Ortaokul ingilizce ders kitaplarında evrensel değerlerin incelenmesi
Investigation of universal values in secondary school english coursebooks
Yazar: ASLI ZEYNEP AYDİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE CAN ARAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu araştırmada öğrencileri küresel dünyaya hazırlayan ortaokul İngilizce ders kitaplarında evrensel değerlere ne düzeyde yer verildiği araştırılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Araştırmada evrensel değerlere ne düzeyde yer verildiğinin incelenmesi amacıyla, 2018-2019 yılı ortaokul İngilizce ders kitapları veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Veriler toplanırken Karakterin Altı Temel Yapıtaşı sınıflamasında yer alan güvenilir olma, sorumluluk, saygılı olma, koruma-kollama, adil olma ve vatandaşlık bilinci evrensel değerleri temel alınmıştır. Araştırmada "vatandaşlık bilinci" değerinin kapsamı genişletilerek "etkili vatandaşlık" olarak ifade edilmiştir. Veri toplama aşamasında, söz konusu sınıflama temel alınarak geliştirilen Ders Kitabı İnceleme Formu kullanılmıştır. Araştırmada Ortaokul İngilizce Ders Kitapları betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda, 5. sınıf İngilizce ders kitabında en fazla "koruma-kollama" değerine, en az sorumluluk değerine; 6. sınıf İngilizce ders kitabında en fazla "etkili vatandaşlık" değerine, en az "koruma kollama" değerine; 7. ve 8. sınıf ders kitaplarında ise en fazla "etkili vatandaşlık" değerine, en az "güvenilir olma" değerine vurgu yapıldığı bulgularına ulaşılmıştır. İncelenen kitaplarda "etkili vatandaşlık" değerinin, diğer değerlere kıyasla daha yüksek oranlarda vurgulandığı ve her kitapta yer aldığı, "adil olma" değerinin ise kitaplarda vurgulanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada aynı zamanda ortaokul İngilizce ders kitaplarında her bir evrensel değere yer verilme oranının %20'nin altında olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle incelenen kitaplarda evrensel değerlere yer verilme düzeyinin "yetersiz" olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the level of emphasis on universal values in coursebooks of English course which prepares students for the global world was analyzed. Survey method was used in this study. Data were collected with document analysis. Secondary school English coursebooks were used as data source to investigate in what extent they reflect universal values. While collecting data, trustworthiness, respect, responsibility, fairness, caring and citizenship values taking part in Six Pillars of Character universal value classification was used. In this study, "citizenship" value is handled more extensively and stated as "effective citizenship". In data collection process, Coursebook Analysis Form developed based on the universal value classification was used. The data were analyzed with descriptive analysis method. In this study, it is found that in 5th grade coursebook the most emphasis is on "caring" and the least is on "responsibility". In 6th grade coursebook the most emphasis is on "effective citizenship (citizenship)" and the least is on "caring". In 7th and 8th grade coursebooks the most emphasises are on "effective citizenship (citizenship)" while the leasts are on "trustworhtiness". "Effective citizenship (citizenship)" is emphasized in high rates compared to the other values and takes part in the coursebooks. It is also found that fairness value isn't emphasized any of the coursebooks. It is determined that the level of universal values in secondary school English coursebooks is below 20%. For this reason, it was concluded that the partaking level of universal values in the books is "inadequate".