Evde bakım hizmeti alan yaslilar ile huzurevinde kalan yaşlılarin sosyal destek ve yalnızlık durumlarının incelenmesi
Examination of the social support and loneliness of the elderly who are in the nursing home with the elderly service
Yazar: NAZLI ÖZÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİRSEN ALTAY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Evde Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Huzurevleri = Nursing homes ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kurumlarda yaşayan yaşlıların ve evde bakım hizmeti alan yaşlıların sosyal destek ve yalnızlık durumlarının ortaya konması amaçlanmaktadır.
Materyal ve Metot: Karşılaştırmalı tanımlayıcı  özellikte olan bu araştırmanın evrenini, Mart- Mayıs 2016 tarihlerinde huzurevinde yaşayan yaşlı bireyler ve evde bakım hizmeti alan toplam 206 yaşlı birey oluşturmuştur. Evde bakım hizmeti alan 103 ve huzurevinde yaşayan 103 yaşlı bireyden UCLA-LS Yalnızlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği aracılığıyla veri toplanmıştır. Veriler SPSS 21.0 paket programında değerlendirilmiştir. Normal dağılıma uymayan verilerin değerlendirilmesinde Kruskal Wallis H  ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyon katsayısı ile incelenmiştir.
Bulgular: Huzurevinde yaşayan yaşlıların % 57,3'ü erkek, % 28,2'si 65-69 yaş grubunda, % 83,5'i eşi vefat etmiş, %47,6'sının okuryazar olmadığı %77,7'sinin ise yeşilkartlı olduğu, %77,7'sinin ise yaşlılık maaşına sahip olduğu, %90,3'ünün çocuk sahibi olduğu, % 69,9'unun kronik hastalığının olduğu, huzur evine gelmeden önce % 56,3'ünün kasabada oturdukları bulunmuştur. Evde bakım hizmeti alan yaşlıların % 70,9'u kadın, %54,4'ünün 75 yaş ve üzeri grupta olduğu, % 56,3'ü nün eşinin vefat ettiği, %42,7'sinin okur yazar olmadığı, %74,8'inin SGKlı olduğu, % 76,7'sinin emekli maaşına sahip,%94,2'sinin çocuğu olduğu, % 57,3'ünün ise kentte oturdukları bulunmuştur. Evde  bakım hizmeti alan yaşlı ile huzurevinde yaşayan yaşlının yalnızlık hissetme durumlarının orta düzeyde olduğu, evde bakım hizmeti alan yaşlının huzurevinde yaşayan yaşlıya göre daha fazla sosyal destek gördüğü bulunmuştur.
Sonuç: Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği ve UCLA-LS yalnızlık ölçeği  puan ortalamaları orta düzeyde bulunmuştur. Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinde aileden algılanan sosyal destek arttıkça arkadaştan ve özel bir insandan algılanan sosyal desteğin arttığı bulunmuştur. Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinde arkadaştan algılanan sosyal destek arttıkça özel bir insandan algılanan sosyal desteğin arttığı bulunmuştur. Yalnızlık arttıkça aile, arkadaş ve özel bir insandan algılanan sosyal destek düzeyi düşük düzeyde artmaktadır

Abstract:
Aim: In this study, it is aimed to reveal the social support and loneliness situations of the elderly living in institutions and the elderly receiving home care services.

Material and Method: The comparative descriptive aspect of this research was the elderly people living in nursing homes in March-May 2016 and a total of 206 elderly individuals receiving home care services. Data were gathered through 103 UCLA-LS Loneliness Scale and Multidimensional Perceived Social Support Scale for 103 elderly people living in nursing homes and 103 living in home care services. The data were evaluated in the SPSS 21.0 package program. Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were used in the evaluation of non-normal distribution data. The relationship between the scales was examined by Spearman rank correlation coefficient.
Results: 57.3% of the elderly living in nursing homes were male, 28.2% were in 65-69 age group, 83.5% were widowed, 47.6% were not illiterate and 77.7% were green card. , 77.7% had old age pension, 90.3% had children, 69.9% had chronic illness, and 56.3% were living in the town before arriving at home. It was found that 70.9% of the elderly who took home care services were women, 54.4% were in the group over 75 years, 56.3% of the spouse died, 42.7% were illiterate, 74% 8 of them were SSI, 76.7% of them had pensions, 94.2% of them were children and 57.3% of them were living in the city. The elderly living in home care services have a moderate level of loneliness and the elderly living in home care receive more social support than the elderly living in nursing homes.

Conclusion: Multidimensional perceived social support scale and UCLA-LS loneliness scale scores were found to be moderate. As perceived social support increased from the family in the multidimensional perceived social support dimension, social support perceived by friends and a private person increased. As perceived social support from a friend increases in a multidimensional perceived social support scale, social support perceived by a particular person is found to increase. As loneliness grows, the level of social support perceived by family, friends and a private person increases at a low level.