hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Atıksu arıtma tesislerinde risk değerlendirmesi
Risk assessment in wastewater treatment plants
Yazar: SERKAN GÖK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜNAL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Arıtma tesisleri = Treatment plants ; Atık su = Waste water ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Su arıtma = Water treatment ; Su arıtma tesisleri = Water treatment plants ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Bu çalışmanın amacı evsel nitelikli atıksu arıtma tesislerindeki oluşabilecek iş kazalarını ve meslek hastalıklarını belirlemek ve oluşabilecek iş kazası ve meslek hastalıklarını ortadan kaldırabilmektir. Çalışma sırasında Mersin ilinin Anamur, Bozyazı ve Mut ilçelerinde bulunan farklı teknoloji ve proseslerden oluşan arıtma tesislerinden yararlanılmıştır. Aktif olarak görev aldığım 3 tesiste 9 aylık izleme sonucu gözlemlenen ve ortadan kaldırılan risk faktörleri incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda 3 tesiste de belirlenen bölümlerde 3T yöntemi kullanılarak risk değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirme öncesi ve sonrasında elektriksel ve biyolojik risklerin daha az olduğu görülmüştür. Tesislerde incelenen bölüm ve ekipmanlar da büyük risklerin sırasıyla geri devir ünitesi, çamur susuzlaştırma ünitesi, giriş terfi ünitesi, havalandırma havuzları, çökeltme havuzları, laboratuvarlar, atölyeler, blower binası, kum ve yağ tutucu ünitesi, kaba ızgara, ince ızgara ve idari binalardır. Sonuç olarak incelemeler dahilinde riskler belirlenerek ve önlemler alınarak iş kazaları ve ölümler ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the occupational accidents and occupational diseases that may occur in the domestic wastewater treatment plants and to remove the occupational accidents and occupational diseases that may occur. During the study, treatment facilities consisting of different technologies and processes in Mersin province Anamur, Bozyazı and Mut provinces were utilized. I have been actively monitoring the results of the 3 facilities follow-up of the 9-month follow-up and observed risk factors. As a result of these examinations, the risk evaluation was carried out using the 3T method in the sections determined in 3 facilities. Electrical and biological risks were found to be lower before and after the evaluation. The departments and equipments that are examined in the facilities are the large risks such as the recycle unit, the sludge dewatering unit, the entrance promotion unit, the ventilation pools, the settling pools, the laboratories, the workshops, the blower building, the sand and oil retainer unit, the coarse grid, the fine grid and the administrative buildings. As a result, risks have been identified and precautions have been taken within the scope of the studies to try to remove work accidents and deaths.
Poli(itakonik asit-co-glisidil metakrilat)kopolimerlerinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of poly(itaconic acid-co-glycidyl methacrylate)copolymers
Yazar: PINAR AYTEKİN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. HİDAYET MAZI
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology

Özet:
Bu çalışmada, hidrofilik yapıdaki itakonik asidin (IA) hem yapışkanlık özelliği kazandırabilen hem de çapraz bağlama özelliği olan glisidil metakrilat (GMA) ile olan kopolimerlerinin sentezi ve karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Poli(IA-co-GMA) kopolimerleri, farklı monomer oranlarıyla 1,4-dioksan çözücüsünde azot atmosferi altında benzoil peroksit (BPO) başlatıcısı kullanılarak çözelti fazında 70°C'de sentezlendi. Polimerler, dietil eter ile çöktürüldükten sonra  çözüp tekrar çöktürme tekniğiyle saflaştırıldı ve 40°C'de vakum altında kurutuldu.
Sentezlenen kopolimerlerin yapıları, FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve elementel analiz yöntemleriyle aydınlatılmıştır. Kopolimerlerin 25+0.1°C'deki vizkozimetrik davranışları takip edildi ve kopolimerin bileşiminin vizkoziteye olan etkisi belirlendi. Kopolimerlerin termal davranışları, TGA metoduyla belirlendi. Poli(IA-co-GMA) kopolimerlerinin bileşimi elementel analiz metoduyla belirlendi. Elde edilen sonuçlarla birlikte çok iyi bilinen Kelen-Tüdös ile Finemann-Ross eşitliklerinden yararlanarak monomer reaktiflik oranları hesaplandı. Monomer reaktiflik oranlarının her iki monomer için de 1'den büyük çıkması sentezlenen kopolimerlerin blok-kopolimer yapısında olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
In this study, the synthesis and characterization of copolymers of hydrophilic itaconic acid (IA) with glycidyl methacrylate (GMA), which is both adhesive and capable of crosslinking were carried out. Poly (IA-co-GMA) copolymers were synthesized under nitrogen atmosphere at 70 °C in solution phase using benzoyl peroxide (BPO) as an initiator and 1,4-dioxane as solvent using different monomer mole ratios. The polymers were precipitated with diethyl ether, purified by solution-reprecipitation and dried under vacuum at 40°C  .                 

