Klasik Türk Şiirine ait bir Mecmua-i Eşar
A journal of poems belong to classical Turkish poetry
Yazar: TUFAN TAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. NEVİN GÜMÜŞ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Klasik Türk Şiirinin altı yüzyılı aşan görkemli tarihi içinde, şairlerin estetik zevkini ortaya koyan birçok eser verilmiştir. Bu eserlere genellikle divan veya tezkireler aracılığıyla ulaşılmaktadır. Edebiyat tarihinin temel kaynakları olan tezkire ve divanların dışında diğer önemli kaynaklarımızdan biri de mecmualardır. Mecmualar, manzum ya da mensur birçok edebi eserin günümüze kadar gelmesini sağlayan önemli kaynaklardır. Klasik Türk Şiirimizde daha çok şiir alanında eser verilmesi şiir mecmualarının önemini biraz daha artırmıştır. Şiir mecmuaları, unutulmuş veya tezkirelere çeşitli sebeplerle girmemiş şairlere yer vermesi ve bazı divan sahibi şairlerin divanında yer almayan şiirleri ihtiva etmesi açısından edebiyat tarihimizin önemli kaynaklarındandır. Üzerinde çalışılan bu mecmua, 06 Mil Yz A 7125 arşiv numarası ile Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda kayıtlıdır. Mecmua-i Eşar adlı bu eserde 73 şaire ait gazel, kaside, mesnevi, müstezad, murabba, muhammes, tahmis, müseddes, tesdis, müsebba, muuaşşer, terkib-i bend ve terci-i bend olmak üzere toplam 381 şiir bulunmaktadır. Ayrıca nesir olarak hicri 1265-1288 yılları arasında doğum tarihi kaydı da vardır. Mecmuada yer alan şiir ve şairlerden hareketle bu mecmuada 16 ve 19. yüzyıl arasında yaşamış şairlere yer verildiği söylenebilir. Bu tez çalışmasında amaç, bir mecmuayı tanıtmak ve onun içeriğini ortaya koymaktır. Bu sebepten metin karşılaştırması yapılmamış, şiirlerin transkripsiyonlu metni verilerek genel bir değerlendirme yapılmıştır ve mecmuayı hazırlayan sanatçının edebi zevki belirlenmeye çalışılmıştır.



Anahtar Sözcükler: Mecmua-i Eşar, Şiir, Şair, Divan, Edebiyat Tarihi

Abstract:
During the magnificient six hundreds years of Classical Turkish Poetry, so many poem which reflects the esthetic values of poets has been written. These pieces can generally be reached from divans or tezkires. Beside the tezkires and divans which are the basic source of literature history journals are also the other source of it. Journals, which makes poetry and prose come through nowadays are very important sources. The fact that the number of poems are more than proses in our Classical Turkish poetry increaser the importance of poem collections. Poem collections are important sources of our literature history because they include poems forgotten or not include in tezkires for various reasons. The collection we study on is registered in the archieve with the location number 06 Mil Yz A 7125 in the collection of manuscripts in Ankara National Library. The work entitled journal of poems includes 381 poems belongs to 73 poets with the forms of gazel, kaside, mesnevi, müstezad, murabba, muhammes, tahmis, müseddes, tesdis, müsebba, muaşşer, terkib-i bend, terci-i bend. Also as a prose there is a birth date registation between the year of hegira 1265 ? 1288. It can be said that the poets lived between the 16th and 19th centruy has been included in this journal. The aim of  this thesis is introducing a journal and expressing it. For this reason comparision of different text is not done and a general evaluation of poems has been done by giving its transcipted text. The literature value of the artist who prepared the journal has been tried to be defined.



Key Words: Journal of poems, poem, poet, divan, history of literature