Ebus ve/veya mediastinoskopi ile tanı konulamamış mediastinal lenf nodları olan hastaların klinik özellikleri, EBUS, BT VE PET/BT ile lenf nodu histopatoloji bulgularının değerlendirilmesi ve prognoza etkisi
Evaluation of clinical features, lymph node histopathology, EBUS, CT and PET/CT findings of the patients with undiagnosed mediastinal lymph nodes with ebus and/or mediastinoscopy and their effects on prognosis
Yazar: ARZU DENİZ AKSAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BAHADIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Antraknoz = Anthracnose ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Lenfatik hastalıklar = Lymphatic diseases ; Mediastinoskopi = Mediastinoscopy ; Mediastinum = Mediastinum ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Prognoz = Prognosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve Amaç: Akciğer ve mediasten, zengin bir lenfatik ağa sahiptir ve mediastinal lenf nodlarına drene olmaktadır. Bu bölgedeki organlardan kaynaklı enfeksiyon, inflamatuar veya tümöral hastalıklara bağlı lenf nodunun verdiği yanıt sonucu mediastinal ve hiler  lenfadenopatiler (MHL) oluşmaktadır. EBUS ve mediastinoskopi ile elde edilen patolojik bulgular lenf nodlarının benign-malign ayrımı yapılmasına olanak sağlar. Ancak benign lenfadenopatilerin patolojisinde özel bir sınıflandırma bulunmaması,  bening hastalıklarda kesin bir ayırıcı tanı sağlamamaktadır. 
Literatürde tanı konulamayan bening MHL prognozu ve takibi açısından bir rehber bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda hastanemizde EBUS ve/veya mediastinoskopi yapılan ve patolojik olarak yetersiz veya tanı konulamamış MHL olan hastaların klinik özelliklerini, toraks BT ve PET-BT bulgularını değerlendirerek, bu bulgular ile etyoloji ayrımı, takip kriterleri ve  prognoza etki eden faktörlerin saptanması amaçlandı.
Yöntem: Yedikule Göğüs Hastalıkları Hastanesi'nde, 04/2015-04/2020 tarihleri arasında, başvurusunda BT ve/veya PET-BT'de patolojik boyutta mediastinal  lenfadenopatisi olup toraks veya  toraks dışı  malignitesi olmayan, EBUS veya mediastinoskopi işlemi sonucunda lenf nodu histopatolojisi yetersiz, reaktif ve antrakoz saptanan olgular seçildi. Bir yıllık takibi olan 180 hastanın örneklenen 384 lenf nodu retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 180 hastanın yaş ortalaması 56.0±12, 127'si (% 70.6) erkek, 53'ü (%29.4) kadın idi. Hastaların %68.3'ünün (123) sigara öyküsü, %91.1'inin (164) en az bir tane solunumsal semptomu mevcuttu. Ek hastalık %45.6'sında (82) saptanırken, %67.8'inde (122) altta yatan akciğer hastalık öyküsü de mevcuttu. Toraks tomografisinde %93.9'unda (169) parankim bulgusu görülürken, %82.8'inde (149) hem mediastinal hem de hiler lenfadenopatisi bulunmaktaydı. EBUS ile en sık örneklenen lenf nodu %36.7 (141) ile subkarinal idi. Lenf nodlarının 216'sında (%56.2) reaktif histopatoloji saptandı. Tüm hastaların lenf nodu oval olup, %90.6'sı (311) hipoekojen, %45.5'i (155) homojen ve %54.5'i (185) heterojen içyapıya sahipti. %84.6'sının (293) ise kenarları düzenli ve belirgin idi. Lenf nodlarının sonografik özellikleri ile reaktif ya da antrakoz histopatolojiye sahip olmaları arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Lenf nodunun başlangıç toraks BT'de kısa ve uzun akslarının ortalama boyutu 12.59±3.20 - 15.47±4.56 mm ve 1 yıl kontrol sonrası ortalama boyutu 11.35±3.51 - 13.64±4.61 mm saptandı. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı küçülme görüldü (P<0.001). PET-BT ortalama boyutu 12.74±4.48 mm, SUVmax 6.87±4.18 idi. Başlangıç toraks BT'de kısa akslarının ortalama boyu ile EBUS lenf nodları çapı arasında pozitif yönde orta düzeyde doğrusal bir ilişki saptandı (r=0,485 P<0.001). Lenf nodlarını reaktif ve antrakoz olarak gruplandırdığımızda PET-BT ortalama lenf nodu boyutu ve SUVmaxları arasında anlamlı fark saptanmadı. Hastaların bir yıllık takipte 90'ının stabil, 21'inin progrese, 68'inin regrese olduğu görüldü. Bir hastada takip sırasında lenfoma gelişti.
