Ortaöğretim kurumlarında okul terkinin incelenmesi
Investigation of school dropout in secondary education institutions
Yazar: HASAN DİRİK
Danışman: PROF. DR. HASAN ARSLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul terki = Drop out of school ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı orta öğretim seviyesindeki öğrencilerin okul terk sebeplerini incelemek, bu terklerin önlenebilmesi için öneriler getirmek ve okulu terk etmiş bireylerin okul terki ile ilgili görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel ve nicel araştırma modelleri karma olarak kullanılmıştır. Araştırmada örneklem olarak Çan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde bulunan sekiz orta öğretim kurumunda öğrenim gören 221 öğrenci ve okul terki yapmış 38 bireyden, ayrıca araştırma sonuçlarını derinleştirmek için görüşme yapılan okul terki yapmış sekiz bireyden oluşmaktadır. Verileri toplamak için "Orta öğretime Devam Eden Çocuk Ölçeği", "Ortaöğretimi Terk Eden Birey Ölçeği" ve altı sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler, analiz edilirken frekans ve yüzde analizleri, parametrik ve non-parametrik testler kullanılmış, nitel verilerin analizinde de yapılan görüşmeler için içerik analizi yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, ders başarısı yükseldikçe okulu terk etme olasılığı azalmaktadır. Evde ders çalışan, okul yöneticilerinin kendileriyle iletişim kurduğunu söyleyen, sorunlarını öğretmenleriyle kolayca paylaşabilen öğrenciler, okula, derslerine ve öğretmenlerine daha bağlı olmakta ve okula devam etme istekleri artmaktadır. Bu bulgudan hareketle okuldaki rehberlik, danışma ve yönlendirme etkinliklerinin önemli olduğu söylenebilir. Ayrıca okul terki konusunda öğrencilerin annelerine ve onların görüşlerine daha çok güvendiği ve değer verdiği anlaşılmıştır. Okul terkini etkileyen başka bir sonuç ise öğrencinin çevresinde okula gitmeyen akranlarının bulunup bulunmaması olarak ortaya çıkmaktadır. Yapılan görüşmelerde de okul terki yapan bireylerin arkadaşlarının da okuldan ayrılmaları ve bir an önce hayata atılmaları konusunda akranlarını teşvik ettikleri görülmüştür. Öğrenciler okulu ileride para kazanmalarını sağlayacak bir araç olarak gördüklerinde okulu terk edip aynı parayı bir işe girerek de kazanabildiklerini anladıklarında okulun ekonomik açıdan bir yatırım aracı olduğu tartışılabilir. 
Anahtar sözcükler: Okul terki, ortaöğretim, erken ayrılma, zorunlu eğitim

Abstract:
The aim of this study is to examine the reasons of school leaver students at secondary education level, to make suggestions in order to prevent these dropouts, and to reveal the opinions of individuals who have left school about school dropout. In this study both qualitative and quantitative research models were used. The sample consists of 221 students studying at eight secondary education institutions within the Çan District Directorate of National Education and 38 individuals who have dropped out of the school, also to deepen the research results eight individuals who have dropped out. In order to collect data "the scale of continuing child secondary education level", "the scale of dropped out individuals at secondary education level" and a semi-structured interview form consisting of six questions were used. While quantitative data were analyzed, frequency and percentage analyzes, parametric and non-parametric tests were used, and content analysis was conducted for the interviews in the analysis of qualitative data. According to the findings of the research, the probability of leaving school decreases as the course success increases. Students studying at home, saying school administrators communicate with them, sharing  their problems easily with their teachers, are more connected to their schools, lessons and teachers, and their desire to continue school life increases. Based on this finding, it can be said that the guidance, counseling and guidance activities in the school are important. Also, it was understood that the students trust and value their mothers and their views more about school dropout. Another result that affects school dropout is the presence of peers who do not go to school around the student. In the interviews, it was seen that the friends of the students who dropped out of school also encouraged them to leave the school and be brought to life as soon as possible. It can be argued that the school is an economic investment tool when students understand that they leave school and earn the same money by getting a job if they see the school as a place to make money in the future.
Key words: School dropout, secondary level education, early leaving, compulsory education.