Dinsel geleneğin etnisite inşasında oynadığı rol: Malakanizm örneği
The role played by religious tradition in the construction of ethnicity: The case of Molokanism
Yazar: ÇAKIR CEYHAN SUVARİ
Danışman: DOÇ. DR. SUAVİ AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Din = Religion ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Etnisite = Ethnicity ; Gelenekler = Traditions ; Malakanizm = Molokanism ; Çatışma = Conflict

Özet:
Bu çalışmada Azerbaycan'ın İsmayıllı Reyonu'na bağlı İvanovka köyünde yaşayan Malakan etnik kimliğinin inşasında gruplar arası ve grup içi çatışma dinamiklerine bakılmıştır. İvanovka'da gerçekleştirilen alan araştırmasında, köyde Malakanlarla birlikte yaşayan Baptist, Kharizmat, Lezgi ve Azeri etnik kimliklerinin inşa sürecinde dinamik bir rol oynayan karşılıklı gerilim ve çatışmaları din ve mezhep farklılığının tetiklediği ve derinleştirdiği tespit edilmiştir.Tarihsel olarak tabanı Rus köylülüğüne dayanan ?Malakanizm?in, Ortodoks Kilisesi ile süren çatışmalara paralel olarak, ?Malakan? adı altında etnodinsel bir topluğun doğmasına yol açtığı kaydedilmektedir. Sınıfsal bir hareket içerisinden etnik bir kimliğin oluşması sürecinde, farklılaşan ve zıtlaşan din ve mezhebin çok önemli bir ideolojik aygıt olarak işlev gördüğü söylenebilir. Ortodoks Rus kimliği karşısında Malakan etnik kimliğinin doğmasında önemli bir rol oynayan din ve mezhep farklılığı, İvanovka'da da yeni ?öteki? olan Müslüman dini ve kimliği karşısında Malakan etnik kimliğinin inşasında ideolojik bir araç olarak etkinliğini sürdürmeye devam etmektedir. Zira transaksiyonalist bir bakış açısıyla, etnisite inşasının dinamiğini oluşturan gruplar arası ve grup içi çatışmalarda din ve mezhep farklılığı, çatışmaların şiddetini artırmakta ve çatışan gruplar arasındaki sınırın derinleşmesinde önemli bir rol oynamaktadır.Anahtar Kelimeler: Malakanizm, din, etnisite, çatışma, gelenek

Abstract:
This research studies the dynamics of intra- and intergroup conflicts and their contrubution to the construction of the Molokan ethnic identity in the Ivanovka village within the Ismailly department of Azerbaijan. The field research conducted in İvanovka has demonstrated that the tensions and conflicts which play an important role in the process of construction of the Baptist, Kharismat, Lesgi and Azeri ethnicities cohabiting in the village along with the Molokans were triggered and deepened by religious and denominational differences.Molokanism, historically embedded in Russian peasantry, has given rise to an ethno-religious community known by the name Molokan, throughout its conflicts with the Orthodox Church, It may be asserted that differentiating and opposing religious and denominational propensities serve as an ideological vehicle in the process of identity-formation within a class, Religious differences that played an important role in the formation of a Molokan identity as against the Russian Orthodox one are continuing to serve as an important ideological tool in face of the Muslim ?others?, who are newcomers in Ivanovka. The transactionalist approach views the religious and denominational differences as border markers that differentiate and distance ethnicities.Keywords: Molokanism, religion, ethnicity, conflict, tradition.