Kişi uyum indekslerinin testin psikometrik özelliklerine etkisi
Effect of person fit index on test psychometric properties
Yazar: SİBEL AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ATAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı / Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişi-uyum indeksi = Person fit index ; Kişisel uyum = Personal adjustment ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Testler = Tests

Özet:
Test alan bir kişi eğer testin zor madde ya da maddelerini doğru yanıtlarken, kolay madde ya da maddelerini yanlış yanıtlıyorsa, bu beklenenin dışında bir durumdur. Beklenmeyen bu durumun derecesi kişi-uyum indeksleri ile belirlenebilir. Kişi seviyesinde uyumun değerlendirilmesine imkân tanıyan bu indekslerinin, birçok uygulama alanı vardır. Bu çalışmanın birinci amacı ikili puanlanmış bir testten elde edilmiş gerçek veri seti üzerinde kişi-uyum indekslerinin testin ve maddelerin psikometrik özelliklerine etkisini incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı da kişi-uyum indekslerinin farklı kriterler altında testin psikometrik özelliklerine etkisini karşılaştırmaktır. Çalışma için gerekli gerçek veri seti TIMSS sınavında kullanılan başarı testinden elde edilmiştir. Farklı kriterler açısından kişi-uyum indekslerinin etkisini incelemek için ise birçok alt koşul altında {1PLM ve 2PLM ile uyumlu veri; "b" parametresi (-1.5/+1.5) ve (-3/+3) ranjı; "a" parametresi ortalaması 1, 1.5 ve 2; uyumsuzluk yüzdesi %5, %10 ve %20; 5 farklı uyumsuz yanıt türü} simülatif veriler üretilmiştir. Gerçek verilerde elde edilen bulgulardan biri, %6 civarında model ile uyumsuz kişi testten çıkarıldığında, testin tek boyutluluğa daha iyi uyum sağladığıdır. Simülatif verilerde elde edilen bulgulardan biri ise model ile uyumsuz yanıt vektörleri, "b" parametre ranjı genişledikçe; daha rahat ikinci bir boyut, birinci boyutta eksi faktör yükleri ve fazlaca bağımlı madde çifti oluşturmaktadır.

Abstract:
If a person who takes the test answers the difficult item (s) correctly and incorrectly answers the easy item (s), this is unexpected. The degree of this unexpected situation can be determined by person-fit indexes. These indexes, which allow the assessment of individual compliance, have many application areas. In this study, the effect of the test items and the psychometric properties of the person-fit indices on real data set examined. Another aim of the study is to compare the performance of person-fit indexes under different criteria. The real data set was obtained from the achivement scale used in the TIMSS exam. In order to examine the effect of person fit indexes in terms of different criteria, simulative data were produced under many sub-conditions {data compatible with 1PLM and 2PLM; parameter "b" is (-1.5 / + 1.5) and (-3 / + 3) range; mean of parameter "a" is 1, 1.5 and 2; the mismatch rate is 5%, 10% and 20%; 5 different aberrant response type}. One of the findings obtained in the real data is that when around 6% of people who are incompatible with the model are excluded from the test, the test adapts better to unidimensionality. One of the findings obtained in simulative data is that as the "b" parameter range expands, response patterns incompatible with the model create a much more comfortable second dimension, negative factor loadings in the first dimension, and many local dependent item pairs.