Öğretmen performansı, örgütsel sadakat ve karizmatik liderlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Examining the relationships among teacher performance, organizational loyalty and charismatic leadership: A mixed design study
Yazar: SAKİNE SİNCER
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Liderlik = Leadership ; Performans = Performance ; Örgütsel sadakat = Organizational loyalty ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu araştırmanın amacı Ankara'daki resmi ilkokullarda çalışan öğretmenlerin görüşlerine göre karizmatik liderlik, örgütsel sadakat ve öğretmen performansı arasındaki çok yönlü ilişkileri incelemektir. Bu doğrultuda, değişkenlere ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, mesleki kıdem ve mevcut okul müdürüyle çalışma süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırma desenlerinden keşfedici sıralı desen benimsenmiştir. Çalışmanın nitel bölümünde durum çalışması, nicel bölümünde ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Nitel aşamanın çalışma grubunu 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda çalışan 16 öğretmen oluşturmaktadır. Nicel aşamanın evreni Ankara'daki Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde yer alan resmi ilkokullarda çalışan 13513 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örnekleme yöntemi benimsenmiştir. Bu doğrultuda, örneklem 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında yukarıda sıralanan ilçelerdeki resmi ilkokullarda çalışan 514 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel aşamasında toplanan veri içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analizler sonucunda, okul yöneticilerinin liderlik davranışları sergilemesi neticesinde öğretmenlerin olumlu duygularında ve performanslarında genel olarak bir artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada toplanan nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon, regresyon ve yol analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, öğretmenlerin müdürlerinin karizmatik liderlik davranışlarını sıklıkla sergilediklerini düşündükleri saptanmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin örgütsel sadakat ve iş performansına ilişkin görüşlerinin yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, öğretmen performansının karizmatik liderlik ve örgütsel sadakat tarafından yordandığı, örgütsel sadakatin ise karizmatik liderlik tarafından yordandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, karizmatik liderliğin aracı değişken olan örgütsel sadakatin etkisiyle dolaylı olarak öğretmen performansını etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims at investigating the multilateral relations among charismatic leadership, organizational loyalty and teacher performance according to the perceptions of teachers at state schools in Ankara. The researcher investigated if teachers' perceptions changed according to gender, age, marital status, level of education, professional seniority and how long teachers had been working with the current school manager. The study has an exploratory mixed method design, requiring use of qualitative and quantitative research methods. The qualitative part is a case study, while the quantitative part has a correlational survey model. The study group of the qualitative part includes 16 teachers at state schools in the 2020-2021 Academic Year. The population of the quantitative part includes 13513 teachers working at state schools in Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan and Yenimahalle. The sample, determined via stratified sampling method, includes 514 teachers working at state schools in the abovementioned districts of Ankara. The qualitative data were analyzed via content analysis. The analyis reveals school managers' leadership behaviours increase teachers' level of positive feelings and performance. The quantitative data were analyzed via descriptive statistics, Pearson correlation, regression and path analysis. The findings show teachers often think their school managers are charismatic leaders. Teachers have a high level of organizational loyalty and job performance. Teacher performance is predicted by charismatic leadership and organizational loyalty; organizational loyalty is predicted by charismatic leadership. Charismatic leadership influences teacher performance with the mediating effect of organizational loyalty.