Benign paroksismal pozisyonel vertigolu hastalarda cawthorne-cooksey egzersizlerinin etkisi
The effect of the cawthorne-cooksey exercises in patients with benign paroxysmal positional vertigo
Yazar: FARUK AFACAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZKIRIŞ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Eğitim = Education ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kulak-burun-boğaz hastalıkları = Otorhinolaryngologic diseases ; Odyoloji = Audiology ; Semisirküler kanal = Semicircular canals ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Vertigo = Vertigo ; İç kulak = Ear-inner

Özet:
Vertigo, vestibüler sistemdeki bir dengesizlikten kaynaklanan baş dönmesi tipidir. Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), vertigo atakları ile karakterize en sık görülen periferik vertigo nedenidir. Repozisyon manevralarına rağmen semptomları azalmayan hastalar vestibüler rehabilitasyon (VR) programına alınabilir. Bu çalışmada Cawthorne-Cooksey egzersizlerinin Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo hastalarında semptom ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Bu çalışma yarı deneysel araştırma olarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde 25 Şubat 2022 – 02 Haziran 2022 tarihleri arasında yapıldı. Denge kaybı şikâyeti ile başvuran hastalar araştırmanın evrenini oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmeden araştırma tarihlerinde, dahil etme kriterlerine uyan gönüllü hastalar araştırmaya dahil edildi. Literatürde benzer çalışmalarda hesaplanan 0,05 anlamlılık düzeyine, 0,80 istatistiksel gücü ve 0,74 etki büyüklüğü ile 40 hastaya ihtiyaç olduğu belirlendi. Veri toplama araçları olarak, yaş, cinsiyet, boy, kilo, eğitim durumu, mevcut kronik hastalığı gibi bilgilerin yer aldığı "Hasta Tanılama Formu" ile Vertigo Dizzeness Imbalance (VDI) ölçeği kullandı. Bu ölçekte yer alan Semptom Skalası (VDI-SS) ve Yaşam Kalitesi Skalası (VDI-YK) ile veriler toplandı. Tanımlayıcı analizlerden ortalama, standart sapma, yüzde kullanıldı. Rehabilitasyon öncesi ve sonrası verilerin karşılaştırılmasında bağımlı gruplar t testi, ki-kare testi, Shapiro-Wilk testi uygulandı. Gruplar arası fark için ANOVA testi kullanıldı. Analizler SPSS 26 istatistik paket programında yapıldı. %95 güven aralığında p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Katılımcıların %82,5'i kadın, %35'i normal kilolu, %27,5'i 48-57 yaş arasında, %50'si ilköğretim mezunu idi. Katılımcıların, eğitim programı öncesi, birinci ve üçüncü hafta gözlemlerinde VDI-SS ile VDI-YK puanları arasındaki pozitif yönde yüksek ilişki görüldü (p<0,01). Egzersiz programı uygulanan hastaların VDI toplam puanı semptomlar, yaşam kalitesi ve toplam puan açısından istatistiksel olarak her ikili gözlem arasında anlamlı fark olduğu görülmesi nedeni ile H0 hipotezleri reddedilmiş, H1 hipotezleri kabul edilmiştir. Sonraki çalışmalarda daha büyük örneklem grupları ile geniş zaman aralığında çalışılması, farklı egzersiz manevralarının kullanılması, gözlem sürelerinin uzatılması, araştırma tasarımının randomize kontrollü yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Vertigo is a type of dizziness caused by an imbalance in the vestibular system. Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV) is the most common cause of peripheral vertigo characterized by vertigo attacks. Patients whose symptoms do not decrease despite repositioning maneuvers can be included in the vestibular rehabilitation (VR) program. The aim of this study was to determine the effect of Cawthorne-Cooksey exercises on symptoms and quality of life in patients with BPPV. This study was carried out as a semi-experimental research at Aydın Adnan Menderes University, Department of Otorhinolaryngology, between 25 February 2022 and 02 June 2022. The patients who applied with the complaint of loss of balance constituted the population of the study. Volunteer patients who met the inclusion criteria were included in the study on the dates of the study without selecting the sample. It was determined that 40 patients were needed with a significance level of 0.05, a statistical power of 0.80, and an effect size of 0.74, which were calculated in similar studies in the literature. As data collection tools, the "Patient Diagnosis Form", which includes information such as age, gender, height, weight, educational status, current chronic disease and the Vertigo Dizzeness Imbalance (VDI) scale were used. Data were collected using the Symptom Scale (VDI-SS) and VDI-health-related quality of life scale (VDI-HRQoL) in this scale. Mean, standard deviation, and percentage were used for descriptive analyses. Dependent groups t test, chi-square test, Shapiro-Wilk test were used to compare the data before and after rehabilitation. ANOVA test was used for the difference between groups. Analyzes were made in SPSS 26 statistical package program. p<0.05 was considered statistically significant at the 95% confidence interval. 82.5% of the participants were women, 35% were normal weight, 27.5% were between the ages of 48-57, 50% were primary school graduates. There was a high positive correlation between VDI-SS and (VDI-HRQoL) scores in the first and third week observations of the participants before the training program (p<0.01). It was observed that there was a statistically significant difference between each paired observation in terms of VDI total score, symptoms, quality of life and total score of the patients who underwent exercise program. Therefore, H0 hypotheses were rejected and H1 hypotheses were accepted. In future studies, it is recommended to work with larger sample groups in a large time interval, to use different exercise maneuvers, to extend the observation periods, and to make the research design in a randomized controlled manner.