Tıbbi uygulama hatası iddialarında bilirkişilik ve uzman mütalaası
Expertise and expert opinion in medical error allegations
Yazar: BAHTİYAR ALİ MUTLU
Danışman: PROF. DR. NEVZAT ALKAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Bilirkişi = Expert ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Uzmanlar = Specialists

Özet:
Tıbbi uygulama hatası kavramı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de gerek basın-yayın organlarında gerekse de tıp ve hukuk alanlarında giderek artan oranlarda gündeme gelmekte ve dava sayılara giderek artmaktadır. Tıbbi uygulamalar kapsamlı teknik bilgi ve deneyim gerektirdiğinden, tıbbi uygulama hatası iddialarında açılan davalar ancak bilirkişilerin kanıtları açıklamaları ve yorumlamaları sayesinde karara bağlanabilmektedir. Bu nedenle tıbbi uygulama hatası iddialarında bilirkişilik önemli rol oynamaktadır. Bu noktadan yola çıkılarak adli tıp uzmanlarına yönelik yapılan bu anket çalışmasında; tıbbi uygulama hatası konusunda değerlendirme yaparken uygulamada yaşadıkları sıkıntılar, literatürde ve bilimsel toplantılarda gündeme gelen tartışmalı konularda yaklaşım ve görüşleri, Anglosakson hukuk sistemin bir yansıması olan uzman mütalaası konusunda yaklaşım ve görüşleri değerlendirilerek konu tartışılmıştır. Tıbbi uygulama hatası dosyalarında adli tıp uzmanının bulunması gerektiğini, tıbbi uygulama hatası iddialarında aydınlatılmış onam konusunun bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini, hekim dışındaki diğer meslek gruplarının tıbbi uygulamalarının hata yönünden değerlendirilmesinde standart yaklaşımlar geliştirilmesi gerektiğini, hakim ve savcıların tıbbi uygulama hatası iddialarında; bilirkişiden incelenmesi istenen hususların net bir şekilde ifade etmesinin ve ilgili olayda sadece sağlık çalışanının kusurunun olup olmadığı şeklinde bir yargılama yerine, sistem hatası, organizasyonel eksiklik, çalışılan kurumun teknik alt yapısı ve olayın diğer bileşenlerini de kapsayacak bir yargılama yapmasının ve bilirkişiden de bu yönde değerlendirme istemesinin bu konuda faydalı olacağını düşünmekteyiz. Uzman mütalaalarında güncel verileri içerir literatürler kullanılması, kullanılan literatürlerin kaynak olarak gösterilmesi ve ilgili branştan uzman(lar)ın da dahil edilerek objektif, referanslara dayalı, bilimsel ve sübjektif yorumlara mahal vermeyecek nitelikte düzenlenmesinin uzman mütalaalarının güvenirliğini arttıracağını ve spekülasyon olasılığının en aza indirilmesinde etkili olacağını düşünmekteyiz. Bu bağlamda ulusal kongrelerde tıbbi uygulama hatası konusunda özel oturumların arttırılması, konunun muhataplarının bir araya gelerek çözüm önerilerinde bulunmasının sistem üzerinde sağlam ve etkili adımlar adına önemli katkılar sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
The concept of medical malpractice has been increasing in the press and broadcasting organs as well as in the fields of medicine and law in our country as well as all over the world and the cases against physicians are increasing. As medical practices require extensive technical knowledge and experience, the lawsuits filed in the allegations of medical malpractice can only be decided by the experts' explanations and comments.For this reason, the expertise plays an important role in the claims of medical malpractice. In this survey, which was conducted with forensic medicine practitioners; we have discussed the problems they experienced in practice, their approaches and opinions on the controversial issues in the literature and scientific meetings, approaches, and opinions on litigant opinion which is a reflection of Anglo-Saxon law system. We suggest forensic experts should be present in medical malpractice files, the issue of informed consent must be evaluated by an expert, standard approaches should be developed in terms of error assessment of medical practices of other occupational groups other than physicians. On behalf of the claims of judges and prosecutors for medical malpractice; it would be helpful to express clearly what matters to be examined by the expert. Instead of a trial in the case of whether the health worker has a defect or not, it would be helpful if the system failure, organizational deficiency, technical infrastructure of the institution would be studied and covered other components of the event and the expert should asked for an evaluation in this direction. We think that the use of the literature, including the current data, the literature used in the expert opinion, and the arrangement of the experts (s) from the related branch, including objective, reference-based, scientific and subjective interpretations, will increase the reliability of the expert opinions and will be effective in minimizing the possibility of speculation. In this context, we think that increasing the number of special sessions on medical malpractice in national congresses and the fact that the experts of the subject come together and make suggestions for solutions will make significant contributions to the strong and effective steps on the system.