Kadın öğretmenler ile erkek öğretmenlerin toplumsal cinsiyet bağlamında çalışma yaşamlarındaki iş tatmin düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the job satisfaction levels of female teachers and male teachers in their working lives in the context of gender
Yazar: ŞEYDA ŞAKİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GÜDÜCÜ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Gelişimin bir bütün olduğu ve bu bütünün eğitimle sağlanacağı fikrinden hareketle iyi bir kuşağın yetiştirilmesi yeni nesilleri yetiştiren öğretmenlere düşmektedir. Bu açıdan öğretmenlerin çalıştıkları kurumdan ne düzeyde tatmin oldukları çalıştıkları kuruma verimliliklerini o derece etkileyecektir. Kadın öğretmenler ile erkek öğretmenlerin toplumsal cinsiyet bağlamında iş tatmin düzeylerinin incelenmesi, bu tezin araştırma konusu olmuştur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı; Kadın ve erkek öğretmenlerin iş tatmin düzeylerinde farklılıklar ortaya çıkarsa bunların hangi nedenlerden ötürü ortaya çıktığının tespit edilmesi, geleceği şekillendiren öğretmenlerin iş tatmini hakkında bilgilendirilmesi, çalışma yaşamında iş tatmininin ne derece önemli olduğunun kavratılması ve iş tatmin düzeyinin öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, kıdem, yaş, ücret, öğrenim durumu, çalıştığı kurum, çalıştığı pozisyon  değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesidir.
Bu araştırmanın evreni 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzurum ili merkezindeki liselerde çalışan öğretmenlerdir. Araştırmanın örneklemini ise rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen Erzurum ili merkezinde yaşayan devlet ve özel okullarda çalışan 384 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Araştırmada yer alan ölçeğin iş tatminiyle ilgili bölümünde 20 maddeden oluşan Minnesota İş Tatmini Ölçeği (MSQ) ve 10 maddelik kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Çalışanların iş tatmini düzeyleri, içsel ve dışsal boyutları ile ele alınmıştır. Araştırmada 5'li likert ölçeği kullanılarak Anket sonuçları sosyal bilimlerde istatistik (SPSS) yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada demografik değişkenlerden cinsiyet, medeni durum, çalıştığı pozisyon, çalıştığı kurum bağımsız t-testi ile analiz edilmiş, diğer değişkenler için ise Anova testi sonuçlarına göre post-hoc Tukey testi uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda cinsiyet, yaş, çalışılan kurum, ücret ile iş tatmini alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Anket sonuçları güncel literatürle kıyaslanarak tartışılmıştır.

Abstract:
Based on the idea that development is a whole and that this whole will be achieved through education, the upbringing of a good generation falls to teachers who educate new generations. From this point of view, the level of satisfaction of teachers from the institution they work at will affect their efficiency to the institution they work to that extent. The investigation of the job satisfaction levels of female teachers and male teachers in the context of gender has been the research topic of this thesis. In this direction, the aim of the research is; If there are differences in the job satisfaction levels of male and female teachers, it is to determine for what reasons they occur, to inform teachers who shape the future about job satisfaction, to understand how important job satisfaction is in working life, and to determine whether the job satisfaction level differs according to the variables of gender, marital status, seniority, age, salary, educational status, institution where they work, position where they work.
The universe of this research is the teachers working in high schools in the center of Erzurum province in the 2022-2023 academic year. The sample of the research consists of 384 high school teachers working in public and private schools living in the center of Erzurum province, who were selected by random sampling method. A questionnaire was used as a data collection tool in the research. The Minnesota Job Satisfaction Scale (MSQ) consisting of 20 items and a 10-item personal information form were used in the job satisfaction section of the scale included in the research. The job satisfaction levels of the employees were considered with their internal and external dimensions. In the research, the survey results were analyzed using the 5-point likert scale using the statistics in social sciences (SPSS) method. In the study, gender, marital status, position, institution were analyzed with independent t-test from demographic variables and post-hoc Tukey test was applied for other variables according to Anova test results. As a result of the study, significant relationships were found between gender, age, the institution being studied, wage and job satisfaction sub-dimensions. Dec. The survey results were discussed by comparing with the current literature.