Mecmûa-i Mirâciye-Naat (Koyunoğlu 13669- Metin-inceleme-MESTAP tasnifi)
Mecmûa-i Mirâciye-Naat (Koyunoğlu 13669- Text-analysis-MESTAP classification)
Yazar: MUHAMMET YUSUF ANAR
Danışman: DOÇ. DR. EDA TOK
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi = Systematic Classification Project of Journals ; Miraciye = Miraciye ; Na`t = Na`t ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Mecmûa, yazma eser kültürümüzde seçme metinlerin bir araya getirildiği eserlerdir. Bu metinler aynı tür ya da konuda olabileceği gibi birbirinden farklı konu, tür ve hatta disiplinlerdeki metinleri de bir araya getirmiş olabilir. Mecmûaların çoğunlukla derleyeni belli değildir fakat derleyeni belli ve çok düzenli mecmûalar da vardır. Manzum metinlerin derlendiği mecmûalar ise edebiyat tarihimiz için bilhassa önemlidir. Şiir mecmûaları kütüphane kataloglarında genellikle "mecmûa-i eş'ar/ mecmû'atü'l- eş'ar" adlarıyla kayıtlıdır. Bu tür derlemelerde adı kayıtlara geçmemiş şairler tespit edilebilir veya yeni metinler/eserler keşfedilebilir. Bununla birlikte şiir mecmûaları Osmanlı kültüründe dolaşımda olan edebî metinler/eserler ve takdir gören şairler hakkında da önemli fikirler edinmemizi sağlamaktadır.
   
Mecmûa çalışmalarına katkı sunabilmek için Konya Koyunoğlu Şehir Müzesi ve Kütüphanesindeki 13669 arşiv numaralı şiir mecmûası Mecmûa-i Mirâciye, bu çalışmanın konusu olarak belirlendi. Mecmûa 39 varaktır ancak eserin derleyeni ve derlendiği tarih belli değildir. Mecmûa'da dinî türlerdeki (mirâciye/na't) şiirler toplanmıştır. Bu bakımdan iki bölüm olarak düşünülebilecek Mecmûa'da ilk bölümde mirâciyeler; ikinci bölümde ise Hz. Muhammed'e yazılan na't-ı şerifler arasında önemli bir yeri olan Dede Ömer Rûşenî'ye ait meşhur bir na't-ı şerife tahmisler kayıtlıdır. Bu çalışmada öncelikle Mecmûa-i Mirâciye konusu, muhtevası ve diğer özellikleri doğrultusunda incelendi. Daha sonra Mecmûa'da 1b-35a arasında yer alan metinler, şairlerin eserlerinden ve bilimsel yayınlardan (tez, makale vb.) tespit edilip mukayeseli olarak aktarıldı.  

Anahtar Sözcükler: Klasik Türk Şiiri, Hz. Muhammed, Mecmûa-i Mirâciye

Abstract:
Mecmûa are works in which selected texts are brought together in our manuscript culture. These texts may be of the same genre or subject, or they may have brought together texts from different subjects, genres and even disciplines. The compiler of the mecmûas is mostly unknown, but there are also very regular mecmûas with a certain compiler. The mecmûas in which the poems were compiled are particularly important for our literary history. In the library catalogs, the poetry mecmûas are usually recorded under the names of "mecmûa-i eş'ar/ mecmû'atü'l- eş'ar". In such compilations, unrecorded poets can be identified or new texts and works can be discovered. In addition, poetry collections also provide us important insights into the literary texts, works and acclaimed poets that circulated in Ottoman culture.
 
In order to contribute to mecmûa studies Mecmûa-i Mirâciye, registered in Konya Koyunoğlu City Museum and Library under the number 13669, was determined as the subject of this study. There are 39 folios in the Mecmûa, but the compiler and date of compilation are unknown. Poems in religious genres (mirâciye/na't) were collected in the Mecmûa. In this respect, in Mecmûa, which can be considered as two sections, mirâciyes in the first part and a famous na't-ı şerifes tahmis' are recorded that belongs to Dede Ömer Rûşenî, among in the na't-ı şerifs that written to the prophet Mohammad in the second part. In this study, first of all, Mecmûa-i Mirâciye is examined in terms of its subject, content and other features. Then, the poems between 1b-35a in the Mecmûa were identified from the published works of the poets and scientific publications (thesis, article, etc.) and transferred comparatively.   

Keywords: Classical Turkish Poetry, The Prophet Mohammad (pbuh), Mecmûa-i Mirâciye