Nigella stellaris boiss. (Ranunculaceae) bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on nigella stellaris boiss. (Ranunculaceae).
Yazar: SİBEL SİLAHTAROĞLU
Danışman: PROF. DR. GAMZE KÖKDİL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmanın amacı N. stellaris bitkisinin farklı kısımlarını fitokimyasal açıdan araştırmak ve antioksidan aktivitelerini değerlendirmektir. Bu çalışmada N. stellaris tohumlarının sabit yağının yağ asidi bileşimi GC ve GC-MS ile belirlenmiştir. Yağda altı yağ asidi (%85.60) saptanmıştır. Ana yağ asitleri linoleik (%50.02), oleik (%18.63) ve palmitik asittir (%10.73). N. stellaris tohumlarından hidrodistilasyon yöntemiyle %0.5 verimle uçucu yağ elde edilmiştir. GC ve GC-MS analizleri seskiterpenlerin baskın olduğu on bileşenin varlığını göstermiştir. Metil farnesoat (%38.16) ve bisiklogermakren (%19.44) ana bileşenlerdir. N. stellaris tohumlarında timol ve timokinon seviyeleri de RP-HPLC ile belirlenmiştir. Ekstrede timokinon miktarı 18.5 µg/ml olarak saptanmıştır.N. stellaris'in tohum, toprak üstü ve köklerinin metanollü ekstreleri HPLC ile fenolik bileşimleri açısından analiz edilmiştir. Tohum ekstresinde ana bileşen p-kumarik asit iken toprak üstü kısmın ektrelerinde kersetin ana bileşen olarak belirlenmiştir. Kök ekstrelerindeki ana bileşenler trans-2-hidroksisinnamik asit ve (-)-epikateşindir. N. stellaris tohum hekzan ekstresinin tokoferol profili HPLC ile araştırılmıştır. ?-tokoferol ana bileşendir. N. stellaris tohumlarının mineral analizi on üç mineral içerdiğini göstermiştir. Kalsiyum, fosfor, potasyum ve magnezyum ana elementlerdir. Metanollü ekstreleri DPPH? (1,1-difenil-2-pikrilhidrazil) yöntemi ile radikal süpürücü etkileri için araştırılmıştır. Toprak üstü ekstresi diğer ekstrelerden daha yüksek antioksidan aktivite göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate different parts of N. stellaris phytochemically and was to evaluate their antioxidant activity. In this study, the fatty acid composition of fixed oil of N. stellaris seeds were determined by GC and GC-MS. Six fatty acids (85.60 %) have been identified in the oil. The main fatty acids were linoleic (50.02%), oleic (18.63%) and palmitic (10.73%) acids. The essential oil of N. stellaris seeds was obtained by hydrodistillation, yielding 0.5% of oil. The GC and GC-MS analysis showed the presence of ten components, predominantly sesquiterpenes. The major constituents were methyl farnesoate (38.16 %) and bicyclogermacren (19.44 %). Thymol and thymoquinone of N. stellaris seeds were also determined by RP-HPLC. The level of thymoquinone was 18.5µg/ml in the extract .Methanolic extracts from seeds, aerial parts and roots of N. stellaris were analysed for their phenolic composition by HPLC. While p-coumaric acid was the main constituents of the seed extract, quercetin was determined as the major compound in the extracts of aerial parts. Trans-2-hydroxycinnamic acid and (-)-epicatechine were the main constituents of the root extracts. Tocopherol profile was investigated in the hexane extract of N. stellaris seeds by HPLC. ?-tocopherol was the main constituent. Mineral analysis of N. stellaris seeds showed that the seeds contained thirteen minerals. Calcium, phosphorus, potassium and magnesium were determined as major elements. The methanolic extracts were tested for their radical scavenging activity by DPPH? (1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl) test. The aerial parts exhibited higher antioxidant activity than the other extracts.