İnsan göbek kordonundan mezenkimal kök hücre izolasyonu ve karakterizasyonu
Isolation and characterization of human umbilical cord mesenchymal stem cells
Yazar: SERBAY ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MERAL KOYUTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Enzimatik yöntemler = Enzymatic methods ; Gen ifadesi = Gene expression ; Kök hücreler = Stem cells ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; Mikroskopi-ışık = Microscopy-polarization ; Umbilikal kord = Umbilical cord

Özet:
Mezenkimal kök hücreler (MKH'ler), pluripotent kök hücreler olup, rejeneratif tıpta oldukça önemli bir yer tutmaktadır. MKH kaynakları arasında, göbek kordonu (GK), invaziv yöntem gerektirmemesi ve bio-etik açıdan daha az sorun teşkil etmesi bakımından avantajlıdır. Bu çalışmada insan GK'nun subamniyotik (SAA), intervasküler (IVA) ve perivasküler alanlarından (PVA), enzimatik ve doku eksplantı yöntemleri kullanılarak, MKH izolasyonu ve karakterizasyonu amaçlanmıştır. Sezaryen ile doğum yapan term gebelerden elde edilen insan GK (iGK) dokularının farklı bölgelerinden -SAA, PVA ve IVA- enzimatik ve doku eksplantı yöntemleri kullanılarak MKH'ler izole edildi. iGK-MKH'leri, farklı pasajlarda morfolojilerinin ışık ve elektron mikroskobik incelenmesiyle, CD34, CD45, CD44 ve CD90 protein ekspresyonlarının flow sitometrik analiziyle ve proliferasyon oranları popülasyon katlanma sürelerinin hesaplanmasıyla karakterize edildi. Farklı bölgelerden, farklı yöntemler kullanılarak izole edilen iGK-MKH'lerinde ışık mikroskobik olarak erken dönemde aktif, geç dönemde inaktif fibroblast benzeri hücre morfolojisi izlenmiş olup, elektron mikroskobik incelemelerinde ökromatik nukleus, belirgin nukleolus, genişlemiş granüllü endoplazmik retikulum yapıları görülmüştür. Gruplar arasında, proliferasyon hızlarında, belirgin bir fark izlenmemiştir. Flow sitometrik analizlerde, MKH belirteçleri olan CD44 ve CD90 yüksek oranda eksprese edilirken, hematopoetik kök hücre belirteçleri olan CD34 ve CD45 ekspresyonları ise düşük seviyelerde bulunmuştur. Elde edilen bulgular, farklı bölgelerden ve farklı yöntemler ile izole edilen iGK-MKH'leri arasında belirgin bir farklılığın olmadığını göstermiştir.

Abstract:
Mesencyhmal stem cells (MSCs) are pluripotent stem cells and considered as an important tool in regenerative medicine. Among the MSC sources, umbilical cord (UC) is advantageous in terms of not requiring invasive techniques and having less bio-ethical concerns. This study is aimed to isolate and characterize the MSCs from subamniotic (SAA), intervascular (IVA) and perivascular areas (PVA) of UC by utilizing two different methods namely enzymatic and tissue explant. Human UCs (hUCs) were obtained from full term pregnancies by cesarean section delivery. MSCs were isolated from different regions of UCs, SAA, PVA and IVA by applying enzymatic and tissue explant methods. Moreover, hUC-MSC were characterized at different passages by light and electron microscopic investigation for defining the morphologies; flow cytometry analysis for identifying the expression levels of CD34, CD45, CD44 and CD90; and population doubling time calculation for proliferation rates. hUC-MSCs, which were isolated from different regions by utilizing different methods, have active and inactive fibroblast like cell morphology by light microscopic analysis at early period and late period respectively.  In electron microscopic analysis, euchromatic nucleus, distinct nucleolus and dilated rough endoplasmic reticulum were defined. Among the groups, there was no clear difference in proliferation rate. Furthermore, flow cytometry analysis showed that CD44 and CD90 MSC markers were highly expressed, while CD34 and CD45 hematopoietic stem cell markers were expressed at very low degree. Those results have showed that there is no conspicuous difference among the hUC-MSCs obtained from different regions by different methods.