I. Petro dönemi dil politikaları
Language policies of the reign of Peter I
Yazar: SALİH ACAR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP BAĞLAN ÖZER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil politikaları = Language policies ; Dil-kültür = Language-culture ; Toplumdilbilim =

Özet:
Dil, bir milletin en değerli hazinesidir. Bu hazineyi oluşturan tarihi süreci ve dilin gelişme evrelerini çok iyi bilmek gerekir. Dili, tarihten ve milletten ayrı düşünemeyiz. Çünkü ortak bir dil konuşan insanlar, millet denilen varlığı oluştururlar. Milletin varlığı, tarih ile yakından ilgilidir. Dil, bir milletin tarihini, geleneklerini, dünya görüşünü ve diğer milletlerle olan ilişkilerini yansıtır. Her millet dilini ve kültürünü yüzyıllar boyunca yoğurur. Her milletin dili, o milletin çağlar boyunca yaşadığı tarihin özetidir. Dil ile tarihin iç içe ilişkisi, dilden tarihe, tarihten dile sayısız gözüken giriş çıkışları incelemektir. Dil konusu, tarihsel, kültürel ve toplumsal gibi dış etken veya olgularla ele alınmalıdır. Dil öğretiminde o dilin söz varlığının tarihi süreç içerisinde birbirini izleyen değişim aşamaları ve tarihsel değişimi öğretilmelidir. Bu bakımdan dil öğretiminde tarih bilimi çok önemlidir. Dil öğretimi yapılan fakültelerin ilgili bölümlerinde mutlaka tarih dersleri de verilmelidir. Çünkü dilin bir tarihi vardır. I. Petro, Rusya tarihini yeniden yazmak ister. Petro dönemi Rusya'nın batıya yaklaştığı ve batının gelişmişliğini kültürel reformlar yoluyla hayata geçirdiği dönemdir. Petro'nun dil politikaları tüm bu sınır belirleme sürecinin organik bir parçasıdır ve dil, yeni güç ilişkilerini bütünüyle cisimleştirir. Petro döneminin dil politikası bu açık toplumsal görevi somutlaştırıyordu. Dil ve politika ilişkisinin iki yönü vardır: politikanın bir aracı olarak dil ve bir politika aracı olarak dil. Politikanın dil aracılığıyla yürütülmesi, belirli siyasi hedeflere ulaşmak için toplum üzerinde bir etki aracı olarak hareket eder. Dilin kendisiyle ilgili olarak uygulanan politikalar yani dil politikaları, dil planlaması, planlanmış dil veya inşa edilmiş dil kavramları üzerine durulur. Her dil, ait olduğu toplumun kültürüne ve devletin politikasına göre şekillenir. Bütün duygu, düşünce ve edimler kültüre göre gerçekleştiği için kültürü öğrenen dili de öğrenmiş olur. Bu anlamda dil, kültürün hem aynası hem de kendisidir. Dil, kültürü hem anlaşılır kılar hem de iletilmesini sağlar.

Abstract:
Language is the most precious treasure of a nation. It is necessary to know very well the historical process and development stages of the language that make up this treasure. We cannot separate language from history and nation. Because people who speak a common language form the so-called nation. The existence of the nation is closely related to history. Language reflects a nation's history, traditions, worldview, and relationships with other nations. Every nation has kneaded its language and culture for centuries. The language of each nation is the summary of the history that nation has lived through the ages. The intertwined relationship of language and history is to examine the countless entries and exits from language to history, from history to language. The subject of language should be discussed with external factors or facts such as historical, cultural, and social. In language teaching, the stages of change and historical change in the history of the vocabulary of that language should be taught. In this regard, the science of history is very important in language teaching. There must also be a history course in the relevant departments of the language teaching faculties. Because language has a history. Peter the Great wants to rewrite Russian history. Peter's period was the period when Russia approached the West and implemented the development of the West through cultural reforms. Peter's language policies are an organic part of this entire boundary-setting process, and language fully embodies the new power relations. The language policy of Peter's reign embodied this clear social mission. The relationship between language and politics has two aspects: language as an instrument of policy and language as an instrument of policy. The conduct of politics through language acts as a means of influence on society to achieve certain political goals. The emphasis is on the policies implemented regarding the language itself, that is, the concepts of language policies, language planning, planned language or constructed language. Each language is shaped according to the culture of the society it belongs to and the policy of the state. Since all emotions, thoughts and actions occur according to culture, those who learn the culture also learn the language. In this sense, language is both the mirror and the culture itself. Language both makes culture understandable and enables it to be transmitted.