Türkiye'de ilk yardım eğitimi almış vatandaşların temel yaşam desteği bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of basic life support knowledge levels among citizens who have received first aid training in Turkey
Yazar: SÜLEYMAN KAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM UYSAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hizmetleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Ani kalp durmasının tanınması, hayatta kalma zincirinin aktive edilmesi ve temel yaşam desteği uygulamalarının başlatılması hayatta kalma oranlarını arttıran önemli unsurlardır. Araştırmada toplumdaki temel yaşam desteği bilgi düzeyinin değerlendirilmesi ve öğrenme boşluklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye' de ilk yardım eğitimi almış kişileri temsil edecek örneklem, tabakalı örneklem yöntemiyle hesaplanmış ve coğrafi bölgelere göre toplam 2302 katılımcıdan 25 sorudan oluşan 6 adet tanılayıcı dallanmış ağaç diyagramı ile veri toplanmıştır. Tanılayıcı dallanmış ağaç diyagramı ortalama puanları; olay yerinin değerlendirilmesinde 84,94±18,95, bilinç kontrolünde 72,99±20,93, otomatik external defibrilatör kullanımında 58,61±21,35, etkin kalp masajı uygulamasında 58,67±19,70, suni solunumda 74,64±19,44 ve spontan geri dönüşün kontrolünde 75,05±21,14 olarak tespit edilmiştir. İlk yardım eğitimini ehliyet kurslarında ve özel güvenlik kurslarında alan katılımcıların skorları, Sağlık Bakanlığına bağlı ilk yardım merkezlerinde ve üniversite eğitimi sırasında ilk yardım dersi alan katılımcıların temel yaşam desteği toplam skorlarından daha düşüktür (X2;143,549, p<0,001, ε2 :0,0624). Aynı zamanda toplam skorlar eğitimin alınmasının üzerinden geçen süre arttıkça anlamlı düzeyde azalmıştır (X2=137,9, p=0,001, ε2 :0,0599). Öğrenme boşlukları açısından en düşük doğru cevap yüzdeleri olan durumlar; 112 aramadan önce bilincin kontrol edilmemesi ve 112 acil çağrının aktif edilmesi, etkin kalp masajı için kardiyak kompresyon derinliğinin bilinmemesi, solunumun olmaması ya da anormal solunum olmasının kalp durmasının bir işareti olduğunun bilinmemesi ve otomatik external defibrilatör cihazı kullanımında şok verilmesinin ardından müdahaleye nasıl devam edileceğinin bilinmemesi olmuştur. Araştırma bulguları doğrultusunda eğitimlerde tespit edilen öğrenme boşluklarının giderilmesi ve özellikle ehliyet kurslarında verilen ilk yardım eğitimlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı ilk yardım sertifikasyonu düzeyinde standartlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Recognizing sudden cardiac arrest, activating the survival chain and initiating basic life support practices are important elements that increase survival rates. The aim of the research was to evaluate the level of basic life support knowledge in the society and to identify learning gaps. For this purpose, the sample that would represent people who received first aid training in Turkey was calculated with the stratified sampling method and data was collected from a total of 2302 participants according to geographical regions with 6 diagnostic branched tree diagrams consisting of 25 questions. Diagnostic branched tree diagram mean scores; 84.94±18.95 in crime scene evaluation, 72.99±20.93 in consciousness control, 58.61±21.35 in automatic external defibrillator use, 58.67±19.70 in effective cardiac massage application, 74.64 in artificial respiration. It was determined as ±19.44 and 75.05±21.14 in the control of spontaneous return. The scores of the participants who received first aid training in driving license courses and private security courses are lower than the total basic life support scores of the participants who took first aid courses at first aid centers affiliated with the Ministry of Health and during their university education (X2;143.549, p<0.001, ε2:0.0624). , At the same time, total scores decreased significantly as the time since receiving the training increased (X2 = 137.9, p = 0.001, ε2: 0.0599). Situations with the lowest percentages of correct answers in terms of learning gaps: Not checking the consciousness before calling 112 and activating the 112 emergency call, not knowing the depth of cardiac compression for effective heart massage, not knowing that the absence of breathing or abnormal breathing is a sign of cardiac arrest, and not knowing how to continue the intervention after a shock is given when using an automatic external defibrillator device. . In line with the research findings, it is recommended to eliminate the learning gaps identified in the trainings and to standardize the first aid trainings given especially in the driver's license courses at the level of first aid certification approved by the Ministry of Health.