Çevre mücadelesinde kadınlar Kirazlı ve Gökçealan köyleri incelemesi
Women in environmental struggle analysis of Kirazlı and Gökçealan villages
Yazar: ÖZLEM ALTIPARMAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN MEŞE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Tez çalışmasının konusu çevre mücadelesinde kadınlardır. Tez kapsamında çevre mücadelesi, toplumsal cinsiyet perspektifinden ve çevresel adalet bağlamında incelenmiş olup, konuya dair Ege Bölgesi'nde bulunan Aydın ili Kuşadası ilçesine bağlı Kirazlı ve İzmir ili Selçuk ilçesine bağlı Gökçealan köyleri özelinde alan araştırması yapılmıştır. 

Araştırma konusu, İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 24. sayısında Rakibe Külcür tarafından yazılmış "Toplumsal Cinsiyetin Çevresel Adalet ve İklim Değişikliği Bağlamında Türkçe Literatürdeki Görünürlüğü" makalesi bulgularına dayanmaktadır.  Külcür, çalışmasında 1975-2021 yılları arasında hakemli dergilerde yayınlanan Türkçe ve İngilizce makaleleri taramış ve araştırmasının sonucunda çevresel adalet hareketi içerisinde öncü rolü oynayanların çoğunlukla kadınlar olmasına rağmen, Türkiye'de çevresel adalet literatüründe toplumsal cinsiyet bağlamında çok az çalışma olduğunu tespit etmiştir. Türkiye'de literatürde çevresel tahribatlar ve iklim değişikliği bir çevresel adalet konusu olarak toplumsal cinsiyet bakışıyla çalışılmamaktadır. Kadınlar çevre mücadelesi içinde farklı motivasyonlarla ve farklı biçimlerde yer almaktadırlar. 

Bu tez çalışmasıyla çevresel mücadele ve hak savunuculuğu süreçlerinde yer alan kadınların doğa ile nasıl ilişki kurdukları, çevresel tahribat ve iklim değişikliğinden nasıl etkilendikleri, çevresel mücadele süreçlerine nasıl ve ne şekilde dahil oldukları, çevresel adalet ve kararlara katılım açısından durumları, çevre mücadelesinden etkileniş biçimleri ve çevre mücadelesinin kadınlarda yarattığı değişim incelenmektedir. Çevre mücadelesi ve çevresel adalet arayışında kadınların durumuna dair kavramsal çerçeve ortaya konulduktan sonra alan araştırması sonuçları analiz edilmektedir. Alan araştırmasında veri toplama araçları olarak Kirazlı ve Gökçealan köylerindeki kadın mücadelesinde yer almış kişilerle derinlemesine görüşmeler yapılmış ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları ve çevre mücadelesinde kadınlarının karar alma süreçlerine katılımlarına dair öneriler tezin sonunda sunulmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Çevre Mücadelesi, Çevresel Adalet, İklim Değişikliği, Çevre Savunuculuğu, Toplumsal Cinsiyet, Ekofeminizm

Abstract:
The subject of this thesis is women in environmental struggle. Within the scope of the thesis, environmental struggle is analyzed from a gender perspective and in the context of environmental justice, and field research on the subject was conducted in the villages of Kirazlı in Kuşadası district of Aydın province and Gökçealan in Selçuk district of İzmir province in the Aegean Region.
 
The research topic of the thesis is based on the findings of the article "The Visibility of Gender in Turkish Literature in the Context of Environmental Justice and Climate Change" written by Rakibe Külcür in the 24th issue of Istanbul University Journal of Women's Studies.  In her study, Külcür reviewed Turkish and English articles published in peer-reviewed journals between 1975 and 2021 and found that although it is mostly women who play a leading role in the environmental justice movement, there are very few gender studies in the environmental justice literature in Turkey. In the literature in Turkey, environmental degradation and climate change are not studied from a gender perspective as an environmental justice issue. Women are involved in environmental struggle with different motivations and in different ways. 

This thesis examines how women involved in environmental struggle and advocacy processes relate to nature, how they are affected by environmental degradation and climate change, how and in what ways they are involved in environmental struggle processes, their situation in terms of environmental justice and participation in decisions, the ways they are affected by environmental struggle, and the change created by environmental struggle in women. After presenting the conceptual framework on the situation of women in environmental struggle and the pursuit of environmental justice, the results of the field research are analyzed. In the field research, in-depth interviews were conducted with people who took part in the women's struggle in Kirazlı and Gökçealan villages and document analysis method was used as data collection tools. The results of the research and recommendations on women's participation in decision-making processes in environmental struggle are presented at the end of the thesis. 

Keywords: Environmental Struggle, Environmental Justice, Climate Change, Environmental Advocacy, Gender, Ecofeminism