Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yemlerinde yerfıstığı yağı ve unu kullanılmasının büyüme performansı, bazı kan parametreleri ve karaciğer histolojisine etkileri
The effects of using peanut oil and peanut meal in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) feeds on the growth performance, some blood parameters and liver histology
Yazar: ÜMİT ACAR
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜRKER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tez çalışmasında, gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yemlerinde farklı oranlarda yerfıstığı yağı ve unu kullanılmasına yönelik iki farklı besleme denemesi yapılmıştır. Deneme I'de, farklı oranlarda yerfıstığı yağı içeren yemler ile gökkuşağı alabalıkları (51,60±0,75 g) 60 gün boyunca beslenerek balıkların büyüme performansı, vücut kompozisyonları, bazı kan parametreleri ve karaciğer histolojileri incelenmiştir. Bu doğrultuda, temel enerji kaynağı olarak balık yağı içeren kontrol yemi (K) ve balık yağının %25'i (YFY25), %50'si (YFY50), %75'i (YFY75) ve %100'ü (YFY100) yerine yerfıstığı yağı kullanılarak 5 deneme yemi hazırlanmıştır. 8 haftalık besleme denemesi sonunda YFY25 ve YFY50 yemleri ile beslenen balıklar, temel enerji kaynağı olarak balık yağı kullanılan kontrol yemi kadar ağırlık artışı sağlamışlardır. Deneme yemleri ile beslenen gökkuşağı alabalıklarının yem dönüşüm oranı (YDO), spesifik büyüme oranı (SBO), hepatosomatik indeks (HSI) ve viserosomatik indeks (VSI) bulguları yemlerde kullanılan yerfıstığı yağı oranının %50'nin üstüne çıkmasıyla birlikte kontrol grubundan farklı bulunmuştur. Gruplar arasında vücut kompozisyonları açısından bir farklılık tespit edilmemiştir. Tüm deneme gruplarında palmitik asit (16:0) ve oleik asit (18:1n-9) miktar olarak en fazla doymuş (SFA) ve tekli doymamış (MUFA) yağ asitleri olarak tespit edilmiştir. En yüksek n-6 çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) miktarı rasyondaki yerfıstığı oranının artışı ile arterken en yüksek n-3 PUFA miktarı ise kontrol grubunda tespit edilmiştir. Ayrıca en yüksek eikosapentaenoik asit (EPA, 20:5n-3) ve dekosaheksaenoik asit (DHA, 22:6n-3) miktarı temel enerji kaynağının balık yağı olduğu kontrol grubunda bulunmuştur. Balıkların fileto yağ asidi profillerinin beslendikleri yemlerin yağ asidi profillerini yansıttığı tespit edilmiştir. Farklı oranlarda yerfıstığı yağı içeren yemler ile beslenen gökkuşağı alabalıklarından elde edilen hematolojik parametreler incelendiğinde kontrol grubun ile önemli bir farklılığın oluşmadığı, serum biyokimyasal parametrelerin ise genel olarak rasyondaki yerfıstığı yağı oranının %50'nin üstüne çıkmasıyla kötüleştiği tespit edilmiştir. Besleme periyodunun sonunda histolojik olarak incelenen karaciğer örneklerinde gruplar arasında herhangi bir histopatolojik bulguya rastlanmadığı, karaciğerdeki yağlanmanın gruplar arasında farklılık göstermediği tespit edilmiştir. 
Deneme II'de, farklı oranlarda yerfıstığı unu içeren yemler ile gökkuşağı alabalıkları (71,69±1,21 g) 60 gün boyunca beslenerek balıkların büyüme performansı, vücut kompozisyonları, bazı kan parametreleri ve karaciğer histolojileri incelenmiştir. Bu doğrultuda, temel protein kaynağı olarak balık unu içeren kontrol yemi (K) ve balık unu proteinin %10'u (YFU10), %20'si (YFU20) ve %30'u (YFU30) yerine yerfıstığı unu kullanılarak 4 deneme yemi hazırlanmıştır. 8 haftalık besleme denemesi sonunda YFU10 grubu yemleri ile beslenen balıklar, temel protein kaynağı olarak balık unu kullanılan kontrol yemi kadar ağırlık artışı sağlamışlardır. Deneme yemleri ile beslenen gökkuşağı alabalıklarının yem dönüşüm oranı (YDO), spesifik büyüme oranı (SBO) bulguları yemlerde kullanılan yerfıstığı unu oranının %10'un üstüne çıkmasıyla birlikte kontrol grubundan farklı bulunmuştur. Gruplar arasında vücut kompozisyonları ve hepatosomatik indeks (HSI) ve viserosomatik indeks (VSI) bulguları açısından bir farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca deneme sonunda balık etlerindeki amino asit kompozisyonları incelendiğinde toplam esansiyel aminoasitler (EAA) ve toplam esansiyel olmayan aminoasitler (EOAA) bakımından deneme grupları arasında farklılık tespit edilmemiştir. Farklı oranlarda yerfıstığı unu içeren yemler ile beslenen gökkuşağı alabalıklarından elde edilen hematolojik parametreler incelendiğinde kontrol grubu ile önemli bir farklılığın oluşmadığı, serum biyokimyasal parametrelerin ise genel olarak rasyondaki yerfıstığı unu oranının %10'un üstüne çıkmasıyla kötüleştiği tespit edilmiştir. Besleme periyodunun sonunda histolojik olarak incelenen karaciğer örneklerinde gruplar arasında herhangi bir histopatolojik bulguya rastlanmadığı, karaciğerdeki yağlanmanın gruplar arasında yerfıstığı oranın artışı ile çoğaldığı tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak, iki besleme denemesinde kullanılan yemlerin maliyetleri ile balıkların büyüme performansı, vücut