Varoluşsal kaygı ve bağlanma stilleri ile yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationships between existential anxiety and attachment styles and life satisfaction
Yazar: SÜMEYYE ŞEYDA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmanın amacı kişilerin varoluşsal kaygıları ve bağlanma stilleri ile yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir.  Bu çalışmada nicel araştırma modeli olarak korelasyon tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 18-65 yaş aralığındaki kadın ve erkek katılımcılar olmak üzere 314 kişi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Yıkılmaz (2016) tarafından geliştirilen Varoluşsal Kaygı Ölçeği, Erzen (2016)'in geliştirdiği Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri ve Türkçe adaptasyonu Baysal ve Dağlı (2016) tarafından geliştirilmiş olan Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler için normallik varsayımı analizi ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki farklılaşmayı saptamak amacıyla iki değişkenli karşılaştırmalarda normal bir dağılım olması sebebiyle T- testi, iki ve üzeri değişkeni olan grupların karşılaştırılması amacıyla da tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Uygulanan analizler sonucunda; varoluşsal kaygının ve yaşam doyumunun cinsiyete göre değişmediği; bağlanma stillerinden güvenli ve kaçınan bağlanmanın cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığı fakat kaygılı-kararsız bağlanmanın farklılaşmadığı sonucu elde edilmiştir. Değişkenler üzerinde pearson momentler çarpımı korelasyon analizi yapılarak aralarında ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Analiz sonucunda; ölüm kaygısı ile güvenli bağlanma ve yaşam doyumu arasında negatif ve anlamlı düzeyde ilişki bulunurken kaçınan bağlanma ve kaygılı-kararsız bağlanma arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Anlamsızlık kaygısı ile güvenli bağlanma ve yaşam doyumu arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunurken kaygılı-kararsız bağlanma ile arasında pozitif ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuş, kaçınan bağlanma ile anlamlı düzeyde bir ilişki elde edilmemiştir. Yalıtılmışlık kaygısı ile güvenli bağlanma ve yaşam doyumu arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilirken kaçınan bağlanma ve kaygılı-kararsız bağlanma arasında pozitif yönde ve de anlamlı düzeyde bir ilişki elde edilmiştir. Özgürlük kaygısı ile güvenli bağlanma ve yaşam doyumu arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkisellik bulunurken kaygılı-kararsız bağlanma ile pozitif yönde ve anlamlı seviyede bir ilişki bulunmuş, kaçınan bağlanma ile anlamlı seviyede bir ilişki bulunmamıştır. Yaşam doyumu ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkilere bakıldığında; güvenli bağlanma ile arasında pozitif yönlü, kaygılı-kararsız bağlanma ile negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki elde edilirken kaçınan bağlanma ile anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır. Değişkenler arasındaki yordayıcılığı tespit etmek için de çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Ölüm, anlamsızlık ve yalıtılmışlık kaygısının güvenli bağlanmayı negatif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Ölüm, anlamsızlık ve yalıtılmışlık kaygısının kaçınan bağlanmayı pozitif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Yalıtılmışlık kaygısının kaygılı-kararsız bağlanmayı pozitif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Anlamsızlık kaygısı ve yalıtılmışlık kaygısının yaşam doyumunu negatif yönlü; güvenli bağlanmanın ise pozitif yönlü yordadığı sonucu elde edilmiştir. Varoluşsal kaygı ve bağlanma stillerinin beraber yaşam doyumunu yordama durumuna bakmak için yapılan analiz sonucuna göre; anlamsızlık kaygısının ve yalıtılmışlık kaygısının yaşam doyumunu negatif yönlü yordadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationships between people's existential concerns and attachment styles and their life satisfaction levels. Correlation method was used as a quantitative research model in this study. The population of the research consists of 314 people, including male and female participants between the ages of 18-65. The Existential Anxiety Scale improved by Yıkılmaz (2016), the Three-Dimensional Attachment Styles Scale improved by Erzen (2016) and the Life Satisfaction Scale, transcribe to Turkish by Baysal and Dağlı (2016) were used to collect the data. Normality supposition analysis and reliability analysis were performed for the scales. T-test was used due to the normal distribution in binary comparisons to disclose the difference among models, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare groups with more than two variables. As a result; existential anxiety and life satisfaction did not be difference according to gender; It was finalized that secure and avoidant attachment styles differed significantly according to gender, but anxious-ambivalent attachment did not. Pearson product-moment correlation analysis was performed to investigate whether there was a relations between the variables. As a result; While there was a negative significant relation between death anxiety and secure attachment and life satisfaction, a positive significant relation was found between avoidant attachment and anxious-ambivalent attachment. While there was a negative meaningful relation between the anxiety of meaninglessness and secure attachment and livig pleasure, a meaningful positive relation was found between anxious-ambivalent attachment, but no significant relationship was found with avoidant attachment. While there was a negative significant relationship between isolation anxiety and secure attachment and life satisfaction, a positive significant relationship was found between avoidant attachment and anxious-ambivalent attachment. While there was a negative significant relation between freedom anxiety and secure attachment and life satisfaction, a positive and significant relationship was found between anxious-ambivalent attachment, and no significant relationship was found with avoidant attachment. When looking at the relations between life satisfaction and attachment styles, there was a positive relation with secure attachment, a negative relation with anxious-ambivalent attachment, and no significant relationship with avoidant attachment. Plural regression analysis was implemented to specify the predictive effect between the groups. It was observed that death, meaninglessness and isolation anxiety predicted secure attachment at a significant negative level. It was observed that death, meaninglessness and isolation anxiety predicted avoidant attachment at a positive and significant level. It was examined that isolation anxiety predicted anxious-ambivalent attachment positively and significantly. Meaninglessness anxiety and isolation anxiety negatively affect life satisfaction; It was found that secure attachment predicted positively. When the research results are examined; It was seen that the anxiety of meaninglessness and the anxiety of isolation predicted life satisfaction negatively.