hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kama biçimli engellerden saçılmanın modellenmesi /
Yazar: ERKAN AFACAN
Danışman: PROF. DR. ERDEM YAZGAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Geometrik kırınım teorisi = Geometric diffraction theory ; Kamadan saçılma = Wedge scattering ; Uniform kırınım teorisi = Uniform diffraction theory

Özet:
IV ÖZET Bu tezde, Maxwell denkleminin asimptotik çözümü ele alınmış ve bu çözümün geçerlilik koşulu tartışılmıştır. Geometrik optik (GO), geometrik kırınım teorisi (GKT) ve Uniform kırınım teorisi (ÜKT) ayrıntılı olarak incelenmiş ve yüzeyleri mükemmel iletken bir kamadan saçılmaya uygulanmıştır. Düzlem ve küresel dalga gelişi için saçıları alanlar ayrı ayrı elde edilmiştir. Saçılan alan geçiş bölgelerinde sürekli olarak bulunmuştur. Yüzey eğriligindeki süreksizliğin etkisi incelenmiş ve eğrilik yarıçapının artmasıyla kırınımın, etkisinin azaldığı gösterilmiştir. Hiperbol ve düzlem yansıtıcının ışıma öruntüleri çizdirilmiştir. örüntu yayılma faktörü F tanımlanarak, tekli ve ikili kama saçılması için sistem geometrisi ve model parametrelerinin etkisi araştırılmıştır. Sözü edilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için Fortran77 programlama dilinde bir dizi bilgisayar programı geliştirilmiştir.

Abstract:
SUMMARY In this thesis, the asymptotic solution of Maxwell's equation is reviewed and the limit of applicability is discussed. Geometrical optics (GO), geometrical theory of diffraction (GTD), and uniform geometrical theory of diffraction (UTD) is studied in detail and applied to scattering from a perfectly conducting wedge. For plane and spherical wave incidence scattered fields are obtained separately. Scattered field is found to be continous in transition regions. The effect of the discontinuity in curvature of a surface is carried out and it is shown that as the radius of curvature is increased the effect of the diffraction decreases. Radiation patterns of hyperbolic and plane reflectors are plotted. Pattern propagation factor F Is defined and the effects of system geometry and model parameters are searched for propagation over one and two wedges. Several computer programs in Fortran77 are developed to perform above duties.
Diagnostik x-ışını sistemlerinin kalite kontrolu ile organ dozlarının azaltılması ve görüntü kalitesinin artırılması /
Yazar: YUSUF LEVENT AKSU
Danışman: PROF.DR. ENGİN KENDİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kalite kontrol = Quality control ; X ışını = X ray

Özet:
IV ÖZET Bu çalışmada; di agnostik amaçla kullanılan X-ışını sistemi nin doz çıkışı, banyo sıcaklığı., grid tüp gerilimi koli- matör, -filtre ve tüp acısı parametrelerinin, (PA) akciğer çekiminde organ dozları ve görüntü kalitesine olan etkileri incelenmiştir. Akciğer çekimleri ile doz ölçümlerinde., insan benzeşimini veren Rando -fantom kullanılmıştır» Doz ölçümleri akciğer (hedef), troid ve gonad (hede-f olmayan) organları üzerinde termolüminesans dozimetreler (TLD) ile yapılmıştır. Görüntü kalitesi için kontrast indeksi ölçülmüş ve ayrıca radyoloji uzmanları tarafından.filmlerin nitel olarak değerlendirmesi yapılmıştır. Tüp çıkışındaki değişimler, kontrastın ve organ dozlarının artmasına veya azalmasına neden olmaktadır. Tekraredile- bilirlik, lineerite ve ışınlama zamanında oluşabilecek problemlerin görüntü kalitesi ve organ dozlarını etkile dikleri görülmüştür. Gridsiz çekimlerdeki organ dozlarının düşük olmasına karşılık görüntü kalitesi, gri dl i çekime göre oldukça bozulmaktadır. Artan kVp ile kontrast ve akciğer dozunun azaldığı, gonad dozunun ise arttığı gözlen miştir. Kolimatörlerde oluşabilecek 5 cm.'lik ayar bozuk luğu, troid dozunu yaklaşık iki kat, 15 cm.'lik ayar bozuk luğu ise gonad dozunu 10 kat artırmaktadır. Toplam f i 1 trelemeye, eklenen -filtrelerin doza ve kontrasta olan katkısı nisbeten düşüktür. Tüp çıkış açısında 4° ' 1 i k deği şiklik gonad dozunu 10 kat artırmaktadır.

