KOBİ'lerde kalite yönetim uygulamaları, yenilik ve KOBİ'lerin performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Alan araştırması
Investigation of the relationship between quality management practices, innovation and performance of SMEs in SME's: Field research
Yazar: AZİZ ACAR
Danışman: PROF. DR. ONUR ÖZVERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kalite yönetimi = Quality management ; Performans = Performance ; Yenilik = Innovation ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Günümüz küreselleşen ve özelleşen dünya ekonomik sisteminde işletmeler ülke ekonomilerini için büyük bir öneme sahiptir. İşletmeler temelde kar amacı ile kurulmaktadırlar. Ancak bununla beraber ülke ekonomilerinin sosyal ve gelişmişlik düzeyinin arttırılmasına yönelikte misyon ve vizyonları da bulunmaktadır.
Ekonomik sistemin temel birimi olan işletmeler kendi içerisinde nitelik veya niceliklerine göre sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma temel anlamda Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler(KOBİ) ile büyük işletme olarak yapılmaktadır. Dünya ekonomisin de olduğu gibi ülkemiz ekonomisinde de faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğunluğu KOBİ'lerden oluşmaktadır. KOBİ'ler ülke ekonomilerinin can damarı konumundadır. KOBİ'lerin ülke ekonomileri için önemi, misyonları ve vizyonları dikkate alınarak düşünüldüğünde, bu birimlerin sürekli olarak kendilerinin yenilemeleri, güncel durumu takip etmeleri, hizmet veya ürün üretiminde standartlaşabilmeleri, kalitelerini korumaları ve performanslarını sürekli olarak arttırmaları gerekmektedir.
Temelde kar amacı ile kurulan KOBİ'lerin ekonomi içerisinde sürdürülebilir bir yapıda olabilmeleri için kalite, yenilik, AR-GE, performans gibi birçok konuya önem vermeleri gerekmektedir. Kalite, günümüzün küreselleşen ekonomik yapısında her KOBİ'nin bünyesinde bulunması gereken bir olgu durumundadır. Yenilik ve AR-GE, KOBİ'lerin faaliyet gösterdiği sektörde diğer işletmelerden kendisini farklılaştıran, çetin rekabet ortamında bir adım öne geçmesini sağlayan ve sektörel anlamda güncel durumları takip etmesi bakımından KOBİ'nin bünyesinde bulunması gereken olgulardır. Performans ise KOBİ'lerin büyümesi ve büyüme sürecinde yaşadığı değişimlerin takibi açısından dikkat edilmesi gereken temel bir olgudur. Performansı etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden biri kalite iken diğeri de yeniliktir.
Bu çalışmanın amacı KOBİ'lerin performansı ile KOBİ'lerin kalite yönetim ve yenilik uygulamaları arasındaki ilişkiyi ve yeniliğin KOBİ'lerin performansı ile kalite yönetim uygulamaları arasındaki ilişkide aracılık rolünü analiz etmektir. Bu analizi gerçekleştirmek için üç değişken arasında Yapısal Eşitlik Modeli oluşturulmuş ve anket yöntemi ile veriler toplanarak istatistik programlarında analizler gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda yenilik ve kalite uygulamalarının KOBİ performansı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu ve yeniliğin KOBİ performansı ile kalite uygulamaları arasında kısmi bir aracılık rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In today's globalizing and denationalizing world economic system, businesses are of great importance for the country's economies. Businesses are basically established for profit. However, there are also missions and visions to increase the social and development level of the national economies.
 Enterprises, which are the basic units of the economic system, are classified according to their qualities or scale. This classification is basically done as a small business with Small and Medium Businesses (SMEs). As in the world economy, the majority of the enterprises operating in our country's economy are SMEs. SMEs are the lifeblood of the country's economies. Considering the importance, mission and vision of SMEs for the national economies, these enterprises must constantly renew themselves, follow the current situation, standardize their service or product production, maintain their quality and continuously improve their performance.
In order for SMEs, which are established mainly for profit, to be in a sustainable structure in the economy, they need to give importance to many issues such as quality, innovation, R&D and performance. Quality is a phenomenon that should be included in every SME in today's globalizing economic structure. Innovation and R&D is a phenomenon that SME should be survive in the sector, which differentiates itself from other businesses in the sector in which it operates, enables it to take a step forward in a tough competitive environment and to follow the current sectoral situations. Performance is a basic phenomenon to be considered in terms of the growth of SMEs and the monitoring of the changes in the growth process. There are many factors that affect performance. While one of these factors is quality, the other is innovation.
The purpose of this study is to analyze the relationship between the performance of SMEs and the quality management and innovation practices of SMEs, and the mediating role of innovation in the relationship between SMEs' performance and quality management practices. In order to perform this analysis, a Structural Equation Model was created among three variables, and data were collected using a questionnaire method and analyzes were carried out in statistical programs. As a result of the analysis, it was concluded that innovation and quality practices have a significant effect on SME performance and that innovation has a partial mediating role between SME performance and quality practices.