Foça'da ikinci konutların fiziki ve sosyo-ekonomik çevreye etkileri üzerine yerel halkın bakış açısı
Local people's perspective on the physical and socio-economic environment of second homes in Foça
Yazar: OKAN OĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜZEYİR YASAK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Fiziksel çevre = Physical environment ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel çevre = Socio-cultural environment ; Turizm coğrafyası = Tourism geography ; Yazlık konutlar = Summer houses ; Yerel halk = Local people ; İkinci konut = Second home ; İkincil konut = Secondary homes ; İzmir-Foça = İzmir-Foça

Özet:
Bu araştırmada, Foça'da bulunan ikinci konutların mekân üzerindeki fiziki, sosyo-kültürel ve ekonomik etkilerine yönelik yerel halkın algıları ve bakış açılarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. 20. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren kıyı yerleşmeleri ve kırsal alanlarda yoğunlaşan ikinci konutlar, mekân üzerinde birtakım fiziki, sosyo-kültürel ve ekonomik etkiye sahiptir. Uzun yıllar boyunca ekonomik kaygılar sebebiyle plansız ve düzensiz şekilde gelişen ikinci konutların fiziki çevre üzerindeki baskısı giderek artmaktadır. Ayrıca ikinci konut gelişimiyle birlikte farklı sosyo-kültürel özelliklere sahip iki ayrı grubun (yerel halk ile ikinci konut sahipleri) karşılaşması neticesinde birtakım sosyo-kültürel çatışmaların yaşandığı bilinmektedir. İkinci konutların sözü edilen olumsuz etkilerinin haricinde çevre koruma bilincinin arttırılması, ekonomik gelir getirici etkisi, istihdamı çeşitlendirmesi vb. olumlu etkileri de mevcuttur. 1980'li yıllardan itibaren metropollerin çevresi ve kıyı yerleşmeleri başta olmak üzere birçok kırsal alan, ikinci konut istilasıyla karşı karşıyadır. 21. yüzyılda Akdeniz Havzası ve İskandinavya kıyıları başta olmak üzere kıyı şeridinin büyük bir kısmı, turistik kentleşme ve ikinci konutların baskısı altındadır.  Literatürde ikinci konutların etkileri konusu son yıllarda popülerleşmesine rağmen hala sınırlı sayıda çalışmanın var olduğu görülmektedir. Ayrıca, ikinci konutların sözü edilen etkilerine yönelik yerel halkın bakış açılarını ortaya koyan çalışmaların da yeterli sayıda olmadığı anlaşılmaktadır. Çalışma konusunun, kıyı yerleşmeleri ve kırsal alanlar açısından önemli ve güncelliğini koruyan bir problem niteliğinde olmasıyla birlikte, ilgili literatürde fark edilen boşluğu tamamlama ihtiyacı araştırma konusunun seçilmesinde önemli rol oynamıştır. Araştırmada Foça'da yıl boyu ikamet eden 432 kişiye anket uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS Statisticts 25 yazılımı vasıtasıyla derlenerek analiz edilmiştir. Araştırmada, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ve ikinci konutların etkilerine bakış açılarını saptamak amacıyla frekans testleri uygulanmıştır. Ayrıca, yerel halkın demografik özelliklerine göre ikinci konutların sözü edilen etkilerine bakış açılarını ortaya koymak amacıyla T testi ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre yerel halkın, ikinci konut sahiplerinden ekonomik gelir elde etmesinden dolayı pozitif bir bakış açısına sahip olduğu görülürken ikinci konutların fiziki çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden rahatsız oldukları anlaşılmıştır. Ayrıca yerel halk, ikinci konutların sosyo-kültürel yapıya negatif etkilerinden dolayı negatif bir algıya sahiptir. Foça'da başarılı bir turizmin ve sosyal entegrasyonun sağlanması için ikinci konutların sürdürülebilir gelişiminin sağlanması ve yerel halkla etkileşimlerinin arttırılması büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the perception and evaluation of the local people regarding the physical, socio-cultural and economic effects of the second homes in Foça on the space. Since the second half of the 20th century, coastal settlements and second residences concentrated in rural areas have some physical, socio-cultural and economic effects on the space. The pressure on the physical environment of the second homes, which have developed unplanned and irregularly due to economic concerns for many years, is gradually increasing. In addition, it is known that there are some socio-cultural conflicts as a result of the confrontation of two separate groups (local residents and second residents) with different socio-cultural characteristics with the second home development. Apart from the mentioned negative effects of the second homes, increasing the environmental protection awareness, economic income generating effect, diversification of employment etc. There are also positive effects. Since the 1980s, many rural areas, especially the surroundings of the metropolitan areas and the coastal settlements, are facing the second home invasion. In the 21st century, most of the coastline, especially the Mediterranean Basin and the Scandinavian coast, is under the pressure of tourist urbanization and second homes. In the literature, although the issue of the effects of the second homes has become popular in recent years, it is seen that there are still a limited number of studies. In addition, it is understood that there are not enough studies showing the local people's perspectives on the mentioned effects of the second homes. Although the subject of the study is an important and up-to-date problem for coastal settlements and rural areas, the need to complete the gap noticed in the related literature has played an important role in selecting the research topic. In the research, a questionnaire was applied to 432 people residing in Foça throughout the year. The collected data were compiled and analyzed by IBM SPSS Statisticts 25 software. In the research, frequency tests were applied to determine the socio-demographic characteristics of the participants and their perspectives on the effects of the second dwellings. In addition, one-way analysis of variance (ANOVA) was applied with the T test in order to reveal the perspectives on the mentioned effects of the second homes according to the demographic characteristics of the local people. According to the emphases obtained, it was understood that the local people were satisfied with the fact that they obtained economic income from the second landlords, while the second residences were disturbed by the negative effects on the physical environment. In addition, local people have a negative perspective due to the negative effects of the second homes on the socio-cultural structure. In order to ensure successful tourism and social integration in Foça, it is crucial to ensure the sustainable development of second homes and to increase their interaction with the local people.