Yuvarlak örme makinelerinde elastan iplik kullanımı
Usage of elastane yarn in circular knitting machines
Yazar: SERKAN TEZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN KAVUŞTURAN
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Kumaşlar = Fabrics ; İplik özellikleri = Yarn properties

Özet:
Elastan iplikler, tekstil ürünlerinin elastikiyet ve konfor özelliklerini iyilestirmekabiliyetleri sayesinde geçtigimiz 45 yıl içerisinde büyük bir ilerleme kaydetmislerdir.Elastan iplik içeren kumaslara olan talebin artmasına paralel olarak da elastan ipliküreticilerinin sayısında da önemli bir artıs olmustur. smi dünyaca üne kavusmus elastaniplik firmalarına alternatif olarak üretilen çok sayıdaki elastan iplikler, uygun fiyatolanakları sayesinde örme sektöründe kendine kısa zamanda yer bulmustur.Bu arastırmada; marka faktörünün elastan ipliklerin çekme uzama davranıslarınave örme kumasların yapısal özelliklerine etkisini incelemek amacıyla yapılan iki grupdeneysel çalısma sunulmustur.Çalısmanın ilk asamasında 6 farklı marka elastan ipligin çekme uzamadavranısları çesitli test aletleriyle test edilerek, kopma uzama davranısları, sabit gerilimdegerindeki % uzama davranısları, sabit % uzama degerlerindeki gerilim davranısları vesürtünme özellikleri üzerine elastan iplik markasının etkisini görebilmek amacıyladeneysel bir çalısma yapılmıs ve istatistiksel analiz yöntemiyle karsılastırmayapılmıstır.Çalısmanın ikinci asamasında; ilk asamada çekme uzama davranısları incelenen4 farklı marka elastan iplik kullanılarak, 3 farklı zemin ipligi besleme miktarı ve 3 farklıelastan iplik besleme miktarı uygulanarak, bir sırada sadece pamuk ipligi diger sıradaise pamuk ipligi ve elastan ipligi beraber olacak sekilde 36 adet elastan iplikliRL(süprem) örgü kumas üretilmistir. Bu kumasların sıra sıklıgı, çubuk sıklıgı, ilmekyogunlugu, zemin ipliginin ilmek iplik uzunlugu, elastan ipliginin ilmek iplik uzunlugu,gramaj, kalınlık, patlama mukavemeti, hava geçirgenligi, streç ve kalıcı uzamaözellikleri üzerine deneysel bir çalısma yapılmıs ve faktörlerin etkisini görebilmekamacıyla istatistiksel analiz yöntemiyle karsılastırma yapılmıstır.Anahtar Kelimeler: Elastanlı Yuvarlak Örme Kumas, Elastanlı KumasÖzellikleri, Elastik Kumaslar, Elastan, Elastomer, Elastomerik, Spandex, Likra, Elastanplik Testleri, Statimat MEL, CTT-E

Abstract:
Elastane yarns have made a great progress with in the last 45 years because oftheir ability to improve their elasticity and comfort properties. There has been asignificant increase in elastan yarn producers parallel to the increase of the demand forfabrics containing elastane yarns. Elastane yarns which are produced as an alternativefor the yarns belong to the well-known elastane yarn firms; have found a place inknitting sector because of their suitable prices.In this study, two groups of experimental works have been represented in orderto investigate the effects of the brand factor on stress strain behaviour of elastane yarnsand structural properties of the knitted fabrics.In the first section of the study, the stress strain behaviour of the 6 differentbrand elastane yarns has been tested with different test devices in order to see the effectof brand on breaking elongation % behaviour, elongation % under the constant stress,stress under the constant elongation % and frictional behaviour. And the comparisonshave been made with the statistical methods.In the second section of the study, 36 RL (single jersey) knitted fabrics havebeen produced with 4 different elastane yarns, 3 different base yarn feed ratio and 3different elastane yarn feed ratio. Sample fabrics were knitted with cotton yarn usedalone in one course and with cotton / elastane yarn used in the other course. Theexperimental work was aimed at determining the effect of the factors on the waledensity, course density, loop density, loop length of the base yarn, loop length of theelastane yarn, areal density, thickness, bursting strength, air permeability, growth andstretch and comparing the results with statistical methods.Key Words: Knitted fabric containing elastane, Properties of the Fabricscontaining elastane, Elastic Fabrics, Elastomer, Elastomeric, Spandex, Lycra, ElastaneYarn Tests, Statimat MEL, CTT-E