hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yoğunluk entropisi yöntemiyle yağış tehlikesinin havza ölçeğinde değerlendirilmesi
Basin-scale distribution of rainfall hazard through intensity entropy method
Yazar: FİLİZ VARGÜN
Danışman: PROF. DR. TÜRKAY BARAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik–Hidroloji ve Su Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Entropi = Entropy ; Gediz Havzası = Gediz Basin

Özet:
Küresel ısınmanın meteorolojik unsurlar üzerindeki kaçınılmaz etkileri, sel ve kuraklık gibi hidrometeorolojik ekstremler olarak yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Günümüzde iklim değişikliğinin yıkıcı sonuçlarıyla uğraşırken, su kaynaklarının yönetiminin yanı sıra çevre ve canlıların güvenliği için de en verimli kararların alınmasında hidrolojik verilerin doğru değerlendirilmesi ve geleceğe yönelik tahminler daha hayati hale gelmektedir. Gediz Havzası'nda yer alan 49 meteoroloji istasyonundan alınan uzun süreli yağış verileri kullanılarak, gözlenen yağıştaki değişkenliği ölçmek için Yoğunluk Entropisine (Intensity Entropy - IE) dayalı Yoğunluk Değişkenlik İndisi (Intensity Variability Index - IVI) kullanılmıştır. İndislere göre yağış değişimleri tanımlandıktan sonra, bu indislere göre oluşturulan indis tabanlı haritalar kullanılarak olasılığa dayalı aşırı miktarda yağış alabilecek bölgeler belirlenmiştir. Oluşturulan entropi tabanlı haritalar, iklim değişikliği ve taşkın riski ile mücadelede karar vericilerin planlaması kapsamında etkili bir araç olacaktır.

Abstract:
The inevitable effects of global warming on meteorological elements are intensely experienced as hydro-meteorological extremes such as floods and drought. While dealing with the destructive consequences of climate change today, accurate evaluation of hydrological data and future forecasts are becoming more vital in making the most efficient decisions for the safety of the environment and living things, as well as the management of water resources. Using long-term precipitation data from 49 meteorological stations in the Gediz Basin, the Intensity Variability Index (IVI), based on Intensity Entropy (IE), has been used to quantify the variability in observed precipitation. Following the definition of precipitation variations by indices, the regions that could get excessive amounts of precipitation based on probability were determined using index-based maps created according to these indices. The generated entropy-based maps will be an effective tool in the scope of decision-makers' planning in the fight against climate change and flood risk.
Politik istikrarsızlığın hisse senedi piyasası üzerindeki etkileri: BIST100 örneği
Effects of political instability on stock market: The case of BIST100
Yazar: NIJAT BANNAYEV
Danışman: PROF. DR. MERT URAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Finansal İktisat ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Politik istikrarsızlık, bir ülkenin uyguladığı politikalar çerçevesinde ortaya çıkan belirsizliker, çatışmalar ve değişimleri ifade etmektedir. Bir ülkede yaşanan politik istikrarsızlık, ekonomik anlamda başta hisse senedi piyasası olmak üzere tüm piyasalarda ve tüm yatırım araçlarının fiyatlarında dalgalanmaya yol açmaktadır. Fiyat dalgalanmaları ise yatırım araçlarının getirilerini ve oynaklıklarını etkilemektedir. Politik istikrarsızlığın boyutu ve şiddeti oynaklığın da boyutunu belirmektedir. Bu çalışmada, politik istikrarsızlığın hisse senedi piyasasındaki oynaklık üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Ocak 2010-Haziran 2023 dönemi BİST100 endeksi haftalık kapanış fiyatları üzerinden hesaplanan getiri serileri ile The PRS Group'dan sağlanan politik istikrarsızlık endeksindeki değişim oranları kullanılarak GARCH modeli uygulanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye özelinde politik istikrarsızlığın BİST100 endeksi oynaklığı üzerinde herhangi bir etkiye sahip olmadığı bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Politik İstikrarsızlık, Borsa  İstanbul, GARCH Modeli

Abstract:
Political instability refers to the uncertainties, conflicts and changes that arise within the framework of the policies implemented by a country. Political instability in a country leads to fluctuations in all markets, especially the stock market, and in the prices of all investment instruments. Price fluctuations affect the returns and volatility of investment instruments. The extent and severity of political instability determines the extent of volatility. This study aims to analyze the impact of political instability on stock market volatility. In this context, the GARCH model is applied by using the return series calculated over the weekly closing prices of the BIST100 index for the period January 2010-June 2023 and the rates of change in the political instability index obtained from The PRS Group. As a result, it is found that political instability does not have any effect on the volatility of the BIST100 index in Turkey.

