İç ve dış dinamiklerin etkileşimi sürecinde tanzimat dönemi ile ab üyelik süreci karşılaştırması
A comparison of the tanzimat period and the eu accession process in the process of interaction of internal and external dynamics
Yazar: ABDULKADİR CESUR
Danışman: DOÇ. DR. BEDRİ GENCER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyasi Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Tanzimat = Tanzimat

Özet:
Batı, geleneksel toplumdan modern topluma geçiş anlamında en az dört asırlık bir değişim ve gelişim süreci geçirmiştir. Aydınlanma düşüncesi, Endüstri ve Fransız devrimi ile geçirdiği bu süreç sonunda Batı 19.yüzyıla gelindiğinde kendi iç dinamiklerinin ortaya koyduğu bir modernleşme yaşamıştır. Bu sürece ayak uyduramayıp Batı uygarlığının egemenliği ve etkisi altında kalan toplumlar ise Batıyla baş edebilmek için modernleşme süreçlerini Batı'nın siyasal ve toplumsal sistemlerine doğru yöneltmek durumunda kalmışlardır.

19. yüzyılın ortalarından itibaren kapitalist toplumun etkilerini kendine benzemeyen toplumlara yaymaya girişen Avrupa'nın da etkisiyle modernleşme sürecini Batı'ya yönelten ülkelerden biri de Osmanlı İmparatorluğu olmuştur. Bu anlamda Batı'ya yönelme doğrultusunda başlatılan askeri reformlar ve diğer alanlara yönelik oluşturulan iyileştirme fikirleri, Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlayan süreçte daha farklı alanlara yayılarak uygulamaya geçirilmiştir.

Ancak Osmanlı İmparatorluğu'nun Batı'ya yetişebilmek, Batı karşısında ayakta kalabilmek ve karşılaştığı sorunları çözebilmek için başlattığı Tanzimat süreci hiç olumlu sonuçlar doğurmamış ve zaman içerisinde imparatorluğu Batıya bağımlı hale getirerek yıkılışına neden olmuştur.

Osmanlı'da Tanzimat öncesi başlayan bu Batı'ya yöneliş politikası, imparatorluğun yıkılışından sonra kurulan T.C. Devleti'nde de devam etmiştir. Benimsenen bu politika Cumhuriyetin ilanından 1938'e kadar olan süreç hariç tutulursa, Türkiye'yi Tanzimat döneminde olduğu gibi Batı'nın güdümünde ilerleyen bir modernleşme süreci içerisine sokmuştur. Bu süreç içerisinde tam bağımsızlık çizgisi üzerine oturan "Batı'ya rağmen Batılılaşma" anlayışı terkedilmiş ve Türkiye 1950'li yıllardan günümüze kadar geçen zaman diliminde daha çok Batı'ya bağımlı hale gelmiştir. Bu zaman dilimi içerisinde yer alan AB üyelik süreci ve bu süreçte yaşananlarla birlikte Batı'nın tutumu, Türkiye'yi İkinci Tanzimat diyebileceğimiz bir sürece sürüklemiştir.

Abstract:
Western countries had seen changing and progressing process of transition from traditional to modern society at least for four century. After Age of Enlightenment, Industrial and French Revolution, the Western was modernized by its own dynamics when 19th century had come. Societies that stayed out of this process and became influenced by Western civilization had gone towards to political and social systems of Western to cope with Western civilization.
 
Ottoman Empire had been affected by Europe that extended capitalism to other country in the world since in the middle of 19th century. In this context, military reforms and improvement ideas related to different areas had put into practice in process that was begun by the declaration of Tanzimat Fermanı. 

But Tanzimat process which was started by Ottoman Empire to reach to the Western civilization, to be exist against of the Western and to solve the its own problems, hadn't produced positive results, on the contrary this process increased dependency of Ottoman Empire and caused collapsing as time passed. 

The politics of westernization which began before Tanzimat in Ottoman had been continued in the period of Turkish Republic State which established after collapsed of empire. Because of this politics, Turkey had gone into modernization process that controlled by the Western like in Tanzimat process, except from declaration of Republic to1938. In this process Turkey abandoned the politics of "Westernazition against the Western" which in perspective of independency and because of this perspective Turkey became more dependent from 1950 up to now. Membership of European Union process which was existed in this period dragged Turkey into the process that could say Second Tanzimat.