Öğretmenlik uygulaması I-II derslerinin zihin engelliler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisi (KKTC örneği) /
Yazar: SAYIN AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUKADDES SAKALLI DEMİROK
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problem durumu tartışılıp, araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, varsayımları, tanımlar ve kısaltmaları yer almaktadır. İkinci bölümde kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar yer almaktadır. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, çalışma grubu, verilerin toplanması ve verilerin analizine yönelik bilgilere verilmiştir. Dördüncü bölümde araştırmanın bulguları ve bunların yorumlarına yer verilmiştir. Beşinci bölümde araştırmanın bulguları doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve öneriler yer almaktadır
Öğretmenlik uygulaması derslerinin zihin engelliler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla; bu çalışma Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Zihin Engelliler Öğretmenliği bölümlerinde son sınıf okuyan, 2014-2015 eğitim öğretim yılında Lefkoşa Özel Eğitim ve İş Eğitim Merkezi, Gazimağusa Özel Eğitim ve İş Eğitim Merkezi ve Özel Algım Rehabilitasyon Merkezinde öğretmen uygulaması I ve II derslerinin uygulamalarını yapan Zihin Engelliler Öğretmenliği son sınıf öğrencilerden 81 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür.
Araştırmada tek-gruplu ön-test son-test modeline dayanan yarı deneysel çalışma yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (2001) tarafından geliştirilen ve Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen Öz-Yeterlilik Ölçeği" ile ölçülmüştür.
Araştırmanın sonuçlarına göre;
Öğretmen Öz-Yeterlilik Ölçeğinin ön-test ve son-testleri arasında fark olup olmadığını belirlemek için bağımlı gruplar t-testi yapılmıştır. t-testi sonuçlarına göre ön-test ve son-test arasındaki farkın .05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir.
Öğretmenlik uygulaması derslerinin öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisini cinsiyete değişkenine göre karşılaştırmak için ön-test ve son-test ortalamaları farkı alınmıştır. Alınan farklar ise bağımsız gruplar t-testi ile .05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Analizler sonucunda erkek ve kadın öğretmen
adaylarının son-test ön-test- farkları sonuçları arasındaki farklılığın .05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.
Öğretmenlik uygulaması derslerinin öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisini uyruk değişkenine göre karşılaştırmak için ön-test ve son-test ortalamaları farkı alınmıştır. Alınan farklar ise bağımsız gruplar t-testi ile .05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Analizler sonucunda erkek ve kadın öğretmen adaylarının son-test ön-test- farkları sonuçları arasındaki farklılığın .05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.
Öğretmenlik uygulaması derslerinin öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisini mezun olunan lise türüne göre karşılaştırmalı şekilde analiz etmek için ön-test ve son-test ortalamaları farkı alınmıştır. Alınan farklar Mann Whitney-U testleri ile .05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Analizler sonucunda öğretmenlik uygulaması derslerinin Meslek Lisesi mezunu öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algı düzeyinin en düşük düzeyde artırdığı bulunmuştur. Mezun olunan liseye göre farklar karşılaştırıldığında son-test ve ön-test puan ortalamaları farkı, "Öğrenci Katılımı " ve "Öğretim Stratejileri" alt boyutlarında Düz Lise mezunu öğretmen adayları lehine gerçekleşmiş iken, "Sınıf Yönetimi" alt boyutunda Anadolu Lisesi mezunu öğretmen adayları lehine olduğu saptanmıştır. Öğretmenlik uygulaması dersleri, mezun olunan liseye göre zihin engelliler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik Uygulaması Dersi, Öz yeterlik, Özel Eğitim, Zihin Engelliler Öğretmenliği

Abstract:
This research consists of five sections. The first section discusses the problematic areas of the research, the aim of the research as well as its importance, the hypothesis, descriptions and the abbreviations used throughout the text. The second section includes the theoretical framework and research in relation with theoretical framework. The third part is directed on the research model, research group, data collection and the data analysis of the research. The fourth chapter includes the data collected and the comments and remarks on the data collected.
This research has been carried out in the Turkish Republic of Northern Cyprus, Teaching the Mentally Disabled department, final year students, with the aim of investigating the effect of the school experience courses lectures on 81 students who are preparing to be teachers for the mentally disabled ones in the academic year of 2014-2015 at Lefkoşa Özel Eğitim ve İş Eğitim Merkezi, Gazimağusa Özel Eğitim ve İş Eğitim Merkezi ve Özel Algım Rehabilitasyon Merkezi.
A semi-experimental method that relies upon the one-group prior-test final-test model of research has been used to conduct this research. The teacher candidates' self-sufficiency perspectives were measured by the "Of the Teachers' Sense of Efficacy Scale" what was developed by Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (2001) and translated to Turkish by Çapa, Çakıroğlu and Sarıkaya (2005).
According to the results of this research;
A t-test has been carried out to investigate the differences between the prior-test and the final-tests of the Of the Teachers' Sense of Efficacy Scale. The t-test results has shown that the difference between the prior and the final-tests are statistically reasonably by .05.
The difference between the prior and the final tests has also been revealed to investigate the gender difference on the perception of self-sufficiency in the school experience courses. The independent groups t-test has shown .05 meaningfulness. As a result of the analyses of the male and female teacher candidates' prior and final tests the .05 difference has been concluded not to be meaningful statistically.The ethnic influence of the self-sufficiency perception of the school experience courses was measured by the difference of the prior and final tests. The differences were analysed by the t-test to be .05 meaningful. As a result of the analyses, the .05 difference has been concluded not to be meaningful statistically.
The effect of the school experience courses on the perception of self-sufficiency on the teacher candidates were also measured according to the type of the high school the candidates have graduated from. In order to make comparisons between those who have graduated from different types of high-schools, the average of the prior and final-tests' difference were calculated. The calculated results were analysed through the Mann Whitney-U tests and the .05 meaningfulness levels. As a result of the analyses, the school experience courses on those who graduated from vocational high schools have increased the self-sufficiency perception on the least level. When comparison was made between the graduants of different high schools, it has been found that the average difference of the prior and final tests for the `Student attendance` and `Teaching strategies` have positively influenced the standard high school graduants where the "Classroom Management" has positively influenced the Anatolian high school cgraduant teacher candidates. It has been found that the effect of high school of the candidates on the perception of self-sufficiency in the school experience courses is not statistically meaningful.

Key words: The Courses of the School Experience, Self-sufficiency, Special Education, Teaching Mentally Disabled