Çanakkale ili okul çağı çocuklarında idrarda iyot atılımı ve iyot eksikliği durumunun belirlenmesi
Determination of iodine excitation and iodine deficiency in school-age children in Çanakkale
Yazar: KÜBRA ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN AYLANÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Guatr = Goiter ; Guatr-endemik = Goiter-endemic ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Çanakkale = Çanakkale ; İdrar = Urine ; İyot = Iodine ; İyot eksikliği = Iodine deficiency

Özet:
Amaç: İyot eksikliği önlenebilir zekâ geriliğinin ve endemik guatrın en sık nedeni kabul edilmektedir. İyot eksikliği erken dönemde saptanır ve tedavi edilirse bilişsel ve motor işlevler düzelmektedir. Bu çalışmanın amacı Çanakkale ili'nde okul çağı çocuklarında iyot eksikliği durumunun belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırmanın evreni 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Çanakkale il merkezi ilköğretim okullarına devam etmekte olan 7-11 yaş grubundaki öğrencilerdir. Örneklem yöntemi olarak çok aşamalı tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Birinci aşamada okullar arasında bir tabakalandırma yapılmış, ikinci aşamada da her okulda sınıflar arasında tabakalandırma yapılmıştır. Okulların seçiminde öğrenci sayısı 200'ün altında olan okullar tabakalandırmaya alınmamıştır. Çalışma grubu olarak 400 öğrenci seçildi. İyot içeren ilaç kullananlar, doktor tanılı tiroid hastalığına sahip olanlar ve çalışma için onam vermeyenlerle birlikte toplam 84 kişi çalışma dışı bırakıldı. Geriye kalan 316 kişi çalışmaya dahil edildi. Çocukların antropometrik ölçümleri yapıldı. Spot idrar örnekleri alınarak idrar iyot düzeyi, Sandell-Kolthoff reaksiyonu ile spektrofotometrik olarak ölçüldü. WHO/UNICEF/ICCIDD sınıflandırmasına göre palpasyonla guatr muayenesi yapılarak derecelendirildi. Aileleriyle birlikte tuz ve içme suyu tercihlerinin de dahil olduğu anket yapıldı.
Bulgular: Çalışma grubunun 149'u (%47,2) erkek, 167'si (%52,8) kızdı. Ortalama yaş 8,74±1,09 yıl, ortalama boy SDS 0,45±1,09, ortalama ağırlık SDS 0,62±1,27 idi. Çalışma grubunun %25' inde (79) iyot eksikliği saptandı ve bunların büyük çoğunluğunda (%20,5) hafif derecede iyot eksikliği mevcuttu. İyot eksikliği saptanan çocukların %51,8'i kız, %48,1'i erkekti ve %55'i iyotlu tuz, %11'i iyotsuz tuz, %34'ü karışık tuz kullanmakta idi. Çanakkale ilinde ortalama iyot düzeyi 15,8±8,43 μg/dL idi.
Sonuç: Çalışmada Çanakkale ilinde okul çağı çocuklarında idrar iyot düzeyinin yeterli olduğu, ancak guatr olan çocuklar ve hafif derece idrar iyot eksikliği olan çocukların yüksek oranları nedeniyle Çanakkale'nin iyot eksikliği açısından endemik konumda olduğunu tesbit etik.

Anahtar kelimeler: Çocuk, guatr, endemik, tiroid hastalıkları, iyotlu tuz

Abstract:
Objective: Iodine deficiency is considered to be the most common cause of preventable mental retardation and endemic goiter. If iodine deficiency is detected and treated at an early stage, cognitive and motor functions improve. The aim of this study is to determine the iodine deficiency status in school age children in Çanakkale.
Method: The population of the study was 7-11 age group students educating central primary schools in Çanakkale province in the 2019-2020 academic year.
Multi-stage stratified sampling method was used as the sampling method. In the first stage, a stratification was made between schools, and in the second stage, stratification was made between classes in each school. In the selection of schools, schools with a student number below 200 are not included in the stratification. Four hundred students were selected as the study group; Eighty-four people who used iodine-containing medication, had a doctor-diagnosed thyroid disease, and did not consent to the study were excluded. The remaining 316 people were included in the study.  Anthropometric measurements of the children were made. By taking spot urine samples, urine iodine level was determined by the Sandell-Kolthoff reaction and spectrophotometrically measured as. It was graded by palpation goiter examination according to WHO / UNICEF / ICCIDD classification. A questionnaire was conducted with their families including their salt and drinking water preferences.
Results: One hundred forty nine of the study group (47.2%) were male and 167 (52.8%) were female. Mean age was 8.74 ± 1.09 years, mean height SDS was 0.45 ± 1.09, mean weight SDS was 0.62 ± 1.27. Iodine deficiency was detected in 25% (79) of the study group, and most of them (20.5%) had mild iodine deficiency and 51.8% of the children with iodine deficiency were girls and 48.1% were boys. In addition, 55% of the children with iodine deficiency were using iodized salt, 11% non-iodized salt and 34% mixed salt. The mean iodine level in Çanakkale was 15.8 ± 8.43 μg / dL.
Conclusion: we found that the level was sufficient in the study, urinary iodine in school-age children in Çanakkale province, but due to the high rate of goiter and mild iodine deficiency, it is an endemic province.

Keywords: Child, goıter, endemic, thyroid diseases, iodized salt