Kalp yetersizliği olan hastalara transteoretik model temelli tele-sağlık yöntemleri yoluyla verilen eğitimin öz-bakım, ilaca uyum ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of training given to patients with heart failure through transtheoretic model-based telehealth methods on self-care, drug adherence and quality of life
Yazar: İBRAHİM CANER DİKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. MEDET KORKMAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Teletıp = Telemedicine ; Transteoretik model = Transtheoretical model ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kalp yetersizliği olan hastalara transteoretik model değişim aşamaları temelli tele-sağlık yöntemleri yoluyla verilen eğitimin öz-bakım, ilaca uyum ve yaşam kalitesi düzeyleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve metot: Araştırma, randomize kontrollü, ön test-son test deneysel tasarımlı çalışma şeklinde Ocak-Eylül 2022 tarihleri arasında müdahale (n=34) ve kontrol (n=33) grubu olmak üzere 77 hasta ile tamamlandı. Araştırmanın evrenini Kardiyoloji Polikliniğine başvuran, başvurdukları gün itibariyle son 6 ay içerisinde Kalp yetersizliği tanısı alan bireyler oluşturdu. Veriler; Soru Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz-Bakım Davranışları Ölçeği-12 (AKYÖBDÖ), İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve Minnesota Kalp yetersizliği ile Yaşam Anketi (MKYYA) ile toplandı. Müdahale grubuna, TTM temelli modele dayalı eğitim verildi ve müdahale grubundaki hastalara tele-sağlık uygulamaları (telefon görüşmesi ve mobil uygulama) yoluyla 6 ay boyunca izlem yapıldı. Bulgular: Müdahale ve kontrol grubunda yer alan hastaların eğitim sonrası tüm ölçek puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05) (p<0.001). AKYÖBDÖ, İUBÖ ve MKYYA-toplam puanlarında, eğitim öncesi ve eğitim sonrası puan farklarına göre müdahale grubunda istatistiksel olarak daha fazla değişim olmuştur (p<0.001). Müdahale grubunda, eğitim sonrası öz bakım davranışı yeterli olan hasta sayısı eğitim öncesine göre istatistiksel olarak daha yüksektir (p<0.001). Sonuç: AKYÖBDÖ-toplam puanlarında, öz bakım davranışının yeterli olduğu, İUBÖ puanlarında ilaca uyumun arttığı, MKYYA puanlarında yaşam kalitesinin iyileştiği belirlendi. Eğitim öncesi ve eğitim sonrası puan farklarında gruplara göre yüksek etki büyüklüğü elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, İlaca Uyum, Kalp yetersizliği, Öz-Bakım, Transteoretik Model, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of training given to patients with heart failure through telehealth methods based on the transtheoretic model on self-care, drug compliance and quality of life. Material and method: The study was completed in the form of a randomized controlled, pre-test-post-test experimental design study between January and September 2022, with 77 patients in the intervention (n=34) and control (n=33) groups. The population of the study consisted of individuals who applied to the Cardiology Polyclinic and were diagnosed with heart failure within the last 6 months as of the day they applied. Data; Patient Questionnaires (related to socio-demographic characteristics and disease), European Heart Failure Self-Care Behaviors Scale (EHFScB-12) Medication Adherence Report Scale (MARS), and Minnesota Heart Failure Living Questionnaire (MHLF-Q) were collected. The intervention group was given training based on the TTM-based model. The patients in the intervention group were trained and followed up for 6 months through tele-health applications (phone call and mobile application). Results: A statistically significant correlation was found between the mean scores of all scales after the training of the patients in the intervention and control groups (p<0.05) (p<0.001). Statistically, there were more changes in the intervention group compared to the pre- and post-education score differences in the total scores of CSCA, BDAS, and MDRS (p<0.001). In the intervention group, the number of patients with sufficient self-care behavior after education was statistically higher than before education (p<0.001). Conclusion: It was determined that the self-care behavior was sufficient in the EHFScB-12-total scores, the adherence to the medication increased in the MARS scores, and the quality of life improved in the MHLF-Q scores. A high effect size was obtained for the difference between the scores before and after the training according to the groups. Keywords: Nursing, Medication Compliance, Heart failure, Self-Care, Transtheoretic Model, Quality of Life.