Hadislerin yazılı malzemeye dönüşme süreci ( M.610-770)
The metamorphosis progress of hadithes to writing matarials
Yazar: GÜRAY YAPAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. HABİL NAZLIGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
Tezin konusu, Hz. Muhammed'in tebliğinin başlangıcıyla ortaya çıkan ve genelliklehicri ikinci asrın ortalarına kadar şifahi olarak rivayet edildiği kabul edilen hadislerinyazıya geçirilme sürecidir. Tezin amacı, hicri birinci ve ikinci asra bağlı olarakhadislerin hicri ikinci asrın ortalarına kadar yazılı malzemeye dönüşme sürecini tespitetmektir. Tezimiz, hadis tarihiyle ilgili olmasından dolayı, yararlandığımız eserlerintarihi kaynaklar ve klasik hadis usulü eserleri olması sebebiyle, tarihi olayları aitoldukları tarihsel ortam içerisinde eleştirme ve yorumlama şeklinde tanımlanan tarihselmetot ve kaynak tarama yöntemleri kullanıldıGiriş kısmında, hadislerin tespiti konusunda tartışmalar olduğundan, bu tartışmaları tamolarak anlayıp sonuca ulaştırmak için Arap yazısının durumu, Peygamberimize vahiygelmesiyle birlikte slam dininin getirmiş olduğu gayeyi gerçekleştirmek için slamdiniyle beraber yazı sanatının gelişimi ve hadisçilerle tarihçilerin rivayetleri kayıt venakil usulleri üzerinde duruldu.Birinci bölümde sahabenin Peygambere ve hadislere neden büyük önem verdiğini, Arapyazısının yetersizliği karşısında hadisçilerin aldığı tedbirlerden ve hadislerin yazılmasıkonusunda Hz. Peygamber'in ve sahabilerin tutumlarından bahsedildi.Çalışmanın ikinci bölümünde de tedvin ve yakın anlamlara gelen kavramların tanımları,hadislerin tedvin sebepleri, tedvinin başlangıcından ve tabiinin hadislerin yazılmasıkonusundaki tutumları üzerinde durularak müsteşriklerin hadislerin tedvini konusundakigörüşleri ve bunlara verilen cevaplar üzerinde duruldu.Bütün bunlardan sonra Müslümanlar dinlerinin ana kaynağı olan Hz. Peygamber'inhadislerini hem ezberleyerek hem de sahifelere yazarak muhafaza etmişlerdir. Öyle ki,hadislerin yazılması, Resulullah (SAV) hayatta iken başlamış, sahabe ve tabiindöneminde devam etmiştir. Yani hadislerin muhafaza edilme ihtiyacı Ömer b.Abdulaziz'in emrini beklemeyip ondan daha önce hissedilmiş, sahabe ve tabiinde ozamanı beklemeden dinlerinin ana kaynağını ferdi de olsa koruma gayretinegirmişlerdir.

Abstract:
The subject of this thesis is the duration of convertion of the hadits into written formsthat appeared from the beginning of the Prophet Muhammed?s calling people to Islamand going on to the middle of the second century through oral/verbal style.The aim ofthe thesis is to determine the process of convertion of hadits into written form startingfrom the first century up to the second century.Due to the fact that our thesis isconcerned with hadith history and the sources that we study on are historic sources andclassical hadith methods,historic and source detection methods which are identified ascriticism and assessment in the historic environment that they belong to,were used.In the introduction part,because of the fact that there are discussions about thedetermination of hadits,in order to understand and comprehend these discussions and tofigure out a reliable solution for them,the state of Arabic scripture,the development ofcalligraphy together with the spread of Islam Religion to realize and fulfill the aimbrought by Islam Religion through the divine inspiration given to Prophet Muhammedby Allah,the narration and record methods of the hearsay of historians and Hadithnarrators were studied on carefully.In the first part it was mentioned that why the companions of Prophet Muhammadgave/treated significantly to Prophet Muhammad and hadiths,the measures taken by thehadith narrators towards the inadequacy/deficiency of Arabic scripture and theattitude/manner of Prophet Muhammed and his companions.In the second part of the study the definition of the concepts having/bearing themeanings of compilation/codification and words having the meanings close tocompilation,the collecting reasons of the hadits,the opinions of scholars of otherreligions about the colllecting and tabiin?s attitude of the same issue were all scrutinizedand studied on carefully.After all,Muslims kept/preserved the hadiths by memorizing or writing them on piecesof paper.The recording of hadits through writing them on a piece of paper started whilethe Prophet was still alive and carried on in the eras of companions andtabiins.Namely,the necessity for the preservation of hadits was realized before khalifaUmar?s order and companions and tabiins took the necessary precautions before thatâ.