Örgütsel öğrenmenin stratejik esneklik üzerindeki etkisinde dinamik yeteneklerin aracılık rolü: Havayolu sektöründe bir araştırma
The mediating role of dynamic capabilities on the effect of organizational learning on strategic flexibility: A research in the airline industry
Yazar: MEHMET ŞAHİN DURAK
Danışman: PROF. DR. FERHAN ŞENGÜR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havayolu sektörü hızlı teknolojik gelişmelerin ve yapısal değişikliklerin gerçekleştiği dinamik bir sektördür. Sektörde yaşanan gelişmelerle birlikte havayolu sektörü sürekli büyüyen ve kendini yenileyen bir özellik kazanmıştır. Bu nedenle havayolu sektörü genellikle kararsız ve tahmin edilemezdir. Havayolu işletmelerinin böyle bir pazarda faaliyetlerini devam ettirebilmeleri açısından başvurabilecekleri stratejik araçların en önemlilerinden biri de stratejik esneklik düzeylerini artırmaktır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı stratejik esneklik, örgütsel öğrenme ve dinamik yetenekler yazınını irdelemek ve havayolu sektöründe örgütsel öğrenme ile stratejik esneklik arasındaki ilişkide dinamik yeteneklerin aracılık etkisine sahip olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu temel amacın yanında örgütsel öğrenmenin dinamik yetenekler, dinamik yeteneklerin stratejik esneklik ve örgütsel öğrenmenin stratejik esneklik üzerinde etkisi olup olmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda ortaya konulan ilişkiler Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmeleri genel müdürlüklerinde çalışan orta ve üst düzey yöneticilere uygulanan bir anket aracılığıyla test edilmiştir. 
Çalışma neticesinde elde edinilen bulgulara göre havayolu sektöründe örgütsel öğrenme, dinamik yetenekler ve stratejik esneklik arasında pozitif yönde etkiler tespit edilmiştir. Bunun yanında örgütsel öğrenme ile stratejik esneklik arasındaki ilişkiye dinamik yeteneklerin aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca stratejik esneklik düzeyinin havayolu işletmelerinin yaşı ve büyüklüğüne göre istatistiksel açıdan farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu araştırma hem havayolu sektörü alanyazınında var olan boşluğu gidermek hem de havayolu işletmelerinde stratejik esneklik düzeyini artırmak açısından özgün niteliğe sahiptir.

Abstract:
The airline industry is a dynamic sector in which rapid technological developments and structural changes occurs. In accordance with the recent developments the sector has gained a reputation of constant growth and self-renewal. Thus, the airline industry is generally volatile and unpredictable. In such a market, increasing the strategic flexibility levels is one of the most important strategic tools that airlines can use to sustain their operations. In this context, this study seeks to scrutinize the literature on strategic flexibility, organizational learning, and dynamic capabilities, and to determine whether the dynamic capabilities have any mediation effects on the relationship between organizational learning and strategic flexibility in the airline industry. This study also aims to determine whether organizational learning has any effects on dynamic capabilities, dynamic capabilities on strategic flexibility, and organizational learning on strategic flexibility. The relationships outlined were tested through a survey which was administered to mid and senior level managers working in the headquarters of airlines operating in Turkey.
The findings show that there were positive relationships between organizational learning, dynamic capabilities, and strategic flexibility. Furthermore, dynamic capabilities were found to have an intermediary effect on the relationship between organizational learning and strategic flexibility. The results also show that the levels of strategic flexibility differ statistically according to the age and size of the airlines. This study possesses unique value in terms of both eliminating the gap in the airline sector literature as well as increasing the level of strategic flexibility in airline companies.