Arabuluculuk eğitiminin avukatların arabuluculuğa yönelik tutumlarına etkisi
The effect of mediation training on attitudes of attorneys toward mediation
Yazar: NUR ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Arabuluculuk eğitimi = Mediation training ; Avukatlar = Lawyers ; Avukatlık = Attorneyship ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Arabuluculuk, hukuk uyuşmazlıklarının yargılama yapılmadan ve tarafların kendi iradeleri ile çözümlenmesinde önemli bir kurumdur. Arabuluculuğun yaygınlaşması hem toplumsal barışa hem de mahkemelerdeki iş yükünün azalmasına katkıda bulunmaktadır. Arabuluculuk yapabilmek için esas olarak beş yıllık mesleki deneyim ve hukuk fakültesi mezunu olmak şartı aranmaktadır.  Arabuluculuk, avukatlık ile birlikte yürütülebilen bir iş olduğu için arabulucuların büyük çoğunluğu avukatlardan oluşmaktadır. Dolayısıyla arabuluculuğun ülkemizde uygulanması ve başarılı olması öncelikle avukatların arabuluculuk konusundaki tutumlarına bağlıdır. Bu konuda daha önce araştırma yapılmamış olması, çalışmanın önemini artırmaktadır.
 Arabuluculuğun 2018 yılı başından itibaren iş hukukunun geniş bir alanında, 2019 yılı başından itibaren de ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olması sebebi ile avukatların zorunlu olarak arabuluculuk süreci içinde yer aldığı görülmektedir. Bu çerçevede arabuluculuk konusunda olumlu tutuma sahip olan avukatlar çoğunluktadır.
Araştırmada eğitim alan avukatların arabuluculuğa ilişkin tutumlarını ölçmek için Medley/Schellenberg tarafından geliştirilen bir ölçek Türkçe'ye uyarlanmış ve veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Buna ek olarak, katılımcıların demografik özellikleri ile eğitim programına yönelik görüşleri hakkında veri toplamak için bir bilgi formu kullanılmıştır.   Bu formda katılımcıların arabuluculuk eğitimlerinin içeriği, yeterliliği, bu eğitimin avukatlık tarzına ve iş hayatı dışındaki etkilerine yönelik sorular yer almaktadır. Araştırmada kullanılan verilerin analizinde SPSS 26 ve LISREL programları kullanılmıştır. 
Bu çalışmanın sonucunda arabuluculuğun dava sürelerinden kısa olması, daha az masraflı olması, sürdürülebilir anlaşmalar sağlaması gibi konularda avukatların arabuluculuğu benimsedikleri ancak zorunlu arabuluculuk konusuna ihtiyatlı yaklaştıkları görülmüştür. Bunun yanında arabuluculuk eğitiminin avukatların gerek iş gerekse özel yaşamları üzerinde olumlu etkisi olduğu ve arabuluculuk eğitimlerinin gözden geçirilmesinin yararlı olabileceği saptanmıştır.

Abstract:
Mediation is an important institution in resolving legal disputes by the parties' own will and without trial. The proliferation of mediation contributes both to social peace and to reducing the workload in the courts. In order to become a mediator, it is mandatory to have five years of professional experience and have a law degree. Since mediation can be carried out in conjunction with attorneyship, the majority of mediators are attorneys. Therefore, the implementation and success of mediation in our country depends primarily on the attitudes of attorneys toward mediation. The fact that no previous research has been conducted on this subject increases the importance of this study.
From the beginning of 2018, in a huge part of labor law, and from the beginning of 2019, in all commercial disputes, mediation became compulsory. Therefore, attorneys are obliged to be involved in the mediation process. Within this framework, the majority of attorneys have positive attitudes towards mediation.  
To measure attitudes of attorneys who received training on mediation, a scale developed by Medley / Schellenberg is adapted to Turkish, and used as a data collection tool. In addition, a questionnaire was used to collect data about the participants' views on the educational programs and their demographic characteristics. This questionnaire includes questions about the content, adequacy of the mediation trainings of the participants, and how this training affected their attorneyship style and the effects outside their business life. SPSS 26 and LISREL programs were used in the analysis of the data in this study.
The results of this study shows that the attorneys adopted the mediation in issues such like mediation requiring a shorter duration and being more economical than cases, also yielding more sustainable agreements. However, it is seen that they are cautious to mediation being compulsory. In addition, it is found that mediation training has a positive effect on both the private and personal lives of the attorneys. And it may be beneficial to review the content mediation training.