Bağdat vakıfları (1534 - 1830)
Baghdad waqf (1534- 1830)
Yazar: WAMEEDH SARHAN DHEYAB AL-RUBAYE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Irak-Bağdat = Iraq-Baghdad ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Vakıflar = Foundations

Özet:
Tez çalışmamızda Bağdat Vakıfları (1534-1830) konusu bütün yönleriyle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tez çalışmamız Özet (Abstract), Giriş, altı Bölüm, Sonuç, Kaynaklar ve Eklerden oluşmaktadır. Giriş Bölümü'nde öncelikle tezin konusu, yöntemi ve Bağdat vakıflarını ortaya koyan ana kaynaklar ve araştırmalar hakkında bilgi verilerek, bunların tez çalışmasına olan katkıları belirtilmiştir. Ardından çalışmanın Birinci Bölümü'nde "Bağdat Vakıflarına Genel Bir Bakış" başlığı adı altında, çalışma mekânı Bağdat, Osmanlı Devleti'nin Bağdat'ı fethi, kurdukları idari yapı, genel olarak vakıflar (Akar ve Hayrât), Vakıf kurucuları ve Osmanlı Dönemi Bağdat Vakıflarının yönetimi incelenmiştir. İkinci Bölümde Osmanlı Dönemi'nden önceki devletler zamanında kurulan vakıflar, kurumsal olarak Bağdat merkez ve merkez dışındakiler vakıflar tasnifi içinde ele alınmıştır. Üçüncü Bölümde Osmanlı Dönemi Bağdat Vakıflarının Büyük Külliyeleri hayrat ve akarat kısımlarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dördüncü Bölümde Osmanlı Dönemi Bağdat Vakıfları üst başlığı altında "İbadet Kurumları": Camiler, Mescidler, Tekkeler ve Makamlar başlıkları altında işlenmiştir. Beşinci Bölümde Osmanlı Dönemi Bağdat Vakıfları'nın Eğitim Kurumları, yâni Medreseler, Mektepler ve Kütüphaneler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Altıncı Bölümde de Osmanlı Dönemi Bağdat Vakıflarının Sosyal Yardım Kurumları, yani Sebilhaneler, It'am-ı Taam Vakıfları, Sadaka Vakıfları, Mesken Vakıfları ve Aile Vakıfları  başlıkları altında tasnif edilip incelenmiştir.

Abstract:
In our thesis study, the subject of Baghdad Waqif (1534-1830) has been tried to be put forward in all aspects.  Our thesis consists of Abstract,Introduction, Five Chapters, Conclusion, References and Annexes.  In the Introduction Section, firstly, information about the main subject and method of the thesis and the main sources andresearches that reveal the Baghdad foundations are given and their contributions to the thesis study are specified.  Then, a concise information about the Baghdad Waqif was given.Finally, Baghdad Conquest, Geographical, Administrative and Waqif issues were discussed. In the first part of our study, the subject of Baghdad Waqif in the states before the Ottoman Period was discussed under the title of An Overview of Baghdad Waqif.  In the Second part, the subject of the Ottoman Period Baghdad Waqif (Large Külliyeler) was tried to be revealed.  In the Third part, the subject of Ottoman Baghdad Waqif (Other Religious Institutions) was discussed and information was given about Mosques, Masjids, Tekkeler and Tombs, which are the religious organizations of the Waqif. In the fourth part, Education Service Institutions, School, Institutions and Library Institutions were tried to be presented as Ottoman Period Baghdad Waqif (Educational Institutions).In the Fifth part, (Social Aid Institutions) such as Drinking Fountain, Food to the poor, Donation, Houses and Family Waqif, which are the Ottoman Period Baghdad Waqif (Social Aid Institutions), were examined.