Kentsel kültürel turizmde ağ toplumu ve paylaşım kültürünün turizm coğrafyası yaklaşımıyla değerlendirilmesi: İzmir örneği
Evaluation of network society and sharing culture in the city cultural tourism through the approach of tourism geography: a case study of İzmir
Yazar: ERSİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. GÖZDE EMEKLİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Paylaşım ekonomisi = Sharing economy ; Sosyal ağlar = Social networks ; Turizm = Tourism ; İzmir = Izmir ; Şehir turizmi = City tourism

Özet:
Turizmle ilişkili erken formların (inanç, sağlık, çeşitli sportif ve ekonomik etkinlikler vb.) tarihi oldukça eskiye (Antik Mısır ve Klasik Yunan) dayandırılsa dahi modern turizmin erken formları ve öncüleri sayılabilecek faaliyetler, 16-19 yüzyılları arasındaki genç soylular tarafından gerçekleştirilen ve büyük tur olarak adlandırılan seyahatlerdir. Modern öncesi turizm faaliyetleri olarak adlandırılan bu dönem, Endüstri Devrimi'nin beraberinde getirdiği sosyal, siyasal, ekonomik ve teknolojik gelişmeler neticesinde sonlanmış ve kitle turizminin öncüsü olan her şey dâhil paket turlarla karakterize olan modern turizm dönemi başlamıştır. Modern dönem, turizmin endüstriyelleşmesini beraberinde getirmiş ve endüstri haline gelen her iş kolu gibi uzmanlaşmış alanlarda mal ve hizmet tedarik eden pazar yapılarının gelişmesini sağlamıştır. Modern turizm endüstrisinin ulaşım, konaklama, yeme-içme ve aktivite arzını oluşturan-karşılayan paydaşlar, küresel ölçekte yaygınlık kazanmış ve turizm faaliyetlerini modern toplumların karakteristik bir özelliği haline getirmiştir. 
Modern dönemden postmodern döneme geçiş, mal ve hizmet arzının paydaşlar tarafından oluşturulduğu geleneksel pazar yapılarına alternatif oluşturmaktadır. Alternatif yaratılan pazar yapılarından bir tanesi de modern turizm endüstrisidir. Modern turizm faaliyetlerinde seyahatle ilişkili her türlü gereksinimlerini geleneksel paydaşlardan edinen bireyler, Web 1.0'dan Web 2.0'a geçişle birlikte postmodern hayatın en önemli dinamiklerinden biri haline gelen sosyal medya araçları üzerinden seyahat öncesi, esnası ve sonrasında maddi-manevi ihtiyaç duyabilecekleri her türlü mal ve hizmeti akranlarından-eşlerinden karşılayabilecek konuma yükselmiştir. Postmodern bireylerin birer üre-tüketiciye dönüşerek ulaşım, konaklama, yeme-içme ve aktivite arzını karşılaması ve oluşturulan bu arzın sıradan insanlar tarafından talep edilmesi postmodern turizm faaliyetlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ağ toplumu ve paylaşım kültürünün yatay ve dikey yönde yaygınlık kazanması, postmodern turizm faaliyetlerinin küresel ölçekte gelişimini ve farklı coğrafyalara hızla yayılmasını beraberinde getirmiştir.
Bu çalışmanın temel amacı, iletişim alanındaki yeni gelişmeler (Web 1.0'dan Web 2.0'a geçiş) vasıtasıyla postmodern dünyamızın ayrılmaz bir parçası haline gelen sosyal medya ve beraberinde getirdiğini yeniliklerin (ağ toplumu ve paylaşım kültürü) yeni turizm ağının oluşumu, gelişimi ve yayılmasındaki etkilerini ortaya koymaktır. Tez dört bölümden oluşturulmuş ve oldukça yeni bir çalışma konusu olması nedeniyle ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Böylelikle ülkemiz turizm literatürüne güncel ve özgün bir çalışma ile katkıda bulunulması hedeflenmiştir.
