Bilişsel okuma stratejilerine ilişkin eğitici görüşleri
Teachers' views on cognitive reading strategies
Yazar: BÜLENT İNAL
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Bilişsel dil bilim = Cognitive linguistics ; Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Okuma = Reading ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce = English

Özet:
Etkin ve stratejik okuyucu olabilmek, okuma eylemi sırasında bir dizi stratejiyi etkin kullanmayı gerektirmektedir. Söz konusu stratejilerden bilişsel okuma stratejileri okuma stratejilerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bilişsel stratejilerin etkin kullanımı okuma program hedeflerinin gerçekleştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Okuma program hedeflerinin gerçekleştirilmesi sürecinde; eğiticilerin öğrencilerin strateji kullanımları ile ilgili farkındalıklarının artması önemlidir. Bundan dolayı okuma stratejilerinin kazandırılmaya çalışıldığı okuma programından sorumlu eğiticilerin öğrencilerin strateji tutumları ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi program geliştirme çalışmaları için faydalı olmaktadır.Bu araştırmada, eğiticilerin öğrenciler ve program açısından bilişsel okuma stratejilerine ilişkin görüşlerinin vakıf ve devlet üniversitelerinde nasıl farklılıklar gösterdiğinin belirlenmesi de araştırmanın bir diğer önemli bölümünü oluşturmuştur. Araştırmada ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanılmıştır. Geliştirilen bir sormaca ile eğitici görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sormaca, devlet ve vakıf üniversitelerinde İngilizce öğretiminden sorumlu 285 okutmana uygulanmıştır. Sormaca ile elde edilen görüşler istatistiki olarak değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda okuma dersi için program geliştirme kapsamındaki öneriler, yabancı dil öğretimi, mesleki gelişim çalışmaları ve ilerideki araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Araştırma sonucu, eğiticilerin öğrencilerin kullandıkları bilişsel stratejilerle ilgili farkındalıklarının istenilen düzeyde olmadığını göstermektedir. Araştırma sonucu elde edilen bulgular, eğiticilerin öğrenci strateji tutumları ile ilgili farkındalıklarının arttırılmasına yönelik mesleki gelişim çalışmalarının ve etkinliklerinin artırılmasının zorunluluğunu göstermektedir.

Abstract:
Being a strategic and efficient reader requires some important reading strategies. Cognitive reading strategies are some of the main reading strategies which are highly important in developing reading strategies. Efficient use of these strategies is highly useful for realizing reading course objectives. Teacher awareness of the curriculum and instruction is crucial to achieving course objectives. Thus, the views of teachers running reading courses in which reading strategies are taught should be understood and identified. This is extremely useful for curriculum development studies as the teacher?s awarenesss of the curriculum and students? use of strategies is another crucial point to be taken into consideration in the reading programs when trying to actualize course objectives.This research was conducted on 285 instructors in seven state and foundation universities. How teachers? opinions differ in state and foundation universities on cognitive reading strategies has been another research question. National and international sources have been used. In the research, a questionannaire has been developed, and used to identify teachers? views on cognitive reading strategies.Results obtained through the questionnaire have been analyzed statistictially.As a conclusion, recommendations on foreign language teaching, professional development and subsequent research and studies have been made. The data obtained also reveal the necessity of training programs and professional development activities in order to increase the awareness of the curriculum being followed. Another finding of the research is that instructors? awareness of students? using cognitive reading strategies is limited. Raising awareness of a curriculum contributes to achieving reading program objectives.