Sömürgecilik ve eğitim
Colonialism and education
Yazar: İHSAN YABANERİ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL AYDOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim hem kültürlerin nesilden nesillere aktarımı hem de devletlerin ideoloji ve
politikalarının toplumlara aktarımında son derece etkin bir rol üstlenmektedir. Dolayısıyla
bağımsızlığını kazanmış, bir bayrağa ve milli marşa sahip ulus-devletlerin milli bir eğitim
sistemine sahip olması da son derece önem arz etmektedir. Kültürel değerlerinden, milli
değerlerinden yoksun olarak şekillenmiş bir eğitim yapısı, yabancı zihniyet ve kültürlerin
istilasına açık hâle gelecektir. Bu çalışmada sömürgeciliğin asıl başarısının askeri müdahaleler
ve koloni kurma şeklinde kendini gösteren klasik sömürgecilik ile değil emperyalist yayılma
ile başlayan yeni-sömürgeciliğin kültürel asimilasyon politikaları kapsamında üçüncü
dünyanın ve gelişmekte olan diğer ülkelerin özellikle ekonomik zayıflıklarını dikkate alarak
bu ülkelerin temel politikaları ve milli eğitim sistemleri üzerinde etkili olduğu, gelişmekte
olan ülkeler ile üçüncü dünya ülkelerinin ekonomik üstünlüğe sahip ülkelerce kültürel
değerlerine eğitim vasıtasıyla yabancılaştırıldığı tezi savunulmaktadır. Bu araştırmada ayrıca
sömürgecilik sonrasında kurulan uluslararası kuruluşlar ve ulusötesi vakıfların toplum
mühendisliğine soyunarak kültürel asimilasyon yoluyla ve eğitim politikalarıyla küresel
ideolojilerini aşılama ve tek tip Batı taklitçisi insan yaratmayı hedefledikleri sonucuna
ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sömürgecilik, Emperyalizm, Eğitim, Asimilasyon, Eğitime Yön Veren
Uluslararası Kuruluşlar

Abstract:
Education plays an extremely active role in both the transmission of cultures from generation
to generation and the transmission of the ideologies and policies of states to societies.
Therefore, it is extremely important for nation-states that have gained independence and have
a flag and a national anthem to have a national education system. An educational structure
that is devoid of cultural and national values will be open to the invasion of foreign
mentalities and cultures. In this study, the main success of colonialism is not classical
colonialism, which manifests itself in the form of military interventions and colony
establishment, but within the scope of the cultural assimilation policies of neo-colonialism,
which started with imperialist expansion, and takes into account the economic weaknesses of
the third world and other developing countries, and has an impact on the basic policies and
national education systems of these countries. It is argued that developing countries and third
world countries are alienated from their cultural values through education by countries with
economic superiority. This research also concluded that international organizations and
transnational foundations established after colonialism engage in social engineering, instilling
their global ideologies through cultural assimilation and educational policies, and aiming to
create a uniform Western imitator of people.
Keywords: Colonialism, Imperialism, Education, Assimilation, International Organizations
that Direct Education