Sigara içen ve/veya maruz kalan çocuklarda karotis intima media kalınlığı ve karotis arter duvar sertliğinin kontrollerle karşılaştırılması
Carotid intima media thickness and arterial stiffness in smoking and passive smoking children
Yazar: ÖZKAN BOZDAĞ
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYİR KILIÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Karotis arteri-eksternal = Carotid artery-external ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Çocuklar = Children

Özet:
Sigara içmek kadar pasif içicilik de önemli sağlık problemlerine neden olmaktadır. Karotis intima-media kalınlığı (KİMK) ve arter duvar sertliği (ADS) ateroskleroz riskinin belirlenmesinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada sigara içen ve maruz kalan çocuklarda KİMK ve arter duvar sertliği kontrollerle karşılaştırılarak sigaranın subklinik ateroskleroz üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada yaşları 14-17 arasında değişen, 2358 adölesana anket yoluyla ulaşıldı. Çalışmaya gönüllülük esasıyla katılan 802 çocuktan idrar ve kan örnekleri alınarak, kan lipidleri, açlık kan şekeri, insülin ve idrar kotinin düzeyleri çalışıldı. Katılımcılar idrar kotinin düzeylerine göre üç gruba ayrıldı; kotinin değeri 300'ün üzerinde ölçülenler; sigara içenler (n:117), 300'ün altında ölçülenler; pasif içiciler  (n:118) ve ölçülemeyecek kadar az olanlar sigaraya maruz kalmayanlar (n:120). Dışlama kriterleri uygulandıktan sonra,  355 katılımcının  KİMK, nabız dalga hızı ve augmentasyon indeksi ölçüldü. Gruplar arasında, yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, sistolik ve diyastolik kan basınçları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. KİMK ve arter duvar sertliği parametreleri yaş ve cinsiyete göre değişim göstermedi (p>0.05). Her iki karotis arterden alınan minimum, ortalama ve maksimum KİMK değerleri ile arter duvar sertliği parametrelerinin hepsi, sigara içen grupta diğerlerine (p<0.001),  pasif içicilerde de maruz kalmayanlara göre anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Evdeki tüm bireylerin sigara içtiği ortamda yaşayan pasif içicilerin karotis intima-media kalınlıklarından sağ KİMK ortalama, sol KİMK ortalama, maksimum, minimum değerleri  ve arter duvar sertliği değişkenlerinden nabız dalga hızı diğer gruplara göre anlamlı olarak artmış saptandı (p <0,05). Bu çalışma, sigara kullanımı ve pasif içiciliğin, çocukluk çağında subklinik ateroskleroza neden olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Cigarette smoking leads serious health problems furthermore passive smoking is also hazardous. Carotid intima media thickness (CIMT) and arterial stiffness are come into use to identify atherosclerosis risk and an early warning of myocardial infarction and stroke. In our study, CIMT and arterial stiffness in smoking and passive smoking group compare with non-smokers to clarify subclinical atherosclerosis. We reached 2358 adolescents, aged 14-17 years, by questionnaires. 802 blood and urine samples from volunteers were collected for serum cholesterols, fasting glucose, insulin and urine cotinine. Participants divided into 3 groups according to cotinine results; cotinine value above 300 grouped as smokers (n:117), under 300 as passive smokers (n:118) and immeasurable values as non-smokers (n:120). After carry out the exclusion criterias, CIMT, pulse wave velocity and augmentation index evaluated in 355 participants respectively. There's no statistically significant difference between groups by age, sex, body weight, height, BMI, systolic and diastolic blood pressures. CIMT and arterial stiffness did not differ among age and sex (p>0.05). CIMT measurements obtained from both left and right carotis artery, all of the mean, minimum and maximum scale assesements showed CIMT thickens in passive smokers compare to non-smokers and similar relation found between smokers to other groups (p<0.001). Arterial stiffness parameters also increases among groups (p<0.001). In passive smoking group, children have statistically significant thicker right mean, left minimum, mean and maximum CIMT if the both parents and siblings smokes compare with just one smoker in the house (p<0.001). These results indicate ,even in the early ages, smoking is a major risk factor for subclinical atherosclerosis and passive smoking is as vital as first hand smoking.