Açık lateral internal sfinkterotomi sonrası anal inkontinans gelişmesi için risk faktörleri ve inkontinans gelişen hastalarda yaşam kalitesi /
Yazar: MEHMET KARABULUT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖNCEL
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Anal fissür, anal bölgenin en sık görülen patolojilerinden olup, anal verge ile linea dentata
arasındaki skuamöz epitel ile döşeli anal kanalda dikey doğrultuda çatlak, yırtık şeklinde bir
lezyondur. Anal fissüre her yaşta rastlanabilirse de en sık genç ve orta yaşlarda rastlanır. Cinsiyet
dağılımı açısından önemli bir fark yoktur1,2 .
Anal fissür tanısı konduktan sonra topikal medikal uygulamalardan cerrahi
sfinkterotomiye kadar uzanan birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Fissür tedavisinde amaç, anal
sfinkterdeki spazmı azaltmak veya ortadan kaldırmaktır. Anal fissür tedavi edilmezse ilerleyen
zamanlarda fissüre ait komplikasyonlar ortaya çıkabilir, bu da hastanın yaşam kalitesini düşürür
2,3.
Birçok çalışmada anal fissürün iskemik orijinli olduğu, cerrahi veya kimyasal olarak anal
sfinkter basıncının düşürülmesi ile anal fissürün iyileşeceği iddia edilmiştir. Kronik Anal
fissürlerin tedavisi esas olarak cerrahidir. Cerrahi tedavide günümüze kadar çok sayıda yöntem
uygulanmıştır. Bunların bir kısmı , halen uygulanmakta olup bir kısmı ise artık günümüzde
kullanılmamaktadır. Cerrahi metodlardan lateral internal sfinkterotominin (LİS) diğer metodlara
üstünlüğü Hawley, Hoffman ve Goligher 15,61 tarafından ispatlanmıştır.Bu çalışmaya Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi
Kliniklerinde Ocak 2003 ile Aralık 2005 yılları arasında, kronik anal fissür tanısı ile açık lateral
internal sfinkterotomi (LİS) operasyonu uygulanan hastalar retrospektif olarak dahil
edilmişlerdir.
Bu çalışmada, hastanemizde 2003-2005 yılları arasında açık LİS ( Lateral İnternal
Sfinkteretomi ) operasyonu uygulanan, ameliyattan bir ay önce herhangi bir anal inkontinans
öyküsü olmayan ,telefonla ulaşabildiğimiz toplam 253 hasta değerlendirmeye alınmıştır. Kronik
anal fissür tedavisinde uygulanan açık lateral internal sfinkterotomi sonrası Wexner skoruna göre
inkontinans gelişimini etkileyebilecek faktörler (yaş,cinsiyet,vaginal doğum öyküsü,ek
prosedur,operator tecrübesi) ve açık LİS sonrası inkontinans gelişen hastaların yaşam kaliteleri
incelenmiştir.

Abstract:
This study aims to evaluate the risk factors for incontinence
after lateral internal sphincterotomy (LIS) and assess
quality of life in different levels of incontinence. Methods: All
consecutive patients (n = 253) with chronic anal fissure who
underwent LIS between 2003 and 2006 were retrospectively
reviewed. All patients were questioned for possible anal
incontinence according to the Wexner Incontinence Score
(WIS). Demographics, vaginal delivery history, additional
procedures and surgeon's experience were evaluated as risk
factors. Endoanal ultrasound (EUS) was performed in incontinent
patients to assess the thickness of the remaining internal
sphincter and to evaluate any injury in the external
sphincter. Quality of life was questioned with SF-36. Results:
Twenty-eight (11.7%) patients suffered from incontinence
(mean WIS = 3.6 8 2.5). The search for a risk factor was unsuccessful
when continent and incontinent groups were
compared. In subgroup analyses, patients were found to be
suffering from mild (WIS ! 5, n = 19) or severe (WIS 1 5, n = 9)
incontinence. Vaginal delivery history was found more often in the severely incontinent subgroup than in the continent
group (p ! 0.05). Also, vaginal delivery history and the additional
procedures were more frequently observed in the severely
incontinent subgroup than in the mildly incontinent
subgroup. EUS did not find any external sphincter injury in
these cases. WIS had negative correlations with the physical
and mental component scores of SF-36. Conclusion: In our
opinion, the threat for incontinence is unpredictable; however,
vaginal delivery history may increase the risk of severe
incontinence.Çalışmamızda anal inkontinans Wexner skorlama sistemiyle değerlendirilmiştir. Wexner
skoru 1 veya daha fazla olan tüm hastalar inkontinanslı olarak kabul edilmiştir. İnkontinanslı
- 43 -
hastalarımızın ortalama Wexner skoru 3.61 ± 2.47 idi. En yüksek Wexner skoru bir hastamızda
tespit edilen 10 idi.
Çalışmamızda yaş ortalaması 37.06±9.82 idi. En genç hastamız 18 yaşındayken en yaşlı
hastamız 67 yaşındaydı. İnkontinans gelişen hastalarımızda ise yaş ortalaması 36.88±9.80 olarak
tespit edildi. İnkontinans gelişmeyen hastaların ortalama yaşı ise 38.5±10.07 idi. İki grup
arasında yapılan karşılaştırmada ise yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu
(p>0.05). Bu sonuç lateral internal sfinkterotomi sonrası inkontinans gelişmesinde yaşın bir risk
faktörü olmadığını göstermektedir.
Çalışmamızda ki hastaların yalnızca %32 (81 hasta) si erkekti. Bu oran literatürde bir çok
çalışmada %50 ye yakındır. Bizim çalışmamız cinsiyet açısından literatürden oldukça farklı bir
sonuç vermiştir. İnkontinans gelişen hastaların %28,6 (8 hasta) sı erkekti. İnkontinans
gelişmeyen hastaların ise %32,4 (73 hasta) ü erkekti. Cinsiyet açısından iki grup kıyaslandığında
istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0.05) . Bu sonuç lateral internal
sfinkterotomi sonrası inkontinans gelişiminde cinsiyetin bir risk faktörü olmadığını
göstermektedir.
Çalışmamızda ki 172 kadının 89 (%51,7) ında ameliyat öncesi dönemde vajinal doğum
öyküsü mevcuttu. İnkontinans gelişmeyen 78 (%51,3) kadın hastada vajinal doğum öyküsü
vardı. İnkontinans gelişen kadın hastaların ise 11 (%55) inde vajinal doğum öyküsü vardı.
Vajinal doğum öyküsü açısından iki grup kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark
tespit edilmedi (p>0.05). Bu sonuç lateral internal sfinkterotomi sonrası inkontinans
gelişiminde vajinal doğum öyküsünün bir risk faktörü olmadığını göstermektedir.
Çalışmamızda retrospektif olarak incelenen ameliyat bilgilerinden iki değişken
(uygulanan ek prosedürler ve operatörün tecrübesi) irdelenmiştir. İnkontinans gelişmeyen
hastaların 64 (%28,4) ünde lateral internal sfinkterotomi sırasında ek prosedür
(Hemorroidektomi, fistülotomi, polipektomi) uygulanmışken, inkontinans gelişen hastaların 7
(%25) sinde ek prosedür uygulanmıştı. Ek prosedür (Hemorroidektomi, fistülotomi, polipektomi)
varlığı açısından iki grup kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi