Sultan II. Abdülhamid dönemi savunma sanayii fonları: Tesisât-ı Askeriye İânesi ve Teçhizât-ı Askeriye Tertibi (1896-1902)
Defense industry funds of the reign of Sultan Abdulhamid II: Tesisât-ı Askeriye Subsidy and Teçhizât-ı Askeriye Ordonnance (1896-1902)
Yazar: HAKKI ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA TÜRKMEN
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı neticesinde Osmanlı Devleti Rusya'ya karşı ağır bir yenilgi yaşamıştı. Savaşta alınan kötü sonucun neticesinde Sultan II. Abdülhamid ve askerî makamlar ordunun yeniden organizasyonu ve modernleştirilmesi amacıyla çalışmalara başlamıştır. Osmanlı ordusunun rakiplerine göre etkili ve üstün ateş gücüne sahip silah ve teçhizatla donatılması sultan ve seraskerin modernizasyon noktasında önemsediği ciddi bir husus olmuştur. Avrupa'dan satın alınan silah ve teçhizat ordunun modernizasyon çalışmalarında önemli bir yer kaplamış olmasının yanında, Sultan II. Abdülhamid'in dış politikada da kullandığı bir araç olmuştur. Ancak Sultan Abdülmecid döneminde başlayan dış borçlanma faaliyetleri Sultan Abdülaziz döneminde zirveye ulaşması neticesinde Osmanlı hazinesi ciddi anlamda yıpranmıştır. 1877-78 Savaşı'nın yarattığı sosyoekonomik sorunlarda eklenince Osmanlı hazinesi ek masrafları karşılamakta zorlanmıştır. Klasik devirden itibaren Osmanlı devlet adamları askerî masrafları karşılama noktasında sıklıkla ahalinin kapısını çalmıştır. 1877-78 Savaşı'nda da Osmanlı Devleti vatandaşlarını askerî harcamaları karşılama hususunda bağış vasıtasıyla kullanmıştır. Savaşın akabinde gerçekleşen silah siparişleri ve ileriki yıllarda oluşturulmaya çalışılan yerli savunma sanayisi masraflarının karşılanması hususunda klasik devirlerden miras kalan halktan fon oluşturma çabası Sultan II. Abdülhamid döneminde de görülmüştür. Sultan II. Abdülhamid Tesisât-ı Askeriye İanesi ve Teçhizât-ı Askeriye Tertibi vasıtasıyla savunma harcamalarını karşılama gayreti içine düşmüştür.

Abstract:
As a result of the Ottoman-Russian War of 1877-78, the Ottoman Empire suffered a heavy defeat against the Russian Tsardom. As a result of the bad outcome of the war, Sultan Abdulhamid II and the military authorities began to work to reorganize and modernize the army. Equipping the Ottoman army with weapons and equipment with effective and superior firepower compared to its rivals has been a serious issue that the sultan and serasker care about in terms of modernization. In addition to taking an important place in the modernization efforts of the army, the weapons and equipment purchased from Europe have been a tool used by Sultan Abdulhamid II in foreign policy. However, as a result of the foreign borrowing activities that started during the sultan Abdulmecid period reaching their peak under Sultan Abdulaziz, the Ottoman treasury was severely damaged. When added to the socioeconomic problems created by the 1877-78 War, the Ottoman treasury struggled to cover additional costs. Since the classical era, Ottoman statesmen have often knocked on the door of the people to cover military costs. In the 1877-78 War, the Ottoman Empire used its citizens through donations to cover military expenditures. The effort to raise funds from the people inherited from the classical eras in order to cover the arms orders that followed the war and the domestic defense industry costs that were tried to be created in the following years was also seen during the reign of Sultan Abdulhamid II. Sultan Abdulhamid II made an effort to cover defense expenditures through Tesisât-ı Askeriye Subsidy and Teçhizât-ı Askeriye Ordonnance.