Karabağ köyü (Kağızman–Kars) çevresinin hidrojeolojisi ve yeraltısularının kalitesinin değerlendirilmesi
Hydrogeology of Karabağ village (Kağızman-Kars) environment and evaluation of groundwater quality
Yazar: ENVER AKINCI
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLTEKİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, Karabağ köyünde (Kağızman-Kars) yeraltısularının miktar ve kalite durumunu, su kalite indeksi kullanarak durumu değerlendirmeyi ve varsa sorunlara çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Jeoloji haritası hazırlanmış, hidrojeolojik ve hidrokimyasal çalışmalar yapılmıştır. Alanda Kampaniyen-Maastrihitiyen yaşlı ultramafik kayaçlar, pelajik kireçtaşı, metamorfik kayaçlardan oluşan Kağızman Karmaşığı, Geç Eosen yaşlı Kavakdağı Kireçtaşları, Geç Miyosen yaşlı çakıltaşı, kumtaşı, siltaşı ve jipsli seviyelerin yer aldığı Tuzluca Formasyonu, Mescitli Formasyonu ve Erken Pleyistosen yaşlı Melikler Bazaltı bulunmaktadır. Alüvyonlar, yamaç molozu, taraçalar ve akarsu yatakları boyunca yüzeylenmektedir. Hidrojeolojik açıdan önemli olan birimler Melikler Bazaltı, taraçalar ve alüvyonlardır. Serbest akifer özelliğindeki alüvyonlar, çeşitli boylarda kil, silt, kum, çakıl, blok malzemelerinden oluşmaktadır. Kuyulardan alınan örnekler ve su seviye ölçümleri sonucunda yeraltı suyunun Aras Nehri'ne doğru aktığı tespit edilmiştir. Hidrojeokimyasal açıdan fiziksel-kimyasal, ağır metal, mikrobiyolojik, radyoaktivite değerlendirmesi yapılmış ve kaynaklarda Eİ değeri 214-328 μS/cm, kuyularda 214-1493 μS/cm, pH değeri ise 6.94-8.38 arasında belirlenmiştir. Fe, Mn, Hg, Se, As, Al, Ni, Zn ve Fe gibi ağır metallerin yüksek ve suların mikrobiyolojik açıdan da içme suyu standartlarına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Su Kalite İndeksi (WQI) değerlerine göre Haznedar, Şahindere, Bayam kuyuları ve Haznedar kaynak suyu "içme suyu için uygun değil" sınıfında, Karabağ kuyusu, Aras Nehri "çok zayıf su" sınıfında, Şahindere ve Karabağ kaynakları ise "iyi su" sınıfındadır.

Abstract:
This study aims to evaluate the quantity and quality status of groundwater in Karabağ village (Kağızman-Kars), using the water quality index, and to offer solutions to the problems, if any. Geological map was prepared, hydrogeological and hydrochemical studies were carried out. In the area, there are Campanian-Maastrichtian aged ultramafic rocks, pelagic limestone, Kağızman Complex composed of metamorphic rocks, Late Eocene aged Kavakdağı Limestones, Late Miocene aged conglomerate, sandstone, siltstone and gypsum Tuzluca Formation, Mescitli Formation and Early Pleistocene . It crops out along alluviums, talus, terraces and stream beds. Hydrogeologically important units are the Meliks Basalt, terraces and alluviums. Alluviums with free aquifer properties consist of clay, silt, sand, gravel and block materials of various sizes. It was determined that the groundwater flowed towards the Aras River. In terms of hydrogeochemical, physical-chemical, heavy metal, microbiological and radioactivity evaluations were made and the EI value was determined between 214-328 μS/cm in the springs, 214-1493 μS/cm in the wells, and the pH value between 6.94-8.38. It has been determined that heavy metals such as Fe, Mn, Hg, Se, As, Al, Ni, Zn and Fe are high and the waters are not suitable for drinking water standards in terms of microbiology. According to the Water Quality Index (WQI) values, Haznedar, Şahindere, Bayam wells and Haznedar spring water are in the "not suitable for drinking water" class, Karabakh well and Aras River are in the "very weak water" class, and Şahindere and Karabakh springs are in the "good water" class.