Okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan serbest zaman etkinliklerinin öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi
Evaluation of leisure-time activities practiced at pre-schools in terms of teacher opinions
Yazar: BANU DİKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET GÜLTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Eskişehir = Eskişehir ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
İlköğretim Anabilim Dalı Okulöncesi Öğretmenliği Programı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ağustos 2002 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mehmet Gültekin Okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanan programlarda belirlenen amaçlara çeşitli etkinliklerle ulaşılır. Bu etkinliklerden biri de serbest zaman etkinlikleridir. Serbest zaman etkinlikleri; çocukların kendi kendilerine öğrenmelerini gerçekleştirdikleri, kendi başlattıkları etkinlikleri geliştirdikleri, arkadaşlıklarını pekiştirdikleri, problem durumlarını çözdükleri ya da çözmeye çalıştıkları etkinliklerdir. Bu etkinlik diliminde öğretmen uygun eğitim ortamı hazırlayarak ve çocukların etkin öğrenmelerini sağlayarak, çocukları yönlendirir, destekler ve onları her yönden geliştirir. Serbest zaman etkinlikleri, kesinlikle çocukların başı boş amaçsızca geçirdikleri zamanlar olarak nitelendirilemez. Serbest zaman etkinlikleri yoluyla çocuklara önemli nitelikler kazandırılır; problem çözebilme, akıl yürütebilme, karar verebilme, yaratıcı düşünebilme, farklı bakış açıları kazanabilme, Öğrenmeyi öğrenebilme serbest zaman etkinliklerinin çocuklara kazandırdığı niteliklerden kimileridir. Tüm bu niteliklerin çocuklara etkili bir biçimde kazandırılabilmesinde serbest zaman etkinliklerinin okullarda etkili biçimde gerçekleştirilebilmesinin rolü büyüktür.m Bu araştırma, okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanmakta olan serbest zaman etkinliklerinin öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2001-2002 eğitim-öğretim yılında Eskişehir ilinde resmi ve özel okulöncesi eğitim kurumlarında çalışmakta olan okulöncesi eğitim öğretmenlerinin, serbest zaman etkinliklerinin amaç ve uygulanma ilkeleri ile ilgili görüşlerine dayalı olarak saptamaya çalıştığından, tarama niteliğinde bir çalışmadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak öğretmenlerin okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanan programlarda yer alan serbest zaman etkinliklerine ilişkin görüşlerini almak amacıyla 41 sorudan oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Araştırmada verilerin çözümü için önce okulöncesi eğitim öğretmenlerinin anket formuna verdikleri yanıtlar bilgisayar ortamında işlenmiştir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde, okulöncesi eğitim öğretmenlerinin görüşleri sayı ve yüzdeler ile ifade edildikten sonra meslekteki hizmet süreleri, mezun oldukları yükseköğretim programı ve çalışmakta oldukları kurumlar arasında farklılıklar olup olmadığının anlaşılması için ikili karşılaştırmalarda bağımsız t testi; üç ve daha fazla karşılaştırmalarda ise tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanmakta olan serbest zaman etkinliklerinin amaç ve uygulanma ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiğini ve serbest zaman etkinliklerinin çocuklara kazandırması gerektiği düşünülen davranışları kazandırdığını göstermiştir. Buna karşın serbest zaman etkinliklerinde öğretmenlerin öğretim strateji, yöntem ve teknikleri ile pekiştireç kullanma düzeylerinin ise çok yüksek olmadığı görülmüştür. Ayrıca analiz sonuçlarında öğretmenlerin meslekteki hizmet sürelerine, mezun oldukları yükseköğretim programlarına ve çalışmakta oldukları kurumlara göre serbest zaman etkinliklerinin amaç ve uygulama ilkelerinin gerçekleşme düzeyinin çok az farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
In pre-schools, certain aims are achieved through various activities, one of which is leisure- time activities. Leisure-time activities are those which help children teach themselves, improve the activities they start, reinforce their friendships, solve their problems or at least try to do so. During such activities, teachers guide and support the students and improve them in all ways by preparing the necessary educational environment and providing them with effective learning opportunities. Leisure-time activities can't be regarded as set times when children do whatever they want, with no definite aims whatsoever. Children acquire important qualities with Leisure-time activities, such as problem solving, reasoning, taking decisions, creative thinking, using different viewpoints simultaneously and learning how to learn. In order for children to acquire these qualities, it is essential that leisure-time activities be employed at schools efficiently and effectively. The aim of this study is to evaluate leisure-time activities used at pre-schools with regard to teacher opinions.The study is designed as a survey study because it aimed to determine the opinions of pre school teachers about leisure-time activities, their aims and application principles in 2001- 2002 educational period at governmental and private pre-schools educational in Eskişehir. The data were collected by using a questionnaire in order the take the opinions of pre- schools teachers about leisure-time activities that take part in the curriculum of pre-schools. In order to analyze the data obtained, the answers to the questionnaires were transferred to computer. Teacher opinions were calculated as percent and numerical values and for double comparisons independent t-test and for triple or more comparisons one-way variance analysis were used to see whether there were any difference between the answers in terms of service years, the higher education programs that they completed, and the institutions they are currently employed. The results of the study have revealed that the leisure-time activities used at schools are performed in accordance with their aims and application principles and that they acquire students with the necessary and target behavior. Moreover, it has also been found that the levels of using teaching strategies, methods and techniques and reinforcers in leisure-time activities are not that high. Besides, as a result of the analysis, it has been concluded that the application levels of the leisure-time activities differentiate only a little in terms of service years of the teachers in profession, the programs they graduated from, and the institutions they are employed in.