Farklı gelişim dönemindeki bireylerin bilgelik özelliklerinin incelenmesi
Analysis on wisdom characteristics of individuals in different developmental period
Yazar: İREM DEMİRÖZ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı gelişim dönemlerindeki bireylerin bilgelik özelliklerinin incelenmesidir. Araştırma süreci iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada sosyal medya üzerinden hazırlanan bir form ile farklı gelişim dönemlerindeki bireylere ulaşılmış, onlardan bilgelik değerlendirmeleri alınmış ve bilgeliğin öncüllerinden olduğu düşünülen belirli özellikleri düşünerek bilge olduğunu düşündükleri bir kişiyi referans vermeleri istenmiştir. Ayrıca araştırmanın ilk aşamasında yer alan örneklem grubunun referans verme özellikleri hakkında yorumları alınmış ve elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise referans gösterilen kişilere ulaşılıp bu kişilere İyilik Hali Yıldızı Ölçeği (İHYÖ) ve San Diego Bilgelik Ölçeği (SDBÖ) uygulanarak ölçekten yüksek puan alan bireyler ile ikinci örneklem grubu oluşturulmuştur. Bu kişilere yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin sonucunda elde edilen veriler gelişim dönemleri ve cinsiyet değişkenlerine göre içerik analizi ile incelenmiştir.
Araştırma bulguları incelendiğinde araştırmanın ilk aşamasında yer alan örneklem grubunun; kendi gelişim dönemlerindeki, eğitim seviyesi üniversite düzeyinde ve kendi yakın çevrelerinde bulunan (aile büyükleri, arkadaş ve öğretmenleri) kişileri referans gösterdiği görülmektedir. Örneklem grubunun referans gösterdiği bireylerin daha çok sağlıklı iletişim kurma ve mücadele gücüne sahip olma özellikleri ön planda olmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümündeki örneklem grubunun bilgelik özellikleri bilişsel, yansıtıcı ve duygusal alt boyutlarda incelenmiştir. İkinci örneklem grubundaki kadın ve erkek katılımcıların hedef oluşturma, sorumluluk alma, objektif bakışa sahip olma ve mantıklı olma kodlarının bilgeliğin bilişsel özellikler içinde daha fazla yer aldığı görülmektedir. Genç yetişkinlik dönemindeki kadınlarda mantıklı olma becerisi erkeklerden daha fazla gözlenmiştir. Bilgeliğin yansıtıcı özellikler alt boyutu içinde yer alan kendine ve sezgilere güvenmek ergenlikte oldukça az gözlemlenirken orta yetişkinlik dönemindeki erkeklerde ve beliren yetişkinlik dönemindeki kadınlarda daha fazla gözlemlenmiştir. Bilgeliğin sosyal duygusal özellikler alt boyutunda her dönemde sağlıklı iletişim kurma becerisi vurgulanmıştır. Bireylerin diğerini rol model alma özellikleri incelendiğinde ise ergenlik dönemindeki bireylerin diğer dönemlerden farklı olarak tek bir rol modele sahip olmadığını, farklı özellikleri farklı kişilerden öğrendikleri görülmüştür. Empati kurabilme özelliği incelendiğinde de beliren yetişkinlik dönemindeki kadınların ifadelerinde empatiye daha çok rastlandığı görülmüştür. Genç, orta ve ileri yetişkinlik dönemindeki bireyler diğer dönemlerdeki bireylerden farklı olarak vatan sevgisine değinmişlerdir. İkinci örneklem grubundaki bireylerin zorlu yaşam deneyimleri incelendiğinde de okul yaşamı ile ilgili zorlukların her dönemde daha çok ifade edildiği görülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the wisdom characteristics of individuals in different developmental stages. The research process consists of two stages. In the first stage, with a form prepared on social media, individuals in different developmental stages were reached, wisdom evaluations were taken from them, and they were asked to give a reference to a person they thought was wise, considering certain features that were thought to be antecedents of wisdom. In addition, the comments of the sample group in the first stage of the research about the referencing characteristics were taken and the content analysis was performed on the obtained data. In the second stage of the research, the people who were referred to were reached and the Wellness Star Scale and the San Diego Wisdom Scale (SD-WISE) were applied to these people, and a second sample group was formed with the individuals who got high scores from the scale. These people were interviewed with a semi-structured interview form. The data obtained as a result of the interviews were analyzed by content analysis according to developmental periods and gender variables.
In the first stage when the research findings of the sample group are examined, it's seen that people are highly educated (mostly university level) and also are from the immidate environment, like family members, elders and friends. The characteristics of the individuals referred to by the sample group to have healthy communication and struggle power are at the forefront. The wisdom characteristics of the sample group in the second part of the study were examined in cognitive, reflective and emotional sub- dimensions. In the second sample group, it is seen that the codes of setting goals, taking responsibility, having an objective point of view and being logical are included more in the cognitive characteristics of wisdom, both in women and men. The ability to be rational was observed more in young adult women than in men. Confidence in one's self and intuition, which are included in the reflective characteristics sub-dimension of wisdom, were observed less frequently in adolescence, while it was observed more in middle adult males and emerging adult females. In the social emotional characteristics sub-dimension of wisdom, the ability to communicate in a healthy way was emphasized in every period. When the characteristics of individuals to take other as a role model were examined, it was seen that individuals in adolescence did not have a single role model, unlike other periods, and they learned different characteristics from different people. When the ability to empathize was examined, it was seen that empathy was more common in the expressions of women in emerging adulthood. Individuals in young, middle and advanced adulthood referred to patriotism differently from individuals in other periods. When the difficult life experiences of the individuals in the second sample group are examined, it is seen that the difficulties related to school life are expressed more in each period.