Endüstri sonrası değişen üretim ilişkilerinin sinemada temsili
Changes on relations of production following the industry and its representation in the cinema
Yazar: SALİH ERTOSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA NACAROĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Endüstriyel üretim = Industrial production ; Film = Film ; Kapitalizm = Capitalism ; Sinema = Cinema ; Sınıfsal çatışma = Class struggles ; Teknoloji = Technology ; Üretim = Production ; İşçi sınıfı = Working class

Özet:
Bu tez çalışmasında işçi sınıfının gündelik hayatına sinema aracılığıyla odaklanılmış daha sonrasında ise kapitalizm ve değişen üretim ilişkilerinin işçi sınıfı üzerinde nasıl etkiler meydana getirdiği gözler önüne serilmiştir. Bu kapsamda dört endüstri dönemi, belirlenen beş film çerçevesinde incelenmiş ve işçi sınıfının durumu merkeze alınmıştır. İşçi sınıfının durumu ise eleştirel sosyolojik yöntemin konu aldığı üretim ilişkileri, sınıfsal bilinç, ideoloji, sınıf çatışması, tahakküm ve direniş biçimleri başlıkları altında incelenmiş ve çözümlenmiştir. Ayrıca bu tez çalışmasında endüstri dönemleri ve onları temsil eden filmler, tarihsel bir kronolojiyle ele alınmıştır. Bu tez çalışmasında proleter sınıfın; üretim ilişkilerinde ve teknolojide yaşanan gelişmelerden ötürü, ilk olarak sınıfsal bilincini büyük ölçüde kaybettiğini ve bu durumla bağlantılı olarak günümüzdeki sınıf çatışmasında zayıf bir konuma yerleştiğini açıklamayı ve ardından da işçi sınıfını konu edinen filmlerde bu olgunun nasıl değerlendirildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bir diğer önemli amacı ise gelişen üretim ilişkilerinin, kapitalist sınıfın ve işçi sınıfının birbiriyle olan ilişkisini nasıl değiştirdiğini ve bu durumun sinema evreninde nasıl karşılık bulduğunu gözler önüne sermektir. Ezcümle bu tez çalışmasında sinema üzerinden geçmişle bugün arasında mukayeseli bir köprü kurulmaya çalışılmış ayrıca kapitalizmin, endüstriyalizmin ve onun getirdiği teknoloji kültürünün işçi sınıfı üzerindeki etkileri ve izleri sinema dilinin perdeye aktardığı temsiller üzerinden sürdürülmüştür.

Abstract:
This thesis focuses on the everyday life of the working class in cinema and then shows how capitalism and changing relations of production affect the working class. In this context, the study focuses on the situation of the working class and examines four industrial eras in the context of five films. To this end, the situation of the working class is studied and analyzed from the perspectives of production relations, class consciousness, ideology, class conflict, domination, and forms of resistance, which are the subjects of the critical sociological method. In addition, this work analyzes the industrial eras and the films that represent them in a historical chronology. The aim of this thesis is to explain, first, how the proletariat has largely lost its class consciousness due to the development of production relations and technology, and then, how this phenomenon is portrayed in films about the working class. Another important aim of the study is to show how the changing relations of production have altered the relationship between the capitalist and working classes and how this situation is reflected in the cinematic universe. In conclusion, the study attempts to build a comparative bridge between the past and the present through the medium of cinema and also to examine the effects and traces of capitalism, industrialization, and related technological culture on the working class through the representations transmitted to the screen through the language of cinema.