Sağlık çalışanlarının tıbbi atık yönetimi konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels of health care workers on medical waste management
Yazar: MUHAMMED ALİ GÜDEN
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN ERTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Bilgi = Information ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıbbi atık = Medical waste ; Tıbbi atık imhası = Medical waste disposal

Özet:
Önem: Günümüzde çevre sorunları her geçen gün artmakta, nüfus ve göç gibi demografik hareketler ile sanayileşme sonucunda ortaya çıkan atıklar çevreyi ve ekolojik yaşamı tehdit etmektedir. Tüketimin artması ve bilinçsiz kaynak kullanımı gibi unsurlar atık sorununu gündeme getirmektedir. Atıklar bir taraftan ekonomik olarak toplumu zarara uğratırken diğer taraftan kamu hizmetlerinin sunulmasını da zorlaştırmaktadır. Gerek insan sağlığı, gerekse çevre açısından atıklar konusunda en önemli tehdit unsurlarının başında hastanelerin çıktısı olan atıklar gelmektedir. Hastanelerin çıktısı konumunda olan tıbbi atıklar çevre ve toplum sağlığı açısından önemli riskler oluşturmaktadır. Tıbbi atıkların ölüme varan riskler oluşturması, bu risklerin azaltılması için hastanelerde iyi bir tıbbi atık yönetimi uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. 
Amaç:Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarının tıbbi atıklar konusundaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi olup, sağlık çalışanlarının tıbbi atıklar konusunda bilgi düzeyinin ölçülmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı nicel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmanın kavramsal bölümünde literatürden yararlanılmış, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan 384 sağlık çalışanına anket uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında görgül araştırma tekniklerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizlerinde SPSS istatistik programı kullanılmış olup, çalışmada tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiş, analizlerden elde edilen çıkarımlar tablolar halinde hazırlanarak yorumlanmıştır.
Bulgular: Çalışmadan elde edilen bulgulara göre sağlık çalışanlarının %62,5'i aldıkları eğitimi yeterli bulmakta, %72,9'u hastanenin her bölümünde tıbbi atık ayrımı yapmakta, %80,5'i kesici delici atıkları plastik kutularda biriktirmekte, %55,7'si tıbbi atıkların geçici atık depolarında biriktirildiğini ifade etmektedir.
Sonuç: Elde edilen bulgular tanımlayıcı istatistikler açısından değerlendirildiğinde tıbbi atıklar konusunda ölçek bazında verilen yanıtların olumlu olduğu görülmektedir. Bu durum sağlık çalışanlarının tıbbi atıklar konusunda bilgi düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Atık, Tıbbi atık, Tıbbi atık yönetimi, Sağlık çalışanları

Abstract:
Importance: Today, environmental problems are increasing day by day, demographic movements such as population and migration and wastes resulting from industrialization threaten the environment and ecological life. Factors such as increased consumption and unconscious resource use raise the issue of waste. Wastes cause economic damage to society on the one hand and make it difficult to provide public services. Wastes, which are the outputs of hospitals, are among the most important threats for wastes both in terms of human health and environment. Medical wastes, which are the outputs of hospitals, constitute important risks for the environment and public health. The fact that medical waste poses risks to death necessitates good medical waste management in hospitals in order to reduce these risks.
Objective: The aim of this study is to measure the level of knowledge of healthcare workers about medical wastes and it is important to measure the level of knowledge of health care workers about medical wastes.
Materials and Methods: A descriptive quantitative research model, one of the quantitative research methods, was used. In the conceptual part of the study, the literature was utilized and a questionnaire was applied to 384 healthcare professionals working in Selçuk University Medical Faculty Hospital. Data were collected using empirical survey techniques. SPSS statistical program was used in the statistical analysis of the study, descriptive statistics were used in the study and the inferences obtained from the analyzes were prepared and interpreted in tables.
Results: According to the findings of the study, 62.5% of the healthcare workers found the education they received was adequate, 72.9% of them made medical waste segregation in every part of the hospital, 80.5% collected the incinerator wastes in plastic boxes and 55%, 7 indicate that medical wastes are collected in temporary waste depots.
Conclusion: When the findings obtained are analyzed in terms of descriptive statistics, it is seen that the responses given on the scale of medical wastes are positive. This shows that the level of knowledge of healthcare workers about medical wastes is above average.

Keywords: Waste, Medical waste, Medical waste management, Health care workers