Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm projelerinde rant geliri elde etmesine yönelik alan araştırması Ankara Büyükşehir Belediyesi (Dikmen vadisi projesi rant paylaşımı değerlendirilmesi)
Field research for the metropolitan municipalities to obtain rent income in urban regeneration projects, key study of Ankara Metropolitan Municipality examining the role of successful urban regeneration projects in generating revenues:  the case study of Dikmen valley project: Ankara metropolitan municipality
Yazar: BERKANT GÖREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUHİ KILIÇ
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ankara Büyükşehir Belediyesi = Ankara Metropolitan Municipality ; Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Rant ekonomisi = Unearned income economy

Özet:
Bu tezin amacı; Türkiye'deki Büyükşehir Belediyelerinden biri olan ve  "Kentsel Dönüşüm Projeleri"ni en fazla ve başarı ile uygulayan Ankara Büyükşehir Belediyesinin dönüşüm projelerinden elde edilen gelirlerden daha fazla pay almasına yönelik Ankara'da uyguladığı "Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi" örneği incelenmiştir. 
1923 Cumhuriyetimizin kuruluşundan 27 yıl sonra yani 1950'li yıllarda kentlerde yaşayanların oranı %25 oranında bulunmaktaydı. Bu tarihten sonra tarımın makineleşmesi ve sanayi girişimlerinin artması ile birlikte köylerden kentlere göç başlamış ve nüfus değişik nedenlerle ülke geneline dengesiz bir şekilde dağılmış, bunun sonucunda konut ve arsa arzı yetersiz kalmıştır. 
Yeni oluşturulan yaşam alanları son derece sağlıksız, altyapı imkânları yetersiz, bina kalitesi çok düşük ve ihtiyaç duyulan sosyal donatı alanlarından yoksun oluşturulmuştur. 
Zaman içerisinde yeni oluşturulan yaşam alanlarına yönelik çıkarılan imar affı niteliğindeki yasal düzenlemeler gecekondulaşma sürecini durdurmada yeterli olamamıştır. 
Kimi zaman da bu çarpık ve kaçak yapılaşmalara yerel yönetimlerce de göz yumulduğu görülmüştür. Kentlerdeki nüfusun hızla artması ve yerleşkelerin merkezinin genişlemesi kaçınılmaz olunca bu çarpık yapılaşmalar zamanla kent merkezi içinde kalmıştır. 
Yaşadığımız dünya aslında hepimiz için bir değer niteliğini taşımaktadır. Kentlere göçün giderek arttığı ve bu durumun çarpık kentleşmeye yol açtığı bir ortamda planlı ve programlı yapılaşmalara, giderek ihtiyaç daha da artmaktadır. Bu yapılaşmayla birlikte kentlerde konut yapılan alanların rant yaratması, sosyal anlamda olumlu etkisinin yanında bu oluşumların kamuya ait bir kazancı da olmalıdır. Çünkü ortaya çıkan bu durum arazi sahiplerinin herhangi bir çabaları olmadan yüksek gelirler kazanmalarına neden olmaktadır. Kamu yararı ortaya çıkan gelirin adaletli bir şekilde idare ve hak sahipleri arasında adıl paylaşım gerektirir. 
		Ülkemizde yaşam alanlarının ıslahı sayılabilecek kentsel dönüşüm projeleri ile kentlerin daha düzenli, sağlıklı, sosyal donatıların yeterli olduğu bir hale gelmesine neden olmaktadır. 
		Kentsel dönüşüm plansız, kaçak ve çarpık olan kent dokusunun ekonomik, toplumsal, fiziksel ve çevresel koşullarının kapsamlı ve bütünleşik yaklaşımlarla iyileştirilmesine yönelik olarak uygulanan strateji ve eylemlerin bütününü ifade etmektedir.
		Sonuç olarak, 3194 Sayılı İmar Kanunu kapsamında yapılan Kentsel Dönüşüm Projeleri uygulamalarından Büyükşehir Belediyelerinin bu projelere yönelik elde ettiği gelirleri daha da artırması için kentsel dönüşüm projelerine yönelik yeni bir model veya uygulama yapılmasına yönelik yaklaşımlar geliştirilmeye çalışılmış ve Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi örneği incelenmiştir. 
		Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi beş etaptan oluşturulmuştur. Birinci etapta etap alanı olarak 201.500 m² olup 408 gece-kondu yıkılmıştır. Tapu tahsisli hak sahiplerine 404 adet 80 m² lik konutlar tahsis edilmiştir. İkinci etap alan büyüklüğü 385.000 m² olup 810 gece-kondu yıkılmıştır. 810 hak sahibi olmak üzere 1.054 konut inşa edilmiştir.  Üçüncü etap alan büyüklüğü 175.417 m² olup 384 gece-kondu yıkılmıştır. 303 hak sahibi olmak üzere 1132 konut inşa edilmiştir. Dördünce ve beşinci etap alan büyüklüğü 135 hektar olup 8200 konut inşaa edilmiştir. Tapu tahsisli 1.082 konut yapılmıştır. Toplamda 11.000 konut inşa edilmiş, 5.000 gece-kondu dönüştürülmüş ve 150 hektar park ve rekreasyon alanı yapılmıştır.
		Araştırma sonucunda, kentsel dönüşüm kapsamına giren alanlarda, geçmiş deneyimler ışığında rant gelirlerinin kamu yükünü azaltmak, belediyecilikten dolayı ortaya çıkan rant gelirlerinden tüm belde sahiplerinin adil yararlanması ve uzun vadede daha yaşanabilir bir çevre oluşması için çözüm yolları geliştirilmiştir. Bulgular ışığında kentsel dönüşümün iyi yönetilebilmesi için öneriler geliştirilmiştir.
		Anahtar Kelimeler: Büyükşehir Belediyesi, Kentsel Dönüşüm Projesi, Rant Gelirleri

