Diffüz büyük B hücreli lenfoma mikroçevresindeki makrofajların ve mikrovasküler dansitenin klinik veriler ile ilişkisi
Relationship between macrophages and microvascular density in the microenvironment of diffuse large B cell lymphoma and clinical data
Yazar: SEVDENUR ÖZDÜZGÜN POLAT
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN KILIÇARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Amaç: Diffüz büyük B-hücreli lenfoma, NOS non-Hodgkin lenfomaların en sık görülen alt tipidir. Hastaların yaklaşık üçte birinin standart tedaviye dirençli veya refrakter olması yeni tedavilere ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda çalışmamızda tümörü infiltre eden makrofaj ve vasküler yapıların analizi ile diffüz büyük B-hücreli lenfoma hastalarının prognozunu tahmin etmeyi ve tümör mikroçevresini hedef alan yeni terapötik stratejilerin belirlenmesine yardımcı olmayı amaçladık.
Gereç Yöntem: Çalışmamızda Ankara Bilkent Şehir Hastanesi patoloji kliniğinin bünyesindeki arşivde bulunan, 2006-2022 yılları arasında diffüz büyük B-hücreli lenfoma NOS tanısı almış, 122 eksizyonel biyopsi materyali retrospektif olarak değerlendirmeye alındı. Olgular, yaş, cinsiyet, lokalizasyon, ekstranodal hastalık, relaps durumu, Ann Arbor evresi ve Uluslararası Prognostik İndeks (IPI) skoru hastane bilgi yönetim sistemi aracılığıyla kaydedildi. İmmünohistokimyasal olarak uygulanan CD31 ile mikrovasküler dansite, CD68 ve CD163 ile tümör ile ilişkili makrofajlar değerlendirilerek kaydedildi.
Bulgular: CD68 ve CD163 ekspresyon yüzdeleri yüksek IPI skoru veya ileri Ann Arbor evresi olan olgularda düşük IPI skoru veya erken Ann Arbor evresi olan olgulara göre anlamlı derecede daha yüksek bulundu (CD68; p=0.028, p<0.001, CD163; p=0.017, p=0.002). Ayrıca ekstranodal hastalığı olan olguların CD68 ve CD163 ekspresyon yüzdeleri ekstranodal hastalığı olmayan olgulara göre anlamlı derecede daha yüksek bulundu (CD68; p=0.002, CD163; p=0.001). Genel sağkalım ile CD68, CD163 ekspresyon yüzdesi ve mikrovasküler dansite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Ancak istatistiksel olarak anlamlı olmamasına rağmen CD68, CD163 ekspresyon oranları ve mikrovasküler dansite arttıkça genel sağkalımın azaldığı belirlendi. CD68 ve CD163 ekspresyon yüzdesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görüldü (Rho=0.465; p<0.001). Mikrovasküler dansite ile CD68, CD163 ekspresyon yüzdesi ve CD68/CD163 oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Bulgularımız, tümör mikroçevresinin elemanlarından olan tümör ile ilişkili makrofaj ve vasküler yapıların diffüz büyük B-hücreli lenfomada prognostik bir faktör olduğu yönündedir. Klasik kemoterapiye eklenecek kombine veya alternatif tedavi stratejileri için tümör mikroçevresinin önemli bir role sahip olduğu ön görülmektedir. Bu sonuçların ve beklentilerin netleşmesi için daha detaylı klinik bilgilere sahip daha geniş olgu serilerinde yapılacak ek çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Diffüz büyük B-hücreli lenfoma, mikrovasküler dansite, tümör ilişkili makrofajlar

Abstract:
Aim: Diffuse large B-cell lymphoma, NOS is the most common subtype of non-Hodgkin lymphomas. Approximately one-third of patients are resistant or refractory to standard treatment, highlighting the need for new therapies. In this context, our study aimed to predict the prognosis of diffuse large B-cell lymphoma patients through the analysis of tumor-infiltrating macrophages and vascular structures, as well as to assist in identifying new therapeutic strategies targeting the tumor microenvironment.
Materials and Methods: In our study, we retrospectively evaluated 122 excisional biopsy samples diagnosed with diffuse large B-cell lymphoma NOS from the archives of the pathology department at Ankara Bilkent City Hospital between 2006 and 2022. Patient data, including age, gender, localization, extranodal disease, relapse status, Ann Arbor stage, and International Prognostic Index (IPI) score, were recorded through the hospital's information management system. Immunohistochemically, microvascular density was assessed using CD31, and tumor-associated macrophages were evaluated with CD68 and CD163.
Results: The expression percentages of CD68 and CD163 were found to be significantly higher in cases with high IPI scores or advanced Ann Arbor stages compared to cases with low IPI scores or early Ann Arbor stages (CD68; p=0.028, p<0.001, CD163; p=0.017, p=0.002). Additionally, the expression percentages of CD68 and CD163 in cases with extranodal disease were found to be significantly higher than those without extranodal disease (CD68; p=0.002, CD163; p=0.001). There was no statistically significant relationship found between overall survival and the percentage of CD68 and CD163 expression, as well as microvascular density (p>0.05). Although not statistically significant, it was determined that as the expression rates of CD68 and CD163 and microvascular density increased, overall survival decreased. A statistically significant relationship was observed between the percentage of CD68 and CD163 expression (Rho=0.465; p<0.001). There was no statistically significant relationship between microvascular density and the expression percentages of CD68, CD163, and the CD68/CD163 ratio (p>0.05).
Conclusion: Our findings suggest that tumor-associated macrophages and vascular structures, which are components of the tumor microenvironment, serve as prognostic factors in diffuse large B-cell lymphoma. The tumor microenvironment is expected to have a high potential for combined or alternative therapeutic strategies to be added to classical chemotherapy. Further studies with larger patient cohorts and more detailed clinical data are needed to clarify these results and expectations.

Keywords: Diffuse large B-cell lymphoma, microvascular density, tumor-associated macrophages