Abydos yerleşimi ve buluntuları
Abydos city and finds
Yazar: ERTAN ŞEHİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VEYSEL TOLUN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Abydos = Abydos ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Nara burnu = Nara cape ; Roma Dönemi = Roman Period ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, Çanakkale ilinin 6 km kuzeyinde bulunan Nara Burnu üzerinde yer alan Abydos kenti hakkında yeni veriler ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışmalar Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Abydos'a atfedilen arkeolojik eserlere ve antik kaynaklara dayanılarak yapılmıştır. Kent bulunduğu konum itibari ile oldukça stratejik bir noktada yer almaktadır. Literatürde karşı kıyısında bulunan Sestos kenti ile birlikte anılan Abydos, boğazın en dar noktasını oluşturduğundan bir geçiş noktası olarak değerlendirilebilir. M.Ö.480 yılında Kserkses'in Yunanistan seferi sırasında Abydos'tan Sestos'a bir köprü kurdurarak ordularını karşıya geçirmiş olması ve M.Ö.334 yılında da Büyük İskender'in Asya seferi sırasında ordularını Sestos kıyılarından Abydos kıyılarına geçirmesi, Abydos kentinin boğazda bir geçiş noktası oluşturduğunu göstermektedir.
Çalışma içerisinde yer alan eserlerin çoğunun Hellenistik ve Roma dönemine ait olması Abydos'un bu dönemlerde çok daha aktif olduğunu göstermektedir. Nara Burnu'nun oluşturmuş olduğu doğal korunaklı limana sahip olan kent Troas Bölgesi içinde ticarette önemli bir konumdadır. Farklı kentlerle benzerlik gösteren buluntular Abydos'un Troas Bölgesi içinde ve dışında farklı ilişkiler kurduğunu göstermektedir.
Kentte herhangi bir kazı çalışmasının bugüne kadar gerçekleştirilememiş olması Troas Bölgesi'ne gelmiş olan gezginlerin Abydos ile ilgili yazdıklarını da önemli kılmaktadır. Ancak seyyahların yazdıkları da M.S.16.-19. yy. aralarında bile kentte herhangi bir kalıntının olmadığını göstermektedir. Bu noktada Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde yer alan bu çalışmada tarafımdan değerlendirilen buluntular ışığında Abydos kentinin önemi, halkın sosyal ve ekonomik yapısı ve kentin bölge içinde ve dışında kurmuş olduğu ilişkiler açıklanmıştır.

Abstract:
This postgraduate thesis aims to put forth new data about Abydus city, located on Nara Cape, which is located on 6 km north of Çanakkale. This study was carried out based upon archaeological findings and sources, referred to belong to Abydus and presented in Çanakkale Archaeological Museum. With respect to its location, the city is on a strategic point. Mentioned with Sestus city, which was located across it, Abydus city can be evaluated as a transition point situated on the narrowest point of the strait. In literature, there are some evident proving that Abydus city was a transition point on the strait; for instance, in 480 B.C., during Xserkes's Greece excursion, he had a bridge built to enable his soldiers to cross over, and in 334 B.C., during the Asian excursion, Alexander the Great had his army to cross over through Sestus Coastline.
Most of the works of arts used in the study belong to the Hellenistic and Roman Period, showing that Abydos was more active in those periods. Having the natural and protective harbour formed by Nara Cape, the city had an important place in trade within the Troas Region. Findings showing similarities with different cities prove that Abydus established different relationships within Troas Region.
Since no excavation work was performed in the city up to now, the writings of wanderers who visited Troas Region become more and more important. However, the writings of these wanderers also indicate that even between 16th and 19th century A.D., there were no remains in the city. In this point, under the light of the findings evaluated by me in the study presented in Çanakkale Archaeological Museum, the importance of Abydus city, social and economic structure of its population, and the relationships Abydus city established inside and outside of the region have been explained.