Geleneksel Gaziantep hamamlarının araştırılması
Investigation of traditional Gaziantep bath
Yazar: ELİF BOZHÜYÜK ŞİRAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSNÜ UĞUR
Zirve Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture ; Tarih = History
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Geleneksel tasarım = Traditional design ; Hamamlar = Baths ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel hayat =   ; Kültürel ortam = Cultural medium ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Türk hamamı = Turkish bath ; Türk mimarisi = Turkish architecture

Özet:
Bir şehrin kültürel zenginliğini o bölgede yaşayan toplumların bıraktığı izler belirler. Bu izlerin en önemlisi olan tarihi yapıların korunması ile gelecek nesillere aktarılarak zenginleşmesi sağlanabilir. Tarihimizi anlatan önemli yapılar arasında hamamlarda yer almaktadır. Hamamlar hem bir milletin yıkanma ve temizlik kültürünün hem de bunlara verilen önemin bir göstergesidir. Bundan yola çıkarak hamam yapılarının tanıtılması, her birinin ortaya çıkarılması ve ileriki nesillere aktarılması gerekmektedir.
Yukarıda bahsedilen konu doğrultusunda hazırlanan çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın amaç ve kapsamı belirtilmiş, materyal-metot üzerinde durulmuştur. Ayrıca konu ile ilgili literatür özetlerine yer verilmiştir.
Araştırmanın ikinci bölümünde hamamlar ve yıkanma kültürü hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bağlamda hamamların tarihsel gelişimi, Türk Hamam türleri, Türk Hamam mimarisinin özellikleri ve hamamların bölümleri incelenmiş, hamamların plan tipolojilerine değinilmiştir.
Üçüncü bölümde Gaziantep Kentinin genel özellikleri ve tarihsel gelişimi üzerinden Hamam yapılarının kentteki konumları ve Hamam yapılarındaki tarih içerisindeki değişimler gibi hususlar bu bölümde ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde Gaziantep il merkezinde yer alan hamamlar incelenmiş, plan krokisi anlamında önemli özellikleri ortaya koyulmuş, hamamların tanıtılması sağlanmıştır. Ayrıca hamamların yapım tarihleri, plan tipolojileri, yapı malzemeleri ve mekân dağılımları ele alınmıştır.
Beşinci bölümde Gaziantep hamamlarının kullanımını ortaya koymayı hedefleyen bir anket çalışmasının sonuçları aktarılmıştır.
Altıncı bölümde daha önceki bölümlerde elde edilen veriler ikinci bölümde bahsedilen hamam tipolojileriyle birlikte değerlendirilmiş ve sıkıntılardan bahsedilmiştir.
Sonuç bölümünde ise Gaziantep il merkezindeki hamamların yaşadığı sorunlar ve gelecek nesillere aktarılmasına yardımcı olacak tanıtım ve kullanıcı kitlesinin revize edilmesini sağlayıcı altıncı bölümde yapılan değerlendirmeler üzerinden örnek yöntemlerden bahsedilmiştir.

Abstract:
A city's cultural richness is determined with the tracks left by communities living in that area. Preserving Historic buildings which is an important part of these tracks and transferring them to future generations will provide enrichment. Between these  Historic structures that tells us the cultural development, baths are one of the most significant. Baths show us a nation's washing and cleaning culture as well as an indication of the importance given to them. Hence introducing the bath structures, revealing their secrets and passed on to future generations is necessary.
Prepared in accordance with the above-mentioned subjects, First part of this study composed from the purpose, scope of the research reported. And  focused on material-method. Also literature summaries given based on the subject.
The second chapter of the study provides information about cultural features of baths and cleansing. In this context, the historical development of the baths, Turkish bath's species, examination of the features and parts of the Turkish bath's architecture, typologies of the baths have been mentioned.
In the third chapter, general characteristics of the city of Gaziantep and the location of Bath and Bath buildings thru historical development of structures in the city are discussed.
In the fourth chapter, baths examined which are located in the center of Gaziantep, set forth important characteristics in terms of layout sketch is provided to introduce these baths. Furthermore, the construction era of these baths, plan types, building materials and spatial distribution are discussed.
The results of a survey which aims to demonstrate the use of Gaziantep baths was explained in the fifth chapter.
In the sixth chapter, the data obtained in prior chapters are evaluated together along with bath typology mentioned in the second chapter and difficulties mentioned thru this window.
In conclusion the problems faced in the baths which are located in the center of Gaziantep and promotion which will help transfer baths and its culture to future generations and methods to ensure the revision of the audience over the assessments made in the sixth chapter.