Primer glomerüler hastalıklarda immünosupresif tedavilerin yan etkileri
Side effects of immunosuppressive treatments in primary glomerular diseases
Yazar: TUBA YÜCE
Danışman: DOÇ. DR. HALİL YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerülonefrit = Glomerulonephritis ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Giriş ve Amaç: İmmünosupresif tedavi verilen glomerülonefritli hastalar, bu terapötik ajanların yan etkileri açısından yakın monitorize edilmelidir. Bu çalışmada immünosupresif ajan verilen glomerülonefritli hastalarda ortaya çıkan enfeksiyonlar,  metabolik, kozmetik ve sistemik yan etkileri açık bir şekilde tanımlamayı hedefledik. Materyal ve Metod: İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji kliniğinde, 2000 yılından sonra biyopsiyle glomerülonefrit tanısı konulmuş ve immünosupresif tedavi verilmiş olan 162 hastanın poliklinik kayıtları retrospektif olarak incelendi. Kreatinin klirensi >30 mL/dk olup en az 12 ay poliklinikte takip edilen 16- 75 yaş arası hastalar araştırma kapsamında değerlendirildi. Hastalar; enfeksiyon sayısı, yeri ve tipi, hastaneye yatış, parenteral antibiyoterapi ihtiyacı, osteopeni/osteoporoz, miyopati, gastrointestinal yan etkiler, diyabet, venöz tromboembolizm, avasküler nekroz, nöropsikiyatrik advers olaylar, kanser ve mortalite açısından araştırıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 37.2±12.9 (min 16, max 75) idi. 84'ü erkek (%51.9), 78'i kadındı (%48.1). Poliklinikte takip edilme süresi ortalama 69.68±40 ay (min 13, max 183 ay) idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 56'sı (%34.5) MN, 28'i (%17.3) FSGS, 44'ü (%27.1) IgA nefropatisi, 25'i (%15.4) MPGN, 9'u ise (%5.6) MDH'dı. Hastaların 115 (%71)'inde en az bir yan etki görüldü. Primer tanı ile yan etki sıklığı arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanmadı. Başvuru sırasındaki proteinüri miktarı ile immünosupresiflerin yan etkileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttu (p=0.004). Başlangıçta düşük serum albumin düzeyine sahip olmak veya kortikosteroid tedavi almış olmak yan etki sıklığı ile ilişkili bulundu (sırasıyla p=0.03 ve p=0.04). Sonuç: Primer glomerulonefritlerde immünosüpresif tedavilere bağlı yan etkiler sıktır. Başlangıç proteinüri miktarı, düşük serum albümin düzeyi ve kortikosteroid kullanımı yan etki gelişimi ile ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
Introduction:Patients with glomerulonephritis treated with immunosuppressive therapy should be closely monitored for side effects of these therapeutic agents. In this study we aimed to clearly identify the infections, metabolic, cosmetic and systemic side effects that occurred in patients with glomerulonephritis given immunosuppressive agents. Methods: In the nephrology clinic of Istanbul Faculty of Medicine, polyclinic records of 162 patients diagnosed as glomerulonephritis with biopsy after 2000 and receiving immunosuppressive treatment were retrospectively reviewed. Creatinine clearance > 30 mL/min and patients aged 16-75 years who were followed up at the outpatient clinic for at least 12 months were included in the study. Patients were investigated for the number and type of infections, parenteral antibiotherapy requirement, osteopenia/osteoporosis, myopathy, gastrointestinal side effects, diabetes, venous thromboembolism, avascular necrosis, neuropsychiatric adverse events, cancer and mortality. Results: The mean age of the patients was 37.2 ± 12.9 (min 16, max 75). 84 were male (51.9%) and 78 were female (48.1%). The mean follow-up time in the outpatient clinic was 69.68 ± 40 months (min 13, max 183 months). Patients included in the study; 56 (34.5%) were MN, 28 (17.3%) were FSGS, 44 (27.1%) were IgA nephropathy, 25 (15.4%) were MPGN, and 9 (5.6%) were MCD. 115 (71%) of the patients had at least one side effect. There was no statistically significant correlation between primary diagnosis and side effect frequency. There was a statistically significant correlation between the amount of proteinuria on admission and side effects of immunosuppressives (p = 0.004). At baseline, having low serum albumin levels or received corticosteroid treatment was associated with the frequency of adverse events (p = 0.03 and p = 0.04, respectively). Conclusions: Side effects due to immunosuppressive treatment are common in primary glomerulonephritis. The amount of initial proteinuria, low serum albumin level, and the use of corticosteroids were associated with side effect development.