Acil servise başvuran hipertansif hastalarda optik sinir kılıf çapının değerlendirilmesi
Evaluation of optic nerve sheath diameter in hypertensive patients presenting to the emergency department
Yazar: HÜSEYİN ALDEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE ÖZDİNÇ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Hipertansiyon = Hypertension ; Ultrason = Ultrasound ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servis hastalarının büyük bir kısmının hipertansiyon ile ilgili başvurular olduğu saptanmıştır. Hipertansiyon dünya genelinde her üç yetişkinden birini etkilemekte, morbidite ve mortalite artışına neden olmaktadır. Hipertansiyonun kafa içi basıncı etkilediği bilinmektedir. Kafa içi basınç artışını değerlendirmede kullanılan yöntemlerden biri ultrasonografi (USG) ile optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) ölçümüdür.
Çalışmamızın amacı acil servise hipertansif kriz ön tanısı ile başvuran erişkin hastalarda USG ile OSKÇ değerlerinin erken tanı, tedavi takip ve yatış gereksinimini göstermedeki başarısını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı, Acil Servisine 05 Şubat 2023 – 05 Şubat 2024 tarihleri arasında hipertansif acil ön tanısı alan (Sistolik kan basıncı (SKB) ≥180 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncı (DKB) ≥120 mmHg) ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 113 hastadan oluşan vaka grubu ile 40 kişilik kontrol grubu alındı. Tanı ve tedavide gecikmeye neden olmayacak şekilde, çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalık, şikâyet, başvuru anındaki ve kontrol tansiyon değerleri, varsa organ hasarları, başvuru anında ve tedavi sonrası hedef kan basıncına ulaştıktan 1 saat sonraki OSKÇ değerleri, sonlanımları kaydedildi. Veriler SPSS® 27.0 for Windows programına aktarılarak istatiksel analiz yapıldı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 113 hastanın 63 tanesi (%55,8) kadın cinsiyetindeydi. Hastaların yaş ortalaması 61,05±15,23 olarak saptandı. Çalışmamızda kontrol grubu ile vaka grubunun acil servis başvuru anındaki OSKÇ ölçümlerinin karşılaştırılması istatiksel olarak anlamlı saptandı (p= 0,006). Çalışmamızda nefes darlığı ile başvuru OSKÇ arasında anlamlı istatiksel ilişki saptandı (p=0.009). Hipertansif hasta gruplarında SKB değerleri ile OSKÇ arasında pozitif bir korelasyon vardı (p=0,005). Hedef organ hasarı olan ve olmayan hipertansif hastalarla, başvuru sırasındaki OSKÇ arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p=0,046). Hedef organ hasarı olan grubun OSKÇ daha yüksek tespit edildi. Acil servise başvuran hipertansif hastaların başvuru anında ve tedavi sonrasında ölçülen OSKÇ'leri arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). Hipertansif acil durum tanısı alanların, başvuru OSKÇ'inin hipertansif öncelikli durum tanısı alanlara göre istatiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olduğu görüldü (p=0,007). Yatış gereksinimi olan ve olmayan hastaların başvuru anındaki OSKÇ karşılaştırıldığında, yatış gereksinimi olan hastaların değerlerinin yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Hipertansif acil durum tanısı için başvuru anındaki OSKÇ değerlerinin ROC analizi yapıldığında eşik değerin ≥4,6 olduğu tespit edilidi (eğri altında kalan alan -EAA= 0,686, p=<0,003). Hastaneye yatışı öngörmede başvuru anındaki OSKÇ değerlerinin ROC analizi yapıldığında eşik değerin ≥4,57 olduğu tespit edilidi (EAA= 0,696, p=<0,001). 
Sonuç: Çalışmamızda, hipertansif kriz ön tanısı ile acil servise başvuran hastalarda noninvazif, yatak başı yapılan USG ile OSKÇ ölçümünün hipertansif ivedi-acil durumunun ayrımı, tedavi takibi ve yatış-taburculuk kararının verilmesinde acil servis hekimleri için pratik bir yöntem olduğunu düşünüyoruz.
Anahtar kelimeler: Acil servis, hipertansiyon, hipertansif acil durum, hipertansif ivedi durum,  kafa içi basınç artışı, optik sinir kılıf çapı, ultrasonografi

Abstract:
Introduction and Objectives: It has been found that a large proportion of emergency department patients are hypertension-related presentations. Hypertension affects one in every three adults worldwide and causes increased morbidity and mortality. Hypertension is known to affect intracranial pressure. One of the methods used to evaluate increased intracranial pressure is optic nerve sheath diameter (ONSD) measurement by ultrasonography (USG).
The objective of our study was to investigate the success of USG and ONSD values in early diagnosis, treatment follow-up and indication of the need for hospitalization in adult patients admitted to the emergency department with a prediagnosis of hypertensive crisis.
Materials and Methods: A case group of 113 patients with a preliminary diagnosis of hypertensive emergency (systolic blood pressure (SBP) ≥180 mmHg and/or diastolic blood pressure (DBP) ≥120 mmHg) who met the inclusion criteria and who were admitted to Afyonkarahisar Health Sciences University Faculty of Medicine, Department of Emergency Medicine, Emergency Department between February 05, 2023 and February 05, 2024 and a control group of 40 patients were included in our study. Age, gender, comorbidities, complaints, blood pressure values at admission and control, organ damage, if any, ONSD values at admission and 1 hour after reaching the target blood pressure after treatment, and outcomes were recorded so as not to cause delay in diagnosis and treatment. Data were transferred to the SPSS® 27.0 for Windows program and statistical analysis was performed.
Results: Of the 113 patients included in our study, 63 (55.8%) were female. The mean age of the patients was 61.05±15.23 years. In our study, the comparison of the ONSD measurements of the control group and the case group at the time of emergency department admission was statistically significant (p= 0.006). In our study, a significant statistical correlation was found between shortness of breath and admission ONSD (p=0.009). There was a positive correlation between SBP values and ONSD in hypertensive patient groups (p=0.005). There was a statistically significant correlation between hypertensive patients with and without target organ damage and ONSD at admission (p=0.046). ONSD was found to be higher in the group with target organ damage. There was a significant correlation between the ONSD of hypertensive patients admitted to the emergency department at the time of admission and after treatment (p<0.001). Patients with a diagnosis of hypertensive emergency were found to have statistically significantly higher ONSD on admission than patients with a diagnosis of hypertensive priority condition (p=0.007). When the ONSD at admission was compared between patients with and without a need for hospitalization, it was found that the values of patients with a need for hospitalization were higher (p<0.001). When ROC analysis of the ONSD values at admission for the diagnosis of hypertensive emergency was performed, it was determined that the threshold value was ≥4.6 (Area under the curve (AUC) = 0.686, p=<0.003). When ROC analysis of the ONSD values at admission was performed to predict hospitalization, the threshold value was ≥4.57 (AUC= 0.696, p=<0.001).
Conculision: In our study, we suggest that noninvasive, bedside USG measurement of ONSD in patients admitted to the emergency department with a prediagnosis of hypertensive crisis is a practical method for emergency physicians in the differentiation of hypertensive urgent-urgent status, treatment follow-up and hospitalization-discharge decision-making.
Keywords: Emergency department, hypertension, hypertensive emergency, hypertensive urgency, increased intracranial pressure, optic nerve sheath diameter, ultrasonography