İnternet oyun oynama bozukluğu ölçeğinin Türkçeye uyarlanması
Adapting the internet gaming disorder scale into Turkish
Yazar: SÜLEYMAN ÇAKIROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NUSRET SOYLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Oyunlar = Games ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Pontes ve arkadaşları tarafından 2014 yılında geliştirilmiş olan İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeğini Türkçeye uyarlamak ve ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemektir.
Gereç-Yöntem: Metodolojik tasarımda olan araştırmanın örneklemini üç farklı okulda öğrenim görmekte olan 12-18 yaş arası 549 öğrenci oluşturmaktadır. Ölçeğin dil eşdeğerlik çalışması ana dili İngilizce olup Türkçe bilen ve anadili Türkçe olup İngilizce bilen iki ayrı uzman tarafından yapılmıştır. Ölçek maddelerinin uygunluğunu değerlendirmek için "Çocuk Psikiyatrisi", "İngiliz Dili", "Türk Dili" ve "Ölçme ve Değerlendirme" alanlarında uzman olan toplam 12 kişiden Lawshe tekniği kullanılarak görüş alınmış ve kapsam geçerlilik oranları hesaplanmıştır. Ölçeğin güvenirliğini değerlendirmek amacıyla test-tekrar test yöntemi ve cronbach alfa iç tutarlık analizi kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın verileri SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Ölçeğin maddelerinin kapsam geçerlik oranlarının 0,80 ile 1,0 arasında değiştiği, ölçek toplamında ise 0,93 olduğu belirlenmiştir. Bu hali ile orijinal ölçeğin madde sayısı korunmuştur. İkinci aşamada 33 kişilik örneklem üzerinde test-retest yöntemi kullanılarak pilot uygulama yapılmıştır. Birinci ve ikinci uygulamadan elde edilen ortalama puanlar, eşleştirilmiş gruplarda t-testi ile değerlendirilmiş olup, her iki ortalama arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (t:,692, p:,494). Ayrıca her iki ortalama arasında pozitif yönlü, güçlü ve çok ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r:,865, p<,001). Bu bulgular ölçeğin zamana göre güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Üçüncü aşamada güvenirlik analizleri için örneklem sayısının yeterliliği Keiser Mejer Olkin ve Barlet's testleri ile değerlendirilmiştir. KMO değeri 0,902, Bartlett testi değeri 2677,666 olarak bulunmuştur. Test değerinin istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı, dolayısıyla örneklem hacminin güvenirlik analizleri için yeterli olduğu saptanmıştır. Bu örneklem üzerinde ölçeğin crombach alfa değeri 0,86 olarak bulunmuştur. Yapı geçerliği değerlendirilen ölçek maddelerinin faktör yükleri 0,21 ile 0,73 arasında değişmekte olup, uyarlama çalışması yapılan ölçeğin faktör yapısı orijinal ölçekle birebir aynı bulunmuştur.
Sonuç: Pontes ve arkadaşları tarafından geliştirilen İnternet Oyun Oynama Bozukluğu ölçeği 12-18 yaş arası ergen popülasyonunda, Türk dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak bulunmuştur.

Abstract:
Aim: Aim of this study is to adapt Internet Gaming Disorder Questionnaire developed by Pontes et al. (2014) into Turkish and investigate its psychometrical features.
Method: Sample of this study includes 549 students aged between 12 and 18 from three different schools. Language non-inferiority study of questionnaire was conducted by two experts whom mother language is English and fluent in Turkish, or vice versa. In order to assess the convenience of questionnaire items, opinions from 12 experts from the areas of "Child Psychiatry", "English Language", "Turkish Language" and "Assessment and Evaluation" were obtained via interviews using Lawshe method, then content validity values were calculated. Validity of questionnaire was evaluated by test re-test method and Cronbach's alpha internal consistency analysis. Construct validity of questionnaire examined by confirmatory factor analysis. SPSS and AMOS softwares were used for statistical analyses.
Results: Content validity values of questionnaire's items varied between 0,80 and 1,0; value for overall questionnaire score was 0,93. Therefore all items presented in original version of questionnaire were remained. On the second phase of study, a pilot study was conducted on a sample consisting of 33 participants by using test re-test method. There was no significant difference between mean scores obtained from both studies when these two groups analyzed by using t-test for matched groups (t:,692, p:,494). Evenmore, there were positive, strong and significant relations between two mean scores (r:,865, p<,001). With respect to the findings above, Keiser Mejer Olkin and Barlet's tests were conducted to evaluate sample size sufficiency as the third phase. Values for KMO and Barlett's were calculated as 0,902 and 2667,666, respectively. Values obtained from these tests were statistically significant and sample size was determined as satisfactory for reliability analyses.  Cronbach's alpha value of questionnaire was calculated as 0,86 for this sample. When construct validity of questionnaire were analyzed, factor loading of each items varied between 0,21 and 0,73, which were highly consistent with the original version of questionnaire's. 
Results: These study concluded that validity and reliability of Internet Gaming Disorder Questionnaire developed by Pontes et al. were satisfactory for Turkish population aged between 12 and 18.