Üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlığı ile harcama ilişkileri: Eğitim fakültesi örneği
The relations of university students' financial literacy and expenditure: The example of the faculty of education
Yazar: SAADET OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. YUSUF AKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Finansal bilgi düzeyi = Financial knowledge level ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal yönetim = Financial management ; Gelirler = Incomes ; Giderler = Outlays ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada Eğitim Fakültesi öğrencilerinin finansal araçlara yönelik bilgilerinin ve finans okuryazarlığının belirlenmesi, finansal bilgi ve okuryazarlığın cinsiyet, yaş, medeni durum, bölüm gibi demografik değişkenlere göre değişimi, öğrencilerin gelir-gider bilgileri, yaşam memnuniyetleri ve finans okuryazarlığının harcamaları ile ilişkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. 
Çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenim gören 542 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemin oluşturulmasında rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanması sürecinde Sarıgül'ün (2015) oluşturduğu Finansal Okuryazarlık Ölçeği (FOÖ) ve demografik bilgilerin, gelir ve gider bilgilerinin, finansal araçlara yönelik bilgi sahibi olma ve finansal araçları kullanma ile harcama yönetimini içeren bilgilerin yer aldığı bir anket formu kullanılmıştır. Veri toplama süreci sekiz hafta sürmüştür. Veri toplama aracı Google Formlar yardımıyla elektronik ortamda oluşturulmuş ve öğrencilere sunulmuştur. 
Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü ANOVA, Kruskall-Wallis testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ayrıca korelasyon analizi için Pearson momentler çarpımı korelasyonu, Spearman sıra farkları korelasyonu ve nokta çift serili korelasyon kullanılmıştır. Çalışmada gider, yaşam memnuniyeti ve harcama yönetimi ile finansal okuryazarlık arasında ilişki belirlenmiştir. Öğrencilerin gelirlerinin, finansal bilgilerinin ve yaşam memnuniyetinin düşük olduğu, finansal okuryazarlık ölçeğinden elde edilen ortalamaların orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlere göre finansal okuryazarlığın değişmediği, finansal okuryazarlığın gelire göre değişmediği ancak giderle ilişkili olduğu, finansal okuryazarlığı yaşam memnuniyetine, finansal durumu yönetme, finansal kayıtları saklama, faturaları zamanında ödeme, aylık bütçe yapma ve düzenli para biriktirmeye göre değiştiği belirlenmiştir. Buna karşın, finansal okuryazarlığın harcama bilgisi kaynağına göre değişmediği ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study, the knowledge of the Faculty of Education students about financial instruments and financial literacy, the change of financial information and literacy according to various variables, the relationship of students' income-expenditure information and financial literacy with their expenditures was aimed to determine.
Correlational survey design, one of the quantitative research approaches, was used in the study. The sample of the study consisted of 542 students studying in different departments of Atatürk University Kazım Karabekir Faculty of Education. Random sampling method was used. During the data collection process, the Financial Literacy Scale (PSS) created by Sarıgül (2015) and a questionnaire including demographic information, income and expense information, having information about and using financial tools, and expenditure management were used. The data collection process took eight weeks. The data collection tool was created electronically with the help of Google Forms and presented to students.
Independent sample t test, one-way ANOVA, Kruskall-Wallis test and Mann Whitney U test were used in the analysis of the data. In addition, Pearson's product- moment correlation, Spearman's rank correlation and point- biserial correlation were used for correlation analysis. In the study, the relationship between expenditure, life satisfaction and expenditure management and financial literacy was determined. The income, financial information and life satisfaction of the students were low, and the averages obtained from the financial literacy scale were at a medium level was specified. It was determined that financial literacy did not change according to demographic variables, financial literacy did not change according to income, but it was related to expenses, financial literacy changed according to life satisfaction, managing financial situation, keeping financial records, paying bills on time, making monthly budget and saving money regularly. On the other hand, it was revealed that financial literacy did not change according to the source of expenditure information.