Türkiye'deki il belediyelerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of provincial municipalities in Turkey
Yazar: YUSUF CUMHUR
Danışman: PROF. DR. NECMİDDİN BAĞDADİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Belediyeler = Municipalities ; Etkinlik = Efficiency ; Malmguist Verimlilik İndeksi = Malmguist Efficiency Index ; Teknik etkinlik = Technical efficiency ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Bu tez, dünyadaki gelişmelere paralel olarak ülkemizde belediyelerin etkin olarak hizmet sunmalarını sağlamak amacıyla yapılan yasal düzenlemeler çerçevesinde il belediyelerinin etkin olup olmadıklarını değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Ayrıca nüfus yoğunluğunun belediyelerin etkinliğine olumsuz etkide bulunup bulunmadığının ortaya konması da amaçlanmıştır. Veri Zarflama Analizi ve Malmquist Endeksi Toplam Faktör Verimliliği Yönteminin kullanıldığı bu çalışmada Türkiye'deki büyükşehir belediyeleri hariç 51 belediyenin etkinliği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tezde su, katı atık, park ve bahçe, mali, itfaiye ve imar hizmetlerine ilişkin altı model oluşturularak bu hizmetlerin etkinliği değerlendirilmiştir. Varılan sonuçların değerlendirilmesi ile belediyelerde önemli düzeyde iktisadi etkinsizliğin olduğu görülmüştür. Ayrıca nüfus yoğunluğunun belediyelerin etkinliği üzerine; katı atık, itfaiye ve imar hizmetleri olmak üzere üç modelde olumlu, park ve bahçe hizmetleri modelinde olumsuz katkısının olduğu ve diğer iki modelde ise herhangi bir katkısının olmadığı gözlemlenmiştir. 2005 yılından itibaren belediyelerin etkinliğini artırmaya yönelik olarak yapılan yasal düzenlemelerin il belediyelerinin etkinliğini artırmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belediyelerin iktisadi etkinliğini artırmaya yönelik olarak çeşitli politika önerilerinde bulunulmuştur. Nüfus yoğunluğunun belediyelerin etkinliği üzerinde etkili olan katı atık, itfaiye ve imar hizmetlerinde, nüfus yoğunluğunu azaltan ve belediyelerin de etkinliğini azaltması muhtemel olan belediye mücavir alanının genişletilmesine yönelik politika seçiminde dikkatli davranılması gerektiği önerilmektedir.




Anahtar Sözcükler: Etkinlik, Veri Zarflama Analizi, Belediye, Malmquist Endeksi,Nüfus Yoğunluğu.

Abstract:
This thesis is prepared with a view to evaluate the efficiency of provincial municipalities within the framework of regulations enacted for providing a more efficient set of services thereof in line with the developments in the World. Furthermore, it is aimed to determine whether population density affects the efficiency of municipalities positively or negatively. Data Envelopment Analysis and Malmquist Total Factor Productivity Index are utilized in this study to evaluate the efficiency of municipalities of 51 provincial municipalities, except for metropolitan city municipalities. In this study, 6 models have been developed to analyze the services of water, solid waste, park and gardens, financial, fire and development. After the analysis, it is observed that to a large extent there is an economic inefficiency in municipalities. In addition, population density affects models for solid waste, fire and development services positively, park and garden services negatively and it has no effect on the other two models. It is also observed that regulations put into force since 2005 which targeted to improve the efficiency of municipalities did not improve the efficiency of provincial municipalities. There are some policy recommendations to improve the efficiency of municipalities. In services on which population density has a positive effect, such as solid waste, fire and development, it is recommended to be selective in policy proposals concerning the expansion of municipality adjacent area that can lead to a reduction in population density and efficiency of municipalities.




Key Words: Efficiency, Data Envelopment Analysis, Municipality, Malmquist Index,
Population Density.