Mevsimlik gezici ve geçici tarımda çalışan çocukların yaşam ve çalışma koşulları: Adana Ovası saha çalışması
Living and working conditions of seasonal migrant child laborers in agricultural sector: Field study in Adana Plain
Yazar: GAMZE BULUT
Danışman: PROF. DR. BETÜL ALTUNTAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Tarımda aile işleri dışında, ücret karşılığı gezici ve geçici tarım işlerinde çalışma biçimi, Türkiye'de çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik mücadelede öncelikli hedef gruplar arasında yer almaktadır. Mevcut ekonomik ve sosyal göstergelerin yarattığı sonuçlar yanı sıra (en temelde yoksulluk) öngörülemeyen riskler olarak Covid-19 pandemisi, doğal afetler ve uluslararası yaşanılan savaşların etkisi ile Türkiye'ye yönelen kayıt-dışı göç akını mevcut sorunu daha katmanlı bir duruma getirmiştir.
	Bu çalışmada, geçmişten günümüze mevsimlik tarımsal üretimde önemli bir yeri olan ve Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar olarak adlandırdığı Adana Ovası'nda mevsimlik tarımsal üretimde çalışan çocukların yaşam ve çalışma koşullarına ilişkin nitel bulgular elde edilmesi amaçlanmıştır. Mevsimlik tarım işçisi çocukların en yoğun yaşadıkları yerler: Karataş, Sarıçam, Seyhan, Yumurtalık ve Yüreğir ilçeleri olarak belirlenmiştir. Belirtilen beş ilçedeki çadır alanlarında yaşayan toplamda yetmiş (5-12, 12-14 ve 15-17 yaş grupları olarak sınıflandırılmıştır) mevsimlik tarım işçisi çocuklar ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Covid-19 pandemi koşullarında altı ay süren çalışma planı içerisinde çalışmanın saha çalışması tamamlanmıştır. Çocukların aile yapıları, göç süreçleri, çalışma koşulları, çadır işleri ve bakım emekleri, barınma koşulları, sağlık, bakım ve beslenme durumları, eğitim durumları, duygusal ve psiko-sosyal durumları, kurdukları ilişkilerin görünümleri, eğlence, kültürel ihtiyaçları ve geleceğe yönelik beklentilerine ilişkin temalar çalışmanın bulgularını oluşturmaktadır. Çalışma, mevsimlik tarımsal üretimde salt çalışan çocuklara odaklanarak ve çocukların anlatımlarına yer vererek özgünlük kazanmaktadır. Araştırma konusu ile ilgili literatür taramaları sonucunda ortaya çıkan eksiklikler ve boşluklar çalışmada öne çıkarılmıştır. Saha çalışması sonrası elde edilen bulguların tartışılması üzerinden önümüzdeki yola dair sosyal politika önerileri getirilmiştir. 
	Anahtar Kelimeler: Çocuk, Çocuk İşçiliği, Mevsimlik Tarımsal Üretim, Yaşam ve Çalışma Koşulları, Adana Ovası.

Abstract:
The employment of children in seasonal and migrant agricultural work, apart from family tasks, stands as a priority target group in the fight against child labor in Turkey. The unexpected rise in undocumented migration to Turkey, driven by factors like the Covid-19 pandemic, natural disasters, and international conflicts, has made the existing problem more complicated, going beyond the impacts of current economic and social measures, particularly poverty.
	This study aims to obtain qualitative findings regarding the living and working conditions of children working in seasonal agricultural production in the Adana Plain, historically significant for seasonal agricultural production and referred to as the "Fertile Lands" by Orhan Kemal. The locations where seasonal agricultural worker children are most densely populated include the districts of Karataş, Sarıçam, Seyhan, Yumurtalık and Yüreğir. In-depth face-to-face interviews were conducted with a total of seventy seasonal agricultural worker children (classified into age groups of 5-12, 12-14, and 15-17) from tent areas in the specified five districts. The fieldwork was completed within a six-month period under the conditions of the Covid-19 pandemic.
	The study delves into various themes encompassing the children's family structures, migration processes, working conditions, tent chores and caretaking duties, housing conditions, health, care, and nutrition status, educational status, emotional and psychosocial well-being, interpersonal relationships, recreational activities, cultural requisites, and aspirations for the future. Distinctive aspect of this study lies in its exclusive focus on children involved in seasonal agricultural labor, thereby integrating their lived experiences and narratives into the research framework. Drawing from an appraisal of existing literature pertinent to the research domain, this study elucidates prevalent gaps and inadequacies. Consequently, it puts forth social policy recommendations informed by the insights gleaned from the empirical fieldwork, aiming to address the identified deficiencies and foster tangible progress in mitigating the challenges faced by children engaged in seasonal agricultural labor.
	Keywords: Child, Child Labor, Seasonal Agricultural Production, Living and Working Conditions, Adana Plain.