Aydın ili Efeler ilçesi yetişkin toplumda ilk yardım bilgi düzeyi ve farkındalığı
Aydın province Efeler district first aid level of knowledge and awareness in adult society
Yazar: BAHAR KARADENİZ COŞAR
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Acil durumlar = Emergencies ; Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Aydın-Efeler = Aydın-Efeler ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Yetişkinler = Adults ; İlk yardım = First aid

Özet:
Giriş: İlk yardım, sağlık eğitimi konuları içerisinde oldukça önemli ve öncelikli konulardan birisidir. İlk yardım tıbbi malzemesiz ve profesyonel sağlık ekibi olmadan yapıldığı için olay yerinde kim varsa o başlatır ve olay yerinde yapılır. İlk yardım yapmak için doktor, hemşire, paramedik gibi sağlık personeli olmamız gerekmez. İlkyardım kursu görmek hem kendimizi  hem de yakınlarımızı kurtarmak ve korumak için çok yararlı bir davranıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır. Araştırma, Aydın'ın Efeler ilçesinde basit rastgele yöntem ile seçilmiş 8 Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, literatür doğrultusunda geliştirilen araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun ilk aşamasında; çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların; yaş, cinsiyet, medeni hal, meslek, eğitim durumu gibi demografik bilgileri kaydedilmiştir. Sonraki aşamada; ilk yardım konusunda bir kursa katılma durumu, ilk yardım konusunda yeterli bilgiye sahip olma durumu, ilk yardım konusunda eğitim/bilgi almak isteme durumu, ilk yardım bilgilerini uygulama durumu ile ilgili sorular sorulmuştur. Anket formunun son aşamasında ise hastaların ilk yardım konusundaki bilgi düzeylerini sorgulayan 50 soru sorulmuştur. Araştırma verileri SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 387 kişi katıldı. Yaş ortalaması 36,0±14,3 yıl olan katılımcıların %69,0'u (267 kişi) kadın, %58,1'i (225 kişi) evli, %56,1'i (217 kişi) 12 yıldan fazla eğitimli ve %26,9'u (104 kişi) öğrenci idi. Yüzde 63,6'sı (246 kişi) ilk yardım konusunda herhangi bir eğitim almadığını ifade eden katılımcıların yalnızca %25,6'sı (99 kişi) ilk yardım konusunda yeterli bilgiye sahip olduğunu düşünmekteydi. Yüzde 25,8'i (100 kişi) ilk yardım bilgilerini en az bir kez uyguladığını ve %70,0'i (271 kişi) ilk yardım konusunda eğitim almak istediğini ifade etti. Katılımcıların dokuz farklı durumda yapılabilecek ilk yardım girişimleri konusundaki bilgi düzeyleri toplam 50 sorudan oluşan bir soru listesiyle ölçüldü. Toplam puan ortalaması 30,1±6,5 olan katılımcıların en fazla bilgili oldukları ilk yardım durumları göğüs ağrısı (%70), nöbet geçirme (%70) ve ateşlenme (%67,8) idi.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda yaklaşık olarak her üç erişkinden birinin ilk yardım konusunda eğitime katıldığı, her üç erişkinden ikisinin ise ilk yardım konusunda eğitim almak istediği saptanmıştır. Çalışmamızda da sosyodemografik özelliklere göre ilk yardım eğitimi alma durumu değerlendirildiğinde meslek ve eğitim durumunun etkili olduğu görülmüştür. Çalışmamızda her dört erişkinden biri ilk yardım konusundaki bilgilerini yeterli bulmuşlardır. Bu oran ülkemizde ve dünyada yapılan başka çalışmalarda da olduğu gibi düşüktür. Çalışmamızda katılımcıların dörtte birinin en az bir kez ilk yardım bilgilerini uyguladığı görülmüştür. Çalışmamızda kadınların ilk yardım bilgilerinin erkeklere göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynler arasında çocuklara bakım verme oranının kadınlarda daha yüksek olduğu da düşünüldüğünde, kadınların ilk yardım bilgi düzeylerinin yüksek olması beklenen bir durum olabilir. Katılımcıların en fazla bilgili oldukları ilk yardım durumlarının göğüs ağrısı (%70), nöbet geçirme (%70) ve ateşlenme (%67,8), en az bilgili olduğu ise denizanası sokması (%20) olduğu görülmüştür. Bizim çalışmamızda ilk yardım konusunda yeterli bilgiye sahip oldukları algısının katılımcıların göğüs ağrısı dahil hemen tüm ilk yardım alanlarında bilgi düzeyini öngördüğü bulunmuştur. İlk yardım konusunda eğitim alma ve en az bir kez ilk yardım uygulamasında bulunmuş olma ilk yardım konusundaki bilgi düzeyini en çok artıran diğer etkenlerdir. Tüm bu sonuçlar bize ilk yardım konusundaki eğitimlerin ne kadar yararlı olduğunu göstermektedir. Bu sebeple ilk yardım konusundaki eğitimlere daha çok önem verilmeli ve öğrenim ve çalışma hayatının her alanında bu eğitimler zorunlu hale getirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: farkındalık, ilk yardım, bilgi düzeyi

