"Plus Deutsch" Almanca ders kitabının diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni Çerçevesi`nde incelenmesi
Analysis of german textbook "Plus Deutsch" within the frame of the Common European Framework of reference for languages
Yazar: ESAD ÖMER ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN SEYMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Almanca dersi = German lesson ; Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Ders kitapları = Textbooks ; Dil becerileri = Language skills ; Dört dil becerisi = Four language skills ; Okuma becerileri = Reading skills ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Dünya'da küreselleşmenin artması, teknoloji ve ticaretin gelişmesi insanlar arasındaki sınırların yavaş yavaş ortadan kalkmasına yol açmaktadır. Bu değişimler farklı milletlere mensup insanlar arasındaki engellerin ortadan kalkmasını sağlamış ve kültürlerarası ilişkilerin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Bu gelişmeler yabancı dillere karşı yeni ihtiyaç ve amaçların oluşmasında büyük bir etken olmuştur. Bu İhtiyaçlar doğrultusunda ülkeler yabancı dillere olan bakış açılarını yeniden şekillendirmiştir. Yabancı dillerin getirdiği yeni amaç ve gereksinimler çerçevesinde Avrupa Konseyi de çok dilli ve çok kültürlü anlayışı hedef alarak dil politikasında yeni arayışlar içine girmiştir. Bu yeni konjonktür kapsamında Avrupa Konseyi 2001 yılını diller yılı olarak açıklamış ve bununla beraber "Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni´ni (AOBM)" yayınlamıştır. Bu metinle beraber Avrupa ülkelerindeki dil eğitimi ve öğretimi programlarında, program yönergelerinde, sınav sistemlerinde ve ders kitaplarında vb. çalışmalarda ortak bir zemin sunulması amaçlanmıştır. Ayrıca AOBM, yabancı dil öğrenen adayların dili verimli bir şekilde öğrenebilmeleri ve dili iletişimde etkin bir biçimde kullanabilmeleri için elde etmeleri gereken kazanımları olabildiğince detaylı açıklamıştır. AOBM bu kazanımları temel beceriler olan dinleme, konuşma, okuma ve yazma olarak belirlemektedir. Bunlar aynı zamanda dil ve zihinsel becerilerin geliştirileceği öğrenme alanları olmaktadır. Bu kazanımlar doğrultusunda aktivite ve uygulamaların düzenlenmesi ve bu etkinliklerin öğrenciyi aktif olmaya teşvik etmesi gerekmektedir. Bu ifadelerden yola çıkarak AOBM´nin belirlediği kazanımlara ulaşılabilmesi için, ders kitaplarının gerekli niteliklere göre hazırlanması gerekmektedir. Ülkemizde bu çalışmalardan geri kalmamak için 2006 yılında AOBM'ye göre eğitim sisteminde yeni düzenlemelere gitmiştir. Düzenlenen eğitim sisteminde en büyük değişikliklerden biriside yabancı dil ders kitaplarında gerçekleşmiştir. Bu kitapların en güncelleri de ortaöğretim MEB kurumlarında kullanılmakta olan Almanca Plus Deutsch A1.1 ders ve çalışma kitaplarıdır. Bu çalışmada Plus Deutsch A1.1 ders ve çalışma kitaplarının; aktivitelerin ve uygulamaların merkezde olmak üzere AOBM çerçevesinde 4 beceri için belirlenmiş olan ölçütlere uygunluğu analiz edilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada, nitel araştırmalarda kullanılan, veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu araştırmada AOBM'nin A1 seviyesi için belirlenmiş, 4 beceriyi açıklayan ölçütleri esas alınmıştır. Her iki kitaptaki aktivitelerde bu ölçütlere yer verilip verilmediği, kitaplardaki aktivitelerin tek tek incelenmesiyle saptanmıştır. Sonuç olarak ders kitabında AOBM kriterlerince bazı eksiklikler olmasına rağmen, 4 temel dil becerilerine ilişkin aktivitelere yer verildiği belirlenmiştir. Lakin çalışma kitabında, temel becerilerden okuma, dinleme ve yazmaya yer verilmişken, konuşma becerisinin ihmal edildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçtan yola çıkarak Plus Deutsch ders ve çalışma kitaplarının AOBM çerçevesinde 4 beceri için belirlenmiş olan ölçütlere kısmen uygun olduğu kanısına ulaşılmıştır.

Abstract:
The increase in globalization, the development of technology and trade in the Earth has slowly lead to the disappearance of the borders between people. These changes have ensured the disappearance of the obstacles between people who belong to different nationalities and prepared a groundwork for the development of intercultural relations. These developments have been a great factor in the creation of new needs and purposes for foreign languages. In line with these needs, countries have reshaped their perspectives of foreign languages. Within the frame of the new aims and requirements of foreign languages, the Council of Europe has also targeted multilingual and multicultural understanding of new pursuits in language policy. Within the scope of this new conjuncture, the Council of Europe has announced the year 2001 as the year of languages and published the "Common European Framework of Referance for Languages (CEFR)". This framework aims to establish a common groundwork in European countries, in studies like language education, training programs, the program instructions, exam systems and textbooks, etc.. In addition to that, CEFR provides a detailed explanation on the acquisition of skills that are necessary to be able to learn foreign languages efficiently and to use foreign languages effectively in communicative purposes. CEFR defines this acquistions as basic language skills like: listening, speaking, reading and writing. They are also the learning areas that language and mental skills are developed. In accordance to these acquisitions, the activities and practices must be accommodated and these activities must encourage the students to be active. Based on these statements, in order to achieve the acquisitions determined by CEFR, the textbooks must be revised according to the necessary qualifications. In order to not to fall behind in these situation, our country went to new arrangements in the education system in 2006, which are based on CEFR. In the rearranged education system one of the largest changes happened in the foreign language textbooks. The most up to date of these textbooks are, the German Plus Deutsch A1 student and workbook that are used in secondary education of the MEB institutions. The aim of this study is to analyze the Plus Deutsch A1.1 student and workbook with particular focus on activities and practices and measure the compliance with the scales that are determined for 4 basic language skills within the CEFR. The method of the study is, from data collection methods document analysis, which is used in qualitative researches. This study is based on CEFR's language level scales A1, which describes 4 basic language skills. The compliance between the language scales and the both books were determined by individual examination of activities in the books. As a result, although in regards of the CEFR criteria, the student book has some shortcomings, the 4 language skills were determined to be included in the book activities. In workbook however, reading, listening and writing from basic skills were included, while the speaking skill was left out. Based on this result, the Plus Deutsch student and workbook are partially in compliance with the scales that are determined for 4 basic language skills within the frame of CEFR.