Gündelik toplumsal yaşam pratiklerinde makro kurumsal yapıların rolü koşullar, sorunlar ve beklentiler (Isparta örneği)
The role of macro institutional structures in daily social life practices: conditions, problems and expectations (Isparta case)
Yazar: GİZEM TAN EREN
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZKUL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Güven = Confidence ; Sosyal sermaye = Social capital ; Toplumsal kurumlar =   ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Modern toplumlarda birey yaşamının hemen her yönü toplumsal kurumlar ile kuşatılmıştır. Bu yüzden gündelik yaşamın sürdürülmesinde aile, eğitim, boş zamanları değerlendirme, sağlık, ekonomi, çalışma yaşamını düzenleyici bir kurum olarak sosyal güvenlik kurumu, din, hukuk, siyaset kurumları etkin bir rol üstlenmektedir. Toplum içinde belirli şahsiyet kalıplarının oluşması ve bireylerin beklentilerinin şekillenmesi toplumsal kurumlar yoluyla gerçekleşmektedir. Bu çalışmada; Türkiye'de toplumsal yapı, kurumsal özellikleriyle betimlenmeye ve kurumların mevcut işlevlerinin birey algısındaki ve yaşamındaki yansımaları; güven, memnuniyet ve yaşam kalitesi bağlamında tespit edilmeye çalışılmaktadır. Bu kapsamda öncelikle toplumsal kurumların işlevlerini gerçekleştirme ya da bireylerin beklentilerini karşılama düzeylerinin bireylerin demografik nitelikleriyle ilişkisi incelenmektedir. Aynı zamanda kurumsal beklentilerin karşılanma derecesi ile bireylerin kurumsal açıdan bir sorun yaşadıklarında sorunların çözümü için enformel ilişkilere başvurma durumları arasında da bir ilişkinin varlığı sorgulanmaktadır. Böylelikle bir sosyal sermaye göstergesi olarak güvenin hâkim olduğu enformel ilişkilerin bireylerin gündelik yaşamlarında nasıl bir yer kapladığı incelenmiştir. Bu amaçla, çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılarak çalışmanın gerçekleştirilmesinde yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmış sorulardan oluşan anket formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Isparta merkez ve merkeze bağlı köyler içinde 18 yaş ve üzeri nüfus dikkate alınarak, %95 güven düzeyi ve %5 göz yumulabilir yanılgı payı ile belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda, bireylerin toplumsal kurumlara yönelik yaptıkları değerlendirmelerin, demografik özelliklerine göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Öte yandan, bireylerin sosyal ve kültürel sermaye potansiyelinin elverdiği koşullar doğrultusunda, ihtiyaç duydukları ilişkilerin toplumsal kurumlara göre farklılık gösterdiği ve genel anlamda toplumsal kurumların beklentileri karşılama düzeyinin; güven, memnuniyet ve yaşam kalitesi değerlendirmeleri ile yakın ilişki içinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In modern societies, almost every aspect of individual life is surrounded by social institutions. For this reason, family, education, leisure time, health, economy, social security institution, religion, law and political institutions play an active role in the maintenance of daily life. The formation of certain personality patterns in society and the shaping of individuals' expectations are realized through social institutions. In this context, firstly, the relationship between the levels of performing the functions of social institutions or meeting the expectations of individuals with the demographic characteristics of individuals is examined. At the same time, the existence of a relationship between the degree to which institutional expectations are met and the fact that individuals resort to informal relations to solve problems when they experience an institutional problem is also questioned. Thus, as an indicator of social capital, the role of informal relations dominated by trust in the daily lives of individuals has been examined. For this purpose, a questionnaire form consisting of semi-structured and structured questions was used in the study by using the quantitative research method. The sample of the study was determined with a 95% confidence level and a tolerable margin of error of 5%, taking into account the population aged 18 and over in the center of Isparta and its villages. As a result of the findings obtained in the research, it has been determined that the evaluations of individuals towards social institutions vary according to their demographic characteristics. On the other hand, in line with the conditions allowed by the social and cultural capital potential of individuals, the relations they need differ according to the social institutions, and the level of meeting the expectations of the social institutions in general; It was concluded that there is a close relationship with the evaluations of trust, satisfaction and quality of life.