Türkiye'de göç politikalarının şekillenmesinde dinin etkisi
The effect of religion on shaping immigration policies in Türkiye
Yazar: SARİYE AY
Danışman: DOÇ. DR. FATİH VAROL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Göçler, göç eden kişilerin kültürel, sosyal, etnik ve dini aidiyetlerinden dolayı toplumsal yapıyı değiştirebilmektedir. Göçler, Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında yeni ulus devletlerin ortaya çıkmasında ve ulus inşa sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Birçok devlet, ulus inşa sürecini destekleyen göçler almış ve bu inşaya uygun olmayan grupların da ülkelerinden göç etmelerini sağlamıştır. Bu durum ülkelerin göç politikalarının şekillenmesinde büyük oranda etkili olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin ulus-devlet inşası ise 1923 öncesi ve sonrasında gerçekleşen göçlerle sağlanmaya çalışılmıştır. Anadolu toprakları bu doğrultuda Müslüman ve gayr-i Müslim göçlerine ev sahipliği yapmıştır. 

Bu çalışmada, Türkiye'de tek partili dönemde (1923-1950) gerçekleşen göçler tarihsel süreç içerisinde karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Müslümanların Türkiye'ye göçleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise Türkiye'de gerçekleşen ve gerçekleşmesi mevzubahis olan gayr-i Müslim göçlerine ve Türkiye Cumhuriyeti'nin bu göçlere karşı tutumuna yer verilmiştir. Tüm bu göçler üzerinden Türkiye'de tek partili dönemde göç politikalarının şekillenmesinde dinin etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda, Türkiye Cumhuriyeti'nin göç konusunda Müslümanlara ve gayrimüslimlere karşı iki farklı tutum sergilediği, ulus-devlet inşasında etnik mensubiyetten çok dinî mensubiyetin belirleyici olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Din, Göç, Ulus-devlet, Tek Partili Dönem, Göç politikaları

Abstract:
Migrations can change the social structure due to the cultural, social, ethnic, and religious affiliations of immigrants. Migrations played an important role in the emergence of new nation-states and the nation building process before and after the First World War. The immigration policies of the countries were largely shaped in accordance with the nation building process. While many states received immigration that supported the nation-building process, they also enforced unwanted groups to migrate from their countries. The nation-state building of the Republic of Turkey was tried to be achieved with the migrations that took place before and after 1923. Anatolian lands hosted Muslim and non-Muslim migrations in this direction.

In this study, the migrations that took place in Turkey during the one-party period (1923-1950) were examined by comparative method within the historical process. The study consists of two parts. In the first part, the Muslim migrations toward Turkey is examined. In the second part, the attitude of the Turkish state toward the migration of non-Muslims is examined. Through examining the migrations of Muslims and non-Muslims, the impact of religion on the shaping of migration policies in the single-party period in Turkey has been tried to be analyzed.

As a result of this study, it has been determined that the Republic of Turkey exhibits two different attitudes towards Muslims and non-Muslims in immigration, and that religious affiliation rather than ethnic affiliation is a determining factor in the construction of the nation-state.

Keywords: Religion, Immigration, Nation-state, One-Party Period, Immigration Policies