Klinik Psikoloji öğrencilerinde kontrol odağı terapötik ittifak ilişkisinde terapistin öz etkinliğinin düzenleyici rolünün incelenmesi
The examination of moderating role of therapists' self-efficacy in relationship between locus of control and therapeutic alliance
Yazar: VELİ KAĞAN MURATOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ ; DR. AYŞE BERNA SARI ARASIL
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Terapötik ittifakın terapist özellikleriyle ilişkisi çokça araştırılan bir konudur. Bu araştırmada terapistlerin kontrol odağı ile terapötik ittifak ilişkisinde terapist öz etkinliğinin düzenleyici rolü incelenmektedir. Araştırmanın örneklemi klinik psikoloji eğitimleri esnasında süpervizyon alan veya almakta olan klinik psikoloji yüksek lisans öğrencilerinden oluşmaktadır. Katılımcılar, Demografik ve Eğitimsel Bilgi Formuna Kontrol Odağı Ölçeğine, Psikolojik Danışma Öz Yeterlik Ölçeğine ve Terapötik İttifak Ölçeği- Kısa Formu-Terapist Formuna yanıt vermiştir. Terapötik ittifak ile kontrol odağı ilişkisi düşük düzeyde negatif korelasyonlu olarak bulunmuştur, istatistiksel anlamlılık düzeyine yakındır. Terapötik ittifak kontrol odağı ilişkisinin kontrol odağının iç kontrol alt boyutunda daha güçlü olduğu gözlenmiştir. Terapist öz etkinliği ile kontrol odağı ilişkisi istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Terapist öz etkinliği ile terapötik ittifak düzeyi orta derecede pozitif yönlüdür. Kontrol odağı ve terapist öz etkinliği arasında bir etkileşim bulunamamış, bu değişkelerin birbirinden bağımsız bir şekilde terapötik ittifakla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların psikoterapi yaklaşımları bu analize kontrol değişkeni olarak eklenmiş ve analiz tekrar edilmiştir. Tekrar edilen analizin bulgularının ilk analize benzer olduğu görülmüştür. Bu analizler, keşifsel olarak kontrol odağının iç kontrol alt boyutu yordayıcı değişken olarak tekrar edilmiş, kontrol odağının yordayıcı olduğu diğer analizlere benzer sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan alanyazın taraması göz önünde bulundurulduğunda iç kontrol odağının motivasyon, sorun çözme, düşük stres ve psikolojik belirtilerle olan ilişkisinin klinik psikolog adaylarının psikoterapi sürecini ve süreç öncesindeki hazırlıklarını etkileyerek terapötik ittifak düzeyiyle ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bulguların gelecek araştırmalar ve klinik psikoloji eğitimi açısından ne anlama gelebileceği tartışılmıştır.

Abstract:
The relationship between therapeutic alliance and therapist characteristics is a well-researched topic. The subject of this research is moderating role of therapists' self-efficacy in relationship between locus of control and therapeutic alliance. Participants of this research were graduate students in clinical psychology who are or were conducting supervised sessions as a part of the program. Participants answered Demographic and Educational Information Form, Locus of Control Scale, and Turkish versions of Counselling Activities Self-Efficacy Scales and Working Alliance Inventory-Short Form-Therapist. Therapeutic alliance and locus of control is found to have a negative correlation, the level of statistical significance approaching to p<0.05. The relationship between therapeutic alliance and locus of control was stronger and statistically significant in internal control subscale of Locus of Control Scale. The relationship between therapists' self-efficacy and locus of control was not statistically significant. There was a moderate and statistically significant relationship found between therapists' self-efficacy and therapeutic alliance. There is no interaction between locus of control and therapists' self-efficacy. Both variables were independently related to therapeutic alliance. In addition, therapists' psychotherapy approach added to previous analysis and similar results were yielded. More exploratory analyses were run by replacing predictor variable with internal control subscale and yielded similar results with other analyses. It is considered that relationships between internal locus of control and motivation, problem solving, lower stress and psychological symptoms are connected to therapeutic alliance via clinical psychology trainees' psychotherapy process and preparation before upon an investigation of related literature. Implications of the findings in terms of future research and psychotherapy training is discussed.