Türk idare hukukunda idarenin düzenleme yetkisi
Rulemaking power of administration in Turkish administrative law
Yazar: ATAKAN UZUN
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR AKYILMAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Düzenleme yetkisi, idarenin hukuk kuralı yapabilme yetkisini ifade eder. Kavramın içeriği ve yarattığı sorunlar, ilgili hukuk düzeninde kuvvetler ayrılığına ilişkin yaklaşımla doğrudan bağlantılıdır. Kural koyma yetkisi ile yasama organı arasında örtüşme ne kadar sıkı bir şekilde kabul edilirse, idarenin düzenleme yetkisinin anayasal bir sorun olarak ortaya çıkışı o kadar belirgin olacaktır. Fransız hukukunun etkisiyle Türk hukukunda uzun süre bu yaklaşım benimsenmiştir. İngiliz hukukunda ise düzenleme yetkisi yargısal denetim başlığı altında değerlendirilmiştir. İdarenin takdir yetkisinin sınırı ve kendisine yasama organı tarafından verilen yetkiyi hangi noktada aşmış olacağı sorunu, düzenleme yetkisinin varlığı sorunundan daha fazla ilgi çekmiştir. İdarenin kural koyma yetkisi maddi olarak, idari kararlardan ayrılmakla farklı yargısal ölçütlere başvurulmuştur. Dolayısıyla maddi ölçüt hukuki tasarrufun yargısal denetiminde kullanılacak yeni ölçütler açısından anlam kazanmıştır. 2017 Anayasa değişikliği ile Türk hukukunda idarenin düzenleme yetkisinin anayasal çerçevesi değiştirilmiştir. Düzenleme yetkisinin, idarenin kanuniliği ilkesinin farklı boyutları kapsamında yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirme, hem 2017 Anayasa değişikliğinin, idarenin kanuniliği üzerindeki etkisinin anlaşılması, hem de değişiklikten bağımsız olarak içtihatların gelişiminin takip edilmesi açısından faydalı olacaktır.

Abstract:
The rulemaking power of administration refers to the capacity of the administration to create legal norms. The content of the concept and the problems it creates are directly related to the approach to separation of powers in the relevant legal order. The tighter the overlap between rule-making power and the legislature is accepted, the more evident the emergence of the administration's regulatory power as a constitutional problem will be. Under the influence of French law, this approach has been adopted for a long time in Turkish law. In English law, the regulatory authority has been evaluated under judicial review. The question of the limit of the discretionary power of the administration and at what point it will exceed the power given to it by the legislature has attracted more attention than the question of the existence of regulatory power. The authority of the administration to set rules has been materially separated from administrative decisions, and different judicial criteria have been applied. Therefore, the material criterion has gained meaning in terms of new criteria for judicial review of legal disposition. With the 2017 Constitutional Amendment, the constitutional framework of the regulatory authority of the administration in Turkish law has been changed. The regulatory authority needs to be re-evaluated within the scope of different dimensions of the legality of the administration. This evaluation will be beneficial to understand the impact of the 2017 Constitutional amendment on the legality of the administration, and in following the development of the case law regardless of the amendment.