Üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeylerinin yordanmasında duygu düzenlemenin ve stresle başa çıkma tarzlarının rolü
The role of emotion regulation and coping styles in predicting mindfulness of university students
Yazar: ELİF VARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ YAKA
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin duygu düzenleme ve stresle başa çıkma tarzlarının bilinçli farkındalık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığını belirlemektir. Araştırmanın örneklemi orantılı tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Örneklemi Uşak Üniversitesi Fen Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören 548'si kadın, 242'si erkek olmak üzere toplam 790 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Duygu Düzenleme Ölçeği (DDÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçeklerden alınan puanlar çoklu doğrusal regresyon analizi yöntemiyle analize sokulmuştur.  
Araştırmanın bulguları duygu düzenlemenin (bilişsel yeniden değerlendirme ve duygusal dışavurumu bastırma) ve stresle başa çıkma tarzlarının (çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma yaklaşımı) birlikte bilinçli farkındalığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığını ve bilinçli farkındalığın %11'ini açıkladığını göstermiştir. Bilişsel yeniden değerlendirme, duygusal dışavurumu bastırma, çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma yaklaşımı değişkenlerinin tek başlarına bilinçli farkındalığın anlamlı birer yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan stresle başa çıkma tarzlarının iyimser yaklaşım ve kendine güvenen yaklaşım alt boyutlarının bilinçli farkındalığın anlamlı birer yordayıcısı olmadığı görülmüştür. Bilinçli farkındalık ile bilişsel yeniden değerlendirme alt boyutu arasında negatif, duygusal dışavurumu bastırma alt boyutu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca bilinçli farkındalık ile stresle başa çıkma tarzlarından çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım arasında negatif yönlü, sosyal desteğe başvurma yaklaşımı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Cinsiyete göre öğrencilerin bilinçli farkındalık düzeyleri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Modelde göreli olarak en önemli yordayıcı çaresiz yaklaşım tarzı olmuştur. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmakla birlikte araştırmacı ve uygulayıcılara bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to investigate the roles of emotion regulation and coping styles in predicting mindfulness level of university students. In this study stratified sampling method was used. The study has been realized on the total 790 students as 548 female and 242 male students educating in Faculty of Arts and Sciences and Education of Uşak University. The data were collected by Mindfulness Scale (MS), Emotion Regulation Scale (ERS), The Stress Defeating Style Scale (SDSS) and Personnel Information Form. The enter multiple linear regression analysis was conducted to determine the predictive role of independent variables in dependent variables. 
The findings of these search demonstrated that there was a direct positive relationship between the emotional-expression subscale and the mindfulness. However, it was not found a significant relationship between the mindfulness and the reappraisal subscale score.  Also the analyses showed that there was a negative significant relationship between mindfulness and submissive and self-blame approach and a positive significant relationship between mindfulness and social help searching approach, self-confident approach and optimist approach. 
Finally; ERS scores (the reappraisal subscale and emotional subscale scores) and SDSS scores (submissive approach, self-blame approach and social help searching approach scores) accounted for the 11% of the variance for the mindfulness scores. The mindfulness scores of the students have not found meaning according to sex. The findings were discussed in the light of related literature and some suggestions were offered.