Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitaplarındaki (6, 7, 8. sınıf) hazırlık etkinliklerinin uygulanma durumları ve uygulamalara ilişkin öğrenci görüşleri
Student views on the implementation and practices of preparation activities in Turkish course teacher's guide books (6th-, 7th- and 8th grades)
Yazar: ELİF DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN DURUKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hazırlık etkinlikleri = Preparation activities ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretmen kılavuz kitapları = Teachers guidebooks

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitaplarındaki hazırlık etkinliklerinin uygulanma durumunu; hazırlık etkinliklerinin uygulanmasında yaşanan sorunların nedenlerini ortaya koymak ve uygulamalara ilişkin öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Araştırma, "Türkçe öğretmenlerinin ortaokul (6, 7, 8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki hazırlık etkinliklerini uygulama durumları ne düzeydedir ve bu uygulamalara ilişkin öğrenci görüşleri nelerdir?" problem cümlesi kapsamında yürütülmüştür.
Araştırma nicel veri yaklaşımına göre desenlenmiş tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın evreni, ortaokullarda çalışan 6, 7 ve 8. sınıflarda derse giren Türkçe öğretmenleri ve aynı sınıflarda öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Çalışma için seçilen örneklem ise 2016-2017 eğitim-öğretim yılı içerisinde Trabzon ili Ortahisar ilçesinde bulunan Akoluk, Beşirli İMKB, Cudibey, Mimar Sinan, Osman Kalyoncu İmam-Hatip, Pelitli 75. Yıl Cumhuriyet ve Yol-İş Sendikası Ortaokullarında görev yapan 6, 7 ve 8. sınıflarda derse giren 53 Türkçe öğretmeni ve aynı sınıflarda öğrenim gören 189, 6. sınıf; 162, 7. sınıf ve 165, 8. sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 516 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklemi oluşturan okulların seçilmesinde okulların eğitim bölgelerine göre dağılımı esas alınmıştır.
Öğretmenlere yönelik verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Türkçe Öğretmenlerinin 6. Sınıf Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi", 7. Sınıf Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi" ve 8. Sınıf Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi" kullanılmıştır. Öğrencilere yönelik verilerin toplanmasında ise "6. Sınıf Öğrencilerinin Öğretmen Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi", "7. Sınıf Öğrencilerinin Öğretmen Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi" ve "8. Sınıf Öğrencilerinin Öğretmen Kılavuz Kitabında Yer Alan Hazırlık Etkinliklerini Gerçekleştirme Durumu Anketi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 16.00 paket programı kullanılmıştır. Hazırlık etkinliklerinin öğretmenler tarafından uygulanma durumları incelenirken etkinliklerin uygulanma düzeyine ve kısmen uygulanma veya uygulanmama nedenlerine ilişkin olarak anket maddelerine verdikleri cevapların frekans değerlerine bakılmıştır. Hazırlık etkinliklerine yönelik öğrenci görüşleri analiz edilirken her bir anket maddesi için frekans, yüzde ve ortalama değerlerine bakılmıştır. Madde ortalamasının üstünde ve altında olan maddelere yönelik değerlendirmeler yapılmıştır.
Çalışma sonunda öğretmenlerin kılavuz kitaplarda yer alan hazırlık etkinliklerinin çoğunu uyguladıkları ya da kısmen uyguladıkları; uygulamadıkları hazırlık etkinliklerini de daha çok fazla zaman alıcı olması, çevresel imkânların yetersiz olması ve gereksiz bir çalışma olarak değerlendirmeleri gerekçesiyle uygulamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler tarafından uygulanmayan hazırlık etkinliklerinin içeriklerine bakıldığında daha çok araştırma inceleme yapmayı gerektiren etkinlikler oldukları görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin uygulamadıkları hazırlık etkinlikleri yerine alternatif etkinlikler geliştirip uygulamadıkları da elde edilen sonuçlar arasındadır. 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin de hazırlık etkinliklerinin uygulanmasına yönelik olumlu görüş bildirdikleri ve eğitim-öğretim sürecine olumsuz etkisi olduğunu düşündükleri etkinliklerin, öğretmenlerin de uygulamayı tercih etmedikleri araştırma incelemeye dayalı etkinlikler ile paralellik gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışma sonunda öğrencilerin özellikle Türk büyüklerini tanıma ve tanıtmaya yönelik etkinlikleri, okutulacak metinlerin görsellerini yorumlamayı sevdikleri sonucuna varılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarından bir diğeri öğrencilerin gazete, dergi vb. süreli yayınları tanıma noktasında zorluk çektikleri; bu tür yayınları okuma ve takip etme alışkanlığı edinmemiş olmalarıdır. Çalışmada öğrencilerin şiir türünü okumayı da ezberlemeyi de sevmedikleri sonucuna varılmıştır. Kitaplarda öğretmenlerin uygulamadan kaçındıkları ve öğrencilerin de uygulanmasına yönelik olumsuz görüş bildirdikleri disiplinler arası hazırlık etkinliklerinin yer aldığı ulaşılan sonuçlar arasındadır. Elde edilen bulgular ışığında öğretmen ve öğrencilerin derse yönelik materyal geliştirme ya da temin etme hususunu dikkate almadıkları görülmüştür. Öğrencilerin konuşma becerisine yönelik olan hazırlık etkinliklerini öğretim süreci açısından olumlu olarak değerlendirdikleri elde edilen sonuçlar arasındadır.
