Osmanlı Devleti'nde tercümanlık ve Babıali tercüme odası
The interpretership in Ottoman State and sublime porte translation office
Yazar: BALCI SEZAİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. İLKNUR HAYDAROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Osmanlı Devleti, gücünün zirvesinde olduğu klasik dönemde tercümanlık kurumunaönemli bir ihtiyaç duymamış elinde bulunan mevcut kadrolarla yetinmiştir. Yani devlet 1821`de Tercüme Odası'nın kuruluşuna kadar geçen süre içinde bu kuruma herhangi bir yatırımyapmamıştır.1821 Yunan İsyanı ile Divan-ı Hümayun Tercümanlığı Babıâli TercümeOdası'na dönüştürülmüştür.Türk ve Müslümanların yabancı dil öğrenerek diplomasi alanında faaliyettebulunmalarını ve Osmanlı Devleti'nin diğer devletlerle olan ilişkisini güvenilir insanlaryetiştirip bunlar aracılıyla sağlamak amacıyla kurulan Tercüme Odası kısa sürede amacınauygun olarak hem iç hem de dış siyasette etkili olarak reformcu bürokratların yetişmesinezemin hazırlamıştır. Tercüme Odası bu haliyle Tanzimat sonrası reform hareketlerinihazırlayan bürokratların yetiştiği bir mektep görünümüne girmiştir. Dilbilgisine ait biruzmanlaşma memuriyeti olan Tercüme Odası yüzyılın sonuna kadar bir kişinin kariyerinebaşlayabileceği ? en iyi yer? olarak görülmüştür.Tezimizde Osmanlı Devleti'nde Tercümanlık ve Babıâli Tercüme Odası konusunu elealdık. Tercüme Odası'nı incelemek için bu kurumun arka planını oluşturan Divan-ı HümayunTercümanlığı konusunu da inceledik. Babıâli Tercüme Odası'nın kuruluşunu, gelişimini,geçirdiği değişiklikleri, yapısını, işleyişini, görevlerini, Tercüme Odası Kütüphanesini,yapılan tercümeleri belgelere dayanarak incelemeye çalıştık

Abstract:
The Ottoman State didn?t feel the necessity of a Translation Institution whenit was at the height of its power in the classical period. Therefore it was contendedwith the staff it already had. This means the state hadn?t made any investments tothis institution until the Translation Office was founded in 1821. With the GreekRebellion in 1821, the Dragoman of the Imperial Council was transformed toSublime Porte Translation Office.The Translation Office, which was founded to keep the Turks and Muslimsachieve in the sphere of diplomacy by learning foreign languages and to establish theOttoman State?s relations with other states by trustworthy people, has quicklyprovided the basis from which reformist bureaucrats, effective both in domestic andforeign politics, were brought up, in accordance with its foundation purpose. TheTranslation Office has assumed the appearance of a school where the bureaucratsthat have prepared the reform movements after Tanzimat were trained. TheTranslation Office that was the post of linguistic expertise was considered, until theend of the century, as the ?best place? a person could start a carrier.In our thesis, we have dealt with the issue of translation and the SublimePorte Translation Office. In order to examine the Translation Office we have lookedinto the Dragoman of the Imperial Council which forms the background of thisestablishment. We have tried to analyze (based on documents) the foundation,evolution, structure, workings, duties and the library of the Sublime PorteTranslation Office as well as the changes it went through.