Okul öncesi dönemi çocuklarda uyum ve davranış problemleriyle başa çıkmada ailenin rolünün öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Assessment of the role of the adolescent in relation to the teachers' views of the adaptation and behavior problems in preschool period children
Yazar: ÖZGE AKGÜL
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAAN DEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başa çıkma = Coping ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Uyum = Adaptation ; Uyum bozuklukları = Adjustment disorders ; Uyumluluk problemi = Compatibility problem ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi dönemi çocuklarda görülen uyum ve davranış problemlerinin ortaya çıkmasında ailenin rolünü öğretmen görüşleri doğrultusunda belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini Elazığ il merkezinde bağımsız anaokulu ve bünyesinde anasınıfı bulunduran devlet okullarında görev yapan ve en az beş yıl hizmet süresine sahip olan 40 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen ve 7 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme formlarından elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. İçerik analizi yapılırken öncelikle ses kaydı yapılarak elde edilen veriler yazıya geçirilmiştir ve katılımcı öğretmenler Ö1, Ö2, Ö3,…,Ö40 şeklinde kodlanmıştır. Bunun ardından toplanan veriler araştırmacı ve bir alan uzmanı tarafından birbirinden bağımsız şekilde önce kavramsallaştırılarak kodlara ulaşılmış, daha sonra ortaya çıkan kavramlara göre düzenlemeler yapılmış, verileri açıklayan temalar oluşturulmuş ve son olarak analiz sonucu elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Araştırmada verilerin analizinden ulaşılan sonuçlara göre katılımcı öğretmenlerin en sık hırçın olma, anneye bağlılık, ağlama, paylaşımcı olmama, içe kapanıklık, tırnak yeme, altını ıslatma ve iştahsızlık gibi davranış problemleriyle karşılaştıkları; uyum ve davranış bozukluklarıyla mücadele sürecinde öğrenci ile konuşma, aile ile işbirliği, olumlu davranışı ödüllendirme, uzman görüşüne başvurma, sabırlı olma, güleryüzlü ve merhametli olma yöntemlerini izledikleri ve ailelerin çocuğa şiddet uygulama, mükemmeliyetçi olma, okula yönelik olumlu konuşmalar yapmama, fazla ilgi gösterme, aşırı koruyucu olma, ekonomik durumlarının düşük olması, tutarsız anne-baba tutumu ve 0-2 yaş döneminde güvensiz bağlanma gibi davranışlarının çocuklarda uyum ve davranış problemlerinin ortaya çıkmasında etkili olduğunu ifade ettikleri tespit edilmiştir. Öğretmenler ayrıca çocukların uyum ve davranış problemleriyle başa çıkma sürecinde öğretmen ile işbirliği içinde olmanın, ailenin kabullenmesinin ve tutarlı olma davranışlarının olumlu yönde etki gösterdiğini; ailenin çocuğun durumunu kabullenmemesi ve bilinçli olmamasının ise olumsuz yönde etki gösterdiğini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Uyum ve davranış problemi, ailenin rolü, okul öncesi öğretmeni

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the role of the family in the emergence of adaptation and behavior problems in preschool children in line with the opinions of the teachers. The universe of the study is composed of 40 preschool teachers who work in the independent kindergarten in Elazig city center and public schools with a kindergarten and have at least five years of service. A semi-structured interview form developed by the researcher and consisting of 7 questions was applied to the participants. Content analysis was used to analyze the data obtained from the interview forms. While analyzing the content, firstly, the data obtained by recording sound was written and the participant teachers were coded as Ö1, Ö2, Ö3,…, Ö40. After that, the collected data were first conceptualized by the researcher and a field expert independently from each other, the codes were reached, then arrangements were made according to the emerging concepts, the themes explaining the data were created, and finally the findings obtained from the analysis were evaluated.
According to the results obtained from the analysis of the data in the research, the participant teachers most frequently encountered behavioral problems such as being angry, attachment to the mother, crying, not being a sharer, introversion, eating nails, wetting and anorexia; In the process of struggling with adaptation and behavioral disorders, they talk with the student, cooperate with the family, reward positive behavior, resort to expert opinion, be patient, smiling and compassionate, and families use violence against the child, being perfectionist, not making positive speeches towards the school, showing excessive interest, It was found that their behaviors such as being overprotective, low economic status, inconsistent parental attitude, and insecure attachment in the age of 0-2 are effective in the emergence of adaptation and behavioral problems in children. Teachers also stated that, in the process of coping with children's adaptation and behavioral problems, cooperating with the teacher, accepting the family and being consistent have positive effects; It was determined that the family did not accept the condition of the child and that they were not conscious had a negative effect.

Keywords: Problem of adaptation and behaviour, family role, pre-school teacher