Özel gereksinimli bireylerin dijital vatandaşlık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of digital citizenship levels of indivituals with special requirements
Yazar: SEVGİ ARPACI
Danışman: DOÇ. DR. MUKADDES SAKALLI DEMİROK
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yaşayan engelli bireylerin dijital vatandaşlık düzeylerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini KKTC'de yaşayan ortopedik engelli, görme engelli ve işitme engelli 214 birey oluşturmaktadır. Katılımcıların 131'ü erkek 83'ü kadındır. Araştırma kapsamında verilerin toplanması için Erdem ve Koçyiğit (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış olan 7'li Likert tipinde hazırlanan Dijital Vatandaşlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur (X =4.25). Araştırma sonucunda cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde, internette politik aktivizm, teknik beceriler, yerel/küresel farkındalık, eleştirel bakış açısı alt boyutları ve dijital vatandaşlık ölçeği genelinde cinsiyete göre erkek bireylerin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş değişkenine göre incelendiğinde internette politik aktivizm alt boyutunda 28-32 yaş grubunun sıra ortalaması 33-38 ile 39-44 yaş gruplarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Engel türüne göre bakıldığında eğitim düzeyi değişkenine göre tüm alt boyutlarda ve ölçek genelinde anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Günlük akıllı telefon ile internet kullanım süresi açısından bakıldığında tüm alt boyutlarda ve ölçek genelinde anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dijital teknolojileri kullanma beceri düzeyi açısından bakıldığında, tüm alt boyutlarda ve ölçek genelinde anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research was carried out to examine the digital citizenship levels of people with disabilities living in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The sample of the study consists of 214 individuals with orthopedic disability, visual impairment and hearing impairment living in TRNC. 131 of the participants are male and 83 are female. Digital Citizenship Scale, prepared in 7-point Likert type, adapted to Turkish by Erdem and Koçyiğit (2019) was used to collect data within the scope of the research. Descriptive scanning method, one of the quantitative research methods, was used in the research. Digital citizenship levels of teachers were found at a medium level (X = 4.25). As a result of the research, when analyzed in terms of gender variable, it is concluded that male individuals are higher than gender in terms of political activism, technical skills, local / global awareness, critical perspective sub-dimensions and digital citizenship scale. Considering the type of disability, it is concluded that there are significant differences in all sub-dimensions and across the scale according to the level of education. From the point of view of internet usage time with daily smart phone, it is concluded that there are significant differences in all sub-dimensions and scale. In terms of the skill level of using digital technologies, it is concluded that there are significant differences in all sub-dimensions and across the scale.