Abstract:
SUMMARY In this study; the effects of dose output., development temperature, grid, tube voltage, collimator, -filter and beam alignment parameters o-f the diagnostic X-ray unit on organ doses and image quality were studied in the
Borlu atıksuların Kırka (Eskişehir) yöresi yüzey sularına etkileri /
Yazar: TÜRKAY ONACAK
Danışman: DOÇ.DR. MUZAFFER M. EVİRGEN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Atık su = Waste water ; Bor = Boron ; Eskişehir-Seyitgazi-Kırka = Eskişehir-Seyitgazi-Kırka ; Hidrojeoloji = Hydrogeology ; Su kirliliği = Water pollution

Özet:
IV ÖZET Bu tez kapsamında ülkemizde geniş alanlarda yayılım gös teren bor yataklarının isletilmesi sırasında ortaya çıkan su kirlenme sorunu üzerinde durulmuştur. Çalışma alanı olarak seçilen Kırka (Eskişehir) yöresinde işletilmekte olan bor yatakları ve konsantre tesisi atıklarının yüzey suları üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla değişik dönemlerde örnekleme yapılarak suların bor ana lizleri gerçekleştirilmiştir. isletmeye yakın konumda seçilen örnekleme noktalarında bor derişimi oldukça yüksek bulunmuştur. Bu yüksek kon santrasyon Kırka çıkısında alınan örneklerde büyük oranda düştüğü görülmektedir. Sulama amacıyla yapılmış baraj çıkışlarında (Çatören ve Kunduzlar) bor derişiminin dayanıklı bitkiler için verilen üst sınır olan 4 mg/l'in altında olduğu görülmüştür. Esas sulama alanı olarak planlanan Seyitgazi ilçesi yakınında alınan su örnekle rinde bor derişimi ortalama 1.3 mg/1 bulunmuştur ki, bu değerde bor içeren sular, bora çok hassas bitkiler dışın da sulama suyu olarak kullanılabilir.

Abstract:
SUMMARY « Within the content of this study, emphasize has been given to the water pollution problem cropping out in the exploitation of the borate deposits covering large areas in the country. The impacts on the surface waters created by the wastes of borate deposits and concentration plants which are operated in selected site of Kirka (Eskişehir) area have been investigated. For this purpose, sampling campaigns in various periods have been run and water chemistry analyses in terms of the boron concentration have been carried out. Boron concentration of the sampling points near the operation site has been detected to be significantly high. However this high concentration of boron decreases significantly in the water samples collected from the surface water after its passage through the township Kırka. Boron concentration of the samples taken from the downstream of the irrigation dams (Çatören ve Kunduzlar) has been detected to be lawer than the upper limit of 4 mg/1 proposed for the lasting plants. Water samples collected near the Seyitgazi township which is considered as the primary irrigation area reveal an average boron content of 1.3 mg/1, implying that waters of such boron concentration can be used for irrigation except for the cases where plants that are extremely sensitive to boron are present.
Değişik türde karbonhidrat içeren besinlerin hazırlama şeklinin normal bireylerde kan şekeri düzeyine etkisi
The Effect of preparation types of various foods containing sameamount of carbohydrates on blood glucose level
Yazar: NAZAN ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE BAYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler = Foods ; Kan glükozu = Blood glucose ; Karbonhidratlar = Carbohydrates

