hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Otomobil paspasları için yaşam döngüsü boyutunda sürdürülebilirlik analizi
Life cycle sustainability assessment of automobile mats
Yazar: ERTUĞRUL ÖRÜCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı kauçuk otomobil paspasının çevresel etkilerinin yaşam döngüsü boyutunda analiz edilmesidir. Kauçuk paspas için üretimde alternatif ham madde ve enerji kaynaklarının kullanılması ile farklı nakliye mesafesi verileri üzerinden hassaslık analizi yapılmıştır. Çalışmada ayrıca kauçuk otomobil paspası ile halı otomobil paspasının çevresel sürdürülebilirliği karşılaştırılmıştır. Yaşam döngüsü analizi için ISO 14040 ve 14044 serisi standartları takip edilmiştir. Çalışmanın sınırları ham madde elde edilmesi ve nakliyesi ile üretim süreci olarak belirlenmiş olup fonksiyonel birim olarak "1 set otomobil paspası" kullanılmıştır. Modelleme için GaBi v9.5 kullanılarak çevresel etkiler CML yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, kauçuk otomobil paspasının yaşam döngüsü çevresel etkileri incelendiğinde abiyotik kaynakların tükenmesi ve ozon tabakası tükenmesi dışındaki diğer dokuz etki kategorisinin en fazla üretim basamağından kaynaklandığı bulunmuştur. Ayrıca araçlarda kauçuk paspas kullanımı yerine halı paspas kullanımının tüm kategorilerdeki çevresel etkilerde artışa sebep olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
This study aims to analyze the environmental impacts of rubber car mat in the life cycle dimension. Sensitivity analysis was performed on alternative raw materials and energy sources used in production for rubber mats and different transportation distance measurement data. In addition, in this study, the environmental sustainability of rubber car mats and carpet car mats were compared. ISO 14040 and 14044 series standards have been established for life cycle analysis. The system boundaries of our study are determined as obtaining the raw material and its transportation and production process. For this study, "1 set of automobile mat" is used as a functional unit. GaBi v9.5 was used for modeling and environmental impacts have been quantified using the CML 2001 impact assessment method. The results suggest that most of the impacts are mainly caused by the car mat production stage; the only exception to the trend is the depletion of abiotic resources and the ozone layer depletion potential. It has been concluded that the use of carpet mats instead of rubber mats in cars has caused an increase in environmental impacts in all categories.
Biyokütleden üretilen karbonlu malzemeler üzerine ZnO ince filmlerin biriktirilmesi ve karakterizasyonu
Deposition and characterization of ZnO thin films on carbonaceous materials obtained from biomass
Yazar: AYNUR AŞMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YAMAN ; DOÇ. DR. SİNAN TEMEL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Bu çalışmada, yenilenebilir bir kaynak olan biyokütleden, karbonlu malzeme üretilmesi, bu malzeme üzerine ZnO ince filmlerin biriktirilmesi ve üretilen bu filmlerin karakterizasyonu amaçlanmıştır. Bu amaçla, farklı fizikokimyasal özelliklerdeki biyokütlelerden karaçam ağacı talaşı (yumuşak odun), meşe ağacı talaşı (sert odun) ve pirinç kabuğu (tarımsal atık) hammadde olarak seçilmiştir. Her bir hammadde kaynağından karbonizasyon yöntemi ile farklı sıcaklıklarda (400 °C, 550 °C ve 700 °C) biyo-char üretimi gerçekleştirilmiştir. Biyokütle ve biyo-char örneklerinin gerçek ve yığın yoğunlukları belirlenmiş, nem, kül, uçucu madde ve sabit karbon içerikleri hesaplanmıştır. Elementel analiz, FT-IR ve SEM teknikleri kullanılarak karakterizasyon çalışmaları tamamlanmıştır. Biyo-char örnekleri pelet haline getirilmiş ve kimyasal banyo depolama tekniği kullanılarak üzerinde ZnO ince film biriktirilmiştir. Farklı biyokütle örnekleri, farklı karbonizasyon sıcaklıkları ve farklı reaksiyon sürelerinde (15 dk, 30 dk ve 45 dk) gerçekleştirilen deneyler sonucunda elde edilen ZnO yapıları XRD, SEM ve EDX-Haritalama yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Gerçekleştirilen karakterizasyon çalışmalarına göre, pirinç kabuğundan 550 °C'de elde edilen biyo-char örneği üzerinde, 45 dk boyunca biriktirilen ZnO ince film yapısının nano-çiçek olarak başarılı bir şekilde üretildiği belirlenmiştir.

