Histeresalpingografi çekimi sırasında ağrı kontrolünde intrauterin lidokain, rektal indometazin ve oral naproksen sodyumun etkisi
The effect of rectal indomethacin and oral naproxen sodium and intracavitary lidocaine in pain relief during hysterosalpingography: Prospective randomized double blind study
Yazar: GÜLHAN SAĞIROĞLU
Danışman: UZMAN RESUL KARUKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Histerosalpingografi = Hysterosalpingography ; Kısırlık = Infertility ; Lidocaine = Lidocaine ; Naproksen = Naproxen ; İndometazin = Indomethacin

Özet:
AMAÇ:

HSG infertilitenin değerlendirilmesinde önemli bir tanı yöntemidir. Sıklıkla hasta için rahatsız edici ve ağrılı bir işlemdir. Hastanın işlem sırasında uygulayıcıyla uyum içinde olması filmin kalitesi için önemlidiri. Bu işlem sebebiyle meydana gelen rahatsızlığı azaltmak ve hasta uyumunu arttırarak yöntemi daha etkin kullanabilmek için işlem sırasında değişik analjezi yöntemleri kullanarak, daha etkin analjezi yöntemini bulmak hedeflendi.

GEREÇ VE YÖNTEM:
Çalışmamız İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kamil Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde,  01.10.2017-01.04.2018 tarihleri arasında prospektif randomize çift kör olarak yapıldı. Hastanemizde infertilite endikasyonu ile HSG çekilen 197 hastada işlem sırasında ve sonrasında analjezi sağlamak amaçlı hastalar randomize olarak dört farklı gruba ayrıldı. Hasta gruplarına 550mg oral naproksen sodyum, 100 mg rektal indometazin, 3cc intrauterin %5lik lidokain ve 550 mg oral plasebo uygulandı. Serviks traksiyonu, kontrast madde enjeksiyonu sırasında ve işlemden 10 dakika sonra hastaların ağrı değerlendirilmesi için 10 cm lik görsel ağrı skorlamasında VAS skoru alındı.

BULGULAR:
Hastalar yaş, boy, kilo, gravida-parite açısından benzerdi. Gruplar arasında ağrı skoru açısından anlamlı fark bulunamadı. Sadece IU lidokain grubunda işlemde 10 dk sonrasındaki VAS skoru anlamlı olarak düşük bulundu. Operatörler arasında VAS skorlarında farklılık bulunamadı. Primer infertil hastalarda ve infertilite süresi uzun olan insanlarda istatiksel olarak anlamlı olmasa da VAS skorları yüksek bulunuldu. 

TARTIŞMA: 
Bulgularımız doğrultusunda HSG işleminde analjezik kullanımı gerekli değildir. Plaseboya üstünlüğü kanıtlanmış bir yöntem olmamasına rağmen muhtemel olumlu etkileri düşünülerek hastalara analjezik tedavi verilmekte ve minimal girişimsel yöntemler tercih edilmektedir. Analjezik ihtiyacı konusunda her hastanın ihtiyacı bireysel olarak değerlendirilmeli ve bazı hastalarda sistemik analjezik gereksinimi olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
AIM:
HSG provides important information in the assessment of infertility but it is a painful and uncomfortable procedure. In order to reduce the inconvenience caused by this procedure and to use the method effectively, it was aimed to find a more effective analgesia method by using different anesthetics during the procedure.
MATERIALS AND METHODS:
We performed a  double-blind, randomized, placebo- controlled trial prospectively between 01.10.2017 - 04.04.2018 at Istanbul Health Sciences University Zeynep Kamil Obstetrics and Pediatrics Training and Research Hospital, Obstetrics and Gynecology Clinic. In our hospital, 197 patients were randomly divided into four groups to provide analgesia during and after the procedure in patients with HSG with infertility indications. Patients received oral naproxen sodium, rectal indomethacin, intrauterine lidocaine and placebo. Patients asked to mark their pain on VAS scale during cervical traction, contrast agent injection, and 10 minutes after the procedure.
RESULTS :
Patients received oral naproxen sodium, rectal indomethacin, intrauterine lidocaine and placebo. The VAS score was taken for cervical traction, contrast agent injection and 10 minutes after the procedure to assess the pain of the patients. No significant difference was found between the groups in terms of pain score. Only in the IU lidocaine group, the VAS score after 10 min was significantly lower. There was no difference in VAS scores among the operators. Although the primer was not statistically significant in infertile patients and those with long infertility time, the VAS scores were high.
CONCLUSION: 
Despite the fact that placebo is not a proven method, the patient is treated with analgesic treatment considering possible positive effects and minimally invasive methods are preferred. The need for analgesic needs for each patient should be assessed on an individual basis and consideration should be given to the need for systemic analgesics in some patients.