Okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerinin öğretmenlerin iş doyumuna ve meslek ahlakına etkisi
The effect of school principals cultural leadership roles on teachers job satisfaction and professional ethics
Yazar: BİLAL YILDIRIM
Danışman: PROF.DR. VEHBİ ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültürel liderlik = Cultural leadership ; Liderlik = Leadership ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerin kültürel liderlik rolleriyle öğretmenlerin iş doyumu ve meslek ahlakı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden seçilen 17 ilde 339 okul müdürü ve 1159 öğretmenden anket tekniğiyle toplanan veriler SPSS for Windows 9.05 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre yöneticilerin kültürel liderlik rollerindeki basanlarına ilişkin, genel olarak öğretmenlerle yöneticiler arasında ve farklı bölgelerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin kendi aralarında görüş farklılıkları olduğu belirlenmiştir. Yöneticilerin kültürel liderlik rollerine ilişkin öğretmenlerin görüşlerini kıdem değişkeni etkilerken, cinsiyetin ve branşın etkili olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin iş doyumlarının özellikle ekonomik boyutta çok düşük olduğu, özel liselerde görev yapan öğretmenlerin doyum düzeylerinin devlet lisesi öğretmenlerinin doyum düzeylerinden daha yüksek olduğu, cinsiyetin, kıdemin ve farklı bölgelerde görev yapmanın öğretmenlerin iş doyumunu etkilediği belirlenmiştir. Meslek ahlakına ilişkin görüşlerde, özel liselerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin daha olumlu düşündüğü, cinsiyetin, kıdemin ve branşın etkili olmadığı, ancak farklı bölgelerde görev yapmanın önemli bir etken olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin kültürel liderlik rolleriyle öğretmenlerin İş doyumu ve meslek ahlakına ilişkin öğretmenlerin görüşleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kültürel Liderlik, İş Doyumu, Meslek Ahlakı.

Abstract:
The aim of this study is to investigate relationship between high school principals' cultural leadership roles and teachers' job satisfaction and professional ethics. A relational research model was used in the study. The data gathered from 339 principals and 1159 teachers of 17 cities from 7 different geographical regions of Turkey were analysed, using SPSS Programme. The results revealed that there is significant differences between the ideas of teachers and principals in general, and among the teachers and principals working different regions, on the successes in cultural leadership roles of principals. The results also indicated that the teachers' ideas on the cultural leadership roles of principals were affected by the variable of experience althought gender and branch variables had no effect. It was observed that the teachers had a low job satisfaction, especially because of bad economic canditions. It was also observed that the teachers working in private schools had higher level of job satisfaction than those working in sate schools. Meanwhile it was found that the gender, experience in job and working in different regions affected the teachers' job satisfaction. The results showed that the teachers in private schools had more positive views on professional ethics than those working in state schools and gender, experience and branch didn't have any effects but working in a different region of country had an important effect. The results revealed that there is a significant relationship between cultural leadership roles of principals and teachers' job satisfaction and professional ethics according to teachers' ideas. Key Words: Cultural Leadership, Job Satisfaction, Professional Ethics.