Edirne il merkezi aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde konstipasyon sıklığı, etkileyen faktörler ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of constipation frequency, affecting factors and quality of life of individuals between 18-65 years applied to family health centers in edirne city center
Yazar: ÜMMÜ PINAR ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Edirne = Edirne ; Kabızlık = Constipation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Edirne il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine kayıtlı 18-65 yaş arası bireylerin konstipasyon sıklığını, ciddiyetini, etkileyen faktörleri saptamak ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmektir.
Çalışmanın örneklemini Edirne'deki aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası 328 kişi oluşturmaktadır. Veriler katılımcıların sosyodemografik özellikleri, konstipasyona yönelik riskli davranışları, Roma IV kriterlerine göre hazırlanmış fonksiyonel konstipasyon durumlarını sorgulayan 38 soru, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ) ve Konstipasyon Yaşam Kalitesi Ölçeği (KYKÖ)'ni içeren anket aracılığıyla toplanmıştır.
Katılımcıların 167'i (%50,9) kadın, 161'i (%49,1) erkek olup yaş ortalaması 39,61±13,56 yıl olarak saptanmıştır. Katılımcıların KCÖ puan ortalaması 17,11±13,27, KYKÖ puan ortalaması 55,78 ±17,52 olarak hesaplanmıştır.
Çalışmamızda konstipasyon ciddiyeti arttıkça yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiği görülmüştür. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, alkol kullanma durumu, tüketilen ana öğün sayısı ile fonksiyonel konstipasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi, sıvı tüketimi, ana öğün sayısı, tüketilen besin grubu, probiyotik tüketimi, sigara kullanımı, kronik hastalık ve psikiyatrik hastalık durumu, devamlı ilaç kullanım durumu ile konstipasyon ciddiyeti ve yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Medeni durum, BKİ, ara öğün yapma durumu, hazır gıda/fastfood tüketimi ve kullanılan tuvalet tipi ile konstipasyon durumu, ciddiyeti ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. 
Konstipasyon risk faktörlerinin tespit edilmesi konstipasyonun önlenmesinde ve tedavisinde önemlidir. Koruyucu davranışların geliştirilmesi ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde bireylerin en sık başvuru noktası olan aile hekimlerine önemli görevler düşmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the frequency and severity of constipation, the factors affecting it, and to evaluate its effect on quality of life in individuals between the ages of 18-65 who are registered to family health centers in Edirne city center.
The sample of the study consisted of 328 people between the ages of 18-65 who applied to family health centers in Edirne. The data were collected through a questionnaire including the sociodemographic characteristics of the participants, risky behaviors for constipation, functional constipation prepared according to the Rome IV criteria, Constipation Severity Scale (CSS) and Constipation Quality of Life Scale (CQLS). Of the participants in our study, 167 (50,9%) were female and 161 (49,1%) were male and  the mean age of the participants was 39,61±13,56  years. The mean score of the participants' CSS was calculated as 17.11±13.27, and the mean score of CQLS was calculated as 55.78 ±17.52.
It was observed that the quality of life was negatively affected as the severity of constipation increased. A statistically significant relationship was found between age, gender, education level, occupation, alcohol use status, number of main meals consumed and functional constipation. A statistically significant relationship was found between physical activity level, fluid consumption, number of main meals, consumed food group, probiotic consumption, smoking, chronic disease, psychiatric disease, drug use, and constipation severity, quality of life. No significant relationship was found between marital status, BMI, snacking, fast food consumption and type of toilet and constipation status, severity, quality of life.
Identification of risk factors is important in the prevention and treatment of constipation. Family physicians, who are the most frequent contact point of individuals, have important duties in developing protective behaviors and improving quality of life.