Türkiye'de cinsiyet eşitliği söylemi ve uygulamaları: Karşılaştırmalı analiz
Gender equality discourse and applications in Turkey: Comparative analysis
Yazar: TUĞÇE ARTAR
Danışman: PROF. AYŞE FİLDİŞ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küreselleşme ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Söylem = Discourse ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal cinsiyet, insanların oluşturduğu ilk topluluk yapısından
günümüze kadar varlığını sürdürmekte olan, cinsiyetlere kültür ve inançların
etkisiyle yüklenen anlam, değer ve roller bütünüdür. Bu roller her ne kadar her iki
cinse birden çeşitli davranış kalıpları atfetse de bundan daha olumsuz etkilenen cins
genellikle kadınlar olmuştur. Cinsiyet eşitsizliğine maruz kalan kadınlar 19. yüzyılda
feminizm akımı ile seslerini duyurmayı başarmışlardır. Ülkeler 20. yüzyılda cinsiyet
eşitliği adına çeşitli uluslararası antlaşmalar imzalamaya ve birçok uygulamayı
hayata geçirmeye başlamışlardır. Ülkemizde toplumsal cinsiyet algısı kendini kadına
karşı şiddet, namus, namus cinayetleri, cam tavan gibi çeşitli şekillerde
göstermektedir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlukta yaşanan
cinsiyet eşitsizlikleri ise feodal ilişkilerin tasfiye edilememesi ve moderniteye
entegre olunamamasının bir sonucudur.
Bu tezde öncelikle toplumsal cinsiyet olgusununun tarihsel gelişimi ile
Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık olarak yayınladığı Küresel Cinsiyet Eşitliği
Farkı Raporu'nda ilk 4 sırada yer alan İzlanda, Norveç, Finlandiya ve İsveç ile
Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği adına yaptıkları kanun ve uygulamalar
incelenecektir. Ardından Türkiye'de cinsiyet eşitliği söylemi, eğitim ve iş alanında
cinsiyet eşitliğinin durumu tartışılacak ve son olarak ise "Türkiye'de toplumsal
cinsiyet eşitliği mümkün mü?" sorusuna yanıt aranacaktır.
Anahtar Kelimeler: Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği,
Türkiye'de Söylem

Abstract:
Gender is the sum of roles, values and meanings which was placed upon sex
by culture and belief since the first human community. While this roles has been
placed upon to both sexes, women have been the one who was affected more
negatively. Women who have been discriminated by gender roles has started to
search their places in society with feminist movement in 19. century. In 20th century
in order to achieve gender equality countries has signed international deals and
started to implement various practices. Gender perspective also exist in our country
in various forms such as violence against women, honor, honor killings, glass
ceiling. Especially the gender inequality in Eastern and South Eastern Anatolia is
byproduct of being unable to integrate to modernity and eliminate feodal relations.
In this thesis firstly development of gender in human history will be
discussed, and then the first four countries Iceland, Norway, Finland, Sweden and
Turkey which was listed by Word Economic Form's annually published Global
Gender Gap Report (2020) for best gender equality will be examined for their
practices and laws about gender equality. Later will be argued the discourse in
Turkey, the situation of gender equality in education and answer for "Is it possible to
achieve gender equality in Turkey?" will be discussed.
Keywords: Discourse in Turkey, Gender, Gender Equality, Sex.