Transfüzyon sıklığının doğum ağırlığı 1500 gram ve altında doğan bebeklerde prematüre retinopatisi şiddetine etkisi
The effect of transfusion frequency on the severity of retinopathy of prematurity in babies born 1500 grams and under
Yazar: CANAN NUR AVCI ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SİNAN USLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Neonatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Morbidite = Morbidity ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity

Özet:
Giriş ve Amaç:
Çalışmamızda doğum ağırlığı ≤ 1500 gram yenidoğanlarda en az bir kere kan
ürünü transfüzyonu uygulamasının demografik özellikler, prematüre morbiditeleri ve
klinik özellikler eşliğinde prematüre retinopatisine ve şiddetine etkisinin belirlenmesi
amaçlandı.
Gereç ve Yöntem:
1 Ocak 2012 ile 1 Ocak 2022 arasında doğum ağırlığı ≤ 1500 gram olan ve
çalışma kriterlerini karşılayan 261 hasta retrospektif ve kesitsel olarak incelendi.
Bebeklerin annelerinin klinik ve maternal özellikleri, demografik verileri; bebeklerin
klinik özellikleri, natal ve postnatal özellikleri, prematüre morbiditeleri ve
komplikasyonları, varsa uygulanan tedavi şekilleri ile ilgili bilgiler çalışma formuna
kaydedildi. Hastalar çalışma grubu (transfüzyon uygulanan) ve kontrol grubu
(transfüzyon uygulanmayan) olarak ayrılarak elde edilen veriler eşliğinde
karşılaştırıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu histogram grafikleri ve
Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. Tanımlayıcı analizler sunulurken ortalama,
standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerleri kullanılmıştır. Kategorik
değişkenler Pearson Ki Kare Testi ile karşılaştırıldı. Normal dağılım göstermeyenler
(nonparametrik) gruplar arasında değerlendirilirken Mann Whitney U Testi
kullanıldı. P-değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı
sonuçlar şeklinde değerlendirildi.
Bulgular:
Çalışma süresince kriterlere uyan 261 yenidoğanda transfüzyon sıklığı %70,8
olarak saptandı. Bu bebeklerin %85,82'ine ROP muayenesi yapılırken, %7,28'sine
ROP nedeniyle tedavi uygulandı. Transfüzyon uygulanan yenidoğanlarda ikinci rop
muayenesinde evre 2 ROP saptanma oranının istatiksel olarak daha düşük olduğu
belirlendi (sırasıyla %8,00 ve %40,00, p=0,011). Transfüzyon uygulanan bebeklerde
ROP tedavi oranı (sırasıyla %10,27 ve %0, p=0,004) istatiksel olarak anlamlı yüksek
bulundu. Eritrosit transfüzyonuyla birikte TDP transfüzyonu uygulananlarda sadece

13

eritrosit transfüzyonu uygulananlara göre son/tedavi olmadan önceki ROP muayenesi
evreleri evre 2 (sırasıyla %38,64 ve %10,94, p<0,001) ve 3 (sırasıyla %13,64 ve
%6,25, p<0,001), ROP tedavi oranı (sırasıyla %22,64 ve %5,34, p<0,001) ve ROP
tedavisinde anti-VEGF tedavisi olanların oranı istatiksel olarak anlamlı (sırasıyla
%83 ve %28,57, p=0,016) yüksek bulundu. Eritrosit transfüzyonuyla birlikte TDP
transfüzyonu uygulanması; ROP tedavisi almayı sadece eritrosit transfüzyonu
uygulanan bebeklere göre 5,45 kat arttırmaktaydı.
Tartışma:
Transfüzyon varlığı, eritrosit transfüzyonu ve TDP transfüzyonu ROP
gelişimi ve şiddeti için de risk faktörü olarak saptanmıştır. Eritrosit transfüzyonuyla
birlikte TDP transfüzyonu uygulanması; ROP tedavisi almayı sadece eritrosit
transfüzyonu uygulanan bebeklere göre 5,45 kat arttırmaktadır.
Transfüzyon için risk faktörleri ve hastalık gelişimi üzerine olan etkilerinin
bilinmesi, bu risk faktörlerini taşıyan bebeklerin ROP gelişimi ve etkili olduğu
belirlenen bazı prematüre morbiditeleri açısından rutin tarama programına alınması
erken tanı ve tedaviye olanak sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Çok düşük doğum ağırlıklı bebekler, prematüre
retinopatisi, transfüzyon, morbiditeler

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of our study was to determine the effect of
at least one blood product transfusion on retinopathy of prematurity and its severity
in newborns with birth weight ≤ 1500 grams in the presence of demographic
characteristics, morbidities of prematurity and clinical features.

Materials and Methods: 261 patients born between January 1, 2012 and
January 1, 2022 with a birth weight ≤ 1500 grams and who met the study criteria
were retrospectively and cross-sectionally analyzed. Clinical and maternal
characteristics and demographic data of the mothers of the babies; clinical
characteristics, natal and postnatal characteristics of the babies, morbidities and
complications of prematurity, and treatment modalities, if any, were recorded in the
study form. Patients were divided into study group (transfusion treated) and control
group (non-transfusion treated) and compared with the data obtained. The conformity
of the variables to normal distribution was examined by histogram plots and
Kolmogorov-Smirnov test. Mean, standard deviation, median, minimum and
maximum values were used to present descriptive analyses. Categorical variables
were compared by Pearson Chi-Square Test. The Mann Whitney U Test was used to
evaluate the non-normally distributed (nonparametric) variables between groups. P-
values below 0.05 were considered as statistically significant results.

Results: The transfusion frequency was 70.8% in 261 newborns who met the
criteria during the study period. ROP examination was performed in 85.82% of these
newborns and 7.28% were treated for ROP. The rate of stage 2 ROP detection in the
second ROP examination was statistically lower in transfused newborns (8.00% and
40.00%, respectively, p=0.011). ROP treatment rate was statistically significantly
higher in newborns who received transfusion (10.27% and 0%, respectively,
p=0.004). The rate of stage 2 (38.64% and 10.94%, respectively, p<0,001) and stage

15

3 (13.64% and 6.25%, respectively, p<0,001), of the last/pre-treatment ROP
examination, the rate of ROP treatment (22.64% and 5.34%, respectively, p<0,001)
and the rate of anti-VEGF therapy in ROP treatment (83% and 28.57%, respectively,
p=0,016) were statistically significantly higher in patients who received TDP
transfusion together with erythrocyte transfusion compared to those who received
only erythrocyte transfusion. TDP transfusion with erythrocyte transfusion increased
the rate of receiving ROP treatment by 5.45 times compared to newborns who
received only erythrocyte transfusion.

Conclusion: The presence of transfusion, erythrocyte transfusion and TDP
transfusion were also found to be risk factors for the development and severity of
ROP. TDP transfusion with erythrocyte transfusion increases the rate of receiving
ROP treatment by 5.45 times compared to babies receiving erythrocyte transfusion
alone.
Awareness of the risk factors for transfusion and their effects on disease
development, including infants with transfusion risk factors in the routine screening
program in terms of ROP development and some morbidities of prematurity that
have been found to be effective, will enable early diagnosis and treatment.

Key Words: Very low birth weight babies, retinopathy of prematurity,
transfusion, morbidities