Pandemi sonrası şehirler için yakınlık temelli yaklaşım: 15 dakikalık şehir - bağcılar değerlendirmesi
Proximity-based approach for post-pandemic cities:15-minute city - Bağcılar review
Yazar: YUNUS EMRE KOZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BİNNUR ÖKTEM ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Mahalleler = Neighborhoods ; Pandemiler = Pandemics ; Yakınlık = Intimacy ; İstanbul-Bağcılar = İstanbul-Bağcılar

Özet:
Salgın hastalıklar, tarih boyunca şehirlerin şekillenmelerinde önemli rol oynamışlardır ve bu kriz dönemlerinde gelecek için atılan adımlar, günümüzdeki modern şehrin oluşmasına katkıda bulunmuşlardır. 2019 yılı sonlarında ortaya çıkan ve sonrasında tüm dünyaya hızlı bir biçimde yayılan COVID-19 pandemisi de şehirleri olumsuz anlamda etkilemiş ancak şehirlerin eksikliklerini ve sorunlarını fark etme konusunda da fırsat yaratmıştır. Şehirler bu dönemden, sahip oldukları farklı özellikler sebebiyle farklı şekillerde etkilenmişlerdir. Ancak bu dönemde, salgının zorunlu kıldığı kısıtlı hareket imkânı, ortak bir temel ihtiyacın varlığına dikkat çekmiştir: yakınlık. Temel kentsel işlevlerin yaşanılan yerin yakınında olması ihtiyacı, bu dönemde ortaktır. Pandemi sonrası şehrin nasıl biçimleneceğine dair yaklaşımlardan bazıları da yakınlık kavramını odağına almış ve bu kavramdan yola çıkarak, şehirlerle ilgili öncelikli olarak güçlendirilmesi gereken birimin mahalle olduğunu ileri sürmüşlerdir. Temel kentsel ihtiyaçları karşılayabilecek yeterlilikte bir mahalle, COVID-19 pandemisi döneminde yaşanılan ve şehirlerin daha sonra da yaşayabileceği birçok soruna çözüm olabilme potansiyeline sahiptir. Yakınlık temelli planlama yaklaşımlardan birisi de 15 dakikalık şehir modelidir. Bu yaklaşımın tasvir ettiği yerleşimin özellikleri ve pandemi döneminde yaşanan kentsel sorunlar örtüşmektedir. Bu durumu kavrayabilmek adına, tezin ikinci ve üçüncü bölümlerinde gerçekleştirilen literatür taraması sonucunda teorik çerçeve oluşturulmuş; dördüncü bölümde ise pandemi döneminden yoğun şekilde etkilenen Bağcılar ilçesi ve mahalleleri analiz edilmişlerdir. Bu analizler, yerleşimin 15 dakikalık şehir modelinin ölçütlerine ne derecede sahip olduğunu kavramayı amaçlamaktadır. Sonuçlar, Bağcılar'ın pandemide yaşadığı kentsel sorunların nedenlerini anlama noktasına açıklık getirmekte ve COVID-19 sonrası dönem için yapılacak çıkarımları da ortaya koymaktadır.

Abstract:
Throughout history, epidemics have played a significant role in shaping cities, and the decisions taken for the future in these crisis periods contributed to the formation of today's modern city. The COVID-19 pandemic, which emerged at the end of 2019 and spread rapidly all over the world, adversely affected cities, but it also created an opportunity to recognize the shortcomings and problems of cities. Cities were affected in different ways during this period due to their nonidentical characteristics. However, in this period, the limited mobility required by the epidemic drew attention to the existence of a common basic need: proximity. The need for basic urban functions to be close to the place of residence is common in this period. Some of the approaches on how the city will be shaped after the pandemic have also focused on the concept of proximity, and based on this concept, they have argued that the unit that needs to be strengthened first is the neighbourhood. A neighbourhood that is capable of meeting basic urban needs has the potential to be a solution to many problems experienced during the COVID-19 pandemic and that cities may experience later on. One of the proximity-based planning approaches is the 15-minute city model. The characteristics of the settlement described by this approach and the urban problems experienced during the pandemic period overlap. In order to understand this situation, a theoretical framework was created as a result of the literature review carried out in the second and third parts of the thesis; in the fourth part, Bağcılar district and its neighbourhoods, which were heavily affected by the pandemic period, were analyzed. These analyzes aim to grasp the extent to which the settlement meets the criteria of the 15-minute city model. The results clarify the point of understanding the causes of the urban problems that Bağcılar experienced during the pandemic and also reveal the implications for the post-COVID-19 period.