Kas iskelet sistemi sonucu oluşan maluliyet durumunun "Amerikan Tıp Birliği (American Medical Association) yaralanma kılavuzu" ile ülkemizde yürürlükte olan "çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği" cetveli ile olgular üzerinden karşılaştırılması ve öneriler
Comparison of disability caused by the musculoskeletal system throughcases with american medical association injury guide and current "capacity to work and vocational disability rates detection operations regulations"and suggestions
Yazar: HALİD ERÖZ
Danışman: PROF. DR. AYSUN BARANSEL ISIR
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kazalar = Accidents ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Mevzuat = Legislation ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; Yönetmelikler = Regulations

Özet:
Giriş ve Amaç: Maluliyet kelimesinin sözlükteki karşılığı "sakatlık" olarak belirtilmiş olup herhangi bir kısıtlama veya bir şekilde bir insan için normal sayılan ölçüler dâhilinde bir faaliyet gerçekleştirme yeteneğinin eksilmesi ya da tamamen yitirilmesi durumudur.  Bu çalışmada; 31.12.2020 tarihinden önce kas iskelet sistemi yaralanması nedeniyle Gaziantep Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalında "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği"ne göre maluliyet raporu düzenlenmiş rastgele seçilen 200 olguya ait yaralanma ve sekellerinin uluslararası alanda kabul görmüş Amerikan Tıp Birliği(American Medical Assocination) Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzuna göre yeniden değerlendirilerek muayene ve oransal standardın sağlanmasına ışık tutmak ve uluslararası nitelikte ihtiyaç duyulan yeni düzenlemelere önerilerde bulunmak amaçlanmıştır.
	Gereç ve Yöntem: 31.12.2020 tarihinden önce kas iskelet sistemi yaralanması olan adli makamların istemiyle maluliyet raporu düzenlenmiş rastgele seçilen 200 olguya ait cinsiyet, olay tarihindeki yaş, olay türü, olay tarihi ile değerlendirme arasında geçen süre, başvuru merkezi, yaralanma türü, yaranın anatomik lokalizasyonu, operasyon öyküsü, sinir yaralanması eşlik edip etmediği, yaralanma ve sekellerinin "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" D ve E cetveline göre oransal karşılıkları, oran tespitinde takdir kullanılıp kullanılmadığı retrospektif olarak tarandı ve değerlendirildi. Amerikan Tıp Birliği(American Medical Assocination) Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu 5. Baskı kullanılarak yeniden oransal hesaplamalar yapıldı. Veriler SPSS programında değerlendirildi.  
	Bulgular: Çalışma kapsamında değerlendirilen 200 olgunun %70.5'inin erkek, %29.5'inin kadın olduğu, en yüksek başvuru nedenini %96.5 ile trafik kazalarının oluşturduğu, en yüksek yaralanma oranının %49.5 ile izole alt ekstremite yaralanmalarına ait olduğu, maluliyet oranı hesaplanan olguların %66'sına takdir uygulandığı belirlendi. "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" D ve E cetveli ile AMA kılavuzuna göre elde edilen fonksiyon kayıp oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi.
	Sonuç: Elde edilen bulgular ışığında "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" cetveli, birçok ülkede kullanımda olan uluslararası nitelikteki AMA kılavuzuna göre eksiklikler barındırmaktadır. Ülkemiz için kişinin mesleğine ve yaşına göre maluliyet oranının tayin edilebileceği, ancak bunu yaparken sorgulamaya ve takdir kullanımına mahal vermeyen, trafik kazaları, iş kazaları, meslek hastalıkları, terör, vazife ve harp mallüllüğü gibi durumlarda tek başına kullanılabilecek, objektif ve güncel normlara uygun bir kılavuz oluşturmanın en doğru yaklaşım olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Introduction and Purpose: The word disability is defined as "handicap" in the dictionary, and it is the state of lack or complete loss of the ability to perform an activity within the limits of what is considered normal for a person by any restriction or in some way.In this study; it is aimed to shed light on the provision of the examination and proportional standard by determiningthe injuries and sequelae of 200 randomly selected casesdue to musculoskeletal injurywhose disability report was drawn upin Gaziantep University Forensic Medicine Department, according to the "Capacity to Work and Vocational Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations" before 31.12.2020 and re-evaluate in the internationally accepted American Medical Association Permanent Disability Assessment Manual and to make suggestions for new regulations that are needed internationally.
	Materials and Methods: Gender, age at the date of the incident, type of the incident, time between the date of the incident and the evaluation, referral center, type of injury, anatomical structure of the wound, history of operation, presence of nerve injury,proportional equivalents of injuries and sequelae according to the D and E charts of the "Capacity to Work and Vocational Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations",whether discretion was used in determining the ratewere retrospectively scanned and evaluated for 200 randomly selected cases with musculoskeletal injuries, upon the request of the judicial authorities, with a disability report before 31.12.2020. Proportional recalculations were made using the American Medical Association Permanent Disability Assessment Manual, 5th Edition. The data were evaluated in the SPSS program.
	Results: Of the 200 cases evaluated within the scope of the study, 70.5% were men and 29.5% were women, the highest reason for admission was traffic accidents with 96.5%, the highest injury rate was 49.5% for isolated lower extremity injuries, 66% of the cases whose disability rate was calculated were applied assessment. There is a statistically significant difference between the rates of loss of function obtained according to the D and E charts of "Capacity to Work and Vocational Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations"and the AMA guideline.
	Conclusion: In the light of the findings, the "Capacity to Work and Vocational Permanent Disability Rates Detection Operations Regulations"chart contains deficiencies compared to the international AMA guideline, which is in use in many countries.
We believe that it will be the best approach to create a guide in accordance with objective and up-to-date norms for our country, in which the disability rate can be determined according to the profession and age of the person, but which does not allow questioning and assessment while doing this; and can also be used alone in cases such as traffic accidents, work accidents, occupational diseases, terrorism, disability from duty and war.