OECD üyesi ülkelerin ekonomik ve sosyal etkinliklerinin veri zarflama analizi yöntemiyle belirlenmesi
Measuring the economical and social efficiency of OECD countries by using data envelopment analysis
Yazar: AYHAN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. ERKAN OKTAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method

Özet:
Veri Zarflama Analizi (VZA), literatürde oldukça geniş uygulama alanı bulmuş olan bir etkinlik ölçüm yöntemidir. En etkin karar verme birimleri 1,00 etkinlik skoru alacak şekilde tüm girdi ve çıktılar ayrı ayrı ağırlıklandırabilen yöntem, bu yeteneği sayesinde çoklu girdi ve çoklu çıktı durumlarında yaygın olarak kullanılabilmektedir. Sadece kâr amaçlı karar verme birimleri için değil, kâr amacı gütmeyen veya hizmet amaçlı organizasyonların etkinlik ölçümünde de sıklıkla kullanılan VZA, etkin olmayan karar verme birimlerine referans kümesi sağlamakta ve etkin olabilmeleri için gerekli önerileri de beraberinde ortaya koyabilmektedir.OECD üyesi ülkelerin ekonomik ve sosyal etkinliklerinin ölçüldüğü çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde performans analizi ve ölçümüyle ilgili bilgiler ve etkinlik kavramları üzerinde durulmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde önemli bir etkinlik ölçüm metodu olan VZA hakkında detaylı bilgilere yer verilmiş, analizin yöntemi, uygulama alanları ile güçlü ve zayıf yönleri ortaya konmuştur.Yöntemin uygulamasını içeren üçüncü ve son bölümünde OECD üyesi ülkelerin 2006-2010 yıllarına ait çeşitli göstergeler yardımıyla ekonomik ve sosyal etkinlikleri ölçülmüş, daha sonra ayrı ayrı değerlendirilen her iki etkinlik değerleri birbirleriyle kıyaslanarak yorumlanmıştır. Ülkelerin ekonomik etkinliklerinin, sosyal etkinlikleriyle doğrusal bir ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Data Envelopment Analysis (DEA) is an efficiency measurement method with a popular application field in the literature. The DEA method which can weight all inputs and outputs separately, whereas the most efficient Decision Making Units (DMUs) get 1.00 efficiency score; can therefore be widely used in the situations where multiple inputs and outputs are involved. DEA used commonly not only for the efficiency measurements of profit seeking DMUs but also for non-profit or service based organizations, provides reference sets for inefficient DMUs and come up with solutions necessary for them to be efficient, as well.This study, in which the economical and social efficiencies of the OECD countries were measured, consists of three parts. In the first part, basics of performance analysis and measurement methods, and the terms related with the efficiency were emphasized.In the second part, detailed information about DEA, which is an important efficiency measurement method was included, and also method of the analysis, the areas of application, and pros and cons were explained.In the third part of the study which comprises the application of the method, economical and social efficiencies of OECD countries were measured by some indicators in between 2006-2010. And then, both of the two efficiency scores evaluated separately, were cross compared and interpreted. No significant relation has been found between the member countries? economical and social efficiencies.