İsfendiyar Bey ve zamanı
İsfendiyar Bey and his period
Yazar: CEVDET YAKUPOĞLU
Danışman: PROF.DR. REFİK TURAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Tarih = History
Dizin: Candaroğulları = Candaroğulları ; Kastamonu = Kastamonu ; Orta Çağ = Middle Ages ; Selçuklular = Seljuks ; Sinop = Sinop ; İsfandiyar Bey = İsfandiyar Bey

Özet:
258 ÖZET Türkler' in Anadolu'yu Türkleştirme ve îslamlaştırmada sarf ettikleri çaba, tarihin anlatamayacağı kadar büyük sonuçlar doğurmuştur. Bu sonuçlara ulaşılmasında bir çok Türk beyinin emeği bulunmaktadır. îşte bunlardan biri de, Anadolu'nun kuzeyinde Kastamonu-Sinop tahtına sahip bulunan ve yarım asırdan fazla (1385-1440) "Candar-oğulları" hükümdarı olan "Çelebi İsfendiyar Bey" dir. O, içinde bulunduğu yetişme şartları, elde ettiği siyasi tecrübeleri, kişiliğinde gizli engin sabrı ve takip ettiği devletler-arası denge politikası sayesinde, Anadolu-Türk siyasi birliği mücadelesinde öne çıkmış bir Türkmen beyidir. "Türkiye Selçukluları" toprak mirasına sahip olma sevdası ve ülküsünün canlı tutulması yolunda "Osman-oğullan" ve "Karaman-oğullan" ile yarışma cesareti gösterebilmiş olan İsfendiyar Bey, devamlı sıcak çatışmalar, gizli muhaberat ve olağanüstü hadiseler içinde bulunmasına rağmen, memleketinde mükemmel bir irfan hayatı uyandırabilmiştir. Anadolu'nun parlak ilim merkezleri ile rekabet edebilecek derecede beyliğini inkişaf ettirmiştir. Döneminde, Türk-îslam medeniyetine hizmet gayesiyle ilim adamları ve sanatkarlar himaye edilmiş, memleketin imarına, ticaretin gelişmesine gayret sarf edilmiştir. Bu bey adına yazılmış Türkçe kitaplar ve vücuda getirilmiş milli nitelikleri haiz eserler, Anadolu'nun Türkler tarafından tapusunun sonsuza kadar alındığını gösteren belgelere güzel bir misal oluşturmuştur. 0,Türk milli kültürünün, İslam düşünce ve yaşayışının Anadolu topraklarına işlenmesinde üzerine düşeni yaptığını göstermiştir. Bu araştırma, beyliği süresince topraklarının bütünlüğü için mücadele veren İsfendiyar Bey'in, takip ettiği savaş ve barış politikasını; Anadolu Türk tarihinde " Candar-oğulları" yerine "İsfendiyar-oğullan" şeklinde kendi hanedan adını yazdırabilme başarısını, hakim olduğu sahanın sosyal,iktisadi, etnik ve dini yapışım; aynı zamanda bu Türkmen beyinin ve teb'asının ruh halini aksettirmeye yönelik yapılmış olan bir çalışmanın ürünüdür.

Abstract:
259 ABSTRACT The Turks' struggle for settling in and introducing Islam to Anatolia have had so many consequences that even history may fail to describe these results thoroughly. It is evident that many Turkish leaders had contribution to these consequences. One of these leaders is Çelebi Isfendiyar Bey who ruled Kastamonu and Sinop, in the north of Anatolia, for more than a half century (1385-1440). Given the conditions in which he grew up, his political experiences, his personal strength and the ingenuity that he revealed in establishing a balanced international political synthesis for his state, he was a very important Turkish leader. İn order to keep the unity of the "Turkish Seljuks" and maintaining the ideals inherited from them, Isfendiyar Bey showed brovenes in competing with "Osman- oğullan" and "Karaman-oğullan" with whom he was always in fiery and close struggles. Despite these obstacles, he succeaded in improwing scientific studies during his government, his state developed so much as to compete with the bright scientific centers of Anatolia. During his leadership, he made the country a home for scholars and artists in order to keep and develop the Turk-îslam civilization. Also,he worked for building and improwing trade. The books published in Turkish, about this leader and the studies that bear a national character are a good sign that show Anatolia had been taken by the Turks for ever. He showed that he had done what he could to render Anatolia. This study is on isfendiyar Bey's defense and war politicy, who strove to keep the border lines of his state and who wrote his family name, "İsfendiyar-oğullan" in Turkish history, instead of blending with and getting lost in "Candar-ogullan". Also, this study cantains the lifestyle of Turkoman folk in this area, their social, economical, demographic and religions lives, whic reflected their social mood and character.. YÜKSEKÖ?RETİM ROMU GOKOMANTASYOH f«fCE2|