İlköğretim 1. kademe 1. sınıfta ilkokuma ve yazma derslerinde kullanılan ders kitabında yeralan görsellerin hazırlanmasında sanatsal tasarım ilke ve elemanlarının kullanım durumu
Primary first level and first grade reading and writting classes in the prepartion of the images used in the course books artistic design principles and elements contained in the user status
Yazar: OSMAN ÇAYDERE
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ALTINTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim Bölümü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel tasarım = Visual design ; Görsel özellikler = Visual properties ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İllüstrasyon = Illustration ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration

Özet:
İlköğretim çağına gelmiş çocukların, bu süre içerisinde ailesinden, çevresinden gözlemleyerek sistematik bir öğrenmenin dışında, etkileşim yoluyla öğrendiklerinin kullanılabilir kılınması için, okuma ve yazma temel bir gereksinimdir. Öğrenmenin anlamlı bir hale gelmesinde önemli araçlardan biri olan okuma ve yazma, hayatın en önemli gereksinimlerindendir. Bilgilerin duyguların, düşüncelerin ifadesinin kalıcılığı da yine okuma ve yazma ile mümkündür. Ayrıca ilköğretimin temelini ilkokuma ve yazma dersleri oluşturur. Bu bağlamda, nitelikli kitap resimlerinin, okumayı öğrenmenin yanı sıra, çocuğun soyut düşünmeye giden yolunu açması açısından önemlidir. Soyut düşünce yetisi gelişmiş bireylerin yer aldığı toplumlarda, estetik ve beğeni düzeyi yüksek, üretim verimli, ruhsal yapı güçlü, hayat ve mesleki tatmin oldukça üst seviyelerdedir.Bu araştırmada, İlköğretim 1.kademedeki 1. sınıf öğrencilerinin ilkokuma ve yazma derslerindeki sürecinin kolaylaştırılması açısından kullanılacak resim ve grafik gibi görsel elemanların mevcut ders kitaplarındaki durumunun araştırılması ve ilkokuma ders kitabında nitelikli görsellerin kullanılmasının gerekliliğinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, İlköğretim 1.kademe 1.sınıfta ilkokuma ve yazma derslerinde kullanılan ders kitabında yer alan görsellerin hazırlanmasında tasarım ilke ve elemanları ne derece kullanılmıştır? problemine cevap aranan bu araştırmada, betimsel araştırma türlerinden olan tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, Ankara ili ilköğretim kurumlarında öğretmenlik yapan resim-iş öğretmenleri, örneklemini ise, Ankara ili ilköğretim kurumlarında öğretmenlik yapan 30 resim-iş öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem grubuna, ?İlkokuma ders kitaplarındaki görsellerin tasarım ilkelerine uygunluğu ve tasarım elemanlarının niteliğinin değerlendirilmesine ilişkin kriterler? den oluşan ve veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu uygulanmıştır.Anahtar kelimeler: Grafik Tasarım, İllüstrasyon, İlkokuma Ders Kitabında Görseller, Görseller, Ders Kitapları, Ders Kitaplarında Görseller

Abstract:
Have reached school age children, this time from within family by observing a systematic learning from the outside environment, they making reading and writing are basic requirements. Become important tools in a meaningful learning of reading and writing which are the more important requirements in the life. Knowledge of emotions and the thoughts expressed in the retention are also possible to read and write. Besides, first reading and writing courses from the basis primary school. In this context, quality of picture books, as well as learning to read, children?s abstract thinking is important to open the way. Abstract thinking skills developed in societies where individuals a high level of aesthetics and appreciation, production efficiency, strong spiritual life and job satisfaction is quite high levels.In this study, firs grade of primary school and their students in writing classes that will be used to facilitate the process of visual elements such as images and graphics available in textbooks and primary schools to investigate the status of the use of textbooks in the visual quality of the requirements was to be revealed. For this purpose, first grade of primary school?s textbooks. Used in writing classes in the preparation of visual design principles and elements used in which degree? This study sought answers to the problem, descriptive studies such as the screening model is used.The universe of study, picture of the teachers who taught in primary schools in Ankara province, the sample, as a teacher in primary schools in Ankara on 30 picture form teacher. Sample group, ?I am learning, reading and writing in conformity with the principles of textbook design of visual elements and design criteria for the evaluation of the nature? of this original compositions and used as a data collection tool was a questionnaire administered.Study examined the textbooks used in the visual, artistic arrangement principles of integrity, rhythm, ratio and proportion, balance, movement, contrast, emphasis by the principles are not suitable, as well as arrangements elements of colors, line, shape, texture, value, light-shadow, space elements have been found that are not suitable enough.Key words: graphic design, illustration, illustrations of in the primary school books, images, textbooks, visuals of in the course books.