İHA platform kriterlerinin Entropi ve TOPSIS yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the UAV platform criteria with Entropy and TOPSIS methods
Yazar: AHMET ALEMDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET NACİ ÜNAL
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı / İstihbarat Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: İstihbarat = Intelligence

Özet:
Günümüz güvenlik ortamında karar verme süreçlerinde ihtiyaç duyulacak nitelikli istihbaratın elde edilmesinde kullanılan hava istihbarat toplama vasıtalarından biri de İnsansız Hava Aracı (İHA) sistemleridir. İHA'ların modern ve gelişmiş ülke ordularının temel kaynaklarından olması ve teknolojik dönüşümün İHA sistemlerinin istihbarat, gözetleme ve keşif (İGK) kabiliyetleri üzerindeki etkisi değişen askeri istihbaratın bir boyutudur. Ekonomik ve teknolojik kapasite doğrultusunda, muharebe sahasını dönüştüren değişkenlerle mücadele kapsamında, istihbarat kabiliyetinin arttırılmasında İHA sistemlerinin dönüşümü etkili olmaktadır. Muharebe sahasını dönüştüren değişkenler ile askeri istihbaratın dönüşümü, İGK gereksinimleriyle doğru orantılıdır. Güvenlik güçlerinin simetrik ve asimetrik harp ortamında İHA sistemlerinin kullanımının artması mevcut ve potansiyel tedarik ve modernizasyon süreçlerinde "etkin" çözümlerin seçimini zorunlu kılmaktadır. İHA sistemlerinin İGK görevlerinin icrası noktasında harekât temelli ya da temin bazlı tercih edilirken sistemsel olarak farklılık gösteren kriterlerinin (faydalı yük, irtifa vd.) mukayeseli değerlendirilmesi için kriterlerin öncelik ve önem sıralamasının nesnel olarak belirlenmesi gerekmektedir. Tedarik ve modernizasyon süreçlerinin sağlıklı yönetimine yönelik olarak öncelik ve önem tespiti yapılmalı, kriterlerin en ideal birleşimi ile tercih için optimuma ulaşılmalıdır. İGK fonksiyonlarına yönelik yürütülecek yeni tedarik süreçlerinin ifası noktasında optimuma ulaşmak için kriterlerin niceliksel olarak ortaya konulması önemlidir. Kriterlerin niceliksel olarak ortaya konulması yeterli olmamakta ve bu nokta Silahlı İHA (S/İHA) sistemlerinin muharebe sahasında kullanımı konusunda değerlendirmesinin yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Teorik ve pratik bilgiler özelinde yapılacak analizler mevcut teknolojilerin İHA sistemlerine yansımasının tespit edilmesini sağlamaktadır. İhtiyaç tespiti ve çözüm tercihleri bu bağlamda bütünlük arz etmektedir. Sistemlerin tekil ve mukayeseli değerlendirilmesi için nesnel veriler elde edilmesi maksadıyla; bu çalışmada İHA sistemlerinin askeri istihbarat faaliyetlerine ve sürecine etki eden unsurlarının çok kriterli karar verme teknikleriyle, Entropi tabanlı TOPSIS yöntemiyle, değerlendirmesi yapılmaktadır. Çalışma kapsamında alternatif olarak yer alan, güvenlik güçlerinin operasyonel kullanımındaki, MALE (Orta İrtifa Uzun Havada Kalışlı) sınıfı İHA sistemlerinin çeşitlilik arz etmesi için farklı ülke / üretici dengesi gözetilmeye çalışmıştır. Bahse konu İHA sistemlerinin istihbarat performansına etki eden kriterlerin tespiti için yapılan araştırmalarda ise kesişim kümesinde bulunan 7 kriter tespit edilmiştir. Açık kaynaklar özelinde yapılan çalışmada üretici ve kullanıcı beyanlarının yanı sıra resmi açıklamalar referans alınmış ve 10 İHA sistemine ve 7 kritere ait veriler elde edilmiştir. Entropi yönteminin seçiminde belirlenen kriterlerin ağırlıklandırılmasının öznellikten uzak, nesnel bir şekilde yapılması önemli ve temel etken olmuştur. Objektif ağırlıklandırma sunan Entropi yöntemi, karar matrisi skorları bilindiği için tercih edilmiştir. TOPSIS yönteminin tercih edilmesinde ise nitelik tercihlerinde bağımsız olarak kriterlerin kardinal sıralamalarını gerçekleştirmesi etkili olmuştur. Entropi tabanlı TOPSIS yöntemi, küçük veri setleriyle çalışma olanağı sağlarken basit bir hesaplama sürecine sahiptir. Uygulama için yöntemin tercih edilmesinde karmaşık hesaplamalara ihtiyaç duyulmaması da etkili oldu. Entropi yöntemi kullanılarak seçim kriterlerinin ağırlık değerleri hesaplanırken, TOPSIS yöntemiyle karar noktalarının göreli önem değerleri belirlenmekte ve sıralanmaktadır.

Abstract:
Unmanned Aerial Vehicle (UAV) systems are one of the aerial intelligence collection tools which are used to obtain the qualified intelligence that will be needed in decision-making processes in today's security environment. The fact that UAVs are one of the main sources of modern and developed country armies and the impact of technological transformation on the intelligence, surveillance and reconnaissance (ISR) capabilities of UAV systems is a dimension of changing military intelligence. In line with the economic and technological capacity, the transformation of UAV systems effectively increases intelligence capability within the scope of combating the variables that transform the battlefield. The variables that transform the battlefield and the transformation of military intelligence are directly proportional to the requirements of the ISR. The increase in the use of UAV systems in the security forces' symmetric and asymmetric warfare environment necessitates the selection of effective solutions in existing and potential procurement and modernization processes. While UAV systems are preferred based on operations or supply at the point of execution of ISR missions, the priority and importance order of the criteria should be determined objectively for the comparative evaluation of the criteria that differ systemically (payload, altitude, etc.). Priority and importance should be determined for the healthy management of procurement and modernization processes, and the optimum for preference should be reached with the ideal combination of criteria. It is important to set the criteria quantitatively to reach the optimum performance of the new procurement processes to be carried out for the ISR functions. It is not enough to put forward the criteria quantitatively and this point necessitates performance evaluation of the use of Armed UAV (UCAV) systems on the battlefield. Needs assessment and solution preferences are integral in this context. In order to obtain objective data for the singular and comparative evaluation of the systems; In this study, the performance evaluation of the elements of the UAV systems that affect the military intelligence activities and the process is made with the multi-criteria decision-making techniques, the Entropy-based TOPSIS method. In order to diversify the MALE (Medium Altitude Long Endurance) class UAV systems in the operational use of the security forces, which are included as an alternative within the scope of the study, different country/manufacturer balances are tried to be observed. In the research carried out to determine the criteria affecting the intelligence performance of the mentioned UAV systems, 7 criteria in the intersection set are determined. In this study which is conducted on open sources; official statements, as well as manufacturer and user statements, are taken as reference and data on 10 UAV systems and 7 criteria are obtained. It is an important and fundamental factor in the selection of the entropy method that the weighting of the determined criteria is done objectively, away from subjectivity. The Entropy method, which offers objective weighting, is preferred because the decision matrix scores are known. On the other hand, the cardinal ranking of the criteria and the fact that it acts independently of quality preferences are effective in the preference of the TOPSIS method. Entropy and TOPSIS methods, which allow working with small data sets, have a simple calculation process and do not need complex calculations, are found suitable for the application. While calculating the weight values of the selection criteria determined by the entropy method, the relative importance values of the decision points are determined by the TOPSIS method and ranked.