Atom tuzaklı atomik absorpsiyon spektrometresi ile kurşun tayini
Atom trapping atomik absorption spectrometry for determination lead
Yazar: NEVAL TANRIVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL AYDIN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kurşun = Lead

Özet:
Alevli atomik absorpsiyon spektrofotometresi (FAAS) metal tayini için çok sık başvurulan bir yöntemdir. Son yıllarda FAAS tekniğinin duyarlılığını artırmak için atom tuzakları geliştirilmiştir. FAAS tekniğinin gözlenebilme sınırı mg/L seviyesindeyken atom tuzakları kullanımı ile ng/mL düzeyine indirilmiştir. Yarıklı kuvars tüp (SQT), bu atom tuzaklarından biridir. Bu çalışmada, kurşunun FAAS yöntemi ile tayininde SQT kullanılarak duyarlı bir yöntem geliştirilmiştir. Bu amaçla SQT üç farklı şekilde kullanılmıştır. İlki, kurşun atomlarını ölçüm bölgesinde kalma süresini artırma amaçlıdır; Yaklaşık 11 kat duyarlılık artışı gözlenmiştir. İkincisi, kurşunu SQT nün yüzeyinde toplandıktan sonra ortama metil izobütilketon (MIBK) püskürterek atomlaşmayı hızlandırmaktır. Bu çeşit tuzaklama yöntemi ile FAAS'da mg/L seviyelerinde analiz yapılırken, tuzak sistemiyle ng/mL düzeyinde analizler yapılmıştır. . Üçüncüsünde SQT nün iç yüzeyi bazı metallerle kaplanmıştır. En fazla duyarlılık artışı bu yöntemle olmuştur. Bu yöntemde, Mo kaplı SQT kullanılmıştır. Sistemin doğruluğu 1643 National-Instute of Standart & Technolgy standart referans maddesi ile kontrol edildi. Uygulama olarak Diyarbakır ilindeki marketlerde satılan ticari amaçlı içme sularının analizi yapıldı. Analiz sonuçları Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 1999 Avrupa Birliği (EC) 1998 ve Türk Standartları Ensitütüsü (TSE) 266/2005 yönetmeliklerinde izin verilen konsantrasyon değerleri ile kıyaslandı. Kurşun konsantrasyonunun hiçbir markada izin verilen değerlerin üzerinde olmadığı görüldü.AnahtarKelimeler: Kurşun, kurşun kirliliği, içme suyu, atomik absorpsiyon spektrometresi, yarıklı kuvars tüp.

Abstract:
Flame Atomic Absorption Spectrometrei (FAAS) is a frequently used method for detection of metals. In the recent years atom trapping have been developed to increase sensitivy of FAAS technique. Previously detection limit for FAAS technique was mg/mL level this was reduced to ng/mL level by using atom trappings. Slotted of Quatrz Tube (SQT) is one of these atom trappings. In the present study, a sensitive method was developed by using SQT for determination of lead by FAAS method. Thus SQT was used in three different manners. Fist, it was aimed to increase stay time of lead atoms in the measuremants region, and thus sentivity was increased 11 times. Second, having collected lead on the surface of SQT, atomization was accelarated by spraying methyl isobüthlyketone (MIBK) into the medium. In the third one, iner surface of SQT was coated by several metals. The highest increase in sentivity was obtained by thiş method., Mo coated SQT was used in this method. Accuracy of the system was checked 1643 National-Instute of Standart & Technology standart referance material. As an application, drinking waters saled for tradial purpose at markets in Diyarbakır province. Analysis results werw compared with thos allowed in World Health Organization (WHO) 1999, European Union (EC) 1998 and Turkish Standarts Institute (TSE) 266/2005 regulations. No lead concentration in any mark was higher than those allowed ones.Key words: Lead, lead pollution, drinking water, atomic absorption spectrometer, slotted of quartz tube.