Kişilik özellikleri ile finansal performans arasındaki ilişkiler: A-tipi yatırım fonu yöneticileri üzerinde bir değerlendirme
The relationship between personality traits and financial performance: An investigation on equity fund managers
Yazar: SELİN METİN CAMGÖZ
Danışman: PROF. DR. AZİZE ERGENELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal kararlar = Financial decisions ; Finansal performans = Financial performance ; Fon yönetimi = Fund management ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Performans = Performance ; Yatırım fonları = Mutual funds

Özet:
Son yıllarda, psikolojik araştırmalar, finansal karar vermede tamamıyla rasyonelliğe dayalı olan ?homo economicus? (ekonomik insan) kavramının, insan davranışlarını tahmin etmede artık yeterli olmadığını ortaya koymuştur. Bu sebeple uluslararası rekabetin giderek arttığı finans dünyasında, yatırımcıların finansal performanslarının değerlendirilmesinde, alışılagelmiş rasyonel analizler dışında, onların sahip olduğu bireysel özelliklerinin incelenmesi önem arz etmektedir. Dolayısıyla, bu çalışma, çalışanların bireysel özelliklerinin onların iş performansları üzerinde etkili olacağı varsayımından hareket etmiştir. Bu çerçevede, finans piyasalarında çalışan A-tipi fon yöneticilerinin beş faktör kişilik özellikleri ve sahip oldukları demografik özellikler ile finansal performansları arasındaki olası ilişkiler incelenmiştir. Kişilik psikolojisi ile finans alanının sentezlenmeye çalışılacağı bu araştırmada, fon yöneticilerinin finansal performans kriterleri olarak; aldıkları riskin üzerinde getiri elde etme becerisi, menkul kıymet seçme ve zamanlama becerileri temel alınmıştır. Uygulamaya, fon yöneticilerinin Temmuz 2005-Ağustos 2007 dönemi arasında kesintisiz ve aktif olarak yönettikleri tüm A-tipi fonlar dâhil edilmiş ve alınan risk üzerinde getiri elde etme becerisi Sharpe performans endeksi, menkul kıymet seçme becerisi Jensen ölçütü, yatırım zamanlaması becerisi Treynor ve Mazuy performans değerlendirme yöntemleri ile haftalık bazda ölçümlenmiştir.Lojistik regresyon analiz sonuçları, beş faktör kişilik özellikleri ile demografik özelliklerin, fon yöneticilerinin finansal analizlerle belirlenen performanslarını etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna göre, sorumluluk ve dışa dönüklük boyutlarının yöneticinin üstün finansal performans kriterlerinden Sharpe performans endeksi üzerinde olumlu yönde bir etkisine rastlanmış, benzer şekilde fon yöneticilerinin zamanlama becerisi üzerinde deneyime açıklık ve sorumluluk boyutlarının anlamlı ve olumlu yönde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Nevrotiklik kişilik özelliğinin ise, fon yöneticilerinin hem seçme, hem de zamanlama becerilerini olumsuz yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan, fon yöneticilerinin finansal performanslarının demografik özellikler açısından da farklılaştığı; yaş arttıkça, yönettikleri fonlara ait risk-getiri ilişkisini ele alan performans değerlendirme ölçümünün azaldığı ve başarılı menkul kıymet seçme becerisine sahip tüm fon yöneticilerinin erkek olduğu bulgusuna yer verilmiştir. Bu bulgular, bize A-tipi yatırım fonu yöneticilerinin işe alım süreçlerinde kişilik özellikleri yönünden değerlendirilmelerinin uygun olacağını düşündürmektedir.

Abstract:
In the last years, psychological research has revealed that the idea of a primarily rational ?homo economicus-used for inferring the rationality of financial decision making? does not satisfy the demands of predicting human behavior. For this reason, it would be beneficial to relate the financial performance with human personality except any other ordinary rational analysis in finance world where global competition is increasing. Hence, this study is motivated by the assumption that employees? work performance is affected by their individual characteristics. In this respect, the plausible effects of big-five personality traits and demographic factors on the financial performance of equity fund managers were investigated. In this study, where a synthesis of personality psychology and finance area is attained, risk-return based performance measures as well as selectivity and market timing ability performance measures of the funds were taken as proxies for the financial performance of fund managers. All equity funds under management by fund managers over period of July 2005-August 2007 were included in the analysis and the financial performance of the managers corresponded to the weekly portfolio performance of funds in Sharpe index in terms of risk-return performance, Jensen index for selectivity ability and Treynor and Mazuy index for market timing ability performance.Lojistic regression analysis revealed that big-five personality traits and demographic factors play a role in determining the performance of fund managers derived from performance evaluation indexes. Thus, the odd of exhibiting high financial performance (Sharpe index) is associated with an increase in personality traits of conscientiousness and extraversion. Similarly, an increase in conscientiousness and openness to experience scores are associated with an increase in the odds of exhibiting successful market timing performance. Neuroticism, on the other hand, is found to be negatively associated with both selectivity and market timing performances of fund managers. Besides, the findings also reveal that the financial performance of the fund managers differs in terms of demographic variables; in such a way that as age increases the risk-return portfolio performance measures (Sharpe-index) of the funds are likely to decrease and male fund managers were among those who have successful selectivity performances. Those findings have practical implications suggesting the utility of personality traits in employee selection processes of equity mutual funds.