Altın nanoparçacığa konjuge edilmiş hedeflenmiş ilaç taşıma sisteminin gemsitabine dirençli üçlü negatif meme kanseri hücre hattındaki antikanser etkisinin fenotipik profilleme yöntemiyle araştırılması
Investigation of the anticancer effect of a targeted drug delivery system conjugated to gold nanoparticles on gemcitabine-resistant triple-negative breast cancer cell line using phenotypic profiling
Yazar: EBRAL AKGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Kimya = Chemistry ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Bu tezde, üçlü negatif meme kanseri (ÜNMK) tedavisinde gemsitabine karşı gelişen ilaç direncinin kırılmasında kullanılmak üzere PI3K/mTOR ikili inhibitörü daktolisib ve folik asit konjugasyonu içeren altın nanoparçacık (AuNP) tabanlı hedefli ilaç taşıma sistemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen sistemin gemsitabine dirençli ÜNMK hücre hattındaki potansiyel antikanser etkisinin fenotipik profilleme yöntemi ile belirlenmesi hedeflenmiştir. Taşıyıcı ajan olarak çıplak AuNP'ler üretilmiş, ilaç yüklemesi ve folik asit konjugasyonu için AuNP yüzeyi polietilen glikol (PEG) zincirleri ile işlevselleştirilmiştir. Daktolisib, klik kimya tepkimesi ile AuNP'lere konjuge edilmiştir. Spektroskopik yöntemler ile karakterize edilen nihai ürünlerin antikanser etkisi, gemsitabin direnci kazandırılmış ÜNMK hücre hattı MDA-MB-231 üzerinde fenotipik profilleme analizi ile değerlendirilmiştir. Klik kimya tepkimesi ile daktolisibin AuNP yüzeyine başarılı şekilde konjuge edildiği görülmüştür. Fenotipik profilleme analizi, geliştirilen ilaç taşıma sisteminin serbest ilaca oranla hücre canlılığını azalttığını ve hücre ölümünü artırdığını göstermiştir. Geliştirilen sistemin ve hedefleme ajanının MDA-MB-231 hücre hattında hücre içerisine alımı kolaylaştırdığı, ayrıca hücrelerin hedefleme ajanına ihtiyaç duymadan endositoz yoluyla AuNP alımı yapabildiği belirlenmiştir.

Abstract:
This thesis aims to develop a gold nanoparticle (AuNP)-based targeted drug delivery system, including the PI3K/mTOR dual inhibitor dactolisib and folic acid conjugation, to overcome drug resistance to gemcitabine in the treatment of triplenegative breast cancer (TNBC). The potential anticancer effect of the developed system on gemcitabine-resistant TNBC cell lines will be determined using phenotypic profiling. Bare AuNPs were produced as the carrier agent, and their surfaces were functionalized with polyethylene glycol (PEG) chains for drug loading and folic acid conjugation. Dactolisib was conjugated to AuNPs using a click chemistry reaction. The anticancer effects of the final products, characterized by spectroscopic methods, were evaluated on the gemcitabine-resistant TNBC cell line MDA-MB-231 using phenotypic profiling analysis. The click chemistry reaction successfully conjugated dactolisib to the AuNP surface. Phenotypic profiling analysis demonstrated that the developed drug delivery system reduced cell viability and increased cell death compared to the free drug. The developed system and targeting agent facilitated cellular 
uptake in the MDA-MB-231 cell line. Additionally, cells were able to internalize AuNPs via endocytosis without requiring a targeting agent.