Miyofasiyal ağrı sendromunda ultrason tedavisinin etkinliği
Efficacy of ultrasound treatment on myofascial pain syndrome
Yazar: GÜLİS KAVADAR
Danışman: DOÇ. DR. NİL SAYINER ÇAĞLAR
İstanbul Üniversitesi / SSK İstanbul Eğitim Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Miyofasiyal ağrı sendromu, çizgili kas içinde tetik noktalar ile karakterize bir
kompleks ağrı sendromudur ve tedavisinde çeşitli manipulatif yöntemler ve fiziksel
ajanlardan yararlanılmaktadır. Çalışmamızda, miyofasiyal ağrı sendromunda ultrason
tedavisinin etkinliği incelendi. Randomize, tek kör, plasebo kontrollü olarak planlanan
çalışmaya, trapez kası üst liflerinde saptanan tetik noktalara bağlı miyofasiyal ağrı
sendromu tanısı konulan 59 hasta (49 kadın, 10 erkek) üzerinde gerçekleştirildi. Çalışmaya
katılan 59 olgu, randomize olarak tedavi (n=30) ve kontrol grubu (n= 29) olarak ikiye
ayrıldı. Tedavi grubuna 10 seans ultrason, kontrol grubuna ise 10 seans plasebo ultrason
tedavisi uygulandı. Olguların sosyodemografik özellikleri, klinik semptomları ve fizik
muayene bulguları ile ilgili veriler toplandı. Tedavi öncesi, tedavi sonrası ve tedaviden bir
ay sonra vizüel analog skala ile olguların istirahat ve aktivite sırasındaki ağrı düzeyi, sıfırbeş
skalası ile tetik nokta hassasiyeti, algometre ile basınç ağrı eşiği ve Beck depresyon
ölçeği ile depresyon düzeyleri değerlendirildi.
Tedavi öncesinde, her iki grup arasında yaş, vücut kitle indeksi, ağrı süresi, eğitim
ve depresyon düzeyi yönünden anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Tedavi öncesi
değerlerle karşılaştırıldığında, tedaviden sonra ve bir ay sonraki kontrollerde her iki grupta
da ağrı yakınmaları, tetik nokta hassasiyeti ve depresyon düzeyinde anlamlı bir azalma (p <
0,01), basınç ağrı eşiğinde anlamlı artış (p<0,01) saptanmakla birlikte, grupların birbiriyle
karşılaştırılmasında ağrı, tetik nokta hassasiyeti ve depresyon düzeyindeki azalma ile
basınç ağrı eşiğindeki artışın tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha
yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Cinsiyet ve eğitim düzeyinin gruplardaki aktivite ve
istirahat sırasındaki ağrı, tetik nokta hassasiyeti, basınç ağrı eşiği ve depresyon düzeylerini
etkilemediği saptandı.
Sonuçlarımız, ultrason tedavisinin miyofasiyal ağrı sendromlu olguların tedavisinde
etkili olduğunu göstermektedir. Geniş örneklem grupları ve izlem periyotlarını içeren
çalışmaların yapılması bu sonuçların kanıt düzeyini arttıracaktır.
Anahtar kelimeler: Miyofasiyal ağrı sendromu, Ultrason

Abstract:
Myofascial pain syndrome is a complex pain syndrome characterised with trigger
points in skeletal muscles and some manipulative methods and physical therapy modalities
are used for the therapy. The objective of this study was to evaluate the efficacy of
conventional ultrasound therapy in the treatment of myofascial pain syndrome. 59 patients
(women, men), having trigger points in the upper trapezius muscle diagnosed as
myofascial pain syndrome were included in this randomized, single blind, placebo
controlled study. Patients were randomized into treatment group (n=30) and control group
(n=29). In the treatment group, 10 session of ultrasound was applied and 10 session of
placebo ultrasound was applied in the control group. Treatment efficacy was evaluated
clinically before the treatment, after the treatment and one month after the treatment. Pain
at rest and during function was evaluated with Visual Analog Scale, trigger point
sensitivity with pressure was evaluated with zero-five scale, pain treshold was evaluated
with algometer and depression was evaluated with Beck Depression Inventory (BDI).
There was no statistically significant difference between age, body mass index,
beginning time of pain, education and depression level (p> 0,05) before the treatment.
When compared with pretreatment values, there was statistically significant decrease in
pain, trigger point sensitivity and depression level (p < 0,01) and there was statistically
significant increase in pain treshold (p < 0,01) after and one month after the treatment, in
both groups. When the two groups were compared, decrease in pain, trigger point
sensitivity and depression level and increase in pain treshold was statistically significant in
the treatment group (p< 0,001). It was also found that sex and education level had no
statistical effect on pain, trigger point sensitivity, pain treshold and depression level.
Our findings show that conventional ultrasound therapy is efficient on the treatment
of myofascial pain syndrome. The forthcoming studies including larger samples and
follow-up periods will increase the evidence levels of these results.
Key words: Myofascial pain syndrome, Ultrasound