Türkiye'de 2010-2021 arası kamu iç borçlanmasının ekonomik büyüme ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between public domestic borrowing and economic growth between 2010-2021 in Turkey
Yazar: CEYLAN KÜÇÜKKELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ PETEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product

Özet:
Kamu borçlanması en önemli ekonomik göstergelerden biri olup, ekonomik etkileri bakımından çok yönlülük arz etmektedir. Borçlanmanın edinildiği kaynaklar ve nasıl değerlendirildiği, ekonomik göstergelerde farklılıklara yol açabilmektedir. Bu bağlamda, kamu iç borçlanmasının ekonomik büyüme ile ilişkisi tartışılagelen bir konu olmuştur.
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de 2010-2021 yılları arasında kamu iç borçlanma ve ekonomik büyüme verilerinin incelenmesi ve bu iki değişken arasındaki ilişkilerin ele alınarak yorumlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye'de 2010-2021 yıllarını içeren, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan iç borç verileri ve TÜİK tarafından yayınlanan gayri safi yurtiçi hasıla verileri ele alınmıştır. Elde edilen veriler, hizmetler sektörü, sanayi sektörü, tarım sektörü bazında ve sektörler toplamında değerlendirilmiştir.
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, ilgili yılları kapsayan dönemde kamu iç borç stokunun ve hizmetler, sanayi, tarım sektörleri ve sektörler toplamı bakımından gayri safi yurtiçi hasılanın yıllar içerisinde süreklilik arz eden bir artış trendi izlediği görülmüştür. Ancak, tüm sektörlerin beraber incelendiği ekonomik büyüme hızının, 2010-2021 yılları arasında belirli bir seyir izlemediği, yıllara göre farklılıklar arz ettiği görülmüştür. Sektörler toplamı büyüme hızının en düşük olduğu yılların pandemi dönemine rast gelen 2019 ve 2020 olduğu tespit edilmiştir. İç borç stoku/ sektörler toplam gayri safi yutiçi hasılası 2019 yılına kadar sürekli azalmış; ancak, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında iç borç stoku/ sektörler toplam gayri safi yurt içi hasılası önceki dönemlere göre tekrar artışa geçmiştir. Pandemi dönemi haricinde kamu iç borcu ile ekonomik büyüme arasında negatif seyir gözlenmiştir. Bu sonuçlar, pandeminin etkisini ortaya koymuştur

Abstract:
Public borrowing is one of the most important economic indicators and it is versatile in terms of its economic effects. The sources of borrowing and how it is evaluated can lead to differences in economic indicators. In this context, the relationship between public domestic borrowing and economic growth has been a controversial issue.
The aim of this study is to examine the public domestic debt and economic growth data between the years 2010-2021 in Turkey and to interpret the relations between these two variables. For this purpose, the domestic debt data published by the Ministry of Treasury and Finance and the gross domestic product data published by TURKSTAT for the years 2010-2021 in Turkey are discussed. The data obtained were evaluated on the basis of the services sector, the industrial sector, the agricultural sector and the sum of the sectors.
According to the results obtained in the research, it has been observed that the public domestic debt stock and the gross domestic product in terms of services, industry, agriculture sectors and the sum of sectors followed a continuous increase trend over the years. However, it was observed that the economic growth rate, in which all sectors were examined together, did not follow a certain course between the years 2010-2021 and showed differences according to years. It has been determined that the years with the lowest growth rate of the total sectors are 2019 and 2020, which coincide with the pandemic period. Domestic debt stock/sectors' total gross domestic product decreased continuously until 2019; However, in 2019, 2020 and 2021, the domestic debt stock/sectors' total gross domestic product increased again compared to previous periods. Except for the pandemic period, a negative course was observed between public domestic debt and economic growth. These results revealed the impact of the pandemic.