Samsun Ladik merkez aile sağlığı merkezine kayıtlı tip 2 diyabetes mellitus hastalarının glisemik kontrol oranları
Glycemic control rates of type 2 diabetes mellitus patients connected to the Samsun Ladic center family health center
Yazar: HÜSEYİN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Samsun-Ladik = Samsun-Ladik

Özet:
Amaç
Diyabetes Mellitus (DM) ortalama yaşam ömrünün özellikle de teknolojik
gelişmeler ve yeni tedavi seçeneklerinin de uygulanması ile daha da uzaması sonucu
sık karşılaştığımız, komplikasyonları ağır olabilen, yaşam kalitesini olumsuz yönde
etkileyebilen ve kronik seyreden bir hastalıktır.
Bu çalışmada amacımız; prospektif olarak 6 aylık süre içerisinde aile sağlığı
merkezimize başvuran tip 2 DM hastalarını demografik özellikleri, komorbid
hastalıkları ve kullanmakta oldukları tedavileri ile birlikte değerlendirerek glisemik
kontrol oranlarını tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem
Araştırmamız; Samsun ili Ladik ilçesindeki Ladik Aile Sağlığı Merkezi
(ASM)'ne müracaat eden 18 yaş ve üstü 200 Tip 2 DM hastasını kapsamaktaydı.
Görüşmeler 01.10.2019-31.03.2020 tarihleri arasında veri toplama formlarının
hastaların geliş sırasına göre, yüz yüze doldurulması ile gerçekleştirildi. Hastaların
muayenelerinin yapıldığı gündeki açlık kan şekeri (AKŞ), glikolize hemoglobin
(HbA1c) parametreleri veri tabanından alınarak kaydedildi.
Verilerin istatistiksel analizlerde IBM SPSS V23 kullanıldı.
Bulgular
Katılımcıların %54,5'i erkek idi. Katılımcıların yaş ortalaması 62,5 ± 10,1 idi.
(min: 30, maks: 89) olarak tespit edilmiştir. Kişilerin %72,4'ünde kronik hastalık
olduğu, %14,7'sinin sigara kullandığı saptanmıştır.
Katılımcıların AKŞ ortalaması 162,7±60,6 mg/dl idi. (min: 66 mg/dl,
maks:440 mg/dl). Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) kriterleri
dikkate alınarak AKŞ 80-130 mg/dl arası olan hasta sayısı %33,5 (67), AKŞ <80
mg/dl olan hasta sayısı %2 (4), AKŞ >130 mg/dl olan hasta sayısı %64,5 (129)
olarak elde edilmiştir. HbA1c ortalaması %7±1,5 idi. (min:5, maks:13,6). Yine
TEMD kriterleri dikkate alınarak HbA1c %7 ve altı olan hasta sayısı %58,8 (117),
%7 üzeri hasta sayısı %41,2 (83) olarak elde edilmiştir. Glisemik kontrol oranını 
xii
bulmaya çalıştığımız bu çalışmada, hastalar AKŞ ve Hba1c sonuçları baz alınarak
değerlendirildi ve iyi glisemik kontrol oranı hastaların %58,8'inde saptandı. Tip 2
DM için önerilen diyete uyum sağlayan hastaların oranı ise %50'ydi. Ayak bakımını
düzenli yapan hastaların oranı ise %70,5'ti. Düzenli egzersiz yapan hastaların oranı
ise %35,5'ti. Çalışmamızda tedavi dağılımı incelendiğinde, hastaların %69,7'si
yalnızca oral anti-diyabetik, %7,2'si yalnızca insülin, %22,1'i oral antidiyabetik ve
insülin kullandığı görüldü. Hastaların %89,4'ü oral antidiyabetik tedaviyi düzenli
almaktayken, %91,7'si insülin tedavisini düzenli almaktaydı.
Sonuç
Çalışmamızda elde edilen iyi glisemik kontrol oranı bize glisemik kontrolün
suboptimal düzeyde olduğunu göstermiştir. Bunda hastaların çoğunun diyet ve
egzersiz önerilerine uymaması ve tedavi uyumunun tam olmaması rol oynamış
olabilir. Aile hekimleri diyabetik hastalarının glisemik kontrol oranlarını iyileştirmek
için tedavi, diyet ve egzersiz önerilerine uyum konusunda mümkün olan her fırsatta
hastalarını değerlendirmeli ve eğitim vermelidir.
Anahtar Kelimeler: Glisemik kontrol, Tip 2 Diyabetes Mellitus, Aile
Hekimliği

Abstract:
Introduction
Diabetes Mellitus (DM) is a chronic disease with frequent complications,
which can have severe complications, negatively affect the quality of life, and has a
chronic course as a result of further prolongation of life expectancy, especially with
technological developments and the application of new treatment options.
Our aim in this study; Our aim is to determine glycemic control rates by
evaluating type 2 DM patients prospectively admitted to our family health center
within a 6-month period together with their demographic characteristics, comorbid
diseases and the treatments they are using.
Materials and Methods
Our research; It included 200 Type 2 DM patients aged 18 and over who
applied to Ladik Family Health Center (ASM) in Ladik district of Samsun province.
The interviews were carried out between 01.10.2019-31.03.2020 by filling in the data
collection forms face to face according to the order of arrival of the patients. Fasting
blood glucose (FBG) and glycated hemoglobin (HbA1c) parameters on the day of
examination were taken from the database and recorde.
IBM SPSS V23 was used for statistical analysis of the data.
Results
54.5% of the participants were male. The average age of the participants was
62.5 ± 10.1 years. (min: 30, max: 89). It has been found that 72.4% of the individuals
have chronic diseases and 14.7% smoke.
The mean FBG of the participants was 162.7 ± 60.6 mg / dl. (min: 66 mg / dl,
max: 440 mg / dl). Turkey Endocrinology and Metabolism Society (SEMT) criteria
FBG considering 80-130 mg / dl Number of patients from 33.5% (67), fasting blood 
xiv
glucose <80 mg / dl patient volume of 2% (4), fasting glucose> 130 mg / The
number of patients with dl was 64.5% (129). The mean HbA1c was 7 ± 1.5%. (min:
5, max: 13.6). In this study, in which we tried to find the glycemic control rate, the
patients were evaluated based on the FPG and Hba1C results, and good glycemic
control was found in 58.8% of the patients. The rate of patients who complied with
the diet recommended for type 2 DM was 50%. The rate of patients who regularly
performed foot care was 70.5%. The rate of patients who exercised regularly was
35.5%. When the treatment distribution was examined in our study, it was seen that
69.7% of the patients used only oral anti-diabetic, 7.2% only insulin, 22.1% oral
antidiabetic and insulin. While 89.4% of the patients were taking oral antidiabetic
treatment regularly, 91.7% were taking insulin treatment regularly.
Conclusion
The good glycemic control rate obtained in our study showed us that
glycemic control is at a suboptimal level. This may be due to the fact that most of the
patients did not comply with the diet and exercise recommendations and the
treatment compliance was not complete. Family physicians should evaluate and
educate their diabetic patients whenever possible in adherence to treatment, diet and
exercise recommendations to improve their glycemic control rates. Family
physicians should evaluate and educate their diabetic patients whenever possible in
adherence to treatment, diet and exercise recommendations to improve their
glycemic control rates.
Keywords: Glycemic control, Type 2 Diabetes Mellitus, Family Practice