Hareket eğitiminin otizm spektrum bozukluğu tanısı konmuş çocukların tekrarlayıcı davranışlarına ilişkin ebeveyn görüşleri
Parental opinions on movement training on the repeative behavior of children diagnosed with austim spektrum disorder
Yazar: ÖZKAN ÇETİNKURT
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT DEMİRCİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Hareket ve oyun temelli eğitim = Movement and play-based education ; Otistik çocuklar = Autistic children

Özet:
Bu araştırma, hareket eğitiminin otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı konmuş çocukların tekrarlayıcı davranışlarına ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelemesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Mersin, Adana ve Tarsus'ta bulunan 6-10 yaş aralığında OSB tanısı olan, özel eğitim uzmanı gözetiminde, en az hareket eğitimi alan ve hareket eğitimi almayan olmak üzere toplam 122 OSB'li (Düşük ve Orta) çocuğa sahip olan ebeveyn oluşturulmuştur. Araştırma verileri demografik bilgi formu ile birlikte Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-(TEDÖ-R-TV) aracılığıyla toplanmıştır. Hareket eğitimine katılan çocuklar haftada 3 gün olmak üzere günde 45 dakika hareket eğitimine devam edilmiştir. Çalışmada elden edilen verilerde analiz yapılırken anket neticelerinden sağlanan verilerin istatiksel çözümlemelerinin yapılması IBM SPSS 22.0 programı ile yapılmıştır. Bu doğrultuda yapılan çalışmada iki bağımsız grup ortalamaları arasında karşılaştırmalar için t-testi uygulanmıştır. İkiden fazla grup ortalamalarının analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. İlişki düzeylerini belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. 0.05 hata payı ile bakılmıştır. 
Bulgular: Cinsiyet değişkeni açısından tekrarlayıcı davranış ölçeği alt ölçeklerden herhangi birinde fark bulunmamıştır (p˂0,05).  Ebeveynlerin gelir durumu ile tekrarlayıcı davranış ölçeği alt ölçeklerinden komposif (zorlantılı) davranış alt ölçeği arasında fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır (t=-3,30; p˂0,01).   Ektanı durumu açısından tekrarlayıcı davranış ölçeklerinden kendine zarar verme davranışları alt ölçeğinde anlamlı bir fark  (t=2,37; p<0,05) tespit edilmiştir.  Tekrarlayıcı davranış düzeyi açısından  kullanılan tekrarlayıcı davranış ölçeği alt ölçeklerinin tamamında fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,01; p<0,05). 
Çocuk sayısı değişkenine yönelik yapılan ANOVA testi sonucunda tekrarlayıcı davranış ölçeği alt ölçeklerinin tümünde fark olmadığı görülmüştür.  OSB' li bireylerin ve ebeveynlerin kişisel bilgileri ile tekrarlayıcı davranış ölçeği alt ölçekleri arasındaki ilişkiyi incelendiğinde tekrarlayıcı davranış düzeyi ile alt ölçeklerden stereotipik davranış ölçeği arasında pozitif yönlü orta düzeyli ilişki olduğu tespit edilmiştir.(r =0,47; p <0,01).  Davranış düzeyi ile törensel davranışlar arasında pozitif yönlü düşük düzeyli ilişki olduğu görülmüştür( r =0,203, p<0,02). 
Sonuç olarak, hareket eğitimine bağlı olarak Motor becerilerin gelişimi çocukların günlük yaşam aktivitelerini etkilemekte ve bağımsızlık düzeylerini belirleyebilmektedir.  Bu bulgular, bireyselleştirilmiş ve etkili hareket eğitimi uygulamalarının OSB'li olan çocukların günlük yaşam becerilerini geliştirmede önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hareket Eğitimi, Otizm Spektrum Bozukluğu, Spor, Tekrarlayıcı Hareketler.

Abstract:
This study aims to investigate parental perspectives on repetitive behaviors exhibited by children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD), comparing those who have and have not participated in physical education classes. The cohort comprised 122 children diagnosed with ASD (Low and Middle functioning levels), aged 6 to 10, from Mersin, Adana, and Tarsus. These children were either enrolled in supervised physical education programs or not. Research data were collected using the Repetitive Behavior Scale (TEDÖ-R-TV) alongside demographic information forms. The physical education program spanned 12 weeks, with participants attending 45-minute sessions three times a week. Statistical analysis was conducted using the IBM SPSS 22.0 program, employing independent samples t-tests for comparing two groups and one-way ANOVA for analyzing averages across multiple groups. Pearson Correlation Analysis determined relationship levels, with a significance level set at 0.05.
Results: No significant gender-based differences were observed in any of the sub-scales of the repetitive behavior scale (p˂0.05). However, a notable discrepancy was noted between parental income levels and the compulsive behavior subscale (t=-3.30; p˂0.01). Additionally, a significant difference (t=2.37; p<0.05) was found in the self-harming behaviors subscale of the repetitive behavior scales concerning comorbidity. Across all sub-scales of the repetitive behavior scale, a variance was observed in terms of repetitive behavior levels (p<0.01; p<0.05).
ANOVA testing on the variable of the number of children yielded no significant differences in any of the sub-scales of the repetitive behavior scale. Furthermore, examining the relationship between personal information of ASD individuals and parents and sub-scales of the repetitive behavior scale revealed a moderate positive correlation between the level of repetitive behavior and the stereotyped behavior sub-scale (r =0.47; p <0.01). A low-level positive correlation was observed between the level of behavior and ritualistic behaviors (r =0.203, p<0.02).
In conclusion, the cultivation of motor skills through physical education profoundly impacts children's daily activities and determines their level of independence. These findings underscore the significance of tailored and efficacious physical education approaches in enhancing the daily life skills of children with ASD.

Keywords: Physical education, Autism Spectrum Disorder, Sports, repetitive behaviors.