Aile hekimliğinde obezite yönetimi ve takip sıklığı
Management of obesity in primary care and frequency of following
Yazar: SONGÜL ORUÇ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Birinci basamakta obezite en sık görülen hasta şikayetlerinden biridir. Henüz birinci basamakta uygulanması planlanmış bir program mevcut değildir. Literatürde yapılmış çeşitli araştırmalar mevcut olmakla birlikte ülkemizde obezite kontrolünü sağlayacak etkili projelere ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, birinci basamakta aile hekimlerine obezite şikayeti ile gelen hastalarda kilo verdirilmesinin sağlanması ve görüşme sıklığının etkisinin belirlenmesidir.
 Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde yürütülmüştür. Dört aylık bir sürede 30'u kontrol grubu ve 30'ardan üç çalışma olmak üzere toplam 120 obez bireyin (Beden kitle indeksi 30-40 arası) çalışmaya alınması planlandı. Bu bireylerin, fizik muayeneleri yapıldı, kilo, boy, bel ve kalça çevreleri ölçülüp çalışma başlangıcında ve bitiminde birer kez kan tetkikleri yapıldı. Çalışma öncesinde gönüllülere diyet eğitimi verildi ve hastalar dört gruba ayrıldı. Kontrol grubu dışındaki gruplar her gün yedikleri ve içtiklerini bir ajandaya kaydetti ve bunlar bilgisayar programında incelenip beslenme durumlarıyla ilgili gerekli bilgiler hastalara iletildi. Haftalık, iki haftalık ve aylık görüşme grupları oluşturuldu.  Hastalardan her gün egzersiz yapmaları istendi. Kontrol grubunun çalışma öncesi ve sonrası ölçüm ve kan tetkikleri alınıp bunlara herhangi bir eğitim verilmeyecek olup kilo vermelerinin gerekliliği vurgulandı.
Bulgular: Çalışmaya toplam 94 hasta alındı. Ağustos 2015'te başlayan çalışma Aralık 2015'te tamamlandı. Yapılan analizlerde çalışma öncesi ve sonrası beden kitle indeksleri açısından kontrol ve çalışma grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamadı. Kontrol grubuna göre çalışma gruplarında çalışma öncesine göre sonrasında beden kitle indekslerinde istatistiksel anlamlı düşme mevcuttu (p=0.000). Haftalık grupta beden kitle indeksi ortalama değerinde 0.92, iki haftalık grupta 0.53 ve aylık grupta 0.49 kg/m2 düşme meydana gelmişti.
Sonuç: Çalışma gruplarımızda kontrol grubuna göre çalışma öncesine göre sonrası arasında beden kitle indeksleri arasında farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır. Çalışma kilo verdirmekte başarılı olmuştur ancak 12 haftalık süre içerisinde planlanan ideal kilo verme oranlarına ulaşılamamıştır. Haftalık, 15 günlük ve aylık gruplarda beden kitle indekslerinde azalma açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olmamakla birlikte en fazla düşme haftalık grupta tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: birinci basamak, obezite, yönetim, takip sıklığı, beslenme kaydı

Abstract:
Objective: Obesity is very common in primary care patients. There are few studies on the management strategies of obesity in primary care. There is necessity for new methods to fight against obesity.The aim of this study was to make obese patients lose weight and see the effect of different frequencies of patient following. 
Materials and Methods: This study was performed by Family Physicians in 12 weeks. There were three study groups consisting of 30 patients and a control group. Patients with body mass index of 30-40 were randomly allocated to three study groups where the following frequencies were one week, two weeks and four weeks. Physical examinations of the patients were performed and blood tests were performed before and after the study. Body mass index and body fat proportion was measured by a standard device (Tanita). The patients were given a diet by the dietitian according to their individual properties. The patients recorded their food intake in a notebook. These were evaluated at follow up visit by a program (Bebis) the required feed-back was given to the patients. Daily exercise was suggested to the patients and duration of daily exercise was recorded as well. This study was funded by the Scientific Research Council of Erciyes University (ERUBAP, Project No. TTU-2015-5856).
Results: The study started in August 2015 and ended in December 2015. A total of 94 patients were included. There was no difference in the body mass index between the groups before and after the study. When the before and after study body mass index difference considered, there was statistically significant difference between the control group and the study groups. There was decrease in the body mass index of the study groups (p<0.001). The decrease in the body mass index mean value was 0.92 in the one week group, 0.53 in the two week group and 0.49 in the four week group. 
Conclusion: There was statistically significant decrease in the study groups' body mass index mean values. Although the biggest decrease was in the one week group, there was no difference in the decrease of body mass index between the one week, two weeks and four weeks study groups. 

Keywords: primary care, obesity, management, follow up frequency