COVID-19 nedeni ile hastanede yatan çocukların annelerinin sosyal destek ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Examination of the social support and anxiety levels of the mothers of the children in hospital due to COVID-19
Yazar: HATİCE ÇETİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE GEÇKİL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Sosyal destek = Social support ; Yatan hastalar = Inpatients ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmanın amacı COVID-19 nedeni ile hastanede yatan 0-18 yaş grubu çocukların annelerinin sosyal destek ile anksiyete düzeylerinin ve bunlar arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemini 2021 yılı Ocak-Eylül ayları arasında Konya il merkezinde bir Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları hastanesinde COVID-19 klinikleri ve Yoğun Bakım Kliniğinde bakım verilen çocukların anneleri oluşturmuştur (n=250). Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyo-demografik ve tanıtıcı özelliklerin bulunduğu Anne Bilgi Formu, Çocuk Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis, Dunn-Boenferroni, Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. İstatiksel anlamlılık p˂0.05 olarak kabul edilmiştir.
Çalışmaya katılan annelerin yarısına yakını (%43,2) 20-29 yaş aralığında, yarısından fazlası (%60,8) en fazla ortaokul mezunu, çoğunluğu (%83,2) ev hanımıdır. Annelerin Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalamasının 84 üzerinden 59,41±19,03 ile iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Annelerin ÇBASDÖ alt boyut puanlarından en yüksek puanı aile (ort: 24,49±6,03) ve en düşük ise özel bir insan (ort: 15,78±9,16) alt boyutundan aldığı saptanmıştır. Annelerin ÇBASDÖ toplam puan ortalaması ile çocuğun yaşı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Annelerin ÇBASDÖ toplam puanı ile eğitimi, mesleği, daha önceden aile bireylerinin COVID-19 tanısı alma durumu, destek kaynakları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Üniversite mezunu olan, memur olarak çalışan, ailesinde daha önce COVID-19 tanısı alan biri olan ve bu süreçte eş veya akrabalarından destek alan annelerin ÇBASDÖ toplam puanlarının anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir.
Annelerin DKÖ toplam puan ortalaması 41,8±6,02 olduğu belirlenmiştir. Annenin DKÖ toplam puanı ile çocuğun yaşı, cinsiyeti, hastaneye yatış sayısı, hastanede yatış günü ve diğer özellikleri ve annenin yaşı, mesleği, eğitim durumu gibi özellikleri arasında da anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p˃0.05).
Annelerin ÇBASDÖ ile DKÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p˃0.05). COVID-19 nedeniyle hastanede yatan çocukların annelerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri iyi ve anksiyete düzeyleri ise orta olarak değerlendirilmiştir. COVID-19 tanısıyla hastanede yatan çocuklara bakım veren hemşireler ziyaretçi kısıtlaması nedeniyle destek kaynaklarına ulaşması zorlanan anneleri teknolojik yöntemler kullanılarak görüntülü görüşme, telefonda aile bireyleri ve arkadaşları ile konferans yapma gibi yöntemlere teşvik edebilir. Ayrıca anksiyete düzeyi yüksek olan annelerin anksiyetelerini azaltmaya yönelik hemşirelik girişimleri yararlı olabilir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the social support and anxiety levels of mothers of 0-18 age group children hospitalized due to COVID-19 and the relationship between them.
The sample of the study consisted of the mothers of children who were cared for in the COVID-19 clinics and Intensive Care Clinic in a Gynecology and Pediatrics Hospital in the city center of Konya between January and September 2021 (n=250). The Mother Information Form, Child Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and State Anxiety Inventory (STAI-I) prepared by the researchers were used to collect the data. Descriptive statistics, Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis, Dunn Boenferroni, Spearman correlation tests were used to evaluate the data. Statistical significance was accepted as p˂0.05.
Nearly half (43.2%) of the mothers participating in the study are between the ages of 20-29, more than half (60.8%) are secondary school graduates, and the majority (83.2%) are housewives. It was determined that the total mean score of the Mothers' Multidimensional Scale of Perceived Social Support was at a good level with 59.41±19.03 out of 84. It was determined that the mothers got the highest score from the MSPSS sub-dimension scores in the family (mean: 24.49±6.03) and the lowest in a special person (mean: 15.78±9.16) sub-dimension. A significant correlation was found between the mothers' total MSPSS score and the age of the child (p˂0.05). A significant relationship was found between the mothers' total MSPSS score and their education, occupation, previous diagnosis of COVID-19 by family members, and support resources (p˂0.05). It was determined that the total MSPSS scores of the mothers who were university graduates, worked as civil servants, had a previous diagnosis of COVID-19 in their family and received support from their spouses or relatives during this period were found to be significantly higher.
It was determined that the mothers' total DQ score average was 41.8±6.02. There was no significant relationship between the mother's total score of DQ and the child's age, gender, number of hospitalizations, hospitalization day and other characteristics, and the mother's age, occupation, and educational status (p˃0.05).
There was no significant relationship between mothers' MSPSS and DQ mean scores (p˃0.05). The perceived social support levels of mothers of children hospitalized due to COVID-19 were evaluated as good and their anxiety levels were moderate. Nurses who care for children hospitalized with the diagnosis of COVID-19 can encourage mothers who have difficulty in reaching support resources due to visitor restrictions, using technological methods such as video calls, conferences with family members and friends on the phone. In addition, nursing interventions to reduce the anxiety of mothers with high anxiety levels may be beneficial.