Çevrimiçi davranışsal pazarlama ve kişisel verilerin korunması
Online behavioral marketing and personal data protection
Yazar: CEREN TUĞÇE SAVAŞÇI
Danışman: PROF. DR. AHMET NACİ ÜNAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Bilişim Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve artan internet kullanımının sonucu olarak dijital teknolojiler, hayatımızın ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi alanlarına erişmiş, bunları değiştirip, adeta yeniden düzenlemiştir. İnsan hayatının çeşitli alanlarında gerçekleşen bu çığır açan nitelikteki gelişmeler sayesinde, bankacılık işlemlerinden, sağlık hizmetlerine, sosyal medya kullanımından, ticaret işlemlerine kadar pek çok süreç, dijital ağlar üzerinden kolaylıkla yapılabilir hale gelmiştir. Özellikle e-ticaret alanında meydana gelen gelişmeler, dijital pazarların dünya ekonomisindeki payını gün geçtikçe artırmaktadır. Ancak ortaya çıkan küresel çaplı dijital pazarlar ve diğer her türlü çevrimiçi işlem, süreçleri kolaylaştırarak, kişilere zaman ve paradan tasarruf etmek gibi yararlar sağlarken, aynı zamanda da veri güvenliği ve mahremiyete ilişkin bir takım tehditleri de beraberinde getirmiştir. Nitekim çok çeşitlenerek yaygınlaşan dijital işlemler sırasında kayıt altına alınan kişisel verilerin miktar ve çeşitliliği ile veri hareketliliğinin artması, bu verilere üçüncü kişiler tarafından erişilerek, verilerin farklı amaçlarla farklı şekillerde işlenebilme kapasitelerini de artırmıştır. Bu durum, ilgili kişilerin, temel hak ve özgürlükler bağlamında korunan kişisel verileri üzerindeki kontrolünü zorlaştırarak, bir takım temel hak ihlallerine ve dolayısıyla da maddi-manevi kayıplara sebep olabilmektedir. Söz konusu olumsuzluklara rağmen, küresel arenada dijital dünyadan, özellikle de ortaya çıkan dijital ekonomiden alınabilecek payın bir kenara bırakılamayacağı da aşikârdır. Zira dijital dünyada var olamayan devlet, kurum ve kuruluşların gelecekte ekonomik varlıklarını parlak bir şekilde devam ettirebilmeleri olası gözükmemektedir. Tüm bunların bilinciyle, kişisel verilerin daha iyi nasıl korunması gerektiği hususu, 2000'li yıllardan itibaren Avrupa Birliği'nin ("Birlik") gündeminden neredeyse hiç düşmemiştir.
Avrupa Birliği, hem Birlik'in manevi köklerinin dayandığı temel hak ve özgürlüklerin gelişen teknolojiler karşısında güncelliğini sağlamak, hem de Avrupa dijital tek pazarının oluşumunu tamamlayarak, her geçen gün gelişerek toplam ticaret içindeki payını artıran dijital ekonomiden hak ettiği payı alıp, küresel rakipleri karşısında rekabet avantajını yitirmemek amacı ile kişisel verilerin korunmasına ilişkin çeşitli yasal düzenlemeler yapmaktadır. 2018 yılında yürürlüğe giren Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü ("GVKT") de bu yolda atılmış önemli bir adımdır. 
Dijital çağda kişisel verilerin korunması dünya gündemini uzun süredir meşgul etmiş ve özellikle Avrupa Birliği sınırları dahilinde, bu korumanın uygun, yeterli ve gerekli şekilde sağlanabilmesine yönelik düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle kişisel veri koruma kapsamı ve Türkiye mevzuatı incelenmiş, sonrasında ise Avrupa Birliği'nce kişisel verilerin korunması alanında özellikle de çevrimiçi davranışsal pazarlama uygulamaları kapsamında yapılmış ve yapılması planlanan düzenlemeler açıklanmıştır. Dijital devrim sonucu ortaya çıkan ve çevrimiçi davranışsal pazarlama uygulamalarının neredeyse her bireye etki ettiği yeni dünya düzeninde, ilgili Avrupa Birliği düzenlemelerinin Türkiye mevzuatı ile karşılaştırılmasının da amaçlandığı bu çalışmada; tespit edilen eksiklikler gösterilmeye çalışılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi, davranışsal pazarlama, kişisel verilerin korunması.

Abstract:
Due to advancements in information and communication technologies coupled with the growing utilization of the internet, digital technologies have permeated, altered, and reshaped the economic, social, cultural, and political facets of society. These transformative changes have facilitated numerous activities—ranging from banking operations to healthcare, and from social media interactions to commercial engagements—through digital networks. Notably, advancements in e-commerce have augmented the significance of digital markets within the global economy. While such expansive digital markets and varied online transactions confer benefits by streamlining operations and yielding economic efficiencies, they concurrently introduce challenges pertaining to data security. The proliferation and diversification of personal data collected during digital transactions and the enhanced mobility of such data have amplified the potential for diverse processing by unauthorized third parties. This not only impedes individuals' control over their personal data, which is safeguarded under fundamental rights and freedoms, but also heightens the risk of infringements leading to tangible and intangible damages. Nonetheless, the global landscape recognizes the indispensable value of the burgeoning digital economy. It is seemingly implausible for states, entities, and organizations to maintain a prosperous economic trajectory without a digital presence. Recognizing these dynamics, the European Union has consistently prioritized the protection of personal data since the early 2000s.
The European Union, both to protect the fundamental rights and freedoms on which the moral roots of the Union are based, within the scope of current and harmonized laws in the face of developing technologies, as well as to complete the formation of the European digital single market, to get its rightful share from the digital economy, which increases its share in total trade by developing day by day, in order not to lose its competitive advantage against its global competitors, makes various legal regulations regarding the protection of personal data. A notable manifestation of this commitment is the European Union General Data Protection Regulation, which was enacted in 2018. 
The protection of personal data in the digital age has been a significant concern on the global agenda for a long time. Particularly within the borders of the European Union, important steps have been taken to ensure appropriate, sufficient, and necessary protection. This analysis initially delves into the domain of personal data protection and the pertinent legislation in Turkey. It then elucidates regulations instituted, and anticipated, by the European Union concerning personal data protection, emphasizing online behavioral marketing practices. Given the pervasive influence of the digital revolution, manifesting predominantly through online behavioral marketing, this study endeavors to juxtapose relevant EU directives with Turkish legal frameworks, spotlighting discerned lacunae and proffering remedial recommendations.

Keywords: Online, behavioral marketing, protection of personal data.