Ortaokul öğrencilerinin aldıkları beslenme eğitimi ve edindikleri beslenme alışkanlıklarına dair fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
An examination of the opinions of science teachers on the nutrition education received by secondary school students and the nutritional habits they acquire
Yazar: MERVE ZEYNEP DALCI
Danışman: PROF. DR. SABRİYE SEVEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin aldıkları beslenme eğitimi ve edindikleri beslenme alışkanlıklarına dair fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kullanılan yöntem nitel araştırmadır. Nitel araştırma yönteminin durum çalışması (örnek olay) deseni tercih edilmiştir. Çalışma grubunu 15 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler fen bilimleri öğretmenleriyle ses kaydı alınarak gerçekleştirilmiş ve verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır.Elde edilen verilere göre çoğunlukla fen bilimleri öğretmenleri ortaokul öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarını yanlış bulmaktadır. Bu durumu bilinçli olarak yanlış beslenme, aile kaynaklı ve bilgi yetersizliği nedenleriyle belirtmişlerdir. Öğretmenlerin gözlemlerine göre öğrencilerin çoğunluğu kahvaltı yapmadan okula gelmekte ve simit-poğaça, asitli ve asitsiz içecekler, noodle, cips, çikolata-bisküvi gibi zararlı gördükleri paketli ürünleri çok tüketmektedirler. 5.6.7. ve 8. sınıfta fen bilimleri müfredatında beslenmeye dair kazanımların yer almadığını kendi istekleriyle 6.sınıfta sistemlere dair konularda yer verdiklerini vurgulamışlardır. Beslenme alışkanlıklarının oluşumunda çeşitli faktörler saymakla beraber tamamı aile, arkadaş çevresi ve kantini belirtmiş devamında öğretmen etkisi ve ilkokul eğitimi yoğun olarak belirtilmiştir. Tavsiyeleri de ağırlıklı olarak aile bilinçlendirilmesinin yapılması gerektiğini, ilkokul eğitiminin temel oluşturduğunu ve devamında olan ortaokuldaki fen bilimleri müfredatındaki eksikliğin giderilmesini, sağlıklı beslenme etkinlikleriyle de desteklenmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Fen bilimleri öğretmenlerine göre ortaokul öğrencileri sağlıksız beslenmektedir. Beslenme alışkanlıklarını ve beslenme bilgi düzeylerini etkileyen temel sebepler arasında aile, arkadaş çevresi, kantin ve öğretmen etkisi bulunduğu ifade edilmiştir. 5.6.7. ve 8.sınıf fen bilimleri müfredatında beslenme konusunun geçmediğini, bunun büyük bir eksiklik olduğunu, kendi inisiyatifleri doğrultusunda başka ünitelerle entegre ederek veya gözlem sonucu ve günlük hayatla ilişkisinde geçirdiklerini açıklamışlardır.

Abstract:
This study aims to examine the views of science teachers on the nutrition education received by middle school students and the nutritional habits they have acquired. The method used is qualitative research. The case study (case study) design of the qualitative research method was preferred. The study group consists of 15 science teachers. A semi-structured interview form was used as the data collection tool. The interviews were conducted with science teachers by audio recording and content analysis was used in the analysis of the data. According to the obtained data, science teachers mostly find the nutritional habits of middle school students wrong. They stated this situation as consciously wrong nutrition, family-related and lack of information. According to the teachers' observations, the majority of the students come to school without having breakfast and consume a lot of packaged products that they consider harmful such as bagels and pastries, acidic and non-acidic drinks, noodles, chips, chocolate and biscuits. They emphasized that the science curriculum in the 5th, 6th, 7th and 8th grades did not include achievements related to nutrition and that they included topics related to systems in the 6th grade by their own will. While they listed various factors in the formation of nutritional habits, all of them stated family, circle of friends and canteen, and then teacher influence and primary school education were heavily stated. Their recommendations also stated that family awareness should be raised, primary school education is the basis and the deficiency in the secondary school science curriculum should be eliminated and should be supported with healthy nutrition activities. According to science teachers, secondary school students have unhealthy nutrition. It was stated that the main reasons affecting nutritional habits and nutritional knowledge levels are family, circle of friends, canteen and teacher influence. They explained that the subject of nutrition was not covered in the 5th, 6th, 7th and 8th grade science curriculum, that this was a major deficiency, and that they integrated it with other units on their own initiative or spent it as a result of observation and in relation to daily life.