Tip2 diyabetik ve prediyabetik olgularda karotid intima media kalınlığı ve osteopotegerin rankl ilişkisi
Carotid intima media thickness and osteoprotegerin and rankl levels in type 2 diabetic and prediabetic subjects
Yazar: ŞERİFE MEHLİKA IŞILDAK
Danışman: PROF. DR. ÖMER ALPER GÜRLEK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2008
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; İnsülin = Insulin

Özet:
Osteoprotegerin ve RANKL osteoporozdaki rolleri iyi bilinen moleküller olmalarına karşın, aterosklerozdaki etkileri üzerine çalışmalar nisbeten yenidir. Aterosklerotik kalsifikasyon ile osteogenez arasındaki patogenetik benzerlik, araştırmacıları bu moleküllerin damar duvarındaki etkilerini incelemeye yönlendirmiştir. Mikrovasküler komplikasyonu ya da kardiyovasküler olay öyküsü olan kişilerde osteoprotegerin yüksekliği önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada komplikasyonsuz diyabet hastalarında ve prediyabetiklerde ateroskleroz ile osteoprotegerin ve RANKL düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığına bakılmıştır. Çalışmaya  alınan olgular Tip 2 Diyabet (n: 20) bozulmuş glukoz toleransı (BGT) (n: 16) bozulmuş açlık glukozu (BAG) (n: 19) ve kontrol grubu (n:23) olarak dörde ayrılmıştır. Olgularda antropometrik ölçümler yapılmış, osteoprotegerin ve sRANKL düzeyi ELISA yöntemi ile ölçülmüş, ultrasonografi ile sağ ve sol karotis intima media kalınlığı (KİMK) ölçülmüş ve ortalama hesaplanmıştır. Tip 2 diyabetiklerde KİMK, diğer gruplara göre- istatistiksel açıdan anlamlı olmayan şekilde- daha yüksek bulunmuştur. Osteoprotegerin RANKL düzeyleri gruplar arasında fark göstermemiştir. Bağıntı analizi yapıldığında yalnızca BGT grubunda osteoprotegerin ve KİMK arasında pozitif bir korelasyon (r 0,47) ve kontrol grubunda da RANKL ve KİMK arasında negatif bir korelasyon (r 0,45) bulunmuştur. Tip 2 diyabetiklerde osteoprotegerin ve insulin arasında pozitif yönde (p<0,05 r 0,50) BAG grubunda lipoprotein a ile sRANKL arasında negatif yönde (p<0,05 r- 0,55) sağlıklı kontrol  grubunda sRANKL ile trigliserit arasında pozitif yönde (p<0,05 r 0,42) bağıntı bulunmuştur. Osteoprotegerin ve sRANKL düzeyleri ile LDL, açlık plazma glukozu, homosistein, sCRP arasında ise anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. Araştırmamızın sonuçları bir alt grup için osteoprotegerin ve KİMK ilişkisinin varlığını desteklemektedir. Katılımcıların hiçbirinde aterom plak kalsifikasyonu bulunmamış olması nedeniyle, bu çalışma popülasyonu osteoprotegerin ve ateroskleroz ilişkisinin derecesini tam olarak  yansıtamamış olabilir. Prediyabetik kişilerde osteoprotegerin RANKL ve ateroskleroz ilişkisini net olarak değerlendirmek için; aterosklerozu erken dönemde saptamada daha duyarlı yöntemler kullanılmasına ve daha geniş popülasyonların incelenmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
While well known for their roles in osteoporosis, investigations about the effect of osteoprotegerin and RANKL on atherosclerosis are new . The pathogenetic similarity between atherosclerotic calcification and osteoporosis directed the investigators towards examining the effect of these molecules on vessel wall. Former investigations have shown elevated osteoprotegerin levels in patients with mikrovascular complications or cardiovascular disease. This study looks into whether there is an association between osteoprotegerin and RANKL levels and atherosclerosis in prediabetic and diabetic patients without any complication. Subjects are grouped as Type 2 Diabetics (n:20) impaired glucose tolerance (IGT) (n:16), impaired fasting glucose (IFG) (n: 19) and control group (n:23). Anthropometric measurements are taken from the subjects, osteoprotegerin and SRANKL are measured by ELISA and carotid intima media thickness (CIMT) on right and left sides is measured by ultrasonography and mean value is calculated. CIMT in type 2 diabetics was higher – not significant statistically- when compared to other groups. Groups were not different with regard to osteoprotegerin and RANKL values. Correlation analysis showed a positive correlation between osteoprotegerin and CIMT only in IGT group (r 0,47) and a negative correlation between RANKL and CIMT in the control group (r 0,45). A positive correlation between osteoproteerin and insulin in type 2 diabetics (p<0,05 r 0,50), a negative correlation between lipoprotein a and SRANKL in IFG group (p<0,05 r- 0,55), and a positive correlation between SRANKL and triglyceride levels in healthy controls (p<0,05 r 0,42) are detected.  There wasn't any significant correlation between osteoprotegerin and RANKL levels and LDL, fasting plasma glucose, homocystein and sCRP. The results of our study support the association between osteoprotegerin and CIMT in one subgroup. This study population may not reflect the exact degree of association between osteoprotegerin and atherosclerosis since none of the subjects had atheroma plaque calcification. To evaluate the relationship between osteoprotegerin RANKL and atherosclerosis in prediabetic subjects, it is necessary to use a more sensitive method to detect atherosclerosis earlier and to examine larger populations.