Yatarak tedavi gören hematoloji-onkoloji hastalarında klorheksidin ile yapılan silme banyosunun MRSA ve VRE  kolonizasyonuna etkisi
The effect of chlorhexidine bathing on MRSA and VRE colonization in inpatients of hematology-oncology patients
Yazar: GÜL HATİCE TARAKÇIOĞLU ÇELİK
Danışman: PROF. DR. LEYLA DİNÇ ; PROF. DR. SERHAT ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Enterococcus = Enterococcus ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Staphylococcus aureus = Staphylococcus aureus ; Vankomisin = Vancomycin ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Bu çapraz tasarımlı, deneysel çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde yatarak tedavi gören hematoloji-onkoloji hastalarında klorheksidin glukonat ile yapılan banyonun metisilin dirençli Staphylococcus aureus ve/veya vankomisin dirençli Enterococcus kolonizasyonuna etkisini değerlendirmektir. Araştırmanın gerçekleştirilmesi için; Hacettepe Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan, T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan, hastane Başhekimliği, Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Yoğun Bakım Bilim Dalı'ndan ve hasta/hasta yakınlarından gerekli izinler alınmıştır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesinde, Eylül 2018-Temmuz 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemi kollara randomize olarak ayrılmış; birinci kol için 31 hasta, ikinci kol içinse 30 hastadan oluşmuştur. Birinci koldaki hastalara banyo; ilk üç gün su+sabun ile sonrasında da üç gün %2'lik klorheksidin glukonatlı solüsyon ile uygulanmıştır. İkinci koldaki hastalara ise müdahaleler ters sırada uygulanmıştır. Banyo müdahaleleri arasında her iki kolda da bir arınma günü vardır. Kollarda; banyo öncesi ve sonrasında (4-6. saat) burun, kasık ve rektal sürüntü örnekleri alınmıştır. Her iki koldaki hastaların demografik özellikleri ve sahip oldukları risk faktörleri benzerdir. Birinci kol kontrol dönemindeki burun metisilin dirençli Staphylococcus aureus kolonizasyonu müdahale döneminde azalmıştır (p<.001). Kollar arası karşılaştırmalarda; birinci kol burun örneklerinde görülen metisilin dirençli Staphylococcus aureus kolonizasyonu ve rektal örneklerinde görülen vankomisin dirençli Enterococcus kolonizasyonu ikinci kola göre daha fazladır (p<.05). Su+sabun banyosu sırasında alınan sürüntü örneklerinde; birinci kolda burun metisilin dirençli Staphylococcus aureus kolonizasyonu ve rektal vankomisin dirençli Enterococcus kolonizasyonu görülürken, ikinci kolda hiç kolonizasyon görülmemiştir (p<.05). Bu araştırmada yoğun bakım ünitesinde yatarak tedavi gören hematoloji onkoloji hastalarında; klorheksidin glukonatlı silme banyosunun burun metisilin dirençli Staphylococcus aureus kolonizasyonunu ve rektal vankomisin dirençli Enterococcus kolonizasyonunu azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yoğun bakım ünitesinde yatan hematoloji-onkoloji hastalarında metisilin dirençli Staphylococcus aureus ve/veya vankomisin dirençli Enterococcus kolonizasyonunun azaltılması ve önlenmesi için klorheksidin glukonat banyolarının hemşireler tarafından kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this cross-over design experimental study was to evaluate the effects of chlorhexidine gluconate bathing on methicillin-resistant Staphylococcus aureus and / or vancomycin-resistant Enterococcus colonization in the hematology-oncology inpatients in ICU. To be realized the research, the necessary permissions were taken from Hacettepe University Clinical Researches Ethics Boards, T.C. Ministry of Health, Turkey Pharmaceuticals and Medical Devices Agency, hospital Head Chief, Nursing Services Directorate and Division of Intensive Care, and patients/patients relatives. This study was conducted in Hacettepe University Oncology Hospital Intensive Care Unit between September 2018-July 2019. The study sample was randomized in two arms; 31 patients for the first arm and 30 patients for the second arm. The patients in the first arm were applied bathing with water + soap for the first three days and then with 2% chlorhexidine gluconate solution for three days. The interventions were administered to the patients in the second arm in reverse order. There was a washout day given in both arms between bath interventions. Nasal, groin and rectal swap samples were taken before and after bathing (4-6 hours) in arms. Demographic characteristics and risk factors of patients in both arms were similar. Nasal methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization during the first arm control period decreased in the intervention period (p <.001). In comparison between arms; methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization in the first arm nose samples and vancomycin-resistant Enterococcus colonization in rectal samples were higher than the second arm (p <.05). In swap samples taken during water + soap bath; nasal methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization and rectal vancomycin-resistant Enterococcus colonization were observed in the first arm, while no colonization was observed in the second arm (p <.05). This study concluded that chlorhexidine gluconate wiping bath was effective in reducing nasal methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization and rectal vancomycin-resistant Enterococcus colonization in the inpatient hematology-oncology patients in intensive care unit. The use of chlorhexidine gluconate baths is recommended to reduce and prevent methicillin-resistant Staphylococcus aureus and / or vancomycin-resistant Enterococcus colonization in hematology-oncology patients.