Polikistik over sendromunun postmenopozal vazomotor semptomlar, genitoüriner sendrom ve cinsel disfonksiyon üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of polycstic over syndrome on postmenoposal vasomotor symptoms, genitourinary syndrome and sexual dysfunction
Yazar: GİZEM BAŞBAY
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Menopoz = Menopause ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Postmenopoz = Postmenopause ; Vazomotor sistem = Vasomotor system

Özet:
Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), reprodüktif dönemdeki kadınlarda en sık görülen endokrinopati olmakla birlikte PKOS'un menopozal dönemi nasıl etkilediği ile ilgili literatürde sınırlı sayıda çalışma vardır ve bu çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Bu çalışmada, PKOS'un menopozal dönemdeki, hayat kalitesini önemli derecede etkileyen vazomotor semptomlar, genitoüriner sendrom ve cinsel disfonksiyon üzerine olan etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Çalışmamız prospektif kesitsel bir çalışma olup, Şubat-Temmuz 2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Menopoz Polikliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dışlama ve dahil etme kriterlerine uyan, ESHRE / ASRM 2018 klavuzuna göre self-reported polikistik over sendromu tanısı koyulan postmenopozal 75 hasta ile kontrol grubu olarak, PKOS tanısı olmayan postmenopozal 75 hasta olmak üzere toplam 150 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalar reprodüktif ve demografik özellikler, vazomotor semptom sıklık ve şiddeti açısından ayrıntılı olarak sorgulanmış olup tüm hastalara cinsel fonkiyon değerlendirmesi için FSFI anketi uygulanmıştır. Ayrıca tüm hastalar 'Menopozla İlgili Genitoüriner Sendromu Değerlendirme Aracı' kullanılarak vajinal muayene ile Menapozal Genitoüriner Sendrom açısından değerlendirilmiştir. Tüm hastalardan vajinal maturasyon indeksinin değerlendirilmesi için konvansiyonel yöntemle vajinal smear alınmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Yaş, menopoz süresi, menopoza girme yaşı, gebelik öyküsü, BMİ gibi demografik ve reprodüktif veriler açısından her iki grup benzer özelliktedir. Gruplar arasında vazomotor semptom sıklığı benzer bulunmuştur (p>0,05). PKOS grubunda hem genel vazomotor semptom yaşama sıklığı hem de bunu her gün deneyimleme oranı kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur (p=0,010). Kontrol grubuna göre PKOS grubunda yaşanan vazomotor semptomların şiddeti de daha yüksek bulunmuştur (p=0,007). PKOS grubunda geceleri yaşanan terleme ve sıcak basması hissi sayısı kontrol grubundan yüksek bulunmuştur (p=0,001). Kontrol grubuna göre genitoüriner sendrom total skorları PKOS grubunda daha yüksek olup, PKOS grubu daha şiddetli vulvavajinal atrofi klinik bulguları göstermektedir (p=0,005). PKOS grubunda vaginal maturasyon indeksinde parabazal hücre görülme oranı kontrol grubundan yüksek (p=0,001) olup PKOS grubunun Meisels Vajinal Maturasyon değerleri kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur (p=0,026). Gruplar arasında toplam FSFI puanları açısından ise istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: PKOS öyküsü varlığının vazomotor semptomların görülme insidansını etkilememekle birlikte, semptomların şiddet ve sıklığını arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca PKOS öyküsü varlığının vulvavajinal atrofi şiddetini de arttırdığı gösterilmiştir. Artan vulvovajinal atrofi şiddetine rağmen PKOS postmenopozal dönemde artmış cinsel disfonksiyon riskiyle ilişkili bulunmamıştır. Çalışmanın klasik Fenotip A PKOS olgusu içermemesi; çalışmaya dahil edilen olguların aynı merkezde tanı almış, reprodüktif dönemi ve menopozal geçiş dönemi boyunca izlenmiş olgulardan oluşmaması çalışmanın limitasyonları olarak belirtilebilir. Literatürde bu konuda yapılmış az sayıda çalışma olması ve kadın yaşamının fizyolojik bir dönemi olan, ancak artan yaşam süresi ile kadının hayatında önemli bir süreyi kapsayan menopozal dönemde, hayat kalitesini doğrudan ilgilendiren sorunlarla ilgili prospektif bir çalışma olması, çalışmanın güçlü yönlerindendir.  
Anahtar kelimeler: Polikistik over sendromu, menopoz, vazomotor semptom, genitoüriner sendrom, cinsel disfonkiyon

Abstract:
Objective: Although polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most common endocrinopathy in women in the reproductive period, there are a limited number of studies in the literature on how PCOS affects the menopausal period, and the results of these studies are contradictory. In this study, it is aimed to investigate the effect of PCOS on vasomotor symptoms, genitourinary syndrome and sexual dysfunction, which significantly affect the quality of life in the menopausal period.
Materials and Methods: The study was a prospective cross-sectional study and was carried out in Ankara City Hospital Menopause Policlinic between February-July 2020. A total of 150 patients were included in the study, including 75 postmenopausal patients with self-reported polycystic ovarian syndrome diagnosed according to the ESHRE / ASRM 2018 guidelines, and 75 healthy postmenopausal patients without PCOS as a control group. All patients were questioned in detail in terms of reproductive and demographic features, frequency and severity of vasomotor symptoms, and FSFI questionnaire was applied to all patients for assessment of sexual function. In addition, all patients were evaluated for genitourinary syndrome using the 'Menopause Related Genitourinary Syndrome Assessment Tool' by vaginal examination. Vaginal smear was taken by conventional method to evaluate vaginal maturation index from all patients. NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program was used for statistical analysis.
Results: Both groups are similar in terms of demographic and reproductive data such as age, menopause duration, menopause age, gestational history and BMI. The frequency of vasomotor symptoms was similar between the groups (p>0,05). Both the frequency of experiencing general vasomotor symptoms and the rate of experiencing this every day were higher in the PCOS group than the control group (p=0,010). Compared to the control group, the severity of vasomotor symptoms experienced in the PCOS group was also higher (p = 0.007). The number of sweating and hot flushes experienced at night in the PCOS group was higher than the control group (p = 0.001). Compared to the control group, Genitourinary Syndrome total scores are higher in the PCOS group, and the PCOS group shows more severe vulvavaginal atrophy clinical findings (p = 0.005). In the PCOS group, the rate of parabasal cell incidence in the vaginal maturation index was higher than the control group (p = 0.001), and the Meisels Vaginal Maturation values of the PKOS group were lower than the control group (p = 0.026). There was no statistically significant difference between the groups in terms of total FSFI scores (p> 0.05).
Conclusion: Although the presence of PCOS history does not affect the incidence of vasomotor symptoms, it has been found to increase the severity and frequency of symptoms. In addition, the presence of PCOS history has been shown to increase the severity of vulvavaginal atrophy. Despite increasing severity of vulvovaginal atrophy, PCOS was not associated with an increased risk of sexual dysfunction in the postmenopausal period. Limitations of the study include the fact that the study did not include a classic Phenotype A PCOS case, and the cases included in the study were not familiar with the same center, during the reproductive period and the menopausal transition period. One of the strengths of the study is that there are few studies on this subject in the literature and a prospective study that directly concerns the quality of life in the menopausal period, which is a physiological period of women's life but covers an important period in the life of women with increasing life span.
Keywords: 	Polycystic ovary syndrome, menopause, vasomotor symptoms, genitourinary syndrome, sexual dysfunction