Türkiye'de 2002 sonrası basında yaşanan dönüşüm: 2002-2015 seçim dönemlerindeki yayınların karşılaştırılması
Transforma underwent in Turkey after 2002: comparison of publications in election periods between 2002-2015
Yazar: MERT CİVELEKER
Danışman: DOÇ. DR. OYA ŞAKI AYDIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Dönüşüm = Transformation ; Haberler = News ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Seçimler = Elections ; Siyasi partiler = Political parties ; Söylem aktarımı = Discourse transfer ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Gazetecilik faaliyeti, kamuoyunun 'haberdar' olması, kitlelerin bilinçlenmesi,
düşüncenin yayılması açısından önem taşımaktadır. Bu sebeple 'haber alıp verme',
'düşünce ve ifade özgürlüğü', 'bilgi edinme' uluslararası antlaşmalar, Anayasa ve
kanunlarla güvence altına alınmıştır. Ancak 'gazetecilik' ve dolayısıyla 'haber'
kavramları tartışma konusu olarak gündemdeki yerini korumaktadır.
Bu çalışmada da 24 Ocak 1980 kararlarının ardından kabuk değiştirmeye
başlayan Türk basınının AK Parti'nin iktidara geldiği 2002'den sonra yaşadığı
dönüşümü ortaya koymak amaçlanmaktadır. 'Haber nedir?' sorusuna aranan yanıttan
hareketle medya-siyaset ilişkisi ve tarihsel süreçte yaşanan ekonomi politik
değişimlerin haber üzerindeki etkisi anlatılmaktadır.
Çalışmanın araştırma bölümünde ise 3 Kasım 2002 ve 1 Kasım 2015 genel
seçim dönemlerinde yazılı basında yer alan AK Parti ve CHP haberleri Hürriyet, Sabah
ve Cumhuriyet gazetelerinin örnekleminde incelenmiştir. Örneklem grubundaki
gazetelerin birinci sayfaları içerik ve söylem analizi yöntemiyle taranmıştır.
2002'den 2015'e kadar geçen sürede gazetelerin dolayısıyla toplumun politize
olduğu görülmektedir. Hürriyet Gazetesi'nin içeriklerinde 'tarafsız' yayıncılık
konusunda iyileşme görülürken Sabah'ın AK Parti odaklı yayıncılık yaptığı
saptanmıştır. Cumhuriyet Gazetesi'nin ise muhalefetin temsilcisi olduğu ve günden
güne fikir gazeteciliğinden merkez medyaya kaydığı belirlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Haber, Söylem, İdeoloji, Türk Basını, AK Parti Sonrası Basın

Abstract:
Journalism activity is an essential issue in terms of public awareness,
awareness of masses, and spread of thoughts. That is why, 'receiving and giving news',
'freedom of thought and expression', 'acquiring information' are secured by
international treaties, Constitution and laws. However, the concepts of 'journalism' and
therefore 'news' remain a matter of debate.
In this study, it is aimed to reveal the transformation underwent after AK Party
came to power by Turkish press started to change its crust after January 24, 1980
Resolutions. Based on the answer to the question "What is the news?" we explain
media-politics relationship and the effects of political and economic changes in the
historical process on the journalists. In the research section of the study, it is aimed to
reveal the ideological, economic and political structure of the election news through
Hürriyet, Sabah and Cumhuriyet newspapers during the general election periods of
November 3, 2002 and November 1, 2015 by both of content and discourse analysis
methods.
From 2002 to 2015, it is clear that the newspapers and accordingly society is
politicized. While 'unbiased' publication improved on the content of Hürriyet
newspaper, it was determined that Sabah publication was AK Party biased. It was
determined that Cumhuriyet newspaper was the representative of the opposition and
inclined to central media day by day.


Keywords: News, Discourse, Ideology, Turkish Press, Post-AK Party Press