Sosyokültürel sürdürülebilirlik bağlamında kamusal açık alanda kimlik ve anlam, Samsun Milli Fuar Alanı örneği
Identity and meaning in public open spaces in the context of sociocultural sustainability, case of Samsun National Fair
Yazar: İREM DİNÇLER
Danışman: PROF. DR. İLKNUR TÜRKSEVEN DOĞRUSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tez çalışması, 1 Temmuz 1963 yılında "Samsun 19 Mayıs Karadeniz Fuarı" adıyla açılan, ulusal ve uluslararası platformlarda kendini kanıtlamış, Türkiye'nin ikinci büyük fuarı olarak önemli bir belgelik teşkil eden Samsun Milli Fuarı'nın dönüşümünü ele almaktadır. Bununla birlikte araştırma, fuarın geçirdiği dönüşümün sosyokültürel sürdürülebilirlik bağlamında kimlik ve anlam üzerindeki yansımalarına odaklanmaktadır. Çalışmada, öncelikle "sosyokültürel sürdürülebilirlik", "kimlik", "anlam", "kamusal açık mekân" ve "dönüşüm" kavramlarını ören kuramsal altyapı oluşturulmuştur. Ardından fuarın geçirdiği dönüşümler, kronolojik olarak fuarın yapıldığı tarihten itibaren günümüze kadar kentsel ve mimari ölçekte morfolojik (biçimsel) ve işlevsel olarak analiz edilmiştir. Morfolojik dönüşümler kentsel doku bağlamında fuar alanının bulunduğu konum da dikkate alınarak "kıyı hattı", "ulaşım ağları" ve "şekil-zemin" analizlerini kapsamaktadır. İşlevsel dönüşüm ise fuar alanı ve yakın çevresinin kullanıcılar tarafından nasıl kullanıldığını ortaya çıkarabilmek adına "işlev ve eylem örüntüleri" analizini kapsamaktadır. Samsun Milli Fuarı'nın mimari ölçekte kazandığı kimlik ve anlamların izlerini sürebilmek adına doküman analizi ile alan çalışması kapsamında tematik içerik analizi yapılmıştır. Şöyle ki, Samsun Milli Fuarı'nın kullanıcı belleğindeki yerini saptayabilmek için alanda; 2019 yılı Kasım ayında biri alan dışından olmak üzere rastgele seçilen toplamda 12 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra temel kaynak nitelinde olan kitaplar, fuarı konu alan dergi, Samsun Büyükşehir Belediyesinden alınan haritalar, internet üzerinden arşivine ulaşılabilen gazeteler (Milliyet, Cumhuriyet, Vatandaş, Hürriyet gazeteleri) ve Salt Araştırma Fotoğraf ve Kartpostal Arşivinden faydalanılmıştır. Fuarın kültürel yaşamına ayna tutan ve bize dönem hakkında ipuçları veren kartpostallardan ve Samsun Kent Müzesi Arşivinden de yararlanılmıştır. Literatürde dağınık halde olan bu veriler ile edinilen bilgiler kronolojik olarak belgelenmiştir.

Abstract:
The thesis study deals with the transformation of the Samsun National Fair, which was opened on July 1, 1963 under the name "Samsun 19 May Black Sea Fair", which proved itself in national and international platforms, and which constitutes an important document as Turkey's second largest fair. In addition, the research focuses on the reflections of the transformation of the fair on identity and meaning in the context of socio-cultural sustainability. In the study, first of all, the theoretical infrastructure that weaves the concepts of "socio-cultural sustainability", "identity", "meaning", "public open space" and "transformation" was created. Then, the transformations of the fair were analyzed chronologically from the date of the fair to the present day, morphologically (formally) and functionally on an urban and architectural scale. Morphological transformations include "coastalline", "transportation networks" and "figure-ground" analyzes, taking into account the location of the fairground in the context of urban texture. The functional transformation includes the analysis of "function and action patterns" in order to reveal how the fairground and its immediate surroundings are used by the users. In order to trace the identity and meanings gained by the Samsun National Fair in architectural scale, a thematic content analysis was carried out within the scope of the field study with document analysis. Namely, in order to determine the place of the Samsun National Fair in the user's memory; Semi-structured interviews were conducted with 12 randomly selected people in November 2019. In addition to this, books that are the main source, the magazine about the fair, maps from Samsun Metropolitan Municipality, newspapers whose archives can be accessed online (Newspapers of Milliyet, Cumhuriyet, Vatandaş, Hürriyet) and Absolute Research Photograph and Postcard Archive were used. Postcards that mirror the cultural life of the fair and give us clues about the period and the archive of Samsun City Museum were also used. The information obtained from these data, which are scattered in the literature, are documented chronologically.