Geriatrik hastalarda subkutan infüzyonla yapılan hidrasyonun etkinliğinin incelenmesi
Study on examining the efficacy of subcutaneous hydration administration in geriatric patients
Yazar: GAYE ÖZ ESMERAY
Danışman: DOÇ. DR. LEMAN ŞENTURAN ; DOÇ. DR. ALPER DÖVENTAŞ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hemşire bakım evleri = Nursing homes ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Hipodermozis = Hypodermosis ; Huzurevleri = Nursing homes ; Su-elektrolit dengesi = Water-electrolyte balance ; Sıvı tedavisi = Fluid therapy ; İnfüzyonlar-intravenöz = Infusions-intravenous

Özet:
Çalışma hafif ve orta dehidratasyonu olan geriatrik hastalarda subkutan infüzyon (HDC: Hypodermoclysis) uygulamasının etkinliğini incelenmek amacıyla deneysel ve randomize kontrollü olarak yürütüldü.  Araştırma, Şubat-Nisan 2016 tarihleri arasında İstanbul ilinde özel bir geriatrik bakım ünitesinde yürütüldü. Örneklemi, geriatrik bakım ünitesinde yatan, hidrasyon ihtiyacı olan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul edip örnekleme dâhil edilme kriterlerini taşıyan 30 hasta oluşturdu. Deney ve kontrol uygulamaları için  hastalara üç intravenöz yolla (IV) hidrasyon, üç subkutan yolla (SC) infüzyon uygulaması yapıldı. Veriler Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu, Hasta Tanıtım Formu, Yan Etkiler Takip Formu, Laboratuvar Bulguları Takip Formu, Sarf Malzeme ve Zaman Takip Formu, Gözlem Formu ve Uygulama Kolaylığı/Zorluğu Formu ile toplandı. Verilerin analizinde yüzdelik dağılımların yanı sıra Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Friedman Testi ve McNemar testi kullanıldı. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 81,97±8,81 yıldı ve  %63,3'ü (n=19) Alzheimer nedeniyle bakımevinde kalmaktaydı. Hidrasyon yöntemine göre hastalarda uygulamanın yan etkilerinin görülme oranları değerlendirildiğinde I. uygulama sonrasında IV yolla infüzyon uygulanan hastaların %90'ında uygulama yerinde kızarıklık, %86,7'sinde kanama ve %80'inde ajitasyon görüldüğü belirlendi ve bu oranların SC infüzyon yöntemi kullanıldığında gözlenen oranlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0,01).  Her üç uygulamada, kullanılan intraket sayıları, kullanılan kataterlerin kalış süreleri ve kataterlerin takılış süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görüldü (p=0,001). Laboratuvar bulguları, yan etki görülme oranları, sarf malzeme miktarı, maliyet, kateter takılış ve kalış süreleri açısından değerlendirildiğinde SC infüzyonun IV infüzyona göre daha etkin olduğu; bu nedenle parenteral olarak desteklenmesi gereken hafif ve orta dehidratasyonlu geriatrik hastalarda, subkutan infüzyon uygulamasının (HDC) kullanılabilir olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
The study was conducted as an experimental and randomized controlled study to investigate the efficacy of subcutaneous hydration (HDC: Hypodermoclysis) administration in geriatric patients with mild to moderate dehydration. The research was conducted in a private geriatric care unit in the province of Istanbul between February and April 2016. Thirty (30) patients, participating voluntarily in the research, being hospitalized in geriatric care unit and in need of hydration, and carrying the inclusion criteria of sampling constituted the sampling group. For experiment and control applications, three intravenous (IV) hydration and three subcutaneous (SC) hydration applications were performed on the patients. Data were collected with Informed Volunteer Consent Form, Patient Identification Form, Side Effects Monitoring Form, Laboratory Findings Tracking Form and Consumable Materials and Time Tracking Form. In analyzing data, the Wilcoxon Signed Ranks Test, Friedman Test, and McNemar test were used beside the percent distributions. The average age of the patients who participated in the study was 81.97 ± 8.81 years and 63.3% (n = 19) of them were in the care home for due to Alzheimer's. When the incidence of side effects of the treatment was evaluated according to the hydration method, after the first application, it was found that 90% of the patients to whom hydration IV applied had redness at the application site, bleeding at 86.7% and agitation at 80%, and these ratios were found to be statistically significant compared to those observed when the SC hydration method was used (P <0,01). In all three applications, there was a statistically significant difference (p = 0.001) between the number of catheter used, the length of stay of the used catheters and the insertion time of the catheters. Because it is found that the SC hydration gave a more positive result than the IV hydration when evaluated in terms of the laboratory findings, incidence of side effects, consumables' amount, cost, installation and duration of stay of catheter, it is suggested that subcutaneous hydration (HDC) should be preferred to intravenous hydration in the treatment of mild and moderate dehydrated geriatric patients.