The structures of the synthesized copolymers were clarified by FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR and elemental analysis methods. The viscosimetric behavior of the copolymers at 25+0.1°C was followed and the effect of the copolymer composition on viscosity was determined. Thermal behaviors of copolymers were determined by TGA method. The composition of poly (IA-co-GMA) copolymers was determined by elemental analysis method. The monomer reactivity ratios were calculated by using the well-known Kelen-Tüdös and Finemann-Ross equations with the results obtained. The monomer reactivity ratios for both monomers were found to be greater than 1, indicating that the synthesized copolymers are in the block-copolymer structure.
Yamuksal bulanık çoklu sayılar üzerinde benzerlik ölçümleri ve onların çoklu-kriterli karar verme metotlarına uygulamaları
Similarity measures on trapezoidal fuzzy multi-numbers and their application to multiple criteria decision
Yazar: FATİH SÜLEYMAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEMET ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde, bulanık küme, bulanık sayılar, çoklu bulanık küme kavramlarının yanı sıra yamuksal bulanık çoklu sayılar için Dice benzerlik ölçüsü, Jaccard benzerlik ölçüsü, Cosine benzerlik ölçüsü ve Hybrid benzerlik ölçüsü kavramları verilmiştir. Dice, Jaccard, Cosine ve Hybrid benzerlik ölçümleri yamuksal bulanık çoklu sayılar için geliştirilip tanımlanarak, bu benzerlik ölçümlerini kullanarak çok kriterli karar verme problemleri için karar verme metodları üzerinde çalışılmıştır. Bunların yanı sıra; yamuksal bulanık çoklu sayılar için, ağırlıklı Dice, ağırlıklı Jaccard, ağırlıklı Cosine ve ağırlıklı Hybrid benzerlik ölçümleri üzerinde çalışılmıştır. Ayrıca, çalışılan bu  yeni benzerlik ölçümleri için önermeler üzerinde durulmuştur. Yamuksal bulanık çoklu sayılar için çok kriterli karar verme metodları, verilen bu benzerlik ölçümlerine dayalı olarak çalışılmıştır. Uygulama kısmında yeni metodların uygulanabilirliği gösterilerek kanıtlanmıştır. Sonuç olarak, bu tezde geliştirilen metodun etkinliği ve verimliliğini göstermek için, var olan metodlar ile geliştirerek öne sürülen metodların karşılaştırması yapılmıştır.

Abstract:
In this thesis, concepts of fuzzy set, fuzzy numbers, multi-fuzzy set and similarity measures for TFMN's including Dice similarity measure, Jaccard similarity measure, Cosine similarity measure and Hybrid similarity measure which will be used in the next sections are given. Dice, Jaccard, Cosine and Hybrid similarity measures are defined to improve on the trapezoidal fuzzy multi-numbers and decision making methods for multi-criteria decision making problems have been studied with this similarity measures.Besides these; Weighted Dice, Weighted Jaccard, Weighted Cosine and Weighted Hybrid similarity measures are defined to develope the Trapezoidal Fuzzy Multi-Numbers.Also we investigate the propositions of the similarity measures. Additionally, multi-criteria decision making methods for TFMN are studied based on these given similarity measures. Practical examples are shown to approve the feasibility of the new methods. As a result, we compare the proposed methods with the existing methods in order to show the effectiveness and efficiency of the developed method in this thesis.
Neutrosophic esnek cebirsel kümeler
Neutrosophic soft algebraic sets
Yazar: HASAN DAADOUSH
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ OLGUN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Cebir ve Sayılar Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada öncelikle Maji [10] 'nin neutrosophic esnek kümeler konusundaki çalışmasında yer alan tanım ve özellikler sunulmakta ve akabinde çalışmasına ilişkin bazı sonuçları sunulmaktadır. Daha sonra, Çağman [5] esas alınarak, neutrosophic esnek küme ve neutrosophic esnek küme işlemleri kavramları daha işlevsel hale getirmek için yeniden incelemektedir. Bu yeni tanımları kullanarak bir karar verme yöntemi ve alternatifler arasından bir optimum eleman kümesi seçen bir grup karar verme yöntemi oluşturulmaktadır. Son olarak, yöntemlerin belirsizlik içeren birçok probleme başarıyla uygulanabileceğini gösteren örnekler sunulmaktadır.

