Tüketici hukukunda bağlı kredi sözleşmeleri
Linked credit agreements under Turkish consumer law
Yazar: SEMA AYDIN
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÖKHAN ANTALYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tüketici kredileri şahsi veya özel ihtiyaçlarını gidermek isteyen ancak bunu kendi bütçesi ile finanse edemeyecek olan tüketicilerin başvurduğu önemli bir finansman yöntemidir. Genelde tüketicinin elde ettiği meblağı hangi ihtiyacının finansmanında kullandığı kredi verenin, uygulama bakımından genel olarak bankalarım, bilgisi dâhilinde değildir. Ancak hem kredi pazarını genişletmek isteyen kredi veren hem de mal veya hizmetlerini daha fazla kişiye ulaştırmak isteyen satıcı veya sağlayıcılar iş birliği içine girmekte ve cazip taksit imkânları, düşük faiz oranları veya ödeme ertelemesi gibi olanakları tüketiciye sunarak onları belirli bir satıcı veya sağlayıcıya veya bir kredi verene yönlendirmektedir. Bunun bir sonucu olarak mal veya hizmeti edinmek isteyen tüketici ya mecburen belirli bir kredi verene yönlendirilmekte ya da belirli bir satıcı veya sağlayıcıyla sözleşme yapmak zorunda bırakılmaktadır. Tüketici karşısında adeta tek bir kişi görünümü oluşturan ve birlikte hareket sonucu ortak bir çıkar elde eden kredi veren ve satıcı veya sağlayıcının tüketicinin sözleşme özgürlüğüne yaptığı bu müdahale onların bu hukuki ilişkide birlikte sorumluluğunun doğmasına neden olmuştur. Bağlı krediler olarak ortaya çıkan bu kurgu, tüketiciye sağlanan cayma imkânı, malın ya da hizmetin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi sonucu tüketici lehine getirilen bedelde indirim veya sözleşmeden dönme hakkı ve ifa engelleri sonucunda ortaya çıkan tazminat yükümlülüğü gibi durumlar, satış veya sağlama sözleşmesinin tarafı olmayan kredi verene de ileri sürülebilir olması bakımından uyuşmazlıklara neden olmaktadır. Çalışmamızda, kanunun bağlı kredinin varlığına karine olarak kabul ettiği haller ve bu hallerin niteliği incelenmiş olup doktrinde tartışmalı olan bağlı kredi sözleşmesinin hukuki niteliği tespit edilmeye çalışılmıştır; ayrıca sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi sonucunda kredi verene kadar uzanan seçimlik haklar, bu hakların nasıl kullanılacağı ve sınırları incelenmiştir.

Abstract:
Consumer credits are an important financing method used by consumers who want to meet their personal or private needs but cannot finance them with their own budget. In general, it is not within the knowledge of the creditors, usually banks, as to which needs of the consumer are met the the amount obtained by the consumer to finance. However, both creditors who want to expand the credit market and sellers or providers who want to deliver their goods or services to more consumers, cooperate and direct consumers to a particular seller or provider or a creditor by offering attractive installment opportunities, low interest rates or payment deferral. As a result, the consumer who wants to obtain the good or service is either obliged to turn to a particular lender or to enter into a contract with a particular seller or provider. This interference with the consumer's freedom of contract by the creditor and the seller or provider, who are  acting together almost like a single entitiy and who have a common interest as a result of acting together, has led to the emergence of their joint liability. This legal notion, which emerged as linked credits, causes disputes in terms of consumer rights, which can also be asserted to the creditor, such as the possibility of withdrawal provided to the consumer, the right to reduce the price or rescission of the contract in favor of the consumer as a result of  non-performance of the goods or services, and the obligation  of compensation arising as a result of the failure to perform. In our study, the cases which the law accepts as a presumption of the existence of a linked credit and the nature of these cases are examined; the legal nature of the linked credit agreement, which is controversial in the doctrine, is tried to be determined furthermore the dissertation demonstrates and the optional rights that extend to the creditor as a result of the non-performance of the contract, and how these rights are exercised bys the consumer and their limits.