Almanya'daki Türkiye kökenlilerin Suriyeli göçmenlere yaklaşımı üzerine bir inceleme
A research on the perspectives of Turkish origins in Germany to Syrian migrants
Yazar: SEZEN CECELİ KÖSE
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİRSEN HEKİMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Göçmenler = Emigrants ; Müslümanlar = Muslims ; Sosyal kimlik = Social identity ; Suriyeliler = Syrians ; Türkler = Turks ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Bu çalışma, Almanya'daki Türkiye kökenlilerin Suriyelilere yaklaşımlarını
incelemektedir. Çalışma özelde kimlikle ilgili faktörlerin (etnik, dini, mezhepsel,
göçmenlik gibi), maddi kaynakların (iş imkanları, sosyal prestij, sosyal yardımlar gibi)
dağılımındaki rekabetin, grupların beklentilerinin karşılanamaması durumunda oluşan
siyasi hoşnutsuzlukların iç savaş sonrası ülkelerinden Almanya'ya sığınan Suriyelilere
bakış açılarını nasıl etkilediğini incelemektedir. Farklı kuramsal yaklaşımların bu
meseleyi açıklama konusundaki yeterlilikleri nitel yöntemler kullanılarak
irdelenmiştir.
Çalışma, Berlin ve Köln'de 75 Türkiye kökenli ile 2018 yılının Kasım ve
Aralık, 2019 yılının Mayıs aylarında yüz yüze görüşmeler yöntemiyle yapılmıştır.
Araştırmaya göre Türkiye kökenlilerin Suriyelilere bakışında en etkili açıklama
çerçevesini Rasyonel Tercih Kuramı oluşturmaktadır. Buna göre yeni gelen göçmenler
Türkiye kökenliler için kendi maddi çıkarlarını olumsuz etkileyebileceği neticeler
üretiyorsa bakış açılarında olumsuz yaklaşma eğilimi artmaktadır. Dini ve göçmenlik
temelli ortak grup kimlikleri Suriyelilere yönelik bakış açısını olumlu şekilde
etkilemektedir. Etnik kimlik temelindeki farklılıkların ise Suriyelilere yaklaşımda
olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Çalışma Müslüman olmasına karşın
Müslümanlıktan kaynaklanan dini grup kimliği güçlü olmayanların Suriyelilere
bakışının olumsuz etkilediğini tespit etmiştir.
Araştırma, Almanya'da görece yoksun hissedenlerin siyasi
hoşnutsuzluklarının Suriyelilerin göçüyle arttığını gözlemlemiştir. Bu çalışmanın
özgün bulgularından bir diğeri, göçmenlere bakışta yaygın kullanılmayan Siyasi
Hoşnutsuzluklar Kuramının Türkiye kökenliler arasındaki yaklaşımlardaki
farklılıklarını açıklama kapasitesidir. İltica göçmenleri, Suriyelilere ve diğer zorunlu
göçmenlere sunulan imkânları yetersiz bularak eleştirmektedir. Emek göçmenleri ise
Suriyelilere sunulan imkânların yeterli olduğunu düşünmekte ve kendileri yerine
Suriyelilerin pozisyonlarının güçlendirildiğine inanmaktadırlar. Suriyelilere nötr
bakan beyaz yaka göçmenler açısından ise grup aidiyeti temelli farklılıkların ve siyasi
hoşnutsuzluklar yaklaşımının açıklayıcılığının sınırlı kaldığı görülmüştür.

Abstract:
This study investigates the perspectives of Turkish origins in Germany towards
Syrians migrants. In particular, the study examines how identity dynamics (such as
ethnic, religious, sectarian, immigration), competition in the distribution of material
resources (such as job opportunities, social prestige, social benefits), and political
grievances affect the perspectives on Syrians who migrated to Germany after the
Syrian Civil War. Different theoretical approaches are employed comparatively to
examine this issue. A qualitative research design had been conducted where indepth
semi structured inetrviews are conducted with 75 Turkish origins. Interviews were
conducted in Berlin and Cologne between November and December 2018 and May
2019.
The study identified Rational Choice Theory as the most effective theoretical
framework that elucidates Turkish origins' perspectives on Syrians migrants. Turkish
origins often have negative view on Syrian migrants when the Syrians negatively affect
their own material interests and constrain their opportunties. Common in-group
identities based on religion or being migrant effects the views on Syrians positively.
On the other hand, ehnic identity based differences effect the views on Strian migrants
negatively. For instance
Another finding of the study is that the Muslims with weak in-group religious
attachments have negative opinions on Syrians migrants. One of the original findings
of this study is the explanatory power of Political Grievances Theory on the topic of
investigation. Grievance based analytical frameworks are not widely used in expaining
the intergroup perceptions the migration literature. Turkish origin political refugees
critcize the opportunities offered to Syrians and other asylum seekers. They are critical
of the deprivation and discrimination experiences of other refugees and migrants. On
the other hands, labor migrants think that the opportunites offered to Syrians are
satisfactory. The labor migrans believe that their status within the German society may
be relatively weakened with the new migrants. For skilled immigrants neither the
group identities nor political grievances have strong explanatory power. They have
almost neutral opinion on Syrians and the Syrians are not the proper comparison group
for them.