Bıldırcınlarda (coturnix coturnix japonica) pankreas üzerine ışık ve elektron mikroskobik araştırmalar
Light and electron microscopical investigations on the pancreas in quails (coturnix coturnix japonica)
Yazar: NEJDET ŞİMŞEK
Danışman: PROF.DR. BELMA ALABAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETBıldırcınlarda (Coturnix coturnix japonica) Pankreas Üzerine Işık ve ElektronMikroskobik AraştırmalarBu araştırma bıldırcınlarda pankreasın histolojik yapısının ışık ve elektron mikroskobik olarakbelirlenmesi amacıyla yapıldı. Çalışmada materyal olarak, 20 adet erişkin (6 aylık ve sağlıklı)bıldırcın pankreası kullanıldı.Makroskobik incelemelerde dorsal, ventral, üçüncü lop ve dalak lopları bulunanbıldırcın pankreasının duodenumun kolları arasına yerleştiği görüldü. Pankreasın ekzokrinkısmını oluşturan asinuslar ve akıtıcı kanallarının histolojik özellikleri belirlendi. Asinuslardabulunan piramidal yapılı salgı hücrelerinin bazalde yer alan çekirdek, granüllü endoplazmikretikulum ve apikalde çok sayıda zimogen granüllerle dolu olduğu saptandı. Asiner hücresitoplazmasında bulunan krista tipi mitokondriyonların matrikslerinde elektron yoğungranüller tespit edildi. Asinusların açık ve koyu asiner hücrelerden oluştuğu görüldü. Koyuasiner hücreler, açık asiner hücrelere göre serbest ribozom, polizom ve granüllü ER'lardandaha zengin, ER sisternalarının da daha dar olduğu belirlendi. Asinusların lumenlerinde bazenökromatik çekirdekli sentro-asiner hücreler bulunduğu gözlendi. Pankreas loplarınınkendilerine has interkalat, intralobuler, interlobuler ve interlober kanallara sahip olduğusaptandı. Bıldırcınlarda dorsal, ventral ve üçüncü lop ana akıtıcı kanallarının asendensduodeniye açıldığı tespit edildi.Pankreastaki endokrin hücrelerin alfa, beta ve miks adacıklar olarak gruplandığıgörüldü. Alfa adacıklarının A, D, PP ve C hücrelerinden, beta adacıklarının ise B, D ve Ahücrelerinden oluştuğu tespit edildi. Bütün loplarda ara sıra görülen miks adacıkların alfa vebeta adacıklarından oluştuğu görüldü. Alfa adacıkları, dalak lobu ve üçüncü lopta çok sayıdabulunurken, diğer lopların baş kısımlarında az sayıda gözlendi. Beta adacıklarının ise bütünloplarda küçük adacıklar halinde yaygın olarak bulunduğu tespit edildi.Anahtar Kelimeler: Asiner hücre, Bıldırcın, Elektron mikroskop, Işık mikroskop,Langerhans adacığı

Abstract:
SUMMARYLight and Electron Microscopical Investigations on the Pancreas in Quails (Coturnixcoturnix japonica)The aim of this study was to examine the histological structure of pancreas by light andelectron microscopy in quails. The pancreatic samples taken from twenty quails (healthy and6 monthly of age) were used as materials.In the macroscopic examinations, the quails? pancreas was found to locate between theduodenal arms and had dorsal, ventral, third and splenic lobes. The histological features of theexocrine secretory cells forming the acinus and their relation with the duct system weredescribed. The secretory cells were grouped into acini and were determined pyramidal inshape with basal nuclei, regular arrays of rough endoplasmic reticulum and numerouszymogen granules. Numerous electron-dense granules were determined in the matrix of cristatyped mitochondria which?s found in aciner cell cytoplasm. It was observed that exocrineacinus were consist of dark and light acinar cells. The dark acinar cells were richer in freeribosomes, polisomes, and rough endoplasmic reticulum when compared with the light acinarcells. Besides, rough endoplasmic reticulum cisternae of the these cells were more to getnarrow. Rarely, centro-acinar cells were observed in sections passing through the center of theacini consisting of exocrin pancreas. The morphological features of centro-acinar cells weredetermined to be different from those previously described for acinar cells. All the pancreaticlobes had their own intercalated ducts, intralobular ducts and interlobular ducts. In addition,there were three main ducts (dorsal, ventral and third pancreatic ducts) extending frompancreas to the point where it emptied its contents into the assendens duodenum.The endocrine cells of pancreas were mainly grouped A, B, and Mix islets. The A isletswere determined of which to constitute A, D, PP, and C cells. The B islets were determined ofwhich numerous B cells and islet peripheral to settle from one-two in number of D and Acells. Its observed that the mix islets which are found occasionally in all lobes, are composedof alpha and beta islets. The A islets were numerous in the splenic lobe and third lobe, in theother hand, they were observed a few in the head portion of another lobes. Beta islets weredetermine to be present widespread in small islets in all lobes.Key Words: Acinar cell, Quail, Electron microscopy, Light microscopy, Langerhans islet