Akıllı binalardaki enerji-etkin yaklaşımların Kosova'daki alışveriş merkezleri üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of energy-efficient approaches in smart buildings over shopping centers in Kosovo
Yazar: TUBA GAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR KISA OVALI
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Akıllı binalar = Intelligent buildings ; Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Bina tasarımı = Building design ; Enerji etkin yapı = Energy efficient building ; Kosova = Kosovo

Özet:
Enerji, günümüzde tüm dünyanın karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan
biridir. 1970'li yıllarda yaşanan enerji krizi, yenilenebilir enerji kaynaklarının öneminin
farkındalığına ve sanayi devriminden sonra yaygın olarak kullanılan fosil yakıt
kaynaklarının çevre dostu ve yenilenebilir olmadığı gerçeğinin anlaşılmasına yol
açmıştır. Fosil yakıtlarla giderilen enerji ihtiyaçlarının önüne geçebilmek, küresel
ölçekte artan enerji gereksinimlerini çevreye ve insan sağlığına olumsuz etki etmeden
karşılayabilmek için güneş, rüzgar ve toprak gibi tabii enerji kaynaklarının kullanımını
yaygınlaştırarak çalışmalar yapılmalıdır. Dünyamızda toplam enerjinin önemli bir
bölümü binalarda ısıtma, soğutma, havalandırma, ve aydınlatma amaçlı tüketilmektedir.
Özellikle de büyük ölçekli yapıların ihtiyaç duyduğu enerji miktarının üst düzeyde
olması, biz mimarların rolünün önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu tür yapıların tasarım
aşamasından itibaren tüm doğal ve yapılı çevre ölçütlerini göz önünde bulundurarak,
yapıların enerji korunumunu ve enerji kazancını artırmaya yönelik tasarım kararlarının
alınması ve binaların bu aşamalardan geçerek uygulanması gerekmektedir. Bu tez
çalışmasında insanların günün büyük bir kısmını geçirdikleri kamusal yapılardan biri
olan alışveriş merkezleri (AVM) konu kapsamında değerlendirilmekte olup, Kosova'da
hangi tür AVM yapılarının var olduğu, hangi enerji-etkin sistemlerin kullanıldığı,
binaların ne kadar sürdürülebilir olduğu araştırılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Akıllı Bina Enerji-Etkin, Kosova, Alışveriş Merkezleri

Abstract:
Energy is one of the most important problems faced by the whole world today.
The energy crisis in the 1970s led to the realisation of the importance of renewable
energy sources and to the understanding of the fact that fossil fuel sources, which were
widely used after the industrial revolution, were not environmentally friendly and
renewable. In order to decrease the energy needs that are met by fossil fuels and to meet
the increasing needs for energy on a global scale without negatively affecting the
environment and human health, studies on expanding the use of natural energy sources
such as the sun, wind and soil should be carried out. A large share of the total energy is
used for heating, ventilation, lighting and air conditioning purposes in buildings. In
particular, the high level of energy required by large-scale structures reveals the
importance of the role of architects. Beginning from the design stage of such buildings,
it is necessary to take design decisions to increase the energy conservation and energy
gain of the buildings by considering all natural and built environment criteria and to
follow these criteria every step of the way. This thesis focuses on the evaluation of the
shopping malls, which are one of the public buildings where people spend a large
portion of their days and investigates the types of shopping malls in Kosovo, the usage
of energy efficiency systems and the sustainability of the buildings.

Keywords: Smart Building, Energy-Efficient, Kosovo, Shopping Malls