Sisplatine bağlı karaciğer hasarında üzüm çekirdeği özütü ve esansiyel kekik yağının etkilerinin araştırılması
Effects of grape seed extract and origanum onites essential oil on cisplatin-induced hepatotoxicity
Yazar: ÜMİT ARSLANBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSUN ÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı / Klinik Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Kekik = Thyme ; Kekik yağı = Thyme oil ; Serbest radikaller = Free radicals ; Sisplatin = Cisplatin ; Toksisite = Toxicity ; Üzüm çekirdeği = Grape seeds

Özet:
Giriş ve Amaç: Sisplatin (CDDP), kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan, platin türevi bir ilaçtır fakat yüksek dozlarda karaciğer hasarı gibi istenmeyen yan etkilere sebep olabilir. Sisplatinin karaciğer dokusunda yaptığı hasarın altında yatan mekanizma büyük oranda serbest oksijen radikallerine bağlıdır. Üzüm çekirdeği özütünün (ÜÇÖ) ve esansiyel kekik yağının (EKY) çeşitli dokularda serbest radikal temizleyici ve antioksidan özelliklere sahip olduğu önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Biz bu çalışmada sıçanlarda sisplatin tedavisine bağlı oluşan karaciğer hasarında ÜÇÖ ve EKY'nın etkilerini araştırmayı amaçladık.Gereç-Yöntem: Doksanaltı adet Wistar albino cinsi erkek sıçan; her biri oniki hayvandan oluşan sekiz gruba bölünerek, gruplardaki sıçanlar on gün süreyle takip edildi. Kontrol grubu: Hem periton içine serum fizyolojik enjekte edildi hem de gavaj yoluyla distile su verildi. ÜÇÖ grubu: ÜÇÖ (100 mg/ kg/ gün), gavaj yoluyla verildi. EKY grubu: (1 mg/ kg/ gün), periton içine enjekte edildi. Sisplatin grubu: (7 mg/ kg, 6.gün tek doz), periton içine enjekte edildi. ÜÇÖ+Sisplatin grubu: (ÜÇÖ 100 mg/ kg/ gün) gavaj yoluyla verildi ve sisplatin (7 mg/ kg, 6.gün tek doz), periton içine enjekte edildi. EKY+Sisplatin grubu: EKY (1 mg/ kg/ gün), periton içine enjekte edildi ve sisplatin (7 mg/kg, 6.gün tek doz), periton içine enjekte edildi. ÜÇÖ+EKY+Sisplatin grubu: ÜÇÖ (100 mg/ kg/ gün), gavaj yoluyla verildi. EKY (1 mg/ kg/ gün), periton içine enjekte edildi ve sisplatin (7 mg/ kg, 6.gün tek doz), periton içine enjekte edildi. ÜÇÖ+EKY grubu: ÜÇÖ (100 mg/ kg/ gün), gavaj yoluyla verildi ve EKY (1 mg/ kg/ gün), periton içine enjekte edildi. Onbirinci gün derin anestezi altında sıçanlardan karaciğer doku ve kan örnekleri alınarak ÜÇÖ ve EKY'nın, sisplatin tedavisine bağlı oluşan karaciğer hasarı üzerindeki etkileri araştırıldı. Sıçanlar öldürülmeden önce alınan intrakardiyak, kan örneğinden elde edilen serumlarda; karaciğer fonksiyonlarının göstergesi olan serum alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferaz (AST) düzeyleri çalışıldı. Sıçanlar öldürüldükten hemen sonra çıkarılan karaciğer dokularında; oksidatif stres belirteci malondialdehit (MDA) ile antioksidan enzimlerden süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzim aktiviteleri çalışıldı. Karaciğer doku örneklerinin ikinci grubu fikse edilip bir seri histopatolojik işlemden geçirildikten sonra, ışık mikroskobunda morfometrik ve histopatolojik olarak incelenip değerlendirildi.Bulgular: Sisplatin grubunda serumda ALT ve AST düzeylerinde artış, MDA düzeylerinde yükselme ve SOD ile GSH?Px'i içeren antioksidan enzim düzeylerinde azalmayla biyokimyasal olarak (p< 0,001), ışık mikroskobu altında ise histopatolojik olarak karaciğer hasarı gösterildi (p< 0,05). ÜÇÖ verilmesiyle karaciğer hasarında belirgin düzelme saptandı yine EKY verilmesiyle ÜÇÖ kadar olmasa da düzelmeler olduğu gözlendi (p< 0,001).Sonuç: Bu sonuçlara göre sisplatin ile oluşturulan karaciğer hasarının temelinde antioksidan savunma sisteminin bozulması söz konusudur. Güçlü bir antioksidan olan ÜÇÖ burada koruyucu bir etkinlik gösterirken, EKY da kısmen koruyucu özelliktedir. Sisplatin'e bağlı karaciğer hasarında ÜÇÖ ve EKY'nın kesin tedavi edici ilaçlar olarak değerlendirilebilmesi için henüz çok erkendir. Bu nedenle farklı doz, farklı süre ve farklı denek sayılarıyla yeni çalışmaların yapılması uygun olacaktır.Anahtar Kelimeler: Sisplatin, Hepatotoksisite, Serbest Radikaller, Üzüm, Kekik.

