Üstün yetenekli kızların olimpiyatlardaki üstün matematiksel yaratıcılık performansları: Bir kuram oluşturma çalışması
Superior mathematical creativity performances of gifted/talented girls in the olympiads: A grounded theory study
Yazar: ŞEYDA AYDIN KARACA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted

Özet:
Bu çalışmada kanıt temelli bir süreçle matematik olimpiyatlarında yüksek performans sergileyen üstün yetenekli kız öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarına ilişkin bir kuram oluşturmak amaçlanmıştır. Kuram oluşturma yaklaşımı ile yürütülen araştırmada, uluslararası matematik olimpiyatı başarısı olan altı üstün yetenekli kız öğrenci, ebeveynleri ve öğretmenlerinden veri toplanmıştır. Katılımcılara kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Bireysel bilgi formu, öğrenci görüşme formu, ebeveyn görüşme formu ve öğretmen görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veri toplama aşamasında eş zamanlı olarak veriler çözümlenmiş ve analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda kuramın üstün yetenek, yaratıcı kişilik özellikleri, matematik olimpiyatlarında cinsiyet farklılığı, olimpiyatçı kimlik, olimpiyatlardaki zorluk içinde zorluk, ileri matematik, ileri düzey sayı duyusu, matematiksel yaratıcılık, problem çözme ve kurma, dönüştürücü deneyimler, genel yüksek yaratıcılık ve şans boyutlarından oluştuğu görülmüştür. Daha önceki kuramlarda olmayan olimpiyatçı kimlik, olimpiyatlardaki zorluk içinde zorluk, olimpiyatlarda cinsiyet farklılığı ve dönüştürücü deneyimler boyutlarının bu kuramda ortaya çıktığı görülmüştür. Üstün yetenek, matematik olimpiyatlarında cinsiyet farklılığı ve yaratıcı kişilik özellikleri boyutları aileye özgü şansın etkisiyle olimpiyatçı kimliği oluşturmaktadır. Daha sonra dönüştürücü şansın etkisiyle matematiksel yaratıcılık, ileri matematik, ileri düzey sayı duyusu, olimpiyatlardaki zorluk içinde zorluk ve problem çözme ve kurma boyutları dönüştürücü deneyimleri ortaya koymaktadır. Buna olimpiyata ilişkin şansın eklenmesiyle üstün matematiksel yaratıcılık ve yüksek yaratıcılık performansları ortaya çıkmaktadır.  Tüm boyutlar ve kuram alanyazındaki kuramlarla karşılaştırılıp tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to develop a theory on the mathematical creativity of gifted female students who exhibit high performance in the Mathematical Olympiads by following an evidence-based process. In the research conducted with the grounded theory approach, data were collected from six gifted female students who were successful in the International Mathematical Olympiad, their parents, and teachers. The participants were determined using the snowball sampling method. Individual information forms, student interview forms, parent interview forms, and teacher interview forms were used as data collection tools. Data collection and data analyses were conducted simultaneously. As a result of the analyses, it was seen that the theory consisted of the dimensions of giftedness, creative personality traits, gender differences in the Mathematical Olympiads, Olympian identity, challenge in challenge in the Olympiads, advanced mathematics, advanced number sense, mathematical creativity, problem-solving and posing, transformative experiences, general high creativity, and chance. The dimensions of Olympian identity, challenge in challenge in the Olympiads, gender differences in the Mathematical Olympiads, and transformative experiences, which were not present in previous theories, emerged in this theory. The dimensions of giftedness, gender differences in the Mathematical Olympiads, and creative personality traits formed the identity of an Olympian with the effect of family-specific chance. Then, the impact of transformative chance, mathematical creativity, advanced mathematics, advanced number sense, challenge in challenge in the Olympiads, and problem-solving and posing dimensions revealed transformative experiences. With the addition of Olympic chance, superior mathematical creativity and high creativity performances emerged. All dimensions and theories were compared and discussed with the theories in the literature.