Kolektif bellek inşası: Ankara
Collective memory construction; Ankara
Yazar: KÜBRA AYTÖRE
Danışman: PROF. TANSEL TÜRKDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ankara = Ankara ; Bellek mekanları = Place of memory ; Güncel sanat = Contemporary art ; Kentsel bellek = Urban memory ; Kolektif bellek = Collective memory ; Mekansal bellek = Spatial memory

Özet:
Tüm dünyada kimlik politikalarının doğurduğu ağır sonuçlar karşısında sanatçılar da yaptıkları işlerle, söyledikleriyle yaşananlara tepki göstermişlerdir. Günümüzde hala tabu-aşılamayan konular arasında olan kimlik, benlik, bellek sanatçılar arasında sık konuşulan, tartışılan ve işlenen konulardan olmaya devam eder. Bu tezde kentin mekânlarıyla birlikte kent kimliğinin, kolektif kimliğin ve belleğin oluşumu incelenmektedir. İktidarların propogandalarını mekânsallaştırma ve daha geniş kitlelere yayma isteği doğrultusunda yaptığı yıkım ve unutturma eylemlerini Ankara kenti özelinde ele alarak bir araştırma sunar. Belleği ve kimliği açıkladıktan sonra daha çok Ankara'nın mimarileri, mahalleleri ve sanat nesneleri üzerinden yapılan bir okumayla, üzerinde pek fazla durulmaya izin verilmeyen ''kent hakkı''nın savunulabilirliği ve yaşanılan kent ile ilişkileri gözlemlenir. Son yıllarda şehir planlamacıların ve mimarların da katkılarıyla Ankara hakkında birçok sergi ve etkinlik düzenlenmiştir.  Yok olan yapılar, kamusal ve yeşil alanlar, kaybolan heykeller ve evlerinden kovulan kent sakinleri bu konunun özneleridir. Bu tezde, kente hem bir araştırmacı hem de bir sosyolog gibi bakılarak kentin kimliğinin bellekle beraber inşasını, sanat pratikleriyle betimlemek amaçlanmıştır. Mekânların ve insanların belleklerinde hoşa gitmeyen durum ve olayların yıkılarak yeniden inşası mümkün olabilir mi? Soyut anlamdaki bu yıkımlar giderek somut hale gelmeye, kentlerin mimarisiyle birlikte toplumun belleğindeki yeri ve anlamından giderek uzaklaşarak kolektif belleği de değiştirmeye başlar. Kolektif belleğin kentin mekânları kullanılarak yeniden inşası bu tezin ve tez ile beraber üretilen işlerin temelini oluşturmuştur.

Abstract:
In the face of the heavy consequences of identity politics all over the world, artists react to what happens with their works and words.Identity, self, memory, which are still taboo subjects today, continue to be frequently talked about, discussed and studied among artists. In this thesis, the formation of urban identity, collective identity and memory together with urban spaces are examined.It presents a research by addressing the destruction and forgetting actions of the rulers in line with their desire to spatialize and spread their propaganda to a wider audience, in the city of Ankara.After explaining memory and identity, the study on Ankara's architectures, neighborhoods and art objects reveals the defensibility of the 'right to the city', which is not allowed to focus too much, and its relationship with Ankara.In recent years, many exhibitions and events have been organized about Ankara with the contributions of city planners and architects. Destroyed structures, public and green spaces, lost sculptures and city dwellers expelled from their homes are the subjects of these exhibitions and events. In this thesis, it is aimed to describe the construction of the city's identity together with memory by looking at the city as both a researcher and a sociologist using art practices. Is it possible to demolish situations and events that are unpleasant in places and people's memories and then rebuild them with pleasant ones? These destructions in the abstract sense gradually become concrete, and along with the architecture of cities, they gradually move away from their place and meaning in the memory of society. The reconstruction of the collective memory using the spaces of the city forms the basis of this thesis and the studies produced together with the thesis.