Platin içermeyen ikili geçiş metallerinin doğrudan etanol yakıt hücresinde uygulanma potansiyellerinin incelenmesi
Investigating of direct ethanol fuel cell usage potentials of (non Pt based) binary transition metals
Yazar: ÖZLEM YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİYAZİ ALPER TAPAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Günümüzde dünyanın enerji ihtiyacı her geçen gün artmaktadır ve genellikle fosil yakıtlar bu ihtiyacı karşılamaktadır. Fakat fosil yakıtların çevreye olan olumsuz etkilerinden dolayı, yenilenebilir ve daha verimli enerji kaynakları araştırılmaktadır. Bu bağlamda, yakıt hücrelerinden enerji üretimi büyük önem taşımaktadır. Diğer taraftan, elektro katalizör hazırlanırken yüksek maliyetli d-blok geçiş metallerinin (platin gibi) kullanılmasından dolayı yakıt hücrelerin ticarileşmesi hala bir sorundur. Bu çalışmada amacımız, ucuz ikili geçiş metallerinden oluşan elektro katalizörler geliştirmek ve doğrudan etanol yakıt hücresi performanslarını tespit etmektir.Çalışmanın ilk aşamasında, destek maddeleri hazırlanmış ve ucuz geçiş metalleri seçilmiştir. Bu metaller iyon değiştirme ve ıslak emdirme metotları kullanılarak destek madde yüzeyine yüklenmiştir. Metallerin kimyasal yapısını anlamak amacı ile spektroskopik analizler yapılmıştır.Çalışmanın ikinci aşamasında, anot elektrot maddeleri hazırlandıktan sonra farklı elektrolit ortamında elektrokimyasal aktiviteyi incelemek amacı ile voltametrik çalışmalar yapılmıştır.Çalışmanın son aşamasında, anot elektrotların doğrudan etanol yakıt hücresindeki performanslarını tespit etmek amacı ile anodik polarizasyon deneyleri yapılmıştır. Hazırlanan anot elektrotlar Pt/C ve Pt/Ru-C içeren ticari elektro katalizörler ile karşılaştırılmıştır.Anodik polarizasyon çalışmaları göstermektedir ki; FeNiPt/C (450oC ve 540oC'de H2 ile indirgenen ve molce % 1 Pt/C içeren) ve AgCuCeO2+Pt/C (400oC'de H2 ile indirgenen ve kütlece %50 Pt/C içeren) katalizörlerinden elde edilen akım yoğunlukları, ticari katalizör olan Pt/C katalizöründen elde edilen akım yoğunluğundan (E= 0,9 V vs. RHE I=0,0012 A/mg) daha fazladır. Bu sonuçlar göstermektedir ki, bu katalizörler doğrudan etanol yakıt hücresi anot elektrotu olarak kullanılma potansiyeline sahiptirler.

Abstract:
Nowadays, world energy demand is increasing day by day and usually fossil fuels are used to meet this demand. Since fossil fuels have negative effects to the environment, renewable and more efficient energy sources are being investigated. In this respect, energy production from fuel cells has great importance. On the other hand, commercialization of fuel cells is still an issue because of high cost of d-block transition metals (like platinum) used for electro-catalyst preparation.In this study our purpose is to develop electro-catalysts which consist of cheap binary transition metals and determine their direct ethanol fuel cell performances.In the first part of this study, support materials were prepared and cheap transition metals were selected. These metals were loaded on to the support material by using ion exchange and wet impregnation methods. To understand chemical structure of metals, spectroscopic analyzes were performed.In the second part of the study, after the preparation of anode electrode materials, voltametric studies were conducted to investigate the electrochemical activity in different electrolyte environments.In the last part of the study, anodic polarization experiments were conducted to determine the performance of anode electrodes for direct ethanol fuel cells. Home made anode electrodes were compared with electrodes containing commercial Pt/C and Pt/Ru-C electro-catalysts.Anodic polarization studies indicate that current densities which were achieved by FeNiPt/C (consist of %1 mole percent Pt/C and 450 oC, 540 oC H2 reduction) and AgCuCeO2+Pt/C (consist of %50 mass percent Pt/C and 400 oC H2 reduction) catalysts are higher than the current densities achieved by commercial Pt/C catalyst (E= 0,9 V vs. RHE I=0,0012 A/mg). These results show that, these catalysts have potential as an anode electrode in direct ethanol fuel cells.