Erkek voleybolcularda kurkumin kullanımının kahverengi yağ dokusu ve spor performansı üzerine etkisi
The effect of curcumin use on brown adipose tissue and sports performance in male volleyball players
Yazar: EBRU ARSLANOĞLU BADEM
Danışman: DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Kurkumin = Curcumin ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players

Özet:
Kahverengi yağ dokusu, termogenez ve enerji metabolizmasını düzenlemekle görevli bir dokudur. Çift kör, randomize, plasebo kontrollü klinik çalışma olarak tasarlanan bu çalışmanın amacı; erkek voleybolcularda kurkumin kullanımının kahverengi yağ dokusu (KYD) belirteci olan eşleşmemiş (Uncoupling) protein-1 (UCP-1 protein) ve peroksizom proliferatörü ile aktive olan reseptör gama (PPAR-γ) koaktivatörü 1-alfa (PGC-1α) düzeyleri üzerinde etkisinin belirlenmesi ve bu protein düzeylerinin vücut kompozisyonu, dinlenme metabolik hız ve spor performansı ölçümleri ile ilişkisini saptamaktır. Çalışma aynı ligde müsabakalara katılan 18-29 yaşları arasında 42 erkek voleybol sporcusu ile yürütülmüştür. Sporcular, blok randomizasyon yöntemi ile müdahele (kurkumin içeren besin takviyesi, n=21) ve plasebo (n=21) grubuna çift körleme ayrılmıştır. Çalışmada, 400 mg Zerdeçal kök ekstresi (372 mg kurkuminoid)  içeren beslenme destek ürünü kullanılmıştır. Çalışma toplam üç ziyaretten oluşmaktadır. İlk ziyarette bilgilendirme ve alıştırma testleri, iki gün süren ikinci ziyaret kapsamında; sporcuların fiziki muayeneleri ve ardından sırasıyla dinlenme metabolik hız (DMH) ölçümü, vücut sıcaklıkları ölçümü, kan ve idrar numunesi alımı, biyoelektrik impedans analizi (BİA) ve antropometrik ölçümleri, maksimal oksijen tüketim (VO2max) ölçümleri yapılmıştır. Spor performansının değerlendirilmesi için, el dinamometresi ölçümü, izokinetik diz kas kuvveti ve üst ekstremite kas gücü ölçümü yapılmıştır. İkinci ziyarette sporculardan 28 gün boyunca günde 1 tane besin takviyesi kullanmaları istenmiştir. Çalışmanın iki gün süren üçüncü izleminde (28 günün bitiminden sonraki 1-7 gün içerisinde) ikinci izlem kapsamındaki protokolün aynısı uygulanmıştır. İkinci ve üçüncü izlem öncesinde 3 günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır.  Çalışmanın sonunda; kurkumin kullanımı sonucunda müdahale grubundaki sporcuların UCP-1 ve PGC-1α protein düzeylerinde artış olmuştur. Kurkumin kullanan sporcuların UCP-1 protein düzeylerinin ortanca değeri 34,5 ng/mL'den 38,78 ng/mL'ye ve PGC-1α protein düzeylerinin ortanca değeri 9,45 ng/mL'den 11,32' ng/mL'ye yükselmiştir (p<0,05).  Her iki gruptaki sporcuların BIA ve antropometrik ölçümlerinde anlamlı bir değişiklik olmamıştır (p>0,05). Kurkumin kullanan sporcuların DMH'leri artmıştır (p<0,05). Her iki gruptaki sporcuların VO2max ve rölatif VO2max 'leri artmıştır. Kurkumin kullanan müdahale grubundaki sporcuların VO2max ve rölatif VO2max düzeylerindeki artış plasebo grubuna göre daha fazladır (p>0,05). Kurkumin kullanan grubun anaerobik güç ve kuvvet testi sonucunda elde edilen zirve güç değerinde artış olmuştur (p<0.05). Kurkumin kullanan sporcuların 60º/sn ve 180º/sn açısal hızlarda diz fleksör ve ekstansör kas kuvvetleri ve sağ el ve sol el kavrama kuvvetleri artmıştır (p<0.05). Bu çalışma sonuçlarına göre ilk kez sporcularda 28 gün boyunca kurkumin kullanımının UCP-1 protein ve PGC-1α protein düzeylerini artırarak beyaz yağ dokuda kahverengileşmeyi olumlu etkilediği bulunmuştur. Kurkumin sporcular için KYD'yi ve spor performansını artıracak bir besin desteği olarak özellikle müsabaka döneminde kullanılabilir ve doz belirlenmesine yönelik araştırmalarda bu çalışma sonuçlarının yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Kurkumin, kahverengi yağ dokusu, spor performansı, voleybol

