2019 Venezuela askeri darbe girişimine ABD'nin etkisi
US influence on the 2019 Venezuela military coup attempt
Yazar: BERAT YİĞİTCAN EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM PEKAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Latin Amerika devletlerinin her biri farklı kültür ve siyasi yapıya sahip olsalar da; 
ortak özellikleri, bağımsızlıklarının ardından pek çok askeri darbenin meydana gelmesidir. 
Kıtadaki bu darbelerin nedenleri ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Ancak bu 
ülkelerde darbelerin sonuçları benzer nitelikte olmuş ve demokratikleşme süreci sekteye 
uğramıştır. Ekonomik ve siyasi krizler, ideolojik farklılıklar ve ordunun rolü gibi iç 
etkenlerin yanında küresel güçlerin bölgedeki politikaları da bu darbelerde etkili olmuştur.
Birinci Dünya Savaşı'ndan itibaren uluslararası arenada güçlü bir aktör haline gelen ABD, 
Latin Amerika'da çıkarlarıyla örtüşmeyen pek çok hükümetin devrilmesinde rol oynamış ve 
darbelere müdahil olmuştur. Kıtayı adeta "arka bahçesi" olarak gören ABD; Latin 
Amerika'da kontrolü Avrupalı devletlere kaptırmamak adına bu meseleyi pazarlık haline 
bile getirmemiştir. 1823 Monroe Doktrini çerçevesinde kıtanın "garantörü" olan ABD'nin 
hükümetler üzerinde bir denetim mekanizması kurduğu görülmektedir. ABD, Latin 
Amerika'da rol oynadığı darbelerde genellikle ülke içi muhalefeti kullanarak hükümet 
krizlerine sebebiyet vermiştir. Venezuela'da; Nicolas Maduro'ya yönelik meydana gelen 
darbe girişimi de bu durumun bir yansıması niteliğindedir. Venezuela'da ekonomik, siyasi 
ve toplumsal problemlerin hakim olduğu dönemde muhalefet lideri Juan Guaido ülke 
iktidarına talip olmuştur. ABD ise; yaşanan bu hükümet krizinde Guaido'ya tam desteğini 
açıklamıştır. ABD ve pek çok AB üyesi devletin gücünü arkasına alan Guaido, 30 Nisan 
2019'da Maduro'ya yönelik protestolara katılarak halkı sokağa davet etmiş ve darbe 
girişiminde bulunmuştur. Nicolas Maduro'nun, ABD ekseninde bir politika izlememesi; 
yaşanan hükümet krizinde Juan Guaido'nun Washington tarafından meşru olarak 
tanınmasına neden olmuştur.

Abstract:
Altough each of the Latin American states has a different culture and political 
structure, they have in common the fact that many military coups have followed their 
independence. The reasons for these coups on the continent differ from country to country. 
However, the consequences of coups in these countries have been similar and the 
democratizations process has been hampered. In addion to domestic factors such as 
economic and political crises, ideological differences and the role of the military, the policies 
of global actors in the region were also influential in these coups. The USA which sees the 
continent as its "backyard", did not even negotiate on the issue in order to avoid losing its 
control over Latin America to European states. In the coups in Latin Amerika in which the 
USA has played a role, it has often used the domestic opposition to cause grovernment crises. 
The coup attempt against Nicolas Maduro in Venezuela is a reflection of this situationIn a 
period of economic, political and social problems in Venezuela; opposition leader Juan 
Guaido has aspired to power in the country. The USA has declared its full support for Guaido 
in this government crisis. On April 30, 2019; Guaido, supported by the USA and many EU 
member states, participated in protests against Maduro, called the people to the streets and 
attempted a coup. The fact that Nicolas Maduro did not follow a policy on the USA axis led 
to the recognition of Juan Guaido as legitimate by Washington during the government crisis.