Sivas il merkezi okul öncesi eğitimi gören çocukların ebeveynlerinin çocuk ihmali ve istismarına yönelik farkındalık düzeyleri ve sosyodemografik özellikleriyle ilişkisi
The awareness levels of parents of preschool children in the city center of Sivas, towards child neglect and abuse, and their relationship with their sociodemographic characteristics
Yazar: SEYHAN ARSLANER
Danışman: DOÇ. İREM AKOVA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anneler = Mothers ; Babalar = Fathers ; Farkındalık = Awareness ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Bu çalışma Sivas il merkezi okul öncesi eğitim gören çocukların ebeveynlerinin çocuk ihmali ve istismarına yönelik farkındalık düzeylerini ve bunun sosyodemografik özellikleriyle ilişkisini belirleme amacıyla yapıldı. Araştırma Sivas ili Merkez ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokullarından seçilen 7 okulda 15.09.2023- 15.12.2023 tarihleri arasında 359 ebeveynle yürütüldü. Sosyodemografik veri formu ile yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, meslek, çalışma durumu, medeni durum, aile türü, sahip olunan çocuk sayısı, ailenin aylık ortalama geliri, çocukken ihmal veya istismara uğrama durumu sorgulandı. Ebeveynlerin çocuk ihmali ve istismarı farkındalığı belirlemek için Ebeveyn Çocuk İhmal ve İstismarı Farkındalık Ölçeği (EÇİİFÖ) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde gibi tanımlayıcı ölçütler kullanıldı. Veriler, parametrik şartları sağladığından, bağımsız iki grup için independent sample t test, ikiden fazla grup için F testi (ANOVA) ile analiz edildi. İkiden fazla gruplu karşılaştırmalar için ANOVA kullanılırken, hangi grubun diğerlerinden farklı olduğunu belirlemek için homojenlik varsayımı sağlandığından Bonferroni testi ile değerlendirildi. EÇİİFÖ puanı ile bazı sosyodemografik verilerin arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon analizinden yararlanıldı. Ayrıca EÇİİFÖ puanını etkileyen bağımsız faktörlerin belirlenmesinde düzeltilmiş olasılık oranları (ORa) ve %95 güven aralıkları (GA) kullanılarak binary lojistik regresyon analizi yapıldı.  Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Katılımcıların %51'i 35 yaş üstüydü, yaş ortalamaları 34,7 ±5,3 yıldı. Katılımcılar büyük oranda kadındı (%83,3) ve evliydi (%98,1). Ebeveynlerin %56,8'i üniversite, %26,5'i lise, %16,7'si ilkokul-ortaokul mezunuydu. Katılımcılar daha çok çekirdek aile ile yaşamaktaydı (89,4). Ebeveynlerin %51,3'ü iki çocuğa, %26,2'sı tek çocuğa ve %22,6'sı üç ve üzeri çocuğa sahipti. Ebeveynlerin 54,3'ü çalışmamaktaydı ve ev hanımıydı. Katılımcıların meslekleri %24,5'i memur, %12'si serbest meslek ve %9,2'si işçi şeklinde dağılım göstermekteydi. Yüzde 69,6 ile en fazla orta gelirli aile, %15,6 düşük gelirli ve %14,8 yüksek gelirli aile bulunmaktaydı. Ebeveynlerin %95,5'i çocukken istismar veya ihmale uğramadıklarını ve %4,5'i ise uğradıklarını belirtti. Bireylerin çocuk ihmal ve istismarı farkındalık düzeyleri yüksekti. Farkındalık toplam puan ortalaması 3,71 ± 0,34'tü. Kadınlarda, 35 yaş ve üzeri olanlarda, memurlarda, tek çocuklu bireylerde, yüksek aile geliri olanlarda, üniversite mezunlarında istismar farkındalık puanları daha yüksekti. Ebeveynlere yönelik özellikle konuyla ilgili saptadığımız riskli sosyodemografik özelliklere sahip bireylere okullarda veya halk eğitim merkezlerinde çocuk ihmali ve istismarı hakkında farkındalığın artırılması için anne-baba eğitimi verilmesi önerilir.

Abstract:
This study aimed to determine the awareness levels of parents with preschool children in Sivas city center regarding child neglect and abuse and to examine the relationship between this awareness and sociodemographic characteristics. The research was conducted between September 15, 2023, and December 15, 2023, with 359 parents selected from seven official preschools affiliated with the Ministry of National Education in the central district of Sivas. A Sociodemographic Data Form was used to collect information on age, gender, education level, occupation, employment status, marital status, family type, number of children, average monthly family income, and whether the parents had experienced neglect or abuse during their own childhood. The Child Neglect and Abuse Awareness Scale for Parents (CNAASP) was used to assess the parents' awareness of child neglect and abuse. Descriptive measures such as arithmetic mean, standard deviation, frequency, and percentage were used to evaluate the data. Since the data met parametric conditions, an independent samples t-test was used for comparisons between two groups, and an F-test (ANOVA) was used for comparisons among more than two groups. When comparing more than two groups, the Bonferroni test was used to determine which group differed from the others, provided the homogeneity assumption was met. Pearson correlation analysis was utilized to assess the relationship between CNAASP scores and certain sociodemographic variables. Additionally, binary logistic regression analysis was performed to identify independent factors affecting the CNAASP score, using adjusted odds ratios (ORa) and 95% confidence intervals (CI). A significance level of p<0.05 was considered. Of the participants, 51% were over the age of 35, with an average age of 34.7 ± 5.3 years. The majority of the participants were women (83.3%) and married (98.1%). In terms of education, 56.8% of the parents were university graduates, 26.5% were high school graduates, and 16.7% were primary or secondary school graduates. Most participants lived in nuclear families (89.4%). 51.3% of the parents had two children, 26.2% had one child, and 22.6% had three or more children. 54.3% of the parents were not working and were homemakers. The occupations of the participants were distributed as 24.5% civil servants, 12% self-employed, and 9.2% workers. The majority of families were middle-income (69.6%), followed by low-income (15.6%) and high-income families (14.8%). 95.5% of the parents reported that they had not experienced neglect or abuse, while 4.5% reported that they had. The awareness levels of child neglect and abuse among the individuals were high. The average total awareness score was 3.71 ± 0.34. Awareness scores were higher among women, individuals over 35 years old, civil servants, parents with one child, those with higher family income, and university graduates. It is recommended that parent education programs be provided in schools or public education centers, particularly targeting individuals with the risky sociodemographic characteristics identified in this study, to raise awareness about child neglect and abuse.