Sosyal medyanın dijital gettolarında oluşan polarizasyonun kültürel kimliğin üzerine etkisi: Facebook hemşehri sayfaları örneği
The effect of polarization in the digital ghettos of social media on cultural identity: Example of Facebook patriot pages
Yazar: MURAT GÜLGÖR
Danışman: PROF. DR. CELALETTİN AKTAŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Facebook = Facebook ; Göçler = Migrations ; Hemşehri cemaatleri = Fellow countrymen association ; Hemşehrilik = Citizenship ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal sermaye = Social capital

Özet:
Göç, coğrafi bir yer değiştirme gibi algılansa da göç edenin sosyal konumunda, iletişim alışkanlıklarında ve daha da önemlisi kültürel kimliğinin üzerinde önemli bir etki yaratmaktadır. Yaşanan bu farklılık, büyük kentin mevcut riskleri ile birleşince göçmen, dünyanın her yerinde olduğu gibi, kendini korumak adına çözüm yolları aramaya başlamaktadır. Bu güvenlik mekanizmalarının içinde en kullanışlı olanı ise hemşehrilik ağları vasıtasıyla elde edilmektedir. Bekâr odalarından gecekondulara, kahvehanelerden hemşehri derneklerine uzanan bu süreçte gelişen ve farklılaşan hemşehri ağları, ekonomik olarak gelişen göçmenin kent içinde dağılmasıyla beraber sosyal medya uygulamaları ile sürdürülmektedir. Web 1.0 ile 'memleket mektupları' şeklinde, devam eden sosyal medyanın hemşehri ağları, web 2.0 uygulamalarının yarattığı kolaylıkla birlikte hemşehriler arası kamusal bir alan oluşturmakta, göç edilen bölgenin kadim bilgisini yeniden inşa etmekte ve bireyin sosyal kimliğinin kurumsallaşmasını ve yeni nesillere aktarılmasını sağlamaktadır. Güvenlik ve tutunma ihtiyacı için başlayan bu faaliyet, fiziki olarak kentte ikamet eden ancak kendini yaşadığı kentin bir parçası olarak göremeyen, sosyal medyanın gettolarında oluşan grupların polarize ettiği bireyler üretmeye başlamıştır. Bu sorunsal çerçevesinde kullanıcıların, Facebook hemşehri ağları ile ilgili düşüncelerinin neler olduğu, bu ağlarda meydana gelen hemşehrilik olgusunun hangi koşullarda oluştuğu sorularına cevap arandığı çalışmada, sosyal medya uygulamalarında yer alan hemşehri sayfalarının genel özellikleri ve kültürel kimlik üzerine etkisinin, Peter Berger ve Thomas Luckmann'ın gerçekliğin sosyal inşası kuramı çerçevesinde belirlenmesi amaçlanmıştır.  Nitel araştırma yönetmelerinden yorumlayıcı olgu bilimsel desen ile gerçekleşen çalışmanın katılımcılarıyla yapılan görüşmeler sırasında, yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmış ve elde edilen verilerin analizi MAXQDA programı ile gerçekleştirilmiştir. Bu veriler çerçevesinde ortaya konan bulgulara göre, Facebook hemşehri ağlarında bulunan bireylerin grup içi bağlılıklarının güçlenmesiyle orantılı olarak, kültürel kimlik bağlarının, sosyal sermayeye yönelik beklentilerinin arttığı ve ayrıca, siyasi polarizasyonun da güçlendiği gözlemlenmiş, sosyal ağların sosyal sermaye üzerine doğrusal ve güçlü bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Migration, although percieved as a geographic change solely, it also creates an undeniable impact on one's identity and communication habits. This change, combined with the risks of living in the big and new cities, creates a need of protection and safety. This is the main motivation behind the townsmanship networks, as the most familiar protection mechanism against all. This has been developing, changing and differentiating from single rooms to suburbs, from coffee shops to townsmans' associations and nowadays this need is satisfied via social media channels, starting as of web 1.0 becoming widespread at the early 90's taking "homeland letters" to a broader extent. The practice of creating such communities, although started with a need of safety, now creates polarized groups within the ghettos of social media by people who identifies themselves as outliers, who can't see themselves as a part of the city that they live in and can't cope with its culture. This study aims to determine the ideas of the users of those townsmans' Facebook networks and in which conditions this phenomenon of townsmanship occurs within those networks. Moreover, the general characteristics of them and how they affect the cultural identity is analysed through the framework of Peter Berger and Thomas Luckmann's theory of social construction of reality. The study is resulted from a qualitative research and was carried out with a phenomenological pattern methodology. Semi-structured interview forms was utilized and the obtained data was analysed by MAXQDA tool. The outcomes from this analysis revealed that the expectations for the social capital have been increasing in accordance with the strengthening in-group loyalties of individuals in the Facebook townmanship networks. Furthermore, it has been determined that those networks have linear and strong effects on social capital and been observed that there is a strong correlation between mutual trust and social capital.