Geri dönüşümde kâğıt atıkların enstrüman yapımında değerlendirilmesi: Karadeniz kemençesi örneği
Using of recycled paper for instrument making: Example of Karadeniz kemençe
Yazar: CEYHUN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET MERVE EKEN KÜÇÜKAKSOY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Müziğin gerçekleşmesini sağlayan en önemli unsurlardan biri olan çalgılar,
geçmişten günümüze kadar teknolojinin de gelişmesiyle birlikte bir o kadar gelişmiş ve
hatta farklı çalgı türlerinin oluşmasına ve çalgı yapım alanında farklı yapım tekniklerinin
gelişmesine olanak sunmuştur.
İklim krizinin de etkisiyle yaşam olanakların azalması, insanoğlunu yeni arayışlar
içine sokmaktadır. Bu durum birçok alan gibi çalgı yapımına da yansımakta ve özellikle
çalgı aleti yapımı için ses kalitesi yüksek ağaçların giderek azalması ve bu durumda da
standart ses kalitesine ulaşamama gibi sorunlar giderek artmakta, çevre duyarlılığının da
etkisiyle, atık malzemelerin geri dönüştürülmesi konusunda çalışmalar yaygınlaşmaktadır.
Birçok alanda görülen bu çalışmalar çalgı yapım alanında da yankı bulmuş ve bazı
denemeler yapılmaya çalışılmıştır. Fiber karbon, bakalit vb. malzemelerden birçok
enstrüman elde edilmiş ve ağaç tüketiminin en aza indirgenmesinin amaçladığı çalışmalar
bulunmaktadır. Ancak geri dönüştürülen malzeme ile çalgı yapım çalışmalarına
rastlanamamıştır. Atık malzemelerin daha iyi nedenlerle kullanılmak üzere geri
dönüştürülmesi fikrini taşıyan ileri dönüşüm kavramı, atık kâğıtların enstrüman yapımı için
dönüştürülmesini de yansıtmaktadır.
Bu çalışmada evimizde, işyerimizde ya da sokakta kullanıp çöpe attığımız
kâğıtların tekrar geri dönüştürülerek bir enstrümana çevrilebilmesi amaçlanmaktadır.
Enstrüman yapımında yenilikçi bir anlayışla, ahşap malzemeleri kullanmanın yanı sıra,
ağacın kâğıda dönüştürülmüş ve kullanılmış halini tekrar geri dönüştürerek, çalınabilir bir
enstrümana çevirmek ve daha iyi bir amaç olan ileri dönüşüm (upcycling) için geri
dönüşümü kullanarak, enstrüman yapımında farklılık yaratmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çalgı Yapım, İleri Dönüşüm, Atık Kâğıt, Geri Dönüşüm, Organoloji, Ekomüzikoloji.

Abstract:
Instruments, which are one of the most important elements that ensure the
realization of music, have developed as much as the developments from the past to the
present, and even offered opportunities in different playing styles and parts of different
production techniques in the field of instrument making.
The prolongation of the stay of the climate crisis also puts human beings in new
quests. This situation is reflected in the production of playing, like many other fields, and
problems such as the gradual disappearance of trees with high sound quality especially for
the making of playing instruments, and in this case, not reaching the standard sound
quality, are increasing, and environmental protection is also local and the recycling of
waste materials. This operation, which is seen in many areas, has been tried to preserve the
reflections and to make some trials in the field of instrument making. Fiber carbon,
bakelite etc. Many devices operated are obtained and run where the tree usage is aimed to
be minimized. However, no musical instruments were found using recycled materials. The
concept of forward recycling, which carries containers for recycling to be used for better
use of waste resources, also reflects the recycling of paper waste device.
It is aimed that the paper that we use and throw away in our homes, workplaces or
on the street can be recycled and turned into a device. With an understanding of prolonging
the life of the instrument, besides using wood materials, it is aimed to change the wood to
paper and recycle its use case, to turn it into a playable instrument and to make it
permanent by using reverse operation for a better purpose of upcycling (upcycling).

Keywords: Instrument Making, Upcycling, Waste Paper, Recycle, Organology, Ecomusicology