İdarenin sorumluluğunu azaltan veya ortadan kaldıran nedenler
The reasons that decrease or abrogate the liability of administration
Yazar: ÇINAR CAN EVREN
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ ULUSOY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; İdari davalar = Administrative cases ; İdari eylem = Administrative action ; İdari işlemler = Administrative processes ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Hukuk Devletinin gereklerinden biri de, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararın karşılanmasıdır.1961 Anayasası'nda olduğu gibi, 1982 Anayasası'nda da bu ilke aynen benimsenmiş ve Anayasanın 125, maddesine ?İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.? hükmü getirilmiştir. Bu cümleden hareketle, idarenin, söz konusu zarar ile işlemi veya eylemi arasında illiyet bağı bulunan tüm hallerde sorumluluğu gündeme gelecektir.İdarenin mahkeme kararı uyarınca ödeyeceği tazminatlar, herkesin gücüne göre ödemek zorunda olduğu ve anayasal bir buyruk olan vergilerden karşılanır.İdarenin sorumluluğundan söz edebilmek için birtakım şartların bulunması gerekir. Bu şartlar; zarar, zarar ile idarenin işlem ya da eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması, zarara neden olan eylemin idareye yüklenebilir olması ve kusurlu sorumlulukta kusurun varlığıdır. Mahkemelerin yapacakları incelemelerde anılan bu şartların varlığını incelemesi gerekir.İdarenin sorumluluğu konusunda birkaç temel anayasal ve yasal hüküm dışında kanuni bir düzenleme mevcut olmadığından, sorumluluk alanında ilkeler içtihatlarla geliştirilmiştir. Mahkemeler, önlerine gelen olayda, idarenin zararın sorumlusu olmasına rağmen zararı, zarar gören üzerinde bırakması hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturur. Ancak mahkemenin idareye herhangi bir yolla atfedilemeyen bir zararın tazminini idareye bırakması da yukarıda değinilen anayasal ilke uyarınca vatandaşlarca ödenen vergilerin sebepsiz yere ağırlaşmasına yol açar. Açıklanan bu nedenlerden ötürü, mahkemeler idarenin sorumluluğuna hükmederken hassas bir inceleme yapmalı ve zararın gerçek sorumlusunu bulmalıdırlar.Son olarak, sorumluluğa ilişkin incelenen yargı kararlarında birçok alanda içtihad birliğinin sağlanamadığı görülmüştür. Benzer olaylarda, sadece tarafların farklı olduğu davalarda, birbirinden ayrı kararlar verilmesi yargıya olan inancı zedeler nitelikte etki doğurabildiğinden, bu alanda içtihat birliğinin sağlanması gereklilik arz etmektedir.

Abstract:
Compensation for damage which arise from the acts and actions of administration is a necessity of the rule of law. This principle was adopted both with the Constitution of the Republic of Turkey dated 1961 and Constitution of the Republic of Turkey dated 1982.Article 125 of the Constitution of the Republic of Turkey ?the administration shall be liable to compensate for damages resulting from its actions and acts.?, from that point, we understand that the administration will be liable for all situations that include causal connection between the damage and acts and actions of the administration,Compensation which will be paid by the administration according to a court decision will be finance from duties.There are some terms for acceptance of liability of administration. These terms are; damage, causal connection between the damage and acts and actions of the administration, action that caused a damage should be the action of administration and there should be a fault to talk about the fault-based liability. During the judgement, judges search for these terms in every present case.There are some basic constitutional and legal clauses about the liability of administration. But, above that, the field of liability of administration is putting in order by the case-law.In the present case, the court should make its decision within the framework of these basic principles and, of course, in accordance with the rule of law. It will be a contradiction to rule of law, if the court decides crocked party to compensate the damage, when the administrative body is liable for the damage. The exact opposite of this situation will also cause citizens to be subject to unfair financial liabilities. Due to these reasons, the court should make its decision after an attentive decision making proces.Finally, analised court decisions for this thesis show us that there is not a similarity in the diverse field of liability of administration. In similar cases, different decisions can be made by the judges. This situation may cause people not to believe in justice any more. As last word, this is a real necessity to gain similarity between the court decisions.