Alzheimer hastalarına evde bakım veren aile üyelerinin yaşadıklarıgüçlükler
The difficulties of family members who are responsible oncaregiving to alzheimer patients at home
Yazar: ÜMMÜHAN KAYA UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TAYLAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile sorunları = Family problems ; Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems

Özet:
Dünyada teknolojik ve bilimsel ilerlemeler ile birlikte ortalama yaşam süresi uzamakta, yaşlı nüfus
oranı artmakta ve nüfusun demografik değişimi birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu
sorunlardan biri ileri yaş hastalığı olarak bilinen Alzheimer hastalığıdır.
Dünyada 46,8 milyon ülkemizde 600.000 Alzheimer hastası vardır. Yaşlı nüfus oranı ve ortalama
yaşam süresinin artmasıyla birlikte ileriki yıllarda bu sayı daha da fazla artacaktır. Hastalığın
yaygınlaşması ve giderek hasta sayısının artması beraberinde bakım sorununu da getirmiştir.
Alzheimer hastalığı bireyde unutkanlık, davranış ve kişilik değişiklikleri, yer-zaman bilincinin
kaybolması gibi yeti yitimlerine sebep olması, ilerleyici ve henüz tedavisinin bulunamamış olması
nedeniyle diğer hastalıklardan farklı ve hem hasta hem bakım veren için yıpratıcı bir hastalıktır.
Bu araştırma ile Alzheimer hastalarına bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükleri belirlemek
amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Sinop Atatürk Devlet Hastanesine başvuran 108 hasta yakını
oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda: Bakım verenlerin çoğunlukla kadın(%74,1), evli(%81,5), orta yaş grubu(%64,8)
ve hastanın kızı(%43,5) olduğu, %38,1'inin asgari ücret ve daha az gelire sahip olduğu, %61,2'sinin
bakım vermekten kaynaklı olduğunu düşündüğü hastalığının olduğu, hastalığı olanların %43,5'inin
psikiyatrik hastalık tanısı olduğu, %50'sinin hastasına "ailevi sorumluluk", %5,6'sının ise "sevgi bağı"
duygusu ile bakım verdiği bulunmuştur. Alzheimer tanısı almış hastaların çoğunluğunun
kadın(%65,7), 80 yaş ve üzeri (%62,6) ve Alzheimer dışında başka hastalığının olduğu(%68,6)
saptanmıştır. Bakım verenler hastanın en çok ev işleri, ulaşım, kişisel temizlik, tedavi, ekonomik,
giyim ve boşaltım ihtiyaçlarını karşılarken; en fazla refakat, hastanın fiziki bakımı ve ulaşım
ihtiyaçlarında desteğe ihtiyaç duymaktadır. Bakım veren aile üyelerinin hastalığın doğasından
kaynaklanan belirti ve bozukluklardan en fazla "öz bakımını sağlayamama", "kaygı-huzursuzluk
sıkıntı hali", "idrar sorunu" ve "iletişimde bozulma" konularında güçlük çektikleri, bakım vermekten
kaynaklı olarak en çok "eve bağımlı hale gelme", "sosyal hayata zaman ayıramama", "yorgun
hissetme", "çabuk sinirlenme" ve "kendine zaman ayıramama" sorunları yaşadıkları bulunmuştur.
Bakım verenlerin yaşı, cinsiyeti, çalışma ve gelir durumu, hastalığın evresi, süresi ve bakım verme
süresi ile bakımveren yükü envanteri toplam ve alt puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir fark bulunurken(p<0,05); bakım verenlerin medeni durumu, eğitim durumu, çocuk sayısı,
aile yapısı, evde bakım ücreti alma durumu ve yakınlık derecesi ile bakımveren yükü envanteri toplam
ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır(p>0,05)

Abstract:
Improvements and developments on technological and scientific areas expand the average lifespan,
increase the rate of elderly age population and the demographic changes on population have brought
many problems in the world. One of these problem is Alzheimer which is known as elder age health
disease.
There are 46,8 millions in the world, 600.000 Alzheimer patients in our country. It is expected that the
rate of elder people and increasing of average lifespan will increase the number of these patients. By
the increasing of elderly population and the average lifespan expectancy will further increase the rate
in coming years. The spread of disease and the increasing number of patients have brought along the
problem of caring. Alzheimer is different from other diseases because of the fact that it causes loss of
memory, forgetfullness, behavioural and personality changes in individual and still progressive and
treatment hasn't found yet. It is very devastating disease for both patient and the caregiver.
In this study, it is aimed to determine the difficulties of family members who are responsible on
caregiving to Alzheimer patients. The samples of the study consists of 108 patients relatives who were
applied to Sinop Atatürk State Hospital. The obtained datas were analyzed with SPSS packege
program. As a result of this study most of the caregivers are woman (74,1%), married (81,5%),
middle-aged group (64,8%), and patient's daughter (43,5%), 38,1% with minimum wage or less
income, 61,2% thinks they have disease depending on caregiving, 43,2% of them are diagnosed with
psychiatic disease, 50% of them have family responsibility and 5,6% is caregiving with a sense of
love bond. The majority of patients diagnosed with Alzheimer is woman (65,7%), 80 years and older (
62,6%) and having other disease than Alzheimer (68,6%). The caregivers stated that patients are
mostly in need of housework, transportation, personal hygiene, treatment, economics, clothing and
excreation help while they are in need of escorting, physical care and transportation support. Caregiver
family members have difficulties on "lack of selfcare", "distress disorder", "urinary problem" and
"disorderance in communication" due to the symptons and disorders caused by the nature of disease
while caring. However, there are some other difficultiescome out with the responsibility of caregiving
like becoming "dependent at home", "no time for social life", "feeling tired", "quick irritation" and "no
time for themselves". There is a statistically significant difference between caregivers age, gender,
working and income status, stage of disease, duration and caregiving period with caregiver burden total
inventory and average of sub-score point (p<0,05) while there isn't a statistically significant difference
between caregivers marital status, education level, number of children, family structure, status of
receiving homecare fee and closeness degree with caregiver burden total inventory and average of
lower dimension (p>0,05).