Siyaset teorisinde mükemmeliyetçilik
Perfectionism in political theory
Yazar: ZEKERİYA TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. KADİR CANGIZBAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Totaliterizm = Totalitarism ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Bu çalışmada, mükemmeliyetçilik düşüncesi kapsamında yürütülen tartışmalar ele alınmış ve mükemmeliyetçi ve anti-mükemmeliyetçi düşüncelerin temel varsayımları ve neden olabilecekleri muhtemel sonuçların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Mükemmeliyetçilik, çok farklı disiplinlerle ilişkili bir kavramdır. Bu tezde, insanların mükemmelleşmesi için devletin ne ölçüde rol üstlenmesi gerektiği konularını kapsayan ?siyasal mükemmeliyetçilik? düşüncesi, teorik düzeyde ele alınmıştır.Siyaset bilimi literatüründe ilk kez 1971'de John Rawls tarafından kullanılan mükemmeliyetçilik terimi; devletin, insan yararını azamileştirecek şekilde örgütlenmesi, bireysel görev ve yükümlülüklerin buna göre belirlenmesi ve toplumun da buna göre yönetilmesi olarak tanımlanmıştı. Rawls'ın mükemmeliyetçiliği eleştirmesinin ardından, kavram etrafında geniş tartışmalar yürütülmüş ve farklı mükemmeliyetçilik tanımları yapılmıştır. Tanımlamalar, ?aşırı? ve ?ılımlı mükemmeliyetçilik? olmak üzere iki grupta ele alınabilir. Aşırı mükemmeliyetçilikte, devletin, insanların yararını arttırmak için onların hayatına kapsamlı olarak müdahale etmesini gerekli görülür. ?Ilımlı mükemmeliyetçilik? ise, devletin rolünün, insanların yaşantılarına geniş ölçüde müdahale etmek ve belli iyi anlayışlarını zorla uygulamak yerine, sadece başkalarına zarar verecek eylemlere engel olmak ve seçenekleri eşit ölçüde erişilir kılmakla sınırlı olması gerektiğini ifade eder. Bu ikinci tanımı benimseyenler, daha çok, anti-mükemmeliyetçi olarak kabul edilmektedirler.Mükemmeliyetçiler, insanların, devlet aracılığıyla iyi kişiler haline getirilebileceğine ve insan yararının devlet eliyle arttırılabileceğine inanırlar. Bu yüzden de, devlet tarafından belirlenen belli iyi anlayışlarının, gerekirse zor kullanılarak uygulanmasını gerekli görürler.Buna karşı çıkan anti-mükemmeliyetçiler ise, devlet aygıtının insanları mükemmelleştirme aracı yapılmasının onlara hiçbir yarar sağlamayacağını, aksine onların aleyhine sonuçlar doğuracağını iddia ederler. Onlara göre, özerkliğe sahip her birey, kendi yarar ve zararını başkalarından daha iyi değerlendirebilecek durumdadır. Kişilerin, doğru olduğuna inanmadıkları eylemleri dış baskılarla gerçekleştirmelerinin onlara hiçbir faydası yoktur. Bu tarz bir yönetim modeli, refah kaybı, kültürel bozulma, adaletin yozlaşması, toplumsal çatışma, devletin totaliterleşmesi gibi birçok zararlı sonuca sebep olacaktır. Mükemmeliyetçi modelde, devlet aygıtını elinde bulunduranların, kendi doğrularını herkesin doğrusu haline getirmek için zora başvurmasının totalitarizme neden olacağını iddia eden anti-mükemmeliyetçiler, devletin iyi anlayışları arasında tarafsız kalmasını isterler.Başlangıçta insanların yararını hedefleyen birçok siyasi projenin sonradan insanların felaketine dönüşmesi deneyimleri, anti-mükemmeliyetçilerin iddialarını desteklemektedir. Bununla birlikte, insanların hayatına devlet tarafından hiçbir müdahalede bulunulmaması şeklinde sınırsız bir özgürlüğün daha başka sakıncaları ortaya çıkaracağı âşikardır. Dolayısıyla, devletin rolünün, insanların hayatını kapsamlı olarak biçimlendirmek veya insanlara hiç müdahale etmemek olması yerine, insanların başkalarına zarar verecek eylemlerinin engellenmesi ve seçeneklerin herkes için eşit düzeyde erişilebilir kılınmasını sağlamakla sınırlı tutan ılımlı mükemmeliyetçilik yaklaşımı daha mâkul bir model olarak görülmektedir.

Abstract:
This study surveys the discussions in the scope of perfectionism idea, and intends to find out fundamental assumptions, grounds and possible results of perfectionist and anti-perfectionist ideas. Perfectionism is a concept associated with different disciplines. This study further examines, at theoretical level, ?political perfectionism idea? that covers the issues concerning the extent to which state should assume role in perfectionism of people.The term ?perfectionism? first handled by John Rawls in 1971 was described as organization of the state to push human goods to the maximum level, determination of the individual tasks and obligations according to this aim and accordingly, management of the state. After the criticism of Rawls to the perfectionism, extensive discussions on the concept are continued and very different definitions of perfectionism are made, which can be handled in two categories: ?extreme? and ?moderate? perfectionism. As to extreme perfectionism, the state has to interfere with individual?s life to increase their goods. As for the moderate perfectionism, it signifies that the role of state is required to be limited only with preventing counterproductive acts and the options should be equally accessible for all. Appropriators for the second definition are commonly accepted as anti-perfectionists.Perfectionists believe that individuals can be perfected and individual?s goods can be increased by the state. Therefore, they consider it necessary to enforce good behaviors determined by the state, when necessary.As for anti-perfectionists, against the perfectionist idea, they claim that it is not useful for people to take state as a device to perfect individuals; on the contrary it will result in harm for them. According to anti-perfectionists, every autonomous individual can evaluate his/her goods and loss better than others can do. There is no gain for people acting with external impressions that they don?t believe in their straightness. This type of state model will cause a lot of detrimental results such as loss of prosperity, cultural deterioration, justice degeneration, social conflict and totalitarian state. In perfectionist model, anti-perfectionists alleging that resorting to force by those holding state apparatus with a view to transforming their truth into everybody?s truth will cause totalitarianism, want state to be neutral between good understandings.Experiences of several political projects that aim at benefit of people at the beginning turned out to be disaster for people in the end, which supports allegations of anti-perfectionists. However, it is obvious that a limitless independency whereby state has no influence over the life of people shall lead to many different drawbacks. Therefore, the moderate perfectionism model seems more reasonable, which limits the role of the state as preventing disservices and provision of opportunities to all on equal basis rather than assigning the state with the role of shaping people?s life comprehensively or not interfering at all.