SARS-COV-2 enfeksiyonu öyküsü olan pankreatit olgularının incelenmesi
Examination of pancreatitis cases with history of SARS-COV-2 infection
Yazar: ONUR BÜYÜKTEKELİ
Danışman: PROF. DR. NACİYE ÖZLEM SAYGILI YÖNEM
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Etiyolojisinde safra taşı, alkol, ilaç, enfeksiyonlar, hipertrigliseridemi, otoimmunite gibi çok çeşitli nedenler bulunan akut pankreatit pankreas dokusunun inflamasyonudur. Dünya çapında mortalite ve morbiditenin önemli sebeplerinden biridir. Safra taşları ve alkol akut pankreatit etiyolojisinin en sık sebepleri olmasına rağmen enfeksiyonlar da akut pankreatit etiyolojisinde önemli bir risk faktörü oluşturmaktadır. Pankreas dokusunda inflamasyona neden olan çeşitli viral enfeksiyonların olduğu kanıtlanmıştır. COVID-19 pandemisi ile birlikte SARS-CoV2 virüsünün pankreas dokusunu etkilediği ve akut pankreatite yol açabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızda SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirme öyküsünün bulunmasının akut pankreatit etiyolojisine, ciddiyetine ve prognozuna etkisi hakkında bilgi sahibi olmayı amaçladık.
Retrospektif, tek merkezli çalışmamıza Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesinde 01.06.2020-31.03.2022 tarihleri arasında akut pankreatit tanısı almış SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirme öyküsü olan 61 hasta ve SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirme öyküsü bulunmayan 61 hasta olmak üzere toplam 122 hasta dahil edilmiştir. Sars CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan hastaların ortalama yaşı 61,8 yıl iken SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olmayan hastaların ortalama yaşı 58,8 yıl idi. Gruplar arasında yaş açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı. Her 2 grupta cinsiyet açısından anlamlı sayılacak bir farklılık yoktu. Katılımcılar eşlik eden hastalıkları yönünden değerlendirildiğinde DM ve astım/KOAH SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan hastalarda diğer gruba göre anlamlı bir şekilde fazla saptandı. Diğer eşlik eden hastalıklarda anlamlı bir farklılık yoktu. Akut pankreatitli hastaların etiyoloji oranı gruplar arasında karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. İstatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamasına rağmen SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan hasta grubunda idiyopatik ve etiyolojisi hipertrigliseridemiye bağlanan hasta sayısı diğer gruba göre daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. SARS CoV2 enfeksiyonu öyküsü olan ve SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olmayan hasta gruplarının hospitalizasyon süresi karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ranson 0. Saat skorlamasında gruplar arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. Balthazar skorlamasında SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan hastalarda olmayanlara göre anlamlı farklılık saptandı. Balthazar D ve E SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan grupta daha yüksek sayıda bulundu. İki grup arasındaki laboratuvar değerleri incelendiğinde SARS CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olan grupta diğer gruba göre CRP ve IgG4 değeri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Diğer laboratuvar değerlerinde iki grup arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. SARS CoV-2 öyküsü olan pankreatit hastalarının COVID-19 hastalığından sonra ortalama 305,45±191,26 gün sonra pankreatit geçirdiği görülmüştür. SARS-CoV-2 öyküsü olup akut pankreatit etiyolojisi idiyopatik olan hastaların ise COVID-19 hastalığından ortalama 336,08±195,9 gün sonra pankreatit geçirdiği gözlendi. SARS CoV-2 öyküsü olan pankreatit hastalarının %60'ı, SARSCoV-2 öyküsü olup akut pankreatit etiyolojisi idiyopatik olan hastaların ise %66'sı 1 yıldan az süre sonra akut pankreatit geçirdiği gözlendi. 
Pandemi süreci yaşamımızın her noktasına etki ettiği gibi akut pankreatit konusunda da çeşitli değişikliklere neden olmuştur. Bu sonuçlar ışığında akut pankreatit etiyolojisinde SARS-CoV-2 virüsünün de bulunabileceği düşünülmekte ve SARS-CoV-2 virüsü ile karşılaşmış olan hastalarda akut pankreatitin daha şiddetli olabileceği düşünülmektedir. Akut pankreatit ve SARS-CoV-2 virüsü ilişkisi ile ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Acute pancreatitis is the inflammation of the pancreatic tissue in its etiology, which has various causes such as gallstones, alcohol, drugs, infections, hypertriglyceridemia, and autoimmunity. It is one of the causes mortality and morbidity world around. Althougt allstones and alchol the most common causes of acute pankreatitis,infections are important risk factor of etiology of acute pancreatitis. It has been proved that there are various viral infections that cause inflamation in the pankreatic tissue. It is thought that with the COVID-19 pandemic, SARS-CoV-2 virus affects the pancreatic tissue and may cause acute pancreatitis. In our study we aim at to have information about the effect of having history SARS-CoV-2 infection on the etiology severity and prognosis of acute pankreatitis. 
A total of 122 patients, 61 patients with a history of SARS-CoV-2 infection and 61 patients without a history of SARS-CoV-2 infection, who were diagnosed with acute pancreatitis between 01.06.2020 and 31.03.2022 at Sivas Cumhuriyet University Hospital, were included in our retrospective, single-center study. The average age of patients with a history of SARS-CoV-2 infection was 61,8 year, while the average age of patients without a history of SARS-CoV-2 infections was 58,8 year. There was no significant different between the groups in term of age. There was no significant difference in terms of gender in both groups. When the participants were evaluated in terms of comorbidities, it was found that patients with DM and asthma/COPD history of SARS-CoV-2 infection were significantly higher than the other group. There was no significant difference in other comorbid diseases. There was no significant difference when the ratio of etiology compared the other groups. Although no statistically significant difference was found, it was observed that the number of patients with a history of SARS-CoV-2 infection was higher in the patient group than in the other group, which was idiopathic and whose etiology was associated with hypertriglyceridemia. When the hospitalization time of the patient groups with a history of SARS-CoV-2 infection and without a history of SARS-CoV-2 infection was compared, no statistically significant difference was found between the two groups. No significant difference was observed between the groups in Ranson 0. hour scoring. There was a significant difference in Balthazar scoring in patients with a history of SARS-CoV-2 infection compared to this disease without. Balthazar D and E were found in higher numbers in the group with a history of SARS-CoV-2 infection. When the laboratory values between the two groups were analyzed, CRP and IgG4 values were found to be significantly higher in the group with a history of SARS-CoV2 infection compared to the other group. There are no significant difference in laboratory between two groups. Pancreatitis patients with a history of SARS-CoV-2 were observed to have pancreatitis an average of 305.45±191.26 days after COVID19 disease. It was observed that patients with a history of SARS-CoV-2 and idiopathic acute pancreatitis etiology had pancreatitis on average 336.08±195.9 days after the COVID-19 disease. It was observed that 60% of pancreatitis patients with a history of SARS-CoV-2, 66% of patients with a history of SARS-CoV-2 and idiopathic acute pancreatitis etiology had acute pancreatitis less than 1 year later. 
The pandemia has caused various changes in acute pancreatitis as well as affecting every aspect of our lives. In the light of these results, it is thought that SARS-CoV-2 virus may also be found in the etiology of acute pancreatitis, and it is thought that acute pancreatitis may be more severe in patients who have been exposed to the SARS-CoV-2 virus. There are more studies are needed on the relationship between acute pancreatitis and SARS-CoV-2 virus.