İlköğretim 5. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik 5E modeline göre geliştirilen rehber materyallerin etkililiklerinin belirlenmesi
Determining effectiveness of guided materials about force and motion unit based on the 5E model for elementary students
Yazar: TUNCAY ÖZSEVGEÇ
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hareket = Motion ; Kuvvet = Force ; Materyal geliştirme = Material development

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji öğretim programında yer alanKuvvet ve Hareket ünitesine yönelik 5E modeline göre öğrenci ve öğretmen rehbermateryalleri geliştirmek ve bu materyallerin etkililiklerini değerlendirmektir.Yarı-deneyselyöntem kullanılarak 5. sınıf ?Kuvvet ve Hareket? ünitesinin kazanımlarına yönelik yedi 5Eetkinliğini ve bir teknoloji tasarımı etkinliğini içeren öğretmen ve öğrenci rehber materyallerigeliştirilmiştir. Geliştirilen rehber materyallerin pilot uygulamaları 5. sınıfta öğrenim gören 14öğrenci ve bir sınıf öğretmeni ile yapılmıştır. Esas uygulama, farklı ilköğretim okullarının 5.sınıflarında öğrenim gören 37 deney grubu öğrencisi ve 34 kontrol grubu öğrencisi ileyürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Kuvvet ve Hareket Ünitesi Kavramsal Anlama Testi(KUHKAT), Kuvvet ve Hareket Ünitesi Başarı Testi (KUHBAT), Fen ve Teknoloji DersiTutum Anketi (FETA), Fen ve Teknoloji Etkinlikleri Tutum Anketi (FETTA), BORAN, yarıyapılandırılmışsınıfiçi gözlemler ve öğrenci ve öğretmen mülakatları ile toplanılmıştır. Eldeedilen nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U-Testi, bağımlı t-testi,bağımsız t-testi ve ANOVA ile analiz edilirken rehber materyallerin kalıcılığa etkisi TekrarlıÖlçümler Analizi ile araştırılmıştır. Nitel veriler ise nitel teknikler kullanılarak analizedilmişlerdir. 5E modeline göre geliştirilen rehber materyaller; harekete başlamak içinkuvvetin gerekliliği (%36,1), kuvvetin harekete geçirme etkisi (%72,2), mıknatıslarda aynıkutupların etkileşimi (%75), mıknatıslarda zıt kutupların etkileşimi (%77,5), mıknatıslarınbölünebilirliği (%75) kavramlarında kavramsal değişimi gerçekleştirmiş ve bu değişimlerininkalıcı olmasını sağlamıştır. Ayrıca, rehber materyaller öğrencilerin akademik başarılarıarttırmakla (F(2,108)= 17.07: p<0.05) birlikte, tutumlarında da pozitif ve kalıcı etkiler (F(2,108)=9.75: p<0.05) meydana getirmiştir. Sınıf içi gözlemlerde ve mülakatlarda uygulamanınöğrenciler tarafından benimsendiği ve portfolyo kullanımının motivasyonlarını ve başarılarınıarttırdığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin sahip oldukları yanılgılar Aristo fiziği (kavramlarıntarihsel gelişimleri) ile benzerlikler göstermiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alandaçalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Kuvvet ve Hareket, 5E Modeli, Rehber Materyal, Kavram Yanılgısı,Portfolyo

Abstract:
The aim of the study is to develop the guided materials for the 5th grade students and theirteachers about ?Force and Motion? unit based on the 5E model and to evaluate their effectivenessin terms of variables (conceptual change, achievement, attitude etc.). The quasi-experimentalresearch design was used. Student and teacher guided materials included seven 5E activitiesand one technological design activity developed by the researcher based on the objectives ofthe 5th grade ?Force and Motion? unit. Pilot study included 14 fifth grade students and theirteacher. The main study was carried out 37 fifth grade students (treatment group) and 34 fifthgrade students (control group). The data were gathered by means of the Force and MotionConceptual Understanding Test (KUHKAT), Force and Motion Achievement Test(KUHBAT), Science and Technology Attitude Questionnaire (FETA), Science andTechnology Activities Attitude Questionnaire (FETTA) and BORAN. In addition, semistructuredclassroom observations and student and teacher interviews were also done.Wilcoxon Signed Rank Test, Mann Whitney U-Test, Independent-Samples T-Test, Paired-Samples T Test, F-Test were used to analyze the quantitative data and effectiveness of theguided materials was investigated by the Repeated Measurement Test. In addition qualitativetechniques also were used. The materials used in this study were not only successful inachieving positive conceptual changes such as force is necessary for a motion (%36,1), effectof the force to the motion (%72,2), interaction of same poles (%75) and different poles inmagnets (%77,5) but also in providing students to retain these concepts in their long termmemory. Guided materials also increased the level of samples? academic success(F(2,108)=17.07: p<.05) and their attitudes become more positive and retainable (F(2,108)=9.75:p<.05). The treatment is internalized by the students and it is also clear that using portfolioincreased their success and motivations towards science learning. Parallel relationships werefound among students? misconceptions and the historical development of ideas about forceand motion and Aristotelian physics.Key Words: Force and Motion, 5E Model, Guided Material, Misconceptions, Portfolio.