Tek ve çift elastan bileşenli özlü ipliklerin ve üretilen kumaşların özelliklerinin incelenmesi
An investigation of the yarn and fabric properties of core- and dual-core elastane spun yarns
Yazar: SEVİM HÜMEYRA ÇELİKKAN AYDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. DEMET YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Gelişen teknoloji ve refah düzeyindeki artışı ile birlikte bir tekstil ürününden beklentiler artmıştır. Tekstil sektöründe zorlaşan rekabet şartları, firmaları yenilikçi ürünler geliştirmeye ve aynı zamanda mevcut ürünlerin kalitesini arttırmaya zorlamaktadır. Bu anlamdaki en yaygın uygulamalardan biride özlü ipliklerdir. Özlü iplik, iki veya daha fazla farklı özellikteki bileşenin özelliklerinden aynı anda optimum ölçüde yararlanabilmek için geliştirilmiş bir iplik yapısıdır. Son yıllarda tek özlü ipliklerin özellikle geri düzelme, stabilite ve boyutsal değişim gibi özelliklerini iyileştirmek için çift özlü iplik olarak adlandırılan yeni bir özlü iplik türü geliştirilmiştir. Elastan gibi yumuşak ve PES, PA gibi sert bir özden oluşan öz filamentleri, doğal veya sentetik esaslı kesikli kılıf lifleri ile kaplanmaktadır. 

Bu tez çalışmasında tek ve çift özden oluşan özlü ipliklerin iplik ve bazı kumaş özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, %100 viskon ve %100 pamuk lifleri ile birlikte %50/50 pamuk/Lyocell karışımı lifler kılıf ve elastan (Likra) filamenti ise öz bileşeni olarak kullanılmış ve Ne 20/1, Ne 30/1 ve Ne 40/1 numara olmak üzere üç farklı incelikte özlü iplik üretimi gerçekleştirilmiştir. İplik üretiminde iki farklı öz filamenti inceliği kullanılarak bu bölümde kılıf elyaf türü ve iplik numarası yanında öz filamenti inceliğinin bilinen iplik kalite parametreleri ve kumaş mukavameti, kopma uzaması, patlama mukavemeti, boncuklanma ve eğilme direnci gibi kumaş özelliklerine etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, tek özlü ipliklerde kullanılan kılıf lifleri ve X55+Spandex veya PBT+Spandex öz filamentleri ile Ne 12/1, Ne 16/1 ve Ne 20/1 olmak üzere üç farklı iplik inceliğine sahip çift özlü iplik üretimi gerçekleştirilmiştir. X55 filamenti 50 denye ve 70 denye olmak üzere iki farklı inceliğe ve Spandex filamenti ise 70 denye incelik değerine sahiptir. Dolayısıyla, kılıf lif türü, iplik numarası, öz filament türü ve öz filament inceliğinin çift özlü ipliklerin iplik ve benzer kumaş özelliklerine etkisi incelenmiştir Tez çalışmasının üçüncü bölümünde, Ne 20/1 iplik numarasına sahip tek ve çift özlü ipliklerin iplik özellikleri karşılaştırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler:Özlü iplik, çift özlü iplik, dual-core iplik, elastik iplik, Spandex, PBT, X55.

2018, 142 sayfa

Abstract:
Expectations have increased from textile product with the increase in the level of developing technology and prosperity. Companies are getting more interest to R&D activities and to increase the quality of existing products because of strong competition in textile sector.  Core spun yarn is one of the examples for these innovations. Core-spun is a kind of yarn consisting of core and sheath parts and makes possible to optimally benefit the features of two different components in the same structure. In order to improve the properties of single core spun yarns, particularly recovery, stability and dimensional change, a new type of core spun yarn called as dual core yarn has been developed. Core filaments such as soft elastane and hard material such as PES, PA are coated with staple natural or synthetic filaments. 

In this thesis, it was aimed to examine yarn and some of the fabric properties of core-spun yarns having single and double core filaments. In the first part of the study, 100% viscose and 100% cotton fibers together with 50/50% cotton/Lyocell blended fibres were used as sheath cponenet while elastane (Lycra) filament was used as the core component and three different core-spun yarns were produced with Ne 20/1, Ne 30/1 and Ne 40/1 yarn finenesses. In this part, two different core filament finenesses were used to analyse the effect of core filament fineness on known yarn quality parameters and some of the fabric properties such as fabric tensile, bursting strength, pilling and bending rigidity. In the second part of the work, dual core yarns were produced with three different sheath fibres used in single core-spun yarns, two different core filament finenesses (50 and 70 deniers) and types (X55+Spandex or PBT+Spandex) having three different yarn counts (Ne 12/1, Ne 16/1 and Ne 20/1) with and. Therefore, it was possible to investigate the effect of sheath fibre type, yarn count, core filament fineness and type on yarn and similar fabric properties of dual-core yarns. In the last part of the thesis, it was compared the yarn properties of the both types of core-spun yarns having single and dual core filaments produced with the same sheath fibres, core filament finenesses and types. 

Keywords:Core-spun yarn, Dual-core yarn, elastic yarn, Spandex, PBT, X55.

2018, 142 pages