Farklı kompozit kolon türlerinin eurocode 4'e göre tasarımlarının örneklerle açıklanması
Design of the different composite column types according to eurocode 4 with examples
Yazar: ENES BÖLÜKBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KIVANÇ TAŞKIN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Günümüzde büyük şehirlerdeki nüfusun hızla artması, tarım alanları dışında kalan kısıtlı imar bölgelerinin olması, yüksek katlı yapılara yönelimi artırmıştır. Türkiye'de ki yüksek katlı yapılar incelendiğinde betonarme yapılar ön plana çıkmakla beraber son yıllarda betonarme ve çelik malzemenin bir arada kullanıldığı yapılarda artış gözlemlenmektedir. Bu problemden anlaşıldığı üzere daha dar alanlarda daha yüksek yapılar yapma ihtiyacı ileride artarak devam edecektir.  
Betonarme ve çeliğin malzeme karakteristikleri açısından bakıldığında negatif etkilerinin birlikte kullanımı ile azaltılabileceği söylenebilir. Bu sebeple kompozit kolon tasarımı ve hesabı ön plana çıkmaktadır. Kompozit kolonların başlıca özellikleri hadde profilin'den imal edilmiş kolonun beton içine gömülerek burkulmasının önlemektedir. Bunun yanında yangına karşı iyi bir önlemdir. Beton dolgulu çelik tüplü kolonlarda ise betonun sargı etkisini artırarak kolonun eksenel yük taşıma kapasitesini artırmaktır. İster gömme profilli kolonlar olsun isterse beton dolgulu tüp kesitler olsun rijitliği artırmakla beraber kolonun narinliğini azaltmaktadır. Yüksek rijitlik daha az yer değiştirmeye sebep verirken daha büyük açıklıları geçmemize olanak sağlamaktadır. 
Bu çalışmada iki farklı kompozit kolon tipinin Eurocode 4'e göre tasarımı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. İlk örnek eksenel basınç altında beton dolgulu dairesel kesitin tasarımını açıklarken ikinci örnek ise basınç ve çift eksenli eğilmeye maruz tamamen betona gömülü H kesitli kompozit kolonun tasarımını anlatmaktadır.

Abstract:
Today, the rapid increase in the population in big cities, limited zoning areas other than agricultural areas have increased the tendency towards high-rise buildings. Make a combination of an increase in the use of reinforced concrete and steel reinforced concrete structures in recent years, although come to the fore when examining Turkey in the highrise structures are observed. As can be understood from this problem, the need to build higher structures in narrower areas will continue to increase in the future. 
Considering the material characteristics of reinforced concrete and steel, it can be said that their negative effects can be reduced by using them together. For this reason, composite column design and calculation comes to the fore. The main features of the composite columns prevent the column made of the rolled profile from being embedded in the concrete and buckling. Besides, it is a good measure against fire. To increase the axial load carrying capacity of the column by increasing the wrapping effect of the concrete in concrete filled steel tube columns. Whether it is recessed profile columns or concrete filled tube sections, it increases the rigidity and decreases the slenderness of the column. High rigidity causes less displacement and allows us to pass larger spans. 
In this study, the design of two different composite column types according to Eurocode 4 has been tried to be explained with examples. The first example describes the design of a concrete filled circular section under axial pressure, while the second example describes the design of a H section composite column completely embedded in concrete, subjected to pressure and biaxial bending.