Rektum kanserinde neoadjuvan kemoradyoterapiye yanıtı etkileyen faktörler
Factors affecting the response to neoadjuvan chemoradiotherapy in rectum cancer
Yazar: SULTAN AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER AKKOCA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Karsinoma = Carcinoma ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoadjuvan tedavi = Neoadjuvant therapy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş ve Amaç: Rektum kanseri her iki cinsiyette, melanom dışı kanserler arasında en sık görülen 7. kanser türüdür ve tüm kanserlerin %4,7'sini oluşturur. Neoadjuvan kemoradyoterapi rektum kanserinde lokal nüksü azaltmakla ve sfinkter koruma oranını artırmakla birlikte, lokal ileri rektum kanserinde sağkalıma da katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada rektum kanseri sebebiyle neoadjuvan kemoradyoterapi alan hastaların patolojik, radyolojik ve klinik özellikleri değerlendirilerek, neoadjuvan tedavi yanıtını etkileyen faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.01.2018 ile 15.05.2022 tarihleri arasında rektum kanseri tanısı ile neoadjuvan kemoradyoterapi tedavisi sonrasında, Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ameliyat edilen 68 hastanın verileri geriye dönük incelendi. Hastaların tümör regresyon skoru ile klinik, demografik ve patolojik özellikleri arasındaki ilişki analiz edildi.
Bulgular: Araştırmaya yaş ortalaması 63,32±11,09 yıl olan 68 hasta dahil edildi. Çalışmamızda yapılan çapraz karşılaştırmalar ve tek değişkenli analizde neoadjuvan tedavi öncesi serum CEA değerleri >5 ng/ml olanlarda kötü yanıt oranı %77,8 iken, ≤ 5 ng/ml olanlarda %31,7 olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi(p<0,001). Patolojide serbest tümör nodülü olanlarda kötü yanıt oranı %87,5 iken, olmayanlarda bu oranın %46,7 olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p=0,033). Tümör regresyon derecesine göre tedaviye kötü yanıtı olan hastaların, tedavi öncesi MR'daki tümör boyutunun, iyi yanıtı olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede büyük olduğu belirlendi (p<0,001). Yapılan çok değişkenli regresyon analizinde tümör boyutundaki 1 cm'lik artışın neoadjuvan tedaviye kötü yanıt riskini anlamlı bir şekilde 2,3 kat attırdığı saptandı (OR=2,3, %95 GA=1,217-4,350, p=0,010).

Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada, rektum kanserli hastalarda neoadjuvan tedavi öncesi serum CEA değerinin >5ng/ml olması, serbest tümör nodüllerinin olması ve tümör boyutunun büyük olması neoadjuvan tedavi yanıtını olumsuz etkileyen faktörler olarak ortaya konulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Rektum kanseri, neoadjuvan kemoradyoterapi, karsinoembriyonik antijen, serbest tümör nodülü.

Abstract:
Introduction and Aim: Rectal cancer is the 7th most common type of cancer among non-melanoma cancers in both sexes and constitutes 4,7% of all cancers. Although neoadjuvant chemoradiotherapy reduces local recurrence in rectal cancer and increases the sphincter protection rate, it also contributes to survival in locally advanced rectal cancer. In this study, it was aimed to evaluate the pathological, radiological and clinical characteristics of patients who received neoadjuvant chemoradiotherapy for rectal cancer and to reveal the factors affecting the neoadjuvant treatment response.
Materials and Methods: The data of 68 patients who were operated on at Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital between 01.01.2018 and 15.05.2022 with the diagnosis of rectal cancer after neoadjuvant chemoradiotherapy treatment were retrospectively analyzed. The relationship between tumor regression score and clinical, demographic and pathological characteristics of the patients was analyzed.
Results: 68 patients with a mean age of 63.32±11.09 years were included in the study. In the cross-comparisons and univariate analysis performed in our study, it was determined that the rate of poor response was 77.8% in those with serum CEA values >5 ng/ml before neoadjuvant treatment, while it was 31.7% in those with ≤ 5 ng/ml, and the difference was statistically significant (p<0.001). While the rate of poor response was 87.5% in patients with free tumor nodules in pathology, this rate was 46.7% in patients without and the difference was statistically significant (p=0.033). It was determined that the tumor size on MRI before treatment in patients with a poor response to treatment was statistically significantly larger than those with a good response (p<0.001). In the multivariate regression analysis, it was determined that 1 cm increase in tumor size significantly increased the risk of poor response to neoadjuvant therapy by 2,3 times (OR=2.3, %95 GA=1.217-4.350, p=0.010)..
Discussion and Result: In this study, serum CEA value >5ng/ml, presence of free tumor nodules and large tumor size before neoadjuvant treatment in patients with rectal cancer were revealed as factors that negatively affect the neoadjuvant treatment response.
Keywords: Rectal cancer, neoadjuvant chemoradiotherapy, carcinoembryonic antigen, free tumor nodule.