Uyarılmış 124Sn ve 124La atomik çekirdeklerinin parçalanma ürünlerindeki farklılıkların incelenmesi
Investigation of the differences in fragmentation products of excited 124Sn and 124La atomic nuclei
Yazar: TUĞBA AYBAR
Danışman: PROF. DR. RIZA OĞUL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Nükleer çok katlı parçalanma uzun zaman önce öngörülmüş (Bohr, 1936) ve 80'li yılların başlarında detaylı olarak çalışılmaya başlanmıştır. Sıcak çekirdeğin parçalanması sonucu açığa çıkan ürünler yardımıyla çekirdeğin iç yapısıyla ilgili birçok bilgi elde edilebilmektedir. Bu çalışmada ağır iyon parçalanmalarında düşük enerjilerden başlayarak yüksek enerjilere kadar uyarılmış farklı ağır iyonların nükleer parçalanma olayını ve ürünleri istatistiksel olarak incelendi. Çeşitli reaksiyonlar için uyarılma enerjisinin parçalanma ürünlerine etkileri için istatistiksel çok katlı parçalanma modelini (SMM) kullanarak sonuçlar elde edildi. Bu amaçla istatistiksel çok katlı parçalanma modeli (SMM) temelinde 124Sn ve 124La çekirdeklerinin yük ve kütle dağılımları analiz edildi. Bunlara ek olarak farklı uyarılma enerjilerinde T sıcaklıklarını belirleyip, bu sıcaklık değerlerinin uyarılma enerjileriyle değişimlerinin sıvı-gaz faz geçişiyle ilişkisi gösterildi. Farklı ortalama nötron-proton oranlarına sahip atomik çekirdekler için, simetri enerji katsayısının parçacık yük dağılımına ve kütle dağılımına etkisi Ex (uyarma enerjisi) değerleri için araştırıldı. Simetri enerji parametresi 25 MeV, 14MeV ve 8 MeV değerleri için hesaplamalar yapıldı. Parçacıkların simetri enerjisinin yük dağılımını ve kütle dağılımını temel olarak etkilemediği gözlendi. Biz bu çalışmada O ve C çekirdeklerinin izotop dağılımlarını çeşitli simetri enerjisi katsayısı (gama) değerleri için hesaplandı. Gama parametresi azaldıkça izotop dağılımın genişlediği görülmüştür.

Abstract:
Nuclear multifragmentation was predicted long ago (Bohr, 1936) and has been studied since the early 80's. With the help of the properties of fragments which are derived from the disintegration of hot nuclei, it is likely to bring information about inside of the nuclei. In thıs study, we have investigated the nuclear fragmentation phenomena and yields of the different heavy ions starting from lower to higher excitation energies as statistically. We have obtained some results with different excitation energies which effects the fragmentation yields for different reactions, using the Statistical Multifragmentation Model (SMM). For this purpose we have analyzed the charge and mass distributions of 124Sn and 124La on the basis of the Statistical Multifragmentation Model (SMM). In addition to these calculations, we have determined the values of temperature T and their relations to the liquid-gas phase transition at different excitation energies. Influence of the symmetry energy parameter gamma on charge distributions and mass distributions of produced fragments in different ranges the excitation energy Ex is investigated for the nuclei with different neutron-proton ratios. The symmetry energy parameters used in the calculations were 25 MeV, 14 MeV and 8 MeV. We observed that the symmetry energy of individual fragments does not essentially influence the charge distributions and mass distributions. In this study, we have calculated the isotopic distributions of C and O isotopes at various symmetry energy values. It is seen that the isotopic curves widen with decreasing values of gamma parameters.