Kronik hastalığı olan çocuklarda nazofarengeal pnömokok taşıyıcılığı ve taşıyıcılığı etkileyen risk faktörleri /
Yazar: SERDAR PEKUZ
Danışman: PROF. DR. AHMET SOYSAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Nazofarengeal hastalıklar = Nasopharyngeal diseases ; Nazofarenks = Nasopharynx ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; Risk faktörleri = Risk factors ; Stereotip = Stereotyping ; Streptococcus = Streptococcus ; Çocuklar = Children ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: İnvaziv pnömokokal hastalık gelişimi için riskli grupta kabul edilen ve polisakkarit aşı uygulaması önerilen astım, kronik akciğer hastalığı, onkolojik solid tümör, hematolojik malignensi, primer immün yetmezlik, diabetes mellitus tip 1, kronik böbrek yetmezliği, nefrotik sendrom, doğumsal kalp hastalıkları ve talasemi tanılı çocuklarda nazofarengeal Streptoccoccus pneumoniae taşıyıcılık oranını, serotip dağılımını ve bunları etkileyen risk faktörleri belirlemek.
Metod: Ocak 2015 - Ocak 2016 tarihleri arasında polikliniklere başvuran ve aktif enfeksiyon geçirmeyen 394 sağlıklı çocuk ile kronik hastalığı olan 1029 çocuktan nazofarengeal sürüntü örnekleri alındı. Örnekler Eswab sıvı besi yeri (LQ Amies) ile laboratuvara götürüldü ve S. pneumoniae kültürü için ekim yapıldı. Örneklerden elde edilen pnömokok suşları multiplex polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemi ile serotiplendirildi. Çalışmaya katılan çocukların ailelerinden anketler yardımıyla demografik bilgileri, kronik hastalık tanıları, aşılanma durumları ve geçmiş tıbbi öyküleri ile ilgili veriler toplandı ve bilgilendirilmiş olur formu dolduruldu.
Sonuçlar: Çocukların yaşları 1-277 ay arasında olup ortalama 95.1 + 57.9 ay idi. Sağlıklı çocukların 34'ünde (%8.6), kronik hastalığı olan çocukların 106'sında (%10.3) nazofarengeal pnömokok taşıycılığı saptandı. Kronik hastalıklı çocuk grubunda, 260 astımlı çocuktan 35'inde (%13.5), 116 kronik akciğer hastalığı olan çocuktan 10'unda (%8.6), 90 onkolojik solid tümör tanısı olan çocuktan 6'sında (%6.7), 58 hematolojik malignensi (lösemi) tanısı olan çocuktan 5'inde (%8.6), 137 primer immün yetmezlikli çocuktan 24'ünde (%17.5), 150 tip 1 diabetes mellitus tanılı çocuktan 6'sında (%4.0), 50 nefrotik sendromu olan çocuktan 4'ünde (%8.0), 86 kronik böbrek yetmezliği olan çocuktan 9'unda (%10.5), 75 doğumsal kalp hastalığı olan çocuktan 7'sinde (%9.3) nazofarengeal pnömokok taşıyıcılığı saptandı. Çocuklarda yaş gruplarına göre taşıyıcılık oranları değerlendirildiğinde yaş grubu küçüldükçe taşıyıcılığın arttığı görüldü (0-24 ay arası %12.6, 24-60 ay arası %10.0, 60 ay üstünde %9.1). Nazofarengeal pnömokok taşıyıcılığı için risk faktörleri değerlendirildiğinde sağlıklı çocuk grubunda kreşe giden kardeş öyküsü varlığı, kronik hastalıklı çocuk grubunda akut otitis media ve pnömoni geçirme öyküsü, evde 8 yaşın altında yaşayan çocuk sayısının 2 ve daha olması, intravenöz immünglobulin kullanma durumlarında taşıyıcılığın arttığı görüldü. Sağlıklı çocuk grubunda en az bir doz pnömokok aşısı yapılma oranı %52.0 (n: 205), kronik hastalığı olan çocuklarda %49.7 (n:511) olarak bulundu. Aşılanma durumlarına göre taşıyıcılık değerlendirildiğinde, sağlıklı çocuk grubunda aşısız çocuklarda nazofarengeal pnömokok taşıyıcılığı oranı %7.4, en az 1 doz KPA aşısı olmuş çocuklarda %9.8 olarak bulundu. Kronik hastalığı olan çocuk grubunda aşısız çocuklarda nazofarengeal pnömokok taşıyıcılığı oranı %9.7, en az 1 doz KPA aşısı olmuş çocuklarda %11.0 bulundu. Çocuklarda KPA 7 ve KPA 13'ün serotip kapsama oranları sırasıyla sağlıklı çocuk grubunda %30 ve %40, kronik hastalığı olan çocuk grubunda %52 ve %56 bulundu. Serotip dağılımına bakıldığında tiplendirilebilen serotipler içerisinde en sık görülenler, serotip 6A/B/C (n:21, %14.3), 19F (n:18, %12.9), 15B/C (n:10, %7.1), 22F/22A (n:9, %6.4), 23A (n:8, %5.7) ve 23F (n:8, %5.7) olarak bulundu. 
