Kueşun-çinko cevherlerinin optimal flotasyon şartlarının tesbiti
Determination of optimal flotation conditions of lead-zinc ores
Yazar: METİN UÇURUM
Danışman: Y.DOÇ.DR. OKTAY BAYAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Flotasyon = Flotation ; Kurşun = Lead ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışma, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı Horzum yaylasının yaklaşık 30 km kuzeyinde bulunan ve Adana Madencilik Ltd. Şirketi tarafından işletilmekte olan Çinko cevheri üzerinde yapılan çalışmaları içermektedir. Cevherleşme, normal cevher (% 6.02 Zn) olarak nitelendirilen ve flotasyon tesisinin işlediği cevher ile zengin cevher (% 27.44 Zn) olarak tanımlanan ve birkaç bin ton kadar üretilmiş olan malzemeden ibarettir. Çinko cevherinde başlıca ZnS, FeS2, MgO, ve CaO oluşumlarına rastlanmaktadır. Deneysel çalışmalar; normal cevher, zengin cevher ve tesis flotasyon artığı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normal cevherin ön bir gravimetrik zenginleştirmeyle tenor artışına gitmek ve flotasyon tesisine tenörü nisbeten yükseltilmiş cevher beslemek, zengin cevherin gravimetrik zenginleştirmeyle tenorunun yükseltilmesi suretiyle satılabilir bir konsantre elde edilmesi, artığında % 2 civarında olan çinko tenorunun yükseltilmesi suretiyle artıktaki çinkonun kazanılması amaçlanmıştır. Bu nedenle cevher üzerinde önce kırma-eleme ve öğütme-eleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Daha sonra; normal cevher ve artık üzerinde spiral, deneyleri yapılmış, takiben normal cevher, zengin cevher ve tesis flotasyon artığı ile sallantılı masa deneyleri tatbik edilmiştir. Son olarak da normal cevher sallantılı masa deney ürünleri ile flotasyon deneyleri yapılmıştır. Ayrıca artık, ek olarak MGS deneylerine tabi tutulmuştur. Kırma-eleme deneylerinden cevherin çok kırılgan olduğu sonucuna varılmış ve öğütme-eleme deneylerinde en iyi sonucun 5 dakikalık öğütme sonucunda alındığı görülmüştür. Spiral deneylerinde ne cevher ne de flotasyon tesis artığı için istenilen sonuç alınmıştır. Ayrıca sadece tesis flotasyon artığı için yapılan MGS deneylerinde sonuç vermemiştir. Fakat, sallantılı masa deneylerinde yine artık için sonuç alınmamasına rağmen normal cevher ve zengin cevher için istenilen sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre, normal cevher tenörü % 6.02 Zn den ön bir gravimetrik zenginleştirmeyle % 10.37 Zn ye çıkarılmıştır. Elde edilen ürünlerin tek kademeli temizleme flotasyonu sonucu % 53.98 Zn tenörlü nihai konsantre elde edilmiştir ki bu da istenilen amaca ulaşıldığını göstermektedir. Zengin cevher için amaçlanan satılabilir bir konsantre elde edilmesi, % 27.44 Zn tenörlü cevherlerden % 47.25 Zn tenörlü bir konsantre elde edilmesiyle sağlanmıştır.

Abstract:
This study covers the investigations and reseraches about zinc ore which has been producted by Adana Mining Corporation Ltd. The ore is in Horzum plateau, Adana-Kozan. In this mining area, the normal contains 6.02 % Zn and rich ore contains 27.47 % of Zn. And it has been observed that zinc ores also have been implying the contents of ZnS, FeS2, MgO and CaO. The experimental studies have been realised with normal ore, rich ore and tail of foundation flotaition. The purposes of investigations could be summarized as the primary gravimetric enrichment of the normal ore, to increase the, Zn content and then to feed the ore raised Zn content in the flotation department; such that by mean of gravimetric enrichment process of the rich ore, the content of Zn has reached a concentation which enables the ore to sell in the market and finally, to gain of tail of foundation flotation by increasing the Zn content by 2 %. For the above mentioned reason the following experiments have been aphed crushing-screening and finding- screening about normal ores. During the crushing-screening experment puts forward the ore very breakable. The grinding-screening experiments put forward the best grinding time which is 5 minute. In the experimental studies; normal and rich ores have undergone the foremost enrichment gravimetrically. During the process, the spiral and shaking table equipments have been used, but the spiral has not given the positive results. In spite of spiral equipments, the shaking table has given successful results both normal and rich ores. Apart from that studies, spiral, shaking table and MGS equipments have been used for tails of flotation foundation, but they have also not given the positive results. The average content (concentrate and intermediate product) and the metal recovery of the shaking table products conducted with normal ore has been obtained as 10.37 % of Zn and 85 % of metal recovery respectively. Then, in the one step cleaning the flotation experiment, the following results have been obtained. a. Zn content 53.98% b. metal recovery of 90.67 % In the other hand, the rich ore with the shaking table experiments results in, a. Zn content 47.75 % b. metal recovery of 62.35 %