Psoriasisin kadın hastalarda farklı hormonal dönemlerle ilişkisi
Psoriacis in female patients with different hormonal periodsrelationship
Yazar: SEDA CEBECİ
Danışman: PROF. DR. REBİAY KIRAN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Hormonlar = Hormones ; Menarş = Menarche ; Menopoz = Menopause ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Psoriyazis = Psoriasis ; Östrojenler = Estrogens

Özet:
Giriş ve amaç: Psoriasis kronik ve immun aracılı inflamatuar bir deri hastalığıdır. Hastalık çoğunlukla 40 yaşından önce başlamaktadır ve kadın hastaların çoğu çocuk doğurma potansiyeline sahip yaş aralığındadır. Östrojen ve progesteron seviyelerinin yükseldiği gebelik döneminde psoriasis lezyonlarının azalması, buna karşın bu hormonların azaldığı dönemlerde (menapoz gibi) lezyonların artması beklenmektedir. Ancak yapılan bazı çalışmalarda çelişkili sonuçlar karşımıza çıkmaktadır. Biz de çalışmamızda kadın hastalarda psoriasisin farklı hormonal dönemlerle ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve yöntem: On yaşın üzerindeki toplam 120 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalığı menarş, gebelik veya menapoz öncesi başlayan hastalara, bu dönemlerde psoriasis lezyonlarının durumu ve öykü varsa gebelik süresince psoriatik artritin durumu anket yoluyla değerlendirildi ve hastalardan elde edilen bilgiler ayrı formlara kaydedildi.  
Bulgular: Gebelikle psoriasis ilişkisinin incelendiği hasta grubunda psoriasis, gebelik öncesi psoriasisi olmayan hasta grubuna göre ortalama 26 yıl daha erken başlamıştı ve yine bu grupta pozitif aile öyküsü diğer gruba göre daha fazlaydı. Menarş, gebelik ve menapoz döneminde lezyonlarında değişiklik olmayan hasta oranları sırasıyla %66.7, %58.5 ve %62.5 iken lezyonları artan hasta oranları sırasıyla %23.8, %24.4 ve %37.5, lezyonları azalanlar sırasıyla %9.5, %17.1 ve %0 olarak saptandı. Postpartum dönemde hastalığı başlayan 2 hasta vardı. Ayrıca postpartum, emzirme ve menapoz döneminde lezyonları azalan hasta yoktu. Birinci, ikinci, üçüncü gebelikler sırasında oluşan değişiklikler karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı bir fark saptanmadı. Gebelik döneminde lezyonları azalan hastalardan, bu değişikliklerin en sık 2.trimestırda, lezyonları artan hastalarda ise artışın en çok 3.trimestırda olduğu öğrenildi. Birden fazla gebelik yaşayan hastaların %67.7'sinde tüm gebeliklerinde psoriasis lezyonları benzer bir seyir göstermişti. Gebelik öncesi psoriasis öyküsü olan hasta grubuyla psoriasis öyküsü olmayan hasta grubunda abortus benzer oranlardaydı. Gebelik öncesi psoriatik artriti olan 6 hastanın bulgularında gebelikle önemli bir değişiklik olmamıştı. 
Sonuç: Çalışmamızda hastaların çoğunluğunda farklı hormonal dönemlerde lezyonlarında önemli bir değişiklik olmadığı saptandı. Değişiklik olan hastalar değerlendirildiğinde ise lezyonlarında artış olanların oranı, azalma olanlara göre daha fazlaydı. Lezyonlarda artışın en yüksek oranda görüldüğü dönem menapozdu. Ayrıca postpartum ve menapoz döneminde lezyonlarında azalma olan hasta olmaması da ilgi çekiciydi. 
Anahtar sözcükler: Psoriasis, gebelik, postpartum, emzirme, östrojen, menarş, menapoz.

Abstract:
Introduction and Aim: Psoriasis is a chronic and immune-mediated inflammatory skin disease. The disease often begins before the age of 40, and most female patients are in the age range of childbearing potential. It is expected that psoriasis lesions will decrease in the pregnancy phase when estrogen and progesterone levels increase, whereas it is expected to increase in periods such as menopause when these hormones decrease. However, contradictory results are encountered in some studies. In our study, we aimed to evaluate the relationship of psoriasis with different hormonal periods in female patients. 
Materials and Methods: A total of 120 patients over the age of ten were included in the study. Patients whose disease started in menarche, pregnancy or pre-menopause, the status of psoriasis lesions during these periods and if there is a history, were evaluated through a questionnaire of psoriatic arthritis during pregnancy and the information obtained from the patients was recorded on separate forms. 
Results: Psoriasis started 26 years earlier in the patient group in which the relationship between pregnancy and psoriasis was examined, compared to the patient group without psoriasis before pregnancy, and positive family history was higher in this group than in the other group. The rates of patients whose lesions did not change during menarche, pregnancy and menopause were 66.7%, 58.5% and 62.5%, respectively, while the rates of patients with increased lesions were 23.8%, 24.4% and 37.5%, and those with reduced lesions were 9.5%, 17.1% and 0%, respectively. There were 2 patients whose disease initiated in the postpartum period. In addition, there was no patient whose lesions decreased during the postpartum, breastfeeding and menopause periods. When the changes during the first, second and third pregnancies were compared, no statistically significant difference was found. It was learned that among the patients whose lesions decreased during pregnancy, these changes were mostly in the second trimester, and in patients with increased lesions, the increase was mostly in the third trimester. Psoriasis lesions showed a similar course in all pregnancies in 67.7% of the patients who had more than one pregnancy. In addition, the abortion rates during the pregnancy period of the patients with psoriasis were 1.5 times higher than the psoriasis group before pregnancy. There was no significant change in the findings of 6 patients who had psoriatic arthritis before pregnancy. 
Conclusion: In our study, it was found that there was no significant change in the lesions of the patients in different hormonal periods. When the patients with changes were evaluated, the rate of those with an increase in lesions was higher than those with a decrease. The period in which the increase in lesions was highest was menopause. It was also interesting that there were no patients whose lesions were reduced during the postpartum and menopause periods. 
Key words: Psoriasis, pregnancy, postpartum, breastfeeding, estrogen, menarche, menopause.