Kapudan-ı Deryâ Ateş Mehmed Salih Paşa'nın hayatı (1820-1865) ve dönemi denizcilik faaliyetleri
Grand Admiral Ates Mehmed Salih Pasha's Life (1820-1865) And Maritime Activities During His Period
Yazar: İBRAHİM EGE AKŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KORKMAZ
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Mehmed Salih Paşa, XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin yetiştirdiği önemli denizcilerden birisidir. O, Tanzimat devrinde ortaya çıkan, yenilikçi, dünyayı tanıyan ve yabancı dil bilen aydın devlet adamı profilinin askerî sahadaki bir temsilcisidir. 45 yıllık yaşamı esnasında, kariyerine bahriyenin en alt kademelerinden başlayarak adım adım tüm basamakları çıkmıştır. Bu çalışmada, Mehmed Salih Paşa'nın hayatı ağırlıklı olarak askerî kariyeri üzerinden ele alınmıştır. Kariyerinin ilk safhasındaki vazifelerine, kapudan-ı deryâ olduktan sonra Osmanlı donanmasını ıslah etmek için yürürlüğe koyduğu donanma programına, donanmadaki teknolojik modernizasyonun yanı sıra bahriyenin idari ve eğitim sahasındaki düzenlemelerine değinilmiştir. Ayrıca paşanın aile fertlerine de çalışmada yer verilmiştir. Bu çalışma vesilesiyle, bir yandan Mehmed Salih Paşa'nın tarihteki büyük Türk denizcileri arasındaki yeri hatırlatılmak istenirken bir yandan da paşanın hayatı üzerinden bir dönemin panoramasının yansıtılması hedeflenmiştir. Onun, umumi kanaatle çöküş devri olarak nitelendirilen bir dönemde Osmanlı bahriyesinin ıslahı için ortaya koyduğu icraat aktarılmıştır. Böylelikle ilk kez Mehmed Salih Paşa hakkında akademik bir çalışma vücuda gelmiştir. Bu konunun ilk kez ele alınıyor oluşu, kullanılan kaynakların ekseriyetinin arşiv belgesi olmasına sebebiyet vermiştir.

Abstract:
Mehmed Salih Pasha is one of the important sailors trained by the Ottoman Empire in the 19th century. He is a representative in the military field of the enlightened statesman profile who emerged in the Tanzimat period, was innovative, knew the world and knew foreign languages. During his 45-year life, he started his career from the lowest echelons of the navy and climbed all the steps step by step. In this study, the life of Mehmed Salih Pasha is discussed mainly through his military career. His duties in the first phase of his career, the navy program he put into effect to reform the Ottoman navy after he became grand admiral, and the technological modernization of the navy, as well as the regulations in the administrative field and education field of the navy are also mentioned. In addition, the family members of the pasha were also included in the study. On the one hand, it is aimed to remind the place of Mehmed Salih Pasha among the great Turkish sailors in history, on the other hand, it is aimed to reflect the panorama of a period through the life of the pasha. The actions that he put forward for the improvement of the Ottoman navy in a period that is generally described as the collapse period are conveyed. Thus, an academic study about Mehmed Salih Pasha came into existence for the first time. The fact that this subject is handled for the first time has caused the majority of the sources used to be archival documents.