Kentsel dönüşümde kültür endüstrileri: İstanbul'da film endüstrisinin kentsel dönüşüm yaratma potansiyellerinin belirlenmesi
Cultural industries in urban regeneration: Urban regeneration potentials of the film industry in Istanbul
Yazar: EVRİM ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ENLİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Film yapımcılığı = Film production ; Kent planlama = Urban planning ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışmada bir kültür endüstrisi olan film endüstrisinin İstanbul'da kentsel dönüşüm yaratma potansiyelleri ele alınmıştır. Küresel film endüstrisinin eğilimleri ışığında, İstanbul'da film endüstrisinin organizasyonel ve mekânsal yapısı finans aşamasından başlayarak gösterim aşaması dâhil olmak üzere incelenmiş, günümüzde planlamanın en güçlü araçlarından olan kentsel dönüşüm adına barındırdığı potansiyeller nitel ve nicel olarak ortaya koyulmuştur.İlk olarak kültür endüstrilerinin bir kentsel dönüşüm stratejisi olarak yükselişine değinilmiş, kültür endüstrileri kavramsal ve yöntemsel olarak açılarak, incelenen çalışmalar doğrultusunda ilgili sektörler tanımlanmıştır. İkinci olarak, kültür endüstrileri sektörlerinden biri olan ?film?, İstanbul örneğinde ele alınarak, İstanbul'da kentsel dönüşüm yaratma potansiyelleri incelenmiştir. Bu aşamada Van Den Berg vd. nin (2001) Avrupa Metropolitan Kentleri büyüme eğilimlerini incelemek için kullandıkları ?Büyüme Kümeleri Modeli?nden faydalanılmıştır. Buna göre; İstanbul film kümesi, eksiklikler ve çeşitli yasal?kurumsal engellere rağmen, dinamik ve büyümekte olan bir yapı sergilemektedir. Başta, kültür endüstrileri arasında yer alan TV ve reklâm endüstrileri olmak üzere diğer birçok endüstri ve aktivite ile doğrudan ve dolaylı olarak ilişkilidir. Çok sayıda sektörü tetikleyerek istihdam ve kent ekonomisi için artı değer yaratmaktadır. Sektörün ya da prodüksiyonun etkisiyle turizm gibi başat bir endüstriyi harekete geçirebilen film endüstrisi, bir kültür endüstrisi olması dolayısıyla, kentin imajı için de son derece olumludur. İstanbul'da tüm aktör ve ilişki ağlarıyla kurulu olan böylesi bir endüstri, İstanbul'un rekabetçi gücünü açığa çıkartacak ve kentin kültür-eksenli dönüşümünü sağlayacak önemli bir araçtır.

Abstract:
This article is a report on the regeneration potantials of Istanbul film industry as a cultural industry. The organisational and the spatial structure of the film industry in Istanbul is analysed by this thesis beginning from the financial stage including the exibition; and then, as one of the most significant tools of urban planning, the urban regeneration potentials of the industry is determined qualitatively and quantitatively, regarding the tendencies of the global film industry.First, touching upon the rise of the cultural industries as a regeneration strategy, the cultural industries is expanded conceptually and methodogically and the related industries are defined through the literature review. Secondly ?film?, as one of the cultural industries sectors, is undertaken in Istanbul case and the potantials for urban regeneration is analysed. In this stage, ?the Growth Clusters Model?, which is used by Van Den Berg and others (2001) to research the growth dynamics and potantials of European Metropolitan Cities, is used as a reseach model. Accordingly, Istanbul film cluster has a dynamic and a growing structure, despite the deficiencies and the legal obstacles. Film industry in Istanbul is directly related to many industries and activities like TV and advertising. It creates employment and value for urban economy by triggering many sectors. Whether it is the sector or the production itself that triggers the tourism sector and since it is a cultural industry, it has also a crucial importance for the image of the city. Such an industry, which is rooted in Istanbul by all its actors and networks, is an important instrument to uncover the competetive advantages and to enable culture?led regeneration of the city.