Havf (kaygı) ve reca (ümit) kavramlarının semantik ve teolojik tahlili
Theological and semantic analysis of the concept of havf (fear) and reca (hope) in religion
Yazar: SİBEL KAYA
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Din = Religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Kaygı = Anxiety ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Ümit = Expectation ; İlahiyat = Theology ; İslamiyet = Islam

Özet:
Sağlıklı bir insanda normal düzeylerde yaşanması gereken kaygı ve ümit duyguları yüksek düzeylere çıktığında çeşitli problemlere neden olarak kişilik bütünlüğünü bozabilmekte ve pek çok sağlık problemlerini ortaya çıkartmaktadır. Psikolojide kaygı ve kişilik bozuklukları adı altında incelenen ve Kur'an'ın ?maraz? adını verdiği bu durum insanın bireysel ve sosyal yaşantısını altüst etmekte ve yaşam akışını bozmaktadır.Kur'an, kaygı ve ümit duygularına sık sık vurgu yapmaktadır. Havf ve reca kavramları bu bağlamda kullanılmaktadır. Bir belirtiden hareketle gelecekte olması muhtemel olan olumsuz düşünceler insanda kaygıyı (havf) ortaya çıkartırken olumlu düşünceler ise ümidi (reca) ortaya çıkartmaktadır. Havf ve reca ile yakından ilgili olan pek çok Kur'anî kavram da bulunmaktadır. Tezimizde bu kavramlar detaylı bir şekilde incelenerek Kur'anî bağlamları ortaya koyulmuştur.Kur'an'ı Kerim'de kaygı, insanın yaşadığı doğal bir heyecan ele alınmaktadır. Aşırı düzeyde ortaya çıkan kaygılar ise inanan insanlar için Allah'a olan güven duygusunu zedeleyici bir unsur olarak kabul edilmektedir. Pek çok ayette, bu düzeyde ortaya çıkan kaygılarla baş etme yöntemlerine değinilmektedir. İnsanlar için en güzel örnekler olan peygamberlerin yaşamındaki kaygı tecrübelerine yer verilmekte ve onların kaygıyla baş etme yöntemleri bir model olarak diğer insanlara sunulmaktadır. İnanan insan için, öldükten sonra yapıp ettikleri dolayısıyla Allah'a hesap verecek olma bilincinin yarattığı kaygılar, onu güzel iş ve davranışlarda bulunmaya yönelten bir motivasyon olarak görülmektedir. İnsanın zaman zaman kaygı, korku, ümit gibi duygularla imtihan edilmesi de bir başka husustur.

Abstract:
Senses of havf and reca which should normally exist in a healty human being, affects personality integrity due to causing some problems when they rise to a high level and results in a variety of health problems. This situation, which is also examined under the title of anxiety disorder and personality disorder in physchology and called in the Koran as ?Maraz?, ruin people`s social life and their course of life .Koran often focuses on senses of havf and reca. Concepts of Havf and Reca is used in that context. Negative ideas based on a sign possible to happen in the future, causes havf, on the other hand positive ideas causes the sense of reca. Also there are many Koran terms related with these concepts .In our thesis these concepts have been analysed in detail and their Koran context have been presented.The concept of havf has been adressed as a natural excitement people live. However extreme fears is accepted as an element that will ruin believers? sense of confidence towards God. In many versicles the issue of dealing with fears at that level is referred. Experiences about fear is included from the life of Prophets , who are best examples for the manhood and their way of dealing with fear is presented as a model for the humanity. For a believer fears due to being consicous of giving an account of oneself after death about the things one has done, is seen as a motivation which directs the person to do good works and to behave in a good way. The thing that human being is tested by such kind of senses like fear, hope and anxiety is another issue.