Çok zamanlı uydu görüntü verileriyle kentsel gelişim analizi Bursa Osmangazi Belediyesi
The urban development analysis with multiferrasol satallite images Bursa, Osmangazi municipality
Yazar: HASAN TOLGA AKSOY
Danışman: DOÇ.DR. FİLİZ SUNAR ERBEK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Bursa-Osmangazi = Bursa-Osmangazi ; Kentsel gelişme = Urban development ; Uydu görüntüleri = Satellite images ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜ VERİLERİYLE KENTSEL GELİŞİM ANALİZİ: BURSA OSMANGAZİ BELEDİYESİ ÖZET ı Büyük kentlerin gereksinimlerinin saptanması ve sorunlarının hızlı, doğru ve ekonomik biçimde çözümünde artık klasik yöntemler yerine uzaktan algılama yöntemi gibi yeni teknolojiler kullanılmaktadır. Uzaktan algılama, cisimlerden belirli bir uzaklıktan, yani arada fiziksel bir temas olmadan yapılan ölçümler yardımıyla o cisim hakkında bilgi elde etme bilimidir. Özellikle 1980'lerden itibaren büyük göç alarak nüfusu artan Bursa ili, bu hızlı büyüme karşısında plansız kentleşme sorunu ile karşı karşıyadır. Bu çalışmada üç farklı tarihte alman uydu görüntü verileriyle, dijital görüntü işleme teknikleri kullanılarak Bursa Osmangazi ilçesindeki kentsel gelişim incelenmiştir. Birinci bölümde, uzaktan algılama bilimi hakkında kısa bilgiler verildikten sonra çalışmanın amacına genel olarak değinilmiştir. İkinci bölümde, uzaktan algılama sistemlerinde temel nicelik olan elektromanyetik enerji, elektromanyetik spektrum, atmosferik etkiler ve cisimlerin spektral özellikleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, uydu sistemleri, LANDSAT, SPOT ve IKONOS uyduları bunların taşıdıkları algılama sistemleri ve yüksek çözünürlüklü yeni uydu sistemleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde dijital görüntü işleme yöntemleri, görüntü zenginleştirme ve sınıflandırma konulan anlatılmıştır. Beşinci bölümde kentsel arazi kullanımı/örtüsü analizinde uydu verilerinin kullanımı, arazi kullanımı/örtüsü sınıflandırması hakkında bilgiler verilmiştir. Uygulama bölümünde, çalışma bölgesinin coğrafi tanımı yapılmış, 1972,1986 ve 1996 yıllarına ait LANDSAT uydu görüntü verilerine filtreleme ve sınıflandırma işlemleri uygulanmıştır. Sınıflandırma sonucu elde edilen verilere geometrik düzeltme uygulanarak ülke koordinat sistemine dönüştürülmüştür. Daha sonra yapılan sınıflandırmalara ait doğruluk analizleri irdelenmiş ve sınıfların alansal değerleri hesaplanmıştır. Son olarak değişim analizi yapılarak verilen tarihler arasında Bursa Osmangazi ilçesinin kentsel gelişme miktarı hesaplanmıştır. Sonuç bölümünde, uygulama bölümündeki sonuçlar ve uydu görüntülerinin kentsel planlamadaki etkinliği ve uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. IX

Abstract:
SUMMARY THE URBAN DEVELOPMENT ANALYSIS WITH MULTI-TEMPORAL SATELLITE IMAGES: BURSA, OSMANGAZI MUNICIPALITY The new technologies like 'Remote Sensing' is now being used to determine the needs of metropolises and to find out the right solutions to problems in a fast and economical way, instead of conventional methods. The city of Bursa whose population has risen because of the immigration specially after 1980, is now facing the problem of unplanned urban development In this study, the urban development of Bursa, Osmangazi is investigated by using digital image process techniques and the LANDSAT images that are taken from three different dates. In the first chapter, the purpose of the study was explained after an brief introduction to remote sensing. In the second chapter, the basic issues like electromagnetic energy, electromagnetic spectrum, atmospherical effects and the spectral features of the earth objects were explained briefly. In the third chapter, LANDSAT, SPOT and IKONOS satellite systems and also new high resolution satellite systems were introduced. In the forth chapter, digital image processing methods, image enhancement and classification were explained. In the fifth chapter, the use of satellite data in urban and land use/land cover analysis and land use/land cover classification systems were explained. In the application chapter of the thesis, the study area is defined geographically. The spatial filtering and classification methods were applied to the LANDSAT images that are taken in the years 1972, 1986 and 1996. The classified images were than transformed to UTM coordinate system by geometrical rectification. After all the accuracy assessments of the classifications were investigated the areal extents were calculated. Finally the change detection analysis was performed and the urban development of Bursa, Osmangazi was evaluated between the given dates. In the final evaluation, the results of the application chapter, the effectiveness and the ability of the satellite images in urban planning application was evaluated.