Özet:
Araştırmada 7 test yiyeceği bir gün önceden aç bı rakılan yaşları 21-28 arasında değişen 8 sağlıklı kadın gönüllüye sabah 8' de yedir i İmiş t ir. Herbiri 50 g karbonhid rat içeren bu yiyecekler glikoz, pirinç pilavı, pirinç çor bası, bulgur pilavı, bulgur çorbası, mercimek plaki ve mer cimek çorbasıdır. Pirinç, bulgur ve mercimeği çorba şeklin de hazırlamak için önce blenderize edilip sonra pişirilmiş lerdir. Her test yiyeceği 10-15 dakika içinde tüketilmiştir. Venöz kan örnekleri 0, 30, 60, 90 ve 120. dakikalarda alına rak kan glikozu ölçülmüştür. Diğer yiyeceklerle karşılaştırıldığında kan glikoz yanıtı glikoz alındığında pirinç, bulgur ve mercimekten da ha yüksektir. Kan glikoz düzeyinin yükselişi en düşük ve en yavaş yeşil mercimekte olmuştur. Bulgur pilavı pirinç pila vından daha düşük kan glikoz yanıtı vermiştir. Her üç besin ezilmiş çorba şeklinde yendiğinde pilav ve plaki şekille rinden daha yüksek kan glikoz yanıtı oluşturmuşlardır. Bu besinlerin glisemik indeksleri sırasıyla pirinç için 70, bul gur için 64 ve mercimek için 4 4 olarak bulunmuştur.The Effect of Preparation Types of Various Foods Containing Same Amount of Carbohydrates on Blood Glucose Level Eight healthy women volunteers aged 21-28 years participated in this study. Seven tests meals were examined. All test meals were ingested at 08 00 h after an overnight fast. The test meals contained 50 g carbohydrates from different foods " These are glucose, rice, bulgur and green lentil. Meals were prepared' in two forms, first as a grain (pilav), second as a creamed soup. For the preparation of the soup form, rice, bulgur and lentil were processed in blender then cooked. Each test meal was consumed in 10-15 min. Samples of venous blood were taken during fasting and at 30, 60, 90 and 120 min after ingestion of the meal. The blood glucose response was significantly different among the meals. Rice gave higher blood glucose responses than bulgur and green lentil. Green lentil gave the lowest blood glucose level. For all three foods, the blood glucose level was significantly greater after ingestion as a soup. The glycaemic index of these foods as fallow; rice 70, bulgur 64, lentil 44.

Abstract:
Kadını konu alan heykel çalışmaları /
Yazar: NİMET ÖZATAĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. O. METE DEMİRBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Kadın figürü = Women figure

Özet:
Sanat ürünlerinin değerlendirilmesinde sağlıklı bir sonuca ulaşabilmek için ürünlerin ortaya çıktığı çağın da iyi tanınması gerekmektedir. Çünkü her yaşantı bir son raki yaşantı için zemin yaratacaktır. Çalışmalarımda kadın figürünü sanat tarihi perspek tifi içinde bazı dönemler ile ele alarak geçirdiği değişim ve gelişmeler örnekler verilerek incelenecektir. Kadını çıkış noktası olarak kullandığım çalışmalarımda heykelin üç boyutlu oluşundan gelen plas tik unsurların (ışık-gölge, mekan, hareket vb. ) yardımıyla çözümlemeye çalıştım.

