Öğretmen eğitimcilerinin öğretimin matematiksel kalitesine yönelik değerlendirmeleri üzerine bir inceleme
An investigation of teacher educators' evaluations about mathematical quality of instruction
Yazar: TUĞBA HANGÜL
Danışman: PROF. DR. İLYAS YAVUZ ; PROF. DR. MEHMET FATİH ÖZMANTAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Eğitim kalitesi = Education quality ; Eğitimciler = Educators ; Kalite = Quality ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen değerlendirme = Teacher evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen eğitimcilerinin öğretimin matematiksel kalitesine yönelik değerlendirmelerini ve bu değerlendirmelerine temel oluşturan bilgi kaynaklarını incelemektir. Çalışmada matematiksel kaliteye dair bakış açıları belirlenmek istendiği için Heather Hill ve araştırma grubu tarafından LMT (2011) projesi kapsamında geliştirilen MQI (Mathematical Quality of Instruction) kuramsal çerçevesi kullanılmıştır. Bu amaçla, ikisi eğitim fakültelerinin matematik öğretmenliği programlarında, diğeri de Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaöğretim kurumunda çalışan toplam 3 öğretmen eğitimcisi çalışma grubuna seçilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması, bu araştırmanın deseni olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda, öncelikle bu 3 öğretmen eğitimcisini daha yakından tanımak için her biriyle birer ön görüşme gerçekleştirilmiştir. Ön görüşmelerde katılımcılara eğitim hayatları, birimlerinde verdikleri dersler, araştırma ve ilgi alanları, kişisel ve mesleki gelişime yönelik uygulamalarına ilişkin sorular yöneltilmiştir. Bir sonraki aşamada katılımcılara gerçek bir sınıf ortamında çekilmiş bir matematik öğretim videosu verilmiş ve bu videoyu matematiksel açıdan değerlendirerek birer rapor yazmaları istenmiştir. 3. aşamada ise, katılımcılara araştırmacının da gözlem yaptığı fakat onlara hiçbir müdahalede bulunmadığı bir ortamda bu öğretim videosunu sesli düşünerek tekrar değerlendirmeleri söylenmiştir. 4. aşama öncesinde, araştırmanın kuramsal çerçevesi olan MQI bileşenlerinin tamamını içeren bir toplam 16 soruluk bir görüşme formu oluşturulmuştur. 4. aşamada da katılımcılardan ilgili öğretim videosunu bu sefer görüşme formundaki 16 soru kapsamında tekrar değerlendirmeleri istenmiştir. Son basamak olan 5. aşama öncesinde katılımcıların o zamana kadarki söylemleri doğrultusunda birer retrospektif görüşme formu hazırlanmıştır. Böylelikle de katılımcıların değerlendirmelerine temel oluşturan fikirlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Daha sonra, son görüşmeler gerçekleştirilerek veri toplama aşaması sonlandırılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler hem betimsel hem de içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bunun için öncelikle MQI uzmanlarıyla birlikte MQI bileşenlerinin hepsine ait anahtar ifadeler içeren bir rubrik hazırlanmıştır. Bu sayede katılımcıların söylemlerinin MQI bileşenleriyle uyumlu olanları tespit edilmiştir. Daha sonra; derinlik, tutarlık ve yönlendirilmemiş kullanım açısından bir değerlendirme çerçevesi oluşturularak daha önce tespit edilen söylemlerin bu kriterlere göre nitelikleri belirlenmiştir. Araştırma sonunda öğretmen eğitimcilerinin değerlendirmelerinde odaklandıkları hususlara yönelik birer model oluşturulmuş ve bu modellerin oluşumundaki etmenlerin neler olduğu hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the evaluations and knowledge sources of teacher educators about mathematical quality of instruction. Theoretical framework of this study is MQI (mathematical quality of instruction) which is developed from Heather Hill and her research group on LMT 2011 project. Within this aim, 3 teacher educators were selected from mathematics teaching department of two education faculties and a high school as participants. Two people of research group are working at education faculties, one of them is working at high school as a mathematics teacher. Case study, one of the qualitative research approaches, is the research model of this study. In this context first of all, pre-interviews carried out with these teacher educators in order to know them better. Questions just as educational background, lectures they give, field of their researches, practices of professional and personal development etc. were asked to participants in pre-interviews. In the next stage, participants were asked to evaluate a video of an instruction mathematically and then write a report about it. In the third stage, participants were asked to re-evaluate this video with thinking aloud in an environment where the researcher was observing them. Before the fourth stage, an interview protocol including 16 MQI components was prepared. And in the fourth stage, participants re-evaluated the instruction video in terms of these 16 MQI components. Before the fifth and last stage, retrospective interview protocols were prepared in accordance with the discourse of the participants up to that time. Thus, it is aimed to reveal the ideas that form the basis of these discourses of the participants. After the last interviews with 3 participants, the data collection process was finished. Data were analyzed with both descriptive and content analysis. Fort his purpose first of all, a rubric of key phrases was created for each of the MQI components together with the MQI experts. In this way, the participants' discourses compatible with MQI were detected. Then, an evaluation framework was established for depth, consistency and non-directed use. After that, the qualifications of the participants' discourses related to the MQI were determined according to this evaluation framework. At the end of the study, a model was created for each of these teacher educators in the evaluation of the issues they focused on. And finally, some inferences about the factors that play a part in the formation of these models have been made.