Ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumları ile çocuk haklarını uygulama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parents' attitudes toward children's rights and the level of implementation of children's rights
Yazar: CANSIN ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA ULUDAĞ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ebeveynler = Parents ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk hakları = Children's rights ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırma, ilkokul 1. sınıfa devam eden çocukların ebeveynlerinin çocuk haklarına yönelik tutumlarını ve çocuk haklarını uygulama düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemeyi, ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumlarının hakları uygulama düzeylerine etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmada 472 ebeveyn yer almıştır. Araştırma verileri "Bireysel Bilgi Formu", "Ebeveyn Çocuk Hakları Tutum Ölçeği ve "Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programları ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumlarında öğrenim düzeyi, aylık hane geliri düzeyi, çalışma durumu/sektör tipi ve çocuk sayısı değişkenlerinin anlamlı farklılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumlarında ebeveynlerin yaşına, çocukların cinsiyetine ve çocuğun okul öncesi eğitimi alma durumuna yönelik anlamlı bir farklılık tespit edilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda ayrıca ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumlarını "Bakım ve Koruma", "Devlet Güvencesi ve Desteği" ve "Kendi Kendine Karar Verme Tutumu" boyutlarında çeşitli değişkenlerin etkilediği sonucuna da ulaşılmıştır. Ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik uygulama düzeylerinde ise öğrenim düzeyi, aylık hane geliri düzeyi ve çocuk sayısı değişkenlerinin anlamlı farklılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Buna karşın ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik uygulama düzeylerinde ebeveynlerin yaşı, çocukların cinsiyeti, ebeveynlerin çalışma durumu/sektör tipi ve çocukların okul öncesi eğitimi alma durumlarına yönelik anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmada ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik uygulama düzeylerini "Katılım", "Yaşama", "Gelişim" ve "Koruma" boyutlarında çeşitli değişkenlerin etkilediği sonucuna da ulaşılmıştır. Ayrıca, ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumları ve çocuk haklarını uygulama düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; ebeveynlerin tutumlarının, ebeveynlerin uygulama düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular alan yazındaki bilgiler ışığında tartışılmış, araştırmaya ve uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to investigate the attitudes of the parents of primary school 1st-grade children towards children's rights and their level of implementation of children's rights in terms of various variables, and to reveal the effects of parents' attitudes towards children's rights on the level of implementation of these rights. The study group of the research in the correlational research design, which is one of the quantitative research types, consisted of 472 parents. Data were collected through the "Individual Information Form", "Parental Attitudes Scale for Children's Rights", and "Parent Children's Rights Behavior Scale". Data were analyzed with SPSS and AMOS programs. As a result of the analysis, it was concluded that the education level, monthly household income level, employment status/sector type and number of children variables significantly changed parents' attitudes towards children's rights. It was concluded that no significant difference was found in the age of the parents, the gender of the children and the early childhood education graduate of the children. As a result of the research, it was concluded that various variables affect the dimensions of "Care and Protection", "State Assurance and Support", and "Self-decision-making" dimensions of parents' attitudes toward children's rights. It was concluded that the variables of education level, monthly household income level and the number of children significantly affected the level of implementation of children's rights. On the other hand, no significant difference was found in the level of implementation of children's rights regarding the age of the parents, the gender of the children, the employment status/sector type of the parents and the early childhood education graduate of the children. As a result of the research, it was also concluded that various variables in the dimensions of "Participation", "Living", "Development" and "Protection" affect the level of parents' implementation of children's rights. In addition, there is a moderately positive and significant relationship between parents' attitudes towards children's rights and their level of implementation of children's rights; it has been determined that parents' attitudes are a significant predictor of parents' level of practice. The findings were discussed according to the information in the literature, and recommendations for research and practice were presented.