Yumurtlayan bıldırcınların rasyonlarına farklı düzeylerde ilave edilen portakal kabuğu tozu, portakal kabuğu yağı, nar kabuğu tozu ve nar çekirdeği yağının yumurta özellikleri, yumurtanın besin madde kompozisyonu ve bazı kan parametrelerine etkisi
The effect of orange peel powder, orange peel oil, pomegranate peel powder and pomegrenate seed oil supplementation to laying quail rations on egg traits, egg nutrition composition and some blood parameters
Yazar: ŞEBNEM İNCİ
Danışman: PROF. DR. TURGAY ŞENGÜL
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, yumurtlayan bıldırcınların rasyonlarına farklı düzeylerde eklenen portakal kabuğu tozu, nar kabuğu tozu, portakal kabuğu yağı ve nar çekirdeği yağı'nın, canlı ağırlık, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, yumurta verimi, yumurta ağırlığı, yumurta iç ve dış kalitesi, yumurta sarısı ham yağ oranı, yumurta sarısı yağ asidi kompozisyonu, oksidatif stres ve bazı kan parametreleri üzerine etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. 
Çalışmada portakal kabuğu ve nar kabuğu tozu rasyona iki farklı düzeyde (%2 ve %4), portakal kabuğu yağı ve nar çekirdeği yağı ise yine iki farklı düzeyde (0,5 g/kg ve 1 g/kg) ilave edilmiştir. Deneme grupları kontrol %2 portakal kabuğu tozu (PKT), %4 portakal kabuğu tozu (PKT), %2 nar kabuğu tozu (NKT), %4 nar kabuğu tozu (NKT), 0,5 g/kg portakal kabuğu yağı (PKY), 1 g/kg portakal kabuğu yağı (PKY), 0,5 g/kg nar çekirdeği yağı (NÇY) ve 1 g/kg nar çekirdeği yağı (NÇY) olmak üzere 9 grup şeklinde ve her grup 3 tekerrürlü olarak hazırlanmıştır. Her bir tekerrürde 12 hayvan olacak şekilde toplam 324 adet dişi bıldırcın kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan bıldırcınlar 8 haftalık yaşta olup, deneme başlangıcında kafeslere tesadüfi olarak dağıtılmışlar ve 8 hafta (56 gün) süresince çok katlı bıldırcın yumurtlama kafeslerinde barındırılmışlardır. Bu süre içinde 16 saat aydınlık ve 8 saat karanlık olacak şekilde bir aydınlatma programı uygulanmıştır. Deneme grubu bıldırcınları, yumurtlama periyodu boyunca %20 HP ve 3000 kcal/kg ME içerecek şekilde hazırlanan 9 farklı rasyonla serbest olarak yemlenmişlerdir. 
Denemenin sonunda elde edilen sonuçlara göre; en yüksek canlı ağırlık değerlerine sahip olan grupların 1 g/kg PKY ve 0,5 g/kg NÇY ilave edilen gruplar olduğu belirlenmiş ve 1 g/kg PKY grubundaki canlı ağırlık artışının önemli (P<0,05) olduğu saptanmıştır. Bıldırcınların günlük, haftalık ve kümülatif yem tüketimlerinin bıldırcın rasyonlarına ilave edilen yem katkı maddelerinden önemli (P<0,05) düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. Uygulanan muameleler bıldırcınların yumurta verimlerini, başta 1 g/kg PKY grubu olmak üzere tüm muamele gruplarında kontrol grubuna göre önemli (P<0,05) düzeyde artırmıştır. 9 ve 10 haftalık yaşlar dışındaki tüm haftalarda; kontrol ve muamele gruplarındaki bıldırcınların ortalama yumurta ağırlıkları arasındaki farklılıklar önemli (P<0,05) bulunmuştur. Bıldırcınların haftalık ve kümülatif yemden yararlanma oranlarının, bıldırcın rasyonlarına yapılan muamelelerden önemli (P<0,05) düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. Sarı ağırlığı ve Haugh Birimi değerleri bakımından gruplar arasındaki farklılıklar önemsiz, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, şekil indeksi, ak indeksi, sarı indeksi ve renk kriterleri bakımından ise önemli (P<0,05) bulunmuştur. Uygulanan muamelelerin yumurta sarısındaki ham yağ oranına etkileri önemsiz bulunurken, genelde doymuş yağ asitlerinin oranının düşmesine, doymamış yağ asitlerinin oranının ise yükselmesine neden olduğu belirlenmiştir. Yumurta sarılarındaki doymamış yağ asitleri oranı özellikle %4 NKT, 0,5 g/kg PKY, 1 g/kg PKY, 0,5 g/kg NÇY ve 1 g/kg NÇY gruplarında kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan önemli (P<0,05) düzeyde daha düşük bulunmuştur. Yumurta sarısı kolesterol oranları, tüm deneme gruplarında kontrol grubuna oranla önemli bulunurken, rasyonlara ilave edilen yem katkı maddelerinin yumurta sarısı A vitamini ve D vitamini içeriklerine etkisi önemli düzeyde değildir.        E vitamini oranı, özellikle  %2 PKT, %4 PKT, % 4 NKT ve 1 g/kg NÇY gruplarında kontrol grubuna oranla daha düşük (P<0,05) bulunmuştur. Önemli oksidatif stres parametrelerinden olan malondialdehit (MDA) miktarının, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında tüm muamele gruplarında daha düşük (P<0,01) olduğu saptanmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde, muamele grupları arasındaki farklılıkların kan HDL-C, ALP, AST, LDH parametreleri için önemli (P<0,01) olduğu, kan kolesterol, trigliserit, glikoz, LDL-C, ALT ve MDA açısından ise önemli olmadığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak, rasyonlara ilave edilen farklı düzeylerdeki katkı maddelerinin; canlı ağırlık, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, yumurta verimi gibi temel performans kriterleri ile bazı yumurta iç ve dış kalite özellikleri ve bıldırcınların bazı kan parametreleri üzerine beklendiği üzere belirgin olumsuz bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, özellikle portakal kabuğu yağının bıldırcınların bazı verim özellikleri ile yumurta kalite kriterlerini olumlu yönde etkilediği, gerek yumurta sarısı doymamış yağ asitlerinin oranının yükselmesinde ve yumurta sarısı oksidasyonunun optimizasyonunda, gerekse kan HDL-C düzeyinin yükselmesinde etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of orange peel powder, orange peel oil, pomegranate peel powder, and pomegranate seed oil added to the rations of laying quails on live weight, feed consumption, feed utilization rate, egg yield, egg weight, egg internal and external quality, egg yolk crude fat content, egg yolk fatty acid composition, oxidative stress and some blood parameters. 
