İş sağlığı ve güvenliği (İSG)`nin sağlanmasında işyeri İSG kurullarının etkinliği
Effectiveness of work place occupational health and safety committees to provide occupational health and safety (OHS)
Yazar: GÜNNUR DEMİR
Danışman: PROF. DR. YUSUF ALPER
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda devletin yapmış olduğu denetimfaaliyetleri yanında ?iş sağlığı ve güvenliği kurulları? aracılığıyla yapılan denetimler devardır. Ülkemiz mevzuatına 1973 yılında giren ve amacı, işyerlerinde sağlık vegüvenliğin sağlanması ve iş kazaları ile meslek hastalıklarının önlenmesi olan bukurullar, aynı zamanda işçi ve işverenlere bir arada çalışma imkanı sunmaktadır.Ülkemizde en son 2004 yılında yapılan değişiklikle SG Kurulları Yönetmeliğiyayınlanmış ve bu Yönetmelik pek çok yeniliği beraberinde getirmiştir.Amacı, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında SG kurullarının etkinliğininölçülmesi olan bu çalışmada, kurulun kurulması, görev ve sorumlulukları, kurultoplantıları, üst yönetimin kurula desteği ve çalışanların kurula katılımı başlıkları altındabu etkinliği belirleyen ölçütler açıklanmıştır. Bu konuda özellikle, iş kazaları ve meslekhastalıklarının azaltılmasında katkısı olan, çalışanların kurulda temsilini sağlayan,ayrıca üst yönetimin desteklediği kurulların en etkin kurullar oldukları belirlenmiştir.Çalışmada, kurulların dünyadaki gelişimine de yer verilmiş ve bu konuda Kanada,Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve ngiltere'deki uygulama incelenip, daha sonraülkemiz mevzuatıyla karşılaştırılmıştır. Çalışmada ayrıca, kurulların etkinliğikonusunda yapılan bir alan araştırmasına yer verilmiştir. Bu çalışmada, Bursa'da bellibir büyüklüğün üzerindeki tekstil ve otomotiv şirketlerinde kurulların ne derece etkinuygulandığı ve çalışanların kurulun faaliyetlerinden haberdar olup olmadıklarıölçülmeye çalışılmıştır. Anket yöntemiyle yapılan bu alan araştırmasında kurul üyelerive kurul dışındaki çalışanlara olmak üzere toplam 364 kişiye ulaşılmış ve sorularaverilen cevaplar, SPSS (Sosyal Bilimlerde statistik Paket Programı)'ndadeğerlendirilmiştir. Bu çalışmadan çıkan sonuçlara göre, SG kurulları otomotivsektöründe daha etkin uygulanmakta, tekstil sektöründe ise yetersizliklerin olduğugörülmektedir. Ayrıca, bu işyerlerinde çalışanlar kurulun faaliyetlerinden haberdardeğildirler.Anahtar kelimeler: ş sağlığı, iş güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği kurullarıTez Danışmanı: Prof. Dr. Yusuf ALPERiii

Abstract:
)In addition to the inspection activities made by the government in the area of case ofOHS, there also exist the inspections launched by the occupational health and safetycommittees. These committees, which have introduced into our legislation in 1973 andincorporating the objective of promoting security and health in the working places andpreventing job accidents and occupational diseases, at the same time offer employeesand employers the opportunity of working together. Together with the last amendmentsmade in 2004, the regulation related with the committees has been released and broughtvarious innovations into agenda.In this study, which intend the objective of identifying the efficiency of the OHScommittees in promoting security and health at work, under the subtitles of;establishment of the committee, duties and responsibilities, committee meetings, thesupport of upper administrative level to the committee and the participation ofemployees to the committee, the criteria that are defining this efficiency is explained. Inthis subject, especially those committees which contribute reducing job accidents andoccupational diseases, provide representation of the employees in the committee andsupported by the upper administration are identified as the most efficient ones. In thisstudy, a part has been devoted to the development of these committees around the worldand the implementation in the U.S.A, Canada and the Britain has been examined andcompared with our country?s legislation. In this study, also the case study regarding theefficiency of the committees takes part. In this study in those automotive and textilefirms that are above certain level in Bursa, up to which degree these committees areefficient and whether or not the employees are informed about the activities of thecommittees are endeavored to be examined. In this case study which is conducted by themethod of survey, a total of 364 people that involves committee members together withthese employers that are not members of the committee have been reached and theanswers given to the queries are evaluated on the Social Sciences Statistic PackageProgramme. According to the results of the study, OHS committees are employed moreefficiently in the automotive sector and insufficiencies have been witnessed in thetextile sector. Besides, employers of these work places have not been informed aboutthe activities of these committees.Key words: Occupational health, occupational safety, health and safety committees.Thesis Adviser: Prof. Dr. Yusuf ALPERiv