XIX. yüzyıl Mardin barınma kültürü 1837-1866
Dwelling phenomenon in the Nineteenth Century Mardin 1837-1866
Yazar: ÖMER FARUK GÜNENÇ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ASİLİSKENDER
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Barınma = Sheltering ; Kentler = Cities ; Mardin = Mardin

Özet:
XIX. YÜZYIL MARDİN BARINMA KÜLTÜRÜ 1837-1866
Ömer Faruk GÜNENÇ
Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Aralık 2013
Danışman: Doç. Dr. Burak ASİLİSKENDER
ÖZET
Bu çalışma, tarihi belgeler üzerinden bir kenti oku(ya)ma(ma) denemesidir. Mardin kenti özelinde, 19. yüzyıl şer'iye sicillerinde yer alan mülk satış hüccetleri, bir dönemi okuma aracı olarak, barınma kültürü bağlamında değerlendirilmiştir.
Belge eksenli kent, dönem ve mekân okumalarında, "metinsellik" ve "görsellik" kavramlarının dikotomisi kaçınılmazdır. Başka bir ifadeyle, değerlendirildiği dönemin kentsel strüktürü veya mekânları günümüze kadar ulaşmamış olan yerleri tarihi vesikalar aracılığıyla yorumlamak bahsi geçen karşıtlığa örnek olabilir. Toplumsallığın vücuda getirdiği mekânı, tarihi donduran mahkeme kayıtları üzerinden görselliğe temas etmeden okumak, kaçınılmaz olarak mekânı ıskalamak demektir. Bu çalışmada ise metinsellik ve görsellik ile birlikte kurulabilecek bir anlatı mümkündür. En azından metinsel olan ile görsel olan arasında oluşacak gerilimler daha açık bir biçimde tartışılmak istenmektedir. Bu anlatının oluşumunda, mülk satış belgelerinin tanımladığı imkânlar ve imkânsızlıklar tartışma güzergâhlarını oluşturmak için anlamlıdır. Bu bağlamda oluşturulan kurgu, "belge kutsallığı" sorunsalıyla pozisyonel bir biçimde yüzleşmeye niyet etmiştir. Dolayısıyla bu çalışma, imkân ve imkânsızlık güzergâhları arasında gelgitler üretmektedir.
Özetle bu çalışma, tartışmalar ve yeniden inşa denemelerinden elde edilen metodolojik strüktürle, belge eksenli yapılacak çalışmalar için yeni bir tartışma güzergâhı açma niyetindedir.
Anahtar Kelimeler: Mardin, Barınma Kültürü, Verneküler Konut, Kent, Şer'iye Sicili.

Abstract:
DWELLING PHENOMENON IN THE NINETEENTH CENTURY MARDIN 1837-1866
Ömer Faruk GÜNENÇ
Erciyes University, Graduate School of Natural and Applied Science
M. Sc. Thesis, December 2013
Supervisor: Associate Professor PhD Burak ASİLİSKENDER
ABSTRACT
This study is an experiment, focused on (un)reading a city through historical documents. It is actually an attempt of re-interpretating the domestic space, the period and even the sociality. Thus, hüccets (property sales/house sales), recorded in şer'iye sicils of Ottoman Empire in 19th century Mardin, were translated and examined to understand the housing culture.
It is well known that there is always a dichotomy between "textuality" and "visuality" on the interpretation of a city, a period or a space through historical documents. In other words, reading an unpreserved city through hüccets would be an example of this contradiction. It is an inevitable fact that interpreting a space, created by sociality, through hüccets freezing the history omits the sense of the city. For this study, there is an opportunity denoted by juxtaposition of textuality and visuality so that tensions between these terms can be argued clearly. Therefore, possibilities and impossibilities defined by hüccets are meaningful to make up some ways of creating the narrative. In light of these terms, this attempt is equivalent to face the problematic of "the sanctity of documents."  This study is creating and also discussing tensions produced by the flux of possibilities and impossibilities.        
In brief, this study intent to create new discussions especially for document-oriented examinations, by its methodological outputs derived from the interpretation of the space and its re-building challenges.
Keywords: Mardin, Housing Culture, Vernacular House, City, Şer'iye Sicili.