Yatarak tedavi alan toplum kökenli bakteriyel pnömoni olgularının yönetim, tedavi ve prognoz açılarından retrospektif analizi
Retrospective analysis of hospitalized community acquired pneumonia patients in regards to their management, treatment and prognosis
Yazar: ÖMER ERKAM ENGİN
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET BİRCAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Bronkopnömoni = Bronchopneumonia

Özet:
Toplumda gelişen pnömoni (TGP), tüm dünyada oldukça yaygın görülen ve ciddi bir sağlık sorunudur. Eriskinlerde TGP hastalarının tanı ve tedavisi için, pnömoni ağırlığını değerlendiren skorlamalar ve klavuzlar yayınlanmıstır. Pnömoni ağırlık indeks skorları olguların hastaneye yatıs kararı, tedavisi ve tedavi yeri seçimi konusunda yol gösterici olmakta, yatıs süresi, prognoz, mortalite ve nüks hakkında öngörüde bulunabilmektedir. 
Bu çalışmada pnömoni ağırlık indekslerinden pnömoni ağırlık indeksi (PAİ), CURB-65, genişletilmiş CURB-65, A-DROP, Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (AOYD), Glasgow Prognostik Skoru (GPİ), Ağır Toplumda Gelişen Pnömoni skoru (ATGP), SMART-COP, ve karma enflamatuvar indeks-1 (KEİ-1) indekslerinin tanı ve tedavideki yerlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamıza 01.05.22-01.05.23 tarihleri arasında Türk Toraks Derneği (TTD) Erişkinlerde TGP Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu'na göre yatış endikasyonu bulunup hastaneye yatırılan 155 TGP tanılı olgu alındı. Olguların biyokimya, hemogram, arter kan gazı, infeksiyon belirteçleri, radyolojik bulguları, yatış süreleri, aldıkları tedaviler, tedavi edildikleri servisler, taburculuk durumları retrospektif olarak kaydedildi. Tüm olguların pnömoni ağırlık skorları ve tek tek indekslerin skorları hesaplandı. Çalışmaya alınan olguların 87'si (%56) erkek, 68'i (%44) kadındı. Hastaların ortalama yaşı 71±15 yıl (21-98) idi.  Olguların %12'si (n:18) aktif olarak sigara içiyordu. En sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (n:97, %62), diyabetus mellitus (n:59, %38), koroner arter hastalığı (n:59, %38) ve KOAH (n:58, %38) idi.  TTD klavuzuna göre en çok Grup II hasta olduğu görüldü. Hastaların ortalama yatış süresi 8±5 gündü. Yoğun bakım ünitesi takibi ihtiyacı olan 10 olgu ve NIMV desteği gereksinimi olan 26 olgu mevcuttu. Üç ay içinde nüks nedeniyle tekrar hastane başvurusu 21 olguda görüldü. Pnömoniye ait radyolojik tutulum paternlerine, üreyen mikrobiyolojik etkenlere veya uygulanan antibiyoterapiye bağlı farklılıkların prognoz üzerinde anlamlı etkisi saptanmadı.