Keywords: Political Instability, Borsa Istanbul, GARCH Model.
İklime dayalı finansal türev araçlar üzerine bir inceleme
An examination on climate-based finacial derivatives instruments
Yazar: BURAK AÇIKEL
Danışman: PROF. DR. GÖKTUĞ CENK AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İçinde yaşadığımız yüzyıla ait iklim verileri incelendiğinde,  ortalamalardan çok fazla sapmanın özellikle son yıllarda kayda geçtiği görülmektedir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Türkiye geneli için hazırladığı 2020-2022 yıllarına ait iklim raporlarına da bu durum yansımıştır. Türkiye geneline ait son üç senelik iklim raporları analiz edildiğinde, sıcaklık ile yağış verilerinde meydana gelen büyük sapmalar ve kayda değer düzensizlikler dikkat çekmektedir. Yağış rejimindeki dalgalanmaya bağlı olarak oluşan sel ve kuraklığın yanında hortum, kasırga ve fırtına gibi ekstrem meteorolojik hava hadiselerinde de artış görülmektedir.
	İklim değişikliği nedeniyle oluşan risklerin ekonomik ve beşeri sonuçları bulunmaktadır. Ekstrem meteorolojik hava hadiselerine ilave olarak ortalamalardan farklı meydana gelen sıcaklık ve yağış da farkı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin elde ettiği gelirleri doğrudan etkilemektedir. Bu durum, hava durumuna dayalı faaliyet gösteren şirketler için büyük önem arz etmekte ve iklim riski yönetimini ise zorunlu hale getirmektedir.
	Yapılan araştırmanın amacı future sözleşmeler, opsiyon ve swap sözleşmeleri vasıtasıyla hava olaylarına ilişkin risklerden etkilenen şirketlerin risk yönetiminin gerçekleştirilmesidir. Bu kapsamda, şirketlerin başvurabileceği türev araçlara yönelik modelleme ve örneklere çalışmada yer verilmiştir.

Abstract:
When the climate data of the century we live in are examined, it is seen that there have been many deviations from the averages in especially recent years. This situation is also reflected in the 2020-2022 Turkey climate reports prepared by the Meteorology General Directorate. When Turkey's climate reports of the last three years are examined, large deviations and significant irregularities in temperature and precipitation data stand out. In addition to floods and droughts that occur due to fluctuations in the precipitation regime, there is also an increase in extreme meteorological weather events such as tornadoes, hurricanes and storms.
	Risks from climate change have economic and human consequences. In addition to extreme meteorological weather events, temperatures and precipitation different from the average directly affect the income of companies operating in different sectors. This situation is great importance for companies operating depending on weather conditions. This makes climate risk management mandatory for companies.
	The purpose of the research is to carry out risk management of companies affected by risks related to weather events through future contracts, options and swap contracts. In this context, modeling and examples of derivative instruments that companies can use are included in the research.
İnsan üzerinde deney suçu
Crime of experimentation on humans
Yazar: BUSE İNCE
Danışman: DOÇ. DR. KORAY DOĞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tezin konusu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 90. maddesinde
düzenlenen insan üzerinde deney ve deneme suçlarıdır. Bu suçlar, Türk Ceza
Kanunu'nun ikinci kitabı olan "Özel Hükümler" kitabının "Kişilere Karşı
Suçlar" başlıklı ikinci kısmının "Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar"
bölümünde düzenlenmiştir. Böylece insan üzerinde deney suçu, 5237 sayılı Tük
Ceza Kanunu ile birlikte Türk hukukunda ilk defa hukuki düzenlemeye konu
edilmiştir.
Her ne kadar maddenin başlığı "İnsan üzerinde deney" ise de bu
maddede insan üzerinde deney ve tedavi amaçlı deneme olmak üzere iki suç tipi
düzenlenmiştir.
Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel
açıklamalara, suçla ilgili temel kavramlara, suçun ulusal ve uluslararası
mevzuatta düzenlenme şekline ve son olarak insan üzerinde deneyin etik
boyutuna yer verilmiştir. İkinci bölümde ise suçla korunan hukuki yarar, suçun
maddi ve manevi unsurları, hukuka aykırılık unsuru, suçun özel görünüş
biçimleri, yaptırım ve zamanaşımı konuları üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Deney, Deneme, Klinik Araştırmalar, Hasta, Tedavi, İlaç, Aydınlatılmış Onam.

