İslâm Hukukunda kanunlaştırma olgusu
Codification in Islamic Law
Yazar: MUHAMMED TAYYİB KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ŞAMİL DAĞCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kanunlar = Laws ; Kanunlaştırma = Codification ; Kanunname = Kanunname ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamlaşma = Islamisation

Özet:
Tez giriş, dört bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır.Girişte tezin ana çerçevesi ve metodu ortaya konmuştur.Birinci bölümde, benimseme, zorla benimsetme, bir hukuki olgunun aktarılması ile kanunlaştırma kavramının genel çerçevesi ele alınmıştır.İkinci bölümde, genel hukuk tarihindeki başlıca kanunlaştırma faaliyetleri ele alınmıştır. Hammurabi Kanunlaştırması, Manou Kanunu, Bochoris Kanunu, Dracon Kanunu, Solon Kanunu, On iki Levha Kanunu, Corpus Juris Civilis, Tang Hanedanlığı Kanunu, Qing Hanedanlığı Kanunu, Cengiz Han Yasası, Prusya Genel Memleket Kanunu, Fransız Kanunlaştırması, Avusturya Kanunlaştırması, Hollanda Kanunlaştırması, Alman Kanunlaştırması, Rusya Kanunlaştırması ve İsviçre Kanunlaştırması üzerinde durulmuştur.Üçüncü bölümde, örneklerini genel hukuk tarihinde gördüğümüz tarzda müstakil bir kanunlaştırmanın İslam hukuk tarihinde meydana gelmediği üzerinde durulmuştur. İslâm hukukunun ilahi kaynaklı bir hukuk sistemi olması ve içtihat düşüncesine dayalı olması nedeniyle meydana gelen kanunlaştırmalar şeklî kanunlaştırma kapsamında mütalaa edilmiştir.Dördüncü bölümde ise İslâm hukuk tarihinde ortaya çıkan şeklî kanunlaştırma faaliyetleri incelenmiştir. Bu bağlamda Emevîler, Abbasiler, Selçuklular ve Osmanlı Dönemi kanunlaştırma faaliyetleri ile son dönem İslâm ülkelerinde yapılan hukukun İslâmileştirilmesi çalışmaları ele alınmıştır.

Abstract:
Codification in Islamic Law, PhD Thesis, Supervisor: Professor Şamil Dağcı, p. 294This thesis consists of an intrductory chapter, four main chapters and a concluding chapter.The introductry chapter lays down the general frame of the thesis and research methodology.Chapter I takes the reception, imposition, transformation of a legal phenemonion and codification.Chapter II deals with codification actions in the general history of law. In this chapter takes Hammurabi Codex, Laws of Manou (Manu?s Code of Law), Laws of Dracon, Bochoris Code, Solon Laws, Twelve Tables, Corpus Juris Civilis, Tang Code, Qing Code, The Yassa Code (Code of Law Yassa- Genghis Khan), The Prussian Code (Code Frederic), Code Napoleon, Allgemeines Gesetzbuch der Österreich (The Civil Code of Austria), Burgerlijk Wetboek (The Civil Code of Netherlands), Bürgerliches Gesetzbuch (The Civil Code of Germany), Sobornoe Ulozhonie and Zivilgesetzbuch (Swiss Civil Code).Chapter III deals with codification in Islamic Law. In this chapter takes the Islamic Law based on revelation and interpretation. Therefor codification actions that in history of Islamic Law is named formal codification not substantive codification.Chapter IV deals with formal codification actions in the history of Islamic Law. In this chapter takes codification actions in Umayyads, Abbadis, Seljuqs and Ottoman periods. Also takes Islamization of law which was happened in the late period of Islamic countries.