Sarkoidozda evrelere göre karaciğer tutulumu
Liver involvement in sarcoidosis according to the disease stage
Yazar: OZAN SEVEN
Danışman: PROF. DR. SABRİYE DEMİRCİ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Sarkoidoz = Sarcoidosis

Özet:
Sarkoidoz nedeni bilinmeyen başta akciğer ve lenf düğümleri olmak üzere birçok organı tutangranulomatöz bir hastalıktır.Sarkoidozun karaciğer tutulumu sıklığı azdır, fakat bununsebebi tutulumun sıklıkla asemptomatik olması ve serum karaciğer fonksiyon testlerindebulgu vermemesi nedeni ile karaciğer tutulumunun varolandan daha az saptanmasıdır.Sarkoidozun karaciğer tutulumunun gerçek oranda saptanması karaciğer biopsisi ilemümkündür.Ancak karaciğer biopsisinin tehlikeli bir girişim olduğu düşüncesi ilebirçok araştırmacı bu yöntemden çekinmektedir.Bu çalışmada Cerrahpaşa Tıp Fakültesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nda takip edilen sarkoidoz tanısı almış hastalarda randomizeolarak yapılmış karaciğer biopsi sonuçları ile hastalık evresi arasındaki ilişkinin incelenmesiamaçlanmıştır.Aynı zamanda karaciğer tutulumu olan hastalarda diğer organ tutulumlarınındeğerlendirilmesi de çalışmanın diğer bir amacıdır.1972-2009 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı AkciğerBirimi'nde kontrol edilmekte olan 425 sarkoidoz tanısı almış hasta üzerinde retrospektifAraştırma yapılarak 34 hasta randomize olarak seçilip karaciğer biopsisi yapılmıştır.34 hastaya karaciğer biopsi iğnesi ile aspirasyon yöntemi kullanılarak biopsi uygulanmıştır.Biopsi esnasında ve sonrasında hiçbir hastada hayatı tehtid eden komplikasyon gelişmemiştir.Biopsi ile alınan doku örnekleri Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Patoloji Ana Bilim Dalı'ndaincelenmiştir.Diğer organ tutulumları açısından histopatolojik olarak doğrulanmış vakalartutulum açısından kabul edilmiştir.Hastalar,cinsiyet ve yaş gruplarına göre değerlendirilmiştir.Karaciğer tutulumu ve diğer organ tutulumları hastalık evresine göre değerlendirilmiştir.34 hastadan 25'inde(%73) karaciğerde sarkoidoza özgü granulomatöz inflamasyonsaptanmıştır.Evrelere göre değerlendirildiğinde evre 0, evre 1, evre 2 olan hastalarda %62oranında karaciğerde granulomatöz inflamasyon saptanırken,evre 3 ve evre 4 olan hastalardabu oran %65 olarak bulunmuştur.Akciğer parenkim tutulumunun şiddetli olduğu vakalardakaraciğer tutulumunun daha sık olduğu bildirilmesine rağmen,serimizdeki hastalarda,hastalıkevresi ile karaciğer tutulumu arasında ilişki saptanmamıştır.Splenomegali,karaciğer tutulumu olan hastalarda sıklıkla bulunmaktadır.Çalışmamızda 13splenomegalisi bulunan hasta tespit edilmiştir.Splenomegali saptanan hastaların hepsindekaraciğerde granulomatöz inflamasyon bulunmuştur.Sarkoidozda dalak tutulumunun tesbitiiçin uygulanan yöntem,hastaya splenektomi yapılmasıdır.Bu bulgular eşliğinde splenomegalisaptandığında,splenektomi yerine daha kolay uygulanan ve daha az komplikasyona sebep olankaraciğer biopsisi uygulanması dalak tutulumunun tespiti için yöntem olarak kullanılabilir.PPD testi (+) saptanan hastaların hepsinde karaciğerde granulomatöz inflamasyon vardır.Sarkoidozlu hastalara PPD aşırı duyarlılık testi uygulanması karaciğer tutulumu açısındanyol gösterici olabileceği düşünülmüştür.Periferik lenf bezi tutulumu tespit edilmiş hastalardaPPD testi(-) bulunmuştur.Lenf bezi tüberkulozu,sarkoidozun periferik lenf bezi tutulumu ileen sık ayrıcı tanıya giren durumdur.PPD testi ayırıcı tanı açısından oldukça yararlı olabilir.Lenf bezi tüberkulozunda PPD(+)'liği saptanması muhtemelken,sarkoidoza bağlı lenf bezitutulumunda PPD testinin (-) bulunması önemli bir belirteç olabilir.Çalışmamızda göz,cilt,periferik lenf bezi başta olmak üzere diğer organ tutulumları dadeğerlendirilmiştir.Göz tutulumunun evre 0,evre 1 ve evre 2 olan hastalarda %92 oranındaiken,evre 3 ve evre 4 olan hastalarda %8 oranında olduğu görülmüştür.Cilt tutulumu %80oranında evre 0,1 ve 2 olan hastalarda görülürken,evre 3 ve 4 olan hastalardaki oran sadece%20'dir.Hastalık evresi arttıkça bu organlarda tutulum oranı ise azalmaktadır.