Sonuç: Çalışmamızda hastaların bir yıl sonraki son tanıları gözden geçirildiğinde reaktif ve antrakotik MHL etyolojilerinin altta yatan hastalıklarla ilişkili olduğu görülmüştür. Örneklem sayısı az olmakla birlikte toraks BT'de 15 mm den küçük MHL'si olan hastalarda, EBUS ile reaktif ve antrakotik lenf nodu saptanmışsa lenf nodlarının takibinden ziyade, altta yatan parakim hastalıklarının takibi önerilmektedir. Bu konuda prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction and Aim: Lung and mediastinum have a rich lymphatic network and drain into mediastinal lymph nodes. Reaction of the lymph nodes to the infection, inflammatory or tumoral diseases originating from the organs in the region results in mediastinal and hilar lymphadenopathies (MHL). While the lymph nodes can be classified into benign and malignant via the pathological findings through EBUS and mediastinoscopy, the lack of a further classification for the benign lymph nodes does not provide a definitive differential diagnosis procedure for benign diseases. The literature is missing a guideline for the prognosis and the follow-up of undiagnosed benign MHLs. In our study, we analyze the clinical features, thorax CT and PET-CT findings of patients who underwent EBUS and/or mediastinoscopy resulting in an undiagnosed MHL or inadequate samples, and aim to determine the factors affecting the etiology, follow-up criteria, and prognosis with these findings.
Method: This is a retrospective study over a 5-year period covering 384 lymph nodes from 184 patients with a one-year follow-up at Yedikule Chest Diseases Hospital between 04/2015-04/2020. We considered the patients with pathological mediastinal lymphadenopathy on CT and/or PET-CT, without thoracic or extra-thoracic malignancy as well as the cases with insufficient, reactive and anthracosis lymph node histopathology in EBUS or mediastinoscopy.
Results: Our study included 127 (70.6%) male and 53 (29.4%) female patients with an average of 56.0±12 years. Of the patients, 68.3% (123) had a smoking history, and 91.1% (164) had at least one respiratory symptom. While comorbidity was detected in 45.6% (82) of them, there was also a history of underlying lung disease in 67.8% (122). While 93.9% (169) had parenchyma findings in thorax tomography, 82.8% (149) of the patients had both mediastinal and hilar lymphadenopathy. The most frequently sampled lymph node with EBUS was subcarinal with 36.7% (141), and reactive histopathology was detected in 216 (56.2%) lymph nodes. The lymph nodes of all patients were oval, with 90.6% (311) hypoechoic, 45.5% (155) homogeneous, 54.5% (185) heterogeneous internal structures. The edges of 84.6% (293) were regular and prominent. There was no significant difference between the sonographic features of the lymph nodes and their reactive or anthracosis histopathology. The average size of the short and long axes of the lymph node on initial thorax CT was 12.59± 3.20 and 15.47±4.56 mm, respectively, which were found to be 11.35±3.51 mm and 13.64±4.61 mm after 1 year. A statistically significant reduction was observed between the two measurements (P<0.001). The average size of PET-CT was 12.74±4.48 mm and SUVmax was 6.87±4.18. A moderate positive linear correlation was found between the diameter of the EBUS lymph nodes and the average short axis length in the initial thorax CT (r=0.485 P<0.001). When the lymph nodes are categorized into reactive and anthracnose groups, no significant difference was found between the average lymph node size in PET-CT and SUVmax. At one-year follow-up, 90 of the patients were stable, 21 were progressed, and 68 were regressed. One of the patients developed lymphoma.
Conclusion: In our study, when the final diagnosis of the patients over a 1-year period is considered, etiologies of reactive and anthracotic MHL were found to be associated with the underlying diseases. While noting the small sample size, it was concluded that in patients with MCL smaller than 15 mm on thorax CT, if reactive and anthracotic lymph nodes are identified via EBUS, it is recommended to follow up the underlying parenchymal diseases rather than the lymph nodes. Prospective studies are recommended to make more conclusive statements in this regard.