İbn Rüşd ile Ibn Maze'nin boşama konusundaki görüşlerinin karşılaştırılması
Comparison of Ibn Rushd and Ibn Maze's views on talaq
Yazar: ZEKİ ABALI
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ESEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Boşanma = Divorce ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Talak = Talak ; İbn Maze = Ibn Maze ; İbn Rüşd = İbn Rüşd ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, El-Muhitu'l-Burhani isimli eserinde İbn Maze'nin talakla ilgili görüşleri hakkında bilgi verilmiştir. Müellif, talak konusunu çoğunlukla farazi meseleler üzerinden açıklamıştır. Bundan dolayı çalışmada talakla ilgili eserde bulunan bütün meselelere değil konuların anlaşılmasına katkı sağlayacak sayıda meseleye yer verilmiştir. Ayrıca İbn Maze, eserinde bazı konularda Farsça meselelere de yer vermiştir. Müellifin Farsçayı da kullandığını belirtmek üzere birkaç Farsça mesele çalışmaya alınmıştır. 
İkinci bölümde, Bidayetü'l-Müctehid ve Nihayetü'l-Muktesıd isimli eserinde İbn Rüşd'ün talakla ilgili görüşleri hakkında bilgi verilmiştir. Müellif, eserinde mezhepler arasında karşılaştırma yaparak fıkıh konularını ele almıştır. Bu çalışmanın amacı iki müellif üzerinden bir nevi Hanefi mezhebiyle Maliki mezhebinin talakla ilgili görüşlerinin karşılaştırılması olduğu için bu bölümde İbn Rüşd'ün Maliki mezhebine atfettiği görüşlere yer verilmiştir. 
Üçüncü bölümde, İbn Maze ve İbn Rüşd'ün bu çalışmanın kaynakları konumundaki eserlerinde yer alan talakla ilgili görüşleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İbn Maze, konuyu daha kapsamlı açıkladığı için karşılaştırma onun eserindeki konu başlıkları merkeze alınarak yapılmıştır. 
Sonuç ve değerlendirme bölümünde ise iki müellifin talakla ilgili görüşleri değerlendirilip, önemli görülen hususlarla ilgili tespitlere yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İbn Maze, İbn Rüşd, Talak, El-Muhitu'l-Burhani, Bidayetü'l-Müctehid ve Nihayetü'l-Muktesıd

Abstract:
This study consists of three parts.
In the first chapter, It is given information of Ibn Maze's views on talaq in his book named al-Muhitu'l-Burhani. The author explained the matter of talaq mostly through hypothetical issues. Therefore, not given all the issues related to talaq in the work, it is given the number of issues that would contribute to the understanding of the matters. In addition, Ibn Maze included Persian issues on some issues in his work. It is included several Persian issues to indicate that the author also used Persian, in the study.
In the second chapter, it is given information about Ibn Rushd's views on talaq in his book named Bidayetü'l-Müctehid and Nihayetü'l-Muktesıd. The author has discussed fiqh matters in his work by making comparisons between schools. Since the aim of this study is to compare the views of the Hanafi school and the Maliki school on the talaq through two authors, in this section, it is given the views attributed by Ibn Rushd to the Maliki school.
In the third chapter, it is discussed comparatively the views of Ibn Maze and Ibn Rushd about the talaq in their works which are the sources of this study. Since Ibn Maze explained the matter more comprehensively, the comparison was made by focusing on the topics in his work.
In the conclusion and evaluation section, the views of the two authors about the talaq are evaluated and the study is concluded the determinations related to the matters considered important.

Keywords: Ibn Rushd, Ibn Maze, Talaq, El-Muhitu'l-Burhani, Bidayetü'l-Müctehid and Nihayetü'l-Muktesıd.