Yapılandırmacı temelli öykü yazma eğitimi: Bir karma yöntemler araştırması
Constructivist-based story writing training: A mixed methods research
Yazar: FUNDA İNAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ÖZAY KARADAĞ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu doktora tez çalışmasının amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yapılandırmacılık, tematik yaklaşım ve anlatıbilim çerçevesinde kurgusal öykü yazma becerilerini geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada olduğu karma yöntem araştırması biçiminde tasarlanmıştır. 1+1=1 modeli ile tasarlanan araştırmada nicel ve nitel yöntemler ayrı ele alınmadan pragmatizm felsefesine dayalı bütüncül bir yaklaşım izlenmiş, karma yöntem araştırmalarından deneysel desenin içine nitel sürecin gömüldüğü iç içe karma desen biçiminde yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen biçiminde planlanmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin araştırma sürecinde öykü yazmaya ilişkin farkındalıklarının gelişimini tespit etmek amacıyla nitel veri toplama, tamamlama ve geliştirme amacıyla araştırma sürecinin başına ve sonuna gömülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Avrupa yakasında bir ilkokulda 4. sınıfta eğitim öğretim gören iki farklı sınıftaki 44 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmaya katılacak deney ve kontrol grupları, yedi ilkokul 4. sınıf içerisinden grup eşleştirmesi yoluyla belirlenmiştir.
Araştırma süreci, araştırılması istenen konunun belirlenmesi, araştırma izinlerinin alınması deney dosyasının hazırlanması, pilot uygulama, deney ve kontrol grubu uygulama süreci biçiminde ilerlemiştir. Deney dosyasının hazırlanmasının ardından 2022-2023 eğitim öğretim yılının 1. döneminde 6 haftalık süre boyunca tüm etkinliklerle 4. sınıf öğrencilerine pilot uygulama yapılmıştır. Uygulama sırasında öğrencilerin dönütleri araştırmacı tarafından not alınarak gerekli düzeltmeler yapılmıştır. 
Deney grubu ve kontrol grubu ile uygulama süreci öncesinde 03-07.04.2023 tarihleri haftasında öykü yazma süreçlerini belirlemek amacıyla "Öykümü Nasıl Yazıyorum?" formunu doldurmaları istenmiş, "Yapılandırmacı Temelli Öykü Değerlendirme Rubriği" ile öykülerini değerlendirmek için "Kahramanları hayvanlar ve insanlar olan bir öykü yazınız." yönergesi verilerek öykü yazmaları istenmiştir. Deney grubu ve kontrol grubu ile uygulama süreci sonrasında 12-16.06.2023 tarihi haftasında benzer bir uygulama ile veriler tekrar alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen "Öykümü Nasıl Yazıyorum?" formu ile "Yapılandırmacı Temelli Öykü Değerlendirme Rubriği" kullanılmıştır. Deney grubu öğrencilerine 10.04.2023-09.06.2023 tarihleri arasında 9 hafta boyunca araştırmacı tarafından uygulama yapılırken kontrol grubu öğrencileri aynı tarihlerde 9 hafta boyunca Türkçe Dersi Öğretim Programı (2019) doğrultusunda eğitim öğretim çalışmalarına devam etmiştir. Araştırmada nitel ve nicel veriler ayrı ayrı analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 28.0 kullanılarak normallik testleri sonrasında parametrik testler kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde MAXQDA 2022 programı kullanılarak içerik analizi yapılmıştır.
Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen sonuçlara göre deney grubunun son test öykü yazma toplam puanları ile anlatı unsurları ve öykü organizasyonuna yönelik puanları artış göstermiştir. Bununla birlikte öğrencilerin kalıcılık testi öykü yazma puanları son test öykü yazma puanlarına göre de artış göstermektedir. Bu durum çalışmanın etkilerinin devam ettiği sonucuna ulaşılmasını sağlamaktadır. 
