Türk mevduat bankalarının veri zarflama analizi (VZA) ile göreli etkinliklerinin ölçülmesi
The relative efficiency measurement of Turkish deposit banks with data envelopment analysis (DEA)
Yazar: SERHAT DURANAY
Danışman: PROF. DR. YUSUF DEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka mevduatları = Bank deposits ; Bankalar = Banks ; Etkinlik = Efficiency ; Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Girdi-çıktı analizi = Input-output analysis ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Ekonomik hayatın içerisinde kilit rol oynayan bankacılık sistemi, ortaya çıktığı ilk günden bu yana büyükgelişim ve değişim göstermiştir. Fon aktarım mekanizması görevini üstlenmelerinden dolayı finansal sistemin toplar ve atar damarları olarak nitelendirilebilen bankalar, sağlıklı bir ortamda maksimum verimlilik ile çalışmak durumundadır. Bu bağlamda bankaların performans ve etkinliklerisürekli olarak hesaplanmalı, gerekli hallerde önlemler alınmalıdır.
Uzun yıllar boyunca, performansın temel göstergesi olarak kârlılık baz alınmıştır. Ancak günümüzde kârlılık tek başına yeterli bir gösterge olarak kabul edilmemektedir. Etkinlik, etkililik ve verimlilik hesaplamaları geçen her gün daha çok önem kazanmaktadır. Bu hesaplamalar için yıllar boyunca farklı yöntemler kullanılmıştır. Son yıllarda ise göreli ve çok girdi-çıktı değişkenli hesaplamalara olanak sağlayan veri zarflama analizi (VZA) oldukça sık tercih edilir duruma gelmiştir.
Bu çalışmada Türkiye'de 2014 yılsonu itibariyle faaliyet gösteren mevduat bankalarından, belirli kısıtlar altında seçilmiş 26 bankanın veri zarflama analizi ile girdi odaklı göreli etkinlikleri hesaplanmıştır. Analiz sonucunda ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında 10 bankanın, ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında ise 14 bankanın etkin olduğu tespit edilmiştir. Etkin olmayan bankalar için ise referans grupları bazalınarak girdiler üzerinde gerekli iyileştirmelerin yapılması yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: 
Bankacılık Sektörü, Etkinlik, Girdi, Çıktı, Veri Zarflama Analizi

Abstract:
The banking system which plays a key role in the economic life, has shown great development and change since the first day it appeared. Taking the responsibility of fund transfer mechanism, the banks can be regarded as vessels of financial system and they need to perform with maximum efficiency in a healthy environment. On this basis, the banks' performance and efficiency should be calculated countinuously and some precautions should be taken when necessary. 
For many years, profitability has been taken into consideration as the key indicator of performance. But today it is not considered as a sufficient indicator alone. Efficiency, effectiveness and productivity calculations are gaining more importance day by day. Different methods have been used for many years for these calculations. In recent years, data envelopment analysis (DEA)  allowing for relative and multiple input-output variable calculation has become quite often preferred.
In this study, relative input-oriented activities of 26 banks which have been selected under certain criterions among the deposit banks operating in Turkey  since the end of 2014  have been calculated with data envelopment analysis. According to the scale, it has been determined that 10 banks are effective under the assumptions of constant return, 14 banks are effective under the assumptions of variable return. Necessary improvements have been made based on the reference groups for ineffective banks.

Key Words: 
Banking Sector, Efficiency, Input, Output, Data Envelopment Analysis