Spor örgütlerinde liderlik davranışları presenteizm ve örgütsel bağlılık etkileşiminin incelenmesi
Examination of the interaction of leadership behaviors, presenteism and organizational commitment in sports organizations
Yazar: YILMAZ ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. HASAN BİROL YALÇIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Presenteeizm = Presenteeism ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, spor örgütlerinde çalışanların dönüşümcü ve etkileşimci liderlik algı düzeyleri ile presenteizm ve örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek, değişkenler arasındaki ilişkiyi yapısal eşitlik modeli ile incelemektir. Araştırma örneklemi, çalışma evreni kapsamında belirlenen 7 farklı şehirden tesadüfi örneklem yöntemi ile gönüllü olarak araştırmaya katılan 465 taşra teşkilatı çalışanından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği (MLQ) kapsamında: Dönüşümcü Liderlik Ölçeği (DLÖ) ve Etkileşimci Liderlik Ölçeği (ELÖ) kullanılmıştır. Kullanılan diğer ölçekler ise Presenteizm Ölçeği (PÖ) ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ)'dir. Verilerin analizi aşamasında ölçüm araçlarının iç-tutarlılıkları Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ile hesaplanmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, kadro ünvanı ve toplam çalışma yılı özelliklerine göre DLÖ, ELÖ, PÖ ve ÖBÖ düzeylerini belirlemek amacıyla MANOVA ve Pearson Korelasyon Testi uygulanmıştır. Ayrıca, ELÖ, PÖ ve ÖBÖ arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla oluşturulan araştırma modeli, yapısal eşitlik modeli (YEM) ile test edilmiştir. MANOVA sonuçları değerlendirildiğide "yaş" değişkenine göre ELÖ toplam puanında, "cinsiyet" değişkenine göre ELÖ ve PÖ toplam puanlarında, "medeni durum" değişkenine göre ELÖ ve ÖBÖ toplam puanlarında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. "Kadro ünvanı" değişkenine göre ise PÖ ve ÖBÖ toplam puanlarında, "toplam çalışma yılı" değişkenine göre ÖBÖ toplam puanlarında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Pearson Korelasyon testine göre DLÖ puanı ile "eğitim düzeyi" arasında negatif yönlü, PÖ puanı ile "eğitim düzeyi" arasında pozitif yönlü, PÖ puanı ile "gelir düzeyi" arasında negatif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. YEM analizi sonuçlarına göre etkileşimci liderliğin presenteizm üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the transformational and Interactive (transactional) leadership perception levels, presenteeism and organizational commitment levels of the employees in sports organizations, and to examine the relationship between the variables with the structural equation model.The research sample consists of 465 provincial organization employees who voluntarily participated in the research with the random sampling method from 7 different cities determined within the scope of the study universe. In the study, Transformational Leadership Scale (TLS) and Interactive (Transactional) Leadership Scale (ILS), within the scope of Multi-Factor Leadership Scale (MLQ) were used as data collection tools. Other scales used are Presenteism Scale (PS) and Organizational Commitment Scale (OCS). During the analysis of the data, the internal-consistency of the measurement tools was calculated with the Cronbach Alpha reliability coefficient. MANOVA and Pearson Correlation tests were applied to determine the TLS, ILS, PS and OCS levels according to the age, gender, marital status, staff title and total years of work of the participants. In addition, the research model, which was created to examine the relationship between ILS, PS and OCS, was tested with the structural equation model (SEM). According to the MANOVA results, it was determined that there was a significant difference in the total score of ILS according to the "age" variable, in the total scores of ILS and PS according to the "gender" variable, and in the total scores of ILS and OCS according to the "marital status" variable. It was determined that there was a significant difference in the total scores of PS and OCS according to the "staff title" variable, and in the total scores of OCS according to the "total working years" variable. According to the Pearson Correlation test, it was determined that there was a negative correlation between the TLS score and the "education level", a positive correlation between the PS score and the "education level", and a negative correlation between the PS score and the "income level". According to the results of the SEM analysis, it was concluded that organizational commitment had a mediating effect on the effect of transactional leadership on presenteeism.