Hemşirelerin koruyucu hasta savunuculuğu düzeyinin belirlenmesi
Determining the protective patient advocacylevel of nurses
Yazar: CEREN BOYNUKISA
Danışman: PROF. DR. BELGİN AKIN
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı özel bir hastanenin farklı kliniklerinde görev yapan hemşirelerin 
koruyucu hasta savunuculuğu düzeyini saptamak, bilgi deneyim ve hasta 
savunuculuğu düzeyinin ve bilgi farkındalığının hemşirelerin sosyodemografik ve 
çalışma özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırmanın 
çalışma grubunu Lokman Hekim hastanesinde çalışan 102 hemşire oluşturmuştur.  
Araştırmanın verileri sosyodemografik ve çalışma özelliklerine yönelik veri toplama 
formu ve hemşirelikte koruyucu savunuculuk ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmaya, yaş 
ortalaması 29,36±6,35, %50'si 26-35 yaş aralığında, %69,6'sının kadın, %64,7'sinin 
bekar, olan, 102 hemşire katılmıştır. Çalışanların çalışma yılına ilişkin dağılım 
incelendiğinde %56,9'unun 2-5 yıl arasında çalıştığı tespit edilmiştir. Araştırmaya 
katılan hemşirelerin hasta savunuculuğu konusunda bilgi ve deneyimleri 
incelendiğinde çalışanların %100'ünün hasta hakları konusunda bilgisi olduğunu, 
%81,4'ünün hemşirelikte hasta savunuculuğu kavramını daha önce duyduğu, 
%31,3'ünün hasta savunuculuğu ile ilgili daha önce bir eğitim aldığı, %35,3'ünün 
hasta savunuculuğu ile ilgili daha önce bir deneyim yaşadığı tespit edilmiştir. 
Çalışanların %25,5'i hasta savunuculuğu yapma ortamında engelle karşılaştığını, 
%39,2'si hasta savunuculuğu yaparken destek gördüğünü ifade etmiştir. Hasta 
Savunuculuğu Toplam puanlarının evli olanlarda (140,22) bekar olanlara (132,59) 
göre, hemşirelikte hasta savunuculuğu kavramını daha önce duyanların (137,77) 
duymayanlara (124,42) göre, genel serviste çalışan hemşirelerin hasta savunuculuğu 
ile ilgili daha önce bir deneyim yaşama oranının (%48,7) yoğun bakımda çalışanlara 
(%29,8) göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda 
hemşirelerin çoğunun savunuculuk konusunda destek görmediği, hasta haklarına dair 
güncel bilgilere ve eğitimlere erişimlerinin sağlanmasının önemi ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the level of protective patient advocacy of 
nurses working in different clinics of a private hospital and to examine whether the 
level of knowledge experience and patient advocacy and knowledge awareness differ 
according to the sociodemographic and working characteristics of nurses. The 
population of the study consisted of 113 nurses working in Lokman Hekim hospital. 
The data of the study were collected with the data collection form for 
sociodemographic and working characteristics and the protective advocacy scale in 
nursing. A total of 102 nurses participated in the study, with a mean age of 29.36±6.35 
years, 50% between 26-35 years, 69.6% female, 64.7% single When the service 
worked was analyzed, it was seen that 55.9% worked in intensive care and 38.2% in 
the ward. When the distribution of the working years of the employees was examined, 
it was determined that 56.9% of them worked between 2-5 years. When the knowledge 
and experience of the nurses participating in the study on patient advocacy were 
examined, it was found that 100% of the employees had knowledge about patient 
rights, 81.4% had heard the concept of patient advocacy in nursing before, 31.3% had 
received a previous training on patient advocacy, and 35.3% had a previous experience 
with patient advocacy. 25.5% of the employees stated that they encountered obstacles 
in the environment of patient advocacy, while 39.2% stated that they received support 
while doing patient advocacy. Total Patient Advocacy scores were found to be higher 
in married nurses (140.22) than in single nurses (132.59), higher in those who had 
heard of the concept of patient advocacy in nursing (137.77) than in those who had not 
(124.42), and higher in nurses working in the general ward (48.7%) than in those 
working in intensive care (29.8%) (p<0.05).  
As a result of our study, it was concluded that most of the nurses did not receive support 
for advocacy, and that they did not have up-to-date information and training on patient 
rights.