Multipl sklerozlu bireylerde senkronize gerçekleştirlen telerehabilitasyon temelli üst ekstremite eğitim programının el-kol fonksiyonel işlevi, ağrı, yorgunluk, yaşam kalitesi ve katılım üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of synchronized telerehabilitation-based upper extremity training program on hand-arm functional function, pain, fatigue, quality of life and participation in people with multiple sclerosis
Yazar: SEDA DAŞTAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; El fonksiyonları = Hand functi̇ons ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kol = Arm ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışma multipl skleroz'lu (MS) bireylerde senkronize gerçekleştirilen telerehabilitasyon temelli üst ekstremite eğitim programının el-kol fonksiyonel işlevi, ağrı, yorgunluk, yaşam kalitesi ve katılım üzerine etkilerini incelemek ve asenkronize grup ile karşılaştırmak amacıyla yapıldı.
Tek kör randomize kontrollü çalışmaya 30 MS'li birey dahil edildi. Bireyler senkronize telerehabilitasyon tedavi grubu (STTG) (n=15) ve asenkronize telerehabilitasyon tedavi grubu (ATTG) (n=15) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki grupta 2gün/8 hafta egzersizleri gerçekleştirdi. STTG'de online platform üzerinden kuvvetlendirme ve beceriyi artırmayı hedefleyen program fizyoterapist eşliğinde senkronize şekilde uygulandı. ATTG'ye ise aynı egzersizler video kaydı halinde iletildi ve bireyler 2 haftada bir fizyoterapist tarafından danışmanlık aldı. Gruplar tedavi başlangıcında (T0) ve tedavi bitiminde (T1) değerlendirildi. Sonuç ölçümleri olarak Genişletilmiş Durum Özürlülük Skalası (EDSS), 9 Delikli Peg Testi (9DPT), JAMAR, MS'de Kol Fonksiyonu Ölçeği (MSKFA), Tercihe Dayalı Multipl Skleroz Endeksi (TDMSE), Kısa Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (MYEÖ), Küresel Algılanan Etki Skalası (KAES), Katılım ve Otonomi Etki Anketi (KOEA), Kısa Ağrı Envanteri (KAE) skoru, Fiziksel aktivite monitörü SenseWear® Kol Bandı (SWA) kullanıldı.
Tedavi başlangıcında bireylerin demografik, klinik özellikleri ve kullanılan değerlendirme ölçek skorları arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Tedavi sonrası değerlendirmede STTG'deki bireylerin el kol fonksiyonu beceri ve kuvvet açısından objektif ve subjektif ölçeklere göre anlamlı şekilde gelişme kaydedildi (p<0,05). Aynı zamanda bu grupta yorgunluk, yaşam kalitesi ve katılım açısından da önemli gelişme sağlanırken (p<0,05), fiziksel aktivite ve ağrı da anlamlı gelişme saptanmadı (p>0,05). ATTG değerlendirmelerinde yalnızca katılımda istatiksel anlamlı gelişme sağlanırken (p<0,05); diğer ölçüm yöntemlerinde istatiksel fark bulunamadı (p>0,05). Son olarak gruplar arası tedavi sonucu farkına göre 9DPT'de STTG lehine anlamlı fark gözlemlendi (p<0,05).
Bu çalışma, senkronize telerehabilitasyon tabanlı egzersiz eğitiminin MS'li bireylerde üst ekstremite fonksiyonu, yorgunluk, yaşam kalitesi ve yaşama katılım üzerine etkili bir yöntem olabileceğini önermektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of synchronized telerehabilitation-based upper extremity training program on hand-arm functional function, pain, fatigue, quality of life and participation in people with multiple sclerosis (MS; pwMS) and to compare with the asynchronous group.
Thirty pwMS were included in the single-blind randomized controlled study. PewMS were divided into two groups as synchronized telerehabilitation treatment group (STTG) (n=15) and asynchronous telerehabilitation treatment group (ATTG) (n=15). Both groups performed exercises for 2 days/8 weeks. At STTG, the program aiming to strengthen and increase skills through the online platform was implemented in a synchronized manner in the presence of a physiotherapist. The same exercises were video-recorded to ATTG, and individuals received counseling by a physiotherapist every 2 weeks. Groups were evaluated at the beginning of treatment (T0) and at the end of treatment (T1). Expanded State Disability Scale (EDSS), 9-Hole Peg Test (9DPT), JAMAR, Arm Function Scale in MS (MSKFA), Preferential Multiple Sclerosis Index (TDMSE), Short Modified Fatigue Impact Scale (MYEÖ), Global Outcome measures Perceived Impact Scale (CAES), Participation and Autonomy Impact Questionnaire (KOEA), Brief Pain Inventory (BPI) score, Physical activity monitor SenseWear® Armband (SWA) were used.
At the beginning of the treatment, there was no significant difference between the demographic and clinical characteristics of the people and the scores of the evaluation scales used (p>0.05). In the post-treatment evaluation, there was a significant improvement in the hand-arm function, skill and strength of the people with STTG compared to the objective and subjective scales (p<0.05). At the same time, while significant improvement was achieved in terms of fatigue, quality of life and participation in this group (p<0.05), no significant improvement was found in physical activity and pain (p>0.05). While statistically significant improvement was achieved only in participation in ATTG evaluations (p<0.05); no statistical difference was found in other measurement methods (p>0.05). Finally, a significant difference was observed in favor of STTG in 9DPT according to the difference in treatment results between the groups (p<0.05).
This study suggests that synchronized telerehabilitation-based exercise training can be an effective method on upper extremity function, fatigue, quality of life and participation in life in pwMS.