Amerikan bilim kurgu sinemasında zaman yolculuğu filmleri (1960-2010)
Time travel movies in american science fiction cinema (1960-2010)
Yazar: GÖKÇEN ARDIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER PEMBECİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Film = Film ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography ; Sinematografik bilim-kurgu = Cinematographical science fiction ; Yolculuk = Journey ; Zaman = Time

Özet:
Gökçen Ardıç tarafından hazırlanan ?Amerikan Bilim Kurgu Sinemasında Zaman Yolculuğu Filmleri (1960 ? 2010)? adlı tez, Amerikan Bilim Kurgu sinematografisi içinde yer alan, uzun metrajlı, canlandırma (animasyon) yöntemiyle üretilmemiş, sinema filmlerindeki zaman yolculuğu olgusunu ele almaktadır. Metinde, zaman yolculuğu filmleri çok boyutlu bir tür olan Bilim Kurgu türünün içinde, kabul görmüş, kendine özgü alt bir tür olarak kavranmaktadır. Bir film öyküsü olarak zaman yolculuğunun anlamı ve zaman yolculuğu yöntemleri vurgulanmaktadır. Bu nedenle tezin giriş bölümünde, olgunun özellikle sinematografik yönü üzerinde yoğunlaşılarak (yalnızca uzun metrajlı sinema filmleriyle sınırlandırılmıştır), Bilim Kurgu tarihinin bir özeti ve Bilim Kurgunun tanımı sunulmaktadır. Bunu izleyen kısımda, fiziğin ve felsefenin bakış açılarından zaman yolculuğunun temel kavramları ve zaman yolculuğu paradoksları tartışılmaktadır. Tezin ikinci bölümü, tezin genel yöntemini ve film seçme ölçütlerini içermektedir. Tezin üçüncü ve en temel bölümü ise, son elli yıl içinden seçilen zaman yolculuğu filmlerinin çözümlenmelerine adanmıştır. Üçüncü bölüm iki kısma ayrılarak, ilk kısımda 1960 ve 2010 yılları arasındaki Amerikan zaman yolculuğu filmlerinin tarihsel bir önizlemesi sunulmaktadır. Bölümün ikinci kısmı ise, alt tür içinde önemli yer tutan, ayrıcalıklı zaman yolculuğu filmlerinin daha derin bilimsel çözümlemelerini vermektedir. Belirli bir filmin öyküsel yapısının yanı sıra, bu filmin göstergebilim içinde kodlanmış iletisi ve ayrıca film yapımcılarının, Amerikan toplumundaki gerçek güncel sorunlara getirdikleri yansımalar da bu bağlamda irdelenmektedir.

Abstract:
The thesis named Time Travel Movies in American Science Fiction Cinema (1960-2010) by Gökçen Ardıç deals with phenomenon of time travel in feature length, non-animated American Science Fiction films. In the text, time travel movies are identified as specific subgenre within established multi-faceted genre of Science Fiction. The main emphasis is put on ways of time travel and meaning of it as a part of a film?s narrative. For this reason, an introductory part presents overview of definition and brief history of Science Fiction with focus on its cinematic form (narrowed down to feature films only). Further, basic concepts of time travel and also time travel paradoxes from perspective of both, physics and philosophy are presented and discussed. Second part of the thesis contains the description of general methodology and the method of film selection. Third and essential part of the thesis is devoted to a film analysis of selected significant time travel movies of last five decades. Being divided into two chapters, the first chapter offers a historical overview of American time travel movies between 1960 and 2010. Second chapter is devoted to a deeper formal analysis of exceptional time travel films with great significance for the subgenre. Besides a narrative structure of a particular film, a message encoded in semiotics (in the system of signs and meanings) of particular movie and also film makers? reflections of then actual contemporary issues in the American society was studied.