Türkiye'de sektörler itibarıyla imalat sanayi fiyatlama davranışının incelenmesi
Sectoral analysis of price setting behaviour in turkish manufacturing industries
Yazar: SAYGIN ŞAHİNÖZ
Danışman: PROF. DR. BEDRİYE SARAÇOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Enflasyon = Inflation ; Fiyatlandırma = Pricing ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Probit modeli = Probit model

Özet:
Yüksek enflasyon büyüme performansının düşmesine, gelir dağılımının bozulmasına ve refah seviyesinin düşmesine yol açarak ekonomik istikrarsızlık sağladığından dolayı günümüzde özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinde yaşadıkları en önemli sorunların başında gelmektedir. Politika kararında her ne kadar toplam enflasyonun özellikleri önemli olsa da, firmaların fiyatlama davranışının ve bu davranışları belirleyen unsurların bilinmesi enflasyon üzerinde belirleyici olan unsurların daha iyi anlaşılması ve ileriye yönelik enflasyon değerlendirmelerinin daha sağlıklı yapılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki fiyatlama davranışı ve enflasyon katılığı üç değişik yaklaşımla incelenmiştir. İlk olarak üretici fiyat endeksine ilişkin zaman serileri incelenmiştir. Bu analiz yazında daha standart olsa da, kullanılan veriler para politikasının oluşturulmasında ve performansının izlenmesinde kullanıldığından dolayı oldukça önem taşımaktadır. Para politikasının oluşturulmasında ve uygulanmasında firmaların fiyatlama davranışının temel özellikleri ve belirleyicilerinin anlaşılması da oldukça önemli olduğundan dolayı, ikinci olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından firmalara bir seferlik uygulanan fiyatlandırma anketi sonuçları incelenmiştir. Fiyatlandırma anketiyle fiyatlama davranışı altındaki mantığa ilişkin sayısal sonuçlar elde edilebildiğinden bu analizin diğerlerine göre karşılaştırmalı avantajı bulunmaktadır. Ayrıca, anket analizi zaman serileriyle elde edilen sonuçların onaylanmasına ve fiyatlama teorilerinin test edilmesine imkan sağlamıştır. Üçüncü olarak ise, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından firmalara aylık olarak uygulanan İktisadi Yönelim Anketi'nden elde edilen üretici fiyatlarına ilişkin firma düzeyinde kalitatif veriler incelenmiştir. Firma düzeyinde veriler fiyat değişimlerinin yönü, sıklığı, sektörel farklılıklar, firmalar arası senkronizasyon ve fiyat ayarlamalarında çeşitli şokların etkisine ilişkin bulgular elde etmek için kullanılmıştır. Bu çalışmada her üç yaklaşımla elde edilen sonuçlar, toplam sanayide fiyatlama davranışının ve enflasyon dinamiklerinin daha iyi anlaşılmasına izin verirken, mikro-temelli fiyatlama modelleri için benzersiz bir kaynak oluşturmaktadır.

Abstract:
High inflation is one of the biggest problems in developing countries since it causes economic instability by deteriorating economic growth, welfare and income distribution. Although the properties of aggregate inflation is of ultimate interest for policy-decisions, understanding the main features and determinants of the firms? price setting behaviour is also crucial in discovering the determinants of inflation and producing more realistic inflation forecasts. In this study, we investigate inflation persistence and price-setting behaviour in Turkey by using three approaches. Firstly, we analyse time series data on producer prices at the disaggregate level. This type of analysis is more standard in literature, but of utmost importance since these data is used in designing and implementing monetary policy. Since the firms? price setting behaviour is crucial in designing and implementing monetary policy, secondly we analyse results of the price-setting survey that was carried out by the Central Bank of the Republic of Turkey. The advantage of using survey analysis is that we can analyse the pricing behaviour of firms from many respects, which cannot be carried out solely by analysing price indices. Besides, survey analysis allows to validate the results gathered from time-series analysis and to test for various price stickiness theories. Finally, we investigate the pricing behaviour of Turkish firms over time on the basis of firm-level qualitative micro data obtained from the Business Tendency Survey. By using the firm-level data, we derive a set of stylised facts about the direction and frequency of price changes, sectoral differences and investigate the impact of various shocks on price adjustments and the synchronization of price changes across firms. In this study, the results from these three approaches improve our knowledge on price-setting behaviour and inflation dynamics in Turkey and constitute unique resource for micro-founded pricing models.