hedeflendi. Çalışmaya 20-65 yaş aralığında 78 gönüllü birey dahil edildi. Çalışma grubu 34 RA ve 24 AS hastasından, kontrol grubu 20 sağlıklı bireyden oluşturuldu. RA ve AS tanısı konmuş hastaların vestibuloservikal nöral yolları objektif elektrofizyolojik bir test olan hava yolu ile uyarılmış cervikal vestibüler evoked myogenic potentials (cVEMP) ile değerlendirildi. Bulguların her iki grup için birbirleri ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlandı. Ayrıca RA ve AS hasta gruplarında, denge performasının ölçüldüğü Berg Denge Ölçeği (BDÖ), vestibüler sistem bozukluklarının değerlendirilmesinde kullanılan vestibülospinal testler ve vestibüler sistem bozukluklarının kişiler üzerindeki olumsuz etkisinin değerlendirildiği Dizziness Handicap İnventory (DHI) anketi uygulandı. RA ve AS hastalarından elde edilen cVEMP P1,N1 latansları ile kontrol grubundan elde edilen latanslar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p≥0,05),  ancak amplitüd asimetri oranlarındaki (AAO) değişim kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). BDÖ skorlarına göre AS'li hastalardan elde edilen ortalama değer, düşme riski skoru olan 45'in altında tespit edildi (BDÖ=42,6 ± 3,6). DHI sonuçlarına göre fonksiyonel kapasiteye ait skorların ortalaması RA hastalarında AS hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olarak bulundu (p<0,05). Sonuçlar objektif ve sübjektif vestibüler testlerin romatizmal hastalıkların tanı ve değerlendirme süreçlerinde vestibüler sistem üzerindeki etkisini anlamamıza yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Artrit, Romatizmal, Ankilozan, Vestibüler, Romatoid

Abstract:
In rheumatoid arthritis (RA) and ankylosing spondylitis (AS), vestibular evaluation is not included in the routine diagnosis and in the differential diagnosis of the disease.  Rheumatic diseases are chronic diseases and thus may cause destruction of cells and neural structures. The aim of this study was to evaluate the effects of rheumatic diseases on vestibular system. The study included 78 volunteers aged 20-65 years. The study group consisted of 34 RA and 24 AS patients and the control group consisted of 20 healthy individuals. The vestibulocervical neural pathways of patients diagnosed with RA and AS were evaluated by air-stimulated cervical vestibular evoked myogenic potentials (cVEMP), which is an objective electrophysiological test. It was aimed to compare the results with each other and the control group for both groups. Furthermore, in the RA and AS patient groups, the balance scale was measured using the Berg Balance Scale (BBS), the vestibulospinal tests used to evaluate the vestibular system disorders and the Dizziness Handicap Inventory (DHI) questionnaire, which evaluated the negative effects of vestibular system disorders on the subjects. The prolongation of cVEMP P1 and N1 latencies from RA and AS patients was not statistically significant compared to the control group (p≥0,05). However, amplitude asymmetry ratios (AAR) were statistically higher than the control group (p<0,05). The mean value obtained from patients with AS was lower than 45 (BBS = 42.6 ± 3.6). According to the results of DHI, the mean scores of functional capacity were found to be significantly higher in patients with RA than in AS patients (p<0,05). The results suggest that objective and subjective vestibular tests may help us to understand the impact on the vestibular system in the diagnosis and evaluation of rheumatic diseases.
Keywords: Arthritis, Rheumatism, Ankylosing, Vestibular, Rheumatoid