Binbir gece masallarında kök değerler ve masalların çocuk edebiyatına katkısı üzerine bir inceleme
Examining the root values within the book of the Arabian nights and the contribution of fairy tales to children's literature
Yazar: NURULLAH AYKAÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Eğitsel değerler = Educational values ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Çalışma, Binbir Gece Masallarında bulunan kök değerlerin tespiti ve Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını belirlemek amacıyla yapılmıştır.  Değerler eğitimi, günümüz eğitim sürecinde önemsenmekte ve bu doğrultuda farklı materyallerin, yöntem ve tekniklerin kullanılması ile verimli hale getirilmeye çalışılmaktadır. Literatür incelendiğinde Binbir Gece Masallarının, değerler eğitimi ve çocuk edebiyatı kapsamında herhangi bir çalışmaya konu olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Binbir Gece Masallarının ilk defa değerler eğitimi ve çocuk edebiyatı kapsamında ele alınıp incelenmesi önemli görülmektedir. Özellikle Binbir Gece Masallarından hareketle hazırlanmış bazı çocuk kitaplarının, çocuğa görelik ilkeleri göz önünde bulundurulmadan tamamen ticari amaçla hazırlandığı görüldüğünden yapılan çalışmanın bu alandaki önemli bir eksikliği gidereceği düşünülmektedir.
Çalışma için Prof. Dr. Ziyat AKKOYUNLU'nun "Arapça Kaynaklardan Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri" adlı kitaptaki bütün masallar esas alınmıştır. Söz konusu kaynak, akademik titizlikle hazırlanmış bilimsel bir çalışma olduğu için tercih edilmiştir. Çalışmada, nitel araştırmaya dayalı olarak kök değerlerin belirlenmesi, grafiklere aktarılması ve yorumlanması için betimsel analiz, Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını belirlemek için içerik analizi kullanılmıştır. Türkçe Dersi Öğretim Programında ifade edilen kök değerler ve çocuk edebiyatı eserlerinde bulunması gereken özellikler bağlamında doküman incelemesi yapılmıştır. 
Değerler eğitimi kapsamında yapılan inceleme sonucunda, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından kök değer olarak belirlenen değerler ile bu değerlerle ilişkili tutum ve davranışların hepsinin çeşitli ifadelerle eserde bulunduğu tespit edilmiştir. 2599 tane değer ifadesinin tespit edildiği Binbir Gece Masallarının, değer aktarımı açısından yeterli olduğu ve değerler eğitimi kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını ortaya koymak amacıyla masallar, çocuk edebiyatının çocuğa görelik ilkelerinden içyapı özelliklerine göre incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda söz konusu masalların çocuk edebiyatı kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine The Arabian Nights (Thousand and One Night) in terms of root values, and to identify the importance of the book for children's literature. Today, values education is an important aspect of education, and therefore different materials, methods and techniques are used to promote values education. Literature review shows that there is no study investigating the book in terms of values education and children's literature. Therefore, it seems important to investigate the book in terms of values education and children's literature. Given the fact that some books influenced by The Arabian Nights have been prepared for purely commercial purposes, this study is really significant.  
The study includes fairy tales within Prof. Dr. Ziyat AKKOYUNLU's book of "Arapça Kaynaklardan Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri". This is a scientific study prepared with academic care. The study employs the descriptive analysis to determine root values, to present qualitative data by using graphs, to interpret related qualitative data, and the content analysis to gauge the importance of the book for children's literature. Document analysis is also used on the basis of the root values found in the Turkish language curriculum and the main features of children's literature.
Results demonsrate that all the root values determined by the Ministry of National Education and the expressions, attitudes and behaviors associated with these values have been found. Thus, it is true to say that The Arabian Nights including 2599 values can be used to promote values education. The study also examines the fairy tales in terms of internal structure characteristics. The results reveal that these tales also can be used in children's literature to promote values education.