İşitme kayıplı bireylerin işitme cihazı kullanmaya karar verme süreçlerinin ve işitme cihazlı/işitme cihazsız yaşam kalitelerinin incelenmesi
Exploring the decision-making processes of individuals with hearing impairments regarding the use of hearing aids and the quality of life with and without hearing
Yazar: HİLAL İREM KAYIKÇI
Danışman: PROF. DR. FÜSUN SUNAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Çalışmada işitme kaybı yaşayan 30 hasta ve sağlıklı işitmeye sahip 30 akran grupların, kadın erkek dağılımı dikkat edilerek, WHOQOL-OLD ölçeği ile yaşam kaliteleri karşılaştırılmıştır. WHOQOL ana boyutu ile alt boyutların tamamında işitme kaybı yaşayan cevaplayıcılar ile işitme kaybı yaşamayan cevaplayıcılar arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<.05). Bunun dışında sadece işitme kayıplı işitme cihazı kullanan bireyler için APHAB ölçeği ile işitme cihazlı/işitme cihazsız cevapları analiz edilmiştir. APHAB ana boyutu ile alt boyutların tamamında işitme cihazlı cevaplar ile işitme cihazı olmadan verilen cevaplar arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<.05).  İşitme Engeli Ölçeği ile de işitme kaybının günlük hayatlarında yarattığı olumsuz etkiler değerlendirilmiştir. İşitme engelliliği ölçeği ve bu ölçeğin alt boyutları duygusal alt boyut ile sosyal alt boyutların cevaplayıcıların cinsiyetleri arasında anlamlı farklılık yoktur (p>.05). Ek olarak işitme cihazı kullanmaya karar vermiş 30 hastaya, işitme cihazı kullanımını neden ertelediklerini analiz edebilmek amacıyla dört şıktan oluşan tek bir soru sorulmuştur. İşitme kaybı yaşayan cevaplayıcıların %27'sinin "bilgi eksikliğinden" (işitme cihazları hakkında yeterli bilgiye erişememe) dolayı işitme cihazı kullanımını erteledikleri görülürken %26 ile hem "ekonomik nedenler" (işitme cihazı fiyatlarının bütçeme uygun olmaması) hem de önyargı (çevremdeki deneyimli kullanıcı yorumları) nedeniyle cihaz kullanımını erteledikleri görülmüştür. Bu çalışma işitme kaybı yaşayan bireylerin yaşam kaliteleri, sağlıklı işitmeye sahip akranlarına göre daha düşük bulunmuştur. Özellikle WHOQOL-OLD ölçeğinin sonuçları iki grup için kıyaslandığında, işitme kayıplı bireyler "özerklik, geçmiş ve gelecek" ile ilgili sorulara çok daha düşük ortalama vermişlerdir. Bu çalışma ile işitme kaybı yaşayan bireylerin, başarılı bir hayat sürdürebilme, saygınlık, toplumsal faaliyetlere katılım gibi sosyal hayatlarını etkileyen durumların işitme kaybına bağlı, olumsuz etkilendiği görülmektedir.

Abstract:
Hearing loss transcends the mere limitation or hindrance of auditory perception. Numerous studies indicate that hearing loss adversely affects various aspects of an individual's life, including social interactions, psychological well-being, balance systems, and overall quality of life. The challenges posed by hearing loss, particularly in the realm of communication, impact social domains, leading to issues such as depression, decreased self-esteem, and social isolation. This study compares the quality of life, using the WHOQOL-OLD scale, between a group of 30 individuals experiencing hearing loss and a control group of 30 peers with normal hearing, considering gender distribution. A significant difference was identified (p<.05) between respondents with and without hearing loss in all main dimensions and sub-dimensions of the WHOQOL scale. The negative impact of hearing loss on their daily life was assessed using the Hearing Impairment Scale. There was no significant difference between the gender of the respondents on the Hearing Impairment Scale and its sub-dimensions, emotional sub-dimension and social sub-dimension (p>.05). In addition, 30 patients who had decided to use hearing aids were asked a single four-option question to analyse why they had postponed the use of hearing aids. It was observed that 27% of the hearing impaired respondents postponed the use of hearing aids due to "lack of information" (inability to access sufficient information about hearing aids), while 26% postponed the use of hearing aids due to both "economic reasons" (hearing aid prices are not within my budget) and prejudice (comments of experienced users around me). The study found that the quality of life of people with hearing loss was lower than that of people with normal hearing. In particular, when the results of the WHOQOL-OLD scale were compared between the two groups, people with hearing loss scored much lower on average on the questions related to "autonomy, past and future". This study shows that the situations that affect the social life of people with hearing loss, such as leading a successful life, dignity, participation in social activities, are negatively affected by hearing loss.