Avrupalı mühtedilerde din ve kimlik: İstanbul örneği
Religion and identity in european conversals: Istanbul example
Yazar: MUKADDES KANJI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kimlik, cinsiyet, etnisite, kültür, din, sosyal sınıf vb. çeşitli öğelerin birleşimidir. Kimlik içinde barındırdığı öğelerle istikrarlı bir bütün oluşturur. Ancak kimliğin varoluşsal dışavurumu yapısal faktörlere ve toplumsal etkileşimlere bağlı olarak farklılık gösterir. Dini kimlik ise bireyin hem bireysel hem de toplumsal düzeydeki varoluşunu anlamlandıran ve ona yön veren bir yapı olarak, yaşamın tüm alanlarında derin bir etkiye sahiptir. Din değiştiren bireylerin din değiştirmeleri sonucu hayatlarında meydana gelen farklılıklar, dinin kimlik üzerindeki etkisinin anlaşılması adına önemli bir çalışma alanı yaratır. Din değiştirme ve kimlik arasındaki ilişkide bulunması hedeflenen nokta; dini pratikler, yaşam tarzı, dini sosyalleşme, kültürel uyum ve toplumsal entegrasyon gibi faktörlere bağlı olarak dini kimliğin oluşumu ve aidiyetle ilişkili olup olmadığı durumudur. Nitel analiz yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışma, Avrupalı mühtedilerin Müslüman olduktan sonra kimliklerinin yeniden yapılandırılması sürecine odaklanarak onların yeni kimlikleriyle kurdukları aidiyet üzerinden dini kimliğin belirleyiciliğini ortaya koymayı amaçlamıştır.  İstanbul'da yaşayan Avrupalı mühtedilerin dini kimlikleri ve aidiyet duyguları onların Müslüman topluma adaptasyonunda sağlam bir zemin oluşturmuş ve sosyal entegrasyon süreçlerinde önemli bir rol üstlenmiştir.  Mühtediler, dini kimlikleri sayesinde, İstanbul'da kendilerini daha güvende ve kabul edilmiş hissetmişlerdir. Mühtedilerin dini kimlik konusunda yaşadığı değişim din değiştirme kararlarıyla önemli bir aşamaya ulaşmış görünse de henüz nihai noktaya varmış değildir. Çünkü kimlik hayat boyu devam eden bir süreci ihtiva eder. Kimliğin kapsadığı bütün alanlar bireysel, sosyal ve toplumsal boyutlarda yaşanan etkileşimle beraber tekrar tekrar şekillenir.

Abstract:
Identity, gender, ethnicity, culture, religion, social class, etc. It is a combination of various elements. Identity creates a stable whole with the elements it contains. However, the existential expression of identity varies depending on structural factors and social interactions. Religious identity, on the other hand, has a profound effect on all areas of life, as a structure that gives meaning and directs the individual's existence at both individual and social levels. The differences that occur in the lives of individuals who change religion because of their conversion create an important field of study to understand the effect of religion on identity. The intended point in the relationship between religious conversion and identity; It is the formation of religious identity and whether it is related to belonging, depending on factors such as religious practices, lifestyle, religious socialization, cultural adaptation and social integration. This study, conducted using the qualitative analysis method, aimed to reveal the determinants of religious identity through the belonging they established with their new identities, by focusing on the process of restructuring the identities of European converts after they became Muslims.  The religious identities and sense of belonging of European converts living in Istanbul formed a solid basis for their adaptation to the Muslim society and played an important role in their social integration processes.  Converts felt safer and more accepted in Istanbul, thanks to their religious identity. Although the change experienced by the converts regarding their religious identity seems to have reached an important stage with their decision to convert, it has not yet reached its final point. Because identity involves a lifelong process. All areas covered by identity are shaped repeatedly with the interaction experienced at individual, social and societal dimensions.