COVID-19 stres ölçekleri'nin (COVID-19 stress scales) Türkçe geçerlilik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of COVID-19 stress scales (COVID-19 stress scales)
Yazar: RABİA ÇAĞLAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada "COVID-19 Stres Ölçekleri" nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğinin yapılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, COVID-19 Stres Ölçekleri'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini test etmek amacı ile metodolojik bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi bünyesinde, 841 katılımcı ile Aralık 2020 - Ocak 2021 tarihleri arasında uygulanmıştır. Araştırma verileri; "Tanıtıcı Bilgi Formu" , "COVID-19 Stres Ölçekleri" ve "Altın Standart Ölçekler" olmak üzere üç bölümden oluşan veri toplama formu yolu ile toplanmıştır. Veriler online anket formu ile toplanmıştır. Ölçeğin, geçerliğinin değerlendirilmesinde, "dil", "kapsam", "görünüş" ve "yapı" geçerliği analizleri kullanılmıştır. COVID-19 Stres Ölçekleri'nin geçerlilik analizleri için LISREL 8.8 paket programı kullanılmıştır. Veri setinin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin Türkçe geçerliği değerlendirilirken polikorik korelasyona dayanan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Parametre tahmin yöntemi olarak ağırlıklandırılmamış en küçük kareler tahmin yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliğinin değerlendirilmesi için Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 alınmıştır. 
Bulgular: COVID-19 Stres Ölçekleri'nin Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ)= 0,98 olarak bulunmuştur. COVID-19 Stres Ölçekleri'nin yapı geçerliği incelendiğinde; Kaiser-Meyer-Olkin (KMO)= 0,94 ve Bartlett testi x2=17260,45; p<0,001 olarak bulunmuş ve faktör analizi için örneklem büyüklüğünün mükemmel, maddeler arasındaki korelasyon uygun bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizinde genel olarak; kabul edilebilir uyum ve iyi uyum değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık analizinde Cronbach α = 0,94 olarak bulunmuştur. Test- tekrar test yönteminde elde edilen verilere göre test-tekrar test COVID-19 Stres Ölçekleri toplam ve alt boyut puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı, pozitif yönde ve güçlü korelasyonlar olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu bağlamda her iki analiz sonucunda da testler arasında iç tutarlılığın olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışma elde edilen sonuçlara göre; 30 maddelik COVID-19 Stres Ölçekleri (CSÖ) Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.
Anahtar kelimeler: COVID-19, hemşirelik, COVID-19 stres ölçekleri, COVID-19 ölçüm araçları, geçerlilik ve güvenirlik

Abstract:
Aim: In this study, it is aimed to establish the Turkish validity and reliability of the "COVID-19 Stress Scales".
Materials and Methods: This study was conducted as a methodological research to test the Turkish validity and reliability of the COVID-19 Stress Scales. The research was carried out between December 2020 and January 2021 with 841 participants at the Faculty of Health Sciences, Gülhane Nursing Faculty. Research data; It was collected through a data collection form consisting of three parts: "Descriptive Information Form", "COVID-19 Stress Scales" and "Golden Standard Scales". Data were collected with an online questionnaire. "Language", "scope", "appearance" and "construct" validity analyzes were used to evaluate the validity of the scale. LISREL 8.8 package program was used for validity analysis of COVID-19 Stress Scales. The suitability of the data set to the normal distribution was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov Test. While evaluating the Turkish validity of the scale, confirmatory factor analysis (CFA) based on polychoric correlation was performed. Unweighted least squares estimation method was used as parameter estimation method. Spearman correlation analysis was performed to evaluate the test-retest reliability of the scale. The statistical significance level was taken as p<0.05.
Results: The Scope Validity Index (CGI) of the COVID-19 Stress Scales was found to be 0.98. When the construct validity of the COVID-19 Stress Scales is examined; Kaiser-Meyer-Olkin (KMO)= 0.94 and Bartlett's test x2=17260.45; The sample size was found to be excellent and the correlation between the items was found suitable for factor analysis. In general, in confirmatory factor analysis; It has been determined that it has acceptable fit and good fit values. In the internal consistency analysis of the scale, Cronbach α = 0.94. According to the data obtained in the test-retest method, it was determined that there were statistically significant, positive and strong correlations between the total and sub-dimension scores of the test-retest COVID-19 Stress Scales (p<0.05). In this context, it was determined that there was internal consistency between the tests as a result of both analyzes.
Conclusion: According to the results obtained in this study; The 30-item COVID-19 Stress Scales (CSÖ) are a valid and reliable measurement tool for Turkish society.
Keywords: COVID-19, nursing, COVID-19 stress scales, COVID-19 measurement tools, validity and reliability