Dijital platformların kullanımlar ve doyumlar bağlamında alımlanması: Netflix ve BluTV örneği
Digital platforms' being reception in terms of uses and gratifications: Netflix and BluTV example
Yazar: İSMİHAN ÖZMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN BİÇER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: BluTV = BluTV ; Dijital platformlar = Digital platforms ; Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Netflix = Netflix ; SVoD = SVoD ; İnternet protokulü televizyonu = Internet protocol television

Özet:
Zamanla gelişen teknoloji bireylerin günlük hayattaki ihtiyaç ve beklentilerini değiştirmektedir. Özellikle internetin ortaya çıkması ve hızlı bir şekilde yayılmasıyla dijital platformlarda bulunun SVoD uygulamalar rağbet görmeye başlamıştır. Ücretli abonelik sistemine dayanan bu platformlara bireylerin hangi motivasyonla yöneldiği sorusu gündeme gelmiştir. Bu kapsamda Kullanımlar ve Doyumlar kuramı çalışmanın temel çerçevesini belirlemek için seçilmiştir. Bu doğrultuda SVoD platform da bulunan Netflix ve BluTV gibi uygulamaların bireyler tarafından nasıl alımlandığını açıklamak çalışmanın temel amacını teşkil etmektedir. Bu amaçla yapılan çalışmada, araştırmanın evrenini SVoD uygulama şeklinde hizmet veren Netflix ve BluTV kullanıcıları oluşturmaktadır. Ancak hedef örneklemin tamamına ulaşmanın mümkün olmadığından dolayı Türkiye'deki bütün Netflix ve BluTV kullanıcıları evren olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda basit tesadüfi örnekleme göre Twitter üzerinden #NetflixTürkiye ve #BluTV etiketlerini kullanan 1805 kullanıcıya anket soruları gönderilmiş ve geri dönüş yapan kullanıcılar arasından çalışmanın asıl örneklemi oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmanın web tabanlı sosyal etkileşim platformu Twitter üzerinden yapılmasından dolayı çevrimiçi ortamın akışkan ve değişken yapısı hesaba katılarak 680 kullanıcıya ulaşılmıştır. Bu amaçla, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline başvurulmuş ve hazırlanan veriler anket formu ile internet televizyonu ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ardından verilerin analiz edilmesi sürecinde ise lisanslı SPSS 22 programı kullanılarak 0.05 hata payı dikkate alınarak gerekli istatiksel işlemler yapılmıştır. Elde edilen bulgularda; sosyalleşme ve zaman geçirme, içerik, öğrenme ve bilgilenme, eğlence gibi 4 temel motivasyon tespit edilmiştir. Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile yaş ve cinsiyet değişkenleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı önemli bulgular arasındadır. Yani bireylerin cinsiyetleri ile yaşları Netflix ve BluTV izlerken herhangi bir etki yaratmadığı aksine benzer şeklide doyuma ulaştıkları anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile kullanım süresi arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Ayrıca Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile hesap durumu arasında sosyalleşme ve zaman geçirme alt boyutu açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı, SVoD, Netflix, BluTV, Dijital Platformlar

Abstract:
Technology that develops over time changes individuals' needs and expectations in daily life. Especially with the advent of the internet and its rapid spread, SVoD applications on digital platforms have started to be popular. The question of the motivation of individuals to these platforms based on the paid subscription system has been raised. In this context, Uses and Gratifications theory has been chosen to determine the basic framework of the study. Accordingly, explaining how applications such as Netflix and BluTV on the SVoD platform are acquired by individuals constitutes the main purpose of the study. In this study, Netflix and BluTV users, which serve as SVoD application, constitute the universe of the research. However, because it was not possible to reach the entire target sample, all BluTV and Netflix users in Turkey have  been identified as the universe. In this context, according to simple random sampling, questionnaire questions were sent to 1805 users using #NetflixTürkiye ve #BluTV tags on Twitter, and the original sample of the study was created among the users who returned. In this context, since the research was conducted on the web-based social interaction platform Twitter, 680 users were reached by taking into account the fluid and variable structure of the online environment. For this purpose, the relational screening model, which is one of the quantitative research methods, was used and the prepared data was collected through the questionnaire form and the internet television scale. Then, in the process of analyzing the data, the necessary statistical operations were performed by taking into account the 0.05 error margin by using the licensed SPSS 22 program. In the findings obtained; 4 basic motivations such as socializing and spending time, content, learning and information, and entertainment were identified. Netflix and BluTV Usage and Gratifications motivations and the absence of a significant difference between age and gender are among the important findings. In other words, it is understood that individuals do not have any effect while watching Netflix and BluTV in terms of their gender and age, but they have reached similar satisfaction. There are also significant differences between Netflix and BluTV Usage and Gratifications motivations and duration of use. In addition, significant differences were found between Netflix and BluTV usage and gratifications motivations and social status and time passing sub-dimension.

Key Words: Uses and Gratifications Theory, Digital Platforms, SVoD, Netflix, BluTV