Parkinson hastalığında intihar ve ilişkili faktörler
Suicide and related factors in parkinson's disease
Yazar: GÜLSÜM ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. HAKAN KUMBASAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Apati = Apathy ; Depresyon = Depression ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Umutsuzluk = Hopelessness ; İntihar = Suicide

Özet:
Parkinson Hastalığında İntihar ve İlişkili Faktörler
Giriş ve Amaç: İntihar önemli bir halk sağlığı sorunudur. Parkinson hastalığı (PH) ilerleyici, nörodejeneratif bir sinir sistemi hastalığıdır. PH'da psikiyatrik semptomların sık görüldüğü göz önüne alındığında bu hastaların intihar riskinin ele alınması önemlidir. Parkinson hastalarının genel popülasyona göre intihar riskiyle ilgili yapılan çalışmalar sınırlı ve çelişkilidir. Bu çalışmanın amacı, vaka kontrol çalışmasıyla PH'da intihar riskini araştırmak ve ilişkili olabilecek faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Çalışmaya 126 Parkinson hastası ve 117 yaş, cinsiyet uyumlu sağlıklı kontroller dahil edildi. Bilişsel bozukluk Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile değerlendirildi ve skoru <18 olan katılımcılar hariç tutuldu. İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), Apati Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) her katılımcı tarafından dolduruldu. PH grubu Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (PDQ 39) ni doldurdu ve hastalık süresi, Hareket bozuklukları Derneği Birleşik Parkinson Hasatlığı Değerleme Ölçeği (HBD BPHDÖ), levodopa eşdeğeri günlük dozlar (LEDD) ve derin beyin stimülasyonu (DBS) olup olmadığı hakkında veriler elde edildi. Tez araştırmacısı tarafından Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği /HADÖ) ve Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ) tüm katılımcılara uygulandı.
Bulgular: İOÖ toplam puanları PH grubunda kontrollere göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. HADÖ, HDDÖ, ÇBASDÖ toplam puanları da PH grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. BUÖ toplam puanları açısından iki grupta anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. PH grubunda İOÖ toplam puanları ile BUÖ, PDQ 39, HADÖ ve HADÖ ölçekleri arasında doğrusal, ADÖ ile ters yönde bir ilişki bulundu. Regresyon analizinde ise BUÖ toplam puanlarındaki bir birimlik artış intihar olasılığını %17,1 arttırdığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda Parkinson hastalarında İOÖ puanlarının kontrollere göre daha fazla olduğu görülmektedir. İOÖ ile umutsuzluk, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin korele olduğu görülmektedir. Her ne kadar PH'da intihar olasılığı düşük saptansa da tedavi edilmeyen depresyonu ve anksiyetesi olan Parkinson hastalarında bu risk artmaktadır. Bu nedenle bu hastalarda psikiyatrik değerlendirme önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: İntihar, Parkinson Hastalığı, umutsuzluk, apati, depresyon, anksiyete

Abstract:
Introduction and Aim: Suicide is an important public health problem. Parkinson's disease (PD) is a progressive, neurodegenerative nervous system disease. Considering that psychiatric symptoms are common in PD, it is important to consider the suicide risk of these patients. Studies on suicide risk in Parkinson's patients compared to the general population are limited and conflicting. The aim of this study is to investigate the risk of suicide in PD with a case control study and to determine the factors that may be associated.
Method: 126 Parkinson's patients and 117 age, gender matched healthy controls were included in the study. Cognitive impairment was assessed with the Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) and participants with a score <18 were excluded. Suicide Probability Scale (SPS), Beck Hopelessness Scale (BHS), Apathy Rating Scale (AES), and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) were completed by each participant. The PD group completed the Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQ 39) and data on disease duration, Movement Disorders Society Unified Parkinson's Disease Rating Scale (MDS UPDRS), levodopa-equivalent daily doses (LEDD) and deep brain stimulation (DBS) were obtained. Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A) and Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) were administered to all participants by the thesis researcher.
Results: SPS total scores were significantly lower in the PD group compared to the controls. Total scores of HAM-A, HAM-D, and MSPSS were also found to be significantly higher in the PD group. There was no significant difference between the two groups in terms of BHS total scores. In the PD group, a linear relationship was found between SPS total scores and BHS, PDQ 39, HAM-A, and HAM-A, and an inverse relationship with AES. In the regression analysis, it was concluded that a one- unit increase in BHS total scores increased the probability of suicide by 17.1%.
Conclusion: In our study, it is seen that SPS scores in Parkinson's patients are higher than controls. It is observed that SPS is correlated with hopelessness, depression, anxiety, and quality of life. Although the possibility of suicide is found to be low in PD, this risk increases in Parkinson's patients with untreated depression and anxiety. Therefore, psychiatric evaluation may be recommended in these patients.

Keywords: Suicide, Parkinson's Disease, hopelessness, apathy, depression, anxiety