Karaciğer nakilli çocuklarda bağırsak inflamasyonun fekal kalprotektin ile araştırılması
Evaluation of intestinal inflamation with fecal calprotectin in pediatric liver transplant patients
Yazar: NELGİN GERENLİ
Danışman: PROF. DR. VİLDAN ERTEKİN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ:   Karaciğer nakli olmuş çocukların gastrointestinal inflamasyonunun sıklığını ve nedenlerini tespit etmek istedik.
YÖNTEM:  Çocuk Gastroenteroloji ve Hepatoloji Bilim Dalı'nda takip edilen ve Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer Nakil Ünitesi bünyesinde 01 Ocak 2000 – 31 Aralık 2012 tarihleri arasında karaciğer nakli olmuş 0-18 yaş arası çocuklar çalışma grubunu oluşturdu.  Çocukların nakil öncesi, nakil sırasında ve sonrasına ait bilgiler hastanemizin bilgisayar veri tabanından ve dosyalardan elde edildi. Dışkı örnekleri ELISA yöntemiyle kalprotektin çalışılması için toplandı.  Kontrol grubu olarak gastrointestinal sistem yakınması ve hastalığı olmayan sağlıklı çocuklar alındı.
BULGULAR: Değerlendirilmeye alınan 80 nakilli çocuğun yaş ortalaması 97.4 ay (±53.6), kontrol grubun ise 111 aydı (±52.8). Kontrol grubu ile hasta grubun kalprotektin değerleri: nakil olmuşlarda fekal kalprotektin medyan değeri 52 µg/gr ( min 4- maks 440) bulunurken sağlam çocuklarda bu değer 45 µg/gr (min 10-maks 64) bulundu. Değerlendirilmede p=0.101 bulunup kontrol grup ile nakilli çocuklar arasında anlamlı fark saptanmadı. Nakilden sonrası gastrointestinal şikâyeti olan çocuklarda kalprotektin sonuçları kıyaslandığında iki grup arasında anlamlı fark saptandı (p=0.018). İshal şikâyeti olanlarda medyan değer 100 µg/gr (min 9-maks 440) iken olmayanlarda medyan 47 µg/gr (min 4-maks 176) bulundu. Ortalama kalprotektin değeri, 100-200 µg/gr arasında olan çocuklara tıbbi gereklilik olarak üst gastrointestinal sistem endoskopisi, 200 µg/gr'dan fazla olanlara da kolonoskopi yapıldı.
 YORUM: Solid organ nakillerinden sonra yaşam süresi uzadıkça, uzun dönemde oluşabilecek sorunlar da gündeme gelmeye başlamıştır. Fekal Kalprotektin bu dönemde oluşabilecek gastrointestinal yan etkileri tespit etmede yararlı non-invazif yöntem olup fonksiyonel ve organik semptomların ayrımında kullanılabilir.
Anahtar sözcükler: fekal kalprotektin, karaciğer nakli, çocukluk dönemi

Abstract:
Aim: To investigate frequency of gastrointestinal inflammation in children underwent liver transplantation
Methods: Between 2000 and 2012 pediatric patients who underwent liver transplantation and were under 18 years old during evaluation were included at this study. Patients' pre-transplantational, transplantational and post-transplantational records were obtained from hospital's records. Fecal calprotectin was examined with an improved fecal calprotectin enzymelinked immunosorbent assay method (Hycult® Biotech, the Netherlands). The control group was healthy children without gastrointestinal symptoms or diseases.
Results:  Stool samples from 80 children underwent liver transplantation with average age of 97.4 months  (±53.6) were collected to measure fecal calprotectin levels. The average age of the 25 children designed as the control group was 111 months (±52.8). The overall median fecal calprotectin concentration was 52 µg/gr (min 4 - max 440) in liver transplant patients and 45 µg/gr (min 10 - max 64) in healthy children. There was not statistical difference between two groups. Patients presenting with gastrointestinal symptoms had higher fecal calprotectin concentration compared to the patients presenting with non-gastrointestinal symptoms (100 µg/gr (min 9 - max 440) vs 47 µg/gr (min 4 - max 176) respectively, p=0.018). Stool culture for bacterial pathogens was negative as were evaluations for Clostridia difficile toxin. Children with average fecal calprotectin concentration 100-200 µg/gr underwent upper esophagogastroduodenoscopy and for children with calprotectin levels above 200 µg/gr colonoscopy with ileal intubation was done.
Conclusions:  Post-transplant gastrointestinal inflammatory involvement may need to be considered in patients on immunomodulatory medications. More studies are needed in a controlled setting to identify the prevalence of similar findings among other pediatric liver transplant recipients. Increased fecal calprotectin screening can be used as a non-invasive marker that might aid in the diagnosis. Additionally, it may be used for the differentiation of organic diseases from functional disorders of the gastrointestinal system.
Key words: Fecal Calprotectin, children, liver transplantation