İstanbul'da toplanan çiğ midye numunelerinde mikroplastik kirliliğinin araştırılması
Research on microplastic contamination in mussels collected in Istanbul
Yazar: FARUK GALYON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA ÜNVER ALÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Güvenliği ve Beslenme Ana Bilim Dalı / Gıda Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: FTIR = FTIR ; Karamidye = Canning mussel

Özet:
Günümüzde, plastik malzemeler günlük hayatımızın her alanında kullanılmaktadır. Faydaları yadsınamaz olsa da plastik malzemelerin yaygın olarak kullanılması, çevrede birikmelerinin kaçınılmaz sonucuna yol açacaktır. Küresel plastik üretiminin şu anda yılda 320 milyon tonu aştığı, bunun %40'ından fazlasının tek kullanımlık ambalaj olarak kullanıldığı ve bunun sonucunda plastik atıklara neden olduğu tahmin edilmektedir. Buna ek olarak, plastik üretiminin önümüzdeki gelecekte artmaya devam etmesi ve 2025 yılına kadar üretim seviyelerinin iki katına çıkması beklenmektedir. Plastik atıkların küçük bir bölümünün geri dönüşümle ortadan kaldırılmasına rağmen, çoğu çöplüklerde son bulmakta ve orada parçalanmaları birkaç yüz yıl sürebilmektedir. Mikroplastikler, en büyük boyut ölçüsü 5 mm veya daha az olan plastik parçacıklar; nanoplastikler de en uzun boyutsal ölçüsü 100 nanometre (nm) veya daha az olan plastik parçacıklar olarak tanımlanmaktadır. Birincil mikro- ve nanoplastikler, belirtilen boyut aralığında üretilen plastik maddelerdir. İkincil mikro- ve nanoplastikler ise daha büyük plastik parçaların bozulması ve parçalanmasının sonucunda ortaya çıkan parçacıklardır. Bu çalışmada İstanbul kıyılarından toplanan midyelerde mikroplastik kirlilik düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Midye örnekleri İstanbul'un Sarıyer ilçesinde bulunan midye satış yerlerinden alınmıştır. Numune baz muamelesi için %10 KOH protokolü kullanılmıştır. Elde edilen mikroplastiklerin polimer türü ATR FTIR yöntemi kullanarak doğrulanmıştır. Analiz edilen 30 alt-numuneden 22'si (%73,33) mikroplastik içerdiği ıspatlanmıştır. 30 alt-numunede toplam 60 mikroplastik tespit edilmiştir. Midye gram başına mikroplastik kirlilik düzeyi 0,13 parçacık, adet başına ise 0,5 parçacık olarak hesaplanmıştır. En yaygın saptanan mikroplastik polimer türü poliamit (PA) %38,33 olmuştur. Filmler (%43,33) en çok rastlanan mikroplastik şekli, <1000 μm en çok rastlanan boyut grubu olduğu bulunmuştur. Bu çalışma sonuçları İstanbul Boğazı'nda mikroplastik kontaminasyonunun yaygın olduğunu doğrulamaktadır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar çok yüksek olmasa da dünya çapında sürekli artan plastik üretimi ve kirlilik seviyeleri göz önünde bulundurulduğunda, durumun gelecekte daha da kötü olabileceğine inanılmaktadır.

Abstract:
Nowadays plastic materials are available in almost every aspect of our everyday life. While their benefits are undeniable, the widespread use of plastic materials, especially in discardable form, such as packaging materials, will ultimately lead to the inevitable result of their accumulation in the environment. It is estimated that the global production of plastics currently exceeds 320 million tonnes per year, over 40% of which is used as single-use packaging, resulting in plastic waste. Additionally, production of plastics is expected to continue to increase in the upcoming future and by the year 2025, production levels are anticipated to be doubled. Even though a small part of plastic waste is eliminated by recycling, most of it ends up in landfills, where they may take a few hundred years to decompose. Microplastics can be defined as plastic particles with the longest dimensional measure of 5 mm or less. Accordingly, nanoplastics can also be defined as plastic particles with the longest dimensional measure of 100 nanometers (nm) or less. Primary micro- and nanoplastics are plastic items that are manufactured within the mentioned size range. Secondary micro- and nanoplastics on the other hand are particles that are the result of the degradation and fragmentation of larger plastic items. In the current study, it is aimed to assess the levels of microplastic pollution in mussels collected from Istanbul shores. The mussel samples were collected from mussel selling shops in the Sarıyer district of Istanbul. 10% KOH protocol was used for sample base treatment. The polymer type of the obtained microplastics was confirmed using ATR FTIR method. Out of the 30 sub-samples analyzed, 22 sub-samples (73.33%) contained microplastics. In the 30 sub-samples analyzed, a total of 60 microplastics were detected. Microplastic pollution levels were calculated as 0.13 particles/gram of mussel tissue and 0.5 particles/individual. The most detected microplastic polymer type was polyamide (PA) 38%. Films (43.33%) were found to be the most common form of microplastic, with <1000 μm being the most common size group. The results of this study confirm that microplastic contamination is common in the Bosphorus in Istanbul. Even though the results found in this study are not very high, when considering the continuously increasing plastic production and contamination levels worldwide, it is believed that the situation can become worse in the upcoming future.