Türkiye'de 2000 sonrası işçi hareketinde kadınlar
Women in labour movement in Turkey during 2000's
Yazar: AYÇA TEZERİŞİR
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kadınlar = Women ; Sendikalaşma = Unionization ; Sosyal hareketler = Social movements ; Türkiye = Turkey ; İşçi hareketleri = Workers movements ; İşçiler = Workers

Özet:
Kapitalist üretim ilişkilerinin ve ataerkil yapıların bir sonucu olarak kadınlar emek piyasası içinde dezavantajlı bir konuma sahiptir. Türkiye'de de tarihsel, siyasal ve ekonomik gelişmeler doğrultusunda bu dezavantajların kadınlar açısından daha da derin bir biçimde yaşantılandığı görülmektedir. Buna karşılık bu dezavantajlı konumun getirdiği eşitsizlik ve ayrımcılık ile mücadele edebilecek mekanizmaların geliştirilmesinin toplumsal cinsiyet ilişkileri ve kadın emeği bağlamında dönüşümler yaratabileceği düşünülmektedir. 
Bu çalışmada Türkiye'de 2000'li yıllarda kadın emeğinin dinamiklerinin ele alınması hedeflenmiş, siyasal, ekonomik ve politik bağlamda ücretli kadın emeğinin genel özellikleri değerlendirildikten sonra işçi hareketinde kadınların rolü incelenmiştir. Bu doğrultuda kadın işçilerin aktif olarak yer aldığı Novamed Direnişi, TEKEL Direnişi ve Flormar Direnişi'ndeki kadın işçilerin işçi hareketi içinde nasıl konum aldıklarını, hangi deneyimleri elde ettikleri ve tüm bunların Türkiye'de işçi hareketi ile kadın hareketine nasıl yansımaları olduğu üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Novamed Direnişinin ve TEKEL Direnişinin yer aldığı yayınlar ve akademik çalışmalar incelenmiş, Flormar Direnişi'nde ise işçi kadınlar ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İşçi kadınların bir emek hareketi içerisinde aktif olarak yer almasının bir güçlenme, özneleşme ve özgürleşme olarak deneyimlendiği ve toplumsal cinsiyet ilişkileri bağlamında değişim ve dönüşümler yarattığı görülmüştür.

Abstract:
Women in labour market have a disadvantageous position due to the capitalist relations of production and patriarchal structures. As a result of the historical, political and economic developments in Turkey, it is observable that these disadvantages are experienced more intensely by women. In return, building up mechanisms to challenge the discrimination and inequality is an important way to transform the gender relations especially around women's labour.
 This study aimed to examine the dynamics of women's labour in Turkey during the 2000's, in pursuit of understanding the basic features of women's wage labour in the circumstances of political, economic and social structures, and it examined the role of women in the labour movement. Accordingly, Novamed, TEKEL and Flormar strikes, which were the examples of women's active participation, were examined to see female workers' positioning within the labour movement, the experiences they had and how these strikes affected the labour movement and women's movement in Turkey. The study is based on publications and academic studies about the Novamed and TEKEL strikes, and in-depth interviews with the striker women in the Flormar Strike. The study finds out that the participation of women in labour movements has been an empowering and liberating experience which increased women's agency. The study also finds out that these experiences led to transformations in gender relations.