Uçak ana uçuş kumanda yüzeyleri mekanik simülatörü tasarım ve imalatı
The aircraft primary flight control surfaces mechanical simulator design and manufacturig
Yazar: EMRE KAVAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUKADDER İĞDİ ŞEN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Denetim = Control ; Uçaklar = Airplanes ; Uçuş = Flight ; Uçuş denetimi = Flight control

Özet:
Gelişen havacılık teknolojisi ile otonom ve mekanik sistemli çalışan hava araçlarına ilgi daha da büyümektedir. Ülkemizde gerek sivil havacılık gerekse savunma sanayi alanlarında çeşitli yatırımlar yapılmakta ve hava araçları herkesin ilgi odağı olmaktadır. Hava araçlarına olan bu ilgi eğitim yönünde de çeşitli atılımlar sağlamıştır. Lise ve üniversitelerde havacılık bölümleri çoğalmış, öğrenci tercihleri bu alanlara kaymıştır. Eğitim kurumları atölyelerine hava araçlarının parçalarını, zaman zaman ise hava aracının kendisini temin etmektedir. Temin edilen bu hava araçları genellikle özel şirketlerin "hurda" diye tabir edilen uçaklarından oluşmaktadır. Elektronik aksam ve diğer mekanikleri bilinçli olarak çıkarılan veya kullanılamaz durumdaki bu hava araçları ile eğitimler verilmektedir.
Uçağın icadından sonra yaşanan kazaların temel nedeni "kontrolsüzlük" olarak görülmüştür. Bu nedenle uçağın kontrol edilebilmesi en temel amaç olarak belirlenmiş ve çeşitli kumanda yüzeyleri uçağa entegre edilmiştir. Havadaki uçağa manevralar yaptıracak bu uçuş kumanda yüzeylerinin entegre edilmesi ile kazalar büyük oranda azalmıştır. Daha sonra gelişen teknoloji ve yeni fikirler ile ana uçuş kumanda yüzeylerine ek olarak yardımcı uçuş kumanda yüzeyleri eklenmiş ve havadaki uçağın kontrolü maksimum seviyelere çıkarılmıştır.
Eğitim için temin edilen uçak veya uçak parçaları olsa da uçağın kontrollerini sağlayan bu önemli yüzeylerin nasıl ve hangi yöntemlerle uçakta hareket sağladığı hâlâ bir eksiklik olarak görülmektedir. Bu eksikliği gidermek amacıyla uçağın üç eksendeki hareketi, mekanik bir simülatör üzerinde herhangi bir kaplama malzemesi kullanılmadan gösterilmiştir.
İmal edilmek istenen uçağın ana uçuş kumanda yüzeylerinin yer aldığı simülatör önce bilgisayar ortamında çizilmiş daha sonra atölyede imal edilmiştir. Kısıtlı imkanlar ile başarılı bir şekilde imal edilen ana uçuş kumanda yüzeyleri mekanik simülatörünün öncelikli amacı, ana uçuş kumanda yüzeylerinin hareketlerini göstermektir. Üzeri kaplanmadan bırakılan yüzeyler ve gövde, ileride yapılabilecek çalışmaların temelini oluşturacaktır.
Farklı mekanizma ve bağlantı yöntemleri kullanarak tasarladığımız bu prototipte (modelde), uçağın kumanda kolundan uçuş kumanda yüzeylerine olan orijinal bağlantıların yerine, eğitim kurumları kendi atölyelerinde ana uçuş kumanda yüzeyleri simülatörü üzerinde kolayca değişiklik ve yenilik eklemeleri yapılabilecektir.

Abstract:
With the developing aviation technology, the interest in autonomous and mechanically operated aircraft is growing even more. Various investments are made in the fields of civil aviation and defense industry in our country, and aircraft are the focus of attention of everyone. This interest in aircraft has provided various breakthroughs in the field of education. Aviation departments have increased in high schools and universities, and student preferences have shifted to these areas. Educational institutions supply the parts of the aircraft to their workshops, and sometimes the aircraft itself. These supplied aircraft are generally composed of private companies' aircraft called "scrap". Trainings are given with these aircraft, whose electronic components and other mechanics are deliberately removed or unusable.
After the invention of the aircraft, the main reason for the accidents was seen as "lack of control". For this reason, controlling the aircraft has been determined as the most basic purpose and various control surfaces have been integrated into the aircraft. By integrating these flight control surfaces that will make maneuvers to the aircraft in the air, accidents have been greatly reduced. Later, with the developing technology and new ideas, auxiliary flight control surfaces were added in addition to the main flight control surfaces and the control of the aircraft in the air was maximized.
Although there are aircraft or aircraft parts provided for training, how and with what methods these important surfaces that provide the controls of the aircraft provide movement in the aircraft is still seen as a deficiency. In order to make up for this deficiency, the motion of the aircraft in three axes is shown on a mechanical simulator without using any coating material.
The simulator, which includes the main flight control surfaces of the aircraft to be manufactured, was first drawn in the computer environment and then manufactured in the workshop. The primary purpose of the main flight control surfaces mechanical simulator, which has been successfully manufactured with limited resources, is to show the movements of the main flight control surfaces. Uncoated surfaces and body will form the basis of future work.
In this prototype (model), which we designed using different mechanisms and connection methods, it will be possible to easily make changes and innovations on the main flight control surfaces simulator in own workshops of the training institutions, instead of the original connections from the control arm to the flight control surfaces.