Abstract:
The subject of thesis is the crimes of experiments and trials on humans
regulated in Article 90 of the Turkish Criminal Code number 5237. These
crimes are regulated in the "Crimes Against Bodily Inviolability" section of the
second part titled "Crimes Against Persons" of the "Special Provisions" book,
which is the second book of the Turkish Criminal Code. The crime of
experiments on humans was subject to legal regulation for the first time in
Turkish law with the Turkish Criminal Code number 5237.
Although the title of the article is "Experiment on humans", two types of
crimes are regulated in this article: experiments and trials on humans.
Our study consists of two parts. In the first part, general explanations,
basic concepts about crime, the way crime is regulated in national and
international legislation, and finally the ethical dimension of experimentation on
humans are included. In the second part, the legal interest protected by the
crime, the material and moral elements of the crime, the element of
unlawfulness, the special appearance of the crime, sanctions and statute of
limitations are discussed.
Keywords: Experimentation, Trial, Clinical Drug Researches, Patient, Treatment, Medicine, Informed Consent.
Antik Yunan mitolojisinde müzik temalı söylenceler
Music themedmyths on Ancient Greek mythology
Yazar: SELMA UYAR
Danışman: PROF. DR. ALİ KAZIM ÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia

Özet:
Antik Yunan mitolojisi, İlkçağ toplumlarının yaşayışlarını bütün
yönleriyle yansıtan birer sözlü kültür fenomeni olarak değerlendirilebilecek
mitolojik anlatılar arasında en zengin olanlardan biridir. Ne var ki söz konusu
söylenceler toplamı, köklerini sadece Yunanistan'dan değil, belki de ondan daha
fazla bir biçimde Anadolu'dan almaktadır. Bu anlatılar bütünü, insan hayatının
hemen her yönünü kapsamakta, müzik ise bunlardan biri olarak dikkat
çekmektedir. Söylencelerin kahramanı olan karakterler ile beraber kimi mekan,
kavim ve inanışların da müzikle doğrudan ya da dolaylı bir ilgi içinde oldukları
görülmektedir. Bu çalışmada, tüm bu konu başlıklarına ilişkin olarak
gerçekleştirilen tarama, sınıflandırma ve değerlendirmelerin ardından Antik
Yunan mitolojisi kapsamındaki müzik temalı söylencelerin Anadolu ile olan
bağı ortaya konulmaktadır. Bununla, bugüne kadar üzerinde yeteri kadar
durulmamış bir alanın aydınlatılması amaçlanmaktadır. Arkeoloji ve
müzikoloji başta olmak üzere çeşitli disiplinlerin ortaklaşa gerçekleştirecekleri
çalışmalarla konuya dair yeni bir bakış açısının sağlanması ise öneriler
arasındadır.

