Sorunlu kredileri etkileyen faktörlerin momentum eşik değerli otoregresif model (MTAR) ile analizi
Analysis of factors affecting non-performing loans with momentum threshold autoregressive model (MTAR)
Yazar: SEYFULLAH GÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYBEN KOY
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Finans Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı / Finans Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Birim kök = Unit root ; Kredi riski = Credit risk ; Kredi yönetimi = Credit management ; Krediler = Credits ; Nedensellik = Causality ; Otoregresif modeller = Autoregressive models ; Risk yönetimi = Risk management ; Takipteki krediler = Non-performing loans

Özet:
Banka bilançolarındaki varlık kalitesinin finansal krizlerin temel etkenlerinden olduğu 90'lı yıllardan itibaren yaşanan krizlerle ve yapılan akademik araştırmalarla daha fazla anlaşılmaya başlanmıştır. Kredi riskinin makro belirleyicilerinin ne olduğu, diğer taraftan hangi makroekonomik faktörlerin kredi riski üzerinde etken olabileceği konuları tartışılmıştır. Bu çalışma, Türkiye'deki bankaların ekonomi içerisindeki şekillendirici etkin rolü ve konumu göz önünde bulundurularak, banka aktiflerinin öncül göstergelerinden olan sorunlu kredi oranları (NPL) ile ilişkilendirilebilecek makroekonomik göstergelerin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. 

NPL oranı ile işsizlik, enflasyon, GSYİH oranları, kredi hacmi ve faiz oranları gibi bazı makroekonomik göstergeler arasındaki uzun dönem denge ve nedensellik ilişkisi doğrusal olmayan eşbütünleşme testi olan Momentum Eşik Değerli Otoregresif Model (MTAR) ile analiz edilmiştir. Analiz, 1999/IV. dönem ile 2020/IV. dönem arasındaki 85 adet gözlem sayısını içermektedir. MTAR vektör hata düzeltme modeli ve nedensellik testi ile yapılan bu koentegrasyon analizi, NPL oranları ile enflasyon oranları arasında doğrusal olmayan, asimetrik bir nedensellik ilişkisi bulunduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: NPL, Eşbütünleşme, Momentum Eşik Değer, Doğrusallık, Nedensellik İlişkisi, Asimetrik İlişki.

Abstract:
The fact that the quality of assets in bank balance sheets is one of the main factors of financial crises has started to be understood more with the crises experienced and academic researches since the 90s. What the macro determinants of credit risk are, on the other hand, which macroeconomic factors can influence credit risk are discussed. This study was carried out in order to determine the macroeconomic indicators that can be associated with NPL, which is one of the leading indicators of bank assets, by taking into account the shaping and effective role of banks in the economy in Turkey.
The long-term equilibrium and causality relationship between the NPL ratio and some macroeconomic indicators such as unemployment, inflation, GDP ratios, credit volume and industrial production index were analyzed with the Momentum Threshold Autoregressive Model (MTAR), which is a nonlinear cointegration test. The analysis includes 85 observation numbers between the 1999/IV period and the 2020/IV period. This cointegration analysis conducted with MTAR vector error correction model and causality test indicates that there is a non-linear, asymmetric causality relationship between NPL rates and inflation rates.
Keywords: NPL, Cointegration, Momentum Threshold Model, Unit root, Linearity, Asymmetrical Relationship.