Kahramanmaraş koşullarında bazı pamuk (Gossypium hirsutum L. ve Gossypium barbadense L. ) çeşitlerinin ve türler arası melezlemelerle (G. hirsutum L. X G. barbadense L. ) elde edilen hatların verim, verim unsurları, lif teknolojik özellikleri ile
Determination of yield, yield components and fiber technological properties, and degree day units in different growing periods of some cotton varieties (G. hirsutum L. and G. barbadense L. ) and lines obtained from interspecific crosses (G. hirsut
Yazar: ALİ RAHMİ KAYA
Danışman: DOÇ.DR. BURHAN ARSLAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETKAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA BAZI PAMUK (Gossypiumhirsutum L. ve Gossypium barbadense L.) ÇEŞ TLER N N ve TÜRLER ARASIMELEZLEMELERLE (G. hirsutum L. X G. barbadense L.) ELDE ED LENHATLARIN VER M, VER M UNSURLARI, L F TEKNOLOJ KÖZELL KLER LE FARKLI GEL ŞME DÖNEMLER NDE SICAKLIKHT YAÇLARININ GÜN-DERECE ÜN TES OLARAK BEL RLENMESKAYA, Ali RahmiDoktora Tezi, Tarla Bitkileri Anabilim DalıTez Danışmanı: Doç. Dr. Burhan ARSLANTemmuz 2006, 142 sayfaBu çalışma, Kahramanmaraş şartlarında bazı pamuk çeşitlerinin ve türlerarası melezlemelerle (G. hirsutum L. X G. barbadense L.) elde edilen hatlarınverim, verim unsurları, lif teknolojik özellikleri ile farklı gelişme dönemlerindesıcaklık ihtiyaçlarının gün-derece ünitesi olarak belirlenmesi, incelenen özellikleryönünden genetik yapıyı incelemek, uygun anaç ve melez kombinasyonlarınıbelirlemek ve ileride yapılması düşünülen başka çalışmalara temel oluşturmasıamacı ile Kahramanmaraş Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme alanında 2002 ve2003 yılı pamuk yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre 3tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemede materyal olarak KahramanmaraşTarımsal Araştırma Enstitüsünden temin edilen 9 çeşit (Sayar-314, Maraş-92,Erşan-92, Çukurova-1518, Nazilli-87, Nata, M-503, Giza-45, Aşkabat-71) ve 9melez hat (Sayar-314 x Giza-45, Sayar-314 x Aşkabat-71, Maraş-92 x Giza-45,Erşan-92 x Aşkabat-71, Çukurova-1518 x Aşkabat-71, Nazili-87 x Aşkabat-71, Natax Giza-45, Nata x Aşkabat-71, M-503 x Giza-45) kullanılmıştır.Denemede ilk meyve dalı boğum (nod) sayısı, bitki başına boğum sayısı,bitki boyu, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, bitkideki koza sayısı, çenet sayısı,çenet ağırlığı, şif oranı, petal rengi, kozada tohum sayısı, koza ağırlığı, bitki formu,ilk meyve dalı yüksekliği, yaprak şekli, yaprakta orta damar tüylülüğü (alt yüzey),yaprakta nektar varlığı, brakte özelliği (dış çanak), koza şekli (boyuna kesit), ekim-ilk koza açım süresi, ekim-taraklanma süresi, taraklanma-ilk çiçek açım süresi, ilkçiçek-ilk koza açım süresi, HNR (bitki başına boğum sayısının bitki boyuna oranı)değeri ve NAWF (ana sapa en yakın beyaz çiçek üstü boğum sayısı) değeri gibibitkisel özellikler; kütlü pamuk verimi, erkencilik oranı, koza kütlü pamuk ağırlığı,çırçır randımanı, lif verimi ve 100 tohum ağırlığı gibi verim öğeleri; lif uzunluğu, lifinceliği, lif mukavemeti, lif üniformitesi, iplik olabilme özelliği, sarılık derecesi,parlaklık derecesi, lif elastikiyeti ve kısa lif oranı gibi teknolojik özellikler ve ekim-ilk koza açım süresi, ekim-taraklanma süresi, taraklanma-ilk çiçek açım süresi ve ilkçiçek-ilk koza açım sürelerine ait gün-derece üniteleri incelenmiştir.Araştırma sonuçlarına göre, incelenen özelliklerin çeşit/hatlara ve yıllaragöre önemli derecede farklı olduğu belirlenmiştir. En yüksek kütlü pamuk verimiSayar-314 çeşidinden, en uzun lifler ise Giza-45 çeşidinden elde edilmiştir. Melezhatlardan verim ve lif teknolojik özellikler yönünden anaçları geçen olmamıştır.Ancak melez hatlar içerisinde kütlü pamuk verimi yönünden Çukurova-1518 xAşkabat-71, lif uzunluğu yönünden Maraş-92 x Giza-45'in en ümitvar hatlar olduğuibulunmuştur. Çeşit/hatların çiçeklenme döneminde 2.56-3.98 HNR ve 6.44-6.87NAWF değerlerine sahip oldukları, koza açım döneminde ise NAWF değerlerinin4.37-6.10 arasında değiştiği belirlenmiştir. Çeşit/hatların ekimden koza açımınakadarki gün derece ünitelerinin 1174-1255 arasında değiştiği tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Çeşit, Hat, Gossypium hirsutum, Gossypiumbarbadense, Gün-derece ünitesi, Hat, Lif teknolojik özellikleri, Pamuk, Türler arasımelezleme Verim, Verim unsurlarıii