Abstract:
It is also necessary to know well the period in which works come out in order to reach a sound conclusion for the judgement of works of art. Every life prepares the way for the next. In my studies woman figure will be looked into in the perspective of art history with the samples for its changes and improvements during some periods. In my works I used the woman (figure) as a starting point. I tried to analyze the statuewith the help of its plastic elements {light -shadow, place, movement etc. ) which come from its three dimensions.
Türkiye'de ve az gelişmiş ülkelerde 1970 sonrası uygulanan para politikası /
Yazar: EVREN DİNÇ
Danışman: DOÇ.DR. KUTER ATAÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Para politikaları = Monetary policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
ÖZET Tez konumuz, az gelişmiş ülkelerde 1970 son rası uygulanan para politikasını irdelemektedir. 1970 sonrası enflasyon ve işsizliğin bir arada görüldüğü bir bunalım dönemi yaşanmıştır. Bu konu ile Az Geliş miş ülkelerde uygulanan istikrar politikalarının para politikası açısından sonuçları irdelenmeye ça lışılmıştır. Bazı yorumlar sunulurken, bunların Tür kiye ile ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Bu ilişki için yapısal benzerlikler nedeniyle Arjantin, Brezilya, Şili ve İsrail ülkeleri seçilmiş tir. Bu ülkelerin uygulanan para politikası irdelene rek, Türkiye'de uygulanan para politikasının sonuçla rı karşılaştırılmış tır. Bu karşılaştırmadan amaç, ön görülen istikrar hedeflerine para politikası açısın dan ulaşılıp ulaşılmadığını ortaya koyabilmektedir. Bu bağlamda 1. Bölümde? para politikasının ge nel teorik çerçevesi ele alınmıştır. 2. Bölümde ; az gelişmiş ülkelerde mali yapı ve uygulanan para poli tikası incelenmiştir. 3. Bölümde ise, Türkiye'nin ma li yapısı ve 1970 sonrası para politikası incelenmiş tir. Sonuç bölümünde, uygulanan para politikasının öngördüğü hedeflere ne ölçüde ulaştığı ele alınmıştır.

Abstract:
11 ABSTRACT The content of this thesis is to study the monetary policy applied in the developing countries after 1970's. After 1970's, a period of crises was seen in which unemployment and inflation co-existed. To get some solution to the crise neoclassic proposals has been applied. In this study, we aimed to find out the results of the stabilization policies considering the relationship of the monetary policy applied in the developing countries after 1970's We have tried to point out the similarities with the Turkey case. Arjantin, Brezilya, Şili and İsrail have been selected due to the similarity of these structures. As westudied. the monetary policies persued, we 've observed the common points with Turkey's applied monetary policy. Our aim is to find out if the monetary policies have achieved their ends or not. In this study, The general economic analysis tafcea place in Part I. The financial systems and the applied monetary policies of the developing countries are studied in Part II. The last part consits of the Turkey's financial system, the applied monetary policy from 1970 to 1988 and the evaluation of the results of the monetary policy.
Okuma alışkanlığı ve Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi /
Yazar: BÜLENT YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. TÜLİN SAĞLAMTUNÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kütüphanecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Okuma alışkanlığı = Reading habit

Özet:
Gençlerin okuma alışkanlığı sorunu, bir toplumun ekonomik ve kültürel kalkınmasında çözümlenmesi gereken önemli sorunlardan birisidir. Bu, gelişmiş ülkelerde çözümlenmiş olmasına karşın, ülkemizde hala büyük bir sorundur. Halk kütüphanesi bu sorunun çözümünde önemli rolü olan toplumsal bir kurumdur. İyi bir derme, çekici bir ortam, eğitilmiş personel ve kültürel etkinlikler bu rolünü gerçekleştirmesine yardım eden unsurlardır. Bu çalışmanın amacı, Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi'nin, genç okuyucularının okuma alışkanlıklarını nasıl etkilediğini araştırmaktır. Çalışmanın verileri, kütüphaneye gelen 181 genç okuyucuya uygulanan anketten elde edilmiştir. Sonuçta, Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi'nin genç okuyucularının okuma alışkanlığına, belirleyici oranda olumlu etkisinin olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The problem of the development of young people reading habit is one of the important problems which should be solved for the sake of the economic and cultural development of a society. Although, it has been almost solved in the developed countries, it is still a problem in our country. Public library is a social establishment which has an important role in solving this problem. A well- built collection, an attractive environment, y/ell-trained professionals and cultural activities are some of the factors which can help to fulfill its role. The purpose of this study is to conduct a research on the effect of the Yenimahalle Public Library on its young users' reading habits. The data of the study were obtained from 181 young users of the libraryo After the completion of the study it was found out that the Yenimahalle Public Library has not been signi ficantly effective in the development of its users' reading habits.
Kapadokya Bölgesi'ndeki serbest haç planlı kaya kiliselerinin mimari incelemesi /
Yazar: BEDİA YELDA OLCAY
Danışman: PROF.DR. S. YILDIZ ÖTÜKEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Kiliseler = Churchs ; Mimari = Architectural ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia

