İsteyerek düşük yapan kadınların aile işlevleri ve ruhsal belirti düzeylerinin sistem yaklaşımı içinde değerlendirilmesi /
Yazar: UĞUR ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. SEMA KUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Abortus = Abortion ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Kadınlar = Women ; Türkiye = Turkey

Özet:
11 ÖZET Araştırmanın temel amacı; gebeliklerini istemli düşükle sonlandıran kadınları, bir sistem bütünlüğü içinde sosyal, psikolojik, demografik, doğurganlık özellikleri ile aile planlaması yöntemlerine ilişkin bilgi-tutum ve davranışlarını inceleyerek, aile işlevleri ile ruhsal belirti düzeylerini değerlendirmektir. Hacettepe üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na Şubat 1991 tarihinde gebeliklerini istemli düşükle sonlandırmak için başvuran ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 42 kadın araştırma nüfusunu oluşturmuştur. Araştırma Before and After Experimental modeli içinde SCL-90-R, Ruhsal Belirti Tarama ölcegi ile Aile Değerlendirme ölçeğinin yanısıra hazırlanan 4 soru formu ile araştırma nüfusuna gebeliklerini istemli düşük yapmadan 30 dakika önce ve istemli düşükten 1 ay sonra derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular dokuz ayrı bölüm olarak, gebeliklerini istemli düşükle sonlandıran kadınların; kişisel-sosyal ve demografik özellikleri, doğurganlık özellikleri, aile planlaması yöntemleri bilgi-tutum-davranış özellikleri, bu istemli düşüğe ilişkin özellikler, aile işlevlerinin değerlendirilmesi, sağlık özellikleri, başlıklarıyla incelenmiş, karşılaştırılmış ve uygun analizler yapılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda; araştırma nüfusunu oluşturanların, 20-44 yaş grubunda, farklı eğitim düzeylerinde, sosyal güvenlik imkanları sınırlı, genelde ekonomik zorluklar yaşayan, daha çok Ankara içinde şehir merkezi ve gecekondularda oturan, ortalama 4.4 gebelik sayıları, 2.4 canlı doğum sayıları, 2.05 yasayan çocuk sayıları olan etkin aile planlamasıIII yöntemlerini genelde kullanmayan, yaklaşık 0.96'sının bundan önce istemli düşük deneyimleri olduğu saptanmıştır. Araştırma nüfusunun, aile değerlendirme ölçeğinden aldıkları ortalama puanlar; iletişim 2.503, roller 2.524, duygusal tepki verebilme 2.119, gereken ilgiyi gösterme 2.289, davranış kontrolü 2.688, genel fonksiyonlar 2.359 olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuç; araştırma nüfusunu oluşturanların, fonksiyonel olmayan kalıpların daha yaygın olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırma nüfusu içinde düşük deneyimi olmayan kadınların, düşük deneyimi olan kadınlara göre aile işlevlerinde daha sıkıntılı oldukları saptanmıştır. Psikolojik reaksiyonlarda düşük öncesinde, eve döndüğünde ve düşükten 1 ay sonrasında farklı reaksiyonlar gösteren araştırma nüfusunda, vicdan azabı, günah islemiş olma ve suç işleme hislerinin her üç dönemde de yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte sakinlik ve sevine duyguları 1 ay sonra en üst noktaya gelirken korku, heyecan, utanma, pişmanlık, huzursuzluk, sinirlilik, endişe duyguları 1 ay sonra oldukça azalmıştır. Araştırma nüfusunda SCL-90-R'ye göre istemli düşük yapmadan 30 dakika önce; 1.78 somatizasyon, 1.71 obsesif-kompalsif, 1.71 kişiler arası duyarlılık, 1.88 depresyon, 1.76 anksiyete, 1.54 düşmanlık, 1.15 paranoid düşünce, 1.09 psikotizm, 1.92 ek skala bulgularına ulaşılmıştır, istemli düşükten 1 ay sonra ise 0.81 somatizasyon, 0.85 obsesif-kompalsif, 1.18 kişiler arası duyarlılık, 1.06 depresyon, 0.71 anksiyete, 1.22 düşmanlık, 0.92 paranoid düşünce, 0.68 psikotizm, 0.98 ek skala bulgularına ulaşılmıştır. Buna göre istemli düşükten önce ve istemli düşükten sonra tüm ruhsal belirti düzeyleri istatistiki acıdan P < 0.05- anlamlı bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar; gebeliklerini istemli düşükle sonlandıran kadınlarda özellikle istemli düşük öncesinde ruhsal belirti düzeylerinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
V ABSTRACT This research, namely "Evaluation o-f the social, psychological, demographic and fertility characteristics of women with a historycal voluntary abortion their psychic status and their knowledge of attitude and behaviour toward family planning, from of womens the point of view heal t " studies voluntary abortion in a systematic manner, with multiple variables. The aim of the research is to find out the possible effects of social, psychological, demographic and fertility cherecteristics and family planning associated knowledge- attitude- behaviour on the family functoin and who have histories of induced abortion, The research population is 42 women volunters who were admitted to Hacettepe University Hospital;, obstetrics and qynal ecology department in February 3 991 30 minutes before and 1 month after the induced abortion, women were applied SCL--90-F?, Family Assessment Device (induced in before and after experimental model) and four other questionnaries. The aim of this method was to evaluate the women's psychic status before and after the intervention and to find abortion -related variables. The data observed was analysed, 9 parts with respect to women's personal, social, demographic and fertility characteristics, factors associated with that abortion, knowledge of attitude- behaviour towards family planning, health status and family functions, and evaluated with appropriate statistical analytical methods. According to the results of the research, induced abortion experience was Ö.96 for those women who were 20-44 years old, with different educational status, limited social security status, having financial problems, living in urban or gecekonduVI areas o-f Ankara, with over 4,4, pregnancies with over 2-4 live births 2,05 children and who did not use effective family planning methods. The average scores Cwith family Assessment Device) were 2.503 -For communication, 2.524 for roles, 2.119 for effective responses, 2,289 for effectives involvent, 2.688 for behaviour control, 2.14 for problem solving, 2,359 for general functions. Results of the research showed that nonfunctional patterns were more common in families of women who had a induced abortion history compaored with those who did not. Besides, those women who had no abortion history, were found to annoy family functions. Psycological status of women was evaluated before the abortion, when they returned home, and 1 month after the abortion in all these 3 situation, conscience, feeling of quilty and feeling of preostitution were found to be highly prevalent. Whles late calm and pleasure were most obvious after one month feelings of entnusnosm, fear, shame, regret, irritablity, trouble and anxiety were found to be lowest after one month. On research population SCL- 90-R scores, 30 minutes before for somatization was found 1.78, obsession-compulsion 1.71, interpersonel sensitivity 1.71, depression 1.88, anxiety 1,76, hostility 1.54, paranoid ideation 1. 15,psikoti2in 1.09, an additional items 1.92 scale value respectively. One month induced abortion, somatisation for 0.8İ, obssesive- compulsive 0.85, interpersonel sensitivity 1.18, depression 1.06, anxiety 0.71, hostility 1.22, paranoid ideation 0.92, psikotizm 0.68 and additional items 0.98 scale values respectively. A statistical difference CP < 0.05) was found between levels of psychological status before and one month after induced abortion.