Dostoyevski'nin varoluşçuluk düşüncesi ve Abay Kunanbayev'e etkisi
The understanding of Dostoyevsky's existentialism and its effect on Abai Kunanbayev
Yazar: AMANZHOL AKHMETBEKOV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH TOKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç = Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Felsefeciler = Philosophers ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Kunanbayev, İbrahim Abay = Kunanbayev, İbrahim Abay ; Varoluşçuluk = Existentialism

Özet:
Dostoyevski'nin Varoluşçuluk Düşüncesi ve Abay Kunanbayev'e Etkisibaşlığını taşıyan tez çalışmamız üç bölüme ayrılmaktadır. Tezimizin ilk bölümünde bir felsefe akımı olarak varoluşçuluğun doğuşuna ilişkin genel bilgiler sunulmuş; bu felsefenin ele aldığı konular sistematik bir bakış açısıyla belli başlı temsilcilerinin görüşleri ışığında ele alınmıştır.Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Dostoyevski'nin hayatı, eserleri ve varoluşçu düşüncesi sistematik olarak incelenmiştir. Bu bağlamda Dostoyevski'nin bilim, eğitim, milliyetçilik, acı, ıstırap, keder, din ve insanın özgürlüğü anlayışı ayrı ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Ayırca din başlığında düşünürümüzün Tanrı'nın varlığına inkâr edenlere yaklaşımı, Tanrı'nın var olduğu görüşünü benimsemesi ile bir din olarak Hıristiğanlığa imana bakışımı da ayrı ayrı ele alınmıştır. Dostoyevski, felsefi sorunları, romanlarındaki kahramanlar aracılığıyla tartışmış olmasından dolayı tezimizde romanlarına yer verilmiştir. Çalışmada Dostoyevski'nin bütün eserleri incelenmekle birlikte Suç ve Ceza, Budala, Cinler, Karamazov Kardeşler adlı romanları ile Yeraltından Notlar ile Bir Yazarın Günlüğü adlı eserlere ağırlık verilmiştir.Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise Abay Kunanbayev'in hayatı, eserleri ve varoluşçu düşüncesi, tıpkı Dostoyevski'de ele alınan konular bağlamında sistematik olarak incelenmiştir. Öte yandan bu konularla ilgili olmak üzere, Abay'ın Dostoyevski'den veya Kazak kültüründen etkilendiği noktalara da yeri geldiğinde işaret edilmiştir. Abay'ın düşüncelerinin daha iyi değerlendirilmesi amacıyla düşünürümüzün yaşadığı çağdaki Kazakistan'ın toplumsal ve siyasal durumu hakkında bilgi sunulmuştur. Tezimiz boyunca Abay'ın görüşleri için öncelikle Kara Sözder adlı eserinden yararlanılmıştır. Bu tezin Türkiye'de Abay Kunanbayev üzerine felsefe alanında yapılan ilk akademik çalışma olmasının getirdiği en büyük zorluklardan biri, Türkçe kaynakça kıtlığı olmuştur. Bu nedenle tez boyunca yazılı belgeler kadar internet gibi erişimi her araştırmacıya açık olan kaynakların kullanılmasına gayret gösterilmiştir.

Abstract:
The thesis titled ?The Understanding of Dostoyevsky?s Existentialism and Its Effect on Abai Kunanbayev ? is composed of three main chapters, Introduction and Conclusion. ?Chapter I? gives information about the emergence of Existentialism as a philosophical current and systematically deals with its main topics from the perspective the chief representatives of Existentialism.In ?Chapter II?, the life of Dostoyevsky, his works and existentialist thoughts are examined in a systematic way. In this sense, each of Dostoyevsky?s understanding of science, education, nationalism, pain, grief, sorrow, religion, and freedom is analyzed under different titles. Also, under the title ?Religion?, I separately examine his approach to those who denies the existence of God, his view accepting the existence of God, and his ideas about believing in Christianity as a religion. Since he discusses philosophical problems by the heroes in his novels, I touch his novels in my study. Although all works of Dostoyevsky are examined in my thesis, I give more attention to his Crime and Punishment, The Idiot, Demons, The Brothers Karamazov, Notes from Underground, and A Writer?s Diary.In ?Chapter III?, as Dostoyevksy part, Abai Kunanbaev are examined. On the other hand, I display the effects of Dostoyevsky and Kazakh culture on Kunanbaev related to topics mentioned above. In order to properly evaluate Kunanbaev, this study provides information on the contemporary Kazakhistan in terms of social and political dimensions.In the study, I primarily use his ?Qara Sözder? (The Book of Words) to get his ideas. One of the difficulties of this thesis study being the first philosophical academic work on Abai Kunanbaev in Turkey is the lack of Turkish sources. Thus, I have tried to use all sources including Internet as much as the written sources.