Hekimin mesleki özerkliği
Physician's professional autonomy
Yazar: EBRU KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇAKIR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Mesleki özerklik = Professional autonomy ; Sağlık hakkı = Health right ; Tıbbi özerklik = Clinical autonomy

Özet:
Son yıllarda pek çok meslek grubu tarafından dikkat çekilen mesleki özerklik ilkesi, kişilerin mesleki faaliyetlerinde hiçbir baskı altında olmadan özgürce karar almasını sağlamaktadır. Bu ilkenin önemli görülmesinin nedeni, zamanla tüm mesleklerde gelişen mesleği profesyonelce icra etme bilincidir. Bunun yanı sıra, hekimlik mesleğinin de aralarında bulunduğu birtakım meslekler uzun yıllardır profesyonel meslek olarak kabul edilir. Bu meslekler açısından bakıldığında ise mesleğin yapısı itibariyle özerklik ilkesi ve mesleki faaliyetin birbirine sıkıca bağlı olduğu görülmektedir. 
Diğer taraftan, bireylerin en önemli haklarından biri olan sağlık hakkı kullanılırken hekimler ile hastalar arasında zorunlu olarak bir ilişki kurulmaktadır. Bu ilişkinin konusunu, hastanın sağlığı ve asla tehlikeye atılamayacak olan yaşam hakkı oluşturmaktadır. Bu nedenle, sağlık hizmeti sunan hekimlerin hastanın yaşamını etkileyecek olan kararları verirken herhangi bir baskı altında kalmaması mesleki özerklik ilkesini her zamankinden daha önemli hale getirmektedir. 
Bu çalışmada; doktrinde yer alan görüşler, ulusal ve uluslararası mevzuat ile yargı kararları doğrultusunda "hekimin mesleki özerkliği" incelenmiştir. Bu kapsamda ilkenin hekim ve hastalar açısından önemi, unsurları ile sınırları irdelenerek mevzuattaki eksikliklerin nasıl giderilebileceğine ilişkin önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The principle of professional autonomy, which has been pointed out by many professional groups in recent years, enables people to make free decisions in their professional activities without any pressure. The reason why this principle is considered important is the awareness of performing the task at hand at a highly professional level. In addition to this, some professions, including the medical profession, have been accepted as professional professions for many years. In terms of these professions, it is seen that the principle of autonomy and the professional activity are tightly linked to the structure of the profession.
On the other hand, while the patients receive the right to health, which is one of the most important rights of individuals, a compulsory relationship is established between physicians and patients. The subject of this relationship is the patient health and the right to life which can never be endangered. Therefore, the principle of professional autonomy is more important than ever, because it is essential for the physicians who make the important decisions regarding the patients life, are not under any kind of pressure.
In this study, physician's professional autonomy principle are examined accordingly by the opinions in the doctrine, national and international legislation and judicial decisions. In this context, the importance of the principle for physicians and patients were examined and recommendations were made on how to overcome the deficiencies in the legislation.