İlaç dışı uygulamalardan aromaterapi ve su jok' un postoperatif ağrıya etkisi
The effect of aromatherapy and su jok on non-pharmacological implementation on postoperative pain
Yazar: HÜLYA ELMALI ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ŞULE ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Su jok terapisi = Su jok therapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada cerrahi operasyon sonrası oluşan genel ağrının azaltılması ya da tamamen ortadan kaldırılmasında ilaç dışı yöntemlerden olan aromaterapi ve Su Jok uygulamalarının etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 9 Şubat-2 Ekim 2019 tarihleri arasında İstanbul'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisinde, sezaryen ile doğum yapan 120 hasta ile randomize kontrollü çalışma olarak gerçekleştirildi. Primipar ve multipar olma değişkeni göz önünde bulundurularak bloklu randomizasyon uygulandı ve Aromaterapi Grubu, Su Jok Grubu, Su Jok ve Aromaterapi Grubu, Kontrol Grubu olarak dört grup belirlendi. Su Jok, karabuğday tohumu kullanılarak; aromaterapi, lavanta, okaliptüs ve gül yağlarından birini tercih eden hastalara inhalasyon yolu ile otuzar dakika uygulandı. Verilerin toplanmasında 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Görsel Kıyaslama Ölçeği', 'McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu' kullanıldı. Ağrı ölçümü uygulamaya başlamadan önce, uygulamadan hemen sonra ve uygulamadan otuz dakika sonra olmak üzere üç kez yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, varyans analizi, Friedman testi, Pearson korelasyon analizi ve Cohen-d etki büyüklüğü kullanıldı.
Bulgular: Ağrı ölçümleri karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken; girişim gruplarının birinci ağrı puan ortalaması kontrol grubuna göre daha yüksek iken sonraki ölçümlerde kontrol grubundan daha düşüktü. Girişim gruplarının kendi içinde müdehale öncesi, hemen sonrası ve 30 dakika sonrası değerlendirilen ağrı düzeyleri arasında istatistiksel yönden anlamlı farklılık bulunmuş olup, ağrı puan ortalamalarının son iki ölçümde azaldığı belirlendi (p<0,05). Kontrol grubunun ağrı puan ortalamaları arasında ise anlamlı bir fark bulunmadı. Girişim grupları değişkenler açısından incelendiğinde; primipar ya da multipar olma durumunun ağrı şiddetini etkilemediği, gaz şikayetinin ise ağrıyı artırdığı tespit edildi. 
Sonuçlar: Çalışma sonucunda hastanenin rutin uygulamalarının yanısıra aromaterapi, Su Jok ve her iki girişimin birlikte uygulanmasının, postoperatif ağrı şiddetinin azaltılmasında yalnızca rutin uygulamalar yapılmasına göre daha etkili olduğu belirlendi
Anahtar Sözcükler: Ağrı, aromaterapi, hemşirelik, sezaryen, Su Jok.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to determine the effectiveness of aromatherapy and Su Jok in reducing the pain sensation after surgical operation.
Material and methods: The research was carried out between 9 February-2 October 2019 in a research hospital gynecology and obstetrics service in Istanbul, randomized controlled experimental design with  120 people who delivered by cesarean section. Considering the variable of being primipar and multipar, block randomization was applied and four groups were determined as Aromatherapy Group, Su Jok Group, Su Jok and Aromatherapy Group and Control Group. Su Jok, using buckwheat seeds ; aromatherapy was applied to patients who preferred one of lavender, eucalyptus and rose oils by inhalation for 30 minutes. "Introductory Form", "Visual Analog Scale", " Short Form McGill Pain Questionnare " were used to collect the data. Pain measurement was made three times before starting the application, immediately after the application and thirty minutes after the application. In the evaluation of the data; arithmetic mean, standard deviation, percentile, chi-square, t test in independent groups, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, variance analysis, Wilcoxon test, Friedman test, Pearson correlation analysis and Cohen-d effect size.
Results: When the pain measurements were compared, there was no significant difference between the groups; while the first pain point average of the intervention groups was higher than the control group, it was lower in the next measurements than the control group. There was a statistically significant difference between the pain measurements among the experimental groups and it was determined that the mean scores of pain decreased (p <0.05). There was no significant difference between the pain scores of the control group. It was determined that being primipar or multipar did not affect the severity of pain, and gas complaint increased pain. 
Conclusion:  As a result of the study, it was determined that aromatherapy and Su Jok application is effective in reducing the severity of postoperative pain.
Key words: Aromatherapy, cesarean, nursing, pain, Su Jok.