Erzurum il merkezinde öğrenim gören lise öğrencilerinde obezite prevalansı ve etkili faktörler
The prevalence of obesity and influential factors in high school students studying in provincial center of Erzurum
Yazar: SİNAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN GÜRAKSIN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Kilo alma = Weight gain ; Lise öğrencileri = High schools students ; Obezite = Obesity ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü, obeziteyi vücutta aşırı yağ depolanması ile ortaya çıkan fiziksel ve ruhsal sorunlara neden olabilen enerji metabolizması bozukluğu ve epidemik bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlamaktadır. Bölgelere ve yıllara göre değişmekle birlikte, obezite prevalansında tüm dünyada artan bir eğilim vardır. Bu çalışma, Erzurum il merkezindeki liselerde öğrenim gören öğrencilerde obezite prevalansını ve risk faktörlerini ortaya koymak amacı ile tanımlayıcı kesitsel nitelikte planlandı. Çalışmaya 845 öğrenci (kız: %47.6, erkek: %52.4) dahil edildi. Vücut kitle indeksi sınıflaması için genişletilmiş International Obesity Task Force kesme noktaları kullanıldı. Fazla tartılı prevalansı kızlarda %26.9, erkeklerde %25.7 ve obezite prevalansı kızlarda %12.4, erkeklerde %9.5 bulundu. Araştırılan risk faktörlerinden ailenin aylık geliri, ebeveynlerin vücut kitle indeksi, ebevenlerdeki obezite durumu, baba mesleği, babanın çalışma durumu, günlük ana öğün sayısı, fast food alışkanlığı, okula ulaşım şekli, haftalık spor sayısı, bilgisayar ve televizyona harcanan zaman, sigara alışkanlığı ve atıştırılan yiyecek türünün fazla tartılı/obezite sıklığı üzerine etkisi anlamlı düzeyde bulundu. Araştırmaya katılan öğrencilerden ailesinin geliri yüksek olanlarda 3.9 kat, okuluna vasıta ile ulaşım sağlayanlarda 1.7 kat, spor yapmayanlarda 1.6 kat, sigara alışkanlığı olmayanlarda 2.3 kat, ebeveynlerinden her ikisi de obez olanlarda 3.2 kat daha yüksek fazla tartılı ve obezite riski gözlendi. 
Sonuç olarak Erzurum il merkezindeki liselerde obezite ve özellikle fazla tartılı sıklığındaki artış, etkin mücadele programlarının uygulamaya konulmasını gerekli kılmaktadır.

Abstract:
The World Health Organization is defined obesity as energy metabolism disorder that can cause physical and mental problems and emerging with excess fat storage in body and epidemic public health problem. Although it varies according to regions and years, there is a growing trend all over the world in obesity prevalence. It has been aimed, in this study to reveal the prevalence of obesity and risk factors in students who are educated in high schools in the Provincial Center of Erzurum. It has been a definitive cross-sectional kind of survey. 845 student (girls: 47.6%, boys: 52.4%) were included in this study. For the classification of body mass index (BMI) extended İnternational Obesity Task Force cut off points was used. The prevalence of overweight in girls 26.9%, boys 25.7% and obesity prevalence in girls 12.4%, boys 9.5% was found. The investigated risk factors, monthly income of family, body mass index of parent's, parental obesity status, occupation of father, employment status of father, the number of daily main meals, fast food habit, mode of transportation to school, number of weekly sport, time spent on the computer and television, smoking habits, type of snacks food effects on overweight/obesity was found significantly. Students joining the research who have high family income 3.9 times, reached to school by car 1.7 times, do not engage in sports 1.6 times, non-smoking 2.3 times, have both obese parental 3.2 times , higher overweight and obesity risk were observed.
As a result, increasing in the prevalence of obesity and particulary overweight in high schools in the provincial center of Erzurum, makes it necessary to implementation effective challenge programs.