Ege üniversitesi tıp fakültesi acil servisine başvuran hastalarda manchester triyaj sistemi (MTS), kanada triyaj ve akut skalası (CTAS), acil durum önem indeksi (ESI) performanslarının karşılaştırılması
Comparison of performance of manchester triage system (MTS), canadian triage and acuity scale (CTAS), and emergency severity index (ESİ) in patients presenting to ege university faculty of medicine emergency department
Yazar: KADİRHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT ERSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı Ege Üniversitesi Acil Servis'inde verilen triyaj kararlarını uluslararası triyaj sistemleriyle karşılaştırarak güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymaktır. 
Materyal ve Metod: Bu çalışma, Ege Üniversitesi Hastanesi Acil Servisinde yürütülen kesitsel bir araştırmadır. Araştırma, 6 ay süreyle devam etmiş ve çalışmaya 18 yaş üzeri tüm acil servis hastaları dahil edilmiştir. Örnek büyüklüğü, %50 bilinmeyen prevalans, %95 güven düzeyi ve %5 hata payı dikkate alınarak 1492 kişi olarak hesaplanmıştır. Çalışmada, evrenin tümüne ulaşılmak hedeflenmiş ve toplamda 1500 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın verileri, hastaların yaş, cinsiyet, başvuru semptomları, solunum sayısı, nabız, kan basıncı, oksijen satürasyonu ve ateş gibi parametrelerini içeren olgu rapor formuna elektronik hasta dosya sistemi üzerinden kaydedilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Manchester Triyaj Sistemi (MTS), Kanada Triyaj ve Akut Skalası (CTAS), Acil Durum Önem İndeksi (ESI) ölçekleri kullanılmıştır. Ege Üniversitesi'nde verilen triyaj kararları kayıt altına alınmıştır. Analizlerde SPSS Windows 26.0 versiyon paket programı kullanılmıştır ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 1500 hasta dahil edildi. Araştırma sonuçlarına göre, CTAS ile MTS arasında en yüksek uyum gözlenmiştir. En düşük uyum ise ESI skoru ile Ege Üniversitesi Triyaj Kararı arasında tespit edilmiştir. ESI'da 3 kategorisine yerleştirilen hastaların büyük bir kısmı kategori 4'e yerleştirilmiştir.  ESI'da 4 kategorisine yerleştirilen hastaların büyük bir kısmı kategori 5'e yerleştirilmiştir. ESI triyaj sistemi Kategori 4 ve 5 için çok yüksek oranda taburculuğu doğru olarak ön görmüştür. Bu oranlar Kategori 4'de MTS için % 91,2  ve CTAS için % 90,6 iken Kategori 5'de MTS için % 99,7 CTAS için ise % 99,5 olarak saptanmıştır. ESI, CTAS ve MTS triyaj sistemlerinin kategori 1 ve 2'sine göre kırmızı alana alınma oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p=0,830). Sarı alana alınan hastaların ESI triyaj skoruna göre % 37,7'si Kategori 3 olarak saptanmış iken, bu oran MTS' için 13,5, CTAS için 15 olarak bulunmuş olup, istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p < 0,001). Kategori 1 olarak tanımlanan hastaların % 50 -60 (ESI % 50, MTS % 50 CTAS % 60) yatışı yapılmıştır. Yatışı yapılan diğer hastaların kategorilere göre dağılmı incelendiğinde, Kategori 2 için benzer iken (ESI % 72,5, MTS % 69,2 CTAS % 67,9), yatışı yapılan hastaların diğer kategorileri göre triyaj skorlarında dağılımı incelendiğinde  ESI (Kategori 3 % 18 (n= 93), Kategori 4 %1 (n=4), Kategori 5 %0,6 (n=3)), MTS (Kategori 3 % 24,9 (n= 55), Kategori 4 %8,8 (n=47), Kategori 5 %0,3 (n=2)), CTAS (Kategori 3 % 26,8 (n= 51), Kategori 4 %9,3 (n=47), Kategori 5 %0,6 (n=4)) şeklindedir (p<0,001). ESI, CTAS,  MTS ve Ege Üniversitesi Triyaj Kararı triyaj sistemlerinin kategori 1 ve 2'sine  göre yoğun bakıma yatış oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,595). Yatış olasılığını daha fazla ön göreceğini düşündüğümüz, Kategori 1,2 ve 3'de sınıflanan hastaların triyaj sistemleri ESI, CTAS ve  MTS'ye göre incelenmesi sonucunda,  servise yatışı yapılmış hastaların dağılımı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı çıkmamıştır (p=0,070). CTAS, Ege Üniversitesi Triyaj Kararı ve MTS'nin dağılımı üriner sistem hastalıkları ve diğer tanılar hariç, ESI skorunun dağılımı yalnızca diğer tanılar hariç tüm tanı sınıfları için tanı alan ve almayan gruplar arasında anlamlı olarak farklıdır (p<0.001). CTAS ile ESI Skoru arasında 0.847, MTS ile ESI Skoru arasında 0.854, Ege Üniversitesi Triyaj Kararı ile ESI Skoru arasında 0.805 korelasyon katsayıları bulunmaktadır.