Abstract:
Sarkoidosis is granulamatous disease which affects especially lungs and lymph nodes.It?s causes are not known.Liver involvement seems rare,because it is usually asymptomaticand serum liver function tests do not give any findings,so liver involvement appears lessthan exiting.It is possible that liver involvement can be confirmed with liver biopsy at real proportionof patients.But most of the researchers refrain from using liver biopsy,because there are manyideas about the risks of the method.With this study,we aim to analyse between liver involvement and stage of the illness.Another aim of this study is evaluating the patients who have liver involvement,have beenevaluated according to other organ?s involvement at the same time.Between 1972 and 2009 there have been retrospective research on 425 sarcoidosis patientat Cerrahpaşa Medical Faculty Internal Medicine Department,and 34 of them have beenascertained who had been chosed randomly and applied liver biopsy.Biopsy had been done34 patient with liver biopsy needle.There had been no complication during and after biopsy.Sample of tissues had been analysed at Cerrahpaşa Medical Faculty Pathology Department.Patients have been observed according to their sex and ages.Liver and other organinvolvements have been determined related to the illness stage.It is found that there is agranulamatous inflammation which is special for liver sarcoidosis on 25 patient of 34.(%73)If it is evaluated according to the stage,granulomatous inflammation has been found %62 onthe patients who are stage 0,1 and 2.But that proportion is found %65 who are at stage 3 and 4.Although it is reported that liver involvement becomes frequently if there is a lungparenchyma involvement,there is no finding between illness stage and liver involvement onour patients.Splenomegaly has been usually discovered on the patients who have got the liverinvolvement.13 patient has been discovered with splenomegaly in our study,granulamatousinflammation on liver has been foundl patients who has splenomegalySplenectomy is a method which helps finding spleen involvement at sarcoidosis.Whensplenomegaly is found with this findings,liver biopsy can be used insead of splenectomy forthe diagnosis of spleen involvement because of it?s easy to apply.There is granulamatous inflammation on liver whose PPD tests are(+).It is thought thatusing PPD hypersensivity test is guide for liver involvement.PPD test found (-) when thepatient has peripheric lymph node involvement.Lymph node involvement with tuberculosisis the most differential diagnosis between granulomatous diseases.At tuberculosis,PPD testis frequently(+).PPD test can be use for differential diagnosis between tuberculosis andsarcoidosis on lymph node involvement.The organ involvements but especially eye,skin and peripheric lymph node involvementsare evaluated in our study.Eye involvement is at the rare of %92 on patients who are at stage 0,1 and 2.It is alsodiscovered that on the patients who are at stage 3 and 4,eye involvement occurs at the rateof %8.While skin involvement is discovered at %80 on stage 0,1 and 2,it occurs only %20 atStage 3 and 4.If the step of illness increase,the involvement of these organs decrease