Mimari form analizi için bir yöntem araştırması: Çağdaş mimarlık akımlarına bağlı son dönem müze yapılarında uygulanması
Research on a method for analysis of the architecture form: The last period museum buildings based on contemporary architecture styles
Yazar: CENGİZ TAVŞAN
Danışman: PROF.DR. KUTSAL ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gestalt yaklaşımı = Gestalt approach ; Görsel matris = Visualised matrix ; Mimari form = Architectural form ; Müzeler = Museums ; Tasarım ilkeleri = Design principles

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, mimari formun üç boyutlu geometrik ayrışımından hareketle, formu görselleştirmeye yönelik bir yöntem araştırması ortaya koyarak mimari formların çözümlemesine yönelik estetik açıdan katkılar sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda biçimin hangi elemanter parçalarla tanımlandığı, bu parçalara hangi işlem ve ilkelerin uygulandığı ve biçimin Geştalt algı teorileri ile temel tasar ilkeleri doğrultusunda kendini nasıl yansıttığı irdelenerek, geometrik düzenlerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda önerilen analiz ile mimari formun farklı üslup ve yaklaşımlar doğrultusunda biçimsel benzerlik ve farklılıkları ile Batı-Japon mimarisi arasındaki ilişkiler ele alınarak irdelenmektedir. Ele alınan analiz çalışması beş bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm; formun yapısal ve algısal yönlerinin açıklanarak, mimarlıkla olan bağlantılarının irdelenmesi çerçevesinde literatür çalışmasının yapılması, İkinci bölüm; yapılan literatür çalışması paralelinde, araştırılan yöntemin amacı ve tanıtımı yapılarak, yöntemde kullanılacak matrislerin oluşturulması, Üçüncü bölüm; çalışma kapsamında araştırılan yöntemin amacına uygun olarak oluşturulan mimari formun üç boyutlu ayrışımının ortaya konulduğu analiz rnatrislerinin incelenen müze yapılarının üzerinde uygulanması, Dördüncü bölüm; Mimari form analizleri incelenen müze yapılarının yapısal ve kavramsal özelliklerinin yanında, mimari üslup ve yaklaşımlar ile Batı-Doğu mimarisi arasındaki bezerlik ve farklılıklarının görselleştirilerek irdelenmesi ve değerlendirilmesi, Beşinci bölüm; görsel analiz matrislerinin irdeleme ve değerlendirmelerine ilişkin sonuçların ortaya konması. Anahtar kelimeler: Form, Mimari Form, Üç Boyut, Temel Tasar İlkeleri, Geştalt İlkeleri, Simge, Görsel Matris, Geometrik Düzen, Analiz.

Abstract:
SUMMARY Research On A Method For Analysis Of The Architecture Form: The Last Period Museum Buildings Based On Contemporary Architecture Styles In this study, with the motion of three dimensional decomposition of the form, is aim to put forward a research method to exposes the visualisation of the form that will have contribution to analyse of architecture forms in terms of aesthetic aspect In the direction of this intention, the objective is to determine the geometric orders, the form that what components was defined, what process and criterion were applied to these components, with analyses of the form how reflects itself under the direction of the Geştalt perception theory with basic design principles. In this context, similarity and differences of the form in terms of various styles and approaches and examination the relationships between Western and Japanese architecture are dealt and analysed with this suggested analysis. Analysis of the study has five chapters: First chapter; statement of the structural and perceptional aspects of the form, literature study is done to examine the relationship to architecture, Second chapter; parallel to literature study, the aim and presentation of the research method, constitution of the matrixes that will use in this method are given, Third chapter; architecture form that has constituted in the context of the study based on suitability of the research method objective in the matrixes that show three dimensional decomposition analysis are applied to museum buildings which have include into the research, Forth chapter, besides the study of architectural form analysis of museum buildings in the characteristics of structural and concept examination and analysis are done by using visualised format to show architecture styfearri approaches wim Fifth chapter, putting forward the examination and analysis result of the visualised matrixes. Keyword: Form, Architecture Form, Three Dimension (3D), Principals of Basic Design, Geştalt Principals, Symbol, Visualised Matrix, Geometric Order, Analyse. VI