Çok kesitli BT ve MRG' de temporal kemik internal akustik meatus lateral açısının ölçümü yoluyla cinsiyet tayini
Gender-releated differences in lateral angle measurements on multislice CT and MRI
Yazar: FİGEN BÜYÜKDEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜR AKANSEL
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
AMAÇ: Petröz kemik internal akustik kanal meatus lateral açısının ölçülmesi ile yapılan cinsiyet tayininde çok kesitli (multislice) BT ve MRG'nin etkinliğini, lateral açıda sağ-sol arasında farklılık olup olmadığını ve yaş ile lateral açı arasındaki ilişkiyi araştırmak.GEREÇ VE YÖNTEM: Çeşitli klinik sebeblerle, çok kesitli (multislice) BT cihazında temporal BT ve 1.5 Tesla gücündeki MRG cihazında temporal MRG ya da kranial MRG çekimi yapılan toplam 301 hastadan (163 kadın, 138 erkek) elde edilen aksiyel kesitlerde çift taraflı internal akustik kanal meatus lateral açı ölçümü yapıldı. Ölçüm tekniği olarak, Akansel ve arkadaşlarının bir kadavra çalışmasından modifiye ettikleri yöntem kullanıldı. Hastalar; tüm hastalar (BT+MRG), yalnızca BT, yalnızca MRG olarak ana gruplara ve her grup da 0-9 yaş, 10-17 yaş, 18 yaş ve üstü ve 0-17 yaş olarak dört alt gruba ayrıldı. Lateral açı ölçümü BT' de kemik pencerede, MRG' de DRIVE sekansında yapıldı. Yüzellibeş MR görüntüsünün 120' si kranial MRG ve 35' i temporal MRG olmakla birlikte her ikisinde de alınan DRIVE sekansında kullanılan tüm parametreler aynı olduğundan analiz yapılırken ayırım gözetilmedi. Geri kalan 146 görüntü BT idi. Sağ ile sol lateral açı arasındaki farklılığın analizi için iki örnek arasındaki farkın T-testi, lateral açının cinsiyetler arasındaki farklılığının analizi için one-way ANOVA, yaş ile lateral açı arasındaki korelasyonun analizi için Pearson's test ve Spearman testi, hasta yaşına göre ayrılan alt gruplarda (0-9 yaş, 10-17 yaş, 18 yaş ve üstü, 0-17 yaş) gruplar arasındaki farklılığın analizi için ise Mann-Whitney-U testi ve Student-t testi kullanıldı.BULGULAR: Bütün ana gruplarda (tüm hastalar [BT+MRG], yalnızca BT, yalnızca MR) ve 0-9 yaş grubu BT hastaları dışındaki diğer bütün alt gruplarda kadınlar, erkekler ve her iki cinsiyet beraber değerlendiririldiğinde, 0-9 yaş grubu BT hastalarında ise erkeklerde ve her iki cinsiyetin birlikte değerlendirilmesinde sağ ile sol lateral açı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Sadece 0-9 yaş grubu kadın BT hastalarında sağ ile sol lateral açı arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı idi. Bütün ana gruplarda ve ana grupların tüm alt gruplarında, sağ ve sol lateral açıların ortalama değeri, kadınlarda erkeklerden daha yüksekti (örneğin tüm hastalar [BT+MRG] ele alındığında sağ taraf için kadınlarda ortalama değer ± SD: 44.70± 8.47, erkeklerde 40.21±6.64; sol taraf için kadınlarda 44.70±8.29, erkeklerde 40.66±7.01). Bütün ana gruplarda (tüm hastalar [BT+MRG], yalnızca BT, yalnızca MRG) ve bütün ana grupların 18 yaş ve üstündeki hastalardan oluşan alt grubunda bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı iken (p<0.01), ana grupların diğer alt gruplarının (0-9 yaş, 10-17 yaş, 0-17 yaş) bazılarında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ölçülen değerlerdeki örtüşmeden dolayı, cinsiyetler arasında net ayırım yapabilecek tatmin edici sınır bir değer saptanamadı. Ancak; tüm hastalar ele alındığında, 32º ve altındaki değerlerin erkekler için spesifitesi sağ tarafta % 95.67, sol tarafta % 96.27 bulunurken, 50º ve üzerindeki değerlerin kadınlar için spesifitesi sağ tarafta % 94.89, sol tarafta % 91.11 bulundu. Yaş ile lateral açı arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; bütün ana grupların (tüm hastalar [BT+MRG], yalnızca BT, yalnızca MRG) 18 yaş ve üstü alt grubunda yaş ile lateral açı arasında negatif korelasyon (yaş arttıkça lateral açı değerinde küçülme) ön planda iken, diğer alt gruplarında (0-9 yaş grubu, 10-17 yaş grubu, 0-17 yaş grubu) yaş ile lateral açı arasında pozitif korelasyon (yaş arttıkça lateral açı değerinde de artma) ön planda idi. Ancak bu farklılıkların çoğunun istatistiksel olarak anlamsız olduğu görüldü. Yine bütün ana grupların (tüm hastalar [BT+MRG], yalnızca BT, yalnızca MRG) yaşa göre oluşturulmuş alt gruplar (0-9 yaş, 10-17 yaş, 18 yaş ve üstü, 0-17 yaş) arasında yapılan, kadınlarla erkeklerin ayrı ayrı ve her iki cinsiyetin birlikte değerlendirildiği ikişerli karşılaştırmada ortaya çıkan dikkat çekici nokta; 0-9 yaş grubu ile 18 yaş ve üstü grubun, 10-17 yaş grubu ile 18 yaş ve üstü grubun ve 0-17 yaş grubu ile 18 yaş ve üstü grubun karşılaştırılmasında, ortalama lateral açı değerlerinin, birkaç istisna dışında, büyük yaş alt grubunda küçük yaş alt grubundan daha düşük iken, 0-9 yaş grubu ile 10-17 yaş grubunun karşılaştırılmasında ise, birkaç istisna dışında, büyük yaş alt grubunda küçük yaş alt