MR (kırmızı) ceviz genotipine ait çöğür genotiplerde fenolojik ve genetik varyasyonlarının belirlenmesi
Determination of phenological and genetic variations in MR (red) walnut genotypes
Yazar: İLKER BÜŞAH AYAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÜTYEMEZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİDE ÖZCAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, MR ceviz genotipi ile bu genotipten elde edilmiş 77 farklı genotipin fenolojik ve genetik farklılık seviyelerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Açık tozlanan tohumlardan elde edilen 77 genotipin ve ana bitkinin (MR) fenolojik olarak, tomurcuk patlama, yapraklanma, yaprak sararma ve yaprak döküm safhaları incelenmiştir. Genotiplerde alınan fenolojik gözlemlerde tomurcuk patlamanın 33 günlük, yapraklanmanın 29 günlük, yaprak sararmanın 15 günlük ve yaprak dökümünün ise 22 günlük bir periyotta gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ana bitki (MR) ile çöğür genotipler mukayese edildiğinde, tomurcuk patlamada %76.61, ilk yapraklanmada %62.32, yaprak sararmada %67.58 ve yaprak dökümünde ise %46.76 seviyesinde fenolojik varyasyon olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada genetik varyasyonların belirlenmesi amacıyla 6 adet ISSR primeri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda 9 monomorfik, 38 polimorfik bant elde edilmiş ve polimorfizm oranı %80.85 olarak belirlenmiştir. Ortalama allel sayısının 7.83 olduğu, polimorfizm bilgi içerik (PIC) değerlerinin 0.51 ile 0.86 arasında değişim gösterdiği, ortalama PIC değerinin ise 0.65 olduğu hesaplanmıştır. Kümeleme analizi sonucunda genotiplerin 2 ana kümeye ayrıldığı görülmüştür. Çalışma neticesinde MR ceviz genotipi ile bu genotipten serbest tozlanma sonucu elde edilmiş çöğür genotiplerin hem fenolojik hemde genetik olarak önemli bir varyasyona sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to reveal the phenological and genetic difference levels of MR walnut genotype and 77 different genotypes obtained from MR. Phenological traits of 77 genotypes and mother plant (MR) obtained from open pollinated seeds such as budburst, leafing, leaf yellowing and defoliation stages were investigated. As a result of phenological observations taken in genotypes, it was determined that budburst took place in 33 days, leafing in 29 days, leaf yellowing in 15 days and defoliation in 22 days. When the mother plant (MR) and its progenies were compared, it was determined that there was 76.61% phenological variation in budburst, 62.32% in first leafing, 67.58% in leaf yellowing and 46.76% in defoliation. In this study, 6 ISSR primers were used to determine genetic variations. As a result of the analysis, 9 monomorphic and 38 polymorphic bands were obtained and the polymorphism rate was determined as 80.85%. It was calculated that the average number of alleles was 7.83, the polymorphism information content (PIC) values varied between 0.51 and 0.86, and the average PIC value was 0.65.As a result of the cluster analysis, it was determined that the genotypes were divided into 2 main clusters. As a result of the study, it was determined that the MR walnut genotype and its progenies obtained from open pollination have a significant variation both phenologically and genetically.