470 numaralı Elbistan Şer'iye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi h. 1316-1318 (M. 1898-1901)
The transcription and assessment of Elbistan Sharî'a Court record number 470 h. 1316-1318 (G. 1898-1901)
Yazar: DURDU MEHMET BAYIR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇABUK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Şer'iye Sicilleri, Osmanlı Devleti'nin, siyasi, sosyal, askerî, iktisadi ve hukuki yapısını anlamak ve incelemek için başvurulabilecek temel kaynaklardan biridir.  Osmanlı Devleti'nde Şer'i mahkemelere gelen davaların kayıtlarının tutulduğu defterlere şer'iye sicili denilmektedir. Bu mahkemelerde alınan kararlar ve yapılan kayıtlar bize Osmanlı tarihi ile ilgili çok yönlü bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın kapsam ve amacı 470 Numaralı Elbistan Şer'iyye Sicil Defteri'nin transkripsiyonun yapılması ve değerlendirilmesidir. 
Çalışmada, ilk çağdan başlayarak Elbistan'ın tarihi hakkında bilgi verilmiştir. Bu bağlamda Elbistan'ın Roma İmparatorluğu'nun hâkimiyetine girmesi, Türklerin bölgeye intikali, Roma İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Bizans Devleti uhdesinde önce Ermenilerin, sonra yeniden Türk hakimiyetine girmesi ele alınmıştır. Ardından Dulkadiroğlu Beyliğinin ve Osmanlı Devleti'nin bölgedeki hâkimiyetinden kısaca bahsedilmiştir. Bu tez çalışması için konu edilen 470 Numaralı Elbistan Şer'iye Sicili transkript edilip bir takım değerlendirmeler yapılmıştır. Bu Şer'iyye Sicili, Haleb İstinaf Müddeʻi-i Ûmûmîliğince Elbistan Bidayet Ceza Mahkemesine gönderilen emirname ve yazışmaları ihtiva etmektedir.  Hicri 1316-1318 / Miladi 1898-1901 yılları arasında Elbistan'da yaşayan tebaiyye ve memurlarının maaş, suç ve çezaları, resm, harç, vb. vergilerin tahsil ve icrası degerlendirilerek özelde Elbistan'ın genelde ise tabi olduğu Osmanlı Devleti'nin tarihî, hukuki ve sosyo-kültürel durumu aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Elbistan, Maraş, Halep, Şer'iye Sicilleri.

Abstract:
Sharia Registers are one of the main sources that can be used to understand and analyze the political, social, military, economic and legal structure of the Ottoman State. In the Ottoman State, the books in which the records of the cases coming to the Shari'ah courts are kept are called the Sharia Registry. The decisions taken and the records made in these courts provide us with versatile information about the Ottoman history.The scope and purpose of this study is to transcribe and evaluate the Elbistan Şer'iyye Registry No. 470.
In the first part of the study, starting from the first age, Elbistan's coming under the domination of the Roman Empire, the arrival of the Turks to the region, the Armenian lords under the responsibility of the Byzantine Empire after the disintegration of the Roman Empire, the Turkish domination again and the establishment of a principality by the Dulkadirs, and finally the dominance of the Ottoman State in the region are briefly mentioned. the Elbistan sharia registry number 470, which is the subject of the thesis, was transcribed and some evaluations were made. This Sharia Registry contains the orders and correspondence sent to the Elbistan Bidayet Criminal Court by the Aleppo Court of Appeals. Salaries, crimes and penalties, official fees, etc. of the subjects and civil servants living in Elbistan between 1898-1901 (Rumi 1316-1318). collection and execution of taxes were evaluated. Thus, the historical, legal and socio-cultural situation of Elbistan in particular and the Ottoman State in general has been tried to be clarified.
Keywords: Ottoman, Elbistan, Marash, Aleppo, Sharia Registries.