Abstract:
In this study, we firstly present definitions and properties in study of Maji [10] on neutrosophic soft sets. Next, based on Çağman [5], we redefine the notion of neutrosophic soft set and neutrosophic soft set operations to make more functional. By using these new definitions we construct a decision making method and a group decision making method which selects a set of optimum elements from the alternatives. We finally present examples which shows that the methods can be successfully applied to many problems that contain uncertainties.
Bazı Chaetorellıa hendel ve Orellıa robıneau - desvoıdy (Dıptera: tephrıtıdae) türlerinde spermateka morfolojisi üzerine bir çalışma
A study on the morphology of spermatecha on some species of Chaetorellia hendel and Orellia robineau - desvoidy (Diptera: tephritidae)
Yazar: ALİ İLKER YOKAK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KÜTÜK
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Zooloji = Zoology
Dizin: Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning

Özet:
Bu çalışma 1999 – 2013 yılları arasında Türkiye'nin farklı illerinden toplanan bazı Chaetorellia ve Orellia türlerinin spermateka yapılarının morfolojik açıdan değerlendirilmelerine dayanmaktadır. Çalışma da Chaetorellia ve Orellia türlerine ait [Chaetorellia carthami Stackelberg, C. jaceae (Robineau – Desvoidy), C. loricata (Rondani), C. succinea (Costa), Orellia falcata (Scopoli) ve O. stictica (Gmelin)] toplam 6 türün spermateka morfolojisi taramalı elektron mikroskobu (SEM) ortamında fotoğraflanarak farklı karekterler açısından incelendi. Her bir türün spermatekal yapılarının yüzey morfolojileri incelenerek türlere ait tanımlayıcı bilgiler verildi. Türlerin spermatekalarının SEM fotoğrafları tez içerisinde sunuldu.
Çalışmada kullanılan Chaetorellia ve Orellia türlerinin spermatekal bulb yüzeyinde belirgin farklar olduğu gözlenmiştir. Ayrıca spermatekal bulbun en boy oranları iki cins arasında ayırt edici karakterdir. Elde edilen SEM görüntülerine göre yapılan kıyaslamalar sonucunda türler arasında spermateka morfolojilerinin farkları sistematik açıdan değerli karakterler olup cins ve türlerin teşhislerinde kullanılabilir karakterler olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
This study was based on evaluation of spermatheca structures of some Chaetorellia and Orellia species sistematically which were collected from different provinces of Turkey between 1999-2013. In the study, spermathecae morphologies of total 6 species [Chaetorellia carthami Stackelberg, Chaetorellia jaceae (Robineau – Desvoidy), Chaetorellia loricata (Rondani), Chaetorellia succinea (Costa), Orellia falcata (Scopoli) and Orellia stictica (Gmelin)] belonging to genera of Chaetorellia and Orellia were figured with scanning electron microscope (SEM) and examined for different characters. Surface morphology of the spermathecae strutures examined and descriptive informations were given for each species. SEM figures of spermathecae structures were presented for each species in this thesis.
There are significant differences on surface of spermathecal bulb of Chaetorellia and Orellia species which are used in the study. Also, aspect ratio of spermathecal bulb is distiguishing character between genera. According to obtained SEM figures, we observed differences of spermathecae morphologies are valuable characters for systematic and usefull characters for identification of species.
İshak Bin İsâ Bin Et-Tabbâ' ve rivayetlerinin  değerlendirmesi (Kütüb-i Tis'a çerçevesinde)
İshak b. İsâ b. et-Tabbâ' and value of his reports(In the framework of the nine books)
Yazar: OGHIZ NAJMALDEEN SULIMAN SULIMAN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP TUZCU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kütüb-i Tis`a = Al-Ktub al-Tis`ah ; Rivayetler = Rumours ; İshak b. İsa et-Tabba = İshak b. İsa et-Tabba ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırma, İshak b. İsâ b. Necîh el-Bağdâdî et-Tabbâ'a ve onun Kütüb Tis'a daki rivayetlerinin değerlendirmesidir. Bu çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, yöntemi, sınırı, kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Tezin birinci bölümde İshak b. İsâ b. Necîh el-Bağdâdî et-Tabbâ'ın yaşadığı dönemi, hayatı, ilmi şahsiyeti, hocaları, öğrencileri, resmi görevi, eserleri, tarihçiliği ve hadisçiliği ele alınmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise İshak b. İsâ et-Tabbâ'ın Kütüb Tis'adaki rivayetlerinin tahric ve değerlendirmesi yapılmıştır. Rivâyetlerin isnad ve metin tankidi yapılarak hadis ilmi açısından sıhhat değeri tesbit edilmiştir. Çalışmamız Kütüb-i Tis'a bağlamında olsa da öncesi ve sonrası hadis kaynaklarına bakılarak rivâyetlerin muhtava değerlendirmelerine işaret edilmiştir. Sonuçta araştırma sürecinde elde edilen bilgiler ve tesbitler özet olarak verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: İshak b. İsâ et-Tabbâ', Hadis, Tahric, Tenkit, Tahlil

