Erich Fromm'da özgürlük ve din
Freedom and religion by Erich Fromm
Yazar: DİLAN ATALAY YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TUNCAY İMAMOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın konusu ünlü Alman düşünür Erich Fromm'un özgürlük ve din
kavramlarına yönelik görüşlerinin felsefi bir değerlendirmesinin yapılmasıdır.
Çalışmanın amacı ise Marks ve Freud'un görüşlerinden etkilenen Erich Fromm'a göre
özgürlük ve din kavramları ile bu kavramlar arasında bir bağlantının olup olmadığının
incelenmesidir. Bu araştırmanın, dünyada ve ülkemizde çokça tanınan güçlü bir kalemi
ve insanlığa yön verecek fikirlere sahip olan düşünürün özgürlük ve din kavramlarını
eserlerinde nasıl açıkladığını gün yüzüne çıkartmak ve anlaşılmasını sağlamak
amacıyla literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Araştırmamız sonucunda ise, Erich Fromm'un özgürlük ve din kavramlarına
benzer bakış açısı ile yaklaştığını, mantık ve sevgi çerçevesinde olmayan, boyun eğerek
ve insanların kendi benliğinden vazgeçerek yaptıkları her türlü eylemi eleştirdiği
görülmüştür. Freud'un etkisi ile insan davranışlarının altında yatan kişisel dinamikleri
ön planda tuttuğu ve birçok davranışın arka planında karşılanmamış ya da fazla
karşılanmış gereksinimlerin olduğunu söylemiştir. Marks'dan etkilenmesinden kaynaklı
özgürlük kavramına önem verdiği görülmüştür. İnsanlara özgürlük getirmesi için ortaya
atılan ideolojilerin aslında insanları olumsuz manada özgürleştirdiğini, bu ideolojilere
insanların uyumunu sağlamak için ise yeni din anlayışlarının ortaya atıldığını ve
insanların din adı altında sorgulamadan hareket edip sisteme ayak uydurmalarına olanak
sağlandığı görüşünde olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Erich Fromm, Özgürlük, Din, Öznel Bilişsellik, İlk Bağlar

Abstract:
The primary subject of this study was to make a philosophical evaluation of the
views of the renowned German philosopher Erich Fromm on the concepts of freedom
and religion. The study also aimed to explore a relationship between freedom and
religious concepts of Erich Fromm, who was influenced by the principles of Marks and
Freud. This study has the potential to advance the literature by inspiring and
comprehending how the mentioned philosopher, a well-known strong penman globally
and nationally with the ideas that will guide humanity, exemplifies the concepts of
freedom and religion in his works.
The study findings indicated that Erich Fromm shared a similar perspective on the
notions of freedom and religion, and it seemed that he criticized any conduct that defied
logic and sympathy (affinity) by surrendering and giving up personal identity. Yet,
under the influence of Freud, he prioritized the personal dynamics underlying human
behavior, asserting that many human-led actions were motivated by unmet (unsatisfied)
or over-met needs. Additionally, Erich Fromm typically emphasized the significance of
the freedom concept under the influence of Marks's views. He was also of the opinion
that the propounded ideologies to bring freedom to people instead liberate them in a
negative sense, that the new religious paradigms have been introduced into the system
to ensure that they adopt these ideologies and act under the name of religion without
questioning these paradigms.
Keywords: Erich Fromm, Freedom, Religion, Subjective Cognition, Initial
Connections