Periton diyalizi hastalarında fiziksel semptomların değerlendirilmesi: Bazı değişkenler ve öz bakımla ilişkisi
Evaluating the physical symptoms of peritoneal dialysis patients: relation with some variables and self-care
Yazar: YAĞMUR AKBAL
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN NURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Demografi = Demography ; Diyaliz = Dialysis ; Diyaliz hastaları = Dialysis patients ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Özbakım = Self-care

Özet:
Araştırma, periton diyalizi tedavisi alan hastalarda fiziksel semptomları değerlendirmek, fiziksel semptomları etkileyen sosyodemografik özelliklerin hastalıkla ve öz bakımla ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı olarak yapılan araştırmanın örneklemini Trabzon ili merkezinde bulunan iki hastanenin periton diyaliz kliniğinde takip edilen 120 hasta oluşturdu. Veriler ''Hasta Tanıtım Formu'', ''Charlson Komorbidite İndeksi'', ''Diyaliz Semptom İndeksi'' ve Kronik Diyaliz Hastalarına Yönelik Öz Bakım Gücü Ölçeği'' kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, Independent t Testi, One-Way Anova Testi, Mann Whitney-U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Korelasyon Analizi kullanıldı. 
Araştırmaya alınan hastaların yaş ortalaması 48.93±14.60 yıl ve %60.8'i erkektir. Diyaliz Semptom İndeksine göre hastaların en sık deneyimledikleri semptomlar sırasıyla kabızlık (%64.2), sinirli hissetme (%62.5), uykuya dalmada (%60.8) ve uykuyu sürdürmede zorlanmadır (%60.0). Kronik Diyaliz Hastalarının Hastalıklarına Yönelik Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalaması 27.60±6.19'dur. Periton diyalizi uygularken desteklenen hastaların puan ortalaması diğer gruba göre daha yüksek olup Diyaliz Semptom İndeksi toplam puanı yönünden anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Diyaliz uygularken destek almayan hastaların ilaç alt boyutu ve öz bakım gücü toplam puan ortalaması daha yüksektir ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalaması ile ilaç alt boyut, hijyen alt boyut puan ortalaması (p<0.01) ve diyet alt boyut, kendini izleme alt boyut toplam puan arasında negatif yönde güçlü korelasyon vardır (p<0.05).
Sonuç olarak öz bakım gücü eksikliği olan hastalar daha fazla sayıda ve şiddette semptomla başetmek durumunda kalmaktadırlar. Hemşireler hastalarının deneyimledikleri semptomlarla baş edebilmesi ve kontrol altına alabilmesi için öz bakım gücünü artırmaya yönelik uygulamalar geliştirmelidir.

Abstract:
The research was carried out to evaluate the physical symptoms of the patients who take peritoneal dialysis therapy and determine the relation of socio-demographic features which affect the physical symptoms with the disease and self care. The sample of this descriptive research consists of 120 patients who are kept under surveillance in peritoneal dialysis clinic of two hospitals located in center of Trabzon. The data was collected by using ''Patient Identification Form'', ''Charlson Komorbidite Index'' ''Dialysis Symptom Index'' and ''Self-care Ability Scale Oriented Chronic Dialysis Patiens''. Count, percentage, average, Independent T Test, One-Way Anova, Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis Test and Correlation Analysis were used to analyze the data.
The average of age of the under-researched patients is 48.93±14.60 year and %60.8 of them is male. According to the Dialysis Syptom Index the symptoms that the patients experienced most are in turn, constipation (%64.2), being nervous (%62.5), sleep onset-insomnia (%60.8) and sleep-maintenance insomnia (%60.0). Self-care ability scale total point average oriented the illnesses of chronic dialysis patients is 27.60±6.19. While performing peritoneal dialysis the the point average of supported patients was higher than the group and it was found meaningful with respect of dialysis symptom index (p<0.05). The total point average of medicine sub-dimension and self-care ability of the patients who don't take support while applying dialysis is higher and the difference among the groups is statistically meaningful (p<0.05). Total point average self-care ability scale, medicine sub-dimension and hyciene sub-dimension is (p<0.01) and between diet sub-dimension and self following sub-dimension there is a negative correlation (p<0.05).
As a result the patients who are lack of self-care ability have to compete with more and severe symptoms. The nurses must develop some implementation to enhance self-care ability of patients to cope with and get onder control the experienced symptoms.