İnflamatuvar barsak hastalığındaki anemi prevelansı ve özelliklerinin diğer sebeplerle kolonoskopi yapılan hastalarla karşılaştırılması
Comparison of anemia prevalence and features in inflammatory bowel disease with patients undergoing colonoscopy for other causes
Yazar: SAVAŞ DUMAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ALKIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anemi = Anemia ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Prevalans = Prevalence ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: Dünyada ve ülkemizde yapılan çalışmalarda inflamatuar barsak hastalığı (İBH) tanılı hastalarda anemi prevelansının sağlıklı populasyona göre daha yüksek olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmalarda anemi prevelansı %6 ile %74 aralığında değişmektedir. İBH dışı sepeblerle kolonoskopi yapılan hastalardada, endikasyonlar arasında demir eksikliği anemisi (DEA) de olduğundan; anemi prevelansı genel popülasyondan daha yüksek beklenmektedir. Bu çalışmada yeni tanı konan İBH hastalarının anemi prevalansını ile özelliklerini saptamayı ve bu verileri İBH dışı nedenlerle kolonoskopi yapılan hastaların anemi prevelansı ile özellikleriyle karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 2014 Ocak ve 2019 Aralık tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gastronteroloji Kliniğinde klinik, biyokimyasal, radyolojik, endoskopik ve histolojik bulgulara göre yeni İBH tanısı konulup hastane sisteminde anemi açısından gerekli tetkikleri bulunan 150 hasta alındı. Kontrol grubu olarak aynı tarih aralığında İBH dışı endikasyonlarla kolonoskopi yapılan ve anemi yönünden gerekli tetkikleri bulunan 300 hasta alındı. Çalışmaya 18-65 yaş aralığındaki hastalar alındı. Gebelik durumu, solid veya hematolojik malignite tanısı, kalıtsal anemisi, anemiye sebep olabilecek düzeyde kronik böbrek yetmezliği, gastrik cerrahi ve son 3 ay içerisinde major cerrahi (ortopedi, kalp damar cerrahisi vb) geçirme öyküsü olan hastalar alınmadı. 
Bulgular: Yeni tanı İBH hastalarının %50.7'sinde anemi görüldü. Crohn hastalığı (CH) tanılı hastalarda anemi oranı Ülseratif kolite (ÜK) göre anlamlı yüksekti(%60.2 vs %42.7, p=0.013). İBH hastalarında anemi görülme sıklığıcinsiyetler arasında farklı değildi. CH hastalarında hastalık davranışı ve hastalık tutulum yeri ile anemi arasında istatistiksel anlamlılıkta ilişki saptanmadı. Ancak pankolit (%57.5) tutulumlu ÜK hastalarında sol (%30) ve distal (%27.5) tipe göre anemi daha sıktı(p=0.019). İBH hastalarında morfolojik olarak en sık %54 oranıyla mikrositer anemietyolojik olarak en sık (%50) DEA görüldü. İBH dışı endikasyonlarla kolonoskopi yapılan hastaların % 36'sının endikasyonu demir eksikliği veya demir eksikliği anemisiydi. İBH dışı grup daha yaşlıydı (50.31 vs 40, p<0.001) ve daha çok kadın hasta (%58 vs %44, p=0.03) vardı. Buna rağmen İBH dışı grupta sadece %31 oranında anemi bulundu. Anemi İBH hastalarında (%50.7) kolonoskopi grubuna oranla anlamlı yüksekti(p<0.001).İki grup arasında aneminin etyolojik ve morfolojik dağılımı yönünden anlamlı bir fark görülmedi.
Sonuç: İBH hastalarında anemi sıklığının sağlıklı hasta populasyonuna göre yüksek olduğu bilinse de çalışmamızda içerisinde DEA endikasyonunun da olduğu kadın hasta sayısının ve hastaların yaş ortalamasının yüksek olduğu kolonoskopi grubuna göre de yeni tanı İBH hastalarında anemi sıklığının yüksek olduğunu saptadık.Çalışmaya alınan her 2 İBH hastasından birinde (%50.7) anemi olduğunu gördük. Çalışmamızın bulgularına göre İBH hastalarında anemi yaygın bir problemdir, İBH hastalarının anemi yönünden yakından takip/tetkik edilmeleri ve tedavilerinin planlanması gereklidir.
Anahtar kelimeler:İnflamatuar Barsak Hastalığı, Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı, Anemi, Kolonoskopi

Abstract:
Aim: In studies reported from the world and Turkey, the prevalence of anemia in patients with IBD was found to be higher than the healthy population. In studies reported, the prevalence of anemia ranges between 6% and 74%. Since iron deficiency anemia is among the indications of colonoscopy, anemia prevalence is expected to be higher in this population. In our study, we aimed to compare the anemia prevalence and features at the time of diagnosis in our patients who were followed up with a diagnosis of IBD for a certain period of time, with the anemia prevalence and characteristics in patients who underwent colonoscopywith the indications other than IBD by our clinic between the same period.
Materials and Methods:This study retrospectively evaluated 150 patients who were diagnosed with IBD and followed-up between January 2015 and December 2019, and 300 patients who underwent colonoscopy with indications other than IBD and had the required laboratory parameters to distunguish anemia typeduring the same period . The IBD diagnoses were made in accordance withthe new European Crohn's and Colitis Organization(ECCO) guidelines, and were confirmed according tostandard clinical, endoscopic, histologic, and radiological criteria. Patients aged 18-65 were included in the study. Pregnant women, patients who had  a diagnosis of solid or hematological malignancy, hereditary anemia, chronic kidney failure that may cause anemia, previous gastric surgery and history of major surgery (orthopedics, cardiovascular surgery etc.) in the last 3 months were not included.
Results: Anemia was observed in 50.7% of newly diagnosed IBD patients. Anemia rate was significantly higher in patients with CD compared to UC(% 60.2 vs % 42.7, p=0.013). There was no difference of anemia rate between genders in IBD patients. There was no relationship between disease behavior and disease involvement and anemia in CD patients. In UC patients, pancolitis(%57.5) involvement were associated with a higher incidenceof anemia than left colon(%30)  and proctitis(%27.5)  involvement(p=0.019). Morphologically the most common type of anemia was (57.9%) microcytic anemia.Etiologicallyiron deficiency anemia (%50) was the most common type of anemia in this study. Indication for %36 of patients undergoing colonoscopy with non-IBD indications was iron deficiency or iron deficiency anemia. Non IBD group was older (50.31 vs 40, p<0.001) and there were more female patients (% 58 vs % 44, p=0.03) However, only %31 of the non-IBD group had anemia. Anemia was significantly higher in IBD patients (% 50.7) compared to the colonoscopy group(p<0.001). There was no significant difference between the two groups in terms of the etiological and morphological distribution of anemia.
Conclusions: As a result, although the frequency of anemia in IBD patients is known to be higher than that of the healthy patient population, in our study, we found that the frequency of anemia was higher in the newly diagnosed IBD patients compared to the colonoscopy group, which also included the indication of iron deficiency anemia.We found that one of the 2 IBD patients (50.7%) included in the study had anemia.This made us think that anemia in IBD patients is a common problem, and that the follow-up of IBD patients should be planned by considering this point of view.
Key words: Inflammatory Bowel Disease, Ulcerative colitis, Crohn's Disease, Anemia, Colonoscopy