Anonim şirketlerde SSK prim borçlarının ödenmemesinden doğan sorumluluk
Responsibility of joint-stock companies resulting from unpaid SSK premium depts
Yazar: ZEHRA AYAN MUTLU
Danışman: PROF.DR. RIZA AYHAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anonim şirketin, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim organı olmaküzere üç yasal ve zorunlu organı bulunmaktadır. Anonim şirket, yönetimkurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur.Sosyal sigorta kurumlarının en önemli ve temel gelir kaynağını sosyalsigortalar primleri oluşturmaktadır. 506 sayılı yasa, sosyal sigorta primialacaklarının zamanında tahsili yönünde, kendine özgü bir sorumluluk kabuletmiş ve tüzel kişilerin sosyal sigorta primi borçlarını güvence altına almayıamaçlamıştır. 506 sayılı yasanın 80/XII. maddesi, sosyal sigorta primlerinihaklı nedenleri olmaksızın, süresi içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyentüzel kişiliği haiz işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkililerinin SSK'yakarşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarınıbelirtmiştir.506 sayılı yasanın 80/XII. maddesinde, ?üst düzey yönetici veya yetkili?kavramından ne anlaşılması gerektiği açıklığa kavuşturulmamıştır. Anonimşirket üst düzey yöneticisi sayılmak için de yönetim kurulu üyesi olmak yeterlideğildir. Anonim şirket yönetim kurulu üyesinin, 506 sayılı yasanın 80/XII.maddesi uyarınca sosyal sigorta primlerinden işveren anonim şirket ile birliktemüteselsilen sorumlu tutulabilmesi için, ?sosyal sigorta primlerinin tahakkukve ödenmesinde yetkili üst düzey yönetici? olması gerekir. Başka biranlatımla, yönetim kurulunda başkan veya başkan yardımcısı gibi unvantaşıması veya imza yetkisine sahip üye olması veya şirketin yönetimindeparasal konularda yetkili genel müdür, finansman veya muhasebe müdürügibi üst düzeyde sorumluluk taşıyan görevli olması gerekmektedir.Özel yasa olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 80/XII.maddesinin, genel yasa olan 6813 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesine göre uygulama önceliğibulunmaktadır. 6813 sayılı yasanın mükerrer 35. maddesi, sosyal sigortaprimi dışındaki diğer SSK alacaklarına uygulanabilecektir.506 sayılı yasanın Ek 24/L. maddesinde belirtilen niteliklere sahipanonim şirketlerin üst düzey yönetici sıfatı bulunan yönetim kurulu üyeleri,süresinde ödenmeyen sosyal yardım zammı borcundan dolayı da anonimşirket ile birlikte müteselsilen sorumludurlar. Sosyal sigorta primleri ve Ek24/L maddesi kapsamındaki sosyal yardım zammı ve ferileri dışındaki SSKalacaklarının (eğitime katkı payı, özel iletişim vergisi, idari para cezası vs.)tahsili için 506 sayılı yasanın 80/XII. maddesine dayanılarak anonim şirketinüst düzey yöneticilerine başvurulamaz.SSK'nun sosyal sigorta primlerinden doğan alacakları genel hükümleruyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tâbidir. SSK alacaklarının tahsilinde6183 sayılı yasanın uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde, alacaklı sigorta müdürlüğünün bulunduğu yer işmahkemesi yetkilidir.Üst düzey yönetici sıfatı bulunan yönetim kurulu üyelerinin, haklıneden, sosyal sigorta primlerinin tahakkuk ve tediyesi sırasında görevdebulunmamaları, anonim şirketin sosyal sigorta primlerini ödemesi veyaanonim şirketin sosyal sigorta primi borcunu karşılayacak miktarda malınınhaczedilmesi ve sosyal sigorta primi borçlarının af yasası kapsamındakalması hallerinde, anonim şirketin sigorta borçlarından dolayı sorumluluklarıyoktur.

Abstract:
Joint-stock company has three legal and obligatory componentsnamed general assembly, board of management and auditing committee. Ajoint-stock company is managed and represented by the board ofmanagement.Insurance premiums build up the most important and major part ofincomes of social security institutions. Law No. 506 has admitted the specificresponsibility regarding the on time collection of premiums and aimed toguarantee the premium debts of legal entities. It is stated in the article No.80/XII of Law No. 506 that the top level executive or authority of the legalentities are responsible against SSK collectively and jointly with theiremployer in case the company does not accrue and pay the insurancepremiums on time without having valid reasons.It is not clearly defined in the article No. 80/XII of Law No. 506 whatshould be understood from the concept of ?top level executive or authority?. Itis not sufficient to be a member of board of management in order to be a toplevel executive of a joint-stock company. According to the article No. 80/XII ofLaw No. 506, the member of board of management of a joint-stock companyshould be assigned as the ?top level executive authorized in the accrual andpayment of premiums? in order to be responsible for the insurance premiumscollectively and jointly with the employer joint-stock company. In other words,s/he should be the chief or assistant chief of board of management, or amember authorized for signing or should have a high level responsibility likegeneral manager, financial or account manager authorized for financialissues in the company management.Article No. 80/XII of the special Social Security Law No. 506 hasprecedence over repeated article No. 35 of the general Public ReceivablesCollection Procedure Law No. 6813. Repeated article No. 35 of Law No.6813 can be applied to receivables other than premiums.The members of board of management assigned as the top levelexecutives in the joint-stock companies satisfying conditions stated in theadditional article No. 24/L of Law No. 506 are also responsible for the dept ofsocial charity raise not paid on time collectively and jointly with the joint-stockcompany. Top level executives of joint-stock companies cannot be asked forthe payment of receivables (education aid, special communication tax,administrative fine etc) based on the article No. 80/XII of Law No. 506 exceptfor the insurance premiums and social charity raise and accessoriescomprised in the additional article No. 24/L.Receivables of SSK resulting from insurance premiums are subject toprescription of a decade according to the general sentences. Labour court ofthe location of creditor insurance management is authorized in the analysis ofconflicts resulting from the application of Law No. 6183 in the collection ofSSK receivables.The members of board of management assigned as the top levelexecutives have no responsibility for the insurance debts of joint-stockcompany in the following cases: To have valid reason, not to be in charge ofthe job during the accrual and payment of premiums, payment of premiumsby joint-stock company or seizure of property in the amount of premium debtsof joint-stock company and coverage of for premium debts by the AmnestyLaw.