Abstract:
The scope of this study is aimed to produce carbonaceous material from the biomass, which is a renewable resource. Deposition of ZnO thin films on this material and to characterize these films is also aimed. For this purpose, black pine sawdust (sawdust), oak wood sawdust (hardwood) and rice husk (agricultural waste) were chosen as biomass resources with their different physicochemical properties. Bio-char production was carried out at different temperatures (400 °C, 550 °C and 700 °C) from each raw material by carbonization method. True and bulk densities, moisture, ash, volatile matter and fixed carbon contents of biomass and bio-char samples were determined. Characterization studies were completed using elemental analysis, FT-IR and SEM techniques. Bio-char samples were pelletized and ZnO thin film was deposited on the samples using chemical bath deposition technique. The ZnO structures obtained at different biomass samples, different carbonization temperatures and different reaction times (15 min, 30 min and 45 min) were characterized using XRD, SEM and EDX-mapping techniques. According to the characterization results, it was determined that the ZnO thin films for 45 minutes on the bio-char sample obtained from the rice husk at 550 °C was successfully produced as nano-flower structure.
Şeyhülislamlığa ait 1 numaralı telhis defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (vr.83-170)
Transcription and assessment of telhis book numbered 1 belonging to Shaykh al-Islamate (vr.83-170)
Yazar: MUSTAFA ANIL LEYLEK
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ YURDAKUL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Atamalar = Appointments ; Kadı = Kadi ; Müftüler = Muftis ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Telhis Defteri = Telhis Book ; Öğretmenler = Teachers ; Şeyhülislam = Seyhulislam ; Şeyhülislamlık = Şeyhulislam

Özet:
Osmanlı Devleti‟nin kuruluşundan sonra idari teşkilat oluşturulurken kendisinden önce kurulmuş olan Türk devletleri zamanındaki kurumlar örnek alınarak dönemin şartlarına göre yeniden yapılandırılmıştır. Yenileşme hareketleriyle beraber yaşanan değişim devletin en önemli merkezi teşkilatlarından biri olan İlmiye Merkez Teşkilatı‟nda da yaşanmıştır. Osmanlı Devleti‟nin kuruluşundan itibaren her görevli kendi konaklarının bir kısmını resmi işler için kullanırken 19. yüzyıla gelindiğinde işlerin zorlaştığı görülmektedir. Şeyhülilslamlık 
kurumu için sabit bir devlet dairesi tesis edildikten sonra ifta, tedris ve kaza işleri bir merkezde toplanmıştır. "1 Numaralı Telhis Defteri" içerisinde müderris, kadı, müftü atamaları ve tevcih edilen payeler, yeni açılan meclislere görevli atamaları da yer almaktadır. Yenileşme dönemiyle beraber teşkilat içerisinde yaşanan değişim ve gelişim yapılan bu atamalarda görülmektedir.

Abstract:
After the foundation of Ottoman State, administrative organization had been restructured according to conditions of the period with the example of associations at the time of Turkish States having been founded before it. The change with renewal had been experienced by Ilmiye central organization, one of the most significant central organizations of the State, as well. From the foundation of Ottoman State on, each officer used some part of his own mansion for formal affairs; as for in the 19th century, it had been seen that the affairs got harder. For the association of shaykh al-islam, the works of give a fetwa, lesson and district had been collected in a centre after establishment of a fixed State administration. Assignments of professor, kadı, müfti and officers for new-opened assemblies are located in the "One Numbered Telhis Notebook". With the period of renewal, changes and development within organization are seen in these assignments.
Paslanmaz çelik sacların derin çekilebilirlik kabiliyetinin sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi
Determining deep drawability of stainless steel sheets using finite element analysis
Yazar: VELİ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ESENER
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Sac metallerin derin çekme davranışının belirlenmesi endüstriyel açıdan oldukça önem arz etmektedir. Özellikle derin çekme ürünlerinin kullanıldığı beyaz eşya sektörü bu açıdan derin çekmenin oldukça önemli olduğu bir seri üretim endüstrisidir. Beyaz eşya sektöründe ağırlıklı olarak paslanmaz çelik malzemelerin kullanımı tercih edilmektedir. Bu kapsamda tez çalışmasında paslanmaz çelik malzemelerden 304 ve 430 kalitelerinin derin çekilebilirlikleri sonlu elemanlar analizleri ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında parça tutucu kuvvet, sürtünme katsayısı ile kalıp ve zımba radüsleri proses parametreleri olarak incelenmiş ve bu parametrelerin derin çekme davranışına etkisi dikkate alınmıştır. Sonlu elemanlar analizlerinde Eta-Dynaform yazılımı kullanılmış ve plastisite modeli olarak günümüzde en sık kullanılan malzeme modellerinden birisi olan Hill-48 modeli tercih edilmiştir. Sonuçlar şekillendirme sınır diyagramları üzerinden incelenmiştir. Sonuç olarak çalışmada kullanılan her iki malzeme için de kullanılan proses parametrelerinin derin çekilebilirliklerine etkisi ortaya konulmuştur.

