Ovulasyon indüksiyonunda klomifen ve tamoksifen'in kombine kullanımı
Combined use of clomifene and tamoxifen in ovulation induction
Yazar: AYŞEGÜL ÖKSÜZOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA UĞUR
Sağlık Bakanlığı / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
AMAÇ: Klomifen sitrat, WHO Grup II Anovulatuar hastalarda ilk tedavi seçeneği olarak kabul edilir. Ovulasyon indüksiyonunda yüksek etkinliğinin aksine, gebelik oranları beklendiği kadar yüksek değildir. Öte yandan, Tamoksifen (TMX) diğer bir ovulasyon indüksiyonu ajanıdır. Randomize prospektif bu çalışmada Grup II anovulatuar hastalarda CC ve TMX'nin kombine kullanımının güvenlik ve etkinliğini araştırmaya karar verdik.
MATERYAL METOT: Grup II Anovulatuar hastalar CC ve CC+TMX kullananlar olarak iki gruba ayrıldı. Sadece CC grubunda başlangıç dozu 50 mg/gün CC verildi ve önceki siklusta gebelik elde edilememişse dozlar 50 mg'lık artışlarla 150 mg'a çıkarıldı. CC+TMX grubunda CC dozları aynıydı ancak tedaviye 20 mg/gün TMX eklendi.
BULGULAR: Endometrial kalınlık CC+TMX grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (8.8±1.9 mm'ye karşı 7.2±2.3 mm; p<0.05). Servikal mukus skoru da CC+TMX grubunda daha yüksek bulundu (7.1±3.4'e karşı 9.8±2.7; p<0.05). Ovulasyon oranı CC grubunda %69, CC +TMX tedavi grubunda %83 ve gebelik oranları sırasıyla %30.7 ve %41 idi. Nispeten küçük örneklem büyüklüğü nedeniyle değerler istatistiksel olarak anlamlı seviyelere ulaşmadı.
Gebelik oranları istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha iyi servikal mukus skorları, daha yüksek endometrial kalınlık elde ettik ve kombinasyon grubunda daha düşük CC dozları ile yumurtlanan hastalarda, anovulatuvar infertilitede tamoksifen ile kombine CC'nin ilk basamak tedavi olarak kullanılabileceğini öneriyoruz.
SONUÇ: Gebelik oranları istatistiksel olarak anlamlı olmasa da, CC+TMX tedavi grubunda, daha iyi servikal mukus skorları ve daha yüksek endometrial kalınlık gözlenmiş, daha düşük CC dozlarında daha yüksek ovulasyon oranları elde edilmiştir. TMX ve CC kombinasyonu, anovulatuar infertilitede ilk seçenek tedavi olarak kullanılabileceğini öneriyoruz.

Abstract:
OBJECTIVE: Clomiphene citrate is considered as the first line treatment option in WHO Group II Anovulatory patients. It has been noted that in contrast to its high efﬁcacy in ovulation induction, pregnancy does not ensue as frequently as expected. On the other hand Tamoxifen (TMX) is another ovulation induction agent. In this randomized prospective study, we decided to investigate the safety and efficacy of the combined use of CC and TMX in Group II anovulatory patients.
MATERIAL METHOD: Anovulatory Group II patients were divided into two groups as CC and CC+TMX. In CC only group an initial dose of 50 mg/day CC was given and it was gradually increased up to 150 mg with 50 mg increments if pregnancy could not be achieved in previous cycle. In CC+TMX group CC doses were the same but tamoxifen of 20 mg/day was added.
RESULTS: We found that endometrial thickness was signiﬁcantly higher in CC+TMX group (8.8±1.9 mm versus 7.2±2.3mm; p<0.05). Cervical mucus score was also found to be higher in CC+TMX group (7.1±3.4 versus 9.8±2.7; p<0.05). The ovulation rate was 69% in the CC group compared to 83% in combination treatment group and pregnancy rates were 30.7% versus 41% respectively both of these values did not reach statistically signiﬁcant levels due to relatively small sample size. 
CONCLUSION: Although the pregnancy rates were statistically insigniﬁcant, we achieved better cervical mucus scores, higher endometrial thickness and in the combination group patients ovulated with lower doses of CC we propose that CC combined with tamoxifen can be used as a ﬁrst line treatment in anovulatory infertility.