L.N. Tolstoy`un 'Anna Karenina' romanı ile H. Z. Uşaklıgil`in 'Kırık Hayatlar' ve Aşk-ı Memnu' romanlarında 'evlilik' temasının karşılaştırılması
The theme of Marriage in L.N. Tolstoy`s 'Anna Karenina' and the late nineteenth century Turkish novelist Halit Ziya Uşaklıgil`s novels 'Kırık Hayatlar' and 'Aşk-ı Memnu' has been compared and constrasted
Yazar: REYHAN ÇELİK
Danışman: PROF.DR. ALTAN AYKUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Anna Karenina = Anna Karenina ; Aşk-ı Memnu = Aşk-ı Memnu ; Evlilik = Marriage ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kırık Hayatlar = Kırık Hayatlar ; Roman = Novel ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Tolstoy, Lev Nikolayeviç = Tolstoy, Lev Nikolayeviç ; Uşaklıgil, Halid Ziya = Uşaklıgil, Halid Ziya

Özet:
Tezimizde Rus edebiyatında 19.yy.'ın büyük yazarlarından L.N.Tolstoy'un "Anna Karenina" romanı ile Türk edebiyatında Servet-i Fünun döneminin öncülerinden H.Z.Uşaklıgü'in "Kınk Hayatlar" ve "Aşk-ı Memnu" romanlannı evlilik teması doğrultusunda incelemeye çalıştık. Adı geçen yapıtları incelememiz sonunda, Tolstoy'un evlilik kurumunu kutsal gördüğü ve bu kurumu ayakta tutan kişinin de kadınlar olduğu gerçeğini yansıtmaya çalıştığını gördük. Yazar, o dönem Peterburg ve Moskova'daki aristokrat sınıfın evlilikte sadakate ve sevgiye önem vermediğini, bunun yanında gelip geçici değerleri ön planda tuttuklarını vurgulamaya çalışmıştır. H.Z.Uşaklıgil de özellikle "Kırık Hayatlar" romanında evliliğin, kadının sabrı ve sevgisi ile nasıl ayakta durabildiğini yansıtırken "Aşk-ı Memnu" romanında yine kadın sayesinde evliliğin nasıl felaketle sonuçlanabileceğini göstermiştir. Ayrıca "Kınk Hayatlar" romanında başından itibaren yanlış başlayan evliliklerin sonunun gelemeyeceği, örnek evliliklerle dilegetirilir. Her iki yazar da evlilikte sevginin varlığı ve bu sevgiyi ayakta tutabilecek kişinin de kadınlar olduğu düşüncesinde birleşirler. "Anna Karenina" daki Anna ile "Aşk-ı Memnu" daki Bihter, bu anlamda örnek olan olumsuz figürlerdir. Bunun yanında"Kınk Hayatlar" daki Vedide ile "Anna Karenina"daki Kiti ve Darya topluma örnek olması gereken kadın figürler olarak çizilmişlerdir. Sonuç olarak her iki yazar da farklı sınıflarda da olsa toplumda evliliğin önemini vurgulamaya çalışmışlardır.

Abstract:
The thesis is a comparative study. The theme of marriage in L.N. Tolstoy's "Anna Karenina" and the late nineteenth century Turkish novelist Halit Ziya Uşaklıgil's novels "Kink Hayatlar" and "Aşk-ı Memnu" has been compared and contrasted. The research that has been carried out has revealed that Tolstoy considers marital institution to be sacred. His female characters are the ones who try to keep the institution firm. The Russian novelist points out and strongly asserts that the members of the upper class of Saint Petersburg and Moscow do not consider fidelity and love in marriage to be virtues. Tolstoy tries to emphasize that the aristocracy consider inconsistent passions to be more important than virtues. In "Kink Hayatlar", Halit Ziya Uşaklıgil depicts how marriage survives thanks to the patient and affectionate attitude of the female characters. He, an the other hand, reveals how marriage ends in catastrophe because of a female character. Furthermore, he claims in "Kink Hayatlar" that marriages with a problem right at the beginning will have no end. Both novelists share the view that love is one of the requirements for the survival of marriage and that it is the woman who can contribute to the continuation of this institution. Anna in "Anna Karenina" and Bihter in "Aşk-ı Memnu" the examples of two ill-mannered figures. On the other hand, Vedide of "Kırık Hayatlar" and Darya and Kiti of Anna Karenina are portrayed as figures whose ways of life are to be taken as models. Consequently, both novalists try to emphasize the importance of marriage in society though they belong to different classes.