Futbol süperlig takım taraftarlarının sporda fanatizm ve şiddete ilişkin görüşleri
Opinions of football süperlig team fans on sports fanaticism and violence
Yazar: SERCAN KURAL
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fanatizm = Fanaticism ; Futbol = Football ; Futbol ligleri = Soccer leagues ; Futbol takımları = Football teams ; Spor = Sports ; Taraftar = Supporter ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ankara'daki Futbol Süperlig takım taraftarlarının şiddet ve fanatizm eğilimleri, şiddeti önlemeye yönelik tutumları ve şiddete ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Veriler nicel ve nitel teknikler kullanılarak elde edilmiştir. Nicel veriler için araştırmanın evrenini; Ankara'daki Süper Lig takımları "Osmanlıspor" ve "Gençlerbirliği" takım taraftarları passolig/e-bilet sahibi kişiler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tesadüfi olmayan örneklem yöntemlerinden Kolayda Örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Osmanlıspor'un 17.692, Gençlerbirliği'nin ise 10.464 passolig/e-bilet sahibi taraftarı bulunmaktadır (passolig.com. tr). Ural ve Kılıç'a (2006) göre 0,05 tolerans gösterilebilir hata için 20.000 kişilik evrenden alınması gereken örneklem sayısı 377 kişi, 11.000 kişilik evrenden alınması gereken örneklem sayısı büyüklüğü 375 kişidir. Bu durumda Osmanlıspor'dan 377, Gençlerbirliği'nden ise 375 taraftar örneklemi oluşmuştur. Araştırmada, Taşmektepligil ve ark. (2014) tarafından geliştirilen "Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği" (FTFÖ) kullanılmıştır. FTFÖ 13 maddeden oluşan 4' lü likert tipi bir ölçektir. Ölçek "şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi'' ve "kurumsal aidiyet'' olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Nicel verilerin analizinde veriler normal dağılmadığı için, non-parametrik testlerden Mann Whitney U ve Kruskall-Wallis testleri kullanılmıştır. Nitel veriler için görüşme yapılan çalışma grubu, 10 Osmanlıspor, 10 Gençlerbirliği olmak üzere toplamda 20 seyirciden oluşmaktadır. Nitel verilerin elde edilmesinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Nitel görüşme formunda açık uçlu yedi soru yer almıştır. Görüşme yolu ile elde edilen verilerin, frekans ve yüzdelikleri hesaplanmış ve betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ise, futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin medeni durumlarına göre görüşleri arasında, kurumsal aidiyet alt boyutunda anlamlı bir saptanmıştır, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmamıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin, tutmuş oldukları takım değişkenine göre görüşleri arasında, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır, kurumsal aidiyet alt boyutunda ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin taraftar grubuna üye olma durumuna göre görüşleri arasında, kurumsal aidiyet alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin yaşlarına, mesleklerine, gelir durumuna göre, öğrenim durumuna, göre görüşleri arasında, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi ile kurumsal aidiyet alt boyutlarında anlamlı bir fark bulunmuştur. Taraftarlara göre, futbolda yaşanan şiddet olaylarında üzerinde durulması en önemli konuların başında taraftarların eğitim düzeyi gelmektedir. Bunun yanında yöneticilerin, kulüp başkanlarının müsabaka öncesi ve sonrasında yapmış oldukları açıklamalar taraftarları bu olaylara yönelten en önemli faktörler arasındadır. Ayrıca taraftarlar, şiddet olaylarının önüne geçilebilmesi için verilen cezaların takibinin yapılması gerekli olduğunu düşünmektedirler.

Abstract:
The aim of this research is to examine the opinions of football supporters in Ankara regarding their tendencies toward violence and fanaticism, attitudes towards the prevention of violence, and views on violence. The descriptive method was used in the study and quantitative and qualitative data were obtained. The supporters of the Super League teams in Ankara, "Osmanlıspor" and "Gençlerbirliği," that held e-tickets were the population sampled in this study; the population was sampled non-randomly. Osmanlıspor has 17,692 and Gençlerbirliği has 10,464 e-ticket holders (passolig.com.tr). According to Ural and Kılıç (2006), the number of samples that should be taken from the 20,000 person population for the tolerable error of 0.05 is 377 people, and the number of samples that should be taken from the 11,000 person population is 375 people. In this case, 377 samples from Osmanlıspor and 375 samples from Gençlerbirliği were taken. This study used the FTFÖ developed by the Turkish Football Federation (2014), a 4-point Likert-type measure consisting of 13 items.  The data, frequency, and percentages obtained via interview were calculated and descriptive analysis was applied. Mann-Whitney U and Kruskall-Wallis tests were used for non-parametric tests since the data were not normally distributed. The scale has two subdimensions: "tendency towards thought and action towards violence" and "institutional belonging." Semi-structured interviews were used to collect the qualitative data from 20 audiences, 10 in Osmanlispor and 10 in Youth. Seven open-ended questions were included in the qualitative interview form. According to the survey results, there was a meaningful difference between the opinions of football fans according to their marital status regarding fanaticism and violence in the institutional belonging sub-dimension; no significant difference was found in sub-dimension of thought and action tendency towards violence. A significant difference was found in the opinions of football fans about fanaticism and violence, according to the team variables they held, and in the sub-dimension of thought and action tendency towards violence. No significant difference was found in the institution belonging sub-dimension. A significant difference was found in the institutional belonging sub-dimension between opinions of football supporters according to their fanaticism and membership of supporters group. There was a meaningful difference in the tendency of thought and action towards violence and institutional belonging sub-dimensions among football fans' ages regarding fanaticism and violence, their professions, income status, education status, opinions. According to supporters, the focus of the violent events in the futbol is the level of education of supporters at the beginning of the most important issues. However, supporters of explaining that the managers, club presidents have done before and after the competition are among the most important factors for these events. In addition, supporters think that it is necessary to follow the sentences given in order to prevent violent incidents.