Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde reel opsiyon yaklaşımı
Reel option approach in investment project evaluation
Yazar: İSMAİL UTKU GÜRTUNCA
Danışman: PROF. KÜRŞAT YALÇİNER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Geleneksel proje değerlendirme yöntemleri projenin bütün ilgili faktörlerini içeren bir resim çekerek yatırımcıları tatmin edecek tek ve kesin bir sonuca ulaşmaya çalışırlar. Yatırım ortamı o kadar sabit ve öngörülebilir değilken genellikle ulaşılan sonuçlar karar vericiler açısında basit ve kullanışlıdır. Gelecekte olacak bütün olayların ve alınacak kararların kesin olduğu bir dünyada geleneksel proje değerlendirme yöntemleri yatırımcılara gerekli bütün bilgileri sağlayabilir. Ancak, gelecekte çözümlenmesi gereken bir belirsizlik var ise, geleneksel proje değerlendirme yöntemleri belli sorularla yüzleşmek durumundadır. Bu yöntemler her ne kadar riski dikkate alıyor gibi gözükse de, riske yaklaşımları oldukça sorgulamaya açıktır. Bununla beraber proje ilerleyip belirsizlikler çözülürken yöneticilerin pasif bir yönetim sergileyeceği varsayımları da gerçeği yansıtmamaktadır. Reel opsiyonlar, geleneksel proje değerlendirme yöntemlerinin yüzleşmediği sorulara bir çözüm bulmaya çalışmaktadır. Tezimizin birinci bölümünde geleneksel proje değerlendirme yöntemlerini tanıdıktan sonra yöntemlerin hangi noktalarda aksadıkları irdelenmiştir. İkinci bölümde reel opsiyonları anlayabilmek için ilk önce finansal opsiyonlardan bahsedilmiştir ki, finansal opsiyonlar reel opsiyonların teorik anlamda altyapısını oluşturmaktadır. Bu kısımda reel opsiyon hesaplamalarında da kullanılacak olan ?Black & Scholes da dahil olmak üzere- opsiyon hesaplama yöntemlerinden bahsedilmiştir. Daha sonra reel opsiyon yaklaşımının pratikte nasıl kullanılacağı ve hangi noktalarda aksadığına değinilmiştir. Üçüncü bölümde metan gazından elektrik üretmek isteyen bir firmanın araştırma geliştirme projesi ilk önce geleneksel proje değerlendirme yöntemlerine göre değerlendirilmiş daha sonra reel opsiyonlara göre bir sonuca ulaşılmıştır. Tezimizin bu son bölümünde reel opsiyonlarla değerlendirilen bir projede diğer yöntemlere göre nasıl farklı sonuçlara ulaşıldığı nümerik olarak ortaya konmuştur.




Anahtar Sözcükler
1. Reel Opsiyonlar
2. Sermaye Bütçelemesi
3. Proje Değerlendirmesi
4. Karbon Finansmanı
5. Risk ve Yönetsel Esneklik

Abstract:
Traditional project evaluation methods interest in achieving one certain result that satisfies investors by taking a picture of a project that contains all related aspects of that project.  Most of the results are simple and useful in investors' perspective while the environment is not so steady and predictable. In a world where all future events and decisions are certain, traditional project evaluation methods are able to provide all necessary information to investors. However, if there is uncertainty which needs to be resolved, traditional project evaluation methods need to face some questions. Although these methods seem like taking risks into account, their approach towards risk is quite questionable. On the other hand, while the project is ongoing and uncertainties are being sorted out, the assumption that managers manage the process passively is not a realistic one. Real option approach is dealing with questions which are not  addressed by traditional project evaluation methods. In the first chapter of this study, points at which traditional project evaluation methods fail are analysed after defining what the traditional project evaluation methods are. In the second chapter, firstly financial options, which form foundation for  real options theoretically, are mentioned so as to understand real options.  Also, in this section, there are methods which will also be used in calculating option value- including Black& Scholes. Finally in chapter two, the ways we can use real options in practice and the limits of reel option are analysed. In chapter three, the research and development project of a company which aims to produce electricity by using methane gas is first evaluated with traditional methods and then reevaluated and concluded with real option method. Finally, quantitative results are achieved which demonstrate that real options produce different results than those of other methods.




Key Words
1. Real Options
2. Capital Budgeting
3. Project Evaluation
4. Carbon Finance
5. Risk and Managerial Flexibility