Kütahyalı Rahîmî Dîvânı'ndan 1-50.gazellerin şerhi
The explanations of the lyric poems between 1-50. in the Kütahya Rahimi?s Divan (literature)
Yazar: AYŞEGÜL ÖZKUL SAĞDIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜNEŞ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ay = Moon ; Aşk = Love ; Gönül = Heart ; Kanun = Kanun(Müzik) ; Konya = Konya

Özet:
Dîvân şiiri geleneğinden yararlanma günümüz şairlerinin belki de en çok ihtiyaç duyduğu konuların başında gelir. Türk edebiyatının en önemli şubesini oluşturan Türk şiirinin de Türk tarihi gibi köklü bir geçmişi vardır ve sanatın her sahasında olduğu gibi şiirde de geleneğe yönelik arayışlar olduğu göze çarpmaktadır.Meşrutiyet döneminden başlayarak Osmanlı kültür ve edebiyatına karşı alınan menfi tavır, ona tamamıyla yabancı, hatta düşman nesiller yetişmesine sebep oldu. Halbuki, hiçbir millet istese de geçmişini reddedemez. Mazi bir kader gibi bizi takip eder.Eski kültür birikimimizi ve edebiyat geleneğimizi yok saymak sanata hiçbir şey kazandırmaz. Çünkü köksüzlük sanatkârı rahatsız eder, ikide bir durup geriye bakmak ihtiyacını hisseder.Kaldı ki bir eserin kalıcı olabilmesi, köklü gelenek içinde kendini yenilemesiyle mümkündür. Bunun için eski eserlerin ve özellikle bunlardan seçilmiş güzel örneklerin yayınlanmasında yarar vardır. Bu tür seçmeler yeni nesillerin divan şiirinin estetik dünyasını tanımasını, işlenmiş ve incelmiş bir dilin ses ve ifade imkânlarından tabi şekilde yararlanmasını sağlayacaktır ve bu yadırganmayacaktır.Eski şiirin klâsik şerh metoduyla açıklanmasının yanında, Tanpınar'ın yaptığı gibi çağdaş yorumlarla da okuyucuya anlatılması, geleneğin canlı ve dinamik yanlarının günümüze ve yarınımıza taşınmasını sağlayacaktır.Bu çalışma, yeni nesillerin eskiyi bilmesi, tanıması, onunla dost olması ve ondan yararlanması amacını taşımaktadır. Dilin zengin ifade imkânlarının yakalandığı 16. yüzyıla ait önemli isimlerden olan Rahîmî'nin divânından ilk 50 gazel baz alınarak klasik şerh metoduyla çalışıldı.Çalışmanın birinci bölümünde 16. ve 17. yüzyıllarda Kütahya'da edebî durum ve Türkçe dîvân dîbâceleri hakkında bilgi verildi. Rahîmî Dîvânı'nın dîbâcesi şerh edildi.İkinci bölümde ise gazel şerhlerine geçildi. Öncelikle beyitlerin hemen altında, beyitte geçen anlamı bilinmeyen kelimelerin sözlük çalışması yapılarak beytin anlaşılmasında kolaylık sağlandı. Beyitler nesre çevrildi; günümüz Türkçesiyle açıklandı ve en sonunda da edebi sanatlarına ve kullanılan mazmunlarına değinildi.

Abstract:
To make use of Ottoman poetry tradition is perhaps one of the most urgent needs of todays poets.Turkish poetry, which is the most important branch of Turkish literature has got a long-standing history like Turkish history itself. Like in every field of art, poetry is also looking for new approaches about traditionsThe negative manners agains Ottoman Culture and literature beginning from the constitutional monarchy era caused us to have generations who are unaware , even enemy of this culture and literature.Whereas nations can not refuse their pasts even if they want to refuse.. Our past follows us like a destiny.To refuse our literature tradition and culture gains does not redound anyhing to art. Because having no roots disturbs the artist. He/she frequenlty needs to look back.Moreover, to have a permanent work it has to be created within a long standing tradition. To do this old works, especially the chosen best samples must be published. Such kind of works will help new generations to know and make use of the aesthetic world of Ottoman/Divan poetry in a natural way and will not find it strange.Besides the classical explanation method of the old poetry, contemporary explanations like Tanpınar had done will help readers to understand the lively and dynamic sides of the traditions and to transfer it to futureThis study aims that new generations should know the past, be friend with it and make use of it. I have used the classical explanation method for first 50 gazels from Rahimi's collected poetry. Rahimi was an important name in the 16th century. He widely made use of rich language explanations.In the first part of the study I have given information about the literature world in the 16th and 17th century and forewords of collected poetries. Futhermore I have explained the foreword of Rahimi's collected poems.In the second part I have explained gazels. Firstly unknown words in the gazels have been studied and listed. This helped easy understanding of the couplets. Later couplets were transformed into prose and explained with todays Turkish. Finally literary arts and symbols he used were explained.