Sağlık çalışanlarının maruz kaldığı mesleki kazalar ile kesici delici tıbbi aletleri güvenli kullanımına yönelik tutumlarının belirlenmesi
Determine occupational accidents healthcare workers, who works in a state hospital, are exposed to and their attitudes on safe use of cutting drilling tools
Yazar: SONGÜL ÖZENİR
Danışman: DOÇ. DR. VESİLE ÜNVER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dahili Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane araç-gereç ve donanımları = Equipment and supplies-hospital ; Kazalar = Accidents ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MARUZ KALDIĞI MESLEKİ KAZALAR İLE KESİCİ-DELİCİ TIBBİ ALETLERİ GÜVENLİ KULLANIMINA YÖNELİK TUTUMLARININ BELİRLENMESİ

Bu araştırma, bir devlet hastanesi sağlık çalışanlarının maruz kaldığı mesleki kazalar ile kesici delici aletlerin güvenli kullanımına ilişkin tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma Şubat 2017, Mart 2017 tarihleri arasında bir devlet hastanesinde yapıldı. Tanımlayıcı tipte bir çalışma olup araştırmanın evrenini bir devlet hastanesinde belirlenen tarihlerde görev yapan 191 sağlık personeli oluşturdu. Araştırma için örneklem seçimine gidilmeyip uygulama tarihinde hastanede görev yapan tüm çalışanlara ulaşılmaya çalışıldı. Bu kapsamda evrenin %91'ini temsil edecek (n=173) örneklem sayısına ulaşıldı. Veri toplama aracı olarak;"Sağlık Çalışanların Maruz Kaldığı Mesleki Kazaların Belirlenmesine Yönelik Anket Formu" ile "Sağlık Çalışanlarının Kesici Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanıldı. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek dolduruldu. Bir anket formunun doldurulması yaklaşık 20, 25 dakika sürdü.
Çalışmaya katılan sağlık personelinin yaşlarının 23 ile 62 arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 38,32±7,82 idi. Katılımcıların %60,1'inin (n=104) kadın, %47,4'ünün (n=82) hemşire/ebe ve %93,1'nin mesleki riskleri bildiği belirlendi. Sağlık çalışanlarının %61,3'ünün çalışma ortamından kaynaklanan hastalık veya rahatsızlığının olduğu ve en fazla kas iskelet sistemi rahatsızlıkları yaşadıkları saptandı. Çalışanların son bir yılda maruz kaldıkları kazalar incelediğimizde, 57 kişinin (%32,9) kesici delici alet yaralanması ve/veya kan veya vücut sıvısına maruz kaldığı ve en fazla yaralanmanın da %54,4 oranında hemşire/ebelerde (n=31) olduğu belirlendi. 
Sağlık Çalışanlarının Kesici Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması 81,65±7,03 olarak saptandı. Sağlık çalışanlarının ölçekten aldıkları puanlar birçok bağımsız değişkenle (yaş, cinsiyet, meslek, gece çalışma vb.) karşılaştırıldı. Sadece gece çalışma ile ölçeğin bilişsel alt boyutu ve toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05).
Sağlık çalışanları çalışma ortamlarında sağlıklarını olumsuz etkileyebilecek çeşitli mesleki risklerle karşı karşıyadır. Bu riskleri en aza indirmek için düzenli aralıklarla bilgilendirme ve eğitim programları düzenlenmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Sağlık çalışanları, meslek hastalıkları, kesici delici tıbbi alet

Abstract:
DETERMINE OCCUPATIONAL ACCIDENTS HEALTHCARE WORKERS, WHO WORKS IN A STATE HOSPITAL, ARE EXPOSED TO AND THEIR ATTITUDES ON SAFE USE OF CUTTING DRILLING TOOLS.

This research was conducted to determine occupational accidents healthcare workers, who works in a state hospital, are exposed to and their attitudes on safe use of cutting-drilling tools.
This descriptive study was carried out in Tuzla State Hospital between February 2017 and March 2017.This descriptive study was composed of 191 healthcare personnel who worked in Tuzla State Hospital in the dates set. It was tried to reach all employees working at the date of application, not selecting sample for the research. In this context, the number of samples that would represent 91% of the population (n = 173) was reached. As means of data collection, "Questionnaire Form for Determining Occupational Accidents Healthcare Workers Are Exposed to" and "Attitude Scale of Healthcare Workers on Safe Use of Cutting-Drilling Tools'' was used. The data was filled by the researcher in face-to-face meetings. It took approximately 20-25 minutes to complete a questionnaire.
The ages of the health personnel participating in the study ranged from 23 to 62 and the average was 38,32 ± 7,82. It was determined that 60,1% of the participants (n = 104) were female, 47,4% (n = 82) were nurses / midwives and 93,1% of them knew the occupational risks. 61,3% of the health workers had injuries that occurred in the work environment and the most common was musculoskeletal injuries. Looking at the accidents occurred in the last year, 57 (32,9%) were injured by cutting-drilling tools and/or were exposed to blood or body fluids and the most common injuries were seen in nurses/midwives (n=31) with 54,4% rate. 
Score average in ''Attitude Scale of Healthcare Workers on Safe Use of Cutting-Drilling Tools'' was 81,65±7,03.The scores of the health workers got from the attitude scale were compared with many independent variables (age, sex, occupation, night work, etc.). Only statically meaningful difference between cognitive subscale of the scale and totals scores was found with night shifts (p<0,05).
Healthcare workers face various occupational risks that can affect their life adversely in the work environment. It is recommended to arrange informing and training programs regularly to minimize the mentioned risks.

Keywords: Healthcare workers, occupational injuries, cutting-and-drilling medical tools.