Karbonhidrat sindirici enzimler üzerine bazı pinus türlerinden elde edilen ekstraktların inhibitör etkileri ve tip-2 diyabetin iyileştirilmesinde kullanılması
The inhibitor effects of some pinus species on the enzymes of digesting carbohydrates and using the improvoment of type 2 diabetes
Yazar: HALİSE SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. ÖKKEŞ YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, streptozotocin (STZ) ile Tip-2 diyabet oluşturulan Sprague Dawley ratlarda hipergliseminin kontrolü için çam ağacının çıra kısımlarından elde edilen sulu ekstraklar kullanıldı. Çalışmada 50 adet 2,5 aylık erkek rat kullanıldı. Ratlar; kontrol, diyabet, diyabet+çam çırası olmak üzere gruplara ayrıldı. Çalışma başlangıcında bütün grupların ağırlıkları ve açlık kan şekeri (AKS) değerleri ölçüldü. Bütün grupların AKS değerleri 85-95 mg/dL düzeyinde olduğu belirlendi. Kontrol grubu dışındaki sıçanlara 45 mg/kg düzeyinde intraperitoneal olarak STZ verilerek Tip-2 diyabet oluşturuldu. Diyabet oluşumundan sonra sıçanların içme sularına ortalama 400 g/L çam çırası eklenerek içmeleri sağlandı. Deney süresince bütün gruplar ad libitum olarak beslendi. Çalışma süresince haftalık kan şekeri değerleri ölçüldü. 
Bütün ölçümlerde kontrol grubu kan şekeri değerinin 82-112 mg/dL arasında olduğu belirlendi. Diyabet grubunun kan şekeri değerleri 172-259 mg/dL arasında değiştiği gözlendi. Diyabet oluşturulmuş ve çam çırası suyu verilen gruplardaki kan şekeri değişiminin diyabet grubuna göre daha düşük olduğu saptandı. Haftalık olarak ölçülen kan şekeri değerlerinin, çam çıra ekstraktı verilen diyabet gruplarında ortalama % 65-85'inin kontrol grubu değerlerine yakın olduğu tespit edildi. 
İn vitro ortamda yapılan çalışmalarda, sığır, domuz pankreası, mantar ve bakterilerden elde edilen amilaz enzimlerinin aktivitesi üzerine çam ekstraktının inhibitör etki yapmadığı gözlendi. Ayrıca disakkaritleri hidroliz eden α-glukozidaz enzimi üzerine de çam çırasının inhibitör etkiye sahip olmadığı saptandı. 
Ratlar üzerinde yaptığımız çalışmada, diyabet gruplarında kan şekerinin azalması ve kontrol grubu değerlerine yakın olması, kan dolaşımındaki glukozun hücrelere alınmasını artırarak etkili olduğu sonucuna varıldı. Tip-2 diyabetli bireylerin diyetlerine dikkat etmeleri durumunda, çamdan elde edilen sulu ekstraktı kullandıkları zaman hipergliseminin önlenmesinde önemli bir doğal ürün olduğu söylenebilir. Ancak, kullanılmadan önce toksik etkisinin olup olmadığı ve içeriğindeki ağır metallerin bilinmesi gerekir.
Anahtar kelimeler: Tip-2 diyabet, Sprague Dawley ratlar, Hiperglisemi, Nişasta, disakkaritler, Amilaz ve glukozidaz enzimleri.

Abstract:
In this study, it was used for the control of hyperglycemia that the extracts from the obtained kindling wood of pine trees in Sprague Dawley rats by the streptozotocin (STZ) induced Type-2 diabetes. 2.5 monthsold 50 male rats were used in this study, Rats were assigned to groups including control, diabetes, and diabetes+pine kindling. In the beginning of study, weights of allthegroups andfastingbloodglucose (FBG) levels were measured. The values (FBG) of all groups were determined between 85-95 mg / dl. Except for the control group rats, intraperitoneally 45 mg / kg given streptozotocin were formed type-2 diabetes. After formation of diabetes in drinking water of animals avarage 400 g / L was added pine kindling.Throughout the experiment for all groups were fed ad labium.
During the study, blood glucose levels were weekly measured. In all measurements, the blood sugar value of control group was determined between 82 to 112 mg / dl. Blood sugar values of the diabetes group were observed to be between 172 and 259 mg / dl. Diabetes formed and given pine kindling water in the group of the change in blood glucose was found to be lower compared to diabetes. Blood glucose values were weekly measured, and average of % 65-85 of the diabetes group which given extract of pine kindling was determined to be close to control group values.
In vitro studies, bovine, porcine pancreas, fungi and bacteria derived from amylase on enzyme activity of the pine extracts haven't been observed the inhibitory effect. Also disaccharides α-glucosidase enzyme that hydrolyzes on kindling of the pine was found to not have an inhibitory effect. It is showed that in our study on rats, reduction of blood glucose in diabetic rats and to be similar to control group value, the glucose in the blood stream are taken effecttively by the cells in tissues. It can be said a natural product in preventing of hyperglycemia that as type 2 diabetic individuals pay attention to diet and when they use the pine water extract, However, before being used or not and of toxic effects and it must be known their heavy metals contents.

Keywords: Type-2 diyabetes, male Sprague Dawley rats, hyperglycemia, starch, disaccharide, amylase and glucosidas enzymes.