KOAH'lı hastalarda risk değerlendirme indekslerinin postoperatif komplikasyonları öngörme güçlerinin karşılaştırılması
Comparison of predicting strenghts of postoperative pulmonary complication risk evaluation indices in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)
Yazar: HALİSE ZENGİN
Danışman: PROF. DR. PINAR ÇELİK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum yetmezliği = Respiratory insufficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada elektif toraks dışı cerrahi geçirecek olan GOLD sınıflamasına göre Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH) A, B, C ve D grubu hastaların preoperatif dönemde Ariscat-Canet Preoperatif Pulmoner Komplikasyon Risk İndeksi, Arozullah ve Gupta Solunum Yetmezlik İndekslerine göre değerlendirilmesinin postoperatif erken dönemdeki pulmoner komplikasyonları ya da solunum yetmezliğini öngörme güçlerinin kıyaslanması amaçlanmıştır.
Gereç yöntem: Çalışmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğe başvuran ve tarafımıza diğer kliniklerden konsülte edilen toraks dışı elektif operasyon geçirecek 100 KOAH'lı hasta alındı. Hastalar operasyondan bir ya da iki hafta önce değerlendirildi. Semptom sorgulama ve fizik muayene yapıldı. Hastalardan solunum fonksiyon testi (SFT), arteriyel kan gazı (AKG) ve akciğer grafisi görüldü. Hastalar modified Medical Research Council (mMRC) dispne skoru/ COPD Assessment Test (CAT) anketi ve bir yıldaki atak sayısıları ile Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) kılavuzuna göre A, B, C, D olarak sınıflandırıldı. Hastaların Ariscat-Canet Preoperatif Pulmoner Komplikasyon Risk İndeksi, Arozullah ve Gupta Solunum Yetmezlik İndeks'leri hesaplandı. Hastalar hastanede kaldıkları postoperatif ilk 72 saat boyunca takip edildi. Hastaların semptom sorgulaması ve fizik muayenesi yapıldı. Saturasyonları not edildi. Gerekli görülen hastalardan AKG ve akciğer grafisi görüldü. Solunumsal ve solunum dışı komplikasyon görülen hastalar kaydedildi.
Bulgular: Elde edilen sonuçlarla hastaların %10'unda solunumsal komplikasyon, %5'nde ise solunum dışı komplikasyon görüldü. Solunumsal komplikasyonlar içinde en çok görülen solunum yetmezliği (%20,3) oldu. Solunum dışı komplikasyonlardan ise en çok görülen yara yeri enfeksiyonlarıydı.
Hastaların demografik verileriyle preoperatif risk değerlendirme indeksleri arasındaki ilişkiye bakıldığında mMRC skoru, CAT skoru, Forced Expiratory Volume 1 (FEV1) değeri ve KOAH GOLD evresiyle indeksler arasında ilişki saptanmazken geçirilen atak sayısı arttıkça indekslerin skor değerlerinin arttığı görüldü.
Yaş, sigara (paket-yıl) öyküsü, Vücut Kitle İndeksi (VKİ), mMRC ve CAT skorunun postoperatif komplikasyon riskini artırmadığı, KOAH GOLD evresinin arttıkça komplikasyon görülme yüzdesinin arttığı görüldü.
Postoperatif komplikasyonlarla indeksler arasında ilişkiye bakıldığında Ariscat-Canet risk indeks puanı arttıkça komplikasyon gelişme riskinin arttığı görüldü.
Çalışmamızda KOAH'lı hastalarda Arozullah ve Gupta Solunum Yetmezlik İndeksinin postoperatif komplikasyonu öngörmede yararlı olmadığı görüldü.
Sonuç: KOAH'lı hastaların preoperatif risk değerlendirme indeksleriyle de değerlendirilmesinin komplikasyon riskini öngörmemiz açısından yararlı olduğu bulundu. Bu risk değerlendirme indekslerinden Ariscat-Canet risk indeksinin Arozullah ve Gupta Solunum Yetmezlik İndeksi göre komplikasyonları öngörme açısından daha güçlü olduğu gözlendi. Günlük pratikte KOAH'lı hastaların preoperatif değerlendirilmesi sırasında Ariscat-Canet risk indeksinin de kullanılmasının yararlı olabileceği sonucuna varıldı.

Anahtar kelimeler: Preoperatif değerlendirme, KOAH, Ariscat-Canet risk indeksi, Arozullah ve Gupta Solunum Yetmezlik İndeksi, postoperatif komplikasyonlar

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to evaluate the power of Ariscat-Canet Preoperative Pulmonary Complication Risk Index, Arozullah and Gupta Respiratory Failure Indices to predict postoperative pulmonary complications in preoperative patients with COPD (divided by GOLD class A, B, C and D) undergoing elective extra-thoracic surgery.
Materials and Methods: The study was done at University of Manisa Celal Bayar, Hafsa Sultan Hospital and 100 patients with COPD that applied to pulmonology and surgery clinics were involved. One or two weeks before the operation medical history of patients was taken and physical examination, respiratory function tests was performed. Arterial blood gas analysis samples were taken and chest X-ray of each patients were evaluated. Patients were classified according GOLD criteria which included mMRC dyspnea score/CAT questionnaire and number of exacerbations in last year as A, B, C, D. Ariscat-Canet Preoperative Pulmonary Complication Risk Index, Arozullah and Gupta Respiratory Failure Indices were calculated. After the score was calculated, each patient was followed up after surgery for 72 hours to look for any development of respiratory complications. Symptoms were questioned and physical examination was performed after surgery. Arterial oxyhaemoglobin saturation measurements by using pulse oximetry were recorded, arterial blood gas analysis samples were taken and chest X-ray were performed if necessary. Pulmonary and extrapulmonary complications were recorded.
Results: According to the results, 10% of patients had at least one respiratory complication and 5% had non-respiratory complication. Respiratory failure was the most common respiratory complication (20.3%). Most common extrapulmonary complication was infectious diseases.
When the relationship between the demographic data and preoperative risk assessment indices of the patients was examined, it was seen that there was no correlation between the indices of mMRC score, CAT score, FEV1 value and COPD GOLD stage, but as the number of exacerbation episodes increased, the scores of the indices increased.
Age, smoking (pack-year) history, BMI, mMRC and CAT scores did not increase the risk of postoperative complications, but higher GOLD class was found positively correlated with more complications.
Ariscat-Canet risk index, which is one of these risk assessment indices, was found to be stronger in predicting complications than the other two indices. Our study has shown that Gupta and Arozullah Respiratory Failure Indices were unable to determine postoperative pulmonary risk adequately.
Conclusion: Our study has shown that in patients with COPD,  preoperative existence of respiratory symptoms and physical examination findings increases postoperative pulmonary complications. Preoperative risk assessment indices of COPD patients were found to be useful in predicting the risk of complications. Ariscat-Canet risk index, which is one of these risk assessment indices, was found to be stronger in predicting complications than the other two indices. It was concluded that the use of Ariscat-Canet risk index during the preoperative evaluation of COPD patients in daily practice may be beneficial.

Keywords: Preoperative evaluation, COPD, Ariscat-Canet Risk Index, Arozullah Respiratory Failure Index, Gupta Respiratory Failure Index, postoperative complications