Diyabetik ayak yarası nedeniyle izlenen hastalarda klinik bulgular ile tedavi maliyeti arasındaki ilişki
The relationship between clinic symptoms and cost of treatment in patients with diabetic foot injury
Yazar: İBRAHİM HALİL AÇAR
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKARSU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Maliyet = Cost ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş ve amaç: Diyabetik ayak, diyabetin kronik komplikasyonları arasında, hastanede en sık yatış gerektiren ve en uzun süre hastanede yatışa neden olan komplikasyonudur. Diyabetik ayak, hastanın yaşam kalitesini belirgin şekilde azaltmaktadır. Diyabetik ayakta maliyet, mortalite ve morbiditenin yüksek olmasından dolayı günümüzün en önemli halk sağlığı sorunlarından birisi haline gelmiştir. Multidisipliner bir yaklaşımla diyabetik ayak tedavisinin başarıyla yapılabilmesi ve tedavi maliyetlerinin düşürülmesi mümkündür. Çalışmamızın amacı, diyabetik ayak yarası nedeniyle izlenen hastalarda klinik bulgular ile tedavi maliyeti arasındaki ilişkiyi inceleyerek; her bir faktörün toplam maliyete etkisini saptamaktır.
Gereç ve yöntem: Ocak 2012 – Mayıs 2018 tarihleri arasında, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma servisinde diyabetik ayak yarası nedeniyle yatışı olan 18 yaş üzeri,  Tip 2 diabetes mellitus tanılı kadın ve erkek toplam 300 olgu dahil edildi.  Yaş, cinsiyet, hemoglobin A1c, Wagner evresi, hastanede yatış süresi, vakumla yara tedavisinin maliyeti, tanısal görüntüleme tetkiklerinin maliyeti, günlük pansuman ve yara bakımının maliyeti, antibiyotik tedavisinin maliyeti, insulin tedavisinin maliyeti, amputasyon tedavisinin maliyeti, hastanede yatış maliyeti ve toplam maliyet retrospektif olarak incelendi. Her bir faktörün toplam maliyete etkisi belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya 300 hasta alındı. Erkek/kadın oranı 1.94 olarak saptandı. Olguların yaş ortalaması 62.6±11 yıl olarak saptandı. Hemoglobin A1c ortalaması %9.5± 2.4 olarak belirlendi. Hastaneye yatış süresi ortalaması 17.8±12.9 gün olarak saptandı; 37 hastada evre 1 ( % 12.33), 61 hastada evre 2 ( % 20.33), 110 hastada evre 3 ( %36.67), 52 hastada evre 4 (% 17.33 ) ve 40 hastada ise evre 5 (% 13.33 ) diyabetik ayak yarası mevcuttu. Diyabetik ayak yarası olan hastaların ortalama tedavi maliyeti, diyabetik ayak komplikasyonu olmayan diyabetli hastalara göre anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Diyabetik ayak tedavisinde yer alan unsurların toplam maliyete katkıları oran olarak incelendiğinde antibiyotik tedavisi %30.8'luk pay ile en fazla katkıyı oluşturuyordu. Diyabetik ayak ülserlerinin maliyet analizi yapıldığında; evre 1 ve evre 2 olgularda antibiyotik tedavisinin daha az kullanılmasına veya hiç kullanılmamasına bağlı olarak antibiyotik tedavisinin toplam maliyet üzerindeki etkisi daha az bulundu. Her hastadan yatış maliyeti hesaplandığı için ve hastaların yatış süresi uzun olduğundan maliyet analizi sonuçlarına göre toplam maliyeti en fazla etkileyen faktör yatış maliyeti idi (r=3.24). Toplam maliyeti yatış maliyetinden sonra en fazla etkileyenler sırasıyla tanısal görüntüleme tetkikleri (r=2.52) ve amputasyon tedavisi (r=2.14) idi. 
Sonuç:  Diyabetik ayak oluşumunun önlenmesi hem toplumsal hem de ekonomik açıdan önemlidir. Multidisipliner bir yaklaşımla diyabetik ayak yaralarının tedavisinin başarıyla yapılması ve tedavi maliyetlerinin düşürülmesi mümkündür. Diyabetik ayak ülserlerinde erken evre lezyonları fark edip; tedavi ederek hastaneye yatışları ve yatış süresini azaltmak hastalığın tedavi maliyetini düşürmede etkili olacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, diyabetik ayak, tedavi maliyeti, multidisipliner yaklaşım.

Abstract:
Background and aim: The diabetic foot is one of the chronic complications of diabetes, which requires hospitalization the most and for the longest duration. Diabetic foot significantly reduces quality of life of the patients. Diabetic foot has become one of the most important public health problems of today, due to the high cost, mortality and morbidity. Diabetic foot treatment is a highly complicated and demanding subject. With a multidisciplinary approach, it is possible to perform diabetic foot treatment successfully and reduce treatment cost. The aim of our study is to determine the effect of each factor on total cost by investigating the relationship between clinical findings and cost of treatment in patients who are followed up due to diabetic foot injury.	Materials and methods: Between January 2012 and May 2018,  total in 300 male and female patients with type 2 diabetes mellitus who were older than 18 years of age due to diabetic foot injury were included in Gaziantep University Faculty of Medicine Endocrinology and Metabolism service. Age, gender, hemoglobin A1c. Wagner stage, length of hospitalization, cost of vacuum wound treatment, cost of diagnostic imaging, cost of daily dressing and wound care, cost of antibiotic treatment, cost of insulin treatment, cost of amputation treatment, cost of hospitalization and total cost examined as retrospective study. The effect of each factor on total cost is determined.
Results: Three hundred patients were included in the study. The male to female ratio is detected as 1.94. The mean age of the patients revealed as 62.6±11. The mean hemoglobin A1c level is determined as 9.5± 2.4. Mean duration of hospitalization is detected as 17.8±12.9 days. Diabetic foot wound was stage 1 (% 12.33) in 37 patients, stage 2 (% 20.33) in 61 patients, stage 3 (% 36.67) in 110 patients, stage 4 (% 17.33) in 52 patients and stage 5 (% 13.33) in 40 patients. The average cost of treatment of patients with diabetic foot injury was significantly higher compared to diabetic patients without diabetic foot complications (p<0.05). When the contribution of the factors involved in the treatment of diabetic foot to the total cost was examined as ratio, antibiotic treatment was the largest contributor with a 30.8% share. When cost analysis of diabetic foot ulcers is performed; The effect of antibiotic treatment on total cost was detected less in patients with stage 1 and stage 2 depending on whether the antibiotic treatment was used less or not used at all. Because the cost of hospitalization was calculated for each patient and the duration of hospitalization of the patients was long, the hospitalization cost was effecting the total cost the most according to cost analysis results (r=3.24). After the cost of hospitalization, factors effecting the total cost most were diagnostic imaging (r = 2.52) and amputation therapy (r = 2.14) respectively.
Conclusions: Prevention of diabetic foot formation is important both socially and economically. With a multidisciplinary approach it is possible to treat diabetic foot wound successfully and reduce treatment costs. Reducing hospitalization and length of staying by detecting and treating early stage lesions in diabetic foot ulcers will be effective in reducing the cost of treatment of the disease.
          
Keywords: Diabetes mellitus, Diabetic foot, cost of treatment, multidisciplinary approach.