Mimarlıkların kentin mekânsal kimlik oluşumuna etkileri
The effects of architecture on the spatial identity formation of the city
Yazar: BÜŞRA NUR BOZDAM
Danışman: PROF. DR. SAMİ GÜVEN BİLSEL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kent kimliği = Urban identity ; Kent mimarisi = Urban architecture ; Kentsel mekan = Urban space ; Kimliksizleştirme = De-identification

Özet:
Kent kimliği o kenti diğerlerinden farklı kılan; kente, tanım, anlam ve değer katan unsurların oluşturduğu bir bütündür. Tüm dünyada 20. Yüzyılda hızlanan sosyal ekonomik ve teknolojik gelişmelerle birlikte, kentlerde önemli değişimler meydana gelmektedir. Toplumsal değişmeler kentsel işlevlerde farklılaşmalara ve mekânsal yapıda da değişmelere neden olmaktadır. Ülkemizde 50'li yıllardan günümüze dek süregelen kentleşme sürecinde, kentsel nüfus ve yoğunluk artışları izlenmekte; kentlerin yerleşik alanlarında yaşanan yapısal değişimlerde, kentsel mekânı oluşturan 'Mimarlıklar' önemli bir rol üstlenmektedir. Gelişen teknoloji ile bina üretim metotlarındaki değişimler, yapı yükseklik ve yoğunluklarında yeni olanaklar sağlamakta; bununla birlikte, yerleşik yapıda yaratılan potansiyel değer artışları yanında, güvenilir ortam oluşturmak amacıyla da yapılan yıkım ve kentsel yenilemeler, kentsel mekânın, kentin yapay çevresinin değişimine yol açmaktadır. Kentin alışılagelmiş görünüm ve imgesi ile özgün kimliği bu değişimlerden etkilenerek zamanla başkalaşmaktadır. Son dönemde ülkemizde kentlerin, yerleşik değerleriyle bellek mekanlarını ve   özgün kimliklerini yitirmekte olduklarından sıkça söz edilmektedir.  Çalışmamızda örnek kent olarak inceleme ve değerlendirme konusu olan Konya da ülke genelinde dile getirilmekte olan bu sorunun yaşanmakta olduğu kentlerimizden biridir. Bu çalışmada kentlerin kimliksizleşmesinin ileride ne gibi sonuçlara yol açabileceği tartışılmakta; yaşanan güncel değişimlerden yola çıkılarak, uzun vadede karşılaşılabilecek olumlu ve olumsuz etkilenmeler irdelenmektedir. Tez çalışması kapsamında, kentlerin özgün karakterleri olan mekânsal kimlik konusu ile kentsel kimlik oluşum ve değişimine etki eden faktörlere ilişkin kuramsal bilgi birikimi oluşturmakta; örnek seçilen mekânda kimlik değişimi sorunsalı, kuramsal tabana dayalı olarak irdeleme konusu yapılmaktadır.

Abstract:
The identity of a city is the sum of all components that distinguish it from other cities and that adds definition, meaning and values. Due to social, economic and technological developments in the 20th century, significant changes took place in cities around the world. Social changes led to differentiations in urban functions and spatial structures. During the urbanization process that has taken place in Turkey since the 1950s, urban populations and densities have increased, and space-defining "urban architectures" have played an important role in the structural changes of the built environment. Changes in building technology and in construction methods have presented new possibilities in increasing building heights and densities. The potential increase in urban land values led to urban demolitions and renewals with expressed purpose of creating safer environments. The traditional townscape and image of the city, as well as the city's identity have been impacted by these changes. All these have led recently to the loss of spaces of memory, traditional values and original identities of cities in our country. The case study selected for this thesis, Konya, exemplifies many of the changes described above. This study assesses some of the consequences that the loss of urban identity may cause in the future. Based on current developments the study offers a long-term projection of potential—both positive and negative consequences of these urban developments. The aim of this study is to develop a theoretical framework about the factors that affect the original identities and spatial characters of cities, as well assessing the question of identity change in the selected urban case study.