Deneyimsel değer üzerine ölçek geliştirme çalışması
Scale development study on experiential value
Yazar: SEDA GÖKDEMİR EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL SÜTÜTEMİZ
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Deneyim = Experience ; Deneyimsel değer = Experiential value ; Deneyimsel pazarlama = Experiential marketing ; Deneyimsel tüketim = Experiential consumption ; Değer algısı = Value perception ; Hazır giyim ürünleri = Ready wear products ; Müşteri deneyimi = Customer experience ; Oteller = Hotels ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Globalleşen dünyada tüketiciler satın alma davranışlarında rasyonel karar verici olma rollerini geride bırakmış, deneyim odaklı karar verir hale gelmişlerdir. Artan rekabet ortamında işletmeler rekabette bir adım öne çıkabilmek için farklılaşmaya çalışmakta, bu farklılaşmada en önemli enstrümanları müşteriler için oluşturacakları deneyimler olmaktadır. Günümüz tüketicileri, duygusal yönü daha ağır basan satın alma kararları vermektedir. Bu satın almalar sonucunda elde edilen deneyimlerin unutulmaz ve farklı olmasının, deneyimleri sonucunda elde edecekleri değeri etkileyeceği de şüphesizdir. Deneyimin değerini belirlemede birçok faktörün etkisi vardır. Bu açıdan deneyimsel değer kavramının iyi anlaşılması, özellikle akademisyenler ve sektör uygulayıcıları açısından önem taşımaktadır.
Bu çalışmanın amacı, literatürde yer alan deneyimsel değer kavramı ile ilişkilendirilmiş çalışmaların incelenmesi sonucunda, deneyimsel değere yönelik uygulanabilir bir ölçeğe duyulan ihtiyacın fark edilmesi sebebiyle "deneyimsel değer ölçeği" geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, literatür taramasında kazanılan bilgiler ışığında ve odak grup görüşmeleri ile elde edilen ifadelerin yardımıyla giyim ve otel hizmetlerine yönelik anket formları oluşturulmuştur. Anket uygulaması online olarak internet üzerinden gerçekleştirildiğinden birden fazla sehirdeki katılımcılara ulaşıldığı tahmin edilmektedir. Açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA)'dan yararlanılarak ölçeklerin değerlendirilme süreci tamamlanmıştır.
Çalışmada deneyimsel değer ölçeğinin geliştirilmesinde giyim ürünü ve otel hizmetleri seçilmiştir ve iki farklı anket formu oluşturulmuştur. Bu bağlamda bir mal ile bir hizmet için geliştirilen deneyimsel değer ölçekleri karşılaştırılmış, benzerlik ve farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. Geliştirilen deneyimsel değer ölçekleri, giyim ürünü için 6 boyut 23 ifade, otel hizmetleri için 4 boyut 19 ifadeden meydana gelmiştir. Sonuç olarak mal ve hizmet için ölçeğin farklı boyutlar ve ifadelerden meydana geldiği sonucuna ulaşılması sebebiyle ayrı ayrı incelenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Abstract:
In the globalizing world, consumers have left behind their role as rational decision makers in their purchasing behavior, they have become experience-oriented decision-makers. In an increasing rivalry environment, businesses try to differentiate in order to be one step ahead of the competition, and in this diversify, the most important instruments are the experiences that they will create for customers. The notable and different experiences of consumers as a result of purchasing decisions that preponderate this emotional aspect also affects the value that they will obtain as a result of their experience. Undoubtedly, many factors impress the value of experience. In this respect, understanding the concept of experiential value is important especially for academicians and industry practitioners.
The purpose of this research is to enhance an experiential value scale as a result of examining the studies associated with the concept of experiential value in the literature, since the need for a scale viable to all goods and services is realized. In accordance with this purpose, questionnaires for clothing and hotel services have been created with the help of the expressions gained through the center group interviews and in light of the information gained in the literature review. Since the survey application is conducted online, it is estimated that the participants are reached countrywide. The assessment process of the scales was completed by using explanatory factor analysis (AFA) and confirmatory factor analysis (CFA).
In the research, the development of the experiential value scale was chosen as an apparel industry and hotel service, and two different questionnaire forms were created.
In this context, the experiential value scales developed for a merchandise and a service are compared. Similarities and differences were tried to be revealed. The experimental value scales developed occurred of 6 dimensions 23 expressions for the clothing product and 4 dimensions 19 expressions for the hotel service. As a result, it was observed that the scale for assets and services should be examined separately, since it is concluded that the scale comprises of different dimensions and expressions.