Kripto paraların merkez    bankacılığı üzerindeki etkileri: Merkez bankası dijital paraları
The effects of cryptocurrencies on the central banking: Central bank digital currency
Yazar: YUNUS EMRE YAĞIYANIK
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Teknolojinin son yıllardaki hızlı gelişimi ile birlikte fiziki paraların önemi azalmaya başlamış ve kripto paralara olan ilgi artmıştır. Kripto paralar bünyesinde barındırdığı Blokzincir ve kriptoloji teknolojilerinden ötürü herhangi bir kuruma bağlı değildir. Nitekim kripto paraların ortaya çıkış amacı da herhangi bir kuruma bağlı kalınmaksızın finansal işlemleri yürütmektir. Kripto paralar merkeziyetsiz bir para türü olmasından ötürü, kripto paraların bu hızlı yükselişi ekonomi otoritelerinin ekonomiye hakimiyet konusunda endişelenmesine sebep olmuştur. Merkez Bankalarının kripto paralardan nasıl etkileneceği tüm dünyanın cevap aradığı sorular arasında yer almaktadır. Bu çalışmada kripto paraların Merkez Bankacılığı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kripto paraların Merkez Bankacılığı üzerindeki etkileri oldukça fazladır. Ancak çalışmada bu etkiler, Merkez Bankası Dijital Para Birimleri konusu ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın amacı, çalışmayı okuyan kişinin kripto paraların Merkez Bankalarını nasıl etkileyeceği ve kripto paralar karşısında bir alternatif olarak ortaya çıkarılan Merkez Bankaları Dijital Paralarının gelişim serüveni hakkında bilgi sahibi olmasıdır. Çalışmada konu ile alakalı güncel literatür taranmış ve yazarın süzgecinden geçirilerek okuyucuya sunulmuştur. Çalışmada, kripto paraların Merkez Bankalarını etkileyebilecek hacime henüz ulaşamadığı, ülkeler arasında kripto paralar hakkında bir konsensüs oluşturulamadığı, bazı ülkelerin kripto paraların kullanımını serbest bıraktığı öte yandan bazı ülkelerin ise kripto paralara karşı yasaklar getirdiği, Merkez Bankalarının kripto paralara karşı kendi dijital para birimlerini piyasaya sürmeye başladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kripto Para, Merkez Bankaları Dijital Paraları, Blokzincir Teknolojisi, Dağıtılmış Defter Teknolojisi, Merkez Bankacılığı, Para Politikaları

Abstract:
With the rapid advancement of technology in recent years, the importance of physical currencies has started to diminish, and there has been an increasing interest in cryptocurrencies. Due to the blockchain and cryptography technologies they incorporate, cryptocurrencies are not tied to any institution. In fact, the purpose of the emergence of cryptocurrencies is to conduct financial transactions without being dependent on any institution. The decentralized nature of cryptocurrencies has raised concerns among economic authorities about their control over the economy. How central banks will be affected by cryptocurrencies is a question that the whole world is seeking answers to. This study investigates the effects of cryptocurrencies on central banking. The effects of cryptocurrencies on central banking are quite significant. However, in this study, these effects are limited to the subject of Central Bank Digital Currencies. The aim of the study is to provide the reader with information about how cryptocurrencies will affect central banks and the development path of Central Bank Digital Currencies, which have emerged as an alternative against cryptocurrencies. In the study, the relevant current literature has been reviewed and presented to the reader after being investigated by the author. The study concludes that cryptocurrencies have not yet reached a volume that could affect central banks, there is no consensus on cryptocurrencies among countries, some countries have allowed the use of cryptocurrencies, while others have imposed bans on cryptocurrencies, and central banks have started to launch their own digital currencies in response to cryptocurrencies.


Keywords: Cryptocurrency, Central Bank Digital Currency, Blockchain Technology, Distributed Ledger Technology, Central Banking, Monetary Policy