Özet:
İÜ SüîlKAKY in this study» ws ara aitaed to exaGîirîs closeîy tha free-cross cava churchas in aspect to thair architectural features, Study pîası is g iven in 4 ssctionss Description of the rssaarches is g iven upto-dats- catalogue, evaîuation, conclusion^ Me irsvestigatsd 37 cave cihurches frost the stuciies done in Cappasiocia Rsgion urstii todsy» in section ona, the pısiblieafclans on fres-cross pîanned cave churches and the studies which prsssnt frse-crcss plansnsd type in ths ByzantirîS architecturs faave besn describsd» î n the cataieg ssctiorSr, 37 ctiiirchss arş studied» 16 of the® are discusssd in dstail- but the rest of thea are aescribed in rsspsct to researches according to the follo^ing aspectss locatiorj, relatsd bifcliographyc dating proislssss. present condition- aroıitectural faatures Cplarü, interior descriptiors) î n evaluıation seçti on- technical and functiorsal.featares of ths arciıitsctural elasEsnts in churches sra studied respsct to vsriations o-f the -fres-crsjss plarmed typan Cosparativs study has isesn dorss f ör tha cave and «ali churches- in concîusiorî-, the dstsraination of the catslogu© arad Evaluation is prasented,, Lists of free-cross planned cave cfaurches and crass planned nartex found in Cappadocia Regiarî are givsn at ths end of tha thssis-z ^ planlı k-sya kiliselerinin vs Sıaç planlı rsarteksi olası yapıların birer listesi veriisaiştir-

Abstract:
İÜ SüîlKAKY in this study» ws ara aitaed to exaGîirîs closeîy tha free-cross cava churchas in aspect to thair architectural features, Study pîası is g iven in 4 ssctionss Description of the rssaarches is g iven upto-dats- catalogue, evaîuation, conclusion^ Me irsvestigatsd 37 cave cihurches frost the stuciies done in Cappasiocia Rsgion urstii todsy» in section ona, the pısiblieafclans on fres-cross pîanned cave churches and the studies which prsssnt frse-crcss plansnsd type in ths ByzantirîS architecturs faave besn describsd» î n the cataieg ssctiorSr, 37 ctiiirchss arş studied» 16 of the® are discusssd in dstail- but the rest of thea are aescribed in rsspsct to researches according to the follo^ing aspectss locatiorj, relatsd bifcliographyc dating proislssss. present condition- aroıitectural faatures Cplarü, interior descriptiors) î n evaluıation seçti on- technical and functiorsal.featares of ths arciıitsctural elasEsnts in churches sra studied respsct to vsriations o-f the -fres-crsjss plarmed typan Cosparativs study has isesn dorss f ör tha cave and «ali churches- in concîusiorî-, the dstsraination of the catslogu© arad Evaluation is prasented,, Lists of free-cross planned cave cfaurches and crass planned nartex found in Cappadocia Regiarî are givsn at ths end of tha thssis-
Hipotiroidli bireylerde serum retinol ve beta karoten düzeyleri ile tiroid hormonları arasındaki ilişkiler /
Yazar: FERDA GOSHTASBPOUR ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. UFUK GÜNEYLİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Karotenoidler = Carotenoids ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Vitamin A = Vitamin A

Özet:
Bu araştırma tiroid yetersizliğinin sertim beta karoten ve retinol düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla düzenlenmiştir. Hipotiroid (6) ve multinodüler guatrlı (9) oldukları belirlenmiş 15 hasta ve 9 normal sağlıklı # bireyin serum beta karoten ve retinol düzeyleri saptanmış tır. Normal sağlıklı deneklerle karşılaştırıldığında, hipotiroid ve multinodüler guatrlı deneklerin serum beta karoten düzeylerinin yükseldiği ve retinol düzeylerinin düştüğü bulunmuştur. Her iki durumda istatiksel açıdan anlamlıdır (P<0.05). Bu araştırmada karoten düzeyinin yükselmesine ve retinol düzeyinin düşmesine neden olabilecek faktörler, 4 mekanizması bilinmese de T3, T^ ve TSH hormonlarının etkili olabildiği gösterilmeye çalışılmıştır. 80

