Opioid kullanım bozukluğu olan bireylerde plazma oksitosin seviyesi ile erken dönem uyum bozucu şemalar ve ebeveyn algısı arasındaki ilişki
The relationship between plasma oxytocin levels, earlymaladaptive schemas, and parental perception inindividuals with opioid use disorder
Yazar: AHMET TAHA MADEN
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ KULACAOĞLU ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, opioid kullanım bozukluğu olan bireylerde plazma oksitosin seviyeleri ile erken dönem uyumsuz şemalar ve ebeveyn algısı arasındaki ilişkiyi incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya DSM-5-TR'ye göre "Opioid Kullanım Bozukluğu" tanısı almış içleme, dışlama kriterlerini karşılayan 28 erkek ve 12 kadından oluşan 40 hasta ile benzer yaş ve cinsiyette toplam 40 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Her iki grupta da DSM-5'e göre yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) gerçekleştirilmiş, sosyodemografik veri formu, Young Şema Ölçeği ve Young Ebeveynlik Ölçeği uygulanmıştır. Opioid kullanım geçmişi ile ilgili ek klinik veriler hasta grubunda toplanmıştır. Plazma oksitosin seviyeleri ELİSA yöntemiyle ölçülmüştür ve istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Elde edilen tüm veriler, sağlıklı bireyler ve hasta grubu arasında istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Opioid kullanım bozukluğu olan bireylerin plazma oksitosin seviyelerinin sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu tespit edildi (p<0,001). Opioid kullanım bozukluğu olan bireylerde duygusal yoksunluk (p<0.001), başarısızlık (p=0.003), sosyal izolasyon/güvensizlik (p=0.002), iç içe geçme/bağımlılık (p=0.001), cezalandırılma (p=0.002), kusurluluk (p=0.002), tehditler karşısında dayanıksızlık (p=0.048), kendini feda (p=0.047) ve terk edilme (p=0.011) şemalarında kontrol grubuna göre anlamlı yükseklik saptandı. Ebeveyn algısında opioid kullanım bozukluğu olan bireylerin, annelerini kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha kuralcı/kalıplayıcı (p=0.024), küçümseyici/kusur bulucu (p=0.016), aşırı izin verici (p<0.001) ve kötümser/endişeli (p=0.024); babaları için ise daha küçümseyici/kusur bulucu (p<0.001), sömürücü/istismar edici (p<0.001), aşırı izin verici/sınırsız (p<0.001) ve cezalandırıcı (p<0.001) algıladıkları görülmüştür. Ancak, oksitosin seviyesi ile erken dönem uyumsuz şema ve ebeveyn algısı alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır.
SONUÇ: Çalışmamızın sonuçları, opioid kullanım bozukluğu olan bireylerin plazma oksitosin seviyelerinin sağlıklı bireylere kıyasla belirgin şekilde düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu bireylerde bazı erken dönem uyumsuz şemaların ve ebeveyn algısının puanlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, opioid kullanım bozukluğunun tedavisinde, uyumsuz şemaların yeniden yapılandırılması ve oksitosin seviyelerini iyileştirmeye yönelik müdahalelerin önemli bir yeri olabileceğine işaret etmektedir. Gelecek araştırmalarda, oksitosin düzeylerinin şema ve ebeveyn algısı şiddeti üzerindeki etkilerinin daha geniş örneklemde ayrıntılı incelenmesi faydalı olabilir.
ANAHTAR KELİMELER: Opioid Kullanım Bozukluğu, Oksitosin, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Ebeveyn Algısı

Abstract:
AIM: This study aims to investigate the relationship between plasma oxytocin levels, early maladaptive schemas, and parental perception in individuals with opioid use disorder.
MATERIAL AND METHOD: The study included 40 patients (28 males and 12 females) diagnosed with "Opioid Use Disorder" according to DSM-5-TR criteria and 40 healthy control subjects of similar age and gender. Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5) was conducted for both groups, and participants completed a sociodemographic data form, Young Schema Questionnaire, and Young Parenting Inventory. Additional clinical data related to the history of opioid use were collected from the patient group. Plasma oxytocin levels were measured using the ELISA method and analyzed statistically. All data were compared statistically between healthy individuals and the patient group.
RESULTS: Plasma oxytocin levels were found to be significantly lower in individuals with opioid use disorder compared to healthy individuals (p<0,001).  In the opioid use disorder group, significantly higher scores were observed in the schemas of Emotional Deprivation (p<0.001), Failure (p=0.003), Social Isolation/Mistrust (p=0.002), Enmeshment/Dependence (p=0.001), Punitiveness (p=0.002), Defectiveness (p=0.002), Vulnerability to Harm (p=0.048), Self-Sacrifice (p=0.047), and Abandonment (p=0.011) compared to the control group. Regarding parental perception, individuals with opioid use disorder perceived their mothers as more rule-oriented/conformist (p=0.024), belittling/criticizing (p=0.016), overpermissive/boundless (p<0.001) and pessimistic/worried (p=0.024) compared to the control group, while they perceived their fathers as more belittling/criticizing (p<0.001), exploitative/abusive (p<0.001), overpermissive/boundless (p<0.001), and punitive (p<0.001). However, no statistically significant correlation was found between oxytocin levels and the subscales of early maladaptive schemas and parental perception.
CONCLUSION: The results of our study showed that plasma oxytocin levels in individuals with opioid use disorder are significantly lower compared to healthy individuals. Furthermore, higher scores were observed in certain early maladaptive schemas and parental perception in these individuals. These findings suggest that interventions aimed at restructuring maladaptive schemas and improving oxytocin levels may play an important role in the treatment of opioid use disorder. Future studies may benefit from examining the effects of oxytocin levels on the severity of schemas and parental perception in a larger sample.
KEYWORDS: Opioid Use Disorder, Oxytocin, Early Maladaptive Schemas, Parental Perception