Otantik liderliğin psikolojik sermaye, işe kapılma ve okul başarısıyla ilişkisi
The relationship between authentic leadership, psychological capital, work related flow and school achievement
Yazar: ÖZGE ÖZTEKİN BAYIR
Danışman: PROF. DR. AYHAN AYDIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul başarısı = School achievement ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Öğretmenler = Teachers ; İşe kapılma = Work related flow

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin okul müdürlerinin otantik liderlik davranışlarına yönelik algıları, psikolojik sermaye, işe kapılma algıları ve okul başarısı arasındaki yapısal ilişkileri açıklayan teorik modelleri test etmektir. Bu amaç doğrultusunda otantik liderlik, psikolojik sermaye, işe kapılma ve okul başarısı ile ilgili alanyazından yararlanılarak oluşturulan iki model sınanmıştır.
Yöntem: Araştırma evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan kamuya ait ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen, 20 farklı ortaokulda görev yapan 274 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Otantik Liderlik Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği ve İşe Kapılma Ölçeği ile toplanmış olup, örneklem grubunda yer alan ortaokulların 2016-2017 öğretim yılı Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş Sınavı puanları ortalaması okul başarısı değişkeninin belirlenmesinde kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon, ölçeklerin yapı geçerliklerinin belirlenmesinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve oluşturulan yapısal eşitlik modellerinin test edilmesinde Path analizinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Ortaokullarda görev yapan okul müdürlerinin otantik liderlik davranışlarının, öğretmenlerin psikolojik sermaye ile işe kapılma algıları ve okul başarısını; öğretmenlerin psikolojik sermaye algılarının, işe kapılma algıları ile okul başarısını; işe kapılma algılarının ise okul başarısını etkilediği varsayımıyla oluşturulan birinci modelin uyum iyiliği değerleri bu modelin kabul edilebilir bir model olduğunu gösterse de modeldeki ilişkilerin anlamlı olmaması sebebiyle birinci modelde oluşturulan yapıdan vazgeçilmiştir. Ortaokullarda görev yapan okul müdürlerinin otantik liderlik davranışlarının, öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları üzerinden işe kapılma algılarını ve okul başarısını etkilediği varsayımına dayanan ikinci modelin doğrulanması neticesinde öğretmenlerin okul müdürlerine ilişkin otantik liderlik algılarının, psikolojik sermaye algılarını olumlu yönde etkilediği, benzer şekilde öğretmenlerin sahip olduğu psikolojik sermaye algılarının, işe kapılma algılarını olumlu yönde etkilediği, son olarak öğretmenlerin sahip olduğu psikolojik sermaye algılarının ise, okul başarısını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin okul müdürlerine ilişkin otantik liderlik algılarının, psikolojik sermaye algıları üzerinden işe kapılma algılarını ve okul başarısını olumlu yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda okul müdürlerinin sergilediği otantik liderlik davranışlarının, öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri üzerinde olumlu anlamda etkili olarak hem okul başarısına hem de öğretmenlerin işte akış deneyimi yaşamalarına katkı sağladığı görülmüştür. Bu bağlamda, okul müdürlerinin sahip olduğu otantik liderlik davranışları olumlu bir çalışma ortamı yaratarak öğretmenlerin psikolojik sermaye, işe kapılma algıları ve dolayısıyla okul başarısı üzerinde etkili olmaktadır. Bu anlamda okul müdürlerinin otantik liderlik davranışları sergileyebilmesi eğitimin kalitesi açısından önem kazanmaktadır. Bu nedenle, okul müdürlerinin sahip oldukları öz-farkındalık, kurduğu ilişkilerdeki şeffaflık, aldığı kararlardaki tarafsızlık ve ahlaki bakış açısıyla öğretmenlerin işle ilgili tutumları ve okul çıktıları üzerinde etkili olabilecekleri konusunda bilinç kazanmaları gerekmektedir. Ayrıca otantik liderlik, psikolojik sermaye ve işe kapılma gibi pozitif örgütsel davranış alanında ortaya çıkan kavramların, eğitim kurumlarına getireceği yenilikçi bakış açıları ve değişen bu bakış açısının okullarda ne gibi farklılıklar yaratabileceği üzerine araştırmalar yapılabilir.

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to test the theoretical models formed to explain structural relations between the perceptions of secondary school teachers about authentic leadership behaviors of school principals, teachers' psychological capital, work related flow and school achievement. For this purpose, two models that were formed according to the literature about authentic leadership, psychological capital, work related flow and school achievement were tested.  
Method: The population of the research is formed by the teachers who were working in the public secondary schools within the frontiers of Eskisehir metropolitan during 2016-2017 academic years. The study group consists of 274 secondary school teachers employed in 20 different secondary schools, selected by stratified sampling method. Data of the research were collected through Authentic Leadership Scale, Psychological Capital Scale and Work Related Flow Scale, whereas the average of 2016-2017 academic years TEOG (Transition from Basic Education to Secondary Education) exam's scores was used to define school achievement variable. Correlation analysis was used to analyze the data, explanatory and confirmatory factor analysis were employed to determine structural validity of the scales, and Path analysis was used to test structural equation models. 
Results: The goodness of fit indices of the first model, which has been formed by assuming that secondary school principals' authentic leadership behaviors affect teachers' psychological capital and work related flow perception; teachers' psychological capital affect their work related flow and school achievement; teachers' work related flow affect school achievement, showed that the model is acceptable, but the relationships within the model were not meaningful, thus this model was aborted. After the validation of the second model, which has been formed assuming that secondary school principals' authentic leadership behaviors affect teachers' work related flow perception and school achievement via their psychological capital perception, it has been concluded that teachers' authentic leadership perception in regard to school principals affects their psychological capital perception positively, similarly the psychological capital perception that teachers have affects work related flow perception positively, and finally the psychological capital perception that teachers have affects school achievement positively. Moreover, it was revealed that teachers' authentic leadership perception in regard to school principals affect their work related flow perception and school achievement positively via their psychological capital perception.
Conclusion and Suggestions: As a result of the research, it has been seen that the authentic leadership behaviors displayed by the school principals contribute both to school success and flow experiences of teachers at work by having a positive effect on the psychological capital levels of teachers. In this context, the authentic leadership behaviors that school principals have create a positive environment, thus they get effective on the psychological capital and work related flow perception of the teachers, thereby on school achievement. In this sense, authentic leadership behaviors that school principals demonstrate is gaining importance in terms of the quality of the education. Therefore, school principals should acquire the awareness that they may have an impact on teachers' job-related attitudes and school outcomes through the self-awareness that they have, the transparency on the relationships that they establish, and their objectivity and moral perspective on the decisions that they take. Moreover, the innovative perspectives that new concepts, such as authentic leadership, psychological capital and work related flow, will bring to educational institutions and the differences that changing perception may create in the schools should be supported by researches.