Evli kadınların psikolojik iyi oluş düzeylerinde toplumsal cinsiyet rolleri, algılanan sosyal destek ve eş desteği etkisinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
A study of the affecting gender roles, perceived social support and spousal support on married women's psychological well-being status according to some demographic variables
Yazar: FATMA MELTEM ŞENGÜL KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN KILIÇ
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan eş desteği = Perceived spouse support ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Evli kadınlar = Married women ; Eş desteği = Spousal support ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmanın amacı evli kadınların psikolojik iyi oluş düzeylerinde 
toplumsal cinsiyet rollerinin, algılanan eş desteğinin ve algılanan sosyal desteğin 
yordayıcı etkisi olup olmadığını belirlemektir. Aynı zamanda yaş, eğitim durumu, 
eşlerinin eğitim durumu, evlilik süresi, çocuk sayısı, ekonomik düzeyleri gibi çeşitli 
demografik özellikler bakımından psikolojik iyi oluş düzeylerinde bir farklılaşma 
olup olmadığı da incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini, medeni durumu evli olan, 21 ile 64 yaşları 
arasında, İstanbul, Ankara, Bursa illerinde ikamet eden 402 evli kadın 
oluşturmaktadır. Çalışmada ölçme aracı olarak, Evli Kadınlar ve Erkekler için 
Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ), Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TPAÖ), Eş 
Desteği Ölçeği (EDÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve 
araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmış, gönüllülük esasına 
dayalı olarak katılımcılara uygulanmıştır.
Elde edilen veriler Stepwise tekniği aracılığıyla çoklu Regresyon Analizi ile 
incelenmiş Eş Desteği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Desteğin kadınların 
psikolojik genel iyi oluş düzeylerini yordadığı bulunmuştur. Ayrıca kadınların evlilik 
sürelerinin ve Toplumsal Cinsiyet Algısının da psikolojik iyi oluş düzeylerini 
yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ek olarak katılımcılar, toplumsal cinsiyet algıları bakımından „daha 
geleneksel cinsiyet rollerini benimseyen‟ ve „daha eşitlikçi cinsiyet rollerini benimseyen‟ iki grup olarak ayrılmış, bu iki grup „iyi oluş‟ düzeyleri, „eşlerinden 
aldıkları destek‟ ve „farklı kaynaklardan algıladıkları sosyal destek‟ bakımından ttesti analizi ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, yüksek toplumsal 
cinsiyet algısı puanına sahip olan (daha geleneksel cinsiyet rollerini benimseyen) 
katılımcıların, daha yüksek iyi oluş puanlarına sahip oldukları, bunun yanında 
eşlerinden ve farklı sosyal destek kaynaklarından daha yüksek düzeyde destek 
algıladıkları görülmüştür. Elde edilen tüm bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde 
tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine predictive effect of gender roles, 
perceived social support, and perceived spousal support on the psychological wellbeing of married women. At the same time, it has been examined whether there is a 
differentiation in psychological well-being levels in terms of various demographic 
characteristics such as age, educational status, educational status of spouses, duration 
of marriage, number of children, and economic levels.
The sample of the study consists of 402 married women, between the ages of 
21 and 64 living in Istanbul, Ankara and Bursa. Psychological Well-Being Scale for 
Married Women and Men (PIOS), Gender Perception Scale (TPAS), Spouse Support 
Scale (EHS), Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) and 
Demographical Form prepared by the researcher were used as measurement tools in 
the study and was applied to the participants on a voluntary basis.
The obtained data were analyzed by Multible Regression Analysis and it was 
found that Spouse Support and Multidimensional Perceived Social Support predicted 
the general psychological well-being levels of women. In addition, it was concluded 
that the duration of marriage and Gender Perception of women predicted their 
psychological well-being.
In addition, the participants were divided into two groups 'adopting more 
traditional gender roles' and 'adopting more egalitarian gender roles' in terms of 
gender perceptions and were compared with the t-test analysis. According to the findings, the participants with higher gender perception scores (adopting more 
traditional gender roles) had higher well-being scores, as well as perceived higher 
levels of support from their spouses and different social support sources. All findings 
have been discussed within the framework of the relevant literature.