Boyun ağrısı olan hastalarda Bournemouth Anketi'nin Türkçe Versiyonu'nun oluşturularak geçerlilik ve güvenilirliğinin belirlenmesi
Translation and validation of the turkish version of the bournemouth questionnaire for neck pain.
Yazar: ONUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TUBA ÜMİT GAFUROĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Boyun Bournemouth Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun (BÖb-t) oluşturulması ve geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilmesidir.  
     Boyun Bournemouth Ölçeği'ni Türkçe'ye uyarlama aşamasında temel olarak AAOS rehberini esas alınmıştır. Çalışmamıza 12 haftadan daha uzun süreli boyun ağrısı olan 97 hasta alınmıştır. Güvenilirliğin değerlendirilmesi için ölçekler 72 saat ara ile iki kez doldurulmuştur. Geçerliliğin değerlendirilmesi için ise BÖb-t; ağrı şiddeti (Visuel Analog Skala (VAS)), Boyun Ağrısı ve Sakatlık Skalası için VAS (BASVAS), Modifiye Boyun Sakatlık İndeksi (MBSİ) ve Short Form-36 (SF-36) ölçekleri ile karşılaştırılmıştır.
     Boyun Bournemouth Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun 72 saat ara ile yapılan test-tekrar test değerlendirmesi sonucunda sınıf içi korelasyon katsayısı 0,945 olarak bulunmuştur. Çalışmamızda test-tekrar test, tedavi öncesi ve tedavi sonrası bakılan Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0,886, 0,877 ve 0,907 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar BÖb-t'nin tekrarlayan ölçümlerde yanılma payı düşük, uygulamadan uygulamaya tutarlı sonuçlar verebilen bir ölçek olduğunu göstermiştir. Ölçeğin iç yapı geçerliliğine bakıldığında; ölçek sorularının tek boyutta toplandığı görülmüştür. Dış yapı geçerliliğini ölçmek amacıyla BÖb-t'deki 7 sorunun her bir maddesi ile BASVAS, MBSİ ve SF-36 ölçeklerinin kendisine karşılık gelen alt boyutları karşılaştırılmıştır. 7.soru dışında, BÖb-t maddeleri ile BASVAS ve MBSİ'nin alt boyutları arasında pozitif yönlü, SF-36'nın alt boyutları arasında ise negatif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlenmiştir. 
     Ölçeğin değişime duyarlılığını değerlendirmek amacıyla toplam 79 hastaya fizik tedavi ve rehabilitasyon programı uygulanıp, tedavi sonrasında hastalar ölçeklerle yeniden değerlendirilmiştir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programı olarak hastaların boynuna; Hotpack, 10 dakika 0,5 watt/cm²'den 1 MHZ frekansta devamlı ve sirküler tarzda Ultrason ve 30 dakika konvansiyonel yöntemle, 4 elektrod ile boyundaki ağrılı bölge ya da akapunktur noktalarına TENS içerecek şekilde toplamda 10 gün tedavi uygulanmıştır. Etki büyüklüğü Kazis yöntemine göre 1,23, standartlaştırılmış yanıt oranı ise 1,48 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar da BÖb-t'nin değişime karşı duyarlı bir ölçek olduğunu göstermektedir.
     Sonuç olarak; BÖb, Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bulunmuştur. BÖb-t; ülkemizde hem günlük pratikte hem de yapılacak klinik araştırmalarda tekrar kullanıma uygun, kapsamlı, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.

Abstract:
The aim of this study is to prepare the Turkish version of the Neck Bournemouth Scale (BÖb-t) and to test its validity and reliability.
     Turkish adaptation of the scale was prepared based on the AAOS guidelines. 97 patients who had neck pain for longer than 12 weeks were included in the study. For the assessment of validity; BÖb-t was compared with Neck Pain and Disability Scale VAS (BASVAS), Modified Neck Disability Index (MNDI) and Short Form-36 (SF-36). For the assessment of reliability, all scales were filled in twice, 72 hours apart from each other. In order to evaluate the sensitivity of BÖb-t to change, 79 patients participated in a physical therapy and rehabilitation program and following the completion of the treatment, the patients were reevaluated with the same scales. 
     After test-retest of the Turkish version of Neck Bournemouth Scale, interclass correlation coefficient was found as 0.945. Test-retest, pretreatment and post-treatment Cronbach alpha coefficients were calculated as 0.886, 0.877 and 0.907 respectively. When we look at the internal structure validity of the scale, we saw that the questions were piled up in one dimension. For the validity of the external structure-except for question 7- with BÖb-t questions and relevant subsections of BASVAS and MNDI, there was a positive and with subsections of SF-36 there was a negative, but statistically significant correlation.  Effect size and standardized response rate that showed the sensitivity of the scale to change were found as 1.23 and 1.48. Minimal detectable change score for BÖb-t was calculated as 20.31. These results demonstrated us that BÖb-t was a scale that was sensitive to change. 
     In conclusion, in practical and clinical research studies, BÖb-t is a reliable measurement tool that is appropriate to be used on a daily basis, is repeatable, valid and reliable.