Toprak ortamında herbisit biyoremediasyon veriminin Gammarus pulex'in bazı biyokimyasal paramatreler kullanarak araştırılması
Investigation of herbicide bioremediation efficiency in soil environment by using some biochemical parameters of Gammarus pulex
Yazar: YUSUF SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. NURAN CIKCIKOĞLU YILDIRIM ; DOÇ. DR. GÖKHAN ÖNDER ERGÜVEN
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada glifosat herbisitinin tarım alanlarında kullanılan konsantrasyonu baz 
alınarak hazırlanan sulu çözeltileri, laboratuvarda oluşturulmuş beş adet yapay tarla 
düzeneklerine ilave edilmiş ve bu düzeneklerin her birine çeşitli konsantrasyonlarda B. 
aryabhattai bakterisi ilave edilmiştir. Oluşturulan bu düzeneklerden günden güne süzüntü 
alınarak kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) ve toplam organik karbon (TOK) parametrelerine 
bakılıp B. aryabhattai bakterisinin gösterdiği giderim verimleri takip edilmiştir. Arıtım 
öncesi ve en yüksek giderim veriminin olduğu arıtım sonrası alınan süzüntü suyunun G. 
pulex üzerinde gösterdiği toksik etkiler de süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), 
asetilkolinesteraz (AChE), glutatyon (GSH) gibi enzimatik ve enzimatik olmayan 
antioksidan parametrelerle, lipid peroksidasyonun göstergesi olan tiyobarbitürik asit reaktif 
maddesi (TBARS) seviyelerindeki değişimlerle takip edilmiştir. Çalışmadan elde edilen 
verilere göre B. aryabhattai bakterisi en yüksek giderim verimini 10 ml' lik B. aryabhattai
ortamında KOİ bazında % 71.1; TOK bazında ise % 85.6 seviyesinde tespit edilmiştir. 
Enzim aktivite sonuçlarına bakıldığında ise MDA düzeyleri ile AChe kontrol ile 
kıyaslandığında üç farkli subletal dozda glifosat uygulanan gruplarda hem 24. hem de 96. 
saatin sonunda arttığı, GSH düzeyleri ile SOD, CAT enzim aktivitesi azaldığı tespit edilmiş 
ve dolayısıyla B. aryabhattai' nin biyoremediasyon faaliyetlerinde etkin bir bakteri türü 
olduğunun yanı sıra G. pulex'in de alıcı ortamlarda toksik yanıt araştırmalarında uygun bir 
model canlı olduğu görüşüne varılmıştır.

Abstract:
In this study, aqueous solutions of glyphosate herbicide prepared based on the 
concentration used in agricultural fields were added to five artificial field setups created in 
the laboratory, and B. aryabhattai bacteria were added at various concentrations to each of 
these setups. By taking the filtrate from these setups day by day, chemical oxygen demand 
(COD) and total organic carbon (TOC) parameters were checked and the removal efficiency 
of B. aryabhattai bacteria was followed. The toxic effects of the filtrate taken before and 
after the treatment, which has the highest removal efficiency, on G. pulex are also determined 
by enzymatic and non-enzymatic antioxidant parameters such as superoxide dismutase 
(SOD), catalase (CAT), acetylcholinesterase (AChE), glutathione (GSH), The changes in 
thiobarbituric acid reactive substance (TBARS) levels, which are indicators of lipid 
peroxidation, were followed. According to the data obtained from the study, B. aryabhattai
bacteria had the highest removal efficiency of 71.1% on COD basis in 10 ml B. aryabhattai
medium; On the basis of TOC, it was determined as 85.6%. When the enzyme activity results 
were examined, it was determined that MDA levels increased at the end of both the 24th and 
96th hours in the groups treated with three different subletal doses of glyphosate when 
compared with the AChE control, and the GSH levels and SOD, CAT enzyme activity 
decreased, thus B. aryabhattai's bioremediation activities. In addition to being an active 
bacterial species, it was concluded that G. pulex is also a suitable model for toxic response 
studies in receptive environments.