Kırşehir bölgesi nefelinli siyenitlerinden seramik sektörüne uygun hammadde üretimi
The production of appropriate raw materials for ceramic sector from Kirsehir region nepheline syenite
Yazar: EMRAH DURGUT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇINAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Seramik bünyelerin oluşturulmasında kil mineralleri, kuvars, alkali ve toprak alkali
kaynağı endüstriyel hammaddeler kullanılmaktadır. Kil mineralleri fiziksel olarak bünyeye
ham ve kuru mukavemet vermekle birlikte sinterleme sırasında kristal fazların oluşumunu
sağlamaktadır. Toprak alkali ve alkali kaynağı hammaddeler ise kristal fazların oluşumunu
desteklerken bünyedeki kuvarsın ergitilmesiyle cam oluşumunu sağlamaktadırlar. Seramik
endüstrisinde özellikle yer karolarının pişiriminde sodyum kaynağı olarak albit veya
potasyum kaynağı olarak mikroklin, ortoklas minerallerini içeren ergiticiler genellikle
kullanılmaktadır. Bunların yanında yapısında sodyum ve potasyumu beraber bulunduran
yüksek alkali içerikli nefelinli siyenit hammaddesinin seramik bünyelerde uygun şekilde
kullanımı önem arz etmektedir. Ancak hammaddeler doğada saf halde
bulunmamaktadırlar. Nefelinli siyenitlerin yapısındaki demir ve titanyum mineralleri
pişirim sonrası bünye rengini koyulaştırmaktadır. Bunun yanında yapısındaki kalsiyumlu
ve mika mineralleri pişirim sırasında gaz çıkışı ve genleşme kaynaklı karo yüzeyinde
delikler oluşturarak kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedirler. Bu tez kapsamında Kırşehir
Bölgesi'nden alınan nefelinli siyenit hammaddesine değişik tane boyutlarında kuru
manyetik ayırma ve flotasyon deneyleri yapılarak bu safsızlıkların uzaklaştırılabilirliği
araştırılmıştır. Zenginleştirme deneylerinden elde edilen numuneler sinterlenerek yüzey
pürüzlülüğü ve sinterleme sonrası özellikler bakımından incelenmiştir.

Anahtar sözcükler: Seramik, Nefelinli Siyenit, Safsızlık, Kuru Manyetik Ayırma,
Flotasyon, Sinterleme.

Abstract:
Clay minerals, quartz, alkaline and alkaline-earth source industrial raw materials
are used to compose of ceramic bodies. Clay minerals give green and dry strength
physically to body while providing to form crystalline phase in the sintering process. As
for that earth-alkaline and alkaline source raw materials ensure glass phase generation by
melting quartz while promoting to develop crystalline phase. In ceramic industry, albite as
sodium source and microcline, orthoclase as potassium source are utilized especially in
floor tile sintering. In addition to all these, high alkaline source nepheline syenite, which
comprises both sodium and potassium in the structure, has importance in terms of
utilization in the ceramic bodies properly. However raw materials are not found in nature
purely. Iron and titanium minerals in the nepheline syenite deepen the body color after
sintering. Besides calcite and mica minerals in the structure affects production quality
negatively by creating holes on the tile surface because of outgasing and thermal expansion
difference in the sintering process. Within the scope of the study separating of impurities
with dry magnetic method for different size distributions and flotation experiments from
nepheline syenite was researched that was taken from Kırşehir region. Surface roughness
and after sintering properties were investigated with the specimens which were taken from
enrichment processes.

Keywords: Ceramics, Nepheline Syenite, Impurity, Dry Magnetic Separation,
Flotation, Sintering.