Liderlik tarzının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin rolü ve bir araştırma
The role of organizational justice on the effect of leadership style on organizational silence and a research
Yazar: ERKAN TAŞKIRAN
Danışman: PROF. DR. CANAN ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Adalet algısı = Justice perception ; Liderlik = Leadership ; Oteller = Accomodations for travelers and tourists ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Örgütsel sessizlik olgusu örgütlerde çok sık ve yaygın olarak görülmesine rağmen, konunun temel bileşenleri ve doğası ile ilgili olarak çok az ampirik çalışma olduğu söylenebilir. Bu yönüyle çalışanların iyileşme ve gelişme adına işi veya işyeriyle ilgili teknik ve/veya davranışsal konulara ilişkin görüş ve düşüncelerini bilinçli olarak esirgemesini ifade eden örgütsel sessizlik kavramının araştırılması gereken birçok yönü bulunmaktadır. Örgütsel sessizlik kavramı çalışanların ve örgütün performansı üzerinde etkiye sahip önemli bir davranış olarak incelenmeli ve kavramsallaştırılmalıdır. Örgütsel sessizlik olgusu ile ilişkisi olabilecek örgüt kültürü, örgüt iklimi, örgütsel adalet ve liderli tarzı vb. değişkenlerin derinlemesine araştırılması gerekmektedir.Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, liderlik tarzının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin rolünü araştırmaktır. Yöneticilerin liderlik tarzına bağlı olarak, çalışanların sessizlik davranışında bulunup bulunmadıkları ve söz konusu bu iki değişken arasındaki ilişkide çalışanların örgütsel adalet algılamalarının düzenleyici (moderatör) bir rol üstlenip üstlenmediklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu çalışmada liderlik tarzının örgütsel sessizlik davranışı üzerinde olası etkisinin, örgütsel adalet değişkeni aracılığıyla farklılaşabileceği düşünülmektedir. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerine göre değişkenler arasında farklılık olup olmadığı da araştırılacaktır.Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmıştır. İstanbul'daki beş yıldızlı otel işletmelerinde görev yapan 602 çalışan üzerinde gerçekleştirilen bu araştırma sonucunda, çalışanların ilişkisel sessizlik tutumlarının bireysel sessizlik tutumlarından yüksek olduğu görülmüştür. Çalışanların nispeten yüksek adalet algısına sahip oldukları ve yöneticilerini daha çok dönüştürücü lider olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Araştırmamızın temel amacı kapsamında, örgütsel adalet algısının dönüştürücü liderliğin ilişkisel sessizlik üzerindeki etkisinde hariç, diğer tüm değişkenler arasındaki etkileşimde moderatör rolü üstlendiği saptanmıştır. Liderlik tarzı başlı başına örgütsel sessizlik üzerinde etkili iken, örgütsel adalet algısı da dikkate alındığında, değişkenler üzerindeki etkinin farklılaştığı ve moderatör değişken olan örgütsel adalet algısının düşük ya da yüksek olmasına bağlı olarak etkinin farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
Although the phenomenon of organizational silence is widely seen in organizations, there is little empirical evidence regarding its nature and main components. Within this context there are a plenty of critical points that has to be researched of organizational silence which means employees?witholding of thoughts and ideas on purpose regarding technical and/or behavioural issues about organization where they work, in order to improve and develop processes. Organizational silence ought to be analyzed as an important attitude which has an effect on employees? and organizations? performance. The variables such as organizational culture, organizational climate, organizataional justice and leadership style are supposed to be deeply investigated.Within this context, the main objective of this research is to explore the role of organizational justice on the effect of leadership style on organizational silence. Depending on leadership style of their managers, whether employees remain silence or not and whether employees? perception of organizational justice has a moderator effect on the relation between leadership style and organizational silence. In this research, the possible effect of leadership style on organizational silence behaviour has been thought to differ through organizational justice variable. Besides whether there is a distinction among these variables depending on participants?characteristics.Questionnaire technique has been used as the data gathering method. As a result of this research conducting on 602 employees who work in five-star hotels located in Istanbul, it has been seen that employees?relationship silence attitude is higher than individual silence attitude. It has been determined that employees have relatively high organizational justice perception and also employees perceive their managers as transformational leaders. Within the main objective of the research, it has been determined that organizational justice perception has the moderator effect on the interaction among all variables except for the effect of transformational leadership style on relationship silence. While the leadsership style has an independent effect organizational silence, when organizational justice perception has been taken into consideration, it has been determined that the interaction among variables differ and depending on high or low level of organizational justice perception, the interaction changes.