Düzce-Efteni Gölü vertebrata (omurgalı) faunası üzerine araştırmalar
Investigations on vertebrata fauna of Düzce-Efteni Lake
Yazar: AKİF KETEN
Danışman: PROF. DR. ERDAL SELMİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Düzce = Düzce ; Omurgalılar = Vertebrates

Özet:
Ülkemizin sulak alanlarından birisi olan Efteni Gölü 580 ha alana sahipken 1970'li yıllarda yapılan kurutma çalışmaları ile 25 hektara kadar küçültülmüştür. Sulak alanların öneminin anlaşılmasından sonra alan 1992 yılında ?Su Kuşları Koruma ve Üretme Sahası? statüsüne alınmıştır. Daha sonra gölün su tutan alanının genişletilmesi için sedde yapılmış ve göl günümüzdeki 170,2 ha'lık büyüklüğe ulaşmıştır. Efteni Gölü'nü de içine alan 764 ha'lık saha 2005 yılından itibaren ?Efteni Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası? olarak yönetilmektedir.Efteni Gölü'nün günümüzde kıyı şeridi 7 504 m, su tutan alanı 170.2 ha'dır. Göldeki su seviyesinin en yüksek değeri Mart ayında olup ortalama derinlik 130.7 cm ölçülmüştür.Araştırma alanında omurgalılardan 10 Actinopterygii, 2 Amphibia, 6 Reptilia, 129 Aves ve 9 Mammalia olmak üzere toplam 156 tür tespit edilmiştir. Balıklardan Abramis brama L., Rutilus rutilus (L.), Cobitis vardarensis Karaman, Perca fluviatilis L. ve Neogobius fluviatilis (Pall.); sürüngenlerden Emys orbicularis (L.), Anguis fragilis L., Natrix natrix (L.) ve N. tessellata (Laur.); memelilerden Cirocidura suaveolens, Scirus anomalus ve Mustela nivalis'in Düzce yöresinden kaydı ilk defa verilmiştir. Ayrıca bu çalışma yöredeki kuş türleriyle ilgili yapılan ilk kapsamlı çalışmadır. Tespit edilen kuş türlerinden 52'si Efteni Gölü için önemli kuş türü olarak belirlenmiştir.Omurgalı türlerden Emys orbicularis (L.), Aythya nyroca (Gülden.) ve Coracias garrulus L. NT, Aquila clanga Pall. VU, Oxyura leucocephala (Scop.) EN statüsündedir. Ayrıca alanda var olan 105 bitki türünden Lythrum anatolicum Leblebici & Seçmen lokal endemik olup CR ve Trapa natans L. VU statüsünde bulunmaktadır. Bu özellikleri ile Efteni Gölü ?Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alan? listesine dahil edilmelidir.

Abstract:
Efteni Lake which is a wetland in Turkey had formerly has 580 ha area, it has recently been decreased to 25 ha due to drainage applications in 1970?s. Efteni Lake was declared as ?Protection and Reproduction Area of Water Birds? status after understanding importance of wetlands in 1992. Afterwards, sets were constructed to extend holding area of lake, and thus the recent area of lake has reached up to 170,2 ha. Totally 764 ha areas including Efteni Lake has been managed as ?Efteni Lake Wildlife Development Area? since 2005.Coastal line of water holding area of Efteni lake were estimated as 7504 m and 170,2 ha, respectively. The highest level of water table was on March and average water depth was estimated as 130.7 cm.A total of 156 species were determined including 10 fish (Actinopterygii), 2 amphibian, 6 reptile, 129 bird and 9 mammals species among vertebrates . Abramis brama L., Rutilus rutilus (L.), Cobitis vardarensis Karaman, Perca fluviatalis L. and Neogobius fluviatilis (Pall) fish species; Emys orbicularis (L.), Anguis fragilis L., Natrix natrix (L.) and N. tessellata (Laur.) reptile species; Crocidura suaveolens (Pall.), Scirus anomalus Gueld. and Mustela nivalis L. mammals species were first determinations for Düzce province. This study was also the first comprehensive study for the bird species in the area. 52 determined bird species were described as important bird species for Efteni Lake.Emys orbicularis (L.) vertebrate species are in NT status and widespread in lake. Among bird species, Aythya nyroca (Gülden.) and Coracias garrulous L. were NT status, Aquila clanga Pall. was VU status and Oxyura leucocephala (Scop.) was EN status. Also Lythrum anatolicum Leblebici & Seçmen plant species is local endemic and CR status and Trapa natans L. plant species is VU status among determined 105 plant species in area. Because of these characteristics, Efteni Lake must be added to ?List of Wetlands of International Important?.