Türkiye'de eğitim yönetimi alanının kimlik bağlamında incelenmesi
Investigation of the field of educational administration in Turkey in the context of identity
Yazar: MEHMET KÜÇÜKÇENE
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de bir disiplin olarak eğitim yönetiminin mevcut durumunu kimlik bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, doküman incelemesi ve görüşme olmak üzere iki farklı veri toplama süreci izlenmiştir. Doküman incelemesi kapsamında Türkiye'deki üniversitelerin eğitim yönetimi bilim dalı misyon ifadeleri, lisansüstü programlarda yer alan dersler ve eğitim yönetimi alanında 2019-2021 yılları arasında yapılan tezler çeşitli açılardan incelenmiştir. Görüşme sürecinde ise eğitim yönetimi alanında görev yapan öğretim üyelerinin alanın ontolojik, epistemolojik ve metodolojik kimliğine ilişkin görüşlerini elde etmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, betimsel ve tematik analiz kullanılmıştır. Doküman incelemesi sonucunda; eğitim yönetimi alanının üniversitelerde farklı isimlendirmelere sahip olduğu, uygulamada karşılığı olmayan bazı misyonlarının olduğu, lisansüstü programlar çerçevesinde ortak/temel bir ders paketine sahip olmadığı görülmüştür. Ayrıca, incelenen doktora tezleri, alandaki odak konular ve yöntemsel unsurlar hakkında bilgiler sunmuştur. Görüşmelerden elde edilen bulgular ise bir disiplin olarak eğitim yönetiminin Türkiye'de kimlik geliştirme sürecinde önemli bir ilerleme kaydettiğini fakat alanın "dağınık bir kimlik" yapısına sahip olması nedeniyle alanda kimlik gelişimine ilişkin ciddi bir çabanın ve anlayışın olmadığını göstermiştir. Bu bakımdan, eğitim yönetimi disiplininin, kimliğini olumsuz etkileyen sorunlara ilişkin bir çözüm üretmekte güçlük çektiği ve alandaki sorunların kendini yeniden ürettiği sonucuna ulaşılmıştır. Alanda kimlik farkındalığının oluşması ve alanın entelektüel açıdan ileri bir seviyeye ulaşması için kapsayıcı ve örgütleyici mekanizmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak uygulayıcılar ve araştırmacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar sözcükler: eğitim yönetimi, kimlik, disiplin, bilim alanı, ontolojik kimlik, epistemolojik kimlik, metodolojik kimlik

Abstract:
This research aims to examine the current situation of educational administration as a discipline in Turkey within the context of identity. The research was designed with the case study. Two different data collection processes were followed in the research: document review and interview. The mission statements of the educational administration discipline of the universities in Turkey, the courses in the graduate programs and the theses made in the field between the years 2019-2021 were examined from various aspects by document review. Besides, semi-structured interviews were conducted to obtain the views of the faculty members working in the field of educational administration on the ontological, epistemological, and methodological identity of the field. Descriptive and thematic analysis were used in the analysis of the obtained data. As a result of the document review, it has been observed that the field of educational administration has different names in universities, has some missions that are inconsistent in practice, and does not have a common/basic course package within the framework of graduate programs. In addition, the doctoral dissertations examined provided information about the focus topics and methodological elements in the field. The findings obtained from the interviews showed that educational administration as a discipline has made a significant progress in the identity development process in Turkey, but there is no serious effort and understanding regarding identity development in the field, since the field has an "identity diffusion" in general. It has been concluded that the discipline has difficulty in producing a solution to the problems that negatively affect its identity and the problems in the field reproduce themselves. In the field of educational administration, inclusive and organizing mechanisms are needed for the formation of identity awareness and for the field to reach an intellectually advanced level. Based on the results, various suggestions were made for practitioners and researchers.

Keywords: educational administration, identity, discipline, scientific field, ontological identity, epistemological identity, methodological identity