Ortaöğretim öğrencilerinin harita okuma beceri düzeylerine yönelik bir eylem araştırması: Kulu örneği
An action research on map reading skill levels of secondary school students: A Kulu sample
Yazar: ZEYNEP FESLİYEN
Danışman: PROF. DR. ADNAN PINAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CENNET ŞANLI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Harita okuryazarlığı = Map literacy ; Konya-Kulu = Konya-Kulu ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Bu araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin harita becerilerinin geliştirilmesine ilişkin bir Harita Becerileri Geliştirme Programı tasarlanarak bu programın etkililiğinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı Konya Kulu Anadolu Lisesinde öğrenim gören 9.sınıf 60 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama sürecinde öğrenciler deney ve kontrol grubuna ayrılmış bu ayrımda random atama yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Harita Becerilerini Geliştirme Programı, Harita Becerileri Başarı Testi ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Harita Becerilerini Geliştirme Programı, coğrafya öğretim programındaki harita becerileri ve kazanımları dikkate alınarak 8 oturumda uygulanmak üzere hazırlanmıştır. Harita Becerileri Başarı Testi de öğretim programındaki beceriler dikkate alınarak 30 çoktan seçmeli maddeyle hazırlanmıştır.  Taslak test maddeleri Nevşehir'de MEB'e bağlı 5 farklı Anadolu Lisesinde toplam 302 9.sınıf ortaöğretim öğrencisiyle uygulandıktan sonra yapı ve kapsam geçerliliği analiz edilmiştir. Nihai testte 20 çoktan seçmeli madde yer almaktadır.  Öğrenci günlükleri ise programın uygulanma sürecinde etkinlikler sonrasında öğrencilerden elde edilmiştir.  Araştırma verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Wilcoxon testi ve betimsel analizlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda geliştirilen programın, öğrencilerin akademik başarılarını ve coğrafya dersine ilişkin tutumlarını deney grubu lehinde anlamlı olarak arttırdığı saptanmıştır. Program öncesinde deney grubunun harita beceri testi sonuçlarında %56,7 başarı görülürken, kontrol grubunun harita beceri testi sonuçlarında %66,7 başarı görülmüştür. Program sonrasında ise deney grubu öğrencilerin harita beceri testi sonuçlarında %100 başarı görülürken, kontrol grubunda  %73 başarı saptanmıştır.  Deney grubundaki artışın %43,3 olması deney grubuna uygulanan programının etkililiğini kanıtlar niteliktedir. Bu sonuçları öğrenci günlüklerinden elde edilen veriler de destekler niteliktedir. Bu anlamda çalışmanın sonucunda gelecekte yapılacak çalışmalara ilişkin birtakım öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In this research, a Map Skills Development Program has been designed to improve the map skills of secondary school students and to measure the effectiveness of this program. For this purpose, action research method was used. The study group of the study consists of 60 ninth grade secondary school students attending Konya Kulu Anatolian High School affiliated to the Ministry of National Education. In the application process of the study, students were divided into experimental and control groups and random assignment was made. In the research, Map Skills Development Program, Map Skills Achievement Test and student diaries were used as data collection tools. The Map Skills Development Program was prepared to be implemented in 8 sessions considering the map skills and learning outcomes in the geography curriculum. The Map Skills Achievement Test was prepared with 30 multiple choice items considering the skills in the curriculum. Draft test items were applied to 302 different 9th grade secondary school students in 5 different Anatolian High Schools in Nevşehir and the structure and scope validity were analyzed. The final test includes 20 multiple-choice items. Student diaries were obtained from the students after the activities during the implementation of the program. Mann-Whitney U and Wilcoxon tests and descriptive analyzes were used in the analysis of the research data. As a result of the research, it was found that the program developed significantly the academic achievement and attitudes of students towards geography lesson in favor of the experimental group. Before the program, 56.7% success was observed in the mapping skill test results of the experimental group, 66.7% success was found in the mapping skill test results of the control group. After the program, 100% success was observed in the map skill test results of the experimental group students and 73% success was found in the control group. The 43.3% increase in the experimental group proves the effectiveness of the program applied to the experimental group. These results are supported by data obtained from student diaries. In this sense, as a result of the study, some suggestions have been developed for future studies.