Anti-tnf kullanan ankilozan spondilit tanılı hastaların takip süresince böbrek fonksiyonlarındaki değişikliklerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective examination of changes in renal functions during follow-up of patients diagnosed with ankylosing spondylitis using anti-TNF
Yazar: OSMAN ÇEBİ
Danışman: PROF. DR. AYTEN YAZICI
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Giriş ve Amaç: Ankilozan spondilit (AS) aksiyal iskeletin kronik inflamatuar bir 
hastalıktır. Tedavisi seçenekleri içerisinde sıklıkla kullanılan anti-TNF ajanların böbrek 
üzerine toksik etkisinin yanı sıra kronik böbrek hastalığı (KBH) üzerine olumlu etkilerinin 
olduğunu da bildiren vakalar mevcuttur. Bu çalışmada anti-TNF'lerin AS'de böbrek 
fonksiyonlarına etkisinin retrospektif olarak incelenmesi amaçlandı. 
Gereç ve yöntem: AS tanısı ile anti-TNF kullanan ve düzenli takibe gelen 172 hasta 
çalışmaya alındı. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile kullandıkları 
ilaçlar hasta dosyaları taranarak kayıt altına alındı. Anti-TNF sonrası glomerüler filtrasyon 
hızı (GFR), kreatinin değerlerindeki değişiklikler incelendi.  
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların median yaşı 44 yıl olup %69,8'i erkek 
hastalardan oluşmaktaydı. Anti-TNF öncesi hastaların % 2,9'unda farklı evrelerde KBH 
mevcuttu. Median 108 aylık anti-TNF kullanımı sonrası GFR'de istatistiksel anlamlı 
(p<0,001) azalma olduğu ve 17 hastada  (%9,9) GFR'de %10'dan fazla düşme olduğu 
saptandı. Bu 17 hastadan 6'sında (%3,5) daha önce KBH yokken anti-TNF sonrası Evre 2 
KBH geliştiği ve ikisi hariç hepsinde ileri yaş, HT, DM gibi ek en az bir risk faktörü 
olduğu gözlendi. Öncesinde KBH'ı olanlardan ikisinde GFR'de düşme olmasına rağmen 
KBY evresinde ilerleme saptanmadı. GFR'deki düşme ile ilişkili faktörler incelendiğinde 
öne çıkan bir faktöre rastalanmadı. 
Sonuç: Çalışmanın verilerine göre KBH gelişiminde etkili hiçbir faktör saptanmamış 
olmasına rağmen anti-TNF kullanımı sırasında gelişen KBH'ta anti-TNF'nin kendisinden 
çok DM, HT gibi komorbiditeler ve ileri yaşın etkili olabileceğini düşünülmektedir. Anti
TNF ajanların böbrek fonksiyonlarını etkilemesine dair çalışmalar literatürde sınırlı olup 
daha büyük hasta gruplarıyla yapılacak olan prospektif çalışmalar bu konuya ışık tutabilir.

Abstract:
Objective: Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease of the axial 
skeleton. There are cases reporting that anti-TNF agents, which are frequently used among 
treatment options, have positive effects on chronic kidney disease (CKD) as well as their 
toxic effects on the kidney. This study aimed to retrospectively examine the effects of anti
TNFs on renal functions in AS. 
Materials and methods: 172 patients diagnosed with AS who used anti-TNF and had 
regular follow-up were included in the study. The demographic, clinical and laboratory 
data of the patients and the medications they used were recorded by scanning the patient 
files. Changes in glomerular filtration rate (GFR) and creatinine values after anti-TNF 
were examined. 
Results: The median age of the patients included in the study was 44 years and 69.8% 
were male. Before anti-TNF, 2.9% of patients had CKD at different stages. After a median 
of 108 months of anti-TNF use, a statistically significant (p<0.001) decrease in GFR was 
detected, and 17 patients (9.9%) had a decrease of more than 10% in GFR. It was observed 
that 6 of these 17 patients (3.5%) developed Stage 2 CKD after anti-TNF, although they 
did not have CKD before, and all but two of them had at least one additional risk factor 
such as advanced age, hypertension, and DM. Although there was a decrease in GFR in 
two of the patients with previous CKD, no progression in the CKD stage was detected. 
When the factors associated with the decrease in GFR were examined, no prominent factor 
was found. 
Conclusion: According to the data of the study, although no effective factor was 
detected in the development of CKD, it is thought that comorbidities such as DM, HT and 
advanced age may be effective in CKD developing during anti-TNF use, rather than anti
TNF itself. Studies on the effects of anti-TNF agents on renal functions are limited in the 
literature, and prospective studies with larger patient groups may shed light on this issue.