Sosyal hizmet ve etik
Social work and ethics
Yazar: GÜLŞAH DOĞAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ KILIÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Yaklaşık ikibin yıldır felsefenin bir alanı olan etik, ortaya koyduğu bilgilerle insan yaşamında her zaman etkili olan en eski disiplinlerden biridir. Etik sorunlar ise insanların hem kişi olarak eylemlerinde hem de kamusal alanda alınan/verilen kararlarda, eylemlerde karşımıza çıkan sorunlardır. Yaşamda yüzyüze geldiğimiz sorunlar çeşitlilik göstermekte ve bu çeşitliliğe paralel olarak "etikler" ortaya çıkmaktadır. İşte bu etikler genellikle meslek etikleri olarak adlandırılmakta ve her mesleğe ilişkin bir etik geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu da etik enflasyonuna sebep olmakta ve bu yüzden etiğin içeriği boşaltılmaktadır. Meslek etiklerinde sözü edilen etiklerden biri de sosyal hizmet meslek etiğidir. Bu tezde sosyal hizmet alanında ortaya çıkan etik sorunların felsefi olarak ele alınması ve sosyal hizmet meslek bilgisinin, temel etik ve insan hakları bilgisiyle birlikte düşünülmesinin önemi gösterilmeye çalışılacaktır. 
Tezin amacını gerçekleştirmek için, birinci bölümde mesleğin ne olduğu, bir mesleği meslek yapan şeyin ne olduğu, meslek elemanı derken neyi kastettiğimiz araştırılmış, bu bilginin ışığında sosyal hizmet mesleği ve sosyal hizmet uzmanı tanımlanmaya çalışılmıştır. 
İkinci bölümde, farklı etik görüşlere kısaca değinilerek, bu etik görüşlerin ortaya koyduğu bilginin sosyal hizmet mesleği için neden önemli olduğu tartışılmaktadır. Bu etik görüşlerden hareketle, sosyal hizmetin ortaya çıkmasında etkili olan insan hakları ve sosyal adaletin sosyal hizmet mesleğiyle bağı ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Tezin üçüncü bölümünde meslek etiği ve özel olarak sosyal hizmet etiğine bakılmış ve bu mesleğin etik kodları olarak sunulmuş olan ilkelerin felsefi etikle bağı ortaya konulmuştur.  Bununla beraber bu ilkelerin eylemleri, olayları, durumları değerlendirmede gerekli olabileceği ama yeterli olmadığı görülmüştür.
Yapılan değerlendirmelerde, her meslek alanında kimi etik sorunların olabileceği, bu sorunların çözümü için etik, değer ve insan haklarına ilişkin bilgilerin gerekli olduğu ama bunun yanında meslek bilgilerinin ve bu bilgileri alanda uygulayacak meslek uzmanlarına da ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal hizmet mesleği alanında da ortaya çıkan etik sorunlarda kimi zaman bu sorunları görecek bir göz olmadığı kimi zaman da sorunların görmezden gelindiği söylenebilir. Ayrıca, sosyal hizmet mesleğinde sözü edilen etik sorunlar ile günlük yaşamda karşılaşılan etik sorunlar farklı değildir. Bu yüzden, sosyal hizmet uzmanının doğru değerlendirme için gerekli donanıma sahip olması gerektiğini ve karşılaştığı etik sorunlarda her durumu tekliğinde değerlendirmenin doğru değerlendirme olacağı söylenebilir.

Abstract:
Being a field of philosophy for nearly two thousand years, ethics is one of the oldest disciplines that has always been effective in human life through the knowledge it provides. Ethical problems are the problems that we encounter both in the actions of people as private persons and in the decisions taken and actions performed in the public sphere. The problems, which we encounter in life, are various and "ethics" emerge in parallel with this variety. These ethics are generally called professional ethics and there are efforts to develop an ethic for each profession. Consequently, this causes "ethics inflation" and therefore ethics is emptied of its content. One of the ethics mentioned among the professional ethics is social work ethics. In this thesis, it will be tried to show the importance of addressing the ethical problems that are encountered in the field of social work philosophically and pairing the professional knowledge on social work with the knowledge on basic ethics and human rights.

In order to achieve the aim of the thesis, in the first chapter, it was inquired into what the profession is, what makes up a profession, what we mean by professional staff, and in the light of this information, it was attempted to define the social work profession and social worker.

In the second chapter, different ethical views were briefly addressed and it was discussed why the knowledge provided by these ethical views is important for the social work profession. Based on these ethical views, the link between the human rights and social justice, which have been effective in the emergence of social work with the social work profession itself was tried to be revealed.

In the third chapter of the thesis, professional ethics and especially social work ethics were reviewed and the connection of philosophical ethics with the principles presented as the ethical codes of this profession was explained. However, it was seen that these principles can be necessary but are not sufficient for evaluating actions, events and situations.

	Based on the evaluations carried, it was concluded that some ethical problems can emerge in every profession, that the knowledge on ethics, values and human rights is necessary for the solution of these problems, but professional knowledge together with the professional experts, who will apply this knowledge in this field, are also required. With respect to the ethical problems that arise in the field of social work profession, it can be assumed that sometimes there is no one to see these problems, and sometimes the problems are ignored as well. Besides, the ethical problems mentioned in the social work profession are not different from the ethical problems encountered in daily life. Therefore, it can be argued that the social worker should be well qualified for the correct judgement and the correct judgement will be the one in which the worker evaluates each situation related to the encountered ethical problems in its uniqueness.

Keywords: Ethics, Social Work, Profession, Human Rights, Social Justice