grubundan daha yüksek olması idi. Bu farklılıklar BT ve MRG alt gruplarının hepsinde, tüm hasta ana grubunun (BT+MRG) alt gruplarının ise çoğunda istatististiksel olarak anlamsız bulundu.SONUÇ: Erkeklerde veya kadınlarda, çok kesitli (multislice) BT ve MRG' de ölçülen internal akustik kanal meatus lateral açı ortalama değerleri sağ ve sol tarafta anlamlı farklılık göstermemektedir (yalnızca 0-9 yaş grubu kadın BT hastalarında sağ ile sol lateral açı arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş olmakla birlikte bu gruptaki hasta sayı az olduğundan [n=5] dikkate alınmamıştır). Kadın ve erkeklerde, petröz kemik internal akustik kanal meatus lateral açısının çok kesitli (multislice) BT ve MRG' de ölçülmesiyle elde edilen sonuçlar, kadavradan yapılan direkt anatomik ölçüm sonuçlarına benzerlik göstermektedir ve ceset kalıntılarından cinsiyet tayininde kullanılabilir. Ancak, her iki cinsiyette de, multislice BT ve MRG' de ölçülen lateral açı değerlerinin geniş bir yelpaze aralığında yer almasının yol açtığı örtüşmeden dolayı cinsiyetler arasında net bir lateral açı sınır değeri belirlenememiş olup lateral açının BT veya MRG ölçüm değerleri cinsiyet ayırımında kesin sonuçtan çok destekleyici bilgi verebilir.

Abstract:
OBJECTİVE: To evaluate; 1) the efficiency of multislice CT and MRI in determinination of gender by measuring the lateral angle of the internal acoustic canal meatus, 2) if there is a difference between right and left lateral angle, and 3) the correlation between age and the lateral angle.MATERIALS AND METHODS: Lateral angles of both the righ and left internal acoustic canal meati were measured in 301 patients (163 females and 138 males) on axial slices of multislice CT scans of the temporal bone or on axial slices of MRI scans of the internal acoustic canal. Patiens underwent computerized tomography or magneting resonance as part of clinical work up for different clinical complaints. The measurement technique was modified from a prior CT study by Akansel et al. Patiens were divided into three main groups as: all patiens (CT+MRI), CT only, MRI only. All main goups were divided into four subgroups according to age as follows: 0-9 years, 10-17 years, 0-17 years and older than 17 years. For measuring the lateral angle, bone algoritm was used for CT and the DRIVE sequence was used for MRI. There were 155 MRI and 146 CT studies. The difference of mean lateral angle measurements between sides (right and left) was tested using the T-test of difference between two samples. The difference of mean lateral angle measurements between genders was tested using one-way ANOVA. Correlation between age and the lateral angle was tested using Pearsons?s test and Spearman test. The difference of lateral angle measurements between subgroups, that were divided according to ages (0-9, 10-17, 0-17, 18 and older) was tested using Mann-Whitney U-test and Student-t test.RESULTS: There was no significant difference between the right and left side measurements with the exception of female CT patients of 0-9 years age. For all main groups and subgoups, the mean lateral angle of the right and left internal acoustic canal was greater in females than in males (for the entire group, the mean value of lateral angle at right side was 44.70±8.47 for females and 40.21±6.64 for males, the mean value of lateral angle at left side was 44.70±8.29 for females and 40.66±7.01 for males, p<0.01). Due to significant overlap in ranges of measurements, no single cut-off value that satisfactorily differantiates between the genders could be determined. However, when all patiens were considered, the measurements of 32º and lesser were 95.67% specific for male gender on the right side and 96.27% specific on the left side, measurements of 50º and greater were 94.89% specific for female gender on the right side and 91.11% specific on the left side. When evaluating the correlation between age and the lateral angle; a negative correlation was found for the age group 17 and older, and a positive correlation was found for the remaining age subgroups, however, the differences were not significant statistically.CONCLUSIONS: The mean lateral angle measurements of the internal acoustic canal meatus on multislice CT and MRI are not different statistically between sides for both genders. Our results from measurements of the lateral angle of the internal acoustic canal on multislice CT and MRI are similar to those obtained from direct anatomical measurements on cadavers. Because there is relatively large range of measurements within both gender groups, CT or MRI measurements of the lateral angle display significant overlap. Therefore, CT and MRI measurements of the lateral angle, in general, should be considered as supportive information and not decisive evidence.