Obezite polikliniğine başvuran hastalardaki obezite geleneksel göstergeleri ile insülin direnci arasındaki ilişkinin incelenmesi
In patients applying to the obesity policy clinic insulin and traditional indicators of obesity examining the relationship between resistance
Yazar: ÖZKAN KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: İnsülin direnci, periferik dolaşımda normal olarak bulunan veya artmış insülin düzeylerine karşı olarak hedef dokuların insüline vermiş olduğu yanıtta azalma olması olarak tanımlanmaktadır. Aynı zamanda İnsülin direnci diyabete ilerleyebilen klinik açıdan anlamlı bir anormalliktir. İnsülin direnci açısından yüksek riskli kişileri öncesinde saptayabilecek yöntemlerle bazı önlemler alınıp tetkik ve tedavinin etkin kılınabilmesi sağlanabilmektedir. Özellikle birinci basamak sağlık kuruluşlarında tetkik genişliğinin sınırlı olması nedeni ile geleneksel obezite vücut ölçümleri ve mevcut kan tetkik parametrelerinden insülin direncini hesaplayacak formüller sayesinde popülasyondaki bu yüksek riskli hastaları öngörmek konusunda önemli yol kat edilmesi sağlanacaktır. 
Bu çalışmamızda öncelikle obez olan kişilerde bel çevresi(BÇ), vücut kitle indeksi(VKİ), bel/kalça oranı(BKO), bel/boy oranı(BBO) ölçümleri ile HOMA-IR indeks formülü ile hesaplanan insülin direnci(ID) arasındaki ilişkileri incelemek istedik. BÇ, VKİ, bel/kalça oranı, bel/boy oranlarının artış azalışı ile  bu  kişilerde insülin direncinin nasıl etkilendiğini ayrıca Homeostasis Model Assesment(HOMA) ve Trigliserid Glukoz  indeksleri karşılaştırıldığında korelasyon veya ilişki teşkil edip etmediğini irdelemek istedik. Böylelikle bu çalışmada birinci basamak sağlık kuruluşlarında insülin ölçümü kısıtlı olmasından dolayı Trigliserid/Glikoz indeksi ve obezite geleneksel göstergelerinin birlikte kullanılarak hastaların insülin direnci açısından taranması için literatüre katkı vereceğini düşünmekteyiz.
Yöntem: Çalışmamızın evrenini Eylül 2021 ve Eylül 2023 tarihleri aralığında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Obezite Polikliniğine başvuruda bulunmuş 18-65 yaş arasındaki kişiler oluşturmaktadır. Hasta kişilerin ilk başvurusuyla 6 ay sonraki yaptıkları başvuruda yapılmış muayene ve tetkik bilgileri retrospektif olarak incelenmiş kurum bilgi sistemi üzerinden kan tetkikleri ve dosyalarında bulunan ölçüler alınarak çalışma oluşturulmuştur.
Hastalardan alınan veriler SPSS 25 paket programı ile incelenmiş ve istatiksel hesaplamalar bu program aracılığı ile yapılmıştır. 
Bulgular: Katılımcı grubumuzda bulunan 82 kişinin yaş ortalaması 42 bulunmuştur. Bu katılımcı grubunun 74 (%90,25) kişisi kadın ve 8 (%9,75) kişisi erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcı grubumuzun 69 (%84,15)'u evli ve 13 (%15,85)'i bekardır. Katılımcı grubumuzdaki 73 kişi (%88)'i aktif bir şekilde sigara kullanmadığını ve 80 (%97,60) kişinin alkol kullanmadığı görülmüştür. Bel çevresinin başlangıç ve 6. Aydaki ölçümlerinde hem erkekler hem de kadınlarda anlamlı düşüşler olsa da her iki başvuruda HOMA verileriyle anlamlı bir değişiklik olmadığı tespit edilmiştir (Bel Çevresi (0.Ay) p değeri 0,679 ve Bel Çevresi (6.Ay) p değeri 0,787). Yapmış olduğumuz çalışmada Trigliserid Glukoz indeksi ile HOMA-IR verileri arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır. Tyg Glikoz indeksi arttıkça HOMA skorunun arttığı görülmüştür(r=0,341, p=0,002). 
Sonuç: Çalışmamızda alınan veriler doğrultusunda obezite indeksleriyle HOMA-IR verileri arasındaki ilişki incelenmiş ve birinci basamak insülin direncinin öngörülebilmesi adına kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak incelendiğinde çalışmamız içerisinde bulunan veriler doğrultusunda obezite geleneksel indeksleriyle insülin direnci arasında bir ilişki olabileceği ancak güçlü korelasyonlar saptanması ve kliniklerin kullanımında bir rutin olarak değerlendirilebilmesi açısından birçok çalışmaya ihtiyaç duyulduğu görülmektedir.

