Sahraaltı Afrika'da devlet inşasının terörizme etkisi: Nijerya ve Boko Haram örneği
The effect of state building on terrorism in Sub-Saharan Africa: The case of Nigeria and Boko Haram
Yazar: HURİYE YILDIRIM ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. İRFAN KAYA ÜLGER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika ülkeleri = African countries ; Boko Haram = Boko Haram ; Devlet inşaası = State building ; Nijerya = Nigeria ; Sahraaltı Afrika = Sub-Saharan Africa ; Terörizm = Terrorism

Özet:
Batı merkezli güvenlik çalışmaları Sahraaltı Afrika'daki terörizmin ortaya çıkış nedenini bölge halklarının dini ve kültürel değerleri ile eğitim seviyeleriyle ilişkilendirerek açıklamaktadır. Bu perspektife göre Afrikalı halklar içinde bulundukları fakirlik, barbarlık, eğitimsizlik ve gerici değerlerden kurtarılması gereken, kendi problemini çözemeyen "ötekiler"dir. Bu anlayışla geliştirilen terörle mücadele stratejileri uzun yıllardır bölgede sorunları daha karmaşık bir hale getirmektedir. Batının ortaya koyduğu bu tehdit algılamaları ve stratejilerin gözden geçirilmesi gerektiğini savunan postkolonyal güvenlik yaklaşımlarına göre ise Sahraaltı Afrika'daki sorunların temelinde farklı unsurlar olduğu için bölgeye yönelik yeni, yapısökümcü stratejilerin geliştirilmesi elzemdir. Bu noktada terörizm kavramı incelenirken Sahraaltı Afrika'da hangi koşullar altında ve nasıl oluştuğu, bu koşullara yabancı aktörlerin etkisinin olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu tez Nijerya ve Boko Haram örneğinden hareketle, Sahraaltı Afrika'da bugün mevcut olan terörizm sorununun kolonyal ve neokolonyal dönemlerdeki devlet inşa süreçlerine dışarıdan yapılan doğrudan ve dolaylı müdahalelerin bir sonucu olduğu savunmaktadır. Nijerya'da devlet inşasının terörizme etkisi araştırılırken Nijerya siyasi tarihi hakkında kapsamlı incelemeler yapılıp, kolonyal ve neokolonyal dönemlerde devlet inşasının nasıl gerçekleştirildiği, bu süreçlerde hangi aktörlerin etkili olduğu ve bu süreçlerin sonuçlarının neler olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Diğer yandan Nijerya devletinin bu durumumun, çalışma kapsamında hakkında detaylı bir inceleme yapılan Boko Haram terör örgütünün liderleri tarafından söylemlerini meşrulaştırmada nasıl kullanıldığı, örgütün nasıl kısa zamanda güç kazandığının ve ayrıca bireylerin örgüte nasıl katılmasındaki etkisi araştırılmıştır. Neticede Nijerya'da bağımsızlık sonrasındaki devlet inşasının da kolonyal dönemin sorunlu devlet inşası süreçlerinin bir devamı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sorunlu yapının Nijerya siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel yapısında doğurduğu olumsuz koşullar, ülkede merkezi hükümetin politikalarında göz ardı edilen bazı birey ve grupların marjinalleşerek zaman içinde terörist oluşumlara eğilim göstermesinin temel nedenidir.

Abstract:
Western-based security studies explain the emergence of terrorism in Sub-Saharan Africa by associating it with the religious and cultural values and education levels of the peoples of the region. According to this perspective, African peoples are the "others" who cannot solve their own problems and need to be saved from the poverty, barbarism, lack of education and reactionary values they live in. Counter-terrorism strategies developed with this understanding have been complicating the problems in the region for many years. According to postcolonial security approaches, which argue that these threat perceptions and strategies put forward by the West should be reviewed, it is essential to develop new, deconstructive strategies for the region, since there are different elements at the root of the problems in Sub-Saharan Africa. At this point, when examining the concept of terrorism, it should be investigated under which conditions and how it occurs in Sub-Saharan Africa, and whether foreign actors have an effect on these conditions. Based on the example of Nigeria and Boko Haram in this thesis, it is argued that the current problem of terrorism in Sub-Saharan Africa is the result of direct and indirect interventions from outside in the state-building processes in the colonial and neocolonial periods. While investigating the effect of state building on terrorism in Nigeria, comprehensive analyzes were made on the political history of Nigeria, and answers were sought to the questions of how state building was carried out in colonial and neocolonial periods, which actors were effective in these processes and what were the results of these processes. On the other hand, how this situation of the Nigerian state was used by the founders and leaders of the Boko Haram terrorist organization, which was examined in detail within the scope of the study, to legitimize their rhetoric, and also how the individuals joined the organization were investigated. As a result, it has been found that the post-independence state-building in Nigeria is a continuation of the problematic state-building processes of the colonial period. The negative conditions created by this problematic structure in Nigeria's political, economic and socio-cultural structure are the main reason why some individuals and groups, who are ignored in the policies of the central government, are marginalized and tend to terrorist formations over time.