Hemşirelik öğrencilerine uygulanan stres yönetimi eğitiminin algılanan stres, stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı, mutluluk ve genel sağlıklarına etkisi
The effect of stress management training given to nursing students on perceived stress, coping styles, self-ESTEEM, happiness and general HEALTH
Yazar: KAMİLE ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Mutluluk = Happiness ; Stres yönetim teknikleri = Techniques of the stress management ; Stres yönetimi = Stress management ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu araştırma, stres yönetimi eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin algılanan stres, stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı, mutluluk ve genel sağlıklarına etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır.
Araştırma, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nde 2021-2022 eğitim öğretim yılında yürütülmüştür. Müdahale grubuna 20, kontrol grubuna 20 öğrenci atanmıştır. Müdahale grubuna, haftada bir 60-90 dakikalık oturumlar şeklinde sekiz hafta eğitim uygulanmıştır. Veriler, Sosyodemografik Veri Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu (OMÖ-K), Genel Sağlık Anketi-12 (GSA-12) ve Yarı Yapılandırılmış Soru Formuyla toplanmıştır. Veri toplama araçları dört kez; eğitim öncesi (EÖ), eğitim sonrası (ES) ve izlem (eğitim sonrası 1. Ay ve 3. Ay) aşamalarında uygulanmıştır.
Gruplar arası karşılaştırmalarda; eğitim sonrası ASÖ genel, yetersiz özyeterlilik algısı ve stres/rahatsızlık algısı alt boyutları ve 1. izlemde (ES 1. ay) stres/rahatsızlık algısı alt boyutu puanları; SBTÖ çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve duygulara yönelik (pasif) alt boyutu puanları ve 1. izlemde (ES 1. ay); sosyal destek arama alt boyutu puanları, 2. İzlemde (ES 3. ay); iyimser yaklaşım ve problemlere yönelik (aktif) alt boyutu puanları, OMÖ-K ve GSA-12 puanları yönünden anlamlı fark olduğu bulunmuşken, diğer zamanlardaki ölçek genel ve alt boyutu puanları yönünden anlamlı fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Grup içi karşılaştırmalarda hem müdahale hem de kontrol grubunda ASÖ, SBTÖ ve RBSÖ genel puanları yönünden, EÖ, ES ve izlem aşamalarında anlamlı fark olmadığı (p>0,05), müdahale grubunda OMÖ-K ve GSA-12 puanları yönünden, EÖ, ES ve izlem aşamalarında anlamlı fark olduğu (p<0,05) bulunmuştur. Eğitim sonrası yarı yapılandırılmış sorulara göre öğrencilerin %40'ı eğitimin etkili ve öğretici olduğu, %43,8'inin nefes egzersizlerini kullandığı ve %38,5'inin öğrendiklerini akademik ve klinik hayatlarında kullandıklarını ifade etmişlerdir.
Sonuç olarak, stres yönetimi eğitiminin ASÖ ve GSA-12 puanlarını anlamlı derecede azalttığı, SBTÖ ve OMÖ-K puanlarını anlamlı derecede artırdığı ve RBSÖ puanlarında ise herhangi bir etkisinin olmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Başa çıkma, eğitim, hemşirelik öğrencisi, mutluluk, sağlık, stres.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled intervention study to determine the effect of stress management training on nursing students' perceived stress, coping styles, self-esteem, happiness, and general health.
The research was carried out at Ankara Yıldırım Beyazıt University in the 2021-2022 academic year. 20 students are assigned to the intervention group and 20 students are assigned to the control group. The intervention group received eight weeks of training in 60-90-minute sessions once a week. Data is collected by Sociodemographic Data Form, Perceived Stress Scale (PSS), Ways of Coping Questionnaire (WOC), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), Oxford Happiness Scale-Short Form (OHQ-SF), General Health Questionnaire-12 (GHQ-12) and Semi-Structured Questionnaire. Data collection tools are used four times; pre-training, post-training and follow-up (1st and 3rd months post-training) stages.
In comparisons between groups; post-training PSS general, inadequate self-efficacy perception and stress/discomfort perception sub-dimensions, and stress/discomfort perception sub-dimension scores at the 1st follow-up (post-training 1 month); The scores of the helpless approach, submissive approach, and emotional (passive) sub-dimension of SBTS were at the 1st follow-up (post-training 1 month); social support seeking subscale scores at 2nd follow-up (post-training 3rd month); While there was a significant difference in optimistic approach and problem oriented (active) sub-dimension scores, OHQ-SF and GHQ-12 scores, there was no significant difference in terms of scale general and sub-dimension scores at other times (p>0.05).
In comparisons within the groups, there were no significant differences in terms of PSS, WOC and RSES general scores in both the intervention and control groups (p>0,05) when compared with pre-training, post training and follow-up stages. However, it was found that there was a significant difference (p<0.05) in the intervention group in terms of OHQ-SF and GHQ-12 scores, at pre-training, post-training and follow-up stages. According to the semi-structured questions after the training, 40% of the students stated that the training was effective and instructive, 43.8% used breathing exercises and 38.5% used what they learned in their academic and clinical lives.
In conclusion, it was determined that stress management training significantly decreased the PSS and GHQ-12 scores, increased the WOC and OHQ-SF scores significantly, and had no effect on the RSES scores.
Keywords: Coping, education, happiness, health, nursing student, stress.