Blok zincir olgunluk seviyesi ölçmeye yönelik bir yaklaşım
An approach for blockchain maturity assessment
Yazar: SANİYE AK
Danışman: DOÇ. DR. GÜL TEKİN TEMUR ASLAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
İlk olarak Kripto paraların ardında yatan teknoloji olarak isminden söz ettiren Blok Zincir teknolojisi, başta Finans sektörü olmak üzere pek çok sektörden firmanın ilgisini çekmektedir. Henüz oldukça yeni bir teknoloji olmasına rağmen pek çok firma Blok Zincir Teknolojisini uygulamaya yönelik araştırmalar, denemeler yapmakta veya bazıları yeni ürünlerini müşterilerine sunmaktalar. İster henüz hiç Blok Zincir teknolojisi ile ilgilenmemiş olsun, ister uygulama geliştirme aşamasında veya yeni ürününü müşteriye sunma aşamasında olsun yeni bir teknolojiyi uygulamak isteyen her firmanın önce kendini bu teknoloji adaptasyonunda hangi seviyede olduğunu ölçümlemesi gerekir. Bu ölçümlemeyi gerçekleştirebilmek için de Blok Zincir teknoloji adaptasyonunun kritik başarı faktörlerinin neler olduğunun ve nasıl ölçümlenebileceği ile ilgili yöntemlerin ortaya konmuş olması gerekir.  Ancak Blok Zincir teknolojisinin oldukça yeni bir teknoloji olması sebebiyle de kritik başarı faktörlerinin ortaya konduğu çalışmalar veya Blok Zincir teknoloji adaptasyonunda firmanın kendi olgunluk seviyesini nasıl ölçebileceğine yönelik çalışmalar yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada Finansal Teknoloji alanında Özel (İzinli) Blok Zincir Ağlarının uygulanmasına yönelik kritik başarı faktörleri literatür taramaları yapılarak tespit edilmiştir. Literatür taramalarında; Blok Zincir teknolojisi uygulanırken olası risk faktörleri, karşılaşılabilecek zorluklar, Blok Zincir teknolojisinin geleneksel yöntemlerden farklılaştığı noktalar, uygulamayı gerçekleştiren firmaların deneyimleri v.b. konulu çalışmalar incelenmiştir. Kritik başarı faktörleri ortaya konduktan sonra, bu faktörlerin önem derecelerinin neler olduğu; Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden En İyi En Kötü yöntemi adımları uygulanarak, uzman görüşlerine başvurularak belirlenmiştir. Kriterlerin önem dereceleri için hem Finansal kuruluşlarda çalışan uzmanlara başvurulmuş hem de Blok Zincir teknolojisi ile akademik olarak ilgilenen kişilerin de görüşlerine yer verilmiştir. Uzman görüşleri sonucu belirlenen kriterlerin ağırlıkları doğrultusunda Olgunluk Seviyesi ölçümüne yönelik bir yaklaşım önerilmiştir.

Abstract:
Blockchain Technology was first known as the technology behind the crypto currencies. Since then many companies, especially those on the finance sector paying attention to it's potential. Although it is a new technology, many companies are doing research and experiments on the application of Blockchain Technology or some of them present their new products to their customers. Any company that wants to adopt Blockchain Technology whether has experiment on the application of the Technology or not, should first measure the level of its maturity about Blockchain technology. In order to make this measurement, critical success factors of Blockchain technology adaptation must be present and Maturity Model of the Blockchain technology must be revealed. However, since Blockchain technology is a new technology, the studies that reveal critical success factors or how the firm can measure its maturity level in the adaptation of Blockchain technology are insufficient. In this study, critical success factors for the implementation of Private (Permissioned) Blockchain Networks in FinTech were determined by making literature searches. In literature reviews studies about possible risk factors, difficulties that may be encountered while implementing blockchain technology, points where blockchain technologys differ from traditional methods, experiences of the companies performing the application etc. were examined. After the critical success factors are revealed, importance levels of these factors was determined by applying the expert opinions by implementing Best Worst method, which is one of the Multi Criteria Decision Making methods. Some of those consulted experts were working on Financial companies and other were academically interested interested in Blockchain Technology. An approach towards Blockchain Maturity Assessment was proposed in line with the weights of the criteria determined as a result of expert opinions.