Ankara - Beypazarı ve Mardin telkari gümüş takıların incelenmesi
Investigation of Ankara - Beypazari and Mardinfiligree silver jewelry
Yazar: İLİYO AKYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERKAPLAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı / El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Geçmişten gelen takı kültürü günümüzde de etkisini sürdürmektedir. Takının şekli ya da taşıdığı anlamı, takının işlendiği yere veya topluma göre değişkenlik göstermektedir. Takıda işlenen motifler ve kullanılan malzemeler toplumun kültürünü yansıtması adına bir ayna görevi görmüştür. Geleneksel el sanatlarından biri olan telkari sanatı, Anadolu'nun en önemli el sanatlarından biridir. İlk olarak Mezopotamya topraklarında işlenmeye başlanan ve daha sonradan dünyaya bu topraklardan yayılan telkari sanatının, günümüzde Mardin ve Ankara - Beypazarı başta olmak üzere birçok farklı bölgede işlendiği görülmektedir. "Ankara - Beypazarı ve Mardin Telkari Gümüş Takıların İncelenmesi" adlı tez çalışmasında elde üretilen telkari gümüş takılar incelenmiştir. Ankara – Beypazarı'nda üretilen 50 adet telkari gümüş takı ile Mardin'de üretilen 50 adet telkari gümüş takı olmak üzere toplam 100 adet ürün için bilgi formu oluşturulmuş ve her ürünün özelliği bilgi formuna yazılmıştır. Özellikle ürünün türü, boyutu, ağırlığı, kullanılan malzemesi ve dolgu türü gibi özellikler ele alınarak veriler tablolaştırılmış ve daha sonra tablolar yorumlanmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda Ankara – Beypazarı ile Mardin telkari gümüş takıların benzer ve farklı özelliklerine yer verilmiştir. Ayrıca çalışmada tez süreci ve öncesinde farklı zamanlarda yapılmış10 adet Mardin telkari gümüş takı çalışması da yer almaktadır.

Abstract:
Jewelry culture from the past continues to be influential today. The shape or meaning of the jewelry varies according to the place or society where the jewelry is processed. The motifs and materials used in jewelry have served as a mirror to reflect the culture of the society. Filigree art, one of the traditional handicrafts, is one of the most important handicrafts of Anatolia. It is seen that filigree art, which was first started to be processed in Mesopotamia and then spread to the world from these lands, is now processed in many different regions, especially in Mardin and Ankara - Beypazarı. In the thesis study titled "Investigation of Ankara - Beypazarı and Mardin Filigree Silver Jewelry", handmade filigree silver jewelry was examined. An information form was created for a total of 100 products, 50 pieces of filigree silver jewelry produced in Ankara - Beypazarı and 50 pieces of filigree silver jewelry produced in Mardin, and the characteristics of each product were written on the information form. The data were tabulated and then the tables were interpreted, especially the type, size, weight, material used and type of processing of the product. In line with the information obtained, similar and different characteristics of Ankara - Beypazarı and Mardin filigree silver jewelry are included. In addition, the study includes 10 Mardin filigree silver jewelry works made at different times during and before the thesis process.