İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde yaptıkları resimlerin yaratıcılıkla ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of primary school 4th grade students in the visual arts lesson and creativity
Yazar: ZEYNEP NİSA KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BALTACI
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Resimler = Pictures ; Sanat eğitimi = Art education ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bir toplumun veya milletin gelecekte de var olabilmesi çocukların sağlıklı, bilgili ve yaratıcı bireyler olarak yetiştirilmesine bağlıdır. Dolayısıyla çocuk eğitimi üzerine önem veren ve bu bağlamda çaba harcayan toplumlar varlıklarını günümüze kadar devam ettirmişlerdir. Çocuğun genel eğitimi ve öğretiminde iki önemli etken vardır. Bunlardan birincisi çocuğun ailesi, ikinci etken ise okuludur. Bir bireyin hayatında, bilgilerin sistemli bir şekilde verildiği ilkokulun da ayrı bir önemi vardır. Özellikle dijital çağ olarak adlandırılan ve hızla modernleşen günümüz dünyasının olumsuz etkilerinin yanı sıra eğitim programlarının insan yetiştirmedeki etkisizliği de günümüzde tartışılan bir konudur. Günün şartlarını göz önüne alan ve neredeyse tüm dünyada kabul gören güncel eğitim modellerinin öncelikli hedefleri arasında,  çocukların yaratıcılıklarını geliştirebilmek ön planda gelmektedir. Günümüzde kentleşme, sanayileşme olguları, toplumsal yapıyı etkilemekte, değişime ve dönüşüme zorlamaktadır. Dolayısıyla çocukların eskiye oranla yaşam alanlarının büyük oranda değişmesi ve teknolojik cihazların hayatlarında gittikçe artan oranda yer alması eğitim sistemine birtakım kolaylıklar getirdiği gibi bazı olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Çocukların teknolojik cihazlara olan bağımlılığını azaltabilmek için farklı eğitim-öğretim modellerine ihtiyaç vardır.  Görsel Sanatlar Dersi ilkokul çocuğunun en çok sevdiği ve keyif aldığı derslerin başında gelmektedir. Bu ders, çocuğa özgür bir ortam sağlayarak, çocuğun duygularının rahat bir şeklide dışa aktarılmasına imkân vermektedir. Görsel sanat etkinlikleri sırasında çocuk yeteneklerinin farkına varır. Bununla birlikte içerisinde bulunduğu çevreyi yorumlayarak ve hayal dünyasını yansıtarak çocuğun bilişsel gelişimine de önemli katkı sağlar.
Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ağrı il merkezinde bulunan kamuya ait bir ilkokuldaki 4.sınıf öğrencileri çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya gönüllülük esasına dayalı olarak 15 kız ve 5 erkek öğrenci olmak üzere toplam 20 öğrenci katılmıştır. Çalışmada "İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde yaptıkları resimlerin yaratıcılıkla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Resimlerin analizinde Betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda 1 öğrencinin karalama evresi, 11 öğrencinin şema öncesi dönemde, 4 öğrencinin şematik dönemde ve 4 öğrencinin gerçeklik döneminde olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrenciler resimlerde en çok ayrıntılara yer verme, kâğıdın tümünü kullanma, resim renklendirme, resimde cinsiyet farklılığına yer verme ve iki ya da daha fazla kavram arasında ilişki kurmaya çok belirgin bir şekilde yer verdikleri ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The life of a society or nation to continue existing in the future depends on raising children as healthy, knowledgeable and creative individuals. Therefore, societies that attach importance to child education and strive in this context have continued their existence until today. There are two important factors in the general education and training of the child. The first of them is family of the child, the second factor is the school. In an individual's life, the primary school also has a special importance in acquiring knowledge in a systematic way. In addition to the negative effects of today's rapidly modernizing world, which is especially called as the digital age, the ineffectiveness of education programs in raising people is a topic that is discussed today. To being able to develop children's creativity comes first among the primary objectives of current education models which consider today's conditions and are accepted by almost all over the World. Today, urbanization and industrialization phenomena affect the social structure and force change and transformation. Therefore, the change in the living spaces of children compared to the past and the increasing involvement of technological devices in their lives bring some conveniences to the education system as well as some negativities within. In order to reduce the dependence of children on technological devices, different education-training models are needed. Visual Arts Lesson is one of the primary school children's favorite and most enjoyable lessons. This course, by providing the child with a free environment, allows the child's feelings to be expressed in a comfortable way. During visual art activities, children become aware of their abilities. In addition, it also contributes to the cognitive development of the child by interpreting the environment s/he is in and reflecting his/her imagination. 
This study is a qualitative research and the study group is consisted of 4th grade students in a public primary school located in the city center of Ağrı. A total of 20 students, 15 girls and 5 boys, participated in the study on a voluntary basis. In the study, "Examination of the relationship between creativity and the paintings made by 4th grade primary school students in the visual arts class" and its analyzation were aimed. Descriptive analysis method was used in the analyzation of the pictures. In the result of the analysis, it was revealed that one of the students was in the scribbling stage, eleven students were in the pre-schema stage, four of the students were in the schematic stage, and the other four students were in the reality stage.  Furthermore, it also has been revealed that the students most prominently gave place to the details in the pictures, the use of the whole paper, the encolouring, including of the gender difference and the establishment of the two or more concepts.