Azerbaycan'da bir ekonomik kalkınma unsuru olarak "Finansal kiralama"
"Financial leasing" as an economic developmenttool in Azerbaijan
Yazar: AYSEL HÜSEYNZADE
Danışman: PROF. DR. ELİF HAYKIR HOBİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmamız, ekonomik kalkınma için hayati bir unsur olan finansal kiralamaya genel bir bakış ve karşılaştırmalı modellerle ilgili yasal düzenleme eksikliği  yaşayan Azerbaycan'ın konuyla ilgili yeni ve daha geniş kapsamlı kanunlara olan ihtiyacının sebeplerini içermektedir.  Finansal kiralamanın özüne ilişkin bir inceleme ile başlayacak, faaliyet kiralaması, muhasebesi ve vergilendirilmesi konuları da dahil olmak üzere diğer kiralama türleri ile finansal kiralamanın benzeştiği ve ayrıldığı noktalara derinlemesine bakışla devam edeceğiz.

Bu incelemenın amacı, akademisyenlerin görüşlerinin, uluslararası anlaşma zemininin ve daha önce iyi finansal kiralama uygulaması örneklerinin analizi için bir arka plan oluşturmaktır. Ulusal mevzuatın eksik unsurlarına ve hukuki statü belirsizliğine özellikle dikkat çekilmiş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Çalışmanın değineceği noktalardan biri, finansal kiralama sektörünün yapısal düzenleme sorunları, kiraya veren ve kiracının hukuki öznelliği, finansal kiralama şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin gereklilikler gibi konulara farklı ülkelerden örnekli karşılaştırmalar yaparak eğilmek ve finansal kiralamanın amacına dair somut gerekçeler ortaya koymaktır.

Tüm bu analizler, önerilen kanun tasarısının kabul edilmesi durumunda karşılaşılacak ana yapısal unsurlara göre hazırlanmıştır. Ana odak nokta, kiralama piyasasının gelişimini etkileyen faktörlerin kapsamlı bir değerlendirmesi, KOBİ'lerin finansal piyasalara katılımını artırmak için yeni kanunun gerekliliğinin doğrulanması, mevcut kiralama mevzuatının kusurlarından arındırılması, finansal kiralamanın gelişim adına teşvikidir. Bu kadar kapsamlı konular analiz edilirken, Tezde Azerbaycan Merkez Bankası ve Vergi Bakanlığı'ndan toplanan veriler ile Dünya Bankası, ADB, IFC ve diğer önde gelen kuruluşlar tarafından Azerbaycan hükümeti için yapılan anketler ve raporlar kullanılmıştır. Yazar bununla, finansal kiralamanın ekonomi için kritik derecedeki önemini, ana yapısal birimlerini teorik ve pratik olarak inceleyip ona özel bir kanunun gerekliliğini kanıtlamayı ve nihayetinde Azerbaycan'ın ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler：finansal kiralama; ayrı yasanın gerekliliği; Karşılaştırmalı analiz; kiralama piyasası; finansal katılım.

Abstract:
This paper presents an overview of the financial leasing as a vital element for the economic development and due to lack of legislative regulation, necessity of adoption of new separate law of Azerbaijan in comparative models study. It starts with a study of the essence of financial leasing, mainly setting it in the context of difference with operating leasing and other types of leasing including accounting and taxation issues, as well as the legal nature of financial leasing contract. This scrutiny is a background for the following analysis of the scholars' opinions, international treaty framework and international best practices. Special attention is paid to the imperfect elements of national legislation and uncertainity of legal status on it and concrete offers in this field have been made for each section. Another focus of the paper are structural problems of the regulatory mechanism of leasing sector, in particular legal subjectivity of lessor and lessee, requirements for operations of leasing companies, as well as the purpose of financial leasing asset using comparative research method of different countries.

All those analyses have been made per main structural elements of suggested draft law in the case of adoption of it. The main focus is made on the comprehensive assessment of factors affecting the development of leasing market, also substantiation of necessity of adoption of new law to enhance financial  inclusion of SME's to financial markets, avoid imperfection of current leasing legislation stimulation of financial leasing activity while improving financial literacy. While analyzing such comprehensive issues, data collected from Central Bank and Ministry of Taxes of Azerbaijan and  surveys and reports done by World Bank, ADB, IFC and other prominent organizations for Azerbaijani government have been used in Thesis. By this, Author aims to achieve showing how financial leasing is important for the economy, to substantiate the necessity of separate law on financial leasing while examining its main structural units theoretically and practically and ultimately to contribute further economic development of Azerbaijan.

Keywords: financial leasing; necessity of separate law; comparative analysis; leasing market; financial inclusion.