Dişli ve dişsiz hastalarda alt ve üst çene alveoler kret yülsekliğinin radyografik olarak değerlendirilmesi
Radiographic evaluation of upper and lower jaw alveolar ridge heights of dentate and edentulous patients
Yazar: EMİN MURAT CANGER
Danışman: PROF.DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Dişler çekildikten sonra kalan alveoler yapıya ?rezidüel alveoler kret? adıverilir. Rezidüel alveoler kret rezorpsiyonu, çok faktöre bağlı olarak oluşur. Buçalışmanın amacı, dişsiz çenelerdeki alveoler kret yüksekliği azalma miktarlarınıpanoramik radyogramlar üzerinde incelemek, protez kullanan ve protezkullanmamış bireyler arasındaki farkları ortaya koymaktır.Çalışmada, 40- 77 yaş aralığında, 46 protez kullanan ve 50 protezkullanmayan total dişsiz hasta (çalışma grupları) ile 47 dişli erkek ve kadın hastayer aldı (kontrol grubu). Kemik metabolizmasını etkileyen hastalıkları olmayanbireyler seçildi. Alt ve üst çenede ölçüm yapılacak toplam 15 nokta panoramikradyogramlarda işaretlendi (orta kesiciler, sağ-sol 1. premolarlar, ve 1. molarlar.Ayrıca üst çenede zigoma/orbita arası bölgeler. Ölçümler dijital kumpas ileyapıldı ve 1 ay sonra tekrar edildi. Veriler MANOVA (çok değişkenli varyansanalizi) ile değerlendirildi.Değerlendirmeler sonunda, tüm bölgelerde dişli ve dişsiz bireylerarasında anlamlı bir fark olduğu (P<0,001), protez kullanan dişsiz ve protezkullanmayan dişsiz bireyler arasında ise üst çenedeki ölçüm bölgelerinde farkbulunamazken (P>0,005), alt çenede ölçüm yapılan tüm bölgelerde anlamlıfarklılıklar olduğu (P<0,001), yine ölçüm yapılan tüm bölgelerde kadınlarlaerkekler arasında (P<0,005) ve alt ve üst çene ölçümleri arasında anlamlı farklılıkolduğu (P<0,01) görüldü.Sonuç olarak, alveoler kret yüksekliğinde azalmanın dişsizlik, cinsiyet veprotez kullanma ile ilişkili olduğu ve protez kullanan ve kullanmayan dişsizbireyler arasında da farkların olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The structure left after the extraction of teeth is termed as ?residualalveolar ridge?. Resorption of residual alveolar ridge is multifactorial. Thepurpose of this study is to evaluate the reduction of alveolar ridge height onpanoramic radiographs and try to find the differences between the denture userand non-user individuals.This study was consisted of 143 men-women who were within the ageinterval of 40- 77 (46 denture wearer and 50 non wearer (examination groups) and47 dentate individuals (control group)). Individuals who had diseases impactingbone were excluded. Vertical measurements were made at 15 sites (centralincisors, first premolars and molars at the left and right of both jaws and thedistance between zigoma/orbita at measurement sites of upper jaw) and they weremarked on films with pencil. Digital caliper was used for vertical measurementsand measurements were repeated one month later. MANOVA (multi variateanalyze of variation) was used for the statistical analysis of the results.Statistical analysis revealed significant difference between dentate andedentulous groups (P<0,001). Between denture wearer and non wearer groupsthere was significant difference in lower jaws (P<0,001), but no significantdifference was revealed in upper jaws (P>0,005). There was also differencebetween men and women (P<0,005) and upper and lower jaws in everymeasurement sites (P<0,01). As a result it was realized that decrease in alveolarridge height was in close relation with sex, denture usage and toothlessness. Alsodifferences was found between the alveolar vertical heights of denture wearersand non-wearers