Kontrol grubunun ön test ve son test sonrası toplam öykü yazma puanları arasında da artış tespit edilmiştir. Buna göre Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın (2019) öğrencilerin öykü yazma becerileri üzerinde olumlu etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Buna karşılık anlatı unsurları bölümünde son test anlatı unsurları arasında ilişki, olay ve zaman puanlarının ön test puanlarına göre artış gösterdiği; karakter puanının düştüğü, mekân puanının ise değişmediği belirlenmiştir. Öykü organizasyonu bölümünde serim, düğüm, çözüm puanlarının son test puanlarının ön test puanlarına göre artış gösterdiği görülmektedir. 
Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin ön test öykü yazma puanları arasında yüksek bir fark olmazken, son testte deney grubu öğrencilerinin öykü yazma puanlarında artış görülmektedir. Deney grubu öğrencilerinin son testte anlatı unsurları bölümünde, anlatı unsurları arasında ilişki, olay, karakter, zaman, mekân puanlarının; öykü organizasyonu bölümünde serim, düğüm, çözüm puanlarının kontrol grubu öğrencilerine göre artış gösterdiği görülmektedir.

Abstract:
This doctoral dissertation study aims to develop fourth-grade primary school students' fictional story writing skills within the framework of constructivism, thematic approach and narratology. In line with this purpose, it was designed as a mixed method research in which quantitative and qualitative research designs were combined. In the research designed with the 1+1=1 model, a holistic approach based on the philosophy of pragmatism was followed without considering quantitative and qualitative methods separately, and it was structured as a nested mixed design in which the qualitative process was embedded in the experimental design from mixed method research. The quantitative dimension of the study was planned as a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group. Qualitative data collection was embedded at the beginning and end of the research process to complete and develop qualitative data collection in order to determine the development of the knowledge and opinions of the experimental and control group students regarding the story writing process during the research process. The study group of the research consisted of 44 students from two different fourth-grade classes in a primary school on the European side of Istanbul. The experimental and control groups to participate in the study were determined by group matching from among seven primary school fourth graders.
The research process consisted of determining the topic to be researched, obtaining research permissions, preparation of the experimental file, pilot implementation, experimental and control group implementation process. After the preparation of the experimental file, a pilot study was conducted with all activities with fourth-grade students for a period of 6 weeks in the 1st semester of the 2022-2023 academic year. During the application, the feedback of the students was noted by the researcher and necessary corrections were made.
Before the application process with the experimental group and the control group, they were asked to fill out the "How Do I Write My Story?" form in order to determine their story writing processes in the week of 03-07.04.2023, and they were asked to write a story by giving the instruction "Write a story whose characters are animals and humans." to evaluate their stories with the "Constructivist Based Story Writing Rubric". After the implementation process with the experimental group and the control group, the data were taken again with a similar application during the week of 12-16.06.2023. The "How Do I Write My Story?" form developed by the researchers and the "Constructivist Based Story Writing Rubric" was used to collect the research data. While the experimental group students were practiced by the researcher for 9 weeks between 10.04.2023 and 09.06.2023, the control group students continued their educational activities in line with the Turkish curriculum for 9 weeks on the same dates. In the study, parametric tests were performed after normality tests using SPSS 28.0 to analyze quantitative data, and content analysis was performed using the MAXQDA 2022 qualitative data analysis program to analyze qualitative data. Qualitative and quantitative data were analyzed separately.
According to the results obtained from the quantitative dimension of the study, the total post-test story writing scores of the experimental group and their scores for narrative elements and story organization increased. In addition, the students' retention test story writing scores also increased compared to the post-test story writing scores. This situation leads to the conclusion that the effects of the study continue. 
An increase was also found between the total story writing scores of the control group after the pre-test and post-test. Accordingly, it is possible to say that the Turkish national curriculum (2019) had a positive effect on students' story writing skills. On the other hand, in the section of narrative elements, it was determined that the relationship, event, and time scores among the post-test narrative elements increased compared to the pre-test scores; the character score decreased and the setting score did not change. In the story organization section, it is seen that the post-test scores of exposition, climax, and resolution scores increased compared to the pre-test scores. 
While there was not a high difference between the pre-test story writing scores of the experimental group and control group students, there was an increase in the story writing scores of the experimental group students in the post-test. In the post-test, it is seen that the post-test scores of the experimental group students in the section of narrative elements, relationship between narrative elements, plot, character, time, setting; in the section of story organization, it is seen that the scores of exposition, climax, resolution increase compared to the control group students.