Abstract:
Determining the deep drawing behavior of sheet metals have an importanceat industrial applications. Especially the whiteware sector where deep drawing products are used is a mass production industry where deep drawing is very important in this respect. In the whiteware sector, the use of stainless steel materials is generally preferred.In the study presented in this context, the deep drawability of 304 and 430 grades of stainless steel materials were examined by finite element analysis. In the scope of the study, blankholder force, friction coefficient and die and punch radius were examined as process parameters and the effect of these parameters on deep drawing behavior was taken into account. Eta-Dynaform commercial software was used for finite element analysis and Hill-48 model, which is one of the most frequently used material models, was preferred as plasticity model. The results are analyzed in terms of forming limit diagrams. As a result, the effect of the process parameters used for both materials used in the study on the deep drawability was revealed.
Hemen hemen kompleks B-metrik yapıları inşa etmenin doğal bir yolu
A natural way to an almost complex B-metric structure
Yazar: YASEMİN KARABABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SOLGUN
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş kısmına yer verilmiştir. İkinci bölümde düzgün manifoldlar üzerinde tanımlı cebirsel yapılar verilmiş ve bu yapılar kullanılarak Riemann manifoldları, hemen hemen kompleks manifoldlar ve hemen hemen kontakt manifoldlardan bahsedilmiştir.
Üçüncü bölümde hemen hemen kontakt B-metrik manifoldlar çalışılmış ve bu mani-foldların temel tensörüne dair yapılan sınıflandırmalar verilmiştir. Dördüncü bölümde he-men hemen kompleks B-metrik manifoldlar ve bu manifoldların sınıflandırılması incelen-miştir. Ayrıca hemen hemen kompleks B-metrik yapıdan hemen hemen kontakt B-metrik yapı elde edilmiştir.
Son olarak beşinci bölümde ise hemen hemen kontakt B-metrik yapıdan hemen hemen kompleks B-metrik yapı kurulup bu yapıların bazı sınıfları arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hemen hemen kompleks B-metrik yapı; Hemen hemen kontaktB-metrik yapı; Norden metrik

Abstract:
This work consists of five chapters. In the first chapter, introduction part has been presented. In the second chapter, basic structures defined over smooth manifolds are given and by using these structures Riemannian manifolds, almost complex manifolds, almost contact manifolds is mentioned. 
In the third chapter, almost contact B-metric manifolds have been studied and the classifications of the basic tensor of these manifolds are given. In the fourth chapter, almost complex B-metric manifolds and the classifications of these manifolds have been examined. In addition, the almost contact B-metric structure have been obtained from the almost complex B-metric structure and the classes in which these two structure are equivalent are given.
Finally, in the fifth chapter, the almost complex B-metric structure are obtained from the almost contact B-metric structure is established and the connections between some classes of these structure are investigated.

Key Words: Almost complex B-metric structure, Almost contact B-metric structure, Norden metric
Şeyhülislamlığa ait üç numaralı Telhis Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (VR.1-95)
Transcription text of the three numbered Copy Book (VR.1-95)
Yazar: GAMZE GÜVEN
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ YURDAKUL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Kadı = Kadi ; Kadıasker = Kadıasker ; Medreseler = Madrasahs ; Müderrisler = Müderrisler ; Müftüler = Muftis ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Telhis = Telhis ; Telhis Defteri = Telhis Book ; Şeyhülislamlık = Şeyhulislam

Özet:
Osmanlı Devleti, kuruluşundan itibaren siyasi, kültürel, ekonomik ve askeri alanlarda önemli
başarılar elde etmiştir. Devletin kurumsallaşmasında bir önceki dönemlerden örnek alınarak
hareket edilmiştir. Kendinden önceki Türk devletleri zamanında oluşturulan kurumsal ve
diğer yapılar sentezlenerek kendine has bir yapı oluşturmuştur. Bu yapılardan biriside İlmiye
Merkez Teşkilatında yapılan yenileşme hareketleridir. İlmiye Merkez Teşkilatında hemen her
dönemde oluşturulan kurumlar bir sonraki döneme yansıtılarak yeni bir teşkilatlanma haline
dönüştürülmüştür. Şeyhülislamlık, medrese müderris, kadı ve müftülük İlmiye Teşkilatının
içerisinde yer alan en önemli birimlerden birisidir. Medrese teşkilatının yapısal özellikleri ve
tayinleri belli bir sisteme göre yapılmıştır. "Üç Numaralı Telhis Defteri" incelendiğinde
müderris, kadı, müftü atamalarının yanı sıra paye ve kazalara yapılan atamalar görülmektedir.

