Meslek lisesi öğretmenlerinin duygusal zekalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The analysis of the emotional quotient of the teachers who teach in vocational high schools in terms of a variety of factors
Yazar: SALİH YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÜRK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin duygusal zekâlarının cinsiyet, yaş, medeni durum, kardeş sayıları, aile içindeki kaçıncı kardeş olma durumları, görev yaptıkları meslek lisesi türü, mezun oldukları alan ve sosyal medyayı kullanım durumu değişkenleri üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olup olmadığının incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı İstanbul ili Avrupa yakasındaki devlet meslek liselerinde görev yapan meslek lisesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Avrupa yakası meslek liselerinden rastgele seçilen 713 meslek lisesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler ; "Kişisel Bilgi Formu" ve "Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği" ile toplanmıştır. Kişisel Bilgi Formu araştırmacı tarafından oluşturulmuştur.  Ölçek Schutte, Malouff, Hall, Haggerty, Cooper, Golden ve Dornheim (1998) tarafından geliştirilen ve Austin, Saklofske, Huang ve McKenney (2004) tarafından 41 madde olarak yeniden düzenlenen Schutte Duygusal Zekâ Ölçeğinin Tatar, Tok ve Saltukoğlu (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış halidir. Ölçek, 41 maddelik ve üç alt boyutlu bir yapıya sahiptir. Faktörler, İyimserlik/Ruh Halinin Düzenlenmesi, Duyguların Kullanımı ve Duyguların Değerlendirilmesi başlıkları altında toplanmıştır.
Öğretmenlerin verdiği cevaplar doğrultusunda SPSS 21. Paket programı kullanılarak problem cümlesi içinde yer alan değişkenlerin; frekans, yüzde, standart sapma ve aritmetik ortalama değerleri bulunmuştur. Öğretmenlerin duygusal zekâlarının araştırma sorularında yer alan değişkenlere göre anlamlı olarak farklılıklarının tespit edilmesinde değişkenlerden; "cinsiyet", "medeni durum" ve  "farklı branş" değişkenlerinde Bağımsız Gruplar t Testi; "yaş", "kaç kardeş oldukları", "ailenin kaçıncı çocuğu olduğu", "görev yapmış oldukları meslek lisesi türü" ve "günlük sosyal medya kullanım durumu" değişkenlerinde ise ANOVA testi uygulanmıştır. ANOVA testi sonrasında farklılığın kaynağını tespit etmek için Post-Hoc Scheffe testi kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre; meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin duygusal zekâları cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenler lehine anlamlı olarak farklılaştığı, yaş aralığı değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmadığı, medeni duruma göre anlamlı bir fark bulunmadığı, kaç kardeş olmaları durumuna göre 4 ve üstü kardeş sayısına sahip öğretmenlerin lehine anlamlı olarak farklılaştığı, aile içi kaçıncı kardeş olmaları durumuna göre anlamlı bir fark bulunmadığı, görev yapmış oldukları farklı meslek lisesi türü durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı, mezun oldukları alan durumuna göre kültür dersi öğretmenleri lehine anlamlı olarak farklılaştığı ve son olarak da sosyal medya kullanım durumlarına göre anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine whether or not a variety of factors such as gender, age, marital status, number of siblings, the birth order amongst siblings, the type of the vocational high school as a place of work, the area of study in university and the usage of social media, have any effect on the Emotional Quotient (EQ) of the teachers who teach in vocational high schools.
The research population consists of the teachers who work in the state vocational high schools that are in the european region of Istanbul and are under the jurisdiction of the Directorate of National Education of Istanbul, in the 2017-2018 academic year. The focus group of the study consists of 713 teachers who are randomly selected from their workplaces, which are the vocational high schools that are in the european region of Istanbul. The datas were collected through the "Personal Information Form" and the "Schutte Emotional Intelligence Scale". The Personal Information form was created by the researcher. The Schutte Emotional Intelligence Scale, which was reorganized as 41 articles and has three sub-dimentions by Austin, Saklofske, Huang and McKenney (2004), based on the work of Schutte, Malouff, Hall, Haggerty, Cooper, Golden and Dornheim (1998) and is adapted to Turkish by Tatar, Tok and Saltukoglu (2011). Factors are gathered under the categories of "Optimism/Regulation of Mood", "Use of Emotions" and "Evaluation of Emotions".
In the direction of the answers given by the teachers, using the packaged software called SPSS 21, values of frequency, percentage, standard deviation and arithmetic average are found. In the process of determining the significant  difference of the emotional quotient of the teachers in terms of the factors that are questioned, when questioning gender and area of study in university "The Independent T-Test" was used, when questioning number of siblings, marital status and usage of social media, when questioning age, birth order amongst siblings and the type of the vocational high school they work in "The ANOVA Test" was used. After The ANOVA Test, to determine the source of the difference "The Post-Hoc Scheffe Test" was used.
According to findings, the emotional quotient of the teachers working in the vocational high schools differed significantly in favor of the female teachers in terms of "gender". There was no significant difference in terms of "age" and "marital status". A significant difference was found in favor of the teachers having at least four siblings or more in terms of "number of sibings", and no significant difference was found in terms of "the birth order amongst sibings". A significant difference was found in terms of "the type of the vocational high schools they work in" and a significant difference was found in favor of the teachers who teach non-vocational courses in terms of "area of study in university". Lastly, no difference was found in terms of "usage of social media".