Ultrason destekli ekstraksiyon yöntemi kullanılarak zeytin yaprağı ekstraksiyon işleminin optimize edilmesi
Optimization of oli̇ve leaf extraction process by using ultrasound assisted extraction method
Yazar: NACİYE ÜNVER
Danışman: PROF. DR. ŞERAFETTİN ÇELİK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada zeytin yaprağı ekstraktının ultrason destekli ekstraksiyonunun optimize edilmesinde sıcaklık, süre ve ultrasonik güç olmak üzere üç farklı bağımsız değişken kullanılmış ve bu değişkenlerin, ekstraktların toplam fenolik madde miktarı, ekstraksiyon verimi ve EC50 değeri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Yanıt Yüzey Metodolojisine göre Box-Behnken Tasarım Modeli ile yapılan değerlendirme sonucunda  ultrason destekli ekstraksiyonunun optimize edilmesinde optimum koşullar 62.94 °C, 50.67 dk ve %64.65 ultrasonik güç olarak belirlenmiştir. Zeytin yaprağı ekstraktının toplam fenolik madde miktarı ve EC50 değeri açısından %60 ve 80 etanol çözeltileriyle gerçekleştirilen ekstraksiyonda istatistiksel olarak farklılık olmadığı (P>0.05),  diğer konsantrasyon oranları ile tüm çözücü miktarları açısından istatistiksel olarak farklılığın önemli olduğu (P<0.05) tespit edilmiştir.  Ekstraksiyon verimi bakımından araştırılan tüm konsantrasyon oranları ile çözücü miktarları açısından farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0.01). Taramalı elektron mikroskobu görüntüleri ve çalışılan diğer parametreler açısından değerlendirildiğinde, diğer yöntemlere göre ultrason destekli ekstraksiyonun, fenolik maddelerin çözücüye geçişini hızlandırdığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca kuru yaprak ile gerçekleştirilen ekstraksiyonda elde edilen ekstraktların toplam fenolik madde miktarı, ekstraksiyon verimi ve antioksidan kapasitesi daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen zeytin yaprağı ekstraktının ticari olarak kullanılabilir olduğu, ancak gıda katkı maddesi olarak kullanılabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of three different independent variables as temparature, time and ultrasonic power on the total phenolic substance content, extraction yield and IC50 value of extracts were investigated in the optimization of ultrasonic assisted extraction of olive leave. According to response surface methodology as a result of the evaluation made with Box-Behnken Design Model that optimum conditions were determined as 62.94 °C, 50.67 min, 64.65% ultrasonic power. There was no statistically significant difference (P>0.05) on the total amount of phenolic substances and IC50 value between 60% and 80% ethyl alcohol solutions, and there was statistically significant difference between other concentration values and all solvent amounts (P<0.05). Changes in extraction yield value according to all investigated concentrations and solvent amounts parameters were important statistically (P>0.01). When it was evaluated in terms of SEM images and investigated other parameters, it was concluded that ultrasonically assisted extraction accelerated the transition of phenolic substances to solvent according to other methods. In addition, it has been determined that the total phenolic matter, extraction yield and antioxidant capacity of dry leaf extracts are higher than the fresh leaves extracts. It has been concluded that the obtained olive leaf extract can be used commercially but it is necessary to make more researches in order to be used as a food additive.