Aydıncık (Mersin) yöresinin kuzey kesimlerinin tektono-stratigrafik özellikleri
Tectono-stratigraphic characteristics of the northern sections of Aydıncık (Mersin) region
Yazar: EMİNE HİLAL TURAN AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TURAN
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Aydıncık çevresinde, Toroslar'ın allokton birliklerinden Aladağ Birliğine ait ve Geç Devoniyen-Geç Kretase arasında oluşmuş istifler yüzeyler. Bu istifler Orta Torosların en üst alloktonu olup, Hadim Napı olarak da bilinmektedir.
Aydıncık çevresinde Hadim Napı'nın stratigrafik istiflenmesi Geç Devoniyen yaşlı ve dolomit-resifal kireçtaşı-kuvarsit-şeyl içerikli Asarlıkyaylası formasyonuyla başlar. Bunun üzerinde bol fuzulinli, mercanlı, krinoidli, brakiyopodlu kireçtaşları ile başlayıp üste doğru fosilli kireçtaşı-kuvarsit ardalanması şeklinde devam eden Yarıcak formasyonu izlenir. Yarıcak birimi üzerine uyumlulukla Erken Permiyen yaşlı Arpalık formasyonu gelir. Arpalık formasyonu altta Girvenella alg pizolitlerini içeren onkolitli kireçtaşları ile başlar ve kumlu karbonat ara katkılı, bol fuzulinli ve krinoidli kireçtaşlarına geçer. Üstte de Geç Permiyen yaşlı Kuşakdağı formasyonu ile aşınmalı olarak örtülür. Kuvarsitlerle başlayıp, şeyl-kuvarsit ara katkılı, kıt foraminiferli, bol algli kireçtaşı istiflerinden oluşmuş Kuşakdağı formasyonu ise, stromatolitli-oolitli karbonat yapılışlı ve Erken Triyas yaşlı Gökçepınar kireçtaşına uyumlu olarak geçer. Bu Alt Triyas karbonatları da üstte alacalı renkli şeyller ile bol bivalvli marn ve/veya killi kireçtaşı    kapsamlı Alt-Orta Triyas istiflerinden oluşan Göztaşı formasyonu   ile uyumlu   örtülmektedir.
  Orta Triyastan sonra Erken Kimmeriyen orojenik fazı ile kıvrımlanıp yükselen bölgede, Erken-Orta Jura sürecinde oluşan karasal-yarı karasal nitelikli çökellerden oluşan Çamiçi formasyonu, alttaki birimleri açılı uyumsuzlukla örtmüştür. Çamiçi formasyonu üzerine ise, çamurtaşı-şeyl-killi kireçtaşı-dolomitik kireçtaşı yapılışlı ve Orta-Geç Jura yaşlı yarı karasal Dedebeleni formasyonu gelmektedir. Aydıncık çevresinde,Aladağ Birliğinin stratigrafik istiflenmesi, sığ karbonat şelfinde oluşmuş dolomit-dolomitli kireçtaşı-kireçtaşı içerikli ve Geç Jura-Kretase yaşlı Cihandere formasyonu ile sonlanır. Neritik Cihandere karbonatlarının en üst seviyelerini oluşturan rudistli ve Orbitoidli Kretase sonuna ait kireçtaşları ise, yine Maastrihtiyen yaşlı olan Hasancık formasyonunun pelajik çökelleriyle uyumlu olarak örtülür. 
İnceleme sahasının temel kaya birimleri, bol fosilli neritik karbonatlardan yapılı Burdugaliyen-Langhiyen yaşlı Mut formasyonu ile açılı uymsuz olarak örtülür. Bölgenin tüm kaya birimlerini, alüvyonlar uyumsuz bir şekilde örtmüştür.

Abstract:
There are Middle Carboniferous-Early Cretaceous sequences of the Aladağ tectonic unit, exposed as tectonic slices of the Central Taurides around the Aydıncık area.  The sequences correspond to the uppermost allochtonous unit, and known as Hadim Nappe. 
 In the area, the stratigraphic sequence of the Aladağ Unit begins   by Asarlıkyaylası formation with Upper Devonian which made up dolomitic limestone, with abundant macrofossil (as coral , crinoid and brachiopod) limestone, quartzite and shale. The Upper Devonian sequences are covered with Carboniferous aged Yarıcak formation, which contains, at the bottom, limestone lenses including plentiful with fossils of fusulinid,  coral , crinoid and brachiopod (Yarıcak formation) and continues with alternations of limestone and quartzite with plentiful micro-macro fossil.  The Arpalık formation is represented by oncholitic limestones formed by Girvenella algal at the bottom, and limestone containing abundant crinoid and  fusulinid with psammitic carbonate intercalations at the top.  The Arpalık formation underlied the Yarıcak formation conformably, overlied by Late Permian Kuşakdağı formation disconformably. At the bottom, the Kuşakdağı formation starts with quartzite, and continues with limestones including abundant algal, rare foraminifera and macrofossil with shale-quartzite intercalations. Early Triassic Gökçepınar formation is made up of oolitic-stratmatolithic limestone, and conformably overlied the Late Permian sequences.  At the top, Gökçepinar formation shows transition to Early-Middle Triassic the Göztaşı formation with shales, marls and bivalve fossilliferous argillaceous limestone.  
The fully deposits were covered with an angular unconformity by  deposits with terrestrial, semi- terrestrial character during Early-Middle  Jurassic, which were possibly resulted from folding and uplifting processes by the Early Cimmerian tectonic phase.  Earli-Middle Jurassic terrestrial Çamiçi formation is made of red color, cross-bedded conglomerate-sandstone-mudstone with lignite interbands, which is covered by Middle-Late Jurassic Dedebeleni formation including mudstone, shale, argillaceous limestone and dolomitic limestone intercalations, with semi-terrestrial character.   Stratigraphic sequence of Aladag unit in the region ends with Late Jurassic-Late Cretaceous Cihandede formation, which is made up by dolomite, limestone with dolomite and limestone formed in a shallow carbonate shelf environment. The Cihandere formation was covered by the Hasancık formation as conformable, is represented by pelagic sequences with chert-clay-silt-carbonates.
 In the Aydıncık area the whole sequences were covered by the Mut formation (Burdigalian aged) as unconformable, is represented by neritic carbonates . All rocks units of the region are unconformable covered by Holocene alluviums.