İşletmelerin farklılık yönetimi yaklaşımlarının kurumsal iletişim bağlamında incelenmesi: Bir uygulama örneği
The analysis of diversity management of enterprises in the context of corporate communication: A case study
Yazar: HATİCE ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE NUR GÖRKEMLİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Kurumsal iletişim = Corporata communication ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, şirketlerin farklılık yönetimi uygulamaları ve kurumsal iletişim departmanının farklılık yönetimi uygulamalarındaki rolleri ve sorumlulukları ile ilgili bilgi edinmektir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk iki bölümünde farklılık yönetimi ve kurumsal iletişim ile ilgili teorik bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmanın uygulama aşamasına ait veriler detaylı olarak sunulmuştur. Çalışmada, amaca uygun veriler elde edebilmek için nitel araştırma yöntemlerinden olan görüşme tekniği kullanılmış, 20 kurumsal iletişim yöneticisi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesi için amaçlı örnekleme yöntemine başvurulmuş ve farklılık yönetimi politikalarına sahip işletmeler araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. Katılımcılar ile yapılan görüşmeler MAXQDA 2018 nitel veri analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Analiz sonuçlarına göre, işletmelerin öncelikle üzerinde durdukları farklılık boyutunun cinsiyet olduğu, görüşülen tüm işletmelerin kadın çalışanların desteklenmesi ve cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına yönelik uygulamalarının olduğu görülmüştür. Cinsiyet konusunun yanı sıra yaş, engellilik, kültür ve beceriler gibi farklılıkların da işletmeler tarafından dikkate alındığı ve yine bu farklılıklar ile ilgili çeşitli uygulamaların olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca, insan kaynakları departmanı ve kurumsal iletişim departmanının farklılık yönetimi uygulamalarından öncelikle sorumlu departmanlar oldukları ve bu iki departmanın konuyla ilgili etkileşim halinde oldukları sonucu çıkmıştır. Kurumsal iletişim departmanının; uygulamaların kurum içinde ve kurum dışında iletişiminin yapılması, konuyla ilgili algının yönetilmesi, proje geliştirilmesi, kapsayıcı bir iş ortamının yaratılması gibi birçok konuda önemli roller üstlendiği katılımcılar tarafından aktarılmıştır. Katılımcılar ayrıca, farklılık yönetimi uygulamaları dâhilinde, çalışanlara çeşitli eğitimlerin verildiğini ifade etmişlerdir. Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimleri ve iş hayatında çeşitlilik eğitimleri en sık verilen eğitimler arasındadır. Yöneticilerin farklılık yönetimi uygulamalarına yaklaşımlarının olumlu olduğu da çıkan sonuçlar arasındadır. Son olarak katılımcılar farklılık yönetimi uygulamalarında gördükleri birtakım eksiklikleri dile getirmiş ve konuyla ilgili çeşitli öneriler sunmuşlardır. Katılımcıların en sık dile getirdikleri eksiklik konusu, uygulama konularının sınırlı olması olmuştur. Konunun kurum kültürüne dahil edilmesi ve farklılık yönetimi departmanının oluşturulması gibi öneriler de katılımcılar tarafından vurgulanmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde; tüm yöneticilerin farklılık yönetimi eğitimi almaları, farklılık yönetimi konusunun üniversitelerin işletme, yönetim, iletişim alanlarında müfredata dahil edilmesi, uygulamaların çeşitlilik yöneticisi unvanına sahip uzman kişilerin sorumluluğunda olması, kurumsal iletişimin desteğiyle işletmelerde kültürel çeşitliliğin sağlanması, başarılı farklılık yönetimi uygulamalarının ödüllendirilmesi, işletmelerin etik davranış prensipleri oluşturmaları, kamu spotlarında farklılıklara saygının vurgulanması gibi öneriler sunulmuştur. Ayrıca; farklılık yönetimi uygulamalarının ülkemizdeki gelişimini izlemek adına ileride benzer araştırmaların, karşılaştırmalı çalışmaların ve uygulamaların çalışanlar üzerindeki etkilerinin araştırıldığı yeni çalışmaların yapılabileceği de ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Farklılık, Farklılık Yönetimi, Kurumsal İletişim, Farklılık Yönetimi Uygulamaları

Abstract:
The purpose of this thesis is to obtain information about the companies' diversity management practices and the roles and responsibilities of the corporate communication department in diversity management practices. In the first two sections of the study, which consists of three sections, theoretical information about diversity management and corporate communication is given. In the third part, the data of the practice phase of the study are presented in detail. In the study, the interview technique, which is one of the qualitative research methods, was used to obtain data suitable for the purpose, and face-to-face interviews were made with 20 corporate communication managers. Purposive sampling method was used to determine the working group and businesses with diversity management policies were included in the research. Interviews with the participants were analyzed using the MAXQDA 2018 qualitative data analysis program.

According to the results of the analysis, it has been observed that the kind of the difference that businesses primarily focus on is gender, and that all enterprises interviewed have practices for supporting female employees and ensuring gender equality. In addition to gender, it has been determined that differences such as age, disability, culture and skills are also taken into consideration by businesses and there are various applications related to these differences. In the study, it was also concluded that the departments of human resources and corporate communication are responsible primarily for the diversity management practices and that these two departments interact with the subject. Corporate communication department; It was stated by the participants that the applications have important roles in many areas such as communicating within and outside the institution, managing the perception on the subject, developing projects, creating an inclusive business environment. Participants also stated that various trainings were given to employees within the scope of diversity management practices. Gender equality trainings and diversity trainings in business life are among the most frequently given trainings. It is also among the results that managers have positive approaches to diversity management practices. Finally, the participants expressed some of the deficiencies they saw in the practices of diversity management and offered various suggestions on the subject. The most frequent issue of the participants was the limited practice issues. The suggestions such as the inclusion of the subject in the corporate culture and the creation of the diversity management department were also emphasized by the participants. In the conclusion part of the study, the following suggestions are presented; that all managers should receive diversity management training, the issue of diversity management should be included in the curriculum of universities, management, communication, practices should be the responsibility of experts who have the title of diversity manager, cultural diversity should be rewarded with the support of corporate communication, successful diversity management practices should be rewarded, businesses should establish ethical behavior principles and respect for differences should be emphasized in public spots. Also; in order to watch the development of diversity management practices in our country, similar studies or comparative studies (by sector or country) can be done and the effects of practices on employees can be investigated in the future.

Key Words: Diversity, Diversity Management, Corporate Communication, Diversity Management Practises