Abstract:
Background: Cisplatin (CDDP), derived from platinium, is a widely used anticancer drug but a high dose, it can produce undesirable effects, such as hepatotoxicity. The underlying mechanism in hepatotoxicity has been atributed to free oxygen radicals. Grape seed extract (GSE) and origanum onites essential oil (OOEO) previously shown to have free radical scavenging and antioxidant properties in various tissues. We aimed to study the effects of GSE and OOEO on the cisplatin induced hepatotoxicity in rats.Materials and Methods: 96 male Wistar albino rats were divided into eight groups, 12 rats in each and followed up for 10 days. Control group: SF intraperitoneally, distilled water with gavage. GSE group: (100 mg/ kg/ day), with gavage. OOEO group: (1 mg/ kg/ day, intraperitoneally). CDDP group: (7 mg/ kg, single dose, on the 6 th day), intraperitoneally. GSE+CDDP group: GSE (100 mg/ kg/ day), with gavage and CDDP group: (7 mg/ kg, single dose, on the 6 th day), intraperitoneally. OOEA+CDDP group: (OOEO 1 mg/kg/day), intraperitoneally and CDDP (7 mg/ kg, single dose, on the 6 th day), intraperitoneally. GSE+OOEO+CDDP group: GSE (100 mg/ kg/ day, with gavage, OOEO 1 mg/ kg/ day, intraperitoneally and CDDP 7 mg/ kg, single dose, on the 6 th day, intraperitoneally). GSE+OOEO group: GSE (100 mg/ kg/ day), with gavage, OOEO (1 mg/ kg/ day), intraperitoneally. On the 11 th day liver tissue and plasma samples were obtained from rats under deep anaesthesia and the effects of GSE and OOEO on cisplatin induced hepatotoxicity, were examined. Serum ALT, AST levels were merasured, to evaluate the liver function. In rat liver specimens the levels of malondialdehyde (MDA), end product of lipid peroxidation and the activities of superoxide dismutase (SOD) and glutathione peroxidase (GSH?Px) were determined spectrophotometrically. In second rat liver specimens has been fixed and examined histopathologically by the light microscopic levels.Results: Cisplatin hepatotoxicity was manifested histopathologically under the light microscobe (p< 0,05) and biochemically by an increase in serum ALT and AST, elevation of MDA in liver tissues as well as a decrease in the activities of antioxidant enzymes, including SOD, GSH?Px in liver tissues (p< 0,001). In the GSE group, significant improvements were observed compared with the cisplatin group. In the OOEO group, there were also some improvements but to a lesser degree compared with the GSE group (p< 0,001).Conclusion: In keeping with the results, the main underlying mechanism in CDDP?induced hepatotoxicity appears to be due to hepatocyte damage. GSE and OOEO appeared to induce a beneficial therapeutic effect in this study. However, we can not yet consider GSE and OOEO to be a new therapeutic agent in CDDP hepatotoxicity until further studies with various doses, different time intervals, and more animal numbers have been provided.Key Words: Cisplatin, Hepatotoxicity, Free Radicals, Grape, Thyme.