Çocuk kahramanın yolculuğu: Çocuk filmleri üzerine arketipsel bir inceleme
Child hero's journey: An archetypal analysis of children's films
Yazar: ASLI CEREN ALAÇAM
Danışman: PROF. DR. ŞADİYE EMET GÜREL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günümüzde medya kişilere ve topluma yoğun nüfuzu dolayısıyla çok büyük bir etki değerine sahiptir. Özellikle çocukluk döneminde iletişim içinde bulunulan medya içerikleri onların kavramları öğrenmelerinin yanında yaşamı ve ilişkileri anlamlandırmalarında etkili olmaktadır. Gelişim dönemindeki çocuklar medya araçlarının taşıdığı iletileri izlemekte, değerlendirmekte ve içselleştirmektedir. Bu araçlarda sunulan iletişim tarzları, türleri ve kalıplarını model almaktadır. Popüler filmler de çocukların en çok temas ettikleri medya alanlarından biri olarak taşıdığı içerikler açısından önem taşımaktadır. Filmler hem içinde bulunduğu kültürün özelliklerini yansıtması hem de izlendiği kültüre benimsenebilecek nitelikler sunması açısından çift yönlü bir etkileşim alanıdır. Geçmişte mit, masal ve öykülerde yer alan mesajlar günümüzde filmler aracılığıyla iletilmektedir. 
Bu tez çalışmasının amacı yakın dönem çocuk filmlerinde yer alan kahraman figürünü ve bu kahramanın deneyimlerini inceleyerek filmlerin nasıl bir model sunduğunu ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çocuk filmlerindeki olay örgüsü ve karakterler arketipsel bir yaklaşımla Kahramanın Yolculuğu Miti ve Carl Gustav Jung'un Analitik Psikoloji Kuramı bağlamında incelenmiştir. 
Nitel bir yaklaşımla gerçekleştirilen çalışmada incelenecek olan filmler amaçlı örnekleme yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" yöntemi ile seçilerek 2017-2020 yılları arasında Türkiye'de gösterime giren çocuk filmlerinden en çok izlenenler şeklinde belirlenmiştir. 
Filmlerdeki olay örgüsü ve karakterlerin incelenmesi sonucunda yapılarının Kahramanın Yolculuğu Miti'nin sinemaya uyarlanan aşamaları ile örtüştüğü bulgulanmıştır. Karakterlerin; kahraman, rehber, eşik gardiyanı, haberci, biçim değiştirici, gölge, müttefik ve  üçkağıtçı arketiplerini dramatik ve psikolojik işlevleriyle yansıttıkları tespit edilmiştir. Filmlerdeki baş kahramanın dönüşümünün Persona, Gölge, Anima-Animus, Kendilik arketipleri bağlamında Bireyleşme Süreci olarak yorumlanabileceği görülmüştür. Filmlerin sunduğu kahramanın yolculuğu olgusunun bir gelişim ve öğrenme süreci olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. 
Bu bulgular doğrultusunda filmlerin çocukların Kahramanın Yolculuğu olgusunu tanıması ve benimsemesi konusunda bir model olabileceği çıkarımında bulunulmuştur. Bu noktada filmlerin eğitsel amaçla kullanımı ve gelecek araştırmalar konusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In today's world, the media has a significant impact due to its intense influence on individuals and society. Especially in childhood, the media content with which children interact is not only effective in learning concepts but also in making sense of life and relationships. Children in the developmental phase monitor, evaluate and internalize the messages carried by media tools. They model the communication styles, types and patterns presented in these tools. In terms of the content they carry, popular movies are also important as one of the media channels that children come into contact with the most. Movies are a two-way interaction area, both in terms of reflecting the characteristics of the culture they exist in and in terms of presenting some qualities that can be adopted by the culture in which they are watched. The messages contained in myths, tales and stories from the past are nowadays conveyed through movies.
The aim of this thesis is to analyze the hero figure and their experiences in recent children's movies and to determine what kind of a model these movies represent. In line with this purpose, the plot and the characters in children's movies were analyzed with an archetypal approach in the context of the Hero's Journey and Carl Gustav Jung's Analytical Psychology Theory.
The movies that will be analyzed in this study, which was carried out with a qualitative approach, were selected among the purposive sampling methods with the "criterion sampling" method and determined according to the most watched children's movies released in Turkey between 2017 and 2020.
The analysis of the plot and characters in the films revealed that their structures coincided with the stages of the Myth of the Hero's Journey that were adapted to cinema. It was determined that the characters reflect the archetypes of hero, mentor, guardian, herald, shapeshifter, shadow, ally and trickster in their dramatic and psychological functions. It has determined that the transformation of the hero in these movies can be interpreted as the "individuation process" in the context of Persona, Shadow, Anima-Animus and  the Self archetypes. It has been assessed that the phenomenon of the hero's journey presented by the movies is a process of development and learning.

Based on these findings, it was deduced that the movies can be a model for children to recognize and adopt the Journey of the Hero phenomenon. In this regard, suggestions for using movies for educational purposes and further studies have been presented.