Friedrich Schiller'in sanat felsefesinde etik-politik problemler
Ethical-political problems in Friedrich Schiller's philosophy of art
Yazar: BETÜL CANSU DİŞÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET VURAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
ÖZET
FRIEDRICH SCHILLER'İN SANAT FELSEFESİNDE ETİK-POLİTİK PROBLEMLER
Bu çalışmada Friedrich Schiller'in sanat felsefesinde etik ve politik problemler ele alınmıştır. Schiller'in felsefesinde, güzellik ve aksiyolojik unsurlar arasında bağlantı kurulmuştur. Ahlak ve siyasetin iç içe olduğu bu çalışma, politik olana estetik bir bakış kazandırmayı hedeflemektedir. Estetiğin bireysel ve toplumsal anlamda dönüştürücü etkisi sosyal ilerlemeci bir yaklaşım ile doğa durumu, estetik durum ve ahlaki durum olmak üzere üç aşamalı olarak ele alınmıştır.
Felsefe tarihine baktığımızda Schiller'in sanat anlayışı ve politik yaklaşımında hümanizm etkileri kendini göstermektedir. Bu bağlamda bireyi metalaştıran tüm ideolojilere karşı çıkmaktadır. Schiller'in felsefesinde diyalektik yaklaşımlar bulunmaktadır. Duyusal dürtü ve biçimsel dürtünün birbirine karşıt olması ve bu karşıtlıklardan bir uyum ve sentez olan oyun dürtüsünün açığa çıktığı ifade edilmiştir. Schiller estetik eğitim modelini etiğe ulaşmak için zorunlu bir basamak olarak tasarlamıştır. Ona göre ahlaklılık; özgürlük ve tinden geçmektedir. Uzmanlaşmanın bir yetiyi parlatırken diğer yetileri körelttiğini ifade eden Schiller, insanın pek çok yönünün olduğunu ve bunların ahengi ile bir bütün olduğunda tam ve yetişkin insan olduğunu savunmaktadır.
Bu çalışmanın giriş bölümünde, sanatın tarihsel süreçte alımlanması ve Schiller'in felsefesine genel bir çerçeve çizilmiştir. Birinci bölümde, Schiller'in düşünce dünyasını oluşturan yaşam öyküsü ve çağın eleştirilerine yer verilmiştir. Bu bağlamda güzeli meydana getiren dürtüler ile oyun olarak sanat teorisine geçiş zemini hazırlanmıştır. İkinci bölümde, oyun olarak sanat yaklaşımı, oyunun-sanatın bireyin varoluşsal sürecindeki rolü ele alınmış ve sanat ile felsefenin oyunsal unsurlar bağlamında analizi gerçekleştirilmiştir. Üçüncü bölümde, Schiller'in sanat felsefesinde aksiyolojik açılımlar, devlet, kültür, sanat temelinde bireysel ve toplumsal boyutları ile ahlak kurucu unsurlar bağlamında analiz edilmiştir. Tezimizin argümanı Friedrich Schiller'in sanat felsefesinin esasında politik, normatif bir ahlak felsefesi olmasıdır. Schiller'in felsefe sisteminde, bireyin ve devletin varoluşsal gelişim sürecinde estetiğin zorunlu bir araç olarak işlevselliği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Estetik, Etik, Friedrich Schiller, Oyun, Politika Sanat.

Abstract:
ABSTRACT
IN FRIEDRICH SCHILLER'S PHILOSOPHY OF ART ETHICAL-POLITICAL PROBLEMS
This study addresses ethical and political issues within Friedrich Schiller's philosophy of art. Schiller's philosophy establishes a connection between beauty and axiological elements. By intertwining ethics and politics, this work aims to provide an aesthetic perspective on the political realm. The transformative effects of aesthetics, in both individual and societal contexts, are examined through a social progressivist approach, structured in three stages: the state of nature, the aesthetic state, and the moral state.
When we look at the history of philosophy, the effects of humanism are evident in Schiller's understanding of art and political approach. In this context, it opposes all ideologies that commodify the individual. There are dialectical approaches in Schiller's philosophy. It has been stated that the sensory impulse and the formal impulse are opposite to each other, and that the play impulse, which is a harmony and synthesis, emerges from these opposites. Schiller designed the aesthetic education model as a necessary step to reach ethics. According to him, morality; It passes through freedom and heart. Stating that specialization polishes one ability while dulling other abilities, Schiller argues that humans have many aspects and that when they become whole with the harmony of them, they become a full and adult human being.
The introduction of the study provides an overview of the historical reception of art and a preliminary outline of Schiller's philosophy. The first section details Schiller's life story and the criticisms of his era, setting the stage for the transition to his art theory, which presents beauty through the lens of drives and play. The second section examines the role of the play drive in the existential process of the individual, and analyzes art and philosophy within the context of play. The third section analyzes the axiological dimensions of Schiller's philosophy of art, including its implications for the state, culture, and art, as well as its role in shaping ethics on both individual and societal levels. The thesis posits that Schiller's philosophy of art fundamentally represents a political, normative ethical philosophy. In Schiller's philosophical system, the functional role of aesthetics is emphasized as essential for the existential development of both the individual and the state.

Keywords: Aesthetics, Ethics, Friedrich Schiller, Play, Politics, Art.