Zihinsel yetersizliği olan çocuklarla çalışan öğretmenlerde iş stresi, algılanan sosyal destek ve iş doyumu
Job stress, perceived social support and job satısfaction in teachers working with mentally retarded children
Yazar: AYŞE TUBA CEYHUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel ve resmi özel eğitim kurumlarında zihinsel yetersizliği olan çocuklarla çalışan öğretmenlerin iş stresi, algılanan sosyal destek ve iş doyumu düzeylerini karşılaştırmak ve öğretmenlerin kişisel özellikleri ve iş yaşantılarıyla ilgili değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir.Araştırma 2007-2008 eğitim ve öğretim yılında Ankara il merkezinde bulunan özel ve resmi özel eğitim okullarında zihinsel yetersizliği olan çocuklarla çalışan 320 öğretmenin katılımıyla gerçekleşmiştir.Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, İş Stresi Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve İş Tatmini Ölçeği (MSQ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları ile elde edilen veriler istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma gurubunun özelliklerine ilişkin dağılımlarını belirlemek üzere frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde t Testi Analizi ve Pearson Moment Çarpım Korelasyon Katsayısı Analizi teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, özel ve resmi özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin iş stresi, algılanan sosyal destek ve iş doyumu düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Resmi özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin iş stresi düzeyleri özel kurumlarda çalışan öğretmenlere göre daha düşük, algılanan sosyal destek ve iş doyumu düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte öğretmenlerde iş stresi ile iş doyumu arasında anlamı bir ilişki bulunurken, algılanan sosyal destek ile iş stresi ve iş doyumu arasında ki ilişki anlamlı bulunmamıştır.Anahtar Kelimeler: İş Stresi, Algılanan Sosyal Destek, İş Doyumu, Resmi Özel Eğitim Kurumu, Özel Özel Eğitim Kurumu.

Abstract:
The aim of this study is to compare job stress, perceived social support, and job satisfaction levels of teachers working with mentally retarded children in private and public special education institutions and to identify whether these differentiate based on personal characteristics of the teachers as well as variables associated with their professional lives.The study was conducted in the 2007-2008 training and educational year with the participation of 320 teachers working with mentally retarded children in private and public special education schools in Ankara central province.The research data were collected using a Personal Information Form, a Job Stress Scale, a Perceived Social Support Scale, and the Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ). The data obtained via the data collection tools were analyzed using statistics software. Frequency and percentage calculations were made in order to determine the distributions related to the characteristics of the study group. In the evaluation of research data, t-test Analysis and Pearson Product-Moment Correlation Coefficient Analysis techniques were used.The study showed significant differences between job stress, perceived social support, and job satisfaction levels of teachers working in private and public special education schools. It was found that work stress levels of the teachers working in public institutions were lower and their perceived social support and job satisfaction levels were higher as compared with those of the teachers working in private organizations. On the other hand, while a significant relation was found between work stress and job satisfaction in teachers, the relation between perceived social support and job satisfaction was not found to be significant.Keywords: Job Stress, Perceived Social Support, Job Satisfaction, Public Special Education İnstitute, Private Special Education İnstitute.