Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere bilgisayar kullanma becerilerinin öğretiminde etkinlik çizelgelerinin etkililiği
The efficacy of activity charts in teaching computer use skills to individuals with autism spectrum disorder
Yazar: İBRAHİM HALİL ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÖZAK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Bilgisayar eğitimi = Computer education ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik çizelgesi = Activity schelude ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada etkinlik çizelgelerinin otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin bilgisayar kullanma becerileri üzerindeki etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli ile tasarlanan bu araştırmaya, otizm spektrum bozukluğu olan iki yetişkin birey katılmıştır. Katılımcılara öğretilmek amacıyla bilgisayar kullanma becerilerinden Microsoft Office programlarından Microsoft Word uygulamasının kullanımı hedeflenmiştir. Microsoft Word uygulamasında hedef olarak "metin düzenleme, tablo oluşturma ve resim düzenleme" davranışları belirlenmiştir. Her bir hedef davranış için yazılı ve görsel ipuçlu olarak hazırlanmış Word Kullanma Kılavuzları (seçmeli etkinlik çizelgeleri) ve her bir hedef davranış için tamamlanması istenilen görevlerin belirtildiği yazılı etkinlik çizelgeleri hazırlanmıştır. Yürütülen araştırmada doğru davranışların yüzdesini belirlemek amacıyla her bir hedef davranış için kayıt formları oluşturulmuş ve kalıcı ürün kaydı kullanılarak ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Araştırma süreci yoklama, öğretim, genelleme ve izleme oturumlarından oluşmuştur. Araştırma sonucunda etkinlik çizelgelerinin OSB'li bireylere bilgisayar kullanma becerilerinin öğretiminde, genellenmesinde ve kalıcılığında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  Katılımcı öğrencilerin öğretmenleri ve aileleri aracılığıyla toplanan sosyal geçerlik verilerinde yapılan araştırmanın ve araştırmada hedeflenen davranışların sosyal açıdan önemli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effectiveness of activity schedules on the computer use skills of individuals diagnosed with autism.  Two adult individuals with autism spectrum disorder participated in the study, which was designed according to the multiple probe model across behaviors, which is a part of the single-subject research methods.  In order to teach computer skills to the participants, the Microsoft Word which is one of the Microsoft Office programs, was chosen.  In the Microsoft Word application, "text editing, table creation and picture editing" behaviours were determined as the target/learning outcomes. MS Word User Guides (optional activity charts) prepared with written and visual clues for each target behavior and written activity charts indicating the tasks to be completed for each target behavior were prepared. In order to determine the percentage of correct behaviors in the conducted research, registration forms were created for each target behavior then measured and evaluated using permanent product registration.  The research process consisted of probe, teaching, generalization and follow-up sessions.  As a result of the research, it was concluded that the activity schedules are effective in teaching, generalizing and permanence of computer use skills to individuals diagnosed with autism.  It has been determined that the research conducted in the social validity data collected through the teachers and families of the participant students and the behaviors targeted in the research are socially important.