Abstract:
This study is assessing Isaac son's Issa son's Najeeh Al-Baghdadi Al-Tabbaa, and his reports contained in nine books. This research consists of introduction, two section and a conclusion.   The introduction includes information on the subject of the study, and its importance, and its methodology, limits, and its references.  In the first section of the study addressing the age in which Isaac Al-Tabbaa lived, his life, his scientific character, his teachers, his students, his official work, his books, and his specialization in Hadith. In the second section of the study was to takhrij reports of Isaac Al-Tabbaa contained in the nine canonic hadith books, evaluate and interpret. The reports were validated from a scientific perspective by reviewing the Sanad and Matn. Even though this study in the context of nine books, but reports' content evaluations in the recent and previous resources were referenced. In the end/conclusion, the information and findings obtained during the search were briefed.

Keywords: Isaac bin Issa Al-Tabbaa, Hadith, Interpretation"Takhrij", review, analysis
Bazı özel fonksiyonların q-umbral analizi, Fourier serileri ve Nevanlinna teorisi üzerindeki uygulamaları
Applications of some special functions on q-umbral analysis, Fourier series and Nevanlinna theory
Yazar: SERKAN ARACI
Danışman: PROF. DR. MEHMET AÇIKGÖZ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Analiz ve Fonksiyonlar Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde, yeni bir polinom ailesi olan q-Apostol-Euler polinomları tanımlanmış ve bu polinomların q-umbral analiz yöntemiyle diğer polinom aileleriyle ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Bayad ve Luo'nun yöntemleri takip edilerek, Apostol Frobenius-Euler polinomlarının Fourier seri açılımı elde edilmiş ve bu açılım kullanılarak yeni toplamsal formüller bulunmuştur.
Genocchi polinomlarının Fourier seri açılımı kullanılarak, Genocchi polinomları ile  fonksiyonu ve  fonksiyonu arasında eşitlikler bulunmuştur. Ayrıca, Riemann zeta fonksiyonu ile periyodik Genocchi fonksiyonu, Genocchi polinomu, Digamma fonksiyonunu içeren formüller inşa edilmiştir.
Kompleks analizde yaygın olarak kullanılan Nevanlinna teorisi, Bernoulli ve Euler sayılarının üreteç fonksiyonlarına uygulanmış ve Nevanlinna karakteristik fonksiyonları hesaplanmıştır.

