Yaşlı bireylerin beslenme durumları ve yeme farkındalıklarının saptanması; Muğla örneği
Determining the nutrition status and mindful eating in elder; Muğla city case
Yazar: DİLEK SİVRİ
Danışman: PROF. DR. FATMAGÜL YUR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Farkındalık = Awareness ; Geriatri = Geriatrics ; Muğla = Muğla ; Yaşlılar = Aged ; Yeme farkındalığı = Mindful eating

Özet:
YAŞLI BİREYLERİN BESLENME DURUMLARI VE YEME FARKINDALIKLARININ SAPTANMASI; MUĞLA ÖRNEĞİ

Bu araştırma yaşlı bireylerde beslenme durumu ve yeme farkındalığı düzeylerini tanımlamak ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı araştırma olarak planlanıp yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Muğla il merkezi ve ilçelerinde Tazelenme Üniversitesine kayıtlı 60 yaş ve üstü bireyler oluşturmuştur. Bu çalışma toplam 234 (80'i erkek, 154'si kadın) birey üzerinde yürütülmüştür. Çalışma verileri bireylerin sosyo-demografik bilgilerine yönelik sorular ile Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu ve Yeme Farkındalığı Ölçeğinin yer aldığı bir form aracılığıyla online olarak elde edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler Windows ortamında Statistical Package for the Social Sciences 22.0 paket programı ile değerlendirilmiş ve tüm hesaplamalarda p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Çalışma sonucunda erkeklerin %41.3'ü, kadınların %41.6'sı beden kütle indeksi sınıflamasına göre normal aralıkta bulunmuştur. Beden kütle indeksi sınıflamasına göre zayıf bireylerin hepsinin malnütrisyonlu olduğu, normal bireylerin %9.3'ünde ve II. derece obez olanların %27.3'ünde malnütrisyon riski olduğu bulunmuştur. Bireylerin (%97.9) yeme farkındalığının yüksek olduğu saptanmıştır. Yeme farkındalığı ile yaş arasında bir ilişki yokken, yaş ile Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu toplam puanı arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Beden kütle indeksi ile Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki varken, beden kütle indeksi ile yeme farkındalığı asında negattif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bireylerin Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu puanı ile Yeme Farkındalığı Ölçeği puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r=-0.12; p=0.07). Toplumda yaşayan yaşlı bireylerde malnütrisyon ve malnütrisyon riskini önlemek amacıyla belirli aralıklarla beslenme taraması yapılması ve yaşlı bireylerde pek çok faktörden etkilenen beslenme durumuna etki eden faktörü her yönüyle incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca yaşlı bireylerde obezite tedavilerine alternatif olabilecek, yeme farkındalığı eğitimlerinin dâhil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Beslenme durumu, Yeme farkındalığı

Abstract:
DETERMINING THE NUTRITION STATUS AND MINDFUL EATING IN ELDER; MUĞLA CITY CASE

This research was planned and carried out as a descriptive esearch in order to define nutrition status and mindful eating levels in elderly and to examine the relationship between them. The sample of the study consisted of individuals aged 60 and over who were enrolled in Refreshment University in Muğla city center and its districts. This study was conducted on a total of 234 (80 males, 154 female) individuals. The study data were obtained online through a form that included questions about the socio-demographic information of the individuals, the Mini Nutritional Assessment Test-Short Form and the Mindful Eating Questionnaire. The data obtained as a result of the study were evaluated with the Statistical Package for the Social Sciences 22.0 package program in the Windows environment and p<0.05 was considered significant. As a result of the study, 41.3% of men, 41.6% of women were found in the normal range according to the body mass index classification. According to body mass index classification, all of the weak individuals are malnourished, 9.3% of normal individuals and it was found that 27.3% of those who were extremely obese had a risk of malnutrition. It was determined that individuals' mindful eating score was high (97.9%). While there was no relationship between mindful eating and age, there is negative relationship with Mini Nutritional Assessment Test-Short Form total score. While there was a positive significant relationship between body mass index and Mini Nutritional Assessment Test-Short Form, a negative significant relationship was found between body mass index and awareness of mindful eating. There was no significant correlation between individuals' Mini Nutritional Assessment Test-Short Form score and Mindful Eating Questionnaire-30 score (r=-0.12; p=0.07). It has been concluded that in order to prevent malnutrition and the risk of malnutrition in elderly individuals living in the community, nutritional screening should be done at regular and the factor affecting the nutritional status, which is affected by many factors, should be examined in all aspects. In addition, it is recommended to include mindful eatingtrainings, which can be an alternative to obesity treatments in elderly individuals.

Keywords: Elderly, Nutrition status, Mindful eating