İlkokul ve ortaokulda çalışan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda örgüt kültürü ile okullardaki yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between organizational culture and levels of alienation in schools in line with the views of teachers working in primary and secondary schools
Yazar: VELİ TEKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AKBABA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancılaşma = Alienation ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin
görüşleri doğrultusunda örgüt kültürü ve işe yabancılaşma arasındaki ilişkiyi
ortaya koymaktır. Araştırma "tarama modeli" ve "ilişkisel tarama modeli" ile
oluşturulmuş nicel bir çalışmadır. Araştırma evrenini 2020-2021 Eğitim Öğretim
yılında Van ili Erciş ilçesinde ilkokul ve ortaokul kademesinde çalışmakta olan
öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini evrenden basit seçkisiz
yöntemle seçilen 327 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı
tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Terzi (2005) tarafından geliştirilmiş
olan "Okul Kültürü Ölçeği" ve Elma (2003) tarafından geliştirilmiş olan "İşe
Yabancılaşma" ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı
(aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik değer) istatistikler, parametrik fark
testler (bağımsız örneklemler t-testi tek yönlü varyans analizi (ANOVA),
korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Grup ortalamaları
arasındaki farkın test edilmesinde α= 0.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.
Araştırma sonucunda; öğretmenlerin örgüt kültürü algıları çoğu zaman
düzeyinde ve işe yabancılaşma algılarının nadiren düzeyinde olduğu
saptanmıştır. Öğretmenlerin görüşlerine göre örgüt kültürü ile işe yabancılaşma
arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu, öğretmelerin
örgüt kültürleri ve alt boyutlarının birlikte öğretmenlerin işe yabancılaşmanın
anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulguları elde edilmiştir.
Anahtar sözcükler: kültür, öğretmen, örgüt, örgüt kültürü, yabancılaşma.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the relationship between organizational
culture and work alienation in line with the opinions of teachers working in primary
and secondary schools. The research is a quantitative study created with the
"screening model" and the "relational screening model". The research population
consists of teachers working at primary and secondary school levels in Erciş
district of Van province in the 2020-2021 academic year. The sample of the study
consists of 327 teachers selected from the universe by simple random method.
Research data were collected through the "Personal İnformation Form"
developed by the researcher, the "School Culture Scale" developed by Terzi
(2005), and the "Work Alienation" scale developed by Elma (2003). While
analyzing the data, Descriptive statistic (arithmetic mean, standard deviation,
percentile value) parametric difference tests (independent samples t-test and
one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis and use of multiple
regression analysis were used. In testing the different between group means, α=
0.05 was taken as the significance level. As a result of the research; It has been
determined that teachers' organizational culture perceptions are at the level of
rarely. It has been found that there is a negative and moderately significant
relationship between teachers' organizational culture and work alienation, and
that teachers' organizational cultures and sub-dimensions are a significant
predictor of teachers' work alienation.
Key words: culture, teacher, organization, organizational culture, alienation.