Mehmet Akif'in Fatih Kürsüsünde adlı eserinde söylem analizi (Kiplikler)
The discourse analysis in Mehmet Aki̇f's work called the pulpit of Fatih Mosque (Modalities)
Yazar: BUSE BAŞKURT
Danışman: PROF. DR. AYŞE İLKER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bildirme kipleri = Indicative moods ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Ersoy, Mehmet Akif = Ersoy, Mehmet Akif ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu çalışma Manisa Celal Bayar Üniversitesinde Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. 
Çalışma esas olarak iki bölümden oluşmaktadır. Söylem-Kiplik adlı birinci bölümde söylem, söylem analizi ve kiplik kavramının açıklanması amaçlanmış ve bu kavramlar hakkında bilgiler verilmiştir. Söylem Kavramının Tarihi, Türkiye'de Söylem Kavramı ve Batı'da Söylem Kavramının Gelişmesi başlıklarıyla söylem kavramı izah edilmiştir. Söylem Analizi Kavramının Tanımı ve Türkiye'de Bilim Çevrelerinde Söylem Analizi İncelemeleri başlıkları da söylem analizinin mahiyeti açısından bilgiler içermektedir. Bunlar dışında Kiplik Kavramı Üzerinde Çalışmalar ve Metin İncelemelerinde Kiplik Çalışmaları adlı başlıkta da kipliğin ne olduğu ve metin çalışmalarında nasıl bir rol oynadığı anlatılmıştır. 
Mehmet Âkif Ersoy-Fatih Kürsüsünde adlı ikinci bölümünde Mehmet Âkif'in Kişiliği, Fatih Kürsüsünde, Mehmet Âkif'i Fatih Kürsüsünde Eserini Yazmaya Götüren Süreç adlı başlıklar bulunmaktadır. Üçüncü bölüm olan İnceleme bölümünde ise metinde tespit edilen bulgular tasnif edilerek incelenmiş ve sonuç bölümü yazılmıştır.
Metnin incelenmesi sonucunda en çok soru kipliklerine yer verildiği görülmüştür. 14 alt başlıkla tasnif edilen soru kipliklerinin yazarın düşüncesini belirginleştirmek için en sık kullandığı yol olduğu tespit edilmiştir. Bir diğer kullanım da buyrum kipliği kullanımı olmuştur. Bu kullanım da 3 başlık altında tasnif edilerek yazarın buyrum kipliğini, alıcıda olmasını beklediği durumlar ve yapmasını istediği eylemlere yöneltmek için kullandığı görülmüştür. Gereklilik kipliği kullanımı ise 3 başlık altında değerlendirilerek, konuşucunun aslında alıcıyı harekete geçirmeye yönelik bir tutum içinde olduğu tespit edilmiştir. Bunlar dışında değerlendirici kipliği 2 başlık altında ele alınarak konuşucunun hitap ettiği topluluğa ya da o topluma anlattığı kişi, durum ve olgulara yönelik, içinde bulunduğu tavır ve değerlendirme tespit edilmiş ve yazarın en çok acıma kipliğine yer verdiği ve vaazlarında aslında alıcıda kendisine getirici bir etki bırakmayı amaçladığı anlaşılmıştır. Son olarak da düzenleme ya da bağıntılama bağlacı işlevi gören kiplikleri ise yazarın bilgi toplaması amacıyla sıklıkla kullandığı görülmüştür. Bunun sebebinin ise geniş bir alıcı kitlesine seslenmesi ve o kitledeki her kişinin metni okuduğunda bir şeyler anlaması gerektiği düşüncesiyle anlatımı pekiştirici ve açıklayıcı duruma getirdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was created as a master's thesis in Manisa Celal Bayar University Institute of Social Sciences. 
     The study fundamentally consists of two parts. The first part, Discourse-Modality, seeks to identify the concepts of discourse, discourse analysis and modality and information is given regarding these concepts. The notion of discourse was explained under the titles The History of the Concept of Discourse, Discourse Concept in Turkey and The Developent of Discourse Concept in the West. The titles The Definition of the Concept of Discourse Analysis and Discourse Analysis Studies in the Scientific World in Turkey also include information concerning the nature of the discourse analysis. Apart from these, Modality and what kind of role it plays in textual studies were explained under the title Studies on the Concept of Modality and Modality Studies in Textual Analyses.
    In the second part titled Mehmet Âkif Ersoy- On The Pulpit of Fatih Mosque, the titles Mehmet Akif and His Personality, Mehmet Akif and On The Pulpit Of Fatih Mosque, Choosing the text On The Pulpit of Fatih Mosque for Modality Analysis and The Continuum That Led Mehmet Akif To Write On The Pulpit Of Fatih Mosque are included. In Analysis, which is the third part, the findings in the text were classified and examined and the conclusion part was written accordingly.  
	An analysis of the text revealed that the text includes mostly question moods. It was detected that the writer used the question moods that were classified into fourteen subheadings because they were the most preferred way of the writer to clarify his thoughts. Another frequent use was the imperatives. These were classified in three headings and it was seen that the writer used the imperatives when he wanted to express the recipient the conditions he expected of them and to orient them to the actions he desired. The Necessiatives were handled under three headings and it was found out that the speaker actually tried to prompt the recipient. Apart from these, the marker modality was handled in two headings and the stance and evaluation of the speaker towards the group of people, or the person, situation or facts he tells about to that group of people were detected and it was found out that the writer mostly used the ridiculing mood, and the fact that he aimed at making the recipient aware was revealed. Finally, it was seen that the writer used the modalities that serve as organization or relation conjunctions in order to gather information. It was concluded that the reason for this was because the writer addressed to a mass of recipients and he desired to reincorce his discourse and render it informative, thining that every body in that mass should understand something when they read the text.   
Key Words: Mehmet Âkif Ersoy, On The Pulpit of Fatih Mosque, Modality, Discourse Analysis