KOAH'da vitamin D'nin rolü
The role of vitamin D in COPD
Yazar: MÜJDE CİĞERLİ OCAK
Danışman: PROF. DR. ALİ KOCABAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Solunum fizyolojisi = Respiratory tract physiology ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
ÖZETAmaç: Bu çalışmada KOAH'lı hastalarda vitamin D düzeyi ve vitamin D eksikliğinin, KOAH gelişimi ve akciğer fonksiyonları ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Temmuz 2011- Ekim 2011 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran, klinik olarak KOAH düşünülen ve solunum fonksiyon testi ile GOLD kriterlerine göre KOAH tanısı konulan 40 yaş üzeri, halen sigara içen veya bırakmış 86 stabil hasta ile benzer yaş ve cinsiyete sahip sigara içen veya bırakmış 72 sağlıklı yetişkinden oluşan kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan hasta ve kontrol grubundaki kişilerden onam formu alındıktan sonra, bir anket formu ile katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, semptomları ve medikal öyküleri sorgulanmıştır. Vitamin D düzeyini değerlendirmek amacıyla, serum 25(OH)D3 ile beraber serum albümin, parathormon, kalsitonin, fosfor, kalsiyum değerlerini içeren biyokimyasal değerlendirme yapılmıştır.Bulgular: Serum ortalama vitamin D düzeyi, KOAH'lı hastalarda (24,2±9,9 ng/mL), kontrol grubundan (30,8±8,3 ng/mL) anlamlı boyutta daha düşüktür (p<0,001). KOAH'lı hastalarda (% 39,5) vitamin D eksikliğinin (?20 ng/mL), kontrol grubundan (% 5,6) daha yaygın olduğu saptanmıştır (p<0,001). KOAH'lı hastalarda vitamin D düzeyini etkileyen bağımsız faktörleri belirlemek amacıyla yapılan lineer regresyon analizinde (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme yoğunluğuna göre standardize edilmiştir) FEV1 düzeyinin vitamin D düzeyini belirleyen bağımsız bir faktör olduğu saptanmıştır (beta=0,286 p=0,007).KOAH'lı hastalarda, hastalık şiddetinin vitamin D eksikliğinin üzerine etkisini gösteren çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme öyküsüne göre standardize edilmiştir), Evre 1-2 KOAH referans alındığında, Evre 3-4 KOAH'da vitamin D eksikliği riski 2,8 kat artmaktadır (OR:2,8, p=0,024). Yeni GOLD sınıflamasına göre (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme öyküsüne göre standardize edilmiştir) A grubu referans alındığında, D grubunda, vitamin D eksikliği riski 4,83 artmaktadır (OR:4,83, p=0,003). Buna ek olarak, vitamin D'nin sigaranın akciğer fonksiyonları üzerindeki etkilerini azalttığı gösterilmiştir.Sonuç: Bu çalışmada sağlıklı yetişkinlerle karşılaştırıldığında, KOAH'lı hastalarda serum ortalama vitamin D düzeylerinin daha düşük, vitamin D eksikliğinin daha yaygın olduğu görülmüştür ve KOAH şiddeti arttıkça vitamin D eksikliğinin arttığı gösterilmiştir. Buna ek olarak vitamin D'nin, sigaranın akciğer fonksiyonları üzerindeki etkilerini azalttığı saptanmıştır. Ancak şu an için KOAH'da akciğer fonksiyonlarının birincil ve ikincil korumasında vitamin D eksikliği tedavisinin kullanımı için, uzun takipli randomize kontrollü çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Akciğer fonksiyonları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), Vitamin D.

Abstract:
Objectives: Since recent studies revealed conflicted results about chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and vitamin D, in this study we aimed to determine the relationship of serum vitamin D levels and vitamin D deficiency with the development of COPD and lung functions in COPD patients.Material and Method: In this study, serum vitamin D levels were analyzed on patients who admitted to the Chest Diseases out-patient clinic in Cukurova Unıversity Balcalı Medical Faculty Hospital between July 2011 and September 2011, clinically suspected diagnosis of COPD and were diagnosed COPD by lung function tests according to GOLD criteria, over 40 years who still smoke or stopped smoking 86 stable patients and 72 healthy adults with similar age and sex. After obtaining informed consent from all patients, the demographic data, symptoms and medical history were recorded with a survey, and physical examination was performed and recorded in all patients. Venous blood sample was analyzed for serum 25(OH)D3 and also serum albumin, parathormone, calcitonin, phosphorus and calcium levels.Results: Mean serum vitamin D levels of COPD patient (24.2±9.9 ng/mL) was lower than the healthy control group (30.8±8.3 ng/mL) (p< 0,001). Vitamin D deficiency prevalence is more frequent in COPD patients (34.9 %) than control group (5,6 %). In the lineer regression analyses, (after adjustment for age, gender, body mass index and pack-years of cigarette smoking) to determine the independent factors influencing the serum vitamin D levels, FEV1 level was found the independent predictive factor of the serum vitamin D level (beta=0,286 p=0,007).In the logistic regression analyses (after adjustment for age, gender, body mass index and pack-years of cigarette smoking) when the mild and moderate COPD patients are used as reference, the risk of vitamin D deficiency is 2.8 times increased in severe and very severe COPD patients (OR:2,8, p=0,024). In addition, (after adjustment for age, gender, body mass index and pack-years of cigarette smoking) when the group A COPD patients are used as reference, the risk of vitamin D deficiency is 4.83 times increased in group D COPD patients (OR:4,83, p=0,003).Conclusion: In this study, it is found that COPD patients have decreased serum vitamin D levels and increased risk of vitamin D deficiency compared to healty control group and higher GOLD stage is associated with increased risk for vitamin D deficiency. In addition, it is shown that vitamin D is protective against the damage caused by smoking on lung function. However new long-followed, randomized-controlled studies are needed to use of vitamin D deficiency treatment in primary and secondary prevention of COPD.Keywords: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD), pulmonary functions, vitamin D deficiency,