Kadınlarda diyet uygulamaları ile beslenme bilgi düzeyi, sağlıklı beslenme takıntısı, beden algısı ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between diet practices and nutrition knowledge, HEALTHY eating obsession, body image and social media use in women
Yazar: ELİF SAKARYA
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beden algısı = Body image ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Diyet = Diet ; Kadınlar = Women ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu çalışma kadınlarda diyet uygulamaları ile sağlıklı beslenme takıntısı, beden algısı, sosyal medya bağımlılığı ve beslenme bilgi düzeyini belirlemek amacıyla planlamış ve yürütülmüştür. Çalışmaya 18-60 yaş arası 613 gönüllü kadın katılmıştır. Katılımcılar genel bilgiler, antropometrik ölçümler, diyet uygulamalarına ilişkin bilgiler, sosyal medya kullanımlarına ilişkin bilgiler, ORTO-R, Vücut Şekli Anketi (Body Shape Questionnaire-BSQ-34), Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ) ve Genel ve Spor Beslenmesi Ölçeği (General and Sport Nutrition Knowledge Questionnaire-GeSNK)'nin Genel Beslenme bölümünü yanıtlamışlardır. Kadınların yaş ortalaması 28.47±9.38 yıldır. Kadınların %66.4'ü normal beden kütle indeksi (BKİ) değerine sahiptir. Kadınlar ORTO-R ölçeğinden 17.5±5.1, BSQ-34 ölçeğinden 89.2±40.2, GeSNK 38.6±12.5, BSMBÖ'den ise 17.3±6.1 puan almışlardır. Katılımcıların ORTO-R, BSQ-34 ve GeSNK toplam puanlarının BKİ sınıflamasına göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde farklılaştığı saptanmıştır (p<0.05). Diyet uygulayanların ORTO-R, BSQ-34 ve BSBMÖ toplam puanları diyet uygulamayanlardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Vücut ağırlığından memnun olma durumlarına göre ORTO-R, BSMBÖ, BSQ-34 ve GeSNK ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05).       ORTO-R, BSMBÖ, BSQ-34 ve GeSNK toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak ortorektik eğilim, beden algısı, sosyal medya bağımlılığı ve beslenme bilgi düzeyinin bireylerde diyet uygulamalarına, popüler diyetlere bakış açısına ve sosyal medya üzerinden diyet uygulamalarına etkisi bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Ortoreksiya nervoza, sağlıklı beslenme takıntısı, beden algısı, beslenme bilgi düzeyi, sosyal medya, diyet

Abstract:
This study was planned and carried out in order to determine the level of diet practices and healthy eating obsession, body perception, social media addiction and nutrition knowledge in women. 613 volunteer women aged 18-60 years were included in the study. Participants answered the questions of general information, anthropometric measurements, information about diet practices, information about social media use, ORTO-R, Body Shape Questionnaire (BSQ-34), Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS) and Sport Nutrition Knowledge Questionnaire (GeSNK). Average age of women 28.47±9.38  years. Most of the women (66.4%) have normal BMI. Women scored an average of 17.5±5.1 on the ORTO-R scale, 89.2±40.2 on the BSQ-34 scale, 38.6±12.5 on the GeSNK scale, and 17.3±6.1 on the BSMAS scale. It was determined that the ORTO-R, BSQ-34 and GeSNK total scores of the participants differed significantly according to BMI classification (p<0.05). The ORTO-R, BSQ-34 and BSMAS total scores of the individuals who followed the diet were found to be significantly higher than those who did not follow the diet (p<0.001; p<0.001; p<0.001). ORTO-R, BSMAS, BSQ-34 and GeSNK scores differ statistically significantly according to the women's satisfaction with their body weight (p<0.05). A statistically significant correlation was found between the total scores of ORTO-R, BSMSQ, BSQ-34 and GeSNK. As a result, orthorexic tendency, body image, social media addiction and nutritional knowledge level have an impact on diet practices, perspective on popular diets and diet practices through social media should evaluated together.
Keywords: Orthorexia nervosa, healthy eating obsession, body image, nutrition knowledge level, social media, diet