Cevdet Kudret Solok ve Ferit Edgü'nün romanlarının ideal öğretmen kavramı çerçevesinde incelenmesi
An analysing of Cevdet Kudret Solok and Ferit Edgu's novels within the frame of ideal teacher concept
Yazar: FATMANA BODUR
Danışman: DOÇ. DR. BEHİCE VARIŞOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edgü, Ferit = Edgü, Ferit ; Roman = Novel ; Solok, Cevdet Kudret = Solok, Cevdet Kudret ; Türk romanı = Turkish novel ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; İdeal öğretmen = Ideal teacher

Özet:
Bu çalışmada, öğretmenlik yapmış olan Cevdet Kudret Solok (Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok, Karıncayı Tanırsınız) ve Ferit Edgü'nün (Kimse, Hakkâri'de Bir Mevsim / O) romanlarındaki öğretmen kahramanların özellikleri, ideal öğretmen kavramı açısından nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak incelenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri dikkate alınarak yapılan betimsel analiz sonucunda, öğretmenlerin mesleki yeterlikleri ve yetersizlikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada ideal öğretmen özellikleri, öğretmen tipleri, öğrenci profilleri, dönemin eğitim anlayışı ve sorunlarına dair tespitler yapılmıştır. Araştırmanın dokümanları ve kapsamı belirlenirken alanyazında hakkında en az araştırma yapılan yazarların eserlerinin kullanılmasına dikkat edilmiştir. Öğretmen kavramının eğitimci yazarlar tarafından nasıl ele alındığı ve okura ne şekilde sunulduğu seçilen eserler aracılığıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, romanlardaki öğretmenlerin öğretmenlik mesleğini en çok tutum ve değerler açısından ihlal ettikleri; mesleki açıdan yetersiz oldukları belirlenmiştir. Mesleki açıdan yetersiz olan romanlardaki bu öğretmenlerin ideal öğretmen özellikleri taşıyabilmesi için ise yazarlar iki farklı öğretmen tipini okurlarına sunmak istemişlerdir. Ayrıca mesleki yetersizliğine ulaşılan öğretmenlerin sırasıyla mesleki beceri ve mesleki bilgi alanlarını da ihlal ettikleri belirlenmiştir. Bunun yanında romanlarda, ideal öğretmenlerin ise mesleki bilgi, mesleki beceri ve tutum-değerler olmak üzere üç yeterlik alanında bazı özellikleri taşıdığı tespit edilmiştir. Yine romanlarda otoriter, kalıplayıcı, serbest, pasif, belirsiz ve demokratik öğretmen tiplerine yer verilmiştir. Özellikle demokratik öğretmen tipi ile ideal öğretmenliğin hem mesleki hem de kişilik özellikleri somutlaştırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Cevdet Kudret Solok, Ferit Edgü, öğretmen, ideal öğretmen, roman.

Abstract:
In this study, teacher characters were examined using document analysis, which is a qualitative research method, in the selected novels (Classmates, No Clouds in the Air, You Know the Ant; Nobody, A Season in Hakkâri / He) of Cevdet Kudret Solok and Ferit Edgu who were formerly teachers. It was aimed to determine the professional competencies and inadequacies of the teachers as a result of the descriptive analysis made by considering the General Competencies of the Teaching Profession published by the Ministry of National Education. In the study, ideal teacher characteristics, teacher types, student profiles, educational understanding and problems of the period were addressed. While determining the documents and scope of the research, it was paid attention to use the works of the authors who have been least researched in the literature. It has been tried to define how the concept of teacher is handled by educational writers and how it is presented to the reader through the selected works. As a result of the study, it was observed that the teachers whose professional inadequacies were reached mostly violated the Attitude and Values standards. The authors wanted to present two different types of teachers to their readers so that the professionally inadequate teachers in the novels can have ideal teacher characteristics. In addition, it was determined that the teachers who were found to be professionally inadequate were insufficient in the fields of Professional Skills and Professional Knowledge. In addition, it has been found that ideal teachers in the novels have some characteristics in three competence areas: Professional Knowledge, Professional Skills and, Attitude and Values. Authoritarian, stereotyping, free, passive, ambiguous and democratic teacher types are also included in the novels. Especially with the democratic teacher type, both the professional and personal characteristics of ideal teaching have been embodied.
Keywords: Cevdet Kudret Solok, Ferit Edgu, teacher, ideal teacher, novel.