Kadın çalışanların kariyer engelleri: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde bir uygulama
Career barriers of women workers: An applied study at Çanakkale Onsekiz Mart University
Yazar: ELVAN BİRBEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN ÖRNEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Kariyer = Career ; Kariyer engelleri = Career barriers ; Çalışan kadınlar = Working women ; Üniversite personeli = University personnel

Özet:
ÇalıĢmamızın amacı; öncelikle kadın çalıĢanların kariyer engelleri olduğu algısının bulunup bulunmadığıdır. Engellerin varlığı halinde sözü geçen engellerin hangi faktörlerle iliĢkili olduğu, demografik ve bağımlı değiĢkenlerin birbiriyle iliĢkilerini ortaya koymaya çalıĢmaktır.  
ÇalıĢma üç bölümden oluĢmaktadır. Birinci bölümde ilk olarak; kadın iĢgücü kavramsal olarak ele alınmıĢ, tarihsel süreç içinde   dünyada ve Türkiye‟de kadının çalıĢma yaĢamına katılım biçimleri ile iĢgücü kuramları konularına değinilerek kadın istihdamını geliĢtirmeye yönelik ulusal ve uluslararası politikalar, toplumsal yaĢamda ve çalıĢma yaĢamında kadının korunmasına yönelik ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler açıklanmıĢtır. 
ÇalıĢmanın ikinci bölümde; çalıĢma yaĢamında kadınların karĢılaĢtıkları sorunlar ile ilgili literatür taramasıyapılmıĢtır. ÇalıĢan kadınların aile ve iĢ yaĢamında karĢılaĢtıkları sorunlara yer verilmiĢtir. Kadınların iĢ yaĢamında karĢılaĢtıkları sorunlar olarak eğitim eĢitsizliği, iĢ bulma ve iĢten çıkarılma önceliği, mobing ve cinsel taciz uygulamalarının da içinde yer aldığı iĢyerinde sapkın davranıĢlar ve performans değerlendirmede eĢitsizlik konuları hakkında bilgi verilmiĢtir. Kadın çalıĢanların aile ile ilgili karĢılaĢtıkları sorunlar bölümünde ise; çoklu rol üstlenme adı altında geçen kariyer sorunu ile iliĢkili olan iĢ-aile çatıĢması, süper kadın sendromu kavramı ve çift kariyerli eĢler baĢlıkları ile aile hayatı ile ilgili yaĢanan sorunlar hakkında bilgi verilmiĢtir. Kariyer ve yönetici kavramları ile ilgili literatür taraması yapılarak genel hatları ile tanımlanmıĢtır. Kariyer geliĢiminde cinsiyet farklılıkları, dünyada ve Türkiye‟de kadın yöneticiler ve son olarak kadın yönetici özelliklerine değinilmiĢtir. 
Kadın çalıĢanların iĢ yaĢamında karĢılaĢtıkları sorunlardan biri olan kariyer engeli sorunu ayrı bir baĢlık altında toplanarak açıklanmıĢtır. Cam tavan sendromu baĢta olmak üzere çalıĢmamızın uygulama kısmında birbiri ile iliĢkilendirilenkariyer engeli boyutlarının literatür taraması sonucu elde edilen tanım ve açıklamalarına yer verilmiĢtir.Daha sonra 
ii 
 
kariyer ve yönetici kavramları ile ilgili literatür taraması yapılarak genel hatları ile tanımlanmıĢtır. Kariyer geliĢiminde cinsiyet farklılıkları, dünyada ve Türkiye‟de kadın yöneticiler ile kadın yönetici özelliklerine değinilmiĢtir. 
Üçüncü ve son bölümde; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi idari ve akademik personeline anket çalıĢması uygulanmıĢtır. Anket çalıĢması 215 kiĢi katılmıĢtır. Anket formu  demokrafik bilgiler ve kariyer engellerine iliĢkin olmak üzere iki bölüm ve 45 sorudan oluĢmaktadır.  
Anahtar Sözcükler: Kadın ĠĢgücü, Yönetici, Kadın Yönetici, Kariyer, Kariyer Sorunları, Kariyer Engelleri, Cam Tavan Sendromu

Abstract:
CAREER BARRIERS OF WOMEN WORKERS: AN APPLIED STUDY AT ÇANAKKALE ONSEKĠZ MART UNIVERSITY 
The aim of the study is to detect if the woman workers actually have the perception of having career barriers and if so, to define the factors affecting these barriers and to exhibit the interrelations of these demographic and dependant variables.  
The study is composed of three chapters. The first chapter initially addresses the concept of the woman labor force, then explains the historically changing position of women in working life considering both global and local terms. The theories of labor force are also mentioned as well as the national and international policies concerning development of women employment and protection of women in working life.  
The second chapter of the study mainly focuses on problems of women in working life. The literature review on the mentioned subject emphasizes the problems of working women in their family life and working life. The problems of working women are mainly listed as educational inequality, priorities of employment and dismissal, erratic behaviors at the working place including mobbing and sexual harrassment and finally the problem of inequality in assessment of performance. The conflict of family and working life due to undertaking of multiple roles,  the concept of super woman syndrome and spouses with double careers are defined within the framework of domestic problems of woman workers.  
Finally the career barrier problem of woman workers which is one of the main problems of women in working life is discussed seperately. Various dimensions of career barriers, particularly the Glass Ceiling Syndrome, related to the application section of our study are discussed including definitions and explanations out of the literature review of the subject. A literature review on concepts of career and manager is presented, in addition to the gender differences in career development. Finally women managers and the characteristics of managers are mentioned both in Turkey and the world. 
The third and the final chapter of the study presents the questionnaire study of 45 questions within two sections of demographical information and dimensions of career 
iv 
 
barriers, completed among 215 participants of both administrative and academic personnel of the Çanakkale Onsekiz Mart University. 
Key Words: woman labor force, manager, woman manager, career, career problems, career barriers, glass ceiling syndrome.