TIMSS 2015 Türkiye örnekleminde erken matematik aktivitesi modelinin bölgelere ve cinsiyete göre incelenmesi
The investigation of the early math activities model according to the regions and gender in TIMSS 2015 Turkey sample
Yazar: SEMİH KARASU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Uluslararası Matematik ve Fen Araştırmasında Eğilimler = Trends in International Mathematics and Science Study ; Ölçme değişmezliği = Measurement invariance ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örtük sınıf analizi = Latent class analysis ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Araştırmanın amacı, TIMSS 2015 araştırmasında bulunan ve 4. sınıf öğrencilerinin velilerine uygulanan ev anketi kullanılarak oluşturulan erken matematik aktiviteleri modelinin cinsiyete ve bölgelere göre ölçme değişmezliğinin incelenmesidir. Ölçme değişmezliği gruplar arasında ölçek ve madde düzeyinde incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini TIMSS 2015 araştırmasına katılan 6456 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan veriler kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.0, Lisrel 8.0 ve Latent Gold 5.1 yazılımlarından faydalanılmıştır. Araştırma kapsamında, ilk erken matematik aktiviteleri ile ilgili maddelere açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile ilgili model oluşturulmuştur. Bir sonraki aşamada ise öncelikle örtük sınıf analizi ile uygun sınıf sayısı belirlenmiştir. Bu aşamanın devamında erken matematik aktiviteleri modelinde çoklu-grup örtük sınıf analizi yöntemi ile bölgelere ve cinsiyete göre ölçme değişmezliği incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre, bilgi kriterlerinden BIC ve CAIC'a göre üç örtük sınıflı modelin en uygun model olduğuna karar verilmiştir. Bölgelere ve cinsiyete göre ölçme değişmezliği incelendiğinde iki ayrı analizde de BIC ve CAIC değerlerine göre en uygun model olarak üç örtük sınıflı homojen model seçilmiştir. Madde düzeyinde yapılan incelemelerde ise homojen model karşılaştırılmalı model olarak alındığında, maddelerdeki tüm bilgi kriterleri değerlerinde homojen modelin daha uygun olduğu gözlenmiştir. Homojen modelin kabulünden sonra, erken matematik aktiviteleri modelinin bölgelere ve cinsiyete göre ölçek ve madde düzeyinde değişmez olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the measurement invariance of the early mathematical activities model, which was used in the TIMSS 2015 study and which was created using the home questionnaire applied to the parents of 4th grade students, by gender and regions. Measurement invariance was investigated at scale and item level among groups. The sample of the study consists of 6456 fourth grade students who participated in TIMSS 2015 research. The data obtained from the Ministry of National Education General Directorate of Measurement, Evaluation and Examination Services were used. SPSS 23.0, Lisrel 8.0 and Latent Gold 5.1 software were used in the analysis of the data. Within the extent of the research, a model for exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis was formed for the items related to the early mathematical activities. In the following phase, the number of suitable classes was determined by latent class analysis. Continuously, the measurement invariance by regions and gender was investigated by the multi-group latent class analysis method to the early mathematical activities model. As stated  the results of the research, it was decided that the three latent class models are the most suitable model according to the information criteria BIC and CAIC. When the measurement invariance is examined according to regions and gender, three latent class homogeneous models were selected as the most appropriate model according to BIC and CAIC values in both separate analyzes. In the examinations made at the item level, when the homogenous model is taken as a comparative model, it is observed that the homogeneous model is more suitable in all the information criteria values in the items. After the acceptance of the homogeneous model, it was concluded that the model of early math activities is invariable at scale and item level according to regions and gender.