J.R.R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi romanında fantastik karakterlerin yaratımında kullanılan görsel çağrışım kodlarının sahne ve gösteri sanatları bağlamında incelenmesi
The analysis of visual connotation codes used in fantastical character creation in J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings in the context of stage and performance arts
Yazar: FATİH NALBANTOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELDA KULLUK YERDELEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Arketip = Archetype ; Fantastik = Fantastic ; Fantastik ögeler = Fantastic elements ; Kostüm = Costume ; Roman = Novel ; Sahne sanatları = Stage arts ; Sahneye koyma = Staging ; Sinema = Cinema ; Tolkien, John Ronald Reuel = Tolkien, John Ronald Reuel ; Yüzüklerin Efendisi = The Lord of the Rings

Özet:
"J. R. R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi Romanında Fantastik Karakterlerin Yaratımında Kullanılan Görsel Çağrışım Kodlarının Sahne Ve Gösteri Sanatları Bağlamında İncelenmesi" başlıklı doktora bitirme çalışması, fantastik bir öyküdeki karakterlerin görsel tasarımlarındaki çağrışım kodlarını Carl Gustav Jung'un arketip ve kolektif bilinçdışı kavramlarıyla Joseph Campbell'in monomit evreleri ilişkileri bağlamında ele alarak, bir kostüm veya konsept tasarımcısının, tasarımına başlamadan önce dikkate alması gereken verileri saptamayı ve bir yöntem belirlemeyi amaçlamaktadır.
Bir sıfat olmanın çok ötesinde bir kavram olan "fantastiğin" niteliklerine ve üzerine yapılmış tartışmalarla birlikte fantastiğin kökenleri olan mitolojiye, halk hikayelerine ve efsanelere, Fantastik Edebiyat ve Modern Fantezi'ye hakim olmak bir tasarımcının yapması gereken ilk alt yapı çalışmalarıdır. Bunun yanında kökenleri mitolojik ve dini resimlere kadar giden Fantezi Sanat'ın niteliklerine ve örneklerine hakim olunması tasarımcıya görsel yönden katkı sağlayacaktır. İnsanın arkaik hafızası olan kolektif bilinçdışındaki arketipsel kodlar ve  kahramanın çıktığı serüvendeki evrensel monomit aşamaları, fantastik karakterlerin görsel tasarımında da bir hayli önemli yer tutmaktadır. 
Bu bilgiler bağlamında, örnek olarak alınan Yüzüklerin Efendisi romanındaki karakterler, arketipsel ve monomit evreleri ilişkileri boyutunda incelenmiş, tarihsel yönden öncü ve artçı örnekleri saptanmıştır. İkincil dünyalardaki karakterlerin tasarımlarının başarılı, ilgi çekici ve inandırıcı olabilmesi için arketipsel ve monomit evrelerinin göz önünde bulundurulması ve  bu nitelikleri vurgulayan, pekiştiren, güçlendiren unsurların kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte fantastik öykülerdeki kurgu halkların da yaşadığımız dünyadaki kültürler ve halklarla saptanan bağlantıları öykünün çok daha hızlı algılanmasına ve anlamlandırılmasına olanak sağlayacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
The Doctoral study titled, "The Analysis of Visual Connotation Codes Used in Fantastical Character Creation in J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings in the Context of Stage and Performance Arts", aims to consider the connotation codes in the visual design of characters in a fantastical story within the context of Carl Gustav Jung's archetypes and collective unconscious and Joseph Campbell's monomyth stages, and determine the data that a costume or concept designer should consider before beginning a design, and to specify a method. 
Mastering the characteristics of the concept of "fantastical", which is much more than an adjective, as well as mythology with all related discussions as the root of the fantastical, folk stories and legends, Fantastical Literature and Modern Fantasy, are among the first foundation studies that a designer should complete. Moreover, to comprehend the attributes and examples of Fantasy Art, with roots that lead to mythological and religious paintings will visually contribute to the designer. The archetypal codes and the universal monomyth stages in a hero's adventure, within the collective subconscious that is the human being's archaic memory, plays an important role in the visual design of fantastical characters. 
Within this context, the characters in the case of the story, Lord of the Rings were analyzed in the archetypal and monomyth stage relation dimensions, and precursor and successor examples were determined. It was concluded that, in order for the character designs in secondary worlds to be successful, interesting, and convincing, the archetypal and monomyth stages need to be considered, and factors that emphasize, reinforce, and strengthen these characteristics need to be utilized. Additionally, it was established that, connections between the fictional communities with the cultures and communities in the World that we live in today, enables a much faster perception and interpretation of the story.