Sistemik izotretinoin tedavisi alan akne vulgaris hastalarında ortaya çıkabilecek böbrek hasarının değerlendirilmesi
Evaluation of kidney damage that may occur in acne vulgaris patients receiving systemic isotretinoin therapy
Yazar: HİLAL ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. MUALLA POLAT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Beta 2 mikroglobülin = Beta 2 microglobulin ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hasar molekülü-1 =   ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; NGAL = NGAL ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Akne vulgaris pilosebase ünitenin kronik inflamatuvar bir hastalığıdır. Adölesanlarda ve genç erişkinlerde %85'e varan sıklıkta görülebilmektedir. Sistemik izotretinoin, konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen orta-şiddetli akne vulgaris tedavisinde uzun zamandır kullanılan oldukça etkili bir ilaçtır. Etkili olmasının yanı sıra çok sayıda yan etkisi de bulunmaktadır. İzotretinoinin böbrek üzerindeki yan etkisinin vurgulandığı az sayıda vaka raporunda böbrek yetmezliği, nefrotik sendrom, tübülointerstisyel nefrit ve hematüriye neden olabildiği bildirilmiştir.
Bu çalışmada; akne vulgaris tanısıyla sistemik izotretinoin kullanan hastalarda rutin laboratuvar bulgularının yanı sıra erken böbrek hasar belirteçlerini kullanarak klinik veya subklinik böbrek hasarı oluşup oluşmadığını değerlendirmek amaçlandı.
Çalışmamızda sistemik izotretinoin kullanan 44 akne vulgaris hastası 4 ay boyunca takip edildi. Hastaların %68.2'si (n=30) kadın, %31.8'i (n=14) erkek idi. Hastaların tedavi başlangıcında ve 4. ayın sonunda karaciğer fonksiyon testleri, lipit paneli, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı (GFR), tam idrar tetkiki, spot idrarda albümin/kreatinin oranı, spot idrarda protein/kreatinin oranı, üriner böbrek hasar molekülü-1 (uKIM-1), üriner nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (uNGAL) ve üriner beta 2-mikroglobulin (uB2M) düzeyleri karşılaştırıldı. Hastaların tedavi sonrası aspartat aminotransferaz, trigliserid, total kolesterol, düşük dansiteli lipoprotein ve çok düşük dansiteli lipoprotein düzeylerinin arttığı ve istatistiksel olarak bu artışın anlamlı olduğu saptandı. Yüksek dansiteli lipoprotein düzeyinde ise istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma olduğu tespit edildi.  Hastaların üre, kreatinin, GFR, tam idrar analizi, spot idrarda protein/kreatinin ve albümin/kreatinin oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası erkeklerde kadınlara göre üre ve kreatinin düzeylerinin daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası kadınlarda erkeklere göre spot idrarda albümin/kreatinin oranının istatistiksel olarak anlamlı olacak düzeyde daha yüksek olduğu saptandı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası uKIM-1, uKIM-1/kreatinin, uNGAL, uNGAL/kreatinin, uB2M ve uB2M/kreatinin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Tedavi öncesi kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1, uNGAL ve uB2M değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi sonrası kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1 ve uNGAL değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Tedavi sonrası erkeklerde kadınlara göre uB2M değerinin istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu tespit edildi. Tedavi öncesi, tedavi sonrası kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1/kreatinin, uNGAL/kreatinin ve uB2M/kreatinin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi.
Sonuç olarak çalışmamızdan elde edilen veriler akne vulgaris hastalarında kullanılan sistemik izotretinoinin böbrek hasarına yol açmadığını, güvenle kullanılabilecek bir ilaç olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Acne vulgaris is a chronic inflammatory disease of the pilosebaceous unit. It can be seen with a frequency of up to 85% in adolescents and young adults. Systemic isotretinoin is a highly effective drug that has been used for a long time in the treatment of moderate-to-severe acne vulgaris unresponsive to conventional therapy. Besides being effective, it also has many side effects. İn a few case reports that emphasized the side effects of isotretinoin on the kidney that has been reported that it can cause renal failure, nephrotic syndrome, tubulointerstitial nephritis and hematuria.
In this study; We aimed to evaluate clinical or subclinical kidney damage in patients using systemic isotretinoin with the diagnosis of acne vulgaris, using early kidney damage markers in addition to routine laboratory findings.
In our study, fourty four acne vulgaris patients using systemic isotretinoin were followed for 4 months. 68.2% (n=30) of the patients were female and 31.8% (n=14) were male. At the beginning of the treatment and at the end of the 4th month, liver function tests, lipid panel, urea, creatinine, glomerular filtration rate (GFR), complete urinalysis, albumin/creatinine ratio in spot urine, protein/creatinine ratio in spot urine, urinary kidney damage molecule-1 (uKIM-1), urinary neutrophil gelatinase-associated lipocalin (uNGAL) and urinary beta 2-microglobulin (uB2M) levels were compared. It was determined that aspartate aminotransferase, triglyceride, total cholesterol, low-density lipoprotein and very low-density lipoprotein levels of the patients increased after the treatment and this increment was statistically significant. It was determined that there was a statistically significant decrease in high-density lipoprotein level. There was no statistically significant difference in the urea, creatinine, GFR, complete urinalysis, spot urine protein/creatinine and albumin/creatinine ratios of the patients. It was determined that urea and creatinine levels were higher in males than females before and after treatment, and this difference was statistically significant. It was determined that the ratio of albumin/creatinine in the spot urine was significantly higher in women before and after treatment compared to men. There was no statistically significant difference in the uKIM-1, uKIM-1/creatinine, uNGAL, uNGAL/creatinine, uB2M and uB2M/creatinine values of the patients before and after the treatment. There was no statistically significant difference in uKIM-1, uNGAL and uB2M values between male and female patients before treatment. There was no statistically significant difference in uKIM-1 and uNGAL values between male and female patients after treatment. After the treatment, it was determined that the uB2M value was statistically higher significant in men than in women. There was no statistically significant difference in uKIM-1/creatinine, uNGAL/creatinine and uB2M/creatinine values between male and female patients before and after treatment.
In conclusion, the data obtained from our study shows that systemic isotretinoin used in patients with acne vulgaris does not cause kidney damage and is a drug that can be used safely.