Türkiye'de müze yarışma projeleri uygulamaları: Deniz Müzesi'nin sergileme bağlamında değerlendirilmesi
Museum competition practices in Turkey: Evaluation of Naval Museum in the context of exhibition design
Yazar: İLYAS GÜLTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA HALE ÖZKASIM ; DOÇ. DR. NEVRA ERTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Deniz Müzesi = Marine Museum ; Müzeler = Museums ; Projeler = Projects ; Sergiler = Exhibitions ; Yarışmalar = Competitions

Özet:
Mimarlık disiplini başta olmak üzere pek çok farklı alanın çalışma konusu arasında yer alan mimari proje yarışmaları 2500 yıllık bir geçmişe sahiptir. Özgün, yaratıcı ya da yenilikçi fikirlerin üretilmesini olanaklı kılan, güncel yaklaşımların paylaşılmasına imkan sağlayan, yeni tasarımların sorgulanmasında rol oynayan, katılımcı bir sürece sahip mimari proje yarışmaları, Türkiye'de son 50 yıldır tartışılan bir yöntemdir. Tezin ana çalışma konusu olan müze mimari proje yarışmaları ise yurt dışındaki örneklere göre Türkiye'de oldukça az sayıdadır. Bu tezin ana problemi; mimari yarışma projeleri kapsamında gerçekleştirilen müze yarışma projelerinin birçok avantaja sahip olmasına rağmen Türkiye'de müze binalarının yapımında tercih edilen bir yöntem olmamasıdır. Bu çerçevede tezde, mevcut yönetmeliğin müze mimari proje yarışmaları için yeterliliği; Türkiye'de müze mimarisi konusunda çalışan mimar ya da ilgili diğer disiplinlerden uzman sayılarının yeterliliği; Türkiye'de mimari proje yarışma sürecini yürütecek profesyonel kurum/kuruluşlara ihtiyaç olup/olmadığı ile müze mimari proje yarışmalarında hangi ihtiyaçların göz önünde bulundurulup/bulundurulmadığına ilişkin sorulara yanıt aranmıştır. Tez kapsamında gerek yurt dışından gerek yurt içinden örnekler incelenmiş; ana konu olarak da İstanbul Deniz Müzesi yarışma projesi örneği sergileme bağlamında değerlendirilmiştir. Tezde, literatür tarama, örnek olay incelemesi, doküman incelemesi ve kişisel görüşme yöntemleri kullanılmış; konu ile ilgili Türkçe ve yabancı kaynaklar incelenmiştir. Tezin ana problemi ve araştırma soruları kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, müzeler için yarışmanın en ideal yöntem olduğu; mevcut yönetmeliğin revize edilmesi gerektiği; yarışma şartnamesini hazırlayacak ve süreci yürütecek profesyonel organizasyonlara ve uzmanlara ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Architectural Design Competitions have a history well over 2500 years and they still maintain their importance mainly in the fields of architecture as well as in other creative disciplines. In the context of Turkey, design competitions are at issue for about 50 years and they are being discussed as a method for calling the novel, authentic or innovative ideas forth, sharing the contemporary approaches with a wider audience, discussing design ideas publicly and providing the development processes to be more open and participatory. However, the cases of museum design projects acquired through architectural competitions which frames the focus of this research, are rather seldom in Turkey when compared to the world. The motivation of this research derives from this seldomness of architectural design competitions in Turkey, especially in the field of museum design, even though competition as a method is proved to have many advantages. Within this framework, this thesis investigates the competence of current regulations in relation to the competitions of museum architecture projects; the eligibility of the amount of experts who work in the field of museum architecture or in other related fields; the necessity of corresponding professionals/institutions/organisations who execute the processes of architectural competitions and the requirements which are defined or taken into consideration in these competition processes. In the context of exhibiting, İstanbul Naval Museum competition project is chosen as the case study research, however in the scope of this thesis, a variety of both national and international cases of museum designs had also been referred to. Research method of this thesis include literature review, examination of documentation, case study analyses and personal interviews; and all resource material is compiled both from Turkish and English sources. Following the problematic of this research and benefitting from the resource material, the emerging conclusive ideas of this thesis include that there is a necessity of making revisions on the current regulations, it is requisite to have professional organisations and experts for working through the process of compiling the competition specifications and finally, the competition method is determined to be the ideal for the design of museums.