Hz. Peygamber'in dilinde sayılar
The numbers in the language of The Probhet Mohamed (Pbuh)
Yazar: NACİYE GÜLSÜM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ERUL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hadis Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Din kültürü = Religious culture ; Din-kültür ilişkileri = Religious-culture relations ; Hadis = Hadith ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kültür = Culture ; Rivayetler = Rumours ; Sayılar = Numbers ; İslamiyet = Islam

Özet:
Sayılar ile din ve kültürlerin dil dışındaki özellikleri arasında, nesiller boyunca karşılıklı olarak birbirlerini etkiledikleri bir tür simbiyotik ilişki olduğu görülür. Bu ilişki mitolojik anlatıların içinde, ibadethanelerde, dinî ritüellerde, teolojik ve bilimsel çalışmalarda karşılık bulmuştur. Her dönemde kullanılan ve bunlar üzerinden insanlara daha net mesajlar verilen sayıları, Hz. Peygamber de İslâm'ı tebliğinde değişik vesilelerle, muhtelif maksatlarla muhataplara yönelik olarak kullanmıştır. Ancak bu sayısal ifadelerin yorumuna dair anlama çalışmalarında ihtilafa düşülmüştür. Bu noktadan hareketle araştırmamız, genelde farklı din ve kültürlerde sayıları, özelde de Nebevî beyanda sayıların "din", "vahiy", "Kur'ân", "peygamberlik" ve "sünnet" bütünlüğü içerisinde sağlıklı bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasını hedeflemiştir. Elinizdeki bu çalışma, çeşitli örnekler üzerinden sayıların Hz. Peygamber'in dilinde nasıl anlam kazandığı ve bugün nasıl yorumlanabileceğine yöneliktir. 
Hadis rivâyetlerindeki sayısal ifadeler içerisinden, ilgili olduğu konuya göre kesin bir rakam belirtenler vardır. Namazdaki rekât sayıları, zekât miktarları, oruç günleri gibi farz ibadetlerle ilgili olanlar ile şâhitlik, mirâs taksimi ve had cezaları gibi hukuk-i meselelerle ilgili hadislerdeki sayılar, kesin sayısal bir değere sahiptir. Diğer yandan Hz. Peygamber'in dilinde kesret ifade eden mübalağalı ve soyut sayıların genellikle tergîb ve terhîb ifade ettiği, aynı zamanda cennet-cehennem gibi gaybî konuların anlatılması/anlaşılması amacıyla kullanıldığı anlaşılmaktadır.  Bu nedenle hadislerde yer alan sayı ve miktarların hangisinin kesinlik ifade ettiği, hangisinin sınırlayıcı olmadığı hususu, hadislerin doğru anlaşılmasında kayıtsız kalınmaması gereken bir ilke olarak karşımıza çıkmaktadır. Rivâyetlerde yer alan bu sayısal ifadeleri, kültürel ve dinî veriler eşliğinde düşünmek, Kur'ân ile bütüncül olarak ele almak, hadisin vermek istediği mesajın anlaşılmasını kolaylaştıracaktır.

Abstract:
It is seen that there is a kind of symbiotic relationship between numbers and the non-linguistic features of religions and cultures, in which they mutually influence each other over generations.  This relationship has found a response in mythological narratives, places of worship, religious rituals, theological and scientific studies.  The numbers used in every period and through which clearer messages are given to people,  The Prophet mohamed also used Islam for various purposes in his preaching.  However, there has been controversy in the comprehension studies on the interpretation of these numerical expressions.  From this point of view, our research aimed to understand and interpret numbers in different religions and cultures in general, and the numbers in Prophetic declaration in a healthy way within the integrity of "religion", "revelation", "Qur'an", "prophecy" and "sunnah".  This study in your hand, through various examples, the number of It is about how it gained meaning in the language of the Prophet mohamed and how it can be interpreted today.
 Among the numerical expressions in the hadith narrations, there are some that indicate a definite number according to the subject it is related to.  The numbers in the hadiths related to obligatory acts such as the number of rak'ahs in prayer, zakat amounts, fasting days, and legal matters such as witnessing, inheritance division and hadd punishments have a definite numerical value.  On the other hand,  It is understood that exaggerated and abstract numbers expressing multiplicity in the language of the Prophet generally express tergib and terhib, and are also used to explain understand the unseen subjects such as heaven and hell.  For this reason, the issue of which of the numbers and quantities in the hadiths expresses certainty and which is not limiting emerges as a principle that should not be ignored in the correct understanding of the hadiths.  Considering these numerical expressions in the narrations in the light of cultural and religious data and considering them holistically with the Qur'an will make it easier to understand the message that the hadith wants to convey.