Farklı hayran çevirmenler (Fansub) tarafından Türkçe'ye yapılan mı̇zah çevı̇rı̇lerı̇nı̇n karşılaştırmalı bütünce temelli analı̇zı̇: Famıly Guy örneğı̇
A comparative corpus-based analysis of humor translations into Turkish by different fan translators (Fansub): The case of Family Guy
Yazar: SULTAN ULUAD
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TOKDEMİR DEMİREL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Günümüzün dijital çağında görsel-işitsel içerikler, dijital platformlar, çevrimiçi TV ve video içerik uygulamaları, sosyal medya ve internet aracılığıyla küresel kitlelere ulaşma olanağına sahiptir. Sonuç olarak, uluslararası etkileşimin artması nedeniyle görsel-işitsel çevirinin, özellikle de mizah ve kültürel unsurların çevirisindeki önemi artmıştır. Dünya çapındaki izleyiciler, görsel-işitsel çeviriler aracılığıyla tipik aile senaryoları etrafında dönen ve kara mizah ve kültürel imalar da dahil olmak üzere ağırlıklı olarak Amerikan mizahına dayanan Amerikan animasyon komedi dizisi olan Family Guy (Aile Babası) gibi çeşitli kültürlerden içeriklere maruz kalmaktadır. Mizah ve kültürel unsurların izleyiciye aktarılması zor bir süreç olduğundan, Türkçe için çeşitli çeviri yöntem ve stratejileri gerektirmektedir. Bu çalışma, Family Guy dizisi için farklı çevirmenlerin İngilizce'den Türkçe'ye altyazılarını kullanılan mizah çevirisi stratejileri açısından karşılaştırıp profesyonel ve hayran altyazı çevirilerinin varsa farklarını tespit edip bu stratejilerin kodlanıp etiketlendiği bir bütünce oluşturduktan sonra bu farklılıkların izleyici üzerindeki etkisini ve izleyicilerin tutumunu araştırmayı hedeflemiştir. Araştırmada kapsamında kullanılmak üzere Family Guy dizisinin bir profesyonel ve iki hayran çevirmeni tarafından çevirilerinden bir bütünce oluşturulmuştur. Bütünce kullanılan mizah çevirisi stratejileri açısından araştırmacı tarafından oluşturulan bir kolama sistemi ile kodlanmıştır. Ayrıca Family Guy dizisinin araştırmada kullanılmak üzere seçilen bölümünün iki farklı hayran çevirisinin izleyici öğrenciler tarafından mizah çevirisi unsurları açısından değerlendirilmesi istenmiştir. İzleyicilerin hayran altyazı çevirilerini mizahi ifadelerin çevirisi açısından değerlendirmeleri, özellikle bu alanda eğitim gören öğrencilerin yaptığı değerlendirmeler ve açıklamalar incelendiğinde, çevirmenlerin farklı çeviri stratejileri kullandıkları daha sık gözlemlense de aynı stratejilerini de tercih ettiği ve izleyicinin sadece çeviri stratejilerine bakmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
In today's digital age, audiovisual content has the opportunity to reach global audiences through digital platforms, online TV and video content applications, social media and the internet. As a result, the importance of audiovisual translation, especially in the translation of humor and cultural elements, has increased due to the increase in international interaction. Audiences worldwide are exposed to content from various cultures, such as Family Guy, an American animated comedy series that revolves around typical family scenarios and relies heavily on American humor, including dark humor and cultural allusions, through audiovisual translations. Since conveying humor and cultural elements to the audience is a difficult process, it requires various translation methods and strategies for Turkish. This study aimed to compare the subtitles of different translators from English to Turkish for the Family Guy series in terms of the humor translation strategies used, to identify the differences, if any, between professional and fan subtitle translations, and to create a corpus in which these strategies were coded and tagged, and then to investigate the effects of these differences on the audience and the attitudes of the audience. A corpus of translations of the Family Guy series by one professional and two fan translators was created for use in the study. The corpus was coded with a coding system created by the researcher in terms of humor translation strategies used. In addition, three subtitle translations of the episode of the Family Guy series selected for use in the research, one made by a professional and two by a fan translator, were asked to be evaluated by the student viewers in terms of humor translation elements. When the evaluations and explanations made by the viewers in terms of the translation of humorous expressions, especially by the students studying in this field, were examined, it was observed that although translators used different translation strategies more frequently, they also preferred the same strategies and the audience did not only look at translation strategies.
Key Words: Translation, subtitles, fan subtitles, animation, humor, comedy, corpus.