Okaliptüs kerestesinin doğal kurutma şartları üzerine denemeler: Kahramanmaraş ili örneği
Experiments on natural drying conditions of eucalyptus timber: Sample of Kahramanmaras
Yazar: AYŞENUR KILIÇ AK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BEKTAŞ ; PROF. DR. ÖNER ÜNSAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dikili haldeki ağaçlar bünyesinde önemli miktarda su tutmaktadır. Bu yüzden son kullanım
yerine gelmeden önce kullanım yerinin gerektirdiği rutubet derecesine kadar kurutulması
gerekmektedir. Aksi halde kullanım yerinde odunda çeşitli deformasyonlar (çarpılma,
burulma, oluklaşma vb.) meydana gelebilmektedir.
Bu çalışmada, 3, 6, 12 cm kalınlıklarda sulamasız ve 6 cm kalınlıkta çift ve tek tarafı
sulamalı okaliptüs kerestesi kullanılmıştır. Kurutma yöntemi olarak, Akdeniz bölgesinde
yer alan Kahramanmaraş iklim şartları altında doğal kurutma metodu tercih edilmiştir.
Açık havada ve kapalı alanda olacak şekilde iki farklı ortamda istiflenen kerestelerde,
kurutmaya yaz periyodu (etkili kurutma) içerisinde yer alan Haziran ayında başlanmış ve
kurutmanın gidişi 1 yıl boyunca takip edilmiştir.
Çalışmada elde edilen veriler iki periyotta değerlendirilmiştir. Birinci aşama kereste
rutubetlerinin hedef sonuç rutubetine (%12) ulaştığı etkili kurutma periyodu, ikinci aşama
ise bir yıllık kurutma süresinin sonunda ulaşılan fiili sonuç rutubetlerinin ölçüldüğü
dönemdir. Açık alanda yapılan doğal kurutmada etkili kurutma periyodu içerisinde,
kurutmanın başlangıcından 1.5 ay sonra 3 cm kalınlıktaki keresteler ile 6 cm kalınlıktaki
tek sulamalılar, 2 ay sonra ise 6 cm kalınlıktakiler ile yine 6 cm kalınlıkta olan çift
sulamalı keresteler hedef sonuç rutubeti değerine kadar kurumuştur. 12 cm kalınlıktaki
kerestelerin rutubeti %16.8 değerine inmiş olup hedef sonuç rutubetine ulaşamamıştır.
Kapalı alanda kurutulan kerestelerden 12 cm kalınlıktakiler hariç diğerleri kurutma
başlangıcından yaklaşık 3.5 ay sonra hedef sonuç rutubetine ulaşmıştır. 12 cm kalınlıktaki
keresteler ancak %19.7 değerine kadar kurumuştur.
Kerestelerin, EDG (Avrupa Kurutma Grubu) 'deki kriterlere göre kurutma kalitesi
değerlendirilmiştir. Kurutma kalitesi hedef sonuç rutubetine ulaşıldığı anda ortalama
rutubete göre tüm keresteler E sınıfı kaliteye sahip iken, kurutmanın sonlandırıldığı anda
yapılan değerlendirmede farklı kalite sınıflarına dahil olduğu görülmüştür. Kurutma
meylinin incelenmesi açısından yapılan ölçümlerde ise 12 cm'lik keresteler hariç diğerleri
E (extra) kalite sınıfına girmiştir. Kollaps oluşumu bakımında ise sulamalı kerestelerde sulamasızlara göre daha az kollaps oluşumu belirlenmiştir. Yüzey çatlakları, iç çatlakları
ve uç çatlaklarının bütün kerestelerde, kalınlık arttıkça uzunluk ve derinliğinin de arttığı
görülmüştür.

Abstract:
Planted trees hold a substantial amount of water inside their structure. That is why the trees
have to be dried until they reach the moisture content of the usage area before they become
as a final product. Otherwise, various deformations could appear on the wood within the
usage area (warping, twisting, throughabiliy etc.)
In this study, edges timber with 3, 6, 12 cm thickness as well as one and double-side wane
edged wood of eucalyptus timber with 6 cm were used. As a drying method, natural drying
technique under the conditions of Kahramanmaras Province located in Mediterranean
Region was preferred. Timbers were stacked in two different environments of outdoor and
indoor areas. Drying started in summer period (effective drying) on June and the drying
process was followed for 1 year.
The data obtained in the study was assessed in two periods. The first phase is effective
drying period where timber moisture reaches the target content (12%), the second phase is
the period where actual result moisture is measured at the end of a one-year drying period.
In effective drying period of open-air area, after 1.5 months later of the beginning of the
drying process 3 cm thickness timbers and 6 cm thickness one-side wane edged and after 2
months, 6 cm thickness timbers and 6 cm thickness double-side wane edge timbers have
reached to target moisture content. Moisture of 12 cm thickness timbers has not reached
the target moisture and their moisture was just decreased to %16.8. Timbers dried in indoor
area, except the ones with 12 cm thickness, reached the target moister after 3.5 months
later of the beginning of the drying process. 12 cm thickness timbers just dried up to the
value of 19.7%.
Drying quality of timbers were evaluated according to EDG (European Drying Group)
recommendation. At the moment of the drying quality target result, when evaluated by
means of the average moisture, while all the timbers hold the E class quality, according to
the evaluation during the end of the drying process, they were involved in different quality
classes.
Measurements made within the drying gradient evaluation, except the 12 cm timbers, the
rest had an E (exclusive) quality class. According to the collapse formation, wane edged
timbers had less collapse compared to edged timbers. Surface cracks, internal cracks and
end cracks were evaluated in all timbers and it was observed that as the thickness
increased, height and depth of cracks were also increased.