Sağlık iletişiminde toplumsal cinsiyet ve sağlık aracılığı: Birlikte güçlenen kadınlardan dijital hikayeler üzerinden bakmak
Gender and health mediators in health communication: A study on the digital stories of women empowering together
Yazar: NEHİR TATAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ŞİMŞEK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kadınlar = Women ; Sayısal hikaye = Digital story ; Sağlık aracılığı = Health mediation ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışma, sağlık iletişiminin kişilerarası düzeyinden yola çıkarak, sağlık aracılığı yoluyla toplumsal cinsiyete duyarlı bir sağlık iletişimi anlayışının mümkün olup olmadığı ve kültürlerarası etkileşimle kadınlar arasında ortak bir güçlenme pratiğinin yaratılıp yaratılamayacağı sorularına dijital hikayeler üzerinden cevap aramaktadır. Bedenin anlamlandırılması ve sağlık konusundaki deneyimlerdeki kültürel yön nedeniyle ortaya çıkan sağlık aracılığı, özellikle göçmenlerin sağlık hizmetlerine erişimde karşılaştıkları iletişim sorunlarına yönelik olarak geliştirilmiştir. Bu kapsamda "Kadın ve Kız Çocukları İçin Güvenli Alanlar ve Kadın Sağlığı Danışma Merkezleri Oluşturmak Suretiyle Suriyeli ve Diğer Göçmen Kadınların Üreme Sağlığı ve Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet Hizmetlerine Erişimlerini Güçlendirme Projesi" ile Hacettepe Üniversitesi Dijital Hikaye Anlatımı Atölyesi ve Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM) işbirliği ile 1-2 Kasım 2018 tarihlerinde gerçekleşen "Birlikte Güçlenen Kadınlar" Dijital Hikaye Anlatımı Atölyesi'nde sağlık aracıları tarafından anlatılan dijital hikayeler analiz edilmiştir. Çalışma sağlığa bedensel, ruhsal ve sosyal bir iyilik hali olarak yaklaşırken, sağlık iletişimini de aynı şekilde kadın göçmenlerin kamusal hizmetlere erişimleri, kendi hakları ile ilişkilenme biçimleri ve kendi güçlenme hikayelerini dolaşıma sokmaları noktasında bütüncül bir şekilde ele almaktadır. Bu nedenle oldukça katmanlı bir kavram olan toplumsal uyum, bir taraftan göçmenlerin kendi özerk ihtiyaçlarını fark ederek bu noktada talepte bulunabilmelerini bir taraftan da bu hak taleplerinin toplumda karşılık bulabilmesini içerdiğinden toplum ve göçmenler arasında gerçekleşen iki taraflı bir süreç olarak kabul edilmelidir. Kadın göçmenlerin mikro anlatıları söz konusu olduğu zaman, annelik ve ev gibi feminist literatürde oldukça çatışmalı olan bazı kavramlar, makro anlatıların karşısında daha farklı bir şekilde konumlanabilmektedir. Bu çalışmada da bu kavramların farklı boyutları göçmenlerin kişisel deneyimi ve diğer kadınlarla etkileşimleri ile birlikte anlamlandırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Based on the interpersonal level of health communication, this study seeks to answer the questions of whether a gender-sensitive understanding of health communication is possible through health mediators, and if a common empowerment practice among women can be created through intercultural interaction. Health mediation has arisen due to the different understandings on body and the cultural aspect in health experiences and was developed especially for the communication problems that migrants encounter in accessing health services. In this context, digital stories of health mediators created in the digital storytelling workshop on 1-2 November 2018, "Women Empowering Together" are analyzed with respect to the "Strengthening Access to Sexual and Reproductive Health, and Sexual and Gender-Based Violence Services for Syrian and Other Refugees through Women and Girl Safe Spaces (WGSS)/Women and Girl Safe Spaces Project",  Hacettepe University Digital Storytelling Unit and Hacettepe University Women's Research and Implementation Center's (HUWRIC) cooperation. While this study approaches health as the physical, mental and social well-being, it also addresses health communication in a holistic way in terms of the access of women migrants to public services, the way they relate to their rights and their own empowerment stories. For this reason, social cohesion, which is a layered aspect, should be accepted as a bilateral process between society and migrants, as it includes the ability of migrants to understand their own autonomous needs and make demands, and on the other hand, the response of the society. When it comes to micro narratives of women migrants, some concepts that are quite controversial in feminist literature, such as motherhood and home, can be positioned differently than macro narratives. In this study, different dimensions of these concepts are tried to be evaluated with the personal experience of migrants and their interactions with other women.