Zihinsel yetersizlik gösteren öğrencilerin eğitiminde bilgisayar kullanımı ile ilgili öğretmen görüşleri
Teachers' views on computer using in education of students with mental disabilities
Yazar: KADRİYE YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET YIKMIŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada; zihinsel yetersizlik gösteren öğrencilerin eğitiminde bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak öğretmen görüşlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma tasarımı tercih edilmiş ve ''Olgubilim (Fenomenoloji)''  desenine göre düzenlenmiştir. Araştırma 2015-2016 öğretim yılında Ankara'da bulunan III. kademe özel eğitim kurumlarında çalışan 19 özel eğitim öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ''içerik analizi'' tekniğine göre incelenmiştir. Araştırma bulguları 13 ana temaya ayrılmıştır. 
Araştırma bulguları özel eğitim öğretmenlerinin derslerde bilgisayar ile öğretim uygulaması hakkındaki görüşlerinin olumlu olduğunu göstermiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak materyal, program, içerik ve uzman görüşü alma konularında özellikle uzman görüşü alınması gerekliğinin önemine vurgu yaptıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin bilgisayar ile öğretim uygulaması yaparken akıllı tahta, portallar (EBA, Okulistik, Morpa),  videolar ve sanal testler gibi araçlardan yararlandıkları belirlenmiştir. Özel eğitim öğretmenleri bilgisayarı okuma-yazma öğretimi için faydalı bulmaktadır. Bilgisayar kullanımını faydalı bulan özel eğitim öğretmenlerinin  beceri ve kavram öğretiminde bilgisayarı videolarla, hazır materyallerle, çizgi filmlerle kullandıkları belirlenmiştir. Görüşme yapılan öğretmenler bilgisayarı matematik öğretiminde faydalı bulurken bilgisayarı örnek alıştırmalar, çalışma kağıdı indirerek, akıllı tahta ile test, video izletme ve görsel etkinlikler yaparak kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda öğretmenlerin bilgisayarı dil ve konuşma becerilerinin öğretiminde sesli videolar, görsel metin okutma, film izletme şeklinde de kullandıkları tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin özbakım becerilerinin öğretiminde bilgisayarı video gösterimi, slayt sunusu, çizgi film izleterek kullandıkları belirlenmiştir. Bilgisayarın sosyal becerilerin öğretiminde de kullanıldığı anlaşılmıştır. Bilgisayarın mesleki derslerin öğretiminde kullanımı ile ilgili görüşülen öğretmenlerin video, görsellerle ve slayt ile kullandıkları tespit edilmiştir.


Anahtar kelimeler: Zihinsel yetersizlik, öğretmen görüşleri, bilgisayar ile öğretim

Abstract:
The purpose of the study can be described as revealing teachers' views on computer using in education of students with mental disabilities. This study has a qualitative research design and the research pattern is phenomenology. The study was conducted via semi-structured interview technique with 19 special education teachers who work in third stage private educational institutions which are located in Ankara on 2015-2016 school year. Interviews were organized in accordance with "content analysis" technique. Research findings were classified into 13 main themes. 

According to findings of the research, it is seen that approaches of special education teachers on computer using in lessons are positive. It was found that special education teachers lay emphasis on necessity of asking expert opinion about the material, program, content and expert opinion in the case of computer using. It is seen that teachers take advantage of smart boards, portals (EBA, Okulistik, Morpa), videos and virtual tests in teaching with the computer. Special education teachers find the computer useful in teaching how to read and write. It was found that teachers use the computer in teaching how to read and write in order to interpret reading texts, use images, use audio stories, do working sheets and tests. It is seen that special education teachers who find computer beneficial also use the computer in teaching skills and concepts with videos, ready to use materials, cartoons. Interviewees find the computer useful in teaching mathematics and they expressed that the computer is used with the purpose of downloading exercises and working sheets, doing tests via smart board, getting students to watch videos and making visual activities. According to interviews conducted with teachers, they use the computer in teaching language and speaking abilities as audio-visual videos, getting students to read visual texts and to watch films. It is seen that special education teachers use the computer in teaching self-care skills as video and slide presentations, getting students to watch cartoons. It was understood that, the computer is used in teaching social skills.


Key Words: Mentally disabled, teacher views, education with computer