Abstract:
ABSTRACTDETERMINATION OF YIELD, YIELD COMPONENTS AND FIBERTECHNOLOGICAL PROPERTIES, AND DEGREE DAY UNITS INDIFFERENT GROWING PERIODS OF SOME COTTON VARIETIES (G.hirsutum L. and G. barbadense L.) AND LINES OBTAINED FROM INTER-SPECIFIC CROSSES (G. hirsutum L. x G. barbadense L.) UNDERKAHRAMANMARAŞ CONDITIONSKAYA, Ali RahmiPhD Thesis, Department of Field CropsSupervisor: Assoc. Prof. Dr. Burhan ARSLANJuly 2006, 142 pagesThe aim of this study was to determine yield, yield components and fibertechnological properties, and degree day units of some cotton varieties (G. hirsutumL. and G. barbadense L.) and lines obtained from inter-specific crosses (G. hirsutumL. x G. barbadense L.) under Kahramanmaraş conditions. Experiments were carriedout in randomized complete block design with three replications at the research areaof Agricultural Research Institute of Kahramanmaraş in 2002 and 2003 years.In the study, nine cultivars (Sayar-314, Maraş-92, Erşan-92, Çukurova-1518, Nazilli-87, Nata, M-503, Giza-45, Aşkabat-71) and nine lines (Sayar-314 xGiza-45, Sayar-314 x Aşkabat-71, Maraş-92 x Giza-45, Erşan-92 x Aşkabat-71,Çukurova-1518 x Aşkabat-71, Nazili-87 x Aşkabat-71, Nata x Giza-45, Nata xAşkabat-71, M-503 x Giza-45) were used. Node number of first sympodial branch,number of nods per plant, plant height, number of monopodial and sympodialbranches, number of bolls per plant, carpel numbers, carpel weight, carpel ratio,colour of petals, number of seeds per boll, boll weight, plant shape, height of firstsympodial branch, leaf shape, middle vine hairiness, nectarines, characteristics ofbracte leaf, boll shape, sowing-first boll opening period, sowing-squaring period,squaring-firs flower opening period, first flower-first boll opening period, HNR(Height to Node Rate) value, NAWF (Node Above White Flower) value, seed cottonyield, earliness ratio, ginning out-turn, lint yield, 100 seeds weight, fiber length,fiber finesse, fiber strength, fiber uniformity, spinning consistency index,yellowness, reflectancy, fiber elongation, sort fiber index, sowing-first boll openingdegree day units, sowing-squaring degree day units, squaring-firs flower openingdegree day units, first flower-first boll opening degree day units were investigated.According to the results, it was determined that there were significantdifferences among to varieties/lines and years in terms of the investigatedcharacteristics. Sayar-314 cotton variety gave the highest seed cotton yield (4291.30kg/ha) while Giza-45 cotton variety gave highest fiber length (31.93 mm). Yield andfiber technological properties of inter-specific crosses were not superior thanparents, but the line for seed cotton yield named as Çukurova-1518 x Aşkabat-71and the line for fiber length named as Maraş-92 x Giza-45 were the most prominentlines. HNR and NAWF values of varieties/lines in the flowering period were 2.5-3.0and 6.0-7.0, respectively. NAWF values of varieties/lines at the boll opening periodichange from 4.37 to 6.10. Sowing-first boll opening degree day units ofvarieties/lines changed from 1174 to 1255.Key words: Variety, Gossypium hirsutum, Gossypium barbadense,Growing degree day unit, Line, Fiber technological properties, Cotton, Inter-specificcrosses, Yield, Yield componentsii