Görsel iletişim tasarımında sembollerin görsel algıya olan etkisi ve şiddet ilişkisi
Impact of symbols on visual perception and relation of violence in visual communication design
Yazar: SİMGE TUNÇ
Danışman: DOÇ. BİLGE KINAM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İlk izlerine mağara resimlerinde ulaştığımız görsel sembol üretimi başlangıçta ontolojik kaygılar taşıyan bireysel edimler iken kitle iletişim araçlarının dünyaya egemen olduğu günümüzde endüstriyel bir boyut kazanmıştır. Reklam ve propaganda başta olmak üzere görsel iletişim tasarımı, toplumu yönlendirmede ve istendik yönde algılar oluşturmada büyük bir etki gücüne ulaşmıştır. Toplumda artan şiddet olaylarının medya içerikleri ile bağıntılı olduğuna yönelik haberlerin ve dava dosyalarının yoğunlaşması bu çalışmanın ana çıkış noktasını oluşturmuştur.  "Görsel İletişim Tasarımında Sembollerin Görsel Algıya Olan Etkisi ve Önemi" başlıklı bu araştırmada kitle iletişim araçlarından yayınlanan medya içeriklerinde sembol kullanımlarıyla, izleyicinin algılama biçimleri ve etkilenme düzeyleri arasındaki bağ incelenmiştir. Bu araştırmada görsel medya içeriklerinde yer alan sembollerin birey psikolojisi üzerindeki etkileri sosyolojik, ekonomik, kültürel bağlamda ele alınmış; sembol kullanımı ile şiddet olayları arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Türkiye'de 2017 ve 2022 yılları arasında yayınlanan, popülerleşmiş diziler ile sınırlandırılan bu nitel çalışmada içeriklerin gösterge bilimsel yönden incelenmesi ile bu sembollerin, yapım içeriğinde yer alan suç unsurlarının görünürlüğüne dair etkisi araştırılmıştır. Sembollerin izleyiciyi şiddete yöneltme eğilimlerini ne denli güçlendirdikleri irdelenerek; günümüzde artan suç oranına yönelik etkileri üzerine dikkat çekilmek istenmiştir.
Kitle iletişim araçlarından yayılan, izleyici psikolojisine yönelik imgeler ve izleyici arasındaki etkileşimleri bu araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, etkisi güçlü ve akılda kalıcılığı uzun olan sembollerin şiddet unsuru içeren yapımlarla birlikte ele alınarak, izleyicinin sembole olan duyarlılığı irdelenmiş; benlik sunumlarına etkisi, sembolün endüstriyel bir ürüne dönüşümü, insan ve dolaylı olarak toplum üzerinde olumsuz davranışlara yönlendiren etkileri araştırılmıştır. Yapılan gözlem ve bilimsel verilerin ışığında, kitle iletişim araçlarında yayınlanan, içeriğinde şiddet unsuru barındıran dizi ve filmlerin, sembol kullanımıyla etki gücünü kuvvetlendirdiği ve izleyicinin bilinç dışında şiddeti kalıcı bir imgeye dönüştürdüğü gözlemlenmiştir. Bu durum şiddete teşvik olarak açıklanabileceği gibi, kurgusal karakter ile bağ kuran izleyici için benlik sunumuna da elverişli bir ortam hazırlamaktadır.

Abstract:
While the production of visual symbols, of which the first traces can be found in cave paintings, were initially individual deeds with ontological concerns, nowadays they have gained an industrial dimension where mass media dominates the world. Visual communication design, especially advertising and propaganda, has reached a great power of impact in guiding the society and creating perceptions in the desired direction. The density of news and case files dealing with increasing incidents of violence in the society which are related to media content shaped the main starting point of this study.  In this research titled "The Effect and Importance of Symbols on Visual Perception in Visual Communication Design", the link between the use of symbols in media content broadcasted by mass media and the perception styles and levels of influence on the audience was examined. In this study, the effects of symbols in visual media content on individual psychology were analyzed in a sociological, economic and cultural context, and the relationship between the use of symbols and violent incidents was questioned. This qualitative study, which was limited to popular TV series broadcasted in Turkey between 2017 and 2022, investigated the effect of these symbols on the visibility of criminal elements in the content of the production by examining from a semiotic perspective. Through analyzing the extent to which the symbols strengthen the tendency of the audience to violence; it is aimed to draw attention to their effects on today's  increasing crime rate. The importance of this research lies in the interactions between the images spread by the mass media and the psychology of the audience. Within this context, the sensitivity of the audience to the symbol was examined by considering the symbols with strong and long-lasting effects together with the productions containing elements of violence; namely the effects on self-presentations, the transformation of the symbol into an industrial product, and the impacts that lead to negative behaviors on people and indirectly on society were investigated.
With regard to the observations and scientific data, it has been observed that TV series and movies that broadcast in mass media containing elements of violence strengthen their power of influence through the use of symbols and transform violence into a permanent image in the unconscious mind of the audience. This situation can be explained as an incitement to violence, as well as affecting the self-presentation of the viewer who connects with the fictional character.