Edirne merkez ilçe 2019 şehir sağlık profilinin hazırlanması ve değerlendirilmesi
Preparation and evaluation of edirne central district 2019 city health profile
Yazar: AHMET MİMAROĞLU
Danışman: PROF. DR. FARUK YORULMAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Edirne = Edirne ; Kentler = Cities ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; İndikatör = Indicator ; Şehir sağlığı = Urban health

Özet:
Şehir sağlığı, önemi artmakta olan bir alandır. Birçok çalışma, şehirlerdeki sağlıkla ilgili
sorunları vurgulamaktadır. Şehir sağlık profili, bir şehirdeki sağlıkla ilgili temel bilgiler ile
sağlığın belirleyicilerini bir araya getirerek analiz eden bir halk sağlığı raporudur.

Araştırmanın amacı; 2019 yılı kent sağlık göstergeleri kullanılarak Edirne Kentinin
sağlık durumunun tanımlanması ve ülke geneline göre durumunun değerlendirilmesidir.

Araştırmada; Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği "Türkiye Kent Sağlık Göstergeleri"
çalışmasında yer verilmiş kent sağlık göstergeleri temel alınarak, Edirne Merkez İlçeye (veya
Edirne Kentini temsil edebilecek Edirne İli, Trakya Bölgesi ve Batı Marmara Bölgesine) ait
demografi, sosyo-ekonomi, sağlık düzeyi ve çevre konularındaki 2019 yılı güncel verileri, ilgili
kaynaklardan temin edilerek değerlendirmeye alınmıştır.

Araştırmanın bulgularına göre;
Edirne Merkez İlçede önemli oranda bir 15-24 yaş arası nüfus mevcuttur. Edirne İli ve
Merkez İlçe, düşük doğum hızları ve yüksek yaşlı nüfus oranları ile gerilemesi öngörülen
nüfuslara sahiptir.

Edirne İli ekonomisi tarım ağırlıklıdır. Edirne İlinde kişi başına düşen mili gelir ve konut
kalitesi ülke genelinin altında olmakla birlikte; Edirne İli ve Trakya Bölgesi verilerine göre,
tüketim, istihdam, yoksulluk ve gelir eşitsizliği gibi konularda ülke geneline göre bazı
avantajlar bulunmaktadır.

Edirne İlinin sağlık hizmeti sunma kapasitesi ülke genelinden iyi görünmektedir. Bebek,
yenidoğan ve beş yaş altı ölüm hızları ülke genelinin altındadır. Edirne İlinde, 18 yaş altında
doğum yapan annelerin oranı ülke genelinin 2 katı kadardır. 2019 yılı içerisinde anne ölümü
gerçekleşmemiş olmasına rağmen, 2015-2019 arası dönemdeki ortalama yıllık anne ölüm hızı
ülke genelinden yüksektir. Hem 65 yaş altı hem de 65 yaş ve üzeri nüfusta ölüm hızları ülke
genelinin üzerindedir. Dolaşım ve solunum sistemi hastalıkları ile neoplazm nedenli ölümlerin
hızları ülke genelinden yüksektir.

Ergene Nehri, en ileri kirlilik seviyesi olan IV. sınıf su niteliğindedir. Edirne İlinde,
deşarj edilen atık suların dörtte birinden azı arıtılmaktadır. Merkez İlçe ve Edirne İlinde,
havadaki yıllık ortalama partiküler madde değerleri, Dünya Sağlık Örgütü limitlerinin
üzerindedir. Yıllık ortalama kükürt dioksit seviyesi, Merkez İlçede limitlerin altında olmasına
rağmen; Edirne İli ortalaması, Keşan'daki kirlilik nedeniyle limitlerin üzerine çıkmaktadır.

Araştırma sonucunda; Edirne'nin yaşlanan ve gerilemesi beklenen bir nüfusa sahip
olduğu görülmektedir. Bölge, genel itibarıyla ülke genelinden kötü olmayan, hatta bazı
konularda daha iyi olarak nitelendirilebilecek sosyo-ekonomik koşullara sahiptir. Edirne'nin
sağlık hizmeti sunma kapasitesi ülke genelinden iyi görünmekle birlikte, sağlık çıktılarında
olumlu ve olumsuz sonuçlar bulunmaktadır. Çevre konusunda ise, başta Ergene Nehri kirliliği
ve hava kirliliği olmak üzere Edirne'nin önemli sorunları mevcuttur.

Abstract:
Urban health is an area of increasing importance. Many studies highlight health-related
issues in cities. A city health profile is a public health report that gathers and analyzes key health information and determinants of health in a city.

The aim of the research is to define the health status of Edirne City and to evaluate the
situation according to the national average by using the urban health indicators of 2019.

In the research; Based on the urban health indicators included in the "Turkey Urban
Health Indicators" study of the Healthy Cities Association of Turkey, the current 2019 data on
demographics, socio-economics, health level and environment of Edirne Central District (or
Edirne Province, Thrace Region and West Marmara Region that can represent Edirne City)
were obtained from the relevant sources and evaluated.

According to the findings of the research;
There is a significant population between the ages of 15-24 in Edirne Central District.
Edirne Province and the Central District have populations that are predicted to decline with low
birth rates and high elderly population percentages.

Economy of Edirne Province is agriculture-based. Although per capita income and
housing quality in Edirne Province are below the national average; According to the data of
Edirne Province and Thrace Region, there are some advantages over the country in terms of
consumption, employment, poverty and income inequality.

The capacity of providing health care in Edirne seems to be better than the national
average. Infant, neonatal and under-five mortality rates are below the national average. In
Edirne Province, the proportion of mothers who gave birth under the age of 18 is twice that of
the country. Although there was no maternal death in 2019, the average annual maternal
mortality rate between 2015 and 2019 is higher than the national average. Mortality rates for
both the under-65s and the 65-and-over population are higher than the national average. The
rates of deaths due to circulatory and respiratory system diseases and neoplasms are higher than
the national average.

Ergene River is class IV water, which is the most advanced level of pollution. Less than
a quarter of the discharged wastewater is treated in Edirne Province. In Central District and
Edirne Province, annual average particulate matter values in the air are above the World Health
Organization limits. Although the annual average sulfur dioxide level is below the limits in the
Central District; The average of Edirne Province exceeds the limits due to the pollution in
Keşan.

As the results of the research; It is seen that Edirne has an aging population that is
expected to decline. The region has socio-economic conditions that are generally not worse than
the national average, and even better in some respects. Although the capacity to provide health
care in Edirne seems better than the national average, there are positive and negative results in
health outcomes. As for the environment, Edirne has important problems, especially the Ergene
River pollution and air pollution.