Çıldır gölünde avlanan havuz balığı (Carassius gibelio Bloch, 1782) üzerine Cypermethrin'in etkilerinin histopatolojik, genotoksik, elektroforetik ve biyokimyasal yöntemlerle araştırılması
The investigation of the effects of cypermethrin on crucian carp (Carassius gibelio Bloch, 1782) caught in the Çıldır lake by histopathological, genotoxic, electrophoretical and biochemical methods
Yazar: ZAİDE ÖZDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF ERSAN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Carassius gibelio = Carassius gibelio ; Elektroforez-poliakrilamid jel = Electrophoresis-polyacrylamide gel ; Genotoksik etki = Genotoxic effect ; Histopatoloji = Histopathology ; Serum proteinleri = Serum proteins

Özet:
Bu çalışmada; Carassius gibelio'da cypermethrinden kaynaklanan sorunların belirlenebilmesi için, histopatolojik, genotoksik, elektroforetik ve biyokimyasal yöntemlerle cypermethrinin genotoksik potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Örneklerin üç konsantrasyonda (26 µg/L, 39 µg/L, 52 µg/L), 96 saat cypermethrine maruziyetle bir akut toksisite denemesi gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve deneme grubu dokuları rutin histolojik süreçlerden geçirilerek,  Hematoksilen-Eosin boyama metoduna göre boyanıp ışık mikroskobunda incelendi. Periferik kan örnekleri, Giemsa boyama yöntemiyle boyanmış ve mikronukleus testiyle cypermethrinin genotoksisitesi değerlendirilmiştir. Serum örnekleri elektroforezde yürütüldü. Biyokimyasal analizler için serum glikoz, üre, kreatin, kolesterol, TG, HDL, LDL, VLDL değerleri; serum ve karaciğer örneklerinde TAC-TOS düzeyleri ölçüldü. 
Konsantrasyon artışına paralel olarak artan miktarda solungaçlarda hyalin kıkırdak dejenerasyonu, lamellerde düzensizleşme, hiperplazi, epiteliyal ayrılma, ödem, hemoraji ve sızma, deskuamasyon ve nekroz; karaciğerde melanomakrofaj, hepatositlerde atrofi, piknotik nukleus, vakuoler hidropik dejenerasyon, vena centraliste dilatasyon, hepatopankreas çevresinde ayrılmalar ve nekroz; bağırsakta infiltrasyon odakları, bağ dokuda yoğunlaşmalar, villuslarda parçalanmalar, tek katlı epitel hücrelerinde yıkılmalar tespit edildi. 
Genotoksisite sonucu eritrositlerde mikronukleus gözlendi. Kontrol grubuna nazaran uygulama gruplarında konsantrasyona paralel olarak mikronukleus artışı olduğu saptandı. Deneme grubu serum numunelerinden SDS-PAGE yöntemi ile elde edilen elektroforegramda kalınlaşma, incelme ve kaybolmalar saptandı. Biyokimyasal çalışmada serum glikoz, üre, kreatin, kolesterol, TG, HDL, LDL, VLDL seviyelerinde düzensiz değişimler tespit edildi. Serum ve karaciğer TAC düzeyleri, kontrol grubuna kıyasla uygulama gruplarında azalırken, TOS düzeylerinde artışlar görüldü. 
Sonuçta, cypermethrin maruziyetinin öncelikle Carassius gibelio özelinde primitif omurgalıları, genel anlamda ise besin zinciri ve canlı grupları arası etkileşimlerle bütün omurgalıları etkileyeceği ve sucul ortamlara cypermethrin intoksikasyonuyla tüm canlı gruplarının zarar göreceği kanaatine varıldı.

Abstract:
In this investigation, it was aimed to evaluate the genotoxic potential of cypermethrin, by using histopathological, genotoxic, electrophoretic and biochemical methods in order to identify the problems originating from cypermethrin in Carassius gibelio. An acute toxicity experiment was performed by exposure to three concentrations (26 µg/L, 39 µg/L, 52 µg/L) of cypermethrin on the specimens for 96 hours. The tissues of control and experimental groups prepared by the Hematoxylin-Eosin staining method, examined under light microscope, by passing through routine histological process. Peripheral blood samples were stained with Giemsa method and the genotoxicity of cypermethrin were evaluated by the micronucleus test. Serum samples were carried out in the electrophoresis. Glucose, urea, creatinine, cholesterol, TG, HDL, LDL, VLDL in serum for biochemical analyzes, and also TAC-TOS levels were measured in serum and liver samples. 
Hyaline cartilage degeneration, lamellar disorganization, hyperplasia, epithelial lifting, edema, hemorrhage and infiltration, desquamation and necrosis in the gills; melanomacrophage, atrophy of hepatocytes, picnotic nucleus, vacuolar hidropic degeneration, dilatation of the vena centralis, separations around hepatopancreas and necrosis in liver; infiltration foci in the intestine, condensations of the elements of connective tissue,  fragmentations in the villi, collapses of single layer epithelium were detected in parallel with increasing concentrations.
The micronucleus in erythrocytes were observed as a result of genotoxicity. It was found to be an increase in the micronuclei in the experimental groups compared to the control group in parallel with increasing concentrations. Thickening, thinning and losses detected in the electrophoregram obtained by SDS-PAGE method from serum samples of experimental groups. Irregular changes were detected in the levels of glucose, urea, creatinine, cholesterol, TG, HDL, LDL, and VLDL of serum. It was observed that the increases in TOS levels, while the levels TAC of serum and liver decreased in the experimental groups compared to control group.
As a result, it was concluded that cypermethrin exposure will primarily effects primitive vertebrates in particular Carassius gibelio, and also will effects all vertebrates by means of food chain and interactions of living groups in generally, all living things will suffer due to cypermethrin intoxication to aquatic environments.