Acil durum ve doğal afetlerde kriz yönetimi: Kahramanmaraş ili örneği
Crisis management in emergencies and natural disasters: Case of kahramanmaraş provience
Yazar: MUHAMMED ALİ BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHŞAN KOLUTEK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Sağlık kuruluşlarında görev yapan yöneticilerin acil durum ve doğal afetlerde krizi yönetmedeki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırma, sağlık çalışanlarının acil durum ve doğal afetlerde kriz yönetimi görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseninde tasarlanmıştır. Çalışmada nitel araştırmada kullanılan gönüllük esasına dayalı olarak amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem tekniği kullanılmıştır. Araştırma öncesinde, etik kurul izni, kurum izni ve katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş olur alınmıştır.

Kahramanmaraş il merkezindeki sağlık hizmetlerinde çalışan, araştırmaya alınma kriterlerine uyan, farklı birimlerden 8 yönetici araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma verileri "Kişisel Bilgiler Anket Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Soru Formu" kullanılarak 01.05.2023-01.11.2023 tarihleri arasında toplanmıştır.  Araştırma verilerinin çözümlenmesi için yarı yapılandırılmış soru formu ile derinlemesine yapılan görüşmelere ait verilerin transkriptleri yapılarak tematik ve betimsel analiz yapılmıştır. 

Bulgular: Katılımcıların tamamı erkek ve yönetici pozisyonda olup, yaş ortalaması 38.75'dir. Verilerin analizi sonrasında  8 ana tema ve 28 alt tema oluşturulmuştur. Ana temalar; kriz, sağlık hizmetlerinde kriz yönetimi, afetlerde kriz yönetim süreci,  kriz yönetimine bakış açısı, personel ve tesislerin hazırlığı, afetlerde kriz yönetimi görev ve sorumluluklar, afetlerde kriz yönetim kurumları ve kriz yönetim aşamaları olarak saptanmıştır.

Sonuç ve Öneriler: Çalışmanın sonuçları, sağlık yöneticilerinin acil durumlarda ve doğal afetlerde kriz yönetimine ilişkin görüşlerini yansıtan bulgular içermektedir. Acil durumlara hazırlıklı olmak için planlama, tatbikat, kişiye özel eğitim, afet iletişimi, durum değerlendirmesi, iş akış şemaları ve doğal afetlerde kriz yönetimi açısından kriz öncesi durumlara hazırlık yapılmalıdır. Acil durumlarda ve doğal afetlerde kriz yönetimi kapsamında yöneticilerin kriz yönetiminde yaşadıkları sorunları, bu sorunların nasıl çözüleceğini, planlama, tatbikat, koordinasyon, afet iletişimi ve durum değerlendirme süreçlerini anlamalarının daha verimli ve etkili sonuçlar doğuracağı düşünülmektedir. Kuruluşlar ve topluluklar bu unsurları kriz yönetimi planlarına dahil ederek doğal afetler karşısında hazırlıklılıklarını ve dayanıklılıklarını artırabilirler.

Abstract:
SUMMARY
Aim: In this study, it was aimed to examine the views of managers working in healthcare organizations on crisis management in emergencies and natural disasters.

Method: The study was designed in phenomenology design, one of the qualitative research methods, to evaluate the views of healthcare professionals on crisis management in emergencies and natural disasters. In the study, the criterion sampling technique, one of the purposeful sampling methods, was used in qualitative research. Before the research, ethics committee permission, institutional permission, and written informed consent were obtained from the participants. The sample of the study consisted of 8 managers from different units working in health services in Kahramanmaraş city center, who met the inclusion criteria. The research data were collected between 01.05.2023-01.11.2023 using the "Personal Information Questionnaire Form" and "Semi-structured Questionnaire Form".  In order to analyze the research data, the data of the semi-structured questionnaire and in-depth interviews were transcribed and thematic and descriptive analysis were performed.

Findings: All participants were male and in managerial positions, with an average age of 38.75 years. After analyzing the data, 8 main themes and 28 sub-themes were formed. The main themes were determined as a crisis, crisis management in health services, crisis management process in disasters, perspective on crisis management, preparation of personnel and facilities, duties and responsibilities of crisis management in disasters, crisis management institutions in disasters, and stages of crisis management. 

Conclusion and Recommendations: The results of the study include findings reflecting the views of health managers on crisis management in emergencies and natural disasters. In order to prepare for emergencies, planning, drills, personalized training, disaster communication, situation assessment, workflow charts and preparation for pre-crisis situations should be made in terms of crisis management in natural disasters. It is thought that understanding the problems experienced by managers in crisis management, how to solve these problems, planning, drilling, coordination, disaster communication, and situation assessment processes within the scope of crisis management in emergencies and natural disasters will lead to more efficient and effective results. By incorporating these elements into their crisis management plans, organizations and communities can enhance their preparedness and resilience in the face of natural disasters.