Cumhuriyet Dönemi Türk hikayesinde milli kimlik inşası (1922-1940)
National identity building about Turkish story in Republic Period (1922-1940)
Yazar: FATİH DİNÇER
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ARGUNŞAH
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Hikaye = Story ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Milli kimlik = National identity ; Sosyal inşaa = Social construction ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk hikayesi = Turkish story ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu çalışma, 1922 ve 1940 yılları arasında Türkiye'de kitap olarak yayımlanmış hikâyelerde millî kimlik inşasının izlerinin tespiti üzerine kurulmuştur. Türk modernleşmesinin toplumun farklı sahalarındaki yansımalarının olacağı fikrinden hareketle, kitlesel bir değişimin bir edebî tür üzerinden gözlemlenebileceği düşünülmüştür.
Çalışmada dönem hikâyelerine kimlik ve modernleşme kavramları etrafında geliştirilen bir bakışla yaklaşılır. Bu amaçla hikâyelerin kimlik çerçevesindeki teorik ve kavramsal yapısı tanımlanmıştır bunu takiben modernleşme sürecinin genel yapısı ve Türk modernleşmesinin gelişim sürecine yer verilmiştir. Böylelikle, hikâyelere millî kimlik üzerinden bakabilmek mümkün olmuştur. Kimlik ve modernleşmenin kavram dünyası ve tarihsel gelişimi millî kimlik inşasının nasıl gerçekleştiğine dairi bir ipucu sunmuştur. Hikâyelerin tasniflenmesinde kimlik meselesine dair bulgular kullanılmıştır. Modernleşmeye dair bulgular ise hikâyelerin ortaya çıktığı sosyal ortama dair bir ön bilgi sağlamış ve bu bakış açısı üzerinden bir okumanın yolunu açmıştır.
Çalışmanın hikâyeleri esas ana bölümü, cumhuriyet dönemi hikâyelerinde millî kimlik vurgusu barındıran eserlerin Türk kimliği açısından nasıl bir kimlik çerçevesi çizdiklerini gösterir. Bu bakımdan hikâyelerin geçmiş tasarımı, benlik ve öteki gibi unsurlar açsından ortak mesajlar içerdikleri görülür. Kahramanlardan, tarihe, mekândan, semboller ve kutsallara uzanan başlıklarda Türk kimliğinin algılanış ve sunuluş biçimleri farklı örnekler üzerinden gösterilir. Aidiyetlerini dışa vuran yazarların bazı hikâyelerinde kimlik miraslarından yararlanarak bir kimlik bilinci önermesi yaptıkları görülür. Özellikle savaşın getirdiği ortamın millî kimliğin şekillenmesinde etkin bir rol oynadığı düşünülür.

Abstract:
This study was based on the identification of the traces of national identity construction in stories published as books in Turkey between 1922 and 1940. In view of the idea that Turkish modernization will have different reflections of the society, it is thought that a mass change can be observed through a literary genre.
In the study, the periodicals are approached with a view developed around the concepts of identity and modernization. For this purpose, the theoretical and conceptual structure of the narratives in the identity frame has been defined. Following this, the general structure of the modernization process and the development process of Turkish modernization are included. Thus, it was possible to look at stories through national identity. The conceptual world and historical development of identity and modernization provided a clue as to how the construction of national identity took place. Findings of identity have been used in the classification of the stories. Findings of modernization have provided a preliminary knowledge of the social atmosphere in which the stories have emerged and opened the way for a reading through this point of view.
The main part of the stories of the worker shows how the works of national identity in the Republican period stories draw an identity frame from the viewpoint of Turkish identity. In this respect, it is seen that the stories contain common messages in terms of elements such as past design, self and others. In the titles that extend from the heroes, the tarihe, the place, the symbols and the sanctification, the perception and presentation of the Turkish identity is shown through different examples. It is seen that writers who have outsourced their identities make an identity conscience proposition by using their inheritance in some stories. Especially the environment brought by the war is thought to play an active role in shaping the national identity.