Akdağ ve yakın çevresinin endemik bitki coğrafyaları
Endemic plant geographies of Akdağ and adjacent regions
Yazar: ESRA KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇETİN ŞENKUL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Akdağ = Akdağ ; Bitki sistematiği = Plant systematic ; Bitkiler = Plants ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya = Geography ; Ege bölgesi = Aegean region ; Endemikler = Endemics

Özet:
Bu çalışma, Ege Bölgesi'nde Afyonkarahisar ve Denizli illeri arasında yer alan Akdağ ve yakın çevresinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Akdağ ve çevresindeki endemik bitki lokasyonlarının dağılımlarını belirlemek ve bu dağılımlar ile ekolojik koşullar arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda Akdağ ve yakın çevresinin endemik bitki taksonlarının listesi oluşturulmuş, arazi çalışmaları ile bitki listesi güncellenmiş ve 101 endemik bitki lokasyonu belirlenmiştir. Bu lokasyonlar coğrafi bilgi sistemleri ile veri tabanına aktarılmış, endemik bitki taksonlarının ekolojik özelliklere göre dağılımları mekânsal istatistik analizler ve tanımlayıcı istatistiksel analizler çerçevesinde açıklanmıştır. Endemik bitki taksonlarının ekolojik özelliklere göre dağılımlarının en fazla olduğu parametreler şunlardır: Jeolojik dönemlere göre %37,6 Mesozoyik dönem arazilerinde, litolojik birimlere göre %72,3 sedimanter kayaçlarda ve morfolojik birimlere göre %72,3 dağlık alanlarda bulunmaktadır. Yükselti basamaklarına göre %20,8 ile 1391-1598 m yükselti değerinde, eğim değerinin 8-14 derece olduğu sahalarda %22,8'i, bakı yönüne göre; batı yönünde endemik lokasyonların %23,8'i dağılış göstermektedir. Yıllık ortalama sıcaklığın 10,7-11,5 °C olduğu alanlarda %28,7'si, yıllık ortalama yağış değerinin 521-550 mm olduğu alanlarda %22,8'inin dağılış gösterdiği belirlenmiştir. Thornthwaite Yağış Etkinlik İndisine göre; %47,5 kurak-yarı nemli, Thornthwaite Sıcaklık Tesiri İndisine göre; %73,3 birinci dereceden mezotermal, Thornthwaite Nemlilik ve Kuraklık İndisine göre; %35,6 yazın şiddetli su noksanı ve Thornthwaite Potansiyel Buharlaşma İndisine göre; %90,1 hafif denizel karaktere sahiptir. Toprak tiplerine göre; %80,2'si kahverengi orman topraklarında, ekolojik bölümlere göre, %86,1 ile Akdeniz Alt Bölüm (kızılçam, meşe) kuşağında, arazi kullanım tiplerine göre, %44,6'sı seyrek bitki alanlarında bulunmaktadır. Sonuç olarak, Akdağ ve yakın çevresi endemik bitki taksonlarının her birinin sahip olduğu ekolojik özellikler ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study was carried out in Akdağ and its near surroundings which located between Afyonkarahisar and Denizli provinces in Aegean Region. The aim of this study is to determine the distributions of endemic plant locations in Akdağ and its surroundings and to evaluate the relationship between these distributions and ecological conditions. For this purpose, a list of endemic plant taxa of Akdağ and its near surroundings has been updated, plant list has been updated with field studies and 101 endemic plants locations have been determined. These locations were transferred to the database with geographical information systems and the distribution of endemic plant taxa according to ecological characteristics were explained within the framework of spatial statistics and descriptive statistical analysis. The distribution of endemic plant taxa according to ecological characteristics is the most excess parameters: According to geological periods, %37,6 of the land in Mesozoic period, %72,3 compared to lithological units and %72,3 in the sedimentary rocks and morphological units are located in mountainous areas. According to the elevation steps, the ratio of the elevation is 1391-1598 m with %20,8 and in the areas where the slope value is 8-14 degrees %22,8, %23,8 of endemic locations in the west direction are distributed. In the areas where the average annual temperature is 10,7-11,5 ° C, it is determined that %28,7 of them have an average annual rainfall value of 521-550 mm and %22,8 of them are distributed. According to Thornthwaite Precipitation Activity Index; %47,5 dry-semi-moist, according to Thornthwaite Temperature Effect Index; %73,3 first degree mesothermal, according to Thornthwaite Humidity and Drought Index; %35,6 in the summer due to severe water deficiency and Thornthwaite Potential Evaporation Index; %90,1 have a light marine character. According to soil types; %80,2 brown forest soils, according to ecological sections, of them are in Mediterranean sub-section (Ponderosa, oak) belt with %86,1 according to ecological sections and according to land use types %44,6 in sparse plant areas. As a result, the ecological characteristics of each of the endemic plant taxa of Akdağ and its near surroundings are revealed.