Küreselleşme mimarlık ilişkisi ve Uzakdoğu uygulamaları
Globalisation architecture relationship and far east applications
Yazar: EMİNE OĞUZ
Danışman: PROF. DR. NAZAN KIRCI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
1990'lı yılların sonlarında internet erişiminin tüm dünyaya açılması ve küresel sermayenin Batı'dan Uzakdoğu'ya kayması ile birlikte küreselleşme karşı konulamaz bir hız kazanmıştır. Ülkeler arasındaki sınırların kaybolduğu, tüm dünyanın görünmez ağlar ile birbirine bağlandığı bu süreçte, Uzakdoğu şehirleri Avrupa şehirlerinin köklü tarihi karakterlerine kıyasla, Batılı marka mimarlık ofisleri için bir tabula rasa olmuş ve mimarlık alanında çarpıcı bir dönüşüm yaşanmasına ortam hazırlamıştır. Bu çalışma kapsamında da birinci bölümünde küreselleşmenin tarihsel süreçteki tanımlamalarına ilişkin literatür taraması yapılmış ve küreselleşmenin mimarlık ile olan ilişkisinin tarihsel gelişimi sorgulanmıştır. İkinci bölümde mimarlık alanında etkili olan küreselleşme hareketleri, Modernizm milat noktası kabul edilerek; Modernizm öncesi, Modernizm ve Modernizm sonrası olmak üzere üç başlık altında incelenmiştir. Modernizm sonrasında, küreselleşme alanında yaşanan hızlı sıçrama ile mimarlık literatürüne giren yeni mimarlık terimlerine yer verilmiştir. Çalışmanın sonraki bölümünde; Avrupa veya Amerika merkezli, farklı kıtalarda ikonik işlere imza atan, dünya çapında star kimliği kazanmış mimarlara ait ofisler seçilmiş ve mimarlığın ticarileşmesinde ve küreselleşmesindeki etkileri irdelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, küresel mimarlık ortamının baş aktörleri olarak kabul edilen marka ofislerin,1980'li yılların sonundan günümüze kadar Uzakdoğu'da tasarlamış oldukları ikonik projeler küreselleşme bağlamında incelenmiştir. Ekonomik, kültürel, sosyal etkileri ile küreselleşmenin hissedildiği Uzakdoğu'da, mimarlıkta bu sistemin önemli bir parçası olarak ele alınmıştır. Yeni mimarinin deney alanı olan bölgede bilinçli bir tercih olarak kamu ya da özel sektör tarafından bu tür yapıların sipariş verildiği, bu projelerle bölgenin güçlü bir şekilde dönüştürüldüğü, benzer projeler için de çekim yaratıldığı ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In the late 1990s, with global access to the world and shifting the global capital from the West to the Far East, globalization gained an irresistible speed. The boundaries between countries have disappeared and the whole world is connected with invisible networks. In this process, Far East cities have become a tabula rasa for Western brand architecture offices compared to the deep-rooted characters of European cities and they have prepared a dramatic transformation in the field of architecture. Within the scope of this study, in the first part, literature review on the definition of globalization in historical process has been made and the historical development of the relation of globalization with architecture has been questioned. In the second chapter, Modernism is accepted as the milestone point and the globalization movements which are effective in the field of architecture are examined under three headings: pre-modernism period, Modernism period and post modernism. Also in this section, the new architectural terms which entered into the architectural literature with the rapid leap in the field of globalization after Modernism were explained in order to better define today's global architecture environment. In the next part of the study; European and American based, iconic works on different continents, the offices of architects who have gained a worldwide star identity were selected and their effects on the commercialization and globalization of architecture were examined. In the fourth part of the study, the iconic projects designed by the brand offices as the main actors of the global architecture environment in the Far East from the late 1980s to the present are examined in the context of globalization. In the Far East, which is the test area of the new architecture, it has been seen that these structures are ordered as a conscious choice by the public or private sector, and this situation has been strongly transformed in these areas. It turned out that these projects made an attraction for similar projects.