Prostat kanseri olan hastalarda homeobox protein B13 (hoxb13) geni G84E mutasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of homeobox protein B13 (hoxb13) gene g84e mutation in patients with prostate cancer.
Yazar: MELİH BIYIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT BOZLU
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Prostat kanseri (PKa) günümüzde sıklığı giderek artan, tanı ve tedavisindeki yeniliklerle birlikte lokalize olarak yakalandığında tam olarak kür sağlanabilen bir hastalıktır. Erken tanı ve tarama amacıyla yüksek riskli erkeklerde 45 yaş üstüne, kalanlara 50 yaş üstüne prostat spesifik antijen (PSA) testi yapılması kılavuzlarda kuvvetle önerilmektedir. PKa insidansı, teşhisi ve tedavisinin artması, PSA testine ulaşılabilirliğin artması ile ilişkilendirilmektedir. PKa'nın genetik zemini ile ilişkili olabilecek muhtemel mutasyonlar üzerine son yıllarda pek çok klinik araştırmaya yer verilmektedir. Literatürde Homeobox Protein B13 (HOXB13) geni, PKa gelişiminde risk faktörü olabilecek bazı mutasyonlar barındıran genlerden biri olarak belirtilmiştir. Söz konusu gene ait nadir rastlanan ancak PKa patofizyolojisinde rol oynadığı düşünülen mutasyonlarından birisi de HOXB13 geni G84E (rs138213197) mutasyonudur. HOXB13 proteininin PKa oluşumundaki rolü ile ilgili pek çok farklı mekanizma açıklansa da günümüzde henüz belirli bir mekanizma ile ilgili fikir birliği oluşmamıştır. Güncel moleküler verilere göre G84E varyantının HOXB13 proteini ile MEIS proteinleri arasındaki etkileşimi değiştirerek PKa gelişimine neden olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda Türk toplumunda PKa ve HOXB13 geni G84E mutasyonu ilişkisinin prospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'na başvuran PKa tanılı 150 hasta ve benign prostat hiperplazisi (BPH) tanılı 150 kontrol grubu dahil edildi. Hastalardan alınan demografik ve klinik veriler prospektif olarak incelendi ve kaydedildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan EDTA'lı tüplere alınan ve +4°C'de  saklanan kan örneklerinden DNA izolasyonu, DNA izolasyon kiti kullanılarak (Roche Diagnostics, GmbHMannheim Almanya) yapıldı. Elde edilen DNA örneklerinde HOXB13 geni G84E mutasyonu (rs138213197) analizi,  RT-PCR cihazı kullanılarak (Roche Diagnostics LightCycler 480, GmbH Mannheim, Almanya) gerçekleştirildi. Verilerin kodlanması ve istatistiksel analizleri SPSS 22 software (IBM SPSS Statistics, IBM Corporation, Chicago, IL) paket programında gerçekleştirildi. 
HOXB13 geni G84E mutasyonunda patolojik allel T idi. Elde edilen bulgulara göre kontrol grubunda hiçbir hastada mutasyon saptanmamışken, hasta grubunda 17 hastada, tamamında TC genotipinde olmak üzere G84E mutasyonu olduğu tespit edildi. Yapılan analize göre CC genotipine sahip olmanın prostat kanseri riskini 0.47 kat azalttığı sonucuna varıldı (OR=0.47, CI=0.415-0.532). Literatür verilerine göre erken tanı yaşı ve ailede PKa öyküsünün G84E varyantı taşıyıcılığı riskini arttığı bilinse de analizlerimize göre mutasyonu taşıyan ve taşımayan grupta tanı yaşı ve ailede PKa öyküsü açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Buna karşın aile öyküsü pozitif bireylerde G84E mutasyonu taşıyıcılığının görece daha yüksek olduğu izlendi. Öte yandan oligometastatik hastalık tanılı tüm hastalar HOXB13 geni G84E mutasyonu taşımayan grupta idi (% 22.6 vs. % 0, p<0.001). ISUP derecesi, NCCN risk sınıflaması, tanı PSA'sı, TNM evresi gibi klinik özellikler ile G84E mutasyonu arasında ilişki saptanmadı. 
