Tek çocuk olarak büyümek: Tek çocuk olarak büyüyen annelerin kendi çocukları ile ilişkileri üzerine fenomenolojik bir keşif
Growing up as an only child: A phenomenological discovery on the relationships of mothers growing up as an only child with their own children
Yazar: SEDA ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Her birey, kök aile sisteminde birbirinden farklı deneyimler elde eder. Bu
deneyimler, karmaşık bir etkileşim içindedir, kimi zaman yaşantılar değiştikçe
tekrarlanır kimi zaman da yaşantılar değiştikçe dönüşüme uğrar. Bu araştırmada
tek çocuk olarak büyüyen annelerin kendi çocukları ile ilişkileri incelenmiştir.
Araştırma kapsamında tek çocuk olarak büyüyen annelerin kendi çocukları ile
ilişkileri, tek çocuk olarak büyümeyi nasıl deneyimledikleri, ebeveynleri ile
ilişkilerinde neler yaşadıkları, annelik kimliği ile anne olmayı nasıl
anlamlandırdıkları ve deneyimledikleri bağlamında incelenmiştir. Çalışma nitel
metodoloji ile tasarlanmıştır ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları bağlamında
ortaya çıkan bulgular açıklayıcı fenomenolojik analiz yöntemi ile analiz
edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu tek çocuk olarak büyüyen 12 anne
oluşturmuştur. Tek çocuk olarak büyüyen anne ana olgusunda, tek çocuk olarak
büyüyen annelerin yaşantılarındaki deneyimlerin derinlemesine incelendiği bu
çalışmada benzerlikler ve benzerliklerle beraber farklılıklar da araştırma
sonuçlarında ele alınmıştır. Çalışmanın sonucuna göre bulgular 5 tema etrafında
toplanmıştır. Bu temalar: "Tek çocuk olarak büyüme deneyimi", "Tek çocuk
olarak büyüyen annelerin ebeveynleri ile ilişkileri", "Anne olmanın anlamı ve
annelik deneyimi", "Tek çocuk olarak büyüyen annelerin kendi çocukları ile
ilişkileri" ve "Tek çocuk olarak büyüyen annelerin çocuklarıyla ilişkisinde
destekçi eş" olarak bulgulanmıştır. Araştırma bulguları çerçevesinde tek çocuk
olarak büyüme deneyimi, tek çocuk ve ebeveyn ilişkileri, annelik, anne-çocuk
ilişkisi, tekrarlayan yaşantılar bağlamında kuşaktan kuşağa aktarım vb. konular
ulusal ve uluslararası literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Son olarak araştırma
sonuçları ve ilerleyen dönemler için yapılacak olası çalışmalar için önerilerde
bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tek çocuk, annelik, anne-çocuk ilişkisi, kuşaktan kuşağa aktarım

Abstract:
Each individual gains different experiences in the root family system. These
experiences are in a complex interaction, sometimes repeated as experiences change,
and sometimes transformed as experiences change. In this study, the relationships of
mothers who grew up as an only child with their own children were examined.
Within the scope of the research, the relationships of mothers who grew up as an
only child with their own children, how they experienced growing up as an only
child, what they experienced in their relationships with their parents, how they made
sense and experienced being a mother with their motherhood identity were
examined. The study was designed with a qualitative methodology and the findings
that emerged in the context of semi-structured interview questions were analyzed
with the descriptive phenomenological analysis method. The study group of the
research consisted of 12 mothers who grew up as an only child. In this study, which
examines the experiences of mothers who grow up as an only child in depth in the
case of mother to mother growing up as an only child, similarities and differences as
well as similarities are discussed in the results of the research. According to the
results of the study, the findings were gathered around 5 themes. These themes: "The
experience of growing up as an only child", "The relations of the mothers growing
up as an only child with their parents", "The meaning of being a mother and the
experience of motherhood", "The relationships of the mothers growing up as an only
child with their own children" and "Supportive spouse in the relationship of the
mothers growing up as an only child with their own children". The experience of
growing as a only child within the scope of research findings, only child and parent
relationships, motherhood, mother-child relationships, recurring experiences,
transmission from generation to generation, etc. topics are discussed in the national
and international literature. Finally, recommendations have been made for the
research results and possible work to be carried out later.

Keywords: Only child, motherhood, mother-child relationship, transmission from generation to generation