Eko-okullarda dağıtımcı liderlik üzerine nitel bir araştırma
Qualitative investigation of distributed leadership in eco-schools
Yazar: BAŞAK BAĞCI
Danışman: PROF. DR. YAŞAR KONDAKÇI
Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dağıtımcı liderlik = Distributor leadership ; Eko-okullar = Eco-schools ; Liderlik = Leadership ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Bu çalışmanın amacı, eko-okul uygulamalarında dağıtımcı liderliğin doğasını araştırmaktır. Araştırmadaki okulda eko-okul programı uygulamaları, okulda var olan kolektif kültürde gerçekleştirilmiştir. Bu etnografik araştırma, çevre ve sürdürülebilirlik konularında çeşitli liderlik şekillerinin rolünü incelemiştir. Veri toplama; gözlem, görüşme ve dokümanlar yoluyla sağlanmıştır. Eko-okul faaliyetleri ve okuldaki diğer çevre çalışmaları dahilindeki durum, davranış ve etkileşimlerin uzun bir dönem süren gözlemler sonucunda elde edilmesiyle oluşturulan veriler, eko-okul kültürünü tasvir etmiştir. Yazılı ve görsel dokümanlarla birlikte gerçekleştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşmeler, verilerin derinlemesine analizini ve güvenirliğini sağlamayı amaçlamıştır.
Bulgular, eko-okul uygulamaları ve okuldaki çevre yönetimi sistemi sırasında gözlemlenen liderlik şekilleri hakkında bilgi sunmuştur. Eko-okul programının uygulanmasının, okulda farklı liderlik özelliklerinin ortaya çıktığı ve teşvik edildiği bir ortama izin verdiği nitel verilerle elde edilmiştir. Eko-okul faaliyetleri, program tarafından önerilen temalar aracılığıyla okuldaki çeşitli çevresel etkinlikleri hareket geçirmekte ve desteklenmektedir. Bu faaliyetler, koordinatör rolünde bulunarak sürdürülebilirlik bağlamında uzmanlığa sahip olan ve aynı zamanda takımlar içinde öğrenci liderliğini teşvik eden formal öğretmen liderler yetiştirmiştir. Araştırılan eko-okulda çevre konularıyla ilgili var olan ortak amaç, farklı okul paydaşlarının desteklediği işbirliği çalışmalarıyla, liderliğin takımlara ve bireylere dağıtılmasını sağlayan bir atmosfer yaratmıştır. Bulgular, daha sürdürülebilir bir gelecek için eğitimin esas amacının, fikirlerin ve liderliğin paylaşılmasıyla en iyi şekilde elde edilebileceğini göstermiştir. Bu bağlamda okul müdürü, destekleyici ve ortaya çıkan işbirliğinin parçalarından biri olarak etkili bir rol oynamıştır. Çevreyle ilgili değerlere ilişkin ortak bir vizyona odaklanırken sorumlulukların ve fikirlerin paylaşılmasıyla desteklenen kolektif okul kültürü, okuldaki çevre yönetim sistemini en iyi şekilde teşvik etmiştir.

Abstract:
This study aims to explore the nature of distributed leadership in eco-school practice. The structure and application of the eco-school program in the school have included in the school's collective environment. This ethnographic study examined the role of various forms of leadership in the face of this environment. Data obtained from long-term observation of situations, interactions and behaviors within eco-school and other environmental activities in the school portrayed an image of eco-school culture. Semi-structured interviewing along with the documents and observation ensured in-depth analysis while satisfying the triangulation of the data.
Findings presented an insight into eco-school practices and forms of leadership situating during environmental management in the school. It is obtained that practicing eco-school allowed an environment where differentiated leadership features arose and encouraged. It is required to be acted and supported by several nvironmental performances in the school through the themes proposed by the program. This practice flourished teacher leaders in the formal role who were expertise in the context of sustainability as being coordinators, as well as to encourage student leadership within the teams. The principal had a definite role in this context as being supporter and as one of the pieces of the collaboration. The common purpose on environmental values provided an atmosphere in which collaborative work supported by different unites, which showed the distribution of leadership to other teams and individuals. Findings stated that the ultimate aim of education for a more sustainable future could be best achieved by sharing ideas and leadership in the schools.