Tip 2 Diyabet hastalarında duygusal iştahın beslenme durumu ve metabolik kontrol parametreleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effects of emotional appetite on nutritional status and metabolic control parameters in Type 2 Diabetes patients
Yazar: SEHER PINAR
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diyabet hastalarında duygusal iştahın beslenme durumu ve metabolik parametreler üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Çalışma Şanlıurfa Harran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyet Polikliniği'ne başvuran, toplam 66 (Erkek:28, %42,4, Kadın: 38,%57,6) Tip 2 diyabet hastasında yürütülmüştür. Hastaların genel özelliklerini, antropometrik ölçümlerini, fiziksel aktivite yapma durumunu ve beslenme alışkanlıklarını sorgulayan sorukağıdı yüz yüze yöntemle uygulanmıştır. Hastalara Duygusal İştah Anketi (Emotional Appetite Questionnaire-EAQ) ve Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (PREDIMED/MEDAS) uygulanmıştır. Hastaların yaş ortalaması (±SS) 50,4±8,9 yıldır. Erkeklerde günlük enerjinin karbonhidrat, protein ve yağdan gelen oranı sırasıyla %56±8,9 %14,7±1,8, %29,2±8,5, kadınlarda ise sırasıyla %53±9,1, %15,8±2,1, %31,3±9'dur.  Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalama (±SS) erkeklerde 30,2±5,8 ve kadınlarda 34,3±7,0 kg/m2'dir. Bireylerin %32,3'ü (E: %50,0, K: %19,0) hafif şişman ve %60,0'ı (E: %39,5, K: %75,6) şişmandır. Hastaların açlık kan şekeri (E: %96,4, K:%92,1), tokluk kan şekeri (E:%60,7, K:%57,9), HbA1c (E: %92,9, K:%78,9) değerleri yüksektir, farklar cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Erkeklerin üre (E:44,9±31,7, K:28,9±9,6 mg/dL) ve kreatinin (E: 1,2±0,5, K: 0,8±0,5 mg/dL) değerleri kadınlardan daha yüksektir. Hastaların fiziksel aktivite düzeyi (PAL) ortalama (±SS) 1,50±0,23'dir. Hastaların PREDIMED/MEDAS puan ortalaması 6,9±1,9 (E: 6,54±1,6; K: 7,1±2,1)'dur. Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği'ne erkeklerin %71,4'ü ve kadınların %63,2'si orta uyumludur ve cinsiyete göre aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05).  Hastaların ortalama olumsuz duygu ve iştah puanları (E: 4,1±1,2; K: 3,3±1,5) olumlu duygu ve iştah puanlarına (E: 6,1±0,7; K: 5,9±0,8) göre daha düşük bulunmuştur. Tip 2 diyabet hastalarına beslenme eğitiminin yanı sıra multidisipliner bir tedavi yaklaşımı hastalığın seyri ve kronik hastalıkların oluşmaması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, Beslenme durumu, Akdeniz diyeti, Duygusal iştah

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effect of emotional appetite on nutritional status and metabolic parameters in Type 2 diabetes patients. The study was carried out on 66 (male: 28, 42.4%, female: 38, 57.6%) Type 2 diabetes patients admitted to Sanlıurfa Harran University Training and Research Hospital Outpatient Clinics. A questionnaire to determine the general characteristics, anthropometric measurements, physical activity status and nutritional habits of the individuals was applied face-to-face. Emotional Appetite Questionnaire (EMAQ) and Mediterranean Diet Adherence Scale (PREDIMED/MEDAS) were applied. The mean age (±SD) of patients was 50.4±8.9 years. Daily mean (±SD) energy provided from carbohydrates, protein and fats were 56±8,9%, 14,7±1,8%, 29,2±8,5% in males and 53±9,1%, 15,8±2,1%, 31,3±9% in females, respectively. The mean (±SD) body mass index (BMI) was 30.2±5.7 in males and 34.3±7.01 kg/m2 in females. Out of total, 32.3% (males: 50.0%, females: 19.0%) was overweight and 60.0% (males: 39.5%, females: 75.6%) was obese. Fasting bolood glucose (M: 96.4%, F: 92.1%), postprandial blood glucose (M: 60.7%, F: 57.9%), HbA1c (M: 92.9%, F: 7.,9%) levels of the patients were found high and the gender difference was found statistically insignificant (p>0.05). Male urea (M:44.9±31.7, F:28.9±9.6 mg/dL) and creatinine (M: 1.2±0.5, F: 0.8±0.5 mg/dL) dL) excretion values were higher than women. The mean physical activity level (PAL) value was found as 1.50±0.23. PREDIMED/MEDAS mean score was 6.9±1.9 (M: 6.54±1.6; F: 7.1±2.1). Moderate level compliance to Meditereranean Diet was 71.4% in males and 63.2% in females and gender difference was not found (p>0.05). Negative emotional appetite and situations scores of the patients were (M: 4.1±1.2; F: 3.3±1.5) found lower than the positive emotional appetite and situation scores (M: 6.1±0.7; F: 5.9±0.8). There was no significant difference between the positive emotion and situation scores of the individuals, and the negative scores and gender (p>0.05). Individuals with Type 2 diabetes should be maintained with nutrition education besides with multidisciplinary diet counselling for the treatment of the disease.

Keywords: Type 2 diabetes, Dietary intake, Mediterranean diet. Emotional appetite