Üniversite öğrencilerinde problemli internet kullanımı ve dijital oyun oynamayla ilişkili faktörlerin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi
An investigation of the factors related to problematic internet use and digital game play in university students with structural equation model
Yazar: HATİCE IRMAK
Danışman: PROF. DR. FATMA YASEMİN KUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Sayısal oyunlar = Digital games ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu çalışmanın amacı problemli internet kullanımı ve dijital oyun oynamayı etkileyen birden fazla değişkenin aynı modelde ele alınmasına olanak sağlamak, kompleks yeni ilişkileri açıklamak ve doğrulamaktır. Araştırma verileri, Eylül 2021- Mart 2022 tarihleri arasında bir devlet üniversitesinin Spor Bilimleri Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Orman Fakültesi, Veteriner Fakültesi ve Hemşirelik Fakültesi'ne devam eden 1165 öğrenciden elde edildi. Veriler, "Kişisel Bilgi formu", "Genelleştirilmiş Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği-2", "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği", "UCLA Yalnızlık Ölçeği 8", "Öz-Yeterlik Ölçeği" ve "Kısa Semptom Envanteri" ile toplandı. Verilerin analizinde SPSS 25,0 (Statistical Package for Social Sciences) programı ve bir Yapısal Eşitlik Modeli olan AMOS (Analysis of Moment Structures) 21.0 programı kullanıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 20,78±2,22'dir. Öğrencilerin %72,6'sı kız, %27,4'ü erkektir ve %50,8'i sağlık bilimleri alanında okumaktadır. Yine katılımcıların %38,2'si interneti günde 2-4 saat arasında, %32,1'i interneti günde 4-6 saat arasında kullanmakta olup %40,6'sı dijital oyun oynamaktadır. Yapısal eşitlik modeli uygulanan bağımsız değişkenlerin aracılık rollerine bakıldığında öz yeterliğin problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde yalnızlığın kısmi aracı rolü olduğu; kısa semptomların dijital oyun bağımlılığı üzerindeki etkisinde yalnızlığın kısmi aracı rolü olduğu; öz yeterliğin dijital oyun bağımlılığı üzerindeki etkisinde yalnızlığın kısmi aracı rolü olduğu; kısa semptomların problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde öz yeterliğin kısmi aracı rolü olduğu; yalnızlığın problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde kısa semptomların kısmi aracı rolü olduğu; öz yeterliğin problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde kısa semptomların kısmi aracı rolü olduğu; yalnızlığın dijital oyun bağımlılığı üzerindeki etkisinde kısa semptomların kısmi aracı rolü olduğu; öz yeterliğin dijital oyun bağımlılığı üzerindeki etkisinde kısa semptomların kısmi aracı rolü olduğu belirlendi. Sonuç olarak; Problemli İnternet Kullanımı ve Dijital Oyun Bağımlılığı gençleri etkileyen önemli sağlık sorunudur ve bunların oluşumunda yalnızlık, öz yeterlilik ve psikolojik belirtilerin aracı rolü bulunmaktadır. Buna yönelik olarak planlanacak eğitim programları bu sorunun çözümünde etkili olabilir ve psikiyatri hemşireleri bu eğitim programlarında anahtar rol oynayabilir.

Abstract:
The aim of this study was to enable multiple variables affecting "problematic internet use" and "digital game playing" to be considered in the same model, to explain and verify complex new relationships. Data were obtained from 1165 students studying at the Faculty of Sport Sciences, Faculty of Engineering, Faculty of Health Sciences, Faculty of Forestry, Faculty of Veterinary Medicine and Faculty of Nursing of a state university between September 2021 and March 2022. Data were collected with "Individual Information form", "Generalized Problematic Internet Use Scale-2", "Digital Game Addiction Scale", "UCLA Loneliness Scale 8", "Self-Efficacy Scale" and "Brief Symptom Inventory". SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences) program and AMOS (Analysis of Moment Structures) 21.0 program, a Structural Equation Model, were used to analyze the data. The mean age of the participants was 20.78±2.22, 72.6% were girls, 27.4% were boys, and 50.8% were studying in the field of health sciences. 38.2% of the participants use the internet between 2-4 hours a day, 32.1% use the internet between 4-6 hours a day and 40.6% play digital games. Considering the mediating roles of the independent variables to which the structural equation model was applied, it was found that loneliness has a partial mediator role in the effect of self-efficacy on problematic internet use, and loneliness has a partial mediator role in the effect of brief symptoms on digital game playing; Loneliness has a partial mediator role in the effect of self-efficacy on digital game playing, self-efficacy has a partial mediator role in the effect of brief symptoms on problematic internet use, brief symptoms have a partial mediator role in the effect of loneliness on problematic internet use, and short symptoms have a partial mediator role in the effect of self-efficacy on problematic internet use. It was determined that brief symptoms had a partial mediator role in the effect of loneliness on digital game playing, and brief symptoms had a partial mediator role in the effect of self-efficacy on digital game playing. In conclusion, Problematic Internet Use and Digital Game playing is an important health problem affecting young people, and loneliness, self-efficacy and psychological symptoms play a mediating role in their formation. Training programs to be planned for this can be effective in solving this problem and psychiatric nurses can play a key role in these training programs.