Paylaşım kültürünün turizmle ilişkili üç unsuru (ulaşım, yeme-içme, aktivite) genelinde ve konaklama özelinde yapılan bu çalışma, küresel ölçekte en büyük ücretsiz oda paylaşım platformu olan CouchSurfing'in İzmir yansımaları üzerinde yoğunlaşmıştır. Yapılan nicel (398 çevrimiçi anket) ve nitel (8 yarı yapılandırılmış görüşme) alan çalışması kapsamında çalışmanın temel amacı ve bununla ilişkili sorgulamaların tamamı gerçekleştirilmiş ve ele edilen veriler, alt başlıklar halinde verilmiştir. Çalışma neticesinde eğitim seviyesi yüksek Y kuşağı bireylerinin domine ettiği, yerel ve turistin konumlarının değiştiği, paylaşım kültürünün-ekonomisinin yaşam tarzına dönüştüğü, turizmin kişisel gelişim temelli görüldüğü, sosyo-kültürel öğelerin birincil motivasyon kaynağı olduğu, akranlar-eşler arasında uzun soluklu ilişkilerin kurulduğu ve seyahatin birleştirici-bütünleştirici yanının ortaya çıkarıldığı yeni bir turizm ağının varlığı saptanmıştır. Ayrıca geleneksel turizm koridorunun dışına çıkıldığı, konaklama arzının niceliksel-niteliksel olarak arttığı-çeşitlendiği, sürdürülebilir turizm faaliyetlerinin desteklendiği ve turizm faaliyetlerinde ikinci demokratikleşme dalgasının yaşandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Even if the early forms of tourism (belief, health, various sporting and economic activities, etc.) are based on ancient history (Ancient Egypt and Classical Greek), the early forms of modern tourism and the activities can be regarded as Grand Tours which were carried out by young nobles between the 16th and 19th centuries. Soon afterwards the modern tourism era, characterized by package tours, has begun. The modern era has brought tourism industrialization and enabled the development of market structures that supply goods and services in specialized areas such as every business line that has become an industry. The stakeholders that constitute and supply the modern tourism industry's transportation, accommodation, food-beverage and activity have become global scale and made tourism activities a characteristic feature of modern societies.
Transition from the modern to the postmodern era has been an alternative to traditional market structures established by the supply of goods and services' stakeholders. One of the alternative market structures is the modern tourism industry. Individuals who have acquired all travel-related requirements from traditional stakeholders in modern tourism activities has been able to access all sorts of goods and services that are needed before, during, and after travel through social media tools. This has become one of the most important dynamics of postmodern life with the transition from Web 1.0 to Web 2.0. Postmodern tourism activities have emerged becouse of supply and demand of transportation, accommodation, food and beverage and activity by ordinary people. The widespread use of network society and sharing culture in the horizontal and vertical directions has brought the development of postmodern tourism activities on a global scale and the rapid spread of different geographies.
The main aim of this study is to examine the impact of social media and its innovations (network society and culture of sharing) which have become an integral part of our postmodern world through new developments in communications (Web 1.0 to Web 2.0) and to reveal the formation, development and spread of the new tourism network. The thesis is composed of four chapters and has been dealt with in detail because it is a fairly new study topic. In this way, it is aimed to contribute to the tourism literature of our country with an up-to-date and original study.
This work that consists of three elements related to tourism (transportation, food&beverage, activity) and more particularly accommodation focuses on Izmir reflections of CouchSurfing, the largest free room sharing platform on a global scale. The quantitative (398 online questionnaire) and qualitative (8 semi-structured interview) field work have been carried out in this dissertation. The main purpose of the study and all of the related inquiries have been carried out and the data handled are given in sub-headings. As a result of the study, it is concluded that postmodern tourism is dominated by well educated Generation Y individuals, sharing culture-economy is transformed into a lifestyle, tourism is seen as based on personal development, socio-cultural items are the primary motivation source, long-term relationships between peers are established and unifying side of travel has been uncovered. In addition, it has been determined that the traditional tourism corridor has been moved out of the core tourism attraction, the supply of accommodation has increased quantitatively and qualitatively, the sustainable tourism activities have been supported and the second wave of democratization has been experienced in tourism activities.