Ortaokul öğrencilerinin oyunların adilliğine yönelik anlayışlarının incelenmesi
Examining secondary school students' understanding of the fairness of games
Yazar: TUĞBA YAZICI GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR KOPARAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma ile ortaokul öğrencilerinin olasılık içeren oyunlara yönelik adillik anlayışları, düşünme biçimleri ve yanlış düşünme biçimlerinin sebeplerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Zonguldak ilinin Çaycuma ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 41 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma, açıklayıcı durum çalışması yöntemi ile yürütülmüştür. Veriler, literatür ve uzman görüşü çerçevesinde geliştirilen 20 sorudan oluşan veri toplama aracı, sınıf tartışmaları ve oyun esnasındaki gözlemler yolu ile toplanmıştır. Veri toplama aracındaki ilk üç soru öğrencilerin adillik kavramına yükledikleri anlamları, diğer sorular ise oyunların adilliğine yönelik düşünme biçimlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Oyunlar, zar ve madeni para atma, çark çevirme, kutudan bilye çekme vb. etkinlikleri içermektedir.  Veri toplama araçları ile elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin olasılık içeren oyunlara yönelik adillik anlayışlarının ve düşünme biçimlerinin kişisel inançlarından ve günlük hayat deneyimlerinden etkilendiği görülmüştür. Öğrencilerin oyunların adil olup olmadığına karar verirken çoğunlukla sadece bağlam odaklı yaklaştıkları, öğrencilerin yanlış düşüncelerinin ise genellikle kavram yanılgılarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin oyunların adilliğine yönelik tam bir anlayış kazanmadıkları görülmekle birlikte, oyunların adilliğine yönelik karar vermede az da olsa olasılıklı düşünmeyi içeren görüşlere rastlanmıştır.

Abstract:
Whit this study, it is aimed to determine the fairness understanding, thinking styles and reasons of wrong thinking styles of secondary school students towards gamed with probabilty. The study group of the research consists of 41 secondary school students studying in a secondary school in Çaycuma district of Zonguldak province. The research was carried out with the explanatory case study method. The data were collected through a data collection tool consisting of 20 questions developed within the framework of the literature and expert opinion, class discussions and observations during the game. The first three questions in the data collection tool aim to reveal the meanings attributed to the concept of fairness by the students, while the other questions aim to reveal the way they think about the fairness of the games. Games include rolling dice and coins, spinning wheels, drawing marbles from a box, etc. includes activities. The data obtained with the data collection tools were analyzed by contend analysis. According to the findings, it was seen that students' understanding of fairness and thinking styles towards games with probability were affected by their personal beliefs and daily life experiences. It has been determined that students mostly approach only context-oriented while deciding whether the games are fair or not, and students' misconceptions are generally caused by misconceptions. In the research, although it is seen that the secondary school students do not gain a full understanding of the fairness of the games, there are some opinions that involve probabilistic thinking in deciding the fairness of the games.