Demiryolu hattında çalışan makinistlerin hat üzerinde yaşadığı travmatik olaylar sonucu travma sonrası stres belirtileri, travma sonrası büyüme ve dünyaya ilişkin varsayımlarının incelenmesi
Examination of post-traumatic stress symptoms, post-traumatic growth and assumptions about the world among train drivers experiencing traumatic events on the railway line
Yazar: GİZEM DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BURCU TÜRK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada demiryolu hattında travmatik deneyimler yaşamış makinistlerin travma sonrası stres belirtileri, travma sonrası büyüme ve dünyaya ilişkin varsayımları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim şirketinde İstanbul Bölge Müdürlüğü'ne bağlı çalışan 24-65 yaş aralığında demiryolu hattı üzerinde travmatik deneyimleri olan 124 makinist oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcılara veri toplama araçları olarak, "Sosyo-Demografik Bilgi Formu", "Travmatik Yaşantı Soru Listesi", "DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi", "Travma Sonrası Gelişim Ölçeği" ve "Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ölçeği" uygulanmıştır. Demografik değişkenler bakımından araştırma değişkenlerinin grup puanlarının farklılaşması incelenirken; normal dağılım varsayımını sağlayan değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Bağımsız Örneklem T Testi üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında ANOVA kullanılmıştır. Travma sonrası stres bozukluğu, travma sonrası büyüme ve dünyaya ilişkin varsayımlar ve alt boyutlarının arasındaki ilişki incelenirken parametrik test yöntemlerinden Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Parametrik testlerin kullanılmasından grup farkı için Post Hoc testi yapılmış olup; grup ortalamaları parametrik çoklu karşılaştırma testi olan Bonferroni metoduyla incelenmiştir. Çalışmada yaş, meslek kıdemi, kaza sayısı ile travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve dünyaya ilişkin varsayımların arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır Makinistlerin, sorumluluğu dışa atfettikleri (yol ya da trende bulunan aksaklıklar) kazalarda travmatik stres düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre dünyanın adil olduğuna inanç arttıkça yaşam felsefesindeki değişim de artmaktadır. Travma sonrası stres düzeyindeki artışın ise travma sonrası büyüme, yaşam felsefesinde değişim, kendilik algısında değişim ile pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Araştırma sonuçları literatür ışığında tartışılmış, araştırmanın doğurguları sınırlılıkları değerlendirilmiş, gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study examines the relationship between post-traumatic stress symptoms, post-traumatic growth, and assumptions about the world among train drivers who have experienced traumatic events on the railway line. The sample consists of 124 train drivers aged 24-65, working for the TCDD Taşımacılık A.Ş. İstanbul Bölge Müdürlüğü, who have had traumatic experiences on the railway line. Data collection tools included the "Socio-Demographic Information Form," "Traumatic Experience Questionnaire," "PTSD Checklist for DSM-5," "Post-Traumatic Growth Inventory," and "World Assumptions Scale." When examining the differences in group scores of the research variables concerning demographic variables, the Independent Samples T-Test was used for two-group comparisons of variables meeting the normal distribution assumption, and ANOVA was used for comparisons involving three or more groups. Pearson Correlation analysis, a parametric test method, was applied to examine the relationships between PTSD, post-traumatic growth, and assumptions about the world and their sub-dimensions. A Post Hoc test was conducted to determine group differences, with group means examined using the Bonferroni method, a parametric multiple comparison test. The study found no significant relationship between age, professional seniority, the number of accidents, and post-traumatic stress, post-traumatic growth, or assumptions about the world. It was found that drivers attributing responsibility for the accidents to external factors (such as track or train faults) had increased levels of traumatic stress. According to the research findings, as the belief in a just world increases, so does the change in life philosophy. An increase in post-traumatic stress levels was found to be positively and significantly related to post-traumatic growth, changes in life philosophy, and changes in self-perception. The results of the study are discussed in the light of the literature, with the implications and limitations of the research evaluated and suggestions for future research provideded.