İşe giriş ve periyodik sağlık muayenesi için aile hekimliği polikliniğine başvuran çeşitli meslek gruplarından işçilerin solunum fonksiyon testi sonuçlarının değerlendirilmesi
Assessment of pulmonary function test results for workers from various professions who applied to family medicine clinic for recruitment and periodic health examination
Yazar: HAKAN AKDEMİR
Danışman: DR. MEHMET ÖZEN
Sağlık Bakanlığı / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İşe giriş muayenesi ve periyodik muayene işçilere genellikle aile hekimleri ve işyeri hekimleri tarafından yapılmaktadır. Anamnez ve fizik muayene dışında işçinin çalışacağı sektör, yapacağı iş ve işyeri ortamı olumsuz etkenleri göz önüne alınarak işçilere gerekli görülen laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri kullanılarak bazı tetkikler yapılmaktadır. Bu tetkikler arasında yer alan solunum fonksiyon testleri (SFT) akciğer fonksiyonlarındaki etkilenmeyi gösteren önemli bir yöntemdir. Bu araştırmada işe giriş ve periyodik muayene için başvuran işçilerin sosyo-demografik özellikleri, daha önceki dönemlerde çalıştıkları işler, çalışma süreleri, sigara kullanma alışkanlıkları gibi çeşitli kriterlerin SFT sonuçlarındaki FEV1, FVC, FEV1/FVC, PEF, FEF25-75 değerlerini nasıl etkilediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne işe giriş muayenesi ve periyodik muayene için başvuran işçilerin kayıtları retrospektif olarak incelendi. Veriler; Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden, Solunum Fonksiyon Testi Laboratuvarı kayıtlarından ve işçiler için düzenlenen sağlık raporu örnekleri ile bunların ekinde bulunan tetkik formlarından toplandı. Verilerin analizlerinde SPSS 18.0 paket programı kullanıldı.
Çalışmaya alınan 537 işçinin 474'ü (%88.3) erkek, 63'ü (%11.7) kadındı ve tüm işçilerin yaş ortalaması 40.1±11.8 idi. Vücut kitle indeksine (VKİ) göre; 10'u (%1,9) zayıf, 162'si (%30.2) normal, 234'ü (%43.6) fazla kilolu, 131'i (%24.4) obez idi. İşçilerin 430'u (%80.1) anamnezinde herhangi bir hastalık belirtmemişti, 107'sinin (%19.9) bir veya daha fazla kronik hastalığı vardı. Bunlardan 14'ünün (%13.1) astım, KOAH gibi bir obstrüktif akciğer hastalığı mevcuttu. İşçilerden 57'si (%12.0) çalışma ortamında toza maruz kaldığını, 417'si (%88.0) toza maruz kalmadığını, 282'si (%52.5) daha önce hiç sigara kullanmadığını, 189'u (%35.2) halen sigara kullandığını ve 66'sı (%12.3) sigarayı bıraktığını belirtmişlerdi. 
İşçilerin solunum fonksiyonlarında erkek ve kadınlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. VKİ'ne göre obez olan işçilerde FVC ve PEF değerlerinde, daha önce çiftçilik/bahçıvanlık yapan işçilerde FEV1 ve FVC değerlerinde, çalışma ortamında toza maruz kalanlarda FEF25-75 değerlerinde, mevcut kronik hastalığı olanlarda FEV1, FVC ve FEF25-75 değerlerinde, sigara kullanan işçilerde FEV1 ve PEF değerlerinde, solunum sistemi yakınması olanlar ve patolojik muayene bulgusu olanlarda tüm SFT parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklar saptandı.
Solunum fonksiyonları; yapılan işe, çalışma süresine, işyerinde toz maruziyetine, kronik hastalık varlığına, VKİ, sigara kullanma durumuna göre etkilenmektedir. Aile hekimleri işe giriş ve periyodik muayene için başvuran işçileri değerlendirirken, anamnez ve fizik muayene bulgularına göre gerekli görülen işçilerde solunum fonksiyon testi yaptırmalı, sorun saptanan kişileri ilgi branş hekimleri ile konsülte etmelidir.

Abstract:
Recruitment and periodic health examination for workers is usually done by family physicians and work place physicians. Beside history and physical examination, some necessary laboratory and imaging tests is performed considering the negative factors of the job and workplace environment.  Among these tests, pulmonary function tests (PFT) are important method of showing the affected lung function. Objective of this research, to determine how the various criteria such as socio-demographic characteristics, previous jobs, working durations and smoking habits of workers who applied for recruitment and periodic health examination affect FEV1, FVC, FEV1 / FVC, PEF, FEF25-75 values of PFT.
The records of workers who had applied to Family Medicine Outpatient Clinic at Antalya Training and Research Hospital for recruitment and periodic health examination were evaluated retrospectively. Data were retrieved from The Hospital Information Management System, Pulmonary Function Testing Laboratory records and medical report copies of workers.
Among the 537 workers in the study group, 474 (88.3%) were male, 63 (11.7%) were female and the average age of all workers was 40.1±11.8. According to the body mass index; 10 (1.9%) were weak, 162 (30.2%) were normal, 234 (43.6%) were overweight and 131 (24.4%) were obese. Of 430 workers (80.1%) did not declare any previous or current illness, 107 workers (19.9%) had one or more chronic diseases. Of these 14 (13.1%) had an obstructive lung disease such as asthma and COPD. 57 of the workers (12.0%) were exposed to dust in the workplace environment, 417 (88.0%) were not exposed to dust, 282 (52.5%) never smoked before, 189 (35.2%) currently smoking and 66 (12.3%) had give up smoking.
Regarding pulmonary functions of workers, there was no statistically significant difference between men and women. There were statistically significant differences in FVC and PEF values of obese workers according to BMI, in FEV1 and FVC values of workers who had employed before as gardener or farmer, in FEF 25-75 values of workers who had exposed to dust in workplace environment, in FEV1, FVC and FEF 25-75 values of workers who had existing chronic diseases, in FEV1 and PEF values of workers who had smoked and in all PFT parameters of workers who had respiratory complaints and pathological examination findings.
Pulmonary function test results could be varied, according to occupation, working duration, dust exposure at work, having chronic disease, body mass index and smoking. Family physicians, when necessary, should perform pulmonary function test to workers who apply for recruitment and periodic health examination. If the test results are not normal the workers should refer to specialist.