Seramik sanat formunda geçirgenlik kavramı
The consept of transmittance in the forms of ceramics
Yazar: NİLÜFER NAZENDE ÖZKANLI
Danışman: PROF. DR. CANDAN TERVİEL
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Boşluk = Void ; Geçirgenlik = Permeability ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Sanatsal form = Artistic form ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
"Seramik Sanat Formunda Geçirgenlik Kavramı" başlıklı sanat eseri raporu; sanat, yaşam
ilişkisi içinde geçirgenlik kavramının ele alındığı, farklı disiplinlerden sanatçı eserlerinin
irdelenerek, bu kavram üzerinden öznel seramik uygulamaların gerçekleştirildiği bir
çalışmadır. Seramik sanatında çoğunlukla porselen ile birlikte anılan saydamlık, ışık
geçirgenliği kavramları bu çalışmada seramik alanındaki teknik bir gereklilikten ziyade
zihinsel bir sürecin yorumlanması, tartışılması şeklinde ele alınmaktadır. Kilden elde
şekillendirilen form yüzeyleri üzerine açılan boşluklar ya da arka arkaya katmanlar oluşturan
biçimlerin yerleştirilmesiyle görsel bağlamda önde /arkada, ard/arda, önce /sonra ilişkili ile
geçirgenlik etkisi yaratmak amaçlanmıştır. Sanatta Yeterlik sürecinde yaşanılan acı bir kayıp
ve bu kaybın yarattığı boşlukla ilişkili ruhun bedenden ayrılması gerçeği, geçirgenlik
kavramına yeni bir anlam ve bakış açısı kazandırmıştır. Bu çalışmaya yön veren edebiyat ve
psikoloji alanları içinde yer alan iki önemli kavram bulunmaktadır. Bilinç akımı/akışı tekniği
ve psikanalizde serbest çağrışım tekniği bu çalışmada da etkin bir biçimde yol gösterici
olmuş ve tartışılmıştır. Serbest çağrışım tekniğinde kişi düşüncelerini hiçbir şekilde akıl
süzgecinden geçirmeden söyler. Düşünceleri arasında soyut bir akış vardır. Bu bağlam
üzerinden düşünceler arasındaki akış seramik form ve yüzeylerde oluşturulan boşluğun
yarattığı geçirgenlik ile birleştirilerek kişisel anlayış somutlaştırılmıştır. Geçirgenlik
kavramı üzerine kişisel yaklaşım plastik sanatlardan ve edebiyat alanından örneklerle
beslenmiştir. Seramik uygulamalar ölüm ve geçirgenlik kavramlarının buluştuğu somut
biçimlere dönüşmüş, ölüm sonrası ruhun bedenden ayrılması, öbür dünyaya göçü gibi
konular da geçirgenlik kavramı ile birlikte irdelenerek seramik uygulamalara sanatsal bir
dille yansıtılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Plastik sanatlar, seramik, geçirgenlik, form, boşluk

Abstract:
The work of art report titled ''The Concept of Transmittance in the Forms of Ceramics'' is
a study through which the concept of transmittance in the relationship of art and life is
addressed, and the works of art by the artists from different disciplines are examined and
subjective ceramic practices are performed over this concept. In this study, the concepts of
transparency and light transmittance, which are mostly associated with porcelain in
ceramics, are addressed as rendition and discussion of a mental process rather than a
technical requirement in the field of ceramics. It is aimed to create a transmittance effect
visually in the front/ behind, consecutively, before/ after through the spaces opened on the
form surfaces made of clay and shaped manually or by placing the shapes that make layers
consecutively. The devastating loss experienced during the Proficiency in Art process and
the association of the fact that the soul separates from the body with the emptiness due to
this loss has attributed a new meaning and perspective to the concept of transmittance. There
are two significant concepts in the fields of literature and psychology guiding this study. The
stream of consciousness technique and the technique of free association used in
psychoanalysis were also effectively guided this study and discussed in this study. In the free
association technique, the person expresses his/ her thoughts without intellectualising them.
An abstract stream between the thoughts are observed in this technique. In this context, the
stream between the thoughts is combined with the transmittance created by the space made
on the ceramic forms and surfaces, and personal perception is materialized. The personal
approach to the concept of transmittance is supported by the works performed through plastic
arts and literature. Practices in ceramics have turned into concrete forms where the concepts
of death and transmittance meet, and issues such as the separation of the soul from the body
after death and its transition to the afterlife were also examined together with the concept of
transmittance, and it was tried to be reflected in the practices of ceramics by means of an
artistic language.

Key Words: Plastic arts, ceramics, transmittance, form, space