Sigara bırakma sonrası bireylerin yaşam tarzı değişikliğinin araştırılması
Research of individual life style change after stop smoking
Yazar: DİLAN ÜZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tütün kullanımı bozuklukları = Tobacco use disorder ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Tütün kullanımı, bırakması zor olan; bilişsel, fizyolojik ve davranışsal fenomenlerden oluşan bir bağımlılıktır. İnsan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı sigara içme dünyanın ve ülkemizin önemli sağlık sorunlarından biridir . Etkileri ve sonuçları bakımından sigara içme alışkanlığı, çok geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir toplum, eğitim ve halk sağlığı sorunudur. Çalışmamızda; sigara bırakma süresi en az altı ay olan bireyler ile görüşmeler yapılarak sigarayı bıraktıktan sonra yaşanan değişimler ayrıntılı bir biçimde incelenmesi ile sigarayı bıraktıktan sonra yaşanan geri dönüşlerin üstesinde gelme biçimleri incelenerek bırakma tedavilerine ve literatüre katlkı sağlamak amaçlanmıştır.
Araştırmamızda, Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü Sigara bırakma polikliniğine başvurarak 18-65 yaş arası en az altı aydır sigara kullanmıyor olan 10 gönüllü hasta  ve en az altı aydır sigara içmiyor olan 18-65 yaş 3 gönüllü katılımcı ile araştırmacı tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.
Araştırmanın içerik analizi ile elde edilen bulguları üç ana başlıkta toplanmıştır. Bunlar sigaraya başlama ve devam ettirme süreçlerinin değerlendirilmesinin yapıldığı "Sigaraya Başlamaya Etken" ; sigarayı bırakma öncesi sürecin deneyimlerinin ele alındığı"Sigarayı Bırakma Öncesi Süreç"; ve sigarayı bıraktıktan sonra değişimlerin incelendiği "Sigarayı Bırakmayı Deneyimlemek" başlıklarıdır. Bu temaların ayrı ayrı değerlendirilmesi yapılsa da bir çok alt temanın birbiri ile bağlantılı ve etkileşim içinde olduğu görülmüştür.
Sigara bırakma tedavilerine verilen önem son yıllarda artmış bulunmaktadır. Bu tedavilerin etkililik kapsamını genişletmek amaçlı bu alanda yapılacak çalışmalar önem kazanmaktadır. Bağımlılık yaratan madde veya davranışın kişilerin hayatına hiç dahil olmaması bağımlılıkla mücadelede ilk ve önemli adımı oluşturabileceği 
düşünülmektedir. Toplumun bağımlılığı tanıyabilmesine ve bağımlılıktan nasıl uzak durabileceğini keşfedebilmesine fırsat verilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sigara Bırakma, Bağımlılık, Değişim, Tütün Kullanımı
Bozukluğu

Abstract:
Tobacco usage is an addiction that is hard to quit and consists of cognitive, physiological, and behavioral phenomena. Because of its' negative effects on human health, smoking is one of the major health problems of the world and of our country. Regarding its' effects and consequences, smoking is an education and public health problem that concerns large portions of society. Our study aims to contribute to the treatment of smoking and to the literature by interviewing individuals whose smoking cessation period is longer than six months. These interviews are utilized in detailed examination of the changes that occur following the cessation of smoking, and the methods these individuals use when coping with the urge to start smoking again.
In our research, a semi-structured interview form is applied to 13 volunteers that were aged between 18-65 and were not smoking for a period of at least six months. 10 of these volunteers were patients who had applied to Ege University Substance Abuse, Toxicology and Drug Science Institute Smoking Cessation Policlinic, and 3 volunteers were outsourced.
Findings of the research obtained by content analysis is presented under three sections: 'Factor of Smoking Initiation' is the assessment of initiation and continuation of smoking, 'Period Before Cessation' is where experiences of the period prior to cessation is discussed, and 'Experience of Cessation'  is where changes are examined following the cessation. Although these themes are evaluated separately, it has been seen that many sub-themes are related to and interacting with one another.
The importance of smoking cessation treatments has increased in recent years. To expand the scope of effectiveness of these threatments, studies on this field gain 
importance. Refraining from addictive substances and behaviours altogether is thought to be the first and most important step in combatting addiction. Enabling the society to recognize addiction and to discover how to avoid addiction is thought to be important.


Key Words: Smoking Cessation, Addiction, Change, Tobacco Use Disorder