Antihipertansif tedavinin plazma kolin, plazma asetilkolinesteraz, serum hscrp düzeyleri ve kognitif fonksiyonları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of antihypertensive treatment's effects on plasma cholin, plasma acetylcholinesterase, serum hscrp and cognitive functions
Yazar: AYŞEGÜL ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. ALİ YAGIZ ÜRESİN ; DOÇ. DR. SELÇUK ŞEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
GİRİŞ: Hipertansiyonun kognitif fonksiyonlarda gerilemeye neden olduğu, kan basıncını kontrol altında tutmanın bu gerilemeyi engelleyebileceği farklı çalışmalarda gösterilmiştir. Alzheimer hastalığı dahil olmak üzere demansın farklı türlerinde, kolinerjik belirteç seviyelerinde değişiklikler tespit edilmiş, farklı antihipertansif tedavi seçeneklerinin nöroprotektif etkileri mevcut literatürde incelenmiştir. Bu çalışma antihipertansif tedavinin kolin, asetilkolinesteraz gibi kolinerjik belirteçler, yüksek duyarlıklı C-reaktif protein (hsCRP) ve Standardize Mini Mental Değerlendirme Skoru (SMMT) üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: İstanbul Tıp Fakütesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı  polikliniğine başvuran, en az 3 aydır tedavi uygulanan 40 hipertansif hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların plazma kolin, plazma asetilkolinesteraz, serum hsCRP seviyeleri ve SMMT testi kullanılarak kognitif fonksiyonları değerlendirildi.
BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 55,98±7,33; kullandıkları ortalama ilaç sayısı 1,88 ± 0,72 (minimum 1, maksimum 4) olarak belirlendi. Geriye dönük adımsal uygulanan çoklu regresyon analizinde anjiyotensin reseptör blokeri (ARB) kullanımı (p=0,021), beta bloker (BB) kullanımı (p=0,039), eğitim düzeyinin (p=0,003) SMMT skoru ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki gösterdiği tespit edildi. ARB kullanan hastalarda ortalama vücut kitle indeksi (28,41 ± 3,68 kg/m2) ve kolin seviyeleri (0,72 ± 0,36 nmol/well) ARB kullanmayan hastalara kıyasla istatistiksel anlamlı daha düşük (p=0,016; p=0,41), SMMT skoru (27,84 ± 1,68) istatistiksel anlamlı daha yüksek (p<0.001); BB kullanan hastalarda ortalama SMMT skoru (25,68±1,80) BB kullanmayan hastalara (27,63±1,89) kıyasla istatistiksel anlamlı daha düşük bulundu (p=0,002).
SONUÇ: Çalışmamıza dahil edilen hipertansif hastalarda ARB ve BB kullanan ve kullanmayanlar arasında karşılaştırma yapıldığında ARB'lerin kognitif fonksiyonlarda iyileşme, kardiyovasküler ve tüm nedenli ölüm riskini artıran kolin seviyesinde azalmaya; beta bloker kullanımının ise kognitif fonksiyonlarda kötüleşmeye neden olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
INTRODUCTION: Hypertension's declining effect on cognitive functions and blood pressure control's preventive effect have been shown in different studies. Changes in cholinergic markers' levels such as acetylcholine have been detected in different forms of dementia including Alzheimer's disease, antihypertensive treatment's neuroprotective effects have been also reported in current literature. This work aimed to evaluate antihypertensive treatment's effects on cholinergic markers such as cholin, acetylcholinesterase, high sensitive C-reactive protein (hsCRP) and Mini-Mental State Examination (MMSE).
MATERIALS AND METHOD:  40 hypertensive patients on treatment for at least 3 months and who admitted to İstanbul Faculty of Medicine Medical Pharmacology Department's policlinic were enrolled. Plasma cholin, plasma acetylcholinesterase, serum hsCRP  and cognitive functions were evaluated.
RESULTS: Mean age was 55,98±7,33; mean used drug number 1,88 ± 0,72 (minimum 1, maximum 4). We detected statistically significant correlation between MMSE scores and angiotensin receptor blocker (ARB) use (p=0,021), beta blocker (BB) use (p=0,039), education level (p=0,003). Patients on  treatment with an ARB had statistically significant lower mean BMI (28,41  ± 3,68 kg/m2), lower choline levels (0,72 ± 0,36 nmol/well) and higher MMSE scores (27,84 ± 1,68) compared to patients not on ARB (p=0,016; p=0,41; p<0,001). MMSE scores in patients on treatment with BB was statistically significant lower (mean MMSE=25,68±1,80)  than patients not on BB (p=0,002).
CONCLUSION: ARB use was associated with improvements in cognitive functions ,decrease of cholin which increases cardiovascular and all-cause mortality. BB use was associated with deterioration of cognitive functions when compared with patients not on ARB or BB treatment.