Astrokimya: Yıldızlar arası ortamın kimyası
Astrochemistry: Chemistry of the interstellar medium
Yazar: BURCU GÜNAY
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL TUNCA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Kimya = Chemistry
Dizin: Yıldızlar arası ortam = Interstellar medium

Özet:
Bu tezde yıldızlararası ortamdaki kimyasal süreçler ile ilgili yapılmış olan çalışmaların günümüze kadar olan kısmı derlenerek özetlenmeye çalışılmıştır. `Giriş' bölümünde, bu alandaki çalışmalar hakkında genel bilgilere ve çalışmaların tarih içindeki gelişimine yer verilmiştir. `Yıldızlararası Ortam' bölümünde; yıldızlararası ortamı tanıtmak amacıyla yıldızlararası ortamın temel yapısı ve özellikle kimyasal süreçlerle ilişkili olan fiziksel koşulları gözlemsel verilere bağlı biçimde betimlenmiştir. Astrokimya bölümünde; astrokimyasal çalışmaların dayandığı temel fizikokimyasal kaideler, tepkime mekanizmaları, kimyasal ağlar ve kimyasal modeller anlatılarak astrokimya disiplini tanıtılmıştır. `Yıldızlararası Ortamın Kimyası' bölümünde, yıldızlararası ortamın farklı bölgeleri için ön görülen kimyasal süreçler ve gözlemsel verilere dayanan kimyasal özellikler özetlenmiştir. `Yıldızlararası Madde ve Yaşam' bölümünde yıldızlararası ortamda bulunan karmaşık organik moleküller ve `yaşam' ile bağlantılı olan prebiyotik moleküllerin izi sürülerek, gözlemler ile bağlantı kurabilecek somut veri taşıyıcıları olan göktaşı ve gezegenler arası toz örneklerinin yorumları sunulmuştur. Bu bilgilerin ışığında, tarih boyunca insanlığın en temel sorularından biri olan yaşamın kaynağı ve uzayda yaygınlığı sorusuna yapılan yaklaşımlara yer verilmiştir.Anahtar sözcükler: Yıldızlararası ortam, astrokimya, moleküler bulutlar, yıldız oluşum bölgeleri, soğuk çekirdekler, sıcak çekirdekler, fotodissosiyasyon bölgeleri, evrimleşmiş yıldızların zarfları.

Abstract:
In this thesis, studies done hitherto on the chemical processes taking place in the interstellar medium are compiled and summarized. General information and historical developments of the works done in this field are given in the `Introduction?. In the section `Interstellar Medium?, in order to make the reader to get acquainted with the interstellar medium, its basic structure and especially physical conditions related to chemical processes are described in terms of observational data. In the section `Astrochemistry?, basic physicochemical rules upon which the astrochemical studies are built, reaction mechanisms, chemical networks and chemical models are described and thus the discipline of astrochemistry is introduced. In the section `Chemistry of Interstellar Medium?, outlined are the chemical processes predicted as taking place for the different regions of the interstellar medium and chemical properties based upon observational data. In the section `Interstellar Matter and Life?, by tracing the complex organic molecules of the interstellar medium and prebiotic molecules which are related to `life?, the interpretations of concrete data bearers of asteroids and interplanetary dust species are introduced. In the light of these information, approaches to one of the basic questions in the history of mankind as to the origin of life and how common it is in the universe are addressed.Keywords: Interstellar Medium, astrochemistry, molecular clouds, star formation regions, cold cores, hot cores, photodissociation regions, circumstellar shells.