Aksiyal spondiloartropatide klinik hastalık aktivitesi ile sakroiliak MRG bulguları arasındaki korelasyon
Correlation between clinical disease activity and sacroiliac MRİ detection in axial spondyloarthropathy
Yazar: ÖZENÇ İNAN
Danışman: DOÇ. DR. NİL SAYINER ÇAĞLAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Korelasyon = Correlation ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sakroiliyak eklem = Sacroiliac joint ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Ölçekler = Scales

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aksiyal spondiloartropatide klinik hastalık aktivitesi ile sakroiliak eklem manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları arasındaki korelasyonu değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Kasım 2015 – Ağustos 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği'nde ASAS (Assessment in SpondyloArthritis International Society) sınıflama kriterlerine göre aksiyal spondiloartropati tanısı konmuş olup rutin takibe gelen hastalardan, BASDAİ (Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi)'si 4'ün üzerinde olan ve inflamatuvar bel ağrısı tarifleyen, rutin kan tahlilleri ve sakroiliak MRG istenmiş 18-55 yaş arasındaki 32 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Kesitsel çalışma olarak yürütülen bu çalışmada klinik aktivite belirteçleri olarak visuel analog skala (VAS), BASDAİ, Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFİ), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite skoru-Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ASDAS-ESH), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite skoru-C-Reaktif Protein  (ASDAS-CRP), Eritrosit Sedimetasyon hızı (ESH) ve C-Reaktif Protein (CRP) değerlendirilmiştir. Sakroiliak eklemin manyetik rezonans görüntülemesi yapılıp Spondyloarthritis Research Consortium of Canada (SPARCC) skoru, bir radyoloji uzmanı tarafından hastaların klinik ve laboratuvar parametrelerine kör olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 39.3 ± 9.2'tür. Çalışmaya katılan hastaların 11'i kadın (%34.4), 21'i erkektir (%65.6). Semptom başlangıç süre ortalaması 9.3 ± 7.7 ve tanı süresinin ortalaması 3.6 ± 2.8 yıldır. HLA-B27 hastaların 16' sında (%50) pozitiftir. SPARCC skoru ile VAS, BASDAİ, MASES, BASFİ, ASDAS-CRP, ASDAS-ESH, ESH, CRP değerleri arasında korelasyon bulunmamaktadır (p>0.05). HLA-B27 alt grup analizi yapıldığında, HLA-B27 negatif hastalarda BASDAİ ile SPARCC skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki (p=0.008) saptanmıştır.
Sonuçlar: Bu çalışmanın sonucunda aksiyal spondiloartopatide HLA-B27 negatif hastalarda BASDAİ ile SPARCC skoru ilişkisi haricinde diğer klinik hastalık parametreleriyle sakroiliak eklem görüntüleme bulgusu arasında ilişki saptamadık. İleride yapılacak çalışmalarla bu ilişkinin daha iyi ortaya çıkarılabileceği görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler: Aksiyal spondiloartropati, ankilozan spondilit, SPARCC skoru

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this study is to evaluate the correlation between clinical disease activity of axial spondyloarthropathies and magnetic resonance imaging (MRI) findings of sacroiliac joints.
Materials and Methods: Patients who were diagnosed as axial spondyloarthropathy according to Assessment in SpondyloArthritis International Society (ASAS) classification criteria in the Physical Medicine and Rehabilitation Clinic of Health Sciences University Istanbul Training and Research Hospital and followed up routinely between November 2015 and August 2017 were included in this study. 32 patients between 18 and 55 years of age had been referred for routine blood tests and sacroiliac MRI. In this cross-sectional study, visuel analog scale (VAS), Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Maastricht Ankylosing Spondylitis Enthesitis Score (MASES), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score-Erythrocyte Sedimentation Rate (ASDAS-ESR), Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score-C-Reactive Protein (ASDAS-CRP), Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR) and C-Reactive Protein (CRP) were used as the indicators of clinical activity. Magnetic resonance imaging of the sacroiliac joint was performed and the Spondyloarthritis Research Consortium of Canada  (SPARCC) score was evaluated by a radiologist who was blind to the clinical and laboratory parameters of the patients.
Results: The mean age of the patients was 39.3 ± 9.2. 11 of the patients participating in the study were female (34.4%), 21 were male (65.6%). The mean duration of symptom onset was 9.3 ± 7.7 years and the mean duration of diagnosis was 3.6 ± 2.8 years. HLA-B27 is positive in 16 patients (%50). There is no correlation between SPARCC score and VAS, BASDAI, MASES, BASFI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, ESR, CRP values (p>0.05). In the HLA-B27 subgroup analyses, a statistically significant correlation was found between HLA-B27 negative patients and SPARCC score (p = 0.008).
Conclusions: As a result of this study, we could not find any relationship between other clinical disease parameters and sacroiliac joint imaging findings except for SPARCC score relationship with BASDAI in HLA-B27 negative patients with axial spondyloarthropathy. We think that this relationship can be better revealed in future studies.
Key words: Axial spondyloarthropathy, ankylosing spondylitis, SPARCC score