Uyku yapısı ve uyku ı̇ğcı̇ğı̇ aktı̇vı̇tesı̇nı̇n özellı̇klerı̇ ı̇le kognı̇syon arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇nı̇n ı̇rdelenmesı̇
Evaluation of the relationship between cognition with sleep structure and  characteristics of sleep spindle activity
Yazar: ESRA KOÇHAN KIZILKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN BENBİR ŞENEL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaçlar: Tez çalışmamızda uykunun makro- mikro-yapısal özellikleri ile kognitif testler arasındaki ilişkinin sağlıklı kontrollerde ve obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) hastalarında incelenmiştir. 
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza, 18-65 yaş arası, herhangi nörolojik hastalığı ya da uyku yapısını bozabilecek başka hastalığı ya da ilaç kullanımı olmayan ve nörolojik muayenesi normal 101 hasta alınmıştır. Tüm gece polisomnografi, Pittsburgh uyku kalitesi indeksi ve Epworth uykululuk skalası testleri ile mini mental test, saat çizme testi, stroop testi, ileri- geri menzil testi, beck depresyon ölçeği ve bellek işlevsellik testleri yapılmıştır. PSG sonucu apne-hipopne indeksi (AHİ) 5'in altında olan 41 katılımcımız sağlıklı, AHİ değerleri 5-15 olan 24 kişi hafif OUAS, AHİ değerleri 15 ve üzeri olan 36 kişi de orta-ağır OUAS grubumuzu oluşturmuştur. PSG incelenmesinde başta uyku iğciği olmak üzere uykunun makro ve mikroyapısı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Sağlıklı grup ve OUAS karşılaştırıldığında stroop, ileri- geri menzil, saat çizme gibi dikkat, kısa süreli bellek ve yürütücü işlevlerde OUAS grubunda etkilenme saptandı. Sağlıklı bireylere kıyasla OUAS hastalarında uyku iğcik yoğunluğu da anlamlı olarak düşüktü. Uyku yoğunluğu OUAS hastalarında belirgin olarak düşüktü. İğcik – kognisyon ilişkisinde ise orta-ağır OUAS hastalarında azalmış uyku iğcik yoğunluğu, frekansı ve süresi ile saat çizme testi ile ileri-geri menzil testlerinin başarısız sonuçları arasında anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: OUAS'da uyku iğcik aktivitesinin bozulduğu ve bu bozulmanın dikkat, kısa bellek ve yürütücü işlev bozukluklarından sorumlu olduğu söylenebilir.
Anahtar kelimeler: uyku iğciği, kognisyon, obstruktif uyku apne sendromu

Abstract:
Aim: We aimed to analyze the relationship between macro-microstructural features and cognitive tests in healthy controls and the patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS).
Materials and methods: A total of 101 patients with normal neurological examination were recruited, age range 18-65 years, without neurological or other diseases or drug use that could interfere the sleep structure. Full night polysomnography, Pittsburgh sleep quality index, Epworth Sleepiness Scale tests, mini mental test, clock drawing test, stroop test, forward-back digit span tests, beck depression scale and memory functionality tests performed. 41 participants with an apnea-hypopnea index (AHI) below 5 were grouped as healthy participants, 24 patients with AHI values  5-15 were diagnosed as mild OSAS, and 36 patients with AHI values 15 and above constituted moderate-severe OSAS group.
Results: Attention, short-term memory and executive functions observed in stroop, forward-back digit span, and clock drawing tests were impaired in OSAS group. Sleep spindle density was significantly lower in OSAS patients. In spindle-cognition association, sleep spindle density, frequency and duration were decreased in moderate-severe OSAS patients, and associated with the unsuccessful results of the clock drawing test and forward-back digit span tests.
Conclusion: We may conclude that disturbances in sleep spindle activity occur in patients with OSAS, which may be responsible from impairements in attention, short memory and executive dysfunction.
Keywords: sleep spindle, cognition, obstructive sleep apnea syndrome