Plazma hücre farklılaşması gösteren düşük dereceli B hücreli lenfoproliferatif hastalıklarda ayırıcı tanı
Differential diagnosis in low-grade B cell lymphoproliferative disorders demostrating plasma cell differentiation
Yazar: HALE KIVRAK
Danışman: PROF. DR. IŞINSU KUZU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Antijenler = Antigens ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hücre farklılaşması = Cell differentiation ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Lenfoproliferatif bozukluklar = Lymphoproliferative disorders ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Plazma hücrelerinin eşlik ettiği veya plazma hücre farklılaşması gösteren küçük B hücreli lenfomalar non-Hodgkin lenfomaların ayırıcı tanı güçlüğü yaşanan büyük bir grubunu oluşturmaktadır. Bu grup içerisinde yer alan KLL/SLL, FL, MZL'lar, LPL/ WM ve MCL bulunmaktadır. Plazma hücre farklılaşması gösterebilen bu alt tiplerde histomorfolojik, immünohistokimyasal, moleküler veriler ile klinik ve radyolojik korelasyon da yapılarak çoğu zaman tanıya gidilebilirken, tipik prezentasyonu ile karşımıza gelmeyen, beklenen klasik immünohistokimyasal özelliklerini sergilemeyen ya da histomorfolojik olarak benzer özellikler sergileyen vakalar yanlış tanı almaktadır.  Çalışmamızda PHDBHL grubunda yer alan ve bu yönde tanı almış hastalarda, farklı gelişim aşamalarındaki B hücrelerininin işlevlerinde rol alan ve literatürde de bu aşamadaki B hücrelerinden gelişen lenfomaların ayırıcı tanısında umut vaad ettiği söylenen Immune Receptor Translocation-Associated Protein 1(IRTA1), Myeloid Cell Nuclear Differantation Antigen(MNDA), Lymphoid enhancer binding factor-1 (LEF1), Stathmin1 ve CD27 immünhistokimyasal belirteçlerinin tanı gruplarındaki  dağılımlarını saptamak ve PHDBHL'larda ayırıcı tanıda kullanılabilirliklerini saptamak  amaçlanmıştır. 2005 ile 2014 yılları arasında Ankara Ünversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'na gelen materyallerden düşük dereceli B hücreli lenfoma tanısı almış ve plazma hücrelerinin eşlik ettiği veya plazmositoid farklılaşma gösteren 93 olguya ait 130 örnek çalışmaya dahil edilmiş ve bu örnekler LEF1, MNDA, CD27, IRTA1 ve Stathmin1 antikorları ile incelenmiştir. LEF1, Stathmin1 ve IRTA1 belirteçleri sırası ile KLL/SLL, FL ve NMZL vakalarında diğer gruplar ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak pozitif bulunmuştur. Antikorların pozitif öngörü değeri (Positive Predictive Value: PPV)'ları daha düşük iken, negatif öngörü değeri (Negative Predictive Value: NPV) daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca Stathmin1'in Kİ67 proliferasyon indeksi ile korelasyon gösterdiği ve yüksek dereceli lenfomaya transformasyonun izlendiği alanlarda pozitiflik olduğu saptanmıştır. MCL vakalarında denek sayısı çok az olduğu için antikor ifadelerinin geneli yansıttığı şeklinde yorumu mümkün olmamıştır. CD27 dışındaki tüm çalışma antikorları neoplastik hücrelerin plazma hücrelerine dönüşümü oranı arttıkça ifadelerini kaybetmektedir. Bu çalışmada PHDGBL'ların ayrımında en başarılı sonuçlar LEF1, IRTA1 ve Stathmin1 ile alınmıştır. Ayırıcı tanı güçlüğü yaşanan vakalarda diğer tanısal belirteçler ve klinik bulgular ile kombine edilmesi halinde; LEF1 KLL/SLL tanısında, Stathmin1 FL tanısında, IRTA1 NMZL olgularında özellikle monositoid farklılaşma gösterenlerin tanısında, MNDA ise genel olarak MZL tanısında kullanılabilecek yardımcı antikorlardır. Bunların hiçbirisinin tek başına çok kuvvetle bir antiteyi işaret edecek boyanma özelliği bulunmamıştır.

Abstract:
Small B-cell lymphomas with plasma cell differentiation are a huge group of non-Hodgkin lymphomas constitute great difficulty in the differential diagnosis. These are Chronic Lymphocytic Leukemia/ Lymphoma (CLL/SLL), Follicular Lymphoma (FL), Nodal Marginal Zone Lymphoma (NMZL), Extranodal Marginal Zone Lymphoma (ENMZL), Splenic Marginal Zone Lymphoma (SMZL), Lymphoplasmacytic Lymphoma/ Waldenström's macroglobulinemia (LPL/WM) and Mantle Cell Lymphoma (MCL). The diagnosis can be made by the correlation of  clinical and radiological findings with histomorphological, immunohistochemical, and molecular data in these cases; however, the cases showing atypical presentation, unexpected immunohistochemical characteristics and or similar histology, can be misdiagnosed. In our study, we aimed to analyse the expression of Immune Receptor Translocation-Associated Protein 1(IRTA1), Myeloid Cell Nuclear Differantation Antigen(MNDA), Lymphoid enhancer binding factor-1 (LEF1), Stathmin1 and CD27, which are involved in different stage of B cell functions and reported to be helpful in the differential diagnosis, and to detect the utility of these markers in the differential diagnosis of  PHDBHL. The cases of low-grade B-cell lymphomas and low-grade B-cell lymphoma with plasma cell differentiation, diagnosed between 2005- 2014 in Ankara University, department of pathology were included in this study. 130 samples of 93 cases were analysed. LEF1, MNDA, CD27, IRTA1 and Stathmin1 antibodies were examined. We found statistically significant correlation with LEF1 in CLL/SLL, Stathmin1 in FL and IRTA1 in NMZL in comparison with other groups. The positive predictive value of the antibodies was low, whereas negative predictive value was high. Besides, there was a correlation between the Stathmin 1 expression and Ki67 proliferation index, and Stathmin 1 was mostly positive in higher grade areas of the tumor. Since the number of MCL cases was very low, we could not make a comment on that the expression of the antibodies was a consistent finding. The staining of all antibodies except CD27 was decreased with increasing plasma cell differentiation. In this study, we could get the most successful results with LEF1, IRTA1 ve Stathmin1 in the differentiation of PHDGBL. LEF1 for CLL/SLL, Stathmin1 for FL, IRTA1 for NMZL especially with monocytoid differentiation , and MNDA for MZL in combine with clinical features and other diagnostic tests, could be helpful in cases showing diagnostic difficulty. None of these markers were found to be spesific for any entity.