Amitriptilinin deneysel akut ve kronik inflamasyon modelleri üzerine etkisi
Effects of amitriptyline on the experimental acute and chronic inflammation models
Yazar: CANDAN DALKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNNUR ÖZBAKIŞ DENGİZ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amitriptilin = Amitriptyline ; Histamin = Histamine ; Karragenan = Carrageenan ; Pelet = Pellet ; Sıçanlar = Rats ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amitriptilin, inflamasyon fizyopatolojisinde etkili olan serotonerjik, adrenerjik, histaminerjik ve bazı kolinerjik reseptörleri antagonize, sodyum, kalsiyum ve potasyum kanallarını bloke ettiği bildirilen trisiklik bir antidepresandır. Çalışmamızın amacı amitriptilinin sıçanlarda oluşturulan akut ve kronik inflamasyon modellerinde anti-inflamatuvar etkilerini (AİE) araştırmaktır.
Çalışmamızda akut inflamasyon, sıçan pençe modelinde karragenin ve histamin ile oluşturuldu.  Sıçanların sağ arka ayak hacimleri ölçülerek, kontrol grubuna distile su, diğer gruplara diklofenak sodyum ve amitriptilin (karragenin modelinde 5-10-20 mg/kg- histamin modelinde 10 mg/kg) intraperitoneal uygulandı ve 30 dakika sonra, aynı ayaklarda % 1'lik karagenin veya % 0.1 'lik histamin ile inflamasyon oluşturuldu.  Karragenin inflamasyonunu takiben, 1 saat ara ile 5 kez, histamin inflamasyonunu takiben, 30 dakika ara ile 6 kez hayvanların pençeleri ölçüldü. Amitriptilin gruplarının AİE'leri kontrol grubu pençe ödemi artışlarına göre hesaplandı. Çalışmamızda, amitriptilinin kronik AİE'si, koton-pellet granüloma testi ile değerlendirildi. Amitriptilin, karragenin modelinde, sadece 10 mg/kg dozda 1. ve 2. saatlerde %52.56 ve 46.43'lük AİE göstermiştir (p<0.05). Histamin modelinde ise, amitriptilin 30, 60, 90, 120 ve 150. dakikalarda sırasıyla %46.23, 40.05, 43.34, 47.67 ve 52.94 oranlarında AİE sergilemiştir (p<0.050). Koton-pellet granüloma testinde, amitriptilin uygulanan grupta pamuk bilyelerin yaş ağırlıklarında %26.62'lik, kuru ağırlıklarında ise %31.09'luk anti-proliferatif etki tespit edilmiştir (p<0.05). 
Sonuç olarak, amitriptilin akut ve kronik AİE göstermiştir. Akut AİE'si, inflamasyonun erken fazında salınan bazı nöromediyatörlerin (özellikle histamin) inhibisyonuna bağlı olabilir. Kronik AİE'ye sahip olması ise depresyonla seyreden bazı kronik inflamatuvar hastalıkların tedavilerinde yer alabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Amitriptyline is a tricyclic antidepressant, antagonizes serotonergic, adrenergic, histaminergic and some cholinergic receptors and blocks sodium, calcium and potassium channels which have affects on inflammmation pathophysiology. Aim of our study is to examine the anti-inflammatory effect (AIE) of amitriptyline on acute and chronic inflammation models in rats.
In our study acute inflammation was created with carrageenan and histamine. After measuring the basal right hind paw volumes of rats, distilled water for control group, diclofenac sodium and amitriptyline (5-10-20mg/kg carrageenan model, 10mg/kg histamine model) for other groups were injected intraperitoneally. After 30 minutes, inflammation was induced by injection of %1 carrageenan or %0.1 histamine solutions into the same paws. Paw volumes were measured 5 times at 1 hour intervals after carrageenan injection and 6 times at 30 minutes intervals after histamine injection. The AIE of amitriptyline were calculated according to paw volumes of control group. Chronic AIE of amitriptyline was tested with Cotton-Pellet granuloma method. 
Amitriptyline (10mg/kg) showed AIE at 1 and 2 hours (%52.56 and 46.43) in carrageenan-induced (p<0.05), and at 30, 60, 90, 120 and 150 minutes (%46.23, 40.05, 43.34, 47.67 and 52.94 respectively) in histamine-induced (p<0.05) paw edema models. In Cotton-Pellet granuloma model, amitriptyline showed anti-proliferative effect according to wet (%26.62) and dry (%31.09) cotton pellets weights (p<0.05). 
Amitriptyline showed both acute ve chronic AIE. Acute AIE of amitriptyline may be due to the inhibition of some neuromediators (especially histamine) on early phase of inflammation. Chronic AIE may be usefull for the treatment of some chronic inflammatory diseases accompanied with depression.