Genişbant telekom politikası ve oyun teorisi çerçevesinde analizi
Broadband telecommunications policy and analyzing within the framework of game theory
Yazar: HÜSAMETTİN HANSU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DONDURAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ekonomi = Economy ; Telekomünikasyon politikaları = Telecommunication policy

Özet:
Günlük yaşamı ve ekonomik faaliyetleri doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönde etkileyen genişbant internetin kullanımının yaygınlaştırılması sosyal refahı önemli derece yükseltmektedir. Bu nedenle otorite kurumların genişbant internetin yaygınlaştırılmasını, genişbant altyapısının tüm ülke geneline yayılmasını ve uygun bir fiyattan sunulmasını sağlamak için uygun politikalar yürütmesi gerekir. Genişbant altyapısının yaygınlaştırılması ve operatörler arasında rekabetin tesis edilmesi için temel anlamda hizmete dayalı ve altyapıya dayalı rekabet olmak üzere iki tür politika mevcuttur. Ayrıca genişbantın yüksek maliyetli kırsal bölgelerde de ödenebilir bir fiyattan sunulmasını sağlamak için otorite kurumun uyguladığı evrensel hizmet politikası mevcuttur. Yatırımın ilk sabit ve batık maliyetinin yüksek olduğu genişbant telekom sektöründe altyapı açısından alternatif teknolojinin olmadığı zamanlarda hizmete dayalı rekabet modeli ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak teknoloji geliştikçe yatırımın ilk sabit ve batık maliyeti düşmüş ve altyapıda kullanılan alternatif yeni teknolojiler gelişmiştir. Bu gelişmeler beraberinde altyapıya dayalı rekabet modelinin uygulanmasını gerektirmekte ancak genişbant sektörünün dinamik yapısı ve müdahale edilebilecek parametrelerin çokluğu bu alanda bu alanda uygun model geliştirmeyi ve politika yapmayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada da otorite kurumun uygulaması gereken rekabet modeli ve stratejileri oyun teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bunun için öncelikle piyasa oyuncuları ve stratejileri belirlenmiş ve bu oyuncular arasındaki strateji seçimi ve rekabet analiz edilerek oyunun dengesi bulunmaya çalışılmıştır. Piyasa oyuncularının olası stratejileri dikkate alınarak farklı oyun modelleri kurulmuş ve oyunun dengesi bulunmuştur. Bulunan oyun dengesi analiz edilerek piyasa açısından dengede en uygun sonucun ortaya çıkması için otorite kurumun hangi parametrelere müdahale etmesi gerektiği ve uygulaması gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır. Ölçek ve kapsam ekonomilerinin yoğun olduğu genişbant telekom sektöründe piyasanın kendi haline bırakılması ile doğal tekelin oluşmayacağı; bu nedenle uygun rekabet ortamının oluşturulması, genişbant kullanımının yaygınlaştırılması ve regülasyon maliyetinin minimize edilmesi için altyapıya dayalı rekabet modelinin otorite kurum tarafından uygulanması gerektiği hususu elde edilen önemli sonuçlardandır. Günlük yaşamı ve ekonomik faaliyetleri doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönde etkileyen genişbant internetin kullanımının yaygınlaştırılması sosyal refahı önemli derece yükseltmektedir. Bu nedenle otorite kurumların genişbant internetin yaygınlaştırılmasını, genişbant altyapısının tüm ülke geneline yayılmasını ve uygun bir fiyattan sunulmasını sağlamak için uygun politikalar yürütmesi gerekir. Genişbant altyapısının yaygınlaştırılması ve operatörler arasında rekabetin tesis edilmesi için temel anlamda hizmete dayalı ve altyapıya dayalı rekabet olmak üzere iki