Patara Roma dönemi günlük kullanım seramikleri
Daily use ceramics of Patara in Roman period
Yazar: BİLSEN ŞERİFE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. TANER KORKUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Likya = Lycia ; Patara = Patara ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma seramikleri = Roman ceramics ; Seramikler = Ceramics

Özet:
1988 yılından bu yana sürdürülen Patara kazılarında ele geçen Roma Dönemi günlük kullanım seramikleri bu çalışmanın konusunu oluşturur. Ana Cadde, Hurmalık Hamamı, Meclis Binası, Modestus Takı, Tepecik Nekropolü ve Tepecik Bey Sarayı alanlarından ele geçen buluntular oldukça zengin bir form çeşitliliğine sahiptir. Tarihsel olarak Erken Roma Dönemi'nden Geç Roma Dönemi içlerine kadar yayılım gösteren bu formlar kentte buluntu yoğunluğu olarak birinci sırada yer alır.Günlük kullanım kapları olarak adlandırılan bu seramikler basit üretimli masa kaplarını, pişirme kaplarını, depolama kaplarını ve mutfaktaki yardımcı diğer seramikler olmak üzere toplam 22 form grubunu kapsamaktadır. Tipolojik olarak sınıflandırılan seramikler genellikle tüm Akdeniz ve Ege kentlerinden tanınan formları içermektedir; ancak bununla birlikte ilk kez Patara kazılarında ele geçen yeni formlarda bu tez kapsamında tespit edilmiştir.Sahip olduğu limanıyla Likya bölgesinin en önemli ticaret üssü konumundaki Patara ya Roma Dönemi'nde kırmızı astarlı birçok ithal seramiğin getirildiği bilinmektedir. Roma Dönemi günlük kullanım seramikleri içerisinde özellikle ithal olduğu düşünülen Ege orijinli İ.S. 1.-3. yüzyıl pişirme kapları yoğunluktadır. Bunların yanında komşu kent Ksanthos üretimi tencereler ve Kıbrıs'tan ithal çanaklar da üretim yerlerini tanıdığımız gruplar arasında yer almaktadır. İthal seramiklerin dışında kentte yerel üretim formlarda bilinmektedir. Özellikle çömlek altlıkları ve çanaklarla takip edebildiğimiz bu formlar kentin kendi kullanım seramiği ihtiyacını karşıladığını göstermektedir.Patara' da farklı dönemlerdeki bulgularla seramik üretiminden kesin olarak bahsetmek mümkündür. Kentte seramik üretimine dair en erken veriler Hellenistik Dönem'e ait megara kasesi kalıplarıdır. İ.S. 1.-2. yüzyıla tarihli Tepecik Bey Evi'nden ele geçen hatalı üretim seramiklerle üretimin kentte bu tarihte de devam ettiği bilinir. Roma Dönemi içlerine tarihlendirilen seramik fırınları ve işlikler de Patara'da üretimin varlığını kesinleştiren diğer veriler arasındadır.

Abstract:
The subject of this article is the daily use ceramics found in the excavations that has been taking place in Patara since 1988. The findings from the Main Street, Hurmalık Bath, Modestus Arch, Tepecik Necropolis and Tepecik Bey House areas have a rich variety of forms. These forms, dating from the early Roman to the Late Roman Period, are the most abundant findings in the city.These ceramics, named as daily use vessels, covers 22 different form groups such as simple production table wares, cooking pots, storing vessels and other supplementary kitchen wares. These ceramics are typologically classified and include familiar forms from nearly all Mediterranean and Aegean cities. But within the scope of this thesis there are also some new forms which have been found in Patara excavations for the first time.It is known that, in the Roman Period, many red undercoated import ceramics were brought to Patara, the most important trade center of the Lycia due to its harbor. Amongst the Roman Period daily use ceramics, cooking pots which are thought be of Aegean origin dated to 1st to 3rd centuries B.C are in majority. Along with these, pots produced in the neighboring Xanthos and the bowls imported from Cyprus are among the groups whose production areas we are familiar with. Apart from imported ceramics, local productions are also known. Forms deduced especially from these bowls and bowl bases show that production was limited with local demands.As a result of the artifacts dating to different periods, it is possible to speak of ceramic production for certain. The oldest information related to ceramic production is gathered from Hellenistic Period Megara bowl templates. Faulty-produced ceramics gathered from Tepecik Bey House dating to 1st ? 2nd century AD, show that production was in process even in these dates. Ceramic stoves and workshops dating to Roman Period are among the other datas which verify production in Patara.