Okul öncesi öğretmenlerin matematik eğitimi materyalleri kullanma durumları ve pedagojik matematik alan bilgilerinin incelenmesi
Examining preschool teachers' use of mathematics education materials and their pedagogical mathematics content knowledge
Yazar: SEREN NASIR
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY BULUT PEDÜK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Öğretim materyali =

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi eğitim kurumunda görev yapmakta olan
öğretmenlerin kişisel bilgileri ile matematik etkinliklerinde tercih ettikleri materyalleri 
ve bu materyalleri kullanma durumları ile okul öncesi pedagojik matematik alan
bilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada nitel ve nicel
yöntemin birlikte kullanıldığı karma eş zamanlı model kullanılmıştır. Nicel araştırma 
yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile okul öncesi 
öğretmenlerinin pedagojik matematik alan bilgileri verileri elde edilmiştir. Okul 
öncesi öğretmenlerinin matematik etkinliklerini uygularken tercih ettikleri 
materyallerin neler olduğunu tespit etmek için nitel araştırma yöntemlerinden yarı 
yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Tekirdağ 
iline bağlı Çerkezköy ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yer alan özel ve 
bağımsız anaokulları ile ilkokulların içinde yer alan anasınıflarında çalışmakta olan 91 
okulöncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları;
"Kişisel Bilgi Formu", Okul Öncesi Öğretmeni Matematik Materyalleri Soru Formu", 
"Okul Öncesi Öğretmeni Görüşme Formu" ve "Okul Öncesi Matematiğinde Pedagojik 
Alan Bilgisi Ölçeği Formu"dur. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22.0 paket 
programında değerlendirilerek, verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama,
Mann Whitney U, Anova ve T-Testi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda okul öncesi 
öğretmenlerinin matematik etkinliklerinde tercih ettikleri materyaller incelendiğinde; 
sayı sayma, örüntü, grafik ve geometri kavramları için en sık kullandıkları materyalin
çalışma sayfaları, ölçme kavramı için en sık kullandıkları materyalin ipler, eşleştirme 
kavramı için en sık kullandıkları materyalin bloklar ve doğal materyallerden en sık 
kullandıkları ise sudur. Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimi verirken 
kullandıkları materyallerin hazır ya da kendi yaptıkları materyaller olma oranı
okulöncesi öğretmenlerinin demografik özelliklerine göre incelendiğinde cinsiyet, yaş aralığı, kıdem yılı, mezun olduğu program türü, öğrenim durumu ve çalıştığı okul türü 
fark etmeksizin bütün okulöncesi öğretmenlerinin matematik materyallerinin %50 
hazır %50 kendi yapımı oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin 
cinsiyetinin, yaşının, çalıştıkları okul türünün ve matematik eğitimi almalarının okul 
öncesi matematik pedagojik alan bilgisi puanlarında anlamlı bir farklılık göstermediği, 
fakat kıdem yılları, mezun oldukları program türü ve öğrenim durumlarının pedagojik 
alan bilgisi puanlarında anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Pedagojik Alan Bilgisi, Matematik Eğitimi, Matematik Eğitim Materyalleri

Abstract:
In this research, personal information about working in a pre-school 
education institution and information about the usage of the information preferred in 
mathematics activities and the relationship between these usage situations and preschool pedagogical mathematics field knowledge. In this research, a mixed 
simultaneous model in which qualitative and quantitative methods were used together 
was used. Pedagogical mathematics field data of preschool follow-up was obtained 
with the relational scanning model, one of the general scanning models of quantitative 
research methods. A semi-structured questionnaire, one of the qualitative research 
methods, was used to determine the materials preferred by preschool teachers when 
implementing mathematics activities. The sample group of the research consists of 91 
preschool teachers working in private and independent kindergartens and 
kindergartens within primary schools within the Ministry of National Education in 
Çerkezköy district of Tekirdağ province. Data collection tools used in the research; 
"Personal Information Form", "Preschool Teacher Mathematics Materials 
Questionnaire Form", "Preschool Teacher Interview Form" and "Pedagogical Content 
Knowledge Scale Form in Preschool Mathematics". The data obtained in the research 
were evaluated in the SPSS 22.0 package program, and percentage, frequency, 
arithmetic mean, Mann Whitney U, Anova and T-Test were used in the analysis of the 
data. As a result of the study, when the materials preferred by preschool teachers in 
mathematics activities were examined; The most frequently used material for 
counting, pattern, graph and geometry concepts is worksheets, the most frequently 
used material for measurement concept is ropes, the most frequently used material for 
matching concept is blocks, and the most frequently used natural material is water. 
When the ratio of whether the materials used by preschool teachers while teaching 
mathematics is ready-made or self-made is examined according to the demographic 
characteristics of preschool teachers, 50% of the mathematics materials used by all 
preschool teachers, regardless of gender, age range, years of seniority, type of program 
they graduated from, educational background and type of school they work in, are 
examined. It has been determined that 50% of the ready-made products are self-made. 
In addition, it was concluded that the gender, age, type of school they work at and 
whether they received mathematics education did not show a significant difference in 
the preschool teachers' mathematics pedagogical content knowledge scores, but their 
years of seniority, the type of program they graduated from and their educational 
background showed a significant difference in their pedagogical content knowledge scores.

Keywords: Mathematics Education, Mathematics Educational Materials, Pedagogical Content Knowledge