İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relations among metacognitive levels, general intelligence and reading comprehension levels of fifth-grade elementary school students
Yazar: SEDA SARAÇ
Danışman: PROF. DR. ALEV ÖNDER ; YRD. DOÇ. DR. SEMA KARAKELLE
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Zeka = Intelligence ; Üstbiliş = Metacognitive ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri (üstbilişsel bilgi, üstbilişsel izleme ve üstbilişsel beceri), genel zekâ düzeyleri ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişki örüntülerinin incelenmesidir. Araştırmaya İstanbul ili Beykoz ilçesinde öğrenim görmekte olan ilköğretim beşinci sınıf öğrencileri katılmıştır (N=91). Öğrencilerin üstbilişsel bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla Sperling, Howard, Miller ve Murphy (2002) tarafından geliştirilen, Karakelle ve Saraç (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Çocuklar için Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği A Formu? kullanılmıştır. Öğrencilerin üstbilişsel izleme düzeylerinin ölçülmesi için ise üstbilişsel izleme doğruluğu ölçümü kullanılmıştır. Öğrencilerin üstbilişsel becerileri ise yüksek sesle düşünme uygulaması yapılmış ve Meijer, Veenman ve van Hout-Wolters (2006) tarafından geliştirilmiş olan ?Metinden Öğrenme Sürecinde Aşamalı Üstbilişsel Etkinlikler Listesi'ne göre değerlendirilmiştir. Genel zekâ ölçümü için Raven Standart Progresif Matrisler testi kullanılmıştır. Okuduğunu anlama düzeyi ise çoktan seçmeli okuduğunu anlama düzeyi testi ile ölçülmüştür. Araştırmanın sonucunda üstbilişsel bilgi ve üstbilişsel beceri ile genel zekâ arasında anlamlı ilişki olmadığı görülürken üstbilişsel izleme ile genel zekâ arasında güçlü ve anlamlı düzeyde ilişki olduğu görülmüştür. Öğrencilerin okuduğunu anlama düzeyi açısından bakıldığında elde edilen bulgular; üstbilişsel bilginin okuduğunu anlama düzeyindeki değişkenliğe katkı sağlamadığına, üstbilişsel izleme ve üstbilişsel becerinin ise genel zekâ ile birlikte okuduğunu anlama düzeyindeki değişkenliğe anlamlı katkı sağladığına işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the interrelationships among metacognitive levels (metacognitive knowledge, metacognitive monitoring and metacognitive skills), general intelligence and reading comprehension of fifth grade elementary students. The participants were fifth graders from İstanbul (N=91). Jr. Metacognitive Awareness Inventory Form A, developed by Sperling, Howard, Miller and Murphy (2002) and adapted to Turkish by Karakelle and Saraç (2007) was used. Metacognitive monitoring accuracy procedure was used to assess students? metacognitive monitoring. Think aloud protocols were used to assess metacognitive skills of the students. The Taxonomy of Metacognitive Activities During Text-Learning by Meijer, Veenman ve van Hout-Wolters (2006) was used to assess students? think aloud protocols. For general intelligence, Raven?s Standard Progressive Matrices Test was used. Students? reading comprehension was assessed using a multiple choice reading comprehension test. The results of the study indicated no significant correlation among metacognitive knowldge, metacognitive skills and general intelligence. On the other hand, metacognitive monitoring and general intelligence correlated significantly. The results, also, showed that metacognitive knowledge did not contribute to students? reading comprehension whereas metacognitive monitoring and metacognitive skills, together with general intelligence, were found to be significant factors in explaining students? reading comprehension.