Bilgisayarlı tomografi kullanarak insan dişleri üzerinde üç nikel-titanyum enstrüman sisteminin karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative evaluation of three nickel-titanium instrumentation systems in human teeth using computed tomography
Yazar: FATİH ÇAKICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. ŞAHİN ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Dişler = Teeth ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Nikel = Nickel ; Sonlu elemanlar analizi = Finite element analysis ; Titanyum = Titanium ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Kök kanal tedavisinin amacı, kök kanal sisteminin orijinal seyrini değiştirmeden, mikroorganizmalardan temizlenip şekillendirilmesi ve hermetik olarak biyo-uyumlu materyaller ile doldurulmasıdır. Başarılı bir endodontik tedavi için kök kanal sisteminden mikroorganizmaları uzaklaştırmak gerekir. Günümüzde bu kök kanal sisteminin kimyasal olarak temizlenmesi ve mekanik şekillendirilmesi ile olmaktadır. Kök kanal sisteminin daha etkili bir şekilde temizlenmesi ve şekillendirilmesi için çeşitli enstrüman sistemler kullanılmaktadır.Bu çalışmanın amacı üç farklı nikel titanium enstrüman sistemi ile kök kanallarının şekillendirmesi sırasında meydana gelen alan, hacim ve stres dağılımındaki değişiklikleri incelemektir.Çalışmamızın birinci aşamasında protetik ve periodontal sebeplerle çekilmiş 91 adet üst birinci büyük azı dişi kullanıldı. Dişler doku artıkları temizlenip akrilik bloklara gömüldükten sonra rastgele üç guruba ayrıldı. Dişler, birinci gurupta Race, ikinci gurupta Hero shaper ve üçüncü gurupta Protaper ile şekillendirildi. Şekillendirme öncesi ve sonrası bilgisayarlı tomografi görüntüleri alındı. Alınan bilgisayarlı tomografi görüntüleri mimics software'e aktarıldı ve üç boyutlu modeller elde edildi. Bu modeller üzerinde alan ve hacim değişiklikleri hesaplandı.Çalışmamızın ikinci aşamasında, sonlu elemanlar analizi için üç adet üst birinci büyük azı dişi seçildi. Seçilen dişler protaper, Race ve Hero Shaper ile şekillendirildi. Şekillendirme öncesi ve sonrası bilgisayarlı tomografi ile görüntüleri alındı. Bu görüntülerle mimics softwareda üç boyutlu modeller elde edildi. Bu modeller, ANSYS programına aktarıldı ve kök kanallarına 50 Newton' luk circumferansial kuvvet uygulandı.Üç döner alet sistemi de kök kanallarının şekillendirilmesi sırasında alan ve hacim değişikliğine sebep oldular. Aletler hacim değişikliğine göre istatistiksel olarak değerlendirildiğinde aralarında önemli bir fark olmadığı (P>0,05) bulunmuştur. Ancak en fazla hacim değişikliğini protaper en az hacim değişikliğini Hero shaper yapmıştır. Aletler alan değişimine göre istatistiksel olarak incelendiği zaman araların da önemli bir fark olmadığı bulunmuştur ancak en fazla alan değişimini Hero shaper en az alan değişimini protaper yapmıştır. Şekillendirme öncesi ve sonrası stres dağılımlarına bakıldığı zaman tüm aletlerde kök kanalarını şekillendirmede stres dağılımlarında bir artış gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of root canal treatment is to clean microorganisms from root canal system, shaping and filling hermetically with bio-compatible materials, without changing original course of root canal system. For a successful endodontic treatment, it is necessary to send away microorganisms from root canal system. At the present day, it happens with cleaning chemically and shaping mechanically of root canal system. Several instrument systems are used for making more effective cleaning and shaping of root canal system.The aim of this study is to investigate the changes in area, volume and stress distribution during the root canal shaping with 3 different Ni-Ti instrument systems.In the first phase of our study, 91 upper first premolar teeth, extracted owing to prosthetic and periodontal causes, were used. After cleaning from tissue debris and bedding in acrylic blocs, teeth assembled randomly into 3 groups. The teeth were shaped with Race in first group, Hero shaper in second group and Protaper in third group. The CT images were taken before and after shaping. The taken CT images were transferred to mimics software and 3D models were obtained. On these 3D models, area and volume changes were calculated.In the second phase of our study, 3 upper first molar teeth were selected for FEM analysis. The selected teeth were shaped with Protaper, Race and Hero Shaper. The images were taken before and after shaping with CT. 3D models were obtained in mimics software with these images. These models were transferred to ANSYS software and 50?N circumferansiyal force applied on root canal.All three of rotary systems caused to area and volume changes during the root canal shaping. When the instruments were assessed statistically according to volume change, it was found there was no significant correlation between them (p>0.05) however protaper made the most volume change and Hero shaper made the least volume change. When the instruments were assessed statistically according to area, it was found there was no significant correlation between them (p>0.05) however Hero shaper made the most area change and protaper made the least area change. When looking at the stress distribution before and after the shaping, an increase was observed in stress distribution in all instruments.