Temporomandibular eklem kapsül içi düzensizliklerinin tanısında ve uygulanan tedavi yöntemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesinde ultrasonografi
The value of ultrasonography in diagnosing and evaluating the treatment efficiency of temporomandibular joint internal derangements
Yazar: BURCU BAŞ
Danışman: DOÇ.DR. NERGİZ YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalımanın amacı temporomandibular kapsül içi düzensizliklerindeultrasonografik görüntülemenin (USG) tanısal deerinin belirlenmesi ve tedavitakiplerindeki rolünün deerlendirilmesidir. Bu amaçla iki grup hasta oluturularakdeerlendirme yapıldı. lk grupta Ondokuz Mayıs Üniversitesi Di Hekimlii FakültesiAız, Di, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Anabilim Dalı'na temporomandibular eklem(TME) rahatsızlıı ile bavuran ve klinik muayene sonucunda kapsül içi düzensizlik tanısıkonan 91 hastanın (182 eklem) USG ve manyetik rezonans görüntüleri (MRG) alındı.MRG ile karılatırıldıında TME kapsül içi düzensizliklerin teşhisinde klinik tanınınduyarlılıı 0.88, seçicilii 0.54 ve tanısal doruluu 0.80 bulundu. USG'nin kapsül içidüzensizliklerin tehisindeki duyarlılıı 0.69, özgüllüü 0.73, tanısal doğruluğu 0.70 olarakbulundu. Ayrıca, eklem içindeki efüzyon varğı da USG de kapsüler genişliğin ölçülmesimetoduyla belirlendi ve MRG bulguları ile karşılaştırıldı. USG'de efüzyonun tespitedildiği ortalama kapsüler genişlik eşik değeri 1.65 mm olarak bulundu. Daha sonraoluşturduğumuz 2. grupta ise kliniğimizde TME tedavisine başlanan 44 hastadan tedavitakipleri boyunca klinik değerlendirme yanında USG de alındı. USG'de kondil diskilişkisi, kapsüler genişlik, masater ve temporal kas kalınlıkları incelendi. Tedavi takipleriboyunca alınan USG'ler klinik bulgularla uyumlu sonuçlar verdi. Tedavi takibinde ölçülenmaseter ve temporal kas kalınlıklarının ortalama verileri değerlendirildiinde maseter kaskalınlığında tedavi öncesine göre anlamlı bir değişiklik izlenmezken, temporal kaskalınlıklarında splint uygulanan hastalarda 6. ayda, sodyum hyaluronat enjeksiyonuyapılan hastalarda ise 1. 3. ve 6. aylarda anlamlı bir artış gözlendi. USG'de değerlendirilenkapsüler genişlik splint tedavisi gören hastalarda tedavinin 6. ayında tedavi öncesine göreanlamlı olarak azalırken diğer tedavi yöntemlerinin tedavi öncesi ve sonrası takiplerindeanlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç olarak; non invaziv ve dinamik bir görüntüleme metoduolan USG ile diskin pozisyonu, kapsüler genişlik ve çiğneme kaslarının kalınlıkları doğrubir şekilde değerlendirilebilir

Abstract:
The purpose of this study was to determine the diagnostic value of ultrasonographicimaging (USI) in temporomandibular joint internal derangements and to evaluate its role inthe treatment follow-up. The patients were divided into two groups. In the first group USIand Magnetic resonance images (MRI) were obtained from 182 temporomandibular joints(TMJ) of 91 patients which referred to the Department of Oral-Maxillofacial Surgery,Faculty of Dentistry, Ondokuz Mayıs University. All of the patient?s clinical examinationwere performed before radiographic examination and revealed as TMJ internalderangements. When compared with MRI, the sensitivity and specificity and diagnosticaccuracy of clinical diagnose in the detection of internal derangements were 0.88, 0.54 and0.80 respectively. In detecting the internal derangements of TMJ, the sensitivitiy,specificity and diagnostic accuracy of USG were found 0.69, 0.73 and 0.70 respectively.Joint efussion within the articular space was also evaluated by USG by measuring thecapsular width and compared with MRI findings. The most accurate cut-off value ofcapsular distension that discriminates joints with effusion from normal joints was found as1.65mm. In the second group that consists of 44 patients; besides clinical evaluation, wealso obtained USI during the treatment period. Condyle disc position, capsular width,masseter and temporal muscle thicknesses were evaluated by USI. Findings obtained fromUSI during the the treatment period were mainly in accordance with clinical symptoms.Ultrasonographic evaluation revealed that there was no significant difference between pretreatmentand 6. month masseter muscle dimensions in all of the treatment groups. While,it was found that the mean temporal muscle thicknesses were significantly increased at 6.month in stabilisation splint group and at 1., 3., 6. months in sodium hyluronat group.Capsular width was found to be significantly higher at 6. month of follow up in splintgroup. However, there was no significant differences were found in capsular widthbetween pre and post treatment in other groups. In conclusion, USI, a non invasive anddynamic imaging method, is found to be a reliable method in evaluating the position of thedisc, capsular width and masticatory muscle dimensions in TMJ internal derangements.