Doğu Türkistan'da insan hakları ihlalleri ve fiili durumun Çin Anayasasına uyumu problemi
Human rights violations in East Turkestan and the problem of the conformity of the actual situation with the Chinese Constitution
Yazar: BURHANEDDİN TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TEKİN TUNCER
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Anayasa = Constitution ; Azınlık hakları = Minority rights ; Azınlıklar = Minorities ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Doğu Türkistan = East Turkhistan ; Çin = China ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu tezde, Çin Halk Cumhuriyeti tarafından Sincan Uygur Özerk Bölgesi olarak tanımlanan Doğu Türkistan'da, Çin tarafından gerçekleştirilen insan hakları ihlallerini ve bu ihlallere karşı Çin Anayasasının ne gibi tedbirler aldığı incelenerek, bölgede yaşanan çelişki durumu açıklanmaya çalışılmıştır.

Birinci bölümde, "azınlık" kavramı, uluslararası sözleşmeler bağlamında Çin Halk Cumhuriyeti'nin durumu ve ülkede yaşayan azınlık milletlerin tanımlanması ve azınlıkların fiili durumu incelenerek açıklanmıştır.

Tezimizin ikinci bölümünde, "insan hakları" kavramı; uluslararası sözleşmeler, hukuki metinler ve Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası ışığında incelenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bulgular ışığında, Doğu Türkistan'da yaşanan hak ihlalleri yine uluslararası sözleşmeler ve Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası uyarınca değerlendirildi ve gerekli örneklendirmeler yapılmaya gayret edildi. Bu bağlamda "Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Uluslararası Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi" baz alınarak yaşanan hak ihlalleri kategorilere ayrıldı ve detaylı olarak izah edildi.

Netice itibariyle; Çin Halk Cumhuriyeti'nin Doğu Türkistan'da ne sebeple insan hakları ihlaline varacak uygulamalarda bulunduğu açıklandı. Sorunun ortadan kaldırılabilmesi için gerekli önlemlerin neler olabileceği ifade edilmeye gayret edildi.

Abstract:
In his master's study titled "Human Rights Violations in East Turkestan and the Problem of the Confirmity of the Actual Situation with the Chinese Constitution", the human rights violations committed by China in East Turkestan, which is defined as the Xinjiang Uyghur Autonomous Region by the People's Republic of China, and what the Chinese Constitution does against these violations. It has been tried to explain the situation of contradiction in the region by examining the measures taken like this.

In the first chapter, the concept of "minority" is explained by examining the situation of the People's Republic of China in the context of international conventions, the definition of minority nations living in the country and the actual situation of minorities.

In the second part of our thesis, the concept of "human rights"; examined in the light of international conventions, legal texts and the Constitution of the People's Republic of China. In the light of the findings obtained as a result of the researches, the rights violations in East Turkestan were evaluated in accordance with international conventions and the Constitution of the People's Republic of China, and necessary examples were tried to be made. In this context, violations of rights were categorized and explained in detail based on the "United Nations Universal Declaration of Human Rights, the United Nations International Covenant on Political and Civil Rights and the United Nations International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights".

As for the conclusion part of our study; It has been explained why the People's Republic of China in East Turkestan carries out practices that will result in human rights violations. The thesis was concluded by stating what measures could be taken to eliminate the problem.