Nazan Erkmen'in illüstrasyonlarının tasarım ögeleri açısından incelenmesi
Examining Nazan Erkmen's illustrations in terms of design elements
Yazar: DURSUN EMRE KAROĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ ATIF POLAT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı / Grafik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Türk illüstrasyon sanatı = Turkish illustration art

Özet:
Kitap içinde yer alan metinlerin açıklanması amacıyla yapılan, okuyucunun konuyu daha iyi anlamasını sağlayan ve resim olarak tanımlanan illüstrasyon sadece resimsel değil, aynı zamanda toplumsal boyutu ve iletişim açısından da önem taşır. Bu çalışma illüstrasyon sanatçısı Nazan Erkmen'in hayatı boyunca bir sanatçı ve eğitimci olarak bulunduğu sosyo ekonomik çevreden nasıl etkilendiği, çocukluk döneminden başlayarak tüm eğitim süreci boyunca edindiği kazanımlarla oluşturduğu iç dünyasını illüstrasyonlara nasıl aktardığı değerlendirmeye çalışılmıştır. Sanatçı; çocukluk döneminden başlayarak doğaya, çevreye ve kültüre karşı duyarlı olmuş, toplumu yakından ilgilendiren tarih, mitoloji ve kültürel anlamda geçmiş ile gelecek arasında resimsel bir köprü kurma çabası ortaya koymuştur. Eserlerinde mekânsız ve zeminsiz tasarladığı görseller ile kendine göre bir üslup oluştururken minyatürün tüm plastik ve estetik değerlerinden yararlanmasını bilmiş ve bunu güncel uygulamalarına yansıtmıştır. İlgi ve eğilimi sonucu Anadolu, Mezopotamya ve Türk coğrafyasının tarihi süreç içerisinde ürettiği arkeolojik, dinsel ve mitolojik temaları yeniden yorumlayarak Türk kültür ve sanat dünyasına kazandırmıştır. Dede Korkut, Gılgamış, Nasrettin Hoca, Tanrılar, Kadın Tanrıçalar, Destanlar, Masallar kısacası bireyin hayal dünyasını, toplumun kültürel hafızasını yakından ilgilendiren tüm konular ilgisini çekmiş bu konuda derin araştırmalar yaparak görselleştirmiştir. Söz konusu görseller kendi içerisinde gruplandırılarak yapısalcı bir açıdan analiz edilerek açıklanmıştır. Onun sanatçı kişiliği, eğitimciliği ve uzun süren idareciliği değerlendirildiğinde bu alanda iz bırakan önemli simalardan biri olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Nazan Erkmen, İllüstrasyon, Minyatür, Dede Korkut, Gılgamış.

Abstract:
The illustration, defined as a visual aid made to explain the texts contained within the book and to help the reader better understand the subject, is not only visual but also carries significance in terms of its societal dimension and communication aspects.   This study attempts to evaluate how Nazan Erkmen, known as an illustration artist, was influenced by the socio-economic environment throughout her life as an artist and educator, and how she conveyed her inner world formed through the acquisitions she gained during her entire education process, starting from childhood, into illustrations.   The artist, starting from childhood, became sensitive to nature, the environment, and culture, and made efforts to establish a visual bridge between the past and future concerning history, mythology, and cultural significance closely related to society. While creating her works with imagery designed without space or background, she developed her own style and utilized all the plastic and aesthetic values of miniature art, reflecting them in her contemporary practices.     Due to her interest and inclination, she interpreted archaeological, religious, and mythological themes produced by Anatolia, Mesopotamia, and Turkish geography throughout historical processes, thus contributing to Turkish culture and art world. Topics such as Dede Korkut, Gilgamesh, Nasreddin Hodja, Gods, Female Deities, epics, and fairy tales, in short, all subjects closely related to individual imagination and the cultural memory of society, attracted her attention, and she visualized them by conducting in-depth research. These visuals were categorized and analyzed from a structural perspective. When her artist personality, educational background, and long-term leadership are evaluated, it is understood that she is one of the significant figures leaving a mark in this field.

Keywords: Nazan Erkmen, Illustration, Miniature, Dede Korkut, Gilgamesh.