Liselere geçiş sistemi fen bilimleri soruları ile fen bilimleri öğretmenlerinin yazılı sorularının Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi
Evaluation of high school transition system science questions and written questions of science teachers according to Bloom's taxonomy
Yazar: EDA OĞUZTEKİN
Danışman: PROF. DR. OKTAY BEKTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma 2018-2023 Liselere Geçiş Sistemi (LGS) fen bilimleri sorularının ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında fen bilimleri öğretmenlerinin sekizinci sınıflar için hazırladıkları sınav sorularının Orijinal Bloom Taksonomisine (OBT) göre değerlendirmesini ve öğretmenlerin hazırladığı bu sınavların LGS sınavı ile bilişsel düzeyde karşılaştırmasını amaçlamıştır. Araştırmacı nitel araştırma yönteminin bir deseni olan durum çalışmasını ve onun bir modeli olan bütüncül çoklu durum modelini kullanmıştır. Veri toplama aracı olarak ise araştırmacı dokümanlardan faydalanmıştır.  Araştırmada veriler betimsel analize göre çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular ise OBT'ye göre frekans ve yüzde dağılım şeklinde sunulmuştur. Araştırmacı, LGS ve öğretmen sınavlarında yer alan fen bilimleri sorularının OBT'ye göre homojen dağılmadığını tespit emiştir. Ayrıca, araştırmacı öğretmenlerin hazırladığı yazılı sorularının çoğunlukla alt düzey bilişsel basamaklarda yoğunlaştığını, LGS sorularının ise daha çok üst düzey bilişsel basamaklarda yığıldığını ve her iki sınav türünün de yapılandırmacı yaklaşıma uygun nitelikte olmadığını belirlemiştir. Araştırmacı, öğretim programında benimsenen yapılandırmacı felsefeye dayalı olarak öğretmenlerin sınavlarda üst düzey düşünme becerilerini ölçen sorulara daha çok yer vermesini önermiştir. Ayrıca, merkezi ve yerel sınav sorularında OBT'ye göre her basamaktan soru sorularak homojen bir dağılımın sağlanması ve LGS sınavında geleneksel ölçme aracı olarak açık uçlu sorulara başvurulması gerektiği önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: doküman incelemesi, fen bilimleri eğitimi, liselere geçiş sistemi, orijinal Bloom taksonomisi, soru analizi.

Abstract:
This study aimed to evaluate the science questions of the 2018-2023 High School Transition System (LGS) and the exam questions prepared by science teachers for eighth graders in the 2023-2024 academic year according to the original Bloom's Taxonomy (OBT) and to compare these exams prepared by teachers with the LGS exam at the cognitive level. The researcher used the case study, which is a design of qualitative research method, and the holistic multiple case model, which is a model of it. The data were analyzed according to descriptive analysis. The findings were presented as frequency and percentage distribution according to the OBT. The researcher found that the science questions in the LGS and teacher exams were not homogeneously distributed according to the OBT. In addition, the researcher determined that the written questions prepared by the teachers were mostly concentrated in the lower-level cognitive steps. In comparison, the questions of the LGS have mostly concentrated on the higher level cognitive steps and both types of exams were unsuitable for the constructivist approach. Based on the constructivist philosophy adopted in the curriculum, the researcher suggested that teachers should include more questions that measure higher-order thinking skills in the exams. In addition, it has been suggested that a homogeneous distribution should be ensured in the central and local exam questions by asking questions from each stage according to OBT, and that open-ended questions should be used as a traditional measurement tool in the LGS exam.

Keywords: document review, high school transition system, science education original Bloom taxonomy, question analysis. science education.