Preterm bebeklerde rutin aşılama veaşılamada gecikmelerin değerlendirilmesi
Routine vaccination and insurance in preterm babiesevaluation of delays in vaccination
Yazar: BUKET ÖZGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVTAP VELİPAŞAOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada preterm bebeklerde aşılanma sıklığını, aşılanmaya başlanma
zamanlarını, aşılanmalarda yaşanan gecikmeleri, gecikme nedenlerini ve risk
faktörlerini  değerlendirmek amaçlanmıştır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi YDYBÜ ve Yenidoğan 
Polikliniğine başvuran 01.04.2021- 31.03.2022 tarihleri arasında doğan preterm
273 bebeğin verileri değerlendirildi. Postnatal 30 gün içerisinde ölen bebekler ve
hastane bilgi yönetim sistemi kayıtlarında aşılanma durumu, gestasyon yaşı,
doğum ağırlığı gibi çalışmanın temel bileşenlerine ait verileri eksik olanlar
çalışma dışı bırakıldı.
Hastalara ait cinsiyet, gestasyon haftası, doğum ağırlığı, doğduğu hastane,
YDYBÜ'de yatış süresi, yaşamın ilk bir ayında ölüm, taburcu olduktan sonra
hastanemizde izlemi, tekrar yatış öyküsü, tanısı, primer veya sekonder immün
yetmezlik öyküsü, annenin biyolojik ajan veya immünsupresif kullanım öyküsü,
uygulanan aşılar, dozları, uygulanma zamanları, gecikme veya uygulanmama
nedenleri, anne-baba eğitim düzeyi gibi bilgiler hastane elektronik veri
sisteminden retrospektif toplandı.
Çalışmamızda 273 pretermin endike olan 3868 doz aşısından 3549'unun
(%91,8) zamanında uygulandığı, 202'sinin (%5,2) geciktiği ve 117'sinin (%3)
uygulanmadığı belirlendi. Ülkemizde çocukluk çağının olağan aşı takviminde yer
alıp da zamanında uygulanma oranı çalışma grubunda en düşük olan aşılar BCG
(%87,9), KKK dokuzuncu ay dozu (%67,1) ve suçiçeği (%88,3) aşısıydı.
Uygulanmama ya da gecikme gerekçeleri sıklıkla kontrendikasyonlar, ek doz aşı
gereksinimlerinin gözden kaçırılması ve bazı aşılardaki lojistik sorunlardı.
İlk bir yaşta aşıları zamanında uygulanmış ve uygulanmamış pretermleri
incelediğimizde gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı ile zamanında aşılanma oranları
arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p değerleri sırasıyla 0,001 ve <0,001).
Gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı küçüldükçe zamanında aşılanma oranlarının
düştüğü gözlendi. Preterm doğumun aşılanmanın zamanında uygulanmaması
açısından hangi aya kadar etkili olduğunu değerlendirebilmek amacıyla aşılanma
durumu kronolojik yaş gruplarına (0-2 ay, 3-6 ay, 7-13 ay) göre incelendi.
Pretermlerin ilk altı ay aşılanmasında gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı zamanında
aşılanmasının önüne geçen kısıtlayıcı faktörken yedinci aydan itibaren istatistiksel
anlamda fark olmadığı saptandı.

Abstract:
This study aimed to evaluate the frequency of vaccination in preterm
infants, the timing of vaccination initiation, delays in vaccination, reasons for
delays and risk factors.
The data of 273 preterm infants born between April 1, 2021 and March 31,
2022 who were applied to the Neonatal Intensive Care Unit and Neonatal
Outpatient Clinic of Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital were
evaluated. Patients who died within postnatal 30 days, or had missing data (such
as patient-based immunization schedule, gestational age or weight) in hospital
information management system records were excluded from the study.
Information such as gender, gestational week, birth weight, hospital of
birth, duration of hospitalization in the neonatal intensive care unit, death in the
first month of life, follow-up in our hospital after discharge; any history of re-
hospitalization, primary or secondary immunodeficiency, maternal biological
agent or immunosuppressive use; the doses and timing of vaccines administered
and the reasons for lapsed or missing immunizations; and parental education level
were collected retrospectively from the hospital electronic data system.
In our study, it was determined that 3549 (91.8%) of the 3868 doses of
vaccines indicated for 273 preterms were administered on time, 202 (5.2%) were
delayed and 117 (3%) were not administered. The vaccines included in the routine
childhood vaccination schedule in Turkey with the lowest rates of timely
administration in the study group were BCG (87.9%), MMR 9th month dose
(67.1%) and varicella (88.3%). The reasons for non-administration or delay were
often contraindications, overlooking the need for additional doses of vaccine, and
logistical problems with some vaccines.
When we compared preterms whose vaccines were administered on time
and preterms whose vaccines were not administered on time in the first year of
life, a significant relation was determined between gestational age and birth
weight and timely vaccination rates (p values 0.001 and 0.000, respectively).
In order to analyze up till which month timeliness of vaccination was
affected by being born preterm, we compared the vaccination status in different
chronological age groups (0-2 months, 3-6 months, 7-13 months). While
gestational age and birth weight were the limiting factors preventing timely
vaccination of preterms in the first six months, there was no statistically
significant difference after the seventh month.