Kentsel alanlardaki karbon emisyonlarının arazi kullanımı ile ilişkisinin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak belirlenmesi: Eskişehir kent merkezi örneği
Determination in urban areas carbon emissions and land use relationship using remote sensing and geographic information systems: A case study of Eskisehir province
Yazar: BURCU SAĞLAM DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA YİĞİT AVDAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, kent merkezlerindeki kentsel alanlardan yayılan karbon emisyonunun CBS ve Uzaktan Algılama teknolojileri kullanılarak ortaya konulması ve arazi kullanımı haritaları ile ilişkilendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışma alanı olarak Eskişehir ilinin Odunpazarı ve Tepebaşı ilçeleri belirlenmiştir. Çalışmada, Eskişehir kent merkezinde bulunan yerleşim, ulaşım ve sanayi kentsel alan türleri için 2010-2019 yılları arasındaki zaman dilimine ait enerji kullanım verileri, yakıt tüketim verileri ve 2012-2018 yıllarına ait CORINE arazi kullanım verileri kullanılmıştır. Elde edilen veriler ile CBS tabanlı ArcGIS yazılımında üretilen karbon emisyon haritaları, CORINE verilerinden üretilen arazi kullanım haritaları ile ilişkilendirilmiştir. Araştırma sonucunda yıllara göre karbon emisyonunun fazla olduğu kentsel alan türlerinin farklılık gösterdiği, genel anlamda kent merkezinde yoğunlaşan yüksek karbon emisyon değerlerinde yerleşim alanlarının en büyük paya sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın bir diğer sonucu ise kent merkezlerinde arazi kullanım değişimleri incelendiğinde kentsel alanların kayda değer bir şekilde artması ve karbon yutak alanlarından biri olan orman ve yarı doğal alanlarda azalmasıdır. Çalışmada elde edilen sonuçların kentlerin karbon azaltma stratejilerinin belirlenmesi ve özellikle karbon emisyonlarına ilişkin yapılacak gelecek çalışmalara yeni fikirler sunması açısından katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
The main aim of this study is to reveal the carbon emission emitted from kentsel areas in urban centers by using GIS and Remote Sensing technologies and to associate with it with land use maps. For this purpose, Odunpazarı and Tepebaşı districts of Eskişehir were determined as the study area. In the study were used energy use and fuel consumption data of residential, transportation and industrial areas as urban areas in Eskisehir province for the time period between 2010-2019 and for the land use, CORINE land data for the years 2012-2018 were used. The carbon emission maps produced in GIS-based ArcGIS software with the obtained data are associated with land use maps produced from CORINE data. Our study found that although urban area types with high carbon emissions differ by years, residential areas have the largest share in the high carbon emission values concentrated in the city center. In addition, the current study, it is indicate that urban areas significantly and, forest and semi-natural areas, one of the carbon sink areas, a decrease to be seen. In this respect, it is expected that the obtained results will contribute to the determination of the carbon reduction strategies of the cities and to provide new ideas for the future studies especially on carbon emissions.