Covid-19 salgınının Borsa İstanbul'da işlem gören bilişim sektörü şirketlerinin finansal performansına etkisinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the Covid-19 pandemic on the financial performances of information technology sector companies traded on Borsa istanbul with data envelopment analysis
Yazar: MERVE ERYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. ESRA POLAT
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Performans = Performance ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Şirketler = Companies

Özet:
Salgın vb. değişen şartlar insanları etkilediği gibi insanlara bağlı olarak sürdürülen tüzel kişilikleri olan şirketleri de etkilemektedir. Bu etki, şirketlerin dönemsel verilerini ve bu verilerden elde edilen finansal oranlarını da etkilemektedir. Veri Zarflama Analizi, doğrusal modellemeye dayalı parametrik olmayan analiz yöntemidir. Bu yöntemde homojen girdiler kullanılarak homojen çıktı üreten karar verme birimlerinin (KVB) göreli etkinliklerinin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Bu tezde, BIST'te işlem gören bilişim sektöründeki şirketlerin finansal performanslarına dayalı etkinliklerinin birçok sektörü olumlu ya da olumsuz şekilde etkileyen Covid-19 salgınından nasıl etkilendiği incelenmiştir. Ayrıca 2019:03 ile 2021:06 arasındaki üçer aylık dönemlerden finansal performans etkinliği açısından en yüksek ile en düşük etkinlik ortalamasına sahip dönemler belirlenerek, Covid-19 salgınının dönemsel etkinlik ortalamasına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Pencere Analizi kullanılarak dönemsel etkinlik ortalamaları kıyaslanmış, her şirket için her pencerenin etkinlik ortalaması sayesinde şirketlerin genel trendi incelenmiş ve şirketlerin etkinlik ortalamaları genel ortalama ile kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, ülkeleri etkileyen salgın vb. değişen durumların kaçınılmaz olması nedeniyle, bu tezin gelecekte ülkemizde yapılacak hem bilişim sektörü için kıyaslama ve değerlendirme çalışmalarına hem de başka sektörler için benzer çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır.

Abstract:
Epidemic etc. changing conditions affect human as well as companies with legal entities that are based on human. This effect also affects the periodical data of the companies and the financial ratios obtained from these data. Data Envelopment Analysis is a non-parametric analysis method based on linear modeling. In this method, it is aimed to measure the relative efficiency of decision making units (DMU) that produce homogeneous outputs by using homogeneous inputs. In this thesis, how the financial performance based efficiencies of companies in the information technology sector traded in BIST were affected by the Covid-19 epidemic, which affects many sectors positively or negatively, is examined. In addition, it is aimed to investigate the effect of the Covid-19 epidemic on the periodical efficiency average by determining the periods with the highest and lowest average efficiency from quarterly periods between 2019:03 and 2021:06 in terms of financial performance efficiency. By using Window Analysis, the periodical efficiency averages were compared, the general trend of the companies was examined according to the average efficiency of each window for each of the company and the average efficiency of the companies were compared with the general average. As a result, due to inevitable changing situations such as epidemics affect the countries; it is aimed that this thesis will shed light on both the comparison and evaluation studies for the informatics sector and similar studies for other sectors to be made in our country in the future.