Kemoterapi alan hastalarda damar görüntüleme cihazı ve avuç açma kapama tekniğinin ven görünürlüğüne etkisi
The effect of the vascular imaging device and fist clenching method on vein visibility in patients who are receiving chemotherapy
Yazar: HANDAN EREN
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ÇALIŞKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma kemoterapi tedavisi alan hastalarda damar görüntüleme cihazı ve avuç açma kapama tekniğinin ven görünürlüğüne etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Bu çalışma, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Gazi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'ne başvuran, dâhil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 135 hasta ile 15.09.2017-15.04.2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Hastalar tabakalı randomizasyon yöntemi ile ven derecesine göre gruplara atanmıştır. Hastalarda uygun venin belirlenmesinde damar görüntüleme cihaz grubunda damar görüntüleme cihazı kullanılmış, avuç açma kapama grubunda hastalardan avuçlarını açıp kapamaları istenmiş, kontrol grubunda ise fazladan bir girişim uygulanmadan işlem basamaklarına göre tek hemşire tarafından periferal intravenöz kateter yerleştirme işlemi gerçekleştirilmiştir. Veriler "Periferal İntravenöz Kemoterapi Uygulama Kayıt Formu" na kaydedilmiştir. Çalışmanın uygulanabilmesi için etik komisyondan ve uygulamanın yapıldığı kurumdan yazılı izin alınmıştır. Çalışmaya katılan hastalardan aydınlatılmış onam alınmıştır. Verilerin analizinde Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Ki kare Analizi testi, Wilcoxon korelasyon testleri kullanılmıştır. Uygun venin belirlenme süresi ve başarılı periferal intravenöz kateter yerleştirme süresinin damar görüntüleme cihaz grubunda anlamlı derecede kısa olduğu görülmüştür (p<0,05). Hastaların ve hemşirenin işlemden memnuniyet düzeyinin ise damar görüntüleme cihaz grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Avuç açma kapama grubunda ise ven görünürlüğünde değişiklik gerçekleştirmek için hastaların avuçlarını 10.13±4.33 kez açıp kapamaları gerektiği bulunmuştur. Sonuç olarak, kemoterapi tedavisi alan hastalarda uygun venin belirlenme ve başarılı periferal intravenöz kateter yerleştirme süresinde damar görüntüleme cihazının etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda damar görüntüleme cihazının kliniklerde kullanımının yaygınlaştırılması, cihazın olmadığı durumlarda ven görünürlüğünde artış sağlamak için hastalara en az 10 kez avuç açma kapama işlemi yaptırılması önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted in a randomized controlled experimental study to determine the effect of the vascular imaging device and fist clenching on vein visibility in patients who are receiving chemotherapy. The study was conducted with 135 patients, who were admitted to the Chemotherapy Unit of Gazi University, Health Application and Research Center, Gazi Hospital and who met the inclusion criteria and accepted to participate in the study between 15.09.2017-15.04.2018. Patients were assigned to groups according to vein scala by stratifiedrandomization method. In the device group, the vascular imaging device was used to determine the appropriate vein; in the fist clenching group, the patients were asked to open and close their palms to determine the appropriate vein; and in the control group, no extra interventions except for the process steps were applied and one single nurse carried out the peripheral intravenous catheter insertion. The data were recorded in the "Peripheral Intravenous Chemotherapy Application Registration Form". Written approval was received from the Ethics Commission and the institution in which the study was conducted. Informed consent was obtained from the patients. The One-Way Analysis of Variance, Kruskal Wallis Analysis of Variance, the Chi-Square Analysis, and the Wilcoxon Correlation Tests were used to analyze the data. It was determined that the duration of determining the appropriate vein and the duration of successful peripheral intravenous catheter insertion were shorter in the device group at a significant level (p<0.05). The satisfaction levels of the patients and the nurse were higher in the device group at a significant level (p<0.05). It was found that in the fist clenching group, the patients had to fist clenching 10.13±4.33 times. As a result, it was determined that the vascular imaging device was effective in determining the proper vein and in successful peripheral intravenous catheter insertion time in patients who were receiving chemotherapy. For this reason, it is recommended that the vascular imaging device is used more commonly in clinics. In cases where the device is not available, it is recommended fist cheching to patients at least 10 times to increase vein visibility.