Hastane bilgi yönetim sistemlerinin Kişisel Verileri Korunması Kanunu uyumluluğu
Compliance of hospital information management systems with the personal data protection law
Yazar: MEHMET TANKÜL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ERGÜN
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Sağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Bilgi ve belge yönetimi = Information and records management ; Bilgi yönetim sistemi = Information management system ; Bilgi yönetimi = Information management ; Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Kişisel veri = Personal data ; Kişisel verilerin yok edilmesi = Destruction of data ; Sağlık bilgi sistemleri = Health information systems ; Sağlık bilgi yönetimi = Health information management ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) Türkiye'de 2016 yılında yürürlüğe girmesine rağmen sağlık sektöründe mahremiyet kavramı çok daha öncesine dayanmaktadır. Geçmişte mahremiyetin korunmasına yönelik alınan en belirgin tedbir muayene perdeleridir. Hastalar muayene perdeleri aracılığıyla çekinme, utanma gibi duygularını bastırmaktadırlar. Zaman içerisinde internetin yaygınlaşması ve verilerin internet üzerinden erişimine açılmasıyla birlikte mahremiyet kaygıları giderek artmıştır. KVKK Türkiye'de 2016 yılında yani Corona virüs disease (COVID)-19 öncesinde yürürlüğe girmesine rağmen toplum bazında henüz tam olarak kavranamamıştır. Ayrıca COVID-19 pandemisi döneminde insanlarda sağlık bilgilerinin ifşası konusunda endişeler ortaya çıkmıştır. COVID-19 pandemisi Türkiye'de KVKK süreçlerinde toplum bazında farkındalık oluşturmuştur. Türkiye'de sağlık sektöründe veri mahremiyeti dört unsurla sağlanmaktadır. Bunlar sırasıyla; yönetmelik ve kanuni çalışmalar, sağlık merkezlerinde kullanılan yazılımlar yani hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS), yetki matrisi ve kurumlarda personellere verilen eğitimlerdir. KVKK temel unsur olup; diğer üç unsurun KVKK'ya olan uyumu neticesinde Türkiye'de özel nitelikli kişisel veriler olan sağlık verilerinin korunması sağlanmaktadır. Bu uyumun tespit edilebilmesi için; Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'nden onay alınarak, Karabük şehrindeki etik kurul izinleri alınmış özel sağlık kuruluşu, eğitim ve araştırma hastanesi ve ilçe devlet hastanesi türündeki üç sağlık kuruluşunda anket uygulanmıştır. Anket sonucu oluşan veri seti üzerinde farthest first traversal algoritması (FFTA) kullanılarak kümeleme yapılmış ayrıca, Apriori algoritması kullanılarak birliktelik kuralları çıkartılmıştır. Sonuç olarak her üç hastanede de eksiklikler görülmüş ve güncelleme gerektiği ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Although the Personal Data Protection Law (KVKK) entered into force in Turkey in 2016, the concept of privacy in the health sector dates back much earlier. In the past, the most obvious measure taken to protect privacy was examination curtains. Patients suppress their feelings such as shyness and embarrassment through examination screens. With the spread of the internet and the access of data over the internet over time, privacy concerns have gradually increased. Although KVKK came into force in Turkey in 2016, that is, before the Corona virus disease (COVID)-19, it has not yet been fully understood on the basis of society. Concerns have also arisen about the disclosure of health information in humans during the COVID-19 pandemic. The COVID-19 pandemic has created awareness on the basis of society in the KVKK processes in Turkey. Data privacy in the health sector in Turkey is ensured by four elements. These are respectively; regulations and legal studies, software used in health centers, namely hospital information management system (HIMS), authority matrix and training given to personnel in institutions. KVKK is the basic element; As a result of the compliance of the other three elements with the KVKK, the protection of health data, which is special quality personal data, is ensured in Turkey. In order to determine this harmony; After obtaining approval from Karabuk Provincial Health Directorate, a questionnaire was applied in three health institutions such as private health institution, training and research hospital and district state hospital in Karabuk city, where ethics committee permissions were obtained. Clustering was done using the farthest first traversal algorithm (FFTA) on the data set formed as a result of the survey, and association rules were extracted using the Apriori algorithm. As a result, deficiencies were observed in all three hospitals and it was revealed that updating was required.