Rusya'da çokkültürlülük ve Tatar kimliği
Multiculturalism in Russia and Tatar identity
Yazar: HACI MURAT TERZİ
Danışman: PROF. DR. ABDÜRREŞİT CELİL KARLUK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Asimilasyon = Assimilation ; Kimlik = Identity ; Kimlik duygusu = Sense of identity ; Kimlik işlevleri = Identity functions ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Rusya = Russia ; Tatarlar = Tatars ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Kültürel farklılıkların, tarihin başlangıcından beri var olduğu şüphe götürmez bir gerçektir.
Kültürel farklılıklara ait yaşanan en temel mesele farklılıkların yok sayılması veya asimile
edilmeye çalışılmasıdır. Bir diğer önemli sorun ise toplumun masabaşı düzenlemeleriyle
yeniden tektip edilmesidir. Bu genelde, hazırlanan kimlik elbisesine sığamayan uzuvlar için
ehven-i şer olarak "Rüküş Yamalar" ın hazırlanması veya daha kötüsü uzuvların elbiseye
uydurulması; törpülenmesi veya kesilmesi şeklinde görülür.

Rusya Federasyonu'nda farklı kökenlere ait toplulukların kimlik oluşturma çabaları Sovyetler
Birliği'nin dağılmasıyla birlikte yeniden gündeme gelse de bu çalışmaların doğuş zamanlarını
Çarlık öncesi Rusya'ya kadar götürmek mümkündür. Sovyet döneminde tüm kimlik ve
kültürleri eşitlemek için oluşturulan Sovyet İnsanı (Homosoveticus) kimliği ile Sovyet
halklarının özgürce yaşamı ve kendi kimliklerini ifade edebilme olanakları ellerinden
alınmıştır. Bu konuyla alakalı bölge halklarının kimliğe duyduğu yoksunluk, Sovyetler
Birliği'nin dağılmasıyla birlikte kendini göstermiş ve bölge halklarını gerek kendi aralarında
gerekse Rus / Slav halklarıyla farklı düzeylerde çatışma ortamına itmiştir.

Rusya'da Çokkültürlülük ve Tatar Kimliği isimli çalışmanın amacı, Rusyanın
çokkültürlülüğünü sorgulamak ve Slav kültüründen sonra Rusya çokkültürlülüğünü en
belirgin şekilde etkileyen ve zaman içerisinde kendisi de etkilenen Tatar kimliğini
incelemektir.

Bir nevi Rusya'da çokça kullanılan "Rus'u kazısanız altından Tatar çıkar" deyişinin toplumsal
gerçekliği ve Rusya'nın çokkültürlülüğüne etkileri nicel veri toplama ve tarama yöntemleri
kullanılarak incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: Rusya, Çokkültürlülük, Tatar, Kimlik, Aidiyet, Kimlik İnşası,
Asimilasyon

Abstract:
It is a widely-accepted fact that cultural differences between societies have existed since the
beginning of the history. The main problem with these cultural differences is the urge to
assimilate or ignore them. A secondary problem is the artificial construction of the identity
within the society. This is regarded as the threadbare tailoring to a garment: either hems are
hastily elongated to fit society's ever-growing limbs or the body is forced to comply with the
ill-fitting design.

Although the efforts to create identity in the Russian Federation came to the forefront at the
collapse of the Soviet Union, its origins are before Tsarist Russia. With the identity of The
Soviet Man (Homosoveticus), which was created during the Soviet period, the free life of
the Soviet peoples and their will to express their identity was taken away from them. Hunger
to the identity of the peoples of the region has shown itself through the collapse of the Soviet
Union and pushed the peoples of the region to conflict with both Russian and Slavic peoples.

The aim of this study is to examine the multiculturalism of Russia and to explain how the
Tatar Turk identity influenced it and vice versa while contributing slightly less than Slavic
culture. As the famous Russian idiom goes "If you dig into Russian [identity] you will find
Tatar beneath". This expression will be examined by applying to quantitative data collection
and screening methods along with its effects on Russian multiculturalism.

Keywords: Russia, Multiculturalism, Tatar, Identity, Construction of Identity, Assimilation