Tuhfetü'l-Mülûk ve's-Selâtin (Giriş-inceleme-metin-dizin) /
Yazar: AMİNE ŞİRİN HASRET
Danışman: DOÇ. DR. PAKİ KÜÇÜKER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Minyatür = Minyature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Tıp = Medicine ; Tıp tarihi = History of medicine ; Çeviri = Translation ; Çeviri analizi = Translation analysis ; İrşadü'l-Müluk ve's-Selatin = İrşadü'l-Müluk ve's-Selatin

Özet:
İnsanlar, tüm çağlarda hayatlarını sürdürebilmek için hayvanlardan yemek, taşıma,
korunma, ulaşım, avcılık gibi pek çok alanda faydalanmışlardır. Bu sebeple
hayvanların bakımı da bir ilim halini almış ve böylelikle baytarlık ilmi doğmuştur.
Türk kültüründe de baytarlık ve baytarnâmeler ilgi görmüş, Türk âlimlerinin
çalışmaları yanında farklı dillerden dilimize tercümeler yapılarak da bu alanda
gelişmeye önem verilmiştir.
Çalışmış olduğumuz "Tuhfetü'l-mülûk ve's-selâtin" adlı eser, "Emir Hācip ʿÂşıḳ
Tḭmur'un "ʿUmdetü'l-mülūk" adlı eserinin, Sultan I. Ahmet'in (1603-1617) emriyle
Türkçeye çevrilmiş hâlidir. Eserin mütercimi bilinmemektedir. Topkapı Sarayı
Kütüphanesi Tıp ve Baytarlık eserlerindeki (1772-H.415) bu kitabın başka bir nüshası
tespit edilememiştir. Eser "baytarnâme", "fürûsiyyet" ve "avcılık" olmak üzere üç
kısımda tertip edilmiştir. Bu kısımlar, çeşitli bâblar ile kendi içinde de sınıflandırılmış
ve böylelikle ilgili başlıklar detaylandırılmıştır.
Eserin diğer baytarnâmelerden farklılığı ise çeşitli minyatürlerle desteklenmiş
olmasıdır. Çalıştığımız eserin içinde irili ufaklı 164 Osmanlı minyatürü ve müzehhep
iki serlevha bulunmaktadır. Eser bu yönüyle Osmanlı kültüründeki minyatür sanatının
ilmî eserlerdeki kullanımını örneklendirmekte ve ait olduğunu döneme ait
minyatürlerin günümüze aktarılmasında önemli yer tutmaktadır.

Abstract:
People have benefited in many areas such as food, transport, hunting, protection from
animals to survive in all ages. Therefore, care of animals has become a science and
thus, veterinary science has occured. Scientists trained in this branch ans these
scientists have made their information permanent, they wrote Works to pass on to
future generations. These studies have attiracted attention in Turkish culture, in
addition to there studies translation from different language is given importance for
development.
This work we worked (Tuhfetü'l Mülûk ve's-selâtin ) is created by the translation of
Emir Hācip ʿÂşıḳ Tḭmur's "Umdetü'l-mülūk" which is translated into Turkish by
Sultan I. Ahmet's order. The translation of the work is unknown. No other pages
could be indetified in the medical books in the Topkapı Palace library(1772-H.415).
This book is organised in there sections: veterinary, horse riding and hunting. These
parts are classified within themselves and the related titles are detailed.
What makes the book different from other Works is that it is supported with various
miniatures. There are 164 Ottoman miniatures in the book. For this reason the book
examplities the use of miniature art in the Ottoman period, and it has an important
place to transfer the miniatures of the period to our day.