Sağlık yapılarında pasif yangın güvenlik önlemlerinin ulusal ve uluslarası mevzuatlara göre incelenmesi ve bir sağlık yapısı örneğinde değerlendirilmesi
Investigation of passive fire safety measures in health buildings according to national and international legislation and evaluation on the example of a health building
Yazar: İDİLSU KABAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZGÜNLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Sağlık binaları = Health buildings ; Tahliye = Release ; Yangın = Fire

Özet:
Sağlık yapıları, bünyesinde bulunan çeşitli fonksiyonlara ait alanlar sebebiyle disiplinlerarası birçok donanımı ve uygulamayı içerisinde barındırmaktadır. 
Günümüz teknolojisiyle birlikte kullanılan yeni yöntemler, hali hazırda hastanelerin karmaşık yapıları da düşünüldüğünde bu yapılara özgü teknik çözümleri gerektirmektedir. Yapı kullanıcı profilinin özellikle hareket yeteneği sınırlı, yardımla hareket edebilen ve yaşam destek ünitelerine bağımlı hastalardan oluşması, sağlık yapılarının tasarımını ve bu yapılar için kurgulanacak afet yönetim stratejilerinin önemini göstermektedir. Her ne kadar hastaneler, yangın koruma yönetmeliğine göre orta derece yangın riskine sahip yapı grubu içinde sınıflandırılsalar da, yapı içerisinde yüksek yangın riski bulunan çeşitli fonksiyonları da barındırmaktadır. Hastanelerde yaşanmış yangınların verileri incelendiğinde, büyük çoğunluğunda duman zehirlenmesi sonucu kayıpların yaşandığı görülmektedir. Bu da, sağlık yapılarında daha tasarım aşamasındayken düşünülmesi gereken pasif yangın güvenlik önlemleri ile yapı inşaatı sırasında kurgulanacak aktif yangın güvenlik önlemlerinin önemini vurgulamaktadır. Ülkemizde sağlık entegre tesisleri olarak yapım süreci devam eden "Şehir Hastaneleri" projesi ile birlikte, hastanelerin zaten karmaşık olan yapısı, büyük kütleler halinde inşa edilen bu yapılara dönüştürülmesi sonucunda yangın yönetimini olduğundan daha da zor hale getirmiştir. Hastane yangınlarının önüne geçilebilmesi için kılavuz olarak kullanılan ulusal yangın yönetmeliğinde, sağlık yapıları ile ilgili hükümlere fazla yer verilmediği ve bu yapılar için uygulanması gereken özel önlemler ile ilgili yeterli veri bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, yangın yönetimi açısından ülkemizde kullanılan yönetmeliğe kıyasla daha köklü bir geçmişe ve sağlık yapıları için özel hükümlere sahip olan Rusya, Amerika ve İngiltere'nin yangın ile ilgili yönetmelikleri incelenerek; "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe" uygun olarak yapılmış bir şehir hastanesi yapısının bu ülkelerin mevzuatlarına uygunluğu incelenmiştir. Bu incelemeler doğrultusunda, sağlık yapıları için ulusal yangın yönetmeliğinde uygulanan kuralların diğer uluslararası mevzuatlar ile karşılaştırması yapılarak, mevzuatlar arasındaki farklar ve ulusal yangın yönetmeliğindeki hükümlerin sağlık yapıları için eksik bulunan yönleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmanın ulusal yangın güvenlik yönetmeliğinin sağlık yapıları ile ilgili hükümlerinin geliştirilmesine katkıda bulunması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Healthcare facilities contain many interdisciplinary equipment and practices as they combine areas of various functions in a single body. New methods used with today's technology have required new technical solutions specific to complex structures of health facilities. The fact that the building user profile is formed by patients with limited mobility, who can move with assistance and are dependent on life support units, makes it one of the most important factors affecting the design and disaster management strategies to be built for the health facilities.
Although hospitals are classified as a building group with a medium fire risk according to the fire protection regulation, they also contain areas with a high fire risk required by various functions. Based on the collected data on hospital fires, majority of the deaths are caused by smoke inhalation of the toxic gases produced by fires. This shows the importance of passive fire safety measures, which should be considered while still in the design phase and active fire safety measures, which should be carried out as part of construction process. 
Along with the "The City Hospitals" that are still under construction as health integrated facilities in our country, the already complex structure of the hospitals that have been altered into structures built in large masses has made fire management even more difficult. It is evident that in the national fire regulations, which is used as a guide to prevent hospital fires, the provisions related to health buildings are very limited and there is also insufficient data on the special precautions that need to be taken for these types of buildings.
In this study, fire related regulations of the countries that have well established pasts with special provisions for health structures such as Russia, United States and United Kingdom will be compared to the fire management regulations used in our country as well as the conformity of a city hospital structure, which was built in accordance with the "Regulation on the Fire Protection of Buildings" to the legislation of these countries was examined. In line with these examinations, by comparing the rules applied in the national fire regulations for healthcare buildings with other international legislations, efforts have been made to determine the differences between the legislations and the missing aspects of the provisions in the national fire regulations for health facilities. In conclusion, the intent of that this research is to contribute to the development of the national fire safety provisions in health facilities.