Akut pankreatitin şiddetini belirlemede revize atlanta kriterlerinin doğrulaması
Validation of the revised atlanta classification in predicting the severity of acute pancreatitis
Yazar: AYSEL TOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYDIN ŞEREF KÖKSAL
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve amaç: Akut pankreatitin (AP) şiddetinin belirlenmesi hasta yönetimi için çok önemlidir. Çalışmamızın amacı revize Atlanta kriterlerinin (RAK) AP şiddetini belirlemedeki doğruluğunu değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'ne Haziran-Aralık 2015 tarihleri arasında AP tanısı ile başvuran hastalar çalışmaya alındı. Hastalar retrospektif olarak RAK'ye göre pankreatitin morfolojisi (interstisyel ödematöz ve nekrotizan), şiddeti (hafif, orta ve şiddetli) ve lokal komplikasyonları açısından değerlendirildi. Laboratuvar parametreleri, APACHE-II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation-II), Ranson, BİSAP (Bedside Index Of Severity İn Acute Pancreatitis), SIRS (Sistemik İnflamatuvar Yanıt Sendromu), Modifiye Glasgow, Panc 3, HAPS (Harmless Acute Pancreatitis Score) ve BTŞİ (Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi) skorları belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya 113 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 62,2±17,5(18-94) olup 71'i (%62) kadındı. Doksan sekizi (%86,7) interstisyel ödematöz, 15'i (%13,3) nekrotizan pankreatitli idi. RAK'ye göre 69'u (%61,1) hafif şiddetli, 33'ü (%29,2) orta şiddetli, 11'i (%9,7) şiddetli pankreatit olarak sınıflandırıldı. Hastaların 22'sinde (%19,5) akut peripankreatik sıvı koleksiyonu, 1'inde (%0,9) pankreatik psödokist, 6'sında (%5,3) akut nekrotik koleksiyon, 8'inde (%7,1) duvarla çevrili nekroz, 5'inde (%4,4) primer enfekte nekroz mevcuttu. Şiddetli grubun başvurudaki hematokrit ve kreatinin değerleri, SIRS ve BİSAP skorları, 24. saatteki APACHE-II skoru, 48. saatteki CRP (C-Reaktif Protein), APACHE-II, SIRS, Modifiye Glasgow, Ranson skorları, 72. saatteki CRP düzeyi ile hastanede yatış süresi, yoğun bakım ünitesi (YBÜ) ihtiyacı ve mortalite oranları orta şiddetli gruba göre daha yüksekti (p<0,05). Orta şiddetli grubun başvurudaki SIRS skoru ve 72. saatteki CRP düzeyi ile Ranson skoru hafif şiddetli gruba göre daha yüksekti (p<0,05). On bir hastada tekli veya çoklu kalıcı organ yetmezliği (KOY) saptandı. Erken KOY gelişen hastalardaki (n=6) mortalite (%83,3) geç KOY gelişen gruba göre daha yüksekti (%40).
vi
Sonuç: AP'li hastalarda RAK'ye göre yapılan şiddet tayini laboratuvar öngörü parametreleri ve skorlama sistemleriyle uyumludur. Erken dönemde KOY olan şiddetli pankreatitler farklı bir sınıfa konulabilir.

Abstract:
Introduction and aim: Determination of acute pancreatitis (AP) severity is crucial for patient management. The aim of our study is to evaluate the validity of the revised Atlanta classification (RAC) to determine AP severity. Material and methods: The study was conducted on AP patients who were admitted to the Gastroenterology Department of Sakarya University Training and Research Hospital between June and December 2015. Patients were retrospectively evaluated for pancreatitis morphology (interstitial edematous and necrotizing), severity (mild, moderate and severe) and local complications according to the RAC. Laboratory parameters, APACHE-II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation-II), Ranson, BISAP (Bedside Index Of Severity In Acute Pancreatitis), SIRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome), Modified Glasgow, Panc 3, HAPS (Harmless Acute Pancreatitis Score) and CTSI (Computed Tomography Severity Index) scores were recorded. Results: The study group included 113 patients. The mean age of the patients was 62,2±17,5 (18-94) years. Seventy-one (62%) of them were female. Ninety-eight (86.7%) patients had interstitial edematous and 15 (13.3%) had necrotizing pancreatitis. Sixty-nine (61.1%) patients had mild (MAP), 33 (29.2%) had moderate (MSAP) and 11 (9,7%) had severe pancreatitis (SAP) according to the RAC. Twenty-two (19,5%) patients had acute pancreatic fluid collection, 1 (0,9%) had pancreatic pseudocyst, 6 had (5,3%) acute necrotic collection, 8 had (7,1%) walled-off necrosis and 5 (4,4%) had primary infected necrosis. Hematocrit and creatinine levels; SIRS and BISAP scores on admission; APACHE-II scores at the 24th hour; CRP (C-Reaktive Protein), APACHE-II, modified Glasgow, SIRS and Ranson scores at the 48th hour; CRP levels at the 72nd hour; total hospital stay, need for intensive care unit and mortality were higher in patients with SAP compared to MSAP (p<0,05). SIRS scores on admission, CRP levels at the 72nd hour and Ranson scores were significantly higher in MSAP compared to MAP (p<0,05). Eleven patients had single or multiple persistent
viii
organ failure (POF). Mortality (83.3%) was higher in patients with early POF (n=6) compared to late POF (40%). Conclusion: RAC is compatible with laboratory parameters and scoring systems in predicting the severity of AP. Patients with severe acute pancreatitis, who develop early POF may be categorized in a different group.