Ülkemizde günışığı yararlanma zamanına geçilen ve geçilmeyen dönemlerdeki trafik kazası başvuru sayısının ve yaralanma ciddiyetinin geriye dönük taranması
Retrospective screening of number of traffic accident applications and injury severity in daylight savings and passed times in Turkey
Yazar: CAHİT TEKE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLHAN KURTOĞLU ÇELİK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kazalar = Accidents ; Trafik = Traffic ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Güneş ışığı = Sunlight ; Kazalar = Accidents ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; Türkiye = Turkey ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ: Travmalar özellikle trafik kazaları gelişmiş ülkelerde genç toplulukta (1-44
yaş) ölüm nedenleri içinde ilk sırada yer almaktadır. Kaza, Dünya Sağlık Örgüt
(DSÖ)'ünün tanımına göre önceden planlanmamış ve beklenmeyen, ancak yaralanma
ile sonuçlanabilecek olaydır.
Gün ışığı yararlanma zamanındaki(GYZ) değişim sirkadiyen ritim bozulmalarına ve
buna bağlı olarak sağlık üzerinde zararlı etkilere neden olabilir. Uyku gecikmesinin
neden olduğu sirkadiyen ritim bozulmaları uyku kalitesini ve miktarını bozar ve
yorgunluk, baş ağrısı, dikkat ve uykusuzluk gibi çeşitli semptomlara yol açabilir.
Acil serviste travmalı hastaların yönetiminde, travma ciddiyetini belirlemek ve ölüm
oranını tahmin etmek için birçok skorlama sistemi kullanılmaktadır. Bu skorlama
sistemlerinin bazıları fizyolojik parametrelere göre bazıları anatomik bölgelere göre
bazıları da her ikisinin birleşimi şeklinde oluşturulmuştur. YCS(Yaralanma Ciddiyet
Skoru) bu skorlamalar içinde en kullanışlı olanlarından biridir.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma retrospektif bir çalışma olup Ankara Atatürk Eğitim
ve Araştırma Hastanesi Acil Servise 2014 ve 2015 yıllları kış / 2015 ve 2016 yılları
yaz saati uygulaması ile 2016 ve 2017 yılları kış / 2017 ve 2018 yılları yaz saati
uygulamalarında günışığı yararlanma zamanına geçiş tarihlerinden önceki ve sonraki
2 haftalık süreçte araç içi trafik kazası nedeniyle başvuran hastalar değerlendirilmeye
alınmıştır. Değerlendirme hastane bilgi sistemi ve dosya tarama yöntemi yardımı ile
YCS skoru hesaplanarak yapılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya alınan 710 hastanın 201 (28,3%)'i kadın, 509 (71,7%)'u
erkek idi. 710 hastanın 414 (58,3%)'ü kış saatine geçiş dönemlerinde(güz
döneminde), 296 (41,7%)'sı yaz saatine geçiş dönemlerinde (bahar döneminde)
başvurdu. Güz döneminde başvuran toplamda 414 hastanın 221(53,30%)'i kış saati
uygulamasının uygulanmadığı dönemde, 193(46,70%)'ü ise kış saati uygulamasının
uygulandığı dönemde başvurmuştur. Kış saati uygulamasının uygulanmadığı
dönemde başvuran 221 hastanın 186(84,10%)'sı taburcu edilirken 35(15,90%)
hastaya yatış yapılmıştır. Kış saati uygulamasının yapıldığı dönemde ise ; 193
hastanın 159(82,39%)'u taburcu edilirken,31(16,06%)'ine yatış verilmiş 3(1,55%)
hasta ise ex olmuştur. Bahar döneminde başvuran toplamda 296 hastanın
177(59,79%)'si yaz saati uygulamasının uygulanmadığı dönemde, 119(40,21%)'u ise
yaz saati uygulamasının uygulandığı dönemde başvurmuştur. Yaz saati
uygulamasının uygulanmadığı dönemde başvuran 177 hastanın 159(89,83%)'u
taburcu edilirken 17(9,60%) hastaya yatış yapılmış 1(0,56%) hasta ise ex olmuştur.
Yaz saati uygulamasının yapıldığı dönemde ise ; 119 hastanın 101(84,87%)'i taburcu
edilirken,17(14,28%)'sine yatış verilmiş 1(0.84%) hasta ise ex olmuştur.
SONUÇ: Çalışmamızda GYZ' nin cinsiyet, yaş, YCS skoru, maliyet analizi,
taburculuk ve yatış durumlarına etkisi incelendi. Çalışmaya genel olarak bakıldığında
istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Bu durum çalışmanın kısa sürelive
tek merkezli olmasına bağlanabilir. Daha önceden yapılmış olan bazı çalışmalarda
anlamlı farklar saptanmış olup ilerleyen yıllarda ülke çapında daha kapsamlı ve daha
uzun süreli çalışmalar yapılabilir. Bu sayede GYZ' nin uzun dönem etkileri de
incelenmiş olacaktır.

