Tarih öğretimi açısından sözlü tarih yazımı: Karaca Ahmet Dergahı örneği
Oral history orthography in terms of instruction of history: An example of Dervish content Karaca Ahmet
Yazar: GÜLSÜM KUMRU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKSOY
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Sözlü tarih = Oral history ; Tarih araştırmaları = History research ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihçilik = Historiography ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırma, tarih öğretimi açısından sözlü tarih yazımının Karaca Ahmet Dergahı örneği üzerinden yürütüldüğü nitel bir çalışmadır. Bu amaçla kurumun tarihi sözlü tarih çalışmasıyla araştırılmıştır. Sosyal, kültürel ve politik gelişimlerin toplumsal hayatta meydana getirdiği kimlik, öznellik ve aidiyet duygularının ortaya çıkmasındaki etkisini sözlü tarih açısından değerlendiren bu çalışmanın bir başka boyutu da kurumun tarihini yerel tarih çerçevesinde ortaya koymaktır.Araştırmanın amaçlarına ulaşmak için hermeneutik yöntem kullanılmıştır. Bu yaklaşım ile Karaca Ahmet Dergahının tarihi, sözlü tarih açısından çözümlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniklerinden görüşme, gözlem ve döküman incelemesi kullanılırken görüşmeler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile gözlem tekniğinin katılmalı gözlem modeli üzerinden uygulanmıştır. Araştırma da klasik tarih çalışmalarından farklı olarak yazılı döküman incelemesi yerine fotoğraflar, resimler, ses kayıtları gibi tarihe tanıklık eden görsel ve işitsel kaynaklar kullanılmıştır.Geçmişin anlatımına dair bugüne kadar pek çok yol kullanılmıştır. Tarihin niteliği ve araştırma alanının genişlemesiyle birlikte bir çeşitlilikte baş göstermiştir. Tarihin biraz daha özel alanını incelemek ve mikro tarih niteliğinde ifade edilebilecek sözlü tarihin bilgisinden yola çıkılarak genelin bilgisine de ulaşmak mümkündür. Yakın tarihe dair inceleme alanını sınırlayacak derecede az olan yazılı kaynaklar ve tarihin derinliklerine yapılacak yolculuğun desenini çeşitlendirme isteği sözlü tarih çalışmalarına olan ilgiyi daha da artırmıştır. Tarihi insanların inşa ettiği düşünüldüğünde kaynağına da inen insanın belleği yerleştirildiğinde zihnin önemine yapılan vurgu ön plana çıkacaktır. Kendi tarihimizi araştırmak ve öğretmek adına yapılacak çalışmalardan bir tanesi de sözlü tarih bakış açısıdır. Bu açıdan günümüz tarihçisine hem içinde bulunduğu yüzyılı anlamak hem de geçmişe dair bilginin yeniden yapılandırması için izlenecek yola ilişkin bir bakış açısı kazandıracaktır. Bu çalışma bahsi geçen esaslar üzerinden gerçekleştirilecek bir kurum tarihi araştırması olarak yürütülecektir.Bugün gelinen noktada tarihçiliğimiz açısından yeni amaçlar ve bu amaçları gerçekleştirmek amacıyla tarihin yeniden yapılandırılması için sözlü tarih ve yerel tarih çalışmalarının önemi bu araştırmanın sonuçlarında ortaya konmuştur.

Abstract:
This research is a qualitative study of oral history orthography in terms of instruction of history execute on example of Dervish content Karaca Ahmet. For this reason association?s history was researched with oral history working.. Another purpose of this research which appreciates the effect of identity, subjectivity and state of belonging which has been brought up to the life by social, cultural and political evolutions in point of oral history is to prove the association?s history around oral history.Hermeneutic method has been used for reach the research?s purpose. Dervish content Karaca Ahmet?s history has been tried to analyze in point of oral history via this method. Methods of negotiation, observation and examination of document for gathering information have been used in this research. Negotiations have been made via semi-structured interview forms and participative observation method of observation methods. This research has been used auditory and visual sources like photographs, pictures and voice records which give evidence unlike classic history researches with an examination on written document.A lot of ways have used for telling about past. With the growth of qualification of history and research field, diversity has appeared. It is possible to reach the information of the general via examining the special fields of history and set forth via oral history information which can be expressed as micro history. There are a few written sources which limit near history investigation area and people want to diversify to travel through history in depth increase interest about oral history researches. When it is thought that the human has built the history and place the memory of human who reaches to the source, the emphasis to the significance of brain will come into prominence. Oral history point of view is another way for learning and teaching our history. On this way, today historian are caused to win both understand to be present century and point of view for following way to reconstruct to knowledge which is past events.In the point that we are in today new purposes for our historiography and the significance of oral and local history workings for remaking the history in order to make these purposes real have been told as the results of this research.