Türk İş Hukukunda grev ertelemesi
Strike postponement in Turkish Labor Law
Yazar: ULAŞ ÇAM
Danışman: PROF. DR. GÜLSEVİL ALPAGUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İş hukuku = Labour law

Özet:
Ülkemizde, toplu iş hukukunun en önemli konularından birisi grevdir. Grev, sendikaların daha çok kazanım elde etmek için başvurdukları en önemli mücadele aracıdır. Grev hakkının kullanımı Anayasa ve Kanunla bazı sınırlamalara tabi tutulmuştur. Bu sınırlamalardan biri de grev ertelemesidir. Önce Bakanlar Kurulu, sonra da Cumhurbaşkanı, bu yetkiye sahip olmuştur. Kanundaki düzenlemeye göre; bir grev, genel sağlığı, milli güvenliği, ya da her ikisini de bozucu nitelikte görülmesi halinde Cumhurbaşkanı tarafından altmış gün süre ile ertelenebilmektedir. Her ne kadar erteleme adıyla kanunda düzenlenmiş ise de altmış günlük sürenin sonunda sendikanın yeniden greve çıkabilme hakkı bulunmamaktadır. Sendika, bu sürenin sonunda ya işverenle toplu iş sözleşmesini imzalayacak ya da  altı işgünü içinde uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kurulu'na götürecektir. Bunu yapmadığı durumda sendikanın yetkisi düşecektir. O nedenle grev ertelemesi bir tür grev yasağı olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan grev ertelemesi kararına gerekçe yapılan  "genel sağlık" ve "milli güvenlik" kavramlarının, soyut olması, erteleme kararlarında bu gerekçelere neden dayanıldığının belirtilmemesi, grev ertelemesi kararlarının sorgulanmasına yol açmaktadır. Bir diğer mesele de yargı kararlarının gecikmesi, tarafları aynı olan ertelemelerde dahi farklı yargı kararlarının ortaya çıkması, konuya ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararları olmasına rağmen grev ertelemesi kararlarının devam etmesidir. 

Tez çalışmamızda; grev hakkının tarihsel sürecinden yola çıkarak, ülkemiz kanunlarında düzenlenme biçimi ele alınacak, grev yasaklarına değinilecek, farklı ülkelerin grev hakkına ilişkin düzenlemeleri, idarenin greve müdahalesi olan grev ertelemesi ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Buna ilişkin Danıştay Kararları, Anayasa Mahkemesi kararları incelendikten sonra mevcut grev ertelemesi rejimi nasıl olmalıdır sorusuna cevap aranacaktır.

Abstract:
In our country, one of the most important issues of  ort he ve labor law is the strike. The strike is the most important means of struggle used by the unions to gain more gains. The use of the right to strike is subject to certain restrictions by the Constitution and the Law. One of these limitations is the postponement of the strike. First the Council of Ministers, and then the President, had this authority. According to the regulation in the law; A strike may be postponed for sixty days by the President if it is deemed to be detrimental to general health, national security, or both.Although it is regulated in the law with the name of postponement, the union does not have the right to strike again at the end of the sixty-day period. At the end of this period, the union will either sign a  ort he ve bargaining agreement with the employer or take the dispute to the Supreme Arbitration Board within the working day. Failure to do so will undermine the union's authority. Therefore, the postponement of the strike is considered as a kind of strike ban. On the other hand, the abstractness of the concepts of "general health" and "national security", which are the justifications  ort he decision to postpone the strike, and the failure to specify why these grounds are based on in the postponement decisions, lead to the questioning of the strike postponement decisions. Another issue is the delay in judicial decisions, the emergence of different judicial decisions even in postponements with the same parties, the continuation of the strike postponement decisions despite the violation of rights of the Constitutional Court on the subject.

In our thesis; Starting from the historical process of the right to strike, the way it is regulated in the laws of our country will be discussed, the prohibitions on strike will be discussed, the regulations of different countries regarding the right to strike, and the postponement of the strike, which is the intervention of the administration, will be discussed in detail. After examining the decisions of the Council of State and the decisions of the Constitutional Court, an answer will be sought to the question of how the current strike postponement regime should be corrected and how a new strike postponement regime should be.