Hemodiyaliz hastalarında vasküler kalsifikasyon, serum fetuin-A ve osteopontin düzeyleri
Vascular calcification, serum fetuin A, osteopontin levels 
in hemodialyis patients
Yazar: ÖZKAN ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA TAŞKAPAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fetuin A = Fetuin A ; Kalsifikasyon = Calcification ; Osteopontin = Osteopontin ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Giriş: Vasküler kalsifikasyon (VK) hemodiyalize giren üremik hastalarda
aterosklerotikkalp hastalığın ciddiyetinin bir göstergesidir ve kardiyovasküler olayları
gösterebilir. Fetuin-A ve osteopontin (OPN) VK' uinhibe eden faktörler olarak
bildirilmiştir. Fetuin-A düzeyleri son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda (SDBY) düşük
bulunmuştur. OPN düzeyleri ile ilgili diyaliz hastalarında yapılmış yeterince çalışma
yoktur.Çalışmamızın amacı HD hastalarında VK' un belirlenmesi, VK' un 25-OHVitamin
D, fetuin-A, OPN ile ilişkisinin belirlenmesi ve VK' un bağımsız
belirleyicilerinin ortaya konulmasıdır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 44' ü erkek 49' u kadın haftada 3 kez 4 saat
hemodiyalize (HD) giren 93 SDBY hastası dahil edilmiştir. Yaş ve cinsiyet açısından
benzer 20 sağlıklı kontrol ile karşılaştırılmıştır. Hastaların mamografi dozunda direkt el
bilek grafisiyle VK incelemesi yapılmış, serum fetuin-A, OPN ve 25-OH-Vitamin D
düzeylerine bakılmıştır.
Bulgular:HD hastalarının 45' inde (48,4%) VK tespit edilmiştir. Hasta grubu
ile kontrol grubu karşılaştırıldığında fetuin-A (p< 0,029) hasta grubunda anlamlı
düzeyde düşük , OPN (p< 0,000), ve VK (p< 0,002) hasta grubunda anlamlı düzeyde
yüksek bulunmuştur. Yaş, DM varlığı, HD süresi, serum albumin, fosfor, PTH, 25-OHVitamin
D, Fetuin-A, OPN, kalsiyum düzeylerinin dahil edildiği lojistik regresyon
modelinde yaş(OR:1,036), DM varlığı (OR: 17,527) ve PTH (OR: 1,002) VK' un
bağımsız belirleyicisi olarak bulunmuştur. VK olan ve olmayan gruplar
karşılaştırıldığında fetuin-A, OPN ve 25-OH-Vitamin D açısından anlamlı farklılık
gözlenmemiştir.
Sonuç:VK HD hastalarında sık görülen bir bulgudur ve yaş, DM varlığı ile
PTH' un VK' nın bağımsız belirleyicileridir. Serum fetuin-A düzeyleri hemodiyaliz
hastalarında kontrol grubuna göre düşük, OPN düzeylerinin yüksek olduğunu saptadık.
HD hastalarında VK' un mekanizmasının daha iyi anlaşılması, rol alan faktörlerin
belirlenmesi ve etki mekanizmalarının ortaya konulması için daha çok çalışmaya ihtiyaç
vardır.

Anahtar kelimeler: Vasküler Kalsifikasyon; Fetuin-A; Osteopontin

Abstract:
Introduction: Vascular calcification (VC) in hemodialysis (HD) patients is a
sign of severity of atherosclerotic cardiac disease and can predict cardiovascular
outcomes. Fetuin-A and osteopontin (OPN) are reported as inhibitor factors of VC.
Serum fetuin-A level is lower in patients with end stage kidney disease (ESKD) and
getting HD therapy. There is not enough data about OPN in patients who are on
dialysis.The aim of our research is to determine VC in HD patients, to show the
relationship between VC and 25-OH-vitamin D, fetuin-A, OPN, and to introduce
independent predictors of VC.
Materials and method: Ninety three patients with ESKD and on HD therapy
were recruited. Of 93 patients 44 were male and 49 female. Patient group was compared
with 20 healthy controls who are similar on age and sex with patient group. A plain
graphy of hand was used for evaluation of VC. Serum fetuin-A, OPN, and 25-OHvitamin
D levels of both patients and controls were measured.
Results: VC was detected in 45 (48,4%) HD patients. Serum Fetuin-A (p<
0,029) levels were significantly lower in the patient group than in controls, wherease
OPN (p< 0,000) and VC (p< 0,002) were significantly higher in the patient group. Age
(OR:1,036), being DM (OR: 17,527), and PTH (OR: 1,002) were independent
predictors of VC in a logistic regression model with age, being DM, HD duration,
serum albumin, phosphate, PTH, 25-OH-vitamin D, fetuin-A, OPN and calcium levels.
No significant difference was found between the patients with VC and patients without
VC according to fetuin-A, OPN and 25-OH-vitamin D.
Conclusion: VC is a frequent sign in HD patients and age, presence of DM,
PTH are predictors of VC. We detected that serum fetuin A levels were lower in HD
patients compared to those of controls wherease OPN were higher in HD patients.
Further studies are needed to understand the mechanismof VC, and determine the
factors playing role in VC.

Keywords:Vascular Calcification; Fetuin-A; Osteopontin