Türkiye'de kritik alt yapı güvenliği: Boru hatlarının korunması özelinde mevcut uygulamalar ve ideal bir yapı için öneriler
Critical infrastructure security/protection in Turkey: Current policies and reccomendations for an ideal pipeline security structure
Yazar: MAHMUT MELİH BAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MİTAT ÇELİKPALA
Kara Harp Okulu Komutanlığı / Savunma Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Anabilim Dalı / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Bu tez çalışmasında, üreticilerle tüketiciler arasında bir enerji geçiş ülkesi olmanın ötesine geçerek, bir enerji terminali olmayı hedefleyen Türkiye'nin boru hatlarının güvenliği konusunu nasıl ele aldığı incelenerek, mevcut boru hatları güvenlik sisteminin iyileştirilmesini öngören kapsamlı bir ideal model sunulması amaçlanmıştır. Çalışmada, bu doğrultuda enerji arz güvenliği konusundan çok iletim güvenliği, diğer bir ifadeyle mevcut ya da yapılması planlanan boru hatlarının  korunması, güvenliğinin sağlanması konuları üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada petrol ve doğal gaz boru hatlarıyla petrol ve doğal gaz taşımanın güvenlik boyutuna odaklanılmıştır. Çalışmanın ana iddiası, "Türkiye'de kritik altyapı tesisi olarak algılanan boru hatlarının güvenliğini sağlamada, kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşımın olmadığıdır."

Çalışmada öncelikle, Enerji Güvenliği ve Kritik Altyapı Güvenliğinin ne olduğu; bunun boru hatları güvenliği ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bu konudaki literatürün kapsamlı  bir analizini takiben boru hatlarının güvenliğine ilişkin tanımlamalar ve kavramsal altyapı hakkında genel bilgi verilmiştir. 

Sonrasında bu konuda öncü çalışmalar yürüten farklı ülkelerin uygulamalarını değerlendirmek ve karşılaştırma yapabilmek amacıyla örnek ülkeler olarak seçilen  ABD ve Rusya Federasyonunda boru hatlarının güvenliği konusunda izlenen mevcut politikalar ve uygulamalar, hukuksal ve idari boyutlar da dikkate alınarak  incelenmiştir.

Takiben, Türkiye'deki mevcut boru hatlarının durumu incelenerek, boru hatlarının korunması konusunda var olan politikalar ve uygulamaları içeren bir durum tespiti yapılmıştır. Bu tespit çerçevesinde mevcut yapıda boru hatlarının güvenliği konusunun  ne olduğu ve nasıl sağlandığı, konunun taraflarının yasal yükümlülükleri, Türkiye'deki boru hatlarının güvenliğini  sağlamada takip edilen yasal düzenlemeler üzerinde durulmuştur. Bu tespitler ışığında, Türkiye'deki güvenlik uygulamalarına ilişkin geniş bir değerlendirme yapılmıştır. 

Tez çalışmasının son bölümünde mevcut sistemin iyileştirilmesi ve kapsamlı bir bakışla yeniden yapılandırılması gerektiği iddiası bağlamında ideal bir güvenlik yapısı şekillendirilmeye çalışılmıştır. Bu öneri yapılırken farklı güvenlik yaklaşımlarının artı ve eksileri dikkate alınmış,  konu ulusal ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde masaya yatırılarak, hukuksal sınırlılıklar da hesaba katılmıştır. 

Tezin Türkiye'de enerji iletim güvenliği ve boru hatlarının korunması konusundaki özgün katkısı, boru hatları iletim güvenliği konusunun kapsamlı bir çerçevede ilk defa ele alınmasıdır. Önerilen ideal güvenlik yapısı da bu çerçevede bir öneri olarak görülmelidir. Söz konusu ideal yapının, Türkiye'nin idari ve yasal gerçekleri ışığında mümkün olduğunda geniş kapsamlı ve uygulanabilir bir model olmasına çalışılmıştır. Amaç, önerilen yapıyla mevcut boru hatları güvenlik politikalarının iyileştirilmesi ve daha etkin bir kurumsal yaklaşımın oluşturulmasına katkı sağlanmasıdır.

Abstract:
In this dissertation, how Turkey, which is aiming to be a sole energy transit and terminal state between energy demanders and suppliers in the region, handles the pipeline security has been investigated while a thorough model devising study is accomplished in order to improve the current pipeline security system in Turkey.  For this reason, energy transfer security, rather than energy supply security, in other words, security of the present and future pipelines has been emphasized. This study has only done security analyses on oil and natural gas pipelines. The main claim of the dissertation is that, there has been no comprehensive and integrated approach for pipeline security in Turkey, thus a new security model is duly needed. 

First of all, in this study, a brief conceptional and descriptive information has been introduced on subjects like pipeline security, critical infrastructure, and how these two can be interrelated to each other, and other definitions  about pipeline security and energy. 

After this introduction, the USA's and Russian Federation's policies on pipeline security have been investigated. Since these countries set a good example to other countries' pipeline security applications, this topic is handled in a separate chapter. 

Thereafter, Turkey's pipeline security policies and their implications have been analyzed, by emphasizing pipelines, legal, local, and institutional security applications. After this intense investigation Turkey's pipeline security concept has been clearly stated and the current security implications among the government institutions, military and Gendermarie commands and private companies is put on the table. This part of the study laid a solid ground for the security model design.

In Reccomendation Chapter, security systems's missing and failing points, distinct security applications, national and international law articles on pipeline security are studied. Having stating these major points,  a security model has been designed for a good application in the middle of this chapter while giving a critical evaluation towards the end of the chapter. 

In fact, the main topic and objective of this dissertation is to introduce a pipeline security model in transfering oil and natural gas. There has been a sincere effort to make this model comprehensive and applicable as well as practical in the security area in order to meet Turkey's security needs. Main objective is to improve pipeline security policies and their applications while giving more institutional approaches to this very subject. There has been a serious intention to make this dissertation not only an academic research but also a main reference study for pipeline security policies within Turkey, since unfortunately there has been a grave need in this area of energy studies in the country.