Kurumsal sürdürülebilirlik performansının hisse fiyatları üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan piyasalar için mekânsal ekonometrik analiz
The impact of corporate sustainability performance on share prices: Spatial econometric analysis for emerging markets
Yazar: ALİ BERTAN SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. SONER GÖKTEN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach

Özet:
İklim değişikliğine ilişkin artan küresel endişe ve şirketlerin iklim değişikliğinde oynadıkları önemli rol nedeniyle, yatırımcıların şirketlerin piyasa değeri hakkında daha güvenilir sonuçlara varabilmek için finansal bilgilere ek olarak finansal olmayan bilgilere yönelik talepleri de artmaktadır. Finansal olmayan bir bilgi türü olan Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansı (KSP), şirketlerin giderek çeşitlenen çevresel, sosyal ve yönetişim uygulamalarının niceliksel ölçümüne dayanmaktadır. Bir şirketin kurumsal sürdürülebilirlik performansını artırmak amacıyla yaptığı yatırımların potansiyel faydası, bu yatırımlardan elde edilen performansın değerle ilgili olup olmamasına bağlıdır. Literatürde KSP'nin hisse fiyatları üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar sonuçsuz kalmış ve bu çalışmaların çoğu gelişmiş piyasa ülkelerine yoğunlaşmıştır. Gelişmekte olan piyasa ülkelerinde listelenen şirketlerin KSP'sinin yatırımcılara değerle ilgili bilgi sağlayıp sağlamadığı ise hala belirsizdir. Bu tez çalışmasının ilk amacı, KSP'nin gelişmekte olan piyasa ülkelerinde listelenen şirketlerin hisse fiyatları üzerindeki etkisini incelemektir. İkinci amaç ise hisse fiyatları arasında mekânsal etkileşim etkisini ve bir şirketin KSP'sindeki değişimin aynı ülke/sektördeki diğer şirketleri nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu çalışma; ülkeye ve sektöre özgü faktörler nedeniyle potansiyel içselliği ele almak için, KSP'nin değer ilgililiğinin mekânsal ekonometrik yöntemler kullanarak analiz edildiği ilk çalışmadır. Analiz için Ohlson'un (1995) artık gelir muhasebe değerleme modelini temel alan ve Barth ve Clinch (2009) tarafından geliştirilen fiyat modeli kullanılmıştır. Bu modele göre dikkate alınan finansal olmayan değişkenler, son zamanlarda araştırmacılar tarafından sıklıkla tercih edilen "Refinitiv" veri tabanından elde edilen çevresel, sosyal, yönetişim ve kombine performans skorlarıdır. "MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi" kullanılarak 2296 şirket-yılı kapsayan örneklem 2013-2020 yılları itibarıyla analiz edilmiştir. Firmalar arasındaki karşılıklı mekânsal bağımlılığı belirlemek ve akran firmaları temsil etmesi amacıyla sektör ve ülke bazında iki ağırlık matrisi oluşturulmuştur. Bu ağırlık matrisleri, kurumsal sürdürülebilirliğe ilişkin önceki çalışmalara ve teorilere dayanmaktadır. Sonuçlar, bu çalışma için en uygun model olduğu tespit edilen sabit etkili Mekânsal Durbin Modeli (SDM) kullanılarak sunulmuştur. Çalışmanın sonuçları mekânsal bağımlılığın varlığını ortaya koymuş ve modelleri test etmek için geleneksel ekonometrik modeller yerine mekânsal ekonometrik yöntemler kullanılmıştır. Çalışmada, gelişmekte olan piyasa ülkelerinde listelenen şirketlerin çevresel, sosyal ve kombine performans skorlarının hisse fiyatlarını etkilediği ve kullanıcılara değerle ilgili bilgiler sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca, hisse fiyatları arasında mekânsal etkileşim etkisinin olduğu ve dolaylı etkilerin ülke ağırlık matrisi dikkate alındığında çevresel, sosyal ve kombine performans skorları için %1 düzeyinde pozitif ve anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Sektör ağırlık matrisi dikkate alındığında ise yönetişim performans skorunun %1 düzeyinde negatif ve anlamlı dolaylı etkileri tespit edilmiştir.

Abstract:
Due to the growing global concern about climate change and the important role that companies play in climate change, there is a growing demand by investors for non- financial information in addition to financial information in order to make more reliable conclusions about the market value of companies. Corporate Sustainability Performance (CSP), a type of non-financial information, is based on the quantitative measurement of companies' increasingly diverse environmental, social and governance practices. The potential benefit of a company's investments to improve its corporate sustainability performance depends on whether the performance derived from these investments is value relevant. In the literature, studies investigating the impact of CSP on share prices have been inconclusive, and most of these studies have focused on developed market countries. It is still unclear whether the CSP of companies listed in emerging market countries provides value relevant information to investors. The first objective of this paper is to examine the effect of CSP on the share prices of companies listed in emerging market countries. The second objective is to investigate the spatial interaction effect between share prices and how a change in a company's CSP affects other companies in the same country or industry. This is the first study to analyse the value relevance of CSP using spatial econometric methods to address potential endogeneity due to country- and industry-specific factors. The analysis employs the price model developed by Barth and Clinch (2009), which is based on Ohlson's (1995) residual income accounting valuation model. According to this model, the non-financial variables taken into account are environmental, social, governance and combined performance scores from the Refinitiv database, which has recently become a popular choice among researchers. A sample of 2296 company years from the MSCI Emerging Markets Index was analysed for the period 2013-2020. In order to determine the spatial dependence between firms and to represent peer firms, two weight matrices are constructed on the basis of sector and country. These weight matrices are based on previous studies and theories regarding corporate sustainability. The results are presented using the Spatial Durbin Model (SDM) with fixed effects, which was determined to be the most appropriate model for this study. The results of the study revealed the existence of spatial dependence and spatial econometric methods were used instead of traditional econometric models to test the models. The study concluded that the environmental, social and combined performance scores of companies listed in emerging market countries affect their share prices, providing value-relevant information to users. The study also revealed that there are spatial interaction effects between share prices and that the indirect effects are positive and significant at the 1% level for environmental, social and combined performance scores when the country weight matrix is considered. However, when the sector weight matrix is considered, negative and significant indirect effects of the governance performance score at the 1% level are found.