Çalışmada kullandığımız indekslerin pnömoni ağırlığını belirleme açısından birbirleri ile korele oldukları, hastalığın şiddetini benzer şekilde saptadıkları gösterildi. Exitus olan olgularda exitus olmayanlara göre hastanede yatış günü daha düşük (p=0,02), LDH (p=0,001), PAI (p=0,002), CURB-65 (p=0,049), ATGP (p=0,008) ve SMART-COP (p=0,02) skorlama değerleri daha yüksekti. Nüks olan olgularda hastanede yatış günü (p=0,01), KEİ-1 (p=0,006) ve A-DROP (p=0,04) değerleri diğer gruba göre daha düşüktü.
Çalışmamızda NIMV (Non-İnvaziv Mekanik Ventilatör) desteği ve YBÜ (Yoğun Bakım Ünitesi) takibi gereksinimi öngörmekte en etkili çalışmalar araştırıldığında NIMV desteği riski öngörmede SMART-COP (AUC=0,77; %95 GA=0,71-0,92; p<0,001; Duyarlılık:%73; Özgüllük:%32, YBÜ gereksinimi ve mortalite riskini ön görmede PAİ (AUC=0,80; %95 GA=0,67-0,94; p=0,001, Duyarlılık:%90; Özgüllük:%35, nüks riskini ön görmede KEİ-1 (AUC=0,67; %95 GA=0,53-0,82; p=0,04; Duyarlılık:%20; Özgüllük:%89 en iyi ağırlık skorları olarak belirlendi.  
Sonuç olarak pnömoni ağırlık indeksleri pnömoninin ağırlığını ve tedavi yerininin belirlenemesinde kullanılan oldukça duyarlı indeksler olup, bu çalışmada NIMV ihtiyacını belirlemede SMART-COP, mortalite ve YBÜ gereksinim belirlemede PAİ, nüks riskini belirlenmesinde ise KEİ-1 indekslerinin kullanılmasının uygun olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
Community Acquired Pneumonia (CAP) is a very common and serious health issue across the World. Severity scores that evaluate the severity of pneumonia and guidelines were developed for diagnosis and treatment in adults. Pneumonia severity index scores are useful in guiding the decisions regarding patients' admission, treatment and place of treatment as well as predicting the lenght of hospitalization, prognosis, mortality and recurrence. 
	In this research it was aimed to evaluate the pneumonia severity indexes PSI, CURB-65, expanded CURB-65 (eCURB-65), A-DROP, SOFA, Glasgow Prognostic Score (GPS), Severe Community Acquired Pneumonia (SCAP), SMART-COP, and Mixed Inflammatory Index-1 (MII-1) indexes and their places in diagnosis and treatment respectively.  
	We included in our research 155 CAP cases that were diagnosed according to Turkish Thoracic Society Consensus report for CAP diagnosis and Treatment. Bloodwork results including biochemical markers, complete blood count, arterial blood gas, infectious markers, radiological findings, lenght of hospital stay, treatments received, wards where treatment were received, status of discharge were recorded retrospectively. Pneumonia severity scores and indexes were calculated for each case. The patients included in this research were 87 male (%56) and 68 female (%44). Mean age of the patients was 71±15 yıl (21-98). Most common comorbidity recorded was hypertension (n:97, %62), followed by diabetus mellitus (n:59, %38), coronary artery disease (n:59, %38) and COPD (n:58, %38). Patients from group 2 according to TTS guidelines were admitted to the ward most commonly. Mean lenght for hospital stay was 8±5 days.There were 10 cases that needed ICU transfer and 26 cases that needed NIMV support. For 21 cases recurrence of disease occurred within 3 months of discharge. There was not stastistically significant effect of radiological infiltration patterns of pneumonia, microbiological pathogens isolated or antibiotic treatment on prognosis of patients.  
	
It was found that the indexes we used for this research were corelated for predicting pnumonia severity and determined the severity of pneumonia in a similar manner. Patients who stayed in the hospital had significantly less prone to mortality (p=0,02) whereas LDH  values (p=0,001) and PAI (p=0,002), CURB-65 (p=0,049), SCAP (p=0,008), and SMART-COP (p=0,02) scores were significantly higher in patients who dies. The extent of patients' stay in the hospital (p=0,01), MII-1(p=0,006) and A-DROP (p=0,04) were significantly lower in patients that suffered recurrence of disease. 
When the best prognostic test to predict the need for NIMV was researched we found SMART-COP (AUC=0,80; p<0,001) to be the best. For predicting need for ICU transfer and mortality PSI (AUC=0,77; p<0,001) was the best. For predicting recurrence MII-1 (AUC=0,7; p=0,02) was the best prognostic score amongst all. 
In conclusion  pneumonia severity indexes are remarkably sensitive indexes that are utilized to determine the severity and place of treatment for pneumonia patients. In this research in order to determine the risks of need for NIMV support, mortality, ICU admission and recurrence; SMART-COP, PSI and MII-1 have been found to be the most useful ones respectively.