Tuzluluk ve kısıtlı sulama stresi altındaki kavun fidelerine arbüsküler mikorhizal fungusların etkisi
Effects of arbuscular mycorrhizal fungi in melon seedling under salt and deficit irrigation stress
Yazar: ÖZLEM GÜLDİGEN
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENSOY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mikoriza = Mycorrhiza ; Tuzluluk = Salinity

Özet:
Bu çalışma Arbüsküler Mikorhizal Fungusların (AMF), tuzluluk ve kısıtlı sulama stresi altında kavun fidelerinin gelişim ve strese dayanım parametreleri üzerindeki etkileri incelenmek amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada, bitki materyali olarak Van Gölü Havzası'nda yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan (Napolyon F1) kavun çeşidi ve AMF uygulaması için farklı iki tür mikorhizal fungus uygulanmıştır [Glomus intraradices ve Ticari AMF (Glomus spp.)] uygulanmıştır. 2:1 oranında torf perlit ortamında, saksılarda yetiştirilen kavun fidelerine üç farklı su düzeyi ile kuraklık uygulaması (%0, %20, %40 ve % 60 su kısıntısı) ve dört farklı tuz uygulaması (0 mM, 50 mM, 100 mM ve 150 mM) ayrı denemelerde uygulanmıştır ve bitkisel gelişim parametreleri, yaprak oransal su içeriği, membran zararlanma indeksi, makro ve mikro besin elementi alımı ve AMF kök kolonizasyonları incelenmiştir.
Uygulamalar sonucunda AMF uygulamalarının kavun fidelerinin abiyotik stres faktörlerine karşı dayanımını artırdığı saptanmıştır. Mikorhizal funguslar çoğu gelişim parametrelerini olumlu etkileyip ve besin alımı arttırmış ve ayrıca strese maruz kalan fidelerde ortaya membran zararlanmasını en aza indirmiştir. Kısıtlı sulama uygulamalarında %100 sulamanın yapıldığı K0 ve %80 sulamanın yapıldığı K1 uygulamaları gelişim parametreleri açısından en iyi sonucu verirken %60 su kısıntısı uygulanan bitkilerde en fazla AMF kök kolonizasyonu tespit edilmiştir. Tuz uygulamalarında ise 150 mM tuz uygulamasına (T3) bitkiler dayanım gösterememiştir. Elde edilen bulgular kavun fide gelişiminde AM funguslarının olumlu sonuçlar verdiğini ve çevresel streslere karşı alternatif bir çözüm olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The study was conducted to determine the effects of Arbuscular Mycorrhizal Fungus (AMF) applications on melon seedling development and tolerance levels to salinity and deficit irrigation stress conditions. Napolyon F1 cultivated commonly in the Lake Van Basin was used as plant material and two different mycorrhizas [Glomus intraradices and Commercial AMF (Glomus spp.)] were applied. Two separate experiments [The limited irrigation experiment (four applications of water constraints; 0%, 20%, 60% and 80%) and the salinity experiment (four applications of salt 0 mM, 50 mM, 100 mM and 150 mM)] were applied on the seedlings grown on pots containing 2:1 peat and perlite. Parameters such as plant growth parameters, leaf water content, membran injury index, macro-micro nutrient uptake and AMF root colonization were investigated.
At the end of the experiment, it was determinated that AMF applications increased the tolerance levels of stress applied melon seedlings. AMF positively influenced seedling growth parameter and increased nutrient uptake; Moreover, AMF decreased mechanical and metabolic injuries on stress induced seedlings. In irrigation experiment, K0 and K1 applications having 100% irrigation and 80% had the best results and the applications having 60% water deficit had the highest AMF root colonization. In salinity application, plants could not have tolerance to T3 applications (150 mM). The results show that AMF have given positive results in melon seedlings and could be an alternative solution against environmental stresses.