Ağır hemofili A hastalarının yapay zeka tabanlı test ile psikiyatrik bozukluk açısından değerlendirilmesi ve bu sonuçların klinik üzerine etkisinin incelenmesi
Assessment of severe hemophilia A patients for psychiatric disorders usingartificial ıntelligence-based tests and examination of the clinical ımpact of these results
Yazar: NİGAR RUSTAMLI
Danışman: PROF. DR. MUHLİS CEM AR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, ağır hemofili A hastalarında psikiyatrik bozuklukları yapay zeka
tabanlı tarama testi kullanarak incelemeyi ve hastaların klinik durumu ve tedavi uyumu
üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 94 ağır hemofili A hastası dahil edildi. Hastalar 314 sorudan
oluşan yapay zeka tabanlı anket olan DİA ile psikiyatrik bozukluklar açısından değerlendirildi.
Sosyodemografik ve tıbbi veriler hastalardan ve hasta dosyalarından elde edildi.
Bulgular: Hastaların %26,8'de OKB, %53,7'sinde kişilik, %17'de anksiyete, %17,1'de stres
ve travma, %14,6'da somatoform, %30,5'te duygudurum ve ilgili bozukluklar, %6,1'de psikotik,
%68,3'te diğer psikiyatrik bozukluklar ve semptomlar açısından risk saptandı. Somatoform ve
ilgili bozuklukları olanların %10,1'i, bozukluk olmayanların %89,9'u iv ilaç uygulamayı biliyordu
ve bu fark istatistiksel anlamlıydı. Analizlerde uyku ve iştah bozukluğu açısından alınan
puanlarla yıllık eklem kanama sıklığı arasında pozitif, alkol kullanım bozukluğu açısından alınan
puanlar ile VKİ arasında negatif, OKB ve trikotillomani açısından alınan puanla yıllık kilo başına
düşen faktör miktarı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptandı. Somatoform ve ilgili
bozukluklar açısından risk olan hastaların yıllık kilo başına düşen toplam faktör miktarı
ortalaması, risk olmayan grupla karşılaştırıldığında anlamlı yüksekti. OKB, uyku ve iştah,
histriyonik kişilik bozukluğu, mizofoni açısından yüksek riskli olan hastaların yıllık kilo başına
düşen toplam faktör kullanım ortalama miktarı, normal riskli grupla karşılaştırıldığında anlamlı
derecede yüksekti.
Sonuç: Sonuçlarımız yıllık kanama sıklığı ve kilo başına düşen faktör miktarı ile psikiyatrik
hastalıklar arasında anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. Hemofili hastalarında psikiyatrik
hastalıkların erken tanı ve tedavisiyle faktör replasman tedavisine uyumu artırarak kanama ile
ilişkili komplikasyonların gelişimini azaltmak mümkün olabilir.
Anahtar Kelimeler: ağır hemofili A, psikiyatrik bozukluklar, yapay zeka tabanlı test (DİA)

Abstract:
Aim: In this thesis, we aimed to evaluate psychiatric disorders in patients with severe
haemophilia A using an artificial intelligence-based screening test and to investigate the
impact of the screening results on patients' clinical course and treatment compliance.
Material and Method: The study included 94 patients with severe haemophilia A.
Patients were evaluated in terms of psychiatric disorders with the Diagnostic Test (DIA), an
artificial intelligence-based questionnaire consisting of 314 questions. After face-to-face
interviews with the patients and obtaining their consent, they were sent a link to their mobile
phones to answer the diagnostic questionnaire online. Sociodemographic and medical data
were obtained from patients during face-to-face interviews and/or from patient files.
Results: The risk for personality disorders was found in 53.7%, anxiety in 17%, stress and
trauma-related disorders in 17.1%, somatoform and related disorders in 14.6%, mood
diorders in 30.5%, psychotic diorders in 6.1%, obsessive-compulsive diorders in 26.8%, and
other psychiatric disorders and symptoms in 68.3%. While 10.1% of those with somatoform
and related disorders were trained to self-administer iv factors, this rate increased to 89.9%
in those without somatoform disorders, and this difference was statistically significant. A
positive correlation was found between the scores for sleep and appetite disorders and the
annual frequency of joint bleeding, a negative correlation was observed between the scores
for alcohol use disorders and BMI (Body Mass Index), and a positive correlation was found
between the scores for OCD (Obsessive Compulsive Disorder) and trichotillomania and the
annual amount of factors per kilogram of weight. Patients who were at risk for somatoform
and related disorders were found to have significantly higher annual factor consumption than
those who were not at risk.
The mean factor consumption per kilogram of weight per year was significantly higher
in patients at high risk for OCD, sleep and appetite disorders, histrionic personality disorder,
and misophonia compared with those who were not at risk.
Conclusion: Our results show that there is a significant relationship between annual
bleeding frequency and the amount of factor per kg per year and psychiatric disorders. Early
diagnosis and treatment of psychiatric disorders in haemophilia patients may decrease the

development of bleeding-related complications by increasing the rate of adherence to factor
replacement treatment
Key words: severe haemophilia A, psychiatric disorders, artificial intelligence-based test
(DIA).