Antakya`nın I Numaralı Şer`iyye Sicili
The First Şer`iyye Sicili of Antakya
Yazar: HALİL MİRCİ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA ÇETİN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Hatay = Hatay ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicili konulu yüksek lisans çalışmamın amacı, şer'iyye sicilindeki belgelerin yeni Türk Alfabesine çevirisini yaparak ilim dünyasının istifadesine sunmak ve XVIII. yüzyıl başlarında Antakya'nın genel durumunu ortaya koymaktır. Çalışmaya konu olan Şer'iyye Sicil Defteri, Hicri 1120-1122, Miladi 1708-1711 yıllarına ait olup 253 belgeden oluşmaktadır. Defterde başta Hüccet, İ'lam, Buyuruldu, Ferman, Berat, Mürasele, Temessük, Vakfiye, Tezkire, Keşfhame, Arz-ı hal, Veraset î'lamı, İnha, Yafte, Tereke, Zehair1 ve Müfredat Defteri gibi çok. çeşitli belgeler bulunmaktadır. Ait olduğu dönemlerinin ve bölgelerinin dini, askeri, iktisadi ve idari özelliklerini yansıtan şer'iyye sicilleri her zaman tarih için birinci el kaynak olmuştur. Bu bakımdan I Numaralı Sicil Defteri Lale Devri'nden önceki Antakya'nın sosyal ve iktisadi hayatı hakkında önemli ip uçları ve fikir vermektedir. Antakya'nın XVIII. yüzyılın başlarında nüfus yapışım, kültürel dokusunu, halkın geçim kaynağını, ekonomik gelir durumunu, sosyal yaşantıdaki bazı çarpıklıkları sicildeki kayıtlardan öğrenmek mümkündür. Köy ve mahalle isimleri incelendiği zaman bunların çoğunun günümüzde de aym isimleri taşıyan iskan birimleri olduğu görülmüştür. Ayrıca meslek gruplarını, günlük hayatta kullanılan eşyaları, bölgede görev yapan devlet görevlilerini ve vergi türlerini de sicil kayıtlarından öğrenebiliriz. Çalışmamızı buna göre dört ana ölümde değerlendirdik.Birinci bölümde şer'iyye sicilleri ve sicillerin değerini belirterek, Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri 'nin tasnifini yaptık. İkinci bölümde Antakyanın tarihi ve coğrafi yapısına temas ettik. Üçüncü bölümde sicil kayıtlarını esas tutarak bölgede görev yapan görevlileri, mahalle ve yer adlarını ve halktan alınan vergi türlerini belirterek. Dördüncü bölümde ise I Numaralı Şer'iyye Sicili'nin yeni Türk alfabesine çevirisini yaptık. Çalışmamızı ortaya koyarken çeşitli sözlüklerden ve te' lif eserlerden istifade ettik. VTIII Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri'nin verilerini göz önünde tutarak XVTII. yüzyıl başlarındaki Osmanlı Devleti'nin ve Antakya'nın iktisadi, idari, sosyal ve dini hayatı hakkında bilgi edinebiliriz.

Abstract:
The purporse of my MA study which is about the First Şer'iyye Sicili of Antakya is to present the academics with the documents by rewriting in the new Turkish Alphabet, and give information about the general situation of Antakya at the beginning of the 18' th century. The Şer'iyye sicil defteri which is the theme of my study belongs to the years between 1708-1711 (1120-1122 pertainiy to hegira) and composed of 253 documents. There are various kinds of documents such as: Hüccet, ÎTam, Buyuruldu, Ferman, Berat, Mürasele, Temessük, Vakfiye, Tezkire, Keşfname, Arz-ı hal, Veraset I' lamı, İnha, Yafte, Tereke, Zehair and Müfredat Defteri. The şer'iyye sicil defters have always been the first hand sources that enlighten us about the religious, military, economic and administrative features of the periods they belong to. In this respect The First Şeriyye Sicil Defteri gives us some very important clues and ideas about the social and economical life of Antakya before the Lale era. It is possible to learn from the documents about the population, cultere, and something more about the conflict in the social life When the names of the villages and towns examined it is found out that they still have the same names. In addition to these, We can also learn about jobs goods used in daily life, officials worked in the area and taxes. This study is composed of four Parts. In the first part the classification of the First Şer'iyye Sicil Defteri of Antakya is done. In the second part the historical and geographical features of Antakya are mentioned. In the third part the names of the residental areas, officials in the area, and types of taxes are mentionedin the fourth part The First Şer'iyye Sicil Defteri is rewritten in the new Turkish Alphabet. All the informations are taken from various dictionaries and written products. We can learn about the administrative, economic, social and religious life of Antakya end Ottoman Empire at th© beginning of th© 18*th Century.