Iğdır ili büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin genel özellikleri
General features of animal breeding cattle in Iğdır province
Yazar: VOLKAN KAYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSA YILMAZ ; PROF. DR. METE YANAR
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Iğdır ilinde sığır yetiştiriciliği yapan işletmelerinin yapısını ve mevcut durumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 162 işletme sahibiyle soru ve cevap şeklinde anket yapılmıştır. Veriler 2(ki-kare) testi ile analiz edilerek, yüzdelik değerler şeklinde verilmiştir. İşletmelere ait ortalama arazi varlıkları toplam arazi, sulu arazi ve kuru arazi miktarı sırasıyla 86,47±5,67 dekar, 74,77±4,09 dekar ve 11,70±3,83 dekar olarak, işletme başına düşen ortalama sığır ve koyun varlığı sırasıyla 20,85±1,27 ve 71,88±12,52 baş olarak belirlenmiştir. Yetiştiricilerin %84,0 oranında ahırları geleneksel ve %16,0'sı modern olarak yapılmıştır. Yetiştiricilerin %82,1'inin bir hayvancılık organizasyonuna kayıtlı olduğu belirlenmiştir. İşletmelerde sağımın %54,3'ü seyyar sağım makinesiyle, %38,3 elle, %1,9'u sağım ünitesiyle ve %5,6'sı elle+seyyar makine ile yapıldığı belirlenmiştir. İşletmelerde %80,8 oranında meme temizliğinin yapıldığı belirlenmiştir. İşletmelerin %99,0'unda çiğ süt satışı olup, bu satışın %80,2 oranında toplayıcılara yapıldığı belirlenmiştir. Buzağıya ağız sütü içirilme süresi işletmelerin %96,9'ünde 60 dakika içinde yapıldığı, işletmelerin %50,0'inde buzağı ölümleri görülmediği, görülen işletmelerde doğumu takiben %9,3'ünde 30 gün içinde, %14,8'inde 45 gün ve %25,9'unda ise 60 gün sonra görüldüğü belirlenmiştir. Buzağı ölümlerine ishal %17,9 ile zatürre  %17,9 ve ishal+zatürre %64,2 oranında sebep olduğu, yetiştiricilerin %100,0'ünün kızgılık tespitini yaptıkları, tespitin ardından %71,3'ü 5 saat, %21,2'si 8 saat ve %7,5'inin ise 12 saat sonra hayvanlarını tohumlattıkları belirlenmiştir. İşletmelerde doğum sonrası inekleri tohumlama süresi %6,8'inde ilk kızgınlıkta, %56,2'sin de 60 gün, %34,6'sında 90 gün ve %2,5'inin 120 gün sonra yapıldığı belirlenmiştir. İneklerin gebelik başına tohumlama sayısı %32,5'inde 1 kez, %49,4'ünde 1-2 kez ve %18,1'inde ise 2 kez ve üzeri olarak tespit edilmiştir. Yetiştiricilerin %27,2'sinde yavru atma olayının olmadığı, %13,0'ının gebeliğin 5. ayından önce, % 59,9'u ise gebeliğin 5. ayından sonra yavru atma olayının gerçekleştiği belirlenmiştir. Yetiştiricilerin %21,6'sı Simental, %19,1'i Esmer, %53,70'inin Simental+Esmer ve %5,6'sı Siyah-Alaca ırkı tercih etmişlerdir. Yetiştiricilerin %75,3'ü canlı hayvan ithaline olumlu, %24,7'si olumsuz iken, et ithaline %97,5'inin karşı oldukları belirlenmiştir. Sonuç olarak, yetiştiricilerin hayvan bakım ve beslenmesi konusunda yeterli bilgi ve araziye sahip oldukları, bu nedenle sığırcılık işletmelerinin yaygınlaştırılması, kapasitesinin artırılması ve modern işletmelerin kurulması için yetiştiricilerin teşvik edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine the structure and current status of the cattle breeding enterprises in Iğdır and to make recommendations for the development of cattle activity. In the study, questionnaires were collected with 162 farms owners in the form of questions and answers. The data are generally analyzed with 2(chi-square) and are given as percentage values. The average land assets, total land, land and dry land amount of the enterprises were determined as 86,47±5,67, 74,77±4,09 and 11,70±3,83 decares, respectively. The average cattle and sheep per head are 20,85±1,27 and 71,88±12,52 per head respectively. 84,0% of the breeders were traditional and 16,0% were modern. 82,1% of the breeders were registered to an animal husbandry organization. It was determined that 54,3% of milking was done by mobile milking machine, 38,3% by hand, 1,9% by milking unit and 5,6% by hand + mobile machine. It was determined that 80,8% of the enterprises had breast cleaning. It was determined that 99,0% of the enterprises were made of raw milk and 80,2% of them were made to collectors. It was found that 96,9% of the calves were ingested in 60 minutes and 50,0% of them did not have calf deaths, within 30 days in 9,3%, within 45 days in 14,8% and within 60 days for 25,9%. Calf deaths were found to cause diarrhea 17,9%, pneumonia 17,9%, diarrhea + pneumonia 64,2% and one 6,2%. It was determined that 100,0% of the operators determined fry and 71,3% of them had 5 hours, 21,2% 8 hours and 7,5% inseminated their animals after the determination of their resentment. After the birth, the duration of seeding of the cows was determined as 6,8% in the first resentment, 56,2% in 60 days, 34,6% in 90 days and 2,5% in 120 days. The number of seeding per pregnancy was determined as 1 times in 32,5%, 1-2% in 49,4% and 2+ in 18,1%. 27,2% of the breeders stated that they did not have a kitten-throwing event, 13,0% of them stated that they had a baby-throwing event before the 5th month of pregnancy and 59,9% of the pregnancies after the 5th month of pregnancy. Breeders stated that they had 21,6% Simental, 19,1% Brown-Swiss, 53,42% Simental + Brown-Swiss and 5,6% Holstein-Friesian breeds. While 75,3% of all breeders were positive about livestock imports, 24,7% did not want them, but 97,5% of the breeders were opposed to importation of meat. In conclusion, in this study, it was determined that the breeders in Igdir had sufficient knowledge and land presence in cattle breeding, care and feeding, and it was concluded that breeders should be encouraged to publish the cattle farms, increase the capacity of the existing ones and establish more modern enterprises.