Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler geleneklerine yaklaşımları: Samsun ili örneği
The approches of social studies teachers to social studies traditions: Samsun province sample
Yazar: DENİZ TOPTAŞ
Danışman: PROF. DR. İHSAN SABRİ BALKAYA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Geleneksel yaklaşım = Traditional approach ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, Samsun ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgilerin doğasıyla ilgili görüşlerini çeşitli değişkenlere göre değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırmada betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2016-2017 yılında Samsun ilinde görev yapan gönüllülük esasına bağlı olarak görüşlerini bildiren 238 sosyal bilgiler öğretmenidir. Veriler görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmada Sosyal Bilgiler Eğitimi Tercih Anketi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tek yönlü varyans analizi ve t testi kullanılmıştır. İstatistiksel işlemler SPSS 22.0 programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğretmenlerin sosyal bilgiler geleneklerine yaklaşımlarına baktığımızda katılımcıların, %33.37'si vatandaşlık aktarımı olarak sosyal bilgileri benimserken %30.88'i sosyal bilim olarak sosyal bilgileri, %28.35'i ise yansıtıcı inceleme olarak sosyal bilgileri benimsemektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatandaşlık aktarımına ilişkin görüşleri; cinsiyet, mesleki deneyim ve yaş grupları değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilim olarak sosyal bilgiler yaklaşımıyla ilgili görüşlerine bakıldığında, cinsiyet, yaş ve mesleki deneyim değişkenine göre anlamlı bir farklılık olduğu gözlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin yansıtıcı inceleme olarak sosyal bilgiler yaklaşımıyla ilgili görüşlerinin, cinsiyet, yaş ve mesleki deneyim değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sayısal verilerine bakıldığında sosyal bilgiler geleneklerinin herhangi birine belirgin bir yığılma olmamıştır. VAO-SBÖ yaklaşımında cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık yokken meslek deneyimi ve yaş arttıkça VAO-SBÖ yaklaşımına eğilimi artmıştır. SBO-SBÖ yaklaşımına erkekler daha çok eğilim gösterirken yaş ve meslek deneyimi arttıkça SBO-SBÖ yaklaşımına eğilim artmıştır. YİO-SBÖ'ne cinsiyet olarak erkekler daha çok eğilim gösterirken, yaş ve meslek deneyim arttıkça YİO-SBÖ yaklaşımına eğilim artmıştır.
Anahtar Kelimler: Sosyal bilgiler, sosyal bilgiler gelenekleri, yaklaşım, tutum.

Abstract:
Purpose: The purpose of the study is to evaluate the views of social studies teachers working in Samsun province on the nature of social studies according to various variables. 
Method: Descriptive research method was used in the study. The participants of the study were 238 social sciences teachers reporting their views voluntarily in Samsun province in 2016-2017. The data were collected by interview technique.  In the study, Social Studies Education Preference Scale was used. In the analysis of the research data, one-way variance analysis and t test were used. Statistical processes were evaluated with SPSS 22.0 program.
Findings: When we looked at the approaches of teachers to social studies traditions, it was concluded that 33.37% of the participants adopted social studies as a transfer of citizenship, 30.88% adopted social studies as social science, and 28.35% adopted social studies as reflective exploration. The views of social studies teachers on the transfer of citizenship showed a significant chance statistically according to gender, professional experience and age variables.  When the views of social studies teachers on social studies approach as social science was looked at, it was observed that there was a significant difference according to gender, age and professional experience variables. The views of social studies teachers on the social studies approach as a reflective exploration were found to differ statistically according to gender, age and professional experience variables. 
Result: Considering the numerical data of the research, there was no significant accumulation in any of the social studies traditions.    While there was no significant difference in the social studies teaching approach as a transfer of citizenship according to gender variable, the tendency towards social studies teaching approach increased as the professional experience and age increased. While men tended to approach social studies teaching as social science, the tendency towards social studies teaching approach increased as the professional experience and age increased. While men were more inclined to teaching social studies as reflective exploration; as age and professional experience increased, their tendency towards social studies teaching approach increased as a reflective exploration.
Keywords: Social studies, social studies traditions, approach, attitude.