Kullanıcının yapı cephelerindeki görsel algısında Gestalt Kuramı'nın etkileri: Diyarbakır'da 3 farklı bulvar değerlendirmesi
The effects of the Gestalt Theory in the visual perception of users, Diyarbakir three different bulvar evaluation
Yazar: EZGİ AKKURT
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMET AYKAL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimarlık = Architecture

Özet:
Cepheler, insanın yapıyla, yapının kent ile iletişim kurduğu yüzeylerdir. Kenti oluşturan mimari mekanların cepheleri biçimsel özellikleriyle içerdiği bilgileri alır, binayı algılar ve anlamlandırır. Bu durum cephelerin görsel olarak incelenmesinde ve değerlendirilmesinde görsel algı kavramını ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın konusunu yapının önemli bir parçası olan "cephe" elemanının görsel algı kapsamında kullanıcıyı nasıl etkilediği sorunsalı oluşturmaktadır.
Çalışmanın amacı, Diyarbakır'da Diclekent, Mahabad ve Şanlıurfa Bulvarları' nda bulunan yerleşme potansiyelinin en yoğun olduğu parsellerde bulunan konut tipi yapı cephelerinin kullanıcı üzerindeki görsel algısını Gestalt Kuramı bağlamında analiz ederek elde edilen verileri tasarım kriterleri bağlamında değerlendirmektir. Bu nedenle algı, görsel algı ve görsel algılamada Gestalt Kuramı ve kuramın bileşenleri çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturmaktadır.
Çalışma kapsamında öncelikle kavramsal alt yapıya yönelik olarak literatür taraması yapılmıştır. Bu çalışmalarda algı, görsel algı ve Gestalt Kuramı'na ait temel ilkeler parametre olarak belirlenmiştir. İlgili kurum ve kuruluşlardan konutlarla ilgili elde edilen veriler, yerinde gerçekleştirilen alan etüt-analiz çalışmaları, incelemeler, görsel belgeleme çalışmaları ile tezin kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Alan çalışmasında ise fotoğraflama ve anket yönteminden yararlanılmıştır. 
Anket verileri dijitalleştirilerek bir takım istatistiksel analizler uygulanmış ve bulgular ortaya konmuş, bu bulgular yorumlanarak istatistiğe dayalı bir sonuç oluşturularak literatür bağlamında tartışılmış ve tasarımcılara önemli çıktılar sağlanmıştır. Bu kapsamda SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programından yararlanılmıştır. İstatistiksel sonuçlara dayanarak bulvarlarda bulunan konut cepheleri değerlendirilmiştir. Kullanıcının yapı cephelerinin algılanmasında hangi özelliklerin başat olduğu ve yeni tasarımlarda bu başat özelliklerin nasıl kullanılacağına dair sonuç ve öneriler oluşturulmuştur.

Abstract:
Building facades are a surface that building can interact within the city. The Facades of architectural spaces which composed the city surface are key elements in term of the meaning and perception of the building with its contaminant's knowledges. This situation causes the term "visual perception" which means the estimation and evaluation of the building facades in term of the visual content. The main problem of this study is how effect the "facades" of buildings which are important part of the building on the users in term of the visual perception.
The aim of the study is that to estimate the user visual perception with the help of the gestalt theory on residential building facades in Diyarbakır, Diclekent,  Mahabad and Şanlıurfa boulevards where the potential of the development is quite higher than other parts of the city. Because of them, the terms perception, visual perception, gestalt theory in visual perception and counterparts of the gestalt theory are conceptual framework of the study.
In term of the scope of the study first a literature review has been done for building the conceptual basement of the study. In literature review part the basic parameters have been defined based on the perception, visual perception and basic principles of the gestalt theory. The data about the study area and building facades on this area has been obtained from the public sources and with this data some of the observations, surveys and visual documentations has been done for build a base for the empirical study. In site work a questionnaire has been done with photos of buildings. 
Digitalization of the data of the questionaries' has helped to analyze the data with statistical methods and based on the statistical analysis the result section has been done and results has been discussed with the literature and conclusions has been done based on this discussions.  The SPSS (Statistical Package for Social Sciences) software was used in term of the statistical analyzes. The façades of buildings in boulevards has been estimated based on the results of the statistical analyses. Moreover in conclusion there are some estimation about user preferences on building facades which of the properties of the buildings facades effects user preferences and how this properties can be used by designers has been discussed.