Platon'un Euthyphron diyaloğu ve bir erdem olarak dindarlık
Plato's Euthyphro and piety as a virtue
Yazar: RABİA HATUN YOL
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM HAFIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Platon = Platon

Özet:
Whitehead tarafından felsefe tarihinin kendisine düşülmüş dipnotlardan ibaret olduğu söylenen Platon'un dindarlığı konu alan Euthyphron diyaloğunu genel Platon okumalarından farklı olarak dramatik yaklaşım üzerinden incelemeye çalıştım. Platon'un metin yerine diyalog üzerinden felsefi düşüncelerini okuyucularına aktarmasının bir sebebi olmalıdır. Bu bağlamda çalışmamın amacı, dramatik okuma üzerinden dindarlığın salt muhakeme esasında tanımlanamayacağını göstermektir. 
Giriş bölümünde Platon'un diyaloglarına yönelik farklı yaklaşımlar verilmiştir ve dramatik okumanın esas alınacağı söylenmiştir. Yine giriş kısmında Platon'un erdem anlayışına dayanak oluşturacak anamnesis kuramı, bölünmüş çizgi benzetmesi ve mağara alegorisi incelenmiştir. Platon'un erdem anlayışını daha iyi anlayabilmek için birinci bölümde Antik Yunan erdem anlayışı araştırılmıştır. Sokratik diyaloglar olarak alınan ilk dönem eserlerinin özetleri verilip Sokratik yöntemlerin benzerliğine dikkat çekilmek istenmiştir. Erdemlerin işlendiği diyalogların incelenmesinin ardından dört temel erdem ve bunların içerisinde dindarlığın yeri tartışılmıştır. Ayrıca parça bütün ilişkisi bağlamında erdemlerin birliği savunulmuştur. Erdemin kazanımı Menon diyaloğundaki başlangıç sorusu üzerinden dört farklı yönden ele alınmıştır: Erdemin öğretilmesi, erdemin yaşama durumu, erdemin doğuştan gelen kısmı ve "başka bir yol". İkinci bölümde Euthyphron diyaloğu üzerinden dindarlık tanımları incelenmiştir. Diyaloğun sonuçsuz kalması itibariyle dindarlık tanımına ulaşılamadığına dikkat çekilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde dindarlık erdeminin tüm bu bilgilerden yola çıkarak dramatik yaklaşım esasında okunması yapılmıştır. Erdemin yaşantı yönünün olduğu böylece temellendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In my thesis, which is based on Plato's Euthyphro, which is about piety, who is said by Whitehead that the history of philosophy consists of footnotes written to him, I tried to analyze the dialogue through a dramatic approach, unlike the general Plato's readings. There must be a reason why Plato conveys his philosophical thoughts to his readers through dialogues instead of text. In this context, the purpose of my work is to show that religiosity cannot be defined on the basis of reasoning, with the freedom that dramatic reading also provides. 
In the introduction, different approaches to Plato's dialogues are given and it is said that dramatic reading will be taken as a basis. Again, in the introduction, anamnesis theory, the analogy of the divided line, and the cave allegory, which will form the basis of Plato's understanding of virtue, are examined. In the first chapter the conception of virtue in Ancient Greek was investigated in order to understand Plato's idea of virtue better, It was aimed to draw attention to the similarity of Socratic methods by giving summaries of the works of the first period, which were taken as Socratic dialogues. After the dialogues in which the virtues are discussed, the four basic virtues and the place of religiosity in them are discussed. In the context of the part-whole relationship, the unity of the virtues has been defended. The acquisition of virtue has been discussed from four different aspects through the initial question in the Meno: teaching virtue, the living state of virtue, the innate part of virtue, and "another way". In the second chapter, definitions of religiosity are examined through the Euthyphro. It was pointed out that the definition of religiosity could not be reached at the end of the dialogue. Finally, in the third chapter, the virtue of piety was read on the basis of a dramatic approach, based on all this information. It has been tried to be grounded in this way that virtue has a life aspect.