Bazı bitki uçucu yağlarının nanoemülsifiye formlarının gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus mykiss)'ndaki beyaz benek (Ichthyophthirius multifiliis) enfeksiyonu üzerine terapötik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the therapeutic effects of nanoemulsified forms of some plant essential oils on white spot (Ichthyophthirius multifiliis) infection in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: MEVLÜT NAZIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH DİLER
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Nanoemülsiyon = Nanoemulsion ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu tez çalışmasında, beyaz benek (Ichthyophthirius multifiliis) enfeksiyonu geçiren 5-10 gram ağırlığındaki gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus mykiss)'nda ardıç (Juniperus excelsa Bieb.), biberiye (Rosmarinus officinalis) ve zerdeçal (Curcuma longa L.) bitkilerinden elde edilen uçucu yağların nanoemülsifiye formlarının terapötik etkileri incelenmiştir. Çalışma, 10 gün banyo tedavisi ve 14 gün oral tedavi uygulamalarıyla gerçekleştirilmiştir. Tedavi etkinliği; malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), vitamin A ile E seviyeleri, hayatta kalma oranı (RPS) ve histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, ardıç, biberiye ve zerdeçal nanoemülsiyonlarının, in vitro ortamda 100 μl/ml konsantrasyonunda parazitin tüm safhalarına karşı %100 etkili ve 50 μl/ml konsantrasyonunda da oldukça etkili (%59-83) olduğu bulunmuştur. Banyo ve oral tedavi gruplarında kontrol grubuna göre RPS değerleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (P<0.05). MDA düzeylerinin banyo tedavisinde biberiyeye göre ardıç ve zerdeçalda yüksek olduğu, oral tedavi grubunda ise zerdeçalın (200 μl/ml) negatif kontrolle istatistiki olarak benzerlik gösterdiği belirlenmiştir (P<0.05). GSH düzeylerinin banyo grubunda biberiye ve ardıç 100 μl/ml ile oral tedavide biberiye 200 μl/ml ve zerdeçal 100 μl/ml konsantrasyonlarının kontrol grubu ile benzer olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). GSH-Px düzeyleri banyo grubunda biberiyenin her iki konsantrasyonu ile ardıç 50 μl/ml ve zerdeçal 100 μl/ml ve oral tedavi grubunda ise biberiye100 μl/ml konsantrasyonu hariç kontrol grubuna göre yüksek olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). Oral tedavide vit. E seviyesinin ardıç ve biberiye (100 μl/ml) de oldukça yüksek olduğu, vit. A seviyesinin ise bütün gruplarda değişiklik göstermediği belirlenmiştir. Histopatolojik olarak formaldehit uygulanan ve hasta balıklara göre ardıç ve biberiyenin daha pozitif bir etki gösterdiği de belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the therapeutic effects of nanoemulsified forms of essential oils obtained from juniper (Juniperus excelsa Bieb.), rosemary (Rosmarinus officinalis) and turmeric (Curcuma longa L.) plants on rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) weighing 5-10 grams infected with white spot (Ichthyophthirius multifiliis) were investigated. The study was conducted with 10 days of bath treatment and 14 days of oral treatment. Treatment efficacy was evaluated by malondialdehyde (MDA), glutathione (GSH), glutathione peroxidase (GSH-Px), vitamin A and E levels, survival rate (RPS) and histopathology. According to the results obtained, juniper, rosemary and turmeric nanoemulsions were found to be 100% effective against all stages of the parasite at a concentration of 100 μl/ml in vitro and highly effective (59-83%) at a concentration of 50 μl/ml. RPS values were found to be significantly higher in the bath and oral treatment groups than in the control group (P<0.05). It was determined that MDA levels were higher in juniper and turmeric compared to rosemary in bath treatment, and in the oral treatment group, turmeric (200 μl/ml) was statistically similar to the negative control (P<0.05). It was determined that GSH levels in the bath group (rosemary and juniper 100 μl/ml), and in the oral treatment (rosemary 200 μl/ml and turmeric 100 μl/ml) concentrations were similar to the control group (P<0.05). GSH-Px levels were found to be higher in the bath group than in the control group except for both concentrations of rosemary, juniper 50 μl/ml, and turmeric 100 μl/ml, and in the oral treatment group than in the control group (P<0.05). In oral treatment, it was determined that vit. E level was quite high in juniper and rosemary (100 μl/ml) and vit. A level did not change in all groups. Histopathologically, it was determined that juniper and rosemary had a more positive effect compared to formaldehyde-treated and sick fish.