Hamilelerde ağız-diş sağlığının bilgi düzeyi ve farkındalığının üç farklı yöntemle değerlendirilmesi
Assessment of knowledge level and awareness of oral and dental health in pregnancy in three different methods
Yazar: İSMAİL HAKTAN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DOĞAN
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Animasyon filmler = Animation movies ; Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Dişler = Teeth ; Farkındalık = Awareness ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Koruyucu diş hekimliği = Preventive dentistry ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry

Özet:
Çocukların yaşam kalitesinin düşmesine neden olan ağız ve diş sağlığı problemlerinin önlenebilmesi ve geliştirilmesi için ebeveynlerin gerek hamilelik döneminde gerekse hamilelikten sonra  bebeklik döneminde sağlıklı alışkanlıkların oluşturulmasında önemli rolleri vardır. Bu araştırmada, 6-22 haftalık (eğitim süresince gebeliğini tamamlamamış olan) gebe olan anne adaylarının üç farklı yöntemle ağız ve diş sağlığı eğitimi verilerek bu konu hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının arttırılması ve bu üç farklı eğitim yönteminin etkinliğinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
Araştırmaya 6-22 haftalık gebe olan 110 kadın katıldı. Katılımcıların 39 tanesi kısa animasyon film (KAF), 37 tanesi broşür bazlı bilgilendirme (BBB) ve 34 tane hasta sözel bilgilendirme (SB) gruplarına dahil edildi ve hastalara klinik/hastahane dışı izole ortamlarda ağız diş sağlığı eğitimi verildi. Hastalara bütün eğitim türleri yüzyüze görüşmeler halinde eğitim verildi. Katılımcılardan içerisinde demografik özellikler, oral hijyen uygulama bilgileri ve çocuklarının ağız ve diş sağlığı hakkında bilgilerin yer aldığı anket formları ve bilgi düzeylerini ölçmek için eğitim öncesi (ÖT), eğitimden 1 ay sonra (ST1) ve eğitimden 3 ay sonra (ST2) anket formları doldurmaları istendi. Tez çalışmasının verilerinin analizi için IBM for Statistics v.26 istatistik paket programı kullanıldı.. Değişkenler arasındaki ilişkileri ölçek amacıyla Pearson Ki-kare (2) ilişki analizi kullanılmıştır. İlişkinin gücü için olağanlık katsayısı (Contigency Coefficient) kullanılmıştır.. Power analizi sonucu olarak %88 güven aralığında 110 kişi çalışmamız katıldı.
Bu araştırma sonucunda; KAF, BBB ve SB grubunda yer alan katılımcıların ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi düzeylerinin her grup içerisinde eğitimden hemen sonra ve eğitimden 3 ay sonra değerlendirilmesi sonucunda başlangıç düzeyine göre genel olarak arttığı ve verilen eğitimin başarılı olabileceği düşünülmektedir. Üç farklı eğitim yöntemi soru bazlı ve karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde KAF yönteminin BBB yöntemine göre; BBB yönteminin de SB yöntemine göre daha fazla sayıda soruda katılımcıların bilgi düzeyinde anlamlı artış meydana getirdiği ortaya çıkarılmıştır.
6-22 haftalık anne adaylarının hem kendilerinin hem de doğacak çocuklarının ağız ve diş sağlığı hakkında verilecek eğitimler içerisinden; özellikle kısa animasyon film yöntemi, farkındalık ve bilgi düzeyinde tekrarlanabilir ve sürdürülebilir uygulamalarla artış sağlayabilir

Abstract:
Oral and dental health problems that cause poor quality of life can be prevented and a few of them are required for the problem. In this study, we colleborated with 6 to 22 weeks pregnant women in three different methods for oral and dental health education.
110 women who were pregnant for 6-22 weeks participated in the study. Of these, 39 will be included in short animated films, 37 in brochure information (BB), 34 patients will be included in verbal information groups, and patients have been given oral dental health training in the clinic and out of the hospital. Patients were pre-information for face-to-face meetings of all types of education. They were asked to complete a questionnaire before education, one month after education and three months after education. Their demographic features, information about the practice related to oral hygiene, and detailed information about their child's oral and dental health was assessed IBM for Statistics v.26 statistics package program was used to analyze the data of the thesis study. Pearson Chi-square (2) relationship analysis was used to scale the relationships between variables. Usuality coefficient (Contigency Coefficient) was used for the strength of the relationship. As a result of power analysis, 110 people participated in our study with 88% confidence interval.
The research has revealed that as a result of the evaluation of the level of knowledge about the oral and dental health of the participants in the short animated films, brochure information and verbal information groups immediately, 1. and 3. months after the education. It can be considered that education increased awareness of dental health. When three different education methods are evaluated as question-based and comparative, it is observed that the short animated films method creates a significant increase in the knowledge level of the participants in more questions than the brochure information method. We also demonstrated that the brochure information method brought about a remarkable increase in the knowledge level of the participants in more problems than the verbal information method. 
Among the training of the oral and dental health which has been given to both 6-22 week pregnant mothers and their children; especially the short animated film method can be repeated at the level of awareness and knowledge and increase with sustainable practices.