Mıknatıslanmanın x-ışını flöresans tesir kesitlerine etkisi
The effect of magnetization on x- ray fluorescence cross sections
Yazar: MEHMET TERZİ
Danışman: DOÇ. DR. PAŞA YALÇIN
Erzincan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Atom fiziği = Atomic physics ; Açısal dağılım = Angular distribution ; Manyetizasyon = Magnetization ; Mıknatıslar = Magnets ; Tesir kesiti = Cross section ; X ışını = X ray ; X ışını flüoresan tekniği = X ray fluorence technique

Özet:
Bir atomun iç yörüngelerindeki bir elektron koparıldığı veya üst yörüngelere çıkarıldığı zaman iç yörüngede oluşan boşluk üst seviyelerden bir elektron geçişiyle doldurulur. Bu esnada o atomun karakteristik x-ışınlarından biri yayınlanır. Böyle bir X-ışınının yayınlanma ihtimaliyetinin bir ölçüsü olarak x-ışını flöresans tesir kesitleri tanımlanır.X-ışınları floresans tesir kesitleri atom, molekül ve radyasyon fiziğinde, malzeme biliminde, çevre biliminde, ziraatta, adli tıpta, sağlık fiziğinde, dozimetre hesaplamalarında, kanser tedavisinde, X-ışını emisyon teknikleri ile elemental analiz tekniklerinde ve nükleer fizik araştırmalarında kullanılmaktadır. Günümüze kadar X-ışını flöresans tesir kesitleri ve onların açısal dağılımları ile ilgili pek çok çalışma yapılmasına rağmen mıknatıslanmış bir numunenin tesir kesitlerinde meydana gelen değişim ve onların anizotropisi hakkında herhangi bir çalışma yapılmamıştır.Biz oda sıcaklığında ferromanyetik özellik gösteren Fe ve Co'ı 1 tesla şiddetinde bir dış manyetik alan içinde 300 s mıknatıslandıktan sonra, onların tesir kesitlerinde meydana gelen değişimi farklı yayınlanma açılarında ölçtük. Bulduğumuz sonuçlar özellikle Fe'in mıknatıslanmasının onun K X-ışını flöresans tesir kesitlerini arttırdığı ve mıknatıslanmamış Fe K X-ışınlarında anizoropiye rastlanmamasına rağmen mıknatıslanmış Fe için K X-ışınlarının flöresans tesir kesitlerinin anizotropik olduğunu göstermektedir.

Abstract:
As soon as an electron moving in an inner shell of atom is removed or raised to the upper shell, the hole occurred in this shell is filled with an electron transition from upper levels. At this moment, one of the characteristic X-rays of that atom ( , , , , ?) is emitted. X-ray fluorescence (XRF) cross sections are described as a measure of the emitting probability of X-rays.X-ray fluorescence cross-sections are widely used in atomic, molecular and radiation physics, materials science, environmental science, agriculture, forensic medicine, health physics, dosimeter calculations for cancer therapy, X-ray emission techniques of elemental analysis and nuclear physics researches. Although many researchers have been carried out on X-ray fluorescence cross-sections and their angular distributions, no study on the change on cross sections of a magnetized sample and their anisotropy has been carried out up to now.After Fe and Co samples which have ferromagnetic characteristics at room temperature magnetized in an external magnetic field, ? 1,0 Tesla we measured the changes of the cross sections from different emitting angles. We have found that the magnetization increases the X-ray fluorescence cross sections of Fe. Furthermore, although K X-rays don?t have an anisotropy, it is seen that K X-ray fluorescence cross-sections for magnetized Fe are anisotropic.