İmparatorluk nostaljisi ve gösterişçi tüketim: Kayıp zamanı koklamak
Imperial nostalgia and conspicuous consumption: Remembrance of scents past
Yazar: İKRA BENGİSU ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. KADİR DEDE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Neo-muhafazakarlık = Neo-conservatism

Özet:
Geçmişin tüketimi, geçmişin üretimi olmadan olanaksızdır. Her şeyin ekonominin konusu edildiği, ekonomik olarak belirli bir paha etmemenin var olmamakla eşleştirildiği kapitalist bir eşikte geçmişin üretimi ile tüketimi neyin var olma hakkı olduğuna dair oldukça siyasal bir müdahaledir. Türkiye'nin kapitalistleşme sürecini de bu minvalde neyin var olacağına izin verme siyaseti olarak okumak mümkündür. Bu tez, böylesi bir okumayı Türkiye'de egemen hale gelmeye başlayan Yeni-Osmanlıcılık irtibatıyla yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla Yeni-Osmanlıcılığın tarihine bakılacaktır. 1980 öncesindeki ilhamlar, 1980'lerden 2000'lere Küçük Osmanlı arzusundaki neo-liberalleşirken neo-muhafazakarlaşan Türkiye, sonunda Yeni-Türkiye olarak Yeni-Osmanlıcı günümüz siyaseti ve bunların eleştirileri incelenecektir. Ardından Yeni-Osmanlıcı tüketim irdelenecek Türkiye'de muhafazakarlığın tüketicilik ideolojisine dönüşmesini, tarihin bu tüketime nasıl koşulduğunu, kamusal ve özel alandaki fetih ideolojisinin nasıl Yeni-Osmanlıcı oldukça siyasal bir yayılmacı tüketicilikle birleştiğini ve nostaljinin bu tüketimdeki etkisini bahse açacaktır. Yeni-Osmanlıcılık özcülükten azade, temelci olmayan ve küresel örnekleriyle karşılaştırılan bir incelemenin konusu olacaktır. Son olarak Yeni-Osmanlıcı üretici ve tüketici ile doğrudan ilgilenilecek, Yeni-Osmanlıcı tüketim rekabetinde otantiklikle öne çıkmaya çalışan Sultandan.com'a göz atılacak, buradaki içeriğin ve söylemin analizi yapılacaktır. Osmanlı'nın metalaşması, saltanatın influencer ekonomisine dahil olması ve tüketicinin algısı söz konusu edilecektir. Yeni-Osmanlıcılık tarihsel olduğu kadar toplumsal bir yeniden inşadır. Tarihin ve toplumun bu yeniden inşası muhafazakâr olduğu kadar tüketici neo-liberal bireyin üretilmesini amaçlar. Sonuç olarak Yeni-Osmanlıcı tüketim, bu bireyin geçmişini sınırladığı kadar onun geleceğini de sınırlar ve nihayetinde oldukça sınırlı bir siyasal ufukla gündelik hayatı biçimlendirir. Yeni-Osmanlıcı nostaljiyi incelemek bu sınırlı siyasal ufkun ekonomisinin incelenmesini de mümkün kılar.

Abstract:
The consumption of the past is impossible without the production of the past. In a capitalist threshold where everything is subject to the economy, the production and consumption of the past entail a highly political intervention into what has the right to exist without economically meaning anything. This thesis aims to undertake such an interpretation through the lens of Neo-Ottomanism, which seeks dominance in Turkey. To this end, the thesis is divided into three parts. The first part will examine the history of Neo-Ottomanism. It will explore the inspirations before 1980, Turkey's shift from a neo-liberalized desire for becoming a Little Ottoman Empire in the 1980s to 2000s, ultimately becoming the New Turkey of present-day Neo-Ottoman politics with their criticisms. The second part will investigate Neo-Ottoman consumption in Turkey, analyzing how conservatism has transformed into a consumerist ideology, how history is conditioned for this consumption, how the ideology of conquest in both public and private spheres merges with a politically expansive consumerism, and the impact of nostalgia on this consumption will be discussed. This section will focus on a study of Neo-Ottomanism that is devoid of essentialism, non-foundationalist, and compared with global examples. Last section will directly engage with Neo-Ottoman producers and consumers, examining Sultandan.com, which attempts to stand out with authenticity in the competition of Neo-Ottoman consumption. This section will discuss the commodification of the Ottoman Empire, the inclusion of the sultanate in the influencer economy, and the perception of the consumer. Neo-Ottomanism is as much a historical as it is a societal reconstruction. This reconstruction of history and society aims not only for conservatism but also to produce the consumerist neoliberal individual. Consequently, Neo-Ottoman consumption not only limits the past of this individual but also limits their future, ultimately shaping everyday life with a very limited political horizon.