Abstract:
Ancient Greek mythology is one of the richest among the mythological
narratives that can be considered as an oral cultural phenomenon that reflects
all aspects of the life of ancientsocieties. However, the sum of the myths in
question takes its roots not only from Greece, but perhaps from Anatolia in a
way more than that. The senarrative scover almost every aspect of human life,
and music draws attention as one of them. Along with the characters who are
the heroes of the myths, it is seen that some places, tribes and beliefs have a
director indirect interest in music. In this study, after the screening,
classification and evaluations carried out regarding all these topics, the
connection of music-themed myths with in the scope of Ancient Greek
mythology with Anatolia is revealed. With this, it is aimed toilluminate an area
that has not been sufficiently emphasized so far. Providing a new perspective on
the subject with the studies to be carried out jointly by various disciplines,
especially archeology and musicology, is among the suggestions.
Orhan Kemal romanlarında baba görüngüleri
Father phenomenons in Orhan Kemal's novels
Yazar: NAZLI KIRLI
Danışman: PROF. DR. CAFER ŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tezde Orhan Kemal'in aile kurumunun merkezi teşkil ettiği romanlarındaki 'baba – evlat' ilişkisi, psikanalitik çerçeve içerisinde incelenmeye çalışılmıştır. Antik Yunan'dan itibaren 'baba' karakterlerin edebiyat içerisinde aktif rol oynadığı göz önüne alınarak, bu eserlerin psikanalizdeki tezahürlerinin ortaya koyduğu teorileri ışığında; Orhan Kemal romanlarındaki baba karakterlerin evlatları ile ilişkisi analiz edilmiştir. Bu noktada romanların içerisinde yer alan babaların farklılıkları tespit edilmiş ve karakterlerin çocuklarının hayatındaki etkileri, yansımaları ve bir baba olarak özne kurulumuna etki eden görüngü rolleri değerlendirilmiştir. Sanatçının eserlerinde yer alan otobiyografik unsurların romanları ile ilişkisi belirtilerek incelemeler sürdürülürken; geriye kalan romanlar yazardan bağımsız bir şekilde psikanaliz – baba – evlat minvalinde yorumlanmıştır.

Abstract:
In this thesis, the 'father-son' relationship in Orhan Kemal's novels, where the family institution is central, is suitable for examination within a psychoanalytical framework. Considering that 'father' characters have played an active role in literature since ancient Greece, emerging theories of the manifestations of these products in psychoanalysis have emerged; The relationships of father characters with their children in Orhan Kemal's novels were analyzed. In this place, the differences between the fathers in the novels have been identified and the characters' different effects, reflections and phenomenal roles affecting the subject formation as a father have been evaluated. While additional studies of the autobiographical elements in the artist's works continue through his novels; Past novels have been interpreted independently of the author, in the form of psychoanalysis - father - son.
19.yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı'da Bulgar kadınının eğitimi ve örgütlenmesi
19th century Bulgarian women's education and organization in the Ottoman Empire
Yazar: AYLİN VATANSEVER
Danışman: DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
19 yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı'da kadınların eğitim ve örgütlenmesini incelemenin birkaç yolu bulunmaktadır. Bunlardan biri, kadın hareketlerinin doğuş hikayesini, Osmanlı İmparatorluğu'nda yer alan farklı topluluklar arasında ulusal fikrin gelişimine dair büyük anlatıya entegre etmektir. Bu inceleme yönteminin getirisi olarak, kadınların eğitilmesi ve örgütlenmesi gibi faaliyetleri Bulgar ulusal aydınlanmasından bağımsız incelemek mümkündür değildir. Dolayısıyla, kullanılan bu yöntem sayesinde Bulgar milli uyanışında, kadınların oynadığı önemli rol ve bu rolle birlikte, Bulgar kadınlarının eğitim ve örgütlenme anlamında elde ettiği kazanımlardan bahsedilmektedir.

Abstract:
In the last quarter of the 19th century, there are several ways to study women's education and organization in the Ottoman Empire. One of them is to integrate the story of the birth of women's movements into the grand narrative of the development of the national idea among different communities in the Ottoman Empire. The implication of this method of analysis is that it is not possible to examine activities such as women's education and organization in isolation from the Bulgarian national enlightenment. Therefore, this methodology is used to examine the important role of women in the Bulgarian national awakening and the educational and organizational achievements of Bulgarian women.
Pişmiş toprak ile ilkel pratiklerin güncel yorumları
Contemporary interpretations of primitive practices with terracotta
Yazar: ONUR FINDIK
Danışman: DOÇ. EFE TÜRKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Maddi kültür = Materical culture ; Pişmiş toprak = Terracotta ; İnsan-nesne ilişkisi = Human-object relationship ; İnsan-toprak ilişkisi = Human-soil interaction

