Sosyal bilgiler öğretiminde yaratıcı düşünmenin erişiye ve kalıcılığa etkisi
The Effects of creative thinking on achievement and retention in social science teaching
Yazar: SERAP EMİR
Danışman: PROF.DR. VEYSEL SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı düzeyi = Success level ; Ders programları = Curriculum ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Torrance Yaratıcı Düşünme Testi = Torrance Creative Thinking Test ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim = Teaching

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, Sosyal Bilgiler Dersinin öğretiminde yaratıcı düşünmenin erişiye ve kalıcılığa etkisi incelenmiştir. Bolu İlinde bulunan Atatürk İlköğretim Okulunun 5. sınıf öğrencilerinden iki grup üzerinde ve Sosyal Bilgiler Dersinde yürütülen araştırmada; kontrol grubunda geleneksel öğretim, deney grubunda yaratıcı düşünme işe koşulmuştur. Araştırmada veriler ön test, son test, kalıcılık testi, tutum ölçeği ve Torrance Yaratıcı Düşünme Testi ile toplanmıştır. Bu veriler aritmetik ortalama, standart sapma ve "t" testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir: 1. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında bilgi düzeyi erişi puanları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 2. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında kavrama düzeyi erişi puanları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 3. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında uygulama düzeyi erişi puanları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. 4. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında sentez düzeyi erişi puanlan açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.11 5. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında toplam erişi puanları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 6. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında kalıcılık puanları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 7. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında tutum puanlan açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 8. Yaratıcı düşüncenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında yaratıcı yeteneği puanları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak,yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesine ve yeni yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
m SUMMARY In this research study, the effects of creative thinking on achievement and retention has been investigated in teaching social science subjects. During the research which has been carried out on two different groups and social studies classes with pupils of grade 5 at Atatürk Elementary School in Bolu, whilethe experimental group was taught in creative thinking, the control group was taught in traditional method. Data have been collected by applying pre-test, post-test, retention test, attitude scale and Torrance Test of Creative Thinking. This data are analysed by using arithmetic means and standard deviation and "t" test. The results of the study can be summaried as follows: 1. A significant difference was found between the means of level of knowledge achievement scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 2. A significant difference was found between the means of level of comprehension achievement scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 3. A significant difference wasn't found between the means of level of application achievement scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. 4. A significant difference was found between the means of level of synthesis achievement scores of experimental group students taught in creative thinking andIV those of control group students taught in traditional method. The meansof the experimental group was better than the means of the control group. 5. A significant difference was found between the means of total achievement scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 6. A significant difference was found between the means of retention achievement scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 7. A significant difference was found between the means of attitude scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. 8. A significant difference was found between the means of creative thinking ability scores of experimental group students taught in creative thinking and those of control group students taught in traditional method. The means of the experimental group was better than the means of the control group. In this research study, proposals based on findings have also been made for those who intend to go into research studies in the field of creative thinking skills or other new studies.