KOBİ yöneticilerinin kültürel zekâlarının işletmenin uluslararasılaşma derecesine etkisinde uluslararasılaşma tutumunun aracılık rolü
The mediating role of attitute towards internationalization on the effect of SMEs culturel intelligence on internationalization of firm
Yazar: ŞENAY UYSAL
Danışman: PROF. DR. SELEN DOĞAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aracılık = Meditation ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Uluslararasılaşma = Internationalization ; Yöneticiler = Managers ; Yöneticilik becerileri = Manegerial skills ; Yönetsel beceri = Managerial skill ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, KOBİ yöneticilerinin sahip oldukları kültürel zekâ ile işletmeye ait uluslararasılaşma derecesi arasında uluslararasılaşma tutumunun aracılık rolünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya ait veriler, Aksaray İli Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı 110 KOBİ yöneticisinden elde edilmiştir. Araştırmaya ait değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizi yöntemiyle incelenmiştir. Değişkenler arası aracılık testi ise Bootstrap metodu ile yapılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda, üst bilişsel kültürel zekâ, motivasyonel kültürel zekâ ve davranışsal kültürel zekânın uluslararasılaşma üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Ancak bilişsel kültürel zekâ uluslararasılaşma derecesini doğrudan etkilemektedir. Uluslararasılaşma tutumu ise üst bilişsel, motivasyonel ve davranışsal kültürel zekâ tarafından pozitif yönde etkilenmektedir. Bilişsel kültürel zekânın ise uluslararasılaşma tutumu üzerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir. Uluslararasılaşma tutumu ve uluslararasılaşma derecesi arasındaki ilişki incelendiğinde ise uluslararasılaşma tutumunun uluslararasılaşma derecesini pozitif yönde etkilediği görülmektedir. Bootstrap metodu ile yapılan aracılık etkisi testleri sonucunda ise üst bilişsel kültürel zekâ, motivasyonal kültürel zekâ ve davranışsal kültürel zekânın her birinin uluslararasılaşma derecesi ile ilişkisinde uluslararasılaşma tutumunun anlamlı aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bilişsel kültürel zekâ ve uluslararasılaşma derecesi arasındaki ilişkide ise uluslararasılaşma tutumunun aracılık etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular yerli literatürde kısıtlı sayıda bulunan kültürel zekâ yazınına katkı sağlarken kültürel zekâyı örgütsel düzeyde inceleyen ilk araştırma olmuştur. Aynı zamanda büyük ölçekli işletmeler kadar KOBİ'lerin de uluslararasılaşmasının önem arz ettiği günümüzde, bu araştırmadan elde edilen bulguların hem uluslararasılaşma yazınına katkı sağladığı, hem de KOBİ yöneticilerine pratikte uluslararasılaşma yönünde önemli alternatifler sunduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is identifying the mediating role of attitude towards internationalization of the relation between culturel intelligence of SMEs managers and the degree of internationalization of firm. In accordance of this purpose the data of this research obtained from 110 SMEs managers who have registered to Aksaray Chamber of Commerce and Industry. Relations between the variables of the research were examined by correlation and hierarchical regression analysis. The mediation test between variables was performed with Bootstrap method. As a result of the findings, it isn't seen that a direct effect of metacognitive cultural intelligence, motivational cultural intelligence and behavioral cultural intelligence on the degree of internationalization. However, the cognitive cultural intelligence was directly effect that the degree of internationalization. By the way the attitude towards internationalization was positively influenced by metacognitive, motivational and behavioral cultural intelligence. It was identified that cognitive culturel intelligence has no effect on attitude towards internationalization. When the relation between the attitude towards internationalization and the degree of internationalization is examined, it is seen that the attitude towards internationalization affects the degree of internationalization positively. As a result of the mediation test with the bootstrap method, it was also determined that there is a mediation effect of attitude towards internationalization on the relation between the degree of internationalization and each one of metacognitive cultural intelligence, motivational cultural intelligence and behavioral cultural intelligence. It was determined that there isn't a mediation effect of attitude towards internationalization on the relation between the cognitive cultural intelligence and the degree of internationalization. Findings in this research have contributed to the limited number of cultural intelligence literature in the domestic literature, but it was the first research to examine cultural intelligence at the organizational level. By the way, as internationalization of SMEs is as important as large-scale enterprises at this days, findings obtained from this research have contributed to the internationalization literature as well as providing important alternatives to SME managers in terms of internationalization in practice.