Mimari yarışmaların ekolojik söylem ve pratikleri
Ecological discourse and practices of architecture competitions
Yazar: BURAK ÇIKIRIKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER YAĞÇI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari yarışmalar = Architectural competitions

Özet:
İklim krizi başta olmak üzere çevresel sorunlara yönelik  çalışmalar yaklaşık elli yıldan beri dünya gündeminde olmakla beraber, son yıllarda etkilerin artması ve haberleşme araçlarının gelişmesiyle birlikte görünürlüğünü artırmıştır. Bu konjonktürde uluslararası politikalar, çevre kolektifleri ve sivil inisiyatiflerle birlikte meslek örgütleri de çeşitli adımlar atmaktadır. Yapı sektörünün bir parçası olarak karbon salımı, enerji tüketimi, doğal çevreyle ilişki, erişim gibi başat konularda mimarlık alanında da çevre sorunlarına yönelik ekolojik çözüm arayışının hız kazandığını söylemek mümkündür. Bu çerçevede yenilikçi fikirler için kolektif bir üretim alanı oluşturan mimari yarışmalar bu çabanın önemli bir parçası olmaktadır.  Yarışmaların mimarlık ortamında kamuoyu oluşturma, yeni yaklaşımlara, teknolojilere ve araştırmalara öncülük etme ve mevcut mekansal paradigmaları değiştirme potansiyeli göz önünde bulundurulduğunda günümüzün en önemli tartışma konularından birisi olan ekoloji kavramıyla ilişkisinin incelenmesi değerli görülmüştür.
Bu anlamda çalışma, mimarlık alanında ekolojik sorunlara yönelik söylem ve pratik üretmeyi hedefleyen yarışmaları incelemektedir. Birinci bölümde tezin girişi, amacı ve yöntemi ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde sürekli olarak genişleyen ekoloji literatüründeki temel kavramlar ve yaklaşımlara yer verilmiş ve kavramların insan, doğa, mekan üçgeninde mimarlıkla ve yarışmalarla ilişkisi irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, önceki bölümde öne çıkan kavramlar, yarışmayı bir süreç ve üretim biçimi olarak var eden bileşenler ile ilişkilendirilmiş ve ekolojik tabanlı yarışmalara yönelik inceleme alanları belirlenmiştir. Türkiye'den ve dünyadaki farklı kültür ve coğrafyalara yönelik örnekler, yarışma sistemi, kurgusu ve üretimi açısından çeşitlendirilen inceleme alanları içerisinde değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde analiz sonucu ortaya çıkan çakışmalar ve farklılıklar tartışmaya açılmış, ekolojik tabanlı yarışmaların olumlu yönleri ve barındırabileceği riskler anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu anlamda çalışmanın, ortaya koyduğu çerçeveyle birlikte ilerleyen dönemlerde yaşanacak yeni gelişmeler ışığında genişletilerek başta ülkemizdeki yarışma ortamı açısından yarışmaların çevre sorunlarına yönelik çözüm potansiyelini artıracak tartışma ve öneriler için katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Abstract:
Although studies on environmental problems, especially the climate crisis, have been on the world agenda for nearly fifty years, their visibility has increased in recent years with the increase in effects and the development of communication tools. Professional organizations take various steps along with international policies, environmental collectives, and civil initiatives in this conjuncture. As a part of the building sector, it is possible to say that the search for ecological solutions to environmental problems has gained momentum in the field of architecture in the main issues such as carbon emission, energy consumption, relationship with the natural environment, and access. In this context, architectural competitions, which constitute a collective production area for innovative ideas, are an important part of this effort. Considering the potential of the competitions to create public opinion in the architectural environment, to pioneer new approaches, technologies, and research, and to change the existing spatial paradigms, it was considered valuable to examine the relationship with the concept of ecology, which is one of the most important discussion topics of today.
In this sense, the study examines the competitions that aim to produce discourse and practice on ecological problems in the field of architecture. In the first chapter, the introduction, purpose, and method of the thesis are presented. In the second part, the basic concepts and approaches in the ever-expanding ecology literature are included and the relationship of the concepts with architecture and competitions in the triangle of human, nature, and space is examined. In the third section, the prominent concepts in the previous section are associated with the components that create the competition as a process and production style, and the study areas for ecological-based competitions are determined. Examples from different cultures and geographies from Turkey and around the world have been evaluated within the diversified study areas in terms of competition system, setup, and production. In the conclusion part, the conflicts and differences that emerged as a result of the analysis were discussed, and the positive aspects and risks of ecological-based competitions were tried to be understood. In this sense, it aims to contribute to the discussion and suggestions that will increase the solution potential of the competitions for environmental problems, especially in terms of the competitions in our country, by expanding the framework and the new developments to be experienced in the future.