Multiple Skleroz hastalarının kişilik özelliklerinin hastalığı kabul ve duygu düzenleme güçlükleri ile ilişkisi
The relationship of personal characteristics of patients with Multiple Sclerosis and deficities in acceptance of the disease and emotion regulation
Yazar: BETÜL AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Multiple Skleroz, merkezi sinir sisteminde miyelin kılıfı tahribatı ile karakterize, otoimmun ve inflalamatuar kronik bir hastalıktır. Merkezi sinir sistemini ilgilendiren bir hastalık olduğu için motor, bilişsel, duyusal ve duygusal bir çok alanda etkisi görülebilmektedir. Her hastada farklı prognoza sahip hastalık, son dönem tanı ve tedavi seçenekleri ile tam olarak nedeni ve tedavisi bulunamamış olsa bile hastalarda geçmişteki kadar fazla ağır kısıtlılıklara ve kayıplara neden olmamaktadır. MS'in hastalarda sinir iletimini zayıflatması bilişsel problemlere neden olduğu kadar hastalığın uzun süren semptomları bireyin kişilik yapısını ve duygu düzenleme mekanizmalarını etkilemekte ya da tam tersi etkileşim görülebilmektedir. MS'in düşürdüğü yaşam kalitesine ve tedaviye uyum sağlayabilmek için gerekli görülen hastalığı kabul şartı da hem kişilik özelliklerinden hem de duygu düzenleme süreçlerine göre daha erken, kolay veya daha geç ve zor olabilmektedir. Hastalarda görülen hastalığı red durumu ve sabır azlığı genelde hastalığın getirdiği doğal duygusal süreçler olarak görülmektedir. Bu çalışmada MS hastalarının kişilik özelliklerinin, duygu düzenleme güçlüğü ve hastalığı kabulde yaşanan zorluklarla ilişkisi araştırılmak amaçlanılmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örneklem ile elde edilen 18-60 yaş aralığında MS'den başka kronik hastalığı olmayan, MS tanısı almış 476 katılımcıdan oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Hastalık Kabul Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan demografik değişkenler ile kullanılan ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar ve ölçeklerin hem kendi alt boyutlarında hem de diğer ölçekler ile pozitif ve negatif ilişkileri bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, ruhsal rahatsızlık yokluğu, kullanılan ölçeklerin bazılarını veya alt boyutlarını yordamaktadır. Duygusal tutarsızlık ve duyguları kabulde güçlük (kabul etmeme) hastalığı kabulü negatif yönde yordamaktadır. Analizlerden elde edilen bütün veriler başka çalışmalar ile desteklenerek tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Multiple skleroz, Temel kişilik özellikleri, Hastalık kabul, Duygu düzenleme güçlüğü

Abstract:
Multiple Sclerosis is an autoimmune and inflammatory chronic disease characterized by destroying the myelin sheath in the central nervous system. Since it is a disease involving the central nervous system, its effects can be seen in many motor, cognitive, sensory, and emotional areas. The weakening of nerve conduction in patients with MS causes cognitive problems, as well as the long-lasting symptoms of the disease, affecting the personality structure and emotion regulation mechanisms of the individual, or vice versa. The condition of accepting the disease, which is considered necessary to adapt to the treatment and quality of life reduced by MS, maybe earlier, easier, or later and more complicated, depending on both personality traits and emotion regulation processes. Rejection of the disease and lack of patience are generally seen as natural emotional processes brought about by the disease. This study aimed to investigate the relationship between the personality traits of MS patients, difficulty in emotion regulation, and difficulties in accepting the disease. The sample of the study consisted of 476 participants aged 18-60 with no chronic disease other than MS and were diagnosed with MS. Personal Information Form, Basic Personality Traits Scale, Emotion Regulation Difficulty Scale, and Acceptance of Illness Scale were used as data collection tools. Results: Statistically significant differences were found between the demographic variables used in the study and the scales used, and positive and negative relationships were found both in their sub-dimensions and with other scales. Age, gender, and absence of mental illness predicted some or sub-dimensions of the scales used. Emotional inconsistency and difficulty in accepting emotions (not accepting) predict the disease negatively. All the data obtained from the analyzes were discussed with the support of other studies.

Keywords: Multiple sclerosis, Basic personality traits, Acceptance of illness, Emotion regulation difficulty