Yetişkin bireylerde yalnızlık düzeyi ile bağlanma stilleri ve sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the level of loneliness and attachment styles and sociotropic-autonomic personality traits in adult individuals
Yazar: CEREN CAN KÜLE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ŞENER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Sosyotropik-otonom kişilik = Sociotropic-autonomous personality ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık düzeyleri = Loneliness level ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı yetişkin bireylerde yalnızlık düzeyi ile bağlanma stilleri ve sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı ise yalnızlık, güvenli bağlanma, kaçıngan bağlanma, kaygılı bağlanma, sosyotropi ve otonomi kavramlarının sosyodemografik değişkenler(cinsiyet, geçmişte psikolojik destek alma durumu, sözel veya fiziksel şiddete uğrama durumu) ile olan ilişkisini incelemektir. Araştırmada yöntem olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini ulaşılabilirlik ve elverişlilik ilkesine göre kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 18 yaş ve üzeri, ön lisans, lisans ve lisansüstü mezunu 764 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verileri çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Bu araştırmada, demografik bilgilere ilişkin soruların olduğu ve araştırmacı tarafından hazırlanmış Sosyo-demografik Bilgi Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği(EBBÖ) ve Sosyotropi-Otonomi Ölçeği(SOSOTÖ), uygulanmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerinin analizinde Bağımsız Örneklem T-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizi sonucunda yetişkinlerin yalnızlık düzeyi ile bağlanma stilleri ve sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yetişkin bireylerin yalnızlık düzeyindeki değişimin %36'sı bağlanma stilleri ve kişilik özellikleri tarafından açıklanmıştır. Yalnızlık puanları ile güvenli bağlanma, kaçıngan bağlanma ve kaygılı bağlanma puanları arasında orta düzeyde pozitif ve negatif yönlü ilişkilerin olduğu bulunmuştur. Kaçıngan ve kaygılı bağlanma puanları arttıkça yalnızlık puanları da artmaktadır. Bununla birlikte, güvenli bağlanma puanları arttıkça yalnızlık puanlarının azaldığı gözlenmiştir. Yalnızlık puanları ile sosyotropi ve otonomi puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişkilerin olduğu bulunmuştur. Sosyotropi ve otonomi puanları arttıkça yalnızlık puanının da arttığı belirlenmiştir. Güvenli bağlanma puanları ile Otonomi puanları arasında düşük düzeyde negatif yönlü bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Otonomi puanı arttıkça güvenli bağlanma puanı azalmaktadır. Kaçıngan bağlanma puanları ile sosyotropi ve otonomi puanları arasında düşük ve orta düzeyde pozitif yönlü ilişkilerin olduğu bulunmuştur. Sosyotropi ve otonomi puanları arttıkça kaçıngan bağlanma puanları da artmaktadır. Kaygılı bağlanma puanları ile sosyotropi puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Sosyotropi puanı arttıkça kaygılı bağlanma puanı da artmaktadır. Yalnızlık düzeyi, bağlanma stilleri ve sosyotropi-otonomi puanlarının çalışmada ele alınan sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma bulgularının yalnızlık ve sonucunda oluşan ruhsal problemler ile çalışan psikolog, psikiyatr, psikolojik danışmanlara ve bu konuda çalışma yapacak araştırmacılara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this investigation is to examine the relationship between the loneliness level & attachment styles and sociotropic-autonomic personality traits. Another purpose of the investigation is to examine the relation between loneliness, secure attachment, avoidant attachment, anxious attachment, sociotropy, autonomy concepts and sociodemographic variables (gender, psychological support status in the past, currently psychological support status). A Correlational survey model was used in the investigation. The population of the investigation consists of adult individuals over the age of eighteen (18) living in Turkey. The sample of the investigation consists of seven hundred sixty-four (764) people with associate, bachelor and postgraduate degrees, who were determined by the convenience sampling method according to the principle of accessibility and suitability. Investigation data were collected using the online survey method via Google Forms. In this investigation, the Socio-demographic Information Form had questions about demographic information and was prepared by the investigator, Sociotropy-Autonomy Scale, Adult Attachment Style Scale and UCLA Loneliness Scale were applied. The data obtained from the participants were analyzed using the SPSS 25.0 statistical package program. In the analysis of the data, Independent Sample T-Test, Pearson Correlation Analysis and Regression analysis were performed. As a result of the analysis of the investigation data, it is understood that loneliness has a significant relationship with attachment styles and personality traits. 36% of the variation in loneliness was explained by attachment styles and personality traits. It was found that there were positive and negative medium-level correlations between loneliness scores and secure attachment, avoidant attachment and anxious attachment scores. When the avoidant and the anxious attachment scores increase, the loneliness scores also increase. At the same time, it was observed that when the secure attachment scores increased, the loneliness scores decreased. It was found that there was a low level of positive correlation between loneliness scores and sociotropy and autonomy scores. It was found that there was a low level positive correlation between loneliness scores and sociotropy & autonomy scores. It was determined that when the Sociotropy and Autonomy scores increased, the loneliness score also increased. It was found that there was a low level negative correlation between secure attachment scores and Autonomy scores. When the autonomy score increases, the secure attachment score also decreases. It was found that there were low level and medium-level positive correlations between avoidant attachment scores and sociotropy and autonomy scores. When the sociotropy and autonomy scores increase, avoidant attachment scores also increase. It was found that there was a medium-level positive correlation between anxious attachment scores and sociotropy scores. When the sociotropy score increases, the anxious attachment score also increases. In the investigation, it has been determined that loneliness, attachment styles and sociotropy-autonomy scores differ according to the sociodemographic variables. It is thought that the investigation results will guide psychologists, psychiatrists, psychological counselors who were working with loneliness and the mental problems caused by loneliness, and researchers who will work on this subject.