Hayao Miyazaki filmlerindeki kadın karakterlerin Freud ve Lacan perspektiflerinden psikanalitik temsilleri
Psychoanalytic representations of female characters in Hayao Miyazaki films from the perspectives of Freud and Lacan
Yazar: HÜMEYRA ERDEM
Danışman: DOÇ. CAN DİKER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışma Hayao Miyazaki animasyon sinemasının bazı filmleri üzerinden kadın başkarakterlerin Freud ve Lacan Psikanalizi bağlamında değerlendirilmesini kapsamaktadır. Bunu yaparken öncelikle kavramsal çerçeve çizme adına Psikanalizin ne olduğu, Freud ve Lacan'ın konu ile ilgili çalışmaları, sinema ve psikanaliz ilişkisi, animasyon filmlerin tarihsel süreci ve çalışmaya konu edinilen Miyazaki'nin hayatı ve eserlerine kısaca değinilmiş, ardından dört farklı animasyon filmin kadın başkarakter temsilleri Freud ve Lacan psikanalizi bağlamında ortaya koyulmuştur. Çalışmanın esas amacı diğer film türlerinde olduğu/olabileceği gibi, animasyon filmlerin içeriğinde de Psikanalizin etkisinin olduğunu ispatlamaktır. Kapsamı çok genişletmemek adına, bu etkiyi örneklemek için Miyazaki animelerinden bazıları tercih edilmiştir. Çalışmada amaca bağlı metodolojiyi doğru uygulayabilmek adına; Freudyen ve Lacanyen psikanaliz öğretilerine yönelik sorular sorulmuş, alınan cevaplar üzerinden Miyazaki animelerindeki kadın başkarakterlerin psikanalitik temsilleri analiz edilmiştir. Mezkûr analiz yapılırken teknik ve yapısal analiz ile söylem analizi metodu kullanılmıştır.     
Psikanaliz film okumaları ahlak, etik, cinsellik, özne, ruhsal durum ve bilinçdışı gibi kavramları bünyesinde barındıran, manifest (açık) içeriğin altında yatan latent (örtük) içeriği çözümlemeye odaklanmış çalışmaları kapsamaktadır. Bu okumalar ile filmlerde bulunan simgesel yapıların ortaya çıkartılmasına yardımcı olan sembolik ve kültürel kodlar çalışılmaktadır. Bu çalışmada da psikanaliz okumadaki anlam keşfine yol açan kavramlara olan bağlılığı sebebiyle Miyazaki filmleri tercih edilmiştir. Animasyonlardaki bilinçdışı ütopyanın semboller ve karakterler üzerinde nasıl bir psikolojik etki bıraktığı anlatılmıştır. Söz konusu anlatıda optik bilinçdışı ortaya çıkartılmış ve teorik bir çerçevede nitel söylem geliştirilmeye odaklanılmıştır. Böylelikle Hayao Miyazaki'nin animasyon sineması tarihindeki spesifik konumu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hayao Miyazaki, Animasyon, Psikanaliz, Freud, Lacan.

Abstract:
This study covers the evaluation of female protagonists in the context of Freud and Lacan Psychoanalysis through some films of Hayao Miyazaki animation cinema. While doing this, first of all, what psychoanalysis is in order to draw a conceptual framework was examined. The studies of Freud and Lacan on the subject were discussed, the relationship between cinema and psychoanalysis, and the historical process of animated films were explained. In addition, the life and works of Miyazaki, which is the subject of the study, are briefly mentioned, and the female main characters of four different animated movies are presented in the context of Freud and Lacan psychoanalysis. The main purpose of the study is to prove that psychoanalysis has an effect on the content of animated films as well as other film genres. In order not to expand the scope too much, some of the Miyazaki animes were preferred to exemplify this effect. In order to apply the purpose-based methodology correctly in the study; Questions about Freudian and Lacanian psychoanalysis teachings were asked, and the psychoanalytic representations of female protagonists in Miyazaki animes were analyzed based on the answers received. While making the aforementioned analysis, technical, structural analysis and discourse analysis methods were used. 
Psychoanalysis film readings include studies focused on analyzing the latent (implicit) content underlying the manifest (explicit) content, which includes concepts such as morality, ethics, sexuality, subject, mood and unconsciousness. With these readings, symbolic and cultural codes that help to reveal the symbolic structures in the movies are studied. In this study, Miyazaki films were preferred because of their commitment to the concepts that lead to the discovery of meaning in psychoanalytic reading.  It is explained how the unconscious utopia in animations has a psychological effect on symbols and characters. In the said narrative, the optical unconscious was revealed and focused on developing qualitative discourse in a theoretical framework. Thus, the specific position of Hayao Miyazaki in the history of animation cinema has been tried to be revealed.   Keywords: Hayao Miyazaki, Animation, Psychoanalysis, Freud, Lacan.