Abstract:
The Ottoman State has achieved significant success in political, cultural, economic and
military fields since its foundation. The institutionalization of the state was taken as an
example from previous periods. The institutional and other structures that were created during
the time of the previous Turkish states have formed a unique structure by synthesizing. One of
these structures is the renewal movements made in the Ilmiye Central Organization. The
institutions that were established in almost every period in the Ilmiye Central Organization
were transformed into a new organization by reflecting on the next period. Şeyhülislamlık,
madrasa professor, kadı and mufti are among the most important units of the Ilmiye
Organization. The structural features and determinations of the madrasa organization were
made according to a certain system. When the "Telhis Book Number Three" is examined,
appointments made to rank and accident, as well as appointments of professors, judges and
mufti are seen.
Kutbeddin İznikî'nin Mukaddimesi'nin Topkapı nüshası (101a-150b) giriş-metin-çeviri-sözlük
Kutbeddin Iznikî's Mukaddime of Topkapı copy (101a-150b) introduction-the text-translation-glossary
Yazar: AYŞEGÜL SAÇI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TAŞ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Kutbuddin İzniki = Kutbuddin İzniki ; Mukaddime = Mukaddime ; İlmihal = Cateshism

Özet:
Temel anlamıyla ilmihâl, İslam dininin kurallarını öğretmek için yazılmış kitaptır. Kutbeddin İznikî'nin kaleme aldığı Mukaddime adlı bu ilmihâl kitabı, ilk Türkçe ilmihâl olarak kabul edilmiştir. Hem Anadolu'daki ilmihâl geleneğinin öncüsü olma itibarıyla hem de Eski Anadolu Türkçesi döneminin zengin dil özelliklerini barındırması ile, eser din ve dil araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Anonim Bir İlmihâl Kitabı adıyla kayıtlı olan Mukaddime adlı eser, Eski Anadolu Türkçesi döneminin dil özellikleri bağlamında incelenmiştir. Çalışmada, söz konusu eserle ilgili bilgilerin ve kısaca dil özelliklerinin yer aldığı giriş bölümü, sonrasında Arap harfli metnin transkribesi, günümüz Türkçesine tercümesi ve dizin şeklinde sözlüğü bulunmaktadır. Bu çalışmayla, yüksek lisans seviyesinde, Arap harfli tarihî bir metnin okunabilmesi, anlaşılabilmesi ve söz varlığının filolojik yöntemle ele alınabilmesi gibi hedefler gerçekleştirilmiş olmaktadır.

Abstract:
In a basic meaning, the catechism is a book written to teach the rules of Islam. The catechism called Mukaddime, written by Kutbeddin İznikî, it is acceppted as the first catechism. The work has a significantly value in religion and language studies both as pioneer of catechism tradition in Anatolia and because it contains the substantial linguistic specifications of the Old Anatolian Turkish period. Mukaddime, registered under the name of Anonim Bir İlmihâl Kitabı, examined in the context of language specifications of Old Anatolian Turkish period in this study. In the study, there is an introductory section that includes information about the work in question and briefly its language specifications, followed by a transcript of the Arabic letter text, its translation into today's Turkish and a dictionary in the form of an index. With this study, objectives such as being able to read and understand a historical text in Arabic letters and to handle the vocabulary with the philological method at the master's degree are achieved.
Büyükşehir belediyelerinde etkinlik sorunu: İstanbul ve Bursa illeri örneği
The problem of effectiveness in metropolitan municipalities: The case of İstanbul and Bursa cities
Yazar: BATUHAN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ALTINGÖZ ZARPLI
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Bursa = Bursa ; Bursa Büyükşehir Belediyesi = Bursa Metropolitan Municipality ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Etkinlik = Efficiency ; Gelirler = Incomes ; Giderler = Outlays ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality

