Perkütan koroner girişim sırasında müzik dinleme ve stres topu uygulamasının hastaların anksiyete düzeyine ve hemodinamik parametrelerine etkisi
The effect of listening to music and stress ball application on patients' anxiety level and hemodynamic parameters during percutaneous coronary intervention
Yazar: KERİMAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL YÜKSEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
İnvaziv koroner girişim hastaların anksiyete düzeyini artırmakta ve hemodinamik parametrelerinde değişikliğe neden olmaktadır. Bu araştırmada, perkütan koroner girişim (PKG) sırasında müzik dinleme ve stres topu uygulamasının hastaların anksiyete düzeyine ve hemodinamik parametrelerine etkisini belirlemek amaçlandı.
Prospektif paralel, üç kollu (müzik dinleme, stres topu, kontrol) randomize olmayan kontrollü araştırma, Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Koroner Anjiografi Ünitesi'nde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına, 10 Ağustos 2022-22 Şubat 2023 tarihleri arasında PKG uygulanan, 18 yaş ve üzeri 183 hasta alındı. Her bir kola 61 hasta atandı. Hastalar, hasta yakınları, klinik çalışanları, istatistikçi, kol atamasına körlendi. Araştırma için etik kurul ve kurum izni alındı. Müzik koluna PKG süresince kulaklık ile Hüseyni Makamı enstrümantal müzik dinletildi. Stres topu kolundan PKG süresince topu sıkmaları, beşe kadar saydıktan sonra gevşetmeleri, girişim süresince sıkma ve sayma işlemini tekrarlamaları istendi. Veri analizinde, tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare testleri, Mann-Whitney U testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal-Wallis H testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Bağımlı Gruplar t testi, post hoc testler ve etki büyüklüğü kullanıldı.
Stres topu ve müzik uygulamasının PKG kaynaklı anksiyete üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı saptandı (p>0,05). Kol içi karşılaştırmalarda, anksiyetenin stres topu kolunda 0,57, müzik kolunda 0,72, kontrol kolunda ise 0,66 etki büyüklüğünde azaldığı saptandı (p<0,001). Stres topu ve müziğin, kalp atım ve solunum hızı dışında diğer hemodinamik parametreleri anlamlı olarak etkilemediği belirlendi (p>0,05). Müzik kolundakilerin kalp atım hızının stres topu kolundakilerden (p=0,023, etki büyüklüğü=0,47) solunum hızının da kontrol kolundakilerden (p<0,001, etki büyüklüğü=0,63) anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı Kol içi karşılaştırmalarda ise, sistolik kan basıncının tüm kollarda, diyastolik kan basıncının ve solunum hızının sadece müzik kolunda, ortalama arter basıncının da sadece stres topu ve müzik kolunda anlamlı olarak azaldığı saptandı.
Sonuç olarak araştırma bulguları, stres topu ve müzik uygulamasının PKG hastalarının anksiyete düzeyini ve kalp atım ve solunum hızı dışındaki hemodinamik parametrelerini anlamlı olarak etkilemediğini gösterdi. Kol içi yapılan karşılaştırmalarda, tüm hastaların PKG sonrası anksiyete düzeylerinin anlamlı olarak azaldığı, ancak en fazla azalmanın müzik kolunda olduğu belirlendi. Bu bulgu, PKG sırasında müzik dinletmenin anksiyetenin azaltılmasına katkı sağlayabileceğine dikkati çekmektedir. Aynı hasta grubunda, müziğin bu etkisinin araştırıldığı yeni çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Hemodinamik parametre, Müzik, Perkütan koroner girişim, Stres topu.

Abstract:
Invasive coronary interventions increase patients' anxiety levels and cause changes in their hemodynamic parameters. The aim of this study was to determine the effect of music listening and stress ball application on anxiety level and hemodynamic parameters of patients during percutaneous coronary intervention (PCI).
This prospective parallel, three-arm (music listening, stress ball, control) non-randomized controlled trial was conducted at Karaman Training and Research Hospital Coronary Angiography Unit. The sample consisted of 183 patients over 18 years of age who underwent PCI between August 10, 2022 and February 22, 2023. Each arm was assigned 61 patients. Patients, their relatives, clinic staff, and the statistician were blinded to arm assignment. Ethics committee and institutional approval were obtained for the study. The music arm listened to Hüseyni Maqam instrumental music with headphones during PCI. The stress ball arm was asked to squeeze a ball during PCI, loosen it after counting to five, and repeat the squeezing and counting process during the intervention. The data were analyzed using descriptive statistics, Chi- Square tests, Mann-Whitney U test, One-Way Analysis of Variance, Kruskal-Wallis H test, Wilcoxon Signed Rank Test, Dependent Groups t test, post hoc tests and effect size.
It was found that stress ball and music application had no significant effect on PCI-induced anxiety (p>0.05). Within-arm comparisons revealed that anxiety decreased by an effect size of 0.57 in the stress ball arm, 0.72 in the music arm, and 0.66 in the control arm (p<0.001). Stress ball and music did not significantly affect hemodynamic parameters except heart rate and respiratory rate (p>0.05). Heart rate in the music arm was significantly lower than in the stress ball arm (p=0.023, effect size=0.47) and respiratory rate was significantly lower than in the control arm (p<0.001, effect size=0.63). Within-arm comparisons showed that systolic blood pressure decreased significantly in all arms, diastolic blood pressure and respiratory rate decreased significantly only in the music arm, and mean arterial pressure decreased significantly only in the stress ball and music arms.
In conclusion, the results of the study showed that stress ball and music application did not significantly affect the anxiety levels and the hemodynamic parameters, except for heart rate and respiratory rate, of PCI patients. Within-arm comparisons showed that anxiety levels of all patients decreased significantly after PCI, but the highest decrease was found in the music arm. This finding points out that playing music during PCI may contribute to the reduction of anxiety. Further studies are needed to investigate this effect of music in the same patient group.
Keywords: Anxiety, Hemodynamic parameter, Music, Percutaneous coronary intervention, Stress ball.