Son yıllarda PKa ile ilişkisi araştırılan moleküler ve genetik belirteçler arasında önemli bir yer tutan HOXB13 proteini G84E mutasyonu bugüne dek PKa'lı Türk erkekler üzerinde yapılan hiçbir çalışmada tespit edilmemiştir. Bu durum çalışmamızın özgün değerini arttırmaktadır. Elde ettiğimiz bulgular farklı etnik kökenlerde farklı varyantlarının PKa ile ilişkilendirildiği bilinen HOXB13 geninin, G84E mutasyonunun Türk ırkında PKa etiyolojisinde rol oynadığını desteklemekte ve literatür verisine katkı sunmaktadır.

Abstract:
Prostate cancer (PCa) is a disease that is increasingly common today, and with innovations in diagnosis and treatment, it can be completely cured when localized. For early diagnosis and screening purposes, it is strongly recommended in guidelines to perform a prostate-specific antigen (PSA) test for men over 45 years of age who are at high risk and over 50 years of age for others. The incidence, diagnosis, and treatment of PCa are associated with the increase in the availability of PSA testing. In recent years, many clinical studies have focused on potential mutations that may be associated with the genetic background of PCa. In the literature, the Homeobox Protein B13 (HOXB13) gene has been identified as one of the genes that may be a risk factor for PCa development due to certain mutations. One of the rare but thought to play a role in the pathophysiology of PCa is the HOXB13 gene G84E (rs138213197) mutation. Although many different mechanisms explaining the role of HOXB13 protein in PCa formation have been proposed, a consensus on a specific mechanism has not yet been reached. According to current molecular data, it is believed that the G84E variant changes the interaction between the HOXB13 protein and MEIS proteins, thereby contributing to PCa development. Our study aims to prospectively evaluate the relationship between PCa and the HOXB13 gene G84E mutation in the Turkish population.
The study included 150 patients diagnosed with PCa and 150 control subjects diagnosed with benign prostatic hyperplasia (BPH) who applied to the Department of Urology at Mersin University Medical Faculty. Demographic and clinical data were prospectively examined and recorded from the patients. DNA isolation from blood samples, collected in EDTA tubes from patients who consented to participate in the study and stored at +4°C, was performed using a DNA isolation kit (Roche Diagnostics, GmbH, Mannheim, Germany). The analysis of the HOXB13 gene G84E mutation (rs138213197) in the obtained DNA samples was carried out using an RT-PCR instrument (Roche Diagnostics LightCycler 480, GmbH, Mannheim, Germany). Data encoding and statistical analyses were conducted using the SPSS 22 software package (IBM SPSS Statistics, IBM Corporation, Chicago, IL). 
The pathological allele of the HOXB13 gene G84E mutation was T. According to the findings obtained, while no mutation was detected in any of the control group, 17 patients in the patient group were found to have the G84E mutation, all in the TC genotype. According to the analysis, having the CC genotype was found to reduce the risk of prostate cancer by 0.47 times (OR=0.47, CI=0.415-0.532). While according to literature data, it is known that early diagnosis age and a family history of PCa increase the risk of carrying the G84E variant, in our analyses, no significant difference was found in terms of diagnosis age and family history of PCa between the group carrying the mutation and the group not carrying it. However, the carrier status of the G84E mutation was observed to be relatively higher in individuals with a positive family history. On the other hand, all patients diagnosed with oligometastatic disease were in the group not carrying the HOXB13 gene G84E mutation (% 22.6 vs. % 0, p<0.001). There was no relationship between clinical features such as ISUP grade, NCCN risk classification, diagnosis PSA, TNM stage, and the G84E mutation.
In recent years, the HOXB13 protein, which is an important molecular and genetic marker investigated for its relationship with PCa, has not been detected in any study conducted on Turkish men with PCa. This enhances the original value of our study. The findings we obtained support the role of the G84E mutation of the HOXB13 gene, which is a known genetic marker associated with PCa in different ethnic backgrounds, in the etiology of PCa in the Turkish population and contribute to the literature data.