Alev yanığı nedeniyle yatırılan hastaların değerlendirilmesi ve mortalite üzerine risk faktörlerinin belirlenmesi
Evaluation of patients involved for flame burns and determination of risk factors on mortality
Yazar: SERKAN TAYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARİF BURAK ÇEKİÇ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yanıklar = Burns ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç:Çalışmamızda alev yanığı ile interne edilen hastalarda morbidite ve mortalite üzerine etkiyen faktörleri belirlemek, morbidite ve mortalitenin önceden tespit edilebilmesi amaçlı kullanılan Charlson Komorbidite İndeksi ve Baux skorlama sistemlerinin prediktivitesini literatürdeki verilerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem:2009-2018 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Yanık Servisinde alev yanığı nedeniyle yatarak tedavi görmüş 342 hasta incelendi. Yaş aralığına göre hasta sayıları, hastaneye başvuru süreleri, mevsimlere göre hasta dağılımı, yanık derecelerinin sayısı ve oranları, total vücut yüzey alanı (TBSA) na göre hasta sayıları ve mortalite oranları, yanık oluşma yerlerinin sayı ve oranları, enfeksiyon varlığına göre mortalite oranları incelecek parametreler olarak belirlendi. Morbidite ve mortalitenin önceden tespit edilebilmesi amaçlı kullanılan Charlson Komorbidite İndeksi ve Baux skorlama sistemleri literatürdeki verilerle karşılaştırılmalı olarak incelendi.
Bulgular:Alev yanığı ile mevsimler arası hastaneye yatış açısından fark saptanmamıştır. %TBSA sı %60 üzeri 20 hastanın 8 tanesi ex olmuştur. %TBSA arttıkça mortalite belirgin olarak artmış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Hastaların 259 tanesinde yatış süresi boyunca herhangi bir enfeksiyon gelişmemiştir. Enfeksiyon gelişmemiş grupta 5 hastada mortalite meydana gelmiştir. 83 tane hastada aktif enfeksiyona rastlanmış olup 52 tanesi eksterne edilmiş, 31 tanesi mortal seyretmiştir Aktif enfeksiyon varlığının mortaliteyi arttığı görülmektedir. Ex olmayan grupta Baux ortalama değeri 51,5 iken, ex olan grupta Baux 116,15 Charlson skorlarına bakıldığında ex olmayan grupta Charlson ortalama değeri 0,2 olup ex olan grupta Charlson 1,93 olarak hesaplanmıştır. Baux ve Charlson skoru düşük olan hastalarda mortalite düşük çıkmış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç:Ciddi yanık yaralanmasına bağlıyüksekmorbiditevemortaliteseviyelerine rağmen, bu hasta gruplarının epidemiyolojisini tanımlayan yayınlanmış çalışmalarda veri eksikliği bulunmaktadır. Çalışmamızın sonucunda, mortalite üzerine etkiyebilecek faktörlere bakıldığında ileri yaş, total vücut yanık yüzdesi, inhalasyon hasarı, aktif enfeksiyon varlığı oluşunun mortaliteyi doğrudan arttırdığı görüldü. Baux ve Charlson skorunun yüksek oluşunun doğrudan mortalite ile ilişkili olduğu gözlendi. Sonuçları incelediğimizde mevcut mortaliteyle ilişkili oranlarımız literatürle uyumlu olduğu görülmektedir.

Abstract:
Objective:In this study, we aimed to determine the factors affecting morbidity and mortality in patients interned with flame burns and to evaluate the predictability of Charlson Comorbidity Index and Baux scoring systems used to predict morbidity and mortality in comparison with the data in the literature.
Materials And Methods: 342 patients who were hospitalized for flame burns in the Burn Service of Farabi Hospital, Karadeniz Technical University between 2009-2018 were examined. Number of patients according to agerange, duration of admission to hospital, patient distribution according to seasons, number and rates of burns, number of patients and mortality rates according to % total body surface area (TBSA), number and rates of incidence of burns, mortality rates according to presence of infection parameters. Charlson Comorbidity Index and Baux scoring systems used to predict morbidity and mortality were compared with the data in the literature.
Results:There was no difference in terms of flame burn between the seasons and %8 of the 20 patients over %60 had TBSA ex. As %TBSA increased, mortality increased significantly and was statistically significant (p<0.001). 259 of the patients did not develop any infection during the hospitalization period. Mortality occurred in 5 patients in the uninfected group. Active infection was found in 83 patients, 52 of them were externed and 31 of them were mortal. The mean value of baux in the non-exgroup was 51,5, whereas in the ex group the baux 116,15 charlson scores were 0,2 in the non-ex group and 1,93 in the ex group. Mortality was low in patients with low Baux and Charlson scores and was statistically significant (p<0.001).
Conclusion:Despite the high levels of morbidity and mortality associated with severe burn injury, there 6 is a lack of data in published studies describing the epidemiology of these patient groups. As a result of our study, when the factors that may affect the mortality were examined, it was found that advanced age, total body burn percentage, inhalation damage, presence of active infection directly increased mortality. High Baux and Charlson scores were directly associated with mortality. When we examine the results, it is seen that our mortality-related rates are consistent with the literature.