Merkez bankalarının döviz politikalarında opsiyon borsalarını kullanabilirliği
Usability of central banks in options markets for exchange rate policies
Yazar: BÜLENT DİCLEHAN ÇADIRCI
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜDİYE ŞİMŞEK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Merkez bankaları, ulusal paranın değerinde gözlenen aşırı artış ve azalışları engellemek ya da aşırı oynaklığı azaltmak için döviz piyasalarına müdahale etmektedir. Geleneksel müdahale araçlarının maliyetinin yüksek olması merkez bankalarının türev araçlarını kullanımı gündeme getirmiş; Meksika ve Kolombiya Merkez Bankaları türev araç çeşitlerinden biri olan opsiyon sözleşmelerini kullanarak döviz piyasasına müdahale etmişlerdir.
Bu çalışma; Kolombiya Merkez Bankasının 01.12.1999-28.12.2012 tarihleri arasında opsiyon sözleşmeleri, ihaleler ve direk müdahaleler vasıtasıyla döviz piyasasına yaptığı günlük müdahalelerin döviz kuru seviyesi ve kurlardaki oynaklık üzerindeki etkilerini E-GARCH modeli ve olay inceleme yaklaşımı çerçevesinde incelemektedir.
Çalışmada, Kolombiya Merkez Bankasının döviz piyasasına yapmış olduğu müdahaleler hem bir bütün olarak ele alınmış hem de müdahale türleri ayrıştırılarak opsiyon sözleşmelerinin etkinliği incelenmeye çalışılmıştır. Bununla beraber farklı amaçlar doğrultusunda kullanılan opsiyon türlerinin döviz kurları seviyesi ve oynaklık üzerinde farklı bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır.
Kolombiya Merkez Bankasının döviz piyasasına gerçekleştirdiği müdahaleler toplamda beş farklı modelle incelenmiştir. Müdahaleler bir bütün olarak ele alındığında döviz kuru seviyesini ve oynaklığını gecikmeli olarak ancak olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Çalışmanın temelini oluşturan opsiyon sözleşmelerinin bir müdahale aracı olarak kullanımının ise döviz kurları seviyesi ve oynaklık üzerinde genelde azaltıcı bir etkisi olduğu gözlenmiştir.
Merkez bankalarının opsiyon sözleşmelerini kullanarak döviz piyasasına müdahale etmeleri, avantajları yanında dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Merkez bankaları piyasada karşı karşıya kalabileceği riskleri iyi etüt eder ve önlemlerini alırsa; yeteri kadar derinleşmiş türev piyasalarda opsiyonların, geleneksel müdahale çeşitlerini tamamlayıcı bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler:
Türev Piyasalar, Merkez Bankası Müdahaleleri, Opsiyon Sözleşmeleri, E-GARCH Analizi, Olay İnceleme Yaklaşımı

Abstract:
Central Banks intervenes in exchange markets in order to reduce the extreme instability or to prevent the excessive increases and decreases observed in the value of national currency. The high cost of traditional intervention instruments has brought up the use of derived demands of central banks. Mexico and Colombia Central banks have intervened in exchange market by using the option agreement which is a type of derived demand. This study investigates the effects of Columbia Central Bank interventions from 01.12.1999 to 28.12.2012 in the foreign exchange market on the level of exchange rate and on instability in the rates within the framework of E-GARCH model and event-study approach through option agreements, biddings and direct interventions. This paper deals with the Colombia Central Bank interventions in the foreign exchange market as a whole and it also examines the efficiency of option agreements by classifying the types of interventions. In addition to this, whether the types of option used for different aims have a different impact on the level of foreign exchange and instability or not were investigated. The Colombia Central Bank interventions in exchange market were studied via five different models. When the interventions were taken into consideration as a whole, it was found that they affected the level of exchange rate and the instability affirmatively. When the option agreements forming the basis for the study were used as an intervention tool, their reducing effect on the level of foreign exchange rates and instability were observed. Central Banks interventions in foreign exchange market by using the options contracts bring both advantages and disadvantages. If the central banks examine the risks which they may face well and take the necessary measures, it is believed that they can employ the options as a complementary intervention tool in the adequately deepened derived demands. 

Key Words:
Derivatives Markets, Central Banks Interventions, Option Contracts, E-GARCH Analysis, Event-Study Approach.