Karışık dişlenme dönemindeki yan çapraz kapanışlı bireylerde uygulanan çeşitli tedavi yöntemlerinin karşılaştırılması /
Yazar: ASLIHAN MEDİHA ERDİNÇ ERTAN
Danışman: PROF.DR. TÜRKÖZ UĞUR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş anomalileri = Tooth abnormalities ; Diş çıkarma = Dentition ; Dişler = Teeth ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Bu çalışmada yan çapraz kapanışın karışık dişlenme döneminde vidalı plak ve quad-helix aygıtları ile tedavisine bağlı olarak meydana gelen değişiklikler frontal ve lateral sefalometrik radyografiler ile ortodontik modeller üzerinde yapılan ölçümlerle biyometrik olarak incelenmiştir. Bu amaçla önce vidalı plak ve quad-helix apareyleri ile tedavi edilen bireylerde meydana gelen değişiklikler ile benzer özelliklere sahip olan kontrol grubunda büyüme ve gelişimle oluşan değişiklikler ve daha sonra her iki tedavi grubunda meydana gelen değişiklikler birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışma metaryalini karışık dişlenme döneminde yatay yönde yan çapraz kapanış gösteren toplam 37 bireyden iki tedavi grubuna ayrılan 27 bireyde (13 vidalı plak, 14 quad-helix) tedavi dönemlerinin başında ve sonunda, kontrol grubuna ayrılan 10 bireyde ise kontrol döneminin başında, I. safhası sonunda ve II. safhası sonunda alınan; toplam 84 adet ortodontik model, 84 adet lateral sefalo metrik radyografi ve 84 adet frontal sefalometrik radyografi oluşturmaktadır. Başlangıç yaş ortalaması 9.3 yıl olan 11 kız, 2 erkek toplam 13 birey vidalı plak grubunu, başlangıç yaş ortalaması 9.7 yıl olan 12 kız, 2 erkek toplam 14 birey quad-heiix grubunu, başlangıç yaş ortalaması 9.4 yıl olan 7 kız, 3 erkek toplam 10 bireyde kontrol grubunu oluşturmaktadır. Vidalı plak grubunda ortalama tedavi süresi 1.2 yıl, quad-helix grubunda ortalama tedavi süresi 0.6 yıldır. Kontrol grubunda kontrol döneminin I. safhasının süresi ortalama 0.5 yıl, II. saf hasının süresi ortalama 0.7 yıl ve tüm kontrol süresi (I. safha + II. safha) ortalama 1.2 yıldır. Kontrol döneminin tüm safhalarında ve tedavi süresince meydana gelen değişiklikleri belirlemek amacıyla ortodontik modeller üzerinde 4 milimetrik, frontal sefalometrik radyografiler üzerinde 3 açısal, 2 milimetrik ve lateral sefalomet rik radyografiler üzerinde de 5 açısal, 2 milimetrik olmak üzere toplam 16 para metre ölçülmüştür. İki tedavi grubundaki her bir hastanın tedavi sonundaki ve başındaki değerleri arasındaki farklar ile kontrol grubundaki her bir hastanın kontrol döneminin çeşitli safhaları sonundaki ve başındaki değerleri arasındaki farkların önemi Wilcoxon testi ile belirlenmiştir. Tedavi gruplarında oluşan değişiklikler ile kontrol grubunda kontrol döneminin çeşitli safhalarında meydana gelen değişiklikler arasındaki farklar ile iki tedavi metodu arasındaki farkların önemi Mann-Whitney testi ile saptanmıştır. 1. aşamada kontrol grubunda kontrol döneminin II safhasında ve I. + II. safhaları toplamında, vidalı plak ve quad-helix gruplarında ise tedavi süresince oluşan değişiklikler ayrı ayrı incelenmiştir. 2. aşamada tedaviye bağlı gerçek değişiklikleri saptamak amacıyla, önce vidalı plak grubunda 0.6 yıla indirgenmiş olan değişikliklerle kontrol grubunda kontrol döneminin II. safhasında oluşan değişiklikler, vidalı plak grubunda tedavi süresince oluşan değişikliklerle kontrol grubunda kontrol döneminin I. + II. safhaları toplamında oluşan değişiklikler, son olarakta quad-helix grubunda tedavi süresince oluşan değişikliklerle kontrol grubunda kontrol döneminin II. safhasında oluşan değişiklikler karşılaştırılmıştır 3. aşamada ise quad-helix grubunda meydana gelen değişikliklerle vidalı plak grubunda meydana gelen değişiklikler birbirleri ile karşılaştırılarak iki tedavi metodu arasındaki fark saptanmıştır. Vidalı plak ve quad-helix tedavisi sonucu belirlenen istatistiksel önemli değişiklikler aşağıda özetlenmiştir. Vidalı plak ile ortalama 1.2 yıllık tedavi sonunda; üst intermolar genişlik ve üst interkanin genişlik artmıştır. Quad-helix aygıtı ile ortalama 0.6 yıllık tedavi sonunda; üst intermolar genişlik, üst interkanin genişlik, üst apikal kemik kaide genişliği, üst sağ ve sol 1. büyük azı dişlerinin eksen eğimleri artmış, üst sağ ve sol 1. büyük azı dişlerinin kuronlarının vestibule doğru hareket etmesi sonucunda üst intermolar açı azalmıştır. Quad-helix grubu ile vidalı plak grubunda ortalama 0.6 yılda meydana gelen değişiklikler karşılaştırıldığında; quad-helix aygıtı ile üst intermolar genişlik, üst apikal kemik kaide genişliği, üst sağ ve sol 1. büyük azı dişlerinin eksen eğimleri daha fazla artmış, üst intermolar açı daha fazla azalmıştır.

