İletişim zorlukları olan engelli çocukların annelerinin empatik eğilimlerinin incelenmesi
Examination of the empathic tendencies of the mothers of disabled children with communication deficiencies
Yazar: ZEKİYE GEZGİN
Danışman: PROF. DR. EROL ÖZMEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Hizmetleri İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anneler = Mothers ; Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Ölçekler = Scales ; İletişim = Communication ; İletişim engelleri = Communication barriers ; İletişim yetersizliği = Communication incompetence

Özet:
Engelli çocukların karmaşık ve özelleşmiş hizmet ihtiyaçları süreklilik gerektirdiğinden, çocukları ebeveynlerine bağımlı kılmaktadır. Türk toplumunda ebeveynlik konusunda anneler babalardan daha fazla sorumluluk alırlar ve engelli çocuğun bakımını genellikle anneler üstlenir. Bu araştırmada, iletişim zorlukları olan engelli çocukların annelerinin empatik eğilimleri incelenmiş ve normal gelişen çocukların annelerinin empatik eğilimleriyle karşılaştırılmıştır. Araştırmada, Ankara, Konya, Zonguldak, Hatay, Gaziantep ve Giresun illerindeki 6 farklı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden iletişim zorlukları olan 3-18 yaş arasındaki engelli çocukların anneleri (n=75) ile aynı yaş grubundan normal gelişen çocukların anneleri (n=69) örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada annelerin sosyo-demografik bilgileri için araştırmacı tarafından oluşturulan "Sosyo-demografik Bilgi Formu" ile annelerin empatik eğilimleri, "Empatik Eğilim Ölçeği" (EEÖ) ile değerlendirilmiştir. Engelli çocukların iletişim seviyelerini sınıflandırmak için "İletişim Fonksiyonları Sınıflama Sistemi" (IFSS) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; iletişim zorlukları olan engelli çocukların annelerinin EEÖ Puanı ile normal gelişen çocuk annelerinin EEÖ puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık vardır (p<0.01). Her iki grubun sosyo-demografik özellikleri arasında yaş, eğitim durumu ve çocuk sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.01). Engelli çocukların IFSS skorlarına ve tanılarına göre annelerin empatik eğilimleri farklılık göstermedi. 

Anahtar Kelimeler: Engelli çocuk anneleri, empati, empatik eğilim ölçeği

Abstract:
As the complex and specialized service needs of children with disabilities require continuity, they make children dependent on their parents. In Turkish society, mothers take more responsibility for parenting than fathers, and mothers usually take care of the disabled child. In this study, the empathic tendencies of mothers of disabled children with communication difficulties were examined and compared with the empathic tendencies of mothers of normally developing children. In the study, mothers (n=75) of children with disabilities between the ages of 3-18 with communication difficulties from six different special education and rehabilitation center in Ankara, Konya, Zonguldak, Hatay, Gaziantep and Giresun and mothers (n= 69) of normally developing children from the same age group constituted the sample group. In the study, the "Socio-demographic Information Form" which was created by the researcher was used and the empathetic tendencies of the mothers were evaluated with the "Empathic Tendency Scale" (ETS). The "Communication Functions Classification System" (CFCS) was used to classify the communication levels of children with disabilities. According to the research results; There is a statistically significant difference between the ETS scores of mothers of disabled children with communication difficulties and the ETS scores of mothers of normally developing children (p<0.01). There was no statistically significant difference between the socio-demographic characteristics of both groups in terms of age, educational status and number of children (p>0.01). Empathetic tendencies of mothers did not differ according to IFSS scores and diagnoses of children with disabilities.

Keywords: mothers of disabled children, empathy, Empathic Tendency Scale