Gebelikte anomali tanısı sonrası sağlıklı doğum: Modern tıp yaklaşımları çerçevesinde annelerin sosyo-psikolojik deneyimleri üzerine nitel bir çalışma
Healthy birth after diagnosis of anomaly in pregnancy: A qualitative study on the socio-psychological experiences of mothers within the framework of modern medicine approaches
Yazar: BEGÜM CEYLAN YORULMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Modern tıp teknolojilerinin gelişimi sağlık hizmetlerine önemli katkılar sunarak anne-bebek sağlığının iyileşmesini sağlamıştır. Bu gelişim, gebelik sürecindeki olası risklerin tespit edilmesine yönelik ilerlemeleri beraberinde getirmiştir. Olaso riskleri tespit eden tanı ve tarama testleri ile doğru tanıların konulması önem arz etmektedir. Çünkü gebelik sürecindeki tanı ve tarama testlerinin bireylerin duygusal ve psikolojik sağlığı üzerinde dikkatli bir şekilde düşünülmesi gereken karmaşık ve duyarlı bir konu olduğu söylenebilmektedir. Bu araştırmanın amacı fetüste anomali tanısı almış fakat sağlıklı bir bebek dünyaya getirmiş kadınların gebelik sürecine ilişkin yaşadıkları deneyimlerin incelenmesidir. Ek olarak süreçte yaşanan durumların modern tıp yaklaşımlarıyla ilişkilerinin tespit edilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak fenomenoloji deseniyle, katılımcıların gebelik sürecine dair deneyimleri yapılan görüşmeler yoluyla derinlemesine incelenmiştir. Araştırma grubunu; fetüse anomali tanısı konulmuş fakat sağlıklı bir bebek dünyaya getirmiş 18 kadın oluşturmuştur. Katılımcılara amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Elde edilen verilerin anazilinde Maxqda programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda görülmüştür ki; kadınların gebelik süreçlerinde tanı ve tarama testlerine maruz kalma sebeplerinden birisi hekimlerin malpraktis davalarından kaçınmak istemesidir. Bununla birlikte hekimlerin, malpraktise maruz kalmamak için gebeleri yoğun ve sık bir şekilde tanı ve tarama testlerine yönlendirmesi ve bunun rutinleşip olağan bir durum olarak kabul edilmesine sebep olmuştur. Gebelikte fark edilmeyen bir anomalinin, bebek doğduktan sonra ortaya çıkmasının hekimlere ağır yaptırımları olması onları bu davranışa sevk etmekte ve bu sebeple gebelik sürecindeki kadınların sosyopsikolojik zararlar gördüğü düşünülmektedir. Araştırmaya katılan kadınlar, fetüste anomali riski haberiyle nasıl başa çıktıklarını, yaşadıkları belirsizliklerin nasıl bir stres kaynağı olduğunu ve sonunda sağlıklı bebeklere sahip olmanın getirdiği duygusal karmaşıklıkları paylaşmışlardır.

Abstract:
The development of modern medicine technologies has made significant contributions to healthcare services and improved maternal and infant health. This development has brought about advances in detecting possible risks during pregnancy. It is important to make correct diagnoses with diagnostic and screening tests that detect possible risks. Because it can be said that diagnostic and screening tests during pregnancy are a complex and sensitive issue that should be carefully considered regarding the emotional and psychological health of individuals. The aim of this study is to examine the experiences of women who were diagnosed with fetal anomaly but gave birth to a healthy baby, regarding the pregnancy process. In addition, it is to determine the relationships of the situations experienced in the process with modern medicine approaches. In the research, using the qualitative research method and the phenomenology pattern, the participants experiences of the pregnancy process were examined in depth through interviews. Research group; The study consisted of 18 women whose fetus was diagnosed with an anomaly but gave birth to a healthy baby. Participants were reached by criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods. Maxqda program was used to analyze the data obtained. As a result of the research, it was seen that; One of the reasons why women are exposed to diagnostic and screening tests during pregnancy is that physicians want to avoid malpractice lawsuits. However, physicians have directed pregnant women to intensive and frequent diagnostic and screening tests in order to avoid being exposed to malpractice, causing this to become routine and accepted as a normal situation. The fact that an anomaly that is not noticed during pregnancy occurs after the baby is born has heavy sanctions on physicians, which leads them to this behavior, and for this reason, it is thought that women during pregnancy suffer sociopsychological damage. The women participating in the study shared how they coped with the news of the risk of anomaly in the fetus, how the uncertainty they experienced was a source of stress, and the emotional complexities that came with finally having healthy babies.