Hemşirelik öğrencilerinin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin belirlenmesi
Determination of orthorexia nervosa tendencies of nursing students
Yazar: MEHMET ALPER SATIL
Danışman: DOÇ. DR. ELEM KOCAÇAL YILDIZ ; DOÇ. DR. ÖZÜM ERKİN GEYİKTEPE
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Hemşirelik öğrencileri ortoreksiya nervoza(ON) açısından riskli gruplar arasındadır. Araştırma, İzmir'deki iki devlet üniversitesinde sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Kesitsel tipteki araştırma, İzmir Demokrasi Üniversitesi ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde Nisan-Temmuz 2024 tarihleri arasında 671 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. İzmir Demokrasi Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onay alınmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Birey Tanıtım Formu" ve "Ortoreksiya Nervoza(ORTO-11) Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS-28.0 paket programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon testi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi %95 güven aralığında p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Katılımcıların yaş ortalamalarının 21,13±1,94, %92,4'ünün beden imajına önem verdiği, %52.9'unun mükemmeliyetçi kişilikte olduğu saptanmıştır. Hemşirelik öğrencilerinin ORTO-11 ölçeği toplam puan ortalaması 27,17±4,87'dir ve %53,4'ünün ortoreksiya nervoza eğilimi bulunmaktadır. Öğrencilerin cinsiyet, yaş, öğrenim görülen üniversite, özel beslenme durumu, diyet yapma, beden imajına verilen önem durumu, mükemmeliyetçi kişilik, sağlıklı beslenme ile ilgili eğitim etkinliklerine katılım durumu ve düzenli egzersiz yapma durumlarına göre ORTO-11 ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir(p<0,05). 
Elde edilen bulgular ışığında; hemşirelik öğrencilerinin yarısından fazlasının ortoreksiya nervoza eğiliminin olduğu ve kadınların, yaşı daha büyük olanların, özel beslenme durumuna sahip olanların, beden imajına önem verenlerin, mükemmeliyetçi kişiliğe sahip olanların, diyet yapanların, sağlıklı beslenme ile ilgili eğitimsel etkinliklere katılanların, özel beslenme durumuna sahip olanların ve diyet yapanların ON eğiliminin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Nurse candidates are among the risk groups for orthorexia nervosa(ON). This research was conducted to determine the orthorexia nervosa tendencies and related factors of students studying in the nursing department of the faculty of health sciences at two state universities in Izmir. 
The cross-sectional research was conducted with 671 students at Izmir Demokrasi University and Izmir Kâtip Çelebi University, Faculty of Health Sciences, Department of Nursing, between April and July 2024. Ethical approval was obtained from Izmir Democracy University Non-invasive Clinical Research Ethics Committee. Data collection tools were "Individual Introduction Form" and "Orthorexia Nervosa(ORTO-11) Scale". In data analysis, descriptive statistics, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and Spearman correlation test were applied using the SPSS-28.0 package program. Statistical significance level was accepted as p<0.05 within the 95% confidence interval.
It was found that the average age of the participants was 21.13±1.94, 92.4% of the participants attach importance to body image, 52.9% have a perfectionist personality. The ORTO-11 scale total score average of nursing students is 27.17±4.87 and 53.4% of them have a tendency to ON. There is a statistically significant difference between the total score averages of the ORTO-11 scale according to the students' gender, age, university of study, special nutritional status, dieting, importance given to body image, perfectionist personality, participation in educational activities related to healthy nutrition and regular exercise(p<0.05).
In light of the findings; It was concluded that more than half of the nursing students have a tendency to ON and women, those who are older, those with special nutritional status, those who care about body image, those with perfectionist personality, those who are on diets, those who participate in educational activities related to healthy nutrition, those with special nutritional status and those who are on diets have a higher tendency to ON has been found.