Didaktik metinlerin anlaşılabilirlik düzeyi (9. sınıf örneği)
Comprehensibility level of didactic texts (An example of 9 grade)
Yazar: ZEYNEP ATEŞAL
Danışman: YRD. DOÇ. MUSTAFA ALTUN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlaşılabilirlik = Intelligibility ; Edebiyat dersi = Literature lesson ; Lise öğrencileri = High schools students ; Metinden öğrenme = Text learning ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Öğretim araçları = Teaching aids

Özet:
Eğitim sistemindeki paradigma değişimi ile öğrenme-öğretme sorumluluğu öğretmenin olduğu kadar öğrencinin de sorumluluğu hâline gelmiştir. Artık bilgiyi depolayan, önce ezberinde tutup sonra da unutan eski öğrenci tipolojisi yerini, öğrenme-öğretme süreçlerinde aktif olarak rol alan, eleştiren, sorgulayan yeni öğrenci profiline bırakmıştır. Ancak, hedef kitle konumundaki öğrenciler için müfredat değişikliği yapılmasına, öğretim materyalleri (ders kitapları, öğretmen kılavuz kitapları, öğrenci çalışma kitapları ve diğer yardımcı kaynaklar) konseptinin yenilenmesine rağmen yeterli düzeyde geri bildirim alındığını söylemek güçtür.  Türk Edebiyatı dersi özelinde konuya yaklaşmak gerekirse ülkemizde ders kitapları, öğretmen kılavuz kitapları, öğrenci çalışma kitapları ve diğer yardımcı kaynaklar, sözlük, edebî kitaplar, 100 Temel Eser kapsamındaki kitaplar vb. hazırlanırken öğrencilerin ?anlaşılabilirlik düzeyleri?? ile ilgili yeterli düzeyde deneysel çalışmaların yapılmadığı ve bu deneysel çalışmalardan elde edilen bulguların da kaynak hazırlayıcıları tarafından istenilen ölçüde dikkate alınmadığı görülmektedir. İşte bu araştırmanın yapılmasındaki temel amaç: öğrencilere yönelik olarak hazırlanan öğretim materyallerinde öncelikli olarak ?anlaşılabilirlik düzeyleri??nin tespit edilerek, elde edilen bulgular ışığında öğrenci düzeyine uygunluk bakımından ilgili materyallerin kalitesinin artırılmasına katkı sağlamaktır. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların, eğitim-öğretim sürecindeki diğer paydaşlarla paylaşılarak ve söz konusu bulguların bu tür eserlerin yazımında önemli bir yol gösterici, kılavuz olması beklenmektedir.Araştırma; beş bölümden oluşmaktadır. 1. Bölüm olan Giriş?te; araştırmanın ?Problem Cümlesi??, ?Alt Problem(ler)/Denenceler??, ?Önem??, ?Varsayımlar??, ?Sınırlılıklar??, ?Tanımlar??, ?Simgeler ve Kısaltmalar?? açıklanmıştır. 2. Bölüm olan Araştırmanın Kuramsal Çerçevesi ve İlgili Araştırmalar?da; yerli ve yabancı alanyazın ışığında ?Araştırmanın Kuramsal Çerçevesi??, ?İlgili Araştırmalar?? ve ?Alanyazın Taramasının Sonucu?? hakkında bilgi verilmiştir. 3. Bölüm olan Yöntem?de; Cloze testi, gerekli izinler alındıktan sonra uzman görüşleri de dikkate alınarak 2012-2013 Eğitim-Öğretim döneminde İstanbul?daki devlet liselerinde öğrenim gören 9. sınıf öğrencilerine uygulandı. Metinlerin yaş düzeyine uygunluğunun test edilmesi için FOG hesaplaması yapıldı. Elde edilen veriler, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 programı kullanılarak analiz edildi.  4. Bölüm olan Bulgular ve Yorum?da; SPSS analiz programı ile elde edilen bulgular çeşitli değişkenler bağlamında tablolar hâlinde gösterildi ve yorumlandı. 5. Bölüm olan Sonuç, Tartışma ve Öneriler?de; araştırmanın temel problem cümlesi ve alt problemleri ile ilgili ulaşılan sonuçlara yer verildi. Bundan sonra yapılacak araştırmalarla ilgili projeksiyon ortaya koyuldu. Araştırma, Kaynakça ve Ekler bölümü ile sona ermiştir.



Anahtar Kelimeler: Anlaşılabilirlik Düzeyi, Öğretim Materyalleri, Türk Edebiyatı Dersi, Deneysel Çalışmalar

Abstract:
Paradigm shift in education system has become a responsibility of teaching and learning for both students and teachers. Instead of former student typology that mechanically stores and forgets information in mind, the new student profile is actively involved in the teaching process with analytic skills. However, despite the change made in curriculum and renewal of teaching material concept (textbooks, teacher's manuals, student workbooks, and other helpful resources) for the target group students, it is difficult to say that an adequate level of feedback received.  It is observed that in Turkey while course books, teacher manuals, student workbooks, other complementary sources, dictionaries, literary books, books within the scope of 100 Basic Books are prepared, experimental studies related to students? ?comprehensibility levels? are not conducted sufficiently. It is also observed that, the data received from these experimental studies are not taken into consideration properly by the source authors. Therefore, the basic aim of this study, first of all, is to identify the ?comprehensibility levels? in the teaching materials and, in the light of data received, to contribute to the quality improvement of the sources with respect to their suitability to student levels. It is expected that by sharing the data received at the end of the research with other colleagues in education procedure, this study will become an important guide for the writing of those source books. The research consists of five chapters. In the introduction ?Problem statement of research? ?Significance?, ?Assumptions?, ?Limitations?, ?Definitions?, ?Symbols and Abbreviations? have been explained . Chapter two ?In Theoretical Framework of the study and related research?, gives information about the light of domestic and foreign literature ?Theoretical Framework of the study?, ?Related research? and ?Literature Scanning Results?.  In chapter three; by taking the expert views into consideration, cloze test was applied to 9 grade students which were taking education in state high-schools in İstanbul in 2012-2013 academic year after the necessary permissions were taken. The FOG calculation was made to test appropriateness of the level of the age of the texts. The data obtained from the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 were analyzed by using the program. In chapter four, which is Results and Conclusion, SPSS analysis program statements in the context of the findings of the case are displayed and interpreted in a variety of variables. In chapter five, which is Conclusion, Discussion and Recommendations, basic research on the problem statement, sub-problems and the results obtained are given. After that, research related to the projection was produced. The research ended with Bibliography and Appendices section.




Key Words: Comprehensibility Level, Teaching Materials, Turkish Literature Lesson, Experimental Studies.