Geleneksel Halfeti evlerinin plan, cephe ve yapı ögeleri tipolojisi
The typologies of plan, facade and structural elements of traditional Halfeti houses
Yazar: MUSTAFA TOPALAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE DAĞTEKİN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bir kısmı Birecik Barajı altında kalmış, tarihi kimliği olan ve son yıllarda turizmin de ön planda olduğu geleneksel Halfeti evlerinin mimari özelliklerinin tespiti ve mimari ögelerinin tipolojisinin çıkarılması bu tezin asıl amacıdır. Tez çalışması Halfeti'nin kültürel mirası olan geleneksel evlerinin gelecek nesillere aktarılmasına yönelik bir adım olarak görülmektedir. Bu kapsamda; Eski Halfeti merkezde bulunan koruma altındaki 103 evden 57 tanesinin rölöveleri alınmıştır. Tez kapsamında çalışılan evlerle ilgili bir envanter oluşturulmuştur. Tez çalışması, toplam altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Teze başlangıç olarak giriş yapılmış, koruma kavramı özelinde kültürel mirasımız olan geleneksel Halfeti evlerinin korunma sorunlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde; Tez kapsamında yararlanılan kaynaklara ilişkin özet bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde; Materyal ve Metot alt başlıklarında çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. Halfeti ilçesinin tarihi ve fiziksel özellikleri açıklanmış; Şehrin tarihsel gelişimi ile eski şehir dokusuna ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Geleneksel Halfeti evlerinin tipolojisini etkileyen etmenler bu bölümde irdelenmiştir. Dördüncü bölümde; Geleneksel Halfeti Evlerinin mimari özellikleri genel biçimleri ile ifade edilmiş; Halfeti Evlerinin plan ve cephe özellikleri, yapım tekniği ve malzemesi araştırılmıştır. Geleneksel Halfeti Evlerinde bozulmaya neden olan etmenler irdelenmiştir. Beşinci bölümde; yapılan araştırmalar ve tespitler neticesinde bozulmaya başlayan geleneksel doku ve evlerin korunmasına yönelik çözüm önerilerine değinilmiştir. Altıncı bölümde ise; yararlanılan kitap, dergi, tez, sempozyum ve diğer kaynaklar belirtilmiştir.

Abstract:
This thesis mainly aims at to determine architectural features and show the typology of architectural elements of Traditional Halfeti Houses which partly remained under Birecik Dam, have historical value and is an important touristic attraction in recent years.  This study is seen as a step to hand on the traditional houses, which are the cultural heritage of Halfeti, to the next generations.  In this context, the relief pictures (models) of 57 of 103 protected houses, in the Old Halfeti Center, have been prepared and an inventory has been formed about the houses studied. The study consists of six chapters. The first chapter is the introduction part and the protection problems of traditional Halfeti houses, our cultural heritage, have been cited. In the second chapter a summary has been given about the resources used for this study. In the third chapter, the aim and the scope of this study has been determined under the subtitles of material and method. The historical and physical characteristics of Halfeti have been explained; Information about the historical development and old characteristics of the city has been described. Factors affecting the typology of traditional Halfeti houses have also been discussed in this chapter. In the fourth chapter; architectural features of traditional Halfeti houses have been explicated in general forms; plan and facade features, construction techniques and materials of Halfeti houses, have been studied. The factors causing deterioration in traditional Halfeti houses have also been discussed. In the fifth chapter; solutions for the deteriorating traditional feature and protection of the houses has been referred as a result of the studies and findings. In the sixth chapter; books, journals, dissertations, symposia and other sources used have been listed.