Ergenlerde karar verme stillerinin öznel iyi oluş ve umut ile ilişkisi
The relationship of decision-making styles of adolescents with subjective well-being and hope
Yazar: OĞUZ MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ATİK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Lise öğrencileri = High schools students ; Umut = Hope ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerde karar verme stillerinin (karar vermede özsaygı, ihtiyatlı seçicilik, umursamazlık, panik ve sorumluluktan kaçma) öznel iyi oluş ve sürekli umut puanlarını ne derece yordadığının ve ergenlerin karar verme stillerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türüne göre anlamlı bir şekilde farklılaşma gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu, Eskişehir ilinde 16 farklı ortaöğretim kurumunda eğitim gören 545'i (%45.53) erkek, 652'si (%54.47) kız öğrenci olmak üzere toplam 1197 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, bir kişisel formu ile katılımcıların karar verme stillerini, öznel iyi oluşlarını ve umut düzeylerini değerlendirmeye yönelik ölçme araçları kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; karar vermede özsaygı, ihtiyatlı seçicilik, umursamazlık ve panik stilleri öznel iyi oluşun anlamlı birer yordayıcısı iken, karar vermede özsaygı, ihtiyatlı seçicilik, panik ve sorumluluktan kaçma stilleri sürekli umudun anlamlı birer yordayıcısıdır. Cinsiyet değişkenine göre, erkek katılımcılar karar vermede özsaygı, umursamazlık ve sorumluluktan kaçma stillerini kızlara göre anlamlı düzeyde daha fazla kullanmaktadırlar. Sınıf düzeyi değişkenine göre, karar vermede özsaygı ve ihtiyatlı seçicilik karar verme stillerinin 12. sınıf öğrencileri tarafından anlamlı düzeyde daha fazla kullanılmaktadır. Okul türü değişkenine göre ise, Spor Lisesi öğrencilerinin diğer okul türlerinde yer alanlara göre umursamazlık ve sorumluluktan kaçma karar verme stillerini anlamlı düzeyde daha fazla kullandıkları görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate to what extent the decision-making styles (self-esteem, vigilance, complacency, panic, and cop-out) of adolescents predict their subjective well-being and dispositional hope scores, and whether the decision-making styles of adolescents differ significantly according to gender, class level, and school type. The participants of the study consisted of 1197 high school students, 545 (45.53%) male and 652 (54.47%) female students attending to 16 different high schools in Eskisehir, Turkey. As data collection tools, a personal form and the instruments for evaluating the participants' decision-making styles, subjective well-being and hope levels were used. According to the findings, self-esteem, vigilance, complacency, and panic decision-making styles were the significant predictors of subjective well-being, while self-esteem, vigilance, panic, and cop-out decision-making styles were the significant predictors of dispositional hope. Regarding sex differences, male participants used more self-esteem, complacency, and cop-out styles in decision-making than female participants. In terms of class level differences, the 12th grades used more self-esteem and vigilance styles in decision-making than the other grades. Regarding school type differences, the students of Sports High School used more the complacency and cop-out styles of decision-making than the students of other school types.