Iran-Tebriz'de yaşayan kadın ve erkek bireylerde obezite ve vücut algısı
Obesity and body image in women and men living in Iran-Tabriz
Yazar: LEİLA SHAHVİRDİ DIZAJYEKANI
Danışman: PROF. DR. TİMUR GÜLTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Beden imajı = Body image ; Obezite = Obesity ; Sağlık = Health ; Vücud = Existence ; İran = Iran ; İran-Tebriz = Iran-Tebriz

Özet:
Obezitenin kronik bir sağlık sorunu ve ciddi bir hastalık olduğunu söyleyebiliriz.
Obezite, tüm dünya genelinde giderek artış göstermektedir. Diğer ülkelerde ve İran'da
obezite ve beraberinde getirdiği sağlık sorunları üzerine yapılacak çalışmalara ihtiyaç
duyulmaktadır.
Bu çalışmada amaç:
1. İran- Tebriz'de yaşayan kadın ve erkek bireylerin boy uzunluğu, ağırlık ve
beden kitle indeksi değerlerini belirlemek.
2. İran-Tebriz'de yaşayan kadın ve erkek bireylerde şişmanlık oranlarını (zayıf,
normal kilolu, şişman, morbid) saptamak.
3. Beden Kütle İndeksine göre bireylerin beden algısı dağılımlarının ortaya
koymak.
4. BMI'e göre şişmanlığın artması ile birlikte özsaygının oldukça azalacağı ve
vücut memnuniyetsizliğinin artacağı varsayımının araştırılması.
5. İran-Tebriz'de yaşayan 18 yaş ve üstü yetişkin bireylerin antropometrik
ölçülerinde ortaya çıkan orantılı olarak farklılıkları incelenip bireylerin cinsiyet ve yaş
grupları arasındaki genel sağlık durumu değerlendirmek.
6. Obezite ve beraberinde getirdiği hastalıklar üzerine Tebriz ve İran'nın değişik
bölgelerinde daha önce yapılmış olan çalışmalar karşılaştırılmış, elde edilen
antropometrik bulguların yaş gruplarıyla ilgili obezite oranı ve yol açtığı sağlık
sorunları hakkında toplumun bilgilenmesi adına katkıda bulunmak.
8. Obez olan kişilerde saptanan düşük özsaygının ve olumsuz vücut algısının
neden mi yoksa sonuç mu olduğu konusu ortaya koymaktır.
172
Bu amaçlar doğrultusunda, İran-Tebriz kentinde yaşayan 18-65 yaş ve üzeri
1000 bireyden (562 kadın, 438 erkek) antropometrik ölçüler alınmıştır. Obezite ve
vücut algısı üzerindeki etkisini saptamak için katılımcılara anket uygulanmıştır.
Araştırmamızın anket bölümü katılımcıların sağlık durumlarını değerlendirmek
amacıyla hazırlanmıştır. Anket uygulamamızdaki amaç, obezite ve antropometrik
ölçülerin arasında nasıl bir ilişki olduğunu belirlemektir. Tüm katılımcılara diyet
uygulayıp uygulamadıkları, egzersiz yapıp yapmadıkları, guatr, hipertansiyon, şeker,
kireçlenme, beyin-damar ve kalp-damar hastalıklarının olup olmadığı sorulmuştur. Bu
çalışmaya katılan bireylerin ağırlık (kg), boy (cm) antropometrik ölçüleri alınmış ve bu
ölçümler yardımıyla BMI (ağırlık (kg) / boy (m²) hesaplanmıştır. Antropometrik
ölçüler, International Biological Programme'ın (IBP) önerdiği yöntemler doğrultusunda
alınmıştır. Boy ölçümünün 1mm'ye hassas Martin tipi antropometre ile ağırlık
ölçümünün ise 100 gr'a hassas dijital tartı aletiyle ölçülmüştür. Antropometrik
ölçümlerin alımında çalışmaya katılan gönüllülerin mümkün olduğunca az giysili
olmalarına çalışılmıştır. Antropometrik ölçüm verileri SPSS 23.0 programı ile
değerlendirilmiştir.
Bu çalışmada elde edilen boy uzunluğu verileri diğer çalışma verileriyle
karşılaştırıldığında hem erkekler hem kadınlara ait değerlerin diğer araştırmalardaki
verilere göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Araştırmamızda İran'daki Türk kadın
ve erkeklerin diğer araştırmalardaki erkek ve kadınlara göre daha kilolu oldukları
saptanmıştır. Araştırmamızın sonucuna göre BMI değeri erkeklerde 26.27 ve kadınlarda
ise 26.59 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla kadınların BMI değerinin erkeklere göre
daha yüksek olduğu görülmektedir. İran'daki Türk kadın ve erkekler üzerindeki
antropometrik bulgulara göre bireylerin tansiyon durumları incelendiğinde kadınlarda
daha yaygın olduğu belirlenmiştir. Diğer çalışmalar ile karşılaştırdığımızda, Tebriz'de 
173
kadınlarda tansiyonun yaygın olduğu saptanmıştır. Genel olarak guatr, tansiyon, şeker,
beyin-damar ve kireçlenmenin kadınlarda daha yaygın olduğu, sadece kalp-damar
hastalıklarının erkeklerde daha çok görüldüğü gözlenmiştir.
