Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde Mustafa Kutlu'nun Ya Tahammül Ya Sefer isimli hikâyesinin sadeleştirilmesi
The simplification of Mustafa Kutlu's named story Ya Tahammül Ya Sefer within the framework of text linguistic measurements in teaching Turkish to foreigners
Yazar: MELİKE ERDEM İPEK
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye = Story ; Kutlu, Mustafa = Kutlu, Mustafa ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sadeleştirme = Simplification ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Edebî eserlerin yabancı dil öğretiminde doğrudan kullanılması ile dil düzeylerine göre sadeleştirilerek öğrenci ve öğreticilerin kullanımına sunulması konusunda uzmanlar fikir birliğine varamamıştır. Bu konuda kimi uzmanlar özgün metinlerle yabancı dil öğretiminin gerçekleştirilmesi gerektiğini savunurken kimileri de özgün metinlerin içerdiği yoğun art alan bilgisi ve karmaşık dil bilgisi yapısından dolayı yabancı dil öğretiminde kullanılamayacağını bu sebeple sadeleştirilmiş metinlerden yararlanılmasının daha uygun olacağını ifade etmektedir. Bu görüşlerden hareketle çalışmada modern Türk edebiyatında hikâyeleriyle ün kazanmış Mustafa Kutlu'nun Ya Tahammül Ya Sefer isimli hikâyesi, B1 seviyesine uygun olarak sadeleştirilmiştir. Sadeleştirme aşamasında Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe B1 ders kitabında yer alan dil bilgisi listesi, Murat Aydın tarafından oluşturulan kelime listesi ile beraber Gökhan Ölker'in hazırladığı yazılı Türkçenin kelime sıklığı sözlüğü dikkate alınmış ve sadeleştirme bilimsel bir dayanak üzerinden yürütülmüştür.  Çalışmanın uygulama sürecinde ise öğrencilerin özgün ve sadeleştirilmiş metinlere ait düşüncelerini yazılı olarak ifade etmeleri istenmiş; okuma becerisinin ölçülmesinde doğru yanlış, eşleştirme soruları, kısa yanıtlı sorular, düzenleme alıştırmaları, bilgi transferi tekniği ve çoktan seçmeli testler olmak üzere farklı ölçme araçlarından faydalanılmıştır. Pilot uygulamanın ardından özgün ve sadeleştirilmiş metin,Rabat Yunus Emre Enstitüsünde B1 seviyesinde Türkçe öğrenen 30 öğrenciye iki hafta arayla uygulanmış ve öğrencilerin anlama oranları ölçülmüştür. Elde edilen istatistikî sonuçlardan hareketle öğrencilerin özgün ve sadeleştirilmiş metinlere ait anlama oranları arasında anlamlı bir farklılığın olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışma ile yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil yeterliklerine uygun edebî metinlerin seçilerek, metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde sadeleştirilip farklı dil seviyelerine uygun hâle getirilebileceği ortaya konmuştur. Bu tezin temel çıkış noktası, yabancılara Türkçe öğretiminde sadeleştirme üzerine çalışma yapan araştırmacılara, uygulamaya yönelik bir sadeleştirme çalışmasının verimli bir şekilde nasıl yapılabileceğini göstermek ve alandaki okuma materyali eksikliğini gidermektir. Nitekim bugüne kadar yapılan sadeleştirme çalışmalarına bakıldığında kısıtlı süre sebebiyle uygulamanın yapılamadığı görülmüştür. Bu anlamda araştırma, Türkiye'de yapılan uygulamaya yönelik ilk çalışma olması bakımından önem arz etmektedir.

Abstract:
Experts have not reached a consensus on the direct use of literary works and their simplification according to language levels while making them available to learners and teachers in foreign language teaching. While some experts argue that language teaching should be carried out via original texts, others suggest that it is better to use simplified texts since original texts contain intense art knowledge and complex grammatical structures. With reference to these opinions, in this study, Mustafa Kutlu's (who has gained fame with his stories in modern Turkish literature) named story "Ya Tahammül Ya Sefer" simplified in accordance with B1 level. During the simplification phase, grammatical constituents listed in B1 level book "Yedi İklim Türkçe" prepared by Yunus Emre Institution, vocabulary lists composed by Murat Aydın, and Gökhan Öker's "Frequency Dictionary of Written Turkish" were taken into account and the simplification was conducted on a scientific ground. In the application process of the study, the learners were asked to express their thoughts about original and simplified texts in written form; in the measurement of reading skill different testing tools such as true false question, matching questions, short answer questions, regulation exercises, information transfer techniques and multiple choice tests were used. After the pilot application, the original and simplified texts were applied to 30 learners who were learning Turkish at B1 level in Rabat Yunus Emre Institution at two-week intervals and comprehension rates of the learners were measured. Based on the obtained statistical results, it was found that there is a significant difference between the learners' comprehension rates of original and simplified texts. With this study, it has been revealed that literary texts suitable for the language proficiency of Turkish learners as a foreign language can be selected and adapted to different language levels within the framework of the text-linguistic criteria. The main starting point of this thesis is to show how an applied simplification study can be done efficiently to researchers working on simplification in teaching Turkish to foreigners and to eliminate the lack of reading materials in the field. As a matter of fact, considering the simplification studies carried out up to now, it has been seen that the applications process could not be realized due to the limited time. In this sense, the research is significant in terms of being the first applied-oriented study conducted in Turkey.