Avusturya'da dinler ve dini hak ve özgürlüklerin tarihçesi
History of religions and religious rights and freedoms in Austria
Yazar: MEHMET ZEKİ BAŞYEMENİCİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAMİ BAYBAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Avusturya = Austria ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Dinler = Religions ; Dinler tarihi = History of religions ; Hak ve özgürlüklere saygı = Respect for rights and freedoms ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; İnanç özgürlüğü = Belief freedom ; İslamiyet = Islam ; İslamofobi = Islamophobia

Özet:
Avusturya, Avrupa ülkeleri içerisinde dini hak ve özgürlüklerin tasarrufu açısından üzerinde çalışma yapmaya değer bir ülke olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülke, tarihi boyunca çok uluslu bir imparatorluk olması münasebetiyle, farklı etnik gruplar ve inançlarla bir arada yaşama kültürünü geliştirmiştir. Dolayısıyla Avusturya'nın tarihi, din ve mezhep savaşları ve otorite ile din arasındaki mücadelelere sahne olmuştur. Katolik mezhebinin hâkim ve güçlü olduğu ülkede söz konusu mücadeleler neticesinde farklı mezhepler ve inanç toplulukları ortaya çıkmıştır. Günümüzde ülkede Hıristiyanlık, İslâmiyet, Yahudilik olmak üzere üç temel din ve bunlara bağlı farklı inanç toplulukları, mezhepler hâkimdir. Adı geçen inançlara ait kiliseler, cemaat ve topluluklara ait kurumlar, sadece dini değil birçok alanda faaliyet göstermektedir. Avusturya farklı dönemlerde bünyesi dahilindeki din, mezhep ve inanç topluluklarına dini hak ve özgürlükler tanıma adına onları yasalarıyla desteklemiştir. Ülkede hâkim olan din Hıristiyanlık iken ikinci sırada İslamiyet yer almaktadır. Avusturya, İslâmiyet'i Avrupa'da resmen tanıyan ilk ülkedir. Ancak 2015 yılı itibari ile İslâm, çıkartılan yeni yasa ile bir yandan ülke ile uyumlanmaya çalışırken, aynı zamanda kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. Böylece yeni İslâm kanunu, İslâmofobi'nin ülkede kurumsallaştırılmasının yasal dayanağı haline gelmiştir.

Abstract:
Austria stands out as a country worth working on in terms of the use of religious rights and freedoms among European countries. Throughout its history, the country has coexisted with different ethnic groups and beliefs, as it is a multinational empire. Therefore, the history of Austria has been the scene of wars between religion and sect and struggles between authority and religion. Therefore, in the country where the Catholic sect is dominant and strong, different sects and faith communities have emerged as a result of these struggles. Today, four basic religious beliefs, namely Christianity, Islâm, Judaism and Buddhism, and different belief communities and sects are dominant in the country. Churches, communities and institutions belonging to the above-mentioned faiths operate in many fields, not just religion. Although at different times, Austria supported its religious, sect and belief communities with its laws in order to grant religious rights and freedoms. While the dominant religion in the country is Christianity, Islam takes the second place. Austria is the first country to officially recognize Islâm in Europe. However, as of 2015, Islâm, while trying to harmonize with the country with the new law enacted, has also begun to be taken under control. Thus, the enacted Islâmic law has become the legal basis for the institutionalization of Islâmophobia in the country.