Çelik konstrüksiyonlu seralarda taşıyıcı sistem tasarımlarının ekonomik yönden karşılaştırılması
Economical comparison of steel-framed greenhouse systems
Yazar: ADEM BUDAK
Danışman: PROF. DR. SEDAT KARAMAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Konstrüksiyon = Construction ; Metraj = Meters ; Seralar = Greenhouses ; Taşıyıcı sistemler = Supporting systems ; Çelik konstrüksiyon = Steel construction

Özet:
Seralar oldukça pahalı yapılar olduklarından, dikkatli ve günün modern teknolojileri göz önüne alınarak projelenmeleri gerekmektedir. Özellikle sayıları gün geçtikçe artan yüksek maliyetli çelik konstrüksiyonlu seraların planlanmasında yüklerin ekonomik şekilde taşınabilmesini sağlayabilmek, sistem seçiminde ve boyutlandırılmasında önemli olmaktadır. Bu tez çalışmasında, çelik taşıyıcı sistemli seralarda ülkemizde en fazla tercih edilen iki farklı çatı tipi, farklı makas açıklığı ve makas aralıklarının sera maliyetlerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla beşik çatılı ve gotik çatılı seralarda 2.5 m ve 3 m makas aralığı, 6 m, 8 m ve 9.6 m makas açıklığı olmak üzere 12 farklı sistem oluşturulmuştur. Planlanan seralarda en, boy ve yükseklik sırasıyla 48 m, 60 m ve 4.5 m olarak alınmıştır. Tez çalışmasında sera tasarımı Tokat ili iklim koşullarında domates ve hıyar yetiştirileceği göz önüne alınarak yapılmıştır. Ön tasarımı ve planlaması yapılan farklı olasılıklardaki tasarım seçenekleri, ilgili yönetmelik ve standartlar doğrultusunda statik analiz yazılımı olan SAP2000 programında tanımlamaları yapılıp grafik tabanlı modellenerek sonlu elemanlar yöntemi ile sera taşıyıcı sistemleri analiz edilmiş, Autocad yazılımında teknik çizimleri yapılmıştır. Yapılan analiz ve tasarımlar sonucunda elde edilen metraj verileri ile 2022/3 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları kitabından ilgili poz numaralı birim fiyat analizleri doğrultusunda MS EXCEL yazılımı üzerinde düzenleme yapılarak sera yapılarının maliyet analizleri tamamlanmıştır. Çalışma sonucunda farklı sera taşıyıcı sistemlerinin ekonomik açıdan karşılaştırılması yapılmış, en ekonomik sistemin gotik çatılı, 9.6 m makas açıklığı ve 3 m makas aralığına sahip sera olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Since greenhouses are highly expensive structures, they need to be designed carefully with the use of modern technology of the day. Especially in the design of high-cost steel-framed greenhouses, the number of which is increasing day by day, system selection and dimensioning play an important role in economical design of load-bearing members. The present thesis was conducted to investigate the effects of two different roof types, commonly preferred in construction of steel-framed greenhouses of Türkiye, different truss spans and truss spacings on greenhouse construction costs. For present analyses, 12 different systems, including 2.5 m and 3 m truss spacing, 6 m, 8 m and 9.6 m truss spans of gable and gothic-style roofs were generated. The width, length and height of the designed greenhouses were taken as 48 m, 60 m and 4.5 m, respectively. Greenhouse design was made considering that tomatoes and cucumbers will be grown under climate conditions of Tokat province. The design options with different possibilities, whose preliminary design and planning were made, were defined and graphically modeled in the SAP2000 software, which is a static analysis software, in accordance with the relevant regulations and standards and greenhouse load bearing systems were analyzed with the use of finite element method. Technical drawings were made in the AutoCAD software. For cost analyses, footage data obtained through performed analyzes and designs and unit-price data obtained from the relevant item number of the 2022/3 Construction and Installation Unit Prices Book were edited on MS EXCEL worksheets. Different greenhouse systems were compared economically and the greenhouse with a gothic roof style, 9.6 m truss span and 3 m truss spacing was identified as the most economical system.