Sosyal bilimsel düşünce içinde görüntülerin yeri ve fotoğrafın potansiyeli
The role of images within the social scientific thinking and the potential of photography
Yazar: NİSBET GAMZE TOKSOY
Danışman: PROF. DR. ALİ AKAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Fotoğraf = Photograph

Özet:
Günümüz sosyal bilimleri içerisinde varlığını sürdürmekte olan klasikbilimsel anlayışın pozitivist argümanlarının geçerliliğini yitirdiği ve toplumsalıanlamak ve yorumlamakta yetersiz kaldığı görülmektedir. Sosyal bilimlerin bu güngeldiği nokta, ?bilimselliklerinin? meşruiyet zemininde tartışıldığı, toplum üzerinegenelleştirilebilir, istikrarlı, tarafsız, evrensel bilginin üretilmesinin ve bu bilginin detüm toplumsalı temsil etmesinin mümkün olamayacağı yönündeki tartışmalarınyoğunlaştığı, bilimlerin disiplinlere ayrışık yapılarının çoğulcu bilgi üretiminisağlayacak yönde aşılması gerektiğidir. Bu atmosfer, bilimsel bilginin özelliklekurumlar içerisinde genel kabul görmüş sınırlarını zorlayacak nitelikte teorik vemetodolojik tartışmaların, yeni yaklaşımların gelişmesine zemin hazırlamaktadır.Yeni yaklaşımlar içerisinde değerlendirebileceğimiz görsel çalışmalar genişbaşlığı altında yer alan araştırmalar kapsamında görüntülerin kullanımı, sosyalbilimlerin genel paradigmalarını ve araştırma yöntemlerini sorgulayan, eleştirelyaklaşımlar getiren, sosyal bilimlerin sınırlarını genişletmeyi hedefleyen vedisiplinlerarası çalışmalar için zemin hazırlayan yönleriyle ele alınmaktadır. Görüntütemelli araştırmalarda günümüz toplumsalına dair önemli izler bulabileceğimizgörüntüler, araştırmacının varsayımını destekleyici yorumsuz kaynaklar olmanınötesinde araştırmanın merkezinde ve yoruma açık kaynaklar olarak ele alınmaktadır.Bu çalışmada temel olarak, bilimler arasında sürmekte olan sözünü ettiğimiztartışmalar yeniden değerlendirilirken, görüntülerin sosyal bilimsel düşünce içindekipotansiyeli özellikle de kullanım alanlarının çeşitliliği ile yoruma ve analize açık,zengin bir zemin sağlayan fotoğrafik görüntüler sorunsallaştırılmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Sosyal Bilimler, Görsel Çalışmalar, Görsel Sosyoloji,Fotoğraf, Sosyal Belgesel Fotoğraf.

Abstract:
It can be seen that, positivist arguments of the classical scientificunderstanding, which continues to exist in the present social sciences, has lost itsvalidity and it is not sufficiently qualified enough to comment on and understand thesociality. The point where social sciences reached today is the necessity to argue the?scientific? based on validity, to focus the production of established and impartialand global knowledge which can be generalised over society and to focus on theargument of impossibility that society as a whole to be presented by this knowledgeand the necessity to overcome the disciplinary partial structures of sciences givingway to multiple knowledge production. This atmosphere is developing a basis fornew approaches and theoretical and methodological arguments that would force theboundaries of scientific knowledge generally accepted, especially by the institutions.The researches comprised under the title of visual studies, which can beevaluated within the new approaches, must consider the usage of images in the wayof: questioning the general paradigms and research methods; bringing criticalapproaches; aiming to enhance the boundaries of social sciences; and preparing abasis for the interdisciplinary studies. The images, in which current social traces canbe found within image based researches, must be examined as the core of the studyand as sources open to comment instead of regarded as uncommented sourcessupporting the hypothesis of the researcher. In this study, as the mentionedarguments still continue to exist between the sciences is restudied, the potentiality ofthe images in the social science thought, especially the variety of their usage, and thephotographic images that supply rich basis and that is open to comment and analysisis being questioned.KEY WORDS: Social Sciences, Visual Studies, Visual Sociology,Photography, Social Documentary Photography.