Güney Kore sinemasında modern trajedi: Lee Chang Dong sineması
Modern tragedy in South Korean cinema: Lee Chang Dong movies
Yazar: ELİF TAŞDEMİR ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. ESRA GÜLAY ER PASİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Trajediler, talihsizlikler veya felaketler karşısında bir çıkış bulamayan acılı insanlık durumlarını anlatır. Acı aracılığıyla türlü insanlık durumları ile ilgili anlayış geliştirilmesine olanak sağlar. Modern trajediler egemen düzenin bozukluklarını ve insanın bu düzendeki konumunu açığa çıkarır. Bazen adaleti yerine getirmesi doğal beklenen modern devletin kurumlarındaki yozlaşmasını bazen de bireyin iradesini kısıtlamaya eğilimli geleneksel toplum düzenini eleştirir. Antik Yunan tragedyası hem estetik biçimi hem de tanrılar karşısında sınırını aşıp ölçüsüz davranışlarda bulunarak tanrılar tarafından cezalandırılan insanın yazgısını içeren tarihsel momenti bağlamında oluşmuş yapısı nedeniyle biricik ve eşsizdir. Modern trajedi yahut modern trajik anlatılardan söz edildiğinde modernleşme ile dönüşen hayatla birlikte bireysel çatışmalar ön plana çıkmıştır. Antik tragedyalarda temsil edilen çatışma düzlemleri modernite ile birlikte yerini modernitenin dönüştürdüğü yeni bir birey, aile, toplum anlayışı gibi yeni çatışma düzlemlerini doğurmuştur. 

Bu tezin amacı edebi bir form olarak milattan önce beşinci yüzyılda Antik Yunan'da ortaya çıkan antik tragedya sanatından doğan aradan geçen yüzyıllarda dönüşüm geçiren ve 19. Yüzyıldan itibaren felsefenin ve edebiyat eleştirisinin sahasında genişletilen modern trajedi anlatısını sinema sanatında aramaktır. Bu amaçla tezin örneklemini oluşturan Güney Koreli yönetmen Lee Chang Dong sineması modern trajedi teorisi bağlamında analiz edilmiştir. Tezin örnekleminde yer alan, yönetmen Lee Chang Dong'un Yeşil Balık (1997), Nane Şekeri (1999), Vaha (2002), Gizli Günışığı (2007), Şiir (2010), Şüphe (2018) filmlerindeki trajik durumlar içerik analizi yapılarak ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca tezde yer alan filmler, Güney Kore'de yaşanan trajik olayların, toplumsal gelişmelerin, tarihsel arka planın ve kültürel kodların filmlerde yer alan trajik karakterleri nasıl etkilediğine yönelik tarihsel ve kültürel bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Abstract:
Tragedies describe the painful human condition that cannot find a way out in the face of misfortunes or disasters. Through suffering it is possible to develop an understanding of various human situations. Modern tragedies expose the disorders of the dominant order and the position of man within it. Sometimes they criticise the corruption of institutions of the modern state, which is expected to fulfil justice, and sometimes the traditional social order, which tends to restrict the will of the individual. Ancient Greek tragedy is uniqe because of both its aesthetic form and its structure formed in the context of its historical moment, which includes the fate of man who is punished by the gods for overstepping his boundaries in the face of gods and committing outrageous acts. When discussing modern tragedy or modern tragic narratives, individual conflicts have come to the fore with the life transformed by modernisation. The conflict planes represented in ancient tragedies have given birth to new conflict plane such as a new with understanding of the individual, family, and society transformed by modernity.

The aim of this thesis is to search for the modern tragic narrative in the art of cinema, which emerged as a literary form in Ancient Greece in the fifth century BC, transformed in the intervening centuries and expanded in philosophy and literary criticism since the 19th century. For his purpose, South Korean director Lee Chang Dong's movies, which constitutes the sample of this research, was analyzed in the context of modern tragedy theory. The tragic situtations in the director Lee Chang Dong's films Green Fish (1997), Peppermint Candy (1999), Oasis (2002), Secret Sunshine (2007), Poetry (2010), and Burning (2018), which are included in the sample of the thesis, were revealed by content analysis. In addition, the films in the thesis are analysed historical and cultural approach on how the tragic events, social developments, historical background, and cultural codes in South Korea affect the tragic characters in the films.