Erken gebelikte vitamin B12, folik asit ve demir eksikliğinin fiziksel ve mental yorgunluk üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evalution of the effect of vitamin B12, folic acid and iron deficiency on physical and mental fatigue in EARLY pregnancy
Yazar: DUYGU BABAOĞLU
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Folik asit = Folic acid ; Gebelik = Pregnancy ; Görme algısı = Visual perception ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda ilk trimester gebelerde vitamin B12, Folik Asit ve Demir eksikliğinin yorgunluk üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, kesitsel bir araştırma olarak planlandı.Bu araştırmanın evrenini 15 Aralık 2020- 15 Mart 2021 tarihleri arasında S.B.Ü Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran gebeler oluşturdu.Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 267 gönüllü gebe ile yapıldı.Çalışmaya dahil edilen tüm gebelere çalışmanın amacı anlatılarak detaylı bilgilendirme yapıldıktan sonra, sözlü ve yazılı onayları alındı.Çalışmaya dahil edilen her gebenin ayrı ayrı sağlık durumu ve sosyodemogrofik özellikleri tarafımızca hazırlanan ve yüz yüze görüşülerek doldurulan Demografik bilgiler formu ile kaydedildi.Gönüllüre, Chalder yorgunluk ölçeği ve görsel algı skalası uygulanarak yorgunluk durumları değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 267 gebe incelendiğinde gebelerimizin yaş ortalamaları 27.58±5.74'tü, katılımcıların gebelik haftaları incelendiğinde 1 ila 12. gebelik haftası arasında olup ortalama gebelik haftaları 8.28 ±2,69 'di. Çalışmaya katılan gebeler ortalama 6.38 ±5 yıldır evli olup ortalama doğum sayıları 1.61±1.56 olarak bulundu. Çalışmamıza katılanların yaklaşık %33.3 ü lise ve üstünde eğitim almışken %51.6'sı temel eğitim almış %14.9 ü ise okur yazar değildi. Çalışmamıza katılan gebelerin %59.9 gelir durumu giderinden fazla iken yaklaşık %40 'ının gelir düzeyi gider düzeyine eşit veya daha düşğüktü, yaklaşık %20 si geniş aile yapısında yaşıyorken %80 i çekirdek aile yapısında yaşamaktaydı.Çalışmaya katılan gebelerimizin %11.6 sı gebelik öncesinde Folik asit desteği başlamış, %8 'i gebelik öncesinde demir desteği almış ve % 8 'i gebelik öncesinde Vitamin B12 desteği almıştı.Çalışmamızda katılan gebelerin %10.86 'sında anemi, %54.6 'da demir eksikliği ;%1.12 'de folik asit eksikliği tespit ettik. Yine çalışmamıza katılan gebeler incelendiğinde Chalder yorgunluk ölçeğine göre %40.07 yorgun Görsel algı skalası'na göre %47.57 'si yorgun olarak değerlendirildi.Çalışmamızda gelir düzeyi gider düzeyine en fazla eşit olanların yaklaşık %70'i yorgun olarak bulundu (p<0.001). Görsel algı skalasında 3 ve üzerinde puan alan hastaların yaklaşık %97' si yorgun olarak bulundu.(p<0.001).Çalışmamızda anemisi olan gebelerin %10' u (p:0.803); demir eksikliği olanların %53 'ü (p:0.705), folik asit eksikliği

olanların yaklaşık %2'si (p:0.353) ve vitamin B12 eksikliği olanların %42 'si (p:0.667) yorgun olarak bulundu.

Sonuç: Çalışmamızda sosyoekonomık düzeyi düşük olan, gebelik öncesınde demir ve vitamin b12 kullanmış olan ve 9.gebelik haftasının altında olan gebelerde yorgunluk anlamlı olarak yüksek izlenmiştir. Birinci trimester gebelerde izlenen yorgunluk ile anemi, demir, vitamin b12 ve folik asit eksikliği arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Oldukça sade, basit ve oluşturması kısa olan görsel algı skalası ile chalder yorgunluk ölçeği arasında yorgunluğu tespit etme açısından anlamlı ilişki izlenmiştir.

Anahtar sözcük: Birinci trimester gebelerde yorgunluk, demir eksikliği, vitamin b12, demir eksikliği, folik asit, görsel algı skalası, Chalder yorgunluk ölçeği.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is to evaulate the impact of vitamin B12, folic acid and iron deficiency on fatigue in first trimester pregnant women.
Method: This study is planned to be a monocenter, cross sectional research. The frame of this research consists of the pregnant women who applied to Universirty of Health Sciences Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Practice Medicine and Outpatient Polyclinics of Gynecology and Obstetics from 15th December 2020 to 15th March 2021.The research was conducted with 267 volunteer pregnant women who matches the criteria and agreed to participate in the study. After explaining the purpose of the study and giving detailed information to all pregnant women included in the study, their verbal and written consent were obtained. The health status and sociodemographic characteristics of each pregnant woman included in the research were recorded by a demographic information form prepared by ourselves and filled in face to face meetings. The state of fatigue was evaluated by applying Chalder Fatigue Scale and Visual Analog Scale to volunteers.
Results: When the 267 pregnant women participated in our research were assessed, we found out that the average of their age is 27.58 ± 5.74. When the gestational weeks of the participants were assessed, it was found out that they are between 1 week and 12 weeks and the average of their gestational week bm was 8.28±2.69. The participant pregnant women has been married for an average of 6.38±5 years and the average number of birth was found to be 1.61±1.56. While approxiamately 33% of the participants had a high school and postsecondary education, 51.6% had basic education and 14.9% were illiterate. While 59.9% of the participants had more income than their expenditure, approxiamately 40% had an income equal to or lower than their expenditure; approxiamately 20% of them had an extended family, 80% of them had a nuclear family. It was observed that 11.6% of the participants started to use folic acid supplemantation, 8% had taken iron supplemantation, and 8% had taken vitamin B12 supplemantation before pregnancy. We also found out that 10.86% of them suffer from anemia, 54.6% suffer from iron deficiency and 1.12 % suffer from folic acid deficiency. Considering the participant pregnant women, 40.07% of them were evaluated as fatigue according to Chalder Fatigue Scale and 47.57% were evaluated as fatigue according to Chalder Visual Analog Scale. In our study, it was found out that approximately 70%of those whose

income equals to their expenditure were tired (p<0.001). Approximately 97%of the patients who got three or more points on the Visual Analog Scale were evaluated as tired(p<0.001). In our study, 10%of the pregnant women with anemia(p:0.803),53% of those with iron deficiency (p:705),about 2% of those with folic acid deficiency(p:0353) and 42%of those with vitamin B12 deficiency were evaluated as tired.

Conclusion: In our study, fatigue was observed significantly high in pregnant women who had a low socioeconomic level, used iron and vitamin B12 before pregnancy and below the 9th gestational week. No significant correlation was found between the fatigue observed in first trimester pregnant women and anemia, iron, vitamin B12 and folic acid deficiency. In terms of detecting fatigue, a significant relationship was observed between the Chalder Fatigue Scale and the Visual Analog Scale which is quite plain, simple and short to be constructed.

Keywords: Fatigue in first trimester pregnant women, iron deficiency, vitamin B12, iron deficiency, folic acid, the Visual Analog Scale, Chalder Fatigue Scale.