Türk bankacılık sektörünün kredi arzını etkileyen unsurlar: Türk bankacılık sektöründe ?kredi çöküşü?
The determinants of credit supply in Turkish banking sector: ?Credit crunch? in Turkish banking sector
Yazar: ESRA ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. İRFAN CİVCİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kredi piyasası = Credit market ; Kredi sistemleri = Credit systems ; Kredi tayınlaması = Credit rationing ; Kredi çökmesi = Credit crunch ; Krediler = Credits ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Türkiye'de 2001 yılı sonrasında yapısal dönüşümün etkisiyle bankalar finansal aracılık görevini daha etkin bir şekilde yerine getirmeye başlamıştır. Böylece, 2003 yılından itibaren bankaların kredi hacminde hızlı bir genişleme yaşanmıştır. Türkiye'nin 2001 yılı sonrasında elde ettiği makroekonomik ve finans sektörüne ilişkin kazanımları devam ettirdiği düşünülürse, kredi piyasasındaki daralma deneyimini incelemenin, konjonktürel dalgalanma süreçlerinde bankaların ve kredi kullanıcılarının davranışlarını anlamak açısından önemli bir bilgi sunabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle, Türkiye'nin 2006/Ç2 - 2006Ç3 ve 2008/Ç4 - 2009/Ç1'deki konjonktürel dalgalanma dönemlerinde kredi piyasalarında yaşanan sıkışmalar incelenmiştir.Ocak 2002-Nisan 2010 verisi ile yapılan ekonometrik çalışmada, kredi hacmini belirleyen unsurlar dengesizlik modeli çerçevesinde arz ve talep yönünden ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye'de reel bazda kredi talebinin reel kredi faiz oranı ve enflasyon ile negatif, sanayi üretim endeksi ile pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiş; reel kredi arzının ise, reel mevduat hacmi ve serbest sermaye rasyosu ile pozitif, tasfiye olunacak kredi rasyosu ile negatif ilişkili olduğu görülmüştür. Reel kredi faiz oranı ile mevduat faiz oranı arasındaki marjın kredi arzını etkilemediği ve tasfiye olunacak alacaklar rasyosundaki artışın kredi arzını olumsuz etkilediği yönündeki bulgular beraber değerlendirildiğinde Türk bankacılık sektörü için kredi tayınlaması olgusunun söz konusu olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca, elde edilen bulgular Mart, Haziran, Ağustos, Kasım 2002; Nisan, Mayıs, Ağustos 2003; Temmuz 2006; Ekim, Kasım 2008; Mayıs, Ekim 2009 ve Ocak 2010 dönemleri için Türkiye'de kredi piyasasında kredi çökmesinin yaşandığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Experiencing a structural transformation process after 2001 crisis, the Turkish banking sector has begun to perform its ?financial intermediation? function more efficiently. Consequently, the credit volume of banks has grown rapidly since 2003. Considering that Turkey has still been maintaining the yields attained through the implementation of those macroeconomic and financial reforms since 2001, it would be appropriate to study the tightening circumstances in the credit market to have a better understanding of the behavior of banks and credit demanders during the economic downturns. Therefore, the thesis mainly focuses on the credit tightening experiences in the economic downturns, specifically those of the periods 2006/Q2-Q3 and 2008/Q4-2009/Q1.Using the disequilibrium modeling framework, the determinants of the credit supply and the credit demand were examined through an econometric study covering the period January 2002-April 2010. The econometric outcome of this study suggested that the real supply of credit was negatively related to real interest rate of credit and inflation, while it was positively related to industrial production. Besides, it was observed that real deposit volume and free equity (to total equity) ratio positively affected the real credit supply, while the non-performing loan to total loan ratio (NPL ratio) had a negative effect. On the other hand, the effect of real interest margin (between real credit interest rate and real deposit rate) on reel credit supply was found insignificant. Together with the observation regarding NPL ratio, this outcome might be an indicator of the existence of credit rationing behavior in Turkish banking sector. Besides, the econometric evidence suggested that there occurred credit crunches in Turkish credit market in March, June, August, November 2002; April, May, August 2003, July 2006, October, November 2008; May, November 2009 and January 2010.