Engelli bireye sahip olan ailelerin problem çözme becerisinin,yaşam kalitesine etkisi
The effect of the problem solving skills of families with a di̇sabled person on the quali̇ty of life
Yazar: BEHİYE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE EKİNCİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA DURMUŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, engelli bireye sahip olan ailelerin problem çözme becerilerinin yaşam kalitesine etkisini incelemektir.
Materyal ve Metod: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türdedir. Araştırma Haziran 2023- Ocak 2024 tarihleri arasında Doğu Anadolu Bölgesi'nin bir ilinde bulunan 3 Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'ne kayıtlı engelli bireye sahip 220 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu,  Yetişkin Bakıcı Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Problem Çözme Envanteri ile yüz yüze toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik ve frekans dağılımı, bağımsız örneklemlerde t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Ebeveynlerin Problem Çözme Envanteri toplam puan ortalamaları 110.46±22.160 ve Yetişkin Bakıcı Yaşam Kalitesi Anketi toplam puan ortalamaları 63.90±18.251'dir. Problem Çözme Envanterinin toplam ve tüm alt boyut puanları ile Yetişkin Bakıcı Yaşam Kalitesi Anketi toplam ve Bakım Verme, Bakım Verme Tercihi, Parasal Konular, Kişisel Gelişim, Değer Verme, Bakım Verebilme Yeteneği, Bakıcı Memnuniyeti alt boyut puanları arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki, Yetişkin Bakıcı Yaşam Kalitesi Anketi-Hasta Bakım Stresi alt boyut puanları arasında ise orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Araştırmaya göre engelli bireye sahip ebeveynlerin problem çözme becerilerinin orta düzeyde olduğu ve problem çözme becerilerinin yaşam kalitelerini etkilediği bulunmuştur. Ebeveynlerin problem çözme becerisi arttıkça yaşam kalitelerinin de artış gösterdiği belirlenmiştir. Ebeveynlerin problem çözme becerilerini ve yaşam kalitelerini arttırmak amacıyla psikiyatri hemşireleri tarafından kendilerine sunulan eğitim olanakları konusunda bilgilenmeleri ve çocuklarının sosyal yönden gelişimlerini etkileyecek programlara katılmaları önerilmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Engelli bireylerin ebeveynleri, problem çözme becerisi, psikiyatri hemşireliği, yaşam kalitesi
ra doldurulacaktır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effect of problem-solving skills of families with a disabled individual on quality of life.
Material and Method: The research is descriptive and cross-sectional. The research was conducted with 220 parents registered with a disabled individual at 3 Special Education and Rehabilitation Centers in a province of the Eastern Anatolia Region between June 2023 and January 2024. Data were collected face-to-face with the Personal Information Form, Adult Caregiver Quality of Life Scale, and Problem-Solving Inventory. Percentage and frequency distribution, t-test in independent samples, ANOVA, Mann Whitney U test, Pearson Correlation test, and Cronbach Alpha reliability coefficient were used in the evaluation of the data.
Findings: The mean total scores of the Problem-Solving Inventory of the parents are 110.46±22.160 and the mean total scores of the Adult Caregiver Quality of Life Survey are 63.90±18.251. A moderate, negative, and significant relationship was determined between the total and all sub-dimension scores of the Problem-Solving Inventory and the total and Caregiving, Caregiving Preference, Financial Issues, Personal Development, Valuing, Ability to Care, Caregiver Satisfaction sub-dimension scores of the Adult Caregiver Quality of Life Survey (p<0.05). A moderate, positive, and significant relationship was determined with the Patient Care Stress sub-dimension scores of the Adult Caregiver Quality of Life Survey (p<0.05).
Conclusion: According to the research, it has been found that the problem-solving skills of parents with a disabled individual are moderate and there is a significant relationship between problem-solving skills and quality of life. As the problem-solving skills of parents increase, their quality of life also increases. It is recommended that parents benefit from psycho-counseling services, be informed about the educational opportunities offered to them, and the social development of their children in order to increase their problem-solving skills and quality of life by psychiatric nurses.
Keywords: Parents of disabled individuals, problem-solving skill, psychiatric nursing, quality of life
 
oldurulacaktır.