Inula vıscosa bitki ekstraktının sağlıklı ve kanser hücre hatları üzerindeki sitotoksik ve genotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation of cytotoxic and genotoxic effects of Inula viscosa plant extract on healty and cancer cell lines
Yazar: NALAN TAVŞANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE TANER
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bitki ekstraktları yüzyıllardır geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılmaktadır. Bitkisel kaynaklı ürünler, içerdikleri fenolik yapıdaki bileşiklerin antioksidan, antimikrobiyal, antidiyabetik ve antiinflamatuar aktiviteleri gibi özellikleri sebebiyle çeşitli hastalıkların tedavisinde veya önlenmesinde önemli rol oynamaktadırlar. Inula viscosa bitkisi, bilinen diğer adlarıyla kanser otu ya da sarı andız otu, geleneksel tıpta uzun yıllardır yer alan fakat etkinliği tam ispatlanamamış Asteraceae familyasına ait bir bitkidir. Inula viscosa bitkisinin özellikle antiinflamatuar, antipiretik, antiseptik ve antiphlogistik aktiviteleri bilinmekte ve çeşitli kanser türlerinin tedavisinde kullanılmaktadır. Fakat Inula viscosa gibi bitkisel ürünlere ulaşılabilirliğin kolay olması ve doğadan gelenin her zaman zararsız olacağına dair yanlış düşünceler bitkisel kaynaklı ürünlerin bilinçsiz tüketilmesine ve olası toksik etkilerin oluşmasına yol açmaktadır. Bu tez çalışmasında, Inula viscosa bitkisinin su ve metanol ekstraktları olmak üzere iki farklı ekstraktın sağlıklı akciğer (BEAS-2B) ve kanserli akciğer (A549) hücre hattı üzerinde olası sitotoksik ve genotoksik/antigenotoksik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Tez çalışması kapsamında, Inula viscosa bitkisinin su ve metanol ekstraktlarının her iki hücre hattı üzerindeki olası sitotoksik etkileri nötral kırmızısı alım yöntemi (NKA) ve 3-[4,5-dimetilltiyazol-2-il]-2,5 difenil tetrazolium bromid (MTT) yöntemi ile belirlenmiş, hangi ekstraktın A549 hücre hattı üzerinde daha iyi antiproliferatif etki gösterdiği araştırılmıştır. Ayrıca sitotoksik etki göstermeyen konsantrasyon aralıklarında hem genotoksik etkileri hem de oksidatif hasara neden olan hidrojen peroksite (H2O2) karşı antigenotoksik etkileri  BEAS-2B ve A549 hücre hatları üzerinde tek hücre jel elektroforez (Comet) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bu çalışma sonucunda, her iki hücre hattında da 10-100 µg/ml konsantrasyon aralığında sitotoksik etki gözlenmezken, 250-1000 µg/ml konsantrasyon aralığında sitotoksik etki gözlenmiştir. Sitotoksik etkinin gözlenmediği 10-100 µg/ml konsantrasyon aralığında, BEAS-2B hücre canlılığı A549 hücre canlılığından fazladır. Ayrıca, Inula viscosa bitki ekstraktlarından metanol ekstraktı A549 hücre hattı üzerinde BEAS-2B hücre hattına kıyasla daha iyi antiproliferatif etki göstermiştir. Diğer yandan, Inula viscosa'nın her iki hücre hattı üzerinde genotoksik etki gösterdiği, BEAS-2B  hücre hattı üzerinde antigenotoksik etkinin bulunmadığı fakat A549 hücre hattı üzerinde metanol ekstraktının antigenotoksik etki gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
Plant extracts have been widely used in traditional medicine for centuries. Plant-derived products play an important role in treatment or prevention of various diseases due to their antioxidant, antimicrobial, antidiabetic and antiinflammatory activities. Inula viscosa is a plant which belongs to the Asteraceae family and known as woody fleabane, sticky fleabane and yellow fleabane. It has been used in traditional medicine for many years, but its effectiveness has not been fully proven yet. The antiinflammatory, antipyretic, antiseptic and antiphlogistic activities of the Inula viscosa plant are known and it is used in the treatment of various types of cancer. However, the fact that herbal products such as Inula viscosa are easily accessible and thought that what comes from nature will always be harmless leads to unconscious consumption of herbal products and possible toxic effects. In this thesis, it was aimed to investigate the possible cytotoxic and genotoxic/antigenotoxic effects of two different extracts ( water and methanol) of Inula viscosa plant on healty lung (BEAS-2B) and cancerous lung (A549) cell lines. Within the scope of the thesis study, the possible cytotoxic effects of water and methanol extracts of Inula viscosa on both cell lines were determined by neutral red uptake method (NRU) and 3-[4,5-dimetilltiyazol-2-il]-2,5 difenil tetrazolium bromid (MTT) method. Also, it was investigated which extract had a better antiproliferative effect on the A549 cell line. In addition, both genotoxic and antigenotoxic effects against hydrogen peroxide (H2O2), which causes oxidative damage were evaluated by single cell gel electrophoresis (Comet) at the non-cytotoxic concentrations. As a result of this study, while no cytotoxic effect was observed at the 1-100 µg/ml concentration range in both cell lines, cytotoxic effect was observed  at the 250-1000 µg/ml concentration range. BEAS-2B cell viability is higher than A549 cell viability at the non-cytotoxic concentrations. Besides, methanol extract of Inula viscosa showed better antiproliferative effect on A549 cell line compared to BEAS-2B cell line. On the other hand, it was determined that, Inula viscosa had a genotoxic effect on both cell lines, no antigenotoxic effect on the BEAS-2B cell line, but methanol extract of Inula viscosa had an antigenotoxic effect on the A549 cell line.