Bursa Cem Sultan Türbesi kalem işleri ve kompozisyon özellikleri
Painted decoration and composition specifications of Cem Sultan Tomb in Bursa
Yazar: AYŞEGÜL KAMACI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FUAT BAYSAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Cem Sultan = Cem Sultan ; Cem Sultan Türbesi = Cem Sultan Tomb ; Kalem işi = Work of chisel ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süslemeler = Ornamentations ; Türbeler = Tombs

Özet:
Türk tezyini sanatlar içinde önemli bir yere sahip olan kalemişi sanatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde usta sanatkârların maharetli ellerinde gelişim göstererek zirve noktasına ulaşmıştır. Bu süreç başkent Bursa ile başlayıp fethedilen tüm topraklarda gelişimini sürdürmüştür. Devlet-i Aliyye için önemli bir yere sahip olan Bursa'da birçok sultan, şehzade ve validelerinin türbeleri bulunmaktadır.
Bu araştırmada, Osmanlı sanat anlayışına ışık tutmak ve tarihi eserlerimizi belgelemek amacı ile türbe tezyinatının en eşsiz örneklerinden olan Bursa Cem Sultan Türbesi kalemişi tezyinatı çalışılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın amacı ve önemi, izlenen yöntem ve konu ile ilgili yapılan kaynak araştırmaları yer almaktadır. İkinci bölümde kalemişi sanatı ve teknikler hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Bursa Muradiye Külliyesi ve Haziresinde yer alan türbeler hakkında bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde Bursa Cem Sultan Türbesi tanıtılıp içerisinde yer alan mevtalarla ilgili bilgiler verilmiştir. Beşinci bölüm katalog olarak düzenlenmiş, türbe içindeki kalemişi tezyinatı, desen, yazı, motif ve teknik açıdan incelenerek her katalog başlığı altında değerlendirmeye yer verilmiştir. Son olarak incelenen eserlerin genel bir değerlendirmesi yapılıp sonuca ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Kalemişi, Cem Sultan Türbesi, Türbe Süslemeleri, Tezyinat, Muradiye Külliyesi

Abstract:
Painted decoration, which has an important place in Turkish decorative arts, reached its peak by developing in the skillful hands of master craftsmen during the Ottoman Empire period. This process started with the capital Bursa and continued its development in all conquered lands. There are many tombs of sultans, princes and their mothers in Bursa, which has a significant place for the Ottoman Empire.
In this research, in order to shed light on the understanding of Ottoman art and to document our historical artifacts, the painted decoration of Bursa Cem Sultan Tombs, which is one of the unique examples of tomb decoration, is studied.
In the first part of the study, the purpose and importance of the research, the following method and the source researches on the subject are included. In the second part, information about hand drawing art and techniques are given. The third section contains knowledge on Bursa Muradiye Complex and tombs in the garden. In the fourth part, Bursa Cem Sultan Tomb is introduced, and information is given about the graves that are inside in the tomb. The fifth part is ordered as a catalog, and the painted decoration in the tomb is examined in terms of patterns, texts, motifs and techniques and the evaluation is included under each catalog title. Finally, with a general evaluation of the examined works, it is reached to a conclusion.
Keywords: Painted Decoration, Cem Sultan Tomb, Tomb Decorations, Ornament, Muradiye Complex