Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine ayaktan başvuran hastaların ajitasyon düzeylerinin richmond ajitasyon sedasyon skalası (RASS) ile değerlendirilmesi ve triyaj skorları ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of agitation levels of patients admitted to emergency department of Akdeniz University Hospital with richmond agitation sedation scale (RASS) and analyzing its correlation with triage scores
Yazar: MEHMET DİRİM KOTTAŞ
Danışman: PROF. DR. OKTAY ERAY
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ajitasyon = Agitation ; Anksiyete = Anxiety ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Acil servise başvuran hastaların kaygı-ajitasyon düzeylerinin önceden bilinmesi hasta bakım kalitesini ve hizmet veren personelin güvenliğini arttırabilir. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir üniversite hastanesi acil servisine ayaktan başvuran hastaların RASS kullanılarak ajitasyon düzeylerini belirlemeyi amaçlanmıştır. 
Materyal- Metot: Bu gözlemsel, kesitsel, tanımlayıcı çalışma 28.08.2019 ile 14.09.2019 tarihleri arasında ayaktan acil servise başvuran 18 yaş üstü hastalarda yapıldı. Çalışma süresinde acil servis triyaj alanında triyaj hemşireleri tarafından tüm hastalara triyaj skorları verilmesinin yanı sıra RASS sonuçları kaydedildi.
 Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 4537 hastanın 2271'i kadın (%50,1), 2266 (%49,9) tanesi erkek idi. 375 hasta (%8,3) ajite, 4162 hasta (%91,7) ajitasyon skoru düşük olarak saptandı. Acil grup 2268 (%49,9) hastadan, acil olmayan grup 2269 (%50,1) hastadan oluşmaktaydı. Ki-Kare testi karşılaştırmaları ile ajitasyon skoru yüksek grup ile ajitasyon skoru düşük grup sırasıyla cinsiyet, acil triyaj skoru, hasta sonuçlanma durumu, kan basıncı durumu, gün içerisindeki başvuru dönemlerine göre kıyaslandı. Acil hasta grubunda RASS skorlarına göre ajitasyon riski olan hastalar yaklaşık 3 kat fazla görülmekteydi (OR 3,8 %95 GA 2,9-4,9). Kadın cinsiyetin ajitasyon skoru yüksek grup içerisindeki oranının %9,9 olduğu, erkek cinsiyetin ise %6,6 olduğu görüldü, aradaki farkın yaklaşık %3,5 olduğu ve kadınların daha ajite olduğu saptandı (OR 1,5 %95 GA 1,2-1,9). Ajitasyon skoru yüksek grup en yoğun akşam grubunda olmak üzere gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Hipertansif olan hasta grubunun istatistiksel anlamlı olarak daha ajite olduğu saptandı (p<0.05).
Sonuçlar: RASS acil servislerde kaygılı, ajite hastayı önceden belirlemede kullanılabilir. Ajite hastanın önceden saptanması şiddet eylemlerinin önlenmesine katkı sağlayabilir, hasta bakım kalitesini arttırabilir.

Abstract:
Introduction: Knowing the anxiety-agitation levels of the patients presented to the emergency department in advance may increase the quality of patient care and the safety of healthcare personnel. The aim of this study was to determine the anxiety-agitation levels of outpatients in a tertiary university hospital emergency department using RASS.
Material and Methods: This observational, cross-sectional, descriptive study was performed in adult patients who presented to the emergency department in 18 days period. During the study period, triage scores were given to all patients by triage nurses in the emergency department triage area and RASS results were recorded.
Results: Of the total 4537 patients included in the study, 2271 were female (50.1%) and 2266 (49.9%) were male. 375 (8.3%) patients have had RASS score > 0 RASS and 4162 (91.7%) patients have not. The emergency group whose triage scores 1,2 or 3 are consisted of 2268 (49.9%) patients and the non-emergent group whose triage score 4 or 5 are consisted of 2269 (50.1%) patients. The chi-square test was compared with the agitated group and the non-agitated group according to gender, emergency triage score, patient outcome, blood pressure status, and referral periods during the day. In the emergency patient group, the risk of agitation was approximately 3 times higher by the means of RASS scores (OR 3.8 95% CI 2.9-4.9). It was found that the ratio of female gender in the RASS > 0 group was 9.9%, the male gender was 6.6%, the difference was approximately 3.5% and it was found that women had higher RASS scores (OR 1.5 95% CI 1.2-1, 9). There was a statistically significant difference between morning, evening and night groups according to RASS scores. Evening group had higher RASS scores (p <0.05). Hypertensive patients had also statistically significant higher RASS scores (p<0.05).
Conclusion: RASS may be a useful tool to predict potential agitated patients in emergency departments. Pre-detection of potential agitated patients can prevent healthcare providers from violent acts and improve emergency department patient care quality.
Key words: RASS, Emergency Department, Agitation, Anxiety