Küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu optik disklerde iskemik optik nöropati risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors of ischemic optic neuropatny in crowded discs
Yazar: HELİN DENİZ
Danışman: PROF. DR. TEKSİN ERYILMAZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
ÖZET Çalışmamızdaki amacımız küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu optik disklerde iskemik optik nöropati risk faktörlerinin değerlendirilmesi idi. Ocak 2001 - Aralık 2002 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine rutin göz muayenesi için başvuran 40 yaş üzeri ve bilmen bir göz hastalığı olmayan, fundus muayenesi ve Heilderberg retina tomografisi sonucuna göre normal görünümlü optik diskli (60 olgu) ve iskemik optik nöropati açısından önemli bir risk faktörü olarak bildirilen küçük diskli (44 olgu) 104 olgu ve kesin nonarteritik iskemik optik nöropati (NAİON) tanısı almış 26 hasta olmak üzere toplam 130 olgu çalışmaya dahil edildi. Bütün olguların yaş, cins, mevcut sistemik hastalık, geçirilmiş oküler veya büyük cerrahi, ilaç ve sigara kullanımına yönelik anamnezi alındı. Görme keskinliği ölçüldü. Renkli görme düzeyleri ve ışık refleksleri değerlendirildi. Fundus muayeneleri yapıldı. Rutin kan parametrelerinin değerlendirilmesi için (tam kan, biyokimya, serum Fe, Fe bağlama kapasitesi, aktive parsiyel tromboplastin zamanı, protrombin zamanı, international normalisation ratio, sedimentasyon) laboratuar testleri istenildi. Optik sinirin parametrelerinin objektif yöntemle değerlendirilmesi için Heilderberg retina tomografisi ve optik sinir fonksiyonlarının daha net biçimde ortaya konulabilmesi için kontrast duyarlılık, PERG, VEP ve bilgisayarlı görme alam yapıldı. HRT parametrelerine göre disk alam 2 mm2 ve c/d alan oram 0.2 altodaki olgular küçük çaph ve küçük fizyolojik çukurlu disk olarak sınıflandırıldı. (44 olgu) Bu parametrelere uymayan ve disk alam 2mm2'nin üzeri ve c/d alan oram 0. 2'nin üzerinde olan olgular normal diskli grup olarak sınıflandırıldı. (60 olgu) ÎON'li hasta grubunda aynı yöntemle HRT parametrelerine göre optik diskleri gruplandırıldı. Bu gruptaki normal diskli olgu sayısı 20, küçük diske sahip olgu sayısı 6 olarak belirlendi. 104 olgu normal diskli ve küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu diskli olgular gruplaması dışında sistemik hastalığın olup olmamasına göre de ayrıca gruplandırıldı. Bu gruplamaya göre : 58Grup 1 : Sistemik hastalığı olmayan normal diskli olgular Grup 2 : Sistemik hastalığı mevcut olan normal diskli olgular Grup 3 : Sistemik hastalığı olmayan küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu diski olan olgular Grup 4 : Sistemik hastalığı mevcut olan küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu diski olan olgular olarak belirlendi. Normal diskli grubun sağ ve sol gözleri ve yine küçük diskli olguların sağ ve sol gözlerindeki HRT parametreleri karşılaştırılarak gözler arasında farklılık olmadığı ortaya konulduktan sonra tek göz gelişigüzel olarak ve hasta grubun sadece hastalılıkları olan gözleri çalışmaya dahil edildi. İki gruplamaya göre gruplarda kaydedilen tek gözdeki parametreler istatiksel olarak karşılaştırıldı. Gruplar arasında yaş dağılımı, cins, sigara ve ilaç kullanımı, büyük ve oküler cerrahi açısından anlamlı bir fark izlenmezken, ana risk faktörü olarak bilinen sistemik hastalık açısından anlamlı fark tespit edildi. Sistemik hastalık açısından gruplar karşılaştırıldığında sistemik hastalık İON'li hasta grupta diğer gruplara oranla anlamlı şekilde yüksek idi. Normal diskli ve küçük diskli olgular arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda hemoglobin, hematokrit, ortalama eritrosit hacmi, ortalama eritrosit hemoglobini, aktive parsiyel tromboplastin zamanı, international normalisation ratio, serum Fe, total kolesterol, HDL, LDL, VLDL, TG, kan üre azotu, kreatinin, AKŞ açısından fark tespit edilmedi. Kırmızı küre sayısı, ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu, sedimentasyon, Fe bağlama kapasitesi, protrombin zamanı açısından istatiksel olarak anlamlı fark mevcut idi. HRT parametreleri (disk alam ve c/d alan oram başta olmak üzere) her iki grupta anlamlı olarak farklıydı. BSGA, PERG parametreleri ve VEP P100 latansı gruplar arasında farklılık göstermez iken Vep amplitüdü iki grup arasında anlamlı derecede farklı idi. Çalışmamıza göre küçük çaplı ve küçük fizyolojik çukurlu optik disklerde iskemik optik nöropati açısından bildirilmiş olan risk faktörlerinden en önemlisi sistemik hastalığın olmasıdır. İleri yaş sistemik hastalık gelişiminde risk faktörüdür. HRT optik sinir başı parametrelerinin ortaya konulmasında objektif bir yöntemdir Vep'in bu olgularda küçük ve sıkışık skleral kanalda optik sinir hücrelerinin basışım ortaya koymadaki yerini belirlemek için ileri çalışmalar gerekmektedir. 59

Abstract: