Fokal karaciğer lezyonlarının benign – malign ayrımında ve histopatolojik özelliklerinin öngörülmesinde görünür difüzyon katsayısının (ADC) tanısal değeri
Diagnostic value of apparent diffusion coefficient (ADC) in differentiating benign - malignant of focal liver lesions and predicting histopathological features
Yazar: ELNUR ALIYEV
Danışman: PROF. DR. KEMAL NİYAZİ ARDA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon katsayısı = Diffusion coefficient ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Histopatoloji = Histopathology ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, difüzyon ağırlıklı görüntülemede elde edilen apperent diffusion coefficient (ADC) değerinin, fokal karaciğer lezyonlarının ayırıcı tanısındaki ve malign-benign tümörlerin histopatolojik özelliklerinin öngörülmesindeki yerini ve önemini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: 2016-2018 yılları arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan toplam 87 hastanın MR görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Araştırma amacına ve kriterlerine uygun olarak çekilmiş olan karaciğer MR tetkikleri tekrar değerlendirilerek ADC değerleri ölçülmüştür. Her bir lezyon için üç ayrı ADC ölçümü yapılmış ve ortalamaları hesaplanmıştır. Araştırma kapsamında incelemeye alınan hastalara ait radyoloji-patoloji kayıtları veri toplama formuna işlenmiş ve istatistiksel değerlendirme yapılmıştır.
Araştırma kapsamındaki hastalardan elde edilen araştırma değişkenlerine yönelik tanımlayıcı istatistikler minimum, maksimum, frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma olarak verilmiştir. Analizlerde SPSS 26 istatistik yazılımı kullanılmış olup, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Hastalar 19- 81 yaş arasında olup yaş ortalaması 52,57 (±14,00) olarak saptanmıştır. Hastaların %21,8'i 19-40 yaş arasında, %47,1'i (n=41) 41-60 yaş arasında ve %31'i ise 61 yaş ve üstüdür. Cinsiyet dağılımı yönünden değerlendirildiğinde % 51,7'si (n=45) kadın iken % 48,3'ü (n=42) erkektir. 
Kitleler %23 (n=20) oranla segment 7, %21,8 (n=19) oranla segment 6 ve %17,2 (n=15) oranla segment 8 bölgelerine yerleşirken, en nadir olarak  %1,1'lik oranlarla (n=1) segment 3, segment 4-8 ve sol lobda bölgesine yerleşmişdir. Hastaların %54'de (n=47) benign kitle saptanırken, %46'sında (n=40) malign yapıda kitle tespit edilmiştir. Malign kitle tespit edilen hastaların %15'inde (n=6) hepatosellüler karsinom (HSK), %82,5'inde (n=33) metastaz ve %2,5'inde (n=1) ise kolanjiosellüler karsinom (KSK) tanısı biyopsi ve eksizyonel biyopsi ile konmuştur. Benign kitle tespit edilen hastaların %6,4'üne (n=3) patolojik olarak fokal nodüler hiperplazi (FNH ) tanısı, %93,6'ında ise (n=44) radyolojik olarak hemanjiyom tanısı konmuştur. Malign kitlelerilerin  ADC ortalaması 952,15 (±366,06)x10-6 mm2/s, benign kitlelerin ADC ortalaması 1912,40 (±478,76) x10-6 mm2/s olarak tespit edilmiştir (U:77,500, p<0,001). Malign kitlesi olan hastaların ADC değerinin patolojik tanı açısından istatistiksel anlamlı olarak bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir (t=1,725, p=0,093). Patolojik olarak FNH tanısı alan hastaların ortalama ADC değeri 1243,67 (±164,37), radyolojik olarak hemanjiyom tanısı alan hastalara göre 1958,00 (±458,93) istatistiksel anlamlı olarak daha düşük seviyede tespit edilmiştir (U=8,000, p=0,012).
