Ondokuz Mayıs Üniversitesi Aile Hekimliği polikiniğine başvuran bireylerde sigara kullanımı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking usage and sleep quality in individuals who applied to Ondokuz Mayis University Faculty of Medicine Family Medicine outpatient clinic
Yazar: BETÜL KİRENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İşçiler = Workers

Özet:
Amaç: Sigara kullanımı önlenebilir morbidite ve mortalitenin en önde gelen nedenlerindendir. Ülkemizde ve dünyada yaygın olarak kullanılan sigara, pek çok hastalığın etyopatogenezinde rol oynayarak ciddi sağlık problemlerine neden olur. Sigaranın neden olduğu hastalıklardan bağımsız olarak uyku kalitesi üzerine etkisi de araştırma konusu olmuştur. Biz de çalışmamızda sigara kullanımının uyku kalitesi üzerine etkisini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza herhangi bir nedenle OMÜ Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 193 kişi katıldı. Katılımcılara sosyodemografik bilgiler; sigara kullananların dolduracağı, nikotin bağımlılığını ölçen Fagerström nikotin bağımlılık testi ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi'nden (PUKİ) oluşan anket doldurtuldu. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 102'si (%52.8) kadın ,91'i (%47.2)erkek toplam 193 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortancası 36 (18-65), kilo ortancası 71(45-110) bulundu. Sigara içenlerin FNBT puanına göre %55,3'ü çok az bağımlı grubundaydı. Katılımcıların %56'sı iyi uyku kalitesine, %44'ü kötü uyku kalitesine sahipti.
Sigara içenlerle içmeyenlerin PUKİ puanları arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Sigara içenlerin aldığı FNBT puanıyla PUKİ toplam ve alt grup puanları karşılaştırıldığında da anlamlı farklılık izlenmedi.Çalışmamızda yapılan korelasyon analizinde FNBT toplam puanı ile PUKİ toplam ve alt grup puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p>0.05).
PUKİ ölçeği alt boyutlarından gündüz işlev bozukluğu erkeklerde, alışılmış uyku etkinliği ise kadınlarda daha kötü saptandı. Toplam PUKİ puanı, öznel uyku kalitesi, uyku latansı ve gündüz işlev bozukluğu puanına göre evli olmayan kişilerin uyku kalitesi evli olanlardan daha kötü bulundu. Köy, ilçe, kasabada yaşayanların uyku kalitesi; şehir merkezinde yaşayanlardan hem toplam PUKİ puanına göre hem de PUKİ alt gruplarından öznel uyku kalitesi, gündüz işlev bozukluğu ve alışılmış uyku etkinliği puanına göre daha iyiydi. Çalışmamızda 18-30 yaş aralığındaki genç bireylerin uyku kalitesi daha kötü saptandı (p<0.05). Eğitim seviyesi ve BMI ile PUKİ puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Çeşitli değişkenler ile Fagerström nikotin bağımlılık testi gruplarını karşılaştırdığımızda; yaş ve medeni durum, eğitim ve gelir düzeyi, BMI, yaşadığı yerle ile FNBT grubu arasında anlamlı fark bulunmadı, cinsiyete göre ise erkeklerin bağımlılık grupları kadınlardan anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi.
Sonuç: Sigaranın neden olduğu pek çok hastalığın uyku kalitesini düşürdüğü bilinmektedir. Kronik hastalığı olanları hariç tutularak yaptığımız çalışmamızda sigara içenlerin uyku kalitesi ile sigara içmeyenlerin uyku kalitesi arasında anlamlı fark bulunmadı. Bu sonuçta örneklem küçüklüğünün etkisi olabilir. Konuyla ilgili daha çok katılımcıyla yapılan daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. En temel görevi koruyucu hekimlik olan aile hekimlerinin, pek çok hastalığın nedeni olan sigarayı bırakma konusunda hastalarını teşvik etmeleri ve rehberlikte bulunmaları gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Sigara içiciliği, uyku kalitesi, Pittsburgh uyku kalitesi indeksi

Abstract:
AİM: Smoking is one of the leading causes of preventable morbidity and mortality. Cigarette, which is widely used in our country and in the world, causes serious health problems by playing a role in the etiopathogenesis of many diseases. Regardless of the diseases caused by smoking, its effect on sleep quality has also been the subject of research. In our study, we aimed to examine the effect of smoking on sleep quality.
MATERİALS AND METHODS: 193 individuals who applied to Ondokuz Mayis University Faculty of Medicine Family Medicine outpatient clinic for any reason participated in our study. All participants were asked to fill out a questionnaire consisting of sociodemographic information; the The Fagerström Test for Nicotine Dependence, which measures nicotine addiction, and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were filled by smokers. SPSS 25.0 package program was used for data analysis.
RESULTS: A total of 193 people participated in our study, 102 (52.8%) female and 91 (47.2%) male. The median age of the participants was 36 (18-65), and the median weight was 71 (45-110). According to the FTND score of the smokers, 55.3% were in the very few dependent group. 56% of the participants had good sleep quality and 44% had poor sleep quality.
No significant difference was found between the PSQI scores of smokers and non-smokers. When the FTND score of smokers was compared with the total and subgroup scores of PSQI, no significant difference was observed. In the correlation analysis performed in our study, no significant correlation was found between FTND total score and PSQI total and subgroup scores. (p>0.05).
Daytime dysfunction, which is one of the sub-dimensions of the PSQI scale, was worse in men, and habitual sleep efficiency was worse in women. According to the total PSQI score, subjective sleep quality, sleep latency and daytime dysfunction score, the sleep quality of the unmarried people was found to be worse than the married ones. The sleep quality of those living in villages, districts and towns was better than those living in the city center both according to the total PSQI score and according to the subjective sleep quality, daytime dysfunction and habitual sleep efficiency score of the PSQI subgroups. In our study, the sleep quality of young individuals between the ages of 18-30 was found to be worse. (p<0.05). There was no significant relationship between education level, BMI and PSQI scores.
When we compared the Fagerström nicotine addiction test groups with various variables, no significant difference was found between age and marital status, education and income level, BMI, place of residence and the FTND group.
CONCLUSİON: It is known that many diseases caused by smoking reduce sleep quality. No significant difference was found between the sleep quality of smokers and the sleep quality of non-smokers in our study, which excluded those with chronic diseases. This result may be due to the small sample size. This result may be due to the small sample size. There is a need for more comprehensive studies with more participants on the subject. Family physicians, whose primary duty is preventive medicine, should encourage and guide their patients to quit smoking, which is the cause of many diseases.
KEYWORDS: Smoking, sleep quality, Pittsburgh sleep quality index