Sanal deneyimsel pazarlamanın çevrimiçi satın alma niyeti ile müşteri sadakati üzerine etkisi ve çevrimiçi alışveriş yönelimlerinin düzenleyici rolü
The effect of virtual experiential marketing on online purchase intention and customer loyalty and the moderator role of online shopping orientations
Yazar: PINAR KAYIKÇI BARDAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. NİL ESRA DAL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın amacı, beş sanal deneyimsel pazarlama öğesi (duyu, etkileşim, zevk, akış, topluluk ilişkisi) ile müşterinin çevrimiçi satın alma niyeti ve çevrimiçi müşteri sadakati arasındaki ilişkiyi ve dört çevrimiçi alışveriş yöneliminin (kolaylık, eğlence, ekonomiklik, internet kullanımı) sanal deneyimsel pazarlama öğeleri ile çevrimiçi satın alma niyeti arasındaki ilişki üzerindeki düzenleyici etkilerini incelemektir. Araştırmada sanal deneyimsel pazarlama öğeleri, çevrimiçi satın alma niyeti ve çevrimiçi müşteri sadakatini ölçmek için Luo vd. (2010); çevrimiçi alışveriş yönelimlerini ölçmek için ise Luo vd. (2010) ile Chen ve Hung (2015)'un çalışmalarındaki ifadeler Türkçe'ye çevrilmiştir. Çevrimiçi alışverişi en az bir kez deneyimleyen tüketicilere uygulanan araştırmanın analizleri 700 katılımcının verileri ile gerçekleştirilmiştir. Ölçekler önce doğrulayıcı faktör analizine (DFA) tabi tutulmuş, ardından araştırma hipotezleri yol (PATH) analizi ve eğim analizi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, duyu deneyimi boyutunun çevrimiçi satın alma niyetini anlamlı düzeyde etkilemediği;  fakat etkileşim, zevk, akış ve topluluk ilişkileri deneyimlerinin çevrimiçi satın alma niyetini anlamlı düzeyde ve olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca akış ve topluluk ilişkileri deneyimleri direkt müşteri sadakatini etkilemektedirler. Çalışmanın bir diğer sonucu, çevrimiçi satın alma niyetinin çevrimiçi müşteri sadakatini anlamlı ve olumlu yönde etkilemesidir. Son olarak, çevrimiçi alışveriş yönelimlerinin düzenleyici rolleri tespit edilmeye çalışılmış; kolaylık, eğlence ve internet kullanım yönelimlerinin sanal deneyimsel pazarlama öğelerinin çevrimiçi satın alma niyeti üzerine etkisinde düzenleyici rollerinin olduğu; fakat ekonomiklik yöneliminin bu etki üzerinde düzenleyici bir rolünün olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sanal Deneyimsel Pazarlama, Çevrimiçi Alışveriş, Satın Alma Niyeti, Müşteri Sadakati, Alışveriş Yönelimleri

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between the five virtual experiential marketing elements (sense, interaction, pleasure, flow, community relationship) and the customer's online purchase intention and online customer loyalty, and the four online shopping orientations (convenience, entertainment, affordability, internet use) of virtual experiential marketing. The aim of this study is to examine the moderator effects on the relationship between items and online purchase intention. To measure virtual experiential marketing elements, online purchase intention and online customer loyalty, Luo et al. (2010); in order to measure online shopping orientations, the statements in the studies of Luo et al. (2010) and Chen and Hung (2015) were translated into Turkish. The analyzes of the research applied to consumers who have experienced online shopping at least once were carried out with the data of 700 participants. The scales were first subjected to confirmatory factor analysis, and then the research hypotheses were tested with path analysis and slope analysis. As a result of the analysis, it was found that the sensory experience dimension did not significantly affect the online purchase intention; however, interaction, pleasure, flow and community relations experiences have been found to significantly and positively affect online purchase intention. In addition, flow and community relations experiences directly affect customer loyalty. Another result of the study is that online purchase intention significantly and positively affects online customer loyalty. Finally, the regulatory roles of online shopping orientations were tried to be determined; convenience, entertainment and internet usage orientations have moderator roles in the effect of virtual experiential marketing items on online purchase intention; However, it was concluded that the economy orientation did not have a moderator role on this effect.
Keywords: Virtual Experiential Marketing, Online Shopping, Purchase Intention, Customer Loyalty, Shopping Orientations