Nâzik el-Melâike'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri
Nâzik al-Malaika's life, literary personality and works
Yazar: AYTEN HENGİL
Danışman: DOÇ. DR. GÜRKAN DAĞBAŞI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature

Özet:
Modern Arap şiirinin öncü şairlerinden Nâzik el-Melâike gerek serbest nazım hareketi ile gerekse toplumcu söylemleriyle modern şiirin merkezinde yer almış bir şair olarak değerlendirilmektedir. Yirminci yüzyılda radikal bir değişim sürecine giren Arap toplumu için, başta klasik şiirden serbest şiire geçiş sancılı bir süreç olsa da el-Melâike şiirine güvenmiş, diğer şairlerin de serbest nazmı kullanarak şiirler yazmasında öncülük etmiştir. Bunun yanı sıra keskin eleştiri anlayışı sebebiyle de Arap dünyasında iz bırakmış bir isim olarak görülmektedir. Nâzik el-Melâike aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı'nın yol açtığı trajedilere ve acılara tanık olurken, şiirlerinde gizli olan hüznü açıkça ortaya koyan hümanizm ve milliyetçilik duygusuyla öne çıkmaktadır. Memleketi Irak'ta her türlü baskı, sömürge ve yoksullukla mücadele eden halkını, şiirlerinin tam merkezine koymaktadır. Bu çalışmada şair Nâzik el-Melâike'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerinde araştırma yapılarak şiirlerinde hâkim olan düşünce ortaya çıkarılmaya çalışılmış, aynı zamanda modern şiire katkıları ortaya konmuştur. Araştırmanın birinci bölümünde Arap şiirinin doğuşu ve gelişimi hakkında genel bir tablo çizilmiştir. İkinci bölümde ise şairin hayatı ve edebî kişiliği üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise şiirlerinin tematik yönden incelemesine yer verilmiştir. Araştırmanın neticesinde şairin, tematik olarak incelenen şiirleriyle Arap toplumunun sosyal meseleleri hakkında okuyucuya ışık tuttuğu söylenebilir. el-Melâike'nin şiirlerinde genel olarak umutsuzluk ve yabancılaşma duygusunun hâkim olduğu sonucuna varılmıştır. Toplumcu gerçekçi bir şair olarak el-Melâike'nin, ülkesindeki trajedilere ve kadın hakları mücadelesine kayıtsız kalmadığı görülmektedir.

Abstract:
One of the pioneering poets of modern Arabic poetry, Nazik al-Malaika is considered as a poet who has been at the center of modern poetry with both her free verse movement and her socialist discourses. Although the transition from classical poetry to free verse was a painful process for the Arab society, which underwent a radical change in the twentieth century, al-Malaika relied on her poetry and pioneered other poets to write poems using free verse. In addition, she is seen as a name that has left a mark in the Arab world due to his sharp sense of criticism. At the same time, Nazik al-Malaika witnessed the tragedies and sufferings caused by the Second World War and stands out with her sense of humanism and nationalism, which clearly reveals the sadness hidden in her poetry. She puts her people, who struggle against all kinds of oppression, colonization and poverty in her homeland Iraq, at the center of her poetry. In this study, the life, literary personality and works of the poet Nazik al-Malaika are analyzed to reveal the dominant thought in her poetry, as well as her contributions to modern poetry. In the first part of the study, a general picture of the birth and development of Arabic poetry is drawn. The second chapter focuses on the poet's life and literary personality. In the third chapter, a thematic analysis of her poems is given. As a result of the research, it can be said that the poet sheds light on the social issues of the Arab society through her thematically analyzed poems. It was concluded that al-Malaika poems are generally dominated by a sense of despair and alienation. As a socialist realist poet, al-Malaika is not indifferent to the tragedies in her country and the struggle for women's rights.