Kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliğinin önlenmesinde farklı yöntemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of different methods in preventing coronal discoloration induced by root canal sealer
Yazar: BEYZA TALU KARABEKİR
Danışman: PROF. DR. DEMET ALTUNBAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş renk değişikliği = Tooth discoloration

Özet:
Bu çalışmada farklı mekanizmalarla dentin tübüllerini tıkayan dentin bonding ajan, Teethmate Desensitizer ve KTP lazerin iki farklı kök kanal patının sebep olduğu renk değişimlerini önlenme etkileri araştırıldı. Ayrıca AH Plus ve MTA Fillapex kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliği karşılaştırmalı olarak incelendi.
Araştırmada tek kök ve oval şekilli tek kanalı bulunan 180 adet çekilmiş
mandibular keser diş kullanıldı. Dişlerin mine-sement birleşiminin yaklaşık 2 mm altından kök segmentleri uzaklaştırıldı ve kronların vestibül yüzeylerinde spektrofotometrenin ucunun yerleşeceği kompozit çerçeveler oluşturuldu. Pulpa odası apikalde oluşturulan açıklıktan genişletilerek %2,5 sodyum hipoklorit ve %17 etilendiamintetraasetik asit ile irrigasyon yapıldı.
Hazırlanan dişlerin 20 tanesi negatif kontrol grubu olarak seçildi ve dişlere herhangi bir prosedür uygulanmadı. Geri kalan 160 diş ise rastgele AH Plus-Bond, AH Plus-Desensitizer, AH Plus-KTP lazer, AH Plus pozitif kontrol, MTA Fillapex-Bond, MTA Fillapex-Desensitizer, MTA Fillapex-KTP lazer ve MTA Fillapex pozitif kontrol olmak üzere 8 gruba ayrıldı (n=20). Bond, Desensitizer ve KTP lazer gruplarına ilgili dentin tübül tıkama yöntemleri uygulandı. Pozitif kontrol gruplarına ise hiçbir tübül tıkama yöntemi uygulanmadan kök kanal patı yerleştirildi. Ardından apikal açıklıkları kapatılan dişler 37°C'de %100 nemde inkübatörde saklandı. Dişlerin işlemden önce, işlemden hemen sonra, 1. ayda, 3. ayda ve 6. ayda spektrofotometre kullanılarak renk ölçümleri yapıldı. Ölçümlerde belirlenen L*, a*, b* (CIELab*) değerleri kullanılarak her bir örneğin farklı zaman aralıklarındaki ΔE değerleri hesaplandı. Renk değişiminin klinik algılanabilirlik eşiği 3,3 birim olarak kabul edildi. Elde edilen veriler Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, t testi, varyans analizi, Bonferroni ve Tamhane's T2 çoklu karşılaştırma testleriyle istatistiksel olarak analiz edilerek anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
AH Plus pozitif kontrol grubu 3. ayda maksimum renk değişikliği gösterdi. Bu değişiklik 6. ayda azaldı. MTA Fillapex pozitif kontrol grubunda ise zamanla orantılı olarak renk değişikliğinde artış gözlendi. 6. ay haricinde diğer zaman aralıklarında AH Plus pozitif kontrol grubu MTA Fillapex pozitif kontrol grubundan daha fazla renk değişikliği gösterdi. 6. ayda yapılan renk ölçümlerinde AH Plus-KTP lazer grubunda AH Plus-Bond ve AH Plus-Desensitizer gruplarından daha fazla renk değişimi gözlendi fakat 3. ay ölçümlerinde önleme yöntemleri arasında fark yoktu. MTA Fillapex yerleştirilen ve önleme yöntemi uygulanan gruplar arasında ise 1, 3 ve 6. ay ölçümlerinde fark gözlenmedi.
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre AH Plus patı kaynaklı 3. ayda gözlenen maksimum renk değişikliğini kullanılan üç tübül tıkama yönteminin de önlediği belirlendi. DBA ve desensitizer uygulanan dişlerde, her iki kök kanal patı grubunda da 6. ayda klinik olarak algılanabilir düzeyin altında renk değişimi görülmesi ve renk değişiminin negatif kontrol grubundan istatistiksel olarak farklı olmaması bu iki prosedürün kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliğinin önlenmesinde etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effects of dentin bonding agent, Teethmate Desensitizer, and KTP laser, which block dentinal tubules with different mechanisms, in preventing discoloration induced by two different root canal sealer were investigated. In addition, coronal color changes caused by AH Plus and MTA Fillapex root canal sealer were comparatively examined.
180 extracted mandibular incisors with single roots and oval-shaped single canals were used in the study. The segments of the roots were removed approximately 2 mm below the cemento-enamel junction of the teeth and composite frames were created on the vestibule surfaces of the crowns where the tip of the spectrophotometer would be placed. The pulp chamber was instrumented through the opening created at the apex and irrigation was performed with 2.5% sodium hypochlorite and 17% ethylenediaminetetraacetic acid.
20 of the prepared teeth were selected as the negative control group and no procedure was applied to the teeth. The remaining 160 teeth were randomly divided into 8 groups as AH Plus-Bond, AH Plus-Desensitizer, AH Plus-KTP laser, AH Plus positive control, MTA Fillapex-Bond, MTA Fillapex-Desensitizer, MTA Fillapex-KTP laser and MTA Fillapex positive control (n=20). Relevant dentinal tubule occlusion methods were applied to the Bond, Desensitizer and KTP laser groups. Root canal sealer was placed in the positive control groups without any tubule occlusion method. Then, the teeth with closed apical openings were stored in an incubator at 37°C and 100% humidity. Color measurements of the teeth were made using a spectrophotometer before the procedure, immediately after the procedure, at 1 month, 3 months, and 6 months. ΔE values of each sample at different time intervals were calculated using the L*, a*, b* (CIELab*) values determined in the measurements. The clinical perceptibility threshold of color change was accepted as 3.3 units. The obtained data were statistically analyzed with Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, t test, variance analysis, Bonferroni and Tamhane's T2 multiple comparison tests, and the significance level was accepted as p<0.05.
The AH Plus positive control group showed maximum color change at 3rd month. This change decreased at 6th month. In the MTA Fillapex positive control group, an increase in color change was observed in proportion to time. Except for 6th month, the AH Plus positive control group showed more color change than the MTA Fillapex positive control group at other time intervals. In the color measurements taken at 6th month, more color change was observed in the AH Plus-KTP laser group than in the AH Plus-Bond and AH Plus-Desensitizer groups, but there was no difference between the prevention methods at 3rd month. No difference was observed between the groups where MTA Fillapex was placed and the prevention method was applied at 1st, 3rd, and 6th month. 
According to the findings obtained from the study, it was determined that all three tubule occlusion methods used prevented the maximum color change observed at 3rd month due to AH Plus paste. The fact that the teeth with DBA and desensitizer applied showed discoloration below the clinically detectable level at 6 months in both root canal paste groups and the discoloration was not statistically different from the negative control group, indicating that these two procedures were effective in preventing root canal paste-induced coronal discoloration.