Coğrafya merkezli okuma ışığında Kemal Bilbaşar'ın romanlarının değerlendirilmesi
Evaluating Kemal Bilbaşar's novels by using geography based reading
Yazar: HELİN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. HAYRUNİSA TOPÇU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada Kemal Bilbaşar'ın romanları edebiyat ve coğrafya ilişkisi çerçevesinde eserlerin mekânlarını coğrafya olarak geniş bir kapsamda ele alan coğrafya merkezli okuma yöntemi ile incelenmiştir. Bu incelemelerde yazarın romanlarında hangi coğrafyaları mekân olarak işlemeyi tercih ettiği, bu tercihinde yaşam deneyimlerinin etkisinin ne ölçüde olduğu, işlenen coğrafyaların hangi yönleriyle ele aldığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde edebiyat ve coğrafya disiplinlerinin arasındaki bağlantılar açıklanmış, coğrafya merkezli okuma yönteminin ana hatlarına ve bu alanda yapılan belli başlı çalışmalara değinilmiştir. Birinci bölümde eserlerde yansıtılan mekânın zihinde nasıl algılandığına denilip ardından yazarın çeşitli nedenlerle bulunduğu coğrafyaları merkeze alarak yaşam öyküsünün anlatıldığı hayat coğrafyası yazılmıştır. İkinci bölümde coğrafya biliminin araştırma alanları esas alınarak romanlarda yer alan fiziki ve beşerî coğrafya unsurları tespit edilmiş, yazarın hayat coğrafyası ile bağlantıları kurularak tespit edilen unsurların romanlardaki işlevleri incelenmiştir. Sonuç bölümünde Kemal Bilbaşar'ın romanlarında işleyeceği mekânları seçerken hayat deneyiminden büyük ölçüde yararlandığı, yaşayarak deneyimlemediği coğrafyalara ilişkin bilgileri de o coğrafyalar hakkında yaptığı araştırmalar neticesinde edinerek kurguladığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda Kemal Bilbaşar'ın romanlarında geniş coğrafi bölge çeşitliliği olduğu, işlediği coğrafyaları fiziki ve beşerî unsurları ile bir bütün olarak ele almaya gayret gösterdiği, hayat coğrafyasından izlere romanlarında sıklıkla yer verdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler
Coğrafya merkezli okuma, Kemal Bilbaşar, mekân, hayat coğrafyası, edebiyat coğrafyası, roman

Abstract:
In this study, Kemal Bilbaşar's novels were examined with the geography-centered reading method, which deals with the places of the works in a wide scope as geography within the framework of the relationship between literature and geography. In these examinations, the aouthor analyzes which geographies are used as locations in his novels, the effects of his life experiences on the reasoning for his preferences about locations, and the aspects of the geographies covered. In the introduction part of the study, the connections between the disciplines of literature and geography are explained, and the main outlines of the geography-centered reading method and the main studies in this field are mentioned. In the first section, it is examined how the space reflected in the works is perceived in the mind, then the life geography is written. In which the author's life story is told by centering on the geographies where the author has been for various reasons. In the second part, the elements of physical and human geography in the novels were indentified based on the research areas of geography science, and the functions of the indentified elements in the novels were analyzed by establishing their connections with the author's life geography. In the conclusion section, it was determined that Kemal Bilbaşar benefited from his life experience to a great extent while choosing the places to be covered in his novels, and that he fictionalized the information about the geographies that he did not experience by living as a result of his research on those geographies. As a result of the study, it has been concluded that Kemal Bilbaşar's novels have a wide variety of geographical regions, that he strives to deal with the geographies he deals with as a whole with their pysical and human elements, and that he frequently includes traces from the geography of life in his novels.

Keywords
Geography centered reading method, Kemal Bilbaşar, place, geography of life, literary geography, nove