Türkiye tıbbi cihazlar ve koruyucu sanayi ihracatı: Panel çekim modeli uygulaması
Turkish medical devices and protective industry exports: Panel gravity model application
Yazar: TUBA ORTAÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA KOVACI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gümrük İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Cazibe modelleri = Gravity models ; Tıbbi araç-gereç ve donanımlar = Equipment and supplies ; Tıbbi cihazlar = Medical devices ; İhracat = Export

Özet:
Covid-19 sağlık krizi ile beraber ülkelerin tıbbi cihaz alanındaki eksiklikleri ortaya çıkmıştır. Bu durum ülkeleri tıbbi cihazlar alanında gelişmeye yöneltmiştir. Türkiye bu konuda solunum cihazı üretmesi ile ön plana çıkmış ve üretilen solunum cihazları dış pazarlara ihraç edilmiştir. Tıbbi cihazların ürün çeşitliliği fazladır ve bu konuda farklı sınıflandırmalar mevcuttur. Çalışmada 34 OECD ülkesine 2010-2020 yılları arasında yapılan 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazların ihracat verileri kullanılmıştır. Bağımlı değişken olarak Türkiye'nin 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazlar ihracatı seçilirken bağımsız değişkenler OECD ülkelerinin GSYH değerleri, Türkiye'nin GSYH değerleri, OECD ülkelerinin reel efektif döviz kurları, OECD ülkelerinin nüfusları ve Türkiye ile OECD ülkelerinin başkentleri arasındaki mesafe kullanılmıştır. Çekim modeli temelinde kurulan modellerin tahmininde, panel veri rassal etkiler tahmincisi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda OECD ülkelerinin gayrisafi yurt içi hâsıla değerleri, mesafe ve nüfus değişkenlerinin 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazların ihracatı için önemli değişkenler olduğu bulunmuştur. OECD ülkelerine ait gayrisafi yurt içi hâsıla ve nüfustaki artışın ihracatı pozitif, ülkeler arasındaki mesafenin ihracatı negatif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the Covid-19 health crisis, the deficiencies of countries in the field of medical devices have emerged. This situation has led countries to develop in the field of medical devices. Turkey has come to the fore by producing respirators in this regard, which have been exported to foreign markets. The product variety of medical devices is wide, and there are different classifications. This study examines the export of medical devices with 9018 tariff positions of Turkey made to 34 OECD countries between 2010 and 2020. The panel data random effects estimator was used to estimating the models based on the gravity model. While Turkey's exports of medical devices with tariff position 9018 were chosen as the dependent variable, the independent variables were the GDP values of OECD countries, GDP values of Turkey, real effective exchange rates of OECD countries, populations of OECD countries, and the distance between Turkey and the capitals of OECD countries. As a result of the study, it has been found that the GDP values, distance, and population variables of OECD countries are essential variables for the export of medical devices with tariff position 9018. It has been concluded that the increase in the gross domestic product and population of the OECD countries affects exports positively, while the distance between countries affects exports negatively.