Türkiye'de akademik girişimciliğin sosyolojik analizi
The sociological analysis of academic entrepreneurship in Turkey
Yazar: MEHMET CANSIZ
Danışman: PROF. DR. MELİHA DEMET ULUSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Araştırma-geliştirme = Research-development ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Çalışmada yenilikçilik ve girişimcilik politikalarına ışık tutabilmek için, akademik girişimcilik sosyolojik olarak analiz edilmiştir. Akademik girişimci (AG)'lerin sahip oldukları habitus ve sermayeleri ile faaliyet gösterdikleri alanların özelliklerinin incelenmesi, başarılı olan akademik girişimcilerle olamayanlar arasındaki farklılıkların ortaya çıkarılması ve AG'lerin başarılarına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, bilgi toplumuna dönüşüm sürecinde ortaya çıkan girişimci üniversite ve akademik girişimcilik konuları Bourdieu'nün eylem kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Türkiye'nin bilgi toplumuna geçişi, girişimci üniversite ve akademik girişimcilik kapasitesi değerlendirilmiştir. Daha sonra AG'lerin sahip oldukları habitus ve sermayeler ile içinde faaliyet gösterdikleri alanların özellikleri belirlenmiş ve bunların AG'lerin girişimcilik serüvenlerine yansımaları nitel saha araştırması yapılarak değerlendirilmiştir. Son olarak ise AG'lerin başarısını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla nicel saha çalışması yapılmıştır. 
Araştırma sonuçları, AG'lerin az bir kısmının gerçek anlamda girişimcilik saikleriyle iş kurduğunu, bazı bireysel başarılar elde ettiklerini ancak bu alanda henüz sistematik bir başarı sağlanamadığını göstermiştir. Bu sonuçta habitus, alan ve sermayenin etkileri bulunmaktadır.
Akademisyenlerin habitus özellikleri, girişimcilerin habitus özellikleri ile farklılık göstermektedir. Girişimciliğe yatkın habitusa sahip olan ve akademik habitusları girişimcilik habitusuna daha kolay evrilen AG'ler girişimcilikte daha başarılı olmaktadır. Nitekim habitusun girişimcilik başarısında istatistiki olarak anlamlı bir pozitif etkisi olduğu görülmüştür.
Alanların (kamu, üniversite ve girişimcilik) işleyişi ve dinamikleri AG'lerin girişimcilik sürecinde son derece belirleyici olmaktadır. Buna karşın akademik girişimcilerin başarısında alanın istatistiki olarak anlamlı bir etkisi görülmemiştir. Bu durum alandaki sorunların AG'leri  (başarılı ve başarısızları) aynı düzeyde etkilediği çıkarımını mümkün kılmaktadır. 
Son olarak, AG'lerin sahip oldukları ekonomik, sosyal ve kültürel sermaye düzeylerinin girişimcilik sürecinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Kültürel sermaye daha detaylı incelendiğinde ise; toplumsal kökenin ve akademik iktidar sermayesinin etkili olmadığı, buna karşın akademik bilimsel ve akademik girişimcilik sermayelerinin girişimcilik başarısına istatistiki olarak anlamlı bir pozitif etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, academic entrepreneurship has been analyzed sociologically to shed light on innovation and entrepreneurship policies. The objectives were to analyze the habitus and capital of academic entrepreneurs (AEs), as well as the attributes of the fields within which they are active. In addition, the differences between the successful and unsuccessful ones were detected, thereby identifying the factors that have impact on the success of AEs. In this context, the entrepreneurial university and academic entrepreneurship concepts that emerged with the transformation to a knowledge economy were examined in the light of Bourdieu's Theory of Action. Turkey's transformation to a knowledge economy and her capacity for entrepreneurial university and academic entrepreneurship were evaluated. Then the characteristics of the fields in which the AEs operate, and the habitus and capital they have were determined and their reflection on their entrepreneurial adventure was evaluated through qualitative field research. Finally, a quantitative field study was conducted to determine the factors affecting the success of the AEs.
The findings of this research demonstrate that only a minority of AEs start a business for the sake of entrepreneurship in its true sense. They demonstrate some individual success, but no systematic signs of success are there to observe yet. Habitus, field of activity and capital have impact on these findings. 
There are differences between the features of the habitus of academicians and those of entrepreneurs. AEs who have a habitus that is either closer to the entrepreneurial one, or those that are easier to evolve into the entrepreneurial habitus are more successful. It is observed that habitus has statistically significant positive impact on entrepreneurial success.
The working and dynamics of fields (public, university or entrepreneurship) have substantial impact on the entrepreneurial process of AEs. On the other hand, there is no statistically significant impact of fields on the success of AEs. This enables us to conclude that fields have equal impact on AEs in terms of both their success and failure. 
Finally, the economic, social and cultural capital levels of AEs have statistically significant impact on entrepreneurial process. When the cultural capital is examined in detail, it is observed that social heritage and academic power capital have no influence on entrepreneurial success, whereas academic scientific and academic entrepreneurial capitals have statistically significant positive impact.