Yerel yönetimlerde itfaiyenin rolü
Role of fire in local government
Yazar: MEHMET EMİN KOÇAN
Danışman: PROF. DR. UĞUR TEKİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Tarihte insanoğlunun ateşi keşfetmesiyle başlayan serüven? insanoğlu bazen ateşin gücüne boyun eğilmiş; çoğu zaman yapılan çalışmalar sonucunda ateşin sağladığı birçok faydadan yaralanılarak ihtiyaçların giderilmesi yoluna gidilmiştir. Ateş, gücünden yaralanılan ve insan hayatı için en önemli ihtiyaçlardan biri haline gelmiştir. İnsanoğlu ateşi tanıdıkça onunla olan imtihanı da büyümüştür. Ateş kontrol altında tutularak kullanıldığında insanların birçok ihtiyaçlarının giderilmesine yardımcı olurken, kontrolden çıktığında insanların ve doğanın felaket sebebi olarak telafisi mümkün olmayan zararlar verebilmektedir. Bu sebeple ateş insanoğlunun başından eksik olmayan ve olmayacak olan felaketlerden birine dönüşerek yangınlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Mahalli idareler ve yerinden yönetimin en çok ihtiyaç duyulan ilkelerinden biride afet ve yangın durumunda olayla nasıl başa çıkılacağıdır. Bu sorun yangın ve afetle mücadelede götürülecek hizmetin yerindelik ilkesini zorunlu kılmaktadır. Çünkü söz konusu olan can ve mal kaybı olmasının yanında sürdürülebilen yaşam güvenliği öne çıkmakta, güvenli bölge, şehir, ülke olabilmek için yerelde alınması gereken tüm önlemleri aldırmak ve sonrasında meydana gelen olaylara hızlı ve etkin müdahale ile sona erdirmektir. Bu durum yangın, acil durum ve afet durumunda çok önemli olup yerinde alınmış önlemlerle ancak yerel yönetimler tarafından daha hızlı ekonomik olarak çözümlenebilir.
Bu nedenle birçok can ve mal kaybına neden olan yangın ve afetlerle mücadele, Türkiye ve gelişmiş dünya ülkelerinde mahalli idare birimi olan belediyelere verilmiş olup ülkemiz ve dünyada tarihi gelişim sürecinin nasıl olduğu birinci bölümde anlatılmak amaçlanmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde; şehirlerde yangın ve arama kurtarma hizmetleri faaliyetini yürüten büyükşehir, İl, ilçe belediyelerine bağlı olarak çalışan yerel şehir itfaiyeleri, gönüllü itfaiyeler ve özel itfaiyeler hakkında bilgi verilmiş; ayrıca ilgili mevzuat, çeşitli tanımlar, itfaiye hizmetini yürütürken gerekli olan araç gereç, istasyon bilgileri yanında birçok can ve mal kaybına neden olan yangınların anatomisi, yangın nedenleri, yangın türleri, söndürme maddeleri, yangınla mücadelenin esasları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca ülkemizin orman bölgelerinde, hava meydanlarında, deniz ve deniz taşıtlarında yangın ve arama- kurtarma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar
hakkında bilgi verilmiş, olaylara daha etkin ve verimli müdahale olması için düşünceler aktarılmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde; olayın meydana geldiği bölgeye en yakın hizmet biriminden yararlanma ilkesine uygun olarak itfaiye hizmetinin yerelde yürütülmesi önemi açıklanmıştır. Bu çalışmanın 5216 sayılı büyükşehir belediye kanununda yapılan değişikliklerle sayıları 30'a yükseltilen büyükşehirlerin hizmet ve sorumluluk alanlarının il sınırlarına genişletilmesiyle sunacakları itfaiye hizmetlerinin daha etkin, ekonomik ve verimli sunulmasına katkı sağlayacağı kanaatindeyim. Ayrıca dünyada uygulanan itfaiye modelleri ile ülkemizde afet ve acil durum başkanlığı hakkında bilgi verildikten sonra, ülkemizde itfaiyeciliğin tarihinin İstanbul itfaiyesi olarak bilinmesi nedeniyle yerel yönetimlerde İstanbul itfaiyesi örneği ele alınarak İstanbul İtfaiyesi faaliyetleri hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak mesleğin genel ve mesleki sorunları anlatılmaya çalışılmıştır.


Anahtar kelimeler: Yerel yönetimler, İtfaiye teşkilatı, görev ve sorumluluklar

Abstract:
Through the adventure that started with the discovery of fire, mankind sometimes submitted to the power of fire and sometimes managed to satisfy their needs, benefiting from the many uses of fire. Fire became an essential need and proved to be beneficial for human life. The better mankind got to know fire, the harder the ordeal became. On one hand, fire helps people satisfy many of their needs when used under control. On the other hand, as a source of destruction to nature, fire can cause irreparable damage when it is out of control. In this context, fire can turn into destructive fire incidents that never do and never will fail to damage human lives.
One of the most needed principles of local administration and decentralization is the knowhow of the ways to overcome natural disasters and fire emergencies. This problem requires decentralization principle of providing service in case of natural disasters and fire. Since in such a case what matters is the loss of life and property and sustained life safety. Thus, it is essential to be able to take all the local measures to create a safe region, a safe city and a safe country; and respond to disasters fast and efficiently. This is especially important in case of fire, emergency and natural disasters and it's only thanks to the measures taken by the local governments that the situation is handled faster and more economically.
Therefore, in developed countries and in Turkey, municipalities have the authority to combat fire which causes a huge loss of lives and property. In the first part, it is intended to give information regarding the historical development process of fire fighting.
In the second part of our study, information on local city fire brigade, volunteer fire brigades and private fire brigades working under Metropolitan, City or District municipalities and carrying out fire and search and rescue operations has been provided and information has also been released on applicable legislation, various definitions, tools and equipment necessary for fire brigade services, station as well as on the anatomy, reasons, types of fire, fire-fighting equipments, fundamentals of fire fighting. The organizations and institutions carrying out fire and search and rescue operations in the forest areas, airfields, seas and vessels of our country were introduced, and the ideas has been exchanged in order to carry out more active and efficient interventions to activities.
In the third part of our study, the importance of conducting fire brigade services locally in accordance with the principle of utilization of the nearest service unit to the region where incident takes place has been explained and I am also of the opinion that expansion of service responsibility areas up to provincial borders of the Metropolitan Municipalities whose number has reached by 30 via the amendments made in 5216 numbered Metropolitan Municipality law has also paved the way for higher quality in the fire brigade service.
In addition, following the information release on fire brigade models applied in the world and Disaster and Emergency Management Presidency in our county, the information on Istanbul fire brigade operations were given by taking Istanbul Fire Brigade Department in Local Governments as a model since the fire brigade history of our country is known as the Istanbul Fire Brigade.Finally, general and occupational challenges of the profession were tried to be explained.



Key words: Local governments, fire department, duty and responsibilities