UBDP programında kültürlerarası farkındalık: Okullararası bir karşılaştırma
Intercultural awareness in IBDP programs: A comparison between schools
Yazar: NESLİHAN CANDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ JALE ONUR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edebiyat dersi = Literature lesson ; Kültürlerarası farkındalık = Intercultural awareness ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Uluslararası Bakalorya Programı = International Bacalaureate Program ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Günümüzde küreselleşmenin ve bunun sonucu olarak uluslararası etkileşimin artması sebebiyle kültürlerarası farkındalık kazanmanın önemi artmaktadır. Yeni nesillerin çokkültürlü ortamlarda belli yaklaşımlar, kültürlerarası bilgi, beceri ve değerlendirmeye dayanan etkili ve doğru etkileşimde bulunma becerisine sahip olması gerekmektedir (Deardorff, 2006). Uluslararası Bakalorya Diploma Programı (UBDP) kültürlerarasılığa ve çokkültürlülüğe dayalı anlayışıyla özellikle Dil A Edebiyat  Edebiyat dersi ile gençlerin bu yönde eğitilmesine önemli katkı sağlamaktadır.

	Bu araştırmada Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'nın resmi ulusal programı yanında UBDP uygulayan orta öğretim kurumlarında uygulanan Dil A Edebiyat  dersinin kültürlerarası farkındalığa olan etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda Dil A Edebiyat  dersi veren edebiyat öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim kültürel yeterlik algılarının belirlenmesi, Dil A Edebiyat  dersi alan öğrencilerin kültürlerarası iletişim yeterlik düzeylerinin tespit edilmesi ve Dil A Edebiyat  dersinin UBDP uygulayan farklı okullardaki uygulama süreçlerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini UBDP uygulayan beş özel lise, bu liselerde Dil A Edebiyat  dersi vermekte olan 39 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni ve bu dersi almakta olan 152 tane 11. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Dil A Edebiyat  dersi öğretmenlerine uygulanan Çokkültürlü Eğitim Kültürel Yeterlik Ölçeği (ÇEKYÖ), Dil A Edebiyat  dersi alan öğrencilere uygulanan Kültürlerarası İletişim Duyarlık Düzeyi (KİDD) ölçeği ve araştırmaya katılan beş öğretmenle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS programı, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır.

	Araştırma sonucunda UBDP kapsamındaki Dil A Edebiyat  dersi veren edebiyat öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim kültürel yeterlik düzeyinin yüksek olduğu, Dil A Edebiyat  dersi alan öğrencilerin kültürlerarası iletişim farkındalık düzeyinin yüksek olduğu ve UBDP uygulayan farklı okulların Dil A Edebiyat  dersi kapsamında kullanacakları eserleri seçerken öncelikli olarak UBDP'nin belirlediği prensipler doğrultusunda hareket etmekle beraber kurumun kendi misyon ve vizyonundan da etkilendiği görülmüştür.

Abstract:
Due to the increase in globalization and international exchanges in today's world, the importance of gaining intercultural awareness is increasing as well. New generations should have the ability to interact effectively and appropriately in intercultural contexts based on specific attitudes, intercultural knowledge, skills, and reflection (Deardorff, 2006). Having an educational philosophy based on intercultural understanding, International Baccalaureate Diploma Programme (IBDP) contributes to the education of new generations, especially through its Language A: Literature course.

This study investigates the effects of Language A: Literature course on intercultural awareness in high schools applying IBDP along with the official national programme offered by the National Ministry of Education in Turkey. To this end, it aims to identify Language A: Literature teachers' cultural competency levels for multicultural education, Language A: Literature students' intercultural communication competency levels, and different practices of Language A: Literature course implementation in different schools. Five high schools implementing IBDP, 39 teachers teaching Language A: Literature in these schools, and 152 11th grade students taking Language A: Literature course participated in the study. The data were collected through the use of Multicultural Education Cultural Competency Scale from teachers, Intercultural Communication Competency Scale from students, and semi-structured interviews conducted with five teachers. Quantitative data were analyzed using SPSS package program whereas qualitative data were analyzed through content analysis.

The findings revealed that Language A: Literature teachers had high levels of cultural competency for multicultural education and Language A: Literature students had high levels of intercultural communication competency level. It was also found that while creating their prescribed reading list for Language A: Literature course, schools were affected by their mission and vision, as well as acting in line with the principles determined by IBDP.