Matematik eğitimi alanında yürütülen karşılaştırmalı tezlerin ders kitapları ve öğretim programları açısından incelenmesi
Examination of comparative theses in the field of mathematics education in terms of textbooks and teaching programs
Yazar: KÜBRA ÖZEKMEKCİ
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ İNCİKABI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı, karşılaştırmalı eğitim kapsamında Türkiye ve diğer ülkeleri matematik ders kitapları ve matematik öğretim programları bağlamında ele alan lisansüstü tez çalışmalarını analiz ederek karşılaştırma yapılan alanları incelemek ve Türkiye'nin karşılaştırma yapılan bu alanlardaki yeterlik durumunu tespit etmektir.  Araştırma doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Yapılan araştırma kapsamında çalışmanın kriterlerine uygun olarak tespit edilen 24 lisansüstü tez çalışması incelenmiştir. Bu çalışmada saptanan veriler, çalışmanın derinleştirilebilmesinde sahip olduğu yeterlilikler gerekçesiyle tematik analiz yöntemiyle ele alınmıştır. Araştırma bulgularına göre Türkiye matematik ders kitaplarının karşılaştırılması yapılan çalışmaların ağırlıklı olarak Singapur ve ABD üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Matematik ders kitaplarını ele alan çalışmalarda etkinlik/görev yeterlik durumu ve öğretim süreçleri odaklı karşılaştırmalara daha fazla yer verilmiştir. Araştırma bulguları ayrıca Türkiye matematik ders kitaplarının öğretim aşamaları teması kapsamında genel olarak yetersiz olduğunu göstermektedir. Çalışma kapsamında incelenen karşılaştırmalı eğitim çalışmalarında, Türkiye matematik ders kitapları, etkinlik sayısı, etkinlik oranı, etkinliklerin öğrenme alanlarına dağılımı temalarında ise yeterli olarak ifade edilmiştir. Araştırmanın diğer bir odağı olan matematik öğretim programını ele alan çalışmalarda en sık karşılaştırma yapılan temalar matematiksel beceriler ve teknoloji kullanımı olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte matematik dersi öğretim programları için Türkiye ile en sık karşılaştırması yapılan ülkelerin Singapur ve Kanada olduğu ortaya çıkmaktadır.  Matematiksel beceriler teması kapsamında yapılan araştırmaların ilişkilendirme, problem çözme ve akıl yürütme üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Teknoloji kullanımı temasında ise yapılan çalışmalarda aktif teknoloji kullanımı ve teknolojiyi kullanma vurgusuna sıklıkla yer verildiği dikkat çekmektedir. Araştırma kapsamında incelenen lisansüstü tez çalışmalarına göre Türkiye matematik dersi öğretim programında teknolojiyi kullanım vurgusunun yeterlik gösterdiği fakat aktif teknoloji kullanımına sağlanan imkanlarda yetersiz bulunduğu ifade edilmiştir. Matematik dersi öğretim programlarında yapılan karşılaştırmalarda Türkiye, matematiksel beceriler teması altında incelenen zihinden işlem yapma, analitik ve eleştirel düşünme gibi alanlarda yeterli; cebirin gerçek yaşam durumlarında kullanımı ve finansal kavramlara yer verme gibi alanlarda ise yetersiz olarak belirtilmiştir. Araştırma bulguları ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this comparative education research is to analyze the postgraduate thesis studies focusing on Türkiye and other countries in the context of mathematics textbooks and mathematics curricula in order to examine the areas comparisons take place and to determine the proficiency status of Turkey in these areas. The research was carried out by the document analysis methodology. Within the scope of the research, 24 postgraduate thesis studies, which were determined in accordance with the criteria of the study, were examined. The data were handled with thematic analysis method on the grounds of its competences in deepening the study. According to the results, investigations comparing Turkish mathematics textbooks with those of other countries mostly concentrate on Singapore and the United States. In studies dealing with mathematics textbooks, it has been given more importance on comparisons focused on activity/task proficiencies and instructional processes. Furthermore, research findings demonstrate that Turkish mathematics textbooks are often inadequate in terms of instructional processes. On the other hand, according to the comparative education studies examined within this study, Turkish mathematics textbooks were indicated as adequate in terms of the number of activities, the proportion of activities, and the distribution of activities into the learning areas. In studies dealing with mathematics curricula, which is the other focus of this study, the most frequently compared themes were found to be mathematical skills and use of technology. In addition, comparisons of Turkish curricula with those of other countries mainly focus on Singapore and Canada. It is seen that the studies conducted on the theme of mathematical skills concentrate on association, problem solving and reasoning. On the subject of use of technology, it is noteworthy that active technology use and the emphasis on using technology are frequently included in the studies. According to the postgraduate theses examined within the scope of the research, it was stated that the emphasis on the use of technology in the Turkish mathematics curriculum was sufficient, but the opportunities provided for active technology use were insufficient. In comparisons made under the theme of mathematical skills in mathematics curricula, Turkey was emphasized to be sufficient in areas such as mental processing, analytical and critical thinking; however, in areas such as the use of algebra in real life situations and the use of financial concepts, it was stated as insufficient. The research findings were discussed in line with the related literature and suggestions were presented.