Hint mitolojisi araştırmalarının meseleleri
Problematics of studying Indian mythology
Yazar: ÖZLEM GÜL
Danışman: PROF. DR. YUNUS EMRE GÜRBÜZ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Tarih = History
Dizin: Destanlar = Epics ; Hindistan = India ; Hinduizm = Hinduism ; Hint kültürü = Indian culture ; Kolonyalizm = Colonialism ; Mitoloji = Mitology ; Tarihçilik = Historiography

Özet:
Hindistan'da Destan geleneğinin mitolojik öğelerle harmanlanması Hinduizm'in ilk kutsal metinlerinin ortaya çıkışından günümüze kadar devam etmiştir. Bu doğrultuda Hindistan'da ortaya çıkan siyasi otoritelerin herbiri kendine has bir uslupla Hindistan Mitolojisine yeni yorumlar getirmişlerdir. Çeşitlilik ve kabileciliğin etkisi ile bu öğeler kimi zaman ayrıştırıcı kimi zaman ise birleştirici bir rol oynamıştır. Toplumsal, dinsel ve kültürel çeşitliliğin getirdiği gereksinimler zamanla değişime uğramıştır. Kanun haline gelmiş de diyebileceğimiz toplumsal kurallar ve kaideler kaynağını Veda metinlerine, Puranalara ve Hint destanlarındaki mitolojik faktörlere dayandırmıştır. Bu metinlerden gelen bazı öğeler dünya literatüründe, Britanya Kolanyalizmi döneminde ve Hindistan'ın bağımsızlığından sonra tartışmalara konu olmuştur. On dokuzuncu yüzyılda Britanya kolanyalizmi altında başlayan Hint mitolojisi çalışmaları bu dönemde bir disiplin haline gelmiştir. İlk Sanskrit metinlerini okuyanlar, Britanyalı araştırmacılar olmuştur. Doğu Hindistan Şirketi'nin Bengal valisi Hastings, Hindistan'ın yönetimini kolaylaştırmak için öncelikle kültürü anlamak gerektiğini savunmuştur. Yerel araştırmacılardan Ram Mohan Roy ise Hint ilahi metinlerini yeniden yorumlamıştır. Metinleri anlamak için girişilen çabanın neticesinde çeşitli meseleler gündeme gelmiştir. Hint mitolojisini kapsayan ilahi metinlerin ilk çevirenler tarafından yanlış anlaşıldığı, siyasi çevrelerin bu metinleri kullanarak ve yeniden yorumlayarak kendi otoritelerini güçlendirdikleri ortaya atılmıştır. Meseleler dini ve siyasi çevrelerce farklı yorumlar almıştır. Dini ve Hindu milliyetçisi kesimler bu ritüellerin hep var olduklarını söylerken, araştırmacılar Hint mitik öğelerinin zaman içinde, kültürel etkileşimle oluştuğunu ve bölgesel farklılıklarının bulunduğunu vurgulamaktadır. Örneğin Hint kültürünün kast, mandir, sathi ve dahej gibi yansımaları üzerine yapılan araştırmalar hali hazırda güncel güncel birer tartışma alanı olarak varlıklarını korumaktadır. Bununla birlikte, günümüzde Hindistan' da siyasi otoriteler, Hindutva gibi siyasi, dini ve milliyetçi oluşumlar içinde Hint mitolojisinden esinlenerek yeni uygulamalar getirmektedir. Çalışmada bu tartışmalara ve uygulamalara yönelik yaklaşımlar sunulacaktır. Hint mitolojisi kaynak gösterilerek yürütülen dört tartışmalı meseleden kast sisteminin ne zaman nasıl başladığı hakkında farklı görüşler vardır.  İngilizlerin siyasi olarak varlıklarını sağlamlaştırmak için kast sistemini yeniden düzenleyip ve güçlendirdiklerine dair kayıtlar vardır. Bağımsızlık sonrasında da yeni kast düzenine göre hareket edilmiştir. Bu şekilde devam etmesinin nedeni, Hindistan'nın en üst kademesinden en alt kademesine kadar bu sistemin, ülke yönetimini kolaylaştırdığı inancıdır. Fakat zaman içerisinde alt kastlara verilen haklar genişletilmiştir. 
Araştırmanın başka bir meselesi ise Sati'dir. Sati eşi ölen kadınının, kocasının yakıldığı ataşte kendisinin de yanarak ölmesidir. Eski bir ritüel olan bu gelenek fiilen uygulanmamaktadır. Ancak, farklı bir formda varlığını devam ettirmektedir. Buradaki tartışmalar ise Sati'nin geçmişte bir zorunluluk olup olmadığı ve yaygınlığı üzerinedir. Ekonomik olarak aktif olamayan kadının, eşinin vefatının ardından hayatta kalamayacağı bu nedenle eskiden yakıldığı düşünülmektedir. Günümüzde ise yaşam şartları iyileştiği için kadının Sati'nin hiçbir türüne mağruz kalmaması gerektiği yönünde düşünceler vardır. Mitolojilerden satkinin uygulandığına dair bilgiler yer alsa da, araştırmacılar bunun genellenemeyeceğini iddia ederken, bazı Hindu milliyetçileri kadının ölen kocasıyla kedini yakmasının çok şerefli bir gelenek olduğunu öne sürmektedir.
Bu çalışmada örnek olarak seçilen meselelerden mandir (ibadethane) de Hindistan'da hararetli siyasi, dini ve akademik tartışmalara konu olan bir başka sorundur. Günümüzde cami olarak kullanılan ve inşası Hindistan'daki Müslüman hükümandarlara dayanan bazı camilerin aslında Hindular için kutsal mekanların üstüne yapıldığı iddia edilmektedir. Buna dair kanıtlar da ortaya konulabilmektedir. Varlığı yüzyıllar öncesine ait camilerin galeyana gelen Hindular tarafından yıkıldığı olaylar da yaşanmıştır. 
Diğer bir mesele de çeyizdir (Dahej). Dahej, Hint altkıtasında, kız evladı olan ailelerin damadın ailesine verdiği para veya hediyelerdir. Bu ritüel özellikle ekonomik durumu yerinde olmayan Hintli ailelerde önemli sorunlara yol açmaktadır. Bu, kız evlat doğuran kadına olumsuz gözle bakılmasına sebep olmuştur. Dahej gelenceği, dünyaya gelenler kız çocuklarının öldürülmesine dahi yol açmaktadır. Yaşanan olaylardan dolayı, Hindistan hükümeti tarafından çocukların cinsiyetinin öğrenilmesi yasaklanmıştır. Ekonomik özğürlüğü olan kadınlar da çeyizi verebilmek için çalışarak para biriktirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hint Mitolojisi, Hinduizm, Britanya Kolanyalizmi, Vedalar, Puranalar, Hint Destanları, Hindutva, Kast, Mandir, Sati, Dahej.

