Sürdürülebilirlik kapsamında ekoturizm ve yerel yönetimler: Samsun ili örneği
Ecoturism and local governments within the scope of sustainability: Sample of Samsun
Yazar: CEMRE UYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YÖNTEN BALABAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Turizm = Tourism
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Ekoturizm = Ecotourism ; Samsun = Samsun ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Turizm, ülke ekonomilerinin kalkınmasında önemli bir sektör olmanın yanında sanayi sektörüne nazaran doğal yapıyı daha az etkilemesi gibi nedenlerle bacasız sanayi olarak nitelendirilmektedir. Dünyada özellikle 1945'li yıllardan itibaren turizm faaliyetlerinde artış yaşanmış, 1980'li yıllarda ise turizm faaliyetleri daha da önem kazanmıştır. Bu dönemde topluluklar halinde ve oteller çerçevesinde büyüyen kitle turizminin ön plana çıktığı görülmektedir. Kitle turizminin doğal miraslara zarar vermesi, flora ve fauna çeşitliliğini azaltması, çevresel kirlilikleri meydana getirmesi, geleneksel değerlerin zayıflaması gibi doğal ve sosyo-ekonomik olumsuz etkileri bulunmaktadır. Kitle turizminin doğal kaynaklar üzerinde baskıyı artırması, konuyla ilgili hem dünyada hem de Türkiye'de sürdürülebilirlik tartışmalarını başlatmıştır. Sürdürülebilir turizm arayışlarından birisi de ekoturizmdir. Ekoturizm; çevredeki biyolojik yapıları korurken, yerel halkın gelişmesine de katkı sağlamaktadır. Hem seyahat eden bireylere doğa içinde bir deneyim sağlamakta, hem de alternatif faaliyet alanları ile geniş bir yelpaze sunmaktadır. Ekoturizmin hayata geçirilmesi açısından turizm politikalarında yer alması önem taşımaktadır. Turizm politikalarının geliştirilmesinde merkezi yönetimler gerekli ve yönlendirici bir aktördür. Ancak halka en yakın birimler olması ile ekoturizm politikalarının oluşturulmasında ve gerçekleştirilmesinde en etkili birim yerel yönetimlerdir.
Tez çalışmasının ilk kısmında ekoturizm kavramının ortaya çıkışı, önemi ve ilkeleri, sürdürülebilirlik içerisindeki yeri, yapıcı ve yıkıcı etkileri, Dünyadaki gelişmeleri ve iyi uygulama örnekleri ele alınmıştır. İkinci kısımda; Türkiye'de merkezi ve yerel yönetimlerin sürdürülebilir turizm politikaları, ekoturizmin yerel yönetimler ile bağlantısı, ekoturizmin kanuni dayanakları ile büyümesini sağlayan konferans ve toplantılar irdelenmiş, Türkiye'deki iyi ekoturizm uygulamalarından örnekler verilmiştir. Son kısımda ise; Samsun'un ekoturizm potansiyeli ve merkezi ilçe belediyelerinin turizm politikaları üzerinde durulmuştur. Yerel yönetimlerin rolünü Samsun ili örneği ile ortaya koymak ve ekoturizm konusunda politika önerileri sunmak amaçlanmıştır. Kitle turizminin olumsuz etkileri karşısında bir alternatif değer olan ekoturizmin üzerinde daha çok düşünülmesi ve yerel programlara dahil edilmesi gerekmektedir. Tezin hedefi literatüre yapılan katkı ve sunulan öneriler ile gelecek süreçte oluşturulacak politikaların sürdürülebilir turizm değerlerine yüzeysel değil detaylı inceleme yapılmasını sağlamaktır.

Abstract:
Tourism is considered as a smokeless industry for reasons such as being an important sector in the development of the country's economies, as well as affecting the natural structure less than the industrial sector. There has been an increase in tourism activities in the world especially since 1945, and it has gained importance in the 1980s. In this period, it is seen that mass tourism, which grew in groups and within the hotels, gains more importance. Mass tourism has natural and socio-economic adverse effects such as damaging natural heritage, reducing flora and fauna diversity, creating environmental pollution, and weakening of traditional values. Mass tourism has initiated discussions about sustainability both in Turkey and globally as a result of increasing the pressure on natural resources. One of the alternative for sustainable tourism is ecotourism. Ecotourism while preserving the biological structures in the environment, it also contributes to the development of local people. It provides an experience in nature to both traveling individuals and offers a wide range of alternative activity areas. It is important that ecotourism is included in tourism policies in order to realize it. Central governments are necessary and guiding actors in the development of tourism policies. However, being the closest units to the public, the most effective unit in the formulation and implementation of ecotourism policies is local governments.
In the first part of the thesis, the emergence of the concept of ecotourism, its importance and principles, its place in sustainability, its constructive and destructive effects, developments in the world and examples of good practice are discussed. In the second part; sustainable tourism policies of the central and local governments in Turkey, the connection between the local authorities and ecotourism, conferences and meetings that enable ecotourism to grow with its legal basis are discussed and examples of the best ecotourism practices in Turkey are given. In the last part; The ecotourism potential of Samsun province and the policies of central district municipalities were emphasized. By addressing these issues, it is aimed to reveal the role of local governments in the management of ecotourism within the scope of sustainability with the example of Samsun province. Ecotourism, which is an alternative value in the face of the negative effects of mass tourism, should be considered more and included in local programs. The aim of the thesis is to provide a detailed analysis of the sustainable tourism values of the policies to be developed in the future with the contributions and suggestions made to the literature.