Büyükçekmece Gülsüm Başarır Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı annelerin aşılar konusunda bilgi ve davranışları /
Yazar: REYHAN IŞIN
Danışman: UZMAN NESLİHAN ÖZKUL SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Anneler = Mothers ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 0-24 aylık bebeği olan annelerin aşılar konusunda bilgi ve
davranışlarının incelenmesidir.
Materyal ve Metod: Bu araştırmaya Büyükçekmece Gülsüm Başarır Aile Sağlığı
Merkezi'ne kayıtlı ve 0-24 aylık bebeği olan 18-46 yaş arasındaki 413 kadın dahil
edilmiştir. 18 yaş altındaki anneler, bilişsel düzeyini etkileyecek bir psikiyatrik hastalığı
olanlar, araştırma için onamı kabul etmeyenler, Türkçe bilmeyenler, bebeklerinde
kronik nörolojik hastalığı veya immün yetmezliği olan anneler çalışmaya dahil
edilmemiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket
formu 37 sorudan oluşmaktadır.Karşılıklı soru cevap şeklinde yapılmıştır. İki bölümden
oluşan anketin birinci bölümünde annenin demografik özelliklerine ilişkin sorular,
ikinci bölümünde ise aşılar hakkındaki bilgi düzeyini belirlemeye yönelik sorular yer
almaktadır.
Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin yaşları 18-46 arasında olup ortalama yaş
28.53±5.57 idi. Çalışmamıza katılan annelerin %97.6'sı çocuğun yaşına uygun olarak
aşılarını yaptırdığını ve %95.4'ü aşıların aile hekimliği merkezlerinde yapıldığını ifade
etmiştir. Annelerin %67.1'i çocuğun son aşısının 2 yaşında, %7'si 1 yaşında, %7'si 1.5
yaşında, %6.3'ü 3 yaşında yapıldığını, %12.6'sı ise son aşının ne zaman yapıldığını
bilmediğini belirtmiştir. Çalışmaya katılan annelerin %95.9'u çocuklara aşı yapılması
gerektiğini, %2.2'si yapılmaması gerektiğini, %1.9'u ise bu konuyla ilgili bir bilgisinin
olmadığını ayrıca %65.6'sı aşıların yan etkisinin olduğunu ifade etmiştir. Annelerin
%90.6'sı çocukluk çağında yapılan aşıları güvenli bulduğunu, %96.6'sı aşılama ile
çocukların hastalıklardan korunduğunu düşündüğü, %29.8'i medya ve internette aşılarla
ilgili olumsuz bilgileri okuduğunu, %83.1'i aşıların çocuğun bağışlık sistemini
zayıflatmayacağını belirtmiştir. Annelerden yalnızca %1.5'i dini nedenlerle aşı
yaptırmadığı görülmüştür. Annelerden %97.6'sı sağlık çalışanlarının aşılarla ilgili
tavsiyeleri dinlediği, %97.1'inin sağlık çalışanlarının aşılarla ilgili tavsiyelerine
güvendikleri tespit edilmiştir. Annenin eğitim düzeyindeki artışa bağlı olarak çocuklara
aşı yapılması gerektiğini belirtenlerin oranının da anlamlı şekilde arttığı görülmüştür.
Yine yapılan analiz sonucunda anne eğitim düzeyindeki artış ile beraber aşıların yan
etkisi olduğuna yönelik düşünceye sahip olanların, aşılarla ilgili olumsuz düşüncelerin,
aşılama ile çocukların hastalıklardan korunduğunu düşünenlerin oranının anlamlı
şekilde arttığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında annelerin aşılarla ilgili
bilgi düzeylerinin genel itibariyle iyi olduğu, aşılara yönelik önyargılarının düşük
olduğu, aşı yaptırma konusundaki bilgi kaynaklarının güvenilir olduğu söylenebilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the knowledge and behavior of mothers
with babies aged 0-24 months about vaccines.
Materials and Methods: 413 women between the ages of 18-46, who are registered in
Büyükçekmece Gülsüm Başarır Family Health Center and have a 0-24 month old baby,
were included in this study. Mothers under the age of 18, those with a psychiatric illness
that could affect their cognitive level, those who refused to give consent for the study,
those who did not speak Turkish, mothers with chronic neurological disease in their
babies and immunodeficiency were not included in the study. Questionnaire method
was used as a data collection tool in the study. The questionnaire form consists of 37
questions. In the first part of the questionnaire, which consists of two parts, there are
questions about the demographic characteristics of the mother, while the second part
includes questions to determine the level of knowledge about vaccines.
Results: The age of the mothers, was between 18-46 and the mean age was 28.53 ±
5.57. 97.6% of the mothers stated that they had their vaccinations according to the age
of the child. 95.4% of the mothers stated that the vaccines were administered in family
medicine centers. While 67.1% of the mothers stated that the last vaccine of the child
was made at 2 years old, 7% at 1 year old, 7% at 1.5 years old, 6.3% at 3 years old,
12.6% stated that they did not know when the last vaccine was given. 95.9% of the
mothers participating in the study stated that children should be vaccinated, 2.2%
should not, and 1.9% stated that they do not have any knowledge about this issue.
65.6% of the mothers who participated in the study stated that vaccines had side effects.
90.6% of the mothers who participated in the study stated that they found childhood
vaccines safe, 96.6% thought that children were protected from diseases by vaccination,
29.8% read negative information about vaccines in the media and on the internet. It was
observed that 83.1% of the mothers participating in the study stated that vaccines would
not weaken the child's immune system. Again, it was observed that only 1.5% of the
mothers who participated in the study did not get vaccinated for religious reasons. It
was determined that 97.6% of the mothers listened to the recommendations of
healthcare professionals regarding vaccines, and 97.1% of them relied on the
recommendations of healthcare professionals about vaccines. It was observed that the
rate of those who responded that the children should be vaccinated due to the increase in
the education level of the mother increased significantly. As a result of the analysis, it
was determined that the rate of those who thought that vaccines had side effects
increased significantly, negative thoughts about vaccines increased significantly, and
the rate of those who thought that children were protected from diseases by vaccination
increased significantly.
Conclusion: Considering the results obtained from the study, it can be said that the
mothers' level of knowledge about vaccines is generally good, their prejudices towards
vaccines are low, and their sources of information about vaccination are reliable.