Hidrofil-liyofil dengesi
Hydrophile-lipophile balance
Yazar: ÜNAL GEÇGEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET İŞCAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Hidrofil = Hydrophile ; Liyofil = Lipophile ; Mikroemülsiyon = Microemulsion

Özet:
11 ÖZET Amfifilik moleküllerin bileşimleri ile aktiviteleri arasındaki bağıntı (HLB) ile ifade edilir. Verilen bir sistem için belirli bir HLB değerinde su ve yağ arasında en büyük çözünürlüğe ulaşılır ve mikroemülsiyon faz oluşur. Her ne kadar her amfifil için bir HLB değeri tayin edilebilir olsa da yağ-su içyüzeyinde amfifflin HLB değeri yağın cinsi ile olduğu kadar su fazındaki tuzun miktarına ve cinsine bağlı olarak da değişir. Yapılan çalışmada öncelikle, su ve yağın karşılıklı en fazla çözünürleştirilmesini sağlayacak olan, surfaktant ve kosurfaktant karışımının uygun oranı tayin edilmiştir. Bunun için, TritonX-100 ve n-butanol farklı üç oranda karıştırılmış ve her bir karışım ile su ve heksan çözünürleştirilmiştir. Uygun sistem seçildikten sonra, su, yağ ve TritonX-100 sistemi üzerinde farklı tuzlar ile suyun yapısında değişikliklere sebep olan maddelerin etkisi yapılan deneylerle incelenmiştir.Ayrıca tuz konsantrasyonu arttırılarak meydana gelen değişmeler saptanmıştır. Gerek uygun sistem seçimi, gerek sistem üzerine katkı maddelerinin etkilerinin incelenmesinde faz diyagramlarından faydalanılmıştır. Faz diyagramları, her bir bileşenin sistemdeki ağırlık yüzdeleri bulunarak elde edilen faz geçiş noktalan yardımı ile çizilmiştir. Faz diyagramları karşılaştırılarak sonuçlara ulaşılmıştır. Bütün bu deneysel verilerin ve daha önce yapılan araştırmaların bir sonucu olarak,NaCl, CaCk ve Na2SÛ4 gibi liyotropik tuzların su ve yağın karşılıklı çözünürlüğünü azalttığını, sodyum dodesil sülfat gibi hidrotropik tuzların da karşılıklı çözünürlüğünü arttırdığı görülmüştür. Tuzların konsantrasyonları arttırıldığında, her iki etkinin de arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Ill SUMMARY The correlation between activities and composition of amphihilic molecules is explained by HLB. The maximum solubility between oil and water is reach at a constant HLB for a given system and formed a microemulsion phase. Although the number of HLB can be determined for each amphihile, it changes depending on either the type of oil or the type and amount of the salt in the water phase. Firstly, suitable ratio of mixture of the surfactant and cosurfactant which gives the maximum mutual solubilization of oil and water is determined. Therefore, TritonX- 100 and butanol were mixed at the three different ratio of hexan and water. After choosing the suitable system, the experiments with TritonX-100, oil and water has been carried out by adding the substances which causes changing the structure of water. Further, the changes in the phase composition of the system has been determined by increasing the salt concentration. To choose the suitable system and to investigate the added substance on the system, the phase diagrams of the formed system were plotted by calculating the concentration by weight percent of each compenent in the system. These phase diagrams have been compared for the results. As a result of these experiments, it is seen that the lypotrophic salts such as NaCl, CaCfe and NaiSCU is decreased the mutual solubilty of oil and water, whereas hydrotrophic salts such as sodium dodecyl sulfate is increased. When the concentrations of the salts are increased, it is determined that the effects of the salts on the solubility are increased.