Şebeke suyu sektöründe serbestleşme regülasyon ve rekabet; Türkiye için politika önerisi
Liberalization regulation and competition in the water services; The policy proposal for Turkey
Yazar: BÜLENT GÖKDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. MERAL ÖZHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
III ÖZET Gökdemir, Bülent. "Şebeke Suyu Sektöründe Serbestleşme, Regülasyon ve Rekabet; Türkiye İçin Politika Önerisi", Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006 Bu çalışmanın amacı küresel su krizinin çözümüne yönelik olarak birçok ülkede uygulanan serbestleşme yönteminin, şebeke suyu sektörünün özellikleri dikkate alınarak irdelenmesi, söz konusu yöntemin Türkiye bakımından uygulanabilir olup olmadığının ortaya konması ve uygulamanın başarılı olabilmesi için bir dizi politika önerisi sunulmasıdır. Bu amaçla birinci bölümde şebeke suyu sektörünün temel niteliği olma özelliği taşıyan doğal tekelin teorisi tartışılmıştır. İkinci bölümde şebeke suyu hizmetlerinin yapısı ve özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde serbestleşme yöntemleri ele alınmış, her bir yönteme ilişkin ülke uygulamaları değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde bazı alt bölümleri doğal tekel niteliği gösteren şebeke suyu Hizmetlerinin ne şekilde rekabete açılabileceği tartışılmış, bu kapsamda pazarda rekabet ve pazar için rekabet kavranılan incelenmiştir. Beşinci bölümde şebeke suyu sektöründe iktisadi regülasyon konusu regülasyona tâbi değişkenler bağlamında ele alınmış ve İngiltere'de regülasyon uygulamasına yönelik bir örnek verilmiştir. Türkiye'ye ilişkin son iki bölümde, Türkiye'de şebeke suyu hizmetlerinin yapısı ve özellikleri incelenmiş, serbestleşme uygulamalarına örnek olan Antalya ve İzmit Projeleri değerlendirilmiş ve son olarak verilen bilgiler ışığında politika önerileri sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda; Türkiye'de şebeke suyu Hizmetlerinin etkin bir biçimde yürütülebilmesi ve geçmiş serbestleşme deneyimlerine ilişkin olumsuz sonuçların tekrarlanmaması için bir dizi adım atılması gerektiği ortaya konmuştur. Bunun için; sektörün sorunlarım dikkate alan tutarlı ve bütüncül bir su kaynakları yönetimi politikasının ilgili kurumların eşgüdümünde uygulamaya konması, mevcut mevzuata uyum ve çalışmada ayrıntılandırılan diğer nedenler bakımından en uygun yöntem olan sözleşme modelinin tercih edilmesi, anılan yöntemin uygulanması noktasında ya bağımsız bir regülasyon otoritesinin teşekkül ettirilmesi ya da sözleşme öncesi veIV sonrasında yerel yönetimlerin DSÎ, İller Bankası ve konuyla ilgili danışmanlık hizmeti sunan teşebüslerden teknik destek almasının sağlanması, serbestleştirme aşamasında olanaklı olduğu ölçüde yapısal ayrıştırmaya gidilerek mümkün olan tüm pazarların rekabete açılması, sözleşme ile ilgili süreçlere, Rekabet Kurumunun dahil edilmesi, sözleşme sonrasında ise yine Rekabet Kurumunun piyasayı yakından takip etmesinin sağlanması gerekliliği ileri sürülmüştür. Anahtar Sözcükler: Şebeke Suyu, Su Kaynakları Yönetimi, Doğal Tekel, Serbestleşme, Özelleştirme, Regülasyon, Rekabet

Abstract:
ABSTRACT Gökdemir Bülent. "Liberalization Regulation and Competition in the Water Sector; Policy Recommendation for Turkey, Master's Thesis, Ankara, 2006 The aim of this study is to analyze the liberalization method used in many countries by taking into consideration the characteristics of the water network service concerning global water crisis, to put forward whether such liberalization method is workable in Turkey and to suggest a series of policy proposals for it to be successful. Within this regard, Part 1 discusses the natural monopoly theory which constitutes the basis of the water network sector. Part 2 examines the structure and the characteristics of the water network services. Part 3 deals with the liberalization methods and evaluates the country practices. Part 4 discusses how to open up the water network services, some parts of which carry the characteristics of a natural monopoly, to competition. In addition, terms such as "competition in the market" and "competition for the market" are analyzed within this regard. Part 5 studies the economic regulation in the water network sector within the framework of variables connected to regulation and provides an example from England. With a special focus on Turkey, last two parts of this study evaluate the structure and the characteristics of water network services in Turkey, examine Antalya and Izmir Projects as case studies, and put forward policy suggestions based on the provided information. This study reveals that there is room for improvement in Turkey in order to carry out water network services effectively and to prevent negative consequences experienced in the past during the liberalization attempts. Therefore, this study brings forward the following:. A consistent and integral water resources management policy which takes into account the problems of the sector should be put into practice along with the coordination of the relevant institutions,VI Being the most appropriate model under the current legislation in force and due to other reasons mentioned in this study, "contract method" should be preferred, For the implementation of the aforementioned method either the establishment of an autonomous regulatory body or the provision of technical support for the domestic administration from the relevant parties such as DSİ, İller Bank and others before or after the contract should be suplied Opening those markets into competition to the extent possible via structural differentiation during the liberalization process, Participation of the Competition Authority concerning the contract process, and the necessity to ensure the follow-up the markets by the Competition Authority closely following the signing of the contract. Key Words Water Network, Water Resources Management, Natural Monopoly, Liberalization, Privatization, Regulation, Competition