tür politika mevcuttur. Ayrıca genişbantın yüksek maliyetli kırsal bölgelerde de ödenebilir bir fiyattan sunulmasını sağlamak için otorite kurumun uyguladığı evrensel hizmet politikası mevcuttur. Yatırımın ilk sabit ve batık maliyetinin yüksek olduğu genişbant telekom sektöründe altyapı açısından alternatif teknolojinin olmadığı zamanlarda hizmete dayalı rekabet modeli ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak teknoloji geliştikçe yatırımın ilk sabit ve batık maliyeti düşmüş ve altyapıda kullanılan alternatif yeni teknolojiler gelişmiştir. Bu gelişmeler beraberinde altyapıya dayalı rekabet modelinin uygulanmasını gerektirmekte ancak genişbant sektörünün dinamik yapısı ve müdahale edilebilecek parametrelerin çokluğu bu alanda bu alanda uygun model geliştirmeyi ve politika yapmayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada da otorite kurumun uygulaması gereken rekabet modeli ve stratejileri oyun teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bunun için öncelikle piyasa oyuncuları ve stratejileri belirlenmiş ve bu oyuncular arasındaki strateji seçimi ve rekabet analiz edilerek oyunun dengesi bulunmaya çalışılmıştır. Piyasa oyuncularının olası stratejileri dikkate alınarak farklı oyun modelleri kurulmuş ve oyunun dengesi bulunmuştur. Bulunan oyun dengesi analiz edilerek piyasa açısından dengede en uygun sonucun ortaya çıkması için otorite kurumun hangi parametrelere müdahale etmesi gerektiği ve uygulaması gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır. Ölçek ve kapsam ekonomilerinin yoğun olduğu genişbant telekom sektöründe piyasanın kendi haline bırakılması ile doğal tekelin oluşmayacağı; bu nedenle uygun rekabet ortamının oluşturulması, genişbant kullanımının yaygınlaştırılması ve regülasyon maliyetinin minimize edilmesi için altyapıya dayalı rekabet modelinin otorite kurum tarafından uygulanması gerektiği hususu elde edilen önemli sonuçlardandır. Günlük yaşamı ve ekonomik faaliyetleri doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönde etkileyen genişbant internetin kullanımının yaygınlaştırılması sosyal refahı önemli derece yükseltmektedir. Bu nedenle otorite kurumların genişbant internetin yaygınlaştırılmasını, genişbant altyapısının tüm ülke geneline yayılmasını ve uygun bir fiyattan sunulmasını sağlamak için uygun politikalar yürütmesi gerekir. Genişbant altyapısının yaygınlaştırılması ve operatörler arasında rekabetin tesis edilmesi için temel anlamda hizmete dayalı ve altyapıya dayalı rekabet olmak üzere iki tür politika mevcuttur. Ayrıca genişbantın yüksek maliyetli kırsal bölgelerde de ödenebilir bir fiyattan sunulmasını sağlamak için otorite kurumun uyguladığı evrensel hizmet politikası mevcuttur. Yatırımın ilk sabit ve batık maliyetinin yüksek olduğu genişbant telekom sektöründe altyapı açısından alternatif teknolojinin olmadığı zamanlarda hizmete dayalı rekabet modeli ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak teknoloji geliştikçe yatırımın ilk sabit ve batık maliyeti düşmüş ve altyapıda kullanılan alternatif yeni teknolojiler gelişmiştir. Bu gelişmeler beraberinde altyapıya dayalı rekabet modelinin uygulanmasını gerektirmekte ancak genişbant sektörünün dinamik yapısı ve müdahale edilebilecek parametrelerin çokluğu bu alanda bu alanda uygun model geliştirmeyi ve politika yapmayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada da otorite kurumun uygulaması gereken rekabet modeli ve stratejileri oyun teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bunun için öncelikle piyasa oyuncuları ve stratejileri belirlenmiş ve bu oyuncular arasındaki strateji seçimi ve rekabet analiz edilerek oyunun dengesi bulunmaya çalışılmıştır. Piyasa oyuncularının olası stratejileri dikkate alınarak farklı oyun modelleri kurulmuş ve oyunun dengesi bulunmuştur. Bulunan oyun dengesi analiz edilerek piyasa açısından dengede en uygun sonucun ortaya çıkması için otorite kurumun hangi parametrelere müdahale etmesi gerektiği ve uygulaması gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır. Ölçek ve kapsam ekonomilerinin yoğun olduğu genişbant telekom sektöründe piyasanın kendi haline bırakılması ile doğal tekelin oluşmayacağı; bu nedenle uygun rekabet ortamının oluşturulması, genişbant kullanımının yaygınlaştırılması ve regülasyon maliyetinin minimize edilmesi için altyapıya dayalı rekabet modelinin otorite kurum tarafından uygulanması gerektiği hususu elde edilen önemli sonuçlardandır. Günlük yaşamı ve ekonomik faaliyetleri doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönde etkileyen genişbant internetin kullanımının yaygınlaştırılması sosyal refahı önemli derece yükseltmektedir. Bu nedenle otorite kurumların genişbant internetin yaygınlaştırılmasını, genişbant altyapısının tüm ülke geneline yayılmasını ve uygun bir fiyattan sunulmasını sağlamak için uygun politikalar yürütmesi gerekir. Genişbant altyapısının yaygınlaştırılması ve operatörler arasında rekabetin tesis edilmesi için temel anlamda hizmete dayalı ve altyapıya dayalı rekabet olmak üzere iki tür politika mevcuttur. Ayrıca genişbantın yüksek maliyetli kırsal bölgelerde de ödenebilir bir fiyattan sunulmasını sağlamak için otorite kurumun uyguladığı evrensel hizmet politikası mevcuttur. Yatırımın ilk sabit ve batık maliyetinin yüksek olduğu genişbant telekom sektöründe altyapı açısından alternatif teknolojinin olmadığı zamanlarda hizmete dayalı rekabet modeli ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak teknoloji geliştikçe yatırımın ilk sabit ve batık maliyeti düşmüş ve altyapıda kullanılan alternatif yeni teknolojiler gelişmiştir. Bu gelişmeler beraberinde altyapıya dayalı rekabet modelinin uygulanmasını gerektirmekte ancak genişbant sektörünün dinamik yapısı ve müdahale edilebilecek parametrelerin çokluğu bu alanda bu alanda uygun model geliştirmeyi ve politika yapmayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada da otorite kurumun uygulaması gereken rekabet modeli ve stratejileri oyun teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bunun için öncelikle piyasa oyuncuları ve stratejileri belirlenmiş ve bu oyuncular arasındaki strateji seçimi ve rekabet analiz edilerek oyunun dengesi bulunmaya çalışılmıştır. Piyasa oyuncularının olası stratejileri dikkate alınarak farklı oyun modelleri kurulmuş ve oyunun dengesi bulunmuştur. Bulunan oyun dengesi analiz edilerek piyasa açısından dengede en uygun sonucun ortaya çıkması için otorite kurumun hangi parametrelere müdahale etmesi gerektiği ve uygulaması gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır. Ölçek ve kapsam ekonomilerinin yoğun olduğu genişbant telekom sektöründe piyasanın kendi haline bırakılması ile doğal tekelin oluşmayacağı; bu nedenle uygun rekabet ortamının oluşturulması, genişbant kullanımının yaygınlaştırılması ve regülasyon maliyetinin minimize edilmesi için altyapıya dayalı rekabet modelinin otorite kurum tarafından uygulanması gerektiği hususu elde edilen önemli sonuçlardandır.

