Kosova ve Türkiye'de okul öncesi eğitimde aile katılım sürecinin öğretmen ve anne-baba görüşlerine dayalı olarak incelenmesi
Investigation of the family participation process in preschool education in Kosovo and Turkey based on teachers and family opinions
Yazar: KIMETE DRAGAJ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM MELEK ERBİL KAYA
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğrenci katılımı = Student participation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kosova ve Türkiye'de okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile 
katılımı çalışmalarının öğretmen ve anne-baba görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi ve 
karşılaştırılmasıdır. Araştırma temel nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Veriler yarı 
yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanarak tümevarım ve tümdengelim analiz 
yöntemleri ile çözümlenmiştir. Çalışma grubu, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında Eskişehir'de 
Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi bağımsız anaokulları arasından belirlenen 7 anaokulunda 
çalışan toplam 21 öğretmen ve 23 anne-baba ile Kosova'da bulunan 7 bölgeden her bölgede 
Institucıonet Parashkollore IP (Preschool Institutions) bağlı olan 1'er anaokulu olmak üzere 7 
anaokulunda çalışan, toplam 14 öğretmen ve 8 anne-babadan oluşmaktadır. Araştırma 
sonuçları, öğretmenlerin ve ailelerin aile katılımının çocukların gelişimini desteklediğine, okula 
karşı tutumlarını olumlu yönde etkilediğine, öğretmenlerin çocukları daha iyi tanımasına olanak 
sağladığına ve aile-öğretmen ilişkisini güçlendirdiğine inandıklarını göstermiştir. Her iki 
ülkede de aile-öğretmen ilişkilerinin güçlendirilmesi ve çocukların eğitimindeki rolü 
vurgulansa da Türkiye ve Kosova'daki yaklaşımlar kültürel ve eğitimsel bağlamlara göre 
farklılıklar göstermektedir. Türkiye'deki öğretmenlerin, Kosova'daki öğretmenlerin 
düzenledikleri etkinliklere benzer şekilde; hikâye okuma, meslek tanıtımı, geziler, deneyler, 
sanat etkinlileri, oyun oynama, boyama vb. etkinlikler düzenledikleri görülmüştür. Kosova ve 
Türkiye'de okul öncesi eğitime katılım konusunda sorun yaşayan anne-babalar olduğu gibi 
sorun yaşamayanlar da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kosova'daki anne-babaların etkinliklere 
katılırken çocukların dikkatini toplama, katılımlarını sağlama ve etkinliğe başlama noktasında 
sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Türkiye'deki anne-babaların ise; etkinlik sürecinde sınıf 
yönetimini sağlama, çocuklarla iletişim kurma, etkinlik hazırlama, etkinliklere katılım için 
ortak bir zaman dilimi bulma konularında sorun yaşadıkları görülmüştür. Kosova ve 
Türkiye'deki aileler etkili bir aile katılımı sürecine yönelik çeşitli önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Aile Katılımı, Aile Katılımı Etkinlikleri

Abstract:
The aim of this study is to evaluate and compare family participation studies implemented in 
preschool education institutions in Kosovo and Turkey based on the opinions of teachers and 
parents. The research was designed as a basic qualitative research. Data were collected through 
semi-structured interview forms and analyzed with inductive and deductive analysis methods. 
The working group consists of a total of 21 teachers and 23 parents working in 7 kindergartens 
selected from among the official independent kindergartens affiliated with the Ministry of 
National Education in Eskişehir in the 2022–2023 academic year, and a total of 14 teachers and
8 parents working in 7 kindergartens affiliated with Institucionet Parashkollore IP (Preschool 
Institutions) in each region of 7 regions in Kosovo. The research results showed that teachers 
and families believe that family involvement supports children's development, positively affects 
their attitudes towards school, allows teachers to know children better and strengthens the 
family-teacher relationship. Although both countries emphasize the strengthening of family-teacher relationships and their role in children's education, approaches in Turkey and Kosovo 
differ according to cultural and educational contexts. It has been observed that teachers in 
Turkey organize activities similar to those organized by teachers in Kosovo, such as story 
reading, career introductions, trips, experiments, art activities, playing games, painting, etc. It 
has been concluded that there are parents in Kosovo and Turkey who have problems with 
attending pre-school education, as well as those who do not have problems. It has been 
determined that parents in Kosovo have problems in terms of drawing children's attention, 
ensuring their participation and starting the activity while participating in the activities. It has 
been observed that parents in Turkey have problems in providing classroom management, 
communicating with children, preparing activities and finding a common time period for 
participation in the activities. Families in Kosovo and Turkey have made several suggestions 
for an effective family involvement process.

Keywords: Preschool Education, Family Participation, Family Participation Activities