Kısraklarda gebelik süresi boyunca maternal kanda alfa-fetoprotein ve biyokimyasal parametrelerinin araştırılması
Investigation of ALPHA-fetoprotein and biochemical parameters in maternal blood during pregnancy in mare
Yazar: İBRAHİM KURBAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET RAGIP KILIÇARSLAN ; DOÇ. DR. TUĞBA SEVAL FATMA TOYDEMİR KARABULUT
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alfa fetoproteinler = Alpha fetoproteins ; Aspartat aminotransferaz = Aspartate aminotransferases ; Atlar = Horses ; Gama glutamil transferaz = Gamma glutamyl transferase ; Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Kolostrum = Colostrum ; Kısraklar = Mares ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
At yetiştiriciliğinin en önemli problemlerinden biri olan embriyonal ve fetal kayıplar, bir senede doğacak tay sayısının azalmasına neden olarak yalnız yetiştiricileri değil aynı zamanda ülke ekonomisini de olumsuz olarak etkilemektedir. Alfa-fetoprotein (AFP) kadınlarda patolojik gebelik belirteci olarak kullanılan fetal kaynaklı bir proteindir. Bu doktora çalışmasında aynı bakım ve beslenme koşullarına sahip ve aşım sezonunda doğal aşım ile gebe kalan, 4-18 yaş aralığında 66 safkan gebe İngiliz kısraktan gebelik süresince her ay kan alınarak AFP düzeylerine bakılmıştır. Kısraklardan 42 tanesi sağlıklı gebelik sürdürüp sağlıkla tay doğurmuş iken, (Grup I), 24 tane kısrakta (Grup II) gebelik patolojileri gözlemlenmiştir (embriyonik ölümler, n=11; erken dönem fetal kayıplar, n=4; ileri dönem fetal kayıplar, n=6; prematüre doğum, n=2 ve prematüre plasenta ayrılması, n=1). Aynı zamanda maternal serumda aspartat aminotransferaz (AST) ve gama glutamil transferaz (GGT) değerleri, gebeliğin 1., 2. ve 3. trimesterlerinde ölçülmüştür. Çalışmanın amacı sağlıklı gebelik sürdüren kısraklar ile patolojik gebeliği olan kısraklarda kan serumunda AFP, AST ve GGT düzeylerinin belirlenmesi, gruplar arasındaki olası farkların araştırılması ve aynı zamanda maternal serum AFP (MSAFP) düzeyinin fetal cinsiyet, tay doğum ağırlığı, doğum mevsimi ve kolostrum kalitesi ile arasındaki olası ilişkilerinin tespit edilmesidir. Grup I (n=42) kısraklarının MSAFP düzeyleri ortalaması 46,78±0,87 pg/ml iken Grup II (n=24) kısraklarının MSAFP düzeyleri ortalaması ise 70,69±3,86 pg/ml olarak ölçülmüştür. Çalışma sonucunda Grup II kısraklarının MSAFP düzeyleri Grup I kısraklarından önemli derecede yüksek bulunmuştur (P≤0,001). Gruplar arası serum AST ve GGT değerleri arasında istatistiksel olarak bir fark bulunamamıştır (P>0,05). MAFP düzeyi ile kısrakların yaşı ve daha önceki doğum sayısı, gebelik sürecine girdikleri dönemdeki laktasyon durumları, tay doğum ağırlığı, cinsiyeti ve kolostrum kalitesi arasında önemli bir ilişki saptanmamıştır (P>0,05). Çalışmayla elde edilen bulgular ışığında sınırlı süre içerisinde gebe bırakılmaya çalışılan safkan yarış kısraklarında MSAFP ölçümleri ile ileride gözlemlenebilecek gebelik kayıplarının erken dönemde teşhis edilebileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda düzenli MSAFP ölçümü ile rektal ultrasonografide tespit edilemeyen gebelik patolojilerinin teşhisinin yapılabilmesi, sorunlu gebelikler için gerekli müdahale şansını doğurmaktadır. Bu sayede aynı aşım sezonu içerisinde kısraklar tekrar gebe bıraktırılarak ülke ekonomisine katkı sağlanacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Alfa-fetoprotein, Kolostrum, Embriyonik Ölümler, AST, GGT.
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: TDK-2020-34658.

Abstract:
Embryonic and fetal losses, which are one of the important problems of horse breeding during pregnancy, cause a decrease in the number of foals to be born in a year, negatively affecting not only the breeders but also the national economy. Alpha-fetoprotein (AFP) is a protein of fetal origin used as a pathological pregnancy marker in women. In this doctoral study, alpha-fetoprotein (AFP) levels were measured from 66 purebred pregnant British mares aged between 4-18 years, who had the same care and nutrition conditions and became pregnant by natural breeding in the breeding season. Healthy pregnancies were observed in 42 mares with normal delivery (Group I), and in 24 mares with pregnancy pathology (Group II) (embryonic deaths, n=11; early fetal losses, n=4; advanced fetal losses, n=6; premature birth, n=2 and premature placental abruption, n=1). At the same time, aspartate amino transferase (AST) and gamma glutamyl transferase (GGT) values in maternal serum were measured in the 1st, 2nd and 3rd trimesters of pregnancy. The aim of the study was to determine the levels of AFP, AST and GGT in the blood serum of healthy and pathologically pregnant mares, to investigatepossible differences between the groups, and also to determine the possible realtionships between maternal serum AFP (MSAFP) level with fetal sex, foal birth weight and birth season and colostrum quality, is to be done. While the mean MSAFP levels of Group I (n=42) mares were 46.78±0.87 pg/ml, the mean MSAFP levels of Group II (n=24) mares were 70.69±3.86 pg/ml. As a result of the study, MSAFP levels of Group II mares were found to be significantly higher than Group I mares (P≤0.001). There was no statistically significant difference between the serum AST and GGT values between the groups (P>0.05). There was no significant relationship between MSAFP level and the age of the mares, the number of previous births, their lactation status at the time of gestation, the birth weight and sex of the foal and colostrum quality (P>0.005). In the light of the findings obtained in the study, it is thought that future pregnancy losses can be detected in the early period with MSAFP values in mares trying to get pregnant within a limited time. At the same time, the diagnosis of early pregnancy that cannot be detected in rectal ultrasonography with regular MSAFP measurement creates the oppurtunity for necessary intervention for problematic pregnancies. In this way, it is tought that it will contribute to the country's economy by making the mares pregnant in the same breeding season.
Key Words: Alpha-fetoprotein, Colostrum, Embryonic Death, AST, GGT.
The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University-Cerrahpasa. Project No. TDK-2020-34658.