Yumurta tavuğu işletmelerinde ortaya çıkan atık yumurtaların kurutularak, fare rasyonlarında protein, yağ ve kalsiyum ikame kaynağı olarak kullanımı ve hazırlanan yemlerin hayvan performansına etkileri
The use of waste eggs from egg chicken enterprises by drying, as a substitution of protein, oil and calcium in rat rations and the effects of the prepared feed to animal performance
Yazar: ENES ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İSKENDER YILDIRIM
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fareler = Mice ; Performans = Performance ; Rasyonlar = Rations ; Sıfır atık = Zero waste ; Tavuklar = Chickens ; Yemler = Feeds ; Yumurtalar = Eggs

Özet:
Bu çalışma, fare rasyonlarına farklı oranlarda yumurta tozu ilavesinin canlı ağırlık (CA),  organ ağırlıkları, kan parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 21 günlük yaşta toplam 40 adet karışık cinsiyetteki fareler (Balb-C/ Mus musculus) kullanılmıştır. Araştırma grupları, her biri 10 (5 erkek ve 5 dişi)  fareden oluşan 4 gruba ayrılmıştır. Fareler için hazırlanan rasyonlarında, kontrol grubunda herhangi bir yumurta tozu (0 g/kg) katkı kullanılmazken, diğer gruplara %3, % 5 ve %7 yumurta tozu ilave edilmiştir. Araştırmanın farelerdeki deneme süresi toplam 60 gün sürmüştür. Yumurta tozunun rasyonda özellikle %3 ve %5 seviyesinde canlı ağırlık bakımından sayısal olarak fark olup istatistiksel olarak fark olmadığı, rasyonda en fazla %5 seviyesine kadar kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Organ ağırlıkları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak farklılık tespit edilememiştir (P<0.05). Kandaki albümin seviyesi bakımından en yüksek grup ortalaması kontrol (3,38 g/dl) grubunda tespit edilirken en düşük ortalamaya  % 5'lik (3.08 g/dl) ve % 7'lik  (3.06 g/dl)  gruplarda  tespit edilmiştir. Kandaki toplam protein bakımından en yüksek ortalama kontrol ve % 3'lük gruplarda tespit edilirken, toplam protein bakımından en düşük ortalamalar % 5 ve % 7'lik gruplarda tespit edilmiştir. Kan kalsiyum seviyeleri bakımından grup ortalamaları arasında herhangi bir fark bulunamamıştır (P>0.05). Sonuç olarak yumurta tozunun rasyonda %3 ve %5 kullanılmasının fareler için etkili bir protein kaynağı ve enerji kaynağı olabileceğini düşündürmektedir. Türkiye'deki yumurta tozunun çoğu dış ülkelerden ithal edilmektedir. Deforme yumurtalar imha edilmeden toz haline getirilerek değerlendirilir ise hayvanların yem maliyetlerini ve dışa bağımlılığı %2-3 oranında düşüreceği tahmin edilmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of adding egg powder in different ratios to mouse diets on body weight (BW), organ weights, and blood parameters. A total of 40 mixed-sex mice (Balb-C/ Mus musculus) aged 21 days were used in the study. The research groups were divided into 4 groups of 10 (5 male and 5 female) mice each. In the rations prepared for mice, no egg powder (0 g/kg) additive was used in the control group, while 3%, 5% and 7% egg powder was added to the other groups. The trial period of the study in mice lasted a total of 60 days. It has been concluded that there is no statistical difference in terms of live weight, especially at the 3% and 5% level of egg powder in the ration, and it can be used up to 5% at the most. There was no statistical difference between the groups in terms of organ weights (P<0.05). In terms of albumin level in the blood, the highest group average was detected in the control (3.38 g/dl) group, while the lowest average was found in the 5% (3.08 g/dl) and 7% (3.06 g/dl) groups. While the highest mean in terms of total protein in the blood was detected in the control and 3% groups, the lowest averages in terms of total protein were determined in the groups of 5% and 7%. There was no difference between the group means in terms of blood calcium levels (P>0.05). As a result, the use of 3% and 5% egg powder in the diet suggests that it can be an effective protein source and energy source for mice. Most of the egg powder in Turkey is imported from foreign countries. It is estimated that if the deformed eggs are evaluated by turning them into powder without being destroyed, they will reduce the feed costs and foreign dependency of the animals by 2-3%.