kompozisyonları, fileto yağ asidi ve aminoasit bulguları, kan parametreleri ve karaciğer histolojileri incelendiğinde gökkuşağı alabalığı yemlerinde yerfıstığı yağının balık yağı yerine %50 ve yerfıstığı ununun ise balık unu yerine %10 oranında kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this dissertation study, two different feeding trials were conducted by using peanut oil and peanut meal in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) feeds at different ratios. In trial I, rainbow trouts (51.60±0.75 g) were fed with feeds containing peanut oil at different ratios for 60 days and their growth performance, body compositions, some blood parameters and liver histologies were examined. Accordingly, 5 different trial feeds as the control feed (K) that contains fish oil as the main source of energy, and feeds containing 25% (YFY25), 50% (YFY50), 75% (YFY75) and 100% (YFY100) peanut oil as an alternative to fish oil were prepared. At the end of the 8 week feeding period, the fishes that were fed with YFY25 and YFY50 feeds gained as much weight as those fed with the control feed prepared with fish oil as the main source of energy. Feed conversion ratio (FCR), specific growth rate (SGR), hepatosomatic index (HSI) and viserosomatic index (VSI) findings of rainbow trouts fed with trial feeds differed significantly from the control group as the peanut oil ratio used in feeds exceeded 50%.  No significant differences were detected between the groups in terms of body compositions. In all trial groups, palmitic acid (16:0) and oleic acid (C18: 1n-9) contents were determined mostly as saturated fatty acids (SFA) and mono unsaturated fatty acids (MUFA). The highest n-6 polyunsaturated fatty acid (PUFA) contents were determined as the peanut oil ratio in the ration increased, whereas the highest n-3 PUFA content was detected in the control group. Additionally, the highest eicosapentaenoic acid (EPA, 20:5n-3) and decosahexaenoic acid (DHA, 22:6n-3) contents were found in the control group in which the fish oil is used as the main source of energy. Fatty acid profiles of the fish fillets reflected the fatty acid profiles of the feeds that the fishes were fed with. In the examination of the hematological parameters obtained from the rainbow trouts fed with feeds containing peanut oil at different ratios, it was detected that there were no significant differences compared to the control group, whereas the serum biochemical parameters generally worsened as the ratio of peanut oil in the ration exceeded 50%. In the liver samples examined histologically at the end of the feeding period, no histological findings were found between the groups and hepatic steatosis exhibited no significant differences between the groups. 
In trial II, rainbow trouts (71.69±1.21 g) were fed with feeds containing peanut meal at different ratios for 60 days and their growth performance, body compositions, some blood parameters and liver histologies were examined. Accordingly, 4 different trial feeds as the control feed (K) that contains fish oil as the main source of energy, and feeds containing 10% (YFU10), 20% (YFU20) and 30% (YFU30) peanut meal as an alternative to fishmeal were prepared. At the end of the 8 week feeding period, the fishes that were fed with YFU10 feed gained as much weight as those fed with the control feed prepared with fishmeal as the main source of energy. Feed conversion ratio (FCR) and specific growth rate (SGR) findings of rainbow trouts fed with trial feeds differed significantly from the control group as the peanut meal ratio used in feeds exceeded 10%. No significant differences were detected in terms of body compositions, hepatosomatic index (HSI) and viserosomatic index (VSI) findings. Additionally, in the examination of amino acid compositions in fish meats, no significant differences were found between the trial groups in terms of total essential amino acids (EAA) and total non-essential amino acids (NEAA). In the examination of the hematological parameters obtained from the rainbow trouts fed with feeds containing peanut meal at different ratios, it was detected that there were no significant differences compared to the control group, whereas the serum biochemical parameters generally worsened as the ratio of peanut meal in the ration exceeded 10%. In the liver samples examined histologically at the end of the feeding period, no histological findings were found among the groups whereas hepatic steatosis increased as the peanut meal ratio increased in the groups. 
In conclusion, in the examination of the costs of the feeds used in the trials, and growth performance, body compositions, fatty acid and amino acid findings of the fillets, blood parameters and liver histologies, it was found that peanut oil at 50% ratio can be used as an alternative to fish oil while peanut meal at 10% ratio can be used as an alternative to fish meal in rainbow trout feeds.