Müzeler ve kültürel çeşitlilik: İtalya'dan bir vaka incelemesi
Museums and cultural diversity: A case study from Italy
Yazar: İNANÇ CIVAZ OKTAR
Danışman: DOÇ. DR. SERHAN ADA
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Müzecilik = Museology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kültür = Culture ; Kültür politikası = Cultural policy ; Kültürel çeşitlilik = Cultural diiversity ; Müzeler = Museums ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; İtalya = Italy

Özet:
Avrupa'da 15. yüzyılda ortaya çıkmaya başlayan ilk müzeler zaman içinde evrimleşmiş, obje odaklılıktan ziyaretçi odaklılığa kayan bir misyon değişimi yaşamıştır. Günümüzde, özellikle Batı Avrupa müzeleri, içinde yer aldıkları toplulukla bir bağ kurmaya çalışmakta, topluluğun katılımını arttırarak onların gündemlerine uygun katılımcı projeler üretmektedirler. Yeni müzeciliğin yeni misyonu artık gelişmiş insan sermayesinin yetişmesine katkıda bulunmak olarak nitelendirilebilir. 
İtalya'da ise, özellikle 1970'lerden sonra kültür kurumlarının yukarıdaki amaç doğrultusunda önemli bir değişim geçirdiği gözlenmektedir. Özellikle 20. yüzyılda göç sonucu artan kültürel çeşitlilik konusunda birçok müze etkin çalışmalar yapmaktadır. Tezin örnek vakası olan Modena Etnografya ve Arkeoloji Müzesi de bunlardan biridir. Ancak, İtalya'daki kültür kurumları kültürel projeleri gerçekleştirme sürecinde yalnız değillerdir: Gerek bölgesel mevzuatın kolaylaştırıcı etkisi, gerek ülkenin farklı bölge ve şehirlerindeki kültür kurumlarının birbirleriyle olan iletişim ağı, gerekse Avrupa Birliği fonlarının katkısıyla ulusal ve uluslararası birçok proje gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, Avrupa ölçeğinden bakılırsa, birkaç kavramın da yeni müzeciliğin gelişimi üzerinde etkisi olduğu görülmektedir: 1990'larda değişim gösteren yeni kamu yönetimi yaklaşımı, zamanımızın yeni yönetişim biçimleri,  küresel krizler nedeniyle azalan kamu fonları, göç sonucu artan kültürel çeşitliliğin farklı boyutlarda ve yaklaşımlarla yönetilmesi gerekliliği gibi gelişmeler, kültür kurumlarının ve dolayısıyla müzelerin kültüre katılımı birçok açıdan yeniden değerlendirmelerine ve aksiyon almalarına sebep olmaktadır. 
Tezde, genel olarak müzecilikteki misyon değişikliğinin nedenlerine değinilirken, İtalya'daki yeni müzeciliğin gelişimine, kültür kurumlarının çok-kültürlülüğe yaklaşımına ve bölgesel kültür kurumlarının yapısı ve işleyişine kısaca değinilecektir. Modena Müzesi örneğinde ise, kültürel çeşitlilik konusundaki bazı projelerinden bahsedilirken, bu çerçeve üzerinden müzelerin çok-kültürlü topluluklarda kültürlerarası diyalog konusunda etkin bir araç olabilirler mi?" sorusuna kapsamlı bir yanıt aranacaktır.

Abstract:
In Europe, the proto-museums that evolved in the 15th century have faced a mission change, shifting the focus from an object-oriented to a visitor-oriented approach. Nowadays, western European museums, in particular, are trying to establish a relationship with their local community, increasing the contribution of the community while realizing projects according to their daily agenda. New museology's new mission can now be redefined as contributing to the development of advanced human capital.
In Italy, especially after the 1970s, a significant change has been observed regarding the objectives of the cultural institutions in terms of contributing to human capital. The 20th century, witnessing a peak in migration age, challenged many museums to effectively initiate work on this highly increasing cultural diversity. Modena Ethnography and Archeology Museum, which is the subject of this thesis' case study, is also a good example to the museums, which take initiative with regard to cultural diversity. However, the cultural institutions in Italy are not alone in the process of realizing cultural projects: The effect of facilitating regional legislations, the effective coordination network of the cultural institutions in different cities and regions across the country, and the support of the European Union funds for both national and international projects are all worth mentioning. Also, if it is looked at from a European scale, it seems that several concepts have some impact on the development of new museology such as; the 1990's-based new public management approach, a new understanding of management and governance, declining public funding due to the global economic crisis, global migration and resulting growing cultural diversity. Cultural institutions, and thus museums, understanding the different aspects in addition to the necessity of managing these new diversity requirements, have to take into account cultural participation from a different point of view, re-assess themselves, and take action accordingly.
In the thesis, after the reasons of the museums' mission change is briefly explained, the development of new museology in Italy will be further detailed. Then, the structure and functioning of the regional cultural institutions in Italy and their approach to cultural diversity will be described through several practices areas. The case of the Museum of Modena will support searching for a comprehensive answer to the following question: "can museums be an effective tool of intercultural dialogue in a multi-cultural communities?".