Abstract:
Brown adipose tissue is responsible for regulating thermogenesis and energy metabolism. The aim of this double-blind, randomized, placebo-controlled clinical study, was to determine the effects of curcumin use in male volleyball players on the brown adipose tissue (KD) markers, UCP-1 and PGC-1α protein levels and to determine the relationship between these protein levels, body composition, resting metabolic rate and sports performance measurements. The study was carried out with 42 male volleyball players aged between 18-29 years who participated in the competitions in the same league. Athletes were double-blind divided into intervention (curcumin-containing nutritional supplement, n=21) and placebo (n=21) groups using the block randomization method. In the study, a nutritional supplement containing 400 mg of Turmeric Root Extract (372 mg of curcumin) was used. The study consists of a total of three visits. Information and practice tests were laid out in the first visit. Physical examinations of the athletes, followed by resting metabolic rate measurement, body temperature measurement, blood and urine sampling, bioelectrical impedance analysis (BIA), anthropometric measurements and maximal oxygen consumption (VO2max) measurements were performed in this order within the second visit. In addition, for the evaluation of sports performance, hand dynamometer measurement, isokinetic knee muscle strength measurement and upper extremity muscle strength measurement were made. At the second visit, the athletes were asked to use one nutritional supplement per day for 28 days. They were asked to come again for the measurements in the third follow-up. In the third follow-up of the study (within 1-7 days after the end of 28 days), the same protocol was applied in the second follow-up. In addition, 3-day food consumption records were taken at the beginning and end of the study. In the third follow-up of the study, the same protocol was applied as in the second follow-up. In addition, 3-day food consumption records were taken at the beginning and end of the study. At the end of the study, as a result of the use of curcumin, the UCP-1 and PGC-1α protein levels of the athletes in the intervention group increased. The median value of UCP-1 protein levels of athletes using curcumin elevated from 34.5 ng/mL to 38.78 ng/mL, and the median value of PGC-1α protein levels from 9.45 ng/mL to 11.32' ng/mL. (p<0.05). There was no significant change in BIA and anthropometric measurements of the athletes in both groups (p>0.05). The resting metabolic rates of the athletes using curcumin increased (p<0.05). The VO2max and relative VO2max of the athletes in both groups increased (p<0.05). The increase in VO2max and relative VO2max levels of the athletes in the intervention group using curcumin was greater than in the placebo group. There was an increase in the peak power value obtained as a result of the anaerobic power and strength test of the group using curcumin (p<0.05). It was determined that the knee flexor and extensor muscle strengths of the athletes in the intervention group increased at angular velocities of 60º/sec and 180º/sec (p<0.05). The right and left hand grip strengths of the athletes in the intervention group increased (p<0.05). According to the results of this study, it was found that the use of curcumin for the first time in athletes for 28 days increased UCP-1 protein and PGC-1α protein levels and positively affected browning in white adipose tissue. It is considered that the results of this study will be instructive in the use of curcumin as a nutritional supplement that will increase BAT and sports performance for athletes, especially during the competition period, and in research on dose determination.

Keywords: Curcumin, brown adipose tissue, sports performance, volleyball