Doğumda travma bilgisi içeren bakım eğitim programının oluşturulması ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Creating and testing A training program on trauma informed care during childbirth
Yazar: GÖZDE GÖKÇE İSBİR
Danışman: PROF. DR. MUALLA YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğum = Delivery ; Doğum yaralanmaları = Birth injuries ; Eğitim programları = Education programs ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Ebeler doğumda TBB (Travma Bilgisi İçeren Bakım) sunmada iyi konumdadırlar. Ancak ebelerin
doğumda TBB'ı sunma konusunda özgüvenlerinin yetersiz olduğu, iyi yapılandırılmış eğitim
programlarına gereksinimleri olduğu belirtilmektedir. Bu araştırma, doğumda travma bilgisi
içeren bakım eğitim programının kapsamını oluşturmak ve niteliğini bilgi, tutum ve davranış
çerçevesinde değerlendirmek amacıyla ön test-son test- izlem test kullanılan yarı deneysel
araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri Mayıs 2022- Ağustos 2022 tarihleri arasında
toplanmıştır. Araştırmacılar tarafından yapılandırılan eğitim programı çevirim içi online
platformda dörder saatlik üç oturumda toplam 12 saatte sunulmuştur. Araştırmada veri
toplama aracı olarak tanıtıcı bilgi formu, katılımcıların eğitim programı öncesi, sonrası, ve
uygulama sonrasındaki doğumda TBB'a yönelik bilgi, tutum ve becerilerini değerlendirmeye
yönelik ön test, son test, izlem test formları online form olarak uygulanmıştır. Araştırmaya 272
ebe başvurmuş, bunlardan 208'i ön testi yaparak eğitime başlamış ancak 162 ebe eğitimi
tamamlayarak son testi yapmış, 140 ebe ise TBB'i uygulayıp izlem testini yaparak tüm eğitim
sürecini tamamlamıştır. Nicel verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, tek faktörlü
tekrarlanan ölçümlerde ANOVA ve Cochran Q testi, nitel verilerin analizinde ise içerik ve
tematik analiz kullanılmıştır. Katılımcıların eğitim öncesi, sonrası ve uygulama sonrası bilgi ve
beceriye yönelik puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<.05) ancak
tutuma yönelik puan ortalamalarında farklılığın anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Ayrıca
doğumda TBB eğitiminde programa psikolojik bakım ve TBB'a özel destekleyici temel konuların
eklenmesi, programda yer alan bazı konuların detaylandırılması, özellikle TBB'ın uygulama
sürecini etkileyen kolaylaştırıcı ve güçleştirici/engelleyici faktörlerin eğitim içeriğine entegre
edilmesi, kullanılan eğitim materyallerinin çeşitlendirilmesi, doğum ekiplerinde yer alan tüm
disiplinlere benzer eğitimlerin verilmesi, eğitimlerin yüz yüze yapılması, online yapılma
durumunda etkileşimi arttıracak planlamaların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Konsültasyon liyezon psikiyatri hemşirelerinin TBB eğitim programlarında yer alması, doğumda
travmatize olan kadın, aile ve doğum ekiplerinin travmalarının tanılanma, tedavi ve
rehabilitasyon süreçlerinde rol ve sorumluluklarının tanımlanarak görev almaları
önerilmektedir. Ayrıca, katılımcıların önerileri doğrultusunda yeniden yapılandırılan eğitim
programlarının değerlendirilmesine yönelik araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Midwives are in a good position to offer TIC (Trauma Informed Care) at childbirth. However, it
is stated that midwives have insufficient self-confidence in presenting TIC at birth and they need
well-structured training programs. This research was carried out as a quasi-experimental
research using pretest-posttest-follow-up test in order to create the framework of the training
program that includes trauma informed care at childbirth and to evaluate its quality within the
knowledge, attitude and behavior. The data of the research were collected between May 2022
and August 2022. The training program, structured by the researchers, was presented on the
online platform in three sessions and four-hour for a total of 12 hours. As a data collection tool
in the research, an introductory information form, pre-test, post-test, and follow-up test forms
were applied as online forms to evaluate the knowledge, attitudes and skills of the participants
towards TIC at birth. 272 midwives applied to the study, 208 of them started training by making
the pre-test, but 162 midwives completed the training and completed the post-test, and 140
midwives completed the whole training process by applying the TIC and performing the follow-
up test. Descriptive statistics, repeated measurements with one factor ANOVA and Cochran Q
tests were used in the analysis of quantitative data and content and thematic analysis were used
in the analysis of qualitative data. It was determined that the participants' mean scores for
knowledge and skills after the training program increased statistically (p<.05), but the
difference in the mean score for attitude was not significant (p>.05). In addition, adding
psychological care and specific and basic supportive topics about TIC related childbirth
program, detailing some of the topics in the program, integrating the facilitating and
hindering/blocking factors that affect the application process of TIC into the training content,
diversifying the training materials used, taking place in the delivery teams. It has been
concluded that similar trainings should be given to all disciplines in the field, face-to-face
training, and plans to increase interaction should be made in case of online training. It is
recommended that consultation lision psychiatry nurses take part in TBB training programs,
and that their roles and responsibilities are defined in the diagnosis, treatment and
rehabilitation processes of traumatized women, families and childbirth teams. In addition, it is
recommended to conduct research on the evaluation of the restructured training programs in
line with the suggestions of the participants.