Akdeniz Bölgesi sahil şeridi sebze ekiliş alanlarındaki mikoparazit pythıum türlerinin antagonistik etki mekanizmalarının belirlenmesi
Determination of the antagonism mechanisms of mycoparasitic pythium species in the vegetable growing areas of coastal Mediterranean Region
Yazar: MERYEM ATES
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Akdeniz Bölgesi sahil şeridinde bulunan Adana, Antalya, Hatay ve Mersin illerinden alınan 80 toprak örneğinden toplam olarak 182 izolat elde edilmiş, bunların 64 tanesini mikoparazit Pythium türleri oluşturmuştur. Mikoparazitler içinde P. lycopersicum ve P. paroecandrum toprak örneklerinin alındığı tüm illerden elde edilen en yaygın türler olmuştur. Mikoparazitlerin izolasyonunda SBT yöntemi SSDP yöntemine göre daha etkili bulunmuştur. Elde edilen mikoparazitlerin domatesin iki önemli patojeni olan Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici (FOL) ve Botrytis cinerea' ya karşı mikoparazitik aktiviteleri ikili kültür, kapak kültür ve agar difüzyon yöntemleri ile incelenmiştir. İkili kültürlerde tüm mikoparazit türlerin patojenleri baskıladığı görülmüş özellikle P. oligandrum ve P. lycopersicum'un sırasıyla FOL'e ve B. cinerea'ya karşı etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Kapak kültür denemeleri, mikoparazit Pythium türlerinin uçucu bileşenleriyle olan engelleyici etkilerinin çok düşük olduğunu göstermiştir. Agar difüzyon testi sonucunda ise, P. lycopersicum her iki patojenin misel gelişimini en fazla azaltan tür olmuştur.Saksı denemelerinde mikoparazit Pythium türleri patojenlere karşı domates fidelerini korumada oldukça etkili olmuşlar ve patojenlere ait belirtileri baskılamışlardır. Her iki patojenin birlikte inokulasyonu durumunda ise P. paroecandrum dışındaki mikoparazitler hastalıkların oluşumunu engellemiştir. FOL ile inokule edilen domates bitkilerinden 12, 24, 48 ve 72 saat sonra alınan yaprak örneklerinde yapılan kromatografik analizler sonucunda en anlamlı artışlar, 48 saat sonra alınan örneklerdeki klorogenik asit, kafeik asit ve epikateşin değerlerinde olmuştur. Yapılan patojenite denemelerinde FOL'e nispeten duyarlı ve dayanıklı olarak görülen ikişer domates çeşidine her iki patojenle yapılan inokulasyonlar sonrasında yapılan analizlerde ise, özellikle dayanıklı çeşitlerde mikoparazitler tek başlarına uygulandıklarında da fenolik bileşik seviyelerinde artışa neden olurken, patojenlerle birlikte uygulandıklarında bu artışlar daha belirgin olmuştur. Bu da her iki patojene karşı bitkinin dayanıklılık mekanizmalarını harekete geçirmede ele alınan mikoparazitlerin etkili olabileceğini göstermiştir. Yine bitki çeşitlerine göre değişmekle birlikte, mikoparazitler arasında P. oligandrum fenolik bileşik artışı bakımından en etkili tür olarak kabul edilebilir.

Abstract:
Totally 182 Pythium isolates were obtained from 80 soil samples from Adana, Antalya, Hatay and Mersin provinces located in the Mediterranean coast, and 64 of them were mycoparasitic species. Among them, P. lycopersicum and P. paroecandrum were the most common species obtained from the samples from all provinces. Sclerotia bait technique was more efficient than surface soil dilution plate method for the isolation of the mycoparasites. Mycoparasitic activities of the isolates against Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici (FOL) and Botrytis cinerea, which were among the important pathogens of tomato, were investigated by dual culture, inverted plate and agar diffusion methods. All mycoparasites inhibited pathogens in dual cultures, while effects of P. oligandrum and P. lycopersicum against FOL and B. cinerea respectively, were significant. Inverted plate experiment showed that mycoparasitic effects of Pythium species depending on volatile compounds were rather low. As a result of agar diffusion test, P. lycopersicum inhibited the mycelial growth of both pathogens more than the other mycoparasites. Mycoparasitic Pythium species effectively protected tomato plants against pathogens and inhibited disease symptoms. All mycoparasites except P. paroecandrum prevented diseases when two pathogens were inoculated together.As a result of chromatographic analyses of leaf samples taken 12, 24, 48 and 72 hours after FOL inoculation, chlorogenic acid, caffeic acid and epicatechine increases, in the samples taken 48 hours after inoculation, were comparatively meaningful. Analyses after the inoculations of four tomato cultivars, two of which were found relatively resistant and the other two susceptible against FOL, with mycoparasites and/or pathogens, mycoparasites caused increases in the amounts of phenolics especially in the resistant cultivars and more significant increases were obtained when they were inoculated with the pathogens. This showed that the mycoparasites could be effective to induce the defence mechanisms in tomato plants against pathogens. Among them, P. oligandrum could be mentioned as the most effective mycoparasite regarding the induction of phenolics, although this could also be changed depending on the cultivars.