Balanced Scorecard'ın okullarda stratejik performans yönetim aracı olarak kullanılması
The use of Balanced Scorecard as a strategic performance management tool at schools
Yazar: ZEHRA KESER ÖZMANTAR
Danışman: PROF. DR. TOKAY GEDİKOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dengeli ölçüm kartı = Balanced scorecard ; Okullar = Schools ; Performans = Performance ; Performans yönetimi = Performance management ; Stratejik planlama = Strategic planning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dünyada birçok eğitim kurumunda kullanılan Balanced Scorecard (BSC)'ın Türkiye'de bir okulda stratejik performans yönetimi aracı olarak kullanılması için yapılması gerekenleri belirlemek ve gerçek bir okul ortamında yapılan bu ilk uygulamanın sonuçları ile uyulması gereken ilkeleri ortaya koymaktır. Araştırma nitel bir çalışma olup, özellikle eğitim alanında karşılaşılan sorunların çözümünde kullanılmak üzere geliştirilen ?Tasarıma Dayalı Araştırma? (TDA) yöntemi kullanılarak tamamlanmıştır. Araştırmada (1) ?Türkiye'de bir okulda BSC geliştirme sürecinde takip edilmesi gereken aşamalar nelerdir?? (2) ?BSC geliştirme aşamasında uyulması gereken ilkeler nelerdir?? (3) ?BSC'ın okulda uygulanmasıyla elde edilen sonuçlar nelerdir?? sorularına cevap aranmıştır. BSC, Gaziantep ilinde bir özel okulda oluşturulmuş ve 2009-2010 eğitim öğretim yılında aynı okulda BSC uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın BSC geliştirme süreci, planlama ve oluşturma olarak iki aşama ve on altı basamaktan oluşmaktadır. Bu basamakların bir okulda başarı ile tamamlanması ve BSC'ın geliştirilmesi için göz önünde bulundurulması gereken on iki ilke belirlenmiştir. Araştırma sonucunda okulun stratejik planı, strateji haritası, kişisel ve kurumsal BSC'ı oluşturulmuştur. Strateji haritaları kullanılarak okulun stratejisi bir sayfalık görsel bir şekil hale getirilmiş ve sebep sonuç ilişkileri net bir şekilde ortaya konmuştur. Kurumsal ve kişisel BSC'ın 2009-2010 eğitim öğretim yılında okulda uygulanmasının ardından okulda görevli 161 çalışanın, akademik ve akademik olmayan bölümlerin ve okulun genel performans değerlendirme çalışmaları yapılmıştır. Değerlendirme sonuçları çalışanların ödüllendirilmesinde, kariyer yönetimlerinde, personel planlamada, işten çıkarma kararlarında, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesinde ve veri bankası oluşturulmasında kullanılmıştır. Okulun genel performans değerlendirmesinde hedeflerine % 77,5 oranında ulaştığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the process through which Balanced Scorecard (BSC), which is used in many educational institutions around the world, could be employed as a strategic performance management tool in a real school environment in Turkey. It is also aimed, on the basis of the results of the applications in this particular school, to determine the important factors under which the development of BSC could be successfully achieved. This is a qualitative study and adopts a Design Based Research approach which is particularly useful to develop solutions to the problems encountered in the field of education. During the research, three questions are addressed as follows: (1) ?What are the steps that could be followed while developing BSC in a school in Turkey?? (2) ?What are the important factors that could be considered while developing BSC?? (3) What results are obtained from the use of BSC in the school?? The study was carried out in a private school, in the province of Gaziantep, where BSC was developed in the academic year of and applied 2009-2010. The developmental process of BSC is composed of two phases (planning and developing) and sixteen steps. To successfully achieve these steps and thus develop BSC, the study proposes twelve important factors for consideration. At the end of the study, strategic plan, strategy map, personal and institutional BSC for the school are developed. By using the strategy map, the schools? strategy was visually expressed on one page in which cause and effect relations were made explicit. After the application of personal and institutional BSCs during 2009-2010 academic year, evaluation works for 161 members of staff, academic and non-academic departments as well as the holistic performance of the school were undertaken. The evaluation results were used for rewarding purposes, career planning, personnel planning, termination of the work contracts, determination of the educational needs and construction of a databank. On the basis of performance evaluation, 77.5% of the objectives were found to be reached by the School.