Türkiye'de göçmen algısını belirleyen dinamikler ve olumsuz göçmen algısında yedek göçmen işgücünün rolü
The dynamics that define the perception of migrant in Turkey and the role of the replacement migrant labor in the negative migrant perception
Yazar: BURCU AMANVERMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türkiye, coğrafi konumunun göç geçiş yollarının üzerinde olması nedeniyle tarih boyunca hep göç almış, bu nedenle farklı toplumlara, kültürlere ve milletlere ev sahipliği yapmak durumunda kalmış bir ülkedir. Özellikle Orta Doğu coğrafyasının bir parçası olması nedeniyle, bu coğrafyada yaşanan her tür siyasi ve ekonomik krizden, ülkelerin iç çatışmaları ve savaşlarından doğrudan etkilenmektedir. Tarihsel olarak farklı dönemlerde de olsa, Ortadoğu belli aralıklarla birçok siyasi ve ekonomik çalkantıya sahne olmuştur. Örneğin bunlardan 'Arap Baharı' denilen ve Orta Doğu ülkelerinde baş gösteren siyasi ve ekonomik temelli çatışmalar ve iç savaşlar nedeniyle, yerleşik halkların birçoğu savaştan etkilenmiş, önemli bir kısmı da can güvenliklerinin olmaması sebebiyle ülkelerini terk edip komşu ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır. Türkiye bu süreçte bölgeden en çok göç alan ülkelerin başında yer almıştır. Gelen göçmenler başlangıçta savaş mağduriyetlerinden dolayı hoşgörü ile karşılanmış, fakat sonradan yerel halk ve göçmenler arasında siyasi, ekonomik, sosyo-kültürel nedenlere dayanan birçok sorun yaşanmaya başlamıştır. Süreç içinde Türk toplumunun göçmenlere tahammülü azalmaya başlamış, hissedilen olumlu duygular / gösterilen hoşgörü negatif duygu ve olumsuz önyargılara dönüşmüştür. 
Bu çalışmada esas olarak Türkiye'de olumsuz göçmen algısına sebep olan başlıca dinamikler ve en önemlisi bu olumsuz algının oluşumunda 'Yedek Göçmen İşgücünün Rolü' incelenmektedir.   Bu amaçla tezde yerli ve göçmen işçilerle yapılan anketlerden oluşan bir de saha çalışması yer almaktadır. Böylece teorik olarak var olduğunu kabul ettiğimiz olumsuz göçmen algısı bütün dinamikleriyle ele alınırken, bir yandan da bunun doğruluğu pratikte, sahada da ispatlanmaya çalışılmaktadır. Anket sonuçları yerel halkın çeşitli sebeplerden dolayı göçmenleri ülkede istemediğini, göçmenlerle işlerini, aşlarını paylaşmaktan dolayı mutlu olmadıklarını göstermektedir. Özellikle de yerli işgücünün çalışması gereken alanlarda, daha düşük ücrette ve her koşulda çalışmaya hazır bir 'Yedek Göçmen İşgücü Ordusu'nun kendilerine rakip olarak işverenlerin emrinde olmasına karşı büyük tepki duymaktadırlar.

Abstract:
Turkey is a country that has always been exposed to migration throughout history due to its geographical location on the migration routes, and therefore has had to host different societies, cultures and nations. Especially since it is a part of the Middle East geography, it is directly affected by all kinds of political and economic crises, internal conflicts and wars of countries in this geography.  Although in different historical periods, the Middle East has witnessed many political and economic turbulences at certain intervals. For example, due to some political and economic conflicts and civil wars called the "Arab Spring" that broke out in the Middle East countries, many of the settled peoples were affected by the war, and a significant part of them had to leave their countries and take refuge in neighboring countries due to their lack of security of life. In this process, Turkey was one of the countries that received the most immigration from the region. Incoming immigrants were initially welcomed with tolerance due to their war victimization, but later on, many problems began to be experienced between the local people and immigrants based on political, economic and socio-cultural reasons. In the process, the tolerance of the Turkish society towards immigrants began to decrease, and the positive emotions felt / tolerance shown turned into negative emotions and negative prejudices.
In this study, the main dynamics that cause the negative perception of immigrants in Turkey and most importantly, the 'Role of the Reserve Migrant Workforce' in the formation of this negative perception are examined. For this purpose, there is also a field study in the thesis consisting of questionnaires made with local and migrant workers. Thus, while the negative immigrant perception, which we accept to exist in theory, is handled with all its dynamics, it is tried to be proven in practice and in the field. Survey results show that local people do not want immigrants in the country for various reasons, and they are not happy to share their food and work with immigrants. There is a great reaction in the public against the fact that a 'Reserve Migrant Workforce', which is ready to work at lower wages and under all conditions, is at the disposal of employers, especially in areas where the local workforce is required to work.