Miyelodisplastik sendrom tanılı olgularda ortalama trombosit hacmi ve eritrosit dağılım genişliğinin prognoza etkisi
The effect of mean platelet volume and red cell distribution width on prognosis in patients with myelodysplastic syndrome
Yazar: İHSAN AYHAN
Danışman: PROF. DR. ŞEHMUS ERTOP
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Eritrositler = Erythrocytes ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Miyelodisplastik sendromlar = Myelodysplastic syndromes ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda miyelodisplastik sendrom tanılı olgularda ortalama trombosit hacmi ve eritrosit dağılım genişliğinin hematolojik yanıt ve tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalar ile arasındaki ilişkinin araştırılmasını amaçladık. Yöntem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji polikliniğine 2011-2018 yılları arasında başvurmuş miyelodisplastik sendrom (MDS) tanılı 158 olgu dahil edildi. Olguların demografik, klinik, genetik, biyokimyasal ve International Prognostic Scoring System (IPSS)'e göre skor bulguları tanımlandı. Çalışmada hastaların başlangıç, 6. ay, 12. ay, 18. ay ve 24. ay kontrollerindeki tam kan sayımları [Hemoglobin (hgb), platelet (plt), nötrofil (ANS), ortalama trombosit hacmi (MPV), ortalama eritrosit dağılım genişliği (RDW)], kemik iliği yapılmış olgularda blast oranı ve karyotipik analizleri incelendi.  MDS tanılı olguların bu verileri hematolojik yanıt durumu, halen yaşayan ve ex olan hasta gruplarına göre ayrılarak SPSS 19.0 programı ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmada MDS nedenli takip edilen olguların çoğunu kadın cinsiyet (%56,3) oluşturmaktaydı. Bu grubun yaş ortalaması 71,53±12,6 yıl olarak saptandı. Olguların %22,2'si düşük risk, %57,4'ü orta risk seviye 1, %13'ü orta risk seviye 2 ve %7,5'u yüksek risk grubundaydı. Takiplerinde olguların %47,5'unda hematolojik yanıt alınmış, %52,5 hastada yanıt gözlenmemişti. Yaşam durumu incelendiğinde hastaların %55,1'inin halen yaşadığı, %44,9'unun vefat ettiği saptandı. IPSS skoru ile hematolojik yanıt karşılaştırıldığında p<0,05 ile aralarında anlamlı farklılık saptandı. Hastaların iki yıllık takiplerindeki MPV değerleri hematolojik yanıt ile karşılaştırıldığında hematolojik yanıt alınan hastaların MPV değerlerinde anlamlı farklılık izlenmezken, hematolojik yanıt alınmayan hastalarda p < 0,05 ile anlamlı farklılık izlenmiştir. Hastaların 2 yıllık takiplerindeki RDW değerleri ile tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalarla karşılaştırıldığında ex olan hastalarda ileri derecede anlamlı sonuç (p < 0,001) elde edilmiştir. MPV ve RDW'deki yüzdelik değişimler değerlendirilerek hematolojik yanıt ile karşılaştırıldığında hematolojik yanıt alınan hastalarda %2,2 artış , alınamayan hastalarda %6,9'luk artış saptanmış olup aralarında anlamlı farklılık (p<0,05) gözlenmiştir. RDW'deki yüzdelik değişim tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalar ile karşılaştırılığında anlamlı farklılık saptanmıştır (p < 0,05). Sonuç: Miyelodisplastik sendrom ilişkili olgularda MPV ve RDW değerlerinin prognoza olan etkisini araştırdığımız bu çalışmada MPV ile hematolojik yanıt değerlendirildiğinde p < 0,05 ile anlamlı farklılık bulundu. Yaşam durumu ile MPV arasında ilişki kurulamazken RDW değeri ile ex olan hastalar arasında p=0,006  ileri derecede anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırmamızda MPV değeri günlük kullanımda MDS hastalarının takiplerinde kullanılabilecek basit, ucuz bir hemogram parametresi olup prognoz açısından umut vaat eden bir belirteçtir. Hastalarda kemik iliği incelemesi gibi invaziv işlemler olmaksızın takiplerinde sadece rutin kan tetkiklerine bakılarak MPV değerinde artış söz konusu olduğunda kötü prognoz açısından dikkate alınabilir. Sonucun daha iyi değerlendirilmesi için çalışmanın zayıf yönlerini de ortadan kaldıran büyük ölçekli kohort grup çalışmalarına gereksinim vardır.

Abstract:
Background and aim: In this study, we aimed to investigate the relationship between mean platelet volume and erythrocyte distribution width in patients with myelodysplastic syndrome and those who died and still alive independently of treatments and hematological response. Materials and methods: 158 patients with myelodysplastic syndrome (MDS) admitted to the Hematology outpatient clinic of Zonguldak Bulent Ecevit University Health Application and Research Center, Department of Internal Medicine between 2011-2018 were included. Demographic, clinical, genetic, biochemical and International Prognostic Scoring System (IPSS) scores were defined. In the study, complete blood counts of the patients at baseline, 6th month, 12th month, 18th month and 24th month controls [Hemoglobin (hgb), platelet (plt), neutrophil (ANS), mean platelet volume (MPV), mean erythrocyte distribution width (RDW)], blast rate and karyotypic analysis were performed in patients with bone marrow examination . These data of MDS patients were compared according to SPSS 19.0 program. Results: Most of the cases followed in MDS were female gender (56.3%). The mean age of this group was 71.53 ± 12.6 years. 22.2% of the cases were in low risk, 57.4% were in medium risk level 1, 13% were in medium risk level 2 and 7.5% were in high risk group. In the follow-up, 47.5% of the cases had a hematological response and 52.5% had no response. When the state of life was examined, it was found that 55.1% of the patients were still alive and 44.9% had died. When the IPSS score and hematological response were compared, a significant difference was found (p <0.05). When the MPV values were compared with the hematological response in the two-year follow-up of the patients, no significant difference was observed in the MPV values of the patients with hematological response, but a significant difference was observed with p <0.05 in the patients without hematological response. RDW values at 2-year follow-up of patients were compared with those who died and were still alive independent of response to treatment. When MPV and RDW percentages were evaluated and compared with hematological response, 2.2% increase in hematological response and 6.9% increase in non-response patients were found and significant difference was observed (p <0.05). The percentage change in RDW was found to be significant when compared with patients who were still alive and dead independent of treatment response (p <0.05). The percentage change in RDW was found to be significant in comparison with patients who died and were still alive independent of response to treatments (p <0.05). Conclusion: In this study, we investigated the effect of MPV and RDW on prognosis in patients with myelodysplastic syndrome. When hematological response values were evaluated with MPV, a significant difference was found with p <0.05. While there was no correlation between life status and MPV, there was an extremely significant correlation between RDW value and patients who died. In our study, MPV value is a simple, inexpensive hemogram parameter that can be used in the follow-up of MDS patients in daily use and is a promising marker for prognosis. In patients without an invasive procedure such as bone marrow examination, routine blood tests can be used for follow-up. Large-scale cohort group studies, which eliminate the weaknesses of the study, are needed to better evaluate the outcome.