Osman Nuri Ergin: Hayatı şahsiyeti ve eserlerinin şehir düşüncesi ekseninde incelenmesi
Osman Nuri Ergin: An examination of his life, personalitiy and works on the axis of city thought
Yazar: HÜSEYİN NASRULLAH İNAN
Danışman: PROF. DR. AYNUR ATMACA CAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler ve Kent Politikaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Biyografi = Biography ; Ergin, Osman Nuri = Ergin, Osman Nuri ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İslam şehirleri = Islamic cities ; Şehircilik = Urbanization

Özet:
Bu çalışma, Osmanlı'nın son dönemlerinden Cumhuriyet'in 30. yılına dek yaşamış bir kültür ve şehir tarihçisi olarak Osman Nuri Ergin'in eserleri ve ilmi şahsiyeti üzerinden şehir düşüncesinin bir incelemesini içermektedir. Osmanlı ve Cumhuriyet arasında tarihsel sürekliliği sağlamak ve nesiller arası kopukluğu önlemek için tükenmez bir azim ve çalışkanlıkla eserler üreterek gelecek nesillerin bilgisine sunan Ergin, parçası olduğu ilmi muhitle birlikte çağdaş Türk düşüncesinde mümtaz bir konuma sahiptir. Şehircilik ve yerel yönetimler alanlarında neşrettiği eserler günümüzde hala aşılamamıştır ve araştırmacılar için başucu eserleri olma özelliğini devam ettirmektedir. Klasik Osmanlı şehircilik sistemi üzerinden inşa ettiği şehir teorisi İslam fıkhından kadim elyazması metinlere Batılı kaynaklardan resmi evraklara uzanan geniş yelpazedeki tetkiklerin sonucu olarak bitmez tükenmez bir çabanın ürünüdür. Buna göre Tanzimattan önce Osmanlı yerel yönetim sisteminin adı ferdiyet sistemidir. Bu sistemde belediye işleri fertlerin şahsi sorumlulukları ve ferdi çabaları ile sağlanmıştır. Fertler bu işleri yerine getirmek için vakıflar kurmuş ve gelir getirici gayrimenkul ve mülkler vakfetmek yoluyla hizmetlerin sürekliliğini sağlamışlardır. Bu usulün inşa ettiği şehir sisteminin adı ise imaret sistemidir. İmaret sistemi, içerisinde kültürel, ticari, sosyal ve sıhhi kentsel fonksiyonların/vakıf müesseselerinin bulunduğu, şehrin merkezini oluşturan bütünlüğün adıdır. Tanzimattan sonra benimsenen Batılı şehircilik sisteminin adı ise cemiyet sistemidir. Ergin'e göre Türkler Batılı yeni sisteme nazaran ferdiyet sistemini daha başarılı tatbik etmişlerdir ve bu usul asrileştirilerek hayatiyetini sürdürebilecek faydalı bir çözümdür.

Abstract:
This study includes an examination of urban thought through the works and scientific personality of Osman Nuri Ergin, a cultural and urban historian who lived from the last period of the Ottoman Empire to the 30th year of the Republic of Turkey. Ergin, who produces works with inexhaustible determination and diligence to ensure historical continuity between the periods of Ottoman and the Republic and to prevent the disconnection between generations, and presents them to the knowledge of future generations, has a distinguished position in contemporary Turkish thought with his scientific environment. The works he published in the fields of urbanism and local governments have not been surpassed until today yet and have continued to be bedside works for researchers. The city theory, which he built on the classical Ottoman urban system, is the product of an inexhaustible effort as a result of a wide range of investigations ranging from Islamic fiqh to ancient manuscript texts, from Western sources to official documents that belongs to modernisation of Turkey. According to these works, the name of the Ottoman local government system before the Tanzimat was the individuality system. In this system, municipal affairs were provided by the personal responsibilities and efforts of the individuals. Individuals established foundations to fulfill these works and ensured the continuity of services by endowment of income-generating real estate and properties. The name of the city system built by this method is the imaret system. Imaret system is the name of the unity that creates the center of the city, in which there are cultural, commercial, social and sanitary urban functions/foundation institutions. The name of the Western urbanism system adopted after the Tanzimat is the community system. According to Ergin, the Turks have applied the individual system more successfully than the Western new system, and this method is a useful solution that can survive by modernizing it.