Stefan Stambolov Hükümeti Döneminde Bulgaristan Prensliği - Osmanlı Devleti İlişkileri (1887-1894)
Relations between the Principality of Bulgaria and the Ottoman Empire during Government of Stefan Stambolov (1887-1894)
Yazar: ERGÜN HASANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT AKYAY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Berlin Antlaşması = Berlin Treaty ; Bulgaristan = Bulgaria ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Stambolov, Stefan = Stambolov, Stefan ; Türk-Bulgar ilişkileri = Turkish-Bulgarian relations

Özet:
Bulgaristan Prensliği'nin kurulmasına Berlin Antlaşması (13 Temmuz 1878) ile karar
verilmiştir. Öngörülen bu Prenslik, Osmanlı Devleti'ne bağlı olacak ve vergi
verecektir. Bu antlaşma, hükümleriyle Prensliğin tüm siyasetine yön verme
özelliğine sahiptir. Prensliği yöneten Bulgar hükümetleri, Osmanlı Devleti ile olan
ilişkilerini Berlin Antlaşması çerçevesinde sürdürmeye çalışmışlardır. 1887-1894
yılları arası iktidarda olan Stefan Stambolov Hükümeti de bunlardan biridir. Bu tezin
amacı, sözü edilen hükümet döneminde Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Prensliği
arasındaki ilişkileri incelemektir.
Tezin amacına uygun olarak önce Bulgaristan Prensliği'nin hukukî statüsü hakkında
bilgi verilerek incelenen dönemin Bulgar karar vericilerinin Berlin Antlaşması'na
uygun bir şekilde hareket edip etmedikleri tespit edilmiştir. Ardından Bulgaristan
Prensliği'nde yaşanan siyasî krizlerin ve dönemin Bulgar Hükümeti'ne yönelik
tepkilerin Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerine yansıması gösterilmiştir. Bulgarlar
için "hassas bir millî" hedef olan Makedonya'nın ilişkilerdeki yeri ve önemi de
irdelenmiştir. İlaveten siyasî alandaki iyi ilişkilerin sosyo-kültürel, iktisadî, ulaşım ve
haberleşme münasebetlerine tesiri saptanmıştır. Ayrıca Osmanlı Devleti ve
Bulgaristan Prensliği arasındaki ilişkilerde Büyük Güçlerin rolü ve yaptırım güçleri
görülmüştür.
Tez çalışması, Bulgar ve Osmanlı arşiv belgeleri merkeze alınarak oluşturulmuştur.
Araştırmayı zenginleştirmek amacıyla dönemin süreli yayınlarından istifade edilmiştir. Ayrıca döneme tanıklık etmiş kişilerin anılarından, tuttukları günlüklerden
faydalanılmıştır. Konuyla ilgili araştırma eserler ile de desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Prensliği, Osmanlı Devleti, Stefan Stambolov, II.
Abdülhamid, Ferdinand

Abstract:
The establishment of the Principality of Bulgaria was decided by the Treaty of Berlin
(13 July 1878). This envisaged Principality would be related to the Ottoman Empire
and pay taxes. With its provisions this treaty has the feature of directing the entire
policy of the Principality. The Bulgarian governments that ruled the principality tried
to maintain their relations with the Ottoman Empire within the framework of the
Treaty of Berlin. The government of Stefan Stambolov, which was in power between
1887-1894, was one of them. The objective of this dissertation is to study the
relations between the Ottoman Empire and the Principality of Bulgaria during this
government.
In accordance with the purpose of the thesis, firstly, the legal status of the
Principality of Bulgaria was given and it was determined whether the Bulgarian
decision-makers of the period studied acted in accordance with the Treaty of Berlin.
Then, the reflection of the political crises in the Principality of Bulgaria and the
reactions to the Bulgarian Government of the period on its relations with the
Ottoman State is shown. The place and importance of Macedonia, a "sensitive
national" target for the Bulgarians, in the relations is also has been scrutinized. In
addition, the effect of good relations in the political field on socio-cultural,
economic, transportation and communication relations has been detected. Moreover,
in the relations between the Ottoman Empire and the Principality of Bulgaria, the
role and sanctioning power of the Great Powers has been seen.
The thesis study has been created by taking Bulgarian and Ottoman archive
documents into the center. Periodicals of the period has been used to enrich the
research. In addition, the memories of the people who witnessed the period and the
diaries they kept has been utilized. Research on the subject has also been supported
by works.
Key Words: Principality of Bulgaria, Ottoman Empire, Stefan Stambolov,
Abdulhamid II, Ferdinand