1923 sonrası dönemde Haidatism'in tarihsel gelişiminde terörün rolü
The role of terrorism in the aftermath of 1923 from the historical development of Haidatism
Yazar: EDA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ ÖZDAL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: ASALA = Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia ; Ermeniler = Armenians ; Haidatizm = Haidatism ; Terör = Terror ; Terör olayları = Terror avents ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism ; Türk-Ermeni ilişkileri = Turkish-Armenian relations

Özet:
1923 sonrası Dönemde Haidatism'in Tarihsel Gelişiminde Terörün Rolü adlı bu çalışmada, Osmanlı Devleti döneminde başlayıp 1923'te duran; daha sonra yeniden 1985 yılına kadar devam eden Ermeni terörü ele alınmıştır. Bu bağlamda Ermeni terörünün Haidatism kavramı üzerindeki etkisi tarihsel bir süreç içinde incelenmiştir.
Daha geniş bir ifade ile belirtirsek, Osmanlı Devleti bünyesinde sadık tebaa olarak anılan Ermeniler, tarihsel süreç içinde birçok faktörün etkisi ile isyan ve ayaklanmalarda bulunmuşlardır. İsyan ve ayaklanmaların sonraki evresi ise cemiyet kurma ve teşkilatlanma olmuştur. Özellikle Ramgavar, Hınçak ve Taşnaksutyun örgütlerinin kurulması ile Ermeniler, Türklere karşı terör ve tedhişe başlamıştır. Tarihsel bağlarla sahip olduklarını iddia ettikleri topraklarda Büyük Ermenistan idealini savunan Ermeniler, amaçlarına terör ve tedhiş yolu ile ulaşma yoluna gitmişlerdir. Yaklaşık 1923 yılına kadar süren terör olayları, daha sonra 50 yıllık bir kesintiye uğramıştır. 1974 yılında ASALA adlı terör örgütünün kurulması ile yeni bir Ermeni terörü dönemi başlamış ve 1985 yılına kadar devam etmiştir. Geçirilen bu süreçte Haidatism kavramının nasıl kullanıldığı, hangi tezlerle savunulduğu, terörün bu kavram üzerindeki etkisinin ne olduğu bu çalışmanın temel amacı olmuştur.
Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın birinci bölümünde konunun daha iyi anlaşılabilmesi için genel kavram ve tanımlamalara yer verilmiştir. Haidatism kavramı, bu kavramın din ve coğrafya ile ilgisi, propaganda ve misyonerlik faaliyetleri ile bağlantısı Ermeni tezi bağlamında incelenmiştir. Bu kapsamda 1923 öncesi Ermeni terör örgütleri ve terör olaylarına da birinci bölümde değinilmiştir. İkinci bölümde ise Ermeni terörünün 1974 yılında başlayan faaliyetlerinden önce, 1923-1964 yıları arasındaki süreç ele alınmıştır. Bu süreç incelenirken, Haidatism kavramının savunulmasındaki tezler ve Ermeni terör örgütlerinin bu dönemdeki faaliyetleri incelenmiştir. Çalışmanın son kısmını oluşturan üçüncü bölümde ise 1964-1985 döneminde kurulan ASALA, JCAG-ARA ve NAR gibi örgütlerin Ermeni terörü ve Haidatism kavramı ile ilişkisine yer verilmiştir. 1985 sonrası dönemde ise Ermeni terörizminin 'devamlılık bağı' üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The Role of Terrorism in the Aftermath of 1923 from the historical development of Haidatism in this study, starting from the period of the Ottoman Empire until 1985, given the ongoing cuts again later Armenian terrorism were discussed. In this context, the impact on the Armenian terror Haidatism examined in a historical process.
Armenians under the Ottoman Empire, known as faithful rulers, with the emergence of the Eastern question was have made a number of rebellions and uprisings. With the next stage of rebellion and uprisings Society building, and organization became Hinchak against the Turks and the Armenians with the establishment of the Dashnak terrorist organizations and terrorist incidents started. Historical ties defending the ideal of their claim to the lands of the Republic of Great Armenia, the Armenians have sought to perform it by way of terror and terrorizing. Terrorist attacks which lasted until about 1923, then was interrupted 50 years. In 1974, with the establishment of the new Armenian terrorist organization ASALA terrorist era started and continued until 1985. In this study, the concept of Time Spent Haidatism how this process used, which theses defended, what was the effect of terrorism on this concept that has been the main objective of this study?
For this purpose, in the first part of the study, in order to better understand the general concepts and definitions given to the concept of Haidatism. Haidatism concept, this concept to do with religion and geography, links with propaganda and proselytizing activities were examined. In this context, the Armenian terrorist organizations and terrorist incidents before 1923 are mentioned in the first chapter. In the second part of this study, the activities of the Armenian terror began in 1974 , before the process between 1923 to 1964 are given for years. This process is analyzed, and the arguments in defense of the concept of Haidatism the activities of the Armenian terrorist organizations are included in this period. The third section is the last part of the study, the period between also 1964-1985 established a new ASALA and new Armenian terror organizations like NAR JCAG-ARA and the concept of Haidatism given. 1985 in the aftermath of the Armenian terrorism 'bond continuity' are emphasized.