Tip-2 diyabetes mellitus hastalarında diyabet distress düzeyinin yaşam kalitesi ve kardiyovasküler hastalık ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of diabetes distress level's relationship with quality of life and cardiovascular disease in Type-2 diabetes mellitus patients
Yazar: GÜLŞEN CAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ELBİ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Tip-2 DM tanılı bireylerde diyabete özgü sıkıntının yaşam kalitesi ve KVH riski ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. 

Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Tip-2 DM hastalığı olup muayene için Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine gelen 199 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma verileri Ocak 2022 – Nisan 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak bir tanıtıcı bilgi formu, Diyabete Özgü Sıkıntı Ölçeği (DDS17 ve Kısa Form Yaşam Kalitesi Değerlendirme Anketi (SF-12) kullanılmıştır. 

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %55,3'ü kadın olup yaşları ortalaması 56,5 ± 11,2 yıldır. VKİ ortalaması 31,2 ± 6,1 olup %87,9'u fazla kilolu ve obez grupta yer almaktaydı. Bel çevresi ölçümlerine göre %79,4'ünde abdominal obezite saptanmıştır. Katılımcıların %63,8'inde orta ve yüksek düzeyde diyabete özgü sıkıntı tespit edilmiştir. Kadın cinsiyette, gelir düzeyi düşük olanlarda, abdominal obez, mikrovasküler komplikasyonları bulunanlarda diyabete özgü sıkıntı düzeyi yüksek bulunmuştur. Diyabete özgü sıkıntı düzeyi yüksek saptanan bireylerde daha kötü bir yaşam kalitesi ifadesi olan düşük FBÖ ve MBÖ puanları saptanmıştır. FBÖ 65 yaş ve üzeri, evli olmayan, gelir düzeyi düşük, daha uzun süredir diyabeti bulunan, VKİ yüksek bireylerde daha düşük seviyelerde bulunmuştur. Ayrıca FBÖ ile abdominal obezite, mikrovasküler komplikasyon, kronik hastalık varlığı ilişkili bulunmuştur. MBÖ ile cinsiyet, gelir düzeyi, medeni durum ilişkili bulunmuştur. FBÖ düzeyi düşük olanlarda ayrıca KVH riski yüksek bulunmuştur. KVH riski ile cinsiyet, HbA1c, TG, DKB düzeyleri arasında ilişki saptanmıştır.  

Sonuç: Çalışmamızda kadın cinsiyette, gelir düzeyi düşük, abdominal obezitesi ve mikrovasküler komplikasyonu bulunan bireyler daha yüksek diyabete özgü sıkıntı düzeyi saptanmıştır. Diyabet sıkıntısı diyabetin metabolik kontrolü ile ilişkili bulunmasa da bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Yaşam kalitesi daha düşük bireylerde KVH riski daha yüksek saptanmıştır. Yaşam kalitesinin arttırılması, komplikasyon gelişiminin önlenmesi için diyabete özgü sıkıntının erken tespit edilerek çözüme ulaşılması gerekmektedir. Özellikle birinci basamak hekimleri diyabete özgü sıkıntı açısından bireyleri değerlendirmelidir. Ayrıca kadın cinsiyet, düşük gelir düzeyi, abdominal obezite ve mikrovasküler komplikasyon bulunan bireyler için daha özenli davranılması gerektiğinin farkında olunmalıdır. Diyabete özgü sıkıntının çoğunluğu diyete uyum ile ilgili sıkıntılar olması nedeniyle bireylere beslenme konusunda destek olunması gerekmektedir. Obezite varlığı diyabete özgü sıkıntı düzeyini arttırdığı gibi yaşam kalitesini de etkilemektedir. Bu nedenle fiziksel aktivite ve dengeli beslenme planı bireylerin yaşam kalitesi ve komplikasyonların önlenmesi açısından son derece önem taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Diyabete Özgü Sıkıntı, Yaşam Kalitesi, Tip-2 Diyabetes Mellitus, Kardiyovasküler Hastalık Riski, Diyabet Sıkıntısı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the relationship of diabetes distress with quality of life and CVD risk in individuals with Type-2 DM. 

Materials and Methods: Our research is a cross-sectional descriptive study. 199 individuals with type-2 DM who came to Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Endocrinology outpatient clinic for examination were included in the study. Research data were collected between January 2022 and April 2022. An introductory information form, Diabetes-Specific Distress Scale (DDS17, and Short Form Quality of Life Assessment Questionnaire (SF-12)) were used as data collection tools. 

Results: 55.3% of the participants included in the study were female and their average age was 56.5 ± 11.2 years. The mean BMI was 31.2 ± 6.1, and 87.9% of them were in the overweight and obese group. According to waist circumference measurements, abdominal obesity was found in 79.4% of them. Moderate and high levels of diabetes distress were detected in 63.8% of the participants. Diabetes distress level was found to be high in women, those with low income, abdominal obesity, and those with microvascular complications. Individuals with a high level of diabetes-specific distress had low PCS and MCS scores, which are expressions of worse quality of life. PCS was found to be lower in individuals aged 65 and over, unmarried, low-income, having diabetes for a long time, and high BMI. In addition, PCS was associated with abdominal obesity, microvascular complications, and the presence of chronic disease. PCS was found to be associated with gender, income level, and marital status. Those with low PCS levels also had a higher risk of CVD. A relationship was found between CVD risk and gender, HbA1c, TG, and DBP levels. 

Conclusion: In our study, individuals with female gender, low income, abdominal obesity and microvascular complications were found to have a higher level of diabetes-specific distress. Although diabetes distress is not associated with metabolic control of diabetes, it negatively affects the life quality of individuals. CVD risk was found to be higher in individuals with lower quality of life. In order to increase the quality of life and prevent the development of complications, diabetes distress should be detected early and a solution should be reached. In particular, primary care physicians should evaluate individuals for diabetes distress. In addition, it should be noted that more attention should be paid to individuals with female gender, low income level, abdominal obesity and microvascular complications. Since the majority of diabetes-specific problems are related to dietary compliance, individuals need to be supported in terms of nutrition. The presence of obesity not only increases the level of distress specific to diabetes but also affects the quality of life. For this reason, physical activity and a balanced diet plan are extremely important for the quality of life of individuals and the prevention of complications. 

Keywords: Diabetes Distress, Quality of Life, Type-2 Diabetes Mellitus, Cardiovascular Disease Risk