Türkiye Futbol Süper Liginin teknik, taktik ve istatistiksel açıdan incelenmesi (2015-2020 sezonları)
The analysis of Turkish Super League From A technical, tactical and statistical perspective (2015-2020 seasons)
Yazar: OĞUZ GÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP SÜRHAT MÜNİROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbol ligleri = Soccer leagues ; Maç analizi = Match analyses ; Spor = Sports ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Bu çalışma Türkiye futbol süper liginde oynanan maçları bazı teknik, taktik ve istatistiksel açıdan analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada süper ligde 2015/2016-2016/2017-2017/2018-2018/2019 ve 2019/2020 sezonlarında oynanan maçların analizi yapılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler MathBall maç analiz programından ve Türkiye futbol federasyonunun resmî web sayfasından elde edilmiştir. Süper ligde her sezon 306 maç oynanmış ve belirtilen toplam 5 sezonda 1530 maçın analizi yapılmıştır. Çalışmada elde edilen tüm veriler SPSS 22.0 paket programına kaydedilmiş olup, verilerin ortalama, frekans, standart sapma ve yüzde değerleri hesaplanarak değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini tespit etmek için normallik varsayımları incelenmiş olup,normal dağılım gösteren verilerde galibiyet, mağlubiyet ve beraberlik ile sonuçlanan müsabakaların karşılaştırılmasında, tek yönlü varyans analizi (One way anova), normal dağılım göstermeyen verilerde ise, nonparametrik testlerden Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Belirtilen parametreler doğrultusunda iki sayısal ölçüm arasında doğrusal bir ilişki olup olmadığını, varsa bu ilişkinin yönünü ve şiddetinin ne olduğunu belirlemek için de Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. 
Elde edilen sonuçlar ışığında, süper ligde 5 sezondakorelasyon analizi sonuçlarına bakıldığında, toplam şut sayısı ile gol sayısı arasında, isabetli şut sayısı ile gol sayısı arasında, toplam pas sayısı ile gol sayısı arasında, korner sayısı ile isabetli şut sayısı arasında, faul sayısı ile de sarı kart sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) ve pozitif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Mevkilere göre oyuncu analizlerinde, 5 sezonda rakip ceza alanında en fazla kanat oyuncularının oynadığı,  rakip ceza alanına en fazla topu kanat ve orta saha oyuncularının attığı tespit edilmiştir. Orta saha oyuncularının toplam pas ve hücum bölgesinde pas ortalamalarının diğer mevkilerdeki oyunculardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yine en fazla şutu kanat, orta saha ve forvet oyuncularının attığı, rakipten en fazla topu ise, orta saha, stoper ve kanat bek oyuncularının kazandığı tespit edilmiştir.
Süper ligde 5 sezonun ortalamasına bakıldığında, maçlardan galibiyet, mağlubiyet ve beraberlikle ayrılan takımlar arasında, gol, şut, isabetli şut, şut engelleme, ikili mücadele kazanma yüzdesi, hava topu kazanma yüzdesi, top kapma, topla oynama süresi, topa sahip olma yüzdesi, orta alanda topla oynama, hücum bölgesinde pas, rakip ceza alanında topla oynama, sahipsiz top, faul, sarı kart ve kırmızı kart parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). 
Sonuç olarak, süper ligde gol parametreleri, şut parametreleri ve hücum bölgesinde topla oynama değişkenlerinin maçlardan galibiyet ile ayrılmak için oldukça önemlioldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
The present study aims to analyze football matches in Turkish Super League from a technical, tactical and statistical perspective. It focuses on all matches played in 2015/2016-2016/2017-2017/2018-2018/2019 and 2019/2020 football seasons in Turkey. The data were obtained from MathBall, a football match analysis program, and official website of Turkish Football Federation. In each season, 306 football matches are played in Turkish Super League. Thus, a total of 1530 matches which were played in five consecutive seasons were analyzed. The data obtained from the study were analyzed using SPSS 22.0 package program based on mean values, frequency, standard deviation and percentages. Normality assumptions were analyzed to see whether the obtained data displayed a normal distribution, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for the comparison of three groups (football games resulting in wins, defeats and draws) in normally distributed data. On the other hand, Kruskal-Wallis H test, which is a non-parametric test, was used to analyze abnormally distributed data. Finally, Pearson correlation analysis was performed in order to reveal any linear relationships between two numerical measurements in terms of the above-mentioned parameters as well as the direction and degree of the relationship. 
Mean correlation analysis values in 5 seasons in Turkish Super League indicated a statistically significant and positive relationship (p<0,05) between the total number of shots and goals, the total number of shots on target and goals, the total number of passes and goals, the total number of corners and shots on target and the total number of fouls and yellow cards. The results of the footballers' pitch position analysis demonstrated that winger footballers were the most active players in the rival's penalty box and that winger and midfielder players sent the most balls to the rival's penalty box during all seasons. Similarly, the most shots were used by winger, midfielder and forward players, while the most ball steals were performed by midfielder, center back and full back players. 
There were also statistically significant differences between football teams who won, lost or drew in a match in terms of goals, shots, shots on target, blocked shots, tackling percentages, header percentages, ball steals, duration ball possession, ball possession percentage, playing with the ball in the midfield, passes in the attacking zone, playing with passing the ball to the rival's penalty box, unattended balls, fouls, yellow and red cards (p<0,05). 
In conclusion,it has been determined that the goal parameters, shot parameters and playing with the ball in the attack zone variables in the super league are very important for winning the matches.