Akut romatizmal ateş geçirmiş hastalarda sekonder profilaksiye uyumun hastalık rekürrensi ve romatizmal kalp hastalığı üzerine etkilerinin araştırılması
The effect of adherence to secondary prophylaxis on recurrence of disease and rheumatic HEART disease in patients diagnosed with acute rheumatic fever
Yazar: İPEK ÜLKERSOY
Danışman: PROF. DR. EMİNE FUNDA ÖZTUNÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut hastalık = Acute disease ; Profilaksi = Prophylaxis ; Prognoz = Prognosis ; Romatizmal ateş = Rheumatic fever ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases

Özet:
Amaçlar: ARA olgularında hastalık tekrarı ve RKH varlığı, profilaksiye uyumun kardit prognozu üzerine etkileri ve profilaksiye düşük uyumun nedenlerini saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji ve Çocuk Romatoloji Bilim Dalları tarafından Ekim 2011 - Haziran 2021 tarihleri arasında ARA tanılı 137 hastanın verileri geriye dönük olarak hasta dosyalarından incelenmiş; profilaksi uyumu ve RKH açısından klinik ve ekokardiyografik değerlendirmeleri kesitsel olarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda gelişmekte olan ülkelere kıyasla yüksek sayılabilecek şekilde olguların %88,3'ünde profilaksi uyumu mevcuttu. Profilaksiye uyum oranlarıyla yaş, cinsiyet, izlem sıklıkları, ARA açısından aile öyküsü, hastane yatışı ve hekime erişebilirlik arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmazken; sosyoekonomik düzeyi yüksek, hastalığın ciddiyetini anlayan, izlem süresi daha kısa olan olgularda profilaksi uyumunun daha yüksek olduğu gösterildi. Kardit tanılı olguların %52,9'unda gerileme olduğu, %29,4'ünde değişim olmadığı, %17,6'sında ilerleme olduğu saptandı. Tüm olguların %38'inde RKH saptandı. Profilaksiye uyumlu olgularda kardit ciddiyeti ve etkilenen kapak sayısındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Tanı ve izlemde kardit saptanan hasta sayıları gözetildiğinde, profilaksi uyumunun yeni kardit gelişimini ve mevcut karditte ilerlemeyi önlediği görüldü. ARA rekürrensi olan olgularda profilaksi uyum oranının, hastalık tekrarı olmayan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu görüldü. Tanıda kardit varlığı ve ciddiyeti, RKH gelişmesi açısından bağımsız bir risk faktörü olarak saptandı. 
Sonuç: Profilaksiye uyumlu hastalarda hastalık tekrarının düşük ve izlemlerinde kardit ciddiyetinde gerileme olduğu görülmüştür. RKH açısından olguların profilaksiye uyum oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Profilaksi uyumunun RKH üzerine etkisinin daha geniş hasta gruplarında çalışılması daha güvenilir ve değerli bilgiler verecektir. 
Anahtar kelimeler: Akut romatizmal ateş, profilaksi, romatizmal kalp hastalığı

Abstract:
Objectives: We aimed to determine the frequency of recurrence and presence of RHD in patients diagnosed with ARF, the effect of adherence to secondary prophylaxis on prognosis of carditis and the causes of low adherence.
Material and Methods: The datas of 137 patients diagnosed with ARF between October 2011 – June 2021 in the Department of Pediatric Cardiology and Pediatric Rheumatology in Cerrahpasa Medical Faculty were reviewed retrospectively. Clinical and echocardiographic evaluation for RHD were performed cross-sectionally. 
Results: The rate of adherence was detected 88,3% which can be regarded as high for develeoping countries. There is no association between prophylaxis adherence and age, gender, frequency of follow-up, family history, hospitalization and access to health care. However, adherence was higher in cases understanding the significance of the disease, having higher socioeconomic status and shorter duration of follow-up. Decrease both in the severity of carditis and the number of valves involved was associated with high prophylaxis adherence. Considering the number of cases with no progression in valvular damage, it was obvious that adherence to secondary prophylaxis could prevent the development or progression of carditis at follow-up. There was a statiscally significant association between prophylaxis adherence and ARF recurrence. The presence of carditis and its severity at onset was an independent risk factor for the development of RHD.
Conclusion: The rate of ARF recurrence is lower and decrease in the severity of carditis is higher in patients strictly adherent to prophylaxis. However, poor adherence to secondary prophylaxis does not seem to be associated with increased risk of RHD. Further studies in larger population are needed to provide more reliable datas. 
Key Words: Acute rheumatic fever, prophylaxis, rheumatic heart disease