Yenilenebilir enerji üretim projelerinde özgür yatırım & merkezi yönetim modeli
The model of free investment & centralised management in renewable energy production projects
Yazar: SELMAN DEMİRKESEN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM VARİYENLİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Türkiye'de yenilenebilir enerji ile elektrik üretiminde son yıllarda dikkate değer artış gözlenmektedir. Bununla birlikte Türkiye'nin yenilenebilir enerjide sahip olduğu potansiyelin yalnızca çok küçük bir dilimini kullanabildiği de ortadadır. Mevcut yasa ve yönetmeliklere bağlı olarak yenilenebilir enerji yatırımları kamu girişimlerinden ziyade özel girişimlerle gerçekleştirilmektedir. Ancak özellikle dünyanın birçok ülkesinde görülebilen yenilenebilir enerji kooperatiflerine ise henüz Türkiye'de rastlanmamaktadır. Bu durumun avantajlarının olduğu kadar dezavantajlarının da olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Türkiye'de vatandaşların küçük ölçeklerde bile olsa özgürce yatırım yapabileceği, devletin ise bu yatırımları düzenleyip enerji arz güvenliğini sağlayabileceği yeni bir sistem; yenilenebilir enerjiyi Türkiye'nin lokomotifi haline getirebilecektir. Bu çalışmada yenilenebilir enerji üretim projelerinde "Özgür Yatırım & Merkezi Yönetim" modeli ile Türkiye'nin sahip olduğu yenilenebilir enerji kapasitesini kısa sürede faydalanılabilir kapasite haline getirecek yöntemin mevcut duruma göre avantajlarından bahsedilmiştir. Özellikle Türkiye'nin güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve biyokütle enerjisinde bölgesel bazda sahip olduğu potansiyel, mevcut kurulu güç ile kıyaslanarak yenilenebilir enerji konusunda alınması gereken yolu ortaya koymuştur. Yapılan çalışmalar Türkiye'nin güneş enerjisinde en az 87 GW, rüzgâr enerjisinde en az 114 GW ve biyokütle enerjisinde en az 56 GW kurulu güce ulaşabilecek potansiyelinin olduğunu göstermiştir. "Özgür Yatırım & Merkezi Yönetim" modelinin hayata geçirilmesi ile Türkiye'de en az 500 Milyar Dolar olduğu tahmin edilen yastık altı birikimlerinin üretime kazandırılacağı, her bir yenilenebilir enerji yatırımının amortisman süresinin ortalama en az 15 ay kısalacağı, amortisman sürelerindeki kısalmanın Türkiye'nin milli sermayesine yıllık yaklaşık 4 milyar TL katkı sağlayacağı, doğaya salınan sera gazı emisyonunda yıllık en az 100 milyon ton CO2 azalacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
A significant increase is observed in electricity generation with renewable energy in Turkey in recent years. However, obviously, Turkey also utilizes a very small slice from that which has the potential of renewable energy. Depending on the existing laws and regulations, renewable energy investments are carried out by private enterprises rather than public enterprises. However, especially, the renewable energy cooperatives, seen in many countries, have not yet been found in Turkey. It is an undeniable fact that this situation has both advantages and disadvantages. If Turkish citizens could freely invest even in small amounts, a new system would emerge that the state can regulate these investments and ensure energy supply security and it would provide that the renewable energy that could be the locomotive of Turkey. In this study, the advantages of the method which can do utilized renewable energy capacity owned by Turkey in a short time were investigated over the current situation with the model of "Free Investment & Centralized Management" in renewable energy production projects. In particular, the potential of solar, wind, and biomass energy types of Turkey in the regional base was compared with current installed power and it revealed the way to run about renewable energy. The studies showed that Turkey has potential of at least 87 GW in solar energy, 114 GW in wind energy and 56 GW in biomass energy at installed power. With the implementation of the "Free Investment & Centralized Management" model, it is evaluated that estimated at least 500 billion dollars at cushion of capital will be saved to national production in Turkey, the amortization period of each renewable energy investment will be shortened by at least 15 months, the shorter amortization period would contribute to Turkey's national capital about 4 billion Turkish Liras annual, at least 100 million tons of CO2 will be reduced annually in greenhouse gas emissions released into the environment.