Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık başarısı, bilgisayar öz yeterlik ve bilgi okuryazarlık öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki
The information literacy success of prospective teachers, the relationship between the level of computer self efficacy and information literacy self efficacy
Yazar: KÜRŞAT BALCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT TUNCER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Başarı = Success ; Bilgi okuryazarlığı eğitimi = Information literacy education ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bilgi okuryazarı olma günümüz çalışanlarından beklenen temel beceriler arasındaki yerini almıştır. Bilgi okuryazarı birey yetiştirme konusunda ortaya çıkan bu gereksinim planlı eğitim faaliyetlerinde bilgi okuryazarlık becerilerini geliştirici etkinliklere yeterince yer verilmemesi nedeniyle karşılanamamaktadır. Öğretmen yetiştirme sistemi açısından bakıldığında ise öğretmenlerin iş yaşamları esnasında sürekli olarak bilgi edinmek durumunda olmaları nedeniyle ayrıca bir önem arz etmektedir. Bu araştırma da öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı başarısı, bilgisayar öz yeterliği ve bilgi okuryazarlığı öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır.İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırma Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 783 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bilgi Okuryazarlığı Öz Yeterlik Ölçeği(BOÖY), Bilgisayar Öz Yeterlik Ölçeği(BÖY) ve Bilgi Okuryazarlığı Başarı Testi kullanılmıştır.Araştırma kapsamında ulaşılan bulgulardan birkaçı aşağıda verilmiştir.?Cinsiyet değişkeni açısından yapılan karşılaştırmalarda BOÖY ölçeğinin tamamına yönelik görüşler arasında anlamlı farklılık bulunmuş, BÖY ölçeğine yönelik görüşler arasında anlamlı fark gözlenmemiş, Bilgi okuryazarlığı başarı testi açısından ise kadın öğretmen adayları lehine anlamlı fark bulunmuştur.?Sınıf değişkeni açısından yapılan karşılaştırmalarda ise BOÖY ölçeğine yönelik görüşler arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Buna karşın BÖY ölçeğinin veri işleme ve işletme öz yeterliği alt boyutunda anlamlı fark gözlenmiştir. Bilgi okuryazarlığı başarı testine yönelik görüşlerde ise sınıf değişkeni açısından anlamlı fark bulunmuştur.?Öğrenim türü değişkeni açısından yapılan karşılaştırmalarda BOÖY ölçeğinin sadece kütüphane okuryazarlığı öz yeterliği alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur.?Araştırmada kullanılan ölçme araçları arasındaki ilişkiyi görmek amacıyla korelasyon analizi yapılmış, yapılan analiz sonucunda ölme araçlarını oluşturan bütün boyutlar arasında yüksek düzeyde ilişki tespit edilmiştir.Ayrıca bilgi okuryazarlığı öz-yeterliği, bilgisayar öz yeterliği ve bilgi okuryazarlığı başarısının birbirini ne yönde ve nasıl etkilediği regresyon analizi ile belirlenmiş, standardize edilmiş regresyon (beta) katsayılarına bakıldığında bilgisayar öz yeterliğinin bilgi okuryazarlığı öz yeterliği üzerinde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.Araştırma sonucunda aşağıdaki öneriler geliştirebilir.?Öğretmen yetiştirme programlarında bilgi okuryazarlığı becerilerinin gelişmesine yardımcı olacak derslere yer verilebilir.?Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimleri esnasında bilgi okuryazarlık konusunda bilgilendirilmeleri onların mesleki başarılarını olumlu yönde etkileyebilir.?Yapılan pek çok araştırma bulgusu internetin bilgi edinmede en çok tercih edilen yol olduğunu göstermektedir. Öğretmen adaylarının kütüphanelerden de yararlanmaları konusunda teşvik edilmelerine ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Bilgi Okuryazarlık Başarısı, Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterliği, Bilgisayar Öz yeterliği, Öğretmen Adayları, Öz Yeterlik.

Abstract:
Being information literacy takes place among the basic skills expected from today?s employees. Emerged from the need to train a person who is information literacy can?t be compensated because of not giving enough place to developing information literacy skills in planned training activities. When it is looked in terms of the system of training teachers, being information literacy is also important as the teachers consistently have to obtain information in their work life. In this research, it is aimed to be determined that the relationship between the success of information literacy, computer self-efficacy and the level of information self efficacy.This research in which applied the research the relational screening model is conducted on 783 prospective teachers who are educated in Fırat University Educational Faculty. As the data collection tool of research, Information Literacy Self- Efficacy Scale, Computer Self Efficacy Scale And Information Literacy Achievement Test were used.In context of research, some of accessed diagnosises are below.?In comparisons in terms of gender variable, significant difference has been found according to the whole scale of opinions ILSE; the significant difference hasn?t been observed among the opinions to CSE scale. In terms of achievement of information literacy test, in favour of the women prospective teachers have been found significant difference.Key Words: Information Literacy Success, Information Literacy Self-Efficacy, Computer Self- Efficacy, Prospective Teachers, Self-Efficacy.