Abstract:
Introduction and Aim: First aid is one of the most important and priority issues in health education. Since first aid is given without medical equipment and professional healthcare team, whoever is present at the scene initiates it and is given at the scene. We do not need to be health personnel such as doctors, nurses, paramedics to give first aid. Taking a first aid course is a very useful behavior to save and protect both ourselves and our relatives.
Material method: The research is a descriptive cross-sectional study. The research was conducted in 8 Family Health Centers selected by simple random method in Efeler district of Aydın. As a data collection tool, a questionnaire developed by the researcher, developed in line with the literature, was used. In the first stage of the survey form; of patients who agreed to participate in the study; Demographic information such as age, gender, marital status, occupation, educational status were recorded. In the next stage; Questions about participation in a course on first aid, having sufficient knowledge about first aid, wanting to receive training/information about first aid, and applying first aid information were asked. In the last stage of the questionnaire, 50 questions were asked about the knowledge level of the patients about first aid. Research data were evaluated using SPSS 21.0 statistical program.
Results: 387 people participated in the study. With a mean age of 36.0±14.3 years, 69.0% (267 people) were women, 58.1% (225 people) were married, 56.1% (217 people) had more than 12 years of education and 26.9% (104 people) were students. Of the participants, 63.6% (246 people) stated that they did not receive any training on first aid, only 25.6% (99 people) thought that they had sufficient knowledge about first aid. 25.8% (100 people) stated that they applied their first aid knowledge at least once and 70.0% (271 people) stated that they wanted to receive first aid training. Participants' knowledge of first aid attempts in nine different situations was measured with a list of 50 questions in total. The first aid situations that the participants with a total score of 30.1±6.5 were most knowledgeable about were chest pain (70%), seizures (70%) and fever (67.8%).
Conclusion: In our study, it was determined that approximately one out of every three adults attended first aid training, and two out of every three adults wanted to receive training on first aid. In our study, when the status of receiving first aid training was evaluated according to sociodemographic characteristics, it was seen that the occupation and education status were effective. In our study, one out of every four adults found their knowledge of first aid sufficient. This rate is low as in other studies conducted in our country and in the world. In our study, it was observed that a quarter of the participants applied their first aid knowledge at least once. In our study, it was determined that women's first aid knowledge was higher than men's. Considering that the rate of caring for children among parents is higher in women, it may be expected that women's first aid knowledge levels are high. It was seen that the first aid situations that the participants were most knowledgeable about were chest pain (70%), seizures (70%) and fever (67.8%), and the least knowledge was jellyfish sting (20%). In our study, it was found that the perception of having sufficient knowledge about first aid predicted the level of knowledge of the participants in almost all areas of first aid, including chest pain. Being trained in first aid and having been in first aid practice at least once are the other factors that increase the level of knowledge about first aid the most. All these results show us how useful first aid training is. For this reason, training on first aid should be given more importance and these trainings should be made compulsory in all areas of education and working life.
Keywords: awareness, first aid, level of knowledge