Toplu konut alanlarında planlama ve kentsel tasarım ilkeleri: TOKİ Kayseri uygulamaları üzerinden bir inceleme
Urban planning and urban design principles at mass housing areas: A survey over Kayseri applications of housing development administration of turkey (TOKİ)
Yazar: SERAP CEZAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KÜBRA CİHANGİR ÇAMUR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Nüfusun hızla artmaya devam etmesi, beraberinde barınma ihtiyacındaki artışı getirmiş, böylece kentlerde konut açığı sorununun boyutları büyümüştür. Bu sorunu çözmeye yönelik geliştirilen yaklaşımlar içinde, kısa zamanda üretilen, daha ekonomik olduğu savunulan ve daha çok kişiye hitap eden toplu konut üretim şekli önemli yer tutmaktadır.Toplu konut alanları ile yaratılan kent parçaları, planlama ve kentsel tasarımın her zaman önem verdiği bir konu olagelmiştir. Bu alanlardaki çevresel düzenlemeler ile kalitenin sağlanması, kullanıcıların yaşam kalitesini yükselteceği gibi kentin makroformuna da katkı sağlayacaktır. Bu açıdan toplu konut alanları, kent bütününde üstlendiği rol gereği titizlikle tasarlanıp uygulanmalıdır.Yasal düzenlemelerle yetki ve sorumlulukları önemli ölçüde genişletilen Toplu Konut İdaresi (TOKİ), konut üretiminde gerçekleştirdiği hızlı artışla ülke genelinde konut sektöründe önemli yer edinmiştir. Farklı alım gücüne hitap eden konutlar üreten TOKİ, uygulamalarındaki çevresel nitelik sorunu konusunda ilgili disiplin uzmanları tarafından eleştirilmektedir. TOKİ'nin ürettiği toplu konut alanlarında planlama ve kentsel tasarım boyutu, diğer konut üreticilerine de örnek olabilmesi açısından önem taşımaktadır.Kayseri ilinde TOKİ tarafından üretilen 22 proje bulunmaktadır. Bu projelerden 20 adeti toplu konut projesi, 2 adeti ise altyapı ve sosyal donatı projesidir. Bu çalışmada 20 toplu konut projesi, Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı ilçelerdeki 11 adet proje ve diğer ilçelerdeki 9 adet proje olarak iki grupta analiz edilmiştir. Bu projeler gelir gruplarına göre sınıflandırılarak planlama ve kentsel tasarım boyutunda incelenmiş, olumlu-olumsuz yönleri ortaya konulmuş, gelecekteki uygulamalara yönelik planlama ve tasarım önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Rapid and continuous population increase has caused a continuous gap in housing supply in urban areas and. Mass housing has hold an important place in solving housing need of low income groups with its cost-efficiency, time saving and quality among the different approaches.Mass housing has been considered as a significant subject for urban planning and urban design studies. Environmental quality ensured by the mass housing projects contributes also to the planning and design quality of city macroform. Hence, the mass housing projects should be handled and applied principally with respect to the existing values and context of the city.Housing Development Administration (TOKİ) has had expanded legal authority and responsibility in housing production as the single responsible public body within the housing sector in Turkey since 2000. Even if the planning and urban design approach adopted and produced by TOKİ could be an essential model for the remaining part of housing producers, it has been criticized due to the sameness and lack of identities in planning and design in its productions.There are 22 projects in Kayseri which are produced by TOKİ. 20 of these projects are housing projects while the other two projects are infrastructure and social provision projects. In this study, these 20 mass housing projects have been analysed under two main groups as Kayseri Greater City Municipality area projects (11) and the other districts projects (9). These projects have been assessed for planning and urban design criteria according to income groups. Positive and negative consequences of TOKİ applications from the view point of physical environmental quality and planning and design proposals for mass housing projects are the outcome of the thesis.