Hemşirelerin spiritüel bakım sunumlarını etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi
Examination of the factors affecting the spiritual care presentati̇on of nurses with the structural equation model
Yazar: ÖZCAN KUTLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DOĞU
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi destek = Spiritual support ; Yapısal eşitlik modelleme = Structural equation modeling ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Hemşirelerin spiritüel bakım algıları ve spiritüel bakım uygulamaları hastaların tam ve kaliteli bakım almalarını etkilemektedir. Bu doğrultuda çalışmamız, hemşirelerin spiritüel bakımını etkileyen faktörleri belirlemek ve bir model doğrultusunda incelemek amacıyla planlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirildi. Veri toplama sürecinde tanılayıcı form, 'Manevi bakım verme', 'Şefkat yorgunluğu', 'Minnesota iş tatmini' ve 'Beck anksiyete' ölçek formları kullanılmıştır. Örneklem Hatay ilinde yer alan 2 devlet hastanesinde toplam 265 hemşire ile tamamlandı. Veriler IBM SPSS Statistics 23 programına aktarılarak değerlendirilmiş olup, karşılaştırma analizleri, yapısal eşitlik modeli, path analizi, one-way ANOVA, bağımsız örneklem t testi, Hotelling T testleri kullanılmıştır. 
BULGULAR: Araştırmaya katılan hemşirelerin, %60,8'i kadın, %52,1'i evli, %90,6'sı lisans mezunu, %23,0'ı acil serviste görev yapmakta olup yaş ortalaması 31,89±6,77'dir. MBVÖ puan ortalamasının 141,03±28,36, MİTÖ puan ortalamasının 62,28±17,53, BAÖ puan ortalamasının 30,89±9,52 ve ŞYÖ puan ortalamasının 1,94±0,36 olduğu saptanmıştır. Yaş ve çalışma yılı ile ŞYÖ ve MİTÖ arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerin spiritüalite ve spiritüel bakıma uygulamalarına ilişkin özellikleri MBVÖ, ŞYÖ ve MİTÖ'ni etkilemektedir. Yapısal eşitlik modeli doğrultusunda MBVÖ üzerinde başkalarına değer vermenin negatif, ŞYÖ (değer bilinci ve özdeğer alt boyutlarının) ve MİTÖ'nin ise pozitif istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisi vardır (p<0,05). MBVÖ ile BAÖ arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05).
SONUÇ: Hemşirelerin spiritüel bakım sunumları iş tatmini ve şefkat yorgunluğundan etkilenirken anksiyete düzeyinden etkilenmemektedir. Hemşirelerin spiritüalite ve spiritüel bakım uygulamalarına ilişkin özellikleri spiritüel bakım sunumlarını, iş tatminleri ve şefkat yorgunlukları ile yakından ilişkilidir.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Nurses' spiritual nursing perceptions and practices affect patients' getting full and quality care. Accordingly, the present study was planned to identify the factors that affect nurses' spiritual care and to examine these within a model.
INSTRUMENTS AND METHODOLOGY: The study was conducted as a descriptive and correlational design. A diagnostic form, "Spiritual Care", "Compassion Fatigue", "Minesota Job Satisfaction" and "Beck Anxiety" scales were used to collect data. The sample was completed with a total of 265 nurses working at two different medical institutions in Hatay. The data were analyzed through IBM SPSS Statistics 23 package program, comparison analyzes, structural equation modelling, path analysis, one-way ANOVA, independent samples t-test, Hotelling T-tests were used in line.
FINDINGS: 60.8 % percent of the participants were female, 52.1% were married, 90.6% were Bachelor's degree holders and 23.0 % were working in the emergency service. The mean age was 31.89 ±6.77. The mean scores for the SCS, MJSS BAS and CFS were 141.03±28.36, 62.28±17.53, 30.89±9.52 and 1.94±0.36, respectively. There was a statistically significant relationship between age and years of experience and CFS and MJSS (p<0.05). Nurses' spirituality and spiritiual care practice characteristics affect SCS, CFS and MJSS. There was a statistically significant relationship between SCS, CFS and MJSS (p<0.05). In accordance with the structural equation modelling, giving value to others has a negative statistical significance on SCS whereas CFS (on the sub-dimensions of value consciousness and self-value) and MJSS had a positive statistical significance on SCS (p<0,05). There was no statistically significant relationship between SCS and BAS (p>0,05). 
RESULT: Whereas job satisfaction and compassion fatigue affect nurses' spiritual care presentation, level of anxiety does not affect it. There is a close relationship between nurses spirituality and spiritual care practices and their job satifsfaction and compassion fatigue.