N-metil anilinden türeyen bazı triazenlerin sentezi ve yapılarının aydınlatılması
The synthesis and structure elucidation of some triazenes derivatived from N-methyl aniline
Yazar: PELİN ÇIKLA
Danışman: PROF.DR. SEVİM ROLLAS
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Son on yıl içerisinde malign melanomanın insidansı ve mortalite oranı sürekli arttığından, erken teşhisi ve tedavisi çok önemlidir. Dakarbazin (dimetil triazen imidazol karboksamid) gibi birçok kemoterapötik ajan, metastatik malign melanomanın tedavisinde aktivite göstermektedir. Antitumor aktivite gösteren dakarbazin ve berenil tedaviye ilk giren triazen grubu taşıyan bileşiklerdir. Triazenlerin en yaygın kullanım alanı, antikanser moleküllerinin geliştirilmesidir. Bu nedenle geçtiğimiz yirmi yıl içinde alkil/ariltriazenler, antitumor ajan olarak literatürde bildirilmiştir. Triazen yapısındaki bileşiklerin antitumor aktivitelerinin olması, bizleri bu konu üzerinde çalışmaya yöneltmiştir. Bu araştırmada, aromatik primer amin grubu taşıyan 5-(4-aminofenil)-2,4- dihidro-4-allil~3H-1,2,4-triazol-3-tiyon, 5-(4-aminofenil)-2,4-dihidro-4--metil-3H- 1,2,4-triazol-3-tiyon, 4-aminobenzoik asit, benzokain, sulfanilamid, sulfaguanidin, sulfatiyazol ve sulfadiyazinden bir seri triazen türevleri sentezlenmiştir. Yukarıda sözü edilen bu aromatik primer aminlerin diazonyum tuzlarının N- metil anilin ile reaksiyonu sonucu ariltriazen ve azo (diazen) yapısında olan 4-alil-5- [4-(3-metil-3-feniltriaz-1 -enil)fenil]-2,4-dihidro-3H-1,2,4-triazol-3-tiyon, 4-metil-5-[4- (3-metiI-3-feniltriaz-1-enil)feniI]-2,4-dihidro-3H-1,2,4-triazol-3-tiyon, 4-(3-metil-3- feniltriaz-1-enil)benzoik asit, Etil 4-{[3-(metilamino)fenil]diazenil}benzoat, 4-(3- metil-3-feniltriaz-1 -enil) benzensulfonamid, N-[amino(imino)metil]-4-{[3- metilamino)fenil]diazenil} benzensulfonamid, 4-(3-metil-3-feniltriaz-1-enil)-N-1,3- tiyazol-2-il-benzensulfonamid, 4-{[4-(metilamino)fenil]diazenil}-N-pirimidin-2-il- benzensulfonamid kazanılmıştır. Sentezlenen bu toplam sekiz adet yeni bileşiğin (3a-h) yapıları; elementel analiz (C, H, N, S) ve UV, İR, 1H-NMR, kütle spektroskopik yöntemleri (3b ve 3h için) kullanılarak aydınlatılmıştır. Anahtar Kelimeler : Triazen, azo, N-metil anilin, sentez.

Abstract:
The synthesis and structure elucidation of some triazenes derivatived from N-methyl aniline As the incidence and already high mortality rates of malignant melanoma have been steadily inreasing in recent decades, the early detection and treatment of malignant melanoma have imposed as the most important task. Numerous chemotherapeutic agents have shown activity in the treatment of metastatic malignant melanoma, such as dacarbazine (dimethyl triazene imidazole carboxamide). Dacarbazine and berenil, which show anti-tumor activity, are compounds that have the first triazene group in the treatment. One of the most prevalent uses of triazenes is in the development of anticancer molecules. Therefore several alkyl/aryltriazenes which show antitumor activity have been reported during the past 20 years. In view of the above considerations we planned the present study to further investigate this subject. In this research, a series of triazen derivatives are synthesized from 5-(4- aminophenyl)-2,4-dihidro-4-aIlyl-3H-1,2,4-triazole-3-thion, fj-^aminophenyl)-^^ dihidro-4-methyl-3H-1,2,4-triazole-3-thion, 4-aminobenzoic acid, benzocain, sulphanilamide, sulphaguanidin, sulphathiazole and sulphadiazine which have aromatic primary amine group. The diazonium salts of aromatic primary amines mentioned above were treated with N-methyl aniline to yield 4-allyl-5-[4-(3-methyl-3-phenyltriaz-1- enyl)phenyl]-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazoIe-3-thion, 4-methyl-5-[4-(3-methyl-3- phenyl-1 ~enyl)phenyl]-2,4-dihydro~3H~1,2,4-triazole-3-thion, 4-(3-methyl~3~ phenyltriaz-1-enyl)benzoicacid, Ethyl 4-{[3- (methylamino)phenyl]diazenyl}benzoate, 4-(3-methyI-3-phenytriaz-1-enyl)benzene sulfonamide, N-[amino(imino)methyl]-4-{[3-(methyIamino)phenyl]diazenyl}benzene 2