Küreselleşme sürecinde Türk Devletleri Teşkilatı'nın Türkiye'nin uluslararası ticaretine etkisi
The impact of the Organization of Turkic States on Turkey's international trade in the process of globalization
Yazar: MUSTAFA GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNER KOÇ AYTEKİN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Küreselleşme, ülkeler arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin gelişmesiyle birlikte ülkelerin sahip olduğu tüm maddi ve manevi değerlerin ulusal sınırlarını aşarak evrensel bir değer kazanmasıdır. Kutuplaşma ise ekonomik gelişimde yoğunlaşmanın bazı bölgelerde ortaya çıkabileceğini ve bu yoğunlaşmanın diğer bölgelere yayılacağını ifade eder. Bu yayılma etkisi genellikle olumlu bir ekonomik etki olarak görülür çünkü güçlü kutup merkezleri, çekim gücüyle etraflarındaki bölgelerde ekonomik büyümeyi tetikleyebilir. Hatta güçlü kutup merkezlerinin yayılma etkisi, geri itme etkisini aşacak kadar güçlü olursa, yeni merkezler ortaya çıkarır. Türkiye'nin liderliğini yaptığı Türk Devletleri Teşkilatı da bu bağlamda bir örnektir. Türk Devletleri Teşkilatı, Türkiye'nin liderliğinde Türk dünyasındaki ülkelerin bir araya gelerek ekonomik, siyasi ve kültürel işbirliği yapmasını amaçlar. Türk Devletleri Teşkilatı 2040 vizyonu ile Üye Devletler arasındaki kardeşlik bağıyla kurulan karşılıklı çıkarlar, güven ve saygıyla ilerleyecek, bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refahın elde edilmesi için yapıcı bir şekilde işbirliğinde bulunmaya istekli tüm ortakları da dahil etmeye çalışacaktır. Bu süreçte Teşkilat, uluslararası hukuku ve uluslararası alanda öngörülebilir bir durumu desteklemeyi amaçlayan çok taraflı işbirliği kültürünü destekleyecektir.   Ekonomik entegrasyon, coğrafi olarak yakın veya sınırdaş ülkelerin bir araya gelerek uluslararası ticarete engel olan kısıtlamaları kaldırdığı, daha büyük pazarlara erişim sağladığı ve ölçek ekonomilerinden faydalandığı bir ekonomik bütünleşme sürecidir. Ekonomik entegrasyon modellerinden gümrük birliği kapsamında bütünleşmeyi zaman serisi analizi ile Türk Devletleri Teşkilatı ve Türkiye'nin, ihracatın ithalatı karşılama oranında pozitif yönde etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
Globalization is the process whereby political, economic, and cultural relations between countries develop, leading to the universalization of all material and spiritual values beyond national boundaries. Polarization, on the other hand, refers to the concentration of economic development in certain regions, which may then spread to other areas. This spread effect is generally seen as a positive economic impact because strong pole centers can trigger economic growth in surrounding regions through their gravitational pull. In fact, if the spread effect of strong pole centers is powerful enough to overcome the pushback effect, it may give rise to new centers. The Turkic States Organization, led by Turkey, serves as an example in this context. The Turkic States Organization aims to facilitate economic, political, and cultural cooperation among the countries in the Turkic world under Turkey's leadership. With its 2040 vision, the Turkic States Organization seeks to foster cooperation based on mutual interests, trust, and respect among Member States, as well as to engage constructively with all willing partners for the attainment of regional and international peace, stability, and prosperity. In this process, the Organization will support a multilateral culture of cooperation aimed at promoting international law and ensuring a predictable situation in the international arena. Economic integration is an economic integration process where geographically close or neighboring countries come together to eliminate restrictions on international trade, gain access to larger markets, and benefit from economies of scale. Through time series analysis, it has been observed that within the framework of customs union as one of the models of economic integration, there is a positive effect of the Turkic States Organization and Turkey on the ratio of exports to imports.