KOAH'lı bireylerde dispne, anksiyete ve ölüm kaygısı
Dyspnea, anxiety and death anxiety in individuals with COPD
Yazar: GAMZE YEĞİN
Danışman: PROF. DR. SONGÜL KARADAĞ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Dispnea = Dyspnea ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Bu çalışma Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde dispne, anksiyete ve ölüm kaygısının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. 
Araştırma, Aralık 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Adana Seyhan Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniklerinde Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan 200 bireyle yapılmıştır. Araştırmanın verileri sosyo-demografik özelikleri ve hastalığa ilişkin bilgileri içeren Hasta Tanıtım Formu, Ölüm Kaygısı Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Modified British Medical Research Council (MMRC) Dispne Ölçeği ve Modifiye Borg Skalası ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Bonferroni ve Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. 
Çalışmaya katılan KOAH'lı bireylerin %73,0'ı erkek, %27,0'ı kadın, yaş ortalaması 66,73±8,45'tir. Hastaların BORG dispne ölçeği puan ortalaması 5,21±2,46, MMRC ölçeği puan ortalaması 2,62±1,03, Beck anksiyete ölçeği puan ortalaması 17,87±7,96 ve Ölüm kaygısı ölçeği puan ortalaması 10,07±4,02 olarak bulunmuştur. Dispne düzeyi yüksek olan bireylerin anksiyete ve ölüm kaygısı düzeylerinin de yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). BORG ölçeği değeri 1 birim arttığında ağır/panik ölüm kaygısı riski %44,3, MMRC ölçeğinin değeri 1 birim arttığında %39,6 ve Beck anksiyete ölçek değeri 1 birim arttığında ise ağır/panik ölüm kaygısı riskinin %15,3 arttığı belirlenmiştir.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin dispne, anksiyete ve ölüm kaygısı yüksektir. Çalışma sonunda vardığımız sonuçlar doğrultusunda KOAH'lı bireylerde dispne, anksiyete ve ölüm kaygısının azaltılmasına yönelik kanıta dayalı çalışmaların planlanması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between dyspnea, anxiety and death anxiety levels of individuals with chronic obstructive pulmonary disease.
The research was conducted with 200 individuals with chronic obstructive pulmonary disease at Adana Seyhan State Hospital Chest Diseases Polyclinics between December 2022 and June 2023. The data of the study were collected with the Patient Information Form, which includes information about socio-demographic characteristics, disease and treatment, Death Anxiety Scale, Beck Anxiety Scale, Modified British Medical Research Council (MMRC) Dyspnea Scale and Modified Borg Scale. It was statistically analyzed using Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Bonferroni and Spearman correlation tests.
Of the individuals with COPD who participated in the study,73.0% men, 27.0% women, and mean age is 66.73±8.45. The mean BORG scale score of the individuals with chronic obstructive pulmonary disease participating in the study was found to be 5.21±2.46, the mean MMRC scale score was 2.62±1.03, the mean Beck anxiety scale score was 17.87±7.96 and the mean death anxiety scale score was 10.07±4.02. It was found that the anxiety and death anxiety levels of individuals with high dyspnea levels were also high (p<0.001). It was determined that when the BORG value increased by 1 unit, the risk of severe/panic death anxiety was 44.3%, when the MMRC performance value increased by 1 unit, it was 39.6%, and when the Beck anxiety measurement value increased by 1 unit, the risk of severe/panic death anxiety was 15.3%.
The study concluded that dyspnea, anxiety and death anxiety are high in patients with COPD. In line with our results at the end of the study, it may be recommended to plan evidence-based studies to reduce dyspnea, anxiety and death anxiety in individuals with COPD.