Anket sonucu elde edilen bulgulara göre sadece obezite ve idrar dışkı düzeni
arasında ilişki olmadığı görülmektedir. Diğer tüm vücut algısı üzerine olan soruların
obezite ile ilişkisi olduğu saptanmıştır.
Obez kişilerde normal kiloya sahip olan bireylere göre daha düşük özsaygı ve
vücut algısı olduğu görülmüştür.
Bu araştırmada vücut algısı ortalama değeri erkeklerde 144,10 ve kadınlarda ise
136,86 olarak görülmektedir. Ölçeğe göre örneklemimizde olumlu ve pozitif bir eğilim
tespit edilmiştir. Kadın ve erkek bireyler arasında vücut algısı bakımından anlamlılık
sonucu T-Testi ile hesaplanmıştır. 12-29 ve 40-49 yaşları arasında kadın ve erkek
bireyler arasında vücut algısı bakımından anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Antropometrik Ölçüler, Obezite, Vücut Algısı, Genel
Sağlık Durumu, İran

Abstract:
We can state that obesity is an health problem and a serious disease. Obesity is
constantly increasing Worldwide. Studies that address obesity and the health problems
it entails are needed in Iran and other countries.
The purpose of this study is:
1. To specify the height, weight and body mass index of the women and men
living in Iran - Tebriz.
2. To determine the level of fatness (thin, normal weight, fat, morbid) of the
women and men living in Iran - Tebriz.
3. To reveal the body perception dispersions of individuals according to the body
mass index.
4. To research the hypothesis claiming that self-respect will decrease
considerably and body dissatisfaction will increase when fatness increases in terms of
BMI.
5. To assess the individuals general health status in terms of gender and age
groups by examining the proportional difference occurring in the anthropometric
measurements of 18 years and over adult individuals living in Iran - Tabriz
6. Previous studies made in Tabriz and Iran's various regions regarding obesity
and the diseases it entails have been compared in order to contribute to the
enlightenment of the public in terms of providing information on the anthropometric
results concerning obesity in terms of age groups and the diseases it leads to.
8. To reveal whether the low self-respect and negative body perceptions in obese
people are a result or a reason.
175
In line with these purposes, anthropometric measurements have been taken from
1.000 individuals (562 women, 438 men) living in Iran-Tabriz who are between the
ages of 18-65. Questionnaires were applied on the participants to determined the effect
of obesity on body perception. The questionnaire part of our study has been prepared to
assess the health statuses of the participants. The purpose of the questionnaire
application is to determine what kind of a relationship there is is between obesity and
anthropometric measurements. All participants were asked if they have been on a diet or
not, if they exercise and if they have goiter, blood pressure, diabetes, arthritis,
cerebrovascular and cardiovascular diseases. The weight (kg), height (cm)
anthropometric mesaurement of the participants have been taken and with the help of
these measurements their BMI (weight(kg) / height (m2) ) has been measured. The
anthropometric measures, have been taken in accordance with the methods suggested by
the International Biological Programme (IBP) The height mesaurements have been
made with 1mm sensitive Martin type anthropometer and the weight measurements
have been made with 100 gr sensitive digital scale. During the taking of anthropometric
measurements, the volunteers were made to wear as little clothing as possible.
Anthropometric measurement data was evaluated with SPSS 23.0 software.
When the height data obtained from this study was compared with data from
other studies it was seen that the values obtained from this study was higher for both
men and women as opposed to the data of other studies. It was determined in our study
that the Turkish women and men in Iran are more overweight compared to the men and
women in other studies. As a result of our study the BMI value in men was specified as
26.27 and in women was 26.59. Therefore it was seen that women's BMI value was
higer then men's When the blood presssure statues was examined according to the
anthropometric findings of the Turkish men and women in Iran, it was determined that
high blood pressure was more commen in women. When compared with other studies, it 
176
was seen that blood pressure is common in Tabrizi women. It was montiored that
generally goiter, high blood pressurei cerebrovascular and athritis is more common in
women and only cardio-vascular diseases are seen more in men.
According to the findings obtained from the questionaire results it was seen that
there is only a lack of correlation between obesite and urine and excrement regime. It
was determined that all other problems related to body perception has a relationship
with obesity.
It was seen that obese people have lower self-respect and body perception
compared to people with normal weight.
In this study the body perception average values is seen as 144,10 for men and
136.86 for women. As positive trend was detected in sampling with regards to scale.
The significance result in terms of body perception between women and men was
calculated with the T-Test. It was determined that there is a meaningful difference
between men and women indiviudals of 12-29 and 40-49 ages regarding body
perception
Key Words Anthropometric Measurements, Obesity, Body Perceptions, General
Health Status, Iran.