Sonuç: Bu çalışma Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC)'nin invaziv pnömokokal hastalık gelişimi için riskli grupta kabul ettiği kronik hastalıkları olan çocuklarda nazofarengeal Streptococcus pneumoniae taşıyıcılık oranı, serotip dağılımı ve bunları etkileyen risk faktörleri hakkında veri sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Streptococcus pneumoniae, Nazofarengeal Pnömokok Taşıyıcılığı, Kronik hastalık, Serotip, İstanbul, Türkiye

Abstract:
Objective: To evaluate nasopharyngeal carriage of S. pneumoniae in children with chronic diseases which are clinical conditions that Centers for Disease Control and Prevention (CDC) recommends pneumococcal polysaccharide vaccine such as asthma, chronic lung diseases, solid tumors, haematological malignancies, primer immune deficiencies, type 1 diabetes mellitus, chronic renal failure, nephrotic syndrome, congenital heart diseases and thalassemias.
Methods: Between January 2015 and January 2016, we obtained nasopharyngeal swabs from 394 healty children without evidence acute infection and 1029 children with underlying chronic diseases. The swabs were transported to laboratory in Eswab medium (LQ Amies) and samples were cultured for S. pneumoniae. Serotypes of S. pneumoniae isolates were identified by using multiplex polymerase chain reaction (PZR) technique. The consent of childrens' families were got for the research and records about demographic information, underlying chronic disease, immunization status and medical history of the children were reviewed.
Results: The median age of the children was 95.1 + 57.9 months (range 1-277 months). The nasopharyngeal carriage rate of S. pneumoniae was 8.6% (n:34) in healtyh children and 10.3% (n:106) in children with chronic diseases. Nasopharyngeal carriage rates of S. pneumoniae in children with chronic diseases respectively, asthma was 13.5% (n:35), chronic lung disease was 8.6% (n:10), solid tumors were 6.7% (n:6), haematological malignancies were 8.6% (n:5), primer immune deficiencies were 17.5% (n:24), type 1 diabetes mellitus was 4.0% (n:6), chronic renal failure was 10.5% (n:9), nephrotic syndrome was 8.0% (n:4), congenital heart diseases were %9.3 (n:7), and no isolated microorganism in 7 children with thalassemia. Nasopharyngeal colonization rates of S. pneumoniae were getting higher by the decreasing age group in children respectively (0-24 months 12.6%, 25-60 months 10.0% and >60 months 9.1%). As we investigate the risk factors for the nasopharyngeal carriage of S. pneumoniae, in healthy children group having siblings attending to day care center and children with chronic diseases group history of otitis media and pneumoniae, having ≥2 siblings younger than 8 years old, having intravenous immunglobulin theraphy increases the rate of pneumococcal colonisation. The vaccination rates with at least one dose of pneumococcal conjugate vaccine (PCV) in healthy children group was 52.0% (n:205) and in children with chronic diseases group was 49.7% (n:511). When we investigate carriage rates according to vaccination status, in healthy children group nasophranygeal carriage rate of S. pneumoniae in non-vaccinated children was 7.4% and children at least one dose PCV received was 9.8%; in children with chronic diseases group the rate was 9.7% in non-vaccinated children and 11.0% in children at least one dose PCV received. The coverage rates of 7 valent and 13 valent PCV were 30% and 40% in healthy children group; 52% and 56% in children with chronic disease respectively. The serotypes 6A/B/C (n: 21, %14.3), 19F (n: 18, %12.9), 15B/C (n: 10, %7.1), 22F/22A (n: 9, %6.4), 23A (n: 8, %5.7) and 23F (n: 8, %5.7) were the most common isolated serotypes.
Conclusion: This study provides brief data about the nasopharyngeal carriage of S. pneumoniae, serotype distribution and factors affect the colonization in chronic diseases accepted as high risk for the development of invasive pulmonary disease by American Academy of Pediatrics and Centers for Disease Control and Prevention (CDC).

Keywords: Children, Streptococcus pneumoniae, Nasopharyngeal Pneuomococcal Carriage, Chronic Disease, Serotype, Istanbul, Turkey