Uluslararası Hukukta kendi kaderini tayin ilkesi ve Kırım'ın İlhakı'nın bu çerçevede değerlendirmesi
Self-determi̇nati̇on in international law and the annextati̇on of cri̇mea in the context of International Law
Yazar: EMRAH ZENGİN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kendi kaderini tayin hakkı = Self-determination ; Kırım = Crimean ; Kırım Savaşı = Crimean War ; Rusya = Russia ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İlhak = Annexation

Özet:
Bu çalışmada, ulusların kendi kaderini tayin hakkı ilkesi bağlamında Kırım sorunu ele alınmıştır. Rusya Federasyonu, 18 Mart 2014'te Kırım'ı kendi kaderini tayin hakkı ilkesini öne sürerek ilhak etmiştir. Bu durum Kırım sorununu yerel bağlamından çıkarıp, bölgesel ve küresel istikrar için gerçek bir tehdit oluşturan küresel bir soruna dönüştürmüştür. Rusya, Kırım'ın kendisine bağlanmasının yasal olduğunu, bu durumun uluslararası hukuka ters düşmediğini iddia etmektedir. Diğer tarafta Ukrayna ise, NATO ve AB üyesi ülkeler ile birlikte, ilhakın yasadışı olduğunu belirtmektedir. Bu çalışmada kendi kaderini tayin hakkından hareketle Kırım krizinin uluslararası hukuk boyutu irdelenmiştir. Günümüzde kendi kaderini tayin hakkı uluslararası ilişkilerde politik bir manipülasyon nesnesi haline gelmiştir. Etnik ayrılıklardan yararlanmak isteyen bazı devletler, rakiplerinin toprak bütünlüğüne ve politik hedeflerine karşı koyacak stratejiler gütmektedir. Bu durum uluslararası hukuk alanında farklı uygulamalara ve tartışmalara yol açmıştır. Nitekim kendi kaderini tayin hakkının içeriği, konusu, temelleri ve hukuki nitelikleri hakkında kesin bir görüş birliği sağlanamamıştır. Kavramın belirsiz oluşu ve çelişkili politik yaklaşımlar, bu anlaşmazlığı ortaya çıkarmaktadır. Kimi araştırmacılar, kendi kaderini tayin hakkını uluslararası hukuk tarafından kabul edilen ve devletlerin buna aykırı işlem yapamayacakları üstün bir kural (jus cogens) olarak görmektedir. Kimi araştırmacılar ise kendi kaderini tayin hakkının ancak belirli koşulların ve gerekli hukuki normların geçerli olmasıyla, özellikle de devletlerin toprak bütünlüğünün gözetilmesi şartıyla tanınabileceğini belirtmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, kendi kaderini tayin nedir ve hangi durumlarda uygulanmaktadır?, Kırım'ın bağımsızlığını ilan edip, Rusya Federasyonu'na bağlanmasının kendi kaderine tayin ilkesine dayandırılması uluslararası hukuka göre uygun mudur? gibi soruların cevabı aranmaktadır.

Abstract:
In this study, the Crimean issue in the context of the self-determination principle of nations has been discussed. The Russian Federation annexed Crimea on March 18, 2014 by claiming its right to self-determination. This situation turned the Crimean problem out of its local context and turned it into a global event that posed a real threat to regional and global stability. Russia claims that it is legal for the Crimea to be attached to it and this situation does not contradict international law. On the other hand, Ukraine, together with NATO and EU member states, declares that the annexation is illegal. In this study, it is aimed to examine the international law dimension of Crimean crisis based on the right to self-determination. Today, the right to self-determination has become a political manipulation object in international relations. Some states wanting to benefit from ethnic divisions are pursuing strategies to counter their competitors' territorial integrity and political goals. This situation led to different practices and discussions in the field of international law. As a matter of fact, no consensus has been reached on the content, subject, foundations and legal qualities of the right to self-determination. The ambiguity of the concept and the contradictory political approaches reveal this conflict. Some researchers view the right to self-determination as a rule (jus cogens), which is accepted by international law and states cannot act against. Some researchers state that the right to self-determination can be recognized only if certain conditions and necessary legal norms are in place, especially with respect to the territorial integrity of the states. This study looks for answers to following questions: what is self-determination and in what cases it is applied?, Declaring the independence of the Crimea and getting under control of the Russian Federation by attributing it to self-determination policy is appropriate according to international law?