Abstract:
The widening of using broadband internet that effecting our daily life and economic activities directly and indirectly increases the social welfare in great amount. Thus the authority institutes should execute appropriate polices to provide widening the broadband internet, widening broadband infrastructure throughout the country and making affordable price. To widening the broadband internet and create among the operators, there are two essential policy as service based and facility based competition model. Furthermore, to provide broadband availability at high cost rural area with an affordable price, there is universal service policy. It has taken successful results with service based competition at broadband telecom sector in which the fixed and sunk cost is very high when there was no alternative technology. As the technology progressed, the fixed and sunk cost of investment has been decreased and new technologies have been developed. These development make require the model of facility based competition, but the dynamic structure of broadband sector and having many parameters to intervene make difficult to develop appropriate model and making policy in that area. In this study, the competition model and strategies which authority should implement have been analyzed in the framework of game theory. The broadband market player and their strategies were specified at first and it has been tried to find the equilibrium of the game by analyzing competition and the strategy choice among these players. Then to get the best results for the market, the parameters which authority should intervene and the strategies should be implemented by authority have been tried to specify. Because of the much scale and scope economies when there is no intervention, natural monopole occurs at the broadband telecom sector. Therefore, to create competition environment, widen using broadband and lower the cost of regulation, it is required that authority should intervene to apply facility based competition model. The widening of using broadband internet that effecting our daily life and economic activities directly and indirectly increases the social welfare in great amount. Thus the authority institutes should execute appropriate polices to provide widening the broadband internet, widening broadband infrastructure throughout the country and making affordable price. To widening the broadband internet and create among the operators, there are two essential policy as service based and facility based competition model. Furthermore, to provide broadband availability at high cost rural area with an affordable price, there is universal service policy. It has taken successful results with service based competition at broadband telecom sector in which the fixed and sunk cost is very high when there was no alternative technology. As the technology progressed, the fixed and sunk cost of investment has been decreased and new technologies have been developed. These development make require the model of facility based competition, but the dynamic structure of broadband sector and having many parameters to intervene make difficult to develop appropriate model and making policy in that area. In this study, the competition model and strategies which authority should implement have been analyzed in the framework of game theory. The broadband market player and their strategies were specified at first and it has been tried to find the equilibrium of the game by analyzing competition and the strategy choice among these players. Then to get the best results for the market, the parameters which authority should intervene and the strategies should be implemented by authority have been tried to specify. Because of the much scale and scope economies when there is no intervention, natural monopole occurs at the broadband telecom sector. Therefore, to create competition environment, widen using broadband and lower the cost of regulation, it is required that authority should intervene to apply facility based competition model. The widening of using broadband internet that effecting our daily life and economic activities directly and indirectly increases the social welfare in great amount. Thus the authority institutes should execute appropriate polices to provide widening the broadband internet, widening broadband infrastructure throughout the country and making affordable price. To widening the broadband internet and create among the operators, there are two essential policy as service based and facility based competition model. Furthermore, to provide broadband availability at high cost rural area with an affordable price, there is universal service policy. It has taken successful results with service based competition at broadband telecom sector in which the fixed and sunk cost is very high when there was no alternative technology. As the technology progressed, the fixed and sunk cost of investment has been decreased and new technologies have been developed. These development make require the model of facility based competition, but the dynamic structure of broadband sector and having many parameters to intervene make difficult to develop appropriate model and making policy in that area. In this study, the competition model and strategies which authority should implement have been analyzed in the framework of game theory. The broadband market player and their strategies were specified at first and it has been tried to find the equilibrium of the game by analyzing competition and the strategy choice among these players. Then to get the best results for the market, the parameters which authority should intervene and the strategies should be implemented by authority have been tried to specify. Because of the much scale and scope economies when there is no intervention, natural monopole occurs at the broadband telecom sector. Therefore, to create competition environment, widen using broadband and lower the cost of regulation, it is required that authority should intervene to apply facility based competition model. The widening of using broadband internet that effecting our daily life and economic activities directly and indirectly increases the social welfare in great amount. Thus the authority institutes should execute appropriate polices to provide widening the broadband internet, widening broadband infrastructure throughout the country and making affordable price. To widening the broadband internet and create among the operators, there are two essential policy as service based and facility based competition model. Furthermore, to provide broadband availability at high cost rural area with an affordable price, there is universal service policy. It has taken successful results with service based competition at broadband telecom sector in which the fixed and sunk cost is very high when there was no alternative technology. As the technology progressed, the fixed and sunk cost of investment has been decreased and new technologies have been developed. These development make require the model of facility based competition, but the dynamic structure of broadband sector and having many parameters to intervene make difficult to develop appropriate model and making policy in that area. In this study, the competition model and strategies which authority should implement have been analyzed in the framework of game theory. The broadband market player and their strategies were specified at first and it has been tried to find the equilibrium of the game by analyzing competition and the strategy choice among these players. Then to get the best results for the market, the parameters which authority should intervene and the strategies should be implemented by authority have been tried to specify. Because of the much scale and scope economies when there is no intervention, natural monopole occurs at the broadband telecom sector. Therefore, to create competition environment, widen using broadband and lower the cost of regulation, it is required that authority should intervene to apply facility based competition model.