Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası omuz ağrısının giderilmesinde semi rekümbent pozisyonunun etkisi
Effect of semi recumbent position on shoulder pain after laparoscopic cholecystectomy
Yazar: ÜLKER KARDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL YILMAZ ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Cerrahi = Surgery ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kolesistostomi = Cholecystostomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Semi rekümbent = Semi recumbent ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Bu araştırmanın amacı; laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası omuz ağrısı gelişen hastalara semi rekümbent pozisyonunun verilmesinin ağrıyı azaltmadaki etkisini değerlendirmektir. Araştırma prospektif yarı deneysel klinik bir çalışmadır. Araştırma örneklemini, Nisan-Temmuz 2021 tarihleri arasında Ankara ilinde bir hastanenin Genel cerrahi kliniğinde laparoskopik kolesistektomi uygulanmış 70 hasta oluşturmuştur. Bu araştırmada deney grubuna alınan 35 hastaya semi rekümbent pozisyonu ve kontrol grubuna alınan 35 hastaya ise kliniğin rutin uygulamasında olan supine pozisyonu verilmiştir. Araştırma verileri Hastaların Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Veri Toplama Formu, Ağrı Takip Formu ve Hasta Memnuniyet Değerlendirme Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik testler kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları arasında hemodinamik parametreler, ağrı, analjezi kullanımı, bulantı ve antiemetik kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Deney grubundaki hastaların ağrı bölgesinin süreçlere göre değiştiği; kliniğe geldiği saatte ağrısının en çok insizyon bölgesinde daha sonra ise her iki omuzda, postop 6. saatte en çok sırtta daha sonra her iki omuzda, postop 12. saatte ise en çok sırt ve her iki omuzda ağrı hissettiği saptanmıştır. Kontrol grubundaki hastaların ise ağrı bölgesinin süreçlere göre değiştiği; kliniğe geldiği saatte ağrısının en çok insizyon bölgesinde daha sonra ise sağ omuzda, postop 6.saatte en çok sırt bölgesinde daha sonra her iki omuzda ağrıyı hissettiği ve postop 12.saatte çoğunlukla hastaların ağrısının olmadığı saptanmıştır. Bu araştırma sonuçlarına göre semi rekümbent pozisyonun hastanın hemodinamik parametreleri, ağrısı ve bulantısı üzerine olumsuz herhangi bir etki göstermemesi nedeniyle, hastalarda hemşireler tarafında güvenle uygulanabilecek pozisyonlar arasında yer alması, omuz ağrısını azaltma ve önlemede pozisyonunun etkisini ortaya koyacak farklı örneklem, pozisyon ve cerrahi türlerinde daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to evaluate the effect of semi recumbent position, practiced to patients having post-laparoscopic-cholecystectomy operation shoulder pain, to reducing pain. The research is quasi-experimental study. Sample of the research is generated by 70 patients who had laparoscopic-cholecystectomy operation on general surgery clinic in a hospital in Ankara between April and July 2021. The experimental group including 35 patients is practiced semi recumbent position whereas the control group including the other 35 patients is practiced supine position which is a routine clinic practice. Research data is collected by use of Questionnaire on the Descriptive Characteristics of Patients, Pain Observation Form, and Patient Satisfaction Evaluation Form. Descriptive statistics, parametric and non-parametric tests are used for analyzing the data. Comparing experimental group and control group, any statistically significant difference is not determined in terms of haemodynamic parameters, pain, analgesia use, nausea, and antiemetic use (p>0,05). Pain spots of the patients in the experimental group are observed to change during the process. In the first hour of clinic visit, the pain is mostly observed at incision spot at first and on both shoulders later. In the postop sixth hour, it is observed at back mostly and on both shoulders later. And in the postop twelfth hour, it is observed at back on both shoulders mostly. Pain spots of the patients in the control group are observed to change during the process. In the first hour of clinic visit, the pain is mostly observed at incision spot at first and right shoulder later. In the postop sixth hour, it is observed at back mostly and on both shoulders later. And in the postop twelfth hour, it is determined that the patients did not have pain. According to the research results, as semi recumbent position does not have any negative effect on patients' haemodynamic parameters, pain, and nausea, it is suggested that semi recumbent position should be considered as a safe position that can be practiced on patients by nurses, and that further studies should be practiced considering different samples, positions, and surgical types on reduction and prevention of shoulder pain.