Adalet alanında çalışan ve bu konuda eğitim görenlerin ahlaki gelişim evrelerinin incelenmesi
Research on the moral development of those working and studying in the field of justice
Yazar: NÜKHET MÜGE ERSOY
Danışman: PROF.DR. SELİM HOVARDAOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adalet = Justice ; Ahlak gelişimi = Moral development ; Ahlaki yargı = Moral judgment ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Yetişkinler = Adults

Özet:
114 ÖZET Ahlak gelişimi ile ilgili kuram ve araştırma sonuçlan, bireylerin birçok konu ile ilgili yargılarının, ulaşmış oldukları ahlak evreleri tarafindan belirlendiğini önermektedir. Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramında "adalet" ile "ahlak" kavramlarının yakın ilişkisine yapılan vurgu nedeniyle, bu araştırmada eğitim ve hizmet süreci içinde adil olma ve hakkaniyet ilkesine göre davranma nosyonunu öğrenen, benimseyen ve uygulayan kişilerin ahlak gelişimi evreleri incelenmiştir. Bu amaçla yargıç, savcı, avukat olarak görev yapan kişiler ve A. Ü. Hukuk Fakültesi öğrencileri ile farklı mesleklere sahip üniversite mezunlarına (N=200) SRM-SF, DİT ve Kontrol Odağı ölçeği uygulanmış, gruplardan elde edilen puanların ortalamaları karşılaştinlmıştır. Uygulanan istatistiksel analizler sonucu elde edilen bulgular, gruplar arasında başat evre açısından fark bulunmadığını; dolayısıyla başat ahlak evresinin belirleyicisinin hukuk eğitimi ve hukukçu olarak çalışma sürecindeki deneyim ve birikimler olmadığına işaret etmektedir. Kontrol odağı puanlan açısından ise gruplar arasında anlamlı farklar bulunurken, yaş ile kontrol odağı puanlan arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Ancak kontrol odağı ile ahlak gelişimi evreleri arasında anlamlı bir ilişki yoktur. P puanlan yönünden ise yaşm etkisi çıkarıldığında gruplar arası fark ortadan kalkmaktadır. B + ve B - ahlak tipine sahip deneklerin, diğer puanlar yönünden farklı olmadıklan görülmüştür. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, daha önce yapılan araştırma ve kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
115 ABSTRACT Both theory and research on moral development have shown that people's judgments on a variety of subjects are determined by the moral stage they have reached. Since justice and morality are closely related in Kohlberg's theory, this research was made on the moral development of those who have learnt, accepted and applied the principles of justice. SRM-SF (Socio-Moral Reflection Measurement-Short Form), DIT (Defining Issues Test) and Internal- External Locus of Control Scale (I-E) were applied to the people who work as judges (n=32), public prosecutors (n=37) and lawyers (n=32) and the students of A.U. Law Faculty (n=69) and university graduates who work in different occupations (n= 30). Statistical analyses showed that there is no difference between the groups according to the dominant stages. In this case, the determinant of the dominant moral stage is not the legal education nor the experiences of jurist during their service period. While there were significant differences between groups according to locus of control, on the other hand there was a negative relationship between age and locus of control. However, there was not a significant relationship between locus of control and moral stages. When the age factor was covariated this group differences disappeared. The subjects' scores on SRM-SF, DIT and I-E whose moral types are B + or B - are not significantly different. The results have been discussed in the context of earlier researches and theoretical approaches.