Teknopark etkinlik analizi için bulanık AHP tabanlı bir model önerisi
The proposal of a fuzzy AHP based model for the efficiency analysis of Technopark
Yazar: SERAP TEPE
Danışman: PROF. DR. ABDÜL HALİM ZAİM ; YRD. DOÇ. DR. BERK AYVAZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu çalışmada, inovatif hareket ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlanması düşüncesiyle ülkemizin teknolojik gelişmesine çok büyük katma değer sağlayabilecek teknopark yapısının verimliliği ile ilgili etkinlik analizi yapılarak, teknopark performansının değerlendirilmesi için bir model tasarlanmıştır.  Çalışmanın çıkış noktası teknopark yapısının ve etkinliğinin tanımlanması, yapı ve işleyişe ilişkin belirsizliklerin tespiti ve giderilmesidir. Bununla beraber sistemde yer alması söz konusu olan aktörlerin rekabet güçlerini artıracak etkin bir yol haritası oluşturulması ve geliştirilen çözüm önerileri ile ülkemizin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Teknoloji üretme konusunda bir ülkenin en önemli değerlerinden olan teknoparklar, bu çalışmada yönetici firmaları, faaliyet gösteren firmaları ve kuluçka firmaları muhatap alınarak incelenmiş, söz konusu incelemede yönetimsel durum, teknoparklardaki Ar-Ge faaliyetleri ve işbirliği sorgulanmıştır. Çalışmada ayrıca ithalat ihracat, fikri mülkiyet gibi başlıklar da sorgulanarak mevcut durum analizi yapılmıştır. Bu çalışmada teknoparkların etkinlik analizini ölçmek için belirlenen değerlendirme kriterleri sözel ve sözel olmayan ifadeleri içerdiğinden yöntem olarak bulanık analitik hiyerarşi süreci kullanılmıştır. Bu yöntem çok kriterli karar verme problemini; amaç, ana ölçütler, olası alt ölçütler, alternatifler şeklinde hiyerarşik bir kurgu içerisinde modeller ve en uygun kararın verilmesine yardımcı olur. Bahsedilen model çalışmanın temelini oluşturmuş, geliştirilen modelin sahada uygulanmasıyla etkinlik, performans değerlendirilmesine ilişkin sonuçlara ulaşılmış, ulaşılan sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışma, İstanbul ilinde faaliyet gösteren  dört teknoparkı kapsamaktadır. Bu araştırmayla elde edilen bulguların ve önerilen etkinlik analizi ölçüm modelinin ülkemizdeki tüm teknoparklar için uygulanabilir nitelikte olması nedeniyle çalışmanın teknoparklarla ilgili tüm paydaşlara faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bulanık analitik hiyerarşi proses, etkinlik analizi, teknopark.

Abstract:
In this study, it is proposed a model to evaluate the efficiency of technopark by performing an activity analysis on the productivity of the technopark structure, aiming to contribute to the innovative movement and sustainable development goals, which may result in huge amounts of increase in added-value of Turkey's technological development. Initial point of the research is to define technopark structure and activities, to determine and eliminate uncertainties concerning structure and operation. On the other hand, creating an effective plan to feed the competitive capacity of possible actors in the system and to help Turkey accomplish its sustainable development goals with enhanced solution offers, are also aimed. Technoparks, one of the most important members on technology production of this country, are investigated based upon their managements, firms and incubation firms; and questioned their management states, R&D activities, cooperation level among both university- industry and technopark firms, and also different technoparks with each other. Current situation analysis of issues such as import and export, intellectual property is also included in this research. In this study fuzzy anaytic hierarchy process method is used because evaluation criteria specified which are used to evaluate the efficiency of technoparks have both verbal and non verbal expressions. This method of multi criteria decision making problem models the objectives, the main criteria, possible subcriteria and alternatives in the form of fiction within a hierarchy, and helps to make the most appropiate decision. The study includes four technoparks that operate in the province of Istanbul. This developed model is performed in the field, necessary activity and efficiency evaluations are applied and the results within them are construed. The findings with this research and the proposed measurement model applicable to the analysis of the efficiency of technoparks in our country for that reason it is thought the verities obtained via this result are thought to be beneficial for all actors of technopark industry.

Keywords: Efficiency analysis, fuzzy analitic hierarchy process, technopark.