AHP-TOPSIS hibrit yöntemi ile Türkiye'de güneş enerjisi santrali için yer seçimi
Optimal site selection for a solar power plant in Turkey using a hybrid AHP-TOPSIS method
Yazar: MERVE AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ATAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Güneş enerjisi sistemleri = Solar energy systems ; TOPSIS = TOPSIS ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Enerji, insanlığın varoluşuyla ortaya çıkan ve gün geçtikçe artan bir ihtiyaçtır. Elektrik, en önemli ikincil enerji kaynaklarından biridir. Fosil enerji kaynaklarından elektrik elde edilmesi, iklim değişikliği ve çevre kirliliği gibi sonuçlara neden olmaktadır. Aynı zamanda fosil kaynakların zamanla tükenecek olması da sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle elektrik üretiminde, çevreye zarar vermeyen ve sürdürülebilir nitelikte olan yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi artmaktadır. Bu çalışmada, güneş enerjisi ile elektrik üretimi ele alınmıştır. Güneş enerjisi ile elektrik üretimi projelerinde yüksek verimlilik almak için bazı faktörler vardır. Bu faktörlerin en önemlilerinden biri doğru yeri seçmektir. Doğru yer seçimini etkileyen birden fazla kriter vardır. Çok kriterli karar verme yöntemleri, birçok kriterin olduğu yer seçimi çalışmaları için uygun yöntemlerdir. Bu çalışmada, Türkiye'de güneşlenme potansiyeli yüksek olan Konya, Karaman, Burdur, Antalya, Mersin, Van şehirleri alternatif olarak seçilmiştir. Ekonomik, teknik, sosyal ve coğrafi ana kriterler ve bu ana kriterler altında belirlenen alt kriterlere göre en iyi alternatifi seçmek için hibrit bir AHP- TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları AHP yöntemi ile bulunmuş ve alternatifler TOPSIS yöntemi ile sıralanmıştır. Çalışmada Mersin'in güneş enerjisi santrali için en iyi alternatif olduğu ve Mersin'i sırasıyla Karaman, Burdur, Konya, Van ve Antalya'nın izlediği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Energy has been an increasing need arising since the existence of humankind. Electricity is one of the most important secondary energy sources. Obtaining electricity from fossil sources leads to negative consequences such as climate change and environmental pollution. In addition, fossil resources are not endless and it is a problem. For this reason, the importance of renewable energy sources that are sustainable and not harmful to the environment increases for electricity generation. In this study, electricity generation with solar power is considered. There are some factors to achieve efficiency in the projects of obtaining electric energy with solar energy. One of the most important of these factors is to choose the right place. There are  multiple criteria that affect the correct location selection. Multiple criteria decision making methods are suitable for site selection studies which have many criteria. In this study, Konya, Karaman, Burdur, Antalya, Mersin, Van which are fortunate cities in Turkey in terms of sunbathing are selected as alternatives. A hybrid AHP and TOPSIS method is used to select the best alternative according to the sub-criteria determined under the economic, technical, social and geographical main criteria. Criterion weights are found by the AHP method and alternatives are ranked with the TOPSIS method. The result of the study is that Mersin is the best alternative for solar power plant and Mersin is followed by Karaman, Burdur, Konya, Van and Antalya respectively.