Yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında oluşan ağrı ve stres düzeyine emzirme, anne sütü kokusu ve anne kalp atım sesinin etkisi
The effect of breastfeeding, breast milk odor and mother heart beat sound on the pain and stress level during heel blood collection in newborns
Yazar: MERVE TAVLAR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KARAKOÇ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Emzirme = Breast feeding ; Kalp sesleri = Heart sounds ; Kan alma = Bloodletting ; Süt = Milk

Özet:
Amaç: Term yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında oluşan ağrı ve stres düzeyine emzirme, anne sütü kokusu ve anne kalp atım sesi yöntemlerinin etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Muş Devlet Hastanesi'nde doğan yenidoğanlar, örneklemini ise 15 Şubat – 15 Temmuz 2019 tarihleri arasında örneklem kriterlerine uyan 90 yenidoğan oluşturdu. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından literature uygun geliştirilen Veri Toplama Formu/ Uygulama Kayıt Formu ile ALPS-Neo Yenidoğan Ağrı ve Stres Değerlendirme Ölçeği, pulseoksimetre, fetal el doppler cihazı, ses kayıt cihazı ve hoparlör kullanıldı. Verilerin analizinde Shapiro Wilk testi frekans, Cohen's Kappa değeri, Cronbach Alpha(α), Anova, Ki kare, Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi ve Spearman's rho kullanıldı.
Bulgular:  İşlem öncesinde deney gruplarında ALPS-Neo ölçek puanları gruplararasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). İşlem sırasında anne sütü kokusu grubundaki (7.56±3.08 puan) yenidoğanların yüksek düzeyde ağrı ve stresinin olduğu, anne kalp atım sesi grubundaki (4.13±3.44 puan) yenidoğanların hafif düzeyde ağrı ve stresinin olduğu ve emzirme grubundaki (1.13±2.63 puan) yenidoğanların ağrı ve stresinin olmadığı bulundu. İşlem esnasında ve işlem sonrasında KTA, SpO2 arasında anlamlı fark bulunmaz iken ağlama süreleri arasında anlamlı fark bulundu. En yüksek ağlama süresi anne sütü kokusu uygulanan grupta  olup anne kalp atım sesi ve emzirme grubu sıralaması şeklindedir.
Sonuç: Nonfarmakolojik ağrı yöntemlerinden emzirme ve anne kalp atım sesi yenidoğan ağrı yönetiminde etkilidir. Anne sütü kokusu ağrı kontrolünde etkili bir yöntem olarak bulunmamış olup etkinliği yeni çalışmalarla araştırılmalıdır.
Anahtar kelimeler:Yenidoğan, ağrı, emzirme, anne kalp atım sesi, anne sütü kokusu.

Abstract:
The Effect of Breastfeeding, Breast Milk Odor and Mother Heart Beat Sound on the Pain and Stress Level During Heel Blood Collection in Newborns
Objective: It was performed to determine the effect of breastfeeding, breast milk odor and maternal heart beat sound on the pain and stress level during heel prick in term newborns.
Materials and Methods: The population of the study was the newborns born in Muş State Hospital, and the sample consisted of 90 newborns who met the sampling criteria between February 15 and July 15, 2019. Data Collection Form / Application Registration Form developed by the researchers in accordance with the literature and ALPS-Neo Neonatal Pain and Stress Assessment Scale, pulseoxymeter, fetal hand doppler device, voice recorder and loudspeaker were used. Shapiro Wilk test frequency, Cohen's Kappa value, Cronbach Alpha (α), Anova, Chi square, Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test and Spearman's rho were used to analyze the data.
Results: Before the procedure, there was no significant difference between the ALPS-Neo scale scores in the experimental groups (p>0.05). During the procedure, the newborns in the breast milk odor group (7.56 ± 3.08 points) had high levels of pain and stress, the newborns in the maternal heart beat sound group (4.13 ± 3.44 points) had mild pain and stress, and the newborns in the breastfeeding group (1.13 ± 2.63 points) had pain and stress. It was found to be stress free. While there was no significant difference between KTA and SpO2 during and after the procedure, a significant difference was found between crying times. The highest crying time is in the breast milk scent group and is in the order of the mother heart beat sound and breastfeeding group.
Conclusion: Among non-pharmacological pain methods, breastfeeding and maternal heart beat sound are effective in neonatal pain management. Breast milk odor has not been found to be an effective method in pain control, and its effectiveness should be investigated with new studies.
Keywords: Newborn, pain, breastfeeding, maternal heart beat sound, breast milk odor.