Evde sağlık hizmeti alan hastalara bası yarası olan ve olmayan grupların kas güçleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of groups with and without pressure ulcers of patients receiving home health service in terms of muscle strength
Yazar: ŞÜKRAN SİNEM SERDAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK ; DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Evde sağlık hizmetleri kavramı; koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin devamlılığının etkili bir biçimde sürdürülmesini amaçlar. Evde sağlık hizmeti alan hastalarda bası yarası sık görülmektedir. Bu çalışmanın amacı; bası yarası olan evde sağlık hizmeti alan hastalarda kas gücünün değerlendirilmesi ve buna etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. 
Yöntem: Olgu-kontrol tipindeki araştırmamızda katılımcılara sosyodemografik veri formu, Norton Skalası, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi uygulanmıştır. Katılımcıların el kavrama kuvveti, dijital el dinamometresi ile ölçülmüştür. Araştırmamıza; İstanbul Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezine kayıtlı 62 bası yarası olan ve 92 bası yarası olmayan evde sağlık hizmeti alan hasta dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen hastaların yaş ortalaması 71.4±17.9 yıl idi. Katılımcıların 93 (%60.4)'ünün kadın, 61 (%39.6)'inin erkek olduğu görülmüştür. Bası yarası olan 62 (%40.3) hastadan kas gücü değerlendirilebilen grubunun kas gücü ortalaması 13.9±15.6, bası yarası olmayan 92 (%59.7) hastadan kas gücü değerlendirilebilen grubun kas gücü ortalaması 23.7±12.9 saptanmıştır. Bası yarası olan ve olmayan hastaların kas güçleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.000). Hastalarda kas gücünün, Norton Skalası ve Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri indeksi puanlarının bası yarası olan grupta anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Evde sağlık hizmeti alan hastalarda, bası yarası olan ve olmayan grupların kas güçleri karşılaştırılmış; bası yarası olan hastaların, bası yarası olmayan hastalara göre kas gücünün daha düşük olduğu görülmüştür. Norton Skalasına göre çalışmamızdaki bası yarası olmayan grupta bazı hastalarda bası yarası riski olduğu görülmüş olup, bu durum gereken önlemlerin bası yarası oluşmadan alınması konusunda bizi uyarmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, bası yarası, evde sağlık hizmetleri, Norton Skalası, sarkopeni

Abstract:
Objectives: The concept of home care aims to effectively maintain the continuity of preventive treatment and rehabilitative health services. Pressure ulcers are common in patients receiving home care services. The aim of this study is to evaluate muscle strength in home care patients with pressure ulcers and to investigate the affecting factors.
Method: In our case-control study, sociodemographic data form, Norton Scale, and Barthel Activities of Daily Living Index were applied to the participants. The hand grip strength of the participants was measured with a digital hand dynamometer. Sixty-two patients with pressure ulcers and 92 home care patients without pressure ulcers registered in the Home Health Services Coordination Center of Istanbul Health Directorate Public Hospitals Services were included in our study.
Results: The mean age of the patients included in our study was 71.4±17.9 years. It was observed that 93 (60.4%) of the participants were female and 61 (39.6%) were male. Among 62 (40.3%) patients with pressure ulcers, the mean muscle strength of the group whose muscle strength could be evaluated was 13.9±15.6, and the mean muscle strength of the group whose muscle strength could be evaluated from 92 (59.7%) patients without pressure ulcers was 23.7±12.9. A statistically significant difference was found between the muscle strength of the patients with and without pressure ulcers (p=0.000). It was determined that muscle strength, Norton Scale and Barthel Activities of Daily Living Index scores were significantly lower in the group with pressure ulcers. 
Conclusion: In home care patients, groups with and without pressure ulcers were evaluated in terms of muscle strength; and patients with pressure ulcers had lower muscle strength than patients without pressure ulcers. According to the Norton Scale, pressure ulcer risk was observed in some patients in the group without pressure ulcers in our study, and it warns us that necessary precautions should be taken before pressure ulcers occur.
Keywords: Barthel Activities of Daily Living Index, pressure ulcer, home care service, Norton Scale, sarcopenia