Sürüdürülebilir mimarlıkta yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, kamu binalarında uygulama yöntemleri ve örneklerinin incelenmesi
Use of renewable energy resources in sustainable architecture, investigation of application methods and eample in public buildings
Yazar: GÖKHAN TEKBIYIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ÖZCAN
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Enerji = Energy ; Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Enerji kaynaklarının günümüz çağında artık tükenmeye başladığı dönemleri
geçirmekteyiz. Yenilenebilir enerji kaynaklarının daha çok kullanmaya başladığımız
dönemlere geçerek; Güneş, rüzgâr, dalga, toprak gibi yenilenebilir enerji
kaynaklarının günlük insan yaşamında yerini alması gerekmektedir. İlk olarak
tasarımlarda enerjinin mimarlıkla birleşerek çevreye duyarlı yeni yapılar
oluşturulabilir.
Günümüz çağında insanlar yaşam koşullarını gitgide kolaylaştırmak için farklı
alternatifler bulmakta ve bununla beraber, yaşam standartlarını kolaylaştırma arayışına
girmişlerdir. Bu sebepten teknoloji sanayisinin gelişmesiyle birlikte, yapılarda
kullanılan malzeme çeşitliliğiyle tasarımın daha çok ötesine geçmiş durumda
kalınmaktadır. Başka bir deyişle en kötü malzemenin bile doğru yerde doğru şekilde
kullanılarak yapıyla birlikte ne kadar çok ön plana çıktığı görülmektedir. Bunun
sonucunda binaların daha az enerji tüketmesiyle ilgili yapılan araştırmalarda; güneş
enerjisinin elektriğe dönüşmesi binanın az da olsa ihtiyaç duyduğu elektriği
karşılayabilmesi için önemli bir gelişme olacaktır. Günışığı kullanılarak aydınlanma
enerjisinin bina içinde kullanılması bu günışığının aynı zamanda iç mekânla dış mekân
arasında ısı alışverişini minimum seviyeye indirmiş olması yapıda tasarruf yapma
açısından önemlidir. Buna benzer yenilenebilir enerji kaynaklarının binalarda
uygulanması sonucunda kullanılan enerjinin maddi olarak azaldığı görülmektedir.
Böylece enerji kaynakları olarak dışa bağlı olan ülkelerin enerji ihtiyaçlarının azaldığı
gözlemlenmektedir. Günümüzde ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınmasındaki en
önemli sorunlardan biride temiz ucuz ve kolay elde edilebilen bir enerji kaynağı
sağlamaktır. Bu durum ülkenin ekonomik olarak cari açığının dengelenmesinde
önemli bir rol sağlayabilir. Dünyada var olan yenilenemeyen enerji kaynakları, yaşam
içersinde günlük görevini yerine getirmektedir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının, kamu yapılarında uygulama örneklerini bu beş
bölümde açıklanmaya çalışılmış ve mimari tasarımla ilişkili kurularak örnekler
üzerinde değerlendirilmiştir. Birinci bölümde çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi
ele alınmıştır.
İkinci bölümde, sürdürülebilirlik kavramıyla birlikte sosyal, ekonomik, çevresel
boyutları ele alınarak değerlendirilmiştir.
Üçüncü bölümünde ise tezin asıl amacı olan sürdürülebilirlik kapsamında kamu
binaların enerji ilişkisi kapsamında yapının proje kısmından itibaren yapının enerji
ihtiyacı ve binanın enerji performans kriterlerinden bahsedilmiştir.
Tezin dördüncü kısmında ise ikinci ve üçüncü bölüme bağlı olarak kullanılan tasarım
elemanı olan yenilenebilir enerji envanterlerinin çalışma kriterlerinin örneklerinden
bahsedilmiştir.
Beşinci bölümde dünya genelinde yapılmış olan kamu binalarının tezin tüm bölümleri
ele alınarak örnek kamu yapıların incelemelerinden bahsedilmiştir.
Tezin son kısmı olan altıncı bölümde literatür taramaları sonucu verilmiş bilgiler
dahilinde verilen sonuç ve değerlendirmeler ele alınmıştır.

Abstract:
Nowadays we are going through periods where energy sources are starting to run out.
By moving on to a time when we start using renewable energy sources more and more;
Renewable energy sources, such as the sun, wind, waves, and soil, need to take its
place in daily human life. First of all, energy sensitive new structures can be created
by combining energy with architecture in designs.
In this day and age, people find different alternatives to make their living conditions
easier and they have sought to make their living standards easier. As a result, with the
development of the technology industry, the diversity of materials used in construction
has gone beyond design. In other words, it is seen how much even the worst material,
used in the right place, in the right way, together with the structure can be brought to
the forefront. As a result of research on less energy consumption of buildings, the
conversion of solar energy into electricity will be a significant improvement to meet
the electricity needs of the building, even if only slightly. Using daylight as the lighting
energy in the building is also important in terms of savings in the building because this
daylight reduces the heat exchange between indoor and outdoor space to a minimum
level. It is seen that the amount of energy used as a result of the application of such
renewable energy sources in the buildings is reduced in the long run. Thus, it is
observed that the energy needs of countries that are dependent on foreign sources of
energy are decreasing. Today, one of the most important problems in the social and
economic development of countries is to provide a clean, cheap and easily obtainable
energy source. This situation can play an important role economically in balancing the
current account deficit of the country. The fossil energy resources that exist in the
world fulfill their daily duty in the existing life.
The study of the methods applied to public buildings of renewable energy sources,
which aims at the design effect of the architecture, consists of five parts. In the first
section, the purpose, scope and method of study are discussed.
In the second chapter, the social, economic and environmental dimensions of
sustainability are considered and evaluated.
In the third chapter, the energy needs and energy performance criteria of buildings are
discussed from the project side, in the context of energy relations of public buildings
within the scope of sustainability, which is the main objective of the thesis.
In the fifth chapter, the public buildings built around the world and the examples of
the public buildings are discussed, taking into account all parts of the thesis.
In the last part of the thesis, the results and evaluations given based on the literature
reviews are discussed.