Türkiye'de bankacılık sektörünün yapılanması ve Basel Kriterleri açısından katılım bankacılığının değerlendirilmesi
The structure of the banking sector in Türkiye and the evaluation of participation banking in terms of Basel Criteria
Yazar: MUSTAFA SERHAT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BULUŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı Anabilim Dalı / İslam İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques ; İslami kuruluşlar = Islamic institutions

Özet:
Yaşadığımız yüzyıl içeresinde bankalar; fon arz edenlerle fon talep edenleri bir araya getiren önemli finansal kuruluşlar arasında yer almaktadır. Aynı zaman da küreselleşmesinin artmasıyla birlikte özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik istikrarı sürdürmesinin giderek zorlaşması ile birlikte ülkelerin üretim kapasitesini ve ekonomik büyümesini artırmasında önemli rol üstlenen bankacılık sektöründe reformlar yapmasına neden olmuştur. 
Söz konusu reformlar içerisinde ele alınması gereken önemli hususlardan bir tanesi  de bankacılık riski ve yönetimi kavramı olarak görülmektedir. Dünyanın gelişen ve gelişmekte olan ekonomilerinde yaşanan finansal ve ekonomik istikrarsızlıklar, sınırsız sermaye hareketliliği çerçevesinde ele alındığında risk yönetimine duyulan ihtiyacı da gözler önüne serildiği görülmüştür. Bu doğrultuda tüm dünyada uluslararası alanda kabul görmüş uzlaşıları belirlenmiştir. Ortak düzenlemeleri merkeze alarak riski minimuma indiren bu uzlaşılar vadeli mevdauat sistemin  Basel Komitesinin oluşumunda Katılım bankacılığı sisteminde ise IFS da etkin bir rol oynamıştır.
Bu kapsamda yapılan çalışma doğrultusunda bankacılık sistemi açısından belirlenen risklere karşı alınan önlemler doğrultusunda belirlenen Basel Kriterleri ve IFS değerlendirmeleri incelenerek Mevduat Bankacılığı ve Katılım Bankacılığının risk karşılaştırılması yapılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Türkiye'de Basel Kriterleri doğrultusunda alınan kararlar sonucunda gereken düzenlemelerin yapılmasıyla, katılım bankacılığında kullanılan ürünler hem çarpık işlemleri hem de finansal balon oluşmasını engellemektedir. Getiri taahhüt etmeyen katılım bankaları gerçek ticaretle çalışarak ekonomik krizlere neden olmamakla beraber kriz durumlarında para kaynakları net olduğu için hızlı toplarlanabilmektedirler. Sonuç olarak Mevduat bankacılığı sisteminde yayınlanan Basel Kritleri kapsamında belirtilen banka riskleri olarak belirtilen, sermaye yeterliliği, operasyonel risk, kredi riski ve piyasa riski açısından katılım bankalarının mevduat banklarına göre daha sağlam bir yapıya sahip olarak düşük risk taşıdığı ifade edilebilmektedir.

Abstract:
In the century of we live in; banks are among which bring together those who supply funds and those who demand funds. At the same time, they will be able to play an important role in the production capacity and applied economic growth of countries, as the continuation of economic growth becomes difficult in countries with globalization in the world.
One of the detailed information to be discussed about the content of these reforms is estimation in terms of risk and administration. When the financial and economic instabilities experienced in the developed and developing economies of the world are handled within the framework of unlimited capital mobility, it has been seen that the need for risk management is also revealed. This is the internationally accepted consensus all over the world. These risks, which include joint activities and minimize them, have played an active role in IFS in the banking of the Term Deposit Participation and BASEL commission.
In line with the study carried out in this context, the BASEL Criteria and IFS evaluations determined under the measures taken against the risks determined in terms of the banking system are examined and the risk comparison of Deposit Banking and Participation Banking is tried to be evaluated. As a result of the evaluations made, the products used in participation banking prevent both distorted transactions and the formation of financial bubbles, by making the necessary arrangements as a result of the decisions taken in line with the Basel Criteria in Turkey. Participation banks that do not commit to return do not cause economic crises by working with real trade, but in crisis situations, they can collect quickly because their money resources are clear. As a result, it can be stated that participation banks have a more robust structure and lower risk in terms of capital adequacy, operational risk, credit risk and market risk, which are specified as bank risks within the scope of Basel Criteria published in the deposit banking system.