Ankara metropoliten alanında kentsel ve kırsal su tüketim davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of urban and rural water consumption behaviors in Ankara metropolitan area
Yazar: MÜNİRE ARSLANOĞLU SEZGİN
Danışman: PROF. DR. FATMA ERDOĞANARAS
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsan yaşamının devamlılığı için hayati bir öneme sahip olan su, gün geçtikçe artan kirlilik, su kaynaklarının homojen dağılmaması ve iklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kalmaktadır. Falkenmark göstergesine göre su varlıklarına göre sınıflandırılan çalışmada Türkiye'nin günümüzde su stresi çeken bir ülke olduğu ve 2040 yılında nüfusun 100 milyona ulaşması durumunda mevcut su kaynakları ile su fakiri bir ülke olacağı öngörülmektedir. Bu çerçevede, ülkemiz için sınırlı bir kaynak durumundaki suyun tüketimi boyutunun ele alınması ve planlama ile ilişkisinin kurulması büyük önem taşımaktadır. Tez çalışmasında, Ankara metropoliten alanı içindeki kentsel ve kırsal bölgelerde su tüketim davranışlarının hangi sosyo-ekonomik değişkenler ve planlama bileşenleriyle (yoğunluk ve yapılaşma türü), etkileşimli olarak değiştiği ele alınmaktadır. Bu amaca yönelik olarak ASKİ'nin 2022 evsel su tüketimi değerleri üzerinden mekânsal bir okuma yapılmıştır. Bu veriler korelasyon ve doğrusal regresyon istatistiki analizleriyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, sosyo-ekonomik gelişmişlik ile su tüketimi arasında pozitif bir ilişki olduğunu ve kırsal alanlarda yaz aylarında su tüketiminin büyük oranda arttığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar sosyo-ekonomik değişkenlerin yanı sıra yoğunluk ve yapılaşma türüne ilişkin planlama kararlarının su tüketim davranışları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla kent su yönetimi ve planlama süreçleri birlikte ele alınmalıdır.

Abstract:
Water, which is crucial for the continuity of human life, is facing threats due to increasing pollution, uneven distribution of water resources, and the drought risk caused by climate change. According to the Falkenmark indicator, a study classifying water availability, it is predicted that Turkey is currently a country experiencing water stress, and if the population reaches 100 million by 2040, the country will become water-poor with existing water resources. In this context, addressing the dimension of water consumption in our country, which has limited water resources, and establishing its relationship with planning is of great importance. This thesis examines how socio-economic variables and planning components (density and type of construction) interactively influence water consumption behaviors in urban and rural areas within the Ankara Metropolitan Area. For this purpose, a spatial analysis was conducted based on ASKİ's 2022 household water consumption values. These data were evaluated through correlation and linear regression statistical analyses. The results of the study indicate a positive relationship between socio-economic development and water consumption, as well as a significant increase in water consumption in rural areas during the summer months. These findings demonstrate that planning decisions related to density and type of construction, in addition to socio-economic variables, have an impact on water consumption behaviors. Therefore, urban water management and planning processes should be considered together.