Abstract:
In this study the changes that occur during the treatment of posterior crossbite in mixed dentition cases with the screw expansion appliance or the quad-helix appliance, were investigated biometrically through lateral and frontal cephalometric radiograms and orthodontic models. For this purpose; initially, treatment changes occurring in cases treated with the screw expansion applian ce and quad-helix appliance were compared with growth and development changes occurring in the control group with similar characteristics and then, changes occurring in these two treatment groups were compared with each other. The material of this study consisting of 37 children with posterior crossbite in mixed dentition were divided in two treatment groups (13 Screw expansion appliance, 14 Quad-helix) and a control group of 10. In these groups 84 lateral cephalometric radiograms, 84 frontal cephalometric radiograms and 84 orthodontic model casts were taken at the beginning of the control period, at the end of the first phase and at the end of the second phase of the control period and at the beginning and at the end of treatment. The screw expansion appliance group consisted of 11 females and 2 males (total: 13 children) the mean age of which at the beginning of the treatment was 9.3 years. The quad- helix group consisted of 12 females and 2 males (total: 14 children) the mean age of which at the beginning of the treatment was 9.7 years. The control group consisted of 7 females and 3 males (total: 13 children) the mean age of which at the beginning of treatment was 9.4 years. The mean treatment period of the screw expansion appliance group was 1.2 year and the mean treatment period of the quad-helix group was 0.6 year. In the control group, the duration of the first phase of control period was 0.5 year, second phase of control period was 0.7 year and the total control period (I. phase + II. phase) was 1.2 year. In order to determine the changes that occur during all phases of control period, 4 milimetric parameters were measured on each orthodontic model, 3 angular and 2 milimetric parameters were measured on each frontal cephalometric radiogram, 5 angular and 2 milimetric parameters were measured on each lateral cephalometric radiogram. The statistical significance of the changes between pre-and post- treatment measurements of each case in two treatment groups and the changes between the pre-and post-control measurements of each case in the control group at different phases of control period have been determined by the Wilcoxon test. The statistical significance of the differences between the treatment groups and the control group at different phases of control period and the differences between two treatment groups have been determined by the Mann-Whitney test. Firstly, the changes that occurred during the second phase and total of first and second phases of the control period of control group; and changes that occurred during the treatment period in the screw expansion appliance and quad-helix group were each investigated separately. Secondly, to evaluate the actual effects of the treatment, the changes that occurred in screw expansion appliance group which reduced to 0.6 year were compared with the changes that occurred during the second phase of control period of control group and then the changes that occurred in the screw expansion appliance group were compared with the changes that occurred during the total of first and second phases of the control period of control group and then and finally the changes that occurred in quad-helix group were compared with the changes that occurred during the second phase of control period. Thirdly, the changes that occurred in quad-helix group were compared with the changes that occurred in screw expansion appliance group and the differences between the two treatment methods were determined. The statistically significant differences which were determined at the end of the screw expansion appliance and quad-helix treatment are summarized below: The upper intermolar and intercanine width increased with screw expansion appliance treatment in a mean of 1.2 year. Upper intermolar width upper intercanine width, upper right and left first molar axial inclinations, maxillary apical base width increased with quad-helix treatment in a mean of 0.6 year. In addition, upper intermolar angle decreased because of the vestibular movement of the upper right and left first molar crowns. When the changes that took place in quad-helix group were compared with the changes that took place in screw expansion appliance group in a mean of 0.6 year, it was determined that the upper intermolar width, upper right and left first molar axial inclinations and maxillary apical base width increased more and upper intermolar angle decreased more with quad-helix appliance.