Subendometriyal otolog plateletten zenginplazma tedavisinin endometriyal kalınlık vefertilite üzerine etkilerine dair retrospektif birçalışma
A retrospective study on the effects of subendometrial autologous platelet-rich plasma treatment on endometrial thickness and fertility
Yazar: İBRAHİM HALİL ASLANSOY
Danışman: PROF. DR. RECAİ PABUÇCU
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Uterin faktör kadın infertilitesinin nedenlerinden biridir ve görülme sıklığı %2-5
dir. Mevcut literatürde, ince endometriyumun yönetimine yönelik kanıt düzeyi yüksek,
standart bir tedavi modalitesi bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı subendometriyal
plateletten zengin plazma (SE-PRP) tedavisinin endometriyal kalınlık ve fertilite üzerine
etkilerinin değerlendirilmesidir.
Retrospektif vaka-kontrol analizi türündeki bu çalışmada, Ocak 2021 ve Ocak
2024 tarihleri arasında, infertilite nedeniyle Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege Hastanesi
Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine ve üniversite hastanesine afiliye tüp bebek
merkezine başvurmuş, endometriyal kalınlığın 6 mm ve altında olması nedeniyle donmuş
embriyo transfer tedavi planı en az 2 kez iptal edilmiş olan 18-40 yaş arası 72 hastanın
verileri analiz edilmiştir. Dışlama kriterleri, plateletten zengin plazma (PRP) işleminden
3 aydan daha sonrasındaki dönemlerde IVF tedavisi yapılmış olması, bilinen kronik
endometriti, konjenital müllerian anomalisi, şiddetli veya ileri evre Asherman Sendromu,
uterin kavite de yer kaplayan lezyon varlığı ve yüksek doz oral estradiol hemihidrat (E2)
dışında ince endometriyum tedavisi amacıyla kullanılan herhangi bir medikal tedavi
alınıyor olması olarak belirlenmiştir.
Menstruel döngünün 2. gününde başlanan 6 mg/gün oral E2 tedavisi altındayken,
6. veya 7. gününde yapılan USG'de endometriyal kalınlık 6 mm ve altında saptanan tüm
hastalara PRP tedavisi önerildi. İnce endometriyum için tedavi edici kurumun standart
yaklaşımı nedeniyle SE-PRP önerildi. Kabul edenler ÇALIŞMA GRUBU (SE-PRP)
etmeyenler ise KONTROL GRUBU olarak kayıtlardan elde edildi. Her iki grupta yaş,
daha önce gebelik varlığı ve varsa sayısı, daha önce küretaj öyküsü olup olmadığı, anti
müllerian hormon düzeyi, tedavi öncesi ve tedavi sonrası endometriyal kalınlık değerleri,
tedavi sonrası takipte gebelik oluşumu olup olmadığı ve tedavi sonrası takipte canlı
doğum olup olmadığına ilişkin bilgiler kaydedildi.
Çalışma grubunda ki hastalara subendometriyal PRP enjeksiyonu yapılmadan 20
dakika önce alınan venöz kandan PRP solüsyonları hazırlandı. Hastalara adetin 6. veya
7. gününde ofis histeroskopi altında anterior, posterior ve her iki lateral endometriyal duvara, her bir duvara 1 er cm aralıklarla 2 farklı noktadan, her noktaya yaklaşık 0,5 cm
derinlikte girilerek 0,5'er cc (toplamda 8 noktaya, 3-4 cc uygulama) PRP uygulandı.
Çalışma grubunda tedavi sonrası endometriyal kalınlık (p<0,001), endometriyal
kalınlık artışı değerleri (p<0,001), tedavi sonrası gebelik (p=0,04) ve tedavi sonrası canlı
doğum oranları (p=0,04) E2 grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek,
tedavi öncesi endometriyal kalınlık değeri (p<0,001), kontrol grubuna kıyasla istatistiksel
olarak anlamlı olarak düşük izlenmiştir.
Çalışmaya dahil edilen tüm olgularda (kontrol ve çalışma) endometriyal kalınlık
artışı değerinin tedavi öncesi endometriyum kalınlığı ile negatif yönde belirgin derecede
(r:-0,86 p<0,001), tedavi sonrası endometriyum kalınlığı ile pozitif yönde belirgin
derecede (r:0,82 p<0,001) korelasyon izlenmiştir. Tedavi sonrası endometrium kalınlığı
ile tedavi öncesi endometrium kalınlığı arasında pozitif yönde orta derecede (r:0,45
p<0,001) korelasyon izlenmiştir. AMH düzeyi ile yaş arasında negatif yönde orta
derecede (r:-0,42 p<0,001) korelasyon izlenmiştir.
Kontrol grubunda endometriyal kalınlık artışı değerinin tedavi sonrası
endometriyum kalınlığı ile pozitif yönde orta derecede (r:0,44 p:0,008), tedavi öncesi
endometriyum kalınlığı ile negatif yönde iyi derecede (r:-0,63 p<0,001) korelasyon
izlenmiştir. Tedavi sonrası endometriyum kalınlığı yaş ile negatif yönde orta derecede
(r:-0,42 p:0,01), tedavi öncesi endometiyum kalınlığı ile pozitif yönde düşük-orta
derecede (r:0,36 p:0,03) ile koreleydi.
Çalışma grubunda, endometriyal kalınlık artışı değerinin tedavi öncesi
endometriyum kalınlığı ile negatif yönde çok iyi derecede (r:-0,74 p<0,001), tedavi
sonrası endometriyum kalınlığı ile pozitif yönde orta derecede (r:0,44 p:0,006)
korelasyon izlenmiştir. AMH düzeyi ile yaş arasında negatif yönde orta derecede (r:-0,43
p:0,009) korelasyon izlenmiştir.
Sonuç olarak ince endometriyum nedenli infertilite tanısı almış, donmuş embriyo
transferi planlanan hastalarda E2 tedavisine ek olarak subendometriyal PRP işlemi
uygulaması tedavi sonrası endometriyal kalınlığı, endometriyal kalınlık artışını, gebelik
ve canlı doğum oranlarını sadece E2 uygulamasına kıyasla anlamlı olarak daha olumlu
yönde etkilemektedir.

