Kemaliye (Erzincan) ilçesi ve yakın çevresinin alternatif turizm kapsamında rekreasyonel turizm potansiyelinin belirlenmesi
The evaluation of recreational tourism potential of Kemaliye (Erzincan) and nearby within an alternative tourism framework
Yazar: ZÖHRE BULUT
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Araştırma Kemaliye (Erzincan) ilçesi ve yakın çevresinde Nisan 2004-Kasım 2006 tarihleriarasında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, Kemaliye ve yakın çevresinin doğal, kültürel vegörsel zenginliklerini göz önüne alarak alternatif turizm potansiyelini belirlemektir. Araştırmaalanı 7 ayrı peyzaj tipine ayrılarak, görsel kalite analizi yöntemi ile bu peyzaj tiplerine ait 5'eradet fotoğrafın görsel kalite analizi yapılmıştır. Planlamaya yön vermek amacıyla Kemaliyehalkı (125) ve ilçeye gelen ziyaretçilerle (75) birebir anket çalışması yapılmıştır. Alternatifturizm planlaması kapsamında yürütülen araştırmada, Kemaliye ve yakın çevresinin doğal,sosyo-kültürel ve rekreasyonel turizm kaynak değerleri, görsel zenginlikleri ile alan için uygunolan alternatif turizm aktiviteleri belirlenerek alternatif turizm potansiyeli ortaya konulmuştur.Yapılan görsel kalite analizi ile araştırma alanında görsel kalitesi en yüksek olarak belirlenen 3manzara tipi ortaya konulmuştur. Analiz sonucunda en yüksek puanı alan birinci manzara KentManzaraları 3 (KM3) (GTP=5.9400), ikinci manzara Jeolojik Yapı Manzaraları 5 (JYM5)(GTP=5.9200), üçüncü manzara ise Doğal Manzaralar 3 (DM3) (GTP=5.9133) olarakbelirlenmiştir. Görsel kalite analizi ile araştırma alanının kentsel dokusunun, jeolojik yapısınınve doğal kaynaklarının görsel yönden de değer taşıdığı ortaya çıkmıştır. Araştırma alanınındoğal, kültürel ve görsel kaynakları değerlendirilerek, yöre için toplam 19 alternatif turizmaktivitesi önerilmiştir. Bu aktiviteler ve uygunluk oranları; su sporları (kano, yelkencilik, sukayağı, jet-ski) (% 80-çok uygun), rafting (% 78-çok uygun), sportif olta balıkçılığı (% 60-uygun), gibi suya dayalı aktiviteler, foto safari (86-çok uygun), yaban hayatı gözlemciliği (%79-çok uygun), geleneksel yaşam turizmi (%78-çok uygun), ipek yolu turizmi (%70-uygun),inanç turizmi (%66-uygun) gibi kültür turizmi aktiviteleri, doğa yürüyüşleri (hicking, trekking)(% 88-çok uygun), jeep safari (% 68-uygun), kuş gözlemciliği (ornitoloji) (% 68-uygun) gibigezi-safari turizmi aktiviteleri, dağcılık (% 88-çok uygun), bisiklet turizmi (% 77-çok uygun),yamaç paraşütü (% 77-çok uygun) gibi doğa sporları, flora turizmi (% 80-çok uygun), kamp vekaravan turizmi (% 80-çok uygun), piknik (%80-çok uygun), mağara ve kanyon turizmi (% 79-çok uygun) ve yayla turizmi (%70-uygun) aktivitesidir. Araştırma sonucunda, Kemaliye ilçesive yakın çevresinin alternatif turizm potansiyelinin çok yüksek olduğu vurgulanarak, önerilersunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Rekreasyonel turizm potansiyeli, alternatif turizm potansiyeli, alternatifturizm planlaması, görsel kalite analizi, Kemaliyei

Abstract:
This research was carried out in Kemaliye, a town of Erzincan, and nearby between April 2004- November 2006. The goal of the study is to specify alternative tourism potential of Kemaliyeand nearby by taking into consideration the natural, cultural and visual beauties of the area. Theresearch field was divided into seven landscape types and five photographs for each landscapetype were analyzed through visual quality assessment method. During planning stage, aquestionnaire was administered face-to-face to Kemaliye residents (125 people) and visitors (75people). This study deals with the alternative tourism potential of Kemaliye and nearby bypresenting tourism activities appropriate for the natural, recreational ands socio-cultural tourismresources of the region.The visual quality analysis shows three landscape types with high visual quality. According tothe results of the analysis, the scene with the highest point is Urban Scenery 3 (US3)(VPP=5.9400), the second Geological Scenery 5 (GS5) (VPP=5.9200) and the third NaturalScenery (NS3) (VPP=5.9133). Visual quality analysis revealed that urban pattern, geologicalstructure and natural resources of the area have also visual value worth seeing. After theevaluation of natural, cultural and visual resources, a total of 19 alternative tourism activitieswere suggested and presented on the alternative tourism map. These activities and their ratingsare as follows: Water based activities; water sports (canoeing, sailing, water skiing and jet-skiing) (80%-very appropriate), rafting (70 %-appropriate), amateur angling (60 % appropriate),cultural tourism activities; photo safari (86%-very appropriate), wild life observation (78 %-very appropriate), traditional life tourism (78 %-very appropriate), silk road tourism (70 %-appropriate) and religious tourism (66 %-appropriate), safari tourism activities; hiking andtracking (88 %-very appropriate), jeep safari (68%-appropriate), ornithology (68%-appropriate),nature sports; mountaineering (88 %-very appropriate), cycling (77 %-very appropriate), hang-gliding (77 %-very appropriate) and flora tourism (80 %-very appropriate), camp and caravantourism (80 %-very appropriate), picnic (80 %-very appropriate), cave and canyon tourism (79%-very appropriate) and mountain pasture tourism (70%-appropriate). At the end of the study, itis emphasized that Kemaliye and nearby areas have considerable alternative tourism potentialand some suggestions are made accordingly. Keywords: Recreational tourism potential, alternative tourism potential, alternative tourismplanning, visual quality assessment, Kemaliye