Ergenlerin ebeveyn kabul red algıları ve ahlaki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between adolescent perceptions of parental acceptance rejection and moral maturity
Yazar: KOÇER KARASU
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ALABAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Algı = Perception ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal ahlak = Social ethics ; Çocuk eğitimi = Child education

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, ergenlerin ebeveyn kabul red algıları ile ahlaki
olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Örneklem grubunu; İstanbul ve Muş'ta 9, 10, 11. sınıfta okuyan 437 ergen oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri; Demografik Bilgi Formu, ''Ebeveyn Kabul Red Ölçeği Çocuk Ergen Formu (EKRÖ)'' ve ''Ahlaki Olgunluk Ölçeği'' kullanılarak toplanmıştır. Ergenlerin ebeveyn kabul red algıları ve ahlaki olgunları arasındaki ilişkiyi ölçmek için Pearson Korelasyon Analizi, demografik özelliklere göre farklılıkların belirlenmesinde Bağımsız Gruplarda T-Testi, ANOVA ve Welch Testi kullanılmıştır. Ebeveyn kabul red algısının ahlaki olgunluğu yordayıp yordamadığını belirlemek için regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre EKRÖ-Anne/Baba Formu sıcaklık alt boyutu ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. EKRÖ-Anne/Baba Formu ihmal umursamazlık, düşmanlık saldırganlık, ayrışmamış red alt boyutları ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasında negatif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Ergenlerin EKRÖ-Anne Formu ile yaşadığı yer, cinsiyet, aylık gelir, anne öğrenim düzeyi; EKRÖ-Baba Formu ile sınıf düzeyi arasında anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Ergenlerin ahlaki olgunları ile okul türü arasında anlamlı farklılaşmaya ulaşılmıştır. EKRÖ-Anne ve Baba Formu toplam puanlarının Ahlaki Olgunluk düzeylerini negatif yönde yordadığı saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma sonucunda ergenlerin; anne ve baba red algı düzeyleri arttıkça ahlaki olgunluk düzeylerinin azaldığı, ahlaki olgunluk düzeyleri üzerinde okul türü dışındaki demografik değişkenlerin belirleyici olmadığı, ebeveyn kabul red algılarının ahlaki olgunluklarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveynlere ergenlik döneminin gelişimsel ihtiyaçlarını öğretmek ve ebeveynlik becerilerini geliştirmek için uzmanlar tarafından aile eğitim programlarının hazırlanması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between adolescents
parental acceptance-rejection perceptions and their moral maturity levels.
Materials and Methods: Relational survey method, one of the quantitative research methods was used in this study. It consists of 437 adolescents studying in the 9th, 10th and 11th grades in the provinces of Istanbul and Muş. The data of this study; Demographic Information Form, "Parental Acceptance-Rejection Scale Child- Adolescent (PARQ)" and "Moral Maturity Scale" were used. Pearson Correlation, Independent T, ANOVA, Welch Test and regression analysis were used in the analysis of the data.
Results: There is a positive correlation between PARQ-Mother/Father warmth sub-dimension and moral maturity levels; There is a negative relationship between the sub-dimensions of PARQ-Mother/Father neglect indifference, hostility aggression, undifferentiated rejection and moral maturity levels. There was a significant difference adolescents place of residence, gender, monthly income, mother's education level with the PARQ-Mother and between the PARQ-Father and the grade level and between the moral maturity of the adolescents and the type of school. Total scores of the PARQ-Mother/Father form of the adolescents predicted their Moral Maturity levels negatively.
Conclusion: It was concluded that as the level of parental rejection of adolescents increased, their moral maturity level decreased, and demographic variables other than school type were not determinative on moral maturity levels and that parental acceptance- rejection perceptions predicted their moral maturity family education programs be prepared by experts to teach parents the developmental needs of adolescence and improve their parenting skills.