Kumar bağımlılığı ve madde bağımlılığı olan bireylerde ghrelin, leptin, kortizol, oreksin-a ve noropepetit-Y seviyelerinin yeme bağımlılığı olan bireylerle karşılaştırılması
Comparison of ghrelin, leptin, cortisol, orexin-A and neuropeptide-Y levels between individuals with gambling and substance addiction and those with food addiction
Yazar: VEYSEL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TAYMUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Ghrelin, leptin, oreksin-A, kortizol ve nöropeptit-Y seviyeleri açlık-
tokluk, yeme davranışının belirlenmesi ile ilgili moleküllerdir. Bu araştırmada bu
molekül seviyelerinin kumar, madde ve yeme bağımlılığı gruplara arasında
karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı şeklinde tasarlanan bu çalışma
da; toplamda 80 kişilik örneklem grubu DSM-5 kriterlerine göre; kumar, madde ve
tıkınırcasına yeme bozukluğu tanılarına ayrılıp ek olarak sağlıklı gönüllü kontrol
grubu şeklinde 20'şer kişilik 4 grup oluşturulmuştur. Örneklem içindeki tüm bireylere;
Dünya Sağlık örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Formu ve Psikolojik Belirti Tarama
Listesi (SCL-90) uygulanarak; bireylerin plazma ghrelin, leptin, oreksin-A, kortizol,
nöropeptit-Y seviyeleri ölçülmüş ve çıkan veriler gruplar arasında karşılaştırılmıştır.
Bulgular: SK grubu vakaları ile MKB, KOB ve TYB grubu vakaları arasında
GHRL medyan değerleri karşılaştırıldığında; SK grubuna göre her 3 grupta daha
düşük plazma GHRL değerleri saptanmıştır (p<0,05). Diğer plazma düzeyleri ile
gruplar arasında anlamlı fark (p>0,05) bulunmamıştır. TYB grubunda fiziksel
(r=0,517, p<0,05) ve psikolojik sağlık (r=0,445, p<0,05) skorlarının GHRL
değerleriyle pozitif ilişkili olduğu; bu grupta GHRL değerlerinin depresyon (r=-0,461,
p<0,05) ve öfke-düşmanlık (r=-0,506, p<0,05) skorlarıyla negatif ilişkili olduğu
bulundu.
Sonuç: Bu çalışma sonucunda; yeme davranışında etkili olan ghrelin
hormonunun diğer davranışsal bağımlılıklarda da rol alabileceği söylenebilir.
Anahtar kelimeler: Ghrelin, Leptin, Orexin-A, Substance Use Disorder,
Gambling, Binge-Eating Disorder.

Abstract:
Aim: Ghrelin, leptin, orexin-A, cortisol, and neuropeptide-Y levels are pivotal
molecules in the regulation of hunger-satiety dynamics and the determination of eating
behavior. This study aimed to discern and compare the levels of these molecules
across individuals diagnosed with gambling addiction, substance addiction, and binge-
eating disorder.
Materials and Methods: Conceived with a descriptive-exploratory approach,
this research encompassed a total of 80 participants, meticulously stratified into four
distinct groups according to DSM-5 criteria: gambling addiction, substance addiction,
binge-eating disorder, and a healthy volunteer control group (comprising 20
participants each). All participants underwent assessments using the World Health
Organization Quality of Life Scale-Short Form and Symptom Checklist-90 (SCL-90).
Plasma concentrations of ghrelin, leptin, orexin-A, cortisol, and neuropeptide-Y were
systematically measured, with ensuing data subjected to rigorous inter-group
comparisons.
Results: Comparative analysis of GHRL median values revealed consistently
lower plasma GHRL concentrations in individuals with gambling addiction compared
to counterparts with substance addiction, binge-eating disorder, and the control group
(p<0.05). No statistically significant differences were discerned among groups
concerning other plasma biomarker levels (p>0.05). Within the binge-eating disorder
cohort, positive correlations were identified between physical (r=0.517, p<0.05) and
psychological health (r=0.445, p<0.05) scores with GHRL values. In this specific
group, GHRL levels exhibited negative associations with depression (r=-0.461,
p<0.05) and anger-hostility (r=-0.506, p<0.05) scores.
Conclusion: This investigation posits that ghrelin, a pivotal modulator of eating
behavior, may extend its influence to other forms of behavioral addictions.