Sombahar dergisi üzerine bir inceleme
A review on the Sombahar magazine
Yazar: BURÇAĞ KESİM
Danışman: PROF. DR. HASAN YÜREK
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Sombahar dergisi = Sombahar magazine ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Dergiler, yayınlandıkları dönemin edebiyat nabzını tutmanın bir yolu olarak karşımıza çıkar. Bu açıdan bir başvuru belgesi niteliğinde görülen dergiler, fikir dünyasını aydınlatıcı tavırlarla geniş kitlelere ulaştırabilmesinden ve belli bir aralıkla yayınlanan aktif yapısından kaynaklı önemsenmiştir. Tanzimat döneminden önce başlayan başlayan gazete ile dergi yayıncılığı sadece yazılarla kalmamış farklı türlerin ve resimlerin de yer aldığı çeşitli dönüşümlerle birikim sağlamıştır. Türk edebiyatında şiirin önemli bir yerinin olması dolayısıyla yayınlanan şiir dergileri yayınladıkları türün önemi niteliğiyle bu bağlamda kıymetli olmuştur. Şiir dergileri türün öneminin kavranması ve her yönüyle incelenmesi açısından değerli görülmüştür. Türk edebiyatı içerisinde şiiri merkeze alan dergilerden biri de Sombahar dergisidir. İstanbul'da Eylül 1990-Haziran 1996 yılları arasında yayınlanan Sombahar, iki ayda bir olmak üzere toplamda otuz beş sayı olarak çıkan bir şiir dergisidir. Sombahar dergisi, 1980 sonrası Türk şiirinin anlaşılmasında ve 1990'lı yıllarda Türk şiirinin birikimini yansıtması açısından mühim bir noktada yer almaktadır. Dergi, şiire ve şaire olan koruyucu tutumuyla Türk şiirini teoride ve pratikte nitelikli olarak ele alması yönünden de önemlidir. Bu çalışmada derginin otuz beş sayısı ele alınmıştır. Çalışmada ilk olarak Türk edebiyatındaki dergicilik ile 1980 sonrası kültürel değişimler ele alınmış ve Sombahar dergisi hakkında kapsamlı bilgiler verildikten sonra her sayının tablolarla içerik bilgisine, içerik bilgisinden sonra da nesirlerin içeriğine dair incelemelere yer verilmiştir. Yazılardan yola çıkılarak derginin şiire, şaire olan bakış açısı gözler önüne serilmiştir. Dergide yayınlanan şiirler, sadece dergideki nesirler ele alınacağı için inceleme dışında tutulmuştur. Sombahar dergisindeki sayılarda yayınlanan yazılarda; yazarların şiire nasıl yaklaştığı, şiiri ve şiir sanatını ifade ederken ne gibi yöntemler kullandığı üzerinde durulmuştur. Çalışmanın dergi üzerine olmasından dolayı pek çok yazarın yazısının incelenmesi söz konusudur. Dolayısıyla çalışmanın bütününde objektif bir tutumla yazarların ne ifade etmeye çalıştığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Magazines are a way of expression of the observation that the literacy time when are published. As a result of magazines that are considered as an application document are deemed important for the reason that they are able to reach the large mass with the illuminating manners and based on the active structure which is published periodically. The publishing of newspaper and magazine which started before The Reorganization period had not only articles but also the build-ups that had various genres and paintings. Poetry takes an essential part in Turkish Literacy. That's why the poetry magazines became significant because of the importance of the genre which are published. Poetry magazines are considered as a valuable hence they are analyzed in every perfect of the genre. In Turkish Literacy Sombahar is one of the magazine that made the poetry the center of the it. Sombahar was published between the years, September 1990 and June 1996 in Istanbul and it was published once in two months, totally thirty-five issues. Sombahar had an notable place since understanding of Turkish poetry after 1980 and the reflection of build-ups in Turkish Literacy in 1990's. This magazine is also important that it cares about poetry and the poet and discuss about Turkish Literacy in theory and in practice in detail. In this article the thirty five of issues of the magazine has been discussed. In this research firstly the magazine publishing in Turkish literacy and cultural shifts after 1980 have been tackled. After the detailed information about Sombahar has been given, the content index of every issue with the charts and the context of prose have been taken a part. With the help of the writings the perspective of the magazine to the poetry and poet have been revealed. The poems which has been published in the magazine have been left aside for the reason that only the proses have been talked over. The writings that have been published  in the issues of Sombahar,  the approach of the writers to the poetry and what sorts of method they use to express the poetry and the poetic have been observed. This is the study of a magazine so quite a lot writings of the writers have been analized.  By reason of the fact that what the writers try to express has been set out objectively in all the steps of the research.