Uygulanan kirlilik standartlarının ekonomik büyüme üzerine etkisi: Karşılaştırmalı ülke analizi
Impact of applied pollution standards on economic growth: Comparative country analysis
Yazar: EBRU KUTLUAY
Danışman: PROF. DR. BERNUR AÇIKGÖZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye ve Mali Yönetim Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kirlilik = Pollution ; Standartlar = Standards ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre standartları = Environmental standards

Özet:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin endüstrileşme süreçleri tamamen birbirinden farklılık göstermektedir. Gelişmekte olan ülkelerin tüketici taleplerini karşılamaya çalışması daha fazla üretim yapmalarına neden olmaktadır. Bu durum kontrolü olmayan sanayi atıklarını ve plastik, ambalaj türünde materyallerin üretim sürecinde açığa çıkmasıyla sonuçlanmaktadır. Firmalar açısından oluşan bu kirliliğin temizlenmesi ek bir maliyet unsuru oluşturmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler bu maliyetleri çevre politikası araçları ile gidermek konusunda eksik bilgiye sahiptir ve çoğu zaman cezai yaptırımları tercih etmektedir. Bu durumun ana nedeni denetim mekanizmasının yoksunluğu, yasal düzenlemelerin eksik kalması ve çevre vergilerine ait düzenlemelere yer verilmemesidir. Gelişmekte olan ülkeler ise oluşan ilave maliyetleri çevre ile uyumlu politika araçları kullanarak üretimde verimliliğe dönüştürerek ek bir gelir yaratmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, ülkelerin uygulamış oldukları kirlilik standartları ile ekonomik büyümeleri üzerinde yaratılan olumlu veya olumsuz katkının incelenmesidir. Bu amaçla Türkiye ve Avrupa ülkeleri olmak üzere otuz üç ülke seçilmiştir. Ülkelerin çevre vergisi, enerji vergisi, belediye katı atık dönüştürme oranı, karbon emisyon, emek ve sermaye miktarları bağımsız değişkenler olarak tanımlanmıştır. Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken olarak seçilen gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki etkisi incelenmiştir. Neticesinde ise bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken olan gayrisafi yurtiçi hasılaya etkisinin pozitif olduğu saptanmıştır. Belediye katı atık dönüştürme oranı, enerji vergisi, çevre vergisi, hava emisyon, emek ve sermaye miktarlarında değişkenler arası zamana bağlı farklılaşmanın olmadığı gözlenmiştir.

Abstract:
The industrialization processes of developed and developing countries are completely different from each other. Developing countries trying to meet consumer demands cause more production. This situation results in uncontrolled industrial wastes and the release of plastic and packaging materials in the production process. Cleaning of this pollution, which occurs for companies, constitutes an additional cost element. Developing countries have incomplete knowledge of compensating these costs with environmental policy tools and often prefer criminal sanctions. The main reasons for this situation are the lack of control mechanism, the lack of legal regulations and the absence of regulations on environmental taxes. Developing countries, on the other hand, create an additional income by transforming the additional costs into efficiency in production by using environmentally friendly policy tools.
The aim of this study is to examine the positive or negative contribution created by the pollution standards of the countries on their economic growth. Thirty-three countries, namely Turkey and European countries, have been selected for this purpose. Countries environmental tax, energy tax, municipal solid waste conversion rate, carbon emission, labor and capital amounts are defined as independent variables. The effect of independent variables on the gross domestic product selected as the dependent variable was examined. As a result, it was found that the independent variables had a positive effect on the dependent variable, the gross domestic product. It has been observed that there is no time-dependent difference between the variables in the municipal solid waste conversion rate, energy tax, environmental tax, air emission, labor and capital amount.