Prenatal radyofrekans radyasyon maruziyetinin kemikleşme ve karaciğer dokusu üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of effects of prenatal radiofrequency radiation exposure on ossification and liver tissue
Yazar: YASİN KARAMAZI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAZİLE CANTÜRK TAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyofizik = Biophysics

Özet:
Bu çalışmada, prenatal 2450 MHz radyofrekans radyasyon maruziyetinin kemikleşme ve karaciğer dokusu üzerine etkilerini değerlendirdik.
Çalışmada 12 adet Wistar Albino cinsi erişkin dişi ve 4 adet erkek sıçan kullanıldı. 1 erkek ve 3 dişi sıçandan oluşan kontrol ve üç maruziyet grubuna bölündü. Maruziyet grubuna 2450 MHz RF-EMA uygulandı. Kontrol EMA'ya maruz kalmadı, 1.grup erkek sıçan maruz kaldı fakat dişi sıçan maruz kalmadı, 2. grup hem erkek hem dişi sıçan maruz kaldı. 3. grup erkek sıçan maruz kalmadı dişi sıçan maruz kaldı. RF uygulaması 30 gün süreyle her gün 12 saatti. 30 günün sonunda tüm gruplar döllendirildi. Gestasyonel dönemin 18. gününde her gruptan birer gebe sıçan genel anesteziyle sakrifiye edilerek fetüsler alındı. Tüm fetüslerin sayı ve ağırlıkları kaydedildikten sonra parietal-parietal mesafe, occipital-frontal uzunluk, baş-kuyruk uzunluğu ölçüldü. Fetüsler kemikleşmeyi değerlendirmek için %70'lik etil alkol içine alındı. Ön ekstremiteye ait beş kemik Imagej programı kullanılarak değerlendirildi. Geriye kalan iki gebe sıçan normal gebelik sürecini tamamladı. Yavru sıçanlar iki aylık olunca karaciğerleri histopatholojik değerlendirildi. Sıçanların organ ağırlıkları kaydedildi.
Parietal-parietal mesafe, baş- kuyruk uzunluğu, occipito-frontal uzunluk maruziyet grubunda arttı. Clavicula, scapula, humerus, ulna ve radiusun total kemik uzunluğu, kemikleşme yüzde oranı ve kemikleşme sergileyen bölge uzunluğu kontrolde en düşükken maruziyet gruplarında yüksekti. Erkek ve dişi sıçanlara ait organ ağırlıkları kontrolde en düşüktü. Hem fetüs hem de erişkin kontrol grubu karaciğer histolojisi normal görünümdeydi. 1. ve 2. gruba ait karaciğer kesitlerinde hemoraji ve bazı stoplazmik vakuolizasyonları ile hepatosit dejenerasyonu gözlendi. 3. gruba ait karaciğer kesitlerinde, 1. gruba benzer ancak 2. gruba göre daha az, hemoraji, hepatosit dejenerasyonu ve nekroz gözlendi.
Sonuç olarak, fetüslerde RF-EMA; parietal-parietal mesafe, baş- kuyruk uzunluğu, occipito-frontal uzunluğu ve ağırlığı artırmıştır. Ön ekstremiteye ait beş kemikte, total kemik uzunluğu, kemikleşme sergileyen bölge ve kemikleşme yüzde oranını artırmıştır.Hem dişi hem de erkek RF pozitif (2. grup) fetüs ve erişkin karaciğerinde hasar;  kontrol ve diğer iki gruba göre daha fazlaydı. RF-EMA, karaciğerde hasar yapmıştır.
Anahtar kelimeler:RF-EMA, fetüs, kemikleşme, karaciğer, 2450 MHz.

Abstract:
In this study, we evaluated the effects of prenatal 2450 MHz radiofrequency radiation exposure on ossification and liver tissue.
12 Wistar Albino female rats and 4 male rats were used in this study. They were divided into a control and three exposure groups including a male and three female rats. Control was not exposure. The exposure groups were exposed by 2450 MHz EMF. 1st were exposed male rat but not female rats. 2nd were exposed both male and female rats. 3th were exposed female rats but not male rat. Exposing time was 12 hours for 30 days. At the end of 30 days all groups were fertilized.  On the 18th day of gestational period, one pregnant rat from each group were sacrificed with general anesthesia and fetuses were taken. After the numbers and weights of the fetuses were recorded. Parietal-parietal distance, occipital-frontal long and head- tail long of the fetuses were measured, all fetuses were took 70% ethyl alcohol for ossification evaluation. Using the Imagej programwere evaluated in five bones of the anterior extremity. Two pregnant rats were completed normal pregnancy process. Two month old rats livers were histopathological evaluated. Organ weights of rats were recorded.
Parietal-parietal distance,head-tail length,occipitofrontal length were increased in the exposure group. The total bone length,percentage of ossification and zone length showing ossification of five bones were the lowest in the control group and higher in the exposure groups. The first group was highest in the exposure groups. Organ weights of male rats and female rats were lowest in control. The liver histology of fetus and adult control groups were normal. Liver sections of 1st and 2nd group were observed some cytoplasmic vacuolization, haemorrhage and hepatocyte degeneration Liver sections of 3th groups were similar to 1st group but hemorrhage, hepatocyte degeneration and necrosis were observed less than 2nd group.
Consequently, The RF-EMF was increased parietal-parietal distance, head-tail length, occipital-frontal length and weight in fetus. Total bone length, ossified region and percentage of ossification were increased in five bones of the anterior extremity. Both female and male RF positive (group 2) fetus and adult liver damage were higher than the control group and the other two groups. RF-EMF were caused damage to the liver.
Keywords:RF-EMF, fetus, ossification, liver, 2450 MHz.