Toplum katılımlı coğrafi bilgi sistemi uygulamalarının kentsel dönüşüm çalışmalarında kullanımı: Kadıköy tarihi çarşı ve çevresinde örnek çalışma
Use of public participatory geographic information system platforms for urban transformation projects: A case study in Kadıköy historical bazaar and surrounding area
Yazar: ELİF KIRPIK
Danışman: DOÇ. DR. BUKET AYŞEGÜL ÖZBAKIR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Halk katılımı = Public participation ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Tarihi kent merkezi = Historical city centre

Özet:
Her bir yöreye göre çeşitlenen yaşam şekilleri, sosyal özellikler, teknolojik gelişimler, demokrasi ihtiyaçları, ekonomik ve mekânsal farklılıklar gibi unsurlar nedeniyle kentsel dönüşüm süreçleri giderek karmaşıklaşmaktadır. Karmaşıklaşan bu sürecin yeni yaklaşımlar ile desteklenmesi durumunda; kentlerde yaşam kalitesinin arttırılması, kentsel işleyiş ve hizmet verimliliğin sağlanması, sosyal ve çevresel değerlere önem verilerek mevcut ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanacağının garantilenmesi için en etkin araçlardan birisi olacağı düşünülmektedir.
Özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve dayanıklılık, katılımcılık, hareketlilik, iş birliği, çevre, insan sermayesi, yaşam kalitesi ve yönetişim gibi daha sürdürülebilir ve akıllı bir kentsel yaşam biçimine yönelik konseptler konusunda farkındalık oluşmasıyla beraber Planlama Destek Sistemleri gibi yeni yaklaşımların kentsel dönüşüm çalışmalarında kullanılması oldukça popüler hale gelmiştir.
Hem ulusal hem de uluslararası literatür araştırmaları, kentsel dönüşüm çalışmalarıyla daha akıllı şehirler ve daha akıllı toplulukların oluşabilmesi için toplum katılımının önemini vurgulamaktadır. Bu nedenle, özellikle tarihi kent merkezleri gibi kullanıcı profilinin geniş olduğu kentsel dönüşüm alanlarında toplumun ve tüm paydaşların karar alma sürecine katılımının güçlendirilmesi, yerel bilginin toplanması ve profile göre değişiklik gösteren ihtiyaçların tespit edilmesi, paydaşlar arasında etkili iletişimin arttırılması ve uygulanan politika ve yönetim planlarının etkilerinin daha şeffaf bir şekilde izlenmesi için katılımcılık süreçlerinde uygulanan yöntemlerin ve araçların da geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Geleneksel katılım yöntemlerin coğrafi kısıtlılıklar, zamana ve mekâna bağlı ihtiyaçlar, mali zorluklar gibi eksik kaldığı yönlerinin tamamlanması adına uygulanabilecek bu yeni toplum katılımı araçlarından biri de Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (TKCBS)'dir.
Bu tez kapsamında; Kadıköy Tarihi Çarşı ve çevresinde, geleneksel ve bir elektronik katılım yöntemi olan TKCBS platformu ile bütünleşik bir katılım modeli oluşturularak örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, TKCBS'nin geleneksel yöntemlerle bütünleşik kullanılması durumunda; giriş maliyetlerinin düşük olması, zaman bakımından tasarruf sağlaması, 7/24 ulaşılabilir bir sistem olması, çevreci bir yaklaşım olması, zaman ve mekandan bağımsız olması, hem kantitatif hem de kalitatif veri ve analizlerin bütünleşmesini sağlaması, kolektif şekilde oluşturulan yerel bilginin paylaşılarak gerçek zamanlı verilerin kullanılmasına imkân vermesi, anında katılım sağlamaya uygun oluşu, verilerin görselleştirilmesi, tekrardan üretilmesi, farklı yöntem ve tekniklerle entegre şekilde kullanılması gibi avantajları ile aktif bir katılım sürecinin gerçekleştirebileceğini göstermektedir.

Abstract:
The process of urban transformation is getting more and more complicated for several reasons such as living conditions, social profiles, technological developments, democracy requirements, economic and locational differences that vary depending on each area. Reinforcing this difficult process with new approaches is regarded as one of the best ways to increase the quality of urban life; provide the urban functioning and service fertility; guarantee meeting the needs of present and future ages regarding social and environmental principles.
Especially thanks to the development of Information and Communication Technologies and awareness on the more sustainable and logical urban life concepts such as resilience, participation, mobility, coordination, environment and human resources, life quality and governance, applying new approaches such as Planning Support Systems in the process of urban transformation has become very popular.
Both national and international literature reviews put light on the importance of public participation in urban transformation process to reach smarter cities and smarter communities. For this reason, especially in the urban transformation areas where residents have wide profiles such as historical city centres, it is necessary for all stakeholders to be supported to participate in the decision-making process. Also, previous studies indicate that it is necessary to develop methods and tools to be used in the participation process to collect domestic data; to identify the needs that stakeholders; and to follow the effects of applied politics and governance planning in a more transparent way. One of the new public participation tools that can be used to compensate the missing points of traditional methods such as geographical limitations; requirements on the basis of time and location; and financial handicaps is the Public Participatory Geographic Information Systems (PPGIS).
In this study, forming a joint participation model with traditional and PPGIS which is an electronic participation model, a sample application has been conducted around Kadıkoy Historical Bazaar and its surrounding area. The study findings have presented that applying PPGIS model joint with traditional methods provides advantages such as low cost, time efficiency, 7/24 availability, being an environment friendly approach, independence of time and location, providing both qualitative and quantitative data analysis, making real-time data available sharing local data collected in cooperation, being suitable for instant participation, being able to visualize data, reproducing and reusing integrating in different methods and techniques. All these advantages have made an active participation process achievable in urban transformation projects.