Bir peri masalı: Köy enstitülerinde örgüt kültürü üzerine bir inceleme - Eskişehir Çifteler örneği
A fairy tale: A research on organizational culture in village institutes - Sample of Eskişehir Çifteler
Yazar: MURAT AYDOĞMUŞ
Danışman: PROF. DR. ENGİN KARADAĞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eskişehir-Çifteler = Eskişehir-Çifteler ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Okul kültürü = School culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture

Özet:
Amaç: Nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel etnografya kullanılarak desenlenen bu çalışmanın amacı, Çifteler Köy Enstitüsü örnek alınarak köy enstitülerindeki örgüt kültürünü incelemektir. Özünü keşfetmeye yönelik bu tarihsel etnografik araştırma, Çifteler Köy Enstitüsündeki örgüt kültürünü açıkça ortaya koymaktadır. Bu araştırma, tarihsel bir perspektif kullanılarak kuruluşundan kapatılmasına kadar geçen sürede çeşitli parametreler ışığında var olduğu dönemin kültürel, sosyal ve ideolojik yapısını göz önünde bulundurarak kurumdaki örgüt kültürünün anlamlandırılmasına yardımcı olacaktır.
Yöntem: Köy Enstitülerindeki örgüt kültürünün, ülkenin o günkü koşulları bağlamında nasıl şekillendiğini Çifteler Köy Enstitüsü arşivinden elde edilen belgelerin söylem analizi yoluyla incelenmesi ve gözler önüne sermesi amaçlanmıştır.
Bulgular: Araştırmada Enstitüde bir aile, etkinlik ve güven odaklı açık bir kültürün oluştuğu, güçlü bir örgütsel güvenin varlığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin yalan söyleme, devlet malına zarar verme, kavga etme ve arkadaşları ile ilişkilerinde aşırıya kaçmaları etik olmayan davranışlardan görülmektedir. Bunun yanında öğretmenlerin de birbirleri ile ve öğrencilerle olan ilişkilerinde aşırıya kaçma, şiddet uygulama ve karşı cinsle olan ilişiklilerinde aşırıya kaçmaları etik olmayan davranışlar olarak görülmektedir. Enstitüde özgün, çağdaş ve demokratik bir öğretim ve eğitim sisteminin olduğu göze çarpmaktadır. Aynı zamanda enstitüde kullanılan öğretim yöntem ve tekniklerinin içinde bulunduğu yıllara göre çağdaş ve uyarlanabilir olduğu da gözlemlenmiştir. Enstitü dönemin politik ve siyasi olaylarından etkilenmiş ve bu etkiler okul kültürüne de yansımıştır. Enstitüde ki kültürel yapı hem öğrencilerin hem de öğret- ilişkilerinde pozitif yönde etkin tol oynamıştır. Müfettiş raporlarının dönemin siyasi olaylarına göre şekillendiği de bir başka bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışmanın sonunda Enstitülerde kullanılan öğretim tekniklerinin belirlenmesi için bir gömülü teori araştırması ile bu öğretim tekniklerinin sınıf içi etkinliklerini anlamak için bir eylem araştırması yapılabilir.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study, which was designed by using historical ethnography from qualitative research methods, is to examine the organizational culture in the village institutes by taking the Çifteler Village Institute as an example. This historical ethnographic research to discover its essence clearly reveals the organizational culture at the Çifteler Village Institute. This research will help to make sense of the organizational culture in the institution, taking into account the cultural, social and ideological structure of the period in which it existed in the light of various parameters from its establishment to its closure using a historical perspective.
Method: It is aimed to examine and reveal how the organizational culture in the Village Institutes was shaped in the context of the country's current conditions through the discourse analysis of the documents obtained from the Çifteler Village Institute archive.
Findings: In the research, the existence of the strong organizational trust, in which an open culture focused on a family, activity and trust was established in the Institute. In addition, it is seen from the unethical behaviours that students lie, damage the state property, fight and overdo their relationships with their friends. In addition, it is seen as unethical behaviours that teachers do not overdo their relationships with each other and students, apply violence and do not overdo them in their relationships with the opposite sex. It is remarkable that there is an original, contemporary and democratic education and training system in the Institute. At the same time, it has been observed that the teaching methods and techniques used in the institute are contemporary and adaptable according to the years they are in. The Institute was influenced by the political and political events of the period and these effects were reflected in the school culture. The cultural structure at the institute played a positive role in the relations of both students and teachers. It is another finding that inspector reports are shaped according to the political events of the period.
Results and Suggestions: At the end of the study, an grounded theory research for determining the teaching techniques used in the Institutes and an action research can be conducted to understand the classroom activities of these teaching techniques.