Farklı ozon uygulamalarının kuru incirde soğukta depolama boyunca meyve kalitesi üzerine etkisi
The effect of different ozone treatments on fruit quality of dried fig during cold storage
Yazar: ŞÜKRÜ KARAGÜL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KOYUNCU
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Depolama = Storage ; Kuru incir = Dried fig ; Ozon = Ozone ; Vakum ambalajlama = Vacuum packaging ; Yüksek basınç = High pressure

Özet:
Çalışmada, kurutulmuş Sarı Lop incir çeşidinde farklı ozon uygulamalarının soğukta depolama boyunca meyve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Denemenin I. ve II. yılında kuru incirler 5 gruba ayrılmıştır. İlk yıl incirlere 4 ppm ozon (suda çözünmüş, yüksek basınç altında ve suda çözünmüş+yüksek basınç altında) ve kontrol uygulamaları yapılmıştır. İkinci yıl ise 4 ppm ozon (havada, yüksek basınç altında ve hava+yüksek basınç altında) ve kontrol uygulamaları yapılmıştır. Her iki yılda da uygulamalardan sonra incirler, 1 kg'lık köpük tabaklara yerleştirilerek gaz geçirgenliği olmayan poşetler içerisinde 0.8 bar vakum altında ambalajlanmıştır. Ambalajlanmış kuru incirler 0°C ve %55-60 oransal nemde 12 ay boyunca depolanmıştır. Kuru incirlerde kalite değişimini belirlemek için muhafaza boyunca 2'şer ay aralıklarda çeşitli analizler (toplam kuru madde miktarı, ağırlık kaybı, su aktivitesi, sertlik, yapışkanlık, renk, suda çözünür kuru madde miktarı, pH değeri, titre edilebilir asitlik miktarı, UV renk testi, toplam maya-küf yükü, toplam bakteri yükü, aflatoksin, şekerlenme, dış görünüş ve tat) yapılmıştır.  
Muhafaza boyunca kuru incirlerin kalitesi üzerine uygulamaların etkisi farklı olmuştur. Gaz geçirgenliği olmayan vakumlu ambalaj içerisinde ve 0°C'de depolanan kuru incirlerde muhafaza süresince ağırlık ve nem kaybı olmaması bariz bir şekerlenmenin ortaya çıkmasını engellemiştir. Toplam maya-küf yükünün azaltılmasında havada (H-Ozon) ve suda çözünmüş (S-Ozon) ozon uygulamaları en etkili uygulamalar olarak belirlenmiştir. Duyusal kalite bakımından ilk yıl ozon uygulamalarının bariz bir olumlu etkisi görülmezken, ikinci yıl H-Ozon uygulaması en iyi sonucu vermiştir. Kuru incirlerde derim sonrası meyve kalitesinin korunması ve kalite kayıplarının geciktirilmesi bakımından en etkili uygulama H-Ozon uygulaması olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak kurutulmuş Sarı Lop incir çeşidinin gaz geçirgenliği olmayan vakumlu ambalajlar içerisinde 0°C'de 12 ay boyunca başarılı bir şekilde muhafaza edilebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In the present study, the effects of different ozone treatments on the fruit quality of dried Sarı Lop fig cultivar during cold storage were investigated. In the first and second years of the experiment, dried figs were divided into 5 groups. In the first year, 4 ppm ozone (dissolved in water, under high pressure, and dissolved in water + under high pressure) and control treatments were applied to figs. In the second year, 4 ppm ozone (in air, under high pressure, and air + under high pressure) and control treatments were applied. After the treatments in both years, the figs were placed in 1 kg foam plates and packed in gas impermeable bags under 0.8 bar vacuum. Packaged dried figs were stored at 0°C and 55-60% relative humidity for 12 months. Various analyses (total dry matter content, weight loss, water activity, hardness, stickiness, color, water-soluble dry matter content, pH value, titratable acidity, UV color test, total yeast-mold count, total bacterial count, aflatoxin, saccharification, appearance, and taste) were performed at 2-month intervals during storage to determine quality changes in dried figs.  
 The treatments had different effects on the quality of dried figs during storage. Dried figs stored in a vacuum bag without gas permeability and at 0°C did not lose weight and moisture during storage, which prevented the occurrence of obvious saccharification. Air (H-Ozone) and water-soluble (S-Ozone) ozone treatments were determined as the most effective treatments in reducing the total yeast mold count. While there was no significant positive effect of ozone treatments in the first year in terms of sensory quality, H-Ozone treatment gave the best result in the second year. The most effective application in terms of preserving fruit quality and delaying quality losses in dried figs after harvest was determined as H-Ozone treatment. As a result, it was determined that dried Sarı Lop fig cultivar can be successfully stored in vacuum bags without gas permeability at 0°C for 12 months.