Erken çocukluk döneminde çocuğu olan ebeveynlerin kendi erken dönem uyumsuz şemaları ile çocuklarına yönelik ebeveyn tutumları arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas of parents who have children in early childhood and their parenting attitudes towards their children
Yazar: EDİBE SEVDE GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KAYA CİCERALİ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn stili = Parental style ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Şema = Schema

Özet:
Araştırmanın amacı, erken çocukluk döneminde çocuğu olan ebeveynlerin kendi erken dönem uyumsuz şemaları ile çocuklarına yönelik ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya katılan 259 ebeveyne 'Young Şema Ölçeği Kısa Form-3', 'Ebeveyn Tutum Ölçeği' ve 'Kişisel Bilgi Formu' uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre erken dönem uyumsuz şemalar ile otoriter ve aşırı koruyucu ebeveyn tutumları arasında pozitif yönlü ilişkiler tespit edilirken, demokratik ebeveyn tutumu arasında negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bir diğer bulguya göre kendisini otoriter olarak tanımlayan ebeveynlerin, duygusal yoksunluk ve başarısızlık şeması puanları yüksek çıkmıştır. İzin verici ebeveyn tutumu haricinde, bireylerin kendilerini tanımladıkları ebeveyn tutumları ile ölçüm sonuçları tutarlıdır. Yalnızca aşırı koruyucu ebeveynler, kendi ebeveynlerini de aşırı koruyucu olarak tanımlamaktadır. Kendi ebeveynlerini otoriter olarak tanımlayan bireylerin, duygusal yoksunluk, güvensizlik ve kendini feda şema puanları daha yüksektir. Karamsarlık ve cezalandırıcılık şemalarının cinsiyete göre farklılaştığı elde edilen bulgular arasındadır. Eğitim seviyesi arttıkça yüksek standartlar şema puanlarının ve demokratik ebeveyn puanlarının artış gösterdiği tespit edilmiştir. Çocuk sayısı ile yüksek standartlar şeması arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Son olarak algılanan ebeveyn başarı puanları ile demokratik ve aşırı koruyucu tutum arasındaki pozitif yönlü anlamlı ilişki elde edilen bulgular arasındadır.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the relationship between early maladaptive schemas of parents who have children in early childhood and their parenting attitudes towards their children. For this purpose, 259 parents participating in the study were administered the 'Young Schema Questionnaire Short Form-3', 'Parenting Attitude Scale', and 'Personal Information Form'. In the analysis of the data obtained, the T-Test, One-Way Analysis of Variance, Pearson Product-Moment Correlation Analysis and Spearman Brown Rank Difference Correlation Analysis were used. According to the research findings there are positive correlations between early maladaptive schemas and authoritarian or overprotective parental attitudes, while a significant negative correlation was found with democratic parenting attitudes. Another finding indicated that parents who identified themselves as authoritarian had higher scores in emotional deprivation and failure schemas. Excluding permissive parenting attitudes, the parenting attitudes individuals identified with were consistent with the measurement results. Overprotective parents also described their own parents as overprotective. Individuals who described their own parents as authoritarian had higher scores in emotional deprivation, mistrust, and self-sacrifice schemas. The findings also suggested that there are gender differences in pessimism and punishment schemas. It was determined that as the level of education increased, so did the scores for high standards schemas and democratic parenting scores. A significant negative correlation was found between the number of children and high standards schema.