Doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu ve yenilenebilir enerji ile ilişkisinin incelenmesi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir uygulama
Examination of the relationship with CO2 emission of foreign direct investments and renewable energy: An application on developed and developing countries
Yazar: ECRİN ÇİFCİ
Danışman: DOÇ. DR. FEYYAZ ZEREN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Karbon emisyonu = Carbon emission ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Küreselleşme ve dış ticarette serbestleşmeye gidilmesi, doğrudan yabancı yatırım kavramını gündeme getirmiş ve çok uluslu şirketler, maliyetlerini düşürmek için ucuz işgücüne sahip gelişmekte olan ülkelere yatırımlarını yaparak sermayelerini sınır ötesi ülkelere taşımıştır. Doğrudan yabancı yatırım (DYY), gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunsa da çevresel etkileri hala tartışılmaktadır. Ekonomik faaliyetlerde görülen hızlı artış, çevresel problemleri beraberinde getirirken; buna benzer olarak da doğal çevrede meydana gelen problemler de ülkelerin ekonomisini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. 
Bu çalışmanın amacı: gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, DYY'lerin çevre kirliliğinin göstergeleri olan karbondioksit (CO2) emisyonlarını ve yenilenebilir enerji tüketimini ne ölçüde etkilediğine dair ampirik kanıtlar toplamaktır.  48 gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede 1990-2018 yılları temel alınarak, Breusch, Pagan (1980) Yatay Kesit Bağımlılığı, Pesaran ve Yamagata(2008) Homojenlik Testi,  Pesaran (2007) CADF Panel Birim Kök, Westerlund(2007) Eşbütünleşme ve Dumitrescu-Hurlin(2012) Nedensellik testleri kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Ulaşılmış olan sonuçlara göre; DYY, yenilenebilir enerji ve CO2 emisyonları, incelenen tüm ülkeler için aynı uzun vadeli etkiye sahiptir. Ancak, DYY'nin CO2 emisyonları ve yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki tek yönlü nedenselliği yalnızca gelişmekte olan ülkelerde var olduğu saptanmıştır. 
Elden edilen sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, analize tabii tutulan ülkelerdeki gelişmiş ülkelerin panelleri arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanamamıştır. Gelişmekte olan ülkeler de ise DYY'den CO2'ye ve DYY'den YE'ye tek yönlü nedensellik gözlenmiştir. Analize tabii tutulan gelişmiş ülkelerde serilerin eş bütünleşik hareket etmekte ancak seriler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Gelişmekte olan ülkelerde ise benzer şekilde serilerin eş bütünleşik hareket ettiği fakat farklı olarak gelişmekte olan ülkelerde DYY'lerin CO2 emisyonlarının ve YE tüketimin nedeni olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Globalization and liberalization in foreign trade brought the concept of foreign direct investment to the agenda and multinational companies invested in developing countries with cheap labor force to reduce their costs and shifted their capital to cross-border countries. Although foreign direct investment (FDI) contributes to the economic development of developing countries, its environmental effects are still debated. While the rapid increase in economic activities brings environmental problems; Similarly, problems occurring in the natural environment can adversely affect the economies of countries.
The aim of this study is to collect empirical evidence on the extent to which FDIs affect carbon dioxide (CO2) emissions and renewable energy consumption, which are indicators of environmental pollution, in developed and developing countries. Between 1990-2018 in 48 developed and developing countries, Breusch, Pagan (1980) Section Dependency, Pesaran and Yamagata(2008) Homogeneity Test, Pesaran (2007) CADF Panel Unit Root, Westerlund(2007) Cointegration and Dumitrescu -Hurlin (2012) ) Analyzes were made using causality tests. According to the results obtained; FDI, renewable energy and CO2 emissions have the same long-term impact for all countries studied. However, one-way causality of FDI on CO2 emissions and renewable energy consumption was found to exist only in developing countries.
Considering the results obtained, no causality relationship was found between the panels of developed countries in the analyzed countries. In developing countries, unidirectional causality was observed from FDI to CO2 and from FDI to RE. In the developed countries analyzed, the series act cointegrated, but no causality relationship was found between the series. Similarly, in developing countries, it has been found that the series act cointegrated, but differently, FDI is the cause of CO2 emissions and RE consumption in developing countries.