Türk ceza muhakemesi hukukunda seri muhakeme usulü
Accelerated trial procedure at Turkish criminal procedure aw
Yazar: OZANCAN BELCİ
Danışman: DOÇ. DR. KORAY DOĞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Seri muhakeme usulü = Serial reasoning procedure ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Ceza muhakemesi hukuku, maddî gerçeğe ulaşma amacını sağlarken kişi hak ve  hürriyetlerini doğrudan doğruya etkileyebilmektedir. Dolayısıyla ceza muhakemesine ilişkin  düzenlemeler, maddî gerçeğe ulaşma amacıyla kişi hak ve hürriyetlerinin korunmasını  dengeli bir şekilde gözetecek şekilde yapılmalıdır.  Öte yandan genel soruşturma ve kovuşturma usulü, ceza muhakemesine katılan  kişilerin, özellikle şüphelinin ve sanığın haklarının korunabilmesi amacıyla ayrıntılı  düzenlemeler içermektedir. Bu durumda muhakemenin kesin bir hükümle sonuçlanmasına  kadar geçen süre de uzamakta, Cumhuriyet başsavcılıklarının ve mahkemelerin iş yükü  altından kalkabilmesi neredeyse imkânsız hale gelmektedir. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de bazı suçlara ilişkin cezaî uyuşmazlıkların  kamu davasının açılmasının ertelenmesi, mağdur ile fail uzlaşması, önödeme ve benzeri  kurumlar ile ceza adaleti sistemi dışına çıkarılması suretiyle yargının çığ gibi büyüyen iş yükünün azaltılması amaçlanmıştır. Ancak benimsenen bu yöntemler de iş yükünün  azaltılması için yeterli olmamıştır. 7188 sayılı ve 17/10/2019 tarihli Kanun ile Türk Ceza Muhakemesi Hukukuna, seri  muhakeme usulü adı verilen yeni bir sistem getirilmiştir. Bu usul ile kanunda sınırlı şekilde  sayılmış olan bazı tip suçlara ilişkin soruşturma evresi, Cumhuriyet savcısının yapacağı  teklifi şüphelinin de müdafii huzurunda kabul etmesi koşuluyla görevli ve yetkili  mahkemeden verilebilecek bir hükümle sona ermektedir. Ceza muhakemesi hukukumuzun  temel kavramları ve ilkeleriyle birçok noktada çelişen bu usulün titiz bir şekilde irdelenmesi  gerekmektedir. Zira şüpheli, seri muhakeme usulünü kabul etmekle, genel soruşturma ve kovuşturma usulünde kendisine tanınmış olan birçok haktan vazgeçmekte; fakat bunun karşılığında muhakeme sürecinin sonucunda alabileceği ceza yarı oranında indirilmektedir. Çalışmamızda; seri muhakeme usulünün hukukumuzdaki yeri ve amacı, hukukî  niteliği, seri muhakeme usulünün uygulanma koşulları ve uygulanamayacağı haller ile seri muhakeme usulünün uygulanması ve sonuçları, karşılaştırmalı hukuktaki benzer  düzenlemeler de dikkate alınarak incelenmiştir.

Abstract:
Criminal procedure law can directly affect the rights and freedoms of individuals while providing the purpose of achieving material truth. Therefore, the regulations regarding the criminal procedure should be made in a way that takes into account the protection of individual rights and freedoms in a balanced way in order to reach the material truth. On the other hand, the general investigation and prosecution procedure includes detailed regulations in order to protect the rights of the persons participating in the criminal procedure, especially the suspect and the accused. In this case, the time elapsed until the conclusion of the trial with a final verdict also extends, and it becomes almost impossible for the Chief Public Prosecutor's Offices and the courts to cope with the workload. In our country, as in many countries, it is aimed to reduce the workload of the judiciary, which is growing like an avalanche, by postponing the opening of the public case of criminal disputes related to some crimes, reconciling the victim with the perpetrator, removing them from the criminal justice system with prepayment and similar institutions. However, these adopted methods were not sufficient to reduce the workload. With the Law No. 7188 and dated 17/10/2019, a new system called rapid trial procedure was introduced to the Turkish Criminal Procedure Law. With this procedure, the investigation phase regarding certain types of crimes, which are limited in the law, ends with a judgment that can be given by the competent court, provided that the suspect accepts the proposal made by the public prosecutor in the presence of his defense counsel. This procedure, which conflicts with the basic concepts and principles of our criminal procedure law at many points, needs to be examined meticulously. Because, by accepting the rapid trial procedure, the suspect renounces many of the rights granted to him in the general investigation and prosecution procedure; however, in return, the penalty he may receive as a result of the trial process is reduced by half. In our study; The place and purpose of the rapid trial procedure in our law, its legal nature, the conditions of application of the rapid trial procedure and the cases in which it cannot be applied, and the application and results of the rapid procedure have been examined by considering similar regulations in comparative law.