Farklı miktar ve özellikteki kömür yığınlarının kendiliğinden yanma davranışları, önlenmesi ve önceden tespit edilmesine bir örnek; Çayırhan kömür stokları
Different amount and proper behavior spontaneous combustion in the heaps of coals, prevention and detection an example of pre; Cayirhan coal stocks
Yazar: ELİF KUZOLUK
Danışman: DOÇ. DR. ABDÜLHADİ  ÖZDENİZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Kendiliğinden yanma olayı, yıllardır kömür madenciliğinin yaşadığı en büyük sorunlardan birisidir. Kömürün bünyesinde bulunan karbonun havadaki oksijen ile ekzotermik reaksiyona girmesi sonucunda yanma meydana gelir. Bu reaksiyon sonucunda gerek yeraltı ve gerekse açık ocak üretim aşamalarında, stok sahalarında kömür iç sıcaklığının artması ve ardından da alevli yangınlara dönüşmesi sonucu birçok maddi ve can kayıpları meydana gelmektedir. Bu hasarların en aza indirilmesi için kömür kendiliğinden yanma karakteristiğinin önceden belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.  
Ülkemiz kömürleri üzerinde yapılan birçok çalışmada kömürlerin kendiliğinden yanmaya eğilimleri birçok araştırmacı tarafından incelenmiştir. Yapılan çalışmaların birçoğu laboratuvar ortamında yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada Park Termik A.Ş.'ye ait Çayırhan kömürlerinden hazırlanan stokların kendiliğinden yanma karakteristikleri araştırılmıştır. 2 adet işletmenin kendi stokları olmak üzere toplam 4 adet stok sahası hazırlanmıştır. Her bir stoğa 4 'er adet Pt-100 sensör yerleştirilmiş ve 10 dk aralıklarla stok iç sıcaklıklarının ölçülmesi sağlanmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda Çayırhan kömürlerinin genel olarak 65 ºC 'de kuluçka evresine geçtikleri ortalama 3 günün sonunda yaklaşık 70-75 ºC'de alevli yangınların meydana geldiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The spontaneous combustion is one of the biggest problems for the coal mining over the years. The combustion happens at the end of the exothermic reaction which occurs between the oxygen in the air and carbon in the coal.  Outcome of this reaction, which happens because of blaze and fire caused by increase in internal temperature of coal in both open and subterranean stocking and mining phase of coal production, is the loss of lives and collateral damage. To minimize the risks mentioned above, the characteristic of spontaneous combustion must be identified and the necessary precautions must be done before.
Many researchers analyzed domestic coals about the inclination of the spontaneous combustion. Many of these analyses were done in the laboratory environment. In this operation, the Cayirhan coals which owned by Park Termik A.S. were investigated about the characteristic of spontaneous combustion. There were four different stockyards that prepared, included the firm's own stockyards (2 stockyards). In each stock, the Pt-100 sensors were placed and the stocks' internal temperatures were measured in every 10 minutes. After these measurements, the general incubation period of Cayirhan coals is 65 ºC and after three days, they observed that the blaze happens approximately in 70-75 ºC.