Limbik sistemi etkileyen LOW-grade tümör cerrahisi ve epilepsi cerrahisi sonrası cinsel aktivitenin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual activity after LOW-grade tumor surgery affecting the limbic system and epilepsy surgery
Yazar: EMİN OĞUZCAN YAMANER
Danışman: PROF. DR. UĞUR TÜRE ; DOÇ. DR. NAZ BERFU AKBAŞ
Yeditepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Giriş: Cinsel sağlık, yaşam kalitesinin önemli unsurlarından biri olmasına karşın hastalar bu konudaki şikayetlerini çoğu zaman dile getirmemekte ve hekim sormadığı takdirde bu konuyu açmamaktadırlar. Bu çalışmada; düşük dereceli glial tümör ve epilepsi nedeniyle kraniotomi geçiren hastalarda, ameliyat öncesi ve sonrası dönemde cinsel aktivite değişikliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı'nda limbik sistemi etkileyen düşük dereceli glial tümör eksizyonu ve epilepsi cerrahisi geçiren ve daha önce bu nedenle ameliyat geçirmemiş 47 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların yaş, cinsiyet, başlangıç şikayetleri, tümör lokalizasyonları, ameliyat tarihi, cerrahi yaklaşım ve tekniği, postoperatif patoloji sonuçları, pre- ve postoperatif nörolojik muayeneleri, postoperatif kemoterapi ve süreleri, pre- ve postoperatif antiepileptik ilaç kullanımı ve sayısı, pre- ve postoperatif Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) ve Belirti Tarama Testi (SCL-90-R) sonuçları kaydedildi. ACYÖ ve SCL-90-R test sonuçları istatistiksel olarak değerlendirilerek cerrahi yaklaşım, eksizyon alanı ve lokalizasyonun cinsel aktivite üzerine etkisi araştırıldı.

Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 31,81±7,94(aralık:18-52) yıl olduğu saptanırken, hastaların %59,6'sı erkek, %40,4'ü kadındı. Hastaların %68,1'ine sol, %31,9'una sağ lokalizasyondan cerrahi eksizyon uygulandı. Hastaların %40,4'üne epilepsi, %59,6'sına tümöral kitle/kavernom (insula tümörü, %23,4; MTR tümörü, %27,7 ve subkallozal bölge tümörü, %8,5) tanısıyla cerrahi işlem uygulandı. Kadınların preoperatif ACYÖ cinsel uyarılma alt boyut puanının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde postoperatif dönemde yükseldiği saptandı (p=0,038). Sol lokalizasyon cerrahisi yapılan hastaların preoperatif ACYÖ cinsel uyarılma (tahrik) ve lubrikasyon/ereksiyon alt boyut puanının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde postoperatif dönemde yükseldiği saptandı (p=0,018 ve p=0,013). Temporal lobektomi/polektomi ve amigdalohipokampektomi (AH) cerrahisi uygulanan hastalarda preoperatif ACYÖ orgazm (p=0,004) ve orgazmdan tatmin olma (p=0,011) alt boyut puanlarının postoperatif dönemde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükseldiği saptandı (p<0,05). Selektif amigdalohipokampektomi (SAH) uygulanan hastalarda, postoperatif dönemde pterional transsylvian cerrahi yaklaşımına göre paramedian supraserebellar transtentorial (PST) cerrahi yaklaşımı uygulanan hastaların, ACYÖ orgazm (p=0,021) ve orgazmdan tatmin olma (p=0,013) puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptandı (p<0,05).

Sonuç: Paramedian supraserebellar transtentorial yaklaşımı uygulanan hastaların preoperatif döneme kıyasla postoperatif dönemde cinsel doyum ve orgazm fonksiyonlarında iyileşme gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, bu yöntemin potansiyel olarak daha fazla cinsel işlev koruma sağlayabileceğini öne sürmektedir.

Abstract:
Background: Although sexual health is one of the important elements of quality of life, patients often do not express their complaints about this issue and do not open this topic unless the doctor asks. In this study, it was aimed to compare the changes in sexual activity before and after surgery in patients who underwent craniotomy due to low-grade glial tumor and epilepsy.

Materials and Method: 47 patients who underwent low-grade glial tumor excision and epilepsy surgery affecting the limbic system at Yeditepe University Hospital, Department of Neurosurgery. The age, gender, initial complaints, tumor localization, surgery date, surgical approach and technique, postoperative pathology results, pre- and postoperative neurological examinations, postoperative chemotherapy and duration, usage and the number of pre- and postoperative antiepileptic drugs, pre- and postoperative SCL-90-R and ASEX test results of these patients were recorded. The ASEX and SCL-90-R test results were evaluated statistically and the effect of surgical approach, excision area, and location on sexual activity was investigated.

Results: While the mean age of the patients was found to be 31.81±7.94 (December: 18-52) years, 59.6% of the patients were male and 40.4% were female. Surgical excision was applied to 68.1% of the patients from the left and 31.9% from the right location. Epilepsy was diagnosed in 40.4% of the patients and tumoral mass/cavernoma (insula tumor, 23.4%; MTR tumor, 27.7%, and subcallosal region tumor, 8.5%) was diagnosed in 59.6% of the patients and surgical procedure was performed. It was found that the preoperative ASEX sexual arousal subscale score of women increased at a statistically significant level in the postoperative period(p=0.038). It was found that the preoperative ASEX sexual arousal (arousal) and lubrication/erection subscale scores of patients who underwent left localization surgery increased at a statistically significant level in the postoperative period (p=0.018 and p=0.013). Preoperative ASEX orgasm (p=0.004) and satisfaction from orgasm (p=0.011) subscale scores were found to increase statistically significantly in the postoperative period in patients undergoing temporal lobectomy/polectomy and amygdalohypocampectomy (AH) surgery (p<0.05). In patients undergoing selective amygdalohypocampectomy (SAH), it was found that the scores of ASEX orgasm (p=0.021) and satisfaction from orgasm (p=0.013) of patients undergoing paramedian supracerebellar transtentorial (PST) approach were statistically significantly lower compared to the pterional transsylvian surgical approach in the postoperative period (p<0.05).

Conclusion: Improvement in sexual satisfaction and orgasm functions was observed in the postoperative period compared to the preoperative period of patients who underwent the Paramedian supracerebellar transtentorial approach. These results suggest that this method could potentially provide greater protection for sexual function.