Toplu pazarlık süreçlerinde stres yönetimi kapsamında yaklaşımların incelenmesi
Analysis of on the collective bargaining process as a part of stress management aproach
Yazar: DİLEK AKAR ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. NEZİH METİN ÖZMUTAF
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sendikalar = Unions ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Toplu pazarlık = Collective bargaining ; İzmir = Izmir ; İşçi sendikaları = Labor unions

Özet:
Bu tezin temel amacı, İzmir ilinde yer alan sendikalar çerçevesinde toplu pazarlık
süreçlerinde stres yönetimi kapsamında sendika üyelerinin algılarının belirlenmesidir.
Çalışmanın temel çıkış noktası, yoğun faaliyetler çerçevesinde gerçekleşen toplu pazarlık
süreçlerinin tarafların beklenti ve çıkarları kapsamında yoğun stres süreçlerini içerdiğinin
bunun yanı sıra stresi düşürücü yaklaşımların yönetim mantığı içinde tarafların bakış açıları ile
ortaya konulmasıdır.
Çalışmanın kuramsal çerçevesinde; ilk olarak endüstri ilişkileri, sendikalar ve toplu
pazarlık süreçleri; ikinci olarak stres konusu, stresin aşamaları, stresin nedenleri ve sonuçları
sınıflandırılarak incelenmiştir.
Çalışmanın uygulamaya yönelik aşamasında ise; kuramsal boyuta uygun çerçevede
bir anket formu hazırlanmış ve İzmir ilindeki sendikalarda uygulanmıştır. 423 bireye
uygulanan anket verilerine yönelik olarak SPSS yazılımı kullanılarak istatistiksel analizler
yapılmıştır. Bu bağlamda, temel olarak tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi, evren
ortalamasına dayalı t testi, bağımsız iki örnek t testi, Mann-Whitney U testi, tek yönlü-tek
değişkenli varsyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Ölçüm aracında yer alan 27 önerme faktör analizi sonucu 5 temel faktör altında
toplanmıştır. Ortaya çıkan 5 faktör ve içerdikleri önermeler bağımlı değişken; yaş, cinsiyet,
eğitim durumu, alan (başkan, başkan yardımcısı, sekreter, diğer) ve deneyim süresi, kişilik
yapısı, mesleki memnuniyet düzeyi, meslekteki stres düzeyi, sendikalı olmanın stresinizi
düşürmedeki etkisi, sendikalı olma/olmama kapsamında bireysel stresin yüksekliği, toplu
pazarlık süreçlerinde stres düzeyi, işverenin sendikalaşmaya karşı tutumuna göre stres düzeyi,
toplu pazarlık süreçlerinde performans yüksekliği için stres düzeyi, toplu pazarlık süreçlerinde
stresin yüksek olduğu aşamalar, toplu pazarlık konularında stresliden daha az stresliye doğru
sıralama, daha stresli olan hak uyuşmazlık türü ve daha stresli olan uyuşmazlık çözüm
yöntemi bağımsız değişkenler olarak kabul edilmiştir. İstatistiksel analizler bu çerçevede
gerçekleştirilmiştir.
İstatistiksel analiz sonuçlarına göre ankete katılan sendika üyelerinin toplu pazarlık
süreçlerinde çeşitli düzeylerde yoğun bir stres yaşadıkları, bu kapsamda hangi yönetsel
yaklaşımların stresin düşürülmesinde etkili olduğunun farkındalığı belirlenmiştir. Bu
bağlamda tez çalışması sonucunda bulgular çerçevesinde ortaya konulan yorumlar, toplu
pazarlık süreçlerinde bilimsel açıdan stresin yönetilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: 
Endüstri İlişkileri, Toplu Pazarlık, Sendikalar, Stres ve Stres Yönetimi.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the perception of the union members within the
context of stress management during the collective bargaining process of the unions in İzmir.
The main starting point is to present the collective bargaining processes occuring within the
frame of intense activities in accordance with the parties' expectations and benefits in addition
to put forward the approaches which reduces stress within the logic of management with the
perspectives of parties.
Within the theoretical frame of the study; at first, industrial relations, unions and
collective bargaining processes; secondly, stress, stages of stress, causes and effects of stress
were analyzed in classifications.
In the application part of the study, a questionnaire form was prepared in accordance
with the theoretical part and it was conducted in the unions in Izmir. The data acquired from
the results of the 423 participants' questionnaires were analyzed statistically by using SPSS
programme. Within this context, descriptive analysis, factor analysis, t-test based on sample
mean, two sample t-test, MANN-Whithey U test, one way univariate analysis of variance, and
correlation analysis were carried out.
As a result of the factor analysis, 27 statements in the measurement were collected
under 5 main factors. These 5 factors and the statements of them were regarded as dependent
variable; age, gender, educational status, position (director, vice director, secretary, other) and
years of experience, personality structure, job satisfaction level, level of job stress, the effect
of being a member of a union on decreasing stress level, the high level of stress within in the
context of being or not being a union member, stress level in the process of collective
bargaining, level of stress according to the attitude of the employer to the unionization, level
of stress for the high performance during collective bargaining processes, the stages when high
stress level occur in collective bargaining processes, the sequence from stressed to less
stressed in the subjects of collective bargaining, methods of settling disputes and the right
conflict which is more stressful were regarded as independent variables. Statistical analyses
were conducted within this framework.
According to the results of the statistical analyses, it was determined that the union
members participated in the questionnaire had suffered from stress during collective
bargaining processes and which administrative approaches have an impact on reducing the
stress. Within this context, as a result of thesis study, comments which were suggested in the
frame of findings will contribute to the stress management scientifically in the collective
bargaining process.

Key Words: 
Industrial Relations,Collective Bargaining ,Unions,Stress and Stress
Management