Sağlık kurumu çalışanlarının yaşam yönelimi ile iş yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between life orientation and quality of work life of health institution employees
Yazar: GÜLSÜM ZENCİRCİ
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE DİDEM KAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Yaşam yönelimi, kişilerin benlik duygusuyla birlikte fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamlarla
uyumlu olarak kendini geliştirmesidir. Yaşam yöneliminin alt yordayıcısı olarak kabul edilen iyimserlik duygusu
her durumda olumlu düşüncelere sahip olmayı ve umudu kendisine yol gösterici olarak görmeyi tercih eder.İş
yaşam kalitesi, çalışanları fiziksel, psikolojik, ekonomik olarak tatmin eden çalışma ortamının ve şartlarının
sağlanması sonucu elde edilen memnuniyet algısıdır.Bu araştırmanın amacı, Revize Edilmiş Yaşam Yönelim
Testi (YYT-R)'ni Türkçeye uyarlamak ve sağlık çalışanlarının yaşam yönelimleri ile iş yaşam kalitesi arasındaki
ilişkiyi tespit etmektir. Ülkemizde sağlık çalışanlarının yaşam yönelimlerini ölçen çalışmalar sınırlıdır. Bu yüzden,
bu çalışma ile literatürdeki boşlukları doldurmak amaçlanmıştır.
Araştırma evrenini Pamukkale Üniversitesi Hastanesi'nde çalışmakta olan 3200 sağlık personeli
oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ilk aşamada 100, ikinci aşamada ise 341 katılımcı oluşturmaktadır.
Çalışmanınveri toplama tarihleri 20 Şubat-Haziran 2023 tarihleri arasındadır. Veri toplama aracı olarak Scheier ve
Carver (1985) tarafından geliştirilen daha sonra Scheiervd. (1994) tarafından revize edilenRevize Edilmiş Yaşam
Yönelim Testi (YYT-R) ile Van Laar vd.(2007) geliştirilen Akar ve Üstüner (2017) tarafından Türkçeye geçerlik
ve güvenirlik çalışması yapılan İş Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS
programlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında Kapsam Geçerlilik İndeksi, Açımlayıcı Faktör Analizi
(AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), yarıya bölme yöntemi, madde analizleri, paralel test yöntemi,
güvenirlik nalizleri yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise yüzde, ortalama, t testi, ANOVA testi,
korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. YYT-R alt boyutu iyimserlik için Cronbach Alfa değeri 0,62,
kötümserlik alt boyutu için Cronbach Alfa değeri 0,52 olarak hesaplanmıştır. YYT-R toplam Cronbach Alfa değeri
0,59'dur. İyimserlik ile İş Yaşam Kalitesi arasındaki orta düzey pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir (r=0,39;
p<0,05). İyimserlik ve Yaşam Yöneliminin İş Yaşam Kalitesi anlamlılık düzeyi %15 olarak bulunmuştur. Sonuç
olarak, iyimserlik duygusunun varlığı, iş yaşam kalitesi üzerinde tek başına açıklayıcı değildir. Ancak güçlü bir
belirleyicidir.
Anahtar Kelimeler: İş yaşam kalitesi, İyimserlik, Kötümserlik, Ölçek uyarlama, Sağlık kurumu çalışanları,
Yaşam yönelimi

Abstract:
Life orientation is the development of people's sense of self in harmony with their physical, social, economic and
cultural environments. The feeling of optimism, which is accepted as a sub-predictor of life orientation, prefers to
have positive thoughts in every situation and to see hope as a guide. Quality of work life is the perception of
satisfaction obtained as a result of providing a working environment and conditions that satisfy employees
physically, psychologically and economically. The aim of this research is to adapt the Revised Life Orientation
Test (YYT-R) into Turkish and to determine the relationship between the life orientations of healthcare
professionals and their quality of work life. Studies measuring the life orientations of healthcare professionals are
limited in our country. Therefore, this study aimed to fill the gaps in the literature.
The research population consists of 3200 healthcare personnel working at Pamukkale University Hospital. The
sample of the study consists of 100 participants in the first stage and 341 participants in the second stage. The data
collection dates of the study are between February 20 and June 2023. It was developed by Scheier and Carver
(1985) as a data collection tool and was later developed by Scheier et al. (1994) and the Revised Life Orientation
Test (YYT-R) by Van Laar et al. (2007), the Work Life Quality Scale, whose validity and reliability studies were
translated into Turkish by Akar and Üstüner (2017), was used. SPSS and AMOS programs were used to analyze
the data. In the first part of the study, Content Validity Index, Exploratory Factor Analysis (EFA), Confirmatory
Factor Analysis (CFA), split-half method, item analyses, parallel test method, and reliability analyzes were
conducted. In the second stage of the study, percentage, mean, t test, ANOVA test, correlation and regression
analyzes were performed. The Cronbach Alpha value for the YYT-R subscale optimism was calculated as 0.62,
and the Cronbach Alpha value for the pessimism subscale was calculated as 0.52. YYT-R total Cronbach's Alpha
value is 0.59. A moderate positive relationship was detected between optimism and Quality of Work Life (r=0.39;
p<0.05). The significance level of Optimism and Life Orientation in Work Life Quality was found to be 15%. As
a result, the presence of a sense of optimism alone is not explanatory on the quality of work life. However, it is a
strong determinant.
Keywords: Quality of work life, Optimism, Pessimism, Scale adaptation, Health institution employees, Life
orientation.