Serum endotelin-1 seviyesinin otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı olan bireylerde hipertansiyon ve böbrek fonksiyonları üzerine olan etkisinin araştırılması
The effect of serum endotheline-1 level on hypertension and kidney functions in autosomal dominant polycystic kidney
Yazar: SEVAL KARGI
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KOÇYİĞİT
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Endotelinler = Endothelins ; Hipertansiyon = Hypertension ; Polikistik böbrek hastalıkları = Polycystic kidney diseases

Özet:
Amaç: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı (ODPKBH) olan bireylerde serum endotelin-1 (ET-1) seviyesinin hipertansiyon gelişimi ve böbrek fonksiyonları üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Hastalar ve yöntem: Erciyes Üniversitesi Nefroloji polikliniği takibinde 138 ODPKBH hastası ve 28 sağlıklı kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Hastalar CKD-EPI yöntemi ile hesaplanan glomerüler filtrasyon hızı (GFH) değerlerine göre kendi içerisinde kronik böbrek hastalığı (KBH) evreleri olarak 4'er farklı gruba ayrıldı. Hastaların rutin kontrolü sırasında anamnez, fizik muayene bulguları, sistolik ve diyastolik kan basınçları, boy, kilo ölçümleri, rutin idrar, tam kan sayımı ve biyokimya tetkikleri kayıt altına alındı. Serum ET-1 düzeyi için eş zamanlı serum örnekleri alınarak çalışıldı. Tüm veriler elde edildikten sonra, evrelere ayrılmış ODPKBH hasta grupları kendi aralarında ve sağlıklı kontrol grubu ve karşılaştırıldı.
Bulgular: Evrelere ayrılmış ODPKBH hasta gruplarında GFH azaldıkça serum ET-1 seviyesinde anlamlı artış bulundu (p<0.001). ET-1 düzeyi medyan değerin (7.64 pg/mL) üzerinde olan ODPKBH hasta grubunda hipertansiyon gelişimi %49.3 oranla, medyan değerin altındaki gruba göre belirgin olarak yüksek bulundu (p<0.001). Yine bu hastalarda son dönem böbrek yetmezliğine (SDBY) ilerleme oranı %20.3 olup diğer gruba oranla anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.001). ODPKBH hastalarında GFH deki düşüşün serum ET-1 seviyesinde anlamlı yükselmeye neden olduğu görüldü (p<0.001). ET-1 seviyesindeki artışın ODPKBH hastalarında hipertansiyon gelişimini arttırdığı bulundu (p=0.046). Hipertansiyon varlığının, diyastolik kan basıncı yükselmesinin ve ET-1 düzeyindeki artışın genel ve renal sağkalımı azalttığı gösterilmiştir (p=0.008, p=0.019 ve p=0.04). 
Sonuç: ODPKBH hastalarda serum ET-1 düzeyi yüksek bulunmuştur. ET-1 düzeyindeki artış hipertansiyon gelişimi ve GFH azalması ile ilişkilidir.

Abstract:
Aim: To evaluate the effect of serum endothelin-1 (ET-1) levels on the development of hypertension and renal function in  the patients  with autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD).
Patients and methods: From Erciyes University, 138 patients who have ADPKD  and 28 healthy people as control group were included in the study. Patients were divided into 4 groups according to their glomerular filtration rate (GFR) values calculated by CKD-EPI method as chronic renal disease (CKD) stages. Anamnesis, physical examination findings, systolic and diastolic blood pressures, height, weight measurements, routine urine, whole blood count and biochemistry examinations were recorded during the routine control of the patients prospectively. Simultaneous serum samples were taken for serum ET-1 level. After all data were obtained, ADPKD patient groups divided by stages according to GFR levels and compared between this cohort and healthy control group.
Results: There was a significant increase in serum ET-1 level as GFR decreased in ADPKD patient groups separated by stages according to GFR levels (p<0.001). In the ADPKD patient group, whose ET-1 level was higher median (7.64 pg / mL), the development of hypertension was found to be significantly higher in this group (49.3%) (p<0.001). The reduction in GFR in ADPKD patients caused a significant increase in serum ET-1 level (p <0.001). In these patients (whose ET-1 level was higher than  median value  (7.64 pg / mL)), the rate of end-stage renal disaese (ESRD) development  was 20.3%, which was significantly higher than the other group (p <0.001). It was found that increasing of ET-1 level was responsible for development of hypertension in ADPKD patients (p = 0.046). The presence of hypertension, diastolic blood pressure elevation and increased ET-1 levels have been shown to reduce renal survival (p = 0.008, p = 0.019 and p = 0.04).
Conclusion: Serum ET-1 level was found to be higher in ADPKD patients. The increase in ET-1 level is associated with hypertension development and GFH reduction.