Akademik erteleme davranışını açıklayacı bir model
A model explaining academic procrastination behaviour
Yazar: MEHMET KANDEMİR
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik erteleme = Academic procrastination ; Başarı = Success ; Benlik saygısı = Self esteem ; Erteleme = Procrastination ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarını kişilik özellikleri, başarı yönelimleri, akandemik öz yeterlik inancı ve benlik saygısının ne düzeyde açıkladığını bir model çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma değişkenlerinden neden-sonuç ilişkisi içinde, doğrudan ve dolaylı etkileri belirlemek için bir model kurulmuş ve model testi yapılmıştır. Nedensel karşılaştırmalı desenin kullanıldığı araştırmada, araştırma grubunu farklı sınıf düzeylerinden 406 bayan ve 224 erkek olmak üzere toplam 630 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, Aitken (1982) tarafından geliştirilmiş, Balkıs (2007) tarafından Türkçeye uyarlanmış, ?Aitken Akademik Erteleme Ölçeği?, Bacanlı, İlhan ve Arslan (2007), tarafından geliştirilen, ?Beş Faktör Kişilik Ölçeği?, Frost, Marten, Lahart ve Rosenblate (1990) tarafından geliştirilen, Özbay ve Mısırlı-Taşdemir (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği?, Akın (2007) tarafından geliştirilen ?Başarı Yönelimleri Ölçeği?, Rosenberg (1965) tarafından geliştirilen, Türkçe'ye uyarlanması aşamasını Demirtaş ve Dönmez (2006) tarafından yapılan, ?Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği? ve araştırma kapsamında hazırlanan, ?Akademik Öz-yeterlik Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde AMOS ve SPSS 15.00 programları kullanılmıştır. Araştırmada hipotez modellerin test edilmesi amacıyla path analizi modellemesi ve sobel istatistik tekniği kullanılmıştır. Ayrıca DFA, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, İlişkisiz Örneklemler t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi teknikleri de kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin akademik erteleme davranışı, kişilik özellikleri, başarı yönelimi, akademik öz yeterlik inancı ve benlik saygısı ile neden-sonuç ilişkisi içinde doğrudan ve dolaylı bir şekilde açıklandığı belirlenmiştir. Sonuçlar literatür ve kuramsal acıdan tartışılmış, bu bağlamda daha sonra yapılacak araştırmacılara ve uygulamacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The present study aims at examining the extent, to which personality traits, goal orientations, academic self-efficacy belief and self-esteem explain the academic procrastination behaviours of university students within the framework of a mode. To this end, a model was created and a model test was performed in order to determine the direct and indirect effects of the research variables within the compass of a cause and effect relationship. In the present research in which a causative comparative pattern was used, the research group consists of 630 university students in total from different grades, 406 of whom are female and 224 of whom are male. In the data collection phase of the present research, the ?Aitken Academic Procrastination Scale? which was developed by Aitken (1982) and adopted to Turkish by Belkis (2007), the ?Five Factor Personality Scale? developed by Bacanli, Ilhan and Arslan (2007), the ?Multidimensional Perfectionism Scale? which was developed by Frost, Marten, Lahart and Rosenblate (1990) and adopted to Turkish by Ozbay and Misirli Tasdemir (2003), the ?Success Orientations Scale? developed by Akin (2007), the ?Rosenberg Self Respect Scale? which was developed by Rosenberg (1965) and adopted to Turkish by Demirtas and Donmez (2006) and the ?Academic Self Efficacy Scale? which was prepared within the scope of the present research were used. In the analysis of the research data, AMOS and SPSS 15.00 software were used. Path analysis modelling and the Sobel statistic technique were used in the present research in order to test the hypothesis models. In addition, the techniques of DFA, Pearson Moments Multiplication Correlation Coefficient, Unrelated Samples T-Test and One Way Variance Analysis were used. It was found that the academic procrastination behaviours of university students are directly and indirectly related to personality traits, success orientation, academic self efficacy belief and self respect within the framework of a cause and effect relationship. The results obtained were discussed in terms of the literature and theories, and accordingly some suggestions were made to the researchers and practitioners who will use deal with these issues in the future.