Başkanlık sisteminde devlet başkanının siyasi sorumluluğu
Political responsibility of head of state in the presidential system
Yazar: ÇAĞRIHAN PEKER
Danışman: PROF. DR. AYHAN DÖNER
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Başkanlık sistemi = Presidency system ; Devlet başkanı = President ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Latin Amerika ülkeleri = Latin American countries ; Siyasi sorumluluk = Political responsibility ; Sorumluluk = Responsibility

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde, "Başkanlık Sisteminde Devlet Başkanının Siyasi Sorumluluğu" incelenmektedir. 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen halkoylamasıyla kabul edilen 6771 sayılı Anayasa Değişikliği Hakkındaki Kanun ile birlikte, Türkiye'de parlamenter sistemden vazgeçilmiş ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi benimsenmiştir. Benimsenen bu yeni hükümet sisteminin özü itibariyle bir başkanlık sistemi olması, başkanlık sisteminde ve dolayısıyla da Türkiye'de devlet başkanının siyasi sorumluluğunun varlık gösterip göstermediğinin, eğer varlık gösteriyorsa da bu sorumluluğun nasıl vuku bulduğunun incelenmesini bir gereklilik olarak ortaya koymuştur. Türk hükümet sisteminin başkanlık sistemi olması nedeniyle başkanlık sisteminin saf halinin uygulandığı ABD ile bazı Latin Amerika ülkelerinde devlet başkanının siyasi sorumluluğu da yüksek lisans tezinde ele alınmıştır.  
	Siyasi sorumluluk, yönetenlerin egemen karşısındaki sorumluluğudur. Siyasi sorumluluğun başlıca yaptırımları görevden alma ve istifaya zorlamadır. Bu bağlamda başkanlık sisteminde devlet başkanı siyasi sorumlu bir özne olduğunu söylemek gerekir. Zira seçimler aracılığıyla egemen olan halk devlet başkanını görevden alabilmektedir. Bununla birlikte meclis soruşturması usulünün işletilmesinin neticesinde devlet başkanının görevden alınması şartıyla meclis soruşturmasının da siyasi sorumluluk bakımından bir yaptırım aracı olması söz konusudur. Ayrıca anayasanın halkoylamasıyla devlet başkanının görevden alınabilmesini düzenlemesi halinde de devlet başkanının görevden alınabilmesi, dolayısıyla da siyasi sorumluluğunun tahrik edilmesi mümkündür.

Abstract:
In this master thesis, "Political Responsibility of Head of State in the Presidential System" is examined. With the Law No. 6771 on the Amendment of the Constitution, which was accepted by the referandum held on April 16, 2017, the parliamentary system was abandoned in Türkiye and the Presidential Goverment System was adopted. The fact that this new goverment system adopted is essentially a presidential system has made it a necessity to examine whether the political responsibility of head of state exist int the presidential system and therefore in Türkiye, and if it does, how this responsibility occurs. Since the Turkish goverment system is the presidential system, the political responsibility of head of state in the USA and some Latin American countries is also discussed in this master thesis. 
	Political responsibility is the responsibility of the rulers against the sovereign. The main sanctions of political responsibility are dismissal and forced resignation. In this context, it should be said that the head of state is a political responsible subject in the presidential system. Because the people who are sovereign through elections, can remove the head of state from Office. However, on the condition that the head of state is dismissed as a result of the operation of parliamentary investigation (impeachment) procedure, the parliamentary investigation (impeachment) is also tool in terms of political responsibility. In addition, if the constitution regulates the removal of the head of state by referandum, it is possible to dismiss the head of state, thus proviking her political responsibility.