Anahtar Kelimeler: Türkçe Dersi Öğretmen Kılavuz Kitabı, Ortaokul 6, 7, 8. Sınıf, Hazırlık Etkinlikleri, Öğretmen Görüşleri, Öğrenci Görüşleri.

Abstract:
The main purpose of this study is to reveal the implementation of preparation activities in Turkish course teacher's guide books and the reasons for problems encountered in their implementation and to determine student views on the practices of preparation activities. The study attempts to seek answers to the research question "To what extent do Turkish teachers implement preparation activities in Turkish course teacher's guide books (secondary school 6th-, 7th- and 8th grades) and what are student views on their practices?".
This study uses a quantitative survey design. The study population includes Turkish teachers teaching 6th, 7th and 8th grades in middle schools and students attending the same classes. The study sample consists of 53 Turkish teachers teaching 6th, 7th and 8th grades in the middle schools Akoluk, Beşirli IMKB, Cudibey, Mimar Sinan, Osman Kalyoncu Imam-Hatip, Pelitli 75. Yıl Cumhuriyet and Yol-Iş Sendikası located in the district Ortahisar of Trabzon city, and 189 6th-grade, 162 7th-grade, and 165 8th-grade students attending the same classes during the academic year 2016-2017.
The data about teachers was collected using a "Personal Information Form," "The Questionnaire on Turkish Teachers' Implementing Preparation Activities in 6th-grade Guide Book", "The Questionnaire on Turkish Teachers' Implementing Preparation Activities in 7th-grade Guide Book", "The Questionnaire on Turkish Teachers' Implementing Preparation Activities in 8th-grade Guide Book". The data about students was collected using "The Questionnaire on 6th-grade Students' Completing Preparation Activities in Teacher's Guide Book", "The Questionnaire on 7th-grade Students' Completing Preparation Activities in Teacher's Guide Book", and "The Questionnaire on 8th-grade Students' Completing Preparation Activities in Teacher's Guide Book". The data was analyzed using SPSS 16.00 software. While analyzing the implementation of preparation activities by Turkish teachers, the study considered the extent to which Turkish teachers implement preparation activities, the frequency values of the responses to the questionnaire items concerning the reasons for the partial implementation or non-implementation of preparation activities. While analyzing student views on preparation activities, the study considered the frequency, percentage and mean values for each questionnaire item. In this study, assessments were also made on the items above and below the mean of items.
According to the study results, the teachers implemented the majority of the preparation activities or partly implemented them. As reported by the teachers, they did not implement some preparation activities because they considered them more time-consuming, unnecessary and inadequate for the course acquisitions. Examining the contents of the preparation activities that the teachers did not implement, the study found that these activities mostly require research and investigation. The study also found that the teachers did not develop and implement alternative activities instead of preparation activities that remained unimplemented. The 6th-, 7th- and 8th-grade students reported positive views on the implementation of preparation activities. The activities that the students considered to have negative effects on the education-training process are consistent with the research- and investigation- based activities that the teachers did not prefer implementing. The study results revealed that the students especially enjoyed the activities for the recognition and introduction of the Turkish elders and interpreting the images of reading texts. They also showed that the students had difficulty in recognizing periodicals such as of newspapers and magazines and they had not acquired the habit of reading and following such publications. Additionally, the students did not like to read or memorize poetry. The study also found that the books included interdisciplinary activities that the teachers avoided doing and the students expressed negative opinions views about. According to the research results, the teachers and students did not take into consideration the development or provision of course materials. The students had positive judgments about the preparation activities for speaking skills in terms of the teaching process.
Keywords: Turkish Course Teacher's Guide Book, Secondary School 6th-, 7th- and 8th Grades, Preparation Activities, Teacher Views, Student Views.