Kütahya-Altıntaş koşullarında farklı ekim normları ve zamanlarının karabuğday (Fagopyrum esculentum M.)' da verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisi
Effect of different sowing norms and times on yield and some yield components at buckwheat (Fagopyrum esculentum M.) in Kutahya-Altintas conditions
Yazar: ERKAN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURAN KATAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma; Karabuğdayın (Fagopyrum esculentum Moench) en uygun ekim zamanı ve ekim normunun belirlenmesi amacıyla 2015 yılında Kütahya ili koşullarında yürütülmüştür. Araştırma ile ilgili tarla denemeleri, üç tekerrürlü olarak tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre oluşturulmuştur. Denemede, ana parsellerde ekim zamanları alt parsellerde ise ekim normları yer almıştır. Denemede 4 farklı ekim zamanında (20 Nisan, 1 Mayıs, 10 Mayıs, 21 Mayıs) ekilen karabuğdayda dört farklı ekim normunun (6, 8, 10 ve 12 kg/da) bitki boyu (cm), bitki başına birincil yan dal sayısı (adet/bitki), bitki başına çiçek kümesi sayısı (adet/bitki), bitki başına tohum verimi (g/bitki), 1000 tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (kg/hl), ham protein oranı (%) ve dekara tohum verimine (kg/da) etkileri incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu 65.36-91.33 cm, birincil yan dal sayısı 0.33-2.86 adet/bitki, bitki başına çiçek kümesi sayısı 4.30-17.06 adet/bitki, bitki başına tohum verimi 0.61-3.60 g/bitki, 1000 tane ağırlığı 23.15-28.42 g, hektolitre ağırlığı 57.52-64.53 kg/hl, ham protein oranı % 8.11-9.48 ve dekara tohum verimi 44.64-165.98 kg/da arasında değişmiştir.
Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde en yüksek dekara tohum veriminin 165,98 kg/da ile 20 Nisan × 10 kg/da uygulamasından elde edildiği görülmüş olup, bölge üreticilerine dekara 10 kg tohumluk kullanmaları ve 20 Nisan tarihinde ekim yapmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Karabuğday, ekim normu, ekim zamanı, verim, verim unsurları

Abstract:
This research was conducted to determine most proper sowing time and sowing norm for the buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) under ecological conditions of province Kütahya in 2015. The experiment was arranged in a split-plots design with three replications. Main plots were sowing times and sub plots were sowing norms. In the research, effects of different sowing times (20 April, 1 May, 10 May, 21 May) and different sowing norms (6, 8, 10 and 12 kg/da) on plant height (cm), number of primary branches per plant (no/plant), number of flower clusters per plant (no/plant), seed yield per plant (g/plant), thousand seed weight (g), test weight (kg/hl), crude protein content (%) and seed yield (kg/da) were determined were studied.
According to this research results, values of plant height, the number of primary branches, number of flower clusters per plant, seed yield per plant, thousand seed weight, test weight, crude protein content and seed yield ranged as 65.36-91.33 cm, 0.33-2.86 no/plant, 4.30-17.06 no/plant, 0.61-3.60 g/plant, 23.15-28.42 g, 57.52-64.53 kg/hl, 8.11-9.48% and 44.64-165.98 kg/da respectively.
When the findings were evaluated, it was observed that the highest seed yield was obtained from application of 20 April × 10 kg/da as 165.98 kg/da. It is recommended that 10 kg seed per decare can be used by region producers and that they should sow on April 20.

Keywords: Buckwheat, sowing norm, sowing time, yield, yield components