Etkileşimli hikâye anlatımı aracı olarak veri görselleştirme: Türkiye'de görülen göçmen kuş türleri örneği
Data visualization as an interactive storytelling tool: example of migrant bird species in Turkey
Yazar: RAZİYYE KUZU ATALAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR CEMELELİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / İnteraktif Medya Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Tarih boyunca, bilgi aktarımı ve yorumlama teknikleri sürekli olarak gelişmiştir. Anlatı yapıları, bilginin erişilebilirliği ve anlaşılabilirliğine özel bir vurgu yaparak belirli bilgileri iletmeyi amaçlamıştır. Bu gelişim sürecinde, veri görselleştirmenin veri sunumu ve yorumlanmasında büyük önem taşıdığını ve bilginin hızlı, verimli bir şekilde anlamlandırılmasını kolaylaştırdığı için bilimsel, endüstriyel ve sosyal uygulamaların çeşitli alanlarında esas alınan bir araç olarak kabul edildiğini belirtmek gerekir. Bu bağlamda, veri odaklı hikâye anlatımı ve veri görselleştirme tekniklerinin birleşimden doğan yenilikçi bir yaklaşımı temsil ederken, aynı zamanda karmaşık veri setlerini ve analiz sonuçlarını anlamayı ve yorumlamayı kolaylaştıran görsel anlatı unsurlarını entegre etme özelliğine sahiptir. Bu tür hikâye anlatımı genellikle web tabanlı platformlarda kullanılır. Katılımcının deneyimlerini ve hikayenin gidişatını kişiselleştirme imkanı tanır.
Etkileşimli hikâye anlatımı ve veri görselleştirme aracılığıyla, bilimsel bilginin aktarımında kullanılan yöntemler ve araçlar ile hedef kitleye uygun anlatı oluşturmak amaçlı Türkiye'de görülen göçmen kuş türleri örneği üzerinden 'Migbirds' isimli web tabanlı bir platform tasarlanmıştır. Araştırmada, tasarım odaklı düşünme (design thinking) aşamaları uygulanmış ve bu yaklaşımın aşamaları kapsamında yinelenen (iterative) tasarım prensibini gerçekleştirmek adına nicel araştırma metodolojisinden faydalanılmıştır. Araştırmada, daha önce yapılan çalışmaların aktarılabilmesi adına literatür tarama modeli kullanılmıştır. Disiplinlerarası bir yapıya sahip olan interaktif hikâye anlatımı tasarımı ile bilimsel verinin aktarımını sağlayan veri görselleştirme kavramına yönelik bir ihtiyaç analizi gerçekleştirilmiştir. Bilimsel bilginin geniş kitlelere aktarılması bağlamında, çalışmanın evrenini doğa bilimleri ile ilgilenen kullanıcılar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi İletişim Tasarımı Bölümü öğrencileri ve İnteraktif Medya Tasarımı Yüksek Lisans Bölümü interaktif hikaye anlatımı deneyimi olan öğrencileri oluşturmuş ve 60 katılımcı ile ihtiyaç analizi anketi gerçekleştirilmiştir. İhtiyaç analizi anketinde toplam 27 soru sorulmuş ve sonuçlar analiz edilmiştir. Tasarım odaklı düşünme metodu ve veri görselleştirme aşamaları kullanarak tasarım süreci şekillendirilmiştir. Kullanıcı deneyimi ve arayüz tasarımı kuramları doğrultusunda uygulamalı bir tasarım çalışması gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Throughout history, techniques of knowledge transmission and interpretation have continuously evolved. Narrative structures have aimed to convey specific information with a special emphasis on the accessibility and comprehensibility of information. In this process of development, it is worth noting that data visualization is of great importance in data presentation and interpretation, and is considered as an essential tool in various fields of scientific, industrial and social applications as it facilitates fast, efficient interpretation of information. In this context, data-driven storytelling represents an innovative approach born from the combination of data- driven storytelling and data visualization techniques, while at the same time integrating visual narrative elements that facilitate the understanding and interpretation of complex data sets and analysis results. This type of storytelling is often used in web-based platforms. It allows the participant to personalize their experience and the course of the story.
Through interactive storytelling and data visualization, a web-based platform called 'Migbirds' was designed to create a narrative suitable for the target audience with the methods and tools used in the transfer of scientific knowledge. In the research, design thinking stages were applied and quantitative research methodology was used to realize the iterative design principle within the scope of the stages of this approach. In the research, literature review model was used in order to transfer previous studies. A needs analysis was carried out for the concept of data visualization, which provides the transfer of scientific data with interactive storytelling design, which has an interdisciplinary structure. In the context of transferring scientific knowledge to large audiences, the population of the study consists of users interested in natural sciences. The sample of the study consisted of students of Yıldız Technical University, Faculty of Art and Design, Department of Communication Design and Interactive Media Design Graduate Program, students with interactive storytelling experience, and a needs analysis survey was conducted with 60 participants. A total of 27 questions were asked in the needs analysis survey and the results were analyzed. The design process was shaped using the design thinking method and data visualization stages. An applied design study was carried out in line with user experience and interface design theories.