Portage Programı'nın otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun öz bakım gelişimi ve annesinin uygulama becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
An investigation of the effects of Portage Program on the self-care development of a child with autism spectrum disorder and the practical skills of his mother
Yazar: KEVSER KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÜLKÜ YILDIZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anneler = Mothers ; Eğitim programları = Education programs ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sağlık eğitimi = Health education ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Portage Erken Eğitim Programı'nın (PEEP) Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bir çocuğun öz bakım davranışlarının gelişimi ve çocuğun annesinin, uygulama becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çocuğun öz bakım davranışlarının gelişimini incelemek için tek denekli araştırma modellerinden davranışlar arası çoklu başlama düzeyi modeli kullanılmıştır. Ayrıca Ankara Gelişimsel Tarama Envanteri (AGTE) ve Portage Kontrol Listesi (PKL) kullanılarak tek grup ön test-son test araştırma desenli model uygulanmıştır. PEEP'nin annenin uygulama becerileri üzerindeki etkisini incelemek için video analiz formları kullanılmıştır. Kullanılan video analiz formları nicel araştırma modeli ile değerlendirilmiştir.
       Yapılan uygulamalar neticesinde; PEEP'nin çocuğun davranışları üzerinde olumlu etkileri olduğu,  çocuğun sıvı sabun ile el yıkama davranışını ortamlar arası, çatal ile yemek yeme davranışını materyaller arası ve fermuarlı ceket giyme davranışını materyaller arası genelleyebildiği bulgusuna ulaşılmıştır. Genelleme oturumlarının ardından bir haftalık bekleme sürecine girilmiş ve sonraki birinci, üçüncü ve beşinci haftalarda alınan izleme verileri davranışlarda kalıcılık sağlandığını ortaya koymuştur.
       AGTE ve PKL kullanılarak ön test-son test araştırma desenli modelin uygulanması neticesinde de PEEP'nin çocuğun davranışları üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür.
       PEEP'nin annenin uygulama becerilerini arttırdığı bilgisine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Portage Erken Eğitim Programı, Otizm Spektrum Bozukluğu, Öz Bakım,

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of the Portage Early Education Program (PEEP) on the development of self-care behaviors of a child with Autism Spectrum Disorder (ASD) and their mother's. Quantitative research methods were used in the study. In order to examine the development of the child's self-care behaviors, the inter-behavioral multiple baseline model, which is one of the single-subject research models, was used. In addition, a single group pretest-posttest research design model was applied using Ankara Developmental Screening Inventory (AGTE) and Portage Checklist (PKL). Video analysis forms were used to examine the effect of PEEP on the mother's practice skills. The video analysis forms used were evaluated with the quantitative research model. 
       As a result of the applications made; It has been found that PEEP has positive effects on the child's behavior, that the child can learn the behavior of washing hands with soap in different environments, eating with a fork, and putting on a zippered jacket. After the generalization sessions, a one-week waiting period began and the follow-up data was obtained in the first, third and fifth weeks revealed that the persistence of the behaviors was achieved. 
       In addition, as result of the application of the pretest-posttest research pattern model using AGTE and PKL, it was seen that PEEP had positive effects on the child's behavior.
       It has been found that PEEP increases the application skills of the mother. 
Keywords: Portage Early Education Program, Autism Spectrum Disorder, Self-Care