Kuzey Pisidia Bölgesi'nde askeri yerleşime bir örnek: Kapıkaya
For example a military site from North Pisidia Region: Kapıkaya
Yazar: OKAN OKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET ÖZCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik mimari = Antique architecture ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Askeri birlikler = Military units ; Askeri mimari = Military architecture ; Askeri tesisler = Military installations ; Isparta-Kapıkaya = Isparta-Kapıkaya ; Pisidia = Pisidia ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Yerleşim yeri = Location area ; Yerleşim özellikleri = Settlement characteristics

Özet:
Antik Dönem'deki adı bilinmeyen Kapıkaya yerleşmesi Isparta İli'nin güneydoğusunda, Güneyce Köyü'nün 3 km. güneybatısında yer alır. Kapıkaya, Hellenistik Dönem'de Pisidia'da kurulmuş önemli askeri yerleşmelerden biridir. Bu çalışmada Kapıkaya'nın konumu, yerleşmenin savunmaya yönelik özellikleri, Hellenistik Dönem'in bu bölgede siyasi ve askeri gelişmeleri bağlamında ele alınmıştır. Kapıkaya Pisidia bölgesin de tek başına bir askeri yerleşme olmayıp, güneyden kuzeye uzanan, birbiriyle bağlantılı ve bölgenin genel savunmasını sağlayan bir dizi askeri yerleşmeden biridir. Bu olgudan yola çıkılarak Kapıkaya'nın savunma sistemi incelenirken Pisidia bölgesinde bulunan Sandalion, Prostanna, Mallos gibi Hellenistik Dönem'de yakın çevresinde kurulmuş diğer askeri yerleşmelerin savunma sistemleri de ele alınmıştır. Kapıkaya, savunma amaçlı kurulmuş diğer Hellenistik askeri yerleşmeler gibi Roma İmparatorluk Dönemi'nde önemini yitirmiş, ancak Geç Antik Dönem'den itibaren yeniden önem kazanmıştır. Kapıkaya'nın savunması büyük oranda fiziki coğrafyasının sunduğu olanaklarla sağlanmıştır. Yerleşmede doğal savunma olanakları yanında kentin savunma açısından zayıf bölgeleri de göz önünde bulundurularak buralarda ne türden savunma önlemleri alındığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda kentte savunması zayıf noktalarda hangi savunma yapıları olduğu incelenmiş, izleri zor tespit edilen veya edilemeyen yapıların da ne şekilde olması gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Kapıkaya çevresinde yaşayanların bilgisinden yararlanılarak Kapıkaya coğrafyasında yer alan tepeler, boğazlar ve tarım arazileri adlandırılarak bu sahanın topografik tanımlanması kolaylaştırılmıştır.

Abstract:
Kapıkaya is located 3 km southwest of the village Güneyce in the southeast of Isparta; the ancient name is unknown. It is one of several military settlements that were founded in the Hellenistic period in Pisidia. In this work, the geographical location and the defenses of Kapıkaya are treated in between the context of political and military developments in the province in the Hellenistic period. It is part of a series of military settlements that were interconnected in order to defend the province Pisidia from south to north. This is the reason why the defense systems of other military settlements as Sandalion, Prostanna and Mallos are taken into consideration as well. They were founded in the same period and were in direct contact with Kapıkaya. Like the other Hellenistic settlements that had been established for the purpose of regional defense, in Imperial times Kapıkaya lost its importance only to win it again in late Antiquity. The physical geography of Kapıkaya was of particular advantage for its defense. Apart from this particular natural location also the weaknesses in the defense of the settlement are taken into account. Even traces of the fortifications available today are difficult to identify, proposals for its reconstruction are made. For the topographical designation as the naming of hills, passes and arable land on the outskirts of Kapıkaya the local population familiar with was consulted.