Bağlarda kurşuni küf hastalığı etmeni (Botrytis cinerea pers ex. fr.)'nin kullanılan fungisitlere karşı duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi ve kimyasal mücadelesi üzerine araştırmalar
Studies on the determination of the sensitivity level of causal agent of gray mould disease (Botrytis cinerea pers ex. fr.) against the fungicides used in vineyards and the chemical control
Yazar: NAGEHAN DESEN KÖYCÜ
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZER
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Trakya Bölgesi 'nden 2004 ve 2005 yıllarında hasat döneminde şaraplık ve sofralık üzümlerden izole edilen Botrytis cinerea Pers Ex. Fr. izolatlarının dicarboximide (procymidone), anilinopyrimidine (cyprodinil, pyrimethanil), hydroxyanilide (fenhexamid), imidazole (imazalil), phenylpyrrole (fludioxonil), pthalimide (captan), triazole (hexaconazole, penconazole, tebuconazole, triadimenol, myclobutanil)'e duyarlılık düzeyleri MM besi ortamında; fungisitlerin patojene etkililiği ise üzüm ve yapraklar üzerinde tespit edilmiştir. İzolatların % 100, % 94.28 ve % 82.85'i sırasıyla cyprodinil+fluodioxonil, procymidone ve pyrimethanil' e duyarlı olmakla birlikte % 100'ü captan, myclobutanil ve triadimenol'e dayanıklılık göstermişlerdir. Cyprodinil+fludioxonil'in (Switch 62.5) ticari dozu yaprak ve tane testlerinde bu fungisite duyarlı ve dayanıklı izolatlar üzerinde en etkili fungisit olarak belirlenmiştir. Tebuconazole, procymidone ve pyrimethanil ise sadece inokule edilmiş taneler üzerinde etkili bulunmuşlardır. Fungisitlere dayanıklı izolatların doğaya uyumları petri kaplarında miselyal gelişme hızları, sporulasyon ve yaprak üzerinde virülensine göre tespit edilmiştir. Doğaya uyumda dayanıklı izolatların bazılarının duyarlı izolatlar kadar doğaya iyi uyum sağladıkları belirlenmiştir. Cyprodinil+fludioxonil bağa I. İlaçlama programı olarak çiçeklenme döneminde, salkımlar sıkılaşmadan önce, ben düşme döneminde ve hasattan önce olmak üzere 4 kez; II. İlaçlama programında ise, ben düşme ve hasattan önce olmak üzere 2 kez uygulanarak iki ayrı ilaçlama programı karşılaştırılmıştır. I. ilaçlama programında, II. İlaçlama programına göre hastalık şiddeti önemli derecede düşük olarak belirlenirken, aynı zamanda şarapta da kalıntı bırakmadığı belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Botrytis cinerea, fungisite dayanıklılık, doğaya uyum, kimyasal mücadele, şaraplık üzüm, kalıntı.

Abstract:
Pathogenic strains of Botrytis cinerea Pers. Ex. Fr. were isolated from the infected vines of wine and table grapes, during the harvest season of 2004-2005 in the Trakya Region of Turkey. Isolates were tested for the determination of their sensitivity to dicarboximides (procymidone), anilinopyrimidines (cyprodinil, pyrimethanil), hydroxyanilides (fenhexamid), imidazoles (imazalil), phenylpyrroles (fludioxonil), pthalimides (captan), triazoles (hexaconazole, penconazole, tebuconazole, triadimenol, myclobutanil) on Minimal Medium and find out the effectiveness of the fungicides on infection occurred on grape berries and leaves. In this study 100%, 94.28 % and 82.85% of the isolates were found sensitive to the cyprodinil+fluodioxonil, procymidone and pyrimethanil respectively. But 100% of that isolates exhibited resistance to captan, myclobutanil and triadimenol. Preventive applications of commercial formulation of cyprodinil+fluodioxonil (Switch 62.5) inhibited lesion development on berries and leaves inoculated with resistant and sensitive B. cinerea isolates, separately. However tebuconazole, procymidone and pyrimethanil were only effective on inoculated berries. Study of fitness costs of fungicides-resistance isolates were determined by measuring their sporulation, mycelial growth rate on petri dishes and virulence on leaf. Fitness costs of some resistant isolates did not differ from the sensitive ones. Cyprodinil+fludioxonil was sprayed four times per season at first spraying program (flowering, closure bunch, veraison and harvest) and two times per season at second spraying program (veraison and harvest). The first program significantly decreased disease incidence of gray mold as compared with second program. No residues of cyprodinil and fludioxonil were found in any samples from wine.
Keywords: Botrytis cinerea, fungicide resistance, fitness costs, chemical control, wine grape, residue.