Abstract:
Ankara Metropolitan Municipality is one of the biggest metropolitan municipalities of Turkey and known for its  giant "Urban Regeneration Projects". Tha aim of this dissertation; is to examine how Ankara Metropolitan Municipality generates more allotment from the revenues of these tarnsformation projects, in the case study of "Dikmen Valley Urban Regeneration Project".
In the 1950's, after 27 years of founding of the Turkish Republic, the population living in the cities was %25. From this date on, with the enhancement of agricultural mechanization and industrilization a rural-urban migration has started and led to a disproportinate population distribution in the whole country, culminated in short supply of land and housing for the aforementioned rapid population growth.
Deprived of sufficient infrastructure, high quality building codes, and recreational areas, these new unhealthy living spaces (slum-dwellings) are constituted on poor living conditions.
In the course of time, the legalisation of illegal settlements fall short in stopping the squatting process.
Even more, it is oftenly observed that local governments also turned a blind eye to unplanned and illegal settlements. The rapid population growth and the horizontal expansion of illegal settlements in the city, unavoidably resulted in several negative consequences, but most importantly these haphazard constructions anchored in the heart of the city. 
Actually for all of us, the world we live in is comprised of values. In an environment where rural-urban migration is increased and leading to unplanned urbanization, the need to planned  housing is crucial. Alongside the planned settlement approach, also the housing projects which are built on these areas are expected to generate revenues, create a positive  social impact and bring publicly owned proceeds.  And this situation paves the way for landowners to earn high revenues without any effort. Nevertheless, this revenue has to be distributed  fairly.
Urban Regeneration Projects which can be considered as the rehabilitation of living spaces in our country, makes the cities more organized, healthy and equipped in terms of social reinforcements and recreational areas.
Urban regeneration refers to all of the strategies and actions implemented to rehabilitate the economic, social, physical and environmental conditions of the illegal, unplanned and haphazard city fabric through comprehensive and integrated approaches.
As a result, in order to increase the revenues of the Metropolitan Municipalities from these projects through the Urban Regeneration Projects implemented within the context of zoning law numbered 3194, an approach to develop a new model or application for urban transformation projects is tried to be developed and the case study of Dikmen Valley Urban Regeneration Project is examined.

Key Words: Metropolitan Municipality, Urban Regeneration Project, Generating Revenues