Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde orta düzey yazma etkinliklerinin iletişimsel yaklaşım bağlamında değerlendirilmesi
An evaluation of intermediate level writing activities in teaching Turkish as a foreign language in relation to the communicative approach
Yazar: ZEYNEP AYAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN DİLİDÜZGÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training ; İletişimsel dil öğretimi = Communicative language teaching ; İletişimsel yöntem = Communicative method

Özet:
Dil, insanların iletişim gereksinimlerinden doğmuş sosyal bir olgudur. Dilsel iletişim, yazılı veya sözlü olmak üzere iki kanal üzerinden gerçekleştirilmektedir. Günümüz yabancı dil öğretimi anlayışında da dil, anlama yönünü oluşturan okuma, dinleme becerileri ve anlatma yönünü oluşturan yazma, konuşma becerileri ile bir bütün olarak ele alınmakta ve bireylere farklı bağlamlarda iletişimi gerçekleştirme yetisini kazandırmak hedeflenmektedir. Her dilsel beceri, dil edinimi/öğreniminin farklı bir boyutunu oluşturmaktadır.  Bu nedenle dil öğretiminde, özel dil öğretim programları dışında farklı becerilere ağırlık verilip diğerlerinin ihmal edilmesi söz konusu olamaz. Ancak, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi uygulamalarına bakıldığında yazma becerisini geliştirici nitelikte ve nicelikte etkinliğin olmadığı gözlemlenmiştir. 
Bu probleme dikkat çekmeyi ve çözüm önerileri sunmayı hedefleyen bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde orta düzey yazma etkinliklerinin iletişimsel yaklaşımın gereklerini ne derece karşıladığı sorgulanmıştır. Bu nedenle, çalışmada öncelikle dil olgusu iletişimsel boyutları ve biçimleriyle tanımlanmış ve dil öğretiminde metin kavramı irdelenmiştir. Dil becerileri bu bağlamda ele alındıktan sonra yazma becerisi üzerine odaklanılarak dil öğretiminde yazma becerisine yönelik tutumlar/yaklaşımlar araştırılmış ve iletişimsel yaklaşım öncesi ve sonrası yaklaşım ve yöntemlerde yazma becerisinin yeri ve uygulamaları sorgulanmıştır. Örneklem olarak alınan orta düzey yabancı dil olarak Türkçe ders kitapları, iletişimsel yaklaşımın temel prensipleri için farklı kaynaklardan yararlanılarak oluşturulan kategoriler ölçüt alınarak incelenmiştir. Çalışmanın, iletişimsel yaklaşımın temel prensipleri bakımından yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki eksikliklerin tanımlanması ve giderilmesi bağlamında ders kitabı yazarlarına ve öğretmenlere ışık tuttuğu ölçüde alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Language is a social phenomenon born out of the communication needs of the humankind. Verbal communication is conveyed through two channels: written and oral. In the contemporary understanding of foreign language teaching, language is taken as a whole with the reading and listening skills forming the receptive aspect and writing and speaking skills forming the productive aspect, and it is aimed to get the individuals gain the capacity of realizing communication in different contexts. Each language skill constitutes a different dimension of language acquisition/learning. Therefore, apart from specific language teaching programmes, it is out of question to give importance to a certain set of skills while neglecting the others. However, when teaching Turkish as a foreign language practices are viewed, an absence of the activities to improve the writing skill either qualitatively or quantitatively is observed.
While the present study aims to draw attention to this problem and suggest solutions, it also probes into the question to what extent the intermediate level writing activities meet the requirements of the communicative approach in teaching Turkish as a foreign language. Hence, the study first identifies the language phenomenon with its communicative aspects and types, and scrutinizes the concept of text in language teaching. After the language skills are taken within this context, the writing skill is focussed upon, the attitudes/approaches for that skill are investigated, and the position of and practice for the writing skill are questioned in the pre-communicative and communicative approach and methodology. The intermediate level course books are taken as the research sample and analyzed based on the categories established from a number of resources on the main principles of the communicative approach. The present study is thought to contribute to the field shedding light for the course book writers and teachers identifying and eliminating the weaknesses in teaching Turkish as a foreign language course books in regard to the main principles of the communicative approach.