Ataerki-hukuk ilişkisi çerçevesinde Türkiye'de namus cinayetleri
Honor killings within the framework of the relationship between patriarchy and law
Yazar: EMEK BAYRAK
Danışman: PROF. DR. MİTHAT SANCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ataerkil = Patriarchal ; Cinayet = Murder ; Hukuk = Law ; Kadınlar = Women ; Namus = Honour ; Namus cinayeti = Honor killing ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Türk hukuku = Turkish law ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Tez, ataerki-hukuk ilişkisi çerçevesinde namus cinayetlerini incelemektedir. 1.Bölümde bu ilişki, kadına yönelik şiddet üstünden incelenmeye çalışılmıştır. Ulusal hukuk düzenlemeleri, yargı kararları ve insan hakları hukukunun eril yapısı örnekler üstünden değerlendirilmiştir.Yine kadın mücadelesine ve bu mücadelenin hem ulusal hukuk düzenlemelerinde, hem de insan hakları hukuku alanında kazanımlarına yer verilmiştir. Bu kazanımlar, kadınların haklarına ilişkin sözleşmeler ve kırılgan olmasına karşın oluşturulan mekanizmalar şeklinde karşımıza çıkmaktadır.2.Bölümde Türk Hukukunda ataerkillik, kadına yönelik şiddet bağlamında hukuksal düzenlemeler ve uygulama düzlemlerinde incelenmiştir. Hukukta, ataerkillikten eşitliğe doğru bir gelişim görülmektedir. Ataerkillikten uzaklaşma ve eşitliğe doğru gelişme, hukuksal düzenlemeler ve uygulama düzlemlerinde aile, cinsel politika ve aile içi şiddet başlıklarında incelenmiştir. Ancak uygulamaya hakim olan eril zihniyet, hukuksal düzenlemelerdeki iyileşmelerin ve değişimlerin hayata geçmesini sınırlamaktadır.3.Bölümde, namus cinayetleri noktasında hukukun bakışı ele alınmıştır. Hukukun namus cinayetlerine bakışı, Ceza Yasası ve hukuksal önlemler üstünden incelenmiştir. Ataerkillikten uzaklaşma, hukukun namus cinayetlerine bakışında da görülmektedir. Yeni yasanın töre saikine yer vermesi, haksız tahrik düzenlenmesinde ve uygulamasında farklılık görülmesi gibi. Ancak bütün bu düzenlemeler-önlemler, namus cinayetlerinin ortadan kalkmasında çok etkili olmamakta ve kadınların haklarının korunmasına bütünüyle yanıt vermemektedir. Çünkü bu noktada ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Özellikle TCK'nın namus saikine yer vermemesi ve namus cinayetlerine hala bazı yerel mahkemelerin ve (bazen Yargıtay'ın) haksız tahrik hükmünü uygulaması gibi. Hukukun namus cinayetlerine bakışında daha eşitlikçi bir çizgiye ulaşması için, kadınların daha çok mücadele etmesi gerekmektedir.

Abstract:
This thesis examines the honor killings within the framework of the relationship between partiarcy and law. In Section 1 this relationship is examined with respect to violence towards women. National legal arrangements, court decisions and masculine nature of the human rights are analyzed through examples. Moreover, women?s struggle and the acquisitions of this struggle in both national legal arrangements and the human rights law have been addressed. These achievements manifest as agreements and the mechanisms, although fragile, concerning women?s rights.In Section 2, patriarchy in Turkish Law is examined within the context of violence against women and with regards to legal arrangemens and application. There is a progress from patriarchy towards equality in law. Departure from patriarchy and the development towards equality are examined under the headings of family, sexual politics and domestic violence in relation to legal arrangements and their application. However, the masculine mentality dominant in practice limits the application of the improvements and changes made in the legal arrangements.In Section 3, the perspective of law with regards to honor killings is discussed. The view of law to honor killings is examined in relation to Penal Code and legal measures.Departure from patriarchy can also be observed in law?s view of the honor killings, e.g. the existence of the customs motive, and the differences in the arrangement and practice of unjust provocation. However, these arrangements and measures are not very effective in the elimination of honor killings and cannot fully achieve the protection of women?s rights since there are substantial deficiencies at this point, e.g. lack of honor motive in the Turkish Penal Code and the application of unjust provocation provision to honor killings by some local courts and even by the Court of Appeals from time to time. In order for the law to achieve a more egalitarian view to honor killings, women need to continue struggling for a long time.