Sosyal insansı robotlar için bir insan robot etkileşimi uygulaması geliştirilmesi
Development of a human robot interaction application for social humanoid robots
Yazar: FATMA BAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEKEREK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÖK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Sosyal robot = Social robot ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; İnsani robot = Humanoid robot

Özet:
Robotlar kendilerine verilen görevleri etkin bir şekilde gerçekleştirebilen, tehlikeli
ortamlarda insanların yerine çalışabilen ve aynı hareketleri hassas bir şekilde tekrarlayabilen
mekanizmalardır. Bu mekanizmaların kullanım alanının artması onların insanlarla etkileşim
kurmasını gerektiren ortamların da artmasına neden olmaktadır. İnsanların dikkatini
çekebilmek için insan şekline sahip insansı robotlar geliştirilmiştir. Teknoloji ve yapay zekâ
alanındaki gelişmeler robotların insanlarla etkileşim kurabileceği sosyal robotların
gelişmesini sağlamıştır. Günümüz de hem insan şeklinde hem de sosyal yetenekleri
kullanabilen robotlar vardır. Bu robotlar sosyal insansı robot olarak tanımlanmaktadır. Bu
çalışmada her geçen gün sayıları ve kullanım alanları artan sosyal insansı robotların öncüsü
konumunda olan Pepper Robot tercih edilmiştir. Bu robotların insan etkileşim sürecinde
karşılaştığı problemler analiz edilmiştir. Bu problemlerin en aza indirilmesi için öneriler
sunulmuştur. Çalışmanın son bölümünde söz konusu öneriler çerçevesinde bir sosyal insansı
robot uygulaması geliştirilmiştir.
Sosyal insansı robotun insanlarla etkileşim esnasında yaşanan problemler literatür
taraması sonucunda bir tablo ile özetlenmiştir. En çok yaşanan sorunlar şu şekilde
sıralanabilir: insanların robotlarla nasıl etkileşime geçeceklerini bilmemelerinden
kaynaklanan sorunlar, robotun iletişim kurma yeteneğinin zayıf olmasından kaynaklı
sorunlar, robot üzerindeki tabletin verimli kullanılmamasından kaynaklı sorunlar. Bu
sorunlar insanların sosyal insansı robotlarla doğal bir etkileşime girmekte zorlandıklarını
göstermekte ve robotun kullanılabilirliğini etkilemektedir.
Kullanılabilirlik, teknolojiyi kullanırken belirli hedeflere ulaşmadaki kolaylık olarak
tanımlanmaktadır. Bu çalışmada insan-robot etkileşimi değerlendirilirken kullanılabilirlik
alanında çalışmalar yapan Nielsen'in tasarım ilkelerin göz önünde bulundurulmuştur. Bu
çalışmada kullanılan Pepper Robot'un özellikleri açıklanmıştır. Ardından bu robotun
taşıması gereken özellikler Nielsen ilkeleri çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde
bulunulmuştur. Bu öneriler doğrultusunda bir sayı tahmin uygulaması geliştirilmiştir.
Uygulama açılınca ilk olarak robot kendisini tanıtmakta ardından kullanıcı isterse uygulama
hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca kullanıcının tableti kullanarak da etkileşime
girebilmesine olanak tanıyan uygun bir arayüz geliştirilmiştir. Kullanıcının tahmin ettiği
sayıya göre robot hem sözlü olarak hem de beden dilini kullanarak kullanıcıyı
bilgilendirmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnsan Robot Etkileşimi, Pepper Robot, Robot Uygulaması, Sosyal İnsansı Robot

Abstract:
Robots are mechanisms that can effectively perform the tasks assigned to them, work
instead of humans in dangerous environments, and repeat the same movements precisely.
The increasing use of these mechanisms leads to an increase in the environments that require
them to interact with humans. Humanoid robots with human-look have been developed to
attract people's attention. Developments in technology and artificial intelligence have led to
the development of social robots which can interact with humans. Today, some types of
robots that can have both human-look and social abilities. These robots are defined as social
humanoid robots. In this study, Pepper Robot, which is the pioneer of social humanoid
robots, whose number and usage areas are increasing day by day, is preferred. The problems
encountered by these robots in the human interaction process were analyzed. Suggestions
are presented to address these problems. Lastly, a social humanoid robot application was
developed within the framework of these suggestions.
The problems experienced by the social humanoid robot during interaction with
humans are summarized in a table as after literature review. The most common problems
can be listed as follows: problems caused by people do not know how to interact with robots,
problems caused by the robot's poor ability to communicate, and problems caused by the
inefficient use of the tablet on the robot. These problems show that people find it difficult to
interact naturally with social humanoid robots. These problems affect the usability of the
robot.
Usability is defined as the ease of achieving certain goals when using technology. In
this study, Nielsen's design principles were taken into consideration while evaluating humanrobot interaction. The social capabilities of the Pepper Robot used in the study are explained
in detail. Then, the competencies that Pepper should have, are discussed within the
framework of Nielsen's principles, and recommendations are given. A number prediction
application was developed in line with these suggestions. When the application is launched,
the robot first introduces itself and then provides information about the application if the
user wishes. In addition, a suitable interface was developed that allows the user to interact
using the tablet. According to the number guessed by the user, the robot informs the user
both verbally and using body language.
Keywords: Human Robot Interaction, Pepper Robot, Robot Applications, Social Humanoid Robot