İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışan personelin iş stresinin belirlenmesi
Determination of job stres among 112 Ambulance Workers in Izmir Health Directorate
Yazar: FUNDA ENGİNDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL DEMİRAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Ambulanslar = Ambulances ; Sağlık personeli = Health personnel ; İzmir = Izmir ; İş güvenliği = Work safety ; İş stresi = Job stress

Özet:
AmaçÇalışmanın amacı Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışanlarda iş stresinin belirlenmesidir.YöntemBu kesitsel çalışma İl Sağlık Müdürlüğü Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışanlarda (hekim, hemşire, acil tıp teknisyeni ve şoför) yapıldı. Toplam 746 çalışandan 354' üne ulaşılmıştır (%47.7). İş stresi ölçümünde İsveç iş yükü-kontrol destek ölçeğinin Türkçe uyarlaması kullanıldı. Ev işlerinden kaynaklanan stresin ölçümünde iş yükü-kontrol, destek ölçeğine uygun olarak geliştirilen bir ölçek kullanıldı. Tüm grubun medyan değerinden yüksek iş yükü puanı alan ve medyan değerinden düşük iş kontrolü puanı alanlar yüksek stres grubu olarak tanımlanmıştır. Karşılaştırmalarda diğer kategoriler (düşük iş yükü-düşük kontrol, düşük iş yükü-yüksek kontrol ve yüksek iş yükü-yüksek kontrol) düşük stres olmayan grup olarak değerlendirildi. Ölçeklerin yanı sıra sosyal ve ekonomik durum ve çalışma koşulları ile ilgili veri toplandı. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında ki kare analizleri ve lojistik regresyon kullanıldı. Cinsiyetin etkisinin değerlendirilmesi için yalnızca hekimlerde lojistik regresyon modeli oluşturularak analiz yapıldı.BulgularOrtalama yaş 31±8.0'dır. Araştırma grubunun % 63'ü kadın, %41.6'sı lise, %32.4'ü üniversite mezunudur. Çalışmaya katılanların meslek dağılımda; en büyük grubu 187 kişi (%57.2) ile acil tıp teknisyenleri oluşturmaktadır, bunu 71 kişi (%21.7) ile hekimler izlemektedir. Katılımcıların %91'i nöbet sistemine göre çalışılmakta ve %82'si çalıştıkları işi tehlikeli bulmaktadır. Cinsiyetler arasında iş stresi açısından fark yokken, ev işlerinden kaynaklanan stres ve toplam stres kadınlarda anlamlı düzeyde daha yüksektir (sırayla p= 0.08, p<0.001 ve p=0.04). Yaş ve mesleğe göre düzeltildikten sonra ev stresi kadınlarda 3.46 kat (GA:1.55-7.72) fazla saptanmıştır. Toplam stres açısından çok değişkenli analizlerde yaş, cinsiyet ya da meslek grupları arasında anlamlı bir risk artışı saptanmamıştır.Sonuç: Bu çalışmada iş stresinin yanı sıra ev işlerinden kaynaklanan stres de değerlendirilmiştir. İş stresi açısından cinsiyetler arasında fark yokken kadınlar erkeklere göre ev işlerinden kaynaklanan stresle daha fazla karşılaşmaktadırlar. Bu çalışma ev ve iş kaynaklı stresin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.Anahtar sözcükler: Sağlık çalışanları, İş stresi, iş güvencesi

Abstract:
The aim of this study was to assess job stress among Emergency Service Department, 112 ambulance workersMethods: The Emergency Service Department, 112 ambulance employees (physicians, nurses-midwifes, emergency medical technicians, and drivers) were surveyed cross-sectionally. A self-administered, anonymous questionnaire was developed, and delivered to the emergency workers. 354 workers, out of 746 (46%) were completed the study. In order to assess job stress, Turkish version of Swedish demand-control-support questionnaire was used. Stress due to house works or domestic stress were assessed by using the similar items as in demand-control-support questionnaire. A minimal questions on social and economic status and working conditions were also included in the questionnaire.Results: Mean age of the study population was 31±8.0, and consisted 63% of women. 41.6% were graduated from high school and 32.4% have higher education. Majority of the study group was Emergency Technicians (57%), followed by physicians (21%). Occupational stress was not found significantly different between gender (p=0.08). Domestic stress and total stress, was found significantly higher in women (p<0.001 and p=0.04 respectively). Domestic stress was found 3 times (OR=3.46; 1.55-7.72) higher in women after adjusted for age and occupation.Conclusion: In this study it has been showed that stress due to domestic works may play a substantial role for total perceived stress. Women were exposed higher domestic stress than males. It has been concluded that domestic and work stres should be considered together.Keywords: Health care workers, job stress, job insecurity