Kaygının bilişsel ve fizyolojik bileşenlerine yönelik tedavilerin etkinliği
Efficiency of the treatments aimed at physiological and cognitive components of anxiety
Yazar: PINAR BAŞPINAR
Danışman: PROF.DR. ÇİĞDEM DEREBOY
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalısmada sınav kaygısının tedavisinde davranısçı terapiyle bilissel terapininetkinliginin karsılastırılması amaçlanmıstır. Bu amacın gerçeklestirilebilmesi için bilisselterapinin ve davranısçı terapinin etkinlikleri belirlenmistir ve terapi gruplarındakiögrencilerin üniversite sınavı basarı durumları incelenmistir. Arastırma sonuçları sınavkaygısı kuramları çerçevesinde tartısılmıstır. Belirtilen amaçların dısında çalısmada baskahipotezler de sınanmıstır. Bilissel terapinin kaygının bilissel belirtilerini azaltmadadavranısçı terapiden üstün olup olmadıgı; davranısçı terapinin kaygının fizyolojikbelirtilerini azaltmada bilissel terapiden üstün olup olmadıgı ve üniversite sınav sayısıarttıkça ögrencilerin kaygı düzeylerinde artıs olup olmadıgı incelenmistir.Arastırma, hazırlık ve uygulama asaması olmak üzere iki asamadan olusmustur.Arastırmaya, üniversite sınavına hazırlanan lise son ögrencileri ve liseden mezun 50ögrenci alınmıstır. Arastırmanın uygulaması, grup terapisi seklinde olmustur. Grupterapilerine katılmasına karar verilen ögrenciler seçkisiz atama yoluyla davranısçı terapi vebilissel terapi gruplarına atanmıstır. Terapi grupları dört-sekiz kisiden olusmustur.Arastırmada, dört davranısçı terapi grubu, dört bilissel terapi grubu olmak üzere, toplamsekiz terapi grubu yer almıstır. Terapi seansları dokuz hafta yürütülmüstür. Terapiseanslarının hepsi videoyla kaydedilmistir. Terapilerin etkinliginin degerlendirilmesiamacıyla, bütün gruplara, terapi seanslarına baslamadan önce ve seanslar bittikten sonradegerlendirme paketi uygulanmıstır. Terapi seanslarının etkinliginin degerlendirilmesiamacıyla da, her terapi seansının basında ve sonunda ögrencilerin kaygı ölçümlerialınmıstır.Yapılan analizler sonucunda, davranısçı terapinin ve bilissel terapinin, literatürleuyumlu olarak, sınav kaygısının azaltılmasında etkili oldukları saptanmıstır. Uygulanan iki93terapi biçiminin sınav kaygısının tedavisinde esit oranda etkili oldukları saptanmıstır.Literatürde, sınav kaygısının tedavisine yönelik bu iki terapi biçimini karsılastıran üççalısmadan biri, bu bulguyla uyumludur. Çalısmanın bulguları, sınav kaygısının bilissel vefizyolojik bilesenlerinin, sınav kaygısında bir süreç olarak birbirlerini etkilediklerinibelirten sınav kaygısı kuramını (Lazarus ve Averill, 1972) desteklemistir. Çalısmada sınavkaygısının iki ayrı bilesenine yönelik farklı tedavilerin, tedavide ele alınmayan digerbileseni de aynı düzeyde etkileyebildikleri görülmüstür. Bilissel terapi ve davranısçı terapi,sınav kaygısının iki bilesenine yönelik ölçümlerde esit olarak etkili bulunmustur.Uygulanan iki terapi biçiminin, sınav kaygısını azaltma yoluyla ögrencilerinperformanslarını arttırdıgı, terapi gruplarına katılan 50 ögrenciden sadece iki ögrencininüniversite sınavını kazanamadıgı saptanmıstır. Yapılan analizler sonucunda girilenüniversite sınav sayısı arttıkça ögrencilerin kaygı düzeylerinin arttıgı saptanmıstır.Arastırmadaki hipotezlerin dısında, terapi öncesinde, kadınların kaygı düzeylerininerkeklere kıyasla daha fazla oldugu; ögrencilerin sınav kaygıları üzerinde, okul basarılarınıolumsuz algılamalarının etkisi olmadıgı, dershane basarılarını olumsuz algılamalarınınetkili oldugu saptanmıstır. Ayrıca arastırmada, davranısçı terapinin ve bilissel terapininsınav kaygısında azalma saglayarak, ögrencilerin diger kaygı biçimlerine ve genelpsikolojik durumlarına da olumlu yönde etkilerinin oldugu görülmüstür.

Abstract:
In this study the aim is comparing the efficiency of the behavioral therapy and thecognitive therapy on the treatment of examination anxiety. In order to achieve this aim theeffectiveness of the cognitive and behavioral therapy is determined and the success level ofthe sudents in the therapy groups has been monitored. The findings of study has beendiscussed according to examination anxiety theories. Except for the pointed aims any otherhypotheses were also tested. The hypotheses of the study are as follows: cognitive therapyhas superiority over the behavioral therapy in decreasing the cognitive symptoms ofanxiety; the behavioral therapy has superiority over the cognitive therapy in decreasing thephysiological symptoms of the anxiety; the level of anxiety with the increase in the numberof the university examinations, the levels of anxiety of the students will increase too.The research is composed of two phases; preparation and application phases. 50students who were in the senior classes of high schools and were graduated from a highschool were included into the research. The application of the research was in the form of agroup therapy. The students who were to join to the group therapy were allocated intocognitive and behavioral therapy groups at random. Therapy groups consisted of 4-8people. In the study, 8 therapy groups took place, four of which were behavioral therapygroups and other four of which were cognitive therapy groups. Therapy sessions werecarried on for 9 weeks. All the therapy sessions were recorded in a video. So as to evaluatethe efficiency of the therapies, all groups were subjected to an evaluation packet before andafter therapy sessions. For evaluating the efficiency of the therapy sessions, the anxietymeasurements of the students were taken before and after every therapy sessions.As a result of analyses, behavioral therapy and cognitive theory, in line with thelitterateur, were determined to be effective on reducing the examination anxiety. Both of95the applied therapies were determined to be efficient in equal ratio on the treatment ofexamination anxiety. In literature; one of three studies which compare these two therapiesaimed to the treatment of examination anxiety, is in line with this finding. The findings ofthe study supported the examination anxiety theory (Lazarus and Averill, 1972) which setforth that the cognitive and behavioral components of examination anxiety effect eachother as a process. In the study, it was seen that different treatments aimed at the twocomponents of the examination anxiety can effect other component which was not dealedwith in the treatment at the same level. The behavioral therapy and cognitive therapy werefound to be effective in equal ratio in the measurements aimed at the two components ofexamination anxiety. It was determined that the types of the two applied therapies raise theperformances of the students via decreasing the examination anxiety and that only two offifty students were unsuccessful in university exam. As a result of the analyses; it wasdetermined that before therapy , the level of anxiety of students, in parallel with theincrease in the number of the university exams , increased.Except for the hypotheses in the study, it was determined that the anxiety level of thewomen is higher than that of men and students? negative perceptions of their success atschool has no effect on their examination anxiety, but their negative perceptions of theirsuccess at private teaching institutions has effect on their examination anxiety. In the studyit was also seen that decreasing the level of examination anxiety, behavioral therapy andcognitive theory effect other anxiety types of the students and their general psychologicalmoods positively.