İslâm dünyasındaki radikal örgütler üzerine bir değerlendirme IŞİD örneği
An assessment of radical organizations in the Islamic world; the ISIL example
Yazar: FATMA BOZAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZDEN
Bartın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Haricilik = Kahawarij ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Selefiye = Selefiye ; Terör örgütleri = Terror organizations ; İslam ülkeleri = Islamic countries ; İslami hareketler = Islamic movements ; İslami radikalizm = Islamic radicalism ; İslamiyet = Islam

Özet:
21. Yüzyılda dünya gündemini meşgul eden en önemli hâdiselerden birisi terör örgütleri ile bu örgütler tarafından gerçekleştirilen tedhiş ve terör faaliyetleridir. Terör örgütlerini öne çıkaran çeşitli sebepler bulunmaktadır. Kitle imha silâhlarının yayılması, nükleer silâhların ortaya koyduğu tehdit ve soğuk savaş sonrası dönemde cephe savaşlarının ağır ve yıkıcı etkileri gibi sebeplerle devletler rakiplerine doğrudan askeri müdahale yapmak yerine terör örgütlerini kullanarak bir nevi vekâlet savaşlarını tercih etmektedirler. 
İslâm coğrafyasında emperyal politikalar güden küresel güçler de terör örgütleri üzerinden amaçlarını gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. İşte el-Kaide ve IŞİD bu tür yapıların önde gelenleri olarak incelenmesi gereken önemli örneklerdir. Sünni İslâm anlayışına temel teşkil eden Ehl-i Sünnet geleneğinin temsilcisi olan Osmanlı Devleti'nin dağılması ve onun yerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin de hilâfeti fiilen ortadan kaldırmasıyla Sünni-İslâm'ın temsil edilme açısından zayıfladığı söylenebilir. Keza dünyada hâkimiyet kuran ve dünya siyasetine yön veren güç odaklarının eş zamanlı olarak radikal örgütler üzerinden İslâm dünyasını zaafa uğratmaya çalıştıkları, Hâricî akımlara destek vererek bu uçlar üzerinden bir kutuplaştırmaya gittikleri ve İslâm'ı tedhişle, terörle, şiddetle aynileştirmeye çalıştıkları da söylenebilir. Son olarak içerdeki ihtilâflar ile dışardaki küresel güç odaklarının uyguladığı politikalar sonucu İslâm Dünyası Batı'nın sömürü ve vesayetinden kurtulamamakta, hârice karşı kullanılması gereken güç ve enerjilerini dâhilde birbirine karşı kullanarak tüketmekte, milliyetçilik akımlarıyla parçalanan İslâm birliği şimdi de mezhep çatışmaları ile atomize edilmeye çalışılmaktadır. 
Bu tezde; İslâm'ı hâriçte terörle aynileştirerek itibarsızlaştırma gayretleri ile dâhilde mezhep savaşlarına malzeme yapma düşüncesinin bir aracı olarak kullanılan radikal örgütler ve özellikle IŞİD üzerinde durulacak, fikrî ve itikadî kökleri analiz edilerek, küresel güçlerin politikalarındaki yeri değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Abstract:
21. Yüzyılda dünya gündemini meşgul eden en önemli hâdiselerden birisi terör örgütleri ile bu örgütler tarafından gerçekleştirilen tedhiş ve terör faaliyetleridir. Terör örgütlerini öne çıkaran çeşitli sebepler bulunmaktadır. Kitle imha silâhlarının yayılması, nükleer silâhların ortaya koyduğu tehdit ve soğuk savaş sonrası dönemde cephe savaşlarının ağır ve yıkıcı etkileri gibi sebeplerle devletler rakiplerine doğrudan askeri müdahale yapmak yerine terör örgütlerini kullanarak bir nevi vekâlet savaşlarını tercih etmektedirler. 
İslâm coğrafyasında emperyal politikalar güden küresel güçler de terör örgütleri üzerinden amaçlarını gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. İşte el-Kaide ve IŞİD bu tür yapıların önde gelenleri olarak incelenmesi gereken önemli örneklerdir. Sünni İslâm anlayışına temel teşkil eden Ehl-i Sünnet geleneğinin temsilcisi olan Osmanlı Devleti'nin dağılması ve onun yerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin de hilâfeti fiilen ortadan kaldırmasıyla Sünni-İslâm'ın temsil edilme açısından zayıfladığı söylenebilir. Keza dünyada hâkimiyet kuran ve dünya siyasetine yön veren güç odaklarının eş zamanlı olarak radikal örgütler üzerinden İslâm dünyasını zaafa uğratmaya çalıştıkları, Hâricî akımlara destek vererek bu uçlar üzerinden bir kutuplaştırmaya gittikleri ve İslâm'ı tedhişle, terörle, şiddetle aynileştirmeye çalıştıkları da söylenebilir. Son olarak içerdeki ihtilâflar ile dışardaki küresel güç odaklarının uyguladığı politikalar sonucu İslâm Dünyası Batı'nın sömürü ve vesayetinden kurtulamamakta, hârice karşı kullanılması gereken güç ve enerjilerini dâhilde birbirine karşı kullanarak tüketmekte, milliyetçilik akımlarıyla parçalanan İslâm birliği şimdi de mezhep çatışmaları ile atomize edilmeye çalışılmaktadır. 
Bu tezde; İslâm'ı hâriçte terörle aynileştirerek itibarsızlaştırma gayretleri ile dâhilde mezhep savaşlarına malzeme yapma düşüncesinin bir aracı olarak kullanılan radikal örgütler ve özellikle IŞİD üzerinde durulacak, fikrî ve itikadî kökleri analiz edilerek, küresel güçlerin politikalarındaki yeri değerlendirilmeye çalışılacaktır.