Sivas ili merkez orta ölçekli yerleşime uygunluk planlarının CBS tabanlı analitik hiyerarşi süreci (AHS) kullanılarak hazırlanması
Preparation of gis-based medium-scale settlement suitability plans of sivas city province by using analytical hierarchy process
Yazar: ŞEYMA CEYLAN
Danışman: PROF. DR. IŞIK YILMAZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Afet yönetimi kapsamında ilgili parametrelerin dikkate alınmasıyla oluşturulacak şehir planlaması modelleri, olası afetler sırasında ve sonrasında potansiyel zararların en aza indirilmesi bakımından çok büyük önem taşımaktadır. Özellikle son 10-15 yılda Coğrafi Bilgi Sistemleri, Uzaktan Algılama, bilgisayar ve yazılım teknolojilerindeki büyük gelişme söz konusu modellerin üretimini daha da kolaylaştırmakta ve hızlandırmaktadır. Ancak bu modellerin sadece teknoloji kullanımı ile doğrulukla elde edilmesi uzman görüşü olmadan hemen hemen olanaksızdır. Bu tez çalışması kapsamında; Sivas ili için CBS tabanlı olmak üzere orta ölçekte gelecek için gerekli altlığı oluşturacak yerleşime uygunluk modellerinin harita olarak elde edilmesi amaçlanmaktadır. Tez çalışması sonunda elde edilen modeller Afet Bilgi Sistemi düzeyinde temel bileşen olarak, şehir bölge plancılarına, afet öncesinde yapılan planlama kapsamında, konut alanlarının yer seçiminde çok önemli bir yol gösterici olacaktır. Bundan başka bu modeller afet sonrasında da sorgulama ve analiz yeteneği sayesinde Acil Eylem Planlarının oluşturulmasına ve oluşturulan planların gerektiğinde hızlı ve etkin bir şekilde uygulanmasına yardımcı olacaktır. Bu tez çalışması için seçilen Sivas ili; heyelan, zayıf zemin koşullarına ilişkin yenilmeler, jips karstına bağlı potansiyel çökmeler, taşkınlar, kaya düşmesi olayları ve aktif fay zonlarına olan yakınlığı bakımından da depremler gibi doğal afetlerden etkilenme potansiyeline sahiptir. Çalışmalar kapsamında Afet Bilgi Sistemi oluşturma sürecinin afet öncesi evresi ve bölge planlarına altlık oluşturacak şekilde yerleşime uygunluk analiz ve sentezleri yapılmış, bölgesel gelişme yönleri belirlenmiştir. Söz konusu modellerin oluşturulmasında, karar destek sistemleri içerisinde yer alan uzman görüşüne dayalı Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) kullanılmıştır.

Abstract:
In the content of disaster management, urban planning models to be created taking into account the relevant parameters, during and after disasters, is very important in terms of minimizing the potential losses. Especially in the last 10-15 years, development in the Geographic Information Systems, remote sensing, computer and software technologies simplifies and accelerates the production of the models. Accuracy of these models, however, obtaining of models by use of technology only is almost impossible without and expert opinion. In scope of this thesis; construction of GIS-based medium-scale map models of settlement suitability plans which will create the necessary base map of Sivas city for the future was aimed. As main component of Disaster Information System, the models was obtained at the end of this thesis which will be an important guide to urban and regional planners for disaster within the scope of the planning ahead and selection of the residential areas. Furthermore, questioning and analysis capabilities of these models in the aftermath of a disaster will help to creation of Emergency Action Plans and implementation of these plans quickly and effectively when necessary. Sivas province has a potential by means of landslides, failures in poor foundation conditions, potential collapses depending on gypsum karst, floods, rock fall events, and in terms of its proximity to an active fault zones has the potential to be affected by natural disasters such as earthquakes. In the content of the thesis studies, as a basement of the construction of the Disaster Information System process and urban plans, suitability for settlement were analysed and synthesised, and city development directions were determined. In the creation of these models, the Analytic Hierarchy Process (AHP) which is a type of decision support systems and based on expert opinion was used.