ANAHTAR KELİMELER: trafik kazası, günışığı yararlanma zamanı, yaralanma
ciddiyet skoru

Abstract:
INTRODUCTION: Travmas, especially in traffic accidents, are in the first place
among the causes of death in the young community (1-44 years) in developed
countries. According to the definition of the World Health Organization (WHO), an
accident is an unplanned and unexpected event that may result in injury.
The change in daylight saving time (DST) can cause circadian rhythm disturbances
and consequently detrimental effects on health. Circadian rhythm disturbances
caused by sleep delay impair sleep quality and quantity and can cause various
symptoms such as fatigue, headache, attention and insomnia.
In the management of trauma patients in the emergency department, several scoring
systems are used to determine the severity of trauma and estimate mortality. Some of
these scoring systems are formed according to physiological parameters, some
according to anatomical regions and some combination of both. ISS is one of the
most useful of these scores.
MATERIALS and METHODS: The study is a retrospective study and it is
performed in Ankara Atatürk Training and Research Hospital Emergency
Department for two weeks before and after 2014 and 2015 winter / 2015 and 2016
summer time application and 2016 and 2017 winter / 2017 and 2018 summer time
applications. In this process, patients admitted for in-vehicle traffic accidents were
evaluated. The assessment was made by calculating ISS (Injury Severity Score) with
the help of hospital information system and file scanning method.
CONCLUSIONS: Of the 710 patients included in the study, 201 (28.3%) were
female and 509 (71.7%) were male. Of the 710 patients, 414 (58.3%) were admitted
to winter time (fall), 296 (41.7%) were admitted to summer time (spring). In total,
221 (53,30%) of the 414 patients who applied in the fall period applied to the period
when winter time was not applied and 193 (46.70%) of them applied to the time
when winter time was applied. 186 (84.10%) of the 221 patients who were admitted
during the winter time were discharged and 35 (15.90%) were hospitalized. During
the winter time application; Of the 193 patients, 159 (82.39%) were discharged and
31 (16.06%) were hospitalized and 3 (1.55%) were ex. In total, 177 (59.79%) out of
296 patients who applied in the spring period applied in the summer time period and
119 (40.21%) of them applied in summer time period. 159 (89.83%) of 177 patients
who were admitted during the summer time period were discharged and 17 (9,60%)
patients were hospitalized and 1 (0.56%) patient was ex. During the summer time
application; 101 (84.87%) of 119 patients were discharged, while 17 (14.28%) were
hospitalized and 1 (0.84%) patient was ex.
RESULTS: In our study, the effect of DST on gender, age, ISS score, cost analysis,
discharge and hospitalization were examined. There was no statistically significant
difference between the two groups. This can be attributed to the fact that the study is
short-term and monocenter. Significant differences have been identified in some
previous studies and in the following years, more comprehensive and longer-term
studies can be conducted throughout the country. In this way, the long-term effects of
GYZ will be examined.

KEYWORDS: traffic accident, daylight saving time, injury severity score