Amyotrofik lateral skleroz hastalarında süperoksit dismutaz enziminin moleküler düzeyde incelenmesi
The molecular analysis of superoxide dismutase enzyme in amyotrophic lateral sclerosis patients
Yazar: ESİN SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. GÜLÜZAR ATLI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Amyotrofik lateral skleroz (ALS) yetişkinlerde en sık rastlanan nöromüsküler hastalıklardan bir tanesidir. Hastalığın oluşumunda farklı genlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Bu genler içerisinde Cu/Zn Süperoksid Dismutaz (SOD1) geni en fazla mutasyona uğrayan genlerden bir tanesidir. SOD1 geni süperoksidin moleküler oksijen ve hidrojen perokside inaktivasyonunu katalizleyen ve antioksidan savunmada rol oynayan süperoksit dismutaz enzimini kodlamaktadır.  Bu nedenle yapılan çalışmada Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nöroloji polikliniğine başvuran ve ALS tanısı konulan 36 hastadan SOD1 geninin 1. ekzon ve intron bölgesinde rs17881180 mutasyon varlığı SANGER DNA dizi analiz ile araştırılmıştır. SOD1 geninin 1. ekzon bölgesinde hiçbir hastada mutasyon saptanmamışken altı hastada intronik varyantlar tespit edilmiştir. İki hastada homozigot formda, dört hastada heterozigot formda intronik varyant belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarımıza göre hastalarda mutasyon saptanmaması olgu sayımızın az olmasından ya da sporadik ALS olgularında SOD1 geninde mutasyon oranının düşük olmasından kaynaklanıyor olabilir. İntronik varyantların ise hastalıkla ilgili pek bilgilendirici olmadığı daha sonraki çalışmalarda daha fazla olgu ve daha fazla gen gruplarının birlikte çalışılmasının hastalığın anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Amyotrofik lateral skleroz, Süperoksit dismutaz, Mutasyon

Abstract:
Amyotrophic lateral sclerosis is one of the most common neuromuscular diseases in adulthood. It is thought that different genes play an important role in the development of this disease. Cu, Zn SOD1 gene is one of the most mutated genes among those genes. SOD1 gene encodes the superoxide dismutase enzyme, which catalyzes the inactivation of superoxide into oxygen and hydrogen peroxide and playing role in antioxidant defence. Therefore, in this study, we investigated the presence and incidence of the first exon and intron of SOD 1 gene (rs1781180) mutation with SANGER DNA sequence analysis in 36 patients who consulted to the Neurology Department, Balcalı Hospital of Cukurova University. No mutation was detected in the first exon of the SOD1 gene while six intronic variants were found in patients. We detected that intronic variants in two patients had homozygous and in four patients had heterozygote. Accordingly our results; we suggested that the absence of mutations in patients may be due to the restricted number of cases or the low rate of mutation in the SOD1 gene in sporadic ALS cases. Also, observed intronic variants were not very informative for ALS. Therefore, further research with larger patient population and more gene groups are needed to understand the molecular mechanism of ALS

Key Words: Amyotrophic lateral sclerosis, Superoxide dismutase, Mutation