Sera şartlarında sıcaklık ve ışığın biberde (Capsicum annuum L.) büyüme, gelişme ve verim üzerine kantitatif etkileri
The quantitative effects of temperature and light environment on the growth, development and yield of pepper (Capsicum annuum L.) grown in greenhouses
Yazar: DİLEK KANDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. SEZGİN UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma sera şartlarında yetiştirilen biberin (Capsicum annuum L.)büyüme, gelişme ve verimi üzerine ışık ve sıcaklığın kantitatif etkilerininbelirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Denemede biber tohumlarının ekimi dörtfarklı dönemde (Mart, Temmuz, Eylül ve Aralık) cam serada gerçekleştirilmiş vefide dikimleri cam ve plastik seraya (antifog, antivirüs, infrared ve ultraviyolekatkılı plastik kaplı, boydan boya çatı ve yan havalandırmalı) gölgeli ve gölgesizşartlarda yapılmıştır. Gölgeleme materyali olarak %50 ışık geçirgenliği olanplastik ağ örtüden yararlanılmıştır.Işık ve sıcaklığın biberde bitki büyüme özellikleri (bitki boyu, bitki gövdeçapı, yaprak sayısı, kök kuru ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak kuru ağırlığı,toplam bitki vejetatif kuru ağırlığı, oransal kök ağırlığı, oransal gövde ağırlığı,oransal yaprak ağırlığı, oransal yaprak alanı, özgül yaprak alanı, yaprakkalınlığı, net asimilasyon oranı ve nispi büyüme hızı), bitki gelişme özellikleri(fide çıkışına kadar geçen gün sayısı, dikimden çiçeklenmeye kadar gün sayısı,boylanma hızı, gövde çapı artış hızı ve yapraklanma hızı) ve verim (bitki başınameyve sayısı, bitki başına ortalama meyve ağırlığı ve bitki başına verim)üzerine etkileri incelenmiştir.İncelenen tüm özelliklerden elde edilen verilerin çoklu regresyonanalizleri Excel paket programı kullanılarak matematiksel modeller halinegetirilmiş ve oluşturulan modeller Slide Write paket programında 3 boyutluoC sıcaklık ve 70-1500 Mmol/m2 /s ışıkgrafiklere dönüştürülmüştür. 14-28şiddeti sınırlarında ele alınan büyüme, gelişme ve verim parametrelerindekiönemli değişimler çizilen bu grafiklerden faydalanılarak açıklanmıştır.Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre bitki boyu ve özgül yaprak alanıartan sıcaklık ve azalan ışıkla beraber eğrisel olarak artmıştır. Artan sıcaklık veışık gövde çapını da eğrisel olarak artırmıştır. Yaprak kalınlığı, yüksek ışıkyüksek sıcaklık ve yüksek ışık düşük sıcaklık şartlarında en yüksek değerineulaşmıştır.Net asimilasyon oranı (NAO) incelenen ışık sınırları içerisinde, artan ışıkşiddetiyle doğrusal olarak artmıştır. Nispi büyüme hızı (NBH) için optimumsıcaklık ışık şiddetine bağlı olarak yaklaşık 24-27 oC olarak belirlenmiş ve NBHzamanla azalmıştır. Artan sıcaklık ve azalan ışık şiddeti oransal yaprak alanını(YAO) artırmıştır. YAO'da zamanla azalmıştır.Tohum ekiminden fide çıkışına kadar geçen gün sayısı artan sıcaklıklaberaber azalmıştır. Artan sıcaklık ve ışık şiddeti dikimden çiçeklenmeye kadargeçen gün sayısını da azaltmıştır.Bitki başına ortalama meyve ağırlığı için optimum sıcaklık ışık şiddetinebağlı olarak yaklaşık 21 ve 24.5 oC kaydedilmiştir. Bitki başına en fazla verimoptimum sıcaklık olan 21 oC'de ve 1500 Mmol/m2 /s ışık şiddetinde tespitedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Biber, ışık, sıcaklık, büyüme, kantitatif özellikler, gelişme,verim, sera

Abstract:
This study was carried out to determine the quantitative effects of light,and temperature on growth, development and yield of pepper(Capsicum annuum L.) grown in greenhouses. The experiment was set up atfour different sowing times (May, July, September, and December) in glassgreenhouse. Glass and plastic greenhouse (covered with antifog, antivirüs,ınfrared, ultraviyole added plastic) were used for growing plants. Plants weregrown under shaded and unshaded conditions. 50% transparent greenpolyethylene netting cover was used for shading.The effects of light and temperature on plant growth (plant height, stemdiameter, leaf number, dry root weight, dry stem weight, dry leaf weight, totalplant dry weight, root weight ratio, stem weight ratio, leaf weight ratio, plant leafarea, leaf area ratio, specific leaf area, leaf thickness, net assimilation rate andrelative growth rate), plant development (time to seedling emergence, days fromplanting to blooming, rate of plant height increase, rate of stem diameter andleaf appearence rate) and yield (fruit number per plant, mean fruit weight perplant, yield per plant) were determined.The data obtained for all the parameters examined, multiple regressionanalysis were converted into mathematical models by using Excel packageprogram and the models obtained were turned into three-dimension graphsthrough Slide Write package programme. The effects of temperature and lighton all the parameters examined were explained depending on the light integral(70-1500 Mmol/m2 /s) and temperature (14-28 oC) by using these graphs.For the results obtained from the present study, plant height and spesificleaf area increased curvy-linearly with increasing temperature and light integral.Higher temperatures and light integrals also increased the stem diameter. Leafthicknes, reached the highest value at high light integral - high temperature andhigh light integral - low temperature.Within the examined light limitations net asimilation rate (NAR), wasincreased linearly by increasing the light integral. The optimum temperature forrelative growth rate (RGR) was determined to be about 24-27 oC dependent onlight integral and RGR decreased with time. Increasing temperatures anddecreasing light integrals were decreased leaf area ratio (LAR) and LAR alsodecreased with time.The number of days from sowing to emergence declined with theincreasing temperature. Increasing temperature and light integrals decreasedthe number of days from planting to flowering.The optimum temperature for mean fruit weight per plant was 21-24.5 oCdepending on light integral. The maximum yield per plant was determined at theoptimum temperature of 21 oC and 1500 Mmol /m2 /s light integral.Key Words: Pepper, light, temperature, growth, quantitative effects,development, yield, greenhouse