Dünya ticareti ve dünya ekonomisi perspektifinde ülkeler arası ticaret savaşları ile ekonomik etkileri
Trade wars between countries and their economic effects in the perspective of world trade and world economy
Yazar: OĞUZHAN BAYDUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET MELEMEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Geçmişten günümüze her anlamda dünya ticareti dünya tarihinde oluşan siyasi, ekonomik ve toplumsal olaylardan beslenerek değişimler geçirmiştir. Uluslararası çapta bakıldığında birçok ülke bilinen tarihin ilk zamanlarından bu yana farklı süreçler ile dünya ticaretinde etkili olmuşlardır. Dünya ticareti farklı aşamalardan geçmiş farklı değişimler yaşamıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan neo-liberal düzende dünya ticareti serbestleşme ve daha sonra küreselleşmenin de etkisiyle korumacılık eğilimini arttırmıştır. Nitekim ABD'de 2016 Başkanlık seçimleri için aday olan Donald Trump seçim öncesi ABD dış ticaretinde korumacılık vaatleri verirken seçilirse uygulayacağı politikanın detaylarını açıklamıştır.  2016 yılı ABD genel seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti'den aday olan Donald Trump rakibi Demokrat Parti'nin adayı Hillary Clinton'ı mağlup ederek seçimi kazanmıştır. Trump yönetimi seçimin ardından vadettiği gibi Amerikan işçileri ve işletmelerini korumak için "Önce Amerika" ilkesi çerçevesinde Ocak 2018'de bazı ülkelerden ithal edilen çeşitli ürünlere ek gümrük tarifeleri uygulamaya başlamıştır. Daha sonra ABD'nin en çok ticaret yaptığı Çin ve AB gibi ortaklarının misilleme tarifeleriyle birlikte durum bir ticaret savaşı halini almıştır. İlerleyen süreçte her ne kadar AB ve diğer ortaklarla yaşanan ticari ayrılıklar yaşansa da ağırlıklı olarak ABD-Çin arasında gerçekleşen bir ticaret savaşına dönüşmüştür. Bu tezde geçmişten günümüze ticaret savaşlarının taraf ülkelerin farklı ekonomik parametreler, sektörler ve makro göstergeler ışığında ortaya çıkan etkileri, gelecekte ekonomik olarak birbirine rakip gösterilen ABD-Çin arasında ortaya çıkan ticaret savaşının küresel anlamdaki etkisi ortaya konmaktadır. Bu noktadan hareketle geçmişten günümüze ticaret savaşları etkileri ışığında ve ABD ile Çin arasında devam edip birçok alanda büyüyen siyasi, ekonomik rekabetin etkisi ile birlikte düşünüldüğünde dünya ekonomisi perspektifinde tahlil edilerek dönem ele alınmıştır.

Abstract:
From the past to the present, world trade in every sense has undergone changes by being fed by the political, economic and social events that have occurred in the history of the world. When looked at internationally, many countries have been influential in world trade with different processes since the earliest times of known history. World trade has gone through different stages and experienced different changes. In the neo-liberal order that emerged after the Second World War, world trade increased the tendency of protectionism with the effect of liberalization and later globalization. As a matter of fact, Donald Trump, who was a candidate for the 2016 Presidential elections in the USA, announced the details of the policy he would implement if elected, while giving protectionist promises in US foreign trade before the election. Donald Trump, who was a candidate from the Republican Party in the 2016 US general election, won the election by defeating his rival, Hillary Clinton, the candidate of the Democratic Party. As promised after the election, the Trump administration started to impose additional tariffs on various products imported from some countries in January 2018, within the framework of the "America First" principle to protect American workers and businesses. Later, the situation turned into a trade war with the retaliatory tariffs of its partners such as China and the EU, with which the USA trades the most. Although there were trade differences with the EU and other partners in the following process, it turned into a trade war that took place mainly between the USA and China. In this thesis, the effects of trade wars from past to present in the light of different economic parameters, sectors and macro indicators of the parties, and the global impact of the trade war between the USA and China, which are shown as economic rivals in the future, are revealed. From this point of view, in the light of the effects of trade wars from the past to the present, and the effect of the political and economic competition between the USA and China, which continues and grows in many areas, the period has been analyzed from the perspective of the world economy.