Türk basınında "Gezi parkı olayları"na yönelik iletilerin analizi
Analysis of messages about the Gezi protests on Turkish press
Yazar: DİLEKNUR CEYLAN
Danışman: PROF. DR. FİSUN ALVER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Marksizm = Marxism ; Medya = Media ; Siyasi olaylar = Political events ; Türk basını = Turkish press ; Yazılı basın = Written press ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmada, çıkış noktasını Marksist anlayışın oluşturduğu eleştirel yaklaşım benimsenerek, iktisadi yapının etkilerinin toplumun bütün alanlarına nüfuz etmesi sonucunda kitle iletişim araçlarınca üretilen malzemenin de siyasal ve ekonomik yapı ile iç içe geçmiş bir ilişki içerisinde olduğunun altı çizilmektedir. Dolayısıyla, siyasal, ekonomik ve kültürel anlamda birbirini kesen bir üretim süreci içerisinde üretilen haberlerin de ideolojik bir boyuta sahip olduğu, bu nedenle de asıl görevi haberi olduğu gibi sunmak olan kitle iletişim araçlarının, benimsediği ideoloji ekseni çerçevesinde haberleri kimi zaman çarpıtarak, abartarak, kurgusallaştırarak, önemli ya da önemsiz hale getirerek ve böylece haberin gerçeklikle olan ilişkisine müdahale ederek kamuoyuna yön verdiği "Gezi Parkı Olayları" bağlamında iddia edilmektedir.
 Taksim meydanı yayalaştırma projesi kapsamında Gezi Parkı'nın yıkılarak alışveriş merkezi ve rezidans olarak hizmet vermek amacıyla Topçu Kışlası'nın yeniden inşa edilmek istenmesi Türkiye yakın tarihine "Gezi Parkı Olayları" olarak geçen geniş katılımlı bir harekete neden olmuştur. Bu projeye tepki gösteren az sayıdaki aktivistin polisin aşırı ve orantısız güç kullanımına maruz kalması sonucunda 31 Mayıs 2013'te çok sayıda kişi gerek projeyi gerekse uygulanan polis şiddetini protesto etmek amacıyla Taksim Gezi Parkı'nda bir araya gelmiş; olaylar kısa sürede diğer büyük şehirlere de yayılmıştır. Protestoların belli bir süre yazılı ve görsel basın tarafından görmezden gelinmesi, Türkiye'de basın özgürlüğü sorununa yönelik gerek ulusal gerekse uluslararası düzeyde geniş çaplı bir tartışmayı da başlatmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Gezi Parkı Olayları, Marksist Eleştirel Yaklaşım, İdeoloji, Toplumsal Gerçeklik ve Kitle İletişim Araçları.

Abstract:
By adopting the critical Marxist theory, this study deals with the fact that there is a direct relation between material produced by mass media and economic and political conditions of social structure as a result of penetration of economic structure's reflections into the social spheres. It is claimed that the process of news production which politically, economically and culturally intersects each other have an ideological aspect; hence, within the context of Gezi Park Protests, mass media which has the main responsibility to transmit news without intervention creates public opinion by distorting, exaggerating, fictionalizing and in this way intervening in the relationship between news and the reality.
As part of Taksim pedestrianization project, the desire to reconstruct Topçu Kışlası to serve as a shopping mall and residence by demolishing Gezi Park caused a radical movement, Gezi Park Protests, which made its mark in recent history of Turkey. On 31 May 2013, thousands of people came together in Taksim Square in order to protest both police violence and the project itself as a result of the fact that several activists reacting against that project were exposed to excessive use of force by police, and in a short time protests spread to other big cities of Turkey. The fact that protests were overlooked by the visual and written media for a length of time triggered an extensive discussion about the issue of freedom of the press in Turkey both at the national and international level.    
Keywords: Gezi Park Protests, Critical Marxist Approach, Ideology, Social Reality and Mass Media.