Abstract:
The blending of the epic tradition with mythological elements in India has continued from the emergence of the first sacred texts of Hinduism to the present day. In this direction, each of the political authorities that emerged in India brought new interpretations to Indian Mythology with a unique style. With the influence of diversity and tribalism, these elements have played a divisive and sometimes a unifying role. The needs brought by social, religious and cultural diversity have changed over time. Social rules and rules, which we can call law, have based their source on Veda texts, Puranas and mythological factors in Indian epics. Some elements from these texts have been the subject of discussions in the world literature, during the British Colonialism period and after the independence of India. Indian mythology studies, which started under British colonialism in the nineteenth century, became a discipline in this period. The first to read Sanskrit texts were British researchers. Hastings, the Bengal governor of the East India Company, argued that in order to facilitate the administration of India, it is necessary to understand the culture first. Ram Mohan Roy, a local researcher, reinterpreted Indian divine texts. Various issues have come to the fore as a result of the effort to understand the texts. It has been argued that the divine texts covering Indian mythology were misunderstood by the first translators, and that the political circles strengthened their own authority by using and reinterpreting these texts. The issues have received different interpretations by religious and political circles. While religious and Hindu nationalist groups say that these rituals have always existed, researchers emphasize that Indian mythical elements were formed over time, through cultural interaction, and that there were regional differences. For example, researches on the reflections of Indian culture such as caste, mandir, sathi and dahej still maintain their existence as a current topic of discussion. However, today, political authorities in India bring new practices inspired by Indian mythology within political, religious and nationalist formations such as Hindutva. In this study, approaches to these discussions and applications will be presented. There are differing views on when and how the caste system began, out of four controversial issues citing Indian mythology. There are records of the British reorganizing and strengthening the caste system to consolidate their political presence. After independence, the new caste order was followed. The reason why it continues in this way is the belief that this system facilitates the administration of the country from the top to the bottom of India. But over time, the rights given to the lower castes were expanded.
Another issue of the research is Sati. Sati is the death of his wife, whose wife died, by burning himself in the paper clip where her husband was burned. This tradition, which is an old ritual, is not actually practiced. However, it continues to exist in a different form. The debates here are about whether Sati was a necessity in the past and its prevalence. It is thought that a woman who could not be economically active could not survive after the death of her husband, so she was burned in the past. Today, there are opinions that women should not be exposed to any kind of Sati, as their living conditions have improved. Although there is information about the practice of satki in mythology, researchers claim that this cannot be generalized, while some Hindu nationalists argue that it is a very honorable tradition for a woman to burn her cat with her deceased husband.
Mandir (house of worship), one of the issues chosen as an example in this study, is another issue that has been the subject of heated political, religious and academic debates in India. It is claimed that some mosques, which are used as mosques today and whose construction dates back to the Muslim rulers of India, were actually built on top of holy places for Hindus. Evidence for this can also be presented. There have also been events in which mosques, which existed centuries ago, were destroyed by agitated Hindus.
Another issue is the dowry (Dahej). Dahej is money or gifts given by families of daughters to the groom's family in the Indian subcontinent. This ritual causes important problems especially for Indian families who are not in good economic situation. This led to a negative view of the woman who gave birth to a daughter. The tradition of Dahej even leads to the murder of girls who are born. Due to the events, it is forbidden by the Indian government to learn the gender of children. Women with economic freedom also save money by working to give their dowry.

Keywords: Indian Mythology, Hinduism, British Colonialism, Vedas, Puranas, Indian Epics, Hindutva, Caste, Mandir, Sati, Dahej.