Öğretmenlere uygulanan diyabet eğitiminin tip 1 diyabetli çocukların okulda diyabet yönetimine etkisi
The impact of the diabetes education to teachers on diabetes management of children with TYPE 1 diabetes in the school setting
Yazar: ZEHRA DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP BALCI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Okullar = Schools ; Sağlık eğitimi = Health education ; Çocuklar = Children ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırma, öğretmenlere verilen diyabet eğitiminin Tip 1 diyabetli çocukların okulda diyabet yönetimine etkisini belirlemek amacıyla ön test son test kontrol gruplu deneysel tipte gerçekleştirildi.
Araştırmanın örneklemini, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Diyabet polikliniklerinde takip edilen ve Aralık 2014- Haziran 2016 tarihleri arasında İstanbul İli (Anadolu ve Avrupa yakası) resmi ve özel okullarda öğrenim gören 44 ilkokul öğrencisi (20 girişim; 24 kontrol) ve onların sınıf öğretmenleri oluşturdu. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Çocuk ve Aile Görüşme Formu, Öğretmen Görüşme Formu ve Diyabet Soru Formu kullanılarak toplandı. Girişim grubundaki öğrencilerin öğretmenlerine ön test sonrası literatür doğrultusunda geliştirilen "Okulda Diyabet Eğitimi" ve daha sonra son test uygulandı.
Araştırma sonucunda girişim grubunda eğitim öncesine göre eğitimden üç ay sonrasında okulda hiperglisemi görülme oranlarının azaldığı (p<0,001) saptandı. Öğretmenlerin diyabet eğitiminden bir ay sonra "Diyabet Soru Formu"ndan aldıkları bilgi puan ortalamalarının eğitim öncesi aldıkları diyabet bilgi puan ortalamalarından anlamlı derecede fazla olduğu (p<0,01) görüldü. Öğretmenlere uygulanan eğitim sonrasında, girişim grubundaki öğrencilerde HbA1c düzeyinde -0,36'lık azalma, kontrol grubunda 0,59'luk bir artış olduğu ve bu farkın girişim grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,01).
Diyabetli öğrencilerin öğretmenlerine uygulanan diyabet eğitiminin öğrencilerin metabolik kontrolüne olumlu katkı sağladığı görüldü. Bu konuda ulusal çalışmalar yapılarak her diyabetli öğrencinin okuluna ulaşılıp öğretmenlerine diyabet eğitimi verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aims of this experimental study is to determine the impact of the diabetes education to teachers on diabetes management of children with type 1 diabetes in the school setting.
The sample of the study consisted of 44 primary school children (20 intervention; 24 control) who were followed at Istanbul University Cerrahpaşa Faculty of Medicine and Istanbul Kanuni Sultan Süleyman Hospital Children's Diabetes clinics between December 2014- June 2016 and intervention group's teachers. The data were collected using questionnaires. The students in the experimental group to their teachers after the pre-test "diabetes at school" education was given developed in accordance with the literature and then post-test was performed.
According to the study results it was found to decrease the incidence of hyperglycemia at the school in the intervention group after diabetes education (p<0,001). A month after the diabetes education of teachers mean scores they received from "Diabetes Questionnaire" was found significantly higher. A month after the diabetes education of teachers which they received mean scores from "Diabetes Questionnaire", the average score was observed significantly high (p<0,01). After the training given to teachers, -0,36 reduction in HbA1c levels in the interventionl group, which is an increase of 0.59 in the control group, and it was determined that this difference was statistically significant (p<0,01).
Diabetes education to the diabetic student's teacher make a positive contribution to students metabolic control was observed. In this regard, national studies performed every student with diabetes is recommended to provide diabetes education to school teachers are achieved.