İran'ın kuzey batı'sındaki Microtus schrank, 1798 (Mammalıa: Rodentıa) cinsinin taksonomik durumu ve ekolojisi
Ecology and taxonomic status of the genus Microtus schrank, 1798 (Mammalia: Rodentia) in north-west İran
Yazar: ALİREZA KHALIL ARIA
Danışman: PROF. DR. ERCÜMENT ÇOLAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
İran'ın Kuzey Batı'sında (Batı Azerbaycan, Doğu Azerbaycan ve Ardebil eyaletleri) yayılış gösteren Microtus cinsine ait 121 örnek morfolojik ve karyolojik yöntemlerle incelendi. Ayrıca habitat özellikleri, yuva yapısı, populasyon yoğunluğu, arazideki beslenme özellikleri araştırıldı. Farklı lokalitelere ait Microtus arvalis ve Microtus socialis ve İran için yeni tür olarak kaydedilen Microtus schidlovskii ve Microtus aff. socialis 2n=54'ün populasyonlarından elde edilen morfolojik bulgular karşılaştırıldı ve bu populasyonlar arasında istatistiksel olarak farklılıklar bulundu. Kanonikal ayrışım fonksiyon grafiği M. arvalis'i tamamen ve M. socialis'i ise kısmen diğer gruplardan ayırmıştır. Socialis grubunun 3 türü kısmen birbirinden ayrılmıştır. M. arvalis % 100, M. socialis % 98,8, M. schidlovskii % 83,3 ve M. aff. socialis 2n=54 % 69,6 oranla diğer gruplardan ayrışım gösterdiler. Her bir türün karyolojik özellikleri belirlendi. Buna göre karyolojik değerler M. arvalis'te 2n=46, NF=72, NFa=68, M. socialis'te 2n=62, NF=62, NFa=60, M. schidlovskii'de 2n=60, NF=60, NFa=58 ve M. aff. socialis 2n=54'te 2n=54, NF=54 ve NFa=52'dir. Herhangi bir türde tür içi karyolojik varyasyon gözlenmedi. Ekolojik olarak seçilen üç istasyondan Salmas, Marand ve Moghan istasyonlarında 2008 Sonbahar'dan 2009 Sonbahar'a kadar populasyonlarda bir azalma gözlendi.

Abstract:
A total of 121 specimens of the genus Microtus distributed in the North western part of Iran (West Azerbaijan, East Azerbaijan and Ardebil provinces) were investigated based on morphological and karyological methods. The characters of habitat, barrow structure, population dynamics and nutrition of fields were also shown with ecological monitoring. Based on the morphology, eight populations from different localities of Microtus arvalis, Microtus socialis, Microtus schidlovskii and Microtus aff. socialis 2n=54 recorded from region. M. schidlovskii and M. aff. socialis 2n=54 of these species are new record for Iran. Statistical significant differences between four species were found. According to discriminate function analysis (DFA), M. arvalis was completely and M. socialis partially separated from the other groups. Three species of socialis groups were partially separated from the other groups. The percentages of the differences of M. arvalis, M. socialis, M. schidlovskii and M. aff. socialis 2n=54 from the other groups were 100, 98,8, 83,3 and 69,6 respectively. Karyological features of each group were determined. Accordingly karyological values; M. arvalis has 2n=46, NF=72, NFa=68, M. socialis has 2n=62, NF=62, NFa=60, M. schidlovskii has 2n=60, NF=60, NFa=58 and M. aff. Socialis 2n=54 has 2n=54, NF=54 and NFa=52. There is no karyological intraspecific variation within groups. Decreasing of population density was observed in three ecologically chosen stations between 2008 autumn to 2009 autumn which are Salmas, Marand and Mogan.