İnmeli hastalara evde verilen bakım ile bakım vericilerine yapılan eğitimin bakım vericilerin bakım yükü ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of care given to stroke patients at home and the education given to the caregivers on caregiving burden and caregivers' life quality
Yazar: HACER GÖK UĞUR
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ERCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile = Family ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: İnmeli hastalara evde verilen bakım ile bakım vericilerine yapılan eğitimin bakım vericilerin bakım yükü ve yaşam kalitelerine etkisini belirlemektir.

Materyal ve Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu gerçek deneme modeli olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ordu İl Sağlık Müdürlüğü evde bakım birimine kayıtlı, il merkezinde yaşayan, inme tanılı 104 hasta ve bakım vericisi oluşturmuştur. Araştırmada evrenin tamamı örneklem olarak alınmıştır. Çalışma 43 kontrol, 43 deney grubu hasta ve bakım vericisi ile tamamlanmıştır. Veriler Eylül 2012 - Mayıs 2013 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin elde edilmesinde "Hasta ve Bakım Verici Tanıtım Formu", "Hasta Sorun Saptama Formu", "Bakım Verme Yükü Ölçeği" ve "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Deney grubu hastalarına yaşam modeline göre hemşirelik bakımı, bakım vericilerine de eğitim ve danışmanlık verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, ki-kare, bağımsız gruplarda t testi, eşleştirilmiş t-testi, mann-whitney U testi, wilcoxon eşleştirilmiş t-testi ve spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır.

Bulgular: Deney ve kontrol grubu bakım vericilerin BVYÖ ön test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmazken, son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu bakım vericilerin grup içi BVYÖ ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu bulunmuştur. Deney grubu bakım vericilerin yaşam kalitesi ölçeği tüm alt boyutları ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu saptanmıştır.
 
Sonuç: İnmeli hastalara evde verilen bakım ile bakım vericilerine yapılan eğitimin bakım vericilerin bakım yükünü azaltarak, yaşam kalitelerini arttırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bakım verici, bakım yükü, eğitim, evde bakım, hemşirelik, inme, yaşam kalitesi, yaşam modeli.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effect of care given to stroke patients at home and the education given to the caregivers on caregiving burden and caregivers' life quality.

Material and Method: This research has been conducted as a real experimental model with pre-test and post-test groups. The scope of this research comprises 104 stroke patients living in Ordu city center, who alongside their caregivers, were registered to the Home Maintenance unit of the Provincial Office of the Ministry of Health. The whole scope of the research has been taken as sample. The study has been done with 43 control and 43 experimental groups of patients and caregivers. The following instruments were used whilst collecting the data: 'Patient and Caregiver Introduction Form', 'Patient Problems Identification Form', 'The Scale of Caregiving Burden' and 'The SF-36 Scale of Life Quality'. Nursing service was given to the patients in the experimental group according to the life model and their caregivers were given education and counselling. Nothing was given to the patients and caregivers in the control group. The collected data were evaluated by using the following methods: percentile distribution, chi-square test, t-test at individual groups, equated t-test, mann-whitney u-test, wilcoxon t-test and spearman coefficient of correlation.
 
Results: While there is no statistically significant difference between the average CGBS scores of the pre-tests of the experimental and control groups, there is a statistically significant difference between the average CGBS scores of the post-tests of the experimental and control groups. A statistically significant difference was found between the average in-group CGBS scores of the pre-tests and post-tests of the caregiver control group and experimental group. It was found that the difference between the average pre-test and post-test scores in all sub dimensions of the scale of life quality of the caregivers in the experimental groups is statistically important.
  
Conclusion: It has been determined that the home care given to stroke patients and the education given to caregivers reduce the caregiving burden of caregivers and increase their life quality.

Key Words: Caregiver, caregiving burden, education, home care, nursing, stroke, life quality, living model.