Lise son sınıf öğrencilerinin dinî inanç ve tutumlarını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma (Merzifon örneği)
A research on the factors affecting religious belief and attitudes of high school senior students (Merzifon sample)
Yazar: ABDUSSAMED ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. SELİM EREN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amasya-Merzifon = Amasya-Merzifon ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Dini iman = Religious faith ; Dini tutumlar = Religious attitudes ; Lise öğrencileri = High schools students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma Merzifon'da öğrenimlerine devam eden lise son sınıf öğrencilerinin dinî inanç ve tutumlarının oluşumunda aile, eğitim, toplumsal çevre ve kitle iletişim araçlarının etkilerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma giriş, iki bölüm ve değerlendirme-sonuç kısımlarından oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, amacı, önemi, kapsamı, yöntem ve teknikleri gibi bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu bölümde, araştırmamızı gerçekleştirdiğimiz Amasya ili Merzifon ilçesi ile ilgili tarihi, coğrafi konum, demografik ve ekonomik yapı ile eğitim geçmişi hakkında bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde toplumsal kurumlar ve dindarlığı da etkileyen toplumsallaşma araçları (aile, okul, sosyal çevre ve kitle iletişim araçları) hakkında kısa bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, Merzifon ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak faaliyet sürdüren 6 ortaöğretim kurumunun 12. sınıflarında öğrenim gören 340 öğrencinin katıldığı anket çalışması sonucunda elde edilen verilerin istatiksel analizleri ve yorumları yer almaktadır. Bu kısımda cinsiyet, dinî eğitim, ekonomik durum, aile yapısı, öğrenim gördüğü lise, toplumsal çevre ve kitle iletişim araçları gibi faktörlerin, araştırmaya katılan öğrencilerin dinî inanç ve tutumları üzerindeki etkileri incelenmiştir. 
Sonuç kısmında ise, araştırmadan elde edilen verilerin en temel neticelerinden kısaca söz edilmiştir. Bu bağlamda araştırmamızın evrenini oluşturan Merzifon'da, lise son sınıf öğrencilerinin dinî inanç ve tutumlarında görülen farklılaşmada en büyük etkinin şu an için aile kurumu olduğu ifade edilmiştir. Öğrencilerin dinî inanç ve tutumları üzerinde aileden sonra en büyük etkiyi Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi ile Diyanet Kur'an kurslarının oluşturduğu görülmüştür. Mahalle arkadaşları, komşular, radyo ve gazete gibi faktörlerin öğrencilerin dinî inanç ve tutumları üzerinde kayda değer bir etkisinin olmadığı ancak internetin ise gittikçe artan bir tesirinin olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Din Sosyolojisi, dinî inanç, aile, eğitim, medya.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of family, education, social environment and mass media on the formation of religious beliefs and attitudes of high school senior students attending Merzifon. The research consists of introduction, two chapters and evaluation and conclusion sections. 
In the introduction section, the topic, purpose, importance, scope, methods and techniques of the research are given and information about the historical, geographical, demographic and economic structure and educational background of the Merzifon district of Amasya, where we carried out our research, is given. In the first chapter, brief information about social institutions and socialization tools (family, school, social environment and mass media) that affect religiousness are given. In the second chapter, there are statistical analyzes and interpretations of the data obtained as a result of the questionnaire, in which 340 students attending the 12th grade of 6 high schools operating under the Ministry of National Education in the district of Merzifon. In this section, the effects of factors such as gender, religious education, economic status, family structure, the high school they are studying, social environment and mass media tools are investigated on the students' religious beliefs and attitudes.
In the conclusion part, the most basic results of the data obtained from the research are mentioned briefly. In this context, in Merzifon, which constitutes the universe of our research, it is stated that the biggest effect of differentiation of the high school students' religious beliefs and attitudes is the family institution at the moment. After the family institution, Religious Culture and Ethics Course and Quran Education Courses were the most important effects on students' religious beliefs and attitudes. There are no significant effects of the factors such as the neighborhood friends, neighbors, radio and the newspaper on students' religious beliefs and attitudes. However, it has been determined that the Internet has an increasing effect. 
Key Words: Sociology of Religion, religious belief, family, education, media.