Abstract:
In this thesis, q-Apostol polynomials that are a new family of polynomials are defined, and these polynomials, by q-umbral analysis method, are shown some relations between other family of polynomials.
Following methods of Bayad and Luo, Fourier series expansion of Apostol Frobenius-Euler polynomials are obtained, and by using this expansion, new summation formulae are shown. 
By making use of Fourier series expansion of Genocchi polynomials, equalities between  function and  function with Genocchi polynomials are found. Furthermore, formulae with Riemann zeta function including periodic Genocchi function, Genocchi polynomials and Digamma functions are constructed.
Nevanlinna theory that is used intensively in complex analysis are applied to generating functions of Bernoulli and Euler numbers, and Nevanlinna characteristic functions are computed.
Mantarların toprak agregat stabilitesi ve verimliliği üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of fungi on soil aggregate stability and productivity
Yazar: MENEKŞE TOY
Danışman: DOÇ. DR. ERDİHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Arbüsküler mikoriza fungus = Arbuscular mycorrhiza fungi ; Tarım toprakları = Agricultural soils ; Toprak erozyonu = Soil erosion

Özet:
Bu çalışmada, 2014-2015 yılları arasında mantarların toprak agregat stabilitesi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla, Rhizopogon luteolus ve Suillus luteus tespit edilen alandan (mikorizalı ve mikorizasız ) toprak örnekleri alınmıştır. Bu çalışmada, toprak örneklerinin permeabilitesi (toprak su geçirgenliği), toprak (bünye) tayini, toprak strüktürü (yapısı),  tekstür analizi gibi fiziksel analizlerin yanında; toprak makro-mikro elementleri, organik madde (%), içeriği kireç (g/kg) içeriği, tuz içeriği, toprak pH'sı açısından da değerlendirilmiştir.
Yapılan bu çalışmada, mikoriza mantarlarının toprağın agregat stabilitesi ve suyu tutma kapasitesini arttırdığı, erozyon faaliyetlerini düşürdüğü gözlemlenmiştir. Ayrıca elde edilen verilere göre mikorizalı toprakların mikorizasız topraklara oranla organik madde ve bitki besin elementleri açısından daha zengin olduğu buna istinaden toprak verimliliğini de önemli derecede etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study soil samples were taken from Rhizopogon luteolus and Suillus luteus (mycorhiza and mycorrhizis) to investigate the effect of fungi on soil aggregate stability between 2014-2015. In this study, physical analysis as well as permeability of soil samples (ground permeability), ground (structure), ground structure (texture), texture analysis was evaluated; Macro micro elements of soil, organic matter (%), lime content (g / kg), salt content and soil pH.
In this study, it was observed that mycorrhizal fungi soil increased aggregate stability and water retention capacity and decreased erosion activity. In addition, it has been found that mycorrhizal soils are richer in terms of organic matter and plant nutrients compared to mycorrhiza soils and soil fertility is also significantly affected.
Türev ürün kullanımının Türk bankacılık sektörü'nün etkinliği ile ilişkisi
Relationship between Turkish banking sector's efficiency  of derivatives usage
Yazar: HASAN KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRİYE GÜL REİS
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Etkinlik = Efficiency ; Türevler = Derivatives ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Çalışmanın amacı, Türk Bankacılık Sektörü' nün etkinliğinde türev ürün kullanımının rolünü ortaya koymaktır. Bu amaçla 2005-2016 yılları arasında faaliyet gösteren kamu, özel ve yabancı sermayeli bankaların etkinlikleri araştırılmış ve bu etkinlikleri üzerinde türev ürün kullanmalarının etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Türev ürün kullanmanın etkinlik üzerinde bir etkisinin olup olmadığı test edilirken bazı kontrol değişkenleri de modele dahil edilmiştir. Bankaların etkinliği Veri Zarflama Analizi ile; türev ürün kullanımının etkinliğe etkisi ise Tobit regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, türev ürün kullanımının etkinlik üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı ve negatiftir. Çalışmada kullanılan kontrol değişkenlerinden aktif büyüklüğünün bankaların etkinliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi yokken, toplam borçlar ve sermaye yeterlilik rasyosunun etkinlik üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı çıkmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to reveal the role of derivative products in the effectiveness of the Turkish Banking Sector. To this end, the activities of public, private and foreign banks operating between the years of 2005 and 2016 were investigated and it was researched whether the use of derivative products on these activities was effective. Some control variables were also included in the model when testing whether the effect of using a derivative is an effect on efficiency. The effectiveness of the banks was tested by Data Envelopment Analysis and the effect of the use of derivative products by tobit regression analysis. According to the findings of the study, the effect of the use of derivative on the effectiveness is statistically significant and negative. While there was no statistically significant effect of the size of the assets on the activity of the banks from the control variables used in the study, the effect of the total debts and the capital adequacy ratio on the activity became positive and significant.