Bipolar bozukluk hastalarında metabolik sendrom ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisinin araştırılması
Metabolic syndrome in patients with bipolar disorder and its impact on quality of life
Yazar: CANDAŞ KILIÇ
Danışman: DR. DR. ŞAKİRE EREK
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Obezite = Obesity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Amaç: Metabolik sendrom koroner arter hastalığı, diyabet ve mortalite riskinde artışa neden olan ölümcül bir endokrinopatidir ve toplumdaki yaygınlığı giderek artmaktadır. Psikiyatrik hastalığı olanlar metabolik sendrom açısından topluma göre artmış risk altındadırlar. Metabolik sendromun yaşam kalitesine olan etkisi hakkında bilinenler ise sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı bipolar duygudurum bozukluğu hastalarında metabolik sendrom sıklığını ve etkileyen faktörleri incelemek, metabolik sendromun yaşam kalitesine etkisini araştırmaktır.Yöntem: Çalışma bipolar duygudurum bozukluğu tanısı alan 89 ötimik hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastaların bel çevreleri, kilo ve boyları ölçülmüş, BKİ'leri hesaplanmış, kan basıncı ölçümleri yapılmıştır. Açlık kan şekeri, HDL kolesterol ve trigliserid değerleri hastaların laboratuar verilerinden elde edilmiştir. Metabolik sendrom tanısı Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) - 2005 tanı ölçütleri kullanılarak konulmuştur. Ötimik duygudurum Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği kullanılarak; hastaların yaşam kaliteleri ise Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Form ? 36 (SF-36) ile değerlendirilmiştir.Bulgular: Hastaların %40,4'ü IDF ölçütlerine göre metabolik sendrom tanısı almaktadır. Hastaların %75.3'ü abdominal obezite, %34,8'i hipertrigliseridemi, %77.5'i düşük HDL kolesterol seviyesi, %31.5'i hipertansiyon, %11.2'si yüksek açlık kan şekeri ölçütünü karşılamaktaydı. Yaş, cinsiyet ve hastaların kullandıkları ilaç gruplarına göre metabolik sendrom görülme sıklığı açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Kadınların BKİ ortalaması ise erkeklerinkinden yüksek bulunmuştur. Metabolik değişkenlerin yaşam kalitesine etkisine bakıldığında metabolik sendromu olanların fiziksel işlev puanlarının daha düşük olduğu, hastaların BKİ ve bel çevresi değerleri arttıkça fiziksel işlev puanlarının düştüğü, açlık kan şekeri değerleri yükseldikçe ağrı ve emosyonel rol güçlüğü puanlarının düştüğü ve trigliserid değerleri yükseldikçe vitalite puanlarının düştüğü görülmüştür.Sonuç: Çalışmamızda cinsiyet, yaş ve ilaç gruplarına göre metabolik sendrom görülme sıklığı açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Metabolik sendrom varlığının, BKİ ve bel çevresi artışının yaşam kalitesinin fiziksel işlev boyutunu olumsuz etkilediği saptanmıştır. Bu bulgular hastaların kilo alımı ve metabolik değişkenler açısından takibinin önemini arttırmaktadır. Her ne kadar literatürde metabolik sendromun yaşam kalitesine olan etkisini inceleyen çalışmalar olsa da metabolik sendromun daha sık görüldüğü psikiyatri hastaları ve bipolar bozukluk hastalarında da yapılacak ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Metabolic syndrome with its gradually increasing prevalence, is a fatal endocrinopathy that increases the risk of coronary artery disease, diabetes mellitus and mortality. Subjects with psychiatric disorders are at increased risk of metabolic syndrome when compared to community referral. However there is limited data about the effects of metabolic syndrome on quality of life. The aim of this study was to determine the prevelance of metabolic syndrome and related factors in patients with bipolar affective disorder and also to investigate the impact of metabolic syndrome on quality of life.Method: 89 euthymic patients diagnosed as bipolar affective disorder according to DSM-IV criteria have been enrolled. Their measurements of blood temperature, waist circumference, weight and height were made, their body mass indexes (BMI) were calculated. Fasting blood glucose, HDL-cholesterol and triglyceride concentrations were obtained from the patients? laboratory data. Diagnosis of metabolic syndrome was made according to the International Diabetes Federation (IDF)-2005 criteria. Euthymic mood was assessed using the Young Mania Rating Scale and the Hamilton Depression Rating Scale; whereas patients? quality of life was evaluated by Short Form-36 (SF-36).Results: 40.4 % of the patients was diagnosed as metabolic syndrome according to IDF criteria. Among the patients, 75.3 % met the criteria for abdominal obesity, 34.8 % for hypertriglyceridemia, 77.5 % for low HDL-cholesterol levels, 31.5 % for hypertension and 11.2 % for high fasting blood glucose. There was not a significant difference between patient groups (age, gender or type of drugs) in terms of metabolic syndrome prevalence. Women had an average BMI higher than men. Regarding the effects of metabolic variables on quality of life, physical function scores were lower in patients with metabolic syndrome than those without, physical function scores decreased as the BMI and waist circumference increased, pain and emotional role scores decreased as fasting blood glucose levels increased and vitality scores decreased as triglyceride levels increased.Conclusion: Among the patient groups (age, gender or type of drugs), the difference was not significant in terms of metabolic syndrome prevalence. Presence of metabolic syndrome, increased BMI and waist circumference was detected to affect the physical function area? of quality of life negatively. These findings point out the significance of the follow-up of patients in terms of weight gain and metabolic variables. Even though there are studies analysing the effects of metabolic syndrome on quality of life in the literature, further studies are required. to investigate the effects of metabolic syndrome on quality of life in patients with bipolar disorder, in whom metabolic syndrome is seen commonly.