Okullarda çalışan özel eğitim öğretmenlerinin eğitsel tanılama ve değerlendirme süreci hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of special education teachers working in schools about the process of educational diagnosis and evaluation
Yazar: BAHAR VARDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAHYA ÇIKILI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okullarda çalışan özel eğitim öğretmenlerinin eğitsel tanılama ve değerlendirme süreci hakkındaki görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Karabük ilinde özel eğitim alanından mezun, okullarda çalışmakta olan 20 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcıların görüşlerini belirlemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşme tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşmelerle veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; 1) Öğretmenlerin RAM'a gönderme öncesindeki süreçte Eğitsel Değerlendirme İsteği Formu doldurdukları, formlara; öğrencilerin kişisel bilgilerini, sosyal becerilerini, akademik bilgilerini, kendi görüşlerini, hazırladıkları planlara göre amaçları yazdıklarını, formları değerlendirdiklerinde ise; tüm değerlendirmelerini yazacak yeterince alanın olmadığı, farklı türde veriler ekleyemedikleri belirlenmiştir. 2) RAM'da yapılan eğitsel tanılama ve değerlendirme süreciyle ilgili; zaman problemi yaşandığı, bütüncül bir değerlendirme yapılmadığı, hastane raporlarına göre inceleme yapıldığı, personelin eksik olduğu, testlerin uygulanmadığı, RAM'lar arasında uygulama farklılıkları olduğu, öğretmen görüşlerini dışarıda bıraktıkları, kararları doğru bulmadıkları belirlenmiştir. 3) Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu'nun iş ve işleyişinde; kurulda öğretmenlerin de bulunması gerektiği, değerlendirmesini yeterli bulmadıkları, kısıtlı zamanda karar verdikleri, hastane raporlarının kararlarında etkili olduğu belirlenmiştir. 4) Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu'nun iş ve işleyişiyle ilgili; karara bağlanan aşama olduğu, prosedürün işlendiği, işleyişin kâğıt üzerinden ilerlediği belirlenmiştir. 5) Kurumlarla iş birliğinde ise; iş birliğinin yetersiz olduğu, zorlu vakalarda RAM'ın iş birliği kurduğu belirlenmiştir. 6) Süreç sonunda alınan kararlarda; ailenin kararlarda etkili olduğu, tanının, değerlendirmenin ve yerleştirmenin uyumsuz olduğu belirlenmiştir. 7) Yasal düzenlemeler ve mevzuatı yeterli buldukları, okulların tanılama sürecine dahil olması gerektiği, mevzuatta düzenlenmesi gereken bazı alanların olduğu belirlenmiştir. 8) Hazırlanan raporlar ve sonuçlarıyla ilgili; sonuçlardan öğretmenlerin bilgilendirilmesi gerektiği, raporların yetkin kişiler tarafından hazırlanması, raporların bütüncül bir süreç sonucunda çıkması, raporların detaylandırılması, müfredatla uyumlu olması gerektiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlara göre; Millî Eğitim Bakanlığı öğretmenlerin tanılama ve değerlendirme öncesinde doldurdukları Eğitsel Değerlendirme İsteği Formu'nu daha kapsamlı olacak şekilde güncelleyebilir. Eğitsel tanılama ve değerlendirmeler farklı zamanlarda, farklı ortamlarda olabilir. RAM'lar arasında uygulama farklılıkları oluşmaması adına standart materyaller, ölçme araçları ve kullanılan formlar daha geniş kapsamlı değerlendirmeye olanak sağlayacak şekilde geliştirilebilir. RAM'larda çalışan personelin alan mezunu kişilerden olması sağlanabilir. İletişimin ve iş birliğinin daha kuvvetli olmasını sağlayacak dijital bir platform oluşturulabilir. Benzer çalışma daha büyük katılımcı grubuyla ve farklı branştan öğretmenlerle yapılarak süreç hakkında farklı bakış açılarına ulaşılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of special education teachers working in schools about the educational diagnosis and evaluation process. The study group of the research consists of 20 teachers who graduated from the field of special education and are working in schools in Karabük province. Interview technique, one of the qualitative research methods, was used to determine the views of the participants. Data were collected through semi-structured interviews. The data obtained were analyzed using descriptive analysis technique from qualitative research methods. As a result of the analysis; 1) It was determined that the teachers filled out the Educational Evaluation Request Form in the process before sending the students to the GRC, they wrote the students' personal information, social skills, academic information, their own opinions, and goals according to the plans they prepared on the forms, and when they evaluated the forms, it was determined that there was not enough space to write all their evaluations and they could not add different types of data. 2) Regarding the educational identification and evaluation process in GRCs, it was determined that there were time problems, there was not a holistic evaluation, the evaluation was based on hospital reports, there was a lack of personnel, tests were not applied, there were differences in practice between GRCs, teachers' opinions were left out, and the decisions were not correct. 3) In the work and functioning of the Special Education Evaluation Board; it was determined that teachers should be present in the board, they did not find its evaluation sufficient, they made decisions in a limited time, hospital reports were effective in their decisions. 4) Regarding the work and functioning of the Special Education Services Board; it was determined that there is a stage where decisions are made, the procedure is processed, and the process proceeds on paper. 5) In terms of cooperation with institutions, it was determined that cooperation was insufficient, and that GRC established cooperation in difficult cases. 6) In the decisions taken at the end of the process, it was determined that the family was effective in the decisions, and that the diagnosis, evaluation and placement were incompatible. 7) It was determined that they found the legal regulations and legislation sufficient, that schools should be involved in the diagnostic process, and that there are some areas that need to be regulated in the legislation. 8) Regarding the prepared reports and their results; it was determined that teachers should be informed about the results, reports should be prepared by competent people, reports should be the result of a holistic process, reports should be detailed, and reports should be compatible with the curriculum. According to the results of the research, the Ministry of National Education can update the Educational Evaluation Request Form that teachers fill out before the diagnosis and evaluation to be more comprehensive. Educational diagnostics and assessments can take place at different times and in different settings. Standard materials, measurement tools and the forms used can be improved to allow for more comprehensive assessment in order to avoid differences in practice between GRCs. It can be ensured that the staff working in GRCs are graduates of the field. A digital platform can be created to ensure stronger communication and cooperation. A similar study can be conducted with a larger group of participants and teachers from different branches to reach different perspectives on the process.