Acil servise başvuran multitravmalı hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of multitrauma patients applying to the emergency department
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN YILMAZ
Uşak Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çoklu travma = Multiple trauma

Özet:
Amaç: Bu çalışmada acil servise başvuran multitravmalı hastaların klinik özelliklerinin ve mortaliteyi etkileyen risk faktörlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu kesitsel araştırma Uşak Eğitim Araştırma Hastanesi'nin Acil Anabilim Dalı'nda, 1 Ocak 2018 – 30 Nisan 2022 tarih aralığında gerçekleştirilmiştir. Bu tarihlerde acil servis'ten anestezi yoğun bakım ünitesi (YBÜ)'ne multitravma nedeniyle yatırılan hastalar (n = 188) çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların klinik özellikleri, revize travma skoru (RTS), Glaskow koma skalası (GKS) ve şok indeksi kaydedilmiştir.
Bulgular: Olguların %75'i erkekti ve yaş ortalaması 45,55 ± 19,29 yıldı. En sık travma türleri %61,7 trafik kazası ve %10,6 düşme nedenli yaralanmaydı. En sık yaralanmalar torakal bölge yaralanmaları olan %47,1 kot fraktürü, %41,5 akciğer kontüzyonu, %29,8 pnömotoraks ve hemotorakstı. Olguların %20,2'sinin genel durumu kötüydü, %11,2'sinin bilinci kapalıydı ve %6,9'u eksitus oldu. Mortaliteyi etkileyen risk faktörleri çok değişkenli analizle değerlendirildiğinde, olguların entübe olmasının (OR: 20,068 [%95GA: 0,941 - 136,959], p = 0,002) ve yüksek laktat düzeyinin (OR: 1,316 [%95GA: 1,051 - 1,647], p = 0,017) diğer değişkenlerden bağımsız olarak mortalite riskini arttırdığı belirlendi. Mortaliteyi öngörmede en yüksek sensitiviteye sahip parametre olan solunum sayısı <15 kesim noktasında %76,9 sensitivite ve %69,1 spesifite ile mortaliteyi öngörebiliyordu (AUC: 0,763 [%95GA: 0,608-0,918], p = 0,002). En yüksek spesifiteye sahip parametre olan GKS <8 kesim noktasında %53,8 sensitivite, %94,3 spesifite ile mortaliteyi öngörebiliyordu (AUC: 0,669 [%95GA: 0,475-0,894], p = 0,042).
Sonuç: Multitravma nedeniyle acil servise başvuran olgular arasından laktat düzeyi daha yüksek olanlar ve entübe edilenlerin mortalite riski daha fazladır. Bu olgularda erken dönemde daha ciddi önlemler alınarak ve uygun tedavi yönetimi ile mortalite ve morbidite sıklığı azaltılabilir.
Anahtar Kelimeler: Multitravma, Acil Servis, Yoğun Bakım Ünitesi, Mortalite

Abstract:
Retrospective Evaluation of Multitrauma Patients Applying to the Emergency Department
Aim: In this study, it was aimed to retrospectively evaluate the clinical characteristic and risk factors affecting mortality in multitrauma patients admitted to the emergency department.
Methods: This cross-sectional study was carried out in the Emergency Department of Uşak Training and Research Hospital, between 1 January 2018 and 30 April 2022. Patients (n = 188) hospitalized from the emergency department to the anesthesia intensive care unit (ICU) due to multitrauma at these dates were included in the study. The clinical characteristics, revised trauma score (RTS), Glaskow coma scale (GCS), and shock index were recorded.
Results: 75% of the cases were male and the mean age was 45.55 ± 19.29 years. The most common types of trauma were traffic accidents 61.7% and fall injuries 10.6%. The most common injuries are thoracic region injuries; 47.1% rib fracture, 41.5% lung contusion, 29.8% pneumothorax and hemothorax. The general condition of 20.2% of the cases was poor, 11.2% of them were unconscious and 6.9% of them died. When the risk factors affecting mortality were evaluated by multivariate analysis: it was determined that intubating the cases (OR: 20.068 [95%CI: 0.941 - 136.959], p = 0.002) and high lactate level (OR: 1.316 [95%CI: 1.051 - 1.647], p = 0.017) increased the risk of mortality independently of other variables. Respiratory rate, the parameter with the highest sensitivity in predicting mortality, was able to predict mortality with a sensitivity of 76.9% and a specificity of 69.1% at a cut-off point of <15 (AUC: 0.763 [95%CI: 0.608-0.918], p = 0.002). The parameter with the highest specificity, GCS, was able to predict mortality with a sensitivity of 53.8% and a specificity of 94.3% at a cut-off point of <8 (AUC: 0.669 [95%CI: 0.475-0.894], p = 0.042).
Conclusion: Among the cases who applied to the emergency department due to multitrauma, those with higher lactate levels and those who were intubated had a higher mortality risk. In these cases, the frequency of mortality and morbidity can be reduced by taking more serious precautions in the early period and by appropriate treatment management.
Keywords: Multitrauma, Emergency Service, Intensive Care Unit, Mortality