Kuşadası, Kadıkalesi
Anaia Kazısı zeuksippus tipi seramikleri / Zeuxippus type pottery from the excavation of Anaia-Kadıkalesi, Kuşadası
Yazar: FİLİZ İNANAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LALE DOĞER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi = Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi ; Seramikler = Ceramics ; Üretim = Production

Özet:
Bu çalışma, bir ortaçağ kalesi olan Anaia-Kadıkalesi buluntuları içindeki Zeuksippus Tipi seramik buluntularını ve kalede ya da yakın çevresinde yerel bir seramik üretimi yapıldığını işaret eden bulguların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır.Kadıkalesi, Aydın ilinde, Ephesos'un güneyinde Kuşadası ilçesi, Davutlar yerleşimi sınırları içinde, sahil şeridinin yaklaşık 100 m gerisinde, arkeolojik verileri M.Ö. 2. bine kadar uzanan bir höyük üzerinde yer alır. Çok erken tarihli yapılanmaların üzerine, 13. yüzyıl başlarında inşa edildiği düşünülen kalenin, güney ve batı sur duvarları ile kale kapısı gerisinde 2001 yılından beri arkeolojik kazılar sürdürülmektedir. Kazılar çerçevesinde çok sayıda seramik grubuna ait parça ele geçmiştir ve bu seramiklerin çoğunluğu Zeuksippus Seramikleri olarak tanınan gruba aittir. Anaia-Kadıkalesi kazısında seramiklerin yanı sıra bu tip seramiklerle doğrudan ilişkili çok sayıda üçayak, konik ve çubuk gibi fırın malzemeleri de Anaia-Kadıkalesi'nin seramik üretim merkezi olabileceğini düşündüren çok önemli verilerdir. Anaia-Zeuksippus Tipi seramikler olarak isimlendirdiğimiz seramikler, Zeuksippus seramik ailesine ait kapların form tiplerine ve bezeme repertuarlarına yeni tipler ve farklı örnekler eklemektedir.Yaklaşık 4200 adet Zeuksippus tipi seramik buluntusunun ön değerlendirmesinin ardından 408 tanesi katalogumuza alınmıştır. Bu parçalar içinde farklı 11 ana tip belirlenmiştir. Bu tiplerin bazılarının Anaia yerleşimine özgü olmaları muhtemeldir. Bunların yanı sıra üretime ilişkin buluntulardan yarı mamul seramik parçaları ve hatalı üretim parçaları da katalogumuzda değerlendirilmiştir. Kadıkalesi-Anaia kazıları hem dokuz yıllık buluntusu hem de ileriki sezonlarda sunacağı buluntularla Bizans dönemine ait farklı seramik gruplarına ve üretim tekniklerine dair mevcut bilgimizi genişletebilecek bir potansiyele sahiptir.Anahtar Kelimeler: Kadıkalesi, Anaia, Zeuksippus Seramiği, yerel üretim.

Abstract:
This study aims to present an introduction to medieval period of the Anaia-Kadıkalesi and pottery production of the type of ceramics known as Zeuxippus Ware of Late Byzantine period in there. The castle is located in the south of Ephesus, eight kilometers from Kusadası and on the west coast of Turkey and its strategic position draw attention almost in every period.Ongoing excavations have presented numerous and different pottery which was dated to the Middle Age. However, the most abundant single pottery of the excavation is Zeuxippus Ware which is an important pottery class of the thirteenth centuries. Anaia-Kadıkalesi excavations have produced evidence of pottery production, hitherto unsuspected at or in the region of Anaia. The kiln has not been found in this area yet but some kiln materials have been found out in the castle but there are so many tripods and a few conics, straws, semi-finished fragments of this group and three fragments of Zeuxippus Ware were found out with tripods adjacently. For this reason it can be considered that Zeuxippus Ware of Anaia is directly connected to kiln equipments which were found out in Kadıkalesi. That should be remembered Anaia Zeuxippus Ware is distinguished because these ceramics could be added some new types within the Zeuxippus Ware. The catalogue composed of 408 findings includes deep bowls, bowls, plates, rims and bases potsherds and semi-finished pieces of Zeuxippus Type Pottery. Anaia-Zeuxippus Type Pottery has presented eleven different forms and their repertoires are different and distinctive.Keywords: Zeuxippus Ware, Anaia, Kadıkalesi, pottery, production.