Matematik başarısı ve öğrenci kişilik özellikleri: Bir meta-analiz çalışması
Mathematics success and student personality: A meta-analysis study
Yazar: SEMA ABDİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP YILMAZ ÖZELÇİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Meta analizi = Meta analysis

Özet:
Matematik başarısı, matematiğin insan yaşamında önemli bir yere sahip olmasından dolayı birçok çalışmaya konu olmuş ve bu konuda yapılan çalışma sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu araştırmada matematik başarısı konusuna elde edilen veriler ışığında yüksek güvenirliğe sahip genel bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda 2010 yılından 2022 yılına kadar yapılan çalışmaların bulguları birleştirilerek meta-analiz gerçekleştirilmiştir. 
Alan yazında son yıllarda yapılmış matematik başarısı ile kaygı, tutum, öz-düzenleme, motivasyon ve öz-yeterlik arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu araştırmada öğrenci kişilik özelliklerinden kaygı, öz-düzenleme, tutum, akademik güdülenme/motivasyon ve öz-yeterlik değişkenlerinin matematik başarısı üzerindeki etki büyüklüğü elde edilmiştir. 2010 yılından 2022 yılına kadar Türkiye'de gerçekleştirilmiş matematik başarısı ile ilgili 635 yüksek lisans ve doktora tezi incelenmiştir. Araştırmada belirlenen dâhil edilme ölçütlerine uygun çalışmalar meta-analize dâhil edilmiştir. Belirlenen ölçütleri taşıyan çalışmalardan, öğrenci kişilik özelliklerinden kaygı için 35, öz-düzenleme için 9, tutum için 28, akademik güdülenme/motivasyon için 12 ve öz-yeterlik için 23 tane çalışmanın verilerinden yararlanılmıştır.  
Meta-analize dâhil edilen çalışmaların örneklem sayısı ve Pearson Korelasyon Katsayısı (r) verileri kullanılmıştır. Comprehensive Meta-Analysis (CMA) istatiksel paket programı kullanılarak; etki büyüklüğü değerlerine, heterojenlik, anlamlılık ve yayın yanlılığı testlerinin sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmaların kodlanması aşamasında MS Office Excel 2019 programından yararlanılmıştır. Meta-analize dâhil edilen çalışmalar heterojen özellik gösterdiğinden rastgele etkiler modeline göre analiz yapılmıştır.
Araştırma sonunda Cohen, Manion ve Morrison'un (2007) yapmış olduğu etki büyüklüğü sınıflandırmasına göre matematik başarısı ile kaygı arasında (r=-0.287) istatiksel açıdan anlamlı negatif yönlü, düşük düzeyde bir ilişki elde edilirken, matematik başarısı ile öz-düzenleme arasında(r=0.469), matematik başarısı ile tutum arasında (r=0.333), matematik başarısı ile akademik güdülenme/motivasyon arasında (r=0.389), matematik başarısı ile öz-yeterlik arasında (r=0.42) istatiksel açıdan anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde ilişki elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda elde edilen etki büyüklük değerlerine göre matematik başarısını etkileyen en önemli etkenlerin sırasıyla; öz-düzenleme, öz-yeterlik, akademik güdülenme/motivasyon, tutum ve kaygı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Mathematics success has been the subject of many studies since mathematics has an important place in human life and the number of studies on this subject is increasing day by day. In this study, it was aimed to make a general evaluation with high reliability in the light of the data obtained on the subject of mathematics achievement. In this context, a meta-analysis was carried out by combining the findings of the studies conducted from 2010 to 2022.
There are many studies in the literature examining the relationship between mathematics achievement and anxiety, attitude, self-regulation, motivation and self-efficacy in recent years. In this study, the effect size of the variables of anxiety, self-regulation, attitude, academic motivation/motivation and self-efficacy from student personality traits on mathematics achievement was obtained. From 2010 to 2022, 635 master's and doctoral theses on mathematics achievement in Turkey were examined. Studies that met the inclusion criteria determined in the study were included in the meta-analysis. Among the studies that met the specified criteria, data from 35 studies for anxiety, 9 for self-regulation, 28 for attitude, 12 for academic motivation/motivation, and 23 for self-efficacy were used.
The sample size and Pearson Correlation Coefficient (r) data of the studies included in the meta-analysis were used. Using the Comprehensive Meta-Analysis (CMA) statistical package program; effect size values, heterogeneity, significance and publication bias tests were obtained. In addition, MS Office Excel 2019 program was used in the coding phase of the studies. Since the studies included in the meta-analysis showed heterogeneous characteristics, the analysis was carried out according to the random effects model.
At the end of the study, according to the effect size classification made by Cohen, Manion, and Morrison (2007), a statistically significant, negative, low-level relationship was obtained between mathematics achievement and anxiety (r=-0.287), while between mathematics achievement and self-regulation(r=0.469), between mathematics achievement and attitude (r=0.333), between mathematics achievement and academic motivation/motivation (r=0.389), between mathematics achievement and self-efficacy (r=0.42) statistically significant, positive, moderate level of relationship. According to the effect size values obtained at the end of the study, the most important factors affecting mathematics achievement are respectively; It was concluded that there are self-regulation, self-efficacy, academic motivation/motivation, attitude and anxiety.