Abstract:
This study was undertaken to determine effect of goiter on the levels of serum beta carotene and retinol Serum levels of g-Carotene and retinol were measured in 15 patients (6 hypothyroid ones, 9 with multinodular goiter) "and 9 normal healthy controls. It was found that in the patients serum -carotene level is higher and retinol level is lower than in the normal subjects. These differen- ces vere found to be significant (P<0.05). There is a discussion of the factors underlying 'this observation. This research is carried out to study the potential effects of certain factors among those of unknown mechanism including T3,T..and TSH on the elevation of, the level of carotene and drop in the level of retinol. 81Acknowledgement : I Would Like to Thank Professors M. Kimiagar of Institute of Nutrition Sciences and Food Technology who Guided This Experiment, A. Danielzadeh for Kindly Helping me to Overcome the Problems of Theory, Experiment and Material Shortage, H. Bijan for Patronage, Mrs. N. Mashkoori, Mr. M.R.Taheri, Mrs. M. Nafarabadi, Miss. F. Kashani and Others who Helped me in the Chemical Research Center of the Shahid Beheshti university in Which This Experiment was Done and Hormone Labratory of the Taleghani Hospital Which Provided me with the Samples.
Türk-İslam şehri olarak Diyarbakır /
Yazar: CANAN PARLA
Danışman: DOÇ.DR. AYNUR DURUKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Tarihi eserler = Historic buildings

Özet:
ÖZET Şehirlerimizin yeterince incelenmemiş oluşu, araştırmacıların ürettikleri pek çok kav/rama rağmen henüz Türk şehri kavramının oluşmayışı,bizi zengin tarihi olan Hıristiyan ve İslâm dünyası eserlerini barındıran müze kent görünümündeki bu şehri incelemeye sevketmiştir. Kaynak ve arazi çalışmaları sonucunda gerçekleşen araştırmamızın sonunda, şehrin çeşitli devirlerinden bir birine miras kalan dokusunu büyük ölçüde koruduğu, Türk idareciler yönetiminde medreseler, Akkoyunlular dönemin de ise tekke, zaviye ve imaret gibi yapılarla tanıştığı tesbit edilmiştir. Önceleri yollarla birbirinden ayrılmış fiziksel dört bölüme sahip şehrin, Akkoyunlular ile mescid, camii, tek ke ve zaviye gibi yapılar etrafında odaklasan Türkmen gruplarınca artık fiziksel sınırlara sahip olmaktan çıka rak sosyal içerikli mahallelere bölündüğü tesbit edilmiş tir. Araştırmacılara pek çok konuda ışık tutacak zengin verilere sahip Diyarbakır, tarihi ve eserleri gözönüne alındığında rahatlıkla dünya şehri sıfatını kazanacak ender şe hirlerden biri olduğu görülür.

Abstract:
ii SUMMARY Despite a number Df conceptual deeds of explorers, the concept of a TURKISH CITY has not been recognised yet. This is the reason of studying the CITY DF DİYARBAKIR which bares the richest works of Christian and Moslem world with its appearance of a MUSEUM CITY. After a series of source and site studies, this work has been realized with a conclusion that the city had mostly protected its fibre which was consequently heritaged from the various eras. The city met with theological schools such as "Medrese'* dıring the times of the Turkish rulers; convents and public kitchens "İmaret" during the era of Akkoyunlu. At earlier times the city consisted of four sectors physically devided by roads. But during the Akkoyunlu period the city demonstrated socially structured districts which consist of Turkmen groups gathered around the masques, convents and similar religious dwellings rather than physically devided districts. When studied the history of Diyarbakır and its masterpieces and works present the richest and unprecedented aspects of a "world city" and thus brightly illuminates the tracks followed by explorers and historians.