Veri zarflama analizi ve bankacılık sektöründe etkinlik ölçümü uygulaması
Data envelopment analysis and efficiency measurement application in banking sector
Yazar: FİLİZ SAVAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESRA ÖZTAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Etkinlik = Efficiency ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Günümüz koşullarında en önemli sorunlardan biri, insanların sonsuz ihtiyaçları karşında sınırlı olan kaynaklardan en fazla nasıl yararlanabileceğidir. Değişen ekonomik koşullar ve hızla artan rekabet ortamı karşısında, benzer yapıdaki karar verme birimlerinin kendi içindeki göreli etkinliklerini kıyaslamaları ve etkin olmayan birimler için etkinsizlik kaynaklarını görerek, hedef değerler belirlemeleri oldukça önemli hale gelmiştir. Bu önemin anlaşılması ile birlikte de veri zarflama analizi yöntemi ön plana çıkmıştır. Bu çalışmanın iki temel amacı vardır. Bunlardan birincisi, benzer yapıdaki karar verme birimlerinin göreli etkinliklerini ölçmeye yarayan doğrusal programlama tabanlı parametresiz bir etkinlik ölçme yöntemi olan veri zarflama analizi yönteminin tanıtılmasıdır. İkinci amacı ise, Türk bankacılık sektöründe 2005-2007 döneminde sürekli faaliyet gösteren yirmi dört adet mevduat bankası ile yine aynı dönem için mevduat ve aktif pazar payı yüzde birden büyük olan on iki adet mevduat bankasının göreli etkinliklerini veri zarflama analizi yöntemi ile tespit etmektir. Yapılan çalışma sonucunda, 2005-2007 döneminde faaliyet gösteren 24 adet mevduat bankası için ortalama etkinlik skoru 0.935 (yüzde 93.5) bulunmuştur. Ortalama etkinlik skoru en yüksek olan banka grubu olarak ise, tasarruf mevduat sigorta fonuna devredilen bankalar olarak belirlenmiştir. Hemen arkasından onu kamusal sermayeli mevduat bankaları takip etmiştir. Mevduat ve aktif pazar payı yüzde birden büyük olan on iki adet mevduat bankası için ise ortalama etkinlik skoru 0.963 (yüzde 96.3) bulunurken, ortalama etkinlik skoru en yüksek bulunan banka grubu ise, kamusal sermayeli mevduat bankaları olmuştur. Modelin çözümlenmesinde DEA-Solver 2006 programı kullanılmıştır.

Abstract:
One of the most important issues in today's terms, how can people take the most advantage of limited resources in the situation of people?s endless needs. In the changing economic conditionals and rapidly of increasing competitive environment, to compare the relative efficiency for decision-making units of similar structures and for the non-efficient units to see the source and determine the target values have become very important. With the understanding of this importance, data envelopment analysis method is come to the fore. There are two main objectives of this study. First of them, to introduce the method of data envelopment analysis which measures the relative efficiency for decision-making units of similar structures. The second purpose of this study, to determine the relative efficiency of twenty four deposit banks which shows continious activity in the Turkish banking sector in 2005-2007 period, and for the same period to determine the relative efficiency of twelve deposit banks of which assets and deposit market share are higher than one per cent. As a result of the work, the average efficiency score of these 24 banks, were found as 0,935 (93.5 percent). The average activity score as the highest in the banking group, has been identified as the funds of the banks. Soon behind it was to follow public capital banks. For the twelve deposit banks, which assets and deposit market share are larger than one per cent, the average efficiency score were found as 0,963 (96.3 percent). And the average efficiency score as the highest banking group, has been identified as the banks which have public capital. DEA-Solver 2006 program is used for solving this model.