Kayseri ili baz alınarak enerji, gürültü ve hava kirliliği haritalarının coğrafi bilgi sistemi yardımıyla oluşturulması ve analizi
The formation and analysis of the energy, noise and air pollution maps through the geographic information system based on province of Kayseri
Yazar: ALİ SERDAR KARABAŞ
Danışman: DR. H. MUSTAFA PALANCIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Enerji = Energy ; Gürültü kirliliği = Noise pollution ; Hava kirliliği = Air pollution

Özet:
Son yıllarda gelişen ülke ekonomisinden Kayseri şehri de payını fazlasıyla almaktadır. Gelişen ekonomiye bağlı olarak şehirde hızlı kentleşmenin, sosyal imkanların ve en önemlisi nüfusun arttığı görülmektedir. Nüfus artışına bağlı olarak insan kaynaklı çevresel etkilerde artmaktadır.Çalışmada Kayseri şehir hinterlandında gürültü, hava kirliliği ve doğalgaz enerji kullanımı haritalarının Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı bir yazılımla üretimi amaçlanmıştır. Üretilecek haritaların elde edilecek verileri yorumlanarak coğrafi bilgi sistem tabanlı bir yazılım ile gürültü, hava kirliliği ve doğalgaz enerji değerlerini içeren Kayseri şehir hinterlandının analiz haritası üretilecektir.Kayseri şehir hinterlandında gürültü haritası için öncelikle pilot mahalleler belirlenerek mahalle bazlı olarak ölçümler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin CBS tabanlı yazılıma aktarılmasıyla Kayseri şehir hinterlandı gürültü haritası üretilmiştir. Gürültü haritası incelendiğinde şehrin iç kesimlerinde desibel oranlarının fazla, dış kesimlerinde daha az olduğu tespit edilmiştir. Oluşturulan gürültü haritası ile belirlenen gürültü düzeyleri, yürürlükte bulunan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde belirtilen değerlerle karşılaştırılmış ve bu seviye değerlerini aşan herhangi bir durumun olmadığı anlaşılmıştır.Kayseri şehri hava kirliliği haritası üretimi için Kayseri şehir merkezinde bulunan 3 sabit istasyonun ulusal hava kalitesi izleme ağına gönderdiği verilerden yararlanıldı. Üretilen bu haritada kükürdioksit ve partikül madde içerikli veriler kullanıldı. Ancak Kayseri şehir hinterlandında hava kirliliği verileri için 3 sabit istasyonun yeterli olmadığı anlaşıldı. Bu sabit istasyonların daha da artırılması ve mobil istasyonların hayata geçirilmesinin gerekliliği kanısına varıldı. Çünkü sabit istasyonlar her ne kadar fazla olsa da mobil istasyonların zamansal ve verisel anlamda sabit istasyonlara nazaran daha iyi sonuçlar vereceği şüphesizdir. Hava kirliliği açısından Kocasinan ve Melikgazi belediyelerinin park alanlarını da artırması Kayseri için oldukça önemli ve olumlu sonuçlar doğuracaktır.Kayseri şehir hinterlandında doğalgaz enerji haritası Kayserigaz Genel Müdürlüğü'nden alınan güncel verilerle üretilmiş ve Kayseri'de halkın yaklaşık %65'lik kısmının doğalgazı kullandığı tespit edilmiştir. Organize sanayi bölgesinin doğalgazı kullanmadığı ve bu bölgede iş konumu açısından tehlike arz etmeyecek yerlerin doğalgazı kullanması için Kayseri Büyükşehir Belediyesi irtibatı ile Kayserigaz Genel Müdürlüğü'nün doğalgaz kullanımını teşvik etmesi gerekmektedir.Kayseri şehir hinterlandına ait üretilen gürültü, hava kirliliği ve doğalgaz enerji kullanım haritalarının gürültü, hava kirliliği ve doğalgaz enerji kullanım değerlerinin kendi içerisinde yorumlanmasıyla elde edilen analiz haritasında da kentleşme ve nüfusun fazla olduğu kesimlerde gürültü ve enerji değerleri yüksek çıkarken Kayseri şehrinin hava kirliliği değerlerinin geçmiş yıllara nazaran bir düşüş tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan da anlaşılmaktadır ki Kayseri şehri gürültü, hava kirliliği ve enerji konusunda olumlu anlamda Türkiye'de hatırı sayılır bir konumda yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: Enerji, Gürültü, Hava Kirliliği, Coğrafi Bilgi Sistemi

Abstract:
Economies of developing countries in recent years is more than its share from the city of Kayseri. Depending on the developing economy of rapid urbanization in the city, and most importantly, the population increased social opportunities. Increasing human-induced environmental effects due to population growth.Kayseri city hinterland of the study, noise, air pollution and energy use of natural gas is the production of a software-based Geographic Information System maps. Interpretation of the data to be obtained from the maps to be produced with a software-based geographic information system noise, air pollution and natural gas energy will be produced containing the values of Kayseri city hinterland map analysis.In order to map the hinterland of the city of Kayseri noise measurements are performed in the pilot districts identified as neighborhood-based. GIS-based software, the data obtained from the noise map has been produced by transferring the hinterland of the city of Kayseri. Noise ratio in decibels over the inner parts of the city map analysis, was found to be less than the outer parts. Noise generated noise levels are determined by a map, Assessment and Management of Environmental Noise Regulations in force compared with the specified values and the values exceeding this level is not understood in any situation.For the production of air pollution map of the city of Kayseri in Kayseri city center by three fixed network of national air quality monitoring station data was utilized. This data is generated map content kükürdioksit and particulate matter were used. However, air pollution data in the hinterland of the city of Kayseri turned out not enough for the three fixed stations. The fixed stations and mobile stations to further enhance the implementation of necessity concluded. Because the fixed stations, mobile stations, although the temporal and statistical sense, even more than the fixed stations will certainly provide better results. Melikgazi municipalities in terms of air pollution and parking areas Kocasinan very important and positive consequences for the increase in Kayseri.Hinterland of the natural gas energy map of the city of Kayseri Kayserigaz current data obtained from General Directorate part of the natural gas produced and used in 65% of people have been identified in Kayseri. Do not use natural gas in this region, the location of the organized industrial work places will not be dangerous in terms of liaison with the Kayserigaz Kayseri Metropolitan Municipality for the use of natural gas, the Directorate General should encourage the use of natural gas.Produced in the hinterland of the city of Kayseri noise, air pollution and noise maps of natural gas energy use, air pollution and natural gas energy usage values obtained from the analysis of their interpretation of the map in the areas of urbanization and the population is more noise and air pollution values for the energy values were higher in past years the city of Kayseri were compared to a decline. From these results it is clear from the city of Kayseri noise, air pollution and energy issues in a positive sense, is situated in Turkey considerable.Keywords: Energy, Noise, Air Pollution, Geographical Information System