Yabancı çocuklara Türkçe öğretiminde sözcük türlerinin belirlenmesi
Determining of the word classes in teaching turkish to foreign children
Yazar: ECE ESMİOĞLU
Danışman: PROF. DR. KAMİL İŞERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-sözcük türleri = Grammar-word types ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Günümüzde bir veya birden fazla yabancı dili anadiline yakın kullanabilen bireyler yetiştirmek eğitimin esaslarından biri haline gelmiş bulunmaktadır. Erken yaşta anadilini öğrenmeye başlayan çocuk, sözvarlığını oluştururken önce hayatında birinci derecede önemli olan kavramları öğrenmektedir. Bu kavramlar ise çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması ve sosyal ilişkilerini sürdürmesi için gerekli kavramlardır. Bu yüzden iletişimin temel anahtarı olan ve dilde kavramları karşılayan sözcüklerin ve sözcük türlerinin öğretiminin yabancı dil öğretiminde çok büyük önemi bulunmaktadır.
Bu çalışmada 4-6 yaş arası anadili Türkçe olan çocukların, sınıf bağlamında doğal konuşmalarında kullandıkları sözcük türlerini belirlemek ve bu sözcük türlerini yaş ve cinsiyet değişkenlerini ele alarak listelemek amaçlanmaktadır. Bu listelerin bir başka amacı da öğreticilere, aynı yaş grubu yabancı çocuklara Türkçe öğretirken etkinlik hazırlamada kullanabilecekleri sözcük türlerini belirlemektir.
Bu çalışma nitel olarak yapılandırılmıştır. Veriler gözlem yoluyla elde edilmiştir.  Çalışmada çocukların yalnızca sınıf bağlamında doğal dil kullanımı inceleneceği için gözlem yönteminin katılımcı olmayan gözlem türüne başvurulmuştur. Çalışmanın katılımcıları, İzmir-Karşıyaka Suzan Divrik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Anaokulu'ndaki 4-6 yaş arası anadili Türkçe olan çocuklardır. 4 yaş grubundan 10, 5 yaş grubundan 16, 6 yaş grubundan 19 çocuğun toplamda ise 45 çocuğun sınıftaki doğal konuşmaları hem ses kaydı ile hem de hazırlamış olduğumuz gözlem formlarıyla toplanmıştır.  Ses kayıtları 4-5-6 yaş grubu için ayrı olarak 120 dakika, toplamda ise 360 dakikadan oluşmuştur. 360 dakika tamamlandıktan sonra bu kayıtlar çevriyazıya dönüştürülmüştür. Gözlem formları ve çevriyazı aracılığıyla çocukların kullandığı sözcük türleri, cinsiyet ve yaş değişkenleri ele alınarak tüm veriler liste haline getirilmiştir.
Elde edilen veriler sonucunda 4-6 yaş grubu çocukların en fazla kullandığı sözcük türünün ad olduğu belirlenmiştir. Addan sonra en fazla kullanılan sözcük türü sırasıyla eylem, belirteç, sıfat, adıl, bağlaç, ünlem, ilgeç olarak belirlenmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Dil edinimi, erken çocukluk dönemi, yabancı dil olarak Türkçe, sözcük türleri.

Abstract:
Nowadays, raising individuals who can use one or more foreign languages close to their native language has become one of the fundamentals of education. The child, who starts to learn his mother tongue at an early age, first learns the concepts that are of primary importance in his life while creating his vocabulary. These concepts are essential for meeting the needs of the child and maintaining social relations. Therefore, the teaching of words and word classes, which are the basic keys of communication and meet the concepts in the language, has a great importance in foreign language teaching.
In this study, it is aimed to determine the word classes used by children between the ages of 4-6 who are native speakers of Turkish in their natural speech in the classroom and to list these word classes by considering age and gender variables. It is to determine the types of words that these lists can use in preparing activities while teaching Turkish to foreign children of the same age group.
This study is structured qualitatively. Data were obtained by observation. Since the use of natural language in the context of the classroom will be examined only in the context of the classroom, non-participant observation type of the observation method was used. Participants of the study are children between 4-6 years old whose mother tongue is Turkish in İzmir-Karşıyaka Suzan Divrik Vocational and Technical Anatolian High School Practical Kindergarten. Natural conversations of 10 children from the age group of 4, 16 from the age group of 16, and 19 children from the age group of 6 in total, and a total of 45 children in the classroom, were collected by audio recording and observation forms we prepared. The sound recordings consisted of 120 minutes separately for the 4-5-6 age group and 360 minutes in total. After 360 minutes were completed, these recordings were translated into transliteration. Through observation forms and transliteration, all the data were put into a list by considering the types of words used by children, gender and age variables.
As a result of the obtained data, it was determined that the most common word used by children in the 4-6 age group was noun. The most used word classes after the noun was determined as verb, adverb, adjective, pronoun, conjunction, interjection and postposition.
Keywords: Language acquisition, early childhood period, Turkish as a foreing language, word classes.