Mekân algısı ve toplumsal değişme ilişkisinin değerlendirilmesi ve kitle iletişim araçları: 1980'li yıllar gazete reklamları örneği
An evaluation of relationship between spatial perception and social changes, and mass media: Example of 1980s newspaper advertisements
Yazar: ŞEYMA KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. MERAL NALÇAKAN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Mekân, insan ve zaman faktörleriyle anlam kazanarak zihinsel bir sürece dönüşür ve bir mekân algısı oluşur. Mekân algısı birçok etken tarafından kurulabilir ve değiştirilebilir. Mekân algısını etkileyen faktörlerden biri de toplumsal değişmelerdir. Toplum tarih boyunca siyasi, ekonomik, kültürel ve teknolojik değişmelere bağlı olarak bir değişim geçirmiştir. Toplumun yaşadığı en önemli değişikliklerden biri olduğu düşünülen Endüstri Devrimi, modern toplumların ve modern toplumun mekânlarının oluşması adına önem taşır. Modern toplumların oluşması ile mekân algısının ortaya çıkan tüketim kültürü anlayışı doğrultusunda şekillendiği söylenebilir. Bu tüketim kültürünün bir parçası olan kitle iletişim araçları da mekân algısı üretme görevini üstlenir. Türkiye toplumunda tüketim kültürünün oluştuğu, toplumun bütün dinamiklerinde birçok değişmenin yaşandığı ve modern toplumun tam anlamıyla inşa edilmeye çalışıldığı 1980'li yıllar, bu nedenlerle çalışmada örneklem olarak seçilmiştir. Bu çalışma belirtilen anlayış doğrultusunda, dönemin toplumsal değişmeleri ile mekân algısı ilişkisini kitle iletişim araçlarından olan gazete reklamları üzerinden okumak ve değerlendirmek hedeflenmiştir. Seçilen iki gazete üzerinden mekân ve mekâna dair unsurlara ait reklamlar taranarak yapılan çalışmada Marksist ve toplumbilimsel çözümleme yöntemleri kullanılarak 1980'li yılların mekân ve mekân algısı, toplumsal değişmeler üzerinden okunmaya çalışılmıştır. 

Anahtar Sözcükler:  Mekân algısı, Toplumsal değişme, Modern toplum, Tüketim kültürü, Gazete reklamları

Abstract:
Humans and time gives space a meaning and turns it into a mental construct, and this creates a spatial perception. Spatial perception can be established or mutated by many factors. One of the main factors that affect spatial perception are social changes. Society has always been subject to changes over time due to changes in politics, economy, culture, and technology. The Industrial Revolution, one the most important changes in recent history, was significant in creating modern society and modern spaces. It can be said that spatial perception was shaped by the consumpion culture created after these changes. Mass media, a part of consumption culture, also took an important role in shaping spatial perception. 1980s were selected fort his study do it being times where Turkish society adopted consumption culture, and reconstructed itself with modernism. This study tries to evaluate a relationship between spatial perception and social changes using newspaper advertisements from the 1980s Turkish media. The study focuses on two newspapers and scans space related elements from the advertisements to try and read 1980s spatial perception using Marxist and sociological analysis techniques. 

Keywords:   Spatial perception, Social change, Modern society, Consumption culture, Newspaper advertisements