Türkiye'de ve Avrupa Birliği 15 ülkelerinde vergi gelirlerinin karşılaştırılması
Comparison of tax justice of the European Union and Turkey in the country income tax 15
Yazar: NERİMAN ÜLKÜ GÖNEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TUNÇER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Gelir vergisi = Income tax ; Gümrük vergisi = Customs tax ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Motorlu taşıtlar vergisi = Motot vericles tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Türkiye = Turkey ; Veraset vergisi = Inheritance tax ; İntikal vergisi = Transition tax

Özet:
"Türkiye ve Avrupa Birliği 15 Ülkelerinde Vergi Gelirlerinin Vergi Adaleti Açısından Karşılaştırılması" adlı bu çalışmanın amacı, incelenen ülkelerdeki vergi gelirlerini vergi adaleti açısından karşılaştırarak, adaletli veya adaletsiz vergilere hangi ülkelerin daha ağırlıklı başvurduğunun belirlenmesidir.

Çalışmada öncelikle incelemeye konu edinilen Avrupa Birliği ülkelerinin nüfus, GSYH ve kişi başına düşen GSYH gibi genel bilgiler hakkında veriler sunulmuştur. Daha sonra Türkiye'de, Avrupa Birliği 15 ülkelerinde ve Estonya, Macaristan, Polonya, Çekya gibi bazı Avrupa Birliği ülkelerinde vergi türlerinin dağılımı incelenerek, çeşitli vergilerden ülkelerin elde ettikleri gelirler karşılaştırılmıştır. İncelenen ülkelerin elde ettikleri vergi gelirlerini bulmak için OECD ve AB istatistiklerinden yararlanılmıştır.

Çalışmanın son kısmında verilere dayalı güncel bir analiz yapılmıştır. Türkiye ve incelenen Avrupa Birliği ülkelerinin vergilerden elde ettikleri gelirler puanlanarak genel bir değerlendirme yapılmıştır. Yapılan bu değerlendirme sonucunda öncelikle vergi türleri itibariyle ülkelere verilen puanlar ile ülkelerin gelişmişlik düzeyi ve kişi başına düşen GSYH ile bağlantısı kurulmaya çalışılmıştır. Daha sonra, vergi türleri itibariyle ülkelerin vergi gelirleri vergi adaleti açısından değerlendirilmiştir. Vergi gelirleri vergi adaleti açısından değerlendirilirken, öncelikle vergi adaletini olumlu veya olumsuz yönde etkileyen vergiler analiz edilmiş, incelenen ülkelerin bu vergileri uygulamadaki ağırlıkları değerlendirilmiştir. Böyle bir değerlendirme yapabilmek için, vergi gelirleri ile ilgili verilerden, vergi gelirlerinin yıllara göre dağılımından ve vergi gelirleri ile ilgili oluşturulan kompozisyondan faydalanılmıştır.

Çalışmada incelenen ülkelerle ilgili bulunan veriler sonucunda, vergi adaletini sağlayan vergilerin gelişmiş ülkeler tarafından, vergi adaletini zedeleyen ülkelerin ise gelişmekte olan ülkeler tarafından daha çok tercih edildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Vergi Gelirleri, Vergi Adaleti, Türkiye, Avrupa Birliği

Abstract:
"Turkey and the European Union 15 Countries in Comparison Of Tax Justice of Tax Revenue" The purpose of this study called for, comparing terms of the examined tax revenues and tax justice in the country, in which the fair or unfair tax countries to determine whether more predominantly used.

In this study, data on general information such as population, GDP and GDP per capita of European Union countries are presented. Later in Turkey, 15 countries in the European Union and Estonia, Hungary, Poland, by examining the distribution of the types of taxes in some European Union countries such as the Czech Republic, were compared with their income tax from a variety of countries. OECD and EU statistics were used to find the tax revenues of the countries examined.

In the last part of the study, a current analysis based on data was made. Turkey and their income from taxes of European Union countries surveyed scored and made an overall assessment. As a result of this evaluation, firstly, the points given to countries in terms of tax types and the level of development of countries and the per capita GDP were tried to be established. Then, tax revenues of countries were evaluated in terms of tax justice. While the tax revenues were evaluated in terms of tax justice, the taxes that affect the tax justice in a positive or negative way were analyzed firstly and the weights of the countries examined in the application were evaluated. In order to make such an assessment, data on tax revenues, distribution of tax revenues by years and composition related to tax revenues were utilized.

As a result of the data related to the countries examined in the study, it was seen that the taxes providing tax justice are preferred by developed countries and those that damage tax justice are preferred by developing countries.