Din ve siyaset bağlamında tekfir
Excommunication/takfeer within the context of religion and politics
Yazar: MAAROOF AL HUSSEINI
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Hariciler = Kharidjites ; Mezhepler = Sects ; Siyaset = Politics ; Tekfir = İnfidelity ; İslamiyet = Islam

Özet:
Başından  beri  İslam  toplumlarını  dinsel  ve  politik  olarak  olumsuz  yönde etkileyen en önemli unsur, Haricî zihniyettir. Haricileri diğer Müslüman fırkalardan ayıran  bazı  temel  özellikler  mevcuttur.  Bunların  en  tehlikelisi,  kendileriyle  aynı görüşte olmayanları tekfîr etmeleridir. Bu özellikleri o kadar öne çıkmıştır ki bu mezhebin başka ne  gibi görüşleri olduğu dikkate bile alınmaz olmuştur.  Tekfirci  zihniyet  köklerini  haricilikte  bulmakla  birlikte  artık  bir  mezhebi  temsil  etmekten daha çok bir zihniyeti temsil eder duruma gelmiştir. Başka bir ifadeyle, kendisini harici  olarak  tanımlamayan  birçok  insanda  yahut  grupta  aynı  harici  belirtilergözlenebilmektedir. Günümüzde  İslam  coğrafyasını  ve  Müslüman  halkları  kuşatan  tekfirci zihniyet,  çatışmaların  ve  katliamların  da  ana  sebebidir.  Salt  tarihsel  bir  mesele olmayıp,  bugünün  toplumlarını  da  etkileyen  bir  zihniyet  olduğu  için  biz çalışmamızda tekfîr  meselesinin  ele  alınmasının  faydalı  olacağını  düşündük. Meselenin tarihsel kökleri olduğu için doğal olarak bu kökleri hem Harici fırkalar üzerinden  hem  de  onlara  reddiyeler  yazan  muhalif  mezheplerin  bakış  açısından değerlendirmeye aldık. Kaosun hâkimolduğu Müslüman toplumlarda, dinsel olarak başa çıkılması gereken  ilk  doktrinin  bu  tekfir  meselesi  olduğu  aşikârdır.  Ortaya  çıkan  her  yeni grubun  yaptığı  ilk  şey,  kendi  grup  karizmalarını  yaratmak  ve  birliktelik  ruhunu korumak  için  kendileri  ve  ötekileri arasında keskin bir ayrım yapmış olmalarıdır. Ayrılık ve farklılık siyaseten anlaşılabilir bir şeydir; ama bunu dini terminolojiye döküp, kendi gruplarının dışındaki Müslümanları kâfir ilan ettiklerinde Kur`an`ın 
uyardığı 'çatışmayın, enerjiniz tükenir...`` (Enfal 8: 46) uyarısının bu coğrafyalarda bütün açıklığıyla tezahür etmesi kaçınılmazdır. Otorite  kurma  ve  liderlik  arzusuyla  hareket  eden  tekfirci  gruplar  İslam`ın kurucu değerleri olan adalet, toprakları zulümden arındırma gibi yüce hedeflerin çok uzağında kalmaktadırlar. İslam`ın koyduğu temel hedeflerin en uzağına düştükleri noktalardan biri de tezimizde ele aldığımız tekfir meselesidir. Zira bu mesele, bu grupların Müslümanlara karşı kullandıkları en tehlikeli psikolojik silaha dönüşmüş bulunmaktadır. Biz tezimizde, Kaide, Tekfir ve Hicret, Cihad, Daeş vb. adlar altında İslam dünyasında ortaya çıkan bu grupların hem hedefleri hem de bu hedeflere giden yolların  meşruiyeti  konusunda,  Kur`an`ın  ana  doktriniyle  ve Hz.  Peygamber`in  uygulamalarıyla bütünüyle çelişen bir durumda olduğunu göstermeye çalıştık.

Abstract:
The Kharijites thought represents a religious and a political phenomenon that dangerously  affect  Islamic  societies.  The  Kharijites  adopted  certain  jurisprudence  depending on number of basic rules; the most dangerous of which is Takfeer of those who disagree with them. This study discusses the definition of Takfeer linguistically, and  idiomatically,  and  the  scission  of  Kharijites  to  different  groups.  Then  the  study  investigates   the   effect   of   this   thought   on   the   newly   appeared   groups   and   organizations  adopting  Kharijite  Takfeer  thinking.    Furthermore,  the  study  also  investigates  the  motives  leading  to  forming  such  groups  and  their  effects  on  the  Islamic  communities  locally  and  internationally.  The  Islamic  society  has  recently  witnessed  the  emergence  of  organizations  and  groups  adopting  Kharijite  Takfeer  thinking.  Motivated  by  the  passion  for  leadership  and  the  hope  to  be  in  authority,  organizations  and  groups,  in  order  to  achieve  their  goals,  have  disguised  behind  glittering  goals,  such  as  achieving  justice,  liberation  of  land,  fighting  injustice  and  forcing  colonists  out.  Therefore,  they  made  full  use  of  all  means  in  order  to  reach  authority. They even used the meanest methods of psychological terrorism including frightening  those  who  disagree  with  them  by  judging  them  as  disbelievers.   This study  showed  that  such  groups  and  organization  are  spreading  in  the  Islamic  world  countries  under  different  names,  including  Al  Qa`eda  Regime,  group  of  Al-Takfeer wa  al-Hijra,  group  of  Al-Jihad  and  many  other  groups.  If  we  pay  attention  to  those  groups,  we  will  find  that  charging  the  rulers  and  ruled  with  disbelief  is  a  common  practice  among  all  of  them  making  extremism  terrorism  and  murder  as  their  
approach.  Therefore, we feel sorry for the deviant thoughts adopted by such groups which contradict with the tolerant principles and teachings of Islam mentioned in the Holy Qur`an and the Tradition of the Prophet Muhammad (PBUH)