Doğal afetlerin para ve sermaye piyasası göstergelerinin volatilitelerine etkisi: Türkiye, Endonezya, Japonya karşılaştırması
The effect of natural disasters on the volatility of money and capital market indicators: A comparison of Turkey, Indonesia, and Japan
Yazar: BESTE ALPASLAN
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ERDEM KAYRAL
OSTİM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Doğal afetler = Natural disasters ; Döviz kuru = Exchange rate ; GARCH model = GARCH model ; Heteroskedastisite = Heteroscedasticity ; Volatilite =

Özet:
Bu tez çalışması; doğal afetlerin para ve sermaye piyasalarındaki volatiliteleri üzerindeki etkilerini Türkiye, Japonya ve Endonezya örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmada, 01/01/2009-07/02/2024 döneminde ARCH ve GARCH tipi modeller kullanılarak bu ülkelerde meydana gelen doğal afetlerin finansal piyasalarda oluşturduğu dalgalanmalar analiz edilmeye çalışılmıştır. Tezin amacı, doğal afetlerin finansal piyasalara olan etkilerini belirleyerek, bu etkilerin ülkeler arasındaki farklılıklarını ortaya koymaktır. Metodoloji kısmında, zaman serisi verileri üzerinde ARCH ve GARCH tipi modeller uygulanarak, doğal afetlerin volatilite üzerindeki etkileri ölçülmüştür. Bu modeller, finansal zaman serilerinde volatilitenin zamanla değişkenlik gösterdiği durumlarda etkili sonuçlar vermektedir. Modelleme sürecinde, her üç ülke için de geçmiş doğal afet verileri ve bu dönemlerdeki piyasa verileri kullanılarak, afetlerin kısa ve uzun dönemli etkileri incelenmiştir. Doğal afetlerin söz konusu endekslerin getirileri üzerinde göreceli olarak artırıcı etkisi olduğu saptanmıştır. Türkiye'nin volatilite yayılımları incelendiğinde, Türkiye'nin 2018 yılında ABD ile yaşadığı politik kriz, 2020 yılında yaşanan COVID-19 pandemisi ve 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş merkezli deprem olduğu görülmüştür. Endonezya'nın volatilite yayılımı, 2018 yılında yaşanan Sulasewi depremi, 2020 yılında yaşanan pandemi sürecidir. Japonya'nın volatilite yayılımında ise 2011 yılında yaşanan en büyük dalgalanma Tohoku depremi olarak saptanmıştır.

Abstract:
This thesis examines the effects of natural disasters on the volatilities in money and capital markets through a comparative analysis of examples from Turkey, Japan, and Indonesia. In this study, the fluctuations caused by natural disasters in the financial markets of these countries during the period of 01/01/2009-07/02/2024, are analyzed using ARCH and GARCH models. The aim of the thesis is to determine the effects of natural disasters on financial markets and to reveal the differences between countries. In the methodology section, the effects of natural disasters on volatility were measured by applying ARCH and GARCH models on time series data. These models provide effective results when volatility varies over time in financial time series. During the modeling process, past natural disaster data and market data from these periods were used for all three countries to examine the short-term and long-term effects of the disasters. It has been determined that natural disasters have a relatively increasing effect on the returns of these indices. An examination of Turkey's volatility spreads reveals significant events such as the political crisis with the United States in 2018, the COVID-19 pandemic in 2020, and the 2023 Kahramanmaraş earthquake. Indonesia's volatility spread is the Sulasewi earthquake in 2018 and the pandemic process in 2020. In the case of Japan, the most significant volatility spread was observed following the Tohoku earthquake in 2011.