Sonuç: Bu çalışmada malign kitlelerin ADC ortalamalarının benign  kitlelerin ADC ortalamasından istatistiksel olarak daha düşük seviyede olduğu saptanmıştır. ADC değerinin duyarlılık, özgüllük ve pozitif olabilirlik oranı esas alınarak belirlenen eşik değerinin <1.33 x10-3 mm2/s olarak ele alındığında malign kitleleri, benign kitlelerden %93 duyarlılık ve %90 özgüllük oranı ile ayırt edebileceği tespit edilmiştir. Buna göre ADC değeri 1.33 x10-3 mm2/s'den küçük olan hastalarda malign kitle varlığından bahsedilebilmektedir. Araştırmada malign kitlesi olan hastaların ADC değerinin patolojik tanı açısından istatistiksel anlamlı olarak bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Araştırmada patolojik olarak FNH tanısı alan hastaların ortalama ADC değeri 1243,67 (±164,37), radyolojik olarak hemanjiyom tanısı alan hastalara göre 1958,00 (±458,93) istatistiksel anlamlı olarak daha düşük seviyede tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak;  karaciğerde saptanan kitlelerin benign-malign ayırımında, kolay uygulanabilir, kolay tekrar edilebilen bir yöntem olan ADC ölçümlerinin etkili bir şekilde tanıya yardımcı olabileceği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Manyetik Rezonans Görüntüleme, ADC, Difüzyon Ağırlıklı Görüntüleme

Abstract:
Elnur Aliyev, "Diagnostic Value of Apparent Diffusion Coefficient (ADC) in Differentiating Benign - Malignant of Focal Liver Lesions and Predicting Histopathological Features" Ankara, 2021
Purpose: This study aims to determine the place and importance of the apparent diffusion coefficient (ADC) value obtained from diffusion-weighted imaging in the differential diagnosis of focal liver lesions and in predicting the histopathological features of malignant-benign tumors.
Materials and Methods: By the study aims, MR images of 87 patients total in 2016 to 2018 years, which met the inclusion criteria of the study, were retrospectively analyzed. Abdominal MRI examinations, which were taken by the research purpose and criteria, were re-evaluated and ADC values were measured. Three separate ADC measurements were made for each lesion and their means were determined. The radiology-pathology records of the patients included in the study were processed into the data collection form and statistical evaluation was conducted. 
Descriptive statistics of variables obtained from the patients in the study were indicated as a minimum, maximum, frequency, percentage, mean and standard deviation. SPSS 26 statistical software was used in the analysis and p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The patients were between 19 and 81 years old, with a mean age of 52.57 (±14.00). 21.8% of the patients were between the ages of 19-40, 47.1% (n=41) were between the ages of 41-60 and 31% were 61 years and older. When evaluated in terms of gender distribution, 51.7% (n=45) were female, 48.3% (n=42) were male. The masses were located in segment 7 with a rate of 23% (n=20), segment 6 with a rate of 21.8% (n=19), and segment 8 with a rate of 17.2% (n=15) and segment 3, segments 4-8 and left lobe with lowest rate 1.1% (n=1).
While benign mass was detected in 54% (n=47) of the patients, malignant mass was in 46% (n=40) of the patients. Of the patients with malignant masses, 15% (n=6) were diagnosed with  hepatocellular carcinoma (HCC), 82.5% (n=33) with metastasis, and 2.5% with cholangiocellular carcinoma (CCC). 6.4% (n=3) of the patients with benign masses were diagnosed pathologically with FNH and 93.6% (n=44) were diagnosed radiologically with hemangioma. The ADC mean of malignant masses was 952.15 (±366.06) and the ADC mean of benign masses was 1912.40 (±478.76) (U:77.500, p<0.001). In terms of pathological diagnosis, the ADC value of patients with malignant mass was determined not to show a statistically significant difference (t=1.725, p=0.093). The ADC mean value of patients pathologically diagnosed with FNH 1243.67 (±164.37) was found statistically significantly lower than the ADC mean value of patients radiologically diagnosed with hemangioma 1958,00 (±458,93), (U=8,000, p=0,012).
Conclusions: In this study, the ADC mean of malignant masses was determined to be statistically lower than the ADC mean of benign masses. Considering the cut-off value of ADC value as <1.33 x10-3 mm2/s, which was determined based on sensitivity, specificity, and positive likelihood ratio, it was determined that it could distinguish malignant masses from benign masses with 93% sensitivity and 90% specificity. Accordingly, in patients with an ADC value less than 1.33 x10-3 mm2/s, the presence of a malignant mass can be mentioned. In this study, it was determined that the ADC value of patients with malignant masses did not indicate any statistically significant difference in terms of pathological diagnosis. In this study, the ADC mean value of patients pathologically diagnosed with FNH was 1243.67 (±164.37) and statistically significantly lower than one of the patients radiologically diagnosed with hemangioma 1958.00 (±458.93). 
As a result; It was concluded that ADC measurements, which is an easily applicable and easily reproducible method, can effectively help the diagnosis in the differentiation of benign and malignant masses detected in the liver.

Keywords: Liver, Magnetic Resonance Imaging, ADC, Diffusion-Weighted Imaging