Yoganın astım hastalarının solunum fonksiyonlarına, semptom kontrolüne ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of yoga on respiratory functions, symptom control and life quality of asthma patients
Yazar: GÜLCAN BAHÇECİOĞLU TURAN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Astım = Asthma ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yoga = Yoga

Özet:
Amaç: Bu çalışma, astım hastalarına uygulanan yoganın, hastalarının solunum fonksiyonlarına, semptom kontrolüne ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma Aralık 2017-Ocak 2019 tarihleri arasında, kontrol gruplu ön test son test uygulamalı randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nihat Katipçi Göğüs Hastalıkları polikliniğine kayıtlı 440 astım hastası oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden ve randomize olarak seçilen 56 deney 56 kontrol olmak üzere toplam 112 astım hastası oluşturdu. Verilerin toplanmasında 'Kişisel Bilgi Formu', 'Solunum Fonksiyonları İzleme Formu', 'Astım Kontrol Testi' ve 'Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği' kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, Mann-whitney u testi ve Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Deney grubundaki hastaların solunum fonksiyon testlerine ait son test puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastalara göre önemli düzeyde arttığı saptandı (p<0.05). Astım kontrol testine ait son test puan ortalaması 23.21±1.57, astım yaşam kalitesi toplam puan ortalaması 6.72±0.27 ve AQLQ alt boyutlarına ait puan ortalamaları; aktivite kısıtlaması 6.74±0.31, belirtiler 6.71±0.30, duygusal işlevler 6.60±0.36 ve çevresel uyaranlar 6.82±0.34 olup, kontrol grubundaki hastaların son test puan ortalamalarına göre önemli düzeyde arttığı saptandı (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki hastaların solunum fonksiyon testleri, astım kontrol testi ve astım yaşam kalitesi toplam ve alt boyutlarına ait puan ortalamalarının grup içi karşılaştırılmasında; Deney grubundaki hastaların puan ortalamalarının son testte önemli derecede arttığı saptanırken kontrol grubundaki hastaların ise puan ortalamalarının son testte düştüğü belirlendi (p<0.05).   
Sonuç: Yoganın astım hastalarının solunum fonksiyonlarını semptom kontrolünü ve yaşam kalitesini olumlu etkilediği saptandı. Yoganın hemşirelik uygulamalarında tedavinin etkinliğini arttırmak amacıyla tamamlayıcı yöntem olarak kullanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Astım, hasta, hemşirelik,  yoga

Abstract:
Aim: This study was conducted to find out the effect of yoga applied to asthma patients on the patients' respiratory functions, symptom control and quality of life. 
Material and Method: The study was conducted between December 2017 and January 2019 as a randomized experimental study with control group and pre-test post-test practice. The universe of the study consisted of 440 asthma patients who had records at Atatürk University Health Research and Application Centre and Erzurum Training and Research Hospital Nihat Katipçi Chest Diseases polyclinic. The sample of the study consisted of a total of randomly chosen 112 asthma patients, 56 in the experimental group and 56 in the control group, who met the research criteria and who agreed to participate in the study. 'Personal Information Form', 'Respiratory Functions Monitoring Form', 'Asthma Control Test' and 'Asthma Quality of Life Scale' were used to collect the data. Arithmetic mean, standard deviation, percentage, Chi square, independent groups t test, dependent groups t test, Mann-whitney u test and Wilcoxon test were used in the assessment of data.
Results: Respiratory function post-test score averages of the patients in the experimental group were found to increase significantly when compared with those of the patients in the control group (p<0.05). Post-test score averages of the asthma control test were 23.21±1.57, asthma quality of life total score average was 6.72±0.27 and AQLQ score averages were as follows; restriction of activity: 6.74±0.31, symptoms: 6.71±0.30, emotional functions: 6.60±0.36 and environmental stimulants: 6.82±0.34; and they were found to increase significantly when compared with the post-test score averages of the patients in the control group (p<0.05). In the intragroup comparison of respiratory function test, asthma control test and asthma quality of life total and sub-dimension score averages of the patients in the experimental and control group, while the post-test score averages of the patients in the experimental group were found to increase significantly, post-test score averages of the patients in the control group were found to decrease..
Conclusion: It was found that yoga influenced respiratory functions, symptom control and quality of life in asthma patients positively. It can be recommended for yoga to be used as a supplementary method to increase the efficiency of treatment in nursing practices.
Key Words: Asthma, nursing, patient, yoga