Hoşnutsuzluk endeksi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship between discontent index and economic growth: The case of Türkiye
Yazar: SALİHA GÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN AZAZİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomide makroekonomik performansı ölçecek birçok gösterge yer almaktadır.  Ekonomik büyüme de bunların başında yer almaktadır. Enflasyon, işsizlik gibi diğer makroekonomik değişkenler ise ülke ekonomilerinin en büyük problemleri içerisinde yer almaktadır.  Enflasyon ve işsizlik oranları ekonomik olarak iktisadi hoşnutsuzluk endeksini meydana getirmektedir. Endeks yükseldiği dönemler de performansının olumsuz olarak etki ettiği gözlenmektedir. Bu durumun tersi olarak endeksin düşüş yaşadığı dönemler de olumlu olarak etki ettiği belirtilmektedir. Bu bağlamda ekonomik büyüme, işsizlik ve enflasyon oranları ekonominin performansını etkilemektedir.

Bu çalışmada, ekonomik büyüme ve Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi arasındaki ilişkinin Türkiye ekonomisi için teorik ve ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ampirik analizler için Türkiye'de 1980-2023 yılları arası veriler kullanılmaktadır.  Zaman serisi modellemesi yapılarak Eviews 10 programıyla analiz edilmektedir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini gözlemleyebilmek için Sınır testi yapılmaktadır. Uzun ve kısa dönem ilişkisini ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) analizi uygulanmaktadır. Toda - Yamamoto Nedensellik analizi ise değişkenlerin nedensellik ilişkisini tespit etmektedir. 

Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre ekonomik büyüme ile Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu fakat Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksiyle ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. ARDL modeli ile bulunan sonuçlar ekonomik büyüme ile Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi üzerinde uzun dönemde anlamlı ve negatif yönlü bir etkisi olduğunu göstermiştir. Kısa dönemli ilişkinin hata düzeltme modeli sonuçlarına göre ekonomik büyümenin Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksine ve Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksinin ekonomik büyümeye etkisi anlamlı ve negatif yönlüdür. Ekonomik büyümeden Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu nedensellik analizi sonuçlarına göre tespit edilmiştir. Ekonomik büyümede gerçekleşecek herhangi bir etki Okun'un iktisadi hoşnutsuzluk endeksini etkileyecektir.

Abstract:
There are many indicators to measure macroeconomic performance in the economy. Economic growth is one of the most important ones. Other macroeconomic variables such as inflation and unemployment are among the biggest problems of national economies. Inflation and unemployment rates constitute the economic discontent index. It is observed that the performance of the index is negatively affected during periods when it increases. Conversely, it is stated that the index has a positive effect during periods of decline. In this context, economic growth, unemployment and inflation rates affect the performance of the economy.

This study aims to examine the relationship between economic growth and Okun's economic discontent index theoretically and empirically for the Turkish economy. For empirical analyses, data between 1980 and 2023 in Turkey are used. Time series modeling is done and analyzed with the Eviews 10 program. Bounds test is performed to observe the cointegration relationship between variables. Distributed Lag Autoregressive Model (ARDL) analysis is applied to the long and short term relationship. Toda - Yamamoto Causality analysis determines the causality relationship of variables. 

According to the results obtained from the study, it was determined that there is a cointegration relationship between economic growth and Okun's economic discontent index, but there is no cointegration relationship between Okun's economic discontent index and economic growth. The results found with the ARDL model show that there is a significant and negative effect on economic growth and Okun's economic discontent index in the long run. According to the error correction model results of the short-term relationship, the effect of economic growth on Okun's economic discontent index and the effect of Okun's economic discontent index on economic growth are significant and negative. According to the causality analysis results, it has been determined that there is a one-way causality relationship from economic growth to Okun's economic discontent index. Any impact on economic growth will affect Okun's index of economic discontent.