Türk sinemasında kabadayı tipinin dönüşümü
Transformation of "kabadayi" as a type in Turkish cinema
Yazar: SERKAN ÇİFTCİ
Danışman: PROF. SENEM AYŞE DURUEL ERKILIÇ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Sinema = Cinema ; Tipler = Characters ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Bu çalışmada Türk sinemasında altmışlı ve doksanlı yıllar arasında üretilen filmlerde, sabit karakter özellikleriyle kalıplaşan kabadayı tipleri ve birbirine çok benzeyen anlatı şemalarıyla üretilen kabadayı öyküleri incelenmiştir. Seyircinin uzun yıllar boyunca ilgi gösterdiği kabadayı filmleri, doksanlardan sonra yerli sinemada popülerliğini yitirmiştir. Bu inceleme sürecinde kabadayı tiplerinin hangi toplumsal nedenlerle nasıl ve ne zaman ortaya çıktığı, farklı dönemlerde ne sıklıkla üretildiği, filmlerin hangi temalar üzerinde biçimlendiği sorularına cevap aranmıştır. Kabadayı tipinin tarihi arka planı üzerinden geleneksel ataerkil kahraman tipleriyle olan ilişkisine bakılarak Yeşilçam anlatılarında popüler bir figür olan kabadayı fenomeni mercek altına alınmıştır. Bu doğrultuda altmışlardan günümüze kadar üretilen filmlerin içerik analizleri yapılarak kabadayı anlatı şemalarının benzerlikleri tespit edilmiş, ülkede yaşanan toplumsal değişmelere paralel olarak tipin sinemamızda geçirdiği dönüşüm tartışmaya açılmıştır. Bu çalışma, sinemamızdaki kabadayı imgesinin net bir tasvirini ortaya koymak amacıyla, suçlu olan, hatta suç konusunda kariyer sahibi olan kabadayı tiplerinin Türk sinemasında halk kahramanı olarak sunulmasının nedenlerini, tipin davranış özellikleri, inandığı değerler sistemi, sosyal çevresi ve suç alanı üzerinden irdelemektedir.

Abstract:
In the present study, kabadayı types has become a stereotype due to their fixed characteristics, and stories about them, which have very similar narratives, have been reviewed through the movies produced in Turkish cinema particularly from the sixties to nineties.  Kabadayı movies, which received great public interest through a long period, has been ceased to be produced after the nineties. Through this reviewing process, the answers were looked for to the questions such as,  which social circumstances, how and when did cause the creation of kabadayı types, how frequent was the type reproduced in different periods, and on which themes the movies were formed. The study analyses the type, considering his relations and connections with traditional patriarchal heroes, through the type's historical background and the phenomenon of kabadayı who was a popular type particularly in Yeşilçam narratives, as well. In this respect, present thesis detects the similarities of narrative schemas of the kabadayı movies produced beginning from the sixties to the present, through the analyses of their contexts, and opens the transformation that the type underwent in cinema, according to the social changes in the country, for discussion. The study also deals with the reasons of the kabadayı type, who is also a criminal, even has a criminal career, has been presented as a folk hero in Turkish cinema, through the examinations of the type's behavioral particularities, of the value system in which he believed, of his social circle and territory of crime, to put forward a clear definition of kabadayı imagery in Turkish cinema.