Kök değerlerin felsefe tarihindeki yeri ve Türkiye'de 2017 yılı sonrasında eğitim pratiğine yansıması
The place of root values in the philosophy history and the reflection to the education practice after 2017 in Turkey
Yazar: ECEM SARAL ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNDER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Değer aktarımı = Value transfer ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitim programları = Education programs ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Araştırmanın temel amacı; 2017-2018 yılından itibaren öğretim programlarında yer alan 10 kök değerin (1) felsefe tarihinde nasıl ifade edildiğini ve (2) öğretmenlerin görüşlerinden hareketle eğitime nasıl yansıdığını tespit edebilmektir. Bu amacın tespiti için nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi ve görüşme teknikleri kullanılmıştır.

Araştırmada ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Felsefe tarihinde (1) adalet; yasalara uygunluk, iyi ve kötü arasında ayrım yapabilme, insanın kendi doğasına uygun işi yapması, eşitlik ve mülkiyet kavramlarıyla açıklanmıştır. (2) Dostluk; sevginin varyantı olarak insanlar arasındaki bağı açıklamaktadır. (3) Dürüstlük; doğru söz söyleme ve eylemde bulunma, yalandan kaçınma şeklinde ifade edilmiştir. (4) Öz denetim; iyiyi kötüden ayırt ederek doğru davranışa yönelme, kötü davranıştan kaçınma yetileriyle açıklanmıştır. (5) Sabır; kişinin dinginlik hâli içinde tutkuları karşısında arınması, elindekilerle yetinmesi ve doğanın düzenine uyum sağlayarak olayları sükûnetle karşılaması anlamlarında kullanılmıştır. (6) Saygı; insana karşı hissedildiğinde dostluk ve sevgiyi, kanunlara karşı hissedildiğindeyse adalet değerlerini ortaya çıkarmaktadır (7) Sevgi; insanın tamamlanma ihtiyacından kaynaklanan ve eksiklik duyduğu nesneye karşı geliştirdiği histir. (8) Sorumluluk; eylemi yapan kişinin eylemin sonuçlarına katlanması şeklinde ifade edilmiştir. (9) Vatanseverlik; vatan için savaşmak, vatana bağlılık, toplumun yararını düşünme şeklinde açıklanmıştır. (10) Yardımseverlik mutluluğun paylaşılması ve insanın başka insanların faydasını gözetmesi anlamlarında kullanılmıştır.

(11) Öğretmenlere göre on kök değer insanların temel özellikleridir. (12) Öğretmenler değerleri aktarırken en çok "sınıf içi etkinlik" tekniğini kullanmaktadır. (13) Öğretmenler süreçte kılavuzun bulunmayışını sorun olarak görülmüştür. (14) Değerlere sahip öğretmenlerin istihdamı ve değerleri edinen öğrencilere teşvik mekanizmalarının oluşturulması öğretmenler tarafından en çok önerilen yöntemlerdir.

Anahtar Sözcükler: Değer, değerler eğitimi, ahlak tarihi, öğretim programları, öğretmen görüşleri

Abstract:
The main objective of this research is (1) to determine how the 10 root values in the curriculums that implemented as of 2017-2018 are expressed in the history of philosophy and (2) how these values are reflected to the education according to the opinions of teachers. İn research, document analysis and interview which is one of the qualitative research techniques, was used.

The results reached in the research are as follows: (1) Justice in the history of philosophy is explained by the such concepts like the compliance withthe law, the ability to distinguish between good and bad, doing business in accordance with his/her own nature of people, equality and ownership. (2) Friendship, a variant of love, is expressed as a moral value that explains the bond between people.  (3) Integrity is expressed as saying the truth, doing the right actions, avoiding lies. (4) Self-control is explained by human abilities such as distinguishing the good from the bad by turning to the right behavior, avoiding the bad behavior. (5) Patience is used in the sense of purifying one's own passions in a state of calmness, the person's contentment with what is in own hand and meeting events with calm and consent by adapting to the order of nature. (6) Respect is a virtue that reveals the values of friendship and love when it is felt for the human and the value of justice when it is felt for the law. (7) Love is feeling which the person develops against the object that he or she lacks and which arises from the need to complete oneself. (8) Responsibility is expressed as that done by the person bearing the consequences of the action. (9) Patriotism is expressed as love for the law, fighting for the country, devotion to the country, thinking of the benefit of one's own society. (10) Charity is used to mean sharing happiness and helping other people benefit.

(11) according to teachers, the ten root values are the basic characteristics of the human being. (12) Teachers mostly use "class activity" for transferring values. (13) The lack of a guideline in this process was seen as a problem by teachers. (14) Employing teachers who care the values and creating incentive mechanisms for students who will acquire values are the most recommended methods by teachers.

Key Words: Value, values education, history of ethics, curriculum, teachers' views