Torakotomi yapılan hastalarda elastik göğüs bandı aracılığıyla yapılan dirençli  egzersizlerin respiratuar kas kuvveti ve fonksiyonel kapasite üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of resistance exercises using an elastic chest band on respiratory muscle strength and functional capacity in thoracotomy patients
Yazar: MÜKERREM ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY GÜVENÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Elastik malzeme = Elastic material ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Torakotomi = Thoracotomy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, torakotomi yapılan hastalarda elastik göğüs bandıyla yapılan 8 haftalık dirençli egzersizlerin respiratuar kas kuvveti ve fonksiyonel kapasite üzerine olan etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışmada, torakotomi ameliyatı yapılan 67 hasta(41 erkek, 26 kadın),  randomize olarak kontrol (n=31) ve deney (n=36) gruplarına ayrılmış ve 8 haftalık çalışmaya katılmışlardır. Kontrol grubu torakotomi sonrası rutin pulmoner rehabilitasyon uygulanan hastalardan, deney grubu ise rutin rehabilitasyon uygulamalarına ek olarak dirençli elastik bant egzersizleri uygulanan hastalardan oluşmuştur. Çalışmada, respiratuar kas kuvveti, maksimal inspiratuar ve ekspiratuar basınçlar (MİP ve MEP) değerlendirilerek yedi farklı dönemde ; solunum fonksiyonları, (FEV1, FVC, FEV1/FVC) spirometre ile altı farklı dönemde ; fonksiyonel kapasite, altı dakika yürüme testi mesafesi değerlendirilerek altı farklı dönemde ve  yaşam kalitesi SF-36 ölçeğiyle  üç farklu dönemde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hem kontrol hem de deney grubunda respiratuar kas kuvveti (MİP ve MEP) ve solunum fonksiyonları (FEV1, FVC, FEV1/FVC) değerleri operasyon öncesine göre OPS-0 döneminde anlamlı ölçüde azalmasına rağmen (p<0.05), bu değişkenler her iki grup içinde geçerli olmak üzere operasyon sonrası diğer dönemlerde artış sergilemektedir. Bununla birlikte, özellikle OPS-4h ve OPS-8h dönemlerinde respiratuar kas kuvveti (MİP ve MEP) ve solunum fonksiyonlarındaki (FEV1, FVC) artış oranının deney grubunda kontrol grubuna göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, OPS-4h ve OPS-8h dönemlerinde fonksiyonel kapasitede kaydedilen artış oranlarının da kontrol grubu ile karşılaştırıldığında deney grubunda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak, OPS-8h döneminde yaşam kalitesine ilişkin birçok değişkeninde kontrol grubuna göre deney grubunda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Buradan hareketle, elastik göğüs bandı aracılığıyla yapılan dirençli egzersizlerin, torakotomi sonrası uygulanan rutin pulmoner rehabilitasyon programının bir parçası olarak kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Torakotomi, egzersiz, elastik bant

Abstract:
Objective: The purpose of this study was to examine the effects of a 8-week elastic band resistance exercise program on respiratory muscle strength and functional capacity in patients undergoing thoracotomy.
Method: In this study, 67 patients  undergoing lung resection, randomly assigned into the experimental (n=36) and control (n=31) groups. Patients in both the experimental and control groups followed a regular postoperative pulmonary rehabilitation program, while the experimental group additionally followed an elastic band resistance exercise program for 8 weeks. Respiratory muscle strength was assessed using maximum  inspiratory and expiratory mouth pressures (MIP,MEP) on seven different time periods, Respiratory functions(FEV1, FVC, FEV1/FVC) were measured by spirometry on six different time periods, Functional capacity of patients was measured with the six minutes walking distance test on four different time periods and Health-related qualityof life was assessed using the SF-36 questionnaire on three different time periods.
Results: Although respiratory muscle strength and respiratory functions of the experimental and control groups decreased significantly immediately after the surgery (postoperation-0) when compared to pre-operative values (p<0.05), these parameters improved in both groups at other post-operative periods. However, the increment of respiratory muscle strength (MIP,MEP) and respiratory functions (FEV1, FVC) were higher in the experimental group than in the control group, especially at 4, and 8 weeks after surgery. Moreover, the increment of functional capacity at 4, and 8 weeks after surgery was also higher in the experimental group when compared with the control group. In addition, at 8 weeks after surgery, most of the health-related quality of life measures were also higher in the experimental group than in the control group.
Conclusion: Consequently, the use of elastic band resistance exercise program as a part of regular post-operative pulmonary rehabilitation program following thoracotomy is recommended.

Key words: Thoracotomy, exercise, elastic band