Ebeveynlerin internet bağımlılığı olan ergen çocuklarına ve ebeveyn olarak kendilerine yönelik bilişsel temsillerinin incelenmesi
Examination of cognitive representations of parents towards adolescent children with internet addiction and themselves as a parent
Yazar: SALİH BENEK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SANBERK
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Bağımlılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Temsil = Representation ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İçsel temsiller = Internal representations

Özet:
Bu araştırma ile annelerin internet bağımlılığı olan ergen çocuklarına ve bir ebeveyn olarak kendilerine ilişkin kullandıkları kişisel yapılar incelenmiştir. Bu çalışma, çoklu nicel vaka çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmada internet bağımlılığı olan öğrencilerin öncelikli olarak tespit edilmesi için geniş bir örneklem grubuna Young İnternet Bağımlılığı Kısa Form Ölçeği (YİBT-KF) uygulanmıştır. Bu doğrultuda Adana ilinin Yüreğir ilçesindeki sekiz okulda öğrenim gören yaşları 14 ila 18 arası toplam 444 değişen (312'si kadın, 132'si erkek) öğrenciye YİBKF uygulanmıştır. İkinci basamakta bu ölçekten görece yüksek puan alan 8 öğrenci belirlenmiş ve bu öğrencilerin anneleri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Böylelikle çalışma için veriler toplanarak analize hazır hale getirilmiştir. Bu görüşmeler yarı yapılandırılmış bir görüşme olan repertuar ağı tekniği ile yapılmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizi İdiogrid 2.4 programı ile yapılmıştır. Annelerin kendilerine ve bağımlılık gösteren çocuklarına kurgularını ortaya çıkartmak için analizler yürütülmüştür. Buna göre elde edilen ilk bulgu bu annelerin bir anne olarak kendilerinden memnun oldukları yönündeydi. Bu anneler kendilerini "iyi örnek anne" ve "ideal anne" imgelerine oldukça yakın konumlandırmışlardır. Buna karşın ergen çocukları ile ilgili bilişsel temsilleri daha negatif olarak gözlenmiştir. Anneler çocuklarını görece olumsuz olarak kurgulamaktadır. Annelerin neredeyse tamamı çocuklarını "ideal çocuk" ve "çevremde takdir ettiğim bir çocuk" orta düzeyde uzak konumlandırmıştır. Elde edilmiş olan bu bulgular annelerin kendilerini bu rolde olumlu, bağımlılık gösteren çocuklarını ise ağırlıklı olarak olumsuz gördüklerini ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: İnternet bağımlılığı, repertuar ağı tekniği, ideal anne, bilişsel temsil, ergen.

Abstract:
In this study, the personal structures that mothers use regarding their adolescent children with internet addiction and themselves as a parent were examined. This study was designed as a multiple quantitative case study. In the study, the Young Internet Addiction Short Form Scale (YİBKF) was applied to a large sample group in order to primarily identify students with internet addiction. In this direction, YİBKF was applied to a total of 444 students (312 female, 132 male) between the ages of 14 and 18, studying in eight schools in Yüreğir District of Adana Province. In the second step, 8 students with relatively high scores from this scale were determined and interviews were conducted with the mothers of these students. Thus, the data for the study were collected and made ready for analysis. These interviews were conducted with the repertory network technique, which is a semi-structured interview. The analysis of the data obtained from the participants was made with the Idiogrid 2.4 program. Analyzes were carried out to reveal the fictions of the mothers for themselves and their addicted children. Accordingly, the first finding was that these mothers were satisfied with themselves as mothers. These mothers positioned themselves very close to the images of "good example mother" and "ideal mother". On the other hand, cognitive representations of adolescent children were observed to be more negative. Mothers construct their children relatively negatively. Almost all of the mothers positioned their children as "ideal child" and "a child I admire around me" at a moderate level. These findings reveal that mothers see themselves in this role as positive, and their dependent children predominantly negatively.

Keywords: Internet addiction, repertory network technique, ideal mother, cognitive representation, adolescent.