Klimakterik dönemdeki kadınlara verilen eğitimin sıcak basmasına ilişkin inançlarına ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of the planned health education, that given to climacteric women on the hot Flush beliefs and quality of life
Yazar: ASLI SİS ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN PASİNLİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ateş = Fever ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Menopoz = Menopause ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç. Bu çalışma, klimakterik dönemdeki kadınlara verilen planlı sağlık eğitiminin sıcak basmasına ilişkin inançlarına ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot. Araştırma kontrol gruplu ön test-son test yarı deneme modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Erzurum il merkezinde bulunan Yenişehir Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı olan klimakterik dönemdeki kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, belirtilen evrenden olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 121 deney ve 126 kontrol grubunda olmak üzere toplam 247 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında ?Anket Formu?, ?Sıcak Basması İnanç Ölçeği? ve ?Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği? kullanılmıştır. Deney grubundaki kadınlara 2?şer hafta ara ile 3 kez eğitim verilmiş ve bu eğitim araştırmacı tarafından hazırlanan bir eğitim kitapçığı ile desteklenmiştir. Kontrol grubundaki kadınlara herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Deney grubunun eğitimleri bittikten sonra (yaklaşık 4 ay sonra) hem deney hem de kontrol grubundaki kadınlara veri toplama araçları tekrar uygulanarak son test verileri toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, ortalama, standart sapma, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi ve eşleştirilmiş gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular. Deney grubundaki kadınların Sıcak Basması İnanç Ölçeğinin tüm alt boyutları ile ölçek toplamına ait son test puan ortalamalarının kontrol grubundaki kadınların son test puan ortalamalarından daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001). Deney grubundaki kadınların sıcak basmasına ilişkin inançları olumlu hale gelirken, kontrol grubundaki kadınların inançları değişmemiş, aynen kalmıştır. Deney grubundaki kadınların Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeğinin tüm alt boyutlarına ait son test puan ortalamalarının kontrol grubundaki kadınların son test puan ortalamalarından daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001). Deney grubundaki kadınların yaşam kalitesi yükselirken, kontrol grubundaki kadınların yaşam kalitesi değişmemiş, aynen kalmıştır. 
Sonuç. Klimakterik dönem ile ilgili verilen planlı sağlık eğitiminin kadınların sıcak basmasına yönelik olumsuz inançlarını azalttığı ve yaşam kalitesini yükselttiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, hemşirelik, klimakterik dönem, sıcak basması, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim. This research was made to determine the planned health education that given climacteric women effect on quality of life and and hot flush beliefs about hot flushes.
Materials and Methods. The research was made on pre-test and post-test semi- experimental model with the control group. The research was consist from women on climacteric period, registered on Yenişehir Family Health Center in Erzurum. The sample of the research was consist from total 247 women, 121 women of this total from the experimental group and 126 women of it from the control group that were chosen with the random sampling and suitable to the research criters and that accepted to participate on the research. In gathering the data ?Questionnaire?, ? Hot Flush Beliefs Scale? and ?The Menopause Specific Quality of Life Questionnaire? were used. Three times education with two week intervals was given to the women on the experimental group. And also the research was supported with an education booklet prepared by the researcher. Any enterprising wasn?t made to the women on the control group. After education of the experimental group (after about 4 months), women on the experimental group and the control group as well as re-aplied the data collection forms and were collected post test data. Percentage distribution, average, standard deviation, chi- square test and on independent groups t-test and on paired groups t- test were used on the evaluation of the data.
Results. It was determined that all sub-dimensions of Hot Flush Beliefs Scale of the women on the experimental group and final test score average of the total scale were lower than the final test average of the women on the control group ( p< 0.001 ).  While the beliefs of women about hot flush was about positive, the beliefs of women on the control group the same. It was found that the final test average of all sub-dimensions of The Menopause Specific Quality of Life Questionnaire of women on the experimental group were lower than the final test averages of the women on the control group (p<0.001). While the quality of life of the women on experimental group was increasing, the quality of life of the women on the control group was the same. 
Conclusion.  It was found that planned health education about climacteric period reduced the negative beliefs of women about hot flush and also their quality of life was improved.

Key Words: education, nursing, climacteric period, hot flush, quality of life