Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara yönelik tutumları, öz-yeterlik inançları ve görüşleri
Middle school students' attitudes towards skill-based questions, self-efficacy beliefs and opinions
Yazar: MUHAMMED BURAK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SERKAN BULDUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara ilişkin tutumlarının ve öz yeterlik inançlarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek, ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını, öz yeterlik inançlarını belirlemek ve bunlar arasındaki ilişkileri incelemek ve ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara ilişkin görüşlerini belirlemektir.
Çalışmada karma yöntem desenlerinden birisi olan, nicel ve nitel aşamaların eş zamanlı kullanıldığı yakınsayan paralel desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama deseni nitel boyutunda ise durum çalışması deseni esas alınmıştır. Araştırmanın örneklemini Sivas merkez ilçede öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 417 ortaokul öğrencisi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için ise 419 ortaokul öğrencisi olmak üzere toplamda 836 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise çalışma grubunu 52 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik 12 maddesi olumlu 12 maddesi olumsuz olmak üzere toplam 24 maddeden oluşan iki faktörlü (bilişsel ve duyuşsal) bir yapıya sahip geçerli ve güvenilir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik öz yeterlik inançlarını ölçmeye yönelik 7 maddesi olumlu 13 maddesi olumsuz olmak üzere tek faktörlü bir yapıya sahip geçerli ve güvenilir ölçme aracı geliştirilmiştir. 
Araştırmanın nicel verileri bu araştırmada geliştirilen "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Öz Yeterlik İnancı Ölçeği" ile nitel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde; "Bağımlı örneklemler için t-testi", "Bağımsız örneklemler için t- testi", "Tek yönlü ANOVA", "MANOVA" ve "Pearson korelasyon katsayısı", nitel verilerin analizi için "İçerik analizi" esas alınmıştır. 
Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkeni açısından, tutumun duyuşsal boyutunda erkekler lehine anlamlı fark olduğu, bilişsel boyutunda ise fark olmadığı, öz yeterlik inancında da erkekler lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan öğrencilerin tutumlarının ve öz yeterliklerinin sınıf düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Sekizinci sınıftaki öğrencilerin hem tutumlarının hem de öz yeterlik inançlarının diğer sınıflara (5.,6. ve 7.) göre anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. Akademik başarı ile tutumun bilişsel boyutu arasında pozitif, orta kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu, tutumun duyuşsal boyutu ile akademik başarıları arasında zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve akademik başarı ile öz yeterlik inançları arasında da zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğrencilerinin tutumları ile öz yeterlik inançları arasındaki ilişkiye bakıldığında öğrencilerin öz yeterlik inançları ile duyuşsal tutumları arasında pozitif, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu, bilişsel tutumları arasında ise pozitif, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin beceri temelli sorulara ilişkin hem olumlu hem de olumsuz bazı görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Öğrenciler beceri temelli soruları sınavlarda daha ayırt edici sorular olarak gördükleri tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to develop a valid and reliable measurement tool that can be used to determine middle school students' attitudes and self-efficacy beliefs towards Skill-Based Questions, to determine middle school students' attitudes towards skill-based questions, their self-efficacy beliefs and to examine the relationships between them, and to determine the opinions of middle school students regarding skill-based questions.
The study was conducted according to the convergent parallel design, which is one of the mixed methods designs, in which quantitative and qualitative stages are used simultaneously.  Relational survey design was used in the quantitative dimension of the research, and case study design was used in the qualitative dimension.  The sample of the research consisted of middle school students studying in the central district of Sivas.  A total of 836 students participated in the research, 417 middle school students for Exploratory Factor Analysis (EFA) and 419 middle school students for Confirmatory Factor Analysis (CFA).  In the qualitative dimension of the research, the study group consists of 52 middle school students.  As a result of the analyses, a valid and reliable measurement tool with a two-factor (cognitive and affective) structure consisting of a total of 24 items, 12 of which are positive and 12 of which are negative, was developed to measure students' attitudes towards skill-based questions.  In addition, a valid and reliable measurement tool with a single-factor structure, including 7 positive items and 13 negative items, was developed to measure students' self-efficacy beliefs towards skill-based questions.
The quantitative data of the research were collected with the "Attitude Scale Towards Skill-Based Questions" and the "Self-Efficacy Belief Scale for Skill-Based Questions" developed in this research, and the qualitative data were collected with the "Interview Form for Skill-Based Questions" developed by the researcher.  In the analysis of the quantitative data obtained in the research;  "T-test for dependent samples", "T-test for independent samples", "One-way ANOVA", "MANOVA" and "Pearson correlation coefficient", and "Content analysis" were used for the analysis of qualitative data.
As a result of the research, it was determined that in terms of the gender variable, there was a significant difference in favor of men in the affective dimension of attitude, there was no difference in the cognitive dimension, and there was a significant difference in favor of men in self-efficacy belief.  On the other hand, it was determined that students' attitudes and self-efficacy differed significantly according to their grade levels.  It was determined that both the attitudes and self-efficacy beliefs of eighth grade students were significantly lower than the other grades (5th, 6th and 7th).  There is a positive, moderately strong and statistically significant relationship between academic success and the cognitive dimension of attitude, a weak and statistically significant relationship between the affective dimension of attitude and academic achievement, and a weak and statistically significant relationship between academic success and self-efficacy beliefs has been seen.  When the relationship between students' attitudes and self-efficacy beliefs was examined, it was determined that there was a positive, high level and statistically significant relationship between the students' self-efficacy beliefs and affective attitudes, and a positive, moderate and statistically significant relationship between their cognitive attitudes.  It was also determined that students had both positive and negative opinions regarding skill-based questions.  It has been determined that students see skill-based questions as more distinctive questions in exams.