Okul müdürlerinin yöneticilik motivasyonları ve beklentilerinin karşılanma durumuna ilişkin görüşleri
Views of school principals on their motivation to become administrators and how their expectations were met
Yazar: MEHMET ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR AKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Motivasyon = Motivation ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetici beklentileri = Administrator expectationse

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin yöneticilik motivasyonlarının neler olduğunu belirlemek ve yönetici olduktan sonra beklentilerinin karşılanma durumunu incelemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 öğretim yılında İstanbul iline bağlı Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kadıköy, Pendik, Ümraniye ve Üsküdar ilçelerinin resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 33 okul müdürü oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanan araştırma verileri içerik analizi yöntemiyle tema, alt tema ve kodlar oluşturarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, okul müdürlerinin yönetici olmasında içsel motivasyon kaynaklı olarak liderlik özelliklerine sahip olma, farklı bir yöneticilik anlayışı sergileme isteği ve yöneticilik bilgisi ve deneyimi, geniş etki alanı ve çocuklarda olumlu etki yaratma isteği ön plana çıkmıştır. Okul müdürleri tarafından dışsal motivasyon kaynağı olarak en sık belirtilen etken olumsuz yönetici deneyimleri olmuştur. Bunu çevrenin etkisi ve teşviki, üst yönetimin talep etmesi ve öğretmenliğin kadın mesleği olduğu algısı takip etmiştir. Araştırma sonucunda, okul müdürlerinin büyük çoğunluğunun beklentilerinin karşılanmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin beklentilerinin karşılanmamasında hak ve sorumluluklara bağlı nedenler olarak aşırı iş yükü, sorumluluk ve fazla mesai, maddi getirisinin yetersiz olması ve iş güvencesinin olmaması rol oynamıştır. Okul müdürleri yetkilerinin sınırlı olması, okul finansmanının yetersiz olması ve bürokratik engeller nedeniyle yetki sorunu yaşamaktadırlar. Veli şikâyetleri, takdir edilmeme, ilgisiz veli profili ve itibar görmeme beklentilerin karşılanmamasında veli ve toplumdan kaynaklı engeller olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar öğretmenlerin iş motivasyonunu düşük bulmakta ve bazı öğretmenlerin mesleki açıdan yetersiz olduğunu düşünmektedir. Son olarak, üst yönetim tarafından görülen baskı, ayrımcılık ve kayırmacılık, alınan yanlış kararlar çatışmaya yol açmakta ve okul müdürlerinin beklentilerinin karşılanmamasına neden olmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Okul müdürü, okul yöneticisi, okul müdürlüğü motivasyonu

Abstract:
The purpose of this study was to explore the school principals' motivation to become school administrators and to examine how their expectations were met. The study was designed with the phenomenology design of qualitative research methods. The study group consists of 33 school principals working in public kindergartens, primary, secondary and high schools in Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kadıköy, Pendik, Ümraniye and Üsküdar districts of Istanbul during the 2021-2022 school year.  The data for the study was collected through a semi-structured interview form and analyzed by content analysis. The study revealed that intrinsic motivators such as leadership skills, desire to make difference, administration knowledge and experience, a wide area of impact and positive impact on children were the main reasons for deciding to be a school principal. The participants were most influenced by their negative administrator experiences as external motivational sources. It was also found that the influence and encouragement of the environment, the demand of senior administrators and the perception of teaching as feminine profession played an important role in pursuing school principalship. As a result of the research, it was concluded that the expectations of the majority of the school principals were not met. Factors related to rights and responsibilities such as excessive workload, responsibilities and overtime, insufficient financial income and lack of job security played an important role in not achieving the expectations of school principals. The findings indicated that the school principals had authority problems due to their limited authority, insufficient school funding and bureaucratic obstacles. Parental complaints, indifferent parents, not being appreciated and respected, which were identified as barriers stemming from parents and society, have led to the failure to meet expectations. It was found that the participants found teachers' work motivation low and though that some teachers were professionally inadequate. Finally, it was revealed that the pressure, discrimination and favoritism and wrong decisions by the senior management led to disappointment in school principals.
Key Words: School principal, school administration, principalship motivation