Kadın hakları bağlamında Türkiye'de pozitif ayrımcılık ilkesi
Positive discrimination principle in Turkey in context of women's rights
Yazar: SİNEM SERVET ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eşitlik = Equality ; Kadın hakları = Women rights ; Kamu hukuku = Public law ; Pozitif ayrımcılık = Affirmative action ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Tarih boyunca insan hakları erkekler üzerinden tanımlanmış ve kadınlar kamusal alandan dışlanmıştır. Bunun sonucunda kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olduklarını vurgulamak için, kadın hakları kavramı kullanılmaya başlanmıştır. Dünyada feminizmin etkisiyle gelişen kadın hakları, ülkemizde de Tanzimat'tan itibaren konuşulmaya başlanmış ve Cumhuriyet döneminde gelişimine devam etmiştir.
Pozitif ayrımcılık; kavram olarak eşitlik ilkesi, ayrımcılık yasağı ve sosyal devlet ilkesi ile yakından ilişkili olup bu kavramsal çerçeve içinde değerlendirildiğinde bir özel anlam ifade etmektedir.
Türk hukukunda kadın haklarının gelişimi, büyük ölçüde imzalanan uluslararası anlaşmaların etkisinde devam etmektedir. Çalışmamızda kapsamlı bir şekilde ele alınan 1982 Anayasası'nın 10. maddesinde yer alan pozitif ayrımcılık hükmü de maddeye CEDAW'ın etkisiyle eklenmiştir. Anayasamızdaki bu hüküm şüphesiz Türk Medeni Kanunu'nun, Türk Ceza Kanunu'nun, İş Kanunu'nun ve diğer mevzuatın kadın hakları bakımından gelişimini de olumlu yönde etkilemiştir. 
Ülkemizde kadın haklarıyla ilgili faaliyet gösteren kuruluşlar tarafından da pozitif ayrımcılığın hayata geçirilmesi için birçok çalışma ortaya konulmaktadır. Şüphesiz bu faaliyetler kadın haklarının mevzuattaki ve uygulamadaki gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Ancak hazırlanan raporlar ve istatistiklere bakıldığında mevzuattaki tüm bu gelişmelerin ve söz konusu faaliyetlerin yeterli olmadığı da görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler:  Kadın hakları, pozitif ayrımcılık, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, eşitlik ilkesi, ayrımcılık yasağı, fiili eşitlik, kadın haklarının tarihsel gelişimi, Türk hukukunda kadın hakları.

Abstract:
Human rights have been defined through men throughout history and women have been excluded from the public sphere. The concept of women's rights has emphasized that women have equal rights with men, especially by the influence of feminism. The concept also became loud in the Turkish context by Ottoman Reform Movement and continued to develop during the Republic times. 'Positive discrimination' represents more sense when it is evaluated in this conceptual framework. The development of Women's Rights in the current context of Turkey's Legal System continues with the signing of International Agreements. CEDAW is one of the most important agreements. 
The positive discrimination provision in Article 10 of the 1982 Constitution has been added to the current article with the effect of this agreement. Moreover, there are many organizations that play an active role in the Turkish Legal System such as Women and Men Equal Opportunities Commission of Grand National Assembly of Turkey. Many conferences are held, and reports are prepared by these organizations in order to bring positive discrimination into the practical sphere. Undoubtedly, these activities have a positive impact on the women's rights legislation and its practical implications in Turkey, but when the reports and statistics, it is seen those developments are not enough.
Keywords: Women's Rights, Positive Discrimination, Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW), Principle of Equality, Prohibition of Discrimination, Factual Equality, Historical Development of Women Rights, Women Rights in Turkish Law.