İşyeri nezaketsizliğinin işe adanmaya etkisinde psikolojik sermayenin rolü
The role of  psychological capital in the effect of workplace incivility on work engagement
Yazar: HİLAL BARAN
Danışman: DOÇ. DR. CEREN GİDERLER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Huzurlu ve işbirlikçi bir örgüt oluşumunu engelleyen işyeri nezaketsizliği yerli yazında kısa süredir çalışılan ve henüz gereken önemin verilmediği bir konudur. İşyeri nezaketsizliği ile bireylerin performansları üstünde önemli bir etkiye sahip olan işe adanma arasında olumsuz yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmesine karşılık, etkileşimin gücü ve bu ilişkiye aracılık eden değişkenler konusunda literatürde eksiklik olduğu görülmüştür. Bu nedenle öncelikle işyeri nezaketsizliğinin işe adanma üzerinde ne kadar etkili olduğu ve daha sonra işe adanmanın öncülleri arasında yer alan psikolojik sermaye ve bileşenlerinin işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlenip üstlenmediği incelenmiştir. Farklı kaynaklar aracılığı ile ortaya çıkan işyeri nezaketsizliği bu araştırma kapsamında çalışma arkadaşlarından ve yöneticiden kaynaklanın işyeri nezaketsizliği olarak iki açıdan değerlendirilmiştir. 

Araştırmaya, Kütahya'daki özel eğitim kurumlarında görev yapan 338 öğretmen dahil edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak geliştirilen model IBM SPPS 20.0 programına eklenti olarak kullanılan Process Makro yardımı ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre hem çalışma arkadaşlarından kaynaklanan hem de yöneticiden kaynaklanan işyeri nezaketsizliğinin işe adanma üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışma arkadaşlarından kaynaklanan işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arasındaki ilişkide psikolojik sermaye, öz yeterlilik ve umudun; yöneticiden kaynaklanan işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arsıdaki ilişkide ise psikolojik sermaye, öz yeterlilik, umut ve iyimserliğin farklı etki büyüklükleri ile aracılık rolüne sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre çalışma arkadaşları ya da yöneticisi tarafından nezaketsiz davranışlara maruz kalan bireylerin psikolojik sermaye ve bileşenleri azalmakta ve bu azalma sonucunda da işe adanma düzeyleri düşmektedir.

Abstract:
Preventing a peaceful and collaborative organizational establishment, the workplace incivility is an issue on which studied very recently and not being given necessary importance in the local literature. Although determined negative correlation between workplace incivility and work engagement which has a significant effect on individuals, it was seen that there is missing part in the literature about the power of interaction and the variances intervening to this relationship. Therefore, in this study firstly it was observed how workplace incivility is significant on the work engagement, then whether psychological capital and its components taking part in the premises of work engagement, hold a mediatory position or not in the relationship between workplace incivility and work engagement. Workplace incivility emerging through different sources, are evaluated in terms of two aspects, arising from their coworkers and administrators. 

338 teachers working in private schools in Kütahya, are included in the study. The model developed with using the results obtained, was tested with the help of Process Macro used as an attachment to IBM SPPS 20.0 program. According to the results of the research, it was seen that workplace incivility stemming from both coworkers and administrators, has a negative effect on work engagement. It was found out that psychological capital, self-efficiency and hope in the relationship between the workplace incivility stemming from coworkers, and work engagement; psychological capital, self-efficiency, hope and optimism in the relationship between workplace incivility stemming from administrators, and work engagement; have a mediating role with different effect sizes. According to these results, individuals' psychological capital and its components, exposed to discourteous behaviors by their coworkers or administrators; decrease, and at the end of this decline, the level of work engagement degrades.