Türkiye'de liderlik araştırmaları ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Bir meta analizi
The relationship between leadership research and organizational commitment in Turkey: A meta-analysis
Yazar: HÜSEYİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. TÜRKER BAŞ
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Savunma Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Meta analizi = Meta analysis ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Son yıllarda yönetim ve organizasyon alanında yapılan çalışmaların çoğunda bireysel ve örgütsel verimliliği doğrudan etkileyen birtakım faktörden sıkça bahsedilmektedir. Bu faktörlerden ikisi, bu alandaki araştırmacıların üzerinde önemle durdukları liderlik ve örgütsel bağlılık kavramlarıdır. Bu kavramlar özellikle insan kaynakları yönetiminde hem yönetici hem de çalışanların performansını etkileyen iki önemli değişken olarak görülmektedir. Bu çalışmada bu değişkenlerin birbiriyle olan ilişkileri istatistiksel olarak incelenmiş ve sonuçları ortaya konmaya çalışılmıştır.Çalışmanın amacı liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiyi meta analiz yöntemi ile incelemek ve test etmek suretiyle bu konuda yapılan tüm bireysel araştırma sonuçlarını bir araya getirmektir. Bu kapsamda Türk yazınında bugüne kadar bu konu ile ilgili yapılmış olan tüm çalışmalar incelenmiş ve araştırma kriterlerine uygun olan toplam 43 adet çalışma meta analizine dâhil edilerek sonuçları ortaya konmuştur. Araştırmada öncelikle liderlik bir bütün olarak ele alınmış ve örgütsel bağlılık ile olan ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra da liderlik tarzları ayrılmak suretiyle her bir liderlik tarzının örgütsel bağlılık ile olan ilişkisi ele alınmış ve buna göre yeniden bir meta analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ayrıca liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinde düzenleyici etkiye sahip olabilecek değişkenler de ele alınarak bunlara ilişkin analiz ve değerlendirmeler de yapılmıştır.Meta analitik ilişkilerin tespitinde Hunter ve Schmidt (2004) tarafından ortaya konan ?Psikometrik Meta Analiz? yöntemi uygulanmış, verilerin analizi ve yorumlanması için ise Borenstein ve Rothstein (2005) tarafından geliştirilen CMA 2.0 (Comprehensive Meta Analysis 2.0) istatistik paket programı ile Piers Steel tarafından geliştirilen Microsoft Excel tabanlı Meta Analiz Programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular kuramsal çerçeve bağlamında yorumlanmış ve geleceğe yönelik değerlendirmeler ortaya konmuştur.Araştırma bulguları liderlik ve liderlik tarzlarının (dönüşümcü liderlik, etkileşimci liderlik ve karizmatik liderlik) hem örgütsel bağlılık hem de onun alt boyutları olan duygusal, devam ve normatif bağlılık ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler oluşturduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca araştırmada yapılan moderatör analizleri neticesinde çalışmaların yapıldığı bölgeler ve sektörler ile çalışmalarda kullanılan liderlik ölçeklerinin bu ilişkilerin ortaya çıkmasında düzenleyici etkiye (moderatör) sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In recent years, most of the studies on management and organization indicate various factors that directly affect the individual and organizational productivity. Two of these factors are leadership and organizational commitment, which researchers in this field think that are very important. These subjects are two important factors which affect both managers and employees performance especially in HRM (human resource management). In this study, the relations between these variables were analyzed statistically and the results were presented.The purpose of this study is, to examine the relationship between leadership and organizational commitment through meta-analysis methods. In this context, all studies in Turkish literature were examined to see if they were appropriate for meta-analysis. Finally, 43 studies were found eligible to be included in this analysis. In the analysis stage, first leadership was discussed as a whole and statistical procedures were taken to see if there was a relationship between this variable and organizational commitment. Then, leadership styles were discussed separately (transformational, transactional and charismatic leadership) to see if there were differences between the relationships of leadership styles and organizational commitment. Furthermore, the moderator analysis was also made to see if there was another factor that moderates these relations.A ?Psychometric Meta-Analysis? was used to assess the meta-analytic relationships following the procedures outlined by Hunter and Schmidt (2004) using two software programs. The first program is ?Comprehensive Meta-Analysis version 2.0 (CMA 2.0)? which was generated by Borenstein and Rothstein (2005) of Biostat Inc. The second and mostly used one in this analysis is ?Piers Steel?s Microsoft Excel-based Meta-Analysis Program? which follows all procedures recommended by Hunter and Schmidt Method.Research findings showed that both leadership and leadership styles (transformational / transactional leadership and charismatic leadership) were highly correlated with organizational commitment and its components. Also moderation analysis showed that region and organization type moderated the relationship between leadership and organizational commitment. For transformational leadership, the measurement type was also found to be a moderator between this leadership style and organizational commitment.