Çanakkale'de yaşlıya yönelik şiddet prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Prevalence of elderly violence in Çanakkale and related risk factors
Yazar: MELİKE YALÇIN GÜRSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH KARA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşlılar = Aged ; Çanakkale = Çanakkale ; Şiddet = Violence ; Şiddet oranı = Intensity ratio

Özet:
Bu araştırma Çanakkale'de yaşayan yaşlılara yönelik şiddet türlerinin sıklığının ve şiddet üzerinde etkili risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 65 yaş ve üzerinde olan Çanakkale ilindeki tüm yerleşim birimlerinde yaşayan 73.367 yaşlı birey oluşturmuş olup, örneklem seçiminde tek aşamalı küme örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çanakkale ilinde 65 + yaş fertlerin hanede görülme oranı dikkate alınarak 2900 haneden 1230 yaşlıya ulaşılmıştır. Veriler anket formuyla, yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Etik kuruldan, kurumdan yazılı izin ve yaşlılardan yazılı/sözlü onay alınmıştır. Veriler SPSS 19 programı kullanılarak yüzde, ortalama, ki kare ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda, yaşlıların %4,1'inin fiziksel şiddete, %2,5'inin cinsel şiddete, %23,5'inin psikolojik şiddete, %12,2'sinin ekonomik şiddete, %28,5'inin şiddet türlerinden herhangi birine maruz kaldığı saptanmıştır. Evli olmak, çocuk sahibi olmak, ekonomik özgürlüğün olmaması, sağlığın kötü algılanması, reçeteli ilacın takibini kendisinin yapmaması, hayatından memnun olmama, ailede verilen kararlara katılmama, aile ilişkilerini kötü olarak değerlendirme, kendini yalnız hissetme şiddet açısından risk faktörlerini oluşturmuştur. 
Sonuçlar doğrultusunda yaşlının ekonomik durumunun iyileştirilmesi, ekonomik yönden bağımsız hale getirilmesi, toplum içerisindeki statüsünün iyileştirilmesi, sosyal yaşam ağlarının geliştirilmesi, yaşlıya bakım verenin yükünü hafifletecek destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, risk grubunda bulunan yaşlıların şiddetten korunabilmesi amacıyla saha çalışmalarının yapılması, yaşlılara, yaşlıya bakım verenlere, sağlık personeline ve halka yönelik eğitimlerin düzenlenmesi önerilebilir. Ayrıca çalışma sonuçlarının ulusal ve yerel yaşlıya yönelik şiddetle mücadele eylem planlarında kullanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Şiddet, Prevalans, Risk Faktörleri

Abstract:
This cross-sectional study was designed to determine the prevalence of domestic violence against elderly people and the associated risk factors. The population of the study was 73,367 elderly individuals living in all the settlements in Çanakkale province which is 65 years old and over. One-step cluster sampling method was used to select the sample. Taking into consideration the rate of 65 + age members in the province of Çanakkale reached 1230 elders from 2900 families. The data were collected by face-to-face interview method. Written permission has been obtained from the ethics committee, from the institution and written/verbal approval from the elderly. The data were analyzed by percentage, mean, chi square and logistic regression analysis using the SPSS 19 program.
As a result of research, it was found that 4.1% of the elderly had physical violence, 2.5% had sexual violence, 23.5% had psychological violence, 12.2% had economic violence, 28.5% was exposed to any of the violence types.  The determined risk factors related to violence were being married, having children, lack of economic freedom, bad perception of health, not follow-up of the prescription drug by oneself, not being satisfied with life, not participating in decisions given in the family, evaluation of family relations as bad, feel alone.
In the direction of the results it can be suggested that improvement of the economic situation of the elderly, economic independence, the improvement of the status within society, the development of social networks, extension of support services to alleviate the burden of elderly caregivers, in order to protect the elderly in the risk group from violence, it can be recommended to organize training programmes to elderly, elderly care individuals, health personnel and the public. Also, it may be suggested using the results of the study in national and local action plans for combating violence against elderly. 
Key words: Elderly, Violence, Prevalance, Risk Factors.