Cinsel istismar mağduru ergen kız çocuklarına yönelik psikolojik sağlamlık programının etkinliğinin incelenmesi
İnvestigation of the effectiveness of the resilience program for adolescent girls who are victims of sexual abuse
Yazar: HATİCE OKSAL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN DURAT
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel istismar = Sexual abuse ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Ergenler = Adolescents ; Kız çocukları = Young girls ; Mağdur = Wronged ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikolojik travma = Psychological trauma

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: 18 yaş altı çocuğun anlayamadığı ve gelişimsel olarak hazır olmadığı çocukluk döneminde kendisinden yaşça büyük kişi ya da kişiler tarafından cinsel eyleme katılması çocuk cinsel istismarı olarak tanımlanır. Araştırma cinsel istismar sonrası çocukların psikolojik olarak desteklemeye yönelik çalışmaların sınırlı sayıda olması, kız çocuklarında görülme oranının erkeklere göre daha yüksek olması, çok özel ve hassas bir gruptan oluşması gibi nedenlerle ergen kız çocuklarına yönelik olarak planlanmıştır. Araştırmanın amacı, ergen kız çocuklarına grup etkileşimi biçiminde uygulanan psikolojik sağlamlık programının etkinliğinin incelenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma deneysel tasarımlı randomize kontrollü bir çalışma olup, çalışmaya cinsel istismar nedeniyle Çocuk İzlem Merkezine başvuran 38 çocuk (19 müdahale-19 kontrol) ve 38 birlikte yaşadığı aile üyesi (19 müdahale-19 kontrol) dahil edilmiştir. Müdahale grubuna psikolojik sağlamlık geliştirme programı uygulanmış (hafta da 2 oturum olacak şekilde 5 hafta), kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Çalışmada çocuklara Psikolojik Sağlamlık Tutum Beceri Ölçeği, Kendini Toparlama Gücü Ölçeği ve Güçler Güçlükler Anketi- Ergen formu ön/son test ve izlem testi uygulanmıştır. Ebeveynlere eş zamanlı olarak Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği ve çocukları değerlendirmeleri için Güçler Güçlükler Anketi Anne Baba formu uygulanmıştır.
BULGULAR: Çalışmanın sonucunda uygulanan psikolojik sağlamlığı geliştirme programının müdahale grubunda Psikolojik Sağlamlık Tutum Beceri Ölçeği toplam puan ve alt boyutlarından olan ilişkiler-değerler ile bağımsızlık-girişimcilik boyutunda anlamlı değişime neden olduğu bulunmuştur. Yine müdahale grubunda Kendini Toparlama Gücü Ölçeği puan ölçümlerinde anlamlı bir değişim gözlenmez iken; Güçler Güçlükler Anketi- Ergen formunun alt boyutu olan davranış sorunlarının düşmesine ve gücü ifade eden sosyal davranış puanında artışa neden olduğu gözlenmiştir. Ebeveynlere uygulanan Beck Anksiyete Ölçeği puanında anlamlı bir değişiklik olmadığı, Beck Depresyon Envanteri ölçümlerinde ise müdahale grubundaki çocukların ebeveynlerinin izlem ölçümlerinin anlamlı derecede düşük olduğu tespit edilmiştir.
SONUÇ: Psikolojik sağlamlık programının uygulandığı müdahale grubundaki çocukların kontrol grubuna göre psikolojik sağlamlıklarının arttığı, güçlüklerin azaldığı, güçlerinin arttığı ve dolayısı ile ebeveynlerin depresyon puanlarının düştüğü tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Cinsel İstismarı, Ergen, Psikolojik Sağlamlık

Abstract:
İnvestigation of The Effectiveness of The Resilience Program for Adolescent Girls who are Victims of Sexual Abuse
INTRODUCTION AND AIM: Child sexual abuse is defined as the participation of a child under the age of 18 in a sexual act by a person or persons older than him or her during childhood when he or she is not developmentally ready. The research was planned for adolescent girls due to the limited number of studies on psychological support of children after sexual abuse, the higher incidence rate in girls compared to boys, and the fact that they constitute a very special and sensitive group. The purpose of the study was to examine the efficiency of the psychological resilience program applied to adolescent girls in the form of group interaction.
MATERIAL AND METHOD: The study was a randomized controlled trial with an experimental design and 38 children (19 in the intervention and 19 in the control group) who applied to the Child Advocacy Center due to sexual abuse, and 38 cohabiting (19 in the intervention and 19 in the control group) family members were included. A psychological resilience development program was applied to the intervention group (5 weeks with 2 sessions per week), and nointervention was made to the control group. In the study, the Resilience Attitude Scale and Skill Profile, The Resilience Scale, Strengths and Difficulties Questionnaire E form pre/post-test and follow-up test were applied to the children. Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale were applied simultaneously to the parents, and the Strengths and Difficulties Questionnaire parents form to evaluate their children.
RESULTS: As a result of the study, it was found that the psychological resilience development program applied caused a significant change in the total score of the Resilience Attitude Scale and Skill Profile and the relationships – values and independence – entrepreneurship dimension in the intervention group. Yet, while no significant change was observed in the measurements of the Resilience Scale in the intervention group, it was observed that the sub-dimension of the Strengths and Difficulties Questionnaire E scale caused a decrease in behavioral issues and an increase in the social behavior score which expresses strength. It was determined that there was no significant change in the Beck Anxiety Scales cores applied to the parents, and the follow-up measurements of the parents of the children in the intervention group were significantly lower in the Beck Depression Scale measurements
CONCLUSION: It was determined that the psychological resilience of the children in the intervention group to whom the psychological resilience program was applied increased compared to the control group, the difficulties decreased, their strength increased, and there fore, the depression scores of the parents decreased.
Keywords: Adolescent,Child Sexual Abuse, Resilience