Gümrük Birliği`nin Türk dış ticaret üzerine etkisi
The Effects of Customs Union on Turkish foreign trade
Yazar: RASİM KUTLU
Danışman: PROF. DR. CEMAL ŞANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
oz Bu çalışma Avrupa Birliği ile tesis edilen Gümrük Birliği'nin Türk dış ticareti üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. Türkiye uzun zamandan beri Avrupa Birliğine tam üye olma çabasındaydı. Tam üyelik başvurusunun Nisan 1987'de Avrupa Birliği tarafından reddedilmesine rağmen, Türkiye, Avrupa Birliği'nden yapılan ithalatta sektörel bazda tarifelerini düşürerek, tek taraflı olarak dış ticaretteki liberalizasyon çabalarını sürdürmüştür. Mart 1995 'de Türkiye tarife yapısını Gümrük Birliği çerçevesinde Avrupa Birliği ile uyumlu hale getirmeye karar verdi. Avrupa ile tesis edilen Gümrük Birliği Ocak 1996'dan itibaren yürürlüğe girmiştir. Avrupa Birliği'ne entegrasyonun ilk aşaması gümrük birliği, bir sonraki aşaması ise ürün piyasasında bütünleşmenin sağlanmasıdır. Türkiye Avrupa Birliği'ne tam üye olmadan Gümrük Birliğine giden tek ülkedir. Gümrük Birliği ile birlikte Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarifeler kaldırılmış ve Avrupa Birliği'ne üye olmayan ülkelere ortak gümrük tarifesi uygulanmıştır. Çalışmada, gümrük birliği teorisi ve gümrük birliğinin ekonomik etkileri, Avrupa Birliği ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin açıklanmasının ardından, Gümrük Birliği'nin Türk dış ticareti üzerindeki etkileri ithalat modeli ve ihracat modeli ile açıklanmıştır. Bu modellere beş ekonometrik yapısal değişim testi uygulanmıştır. Bu testler Chow Kırılma Noktası Testi, Chow Kestirim Testi, CUSUM Testi, CUSUM Kare Testi ve Gölge Değişkenler Testi'dir. Bu testlerin sonucunda Gümrük Birliği ile birlikte Türkiye'nin ithalatında ve ihracatında yapısal bir dönüşüm olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. ııı

Abstract:
ABSTRACT This study aims to find out the effects of Customs Union with the European Union on Turkish foreign trade. Turkey has tried to be a full member of European Union for a long time. Although Turkey's re-application for full membership in April 1987 was rejected by European Union, Turkey pursued unilaterally its trade liberalization efforts by reducing its sectoral tariffs on its imports from European Union. In March 1995, Turkey decided to harmonize its tariffication structure with the European Union in the context of Customs Union. Customs Union with European Union has been put into effect in January, 1996. The first step towards Turkey's integration in the European Union is customs union, the next phase will be the full integration of the commodity markets. Turkey is the first country that has joined the Customs Union without being a member of Europen Union. With the Customs Union, tariffs on trade between Turkey and European Union are eliminated and common external tariffs are applied by European countries to the non-member countries. In the study, after summarizing the theory of customs union and its economic effects, European Union and relation between Turkey and European Union, the effects of Customs Union on Turkish foreign trade are discussed on import model and export model. Five econometric structual change tests are applied on these models. These tests are Chow Break Point Test, Chow Forecast Test, CUSUM Test, CUSUM of Squares Test and Dummy Variable Tests. It has been deduced from these tests that after the Customs Union there is no structual changes on Turkish import and export. IV