Ortadoğu'da dini kimliğin siyasal hayata etkileri: İran ve Pakistan örneklerinin karşılaştırılması
The effects of religious identity on the political life in the Middle East: Comparison of the cases of Iran and Pakistan
Yazar: FULYA AKGÜL
Danışman: PROF. DR. TANJU TOSUN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dini kimlik = Religious identity ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kimlik = Identity ; Orta Doğu = Middle East ; Pakistan = Pakistan ; Siyasi hayat = Political life ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada, Ortadoğu'nun modern siyasi tarihinde kimlik kaynaklarının ortaya çıkışı ve bu kimlik kaynakları arasında dinin tarihsel olarak siyasal hayata etkileri analiz edilmektedir. İran ve Pakistan örnekleri aracılığı ile Ortadoğu'da diğer kimlik kaynaklarını etkileyen güçlü bir kimlik kaynağı ve toplumsal bir kurum olan dinin, siyasal ve toplumsal hayattaki kapsamı tespit edilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma, dini kimliğin siyasal etkilerine dair düşüncelerin araştırılması ve bu düşünceleri uygulama, hareket ve yapılar ile ilişkilendirilmesi amacındadır. Milliyetçilik ve dinin iki güçlü kimlik referansı olarak temel alındığı analiz, bu iki kimliğin birbirleri ile etkileşiminin düşünceleri ve düşüncelerin yapılara dönüşümünü etkilediğini savunmaktadır. Bu bağlamda bir diğer önemli unsur olarak, dini kimliğin oluşum, değişim ve siyasal alanı şekillendirme sürecinde aktörlerin etkisi vurgulanmaktadır.İran ve Pakistan örneklerinin özel olarak ele alındığı çalışmada, Ortadoğu bölgesinde İslam'ın dini kimlik olarak ortaya çıkışı ve diğer kimlik unsurları ile olan ilişkisi bağlamında Siyasal İslami ideolojinin gelişimi çalışmanın hareket noktasını oluşturmaktadır. Modern İran ve Pakistan siyasi tarihinde din ve siyaset arasındaki ilişki ve İslamlaşma süreçlerinin oluşumu; her iki ülkede İslami rejimlerin ortaya çıkışlarında İslami kimliğin değişim ve dönüşümleri ile bu kimliğin siyasal ve toplumsal alandaki konumu ve rolü bağlamında incelenmektedir. Bireylerin ve toplumsal aktörlerin birden fazla kimliklerinin olduğu ve bu kimliklerin çeşitli unsurlardan etkilenerek siyasal alanın kurucu olgusu olduğu savından hareket edilen çalışmada, Ortadoğu'da dini kimliğin ve siyasal etkilerinin öznel yorumlamalar ile farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ortadoğu, Dini Kimlik, İslamlaşma Süreçleri, İran, Pakistan, Siyasal İslam.

Abstract:
In this study, the origins of identity resources and the political effects of religion as an identity resource in the modern political history of the Middle East are analyzed. With the cases of Iran and Pakistan, it is tried to outline the extent of religion as a powerful identity source that affects other identity sources and as s social institution in the political and social life in the Middle East. This study aims to search for the ideas related to the political effects of religious identity and to link these ideas to the practices, movements and structures. This analysis in which nationalism and religion are seen as the two powerful identity references argues that the interaction between these two identites affects the ideas and their transformation into the structures. In this context, as another crutial aspect, the influences of actors in the processes of the formation and transformation of religious indentities and shaping the political area is emphasized.Within the context of the origins of Islam as a religious identity and its relation to other identity components, the development of the political Islamic ideology in the region of the Middle East with emphasized analysis of the cases of Iran and Pakistan constitutes the starting point of the study. The relationship between religion and politics and the development of the Islamisation processes in the modern Iranian and Pakistani political history are analyzed as part of the changes and transformations of the Islamic/Islamist identites and the place and role of these identities in the political and social spheres. With the argument of the existence of plural identities and emergence of these identities as the constitutive fact of the political sphere in relation to several factors, it is concluded that the religious identity and its political effects in the Middle East differs by subjective meanings.Keywords: Middle East, Religious Identity, Islamisation Processes, Iran, Pakistan, Political Islam.