Mimarlık öğrencilerinin akademik başarılarının motivasyon ve bilişsel esneklik düzeyleri ile ilişkisi: Çankaya Üniversitesi örneği
The relationship between academic success of architecture students and their levels of motivation and cognitive flexibility: The case of Çankaya University
Yazar: BURCU KOÇ
Danışman: PROF. DR. ASLI ER AKAN ; DOÇ. DR. ÖZLEM TÜRKER BAYRAK
Çankaya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility

Özet:
Bu araştırma Çankaya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencilerinin akademik başarılarının motivasyon düzeyleri ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda 156 üniversite lisans öğrencisine ulaşılmış ve araştırmaya dâhil edilen öğrencilere Sosyodemografik bilgi formu, Akademik Motivasyon ve Bilişsel Kontrol Esneklik Ölçeği uygulanmıştır. Veriler toplandıktan sonra verilerin analizi TURCOSA istatistik yazılımında gerçekleştirilmiştir. 
Bu çalışmadaki bulgular, katılımcıların demografik özellikleri ve çeşitli psikolojik ölçekler üzerindeki performansları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Elde edilen bulgular cinsiyetin akademik motivasyon ve bilişsel esneklik düzeyi üzerinde anlamlı olduğunu tespit etmiştir. Buna karşın, bilişsel kontrol ve esneklik ölçeği ile içsel ve dışsal motivasyon arasında babanın eğitim düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p>,05).Ancak motivasyonsuzluk ölçeği puanlarının babanın eğitim düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermiştir (p<,05).Yine elde edilen bulgulara göre çalışan ve çalışmayan öğrenciler arasında bilişsel kontrol, bilişsel esneklik ve motivasyon düzeyleri açısından anlamlı farklılıklar bulunmamaktadır(p>,05).Bilişsel kontrol ve esneklik ölçeğinin değerlendirme ve başa çıkma esnekliği alt boyutu ile içsel motivasyon arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki (r=0.316) tespit edilmiştir. 
Bilişsel kontrol ve esneklik ile motivasyon ve motivasyonsuzluk arasındaki ilişkilerin zayıf düzeyde de olsa var olduğu görülmüştür. Bu bulgular, bireylerin bilişsel becerilerinin, motivasyonel durumlarını etkileyebileceğini ve bunun da  akademik başarıyı etkileyebileceğini düşündürdüğünden konunun daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu alandaki araştırmalar, akademik başarı için yapılacak müdahale ve destek programlarının önemini vurgulamakta ve bireylerin motivasyonlarını ve bilişsel esneklik düzeylerini artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini önermektedir.
Bu sonuçlar literatürde daha önce yapılan araştırmalarla karşılaştırılmış ve tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, öğrencilerin akademik başarılarını artırmak için eğitim stratejileri önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between academic success, motivation levels, and cognitive flexibility among students of the Faculty of Architecture at Çankaya University. In line with this aim, data were collected from 156 undergraduate students, who completed a sociodemographic information form, the Academic Motivation Scale, and the Cognitive Control and Flexibility Scale. Data analysis was conducted using TURCOSA statistical software.
The findings from this study provide significant insights into participants' demographic characteristics and their performance on various psychological scales. The results indicate that gender has a significant effect on levels of amotivation and cognitive flexibility. However, no significant difference was observed between the Cognitive Control and Flexibility Scale and intrinsic or extrinsic motivation concerning the father's education level (p > .05). Nonetheless, amotivation scale scores showed statistically significant differences based on the father's education level (p < .05). Additionally, the findings reveal no significant differences in cognitive control, cognitive flexibility, or motivation levels between employed and unemployed students (p > .05).
A weak positive correlation (r = 0.316) was found between the flexibility in evaluation and coping subscale of the Cognitive Control and Flexibility Scale and intrinsic motivation. Although weak, the relationships between cognitive control and flexibility with motivation and amotivation were present. These findings suggest that individuals' cognitive abilities may influence their motivational states, potentially impacting academic success, thus warranting further in-depth research. Research in this area emphasizes the importance of intervention and support programs for academic success and suggests developing strategies to enhance individuals' motivation and cognitive flexibility levels.
These results are compared and discussed in light of previous research in the literature. Based on the study's findings, educational strategies are recommended to improve students' academic success.