KOAH hastalarında sağlık okuryazarlığı ve gold sınıflaması arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy and gold classification in patients with copd
Yazar: DENİZ TÜRE
Danışman: DOÇ. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Mortalite = Mortality ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Spirometri = Spirometry ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada 40 yaş ve üzeri bireylerde KOAH hastalarında sağlık okuryazarlığı ve GOLD sınıflaması arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada hastaların akciğer kapasitelerini ölçmek amacıyla solunum fonksiyon testi, sosyodemografik özelliklerini sorgulayan bir anket formu, dispne şikayetlerini değerlendirmek üzere MMRC (Modified Medical Research Council) dispne skalası, KOAH'ın sağlık durumuna, yaşam kalitesine etkilerini değerlendirmek üzere CAT (COPD Assesment Test) ve sağlık okuryazarlık düzeyini ölçmek için Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Anketinin (HLS-EU-Q) anketleri kullanıldı. Çalışma, pulmoner fonksiyon testi ile incelenen 13 736 hastadan çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 336 hasta ile tamamlandı.
Bulgular: Çalışmamızda hastaların %94,6'sının sağlık okuryazarlığının yetersiz ve sorunlu olduğu görülmüştür. Spirometre ile semptomatolojiyi bir arada değerlendiren GOLD skorlamasıyla sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki incelendiğinde GOLD skoru arttıkça sağlık okuryazarlığında belirgin düşüş gözlenmektedir (p<0,001). Yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durum sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkili bulunmuştur. Okuryazar olmayanların oranı yetersiz sağlık okuryazarlığı grubunda daha yüksektir (p<0,001). Ekonomik düzeyi kötü olanların oranı, yetersiz sağlık okuryazalığı grubunda daha yüksektir (p<0,001).
Sonuç: KOAH hastalarının %94,6'sının sağlık okuryazarlığının yetersiz veya sorunludur. Bu hastalarının takip ve tedavisinde bu durum akılda tutulmalı ve hastalar her fırsatta eğitilmelidir. KOAH eğitimi ile hastalarda yaşam kalitesi olumlu etkilenirken mortalite azalacak ve hastalık maliyetleri düşecektir.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the relationship between the health literacy and GOLD classification of COPD patients aged 40 years and older.
Material and Metod: In the present study, a questionnaire that examined the respiratory function test, sociodemographic features, MMRC (Modified Medical Research Council) dyspnea scale, CAT (COPD assessment test) and the European Health Literacy Survey Questionnaire (HLS-EU-Q) were used. The study was completed with 336 patients who met the criteria for inclusion out of 13 736 patients examined by pulmonary function test and agreed to participate in the study.
Results: In our study, 94.6% of the patients had inadequate and problematic health literacy. The relationship between spirometry and health literacy by the Gold Scoring, which evaluates symptomatology together, was examined, and there was a significant decrease in health literacy as a result of gold score (p<0.001). Age, gender, educational status and marital status, was associated with the level of health literacy. The rate of literates was higher in the poor health literacy group (p<0.001). The rate of those with poor economic status is higher in the poor health literacy group (p<0.001).
Conclusions: 94.6% of COPD patients have inadequate or limited health literacy. In the follow-up and treatment of these patients, this situation should be kept in mind and the patients should be educated at every opportunity. With COPD education, when the quality of life is positively affected in patients, mortality will decrease and disease costs will decrease.