Yetişkin bireylerde beden kütle indeksi ile hemoglobin A1C düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between body mass index and hemoglobin A1C levels in adult pati̇ents
Yazar: ARZU TUNCA SATIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE ÖNGÜN YILMAZ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Obezite ve diyabet günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sağlığı tehdit eden en önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Obezite, Tip 2 diyabet başta olmak üzere birçok kronik hastalığın temel nedenidir. Bu nedenle Beden Kütle İndeksi (BKİ) ve Hemoglobin A1c (HbA1c) değerlerinin saptanması önemlidir. Bu araştırma, yetişkin bireylerde BKİ ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla yapılmıştır. 
Araştırma, nitel tipte retrospektif bir araştırmadır. Alanya 5 nolu Damlataş Aile Sağlığı Merkezi'ne Şubat 2017- Şubat 2018 tarihleri arasında kayıtlı olan ve HbA1c ölçümü yapılmış olan 140 birey araştırma kapsamına alınmıştır. Retrospektif kayıtlardan bireylerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve biyokimyasal analiz sonuçları (HbA1c ve Açlık Glikoz) elde edilmiştir. Genel beslenme alışkanlıklarına ve besin tüketimlerine dair bilgiler için anket formu ile besin tüketim sıklığı kayıt formu uygulanmıştır.
Yaş ortalaması 47,0±14,63 yıl olan bireylerin %75,0'i kadın, %25,0'i erkektir. Bireylerin vücut ağırlıkları ortalaması 76,2 kg, boy ortalamaları 163,0 cm, BKİ ortalaması ise 28,7 kg/m2 olarak bulunmuştur. Ortalama HbA1c değeri %5,8 olarak saptanmıştır. HbA1c değeri %6,5 ve üstünde olan bireylerin BKİ ortalaması 31,2 kg/m2, HbA1c değeri %6,5 altında olan bireylerin BKİ ortalaması 28,4 kg/m2 olarak saptanmış olup; bireylerin HbA1c düzeylerine göre BKİ ortalamaları arasındaki farklılıkların anlamlı olduğu gözlenmiştir (p=0,04). BKİ ile açlık glikoz değerleri arasında aynı yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir (r=0,35, p<0,01).
Bu araştırmanın sonucunda obez bireylerde HbA1c düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. BKİ ile açlık glikoz değerleri arasında aynı yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Obezite varlığında bireylerin HbA1c değerleri göz önünde bulundurulmalıdır. Halk Sağlığı yönünden önemli hastalıkların erken tanısında değerli olmaları sebebiyle, BKİ ve HbA1c ölçümlerinin aile sağlığı merkezlerinde sıklıkla yapılması önerilebilir.

Abstract:
Obesity and diabetes are among the most important health problems in today's developed and developing countries. Obesity is the main cause of many chronic diseases, especially Type 2 diabetes. Therefore, it is important to determine the Body Mass Index (BMI) and Hemoglobin A1c (HbA1c) values. This study was conducted to determine the relationship between BMI and HbA1c levels in adults.
The research is a qualitative retrospective study. 140 patiens who were registered to Damlataş Family Health Center, Alanya between February 2017 and February 2018 and who had HbA1c measurements were included in the study. The analysis results (HbA1c and fasting Glucose) of weight, length and biochemical were optained from the retrospective records. A questionnaire was used to record general nutritional habits and food consumption.
The average age of 47±14,63 patients is %75 female and %25 male. The average weight of patients was 76,2 kg, the average height was 163,0 cm, and the BMI was 28,7 kg/m2. The average HbA1c value was %5,8. The average BMI of patients with HbA1c values of %6,5 and above was 31,2 kg/m2; the BMI average of patients with HbA1c values below %6,5 was found 28,4 kg/m2 and it was observed that the differences between BMI averages were significant according to HbA1c levels of the patients (p=0,04). There was a significant correlation between BMI and fasting glucose levels in the same direction     (r = 0,35, p <0,01).
HbA1c levels were found higher in obese patients. There was a significant correlation between BMI and fasting glucose levels in the same direction and low level. In the presence of obesity, HbA1c values of patients should be considered. BMI and HbA1c measurements can be recommended frequently in family health centers because they are valuable in the early diagnosis of important diseases for public health.