Müze eğitiminde sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve metaverse kullanımı
The use of virtual reality, augmented reality and metaverse in museum education
Yazar: SELEN YUMAK
Danışman: DOÇ. DR. CEREN GÜNERÖZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Müze Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müze Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology

Özet:
Hızla gelişen teknoloji, gündelik yaşamdan dünyanın algılanış biçimine, öğrenme sürecinden çevre ile kurulan etkileşime kadar pek çok dinamik üzerinde etki bırakmaktadır. 2020 yılında küresel bir kriz haline gelen Covid-19 pandemisi de teknoloji kullanımını hızlı bir şekilde artırmış ve "sanal" kavramı hiç olmadığı kadar önem kazanmıştır. Bu durum, her disipline ve kuruma yayılan yeni bir anlayışı beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda misyonu, ziyaretçilerini eğitirken öğretmek olan, kültürel mirasın aktarıcısı ve koruyucusu olmanın yanı sıra sosyal bir kurum olma özelliği taşıyan müzelerin, teknoloji ile olan ilişkisini tekrar gözden geçirmesi gerekmiştir. Bugün çağdaş müzecilik anlayışı ile birlikte toplumsal işlevi öne çıkan müzeler, sergileme ve koruma gibi temel işlevlerinin yanı sıra her bireyin kültürlenmesine ve eğitilmesine hizmet eden, terapötik destek sağlayan okul dışı öğrenme alanları olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla müzelerin, ziyaretçileri ile etkili iletişim kurabilmesi, daha verimli ve öğretici bir müze eğitimi gerçekleştirebilmesi, geniş ziyaretçi kitlelerine ulaşabilmesi ve müze deneyimini unutulmaz hale getirmesi için teknoloji önemli bir araçtır. Son yıllarda popüler hale gelen artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve metaverse teknolojileri müzelerin, eğitim etkinliklerini ve ziyaretçi deneyimini geliştirmesinde önemli katkılar sunan örnekler olarak dikkat çekmektedir. 
Bu araştırmada artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve metaverse teknolojilerinin müzelere ve ziyaretçilere sunduğu katkılar kuramsal çalışmalar üzerinden incelenmiş, bu teknolojilerin yurtiçi ve yurtdışı müzelerinin eğitim etkinliklerinde nasıl kullanıldığı irdelenmiş ve sosyal bilgiler dersinde 4. sınıf, 5. sınıf ve 7. sınıf düzeylerinde kullanılmak üzere artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve metaverse teknolojilerine yer veren üç ayrı müze eğitimi ders içeriği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Rapidly developing technology has an impact on many dynamics, from daily life to the way the world is perceived, from the learning process to the interaction with the environment. The Covid-19 pandemic, which became a global crisis in 2020, has also rapidly increased the use of technology and the concept of "virtual" has gained more  importance than ever before. This situation has brought along a new understanding that has spread to every discipline and institution. In this context, museums, whose mission is to teach while educating their visitors, as well as being the transmitter and protector of cultural heritage and a social institution, have had to reconsider their relationship with technology. With the contemporary understanding of museology, museums, whose social function has come to the fore, have emerged as out-of-school learning spaces that serve the acculturation and education of each individual and provide therapeutic support in addition to their basic functions such as exhibition and conservation. In this context, technology is important for museums to communicate effectively with their visitors, to realize a more efficient and instructive museum education, to reach large masses of visitors and to make the museum experience unforgettable. Augmented reality, virtual reality and metaverse technologies, which have become popular in recent years, stand out as examples that offer important contributions to museums in improving educational activities and visitor experience.
 In this study, the contributions of augmented reality, virtual reality and metaverse technologies to museums and visitors were examined through theoretical studies, how these technologies are used in the educational activities of domestic and foreign museums were examined, and three different museum education course contents that include augmented reality, virtual reality and metaverse technologies were proposed for use in ocial studies courses at the 4th, 5th and 7th grade levels.