Yukarı Kelkit vadisi Crabronidae ve Sphecidae (Insecta: Hymenoptera) familyalarının sistematik ve faunistik yönden incelenmesi
The systematic and faunistic investigation of Crabronidae and Sphecidae (Insecta: Hymenoptera) families in upper Kelkit valley
Yazar: İLYAS CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR GÜLMEZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Fauna = Fauna ; Hymenoptera = Hymenoptera ; Kelkit Vadisi = Kelkit Valley ; Sistematik = Systematics ; Sphecidae = Sphecidae

Özet:
Bu çalışmada, Yukarı Kelkit Vadisi Crabronidae ve Sphecidae (Insecta: Hymenoptera) familyası türleri araştırılmıştır. Erzincan, Giresun, Gümüşhane ve Sivas illerinin Yukarı Kelkit Vadisi'ni oluşturan Suşehri, Akıncılar, Gölova, Zara, İmranlı, Şebinkarahisar, Çamoluk, Alucra, Şiran, Kelkit, Refahiye ilçe sınırları içerisinde belirlenen istasyonlarda, 2015 – 2018 yılları arasında arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları sonucunda Crabronidae ve Sphecidae familyalarına ait 3607 ergin yaban arısı örneği toplanarak standart müze materyali haline getirilmiştir. Neredeyse tüm örneklerin teşhisleri tamamlanmış olup, bölgeden Crabronidae familyasına ait 248 takson, Sphecidae familyasına ait 32 takson tespit edilmiştir. Literatür verileri ile karşılaştırıldığında her iki familyaya ait 116 türün çalışma yapılan bölgedeki illerin faunası için ilk kez kaydedildiği görülmektedir. Tespit edilen türlerin 10'u aynı zamanda Türkiye faunası için de ilk kez kaydedilmiş ve böylece ülkemizdeki crabronidlerin takson sayısı 559'dan 567'ye, sphecidlerin ise 80'den 82'ye yükselmiştir. Türkiye faunası için ilk defa tespit edilen türler, Crabronidae familyasından: Miscophus ater, M. pulcher, Tachysphex ctenophorus, Nitela borealis, Diodontus insidiosus, Passaloecus borealis, Mimesa bruxellensis, Psenulus chevrieri, Sphecidae familyasından: Ammophila gussakovskii ve Podalonia nigrohirta'dır. Crabronidae familyasında Lestica cinsine ait bir örnek yeni tür olarak değerlendirilmiştir. Her iki familyaya ait altfamilya, cins ve tür teşhis anahtarları hazırlanmıştır. Tez metninde her takson için; incelenen materyal, dünyada ve Türkiye'deki yayılışları, fenolojileri, varsa üzerinde toplama yapılan bitki kayıtları ile bazı taksonomik notlar verilmiştir. Ayrıca çalışmada tespit edilen türlere ait orijinal
fotoğraflar ilave edilmiştir.

Abstract:
In this study, species belonging to the Crabronidae and Sphecidae families (Insecta: Hymenoptera) of Upper Kelkit Valley were investigated. Field studies were carried out between 2015 and 2018 at the stations within the boundaries of Suşehri, Akıncılar, Gölova, Zara, İmranlı, Şebinkarahisar, Çamoluk, Alucra, Şiran, Kelkit, Refahiye which constitute the Upper Kelkit Valley of Erzincan, Giresun, Gümüşhane and Sivas city provinces. Totally 3607 adult wasp samples belonging to Crabronidae and Sphecidae families were collected and prepared as standard museum materials. Almost all samples were identified and 248 taxa belonging to Crabronidae family and 32 taxa belonging to
Sphecidae family were determined from the region. When compared with the literature, 116 species belonging to both families were recorded for the first time for the fauna of the provinces in the study region. Among these, 10 species were recorded for the first time for Turkish fauna so that the number of taxa is raised to 567 from 559 for Crabronidae and to 82 from 80 for Sphecidae. The first recorded species for the Turkish fauna belonging to Crabronidae family are: Miscophus after, Miscophus pulcher, Tachysphex ctenophorus, Nitela borealis, Diodontus insidiosus, Passaloecus borealis,Mimesa bruxellensis, Psenulus chevrieri and for Sphecidae family are: Ammophila
gussakovskii and Podalonia nigrohirta. One of the samples belonging to the genus Lestica from Crabronidae family was interpreted as a new species. Identification keys for the subfamilies, genera, and species for both families were prepared. In this thesis, the details of the examined material, their distribution in the world and Turkey, their phenology, plant-collecting records (if exists) and some taxonomic notes were given for each taxon. In addition, the original photographs were included for the species identified in the study.