Enflasyonun gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi
Examining the impact of inflation on income inequality with panel data analysis
Yazar: ÖMER FAZIL EMEK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT USTAOĞLU ; PROF. DR. FERDA YERDELEN TATOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Kuznets hipotezi = Kuznets hypothesis ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Gelir dağılımı eşitsizliği konusu ile ilgili yapılan kantitatif çalışmalarda gelir eşitsizliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen Simon Kuznets'in ve bu ilişkinin "ters-U" şeklinde bir eğri olduğunu iddia eden Kuznets eğrisi hipotezinin akademik yazında yadsınamaz bir önemi vardır. Bu hipotez ekonomik büyüme arttıkça gelir eşitsizliğinin de belirli bir seviyeye kadar artacağını, bu seviyeden sonra tersine dönerek azalmaya başlayacağını iddia etmektedir. Kuznets yapmış olduğu bu çalışma ile gelir eşitsizliğini etkileyen diğer unsurların da ele alınmasına önayak olmuştur. Yapılan araştırmalarda ekonomik büyüme, temel değişkenlerden biri olmakla beraber pek çok değişkenin de gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bunlardan biri de enflasyondur. Başta fiyat istikrarını bozan ve çeşitli ekonomik tahribatlara neden olan enflasyonun, gelir eşitsizliğini artırması gerektiği hususunda genel bir algı süregelmiştir. Bu durumun haklı bir nedeni bilhassa, düşük gelirli kesimin alım gücünü azaltarak gelir dağılımındaki adaletsizlik duygusunu pekiştirmesidir. Ancak gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisini açıklayan mekanizma yalnızca bundan ibaret değildir. Bu ilişkinin farklı sonuçlanmasına yol açabilecek farklı kanalların da olabileceği düşünülmelidir. Yapılan bu çalışmada, gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisi ampirik olarak analiz edilmekte ve enflasyonun hangi kanallar üzerinden geliri yeniden dağıttığı belirlenmektedir. Çalışmanın kapsamı, 17'si gelişmiş ve 18'i gelişmekte olan 35 ülkeden oluşmaktadır. Gelişmiş ülkelerin dönem aralığı 1991-2016, gelişmekte olan ülkelerin ise 1991-2015'tir. Çalışmada yöntem olarak, panel veri analizi kullanılmıştır. Sabit ve tesadüfi etkiler modelinden elde edilen bulgulara göre, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisinin yönü, negatif olarak tespit edilmiştir. Yani, her iki ülke grubunda da enflasyon gelir eşitsizliğini azaltmaktadır. Ayrıca, gelir eşitsizliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin "ters-U" şeklinde olduğu iddiası da, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gelir Dağılımı Eşitsizliği, Kuznets Eğrisi Hipotezi, Enflasyon, Panel Veri Analizi

Abstract:
Quantitative works on the income inequality place special emphasis upon Simon Kuznets that review the relationship between income inequality and economic growth as well as upon the Kuznets curve hypothesis that argues this relationship is in form of reverse-U. This hypothesis suggests that income inequality will deteriorate as economic growth rate increases to a certain level from where it will start to decline. Kuznets, by this work, leads the way for consideration of other elements that affect income inequality. Contemporary works consider economic growth as one of the main variables but also consider other elements in terms of their impact upon income inequality. Inflation is one of such elements. Initially, general conviction suggested that inflation, causing disruption in price stability and other economic issues, should deteriorate income inequality. This conviction was based on the premise that inflation reduces the purchasing power of the poor segments of the society, thus reinforcing the sense of injustice. However, the mechanism that explains the linkage between income inequality and inflation is not all about this. The possibility of other different channels that might lead to a different outlook of this relationship should also be taken into consideration. This study empirically analyzes the relationship between inflation and income inequality and determines the channels through which inflation redistributes income by focusing on 35 countries (17 developed nations for the period of 1991-2016, and 18 developing nations for the period of 1991-2015) and by utilizing the panel data analysis as research method. Findings based on the fixed and random effects model suggest that there is negative-direction correlation between income inequality and inflation in both developed and developing nations. This means that inflation reduces the level of income inequality in both groups of countries. Additionally, the argument that the correlation between income inequality and economic growth is in form of reverse-U has been confirmed in both cases.

Keywords: Income Distribution Inequality, Kuznets Curve Hypothesis, Inflation, Panel Data Analysis