Tarihsel gelişim süreci içinde Ballets Russes'in sahne tasarımına yansıması
Ballets Russes reflections on stage design according to continuum of historical development
Yazar: MELAHAT ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. SELDA KULLUK YERDELEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Modern tasarım = Modern design ; Modern tiyatro = Modern theatre ; Russes, Ballet = Russes, Ballet ; Sahne = Stage ; Sahne tasarımı = Stage design

Özet:
1898?1906  yıllarında Rus sanatçılar St. Petersburg?da  (Mir Iskusstva) grubunu kurarak Rus sanatı üzerine çalışmalar yapmıştır. Buna bağlı olarak Diaghilev (1909?1929) aynı eksende, aynı sanatçılarla Ballets Russes topluluğunu kurmuştur. Diaghilev XX. yüzyılın yaşamını, sanatsal bakışını sahne üzerinde birleştirerek, baleyi tiyatral gösteri formunda sunmuştur. Ballets Russes Diaghilev?in 1929 yılında ölümüyle, en önemli sayılan evreyi tamamlamıştır. Toplu sanat yapıtı özelliğini taşıyan bu birliktelik, eklektik özellik kazanarak günümüze kadar gelmiştir. Tur topluluğu olarak Avrupa ve Amerika?da gösterilerini sunan Ballets Russes; estetik yaşamı yanında sosyal yaşamıyla da dünyayı etkisi altına almıştır. Halk yaşamı ya da masallarını da konu alabilen bu baleler, özellikle de sahne tasarımı ve moda üzerine kalıcı etki yaratmıştır. Her gösterisi, sahne tasarımı için bir dönüm noktası kabul edilmiş, plastik ve teknik yeniliklerin ilk denemeleri bu topluluğun gösterilerinde olmuştur.  Diaghilev ilk dönem Rusya?nın etnik öğelerini vurguladığı sahne tasarımında, Rus ressamlar Bakst, Benois,  Gonçharova ve Larionov ile çalışmıştır.  Parade balesinde Picasso ile çalışması modern sanatın başlangıcı kabul edilmiş, sonrasında ise günümüz sanatına tasarımlarıyla katkıda bulunan diğer önemli sanatçılar;  Delaunay, Derain, Matisse, Braque,  Miro,  Chirico, Gabo,  Pevsner ve Dali gibi dünyaca ünlü birçok sanatçı, Ballets Russes için sahne tasarımları yapmıştır. Dekor ve kostümdeki bu yenilikler koreografi için yeni kapılar açmış günümüzde bale sanatı yanında modern dansın da gelişmesinde etkili olmuştur. Müziğe klasik bale müziğinden ziyade, günlük yaşamı anımsatacak efektler yerleştirilmiştir.


Türkçe Anahtar Kelimeler: 
1. Tiyatro 
2. Sahne 
3. Modern 
4. Tasarım

Abstract:
In 1898?1906, Russian artists established the (Mir Iskusstva) group in St. Petersburg and made studies on Russian art. Accordingly, Diaghilev (1909-1929) founded the Ballets Russes community on the same axis and with the same artists.  Diaghilev presented ballet in the form of a theatrical show by combining the life and artistic gaze of the XX. century on stage. Upon the dead of Diaghilev in 1929, it completed the most important considered phase. This togetherness, which bears the feature of collective art structure, has come up to present by gaining a ecletic property. 
Ballets Russes that presented its shows in Europe and America as a tour community has influenced social life as well in addition to the world?s aesthetic life. These ballets, which can also be about public life or tales, have created a lasting influence particularly on stage design and fashion. Every show was considered as a turning point for stage design and the first attempts of plastic and technical innovations were demonstrated in the shows of this community. In its stage design where Diaghilev emphasized the ethnical elements of first period Russia, he worked with Russian painters Bakst, Benois, Gonçharova and Larionov. His working with Picasso in the Parade ballet was accepted as the beginning of modern art as subsequently many other important artists such as Delaunay, Derain, Matisse, Braque,  Miro,  Chirico, Gabo,  Pevsner and Dali, who contributed in today?s art with their designs, have prepared stage designs for Ballets Russes.  
These innovations in décor and costume opened new doors for choreography that have also been effective in the development of modern dance alongside the Balette art. Regarding music, effects reminiscent of everyday life were placed rather than ballet music patterns.


?ngilizce Anahtar Kelimeler:
1- Theater
2- Stage
3- Modern
4. Design