Dişi ve erkek sıçanlarda yaşlanma ve fruktozun oluşturduğu metabolik sendromda resveratrolün vasküler ve kan parametreleri üzerine etkilerinin incelenmesi
The assessment of the effects of resveratrol on vascular and biochemical parameters within a model of metabolic syndrome induced by aging and fructose in male and female rats
Yazar: MEHMET BİLGEHAN PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA AKAR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Resveratrol = Resveratrol ; Sıçanlar = Rats ; Yaşlanma = Aging ; İnsülin = Insulin

Özet:
Son yıllarda hızla artan obezite ve metabolik sendrom hastalıklarındaki artışın temel sebepleri arasında fruktoz içeren hazır gıda ve içeceklerle beslenme de yer almaktadır. Resveratrol bazı meyvelerin yapısında bulunan antioksidan ve kardiyovasküler sistem üzerinde etkileri birçok çalışmada gösterilmiş polifenolik yapıda bir fitoaleksindir. Resveratrolün uzun süre fruktoz diyeti ve metabolik sendrom üzerindeki etkinliği tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada dişi ve erkek Wistar sıçanları 24 hafta boyunca içme suyu içerisinde %10 oranında fruktoz tüketimi ile beraber (%0.05) oranında resveratrol içeren yem ile beslenmiştir. Fruktoz ile oluşturulan metabolik sendromun vasküler, metabolik ve histolojik değişiklikleri üzerine resveratrol tedavisinin etkileri incelenmiştir. Sıçanların kan örneklerinde ve karaciğer dokusunda biyokimyasal parametreler ölçülmüştür. Torasik aorta dokusunda fenilefrin (10-9-10-4M) kasılma, asetilkolin (10-9-10-4M) ve insülin (10-9-3×10-6M) gevşeme yanıtları ile L-NOARG (10-4M) varlığında asetilkolin gevşemeleri incelenmiştir. Ayrıca karaciğer ve aorta dokusunda Western Blot ve Real Time-PCR yöntemleriyle IRS-1, eNOS ve iNOS protein ve mRNA düzeyleri ölçülmüş, karaciğer histolojisi incelenmiştir. 
Fruktoz içeren diyet ile dişi ve erkek sıçanlarda plazma glukoz, insülin, VLDL ve trigliserit düzeylerinde ayrıca karaciğer trigliserit düzeyinde artış meydana geldiği ve resveratrol tedavisinin bu parametreleri anlamlı bir şekilde düşürdüğü saptanmıştır. Fruktoz diyeti ile beslenen dişi ve erkek sıçanlarda HDL düzeylerindeki azalmanın ise resveratrol tedavisi ile anlamlı bir şekilde arttığı saptanmıştır. Fruktoz içeren diyet ile ortaya çıkan vasküler endotel-bağımlı asetilkolin ve insülin gevşemelerindeki azalma resveratrol tedavisi ile iyileştirilmiştir. Fenilefrin kasılma cevapları ise fruktoz içeren diyet ile artmış, resveratrol diyeti ile baskılanmıştır. L-NOARG (10-4M) varlığında asetilkolin gevşemelerinde ise herhangi bir farklılık gözlenmemiştir.  Ayrıca sıçanlarda abdominal yağlanma, karaciğer dokusunda hiperemi ve dejenerasyon gözlemlenmiş, resveratrol tedavisi bu durumu kısmen iyileştirmiştir. Aorta ve karaciğer dokularında fruktoz tüketimiyle oluşan eNOS protein ve mRNA düzeylerinde azalmanın resveratrol tedavisi ile iyileştirildiği saptanmıştır. Ayrıca aorta iNOS protein ve mRNA düzeylerinde fruktoz tüketimi ile oluşan artış, resveratrol tedavisiyle anlamlı düzeyde azalmıştır. Aorta dokusunda IRS-1 protein ve mRNA düzeylerinde fruktoz diyetinin herhangi bir farklılığa yol açmadığı, resveratrol tedavisinin ise kısmen yükselttiği gösterilmiştir.
Cinsiyet farklılıkları açısından fruktozla beslenen dişi sıçanlarda plazma trigliserit, VLDL ve HDL düzeylerinin erkek sıçanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu gösterilmiştir. Venöz kan glukoz düzeylerinde dişi ve erkek sıçanlar arasında herhangi bir farklılık gözlenmezken, arteriyal kan glukoz düzeylerinin erkek sıçanlarda daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Doku ağırlıkları ve plazma insülin düzeyleri açısından dişi ve erkek sıçanlar arasında herhangi bir farklılık gözlenmemiştir. Fruktozla beslenen dişi sıçanlarda fenilefrinin etkinliğinin erkek sıçanlara göre azaldığı, fakat asetilkolinin ve insülinin gevşeme yanıtlarında belirgin bir farklılık oluşmadığı gösterilmiştir. Fruktoz ile beslenen dişi sıçan aortasında iNOS protein ekspresyonunun erkek sıçanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu gösterilmiştir. eNOS ve IRS-1 düzeylerinde ise cinsiyete bağlı herhangi bir farklılık gözlenmemiştir.
Çalışma sonucu elde ettiğimiz bulgular resveratrolün, yüksek fruktoz diyeti ile ortaya çıkan vasküler fonksiyon bozukluğunu ve birçok metabolik parametreleri düzeltebileceğini göstermektedir. Böylece, fruktoz içeren diyet ile beslenmenin olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla, aynı zamanda resveratrol tüketilmesinin faydalı olabileceğini söyleyebiliriz. 

