"Çocuk kitapları ile bilime yolculuk öğretmen eğitim programı"nın 60-72 aylık çocuklar ve öğretmenler üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Reviewing of the effects of journey to science through children's books teacher educational program on 60-72 months children and teachers
Yazar: ESRA DOĞANAY KOÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books

Özet:
Araştırmanın amacı; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı" nın 60-72 aylık çocuklar ve öğretmenler üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu kapsam da araştırmanın 60-72 aylık çocuklar ve öğretmenler olmak üzere iki temel boyutu bulunmaktadır. Araştırmanın birinci boyutunun amacı; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın 60-72 aylık çocukların bilimsel kelime dağarcığı ve derinliğine, bilimsel süreç becerilerine ve fen eğitiminde problem çözme becerisine olan etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın ikinci boyutunun amacı ise; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi ile ilgili görüşlerine ve fen eğitimi öz-yeterlik inançlarına olan etkisinin incelenmesidir. Karma araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu araştırmada nicel ve nitel veriler elde edebilecek veri toplama teknikleri kullanılmıştır. "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın geliştirilmesinde ise, eğitimde program geliştirme tasarım ve modellerinden ve yetişkin eğitim ilkelerinden destek alınmıştır. Bu noktada araştırmanın üç farklı çalışma grubu bulunmaktadır. Birinci çalışma grubu; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın geliştirilmesi aşamasında 60-72 aylık çocukların yaş ve gelişimine uygun fen temalı bilgi veren resimli çocuk kitaplarının seçimi, ikinci çalışma grubu; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney ve kontrol grubunda bulunan sosyo-ekonomik yönden dezavantajlı 60-72 aylık çocuklar ve üçüncü çalışma grubu; "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney ve kontrol grubunda bulunan okul öncesi öğretmenlerdir. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi ile ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen "Okul Öncesi Öğretmenleri İçin Fen Eğitimi Görüşme Formu", nicel veri toplama aracı olarak fen temalı bilgi veren resimli çocuk kitaplarını belirleyebilmek amacıyla "Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği", 60-72 aylık çocukların bilimsel kelime dağarcığını ve derinliğini ölçmek amacıyla programa özgü geliştirilen "Bilimsel Kelime Dağarcığı ve Derinliğini Değerlendirme Başarı Testi", 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde bilimsel süreç becerilerini ölçmek için "Bilimsel Süreç Becerileri Değerlendirme Aracı" ve fen eğitiminde problem çözme becerilerini belirleyebilmek amacıyla "Fen Eğitiminde Problem Çözme Ölçeği", okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançlarını belirleyebilmek amacıyla "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" kullanılmıştır. "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı" 5 eğitim modülünden oluşmakta ve programın her bir modülü deney grubunda bulunan okul öncesi öğretmenlerine haftada bir gün belirlenen gün ve saatte tanıtılmış ve okul öncesi öğretmenlerinin program dahilinde araştırmacı gözleminde öğrendikleri bilgileri ve araştırmacı tarafından hazırlanan modülleri ilgili hafta içerisinde belirlenen gün ve saatte kendi sınıflarındaki 60-72 aylık çocuklara uygulama yapmaları sağlanarak haftada 2 gün olmak üzere toplamda 5 hafta boyunca aynı şekilde tüm modüller tamamlanmıştır. Araştırmada "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın okul öncesi öğretmenlerine tanıtılması ve ilgili uygulamaları sınıfta gerçekleştirmeleri sonrasında 60-72 aylık çocukların bilimsel kelime dağarcığı ve derinliğine, bilimsel süreç becerilerine ve fen eğitiminde problem çözme becerilerine olumlu yönde etki ettiği gözlenmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi ile ilgili görüşlerinde olumlu yönde değişim gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, "Çocuk Kitapları ile Bilime Yolculuk Öğretmen Eğitim Programı"nın etkililiğini ortaya koymuş ve araştırma sonuçları ilgili literatür ile tartışması yapılarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to review the effects of "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program "on 60-72 months children and teachers. In this context, the research has two main dimensions, namely 60-72 months children and teachers. The aim of the first dimension of the research is to review the effect of the "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" on the scientific vocabulary and profoundness, scientific process skills and problem solving skill in science education of 60-72 months children. The aim of the second dimension of the review is to examine the effect of "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" on pre-school teachers' views on science education and science education self- efficacy beliefs. In this research, which was carried out by means of using the mixed research method, data collection techniques have been used to obtain quantitative and qualitative data. In the development of the "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program", support has been received from curriculum development designs and models in the education and adult education principles. At this point, three different study groups have been formed for this research. The first working group consists of the selection of pictorial books that provide science-themed information suitable for the age and development of 60-72 months children at the stage of the development of the "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program". The second working group consists of socio-economically disadvantaged 60-72 months children who are included in the experimental and control group, where the implementation studies of the "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" were carried out. The third working group consists of pre-school teachers who are included in the experimental and control group, where the implementation studies of the" Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" were carried out. In this research, as a qualitative data collection tool "Science Education Interview Form for Preschool Teachers" developed within the scope of the research has been used to determine the opinions of preschool teachers about science education, and as a quantitative data collection tool "Assessment Scale for Pictorial Story Books " has been used to determine the pictorial children books that give science-themed information and "Scientific Vocabulary and Profoundness Assessment Test has been used to measure Scientific Vocabulary and Profoundness of 60-72 months children developed specific to the program and "Scientific Process Skills Assessment Tool" has been used to measure science process skills of 60-72 month children in science education and "Problem Solving Scale in Science Education" has been used to determine their problem solving skills in science education and Science Education Self-Efficacy Belief Scale of Preschool Teachers" has been used to determine pre- school teachers' science education self-efficacy beliefs. "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" consists of 5 training modules, and each module of the program has been introduced to the preschool teachers who are included in the experimental group once a week on the specified two day and time, and all modules were completed in the same way during 5 weeks, 2 days a week, by enabling preschool teachers to apply the knowledge they learned under the researcher observation within the scope of program and the modules prepared by the researcher to the 60-72 months children in their own classes on the day and time determined in the relevant week. In the research, it has been observed that "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" created a positive effect on the scientific vocabulary and profoundness, scientific process skills and problem solving skill in science education of 60-72 months children after it is introduced to preschool teachers and they also carry out the relevant applications in the classroom. In addition to these matters, it has been determined that there was a positive change in the views of preschool teachers about science education. These results set forth the effectiveness of the "Journey to Science through Children's Books Teacher Educational Program" and suggestions have been presented by discussing the research results within the scope of the relevant literature.