Tür değiştirme yöntemi ile değer eğitimi
Value educati̇on by changi̇ng genre method
Yazar: ERTÜRK TEMUR
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AVCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dil becerileri = Language skills ; Karakter eğitimi = Character education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Tür değiştirme yöntemi = Genre change method ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tür değiştirme yönteminin öğrencilerin dil becerilerine etkisini tespit etmek ve bu yöntemin değer öğretmedeki etkililiğini araştırmak çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Ortaöğretim öğrencileri üzerinde denenen çalışmada nicel ve nitel veri setleri elde edilmiştir. Çalışmanın niteliğinin artmasını sağlamak adına çalışmada elde edilen nicel verileri destekleyen nitel veriler kullanılmıştır. Bu bağlamda çalışmada karma yöntem desenlerinden müdahale deseni kullanılmıştır.
Araştırmanın nitel ve nicel çalışma gurubu verilerin birbirini doğrulaması amacıyla aynı gruptan oluşturulmuştur. Çalışma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ili Reyan Bodur Anadolu Lisesinde okuyan 11 sınıf düzeyindeki 40 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmanın veri setlerini nicel verilerde "Değer Tutum Ölçekleri"; nitel verilerde ise  "Değer Görüş Formu", "Örnek Olay Değer Analiz Formu"  ve "Tür Değiştirme Yöntemi" uygulaması sırasında öğrencilerin oluşturduğu metinler (mektuplar, tamamlanmış fabllar ve oluşturulan fabllar) oluşturmaktadır
Bu veriler Reyan Bodur Anadolu Lisesi öğrencileri üzerinde 2017-2018 eğitim-öğretim döneminde 15 ders saati ve 6 hafta süren bir uygulama sonucu toplanmıştır.
Toplanan nicel veriler SPSS programı içinde Mann-Whitney U ve Wilcoxon T testi uygulanarak anlamlı hale getirilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Nitel verilerin geçerliliğini ve güvenirliğini artırmak için çoklu kodlayıcı ve uyuşum yüzdesi formülüyle veriler işlenmiştir. Çalışmada örnek olay değer analiz formu ve değer görüş formu sorularında sağlanan uyuşum yüzdelerinin ortalaması 91,14 öğrenci metinlerinin analizinde sağlanan uyuşum yüzdelerinin ortalaması ise 87,09' dir. SPSS ile elde edilen veriler ile içerik analizi yapılan nitel veriler bir biriyle karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılmıştır.
Verilerinin analizi ile öğrencilerin sorumluluk, dayanışma ve dürüstlük değerine ait düşüncelerinde değişiklik olduğu saptanmış ayrıca öğrencilerin ahlaki seviyesinde değişim bulgulanmıştır. Yöntemin öğrencilerin dil becerilerine katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda Tür Değiştirme Yöntemi öğrencilere değerleri öğretmede etkili olmuştur. Yöntemin öğrencilerinin dil becerilesilerini artırdığı görülmüştür. Ayrıca Yöntem, öğrencilerin tür bilgisine katkısı sağlamıştır. Tür Değiştirme Yönteminin öğrencilerin sorumluluk, dürüstlük ve dayanışma değerlerini geliştirmede etkili bir yöntem olduğu ortaya konmuştur. 
Elde edilen bulgular ve sonuçtan hareketle diğer araştırmacılar ülkemizde değer öğretimine yönelik uygulamalı çalışmalara öncelik vermelidirler. Ayrıca değer eğitiminde materyalden çok ölçme aracına ihtiyaç vardır. Araştırmacıların bu alanda çalışma yapmaları daha faydalı olacaktır. Değer öğretimi gibi bir alanda yapılan çalışmalarda birden fazla ölçme aracı kullanılması araştırmacıya faydalı olacaktır.
Çalışmanın sonuçlarına dayanarak yöntemin potansiyel uygulayıcıları olan öğretmenler ve eğitimciler için değerler eğitiminin nasıl yapılması gerektiğine yönelik seminerler ve kaynak materyaller hazırlanmalıdır. Öğretmenlerin ders planları içinde bu yönteme yer vermeleri öğretim programları içinde yer verilen kök değerler ve bu değerlere bağlı diğer değerlerin Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı dersi amaçlarıyla birlikte kazandırılmasını sağlayacaktır.

Abstract:
The aim of study is to determine the effect of the changing genre method on students' language skills and to investigate the effectiveness of method in value teaching.
In this study conducted on secondary school students, quantitative and qualitative data sets were obtained. Qualitative data supporting the quantitative data obtained in the study were used in order to increase the quality of the study. In this context, intervention design, one of the mixed method designs, was used in the study.
The qualitative and quantitative study group of the research was formed from the same group in order to verify each other. The study group consists of 40 students at 11 grade level studying at Reyan Bodur Anatolian High School in Çanakkale province in the 2017-2018 academic year.
The data sets of the study were provided with "Value Scales" for quantitative data. For qualitative data, "Value View Form", "Case Study Value Analysis Form" and the texts (letters, completed fables and created fables) created by the students in the application of changing genre method were used.
These data were collected on Reyan Bodur Anatolian High School students as a result of an application that lasted 15 hours and 6 weeks in the 2017-2018 academic year.
Collected quantitative data were made meaningful by applying Mann-Whitney U and Wilcoxon T tests in the SPSS program. Qualitative data were interpreted with content analysis method. In order to increase the validity and reliability of the qualitative data, the data were processed with multiple encoders and a percentage of agreement formula. In the study, the average of the agreement percentages provided in the case value analysis form and the value opinion form questions was 91.14 and the average of the agreement percentages provided in the analysis of the student texts was 87.09. Evaluations were made by comparing the data obtained with SPSS and the qualitative data analyzed in content.
With the analysis of the data of the study, it was determined that there was a change in the students' thoughts about the value of responsibility, solidarity and honesty, and a change was found in the moral level of the students. It was determined that the method contributed to the language skills of the students.
As a result of the research, Changing Genre Method was effective in teaching values to students. It has been observed that the Changing Genre Method increases the language skills of the students. It has been observed that the Changing Genre Method has a positive contribution to the genre knowledge of the students. It has been revealed that Changing Genre Method is an effective method in developing students' values of responsibility, honesty and solidarity.
Based on the findings and results obtained, other researchers should give priority to applied studies on value teaching in order to increase the number of applied studies on value teaching in our country. In addition, in value education, there is a need for a measurement tool rather than a material. It will be more beneficial for researchers to work in this area. Using more than one measurement tool in studies conducted in a field such as value teaching will be beneficial for the researcher in ensuring the validity and reliability of the data.
Based on the results of this study, seminars and resource materials should be prepared for teachers and educators who are potential implementers of the method. Including this method in the lesson plans of the teachers will ensure that the root values included in the curriculum and other values related to these values will be acquired together with the aims of Turkish and Turkish Language and Literature course.