Hashimoto tiroiditli ve tiroid oto-antikoru pozitif ötiroid olgularda ultrasonografik değerlendirme sonuçları
Ultrasonographic evaluation results between cases with hashimoto thyroiditis and euthyroid autoantibody positive cases
Yazar: TÜRKER ACAR
Danışman: PROF. DR. S. SÜREYYA ÖZBEK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid neoplazmları = Thyroid neoplasms ; Tiroidit = Thyroiditis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ötiroid hasta sendromları = Euthyroid sick syndromes

Özet:
Ocak 2008 ile Ekim 2009 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniğine başvurup Hashimoto tiroiditi kuşkusu taşıyan ya da düşünülen, tiroid replasman tedavisi başlanmamış 74 olgu, klinik ve ayrıntılı ultrasonografik verileri ile retrospektif olarak analiz edildi. Bu olgulardan klinik/ subklinik hipotiroidisi olup, tiroid otoantikorları (+) veya (-) olanlar ?hipotiroidili grubu? oluştururken, sadece otoantikorları tiroid pozitif olup, Hashimoto tiroiditi düşündürecek diğer laboratuar ve klinik özelliklere sahip olmayanlar ?sadece otoantikor (+)? grubu oluşturdu. Aynı polikliniğe tiroid dışı patolojilerden dolayı başvuran 40 ötiroid olgu, aynı koşullarda tetkik edilerek, kontrol grubu verilerini oluşturdu.Çalışmamızda tiroid bezinin boyutu, parankim düzeni, parankim ekosu, mikronodülasyon, kontur düzensizliği ve hiperekojen septaların varlığına göre derecelenen parankim gri skala derecesi, hipotiroidili grup'ta en yüksekti. Değerlendirmeye göre, ?hipotiroidili? ve ?sadece otoantikor (+)? grupların herbirinde, ortalama gri-skala derecesi, kontrol grubundan yüksek iken (p<0.001), hipotiroidili ve ?sadece otoantikor (+)? gruplar arasında bu açıdan anlamlı fark saptanmadı. Tiroid bezi parankiminde mikronodülasyon, bez kontur düzensizliği, büyük yalancı nodüller ve çevre lenf bezi sayısı hipotiroidili ve ?sadece otoantikor (+)? gruplarda, kontrol grubuna kıyasla beklendiği üzere daha sık ve çok sayıda izlendi. Bu iki grup arasında ise, tarif edilen değişkenler açısından anlamlı istatistiksel fark belirlenmedi. Parankimal bozulmayı gösteren gri skala derecesi ile TSH, anti-TG (anti-T) ve anti-TPO (anti-M) arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon mevcuttu.Doppler analizlerinde, kontrol, hipotiroidili ve ?sadece otoantikor (+)? grupların superior tiroid arter (STA) ve intratiroideal arter (İTA) maksimum sistolik hız (S), rezistif indeks (Rİ) ve pulsatilite indeksi (Pİ) ortalamaları karşılaştırıldı; gruplar arasında anlamlı fark göstermedikleri belirlendi. Parankimal kanlanma derecesini göstermesi için geliştirilen renkli piksel oranının, söz konusu 3 grup arasında anlamlı fark gösterdiği saptandıysa da, ikili karşılaştırmalarda, sadece kontrol grubu ile hipotiroidili grup arasında anlamlı bir fark belirlendi. Tanıda optimal bir eşik değeri saptanmasına yönelik istatiksel analizde, 0.12 `lik renkli piksel oranının, kontrol ve hipotiroidili grupları %67'lik özgüllük ve %65'lik duyarlılık ile birbirinden ayırabildiği gözlendi. Renkli piksel oranı ile parankimal bozulmayı gösteren gri skala derecesi, TSH, anti-TPO (anti-M) ve anti-TG (anti-T) arasında zayıf güçte, pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Renkli piksel oranı ile FT3 arasında ise yine zayıf güçte, ancak negatif yönde anlamlı istatistiksel ilişki bulundu.Çalışmamızda, Hashimoto tiroiditli olgular ayrıntılı gri skala ultrasonografi ve literatürde daha az çalışılmış olan Doppler ultrasonografi parametreleri açısından kontrol grubuna kıyasla belirgin fark göstermektedir. Gruplardan bağımsız olarak klinik veriler ve laboratuar değişkenleri ile ultrasonografi parametreleri arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Çalışmamızda, Hashimoto tiroiditi tanısı almayan sadece otoantikor pozitifliği sergileyen olguların, yapısal ve hemodinamik sonografi bulguları açısından hipotiroidi grubuna benzer özellikler sergilediği bulunmuştur. Saptanmış gri skala ve renkli Doppler ultrasonografi ilişkileri, sonografik yöntemlerin, özellikle sadece antikor pozitifliği sergileyen grubun, gelecekte Hashimoto tiroiditine ve hipotiroidiye dönüşebilecek bireylerini saptama potansiyeline işaret etmektedir.

Abstract:
74 patients, appied Ege University Faculty of Medicine (EUFM) Endocrine and Metabolic diseases department between January 2008 and October 2009, who had clinical or suspected Hashimoto thyroiditis and who had not been given thyroid replacement therapy yet, were enrolled in this study. Detailed clinical, ultrasonographic data were retrospectively analyzed.Cases, who were clinical and subclinical hypothyroid (either thyroid autoantibodies positive or not) constituted ? Hypothyroid group?. Cases who had only Autoantibodies (+) and other laboratory and clinical features did not suggestive of Hashimoto thyroiditis constituted ?Autoantibody (+) only group?. Control group data was obtained from 40 euthyroid cases who were admitted to the same clinic because of non-thyroid pathologies.The degree of gray scale, which was graded by thyroid size, parenchymal order, parenchymal echo, micronodulation, contour irregularity and parenchymal hyperechoic strips, was highest in the Hypothyroid group. The degree of gray scale were both higher in Hypothyroid and Autoantibody (+) only group than control group but there was no statisticticaly significant difference between Hypothyroid and Autoantibody (+) only group. Micronodulation, contour irregularity, large pseudonoduls and perithyroideal lymph nodes were higher in both Hypothyroid and Autoantibody (+) only group but there was no statisticticaly significant difference between these two groups. There were positive correlations between the gray scale degree and TSH, Anti-TG, Anti-TPO.In Colour Doppler analysis, all groups were compered with the parameters that were obtained from superior thyroid artery and intrathyroid artery (systolic velocities, resistive and pulsatility indexes). There were no statisticticaly significant difference among the three group. Colour pixel ratio (CPR) that demostrates parenchymal vascularization was different in three groups but the difference between the Control and Hypothyroid group was more significant. 0.12 CPR can devide the Control and Hypothyroid group with %67 specificity, %65 sensitivity. There was weak but statisticticaly significant positive correlations between the CPR and gray scale degree, TSH, Anti-TPO, Anti-TG. There was weak negative statisticticaly significant correlation between the CPR and FT3.In our study, Cases with Hashimoto thyroiditis have significant differences from Control group according to the detailed gray scale ultrasonography and colour doppler ultrasonogreaphic parameters. In our study, we descovered that cases who have not been diagnosed Hashimoto thyroiditis yet but only have positive autoantibody tests have demostrates similar structural.and hemodynamic sonographic findings as demostrated by the Hypothyroid group. In conclusion, according to the gray scale and colour doppler ultrasonograpy findings, sonography can detect cases (particularly autoantibody (+) only) who are prone to Hashimoto thyroiditis and hypothyroidism.