Anahtar sözcükler: Fruktoz, resveratrol, metabolik sendrom, vasküler fonksiyon bozukluğu, insülin vazoreaktivitesi

Abstract:
The recent dramatic increase in the frequencies of obesity and metabolic syndrome can be substantially attributed to the consumption of fast foods and beverages that contain high amounts of fructose. Being naturally found in several fruits, resveratrol is a phytoalexin with a polyphenolic structure which exerts anti-oxidant effects on especially cardiovascular system. Despite the previously conducted studies, the influence of resveratrol intake over the long-term high-fructose diet and metabolic syndrome has not yet been clarified. The present study aims to investigate the effects of resveratrol treatment on the vascular, metabolic and histological alterations in relation with metabolic syndrome model which is induced by fructose consumption. In this study, both male and female Wistar rats have been fed with chow pellet containing 0.05% resveratrol and drinking water consisting of 10% fructose during 24 weeks. Afterwards, biochemical parameters were assessed in the blood and liver specimens of the recruited rats. Contraction response to phenylephrine (10-9-10-4M) as well as the relaxation responses to insulin (10-9-3×10-6M) and acetylcholine with L-NOARG (10-4M) and without L-NOARG (10-9-10-4M) were evaluated in thoracic aorta tissue. Moreover, IRS-1, eNOS, iNOS protein and mRNA concentrations were detected in both hepatic and aortic tissues by Western blotting and real-time polymerase chain reaction. In addition, liver tissue specimens were evaluated histopathologically. 
This study shows that the consumption of high fructose diet causes an increase in plasma glucose, insulin, triglyceride and VLDL concentrations as well as hepatic triglyceride levels and resveratrol treatment significantly decreases the aforementioned values in both male and female rats. High fructose diet also results in decreased HDL concentrations which are increased by resveratrol treatment in both male and female rats. Resveratrol treatment has also improved the attenuation in relaxation responses which are mediated by vascular endothelium-dependent acetylcholine and insulin throughout consumption of high fructose diet. What is more, resveratrol treatment supress the phenylephrine-mediated contraction response which is induced by high fructose intake. On the contrary, there were no alterations in acetylcholine-mediated relaxation responses within the existence of L-NOARG (10-4M). Resveratrol supplementation is found to decrease the abdominal circumference and treat hepatic hyperemia and degeneration findings in both male and female rats. Moreover, resveratrol treatment significantly increases the prominent decrease in eNOS protein and mRNA concentrations of aortic and hepatic tissues in response to high fructose diet. In addition, resveratrol treatment significantly decreases the dramatic increase in iNOS protein and mRNA concentrations of aortic tissue which is triggered by high fructose intake. Although the concentrations of IRS-1 protein and mRNA concentrations in aorta tissues are not altered by high fructose diet, these values are partially increased by resveratrol treatment.
Sex differences in plasma triglyceride, VLDL and HDL concentrations shown higher level at fructose-fed female rats compared to male rats. Venous blood glucose levels observed no difference between male and female rats, but arterial blood glucose levels were higher levels of male rats. Tissue weights and plasma insulin levels, no differences were observed in terms of male and female rats. Fructose-fed male rats compared to female rats decreased the effectiveness of phenylephrine, but no significant difference relaxant responses to acetylcholine and insulin are shown not occur. Rats aorta male rats compared to the expression of iNOS protein was shown to be higher level at fructose-fed female rats compared to male rats. eNOS and IRS-1 levels were not observed any difference in the sex-linked.
The findings of the present study show that resveratrol supplementation can improve vascular dysfunction and metabolic disorders which are induced by high fructose diet. Theferore, it can be suggested that resveratrol supplementation may have benefit in individuals who are on high fructose diet. 

Key Words: Fructose, resveratrol, metabolic syndrome, vascular dysfunction, insulin vasoreactivity