Okul öncesi resimli çocuk kitaplarının duygu düzenleme becerilerini desteklemesi yönünden incelenmesi
An analysis of preschool children's picture books in terms of supporting emotion regulation skills
Yazar: BETÜL SÜREK
Danışman: PROF. DR. BELMA TUĞRUL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma 3-6 yaş grubunda bulunan çocuklar için hazırlanmış olan resimli çocuk kitaplarının duygu düzenleme becerisini desteklemesi yönünden incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş olan 2010- 2022 yılları arasında 3-6 yaş grubu çocuklar için Türkçe olarak yayımlanmış kitaplarda yer alan duygular ve duygularla başa çıkma stratejilerinin yer aldığı yerli veya çeviri 113 kitaptan oluşmaktadır. Araştırmada veriler, alanyazın taraması ve uzman görüşlerine dayanarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Kitap Künye Formu", "Duygu İnceleme Formu" ve "Duygularla Başa Çıkma Stratejileri Ölçüt Listesi" kullanılarak elde edilmiştir. Formlar oluşturulurken Parrot (2001) tarafından yapılmış olan duygu sınıflaması dikkate alınmıştır. Oluşturulan formlar aracılığıyla kitapların basım yılı, yerli ya da çeviri olma durumu, kahramanın insan, hayvan ya da diğer (bitki, nesne vb.) olma durumu ile ilgili künye bilgileri, kitaplarda belirlenen duyguların yer alma durumu ve kahramanların bu duygularla başa çıkma stratejilerine ilişkin veriler saptanmıştır. Araştırmada nitel veri analizi yöntemlerinden biri olan doküman analizi ve veriler çözümlenirken betimleyici istatistik yöntemleri (frekans, yüzde, ortalama) kullanılmıştır. Araştırmada yer alan kitaplar araştırmanın kavramsal çerçevesinden yola çıkarak hazırlanmış olan Duygularla Başa Çıkma Stratejileri Ölçüt Listesine kaydedilerek araştırmacı tarafından yorumlanmıştır. Sonuç olarak, incelen resimli çocuk kitaplarında daha çok hayvan karakterlerin kullanıldığı belirlenmiştir. Kitaplarda öfke, üzüntü, korku, sevinç ve sevgi duygularına yer verildiği; olumlu ve olumsuz duygularla başa çıkmak için çoğunlukla kendi kendini motive etme, yetişkin desteği alma, zihnini /dikkatini başka yöne yönlendirme, sakinleşme gibi işlevsel olan stratejiler kullanıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular okul öncesi dönemde duygular, duygularla başa çıkma stratejileri ve duygu düzenleme becerileri bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine children's picture books prepared for children in the 3-6 age group in terms of supporting emotion regulation skills. The study group of the research consisted of 113 local or translated books that included emotions and coping strategies with emotions in books published in Turkish for children aged 3-6 between 2010 and 2022, which were determined by using the criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods. The data were obtained by using the "Book Imprint Form", "Emotion Analysis Form" and "Emotion Coping Strategies Criteria List" developed by the researcher based on the literature review and expert opinions. While creating the forms, the emotion classification made by Parrot (2001) was taken into consideration. The forms were used to determine the year of publication, publishing house, domestic or translation status of the books, the imprint information about the protagonist being human, animal or other (plant, object, etc.), the inclusion of the emotions identified in the books and the data on the coping strategies of the protagonists with these emotions. Document analysis, one of the qualitative data analysis methods, and descriptive statistical methods (frequency, percentage, average) were used to analyze the data. The books included in the study were recorded in the Criteria List of Strategies for Coping with Emotions, which was prepared based on the conceptual framework of the study, and interpreted by the researcher. As a result, it was determined that animal characters were mostly used in the children's picture books analyzed. It was determined that anger, sadness, fear, joy and love emotions were included in the books, and functional strategies such as self-motivation, getting adult support, diverting the mind/attention, and calming down were mostly used to cope with positive and negative emotions. The findings were discussed in the context of emotions, coping strategies and emotion regulation skills in preschool period.