Uluslararası Hukukta atmosferin korunması ve devletlerin sorumluluğu
Protection of the atmosphere and state responsibility in International Law
Yazar: ALİ KEREM KAYHAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR TÜTÜNCÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Atmosfer = Atmosphere ; Atmosfer kirliliği = Air contamination ; Devlet = State ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Ozon = Ozone ; Ozon delinmesi = Ozone depletion ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Çevre koruma = Environmental protection ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu çalışmada uluslararası hukukta atmosferin korunması ve devletlerin bu alandaki sorumlulukları incelenmiştir. Atmosfer, dünyadaki yaşam için vazgeçilmez bir doğal kaynaktır. Atmosferi düzenleyen bir uluslararası sözleşme mevcut değildir. Bununla birlikte, atmosferin korunmasında uluslararası sorumluluk hukuku kuralları uygulanabilmektedir.
Uluslararası hukukta sorumluluk, devletlere, kendi yetki ve kontrolü dışındaki alanlara "zarar vermeme" yükümü verir. Sorumluluk hukuku kuralları çevrenin korunması için de uygulanır. Ancak bu kurallar atmosferin korunması açısından yeterli değildir. Çevreye verilen zarar çoğu zaman tamir edilemez. Tazmin, küresel çevre koruması için uygun bir yol değildir. Bunlara ek olarak "zarar vermeme", atmosfer gibi küresel bir alan için yeterli korumayı vermez. 
Küresel bir sorun olan atmosferin korunması için en uygun yol işbirliğidir. Devletler küresel atmosferin korunması için işbirliği rejimleri oluşturmuştur. Ozon tabakasının incelmesi ve iklim değişikliği meselelerinde atmosferin korunması küresel işbirliği rejimleri ile gerçekleşmektedir. Bu rejimler devletlere sorumluluklar yüklemektedir. Ozon tabakasının korunması hususunda devletler başarılı olmuşlardır. İklim değişikliği rejiminin uygulanmasında ise güçlükler yaşanmaktadır.

Abstract:
This study has examined the protection of the atmosphere in international law and state responsibility in this area. The atmosphere is an essential natural resource for life on earth. There is no international convention regulating the atmosphere. Nevertheless, rules on international state responsibility can be applied on that regard.
State responsibility in international law establishes no harm rule for states on their actions outside of their jurisdiction and control. Rules of state responsibility apply to environmental protection. However, these rules are not sufficient for the protection of the atmosphere. Because, harm to the environment causes irreparable damage. Moreover, compensation is not an appropriate way to global environmental protection. In addition to those, no harm rule does not provide acceptable protection for global issues such as atmosphere.  
Protection of the atmosphere, as a global issue, can only be solved with international cooperation. States have established cooperation regimes for that purpose. Global cooperation regimes deal with the protection of the atmosphere regarding the ozone depletion and climate change. Those regimes lay obligations to States. International community succeeded the task on the protection of the ozone layer. However, the implementation of the climate change regime has difficulties.