Doğu Trakya'da orta kalkolitik dönem mimarisi: Aşağı pınar 5. tabaka mimarisi ve yerleşme düzeni
Middle chalcolithic architecture in Eastern Thrace: Architecture and settlement pattern of layer 5 at Aşağı Pınar
Yazar: ERMAN ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM ÖZDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Aşağı Pınar Höyüğü = Aşağı Pınar Tumulus ; Doğu Trakya = Eastern Thrace ; Kalkolitik Dönem = Chalcolithic Period ; Kırklareli = Kırklareli ; Mimari özellikler = Architectural characteristics

Özet:
Kırklareli'nde yer alan Aşağı Pınar Höyüğü, MÖ 7. binyılın sonlarında kurulmuş ve yaklaşık olarak bin yıl boyunca kesintisiz iskan görerek MÖ 5. binyılın başlarında terk edilmiş bir tarihöncesi yerleşmedir. Höyükte, MÖ 6200-4800 yılları arasına tarihlenen 1-8 olarak numaralandırılan tabakalar ile 5/6 Geçiş Tabakası olmak üzere toplam dokuz tabaka tanımlanmıştır. Aşağı Pınar yerleşmesindeki ilk evre, Anadolu'daki çağdaş yerleşmeler ile benzer özelliklerdedir. Ancak MÖ 6. binyılın ortalarında yaşanan geçiş sürecini takiben, Aşağı Pınar da dahil olmak üzere Trakya bölgesinin geneli Karanovo III-IV özelliklerini yansıtmaktadır. Bu geçiş sürecinden sonra Anadolu ile benzerlikler gözle görülür biçimde azalmaktadır. Bu tez çalışmasının odağını ise, geçiş sürecinden sonra gelen 5. tabaka oluşturmaktadır. Söz konusu tabaka, yaklaşık MÖ 5400 - 5250 yılları arasına tarihlenmekte ve Anadolu'da Orta Kalkolitik başı, Balkanlar'da ise Orta Neolitik olarak bilinen döneme karşılık gelmektedir. Genel olarak yerleşimin bu ikinci evresinde; mimari, buluntu toplulukları ve yerleşme düzeninde önemli değişimler meydana gelmiştir. Aşağı Pınar'da 5. tabakaya ilişkin mimari kalıntılar oldukça geniş bir alanda ortaya çıkarılmıştır. Bu tez çalışması kapsamında ele alınan konu, geçiş tabakasını takip eden 5. tabakadaki köklü değişimlerin tanımlanması ve değişen yaşam biçiminin anlaşılmasıdır. Tez çalışmasının amacı, birçok alanda yaşanan önemli değişimlerin nedenini mimari ve yerleşme düzeni açısından incelemek ve bu kırılmadan sonra nasıl bir yaşam sürüldüğünü anlamaya çalışmaktır.

Abstract:
The Aşağı Pınar Mound, located in Kırklareli, is a prehistoric settlement that was established at the end of the 7th millennium BC and has been inhabited for almost a thousand years and was abandoned at the beginning of the 5th millennium BC. A total of nine layers were identified at the Aşağı Pınar Mound, numbered 1-8, and 5/6 Transitional Layer dated 6200-4800 BC. The first phase of the Aşağıpınar settlement is similar to the contemporary settlements in Anatolia. However, following the transition period in the middle of the 6th millennium BC, the entire Thracian region including the Aşağı Pınar, reflects the characteristics of Karanovo III-IV. After this transition period, the similarities with Anatolia decreased noticeably. The focus of this study is Layer 5, which follows the transition period. This layer dates back to about 5400 - 5250 BC and corresponds to the Middle Chalcolithic period in Anatolia and the Middle Neolithic period in the Balkans. In this second phase of the settlement; significant changes have occurred in the architecture, artifacts and settlement pattern. The architectural remains of the 5th layer in Aşağı Pınar have been unearthed in a very large area. The subject of this study is to identify the important changes in layer 5 and to understand the changing lifestyle. The aim of this study is to examine the reasons of the important changes in many areas in terms of architecture and settlement pattern and to try to understand the lifestyle after this breaking point.