Restorasyon öncesi farklı sıcaklık değerlerine ısıtılan ya da soğutulan cam iyonomer esaslı beş farklı restoratif materyalin basma dayanımlarının ve fluorid salınım değerlerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of preheating or precooling on compressive strength and fluoride release of five different glass ionomer based restorative materials
Yazar: GÜLCAN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. NÜKET SANDALLI
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Basınç dayanımı = Compressive strength ; Cam iyonomer çimentoları = Glass ionomer cements ; Florürler = Fluorides ; Isıtma = Heating ; Reçine = Resin ; Soğutma = Cooling

Özet:
Cam iyonomer simanlar, estetik özelliklerinin ve biyolojik uyumlarının iyi olması, kolay uygulanabilir olmaları, fluorid salınımı yapabilmeleri ve çürük önleyici özelliklerinin olması nedeni ile Çocuk Diş Hekimliğinde sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak mekanik özelliklerinin düşük olması kullanım alanlarını daraltmaktadır. Cam iyonomer simanların mekanik özelliklerinin arttırılabilmesi için birçok çalışma yapılmıştır. 
Bu çalışmanın amacı, cam iyonomer esaslı beş farklı restoratif materyalin (rezin modifiye cam iyonomer simanlar [Photac Fil Quick Aplicap ve Fuji II LC Capsule], poliasit modifiye kompozit rezinler (kompomerler) [Dyract XP ve F2000] ve bir geleneksel cam iyonomer simanı [Ionofil Molar AC]), restorasyon öncesi soğutulması ya da ısıtılmasının materyallerin basma dayanımı değerleri ve fluorid salınım miktarları üzerine olan etkisinin değerlendirilmesidir.
Çalışmada kullanılan cam iyonomer esaslı materyallerin her birinden 7'şer adet kapsül karıştırılmadan önce; 40°C olan sıcak su banyosunda su geçirmeyen plastik kap içine konarak 90 sn, 4°C olan buzdolabında 30 dk bekletildi ve bir grupta oda ısısında tutuldu. Basma dayanımı değerlerinin ölçümleri için her bir materyal grubundan karıştırma öncesi 3 farklı sıcaklıkta bekletilmiş olan materyal kapsülleri 4 mm çapında ve 6 mm yüksekliğinde olan kalıplar kullanılarak toplam 105 adet örnek hazırlandı. Hazırlanan örnekler 37°C'lik etüvde 24 saat bekletildikten sonra INSTRON 3345 cihazında kırılarak basma dayanımı değerleri elde edildi. Deney hızı 1.0mm minˉ¹ olarak belirlendi. Elde edilen değerler bilgisayar ortamında kaydedildi.
Fluorid salınım miktarının ölçülebilmesi için de her bir materyal grubundan karıştırma öncesi 3 farklı sıcaklıkta bekletilmiş olan materyal kapsüllerinden 10 mm çapında ve 2 mm yüksekliğinde olan kalıplar kullanılarak toplam 105 adet örnek hazırlandı. Hazırlanan örnekler deiyonize su içeren plastik test tüplerine konularak ölçüm zamanına kadar 37°C'lik etüvde bekletildi. Materyallerin fluorid salınım miktararı 1., 2., 3., 4., 7., 14., 21. ve 28. günlerde iyon selektif elektrod yöntemi ile ölçüldü. Orion 720A+ cihazı ve Orion Fluorid elektrodu kullanıldı.
Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama,standart sapma) yanı sıra çoklu grupların tekrarlayan ölçümlerinde tekrarlayan varyans analizi, alt grup karşılaştırmalarında Newman Keuls çoklu karşılaştırma testi gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi alt grup karşılaştırmalarında Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Rezin modifiye cam iyonomer siman (Photac Fil Quick Aplicap, Fuji II LC) örneklerinde ısıtmanın ya da soğutmanın basma dayanımı üzerinde etkisi görülmemiştir. Bu grupta kullanılan materyallerden birinde (Photac Fil Quick Aplicap) karıştırma öncesi soğutmanın, ısıtmaya ve oda ısısında bekletmeye göre fluorid salınım miktarını anlamlı derecede arttırdığı, diğer materyalde (Fuji II LC) ise sadece ısıtmanın fluorid salınım miktarını anlamlı derecede yükselttiği görülmüştür.
