Kekeleyen okul öncesi ve ilkokul çocuklarında davranışsal, duygusal ve sosyal iyiliğin karşılaştırılması kekemelik şiddetinin iyilik üzerindeki etkisinin incelenmesi
Comparison of behavioral, emotional and social wellness in preschool and primary school children who sutter
Yazar: CANSU ALPAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Davranış = Behavior ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kekemelik = Stuttering ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Kekemelik, bireyleri psikolojik olarak etkilediği gibi sosyal yaşamlarını da etkileyen bir bozukluktur. Bireylerin duygu durumları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmekle beraber nasıl hissedildiği, nasıl davranıldığı ve iyi oluş halinde de etkiler gösterebilmektedir. Bu çalışma kekemeliği olan okul öncesi ve ilkokul çağı çocuklarının kekemelik şiddetleri ile davranış problemleri, duygusal problemler, hiperaktivite, akran sorunları, sosyal davranışları, kekemelikte geçirilen süre ve terapi süreleri ile arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Yapılan analizlerden elde edilen bulgulara göre iki grubun da güçlük puanlarının ortalamanın üstünde olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın ana değişkenini oluşturan kekemelik şiddeti ile Güçler ve Güçlükler Anketi'nin alt boyutunu oluşturan akran ilişkileri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Diğer bir alt boyut olan hiperaktivite ile kekemelik şiddeti arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Hiperaktivite ve akran ilişkileri ile yaş grupları incelendiğinde bir farklılaşma görülmemiştir. Hiperaktivite alt boyutu ile terapi süresi arasında anlamlı negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Her iki gruba da bakıldığında kekemelik şiddeti ile duygulanım, davranış, etkilenme puanları ve sosyal davranış puanları, güçlük puanları arasında anlamlı istatistiki bir fark bulunmamıştır. Terapi süresi ve kekemelikte geçirilen süreler gibi değişkenler de analize dahil edilmiştir. Bunun sonucunda güçlük puanının terapi süresi ile negatif yönlü anlamlı ilişkilere rastlanırken, kekeleme süresiyle bir ilişkisi bulunamamıştır. Diğer bir bulgu ise davranış değişkeni ile kekeleme süreleri ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak kekemeliği olan okul öncesi ve okul çağı çocuklarının kekemelik şiddeti ile davranışsal, duygusal ve hiperaktivite değişkenleri ile bir ilişkisi bulunmazken, akran ilişkileri ile arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Diğer yandan terapi süresinin güçlük puanı ile ilişkisi saptanmıştır.

Abstract:
Stuttering is a disorder that affects the individual's social life as well as psychologically. While it can have negative effects on the emotional states of individuals, it can also affect how they are felt, how they behave and their well-being. The aim of this study was to investigate the relationship between the severity of stuttering and behavioral problems, emotional problems, hyperactivity, peer relations, social behavior, time spent stuttering and therapy durations of preschool and primary school children who stutter. According to the findings obtained from the analyzes, it was observed that the difficulty scores of both groups were above the average. It has been found that there is a significant relationship between the severity of stuttering, which is the main variable of this study, and the peer relationships, which constitute the sub-dimension of the DGA. No significant relationship was found between hyperactivity, another sub-dimension, and the severity of stuttering. When hyperactivity and peer relationships and age groups were examined, no differentiation was observed. A significant negative correlation was found between the hyperactivity sub-dimension and the duration of therapy. When both groups were examined, no statistically significant difference was found between the severity of stuttering and affect, behavior, influence scores, social behavior scores, and difficulty scores. Variables such as therapy duration and time spent stuttering were also included in the analysis. As a result, while the difficulty score was found to have negative and significant relationships with the duration of therapy, no relationship was found with the time spent stuttering. Another finding is that there is a positive and significant relationship between the behavior variable and the time spent stuttering. As a result, while there was no relationship between stuttering severity and behavioral, emotional and hyperactivity variables of preschool and school age children who stutter, significant relationships were found between peer relationships. On the other hand, the relationship between the duration of therapy and the difficulty score was determined.