3-6 yaş okul öncesi çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları ile annelerinin kapsayıcı işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination the relationship between the social emotional well-being and psychological resilience of 3-6 year old preschool children and the containing functions of their mothers
Yazar: SEMA GÖNÜLTAŞ YÜCEKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEMAN ELİF AYBAY
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kapsayıcı işlevler = Containing function ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 3-6 yaş okul öncesi çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları ile annelerinin kapsayıcı işlevleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya 494 anne dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde Ebeveyn-Çocuk Kapsayıcı İşlevler Ölçeği (KİÖ), Okul Öncesi Çocuklar için Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK) ile araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS-25 programı ile analiz edilmiştir. PERİK ölçeğinin anne örnekleminde kullanımı için DFA yapılmıştır. Verilerin analizinde, ikili karşılaştırmalar için bağımsız gruplar- t testi ve Welch testi; üç ve üzeri karşılaştırmalar için tek yönlü varyans analizi ile Tamhanne testi kullanılmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyonu ve annelerin kapsayıcı işlevlerinin okul öncesi çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıklarını yordama gücünü saptamak için basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre araştırmaya katılan annelerin KİÖ- "toplam" puanları ile çocuklarının PERİK- "öz-kontrol/düşüncelilik", "duygusal istikrar/stresle başa çıkma" ve "görev yönelimi" alt boyut puanları arasında anlamlı negatif bir korelasyon bulunmaktadır. Buna ek olarak, annelerin kapsayıcı işlevleri, çocuklarının PERİK- "öz-kontrol/düşüncelilik", "duygusal istikrar/stresle başa çıkma" ve "görev yönelimi" alt boyut puanlarının yordayıcısıdır. 18-30 yaş arasında olan, eğitim düzeyi lise ve altında olan, çalışmayan, hane gelir düzeyi düşük, iki ve üzeri çocuğu olan, çocuğu okul öncesi eğitim almayan annelerin ebeveyn-çocuk kapsayıcı işlevler ölçeği toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Aile gelir seviyesi daha yüksek, yaşı daha büyük, okul öncesi eğitim alan, kardeşi olmayan ve kız olan okul öncesi çocukların PERİK ölçeği bazı alt boyut puanları daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak annelerin kapsayıcı işlevleri ile çocuklarının sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlığı alt boyut puanları belirli sosyodemografik özelliklere göre farklılaşmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between the social emotional well-being and psychological resilience of 3-6 year old preschool children and the containing functions of their mothers. 494 mothers were included in the study. During the data collection process, the Parent-Child Containing Functioning Scale (CFS), the Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children (PERIK) and the sociodemographic information form prepared by the researcher were used. Research data were analyzed with the SPSS-25 program. CFA was conducted for the use of the PERIK scale in the maternal sample. In the analysis of data, independent groups t test and Welch test were used for pairwise comparisons; for three or more comparisons, one-way analysis of variance and Tamhanne test were used. Pearson correlation was used to examine the relationships between research variables, and simple linear regression analysis was used to determine the predictive power of mothers' containing functioning on preschool children' s social emotional well-being and psychological resilience. 
According to the research findings, there is a significant negative correlation between the CFS-total scores of the mothers participating in the study and their children' s PERIK-self-control/thoughtfulness, emotional stability/coping with stress and task orientation subscale scores. In addition, mothers' containing functions were predictive of their children's PERIK-self-control/thoughtfulness, emotional stability/stress coping, and task orientation subscale scores. It was found that the total scores of the Parent-Child Containing Functions Scale were found to be higher in mothers who were between the ages of 18-30, had an education level of high school or less, did not work, had a low household income, had two or more children, and whose children did not receive pre-school education. Some subscale scores of the PERIK scale were found to be higher in preschool children with higher family income levels, older age, pre-school education, no siblings, and girls. As a result, mothers' containing functions and their children's social emotional well-being and psychological resilience sub-dimension scores differ according to certain sociodemographic characteristics.