Sıçanlarda siyatik sinirin ezilme yaralanması sonrası yüksek yoğunluklu lazer biyostimülasyon tedavisinin rejeneratif etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of regenerative effects of high-i̇ntensity laser biostimulation therapy following crush injury of the sciatic nerve in rats
Yazar: KEMAL ATAKAN BAYBURT
Danışman: PROF. DR. DOĞAN DOLANMAZ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Fizyoloji = Physiology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Periferik sinir hasarları = Peripheral nerve injuries ; Sinir rejenerasyonu = Nerve regeneration ; Siyatik sinir = Sciatic nerve ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Maksillofasiyal bölgede yapılan cerrahi işlemler sonucu oluşabilecek komplikasyonlarda; periferik veya santral sinir sistemi yaralanmasına bağlı sinirlerde fonksiyon kaybı, parestezi, hipoestezi, nöropatik ağrılar gibi nörosensöryel bozukluklar izlenebilmektedir. Oluşan hasarın şekli ve bulunduğu bölgeye göre tedaviye başlama zamanını değişmektedir. Tedavi yöntemi olarak invaziv, noninvaziv ve konvansiyonel tedaviler uygulanmaktadır. Periferal veya santral sinir sisteminin dejeneratif ve travmatik zedelenmesi sonrasındaki bir çok tedavi metodu uygulanarak sinirin rejeneratif etkisi gösterildiğine dair çalışmalar bulunmakla birlikte, yüksek yoğunluklu lazer tedavisi ile ilgili literatürlerde herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. 
Tüm ratların sol siyatik sinirleri cerrahi klemp ile 30 sn ezilerek sinir hasarı oluşturuldu. Siyatik sinirin ezilme yaralanmalarını takiben, otuz üç sıçan rastgele olarak kontrol, düşük yoğunluklu lazer tedavisi (DYLT) ve yüksek yoğunluklu lazer tedavisi (YYLT) olarak üç gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki sıçanların yaralanan siyatik siniri spontan iyileşmeye bırakılırken, YYLT (120J/seans ve 1024 nm dalga boyu) ve DYLT (2.4J/seans ve 650 nm) ameliyattan hemen sonra başlanıldı ve tedavi süresince 3 günde bir uygulandı. Ameliyat sonrası dönemde siyatik fonksiyonel indeks(SFİ), elektrofizyolojik değerlendirmeler ve histomorfometrik değerlendirmeler ile rejenerasyon durumu araştırıldı. 23 günlük iyileşme periyodunda, SFİ skorunda YYLT grubunun kontrol grubuna göre istatiksel anlamlık mevcuttken (p=,012), kontrol-DYLT (p=,270) ve YYLT-DYLT(p=,473) arasında istatiksel fark olmadığı görüldü. 30 günlük iyileşme periyodu sonunda YYLT grubu kontrol ve DYLT gruplarına göre anlamlı derecede daha iyi SFİ skorları kaydedildi. (p=,000, p=,002) DYLT-Kontrol grupları arasında istatiksel olarak fark yoktu. (p=,419)
Elektrofizyolojik değerlendirmede, amplitüt değerlerinde üç grup arasında istatiksel anlamlık bulunmamıştır. (p>0,05) Latans ve süre değerlerinde YYLT grubunun DYLT (p=,002, p=,014) ve kontrol (p=,003, p=,000) grubuna göre istatiksel anlamlılık mevcutken, DYLT-kontrol (p=1.000, p=,162) arasında istatiksel olarak fark yoktu.
Histolojik değerlendirmede, schwann hücre sayısı LLLT grubunun kontrol (p=,003) ve YYLT (p=,048) grubuna göre anlamlı derecede fazla olduğu ancak YYLT- kontrol (p=,59) grubunda istatiksel olarak fark olmağını ortaya koydu. G-ratio değerlendirilmesinde, YYLT grubunda, 0,55-0,69 aralığına sahip sinir liflerinin sayısı diğer gruplara göre yüksek çıkmıştır.
Fonksiyonel, histomorfometrik ve elektrofizyolojik araştırmalara göre YYLT, ezilme yaralanması sonrası periferik sinir rejenerasyonunda DYLT'den daha iyi sonuçlar ortaya koydu. Bu sonuçla YYLT, periferik sinir rejenerasyonu sırasında daha yüksek penetrasyon derinliği ve etkinliği açısından DYLT'den daha üstün görünmektedir.

Abstract:
In complications that may occur as a result of surgical procedures performed in the maxillofacial region; Neurosensory disorders such as loss of function in nerves, paresthesia, hypoesthesia, neuropathic pain can be observed due to peripheral or central nervous system injury. The time of initiation of treatment varies according to the type of damage and the area where it is located. Invasive, noninvasive and conventional treatments are applied as treatment methods. Although there are studies showing the regenerative effect of the nerve by applying many treatment methods after degenerative and traumatic injury of the peripheral nervous system, there is no study in the literature on high-intensity laser therapy.
The left sciatic nerves of all rats were crushed with a surgical clamp for 30 s to create nerve damage. Following the nerve crush injuries of sciatic nerve, thirty-three rats were randomly divided into three groups as control, Low-level laser theraphy (LLLT), and HILT groups. The injured sciatic nerve of rats in the control group were left to heal spontaneously, whereas HILT (120J/session and wavelength 1024 nm) and LLLT (2.4J/session and 650 nm) were started immediately after surgery and performed once every 3 days during the postoperative period. Regeneration was investigated by sciatic functional index (SFI), electrophysiological evaluations and histomorphometric evaluations.
On the 23th day of the healing period the HILT group presented better SFI results when compared with control group(p=,012) whereas there was no statisticaly significant differences between HILT-LLLT (p=,473) and LLLT-control(p=,270) groups. At the end of 30 days healing period significanlty better SFI scores were noted in the HILT group compared with LLLT and control groups (p=,002, p=,000) whereas there was no statistically significant differences between the LLLT and control groups(p=,419). There was no statisticaly significant differences between three groups regarding the amplitude values of the electrophysiological evaluations. Latency and duration values revealed that HILT group has statisticaly significant differences between LLLT(p=,002, p=,014)  and control(p=,003, p=,000) groups that was no statisticaly differences between LLLT and control groups (p=1.000, p=,162).
Histological evaluations revealed that LLLT group has statisticaly higher schwann cell numbers compared to HILT (p=,048)  and control (p=,003) groups whereas there was no statisticaly significant differences between HILT and control groups (p=,59). G-ratio evaluation revealed that, the number of nerve fibers with ranges of 0,55–0.69 has higher in the HILT group than other groups.
According to functional, histomorphometric and electrophysiological investigations HILT revealed better results than LLLT on peripheral nerve regeneration after crush injury. HILT seems to be supperior than LLLT regarding to higher penetration depth and efficacy during peripheral nerve regeneration.