Sağlık işletmelerinde faaliyet tabanlı maliyetleme (Buca Seyfi Demirsoy Devlet Hastanesinde uygulama)
Activitiy-based costing in the health-care institutions(Practice State of the Buca Seyfi̇ Demi̇rsoy Hospi̇tal)
Yazar: HÜLYA YONCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL İPEK ALKAN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; İzmir-Buca = İzmir-Buca

Özet:
Değişen sosyolojik, ekonomik ve teknolojik şartlarla birlikte hastaların beklentilerini artarak değişmiş, mamul ve hizmet çeşitliliğinin artmasıyla da hastane ve sağlık kurumları sürekli kendilerini revize etmek zorunda kalmıştır. Bu da maliyetlerinin artmasına neden olmakla beraber ayakta kalabilmek için de katlanması gereken bazı mali yükümlükleri beraberinde getirmiştir. Daha az maliyetle daha iyi hizmet sunabilmek arayışı içinde olması ve hastane işletmelerinin birbirinden farklı kaynaklar tüketmiş olmalarından ve bu kaynakların istenilen optimum düzeyde olmaması sorunundan dolayıdır ki kaynakların etkin tüketimi kaygısını beraberinde getirmiştir. Kaynak tüketimini planlama ve yönetiminin en doğru şekilde yapılarak maliyet yönetimi sistemlerinin kullanılması önemlilik arz etmekte ve çok sayıda fazla çeşitlilik gösteren sağlık hizmetleri sunulduğundan dolayı  birim hizmet maliyetleri ne kadar sağlıklı hesaplanırsa yöneticilerin alacağı kararlar da o kadar isabetli ve yerinde olacaktır. Hastane ve sağlık işletmelerinde hizmet maliyetlerinin kontrol altında tutulması ancak birim maliyetlerinin doğru hesap ve kontrolü ile mümkün olmaktadır. Hastane yöneticileri¸ sağlık tesisinin sahip olduğu teknik donanım, insan, zaman vb. gibi tüm kaynaklarının kapasitesini işletme amaçları doğrultusunda etkin yönetmelidir. 
Sağlık işletmelerinde etkin kaynak yönetimi ve verimlilik ile ilgili problemlerinin çözümü  sağlıklı verilerle elde edilen doğru maliyet sonuçları ile mümkün olacaktır. Sağlık işletmelerinde özellikle tanı, teşhis, tedavi ve  diğer alanlarda teknolojik ilerlemeler endirekt maliyetler ve genel hizmet maliyeti giderlerinin artmasına neden olmakla beraber birlikte direkt işçilik ve direkt hammadde maliyetlerinin üretilen ürün ve hizmetlere yüklenmesinde sorun yaşanmaktadır. Bu sorunların çözümü için farklı maliyet sistemleri geliştirilmiştir. Bu Yüksek Lisans Tez çalışmada da  öncelikle hastane ve sağlık kurumlarının tanımı ve işlevleri üzerinde durulmuş olup; daha sonra da maliyet yönetimi ve kontrolü ve ayrıca maliyet sistemlerinden biri olan Faaliyet Tabanlı Maliyetleme sistemi ele alınmıştır.

Abstract:
Since changing sociological, economic and technological circumstances have enlarged patients' expectations cumulatively, Hospitals and Health-care Institutions had to revise their selves continuously by the means of product and service diversity. This situation also brought some fiscal obligations to carry and continue their to services. It is also said that there had some considerations about effective consume of sources to maximize the optimum level of the required resources by the means of serving better with less cost. It is also accepted that executive bodies of those institutions may give proper and accurate decisions when planning and consuming of sources are done in most correct way to enhance the usage of cost management systems by serving diverse health services in quantative manner. It is only possible to keep under control the service costs of Hospitals and Health-care Institutions when unit costs of the services and products are correctly accounted. Manager of the Hospital must execute hospital's technical equipment, labour, time ect effectively within the general principles and targets of the enterprise. 
By proper data providing correct cost results will make possible to solve such problems regarding to effective recourse management and productivity on Health-care Institutions. Technological improvements in such fields particularly at diagnosis and identification of the symptoms, treatments and other relevant areas have increased indirect costs of the health-care institutions. It is still a great problem that direct labor and direct material costs are added to the produced service costs and product costs. To solve this problem different cost systems are offered. In this thesis formerly the definition and functions of Hospitals and Health-care Institutions are stated. Lately cost management and its control have been explained. Lastly a unique cost system named "Activity Based Costing System" is discussed.