Özet:
Ülkemizde 1980 yılından sonra yaşanan önemli değişikliklerle beraber büyük yerleşim yerlerinde özel yönetim biçimleri getirilmiştir. 1984 yılında çıkarılan KHK ile beraber İstanbul, Ankara ve Bursa şehirleri Büyükşehir belediyeleri olmuştur. 1984 yılından günümüze kadar Büyükşehir belediyeleri sayısı 30'u bulmuştur. Yaşanan göç, nüfus artışı ve farklı sorunlarla beraber Büyükşehir Belediyeleri kaynakların etkin olarak kullanılmasında sorunlar yaşamaktadır. Sorunların çözülmesi açısından çıkarılan kanunlarla mali ve idari yapı desteklenmeye çalışılmıştır. Büyükşehir Belediyeleri ülkemizin dörtte üçünü yönetmektedir. İdari ve mali özerkliğe sahip olan Büyükşehir Belediyeleri yönetsel açıdan finansman kaynaklarını etkin ve verimli kullanmalıdır. Çalışmamızda İstanbul ve Bursa Büyükşehir Belediyelerinin 2016 ve 2018 yılları arasında gelir ve gider bütçeleri kullanılarak fonksiyonel etkinlikleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Special administrative formations have been introduced in large settlement fields with the important changes in our country after 1980. By the Decree Law issued in 1984, the cities of Istanbul, Ankara and Bursa became Metropolitan Municipalities. The number of metropolitan municipalities has reached 30 since 1984. Together with the immigration, population growth and different problems, metropolitan municipalities have problems in the effective usage of resources. The financial and administrative structure has been tried to be supported with the laws enacted in terms of solving the problems.Metropolitan municipalities manage three quarters of our country. Metropolitan municipalities,which have administrative and financial autonomy, should use their financial resources effectively and efficiently in terms of administration. In our study ,the efficiency of Istanbul and Bursa Metropolitan Cities between 2016 and 2018 has been evaluated using income and expenditure budgets .
Tekstil endüstrisinde kullanılan reaktif red 195 boyasının PCR-tabanlı moleküler yöntemlerle genotoksik etkilerinin incelenmesi
Investigation of genotoxic effects of reactive red 195 dye used in textile industry using PCR-based molecular methods
Yazar: AHMET ALKAYA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL POYRAZ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Tekstil endüstrisi, özel beceriler gerektirmeden istihdam sağlayan ve birçok ülkenin ekonomisinde önemli bir rol oynayan dünyanın en büyük endüstrilerinden biridir. Tekstil endüstrisi, üretim sürecinde çeşitli kimyasallar ve büyük miktarda su kullanır. Bu işlem sırasında oluşan atık su, çevreye ve insan sağlığına zarar verebilecek Cr, As, Cu ve Zn gibi eser metaller içeren çok miktarda boya ve kimyasal içerir. Tekstil atık suyu genotoksik etkiye sebep olmakta ve kanamaya, cilt ülserine, mide bulantısına, cilt tahrişine ve dermatite neden olabilmektedir. Suda bulunan kimyasallar güneş ışığını bloke eder ve biyolojik oksijen ihtiyacını arttırarak fotosentez ve yeniden oksijenlenme sürecini engeller. Bu çalışmada, tekstil endüstrisinde kullanılan reaktif red 195 (RR195) boyasının farklı konsantrasyonları (5ppm, 10ppm, 50ppm, 75ppm, 100ppm ve 150ppm) üç farklı zaman periyodunda (24,48 ve72 saat) A. cepa kök hücrelerine uygulanmıştır. RR195 boyasının genotoksik etkileri PCR tabanlı moleküler markör yöntemleri olan ISSR ve RAPD-PCR kullanılarak karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Mitotik indeks analizi ile RR195 boyasının sitotoksik etkileri araştırılmıştır. Elde edilen veriler, RR195 boyasının A. cepa kök hücreleri üzerinde doz ve zamana bağlı olarak genotoksik ve sitotoksik etkilerinin olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The textile industry is one of the largest industries in the world that provides employment without special skills and plays an important role in the economies of many countries. The textile industry uses a variety of chemicals and large amounts of water in the production process. The wastewater generated during this process contains a large amount of dyes and chemicals that contain trace metals such as Cr, As, Cu and Zn, which can harm the environment and human health. Textile wastewater causes a genotoxic effect and can cause bleeding, skin ulcers, nausea, skin irritation and dermatitis. Chemicals in the water block sunlight and increase the biological oxygen demand, preventing the process of photosynthesis and re-oxygenation. In this study, different concentrations (5ppm, 10ppm, 50ppm, 75ppm, 100ppm and 150ppm) of reactive red 195 (RR195) dye used in textile industry were applied to A. cepa root tip cells in three different time periods (24,48 and 72 hours). Genotoxic effects of RR195 dye were analysed comparatively using PCR-based molecular marker methods, ISSR and RAPD-PCR. Cytotoxic effects of RR195 dye were investigated by mitotic index analysis. The data obtained showed that RR195 dye has genotoxic and cytotoxic effects on A. cepa stem cells depending on dose and time.