Posthüman dramaposthüman bakış açısı ile zenginleştirilmiş süreçsel drama çalışması
Posthuman dramaprocess drama enhanced through a posthuman perspective
Yazar: MÜBERRA BURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN METİNNAM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yaratıcı Drama Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Drama = Drama ; Posthuman = Posthuman ; Posthümanizm = Posthumanism ; Süreç drama = Process drama ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Posthümanizm, insan doğasının ve kimliğinin önceden belirlenmiş olmadığı, aksine sürekli olarak yapılandırıldığı, evrildiği fikrini vurgular. Bu yaklaşım, tüm yaşam formlarının birbirine bağlı ve karşılıklı bağımlılık içinde olduğu ilkesini benimser. Posthümanizmde zaman, mekân, evren, birey, etik değerler ve dil gibi kavramlar farklı açılardan değişkenlik gösterir. Dramatik kurguyu eğitmen ve katılımcının doğaçlamaya dayalı bir deneyimle yapılandırdıkları süreçsel drama yaklaşımı, spontaniteye ve yaratıcılığa dayalı doğasıyla yaşantıları ele almak için alternatif bir bakış açısı sunar. Süreçsel dramada katılımcıların yaratıcılıklarıyla kurgusal dünyalarında sınırlarından arınarak bambaşka dünyalarda ve rollerde olabilmeleri, mekânı farklı kullanabilmeleri, iletişim dilinde esnek olabilmeleri, dramanın posthüman algısı ve bakış açısıyla olan benzerliğini çağrıştırır. Bu çalışmanın amacı, posthümanizm ve süreçsel dramanın ortak yönlerini karşılaştırmalı bir analiz yoluyla incelemektir. Çalışma, tarama modeline dayalı nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak döküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, ilgili literatürde yer alan dökümanlar taranarak posthüman ve süreçsel drama arasındaki ortaklıklar betimsel olarak analiz edilip çözümlenmiştir. Çalışmada, posthümanı aktarmanın en iyi yollarından birinin süreçsel drama olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına dayanarak, süreçsel drama atölyelerinde posthüman temaların kullanılması ve posthüman perspektifle zenginleştirilmiş süreçsel drama atölyelerinin planlanması önerilmektedir. Bu sayede, süreçsel dramaya eklenen posthüman bakış açısının, süreçsel dramaya yeni bir boyut kazandırarak posthüman drama şeklinde yeni bir anlayış ortaya çıkardığı düşünülmektedir.

Abstract:
Posthumanism emphasizes the idea that human nature and identity are not predetermined, but rather constantly structured and evolving. This approach embraces the principle that all life forms are interconnected and interdependent. In posthumanism, concepts such as time, space, universe, individual, ethical values and language vary from different perspectives. The process drama approach, in which the instructor and the participant construct the dramatic fiction through an improvisational experience, offers an alternative perspective to address experiences with its nature based on spontaneity and creativity. In process drama, the fact that the participants can be in completely different worlds and roles, use the space differently, and be flexible in the language of communication, evokes the similarity of drama with the posthuman perception and perspective. The aim of this study is to examine the common aspects of posthumanism and process drama through a comparative analysis. The study was designed as a qualitative research based on the survey model. Document analysis technique was used as a data collection tool. Within the scope of the study, the commonalities between posthumanism and process drama were analyzed descriptively by scanning the documents in the relevant literature. The study concluded that process drama is one of the best ways to convey the posthuman. Based on the results of the study, it is recommended to use posthuman themes in process drama workshops and to plan process drama workshops enriched with a posthuman perspective. In this way, it is thought that the posthuman perspective added to process drama brings a new dimension to process drama and creates a new understanding in the form of posthuman drama.