Kıyamet Kaygısı ve İnancı Ölçeği (KKİÖ)'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability study of the Post-Apocalyptic and Doomsday Prepping Beliefs Scales
Yazar: IŞIL ALBAN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ARKAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, Kıyamet Kaygısı ve İnancı Ölçeği (KKİÖ)'ni Türkçeye uyarlamak üzere geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacı ile yapılmış metodolojik bir araştırmadır. Araştırma, Haziran-Ağustos 2023 tarihleri arasında, Türkiye genelinde sosyal medya üzerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın verileri "Sosyo-demografik Veri Toplama Formu" ve "Kıyamet Kaygısı ve İnancı Ölçeği (KKİÖ) "kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler için SPSS 26 paket programı, model uyumunun incelenmesinde ise LISREL paket programı kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği DFA ve AFA ile gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik için Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Buna ek olarak iki yarı test güvenirliği hesaplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler için sayı, ortalama ve yüzdelikler kullanılırken ilişkilerin aranmasında ise korelasyon analizi tercih edilmiştir.

Ölçek hemşirelik alanından uzmanlara sunulmuş ve 0,90 KGİ değeri ile kapsam geçerliği sağlanmıştır. Ölçme aracının üç boyutlu hali ile toplam açıklama varyansı %53,345 (p<0,001) olarak hesaplanmıştır. Birinci düzey ilişkisiz DFA modeli uygulamasında, Sosyal Darwinizm alt boyutunun bir maddesi t değeri için gerekli olan değeri sağlamadığı için modelden çıkartılmıştır. Böylece "Kıyamet Kaygısı ve İnancı Ölçeği (KKİÖ)" nin orijinalinde yer alan 3 boyutlu ve 11 maddelik yapısı, Türk kültüründe 3 alt boyut ve 10 madde olarak doğrulanmıştır. Ölçekten alınabilecek puanlar 10-50 aralığında olup, puan artışı kıyamet kaygısının ve kıyamet gününe hazırlık inancının yüksek olduğu anlamına gelmektedir. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,78 olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre ölçeğin iki yarısı arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (r: 0,71; p< 0,001). Katılımcıların, Kıyamet Kaygısı ve İnancı ölçme aracına yönelik tutumları ile alt boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır.

Abstract:
This research is a methodological study on transcribing "Post-apocalyptic and Doomsday Prepping Beliefs Scales" into Turkish, aiming to test reliability and validity. The research was conducted between June and August 2023, using snowball sampling method through social media across Turkey. "Socio-demographic Data Collection Form" and " Post-apocalyptic and Doomsday Prepping Beliefs Scales" were used to collect data. The SPSS 26 software package was used for descriptive statistics in data analysis, and the LISREL software package was employed for examining model fit. The structural validity of the scale was assessed through Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Exploratory Factor Analysis (EFA). The reliability of the scale was evaluated by calculating the Cronbach's Alpha value; additionally, split-half reliability was computed. For descriptive statistics, counts, means, and percentages were utilized while correlation analysis was preferred for exploring relationships.

The scale was presented to experts in the nursing field and content validity was ensured with a Content Validity Index (CVI) value of 0,90. The three-dimensional version of the measurement tool explained a total variance of %53,345 (p<0,001). In the application of the first-level unrelated Discriminant Function Analysis (DFA) model, one item from the Social Darwinism subscale was removed from the model as it did not meet the required value for the t statistic. Thus, the original three-dimensional and 11-item structure of the "Post-apocalyptic and Doomsday Prepping Beliefs Scales" was confirmed in Turkish culture as having 3 subscales and 10 items. Scores that can be obtained from the scale range from 10 to 50, and an increase in scores indicates higher levels of apocalyptic anxiety and belief in preparation for the apocalypse. The Cronbach's Alpha value of the scale was determined to be 0,78. According to the findings, there was a high, positive, and significant relationship between the two halves of the scale (r: 0,71; p< 0,001). Statistically significant and positive relationships were observed among participants' attitudes towards the Post-apocalyptic and Doomsday Prepping Beliefs Scales and its subscales.