Yükseköğretimde bilim diplomasisi
Science diplomacy in higher education
Yazar: ZEYNEP OLGUN
Danışman: PROF. DR. ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim = Science ; Dekanlar = Deans ; Türkiye = Türkiye ; Yumuşak güç = Soft power ; Yükseköğretim = Higher education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan dekan ve dekan yardımcılarının görüşlerine göre yükseköğretim kurumlarınca yürütülen bilimsel çalışmaların bilim diplomasisi uygulamalarına etki düzeyini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma deseninde kesitsel tarama modeli tercih edilmiştir. Türkiye genelinde 433 dekan ve dekan yardımcısına ulaşılarak "Yükseköğretimde Bilim Diplomasisi Ölçeği" ile veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda dekan ve dekan yardımcıları yükseköğretim kurumlarınca yürütülen bilimsel çalışmaların, bilim diplomasisi uygulamalarına genel olarak "orta" düzeyde etki ettiğini belirtmiştir. Dekan ve dekan yardımcıları, "iş birliği ve bilimsel çalışma" ile "eğitim ve öğretim" alt boyutunda yer alan bilimsel çalışmaların, bilim diplomasisi uygulamalarına "orta" düzeyde; "ortaklık ve toplumsal katkı" ile "kurumsal uluslararasılaşma" alt boyutunda yer alan bilimsel çalışmaların ise bilim diplomasisi uygulamalarına "düşük" düzeyde etki ettiği yönünde görüş bildirmiştir. Yükseköğretim kurumlarınca yürütülen bilimsel çalışmaların bilim diplomasisi uygulamalarına etki düzeyi dekan ve dekan yardımcılarının cinsiyetine, görev yaptıkları fakülte türüne, üniversite türüne, coğrafi bölgeye ve yurtdışında çalışma/görev alma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermekte iken yaşlarına ve görev durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca yükseköğretim kurumlarında bilim diplomasisi uygulamalarını etkin yürüten araştırma kapsamındaki ülkeler sırasıyla; İngiltere, ABD, Çin, Türkiye ve İran'dır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of impact of scientific studies conducted by higher education institutions on science diplomacy practices according to the opinions of deans and vice deans working in state and foundation universities. In the research, a cross-sectional scanning model was preferred in the quantitative research design. Data were collected using the "Science Diplomacy Scale in Higher Education" by reaching 433 deans and vice deans across Türkiye. As a result of the research, deans and vice deans stated that scientific studies conducted by higher education institutions generally have a "moderately" level impact on science diplomacy practices. Deans and vice deans stated that scientific studies in the sub-dimensions of "collaboration and scientific work" and "education and training" have a "medium" impact on science diplomacy practices; scientific studies in the sub-dimensions of "partnership and social contribution" and "institutional internationalization" have a "low" impact on science diplomacy practices. While the level of impact of scientific studies conducted by higher education institutions on science diplomacy practices shows a significant difference according to the gender of deans and vice deans, the type of faculty they work in, the type of university, the geographical region and whether they work/work abroad, it does not show a significant difference according to their age and job status. In addition, the countries within the scope of the research that effectively implement science diplomacy practices in higher education institutions are; England, USA, China, Türkiye and Iran, respectively.