Dihaploidizasyon yoluyla geliştirilmiş kavun saf hatlarının aroma ve bazı kalite kriterleri bakımından incelenmesi
Analysis of melon breeding pure lines developed by dihaploidization with regards to flavor and some qualification criteria
Yazar: MELTEM BERBER
Danışman: PROF. DR. SAADET BÜYÜKALACA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada farklı biyokimyasal özellikleri ve morfolojik çeşitliliğiyle dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen kavun (Cucumis melo L.) bitkilerinde dihaploidizasyon yöntemiyle elde edilen saf hatlarda aroma maddeleri belirlenmiştir. Bu amaçla yeni çeşit geliştirilmesinde ebeveyn olmaya aday 7 ayrı kavun tipine ait 431 bitkiden 533 embriyo kurtarılmıştır. Bitkiye dönüşme oranları %61 olan embriyolarda in vitro kolhisin uygulamaları başarısız olmuş ve bunun üzerine dış koşullara alıştırılan 184 haploid bitkide in vivo kolhisin uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Flow sitometri yöntemiyle belirlenen 109 dihaploid bitkide fertil hatlar elde edilmek üzere kendilemeler yapılmıştır. Sonuç olarak saf hat elde edilebilen 16 adet Galia, 13 adet Ananas, 3 adet Piel de Sapo, 5 adet Charanthi, 4 adet Hıdır, 3 adet Hıdır xKantalop melezi olmak üzere 44 hatta ait meyveler elde edilmiştir. Fizikokimyasal ve duyusal analizler sonucu belirlenen 8 genotipte aroma maddelerinin ekstraksiyonu sıvı-sıvı ekstraksiyon yöntemi ile, tanımlanması, miktarları GC-MS-FID teknikleri ile gerçekleştirilmiştir. Aroma analizleri sonucunda 16 adet ester bileşiği, 7 adet kükürtlü bileşik, 19 adet yüksek alkol, 4 adet terpen bileşiği, 2 adet aldehit ve keton olmak üzere toplam 48 aroma bileşiği belirlenmiştir. Genotiplerde bulunan aroma bileşiklerinin toplam miktarları 2452 µg/kg ile 10419.5 µg/kg arasında tespit edilmiştir. Toplam aroma bileşiği miktarları Kantalop grubu kavunlarda daha yüksek bulunmuştur. Hıdır kavun tipine ait genotipte alfa kardinol terpen bileşiği ilk defa belirlenmiştir.

Abstract:
The melon (Cucumis melo L.) is commonly grown throughout the world with different biochemical properties and morphologic diversity.  In this study, aroma compounds of melon obtained by dihaplodization were determined. For that purpose, this study was performed to the parthenogenetic response of 431 plants which belong to 7 different melon types. A total of 535 haploid embryos were rescued and among them 61% were converted to haploid plants. In vitro colchicine applications were failed. For this reason, in vivo colchicine treatment applied to 184 haploid plants which were acclimated from in vitro to the ambient environment. 109 dihaploid plants identified by flow cytometry were fertilized to obtain fertile lines. Fruits of 44 lines including 16 Galia, 13 Ananas, 3 Piel de Sapo, 5 Charanthi, 4 Hıdır and 3 Hıdır x Cantaloupe hybrids were obtained. Physicochemical and sensory analyzes were carried out by using GC-MS-FID techniques to quantify the 8 selected genotyping flavor substances by liquid-liquid extraction method. As a result of aroma analysis, a total of 48 aroma compounds, 16 ester compounds, 7 sulfur compounds, 19 high alcohols, 4 terpenes, 2 aldehits and ketones, were determined. Total amounts of aroma compounds found in genotypes were determined between 2452 μg / kg and 10419.5 μg / kg. Total amounts of aroma compounds were found higher in Cantaloupe group melons. The alpha cardinol terpenoid which was not found in other types of melon before were found in the Hıdır, Turkish type of melon.