Güzel sanatlar fakülteleri grafik bölümlerinde  okutulan tipografi dersinin incelenmesi
Investigation of the typography course reading in graphic departments of fine arts faculties
Yazar: AYŞEN BALCI ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Güzel sanatlar fakülteleri = Fine arts faculty ; Tipografi = Typography ; Tipografi dersi = Typography course

Özet:
"Güzel Sanatlar Fakülteleri Grafik Bölümlerinde Okutulan Tipografi Dersinin İncelenmesi" adlı bu çalışma; Türkiye'de Güzel Sanatlar Fakültelerinde okutulan tipografi dersinin; içeriğinin uygun olup olmadığını; eksiklerinin neler olduğu ve geliştirilmesine yönelik neler yapılabileceğini, ders süresinin kuramsal ve uygulama olarak yeterli olup olmadığını, dersin nasıl işlendiğini ve işlenmesi gerektiğini, değerlendirilmesi yaklaşımlarının uygunluğuna ilişkin öğretim elemanlarının görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Bu çalışmada, nitel bir araştırma deseni- modeli uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, "maksimum çeşitlilik örneklemesi" doğrultusunda 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılında, "Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Grafik Bölümü, Maltepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü ve Atılım Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi Grafik Bölümünde" tipografi dersini veren öğretim elemanları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada kamu ve vakıf üniversiteleri güzel sanatlar fakülteleri grafik bölümlerinde tipografi dersi veren 8 öğretim elemanı ile görüşme yapılmıştır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme formu geliştirilmiştir. Görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde katılımcılarla ilgili kişisel bilgiler, ikinci bölümde ise tipografi dersinin incelenmesini kapsayan (amaç, içerik, öğretme teknikleri ve dersin değerlendirilmesi) sorular yer almaktadır. Araştırmanın verilerinin analizinde "betimsel analiz tekniği" uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bazı sonuçlar şöyledir: 
Öğretim elemanlarının tamamı tipografi dersi öncesi görsel ve teorik bilgi sunumları hazırlamaktadırlar. Öğretim elemanlarının çoğuna göre tipografi dersi işlenirken önce teorik bilgi verilmekte ardından uygulama çalışmaları yaptırılmaktadır. Öğretim elemanlarının tümüne göre derslerde görsel materyaller kullanılmakta; öğrencilere fontlarla ilgili afiş ve broşür tasarımı yaptırılmaktadır. Katılımcıların yarısı ders içeriğinde yer alan konuların yeterli olduğunu dile getirirken diğer yarısı dersin içeriğinin geliştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Öğretim elemanlarının tümü öğrencilere not verirken; derse katılım, ders zamanını verimli kullanmak, titiz çalışmak, süreç içerisinde kendini geliştirmek gibi kriterleri esas almaktadır. 
Araştırma sonuçlarına dayalı bazı öneriler şöyledir: Öğretim elemanlarından bazıları tipografi dersi öncesi ya teorik bilgi hazırlığı yapmamakta ya da sadece teorik hazırlıkla yetinmektedirler. Oysa tipografi dersi öncesi yapılacak hazırlık hem teorik hem de uygulama boyutunda gerçekleştirilebilir. Tipografi dersi, lisans öğretimi boyunca bir dönemlik bir ders olarak verilmek yerine aynı sınıfın birinci ya da ikinci dönemlerinde ya da farklı sınıflarda tipografi temel ve tipografi ileri gibi isimlerle içeriği geliştirilerek verilebilir.

Abstract:
In this study titled "Examination of Typography Courses Taught in the Departments of Graphics Design of the Faculties of Fine Arts" in Turkey was aimed; to the opinions of participants whether the typography course content is appropriate; what are the deficiencies and what can be done to improve, whether the course duration is sufficient in terms of theoretical and practical, how the course is processed and should be processed, the evaluation of the approaches used are suitable. 
In this study, a qualitative research design model was applied. In line with the "maximum diversity sampling" the study group include: Hacettepe University Faculty of Fine Arts Graphic Design Department, Bilkent University Faculty of Fine Arts Graphic Design Department, Anadolu University Faculty of Fine Arts Graphic Department, Marmara University Faculty of Fine Arts Graphic Department, Baskent University Faculty of Fine Arts Design and Architecture Department of Graphic Design, Maltepe University Faculty of Fine Arts Department of Graphic Design and Graphic Design Department of Atılım University Faculty of Fine Arts and Architecture. In this direction, 8 faculty members who gave typography courses in the graphic departments of public and private universities were interviewed.
Interview form was developed as a data collection tool in this research. The interview form consists of two parts. In the first part, personal information about the participants and in the second part, there are questions covering the examination of typography course (aim, content, teaching techniques and evaluation of the course). "The descriptive analysis technique" was used in the analysis of the data of the study. Some results from the research are as follows:
All participants prepare visual and theoretical information presentations before typography course. According to most of the lecturers, firstly theoretical knowledge is given and then application studies are done while typography is being taught. Visual examples are used in the lessons according to all participants; students are provided with posters and brochures related to fonts. Half of the participants stated that the subjects included in the course content were sufficient, while the other half stated that the course content should be improved. All faculty members give grades to students; class participation, efficient use of class time, meticulous work, self-improvement in the process is based on such criteria.
Some suggestions based on the results of the research are as follows: Some of the instructors do not prepare theoretical knowledge before typography course or they are content with theoretical preparation only. However, the preparation to be made before the typography course can be realized in both theoretical and practical dimensions. Typography course can be developed and expanded with names such as basic typography and advanced typography in the first or second semesters of the same class or in different classes instead of being given as a one-semester course during undergraduate education.