Baba katılımının duygu düzenleme ve kişilerarası problemlerle olan ilişkisinde erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The mediation role of early maladaptive schemes in the relationship of father involvement with emotion regulation and interpersonal problems
Yazar: MUHAMMED SEYİD RAŞİD BAĞÇİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE İNAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baba katılımı = Father involvement ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Ölçekler = Scales

Özet:
Babalık, tarihsel süreç içinde büyük dönüşümler geçirmiştir. Bu dönüşümlerden biri de yakın zamanda gerçekleşmiş ve babalık, geleneksel rol tanımlamalarından sıyrılmaya başlamıştır. Yeni anlayışa göre babaların da çocuklarına yönelik sorumlulukları anneyle paylaşmaları ve çocuk bakımına daha fazla katılmaları beklenmektedir. Baba rolündeki bu değişim, araştırmacıların ilgisini çekmiş ve babanın çocuğun gelişimsel alanlarındaki rolünü anlamak için çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Böylelikle, ebeveynliğe ilişkin yapılan çalışmalar yalnızca anneyle sınırlı kalmamış, babalık da çalışmalara dahil edilmiştir. Yapılan bu çalışmalar neticesinde çocuğun her iki ebeveyninin katılımından da fayda sağladığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, lisans ve lisansüstü öğrenim gören katılımcıların algıladıkları baba katılımlarının, duygu düzenleme stilleri ve kişilerarası problemlerle ilişkisinde erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünü incelemektir. Baba katılımının sosyodemografik değişkenlerle olan ilişkinin belirlenmesi ve çalışmanın değişkenleriyle olan ilişkisinde anne katılımının rolünün saptanması da çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışmanın örneklemi, lisans ve lisansüstü öğrenim göre 18-38 yaş aralığındaki 317 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılardan bilgi toplamak için demografik bilgi formu, Baba Katılım Ölçeği, Anne Katılım Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Kişilerarası Problemler Envanteri-Döngüsel Ölçekleri Kısa Formu ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 kullanılmıştır. Yapılan aracılık analizleri sonucunda algılanan baba katılımının bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve kişilerarası problemlerle  olan ilişkisinde erken dönem uyumsuz şema alanlarının aracılık yaptığı görülmüştür. Baba katılımının çalışmanın değişkenleriyle olan ilişkisinde anne katılımının rolünü belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi ve aracılık analizleri uygulanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, baba katılımının, anne katılımı kontrol edildiğinde, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden yıkımı, erken dönem uyumsuz şema alanlarından ise kopukluğu yordadığı; aracılık analizleri sonucunda ise baba katılımının çalışmanın bazı değişkenleriyle olan ilişkisinde anne katılımının tam aracılık üstlendiği görülmüştür. Analiz bulguları literatür ışığında tartışılmıştır. 
Anahtar kelimeler: baba katılımı, duygu düzenleme, erken dönem uyumsuz şemalar, kişilerarası problemler.

Abstract:
Fatherhood has undergone great transformations in the historical process. One of these transformations has happened recently, and fatherhood has begun to break away from traditional role definitions. According to the new understanding, fathers are also expected to share responsibilities for their children with the mother and to participate more in childcare. This change in the father's role has attracted the attention of researchers, and studies have begun to understand the father's role in the child's developmental areas. Thus, studies on parenting were not limited to only the mother, but also fatherhood was included in the studies. As a result of these studies, it was observed that the child benefited from the participation of both parents. The aim of this study is to examine the mediating role of early maladaptive schemas in the relation of perceived paternal involvement with emotion regulation styles and interpersonal problems of undergraduate and postgraduate students. Determining the relationship of father involvement with sociodemographic variables and determining the role of maternal involvement in its relationship with the variables of the study are also among the aims of the study. The sample of the study consists of 317 participants between the ages of 18-38 according to undergraduate and postgraduate education. Demographic information form, Father Involvement Scale, Mother Involvement Scale, Cognitive Emotion Regulation Scale, Inventory of Interpersonal Problems-Circumplex Scales Short Form and Young Schema Scale Short Form-3 were used to collect information from the participants. As a result of the mediation analysis, it was observed that early maladaptive schema areas mediated the relationship of perceived father involvement with cognitive emotion regulation strategies and interpersonal problems. Hierarchical regression analysis and mediation analysis were applied to determine the role of maternal involvement in the relationship of father involvement with the variables of the study. As a result of hierarchical regression analysis, paternal involvement predicts catastrophizing from cognitive emotion regulation strategies and disconnection from early maladaptive schema domains when mother involvement is controlled; As a result of mediation analysis, it was observed that maternal participation fully mediated in the relationship between paternal involvement and some variables of the study. Analysis findings are discussed in the light of the literature.
Keywords: father involvement, early maladaptive schemas, emotion regulation, interpersonal problems.