Denizde can kurtarma techizatları üreticilerinde EFQM mükemmellik modelinin uygulanması
Application of efqm excellence model on the life saving appliances manufacturers
Yazar: İSMAİL IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN ARSLAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Deniz taşımacılığı yolcular açısından tehlikeli bir yolculuk, çalışanlar açısından ise tehlikeli bir çalışma ortamıdır. Gemiler her an batma, yangın, çatışma gibi tehlikelerle karşılaşabilmektedir. Bu tür tehlike durumlarında yolcunun ve mürettebatın hayatta kalabilmesini sağlayacak olan can kurtarma teçhizatları ve donanımlarıdır. Bu çalışmada can kurtarma teçhizatları üretimi yapan işletmelerde EFQM Mükemmellik Modeli'nin uygulanması ele alınmıştır. Model yoluyla işletmelerde kalite bilincini arttırmak ve TKY adına bir farkındalık yaratmak amaçlanmıştır. Ayrıca işletmelere EFQM Mükemmellik Modelini daha kolay uygulayabilmeleri adına örnek özdeğerlendirme yapılarak işletmelerin güçlü ve zayıf yönleri tespit edilmiştir.
Giriş bölümünde çalışmanın gerekliliğinden bahsedilmiş ikinci bölümde literatür taraması sonucu edinilen bilgilere yer verilmiştir.  Toplam Kalite Yönetimi'nin tarihsel ve kavramsal gelişimi, tanımı ve ilkeleri anlatılmıştır. TKY uygulama sistem ve araçlarından daha sonra ise dünyadaki kalite ödülü uygulamalarından bahsedilmiştir.
TKY'nin en güncel uygulama aracı olan ve Avrupa'da uygulanmakta olan EFQM Mükemmellik Modeli'dir. Mükemmellik Modeli işletmelere bütünsel bir bakış açısı sağlayarak her alanda kaliteyi geliştirebilmesine yardımcı olmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkiye'de EFQM Mükemmellik Modeli temsilciliğini ve çalışmalarını yürüten KALDER'den edinilen dökümanlar ile Mükemmelliğin Temel Kavramları, EFQM Mükemmellik Modeli kriterleri, modelde kullanılan RADAR mantığı, modelin özdeğerlendirme yöntemleri anlatılmıştır. 
Dördüncü bölümde Türkiye'de can kurtarma teçhizatları üretimi konusu ele alınmıştır. Uluslararası denizcilik örgütü, örgütün yapısı ve techizatların bu örgüt tarafından belirlenmiş standartları anlatılmıştır. Bu bölümün son kısmında ise can kurtarma teçhizatları listesi LSA Kod'a göre verilmiştir.
Beşinci bölümde EFQM Mükemmellik Modeli ve literatür taraması senteziyle hazırlanmış olan anket çalışması bu alanda faaliyet gösteren üç ayrı işletmeye uygulama şekli ve sonuçları verilmiştir. Anket başarıyla uygulanmış, anket sonuçları EFQM Mükemmellik Modeli değerlendirme yöntemiyle analiz edilmiştir. İşletmelerden birinden elde edilen çalışan memmuniyeti anketi ve müşteri memmuniyeti anket sonuçlarından çıkan sonuçlar ile uyguladığımız anket çalışmasının sonuçları paralellik gösterrmiştir. Uygulanan çalışmanın sağlaması da bu şekilde yapılmıştır. Son olarak elde edilen sonuçlar doğrultusunda can kurtarma teçhizatları üretiminde faaliyet gösteren işletmelere öneriler sunulmuştur. İşletmelere EFQM Mükemmellik Modeli uygulamasını kolaylaştırmak adına ölçülebilir somut kriterler sunulmuştur. Son olarak işletmelerin bulunduğu sektör ve büyüklükleri dikkate alınarak uygulanabilir bir yönetim modeli önerisi sunulmuştur.  İşletmelerin mükemmellik yolunda eksik yönleri tespit edilerek bu alanlarda iyileştirme çalışmaları yapmaları önerilmiştir.
Kısaca işletmelerin, çalışanların beklentilerine ve fikirlerine daha fazla kulak vermesi gerektiği, onların eğitimine ve gelişimine daha fazla önem vermesi gerektiği, sahip olduğu tüm kaynakları daha verimli kullanması gerektiği belirlenmiştir. Süreç verimliliği, performans değerlendirmeleri ve rakip analizleri gibi ölçüm ve kontrol araçlarını daha etkin kullanmaları gerektiği sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
Maritime transportation is a denagerous voyage for passengers and dangerous working space for seafarers. Vessels can face dangerous situations such as sinking, fire and collision during the seaway. Life saving appliances provides important aids for survival at sea to seafarers and passengers in such kind of dangerous situations. Application of EFQM Excellence Model on the life saving appliances manufacturers is discussed in this study. It is aimed that increase quality awareness by EFQM Excellence Model appllication and trigger Total Quality Management philosophy and appllications in the companies manufacture life saving appliences. In addition some measurable criterias and applicable management model provided to companies in order to make easier starting EFQM Excellence Model application. 
In the first section, necessity of study issued. Theoretical informations is given from literature in the second section. In this section; historical and cenceptual development, description and principles of Total Quality Management are issued. Then, application systems and tools are issued. Finally quality award applications in the world are issued in this section.
EFQM Excellence Model, which is used in Europe, is the latest application tool of Total Quality Management. EFQM Excellence Model helps to foundations for improving quality in all areas by providing holistic perspective. In the third section of study, the basic concepts of excellence, excellence criterias, RADAR method and self-assessment are issued. All informations given by documents which is collected from KALDER. They are the representative foundation of EFQM in Turkey.
In the fourth section of study, International Maritime Organization(IMO), main structure of it, adoptions and standarts about life saving appliances generated by them are issued. The list of life saving appliances according to LSA Code is given in the last part of this section.
In the fifith section of study, the application method and results of survey in the manufacturer companies are issued. Survey questions are generated by EFQM Excellence Model and literature. Survey was applicated successfully and results was analysed with EFQM evaluation method. The results of analyses are crosschecked with the results of employee satisfaction survey and customer satisfaction survey results which are obtained from one of the subject company. Both results of survey are parallel. Finally, some recommendations are made for companies manufacture life saving appliances. The weakness in the opinion of the employees of companies are determined. They are recommended to making improvements in these areas in order to reach excellence. Some measureable criterias are provided in order to make easier to apply EFQM Excellence Model.
In short, Companies should take heed of employee expectations and ideas, give more attention to their trainings and developments They should use more efficient all the sources owned. They should use measurement and control tools such as process efficiency, performance evaluation and competitior analysis.