Gebelikte kilo değişim miktarlarının doğum komplikasyonlarına etkisi
The effect of weight gain in pregnancy on birth complications
Yazar: EMRULLAH YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doğum = Delivery ; Doğum komplikasyonları = Labor complications ; Gebelik = Pregnancy ; Kilo alma = Weight gain ; Kilo değişimi = Weight change ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Giriş
Gebelike kilo alımının aşırı veya yetersiz olması, bir dizi olumsuz sonuçlara yol açma potansiyeline sahip değiştirilebilir bir risk faktörüdür. Bu riskleri azaltmak için optimum kilo alımının bilinmesi gereklidir. Yüksek riskli durumlarda, gerekli önlemlerin alınması ve yapılacak müdahalelerle mortalite ve morbiditeyi azaltmak çok önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı gebelik dönemindeki aşırı veya yetersiz kilo alımının olumsuz gebelik ve doğum sonuçlarına etkisini araştırmaktır. İkincil amacımız başlangıç vücut kitle indeksinin ve sosyodemografik özelliklerin, olumsuz gebelik ve doğum sonuçlarına etkisini incelemektir.

Gereç ve Yöntem
Gözlemsel tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmaya, Ekim 2019 ile Temmuz 2020 tarihleri arasında Samsun ili Vezirköprü ilçesinde bulunan 11 aile hekimliği biriminden hizmet alıp iletişim sorunu olmayan, gönüllü olup buna dair yazılı onam veren 188 gebe dahil edilmiştir. Veriler yüzyüze görüşmelerle kilo ölçümü içeren çalışma kayıt formuna işlenerek toplanmıştır. Bu görüşmelerden elde edilen verilerle, gebelik başlangıcındaki vücut kitle indeksine göre ve Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi Tıp Enstitüsü kılavuzunun gebelikte kilo alım yeterlilik sınıflamasına göre gebeler kategorize edilmiştir. Bu gruplarda meydana gelen anne ve bebek sağlığı açısından olumsuz sonuçlar analiz edilmiştir. Ayrıca gebelerin yaş, gebelik sayısı, boy, ekonomik durumu, öğrenim durumu, alkol ve sigara kullanımı gibi sosyodemografik özellikleri de sorgulanarak olumsuz gebelik sonuçlarıyla ilişkisi incelenmiştir. Analizler parametrik ve nonparametrik koşullara göre yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular
Çalışmamızda yer alan 188 gebenin ortalama yaşı 26,2±5,6 yıl, boy ortalaması 159,9±5 cm bulunmuştur. Başlangıç kilo ortalaması 62,1±13,4 kg, kilo alım ortalaması 9,9±5,2 kg'dır. Onbir gebe (%5,9) başlangıçta düşük kilolu; 114 gebe (%60,6) normal kilolu; 36 gebe (%19,1) fazla kilolu; 27 gebe (%14,4) obez grupta yer almıştır. Genel olarak, kadınların %57,4' ünde (n=108) olumsuz sonuçlar gözlenmiştir. Bu oran obez olarak kategorize edilen kadınlar arasında %70,4 iken normal kilolu olarak kategorize edilen kadınlar arasında %55,3'tür. VKİ arttıkça ortalama gebelik sayısının da arttığı, vücut kitle indeksi grupları ile gebelik sayısı arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir (p=0,003). Başlangıç VKİ ile gebelik komplikasyonlarından makrozomi ve preeklampsi (sırasıyla p=0.032 ve p=0.009) arasında ilişki olduğu görülmüştür. Gebelerin Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi Tıp Enstitüsünün sınıflamasındaki kilo alım yeterliliklerine göre, %44,1'inin yetersiz, %18,1'inin fazla, %37,8'inin yeterli oranda kilo aldıkları gözlenmiştir.

Sonuç
Çalışmamızda kilo alım yeterliliklerine göre yetersiz, yeterli ve aşırı kilo alan gruplar arasında görülen komplikasyonlar karşılaştırıldığında sadece uzamış doğum eylemi açısından fark bulunmuştur. Komplikasyon görülme durumları ile başlangıç vücut kitle indeksi arasında ilişki bulunmuştur. VKİ arttıkça makrozomi ve preeklampsi komplikasyonları artmıştır. Gebelik başlangıç VKİ, gebelikteki kilo alımından nispi olarak daha güçlü bir şekilde olumsuz anne ve bebek sonuçları ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Ülkemizde gebelikte kilo alımının takibi kadar üreme çağındaki kadınlarda ideal vücut kitle indeksini sağlamak için de çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kilo Alımı, Gebelik Komplikasyonları, Doğum Komplikasyonları, Vücut Kitle İndeksi

Abstract:
ABSTRACT

Objective: Excessive or inadequate weight gain during pregnancy is a modifiable risk factor that has the potential to cause a range of negative consequences. It is necessary to know the optimum weight gain to reduce these risks. In high risky situations, it is vital to take necessary precautions and reduce mortality and morbidity with interventions. The main purpose of this study is to investigate the effects of excessive or insufficient weight gain during pregnancy. Our secondary purpose is to examine the effects of baseline body mass index and sociodemographic characteristics on adverse pregnancy and delivery outcomes.

Materials and Methods: In this observational, descriptive and cross-sectional study, 188 pregnant women having no communication problems, giving written consent and receiving service from 11 family medicine units in Vezirköprü district of Samsun province between October 2019 and July 2020 were included. The data were collected through face to face interviews by entering the study record form including weight measurement. Through the data obtained from these interviews, pregnant women were categorized according to the body mass index at the BMI and according to the weight gain adequacy classification of the İnstitute of Medicine. The negative results in terms of maternal and infant health in these groups were analyzed. In addition sociodemographic characteristics of pregnant women such as age, number of pregnancies, height, economic status, educational status, alcohol and cigarette use were also questioned and their relationship with adverse pregnancy outcomes was examined. Analyzes were made according to parametric and nonparametric conditions. Statistical significance level was accepted as p <0.05.

Results: The average age of 188 pregnant women included in our study was 26.2 ± 5.6 years and their average height was 159.9 ± 5 cm. The mean initial weight was 62.1 ± 13.4 kg, and the average weight gain was 9.9 ± 5.2 kg. Eleven pregnant women (5.9%) were initially underweight, 114 pregnant (60.6%) normal weight, 36 pregnant women (19.1%) were overweight, 27 pregnant (14.4%) were in the obese group. In general, negative results were observed in 57.4% (n = 108) of women. While this rate is 70.4% among women categorized as obese, it is 55.3% among women classified as normal weight. It was found that as the body mass index increased, the average number of pregnancies increased, and there was a relationship between body mass index groups and the number of pregnancies (p = 0.003). It was observed that there was a relationship between baseline body mass index and pregnancy complications macrosomia and preeclampsia (p = 0.032 and p = 0.009, respectively). According to the weight gaining qualifications of the pregnant women in the classification of İnstitute of Medicine it was observed that 44.1% gained weight insufficiently, 18.1% more, 37.8% sufficient weight.

Conclusion: In our study, when the complications occurring in the groups categorized according to their weight gaining competencies were compared, a difference was found only in terms of prolonged labor. A correlation was found between complications and baseline body mass index. Gestational baseline body mass index suggests that it is relatively more strongly associated with adverse maternal and infant outcomes than weight gain during pregnancy. In our country, studies should be conducted to ensure ideal body mass index in women of reproductive age and monitor weight gain during pregnancy as well. 

Keywords: Weight gain, Pregnancy complications, Birth complications, Body mass index.