Sonuç ve öneriler: Triyaj sistemleri, acil servislerde hastaların aciliyet düzeylerini belirleme ve öncelikli tedavi sağlama amacıyla kullanılan önemli araçlardır. CTAS, ESI ve MTS gibi yaygın olarak kullanılan triyaj sistemleri, hastaların farklı aciliyet düzeylerini belirleme konusunda kabul edilebilir bir performans sergilemektedir. Ege Üniversitesi Triyaj Kararı, hastaların yoğun bakım ve taburcu olma oranlarında diğer triyaj sistemlerine göre farklılık göstermektedir. Daha fazla hastaya yüksek skorlar verilmesi, düşük servis yatış oranlarına ve hastane kaynaklarının etkin kullanımına yol açabilir. Triyaj sistemlerinin performansının iyileştirilmesi ve hastaların en uygun yatış yerine yönlendirilmesi için hastane yöneticileri ve sağlık personeli sürekli olarak değerlendirme ve iyileştirme çalışmaları yapmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Acil servis, Triyaj, Uluslararası

Abstract:
Aim: The aim of the study was to compare the triage decisions made in Ege University Emergency Department with international triage systems and to reveal their strengths and weaknesses.
Materials and Methods: This study is a cross-sectional research conducted at Ege University Hospital Emergency Department. The research continued for 6 months and included all emergency department patients aged 18 and over. The sample size was calculated as 1492 individuals considering a 50% unknown prevalence, 95% confidence level, and 5% margin of error. The study aimed to reach the entire population, and a total of 1500 patients were included in the study. The data of the study were recorded on the electronic patient file system in case report forms, which included parameters such as age, gender, presenting symptoms, respiratory rate, pulse rate, blood pressure, saturation, and fever of the patients. The Manchester Triage System (MTS), Canadian Triage and Acuity Scale (CTAS), Emergency Severity Index (ESI), and Ege University Triage Decision scales were used as data collection tools in the study. SPSS Windows 26.0 version software package was used for the analysis, and the significance level was set at p<0.05. According to the ESI triage score, 37.7% of the patients admitted to the yellow area were identified as Category 3, while this rate was 13.5 for MTS and 15 for CTAS, and a statistically significant difference was found (p < 0.001). Of the patients defined as category 1, 50-60% (ESI 50%, MTS 50%, CTAS 60%) were hospitalized. When the distribution of other hospitalized patients according to categories was examined, it was similar for Category 2 (ESI 72.5%, MTS 69.2%, CTAS 67.9%), while when the distribution of triage scores of hospitalized patients according to other categories was examined, ESI (Category 3 18% (n= 93), Category 4 1% (n=4), Category 5 0.6% (n=3)), MTS (Category 3 24.9% (n=55), Category 4 8.8% (n=47), Category 5 0.3% (n=2)), CTAS (Category 3 26.8% (n=51), Category 4 9.3% (n=47), Category 5 0.6% (n=4)) (p<0.001). There was no statistically significant difference between the rates of intensive care unit admission according to category 1 and 2 of ESI, CTAS, MTS and Ege University Triage Decision triage systems (p=0.595). The distribution of patients who were admitted to the ward was not statistically significantly different when patients classified in Categories 1, 2 and 3, which we thought would predict the likelihood of hospitalization more, were analyzed according to the triage systems ESI, CTAS and MTS (p=0.070). The distribution of CTAS, Ege University Triage Decision and MTS was significantly different between the diagnosed and non-diagnosed groups for all diagnostic classes except urinary system diseases and other diagnoses, and the distribution of ESI score was significantly different between the diagnosed and non-diagnosed groups for all diagnostic classes except other diagnoses (p<0.001). The correlation coefficients between CTAS and ESI Score were 0.847, between MTS and ESI Score were 0.854, and between Ege University Triage Decision and ESI Score were 0.805.


Results: The study included 1500 patients. According to the results, the highest agreement was observed between CTAS and MTS. The lowest agreement was found between the ESI score and the Ege University Triage Decision. The majority of patients placed in category 3 on the ESI were placed in category 4.  Most of the patients who were placed in category 4 in ESI were placed in category 5. The ESI triage system correctly predicted very high rates of discharge for Categories 4 and 5. These rates were 91.2% for MTS and 90.6% for CTAS in Category 4 and 99.7% for MTS and 99.5% for CTAS in Category 5. There was no statistically significant difference between the rates of red zone inclusion according to categories 1 and 2 of ESI, CTAS and MTS triage systems (p=0.830).


Conclusion and Recommendations: Triage systems are crucial tools used in emergency departments to determine the acuity levels of patients and prioritize treatment. CTAS, ESI, and MTS, as widely used triage systems, demonstrate acceptable performance in classifying patients with different acuity levels. However, Ege University Triage Decision shows variations in the rates of intensive care admissions and discharges compared to other triage systems. Providing higher scores to more patients may lead to lower admission rates and more efficient utilization of hospital resources. Hospital administrators and healthcare personnel should continuously assess and improve the performance of triage systems to direct patients to the most appropriate level of care.

Keywords: Emergency department, Triage, İnternational.