Devlet okullarında görev yapan öğretmenlerin ekip çalışması konusundaki yaklaşımları, ekip çalışmasına ilişkin motivasyon ve doyum düzeylerinin incelenmesi
The investigation of teachers who work in goverment schools, approaches about team work motivation and satisfaction levels related to team work
Yazar: CEM SATMAN
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Geleneksel yönetim anlayışları yerini demokratik, katılımcı ve
temelinde insan olan bir yönetim anlayışına bırakmaktadır. Çalışanlarını
yönetime katan örgütler günümüzde daha başarılı olmaktadır. Çalışanların
yönetime katılmasına olanak veren en etkili yollardan birisi ekip çalışmasıdır.
Türkiye'de insanların ekip çalışmasına yönelik tutumlarını değerlendirmek
için geçerli ve güvenilir bir ölçeğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma söz
konusu ihtiyacı karşılamak için gerçekleştirilmiştir ve temel amacı Ekip
Değerlendirme Ölçeği, Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri
Ölçeği ve Ekipte Motivasyon ve Doyum Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliğini
belirlemektir. Bu ölçeğin güvenirliği 486 öğretmen üzerinden
gerçekleştirilmiştir. Yapısal geçerliği tanımlamak için faktör analizi
uygulanmıştır. Tanımlayıcı faktör analizine ek olarak, geçerlik faktör analizi
de uygulanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, ölçeklerin Türk toplumunda
kullanılabilecek geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğu kabul edilmiştir ve
öğretmenlerin ekip çalışmasına yönelik tutumları ve güdülenmişlik düzeyleri
ile yaşları, branşları ve hizmet süreleri arasında anlamlı bir ilişki
bulunmazken, kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha yüksek
düzeyde işbirliğine dayalı yaklaşımda olduğu bulgusuna erişilmiştir.
Öğretmenlerin ekiplerdeki motivasyon ve doyum düzeyinin incelemesi
sonucunda cinsiyet, yaş, mezun oldukları okul türü ve medeni durumları ile
anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Görev yaptıkları okulun ekip çalışması için bir
eylem planı olmadığını ifade eden ve ekip çalışması konusunda olumlu bir
kültürün olduğunu düşünmeyen öğretmenlerin ölçekten aldıkları puan
ortalaması daha yüksek olmuştur. Öğrencilik döneminde herhangi bir grup
etkinliğine katıldığını belirten öğretmenlerin ölçekten aldıkları puan ortalaması
daha yüksek çıkmıştır ve araştırma bulgularına göre öğrencilik hayatında
ekip çalışması içerisinde bulunan öğretmenlerin ekip çalışmasına dair
tutumları daha pozitif ve ekip çalışmasındaki motivasyonları daha yüksektir.
Geçmişte ekip çalışmasında aktif rol almış bireylerin görev yaptığı bir okulda
oluşması daha olası olan bir ekip çalışması kültürünün, öğretmenlerin bu
bağlamdaki motivasyonlarını da yükseltmekte olduğu bulgusuna erişilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ekip, Öğretmen, Ölçek, Tutum, Güdü, Doyum Düzey

Abstract:
Traditional Management conceptions are leaving their places to
democratic, contributive and human based management conceptions.
Organisations, which take their workers into their management systems,
are becoming more successful nowadays. One of the most effective ways
of taking workers into the management system is teamwork. However,
there is a need to evaluate people' attitudes towards to the teamwork in
proper ways with a valid and reliable measuring instrument in Turkey.
This study was conducted to meet this need, and the main purpose of
this study was to determine the validity and reliability of Team
Assessment Scale, Helpful and Unhelpful Aspects of Team Relationships
Scale and Motivation and Satisfaction in the Team Scale, in Turkish
society. The reliability of these scales is studied on 486 teachers. The
factor analysis had been applied in order to define the structural validity.
In addition to the descriptive factor analysis, validating factor analysis had
also been applied to the scale. As a result of this study, it was determined
that scales can be accepted as a valid and reliable tool which can be
used in Turkish society. It was found that there is no relation between
teachers' motivation levels and attitudes to the team work with their ages,
subjects and tenure of office. However it was reached that female
teachers have a higher level of cooperation based attitude. As a result of
investigation of teachers' motivation and satisfaction levels, it was found
that there is no significant relation between sex, age, graduation types
and marital statuses with motivation and satisfaction levels. Teachers,
who think there is no positive culture of teamwork in their schools and
their schools have no action plan for teamwork, had higher scores from
the scale. Teachers', who attended group activation when they were
student, scores were higher. Also, according to the research findings,
teachers, who took an active part in team work when they were student,
have more positive attitude towards team work and also their motivation
in team work were higher. It was also reached that teamwork culture,
which is more probable to be in school where teachers that took an active
role in teamwork, in their past, is raising teachers' motivation in this
concept.

Key Words: Attitude, Scale, Teacher, Team, Motivation, 
Satisfaction level