Abstract:
Uterine factor infertility is one of the causes of infertility, with an overall
prevalence of 2–5%. In the current literature, there is no standard treatment modality with
a high level of evidence for the management of thin endometrium. The aim of our study
is to evaluate the effects of subendometrial platelet-rich plasma (SE-PRP) treatment on
endometrial thickness and fertility.
This retrospective case-control study analyzed the data of 72 patients aged 18–40
years who were admitted to the Department of Obstetrics and Gynecology at Ufuk
University Dr. Rıdvan Ege Hospital and its affiliated in vitro fertilization (IVF) center
between January 2021 and January 2024 due to infertility. These patients had at least two
cycles of frozen embryo transfer canceled due to an endometrial thickness of 6 mm or
less. Exclusion criteria included undergoing IVF treatment more than three months after
PRP administration, known chronic endometritis, congenital Müllerian anomalies, severe
or advanced-stage Asherman's syndrome, presence of intrauterine lesions, and the use of
any medical treatment for thin endometrium other than high-dose oral estradiol
hemihydrate (E2).
Patients with endometrial thickness ≤6 mm under 6 mg/day oral E2 treatment
initiated on day 2 of the menstrual cycle and confirmed by ultrasound on day 6 or 7 were
offered SE-PRP treatment. Due to the institution's standard approach for treating thin
endometrium, SE-PRP was recommended. Those who accepted formed the STUDY
GROUP (SE-PRP), while those who declined comprised the CONTROL GROUP. Data
collected for both groups included age, history and number of prior pregnancies, history
of curettage, anti-Müllerian hormone (AMH) levels, pre- and post-treatment endometrial
thickness, and whether pregnancy or live birth occurred during follow-up after treatment.
SE-PRP solution was prepared 20 minutes prior to subendometrial injection from venous
blood drawn from the patients. On days 6 or 7 of the menstrual cycle, under office
hysteroscopy, 0.5 cc of PRP was injected into two points approximately 0.5 cm deep into
each of the anterior, posterior, and bilateral lateral walls of the endometrium, with 1 cm
intervals between injection points, totaling 3–4 cc into 8 sites.
Post-treatment endometrial thickness (p<0.001), endometrial thickness increase
(p<0.001), pregnancy (p=0.04), and live birth rates (p=0.04) in the study group were statistically significantly higher compared to the E2 group. Pre-treatment endometrial
thickness (p<0.001) was significantly lower in the study group compared to the control
group.
In all cases (study and control), endometrial thickness increase was negatively
correlated with pre-treatment endometrial thickness (r:-0.86, p<0.001) and positively
correlated with post-treatment endometrial thickness (r:0.82, p<0.001). A moderate
positive correlation (r:0.45, p<0.001) was observed between post- and pre-treatment
endometrial thickness. AMH levels were moderately negatively correlated with age (r:-
0.42, p<0.001).
In the control group, endometrial thickness increase was positively moderately
correlated with post-treatment endometrial thickness (r:0.44, p=0.008) and negatively

strongly correlated with pre-treatment endometrial thickness (r:-0.63, p<0.001). Post-
treatment endometrial thickness was moderately negatively correlated with age (r:-0.42,

p=0.01) and weakly to moderately positively correlated with pre-treatment endometrial
thickness (r:0.36, p=0.03).
In the study group, endometrial thickness increase was strongly negatively
correlated with pre-treatment endometrial thickness (r:-0.74, p<0.001) and moderately
positively correlated with post-treatment endometrial thickness (r:0.44, p=0.006). AMH
levels were moderately negatively correlated with age (r:-0.43, p=0.009).
In patients diagnosed with infertility due to thin endometrium and scheduled for
frozen embryo transfer, the addition of subendometrial PRP treatment to E2 therapy
significantly improves post-treatment endometrial thickness, endometrial thickness
increase, pregnancy rates, and live birth rates compared to E2 therapy alone.