Çinkolu gübre uygulamasının farklı sulama koşullarında börülce (Vigna unguiculata L.)'de verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkileri
Effects of zinc fertilizer application on yield and some quality characteristics of cowpea (Vigna unguiculata L.) under different irrigation conditions
Yazar: ABDULLAH AÇIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE ÖNCAN SÜMER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada börülcede farklı sulama koşullarında, çinkolu gübre uygulamasının farklı çeşitlerin tane verimi ve bazı kalite özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Çalışma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme alanlarında 2020 yılı börülce ekim sezonunda gerçekleştirilmiştir. Tam sulama (%100) ve kısıtlı sulama (%50) koşullarında çinkolu gübre uygulamasının çinkolu (3 kg/da) ve çinkosuz (0 kg/da), Akkız, Karagöz ve Yerli çeşitlerinde tane verimi, bazı verim özellikleri, tane protein oranı, tane aminoasit içeriği üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma tesadüf blokları bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre planlanmıştır.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre çiçeklenme gün sayısı, ilk bakla yüksekliği, yüz tane ağırlığı, tane verimi bakımından çeşitler arası fark önemli bulunmuştur. Fizyolojik olum süresi, bitki boyu, bitki dal sayısı, biyolojik verim, tane protein oranı bakımından sulama*çinko*çeşit interaksiyonunun önemli olduğu belirlenmiştir. Tane verimi bakımından çeşitler içerisinde Karagöz (381.86 kg/da) en yüksek değeri verirken bunu Akkız (354.98 kg/da) çeşidi izlemiştir. Aminoasit içerikleri değerlendirildiğinde, istatistiki olarak methionin içeriğinde sulama*çeşit, valin bakımından sulama*çinko, aspartik asit bakımından çinko*çeşit interaksiyonları önemli bulunurken, Arginin değerleri arasında çeşitler arası farklılığın önemli olduğu, fenilalanin değerlerinde çinkolu uygulamalar arası farklılığın önemli olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç: Kısıtlı sulama koşullarında tane veriminin ve protein oranının ve bazı aminoasit miktarlarının azaldığı gözlemlenmiştir. Çinkolu gübre uygulamasının tane çinko içeriğini artırdığı belirlenmiştir. Çeşitler arasında Karagöz çeşidi tane verimi ve protein içeriği bakımında öne çıkan çeşit olmuştur. Elde edilen veriler küresel iklim değişikleri
sonucu oluşan kuraklık çalışmalarına katkı sağlayacaktır.

Anahtar kelimeler: Börülce, Vigna unguiculata L., Tane verimi, Protein oranı, Aminoasit

Abstract:
Objective: In this study, the effects of zinc fertilizer application on grain yield and some quality characteristics of different varieties were determined in different irrigation applications of cowpea.
Materials and Methods: The effects of zinc (3 kg / d) and non-zinc fertilization under full irrigation (100 %) and restricted irrigation (50 %) on the grain yield, some yield characteristics, the grain protein content and the grain amino acid content of Akkız, Karagöz and quindigenous cowpea variety were investigated. 
Results: According to the results, the difference between the varieties was significant in terms of the number of days of flowering, the height of the first pod, the weight of 100 grains and the grain yield. The interaction of irrigation * zinc * variety was found to be important in terms of physiological ripening time, plant height, number of plant branches, biological yield, and grain protein content. In terms of grain yield, Karagöz (381.86 kg/da) achieved the highest value among the varieties, followed by Akkız (354.98 kg/da). In terms of amino acid levels, the irrigation * cultivar interactions for methionine levels, irrigation * zinc in valine and zinc * cultivar interactions for aspartic acid were statistically significant and the difference between cultivars in arginine levels was important. The difference in phenylalanine levels between zinc applications was significant.
Conclusion: It was observed that grain yield and protein content, as well as some amino acid levels, decreased under restricted irrigation conditions. It has been found that the addition of zinc fertilizer increases the zinc content of the grains. Among the varieties, the Karagöz variety became prominent in terms of grain yield and protein content.

Key words: Cowpea, Vigna unguiculata L., Grain yield, Protein content, Amino acid