Arap Baharına kadar Türkiye'nin Suriye politikasındaki değişim
The change in Turkey's Syria policy until the Arab Spring
Yazar: DOLUNAY YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN KÖROĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Suriye = Syria ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez Türkiye-Suriye ilişkilerinde Arap Baharı öncesi dönemde yakınlaşma olarak nitelenen değişimi incelemektedir. Bu incelemeyi bir tarihi arka plan ve ilgili dönemin analizini yaparak gerçekleştirmektedir. Bu yaklaşımla dinamikleri, ilgili aktörleri, onların söylem ve aksiyonlarını, kurumları, devlet politikası araçlarını ve bu politikaları nasıl hayata geçirdiklerini mercek altına almaktadır. İlgili aktörlerin manevra alanını oluşturan çok boyutlu ve çok aktörlü tarihi, yerel ve küresel bağlamları dikkate alınmaktadır. Tezi oluşturan dört bölüm bu yaklaşım ve analizlerle Suriye-Türkiye ilişkilerini Arap baharına kadar olan dönemde ele almaktadır.

Bu çalışma Türkiye-Suriye ilişkilerini Soğuk Savaş sonrası dönemi içerisinde geniş uluslararası sistem perspektifinde ele almayı amaçlamaktadır. Tezin ana bağlamı iç/dış politika ilişkisi üzerinden şekillenmekle birlikte Amerika'nın teröre karşı savaş politikası, Irak Savaşı, Ortadoğu'ya barış, demokrasi ve istikrar getirme politikalarının oluşturduğu güç boşluğunun önemine vurgu yapılmaktadır. Bu çerçevede ülkedeki gelişmeler ve reformlar içerideki bağlamı oluştururken, bölgedeki gelişmeler içeride kazanılan özgüven ile proaktif, etkin ve liderlik rolü oynama imkânı ortaya çıkarmıştır. 

Bu tez bir tarihi arka plan üzerine ikili ilişkileri bina ederek iç ve dış politika linkleri üzerinden Türkiye'nin yeni dış politikasını analiz etmektedir. Türkiye'nin bölgesel ve uluslararası politikada kendini yeniden tanımlayarak ortaya koyduğu yumuşak güç bakış açısıyla, Türk dış politika yapıcılarının algılarındaki değişiklikle nasıl olup daha etkin ve geniş ufuklu bir dış politika benimsedikleri üzerinde durulmaktadır.

Bu tezde Türkiye-Suriye ilişkileri tarihsel dönemlere ayrılan, 1991 ve 2010 yılları arası dönem mercek altına alınmıştır. Bu tarih dilimi içerisinde dış politika bahsedilen aktörler ve manevralarıyla belirsizlikten maksimum işbirliğine uzanan bir gelişme seyrine şahitlik etmiştir. Arap Baharı öncesi dönemde Türkiye-Suriye ilişkileri stratejik işbirliğine çağrı yapan bir aşamaya gelmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Suriye, Türk Dış Politikası, Sıfır Problem Politikası, Ortadoğu

Abstract:
This thesis undertakes the task of investigating the domestic and international factors that paved the ground for a recent shift in Turkey-Syria relations, which has been described by many as a rapprochement in light of the policies that both countries have followed before the Arab Spring. By the same token, the study is a scientific attempt to set out the dynamics, actors and their speeches/acts, agencies, governmental policy tools and performative actions related to foreign policy-making, all of which are appropriated within a multi-layered comprehension and multivariate interpretation of historical, local and global contexts. Such an explorative undertaking of Turkey-Syria relations was analyzed in four chapters in this thesis.

This study aims to analyze the Turkish-Syrian rapprochement process within the broader perspective of the international system in the post-Cold War era. Although its major focus is on the domestic/foreign policy nexus in Turkey, it has been argued that the US war on terror and its subsequent failure in Iraq as well the rhetoric of bringing peace, democracy and stability into the Middle East created a power vacuum in the region. Coupled with the domestic developments and reforms which took place at a domestic level, there emerged a possibility and maybe a need for Turkey to play a more proactive, and more importantly, a leading role in the region.

This thesis provides an historical background to bilateral relations and, by keeping the sheer link between domestic and international politics at its center, analyzes the emergence of Turkey's new foreign policy vision. In view of Turkey's repositioning in regional and international arenas as a soft power in the Middle East, this thesis seeks to understand the sudden change in the perception of Turkish foreign policy makers towards a more active and extraverted attitude in foreign policy-making. 

Via a classification of Turkish-Syrian relations into time intervals, it focuses on the period between 1991 and 2010. This period is marked by a course of actions moving from uncertainty to maximum cooperation. The relations came to the eve of the development of a strategic partnership before the Arab Spring. 

Keywords: Turkey, Syria, Turkish Foreign Policy, Zero Problem Policy, Middle East