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu, insan türünün en eski üretimlerinden biri olan pişmiş toprak nesnenin arka planında bulunan ve ona biçim kazandıran kültürel örüntülerdir. Bu örüntüler insan ve doğa etkileşimi sonucunda ortaya çıkan anlamlar ekseninde ele alınmıştır. Anlamın ortaya çıkmasında, insan türünün imgelem gücü ve sonrasında maddi çevresini görünür kılan soyutlanmış nesneler etkin bir rol oynamaktadır. Bu nedenle araştırma malzemesi olan pişmiş toprak nesne, biçimsel özelliklerini aldığı din, kültür ve doğa gibi alanların bir parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Bu noktada ilkel kültürlerin üretmiş oldukları pişmiş toprak nesneler çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Bu kapsamla ilişkili olarak ilkel kültürler üzerine yapılan araştırmada imge, soyutlama ve nesne arasındaki bağlara odaklanılmış ve pişmiş toprak nesneler bu temelde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler yapılırken öncelikle "ilkel" terimi kuramsal olarak ele alınmıştır. Ardından ilkel insanın imgelem ve soyutlama pratiklerine dair bilgilere yer verilmiştir. Son olarak bu pratikler yoluyla toprağın soyutlanması ve bu soyutlamanın pişmiş toprak nesnelere aktarımı örnekler üzerinden açıklanmıştır.

Abstract:
The main subject of this study is the cultural patterns in the background of the terracotta object, one of the oldest productions of the human species, which gives it form. These patterns are discussed in the axis of human and nature interaction, and the meanings that emerge as a result of this interaction. In the emergence of meaning, the imagination of the human species and then the abstracted objects that make its material environment visible play an active role. For this reason, the terracotta object, which is the research material, emerges as a part of areas such as religion, culture, and nature from which it takes its formal characteristics. At this point, terracotta objects produced by primitive cultures constitute the scope of the study. In relation to this scope, the research on primitive cultures focuses on the links between image, abstraction, and object, and terracotta objects are evaluated on this basis. While making these evaluations, firstly the term "primitive" is discussed theoretically. Then, information on the practices of imagery and abstraction of primitive people is given. Finally, the abstraction of the earth through these practices and the transfer of this abstraction to terracotta objects are explained through examples.
Çekişmesiz yargıda ilgili kavramı ve hukukî durumu
The concept and legal status of participant in the non-contentious jurisdiction
Yazar: ZEYNEP SÜMEYRA DEVECİ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET ÖZEKES
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çekişmesiz yargı, ilk kez 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda özel olarak düzenlenmiştir. Çekişmeli yargıda davacı ve davalı kavramları kullanılırken çekişmesiz yargıda ilgili kavramı önem arz etmektedir. Kanun'un bazı maddelerinde ilgili kavramına yer verilmiş olmakla birlikte ilgili kavramından ne anlaşılması gerektiği ve kimlerin ilgili kapsamında yer aldığı belirtilmemiştir. İlgili kavramının çekişmesiz yargıda temel bir kavram olarak karşımıza çıkması nedeniyle tanımının ve kapsamının doğru tespit edilmesi önem arz etmektedir. Yine çekişmesiz yargıda ilgili, yargılamanı süjesi konumunda olduğundan ilgilinin yargılamadaki hukukî durumunun tespit edilmesi gerekmektedir. Çekişmesiz yargı sonucunda verilecek olan karardan kimlerin etkileneceği, yargılamaya kimlerin dahil olabileceği ve usûl işlemlerini yapabileceği, karara karşı kimlerin itiraz veya kanun yoluna başvurabileceği ya da hukukî dinlenilme hakkının ne şekilde yerine getirileceğinin belirlenebilmesi için ilgili kavramının ve ilgilinin hukukî durumunun doğru bir şekilde belirlenmesi gerekir. Bu hususların tespit edilmesi etkin bir hukukî korumanın sağlanmasına hizmet edecektir.

Abstract:
Non-contentious jurisdiction is specifically regulated for the first time in the Code of Civil Procedure Number 6100. While the concepts of plaintiff and defendant are used in contentious jurisdiction, the concept of participant is important in non-contentious jurisdiction. Although some articles of the Law include the concept of participant, it is not specified what should be understood from the concept of participant and who is included in the extent of participant. It is important to determine the definition and extent correctly, since the concept of participant is confronted as a basic concept in non-contentious jurisdiction. Again, in the non-contentious jurisdiction, the legal status of the participant in the trial should be determined, since the person concerned is the subject of the trial. In order to determine who will be affected by the decision to be made as a result of the non-contentious jurisdiction, who can be involved in the proceedings and who can take the procedural actions, who can appeal or apply to the law against the decision, or how the right to be heard will be fulfilled, the concept and the legal status of the participant should be determined correctly. Determining these issues will provide an effective legal protection.