Türk modernleşme sürecinde din-toplum ilişkisi
Religion & society relation in Turk modernization process
Yazar: FATMA BETÜL AKDİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HİRA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din-toplum ilişkileri = Religious-society relations ; Modernleşme = Modernization ; Sekülerleşme = Secularization ; Toplumsal farklılaşma = Social differentation

Özet:
Türk Modernleşme sürecinde Din-Toplum İlişkisi konusunu çalışma alanı olarak belirleyen bu tez, kökenini Reformasyon, Fransız İhtilali ve Aydınlanma üçgeni içindeki modernizmi çıkış noktası yaparak, dinin toplumsal izdüşümünü incelemeyi amaç edinmektedir. Modernleşme kuramının, lineer tarih anlayışı zemininde kabul bulan ve dinin zaman içinde yok olacağını savunan görüşün artık kabul görmediğini, bununla beraber dinin bir dönüşüm geçirmekte olduğunu ifade eden bu araştırmada, tarihsel gerçekliğin bize sunduğu veriler önce Batı toplumlarındaki dine bakış, modernlik-sekülerlik bağı ve sonrasında Türkiye'de sekülerleşme bağlantılı dini görünümler ve İslam -sekülerizm ilişkisi ile ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Türk Modernleşme sürecinde din toplum ilişkisi adındaki araştırma,1.18.yüzyıl Aydınlanma hareketinde temel bulan modernleşme süreci içerisinde din gerilemekte midir?2.Dinin toplumsal farklılaşmalara dayalı bir dönüşüm geçirdiğinden bahsedilebilir mi?3.Türk modernleşme süreci içerisinde ilk iki madde nasıl yer almaktadır?Şeklindeki sorular etrafında şekillenecek araştırma amacı planlamaktadır. Çalışma sosyolojik bir literatür taramasıdır. Araştırma sonucunda ulaştığımız sonuçları kısaca,İlerlemeci algılayışa sahip, tarihsel-optimist görüş, argümanını temellendirmekte zorlanmakta ve modernleşme ile birlikte dinin hayattan çekileceğine dair olan öngörü de doğruluğunu kaybederek bu paradigma etrafında meydana gelen sekülerleşme tezinin geçerliliğine dair de büyük kuşkular uyanmaktadır.Yalnızca bir uygarlık değişimi olarak algılanmaması gereken Türk modernleşme sürecinin, sekülerleştirici parametrelere sahip bir takım modern reformları kapsadığından ve bu süreçte gündelik hayatta dinsellik formatlarının dönüşüm içerisinde olduğundan bahsedilebilir.

Abstract:
This thesis, setting its work area as the Religion & Society relation in Turk Modernization Process, aims to examine the social projection of religion by making the modernization -whose root is in a triangle of Reformation, French Revolution and Enlightenment- its starting point. In this study- which is expressing that the opinion of modernization theory which was defending the idea that religion would diminish in time and which had been accepted on the ground of linear history is no longer accepted, but nonetheless, religion is in a transformation- the data presented to us by historical reality has been revealed, at first; in the religious perspective in western societies and in the bind of modernity and secularity, and then; in the religious aspects linked to secularity in Turkey and within the relation between Islam and secularism.The research named ?the relation between religion and society through the process of Turk modernization? plans to do research concerning the questions like the following ones:4. Is religion regressing in modernization process which has its ground in 18th century Enlightenment movement?5. Might it be said that religion is having a revolution based upon social differentiations?6. How are the two matters involved in Turk modernization process?The study is a sociological literature. The conclusions gained at the end of the research can be briefly presented as:The historical ? optimist view which has a progressivist perception is having difficulty in grounding its argument and the foresight concerning that religion is going to recede from social life within modernization has lost its accuracy leading great doubts about the effectiveness of the secularism thesis originating around this paradigm.It can be mentioned that Turk modernization process which should not be perceived merely as a change of culture involves some modern reforms having secularistic parameters and in this process religiosity formats are in a change in daily life.