Adatepe Köyü mimari ögelerinin seramik malzeme ile yorumu
Interpretation of Adatepe village architectural elements with ceramic material
Yazar: BURCU ONUR
Danışman: PROF. DR. YEŞİM ZÜMRÜT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Seramik ve Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez, kırsal alanlardaki doğal çevrenin, tarihsel ve kültürel değerlerin korunması, özellikle de geleneksel yapıların sürdürülebilirliği bağlamında sanat ile farkındalığın rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, öncelikle Çanakkale iline bağlı Ayvacık ilçesine ait Adatepe Köyü üzerinden kırsal alanlardaki kültürel birikim ve tarihi unsurların korunma sürecini ele almaktadır. 1950'li yıllarda nüfusu hızla azalan Adatepe Köyü, doğal peyzaj değerinin fark edilmesiyle birlikte 1980'li yıllardan itibaren yeniden canlanmıştır. Köy, 1992 yılında tamamıyla koruma altına alınarak kentsel sit alanı ilan edilmiş ve turizm faaliyetlerinin yoğunlaşmasına olanak sağlanmıştır. Çalışma, önce Çanakkale ili ve Ayvacık ilçesinin genel yapısını ele almış, ardından Adatepe Köyü'nün mimarisini inceleyerek, taş örgü yapılarının sanatsal devamlılığı üzerinde durmuştur. Bu bağlamda, literatürde sanat alanında taş örgü yapıların korunmasına yönelik yapılan çalışmalar ve sanat eserleri incelenmiştir. Köyde gerçekleştirilen restore çalışmalarının sanat ve kültürel mirasın korunmasındaki rolü üzerinde durularak, bu çalışmaların bölgedeki dokunun kaybolmamasına olan etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmanın son kısmında, elde edilen bulgulara dayanarak, kırsal alanlarda sanat ve kültürel mirasın farkındalığının artırılması için önerilerde bulunulmuştur. Bu öneriler, turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği, yerel halkın katılımı ve koruma politikaları gibi alanlarda stratejiler içermektedir. Bu tez, kırsal alanlarda sanat ve kültürel mirasın sürdürülebilir korunması konusunda önemli bir başlangıç noktası sağlamakta olup, gelecekteki çalışmalara ilham kaynağı olabilecek bir çerçeve sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Adatepe Köyü, Geleneksel yapı, Kentsel Sit Alanı, Mimari Doku , Sanatta farkındalık, Taş yapı

Abstract:
This thesis aims to examine the role of art and awareness in the protection of the natural environment, historical and cultural values in rural areas, especially in the context of the sustainability of traditional buildings. The study first examines the process of preservation of cultural accumulation and historical elements in rural areas through Adatepe Village of Ayvacık district of Çanakkale province. Adatepe Village, whose population declined rapidly in the 1950s, has been revived since the 1980s with the realization of its natural landscape value. In 1992, the village was completely protected and declared an urban protected area, allowing tourism activities to intensify. The study first examines the general structure of Çanakkale province and Ayvacık district, then examines the architecture of Adatepe Village and focuses on the artistic continuity of stone masonry structures. In this context, the studies and artworks in the literature on the protection of stone masonry structures in the field of art were examined. The role of the restoration works carried out in the village in the protection of art and cultural heritage was emphasized and the effect of these works on the preservation of the texture in the region was evaluated. In the last part of the study, based on the findings, recommendations were made to increase the awareness of art and cultural heritage in rural areas. These recommendations include strategies in areas such as sustainability of tourism activities, local community participation and conservation policies. This thesis provides an important starting point for the sustainable conservation of arts and cultural heritage in rural areas and offers a framework that can inspire future research.
Keywords: Urban Protected Area, Cultural Structure, Historical Accumulation, Rural Area, Architectural Texture