In the study, orange peel and pomegranate peel powder were added at two different levels (2% and 4%), orange peel oil and pomegranate seed oil were again added at two different levels (0.5 g/kg and 1 g/kg), respectively. Nine trial groups, each with 3 replicates were prepared, consisting of control, 2% orange peel powder (OPP), 4% orange peel powder (OPP), 2% pomegranate peel powder (PPP), 4% pomegranate peel powder (PPP), 0.5 g/kg Orange peel oil (OPO), 1 g/kg Orange peel oil (OPO), 0.5 g/kg Pomegranate seed oil (PSO) and 1 g/kg Pomegranate seed oil (PSO). A total of 351 female quails were used in the experiment, with 13 animals in each replicate. The quails used in the study were 8 weeks old, randomly distributed in cages at the beginning of the experiment and housed in multi-layered quail egg cages for 8 weeks (56 days). During this time, a lighting program was implemented, with 16 hours of light and 8 hours of darkness. Experiment group quails were freely fed with 9 different rations prepared with 20% HP and 3000 kcal/kg ME throughout the spawning period. 
As a result of the analyzes carried out during the experiment, the groups with the highest live weight were determined as the 1 g/kg OPO and 0.5 g/kg PSO groups, and the live weight gain in the 1 g/kg OPO group was found to be significant (P<0.05). It was determined that daily, weekly and cumulative feed consumption of the quails were significantly affected by the feed additives added to the quail rations (P<0.01). Egg yields of the quails in all treatment groups, especially in the 1 g/kg OPO group, were significantly higher than those of the control group (P<0.05). Except for 9 and 10 weeks of age, the differences between the average egg weights of the quails in control and treatment groups were significant in all weeks (P<0.05). It was determined that weekly and cumulative feed utilization rates of quails were significantly affected by treatments for quail rations (P<0.05). Differences between the groups in terms of yolk weight and Haugh Unit values were found to be statistically insignificant; whereas the differences between the groups were statistically significant in terms of shell thickness, shell weight, shape index, glair index, yolk index and color criteria (P<0.05). While the effects of the applied treatments on the crude fat content in egg yolks were found to be insignificant, it was determined that, in general, they caused a reduction in the ratio of saturated fatty acids and an increase in the ratio of unsaturated fatty acids. The proportion of unsaturated fatty acids in egg yolks was statistically significantly less compared to the control group, especially in the 4% PPP, 0.5 g/kg OPO, 1 g/kg OPO, 0.5 g/kg PSO and 1 g/kg PSO groups (P<0.05). Egg yolk cholesterol ratios were lower in all experimental groups than in the control group. It was observed that the effect of feed additives added to rations on egg yolk vitamin A and vitamin D contents in experimental groups was negligible. Vitamin E ratio was found to be low especially in 2% OPP, 4% OPP, 4% PPP and 1 g/kg PSO groups compared to the control group (P<0.05). The amount of malondialdehyde (MDA), one of the major oxidative stress parameters, was found to be lower in all treatment groups when compared to the control group (P<0.05). In the statistical analyzes performed, it was determined that the differences between the treatment groups were not significant in terms of blood cholesterol, triglyceride, glucose, LDL-C, ALT and MDA, which were significant for blood HDL-C, ALP, AST and LDH parameters (P<0.05).
In conclusion, there were no apparent negative effect of the additional utilization in rations on basic performance criteria such as egg yield, some internal and external quality characteristics of eggs and some blood parameters of the quails. However, it was found that especially orange peel oil had a positive effect on quail yield characteristics and egg quality criteria. It was found that it had an important role in increasing the proportion of both egg yolk unsaturated fatty acids and in the optimization of egg yolk oxidation as well as in increasing blood HDL-C levels.