Hazine işlemleri ve fonksiyonları: Türkiye uygulaması
Treasury transactions and functions: Turkish case
Yazar: OKAN SÜLER
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN YAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Borçlanma yönetimi = Debt management ; Değer zinciri analizi = Value-chain analysis ; Dış borç yönetimi = External debt management ; Dış borçlanma = External borrowing ; Hazine = Treasury ; Merkezileşme = Centralization ; Nakit yönetimi = Cash management ; Riske maruz değer = Value at risk ; Varlık = Asset

Özet:
Bütçelerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi ve kamu mali varlık ve yükümlülüklerinin iyi bir şekilde yönetilebilmesi, ülke hükümetlerinin en önemli amaçlarından biridir. Çünkü; hükümetler ancak bu amaçla maliye politikası hedeflerine ulaşabilirler. Bu amaçların gerçekleştirilmesi ile yakından ilgili oldukları için hazine fonksiyonları son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı; ülkemizde gerçekleştirilen hazine fonksiyonlarını uluslararası en iyi uygulamalar doğrultusunda değerlendirmektir.  
Bu çalışmada ilk olarak Türk Hazine Sisteminin merkezileşme derecesi, Tanderg tarafından geliştirilen değer zinciri modeli çerçevesinde Brezilya ve Norveç Hazineleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda Türk Hazine sisteminin Norveç Hazinesine göre daha merkezi olduğu, ancak Brezilya hazine sistemine göre ise daha az merkezileşme derecesine sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Çalışmamızda ikinci olarak riske maruz değer yöntemi açıklanmış ve Türkiye'nin dış borç stokunun piyasa riskine maruziyeti değerlendirilmiştir. Model sonuçlarına göre, dış borç stoku için yen para birimine daha fazla odaklanan stratejilerin kur riskine karşı daha fazla duyarlı olduğu, euro para birimine odaklanan stratejilerin ise daha fazla koruma sağlayacağı sonucuna varılmıştır.




Anahtar Kelimeler: Hazine fonksiyonları, borç yönetimi, nakit yönetimi, varlık yönetimi, değer zinciri modeli, riske maruz değer (RMD) yöntemi.

Abstract:
The efficient implementation of the budgets and the sound management of the public financial assets and liabilities are the one of the most important objectives of the governments. Because, the governments can achieve the goals of the fiscal policy by these objectives. The treasury functions are particularly important since they are closely related to the achievement of these objectives. The purpose of this study is to evaluate the treasury functions carried out in Turkey in respect of the international best practices. 
In this study firstly, the degree of the centralisation of the Turkish treasury system was evaluated comparatively with the Brazil and Norway Treasuries under the value chain model developed by Tandberg. It was concluded that while Turkish treasury system are more centralised than the Norway treasury system, it is less centralised than Brazil treasury system.
Secondly, in our study Value at Risk methods were explained and local and foreign debt stock of the Turkey was evaluated in relation to susceptibility to the market risk under this model. According to the result of the model, it was concluded that the strategies which focuses on the yen currency prone to the currency risk and that the strategies which focuses on the euro currency provide more hedging from the currency risk.



Keywords: Treasury functions, debt management, cash management, asset 
management, value chain model, value at risk (VAR) method.