Uluslararası Hukukta restitutio in integrum ilkesi
The principle of restitutio in integrum in International Law
Yazar: FEHMİ KEREM BİLGİN
Danışman: PROF. DR. AHMET RAUF VERSAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu = United Nations International Law Commission ; Borçlar hukuku = Law of obligations ; Devlet idaresi = State administration ; Haksız fiil = Torts ; Onarıcı adalet = Restorative justice ; Sorumluluk = Responsibility ; Uluslararası Hukuk = International Law

Özet:
Sorumlu devletin kendisine düşen onarım yükümlülüğünü yerine getirmesini sağlayabilecek onarım şekillerinden biri olarak restitutio in integrum uluslararası bakımdan haksız fiilin işlenmesinden önceki durumun yeniden tesis edilmesini ifâde etmektedir. Bu îtibârla restitutio in integrum onarımın mümkün olduğu kadar haksız fiilin tüm sonuçlarını ortadan kaldırması ve mezkûr fiil işlenmemiş olsaydı muhtemelen var olacak durumu tesis etmesi gerektiği yönündeki "tam onarım" ilkesine en uygun onarım şekli olarak görünmektedir. 

Diğer onarım şekillerine nazaran ilkesel bir öncelik taşmasına ve devletlerin birçok uluslararası ihtilâfta tazmînat yerine eski hale iâde talebinde bulunmuş olmalarına rağmen, güçlükle gerçekleşen uygulama şartlarına bağlı olması sebebiyle restitutio in integrum pratikte nispeten nâdiren hayata geçirilebilen bir çaredir. 

Restitutio in integrum bilhassa Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun devletlerin sorumluluğu alanındaki tedvin çalışmaları çerçevesinde önemli incelemelere konu olmuş ve "iâde" adıyla Devletin Uluslararası Bakımdan Haksız Fiilden Ötürü Sorumluluğuna İlişkin Maddeler Taslağı (2001)'nda bir onarım şekli olarak yer bulmuştur.
 
Ancak restitutio in integrum hâlen kapsamı, uygulama şartları, diğer onarım şekilleriyle eklemlenmesi, farklı yükümlülük ve haksız fiil tipleriyle olan ilişkileri bakımından çok sayıda teorik ve pratik meseleleri gündeme getirmektedir. Doktora tezimiz genel olarak bu meseleleri ele alarak restitutio in integrum'un özgül niteliğini ortaya koymaya çalışmaktadır.


Anahtar Kelimler: Sorumluluk, Devletin Sorumluluğu, Uluslararası Bakımdan Haksız Fiil, Onarım, Aynen Tazmin, Restitutio in Integrum, Eski Hale İade, Durdurma.

Abstract:
As a form of reparation through which the responsible State may discharge its obligation to make reparation, restitutio in integrum consists in the re-establishment of the situation which existed before the internationally wrongful act was committed. Thus, restitutio in integrum appears to be the form of reparation which most closely conforms to the general principle of "full reparation" according to which reparation must, as far possible, wipe out all the consequences of the wrongful act and establish the situation which would, in all probability, have existed if that act had not been committed.

Despite the fact that it has a primacy among forms of reparation and that in many international disputes States have requested restitution rather than compensation, being dependent upon strict implementation conditions, restitutio in integrum arises in practice as a remedy which can relatively rarely be implemented. 

Restitutio in integrum has been the object of important studies especially within the framework of codification efforts of the United Nations International Law Commission in the field of State responsibility and figures under the name of "restitution" as a distinct form of reparation in the Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts (2001).

However, restitutio in integrum still raises many theoretical and practical issues as to its scope, implementation conditions, articulation with other forms of reparation as well as to its relations with different types of obligations and wrongful acts. Our doctoral dissertation endeavours to reveal the specific nature of restitutio in integrum by treating these issues.




Keywords: Responsibility, Responsibility of the State, Internationally Wrongful Act, Reparation, Reparation in Kind, Restitutio in Integrum, Cessation.