İmmünoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitim ve telefonla izlemin semptom yönetimi ve öz bakım gücüne etkisi
The effect of training given to cancer patients receiving immunotherapy and telephone follow up on symptom management and self-care agency
Yazar: GAMZE ALINCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, 􀵴mmünoterap􀵴 alan kanser hastalarına ver􀵴len eğ􀵴t􀵴m ve telefonla
􀵴zlem􀵴n semptom yönet􀵴m􀵴 ve öz bakım gücüne etk􀵴s􀵴n􀵴 􀵴ncelemek amacıyla
tasarlanmış random􀵴ze kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır.
Araştırmanın ver􀵴ler􀵴 b􀵴r eğ􀵴t􀵴m araştırma hastanes􀵴n􀵴n ayaktan kemoterap􀵴
ün􀵴tes􀵴nde toplanmıştır. Araştırmanın örneklem􀵴n􀵴 çalışmaya katılmayı kabul eden, 􀵴lk
kez ve sadece 􀵴mmünoterap􀵴 alan kanser hastaları oluşturmuştur (n=69). Araştırmanın
􀵴lk aşamasında sadece 􀵴mmünoterap􀵴 alan 22 kanser hastası 􀵴le n􀵴tel görüşme yapılarak
oluşturulacak olan eğ􀵴t􀵴m k􀵴tapçığının 􀵴çer􀵴ğ􀵴 bel􀵴rlenm􀵴şt􀵴r. Araştırmada katılımcılar
random􀵴zasyon l􀵴stes􀵴 kullanılarak müdahale (n=34) ve kontrol grubu (n=35) olarak
􀵴k􀵴ye ayrılmıştır. Müdahale grubunda bulunan katılımcılara oluşturulan eğ􀵴t􀵴m
k􀵴tapçığı 􀵴le yüz yüze eğ􀵴t􀵴m ver􀵴lm􀵴ş ve telefonla tak􀵴b􀵴 yapılmıştır. Kontrol grubuna
rut􀵴n kl􀵴n􀵴k prosedür uygulanmıştır. Müdahale grubunda bulunan katılımcılara eğitim
uygulandıktan sonra 1.kür sonu ve 3. kür sonu olmak üzere iki kez ölçüm yapılmıştır.
Ver􀵴ler􀵴n toplanmasında demografik ve tıbbi özellikler- hasta bilgi formu, telefonla
görüşme formu, telefon görüşmesi değerlendirme formu, Nightingale Semptom
Değerlendirme Ölçeği (N-SDÖ) ve Öz Bakım Gücü Ölçeği kullanılmıştır. Tıbbi
özelliklerine göre incelenen katılımcıların en çok akciğer kanseri tanısı aldıkları, evre
4 kanser türünün daha çok olduğu ve immünoterapiden önce alınan ilaç tedavisi olarak
en fazla kemoterapi aldıkları saptanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı
istatistikler, ki-kare, bağımsız örneklemler için t-testi, gruplar arasında ölçek puanları
yönünden farklılığı incelemek için Mann Whitney U testi, ölçek puanlarının ölçüm
zamanları arasındaki farklılığı incelemek için Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi
kullanılmıştır.
Araştırmada immünoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitim ve telefonla
izlemin, hastaların öz bakım gücünü arttırdığı saptanmıştır (p<0.05, G=1.78).
Müdahale grubunda yer alan katılımcıların uygulanan eğitim ve izlem sonrasında
fiziksel ve sosyal iyilik hallerinin kontrol grubunda bulunan katılımcılara göre daha
iyi düzeyde olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç olarak, immünoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitim ve telefonla
izlemin hastaların öz bakım gücünü arttırmada ve görülebilecek semptomların
yönetiminde etkili olduğu belirlenmiştir (p<0.05, G=1.78, G=0.55). Bu sebeple
ülkemizde bulunan kanser eğitim programlarına immünoterapi eğitiminin de
eklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled experimental study
designed to examine the effects of education and telephone follow up given to cancer
patients receiving immunotherapy on symptom management and self-care agency.
The data of the study were collected in the outpatient chemotherapy unit of a
training and research hospital. The sample of the study consisted of cancer patients
who accepted to participate in the study and received immunotherapy for the first time
(n = 69). In the first stage of the research, the content of the educational booklet to be
created was determined by qualitative interviews with 22 cancer patients who received
only immunotherapy. In the study, participants were divided into two groups:
intervention (n=34) and control group (n=35) using the randomization list. Participants
in the intervention group were given face-to-face training with the training booklet and
were followed up by phone. Routine clinical procedure was applied to the control
group. After the training was administered to the participants in the intervention group,
measurements were taken twice, at the end of the 1st cycle and at the end of the 3rd
cycle. Demographic and medical characteristics-patient information form, telephone
interview form, telephone interview evaluation form, Nightingale Symptom
Assessment Scale (N-SDS) and Self-Care Agency Scale were used to collect data. It
was determined that the participants examined according to their medical
characteristics were most often diagnosed with lung cancer, had more stage 4 cancer
types, and received chemotherapy the most as a drug treatment before immunotherapy.
Descriptive statistics, chi-square, t-test for independent samples, Mann Whitney U test
to examine the difference in scale scores between groups, and Wilcoxon paired two
sample test to examine the difference between measurement times of scale scores were
used to evaluate the data.
In the study, it was determined that the education and telephone follow-up given
to cancer patients receiving immunotherapy increased the self-care power of the
patients (p <0.05, G = 1.78). It was determined that the physical and social well-being
of the participants in the intervention group was better than the participants in the
control group after the training and follow-up (p<0.05).
As a result, it was determined that the education and telephone follow up given
to cancer patients receiving immunotherapy were effective in increasing the self-care
agency of the patients and in the management of symptoms (p<0.05, G=1.78, G=0.55).
For this reason, it is recommended to add immunotherapy training to cancer education
programs in our country.