Yaşamı sürdürmede dini inancın rolü
The role of religious belief as a reason for living
Yazar: ÖZLEM GÜLER AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Yaşama nedeni = Reasons for living ; İnançlar = Beliefs ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu tezin konusu yaşamı sürdürme nedenleri ile dini inançların ilişkisidir. Literatürde, dini inanca sahip olmanın intihardan koruduğundan bahsedilmektedir. Bu çalışmada dini inancın intiharı önlemede nasıl bir işlevi olabileceği merak edilmiştir. Araştırma kapsamında ele alınan dini inanç değişkenleri Tanrı algısı, dini başa çıkma, inanç düzeyleri, zor zamanlarda duaya yönelme ve duanın algılanan etkileridir.Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş (X: 34,55) arasında 799 (444 kadın, 354 erkek) katılımcıdan oluşmuştur. Katılımcılara Sosyo Demografik Bilgi Formu, Yaşamı Sürdürme Nedenleri Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Tanrı Algısı Ölçeği, Dini Başa Çıkma Tarzları Envanteri, Stresle Başa Çıkma Tarzları Envanteri uygulanmıştır.Yaşamı sürdürme nedenleri ile olumlu Tanrı algısı, olumlu dini başa çıkma, inanç düzeyleri ve dua ile ilgili değişkenler olumlu ilişkiler göstermektedir. İntihar düşüncesi ile de olumsuz Tanrı algısı ve olumsuz dini başa çıkma olumlu ilişki gösterirken, inanç ve duaya yönelme düzeylerinin ters yönde ilişkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca olumsuz dini inançlar ile depresyon arasında olumlu ilişki bulunmuştur. Olumlu Tanrı algısı ve olumlu dini başa çıkma tarzı, yaşamı sürdürme nedenlerini yordayan değişkenler arasında yer almıştır. Tanrı'ya karşı daha az olumlu atıfta bulunma ve düşük dindarlık düzeyinin ise intihar olasılığını yordama gücü olduğu görülmüştür.Sonuçlar incelendiğinde olumlu dini inançların intiharı önlemede işlevsel olabileceği ve insanları yaşama bağlayan sebepler ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında dini inançların, intiharı önleyen önemli bir yapı olduğu söylenebilir. Olumlu dini inançları olan kişilerin yaşamı sürdürmeye daha istekli olacağı düşünülebilir. Ayrıca, olumsuz dini inançları olan kişilerin daha depresif ve hayata daha az bağlı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The subject of this thesis is the relationship between reasons for living and religious beliefs. In related literature, having a religious belief is claimed to be a suicide preventing factor. We investigated what kind of a function of religious beliefs had in suicide prevention. Religious variables in the study consisted of God image, religious coping, belief levels, praying in difficult times, and perceived influences of praying.The sample consisted of 799 volunteers (444 female-354 male) between the ages of 18 and 65. Socio-demographic Form, Reasons for Living Inventory, Beck Depression Inventory, God Image Scale, Brief-RCOPE, and The Ways of Coping Questionnaire were administered to the participants.According to the results, the reasons for living showed positive relationships with positive God image, positive religious coping, religiosity and praying. Suicidal ideation showed positive relationships with negative God image and negative religious coping but negative relationships with faith and praying. In addition, there was a relationship between negative religious beliefs and depression. Positive God image and positive religious coping predicted the reasons for living. Less positive attributions to God and low level of religiosity predicted suicide probability.As a result, positive religious beliefs are thought to be functional in preventing suicide and be related to the reasons for living. In the light of obtained findings, religious beliefs can be considered as an important factor preventing individuals from committing suicide. On the contrary, findings imply that the individuals who have negative religious beliefs are more likely to be depressed and less connected to the life.