Emevi halifesi Yezid b. Velid'in hayatı ve hilafeti
The life and caliphate of the Umayyad caliph Yazîd b. Walîd
Yazar: ABDÜLAZİZ DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN AYDINLI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Emeviler = Omayyads

Özet:
Râşid halîfeler döneminden sonra 41/661 yılında kurulan Emevî Devleti Şam/Dımaşk'ı merkez edinerek geniş bir coğrafyaya yayılmış, hanedan içindeki çatışmalar, kabileler arasındaki güç mücadeleleri, mezhep çatışmaları, devlet işlerini bırakıp eğlence ile vakit geçiren halîfeler, mevâlînin Arap kabilelerinin yararlandığı haklardan mahrum bırakılması, Abbâsî dâîlerin çalışmalarıyla 132/750 yılında yıkılmıştır.
Yıkılış dönemi halîfelerinden birisi de Yezîd b. Velîd/III.Yezîd (ö. 126/744), diğer adıyla Yezîd en-Nâkıs'tır. Onun amcaoğlu olan ve bir önceki halîfe Velîd b. Yezîd'in kişisel zaafları ve devlet yönetimindeki zaafiyeti, Emevî ailesinin de içinde olduğu, Kaderiyye mezhebi mensuplarının, Yemenli kabilelerin ve dindar halkın da desteklediği bir isyana sebep olmuş, neticede Velîd b. Yezîd öldürülmüş ve Yezîd b. Velîd halîfe olmuştur.
Çalışma, Emevîler'in çöküş döneminde halîfe olan Yezîd b. Velîd'in hayatıyla ilgili detayların ortaya çıkarılması; onun hilâfeti döneminde ortaya çıkan olayları, bu olayların sebeplerini ve devletin yıkılışına olan etkilerini tespit etme hipotezini taşımaktadır.
Bu çalışmada amaç, Yezîd b. Velîd'in hayatının klasik İslam tarihi alanında telif edilmiş klasik kaynaklardan tespit edilerek Emevî Devleti içindeki rolü açısından incelenmesidir.
Çalışmada İslam tarihi alanında telif edilmiş klasik kaynaklardan ve yakın tarihimizde yazılan literatürden yararlanılmıştır. Eserlerde verilen bilgiler karşılaştırılarak en doğru bilgiye ulaşılmaya çalışılmış, olaylar kendi döneminin şartları içerisinde analiz edilmiştir.
Emevîler dönemine ve Emevî halîfelerine dair çeşitli eserler bulunmakla birlikte Yezîd b. Velîd ile alakalı herhangi bir tez çalışması yapılmamıştır. Çalışma bu alanda yapılacak diğer çalışmalara öncülük edecektir.

Abstract:
The Umayyad State which is constructed in the year of 621/41 after the era of rightly guided caliphs spreaded to a large geography with centering the Damascus and collapsed in the year of 750 because of the conflict  among the sultanate, the struggles for power among the tribes especially between the Yamanite tribes and tribe of Kays, the conflicts among the mazhabs, the caliphs who left the works of state and spend time for amusement, the deprival of Mawali from the rights of Arab tribes and the fight with the Abbasids.
One of the caliph of the era of decadence is Yazîd b. Walîd /III.Yazeed (ö. 126/744), in other words Yazîd al-Nâkis.   Walîd b. Yazîd who was the former caliph and the cousin of Yazîd b. Walîd his personal and directional weaknesses caused a rebellion in which  replace the family of Umayyads, the members of Qadariyyah madhab, the Yamanite tribes and the pious folk. This rebellion concluded with the death of Walîd b. Yazîd and Yazîd b. Walîd became the new caliph. 
This study haves the hypothesis of revealing the details of the life of Yazîd b. Walîd caliph of the decadence era and to establish the events that existed during his caliphate, their reasons, and their effects to the collapsing of effects
	The purpose in this study is to observe the role of Yazîd b. Walîd in the Umayyad State with establishing his life from the classic İslamic sources which were written in the topic of classic Islamic History.
        In this study we will be get benefit from the classic sources which were written about Islamıc history. It will be aimed to reach the truest information with comparing the information in classic sources and the incidents will be observed in their times conditions.
There are multiple studies about the era of Umayyads and Umayyad Caliphs but there has not be done any theses about Yazîd b. Walîd. This study will be a pioneer in this area