Farklı bilişsel tempoya sahip 60-72 aylık çocukların görsel algılarının incelenmesi
Investigation of the visual perception of 60-72 month-old children with different cognitive tempo
Yazar: SİBEL AHRAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN KAYILI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Bilişsel tempo = Cognitive tempo ; Görsel algılama = Visual perception ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden farklı bilişsel tempoya sahip 60-72 ay çocukların görsel algılarının incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenini "görsel algı", bağımsız değişkenini ise "bilişsel tempo" oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı Konya il merkezinde bulunan MEB'e bağlı bağımsız anaokulları ve ilkokulların bünyesinde bulunan anasınıflarında okul öncesi eğitimi alan toplam 726 (360 kız, 366 erkek) 60-72 ay çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubuna alınan çocukların bilişsel tempolarını belirlemek amacıyla Wright (1971) tarafından geliştirilen Kansas Okul Öncesi Dönemdeki Çocuklar İçin Düşünsellik-İçtepisellik Ölçeği A Formu (Kansas Reflection–Impulsivity Scale for Preschoolers Form A - KRISP), görsel algı becerilerini belirlemek amacıyla ise Marianne Frostig tarafından geliştirilen Frostig Görsel Algı Testi (Frostig Developmental Test of Visual Perception ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, SPSS 22.0 sosyal bilimler için veri analizi programı kullanılarak, bağımsız gruplarda t-testi işlemleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında ulaşılan genel sonuç; Bilişsel Temponun ( Reflektif-impulsif), Frostig Görsel Algı Testi Toplam puan ortalamaları ve Göz-motor koordinasyonu,  Şekil-Zemin Algılanması, Mekânsal İlişkilerin Algılanması alt testlerine ait puan ortalamaları üzerinde bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Fakat Frostig Görsel Algı Testi'nin Şekil Sabitliğinin Algılanması ve Mekânda Konumun Algılanması alt testlerine ait puan ortalamalarının çocukların bilişsel tempolarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farlılaştığı sonucu elde edilmiştir. Bu farklılaşma reflektif çocukların lehinedir.

Abstract:
This study was carried out to examine the visual perception of 60-72 month-old children with different cognitive styles who attend preschool education institutions. The dependent variable of the study was "visual perception" and the independent variable was "cognitive tempo". The study group of the study consists of 726 (360 girls, 366 boys) 60-72 months children receiving pre-school education in the independent kindergartens and primary schools affiliated to the Ministry of National Education in the city center of Konya in the 2018-2019 academic year. Relational scanning model was used in the research. The Kansas Reflection-Impulsivity Scale for Preschoolers Form A (KRISP) was developed by Wright (1971) to determine the cognitive styles of the children included in the study group, and the Kansas Reflection-Impulsivity Scale for Preschoolers Form A (KRISP) was developed by Marianne Frostig to determine the visual perception skills. Frostig Developmental Test of Visual Perception was used. In the analysis of the data obtained in the research, by using the SPSS 22.0 data analysis program for social sciences, t-test procedures were applied in independent groups. The general conclusion reached in the light of the findings of the research; It was determined that Cognitive Tempo (Reflective-impulsive) did not have an effect on the average scores of the Frostig Visual Perception Test and the mean scores of the subtests of Eye-motor coordination, Figure-Ground Perception, and Perception of Spatial Relationships. However, it was found that the mean scores of the Frostig Visual Perception Test's Perception of Shape Constancy and Perception of Position in Space subtests differed statistically significantly according to the cognitive tempo of the children. This differentiation is in favor of reflective children.