Ailesel hipertansiyon öyküsü olan ve olmayan bireylerde, hipertansiyon gelişiminin önlenmesine yönelik tutumların değerlendirilmesi
Assessment of attitudes towards the prevention of hypertension development in individuals with or without a family history of hypertension
Yazar: ECEM GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. AKIN DAYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kişilerin ailesinde hipertansiyon öyküsü hipertansiyon gelişiminin önlenmesine yönelik tutumları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:Çalışma prospektif kesitsel bir araştırmadır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 03.05.2023 ile 03.07.2023 tarihleri arasında başvuran, dahil edilme kriterlerine uygun 208 hasta çalışmaya alınmıştır. Olguların sosyodemografik özellikleri, kronik hastalık, ilaç kullanımı, sigara/alkol içme ve ailede hipertansiyon öyküsü varlığına göre toplam Hipertansiyondan Korunma Tutumları Ölçeği (HKTÖ) puanları yönünden farkları değerlendirilmiştir HKTÖ puanını yordayan faktörleri saptamak için lineer regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular:Olguların %60,1'i kadındı ve yaş ortalaması 40,02 ± 14,68 yıldı. HKTÖ toplam puanı en az 49, en fazla 130 olup, ortalama 107,34 ± 13,93'tü. Katılımcıların %29,3'ünde en az bir kronik hastalık, %80,8'inin ailesinde en az bir kişide hipertansiyon öyküsü vardı. Yapılan korelasyon analizinde yaş ile toplam HKTÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde ilişki saptanmıştır (r = -0,163, p = 0,019). Medeni durum, sağlıkgüvencesi, kronik hastalık, sürekli kullanılan ilaç, alkol kullanımıve ailede hipertansiyon öyküsü grupları arasında toplam HKTÖ puanı bakımından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Çoklu lineer regresyon analizi sonuçlarına göre, olguların cinsiyetinin kadın olmasının (p = 0,045) ve öğrenimlerinin yüksek öğretim/üniversite düzeyinde olmasının (p<0,001) diğer değişkenlerden bağımsız olarak toplam HKTÖ puanında artış ile ilişkili olduğu belirlendi. Yaş (p = 0,503), meslek (p = 0,473) ve gelir düzeyinin (p = 0,234) ise HKTÖ puanı ile diğer değişkenlerden bağımsız bir ilişkisinin olmadığı saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada kişilerin ailesinde hipertansiyon öyküsü varlığının hipertansiyondan korunma tutumlarını etkilemediği, kadın cinsiyetin ve öğrenim düzeyi artışının ise hipertansiyondan korunma tutumlarınında iyileşme ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle erkekler ve öğrenim düzeyi daha düşük olan bireyler başta olmak üzere, toplumun tamamına yönelik hipertansiyondan korunma konusunda bilgilendirici faaliyetlerin yürütülmesi ile bu konudaki farkındalığın ve tutumların iyileştirilebileceği görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler: Ailesel hipertansiyon öyküsü, hipertansiyon gelişimi, önleme, tutum

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the relationship between people's family history of hypertension and their attitudes towards preventing the development of hypertension.
Method: The study is a prospective cross-sectional research. 208 patients who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Health Sciences University Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital between Dec 03.05.2023 and 03.07.2023, in accordance with the inclusion criteria, were included in the study. The differences of the cases in terms of sociodemographic characteristics, chronic disease, drug use, smoking/alcohol drinking and total Hypertension Prevention Attitudes Scale (HCT) scores according to the presence of a family history of hypertension were evaluated, linear regression analysis was applied to determine the factors predicting the HCT score.
Results:60.1% of the cases were female and the average age was 40.02 ± 14.68 years. The total HCT score was at least 49, at most 130, and the average was 107.34 ± 13.93. 29.3% of the participants had at least one chronic disease and 80.8% had a family history of hypertension in at least one person. In the correlation analysis performed, a statistically significant positive relationship was found between age and total Dec score (r = -0.163, p = 0.019). No significant differences were found between the groups in terms of marital status, health security, chronic illness, medication used constantly, alcohol use and family history of hypertension in terms of total Dec score (p>0.05). According to the results of multiple linear regression analysis, it was determined that the gender of the cases being female (p = 0.045) and their education at the higher education/university level (p<0.001) were associated with an increase in the total HCT score, regardless of other variables. It was found that age (p = 0.503), occupation (p = 0.473) and income level (p = 0.234) had no independent relationship with the HCT score from other variables.
Conclusion: In this study, it was determined that the presence of a family history of hypertension did not affect hypertension prevention attitudes of people, while female gender and an increase in educational attainment were associated with an improvement in hypertension prevention attitudes. We believe that awareness and attitudes on this issue can be improved by conducting informative activities on hypertension prevention for the entire society, especially for men and individuals with a lower educational level.
Keywords: Familial hypertension history, hypertension development, prevention, attitude