Eritropoietinin sıçan kafatasında oluşturulan kritik boyuttaki kemik defektine uygulanmasının kemik rejenerasyonu üzerine etkilerinin histolojik olarak değerlendirilmesi
Histologic assesment of erythropoietin on bone healing in the rat critical size defect model
Yazar: SEDEN AKSU
Danışman: PROF. DR. KORKUD DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Eritropoietin = Erythropoietin ; Histoloji = Histology ; Kemik defektleri = Bone defects ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Eritropoietin (EPO), insanlarda  iskeletsel ve mezenkimal anomalilerde tedavi seçeneği sunmaktadır. Eritropoietin, osteoklastogenezisi, kemik formasyonu ile ilgili hematopoietik kök hücre tarafından eksprese edilen BMP yoluyla osteoblastogenezisi hem doğrudan hem de dolaylı olarak  aktive etmesi nedeniyle olumlu yönde arttırmışlardır. Ayrıca eritropoietinin lokal uygulanmasının düşük toksisite ve geniş terapötik etkisi nedeniyle kemik defektlerinde daha fazla kemik dolumu sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada bir kontrol grubu ve iki deney grubu olmak üzere üç grup vardır. Bu nedenle her  sıçan kafatasında 8 mm çapında kritik boyutta bir defekt oluşturuldu. Buna göre gruplar şöyledir: Grup 1 ( n=16, kontrol grubu), grup 2 (n=16, kollajen membran grubu), grup 3 (n=16, kollajen membran ve eritropoietin grubu). 2. ve 4. haftalarda her gruptan sekizer sıçan sakrifiye edilerek histolojik değerlendirilmesi yapıldı.
Kollajen membran ve eritropoietin grubunda 2. haftada kontrol grubuna göre kemik iyileşme düzeyi anlamlı yüksekti (p=0,001). kollajen membran ve eritropoietin grubunda 4. haftada kollajen membrane grubuna göre fibrozis anlamlı düşük (p=0,043), kontrol grubuna göre yeni kemik yapımı ve kemik iyileşme düzeyi anlamlı yüksekti (p=0,002). Kollajen membrane grubunda 4. haftada kontrol grubuna göre yeni kemik yapımı anlamlı yüksekti (p=0,002). Kollajen membran ve eritropoietin grubunda 4. haftada kollajen membran grubuna göre yeni kemik yapımı ve kemik iyileşme düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı sonuç bulunamadı (sırasıyla ; p=0,256 ve p=0,104).
Sonuç olarak eritropoietin kemik rejenerasyonu için potansiyel oluşturmaktadır. Fakat eritropoietinin rejeneratif etkisinin belirlenmesi ve klinik olarak uygulanabilmesi adına daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Erythropoietin could be treatment options for human skeletal and mesenchymal disorders. Erythropoietin regulates the formation of bone by both direct and indirect pathways. However, due to a predominant effect on osteopoiesis, a net gain in bone formation occurs. The aim of our study is to assess histologically the formation of new bone after the use of erythropoietin and to assess the effect of erythropoietin on quality of newly formed bone. Three study groups have been designed, ie, two test groups of one which only membrane applied and the other membrane combined with erytropoetin and control group with no treatment, all groups consisted of 16, male Wistar rats (weight, 250-350g). A critical-size calvarial osteotomy defect created in each animal. These groups are like that: Group one (n=16, sham surgery group), group two (n=16, collagen membran group), group three (n=16, collagen membran and erytropoietin group). Eight animals from each groups have been euthanized and histological assesment has been made, 2- and 4-wk after surgery.
The collagen membrane and erythropoietin group showed significantly better bone healing level compared with control group (sham-surgery) at 2 wk (p=0,001). The collagen membrane and erythropoietin group showed statistically significant lower fibrosis compared with collagen membran group (p=0,043) and greater new bone formation and bone healing level compared with control group (sham-surgery) at 4 wk (p=0,002). Collagen membran group statistically significant greater new bone formation compared with control group (sham-surgery) at 4 wk (p=0,002). There were no statistically significant new bone formation and bone healing level differences between collagen membran/erythropoietin and collagen membran group at 4 wk (p=0,256 and p=0,104, respectively).