Madde kullanımı sebebiyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulan kişilerin sosyal kaygı düzeyleri ve özyeterlilik algısının incelenmesi: İstanbul-Bakırköy ilçesi örneği
Investigation of the social anxiety levels and the perception of self-efficiency of persons subject to controlled liability measure due to substance use: Istanbul-Bakırköy district example
Yazar: FİGEN KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Suçlular = Criminals ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İstanbul-Bakırköy = İstanbul-Bakırköy

Özet:
Bu çalışmada herhangi bir suç davranışı veya unsuru nedeniyle haklarında denetimli serbestlik kararı verilen ya da denetimli serbestlik süreci devam eden, bireylerin sosyal kaygı düzeyleri ve özyeterlilik algıları ile denetimli serbestlik süreci üzerine ayrıntılı bir araştırma amaçlanmıştır. Nitel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli niteliğindeki bu çalışma Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 20 Ağustos 2021 -20 Eylül 2021 tarihleri arasında İstanbul ili- Bakırköy ilçesinde bulunan Denetimli Serbestlik Müdürlüğündeki (410) dört yüz on katılımcı ile gönüllülük esasına göre görüşmeler gerçekleştirilmiş olup küresel salgın COVİD-19 sebebiyle çalışmaya katılan katılımcıların tamamı SAMBA (Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Farkındalık Program) seminerine katılan ve yasaklı maddeyi bir kere kullanmış ya da kullanmaya teşebbüs etmiş bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada katılımcıların özyeterlilik ve kaygı durumlarına ilişkin veriler "Öz-Etkililik Yeterlilik Ölçeği ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği" ile elde edilmiştir. Ayrıca katılımcılara sosyo- demografik özelliklerine ilişkin verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından düzenlenen "Sosyo- Demografik Bilgi Formu" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) FOR Windows 25.0 programı değişkenlerin dağılımı Anova, Bonferroni karşılaştırma testi ve posthoc testi kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca yasaklı madde ve ilaç kullanımı değişkenlerine göre özyeterlilik ve alt boyutları ile sosyal kaygı ve alt boyutları arasında farklılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra denetimli serbestliğe tabi tutulan bireylerin yaşları ile özyeterlilik ve sosyal kaygı düzeyleri arasında da negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Aynı şekilde bireylerin özyeterlik düzeyleri ile sosyal kaygı düzeyleri arasında da negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan regresyon analizinde de denetimli serbestliğe tabi tutulan bireylerin sosyal kaygı düzeylerinin özyeterlik düzeylerini %7,9 oranında etkilediği anlaşılmaktadır.

Abstract:
In this study, a detailed research on the social anxiety levels and self-efficacy perceptions of individuals who have been given a probation decision due to any criminal behavior or element or whose probation process continues, and on the probation, process is aimed. This study, which is a relational screening model from qualitative research models, was conducted on a voluntary basis with four hundred and ten participants in the Probation Directorate (410) in the Bakırköy district of Istanbul between August 20, 2021 and September 20, 2021. All of the participants participating in the study due to 19 reasons are individuals who participated in the SAMBA (Cigarette, Alcohol and Substance Addiction Awareness Program) seminar and have used or attempted to use the banned substance once. In the study, data on the participants' self-efficacy and anxiety were obtained with the "Self-Efficacy Efficiency Scale and Liebowitz Social Anxiety Scale". In addition, the "Socio-Demographic Information Form" prepared by the researcher was used to obtain data on the socio-demographic characteristics of the participants. In the analysis of the data obtained in the study, the distribution of variables in the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) FOR Windows 25.0 program was made using the Anova, Bonferroni comparison test and posthoc test. In addition, it was concluded that there was no difference between self-efficacy and sub-dimensions and social anxiety and sub-dimensions according to the variables of banned substance and drug use. In addition, it is understood that there is a negative significant relationship between the ages of the individuals subject to probation and their self-efficacy and social anxiety levels. Likewise, it is understood that there is a negative significant relationship between the self-efficacy levels of individuals and their social anxiety levels. In the regression analysis, it is understood that the social anxiety levels of the individuals subjected to probation affect their self-efficacy levels by 7.9%.