Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 seviyesi öğrencilerinin dinleme metinlerinde özetleme stratejilerini kullanma becerileri
The skills of using summarizing strategies in listening texts of C1 level students who learn Turkish as a foreign language
Yazar: ELİF NUR İNCE
Danışman: DOÇ. DR. SALİH GÜLERER
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Dinleme = Listening ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Özetleme = Summarizing ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Çalışmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 seviyesindeki öğrencilerin dinlediği metinleri özetleme becerileri araştırılmak istenmiştir. Araştırma, Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi 2020-2021 Akademik Yılı Bahar Döneminde C1 seviyesinde öğrenim gören 22 yabancı uyruklu öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere bilgilendirici ve öyküleyici anlatım biçimiyle oluşturulmuş altı metin dinletilmiştir. Öğrencilerden dinledikleri metinlerden hareketle özet yazmaları istenmiştir. Bu özetler, Özçakmak (2015) tarafından geliştirilen "Özetleme Stratejileri Puanlama Ölçeği" kullanılarak puanlanmıştır. Bu ölçekte öğrenci özetleri; "başlık yazma, bakış açısını doğru kullanma, anlatım kipini doğru kullanma, önemli bilgiyi seçme, önemsiz bilgiyi silme, metin dışı bilgiye yer vermeme, tutarlı yazma ve kısaltma" olmak üzere toplam sekiz maddede incelenmiştir. Ayrıca öğrencilerin özetleri; anlatım biçimi, cinsiyet, yaş ve uyruk değişkenleri açısından da ele alınmıştır. Araştırma sonucunda yabancı uyruklu 22 öğrencinin, dinledikleri metinlerde özetleme stratejilerini kullanmada başarısız olduğu görülmüştür.  Anlatım biçimi ile öğrencilerin özetleme becerileri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Yaş değişkeninin de özetleme stratejilerini kullanmada anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Özetler, cinsiyet değişkeni açısından değerlendirildiğinde kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha başarılı oldukları görülmektedir. Öğrencilerin özetleme becerileri uyruk değişkeni açısından incelendiğinde, en başarılı öğrencilerin Kazakistan uyruklu, en başarısız öğrencilerin ise Mısır uyruklu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin özetleme stratejilerini kullanırken yaptıkları hataların frekansları da ayrıca hesaplanmıştır. Elde edilen sonuca göre, öğrencilerin en çok "başlık yazma, kısaltma, önemli bilgiyi seçme ve anlatım kipini doğru kullanma" stratejilerinde sorun yaşadıkları görülmektedir.

Abstract:
In the study, it was aimed to investigate the ability of C1 level students who learn Turkish as a foreign language to summarize the texts they listen to. The research was carried out with 22 foreign students studying at the C1 level at Uşak University Turkish Teaching Application and Research Center in the Spring Semester of the 2020-2021 Academic Year. In the research, students who learn Turkish as a foreign language were listened to six texts, which were created in informative and narrative style. Students were asked to write a summary based on the texts they listened to. These summaries were scored using the "Summarizing Strategies Scoring Scale" developed by Özçakmak (2015). Student summaries on this scale; It was examined in a total of eight items: "writing a title, using the point of view correctly, using the narrative mode correctly, choosing important information, deleting unimportant information, not including non-text information, coherent writing and abbreviation". In addition, students' summaries; style of expression, gender, age and nationality variables were also discussed. As a result of the research, it was seen that 22 foreign students were unsuccessful in using the summarization strategies in the texts they listened to. It was concluded that the expression style variable did not make a significant difference in terms of summarizing skills. It was also observed that the age variable did not have a significant effect on the use of summarization strategies. When the summaries are analyzed in terms of gender variable, it is seen that female students are more successful than male students. When the summarization skills of the students were evaluated in terms of the nationality variable, it was concluded that the most successful students were from Kazakhstan and the most unsuccessful students were from Egypt. The frequencies of the mistakes made by the students while using the summarization strategies were also calculated. According to the results obtained, it is seen that the students mostly have problems in "writing a title, abridgment, choosing important information and using mode of expression properly'' strategies.