Akıllı turizm destinasyonu olgusunun Malatya örneğinde uygulanabilirliği
Applicability of the smart tourism destination case i̇n the example of Malatya
Yazar: SERKAN İMREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA SULTAN TEKKANAT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentleşme oranların yükselmesiyle birlikte kentler mekânsal ve sosyal birçok zorlukla karşı karşıya
kalmıştır. Bunun sonucu olarak kentsel planlama kuramlarında yeni arayışlar ortaya çıkmıştır. Bilgi ve iletişim
teknolojileri alanındaki gelişmeler kentlerin yönetimi ve hizmet sunumunda değişikliğe gidilmesine neden
olmuştur. Teknolojinin sağlamış olduğu kaynak verimliliği ve sürdürülebilir kent hizmetleri akıllı kent
olgusunun temelini oluşturmuştur. Akıllı kent uygulamaları sayesinde sorunlar çok yönlü analiz edilebilmekte,
kentliler, her türlü hizmete doğrudan ve daha hızlı şekilde ulaşabilmektedir. Akıllı kentlerde oluşan bilgi ve
iletişim teknolojisi altyapısı akıllı turizm uygulamalarının sunulmasına da imkân sağlamıştır. Akıllı turizm
teknolojileri; bulut bilişim ağı, sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, Qr kodlu uygulamalar vb. ile
destinasyonların ve turistik odak noktalarının lokasyona gitmeden incelenmesini; seyahat planlarının
yapılmasını, konaklama-eğlence vb. hizmetlerin rezervasyonu ile satın alımı vb. hizmetleri
kolaylaştırmaktadır. Akıllı kent bileşenlerinin turizm sektörü bileşenleri ile entegrasyonu sonucunda ortaya
çıkan akıllı turizm destinasyonları sayesinde; destinasyona yönelik her tür veriye seyahat öncesinde ve seyahat
sırasında ulaşılabilirken, seyahat sonrasında elde edilen deneyimler anlık olarak paylaşılabilmektedir.
Paylaşılan deneyimler doğrultusunda destinasyonun kendisini yenilemesi için bir fırsat ortamı oluşurken
destinasyonu ziyaret eden turistin memnuniyet düzeyi ile birlikte yerel sakinlerin de yaşam kalitesi düzeyi
artmaktadır. Akıllı turizm destinasyonlarına değer katan yenilikçi hizmetler ile birlikte olası kriz ve tehditler
öncesinde önlem alabilme, kriz esnasında yönetebilme, kriz sonrasında ise toparlanabilme becerisi artmaktadır.
Küresel bir salgın olarak ortaya çıkan Covid-19 pandemisi veya yerel/bölgesel ölçekli doğal afetler de akıllı
kent ve akıllı turizm destinasyonu uygulamalarının; bireylerin, toplumların ve kentlerin krizlere karşı daha
dayanıklı olması için kullanılabileceğini göstermiştir.
Bu çalışmada Malatya ilinin akıllı turizm destinasyonu olarak değerlendirilebilmesi için gereklilikleri
sorgulanmıştır. İlk olarak akıllı kent olgusu ve sahip olduğu 6 bileşen açıklanırken; dünya ve Türkiye
kentlerinde sunulan akıllı hizmetler aktarılmıştır. Sonraki bölümde akıllı turizm, bileşenleriyle birlikte
incelenmiş ve bu alanda kullanılan teknolojik uygulamalar açıklanmıştır. Dünyada önemli turizm
destinasyonları olarak kabul edilen Venedik, Salzburg, Makao ve Dubai kentlerinde gerçekleştirilen akıllı
turizm uygulamaları sunulmuştur. Turizm destinasyonlarına yönelik tehditler ve akıllı kent uygulamalarının
yer aldığı bir sonraki bölümde ise; Covid-19 pandemisi ve doğal afetler kapsamında depremden bahsedilmiştir.
Çalışma alanı olarak belirlenen Malatya ilinin turizm değerleri detaylıca sunulmuş ve ilin turizm istatistikleri
değerlendirilmiştir. Akıllı turizm olgusunun Malatya destinasyonunda uygulanabilirliğini değerlendirebilmek
için kentteki turizm paydaşlarıyla yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Kentin turizm altyapısı ile
birlikte bu görüşmelerden elde edilen bulgulara bağlı olarak kentin akıllı turizm destinasyonu olma düzeyine
dair mevcut durumu aktarılmıştır. Son bölümde ise kentin akıllı turizm destinasyonu olabilmesi hedefi
doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Akıllı Turizm, Akıllı Turizm Destinasyonu, Akıllı Kent, Turizm Teknolojisi, Malatya

Abstract:
With the increase in urbanization rates, cities have faced many spatial and social challenges. As a
result, new searches have emerged in urban planning theories. Developments in the field of information and
communication technologies have led to changes in the management and service provision of cities. Resource
efficiency and sustainable city services provided by technology have formed the basis of the smart city
phenomenon. Thanks to smart city applications, problems can be analyzed in many ways, and citizens can
access all kinds of services directly and faster. The information and communication technology infrastructure
formed in smart cities has also enabled the presentation of smart tourism applications. Smart tourism
technologies; cloud computing network, virtual reality, augmented reality, Qr coded applications etc.
examination of destinations and touristic focal points without going to the location; making travel plans,
accommodation-entertainment etc. reservation and purchase of services, etc. facilitates services. Thanks to the
smart tourism destinations that emerged as a result of the integration of smart city components with tourism
sector components; While all kinds of data about the destination can be accessed before and during the trip,
the experiences gained after the trip can be shared instantly. While an environment of opportunity is created
for the destination to renew itself in line with the shared experiences, the quality of life of the local residents
increases with the satisfaction level of the tourist visiting the destination. With innovative services that add
value to smart tourism destinations, the ability to take precautions before possible crises and threats, to manage
during a crisis, and to recover after a crisis increases. The Covid-19 pandemic or local/regional-scale natural
disasters, which emerged as a global epidemic, also means that smart city and smart tourism destination
applications; showed that individuals, societies and cities can be used to be more resilient against crises.
In this study, the requirements for Malatya province to be considered as a smart tourism destination
were questioned. First, the smart city phenomenon and its 6 components are explained; Intelligent services
offered in the cities of the world and Türkiye were conveyed. In the next section, smart tourism is examined
together with its components and the technological applications used in this field are explained. Smart tourism
applications carried out in the cities of Venice, Salzburg, Macau and Dubai, which are accepted as important
tourism destinations in the world, are presented. In the next section, which includes threats to tourism
destinations and smart city applications; The earthquake was mentioned within the scope of the Covid-19
pandemic and natural disasters. The tourism values of the province of Malatya, which was determined as the
study area, were presented in detail and the tourism statistics of the province were evaluated. In order to
evaluate the applicability of smart tourism in Malatya destination, semi-structured interviews were conducted
with tourism stakeholders in the city. Depending on the findings obtained from these interviews, together with
the tourism infrastructure of the city, the current situation of the city as a smart tourism destination has been
conveyed. In the last part, suggestions have been made in line with the goal of the city to be a smart tourism
destination.

Keywords: Smart Tourism, Smart Tourism Destination, Smart City, Tourism Technology, Malatya