Kompomerler grubundan bir materyalde (F2000) ısıtma ya da soğutmanın basma dayanımı değerleri üzerinde bir fark yaratmadığı, diğer materyalde (Dyract XP) ısıtmanın basma dayanımını anlamlı derecede arttırdığı görülmüştür. Bu gruptaki materyallerden birinde (Dyract XP) ısıtma ve soğutmanın fluorid salınım miktarları üzerinde anlamlı bir fark yaratmazken, diğer materyalde (F2000) sadece ısıtmanın anlamlı bir fark yarattığı görülmüştür.
Geleneksel cam iyonomer siman materyalinde (Ionofil Molar AC) soğutma basma dayanımı değerlerini oda ısısındaki ölçümlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşürmüştür. Bu grupta ısıtma ve soğutma materyalin fluorid salınım değerlerini oda ısısına göre anlamlı derecede yükseltmiştir.
Bu çalışmanın sonucunda üretici firmaların, materyallerin kullanım talimatları arasında; ısıtılarak ya da soğutularak artan ya da azalan fiziksel, kimyasal ya da mekanik özellikleri olup olmadığını belirtmelerinin, klinik kullanımda; materyallerden en iyi şekilde yararlanmayı sağlayacağı görüşüne varılmıştır.

Abstract:
Glass ionomer cements have good aesthetic properties, biocompatibility and are easy to apply. These materials have been often used in pediatric dentistry due to their fluoride release and anti caries properties. However, low mechanical properties limit the usage of glass ionomer cements in clinical seting. Many studies have been conducted to improve the mechanical properties of glass ionomer cements.
The aim of this study, was to evaluate the effect of pre-heating or pre-cooling on the compressive strength values and the amounts of fluoride release of five different glass ionomer-based restorative materials (resin-modified glass ionomer cements [Photac Fil Quick Aplicap and Fuji II LC Capsule], polyacid modified composite resins [Dyract XP and F2000] and a conventional glass ionomer cement [Ionofil molar AC]).
7 capsules from each of the glass ionomer-based restorative materials were immersed to water bath at 40°C for 90 sec after placing into a water impermeable plastic bag, stored refrigerator at 4°C for 30 min and the other group was kept at room temperature before the mixing.
This study was carried out two hundred and ten specimens. Of these, one hundred an five specimens (4 mm diameter and 6 mm height) were prepared for compressive strength experiment and one hundred and five specimens (10 mm diameter and 2 mm height) were prepared for fluoride release experiment. The prepared specimens were placed in plastic test tubes containing 3 ml de-ionized water and than put into an incubator at 37°C. The specimens which are prepared for compressive strength experiments were tested using INSTRON 3345 instrument until failure. Test speed was set at 1.0mm minˉ¹. For the fluoride release experiment, the specimens were measured at 1st, 2nd, 3rd, 4th, 7th, 14th, 21st and 28th days by ion selective electrode connected to an ion analyzer. Orion 720A + and Orion Fluoride electrode were used for fluoride release mesurements.
The statistical analysis was performed with NCSS 2007 software program. Data were analysed by using the descriptive statistical methods (mean average, standart deviation, median, interquartil range). Newman Keuls and Tukey multiple comparison tests were also performed. The level of significance was set at p<0,05.
For resin-modified glass ionomer cement group (Photac Fil Quick Aplicap, Fuji II LC) heating or cooling did not show any significant effect on the compressive strength. In one of the materials of in this group (Photac Fil Quick Aplicap) cooling significantly increased the fluoride release compared with heating and room temperature. For the other material (Fuji II LC) heating significantly increased the fluoride release compared with cooling and room temperature.
In the compomer group, one material (F2000) was not affected heating or cooling regarding compressive strength values , where as the other material (Dyract XP) revealed significantly higher the compressive strength  value after heating. In one of the material in this group (Dyract XP) heating or cooling did not create any significant difference on the amount of fluoride release, where as in the other material (F2000) heating significantly increased the fluoride release compared with cooling and room temperature.
The conventional glass ionomer cement (Ionofil Molar AC) revealed significantly lower compressive strength value after cooling. Heating and cooling  significantly increased fluoride releasing compared to room temperature.
In conclusion, this study supports that the effects of heating and cooling and their effects on the materials phsical, chemical and mechanical properties in clinical condition should be stated in the product instruction manual by the manufacturing company.