Anahtar kelimeler: İnsülin direnci, obezite indeksleri, Tyg/Glukoz indeksi, HOMA-IR.

Abstract:
Purpose: Insulin resistance is defined as a decrease in the response of target tissues to insulin in response to normally present or increased insulin levels in the peripheral circulation. At the same time, insulin resistance is a clinically significant abnormality that can progress to diabetes. Some precautions can be taken and the examination and treatment can be made more effective by using methods that can detect people at high risk in terms of insulin resistance. Due to the limited scope of examination, especially in primary health care institutions, formulas that will calculate insulin resistance from traditional obesity body measurements and existing blood examination parameters will make significant progress in predicting these high-risk patients in the population.
In this study, we primarily examine the relationships between waist circumference (WC), body mass index (BMI), waist/hip ratio (WHR), waist/height ratio (WHR) measurements and insulin resistance (ID) calculated with the HOMA-IR index formula in obese people. We wanted to examine it. We wanted to examine how insulin resistance in these people is affected by the increase and decrease in WC, BMI, waist/hip ratio, waist/height ratios, and whether there is a correlation or relationship when Homeostasis Model Assessment (HOMA) and Triglyceride Glucose indices are compared. Thus, we think that this study will contribute to the literature by using Triglyceride/Glucose index and traditional indicators of obesity together to screen patients for insulin resistance, since insulin measurement is limited in primary healthcare institutions.
Method: The population of our study consists of people between the ages of 18-65 who applied to the Obesity Polyclinic of Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine Research and Application Hospital between September 2021 and September 2023. The examination and test information of the patients, from their first application to their application 6 months later, were retrospectively examined, and the study was created by taking the blood tests and measurements in their files through the institution's information system. Data from patients were analyzed using SPSS 27 for statistical computations. 

Finding : The average age of the 82 people in our participant group was 42. 74 (90.25%) of this participant group are women and 8 (9.75%) are men. 69 (84.15%) of our participant group are married and 13 (15.85%) are single. It was observed that 73 people (88%) in our participant group did not actively smoke and 80 people (97.60%) did not drink alcohol. Although there were significant decreases in waist circumference measurements at baseline and at the 6th month in both men and women, it was determined that there was no significant change with HOMA data in both applications (Waist Circumference (0th Month) p value 0.679 and Waist Circumference (6th Month) p value 0.787. ). In our study, it was determined that there was a positive correlation between the Triglyceride Glucose index and HOMA-IR data. It was observed that as the Tyg Glucose index increased, the HOMA score increased (r = 0.341, p = 0.002).
Results: In line with the data obtained in our study, the relationship between obesity indexes and HOMA-IR data was examined and its usability in predicting first-line insulin resistance was evaluated. As a result, when examined, it can be seen that there may be a relationship between traditional indices of obesity and insulin resistance, in line with the data found in our study, but many studies are needed to determine strong correlations and to evaluate them as a routine in clinics.

Keywords: Insulin resistance, obesity indices, Tyg/Glucose index, HOMA-IR.