Mimari tasarım eğitiminde "başarı yönelimi" nin ölçülmesi
Evaluation of achievement orientation in architectural desing education
Yazar: EMEL DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. HARUN BATIRBAYGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari tasarım eğitiminde başarı yöneliminin ölçülebilmesi, mimarlık mesleğinin doğasından kaynaklanan nedenlerle, büyük önem taşımaktadır. Bu tezin amacı da bir kavramsal model oluşturarak bu konuyu öğrenciler üzerinde araştırmak, bulgularını da onlarla, eğitimcilerle ve kurumlarla, özetle sistemin aktörleri ile paylaşılabilir hale getirmektir. Tez kapsamında, mimari tasarım eğitiminin gelişimi, öğrenme, motivasyon, duygusal zeka (EQ) ve bunların mimari tasarım eğitimi ile ilişkileri ele alınmaktadır. Çalışmanın biçimsel yerleşimi beş bölümden oluşturulmuştur. Çalışmanın tanıtıldığı giriş bölümünü izleyen ikinci bölümde, çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi anlatılmaktadır. Tezin üçüncü bölümünü kuramsal altyapı oluşturmaktadır. Bu bölümdeki teorik bilgiler: mimari tasarım eğitiminin gelişimi, öğrenme, motivasyon ve mimari tasarım eğitiminin motivasyon ve başarı yönelimi ile ilişkisi konularıdır. Ele alınan bu üç konu içerisinde bireyin eğitimi, motivasyonu ve mimari tasarım eğitimi içindeki rolü irdelenerek, alan çalışmasında oluşturulan "mimari tasarım eğitiminde içsel motivasyon başarı yönelimini ne derece etkiler" hipotezinin kurgusu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde kuramsal çerçevenin sonucunda, içsel motivasyonun Bar-On EQ ölçümü ve 15 hafta boyunca stüdyo ortamında 26 denek öğrencinin izlendiği ve proje yürütücüleri ile oluşturulan denetim listesinin puanlandığı bir alan çalışması anlatılmaktadır. Ayrıca bu çalışmalar yapılırken üç defa- uygun görülen aralıklarla- öğrencilerin stüdyo ortamında video çekimleri yapılmıştır. Burada Bar-On EQ ölçeğinin değerlendirilmesi MHS (Multi-Health System Inc.) tarafından yapıldıktan sonra, bu değerlendirmeler, deneklerin başarı yönelimi puanları ve yıl sonu notları ile SPSS istatistik programında karşılaştırılmıştır. Bu bölüm Baltaş-Baltaş Yönetim, Eğitim, Danışmanlık Merkezi denetiminde yürütülmüştür. Tezin beşinci bölümünde, alan çalışmasının genel sonuçlarının değerlendirilmesi ve tartışılması yapılmaktadır. Tezin ekler kısmında, tez içerisindeki kavramları açıklayan bir de sözlük yer almaktadır. Anahtar kelimeler: Mimari tasarım eğitimi, öğrenme, motivasyon, duygusal zeka (EQ), başarı yönelimi ıx

Abstract:
The achievement orientation of individuals in architectural design education which has different characteristics stemming from the profession's nature is of utmost importance. The thesis aims to measure this aspect in individuals during the process of education in a conceptual model, and evaluate the findings for individuals as students, educators, and the institutions as actors of the process itself. Under the stated context, development of architectural education up to this date, concepts of learning, motivation, emotional intelligence which is represented by EQ factors, are taken into consideration. The dissertation comprises five sections. The introduction gives a layout of the problem followed by the second section giving the aims, scope and methodology of the research. The third section deals with theoretical backgrounds on psychological and educational aspects which are relevant to solving the question of conveying architectural design practice to non experienced. In this section, an approach to obtain the realization degree of general hypothesis as "Intrinsic motivation affects the achievement motivation" under true conditions is explored. The fourth section deals with the field study, in view of the theoretical frame laid out in the previous section. The intrinsic motivations of a cohort of 26 subject students were measured as Bar-ON EQ by observing them in a semester of 15 weeks in studio environment. For this, separate checklists were prepared together with studio teachers under a planned collaboration to ensure objective data. Furthermore, during observations, videos of the subjects in design studio were shot systematically with intervals as deemed proper. After compilation of data, the evaluation of Bar-ON scale was made-by the contribution of Multi Health Systems Inc., Ontario-Canada. These evaluations were compared with the achievement orientation points and end-of-year points of the subjects on the SPSS statistics program. This was performed under the contribution and help of Baltaş-Baltaş Management, Education and Consultancy Center, Istanbul. The fifth section discusses and evaluates the results obtained by field study. Lists and additional raw data obtained during field studies can be found in the annex. There is also a small glossary of terms throwing light to terms used within the dissertation. Key words: Architectural design education, learning, motivation, emotional intelligence (EQ), achievement orientation