Acil servis aydınlatma tasarım rehberi
Emergency service lighting design guide
Yazar: FİRDEVS KULAK TORUN
Danışman: DOÇ. DR. DAMLA ALTUNCU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Acil servis birimleri bir hastanenin en önemli mekanları arasındadır. Çünkü bu birimlerde sürekli hizmet verilmektedir. Bu yüzden bu mekanların tasarım aşaması önem kazanmaktadır. Acil servisler, mimari anlamda tüm ihtiyaçlara cevap verecek şekilde tasarlanmalıdır. Ancak bu anlamda mekan içerisinde aydınlatma tasarımı da özellikle dikkat edilmesi gereken bir tasarım alanıdır. Bu sebeble araştırmada acil servis birimlerinin aydınlatması üzerine çalışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde yapılan literatür taraması sonucunda acil servis birimlerinde aydınlık düzeylerine yönelik bir çalışmanın olması gerektiği düşüncesiyle yola çıkılmıştır. Sonrasında yapılan araştırmalar ve ilk gözlemler neticesinde amaç, kapsam, hipotez, evren, örneklem ve yöntem belirlenmiştir. İlk olarak sağlık alanında bir çok yenilikte pilot bölge uygulamalarının yapıldığı Denizli ilinin Merkezefendi ilçesinde yer alan yataklı sağlık tesislerinin acil servis birimlerinde çalışmanın yapılmasına, ardından bu çalışmalar kapsamında gözlem, fotoğraflama, aydınlık düzeyleri ölçümleri ve personeller ile görüşmeler yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan alan çalışması sonucunda elde edilen veriler ile aydınlatma konusunda belirli standartlara ulaşılması hedeflenmiştir. Elde edilen standartlar ile bir aydınlatma tasarım rehberi oluşturulması planlanmıştır. Ardından çalışmada kullanılacak araştırma deseni oluşturulmuştur. İkinci bölümde acil servis birimlerinin tarihçesi, eylem alanları ve gereklilikleri, acil servis birimlerinde bulunması gereken mekanlar ve bu alanların mekansal özellikleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, mekansal özellikleriyle tanıtılan acil servis birimlerinin aydınlatılması ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Acil servis birimlerinin aydınlatmasının genel özellikleri, bu birimlerde bulunan mekanların aydınlatılması, görsel konfor koşulları, aydınlatma sistemleri ve sistemlerde kullanılan yöntemler aktarılmıştır. Bu bölümde ele alınan özellikler ile alan çalışmasında incelenecek veriler tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde alan çalışmasına yer verilmiştir. İlk olarak evren ve örneklem tanıtılmıştır. Ardından ele alınan acil servis birimlerinde yapılan gözlem, ölçüm ve görüşmeler belirli bir sistemle aktarılmıştır. Beşinci bölüm sonuç ve öneriden oluşmaktadır. Sonuç bölümünde elde edilen verilerin karşılaştırması yapılmıştır. Yapılan karşılaştırmalar ve personel görüşmelerinde elde edilen veriler ile konu ile ilgili standartlar belirlenmiştir. Öneriler bölümünde ise dikkat edilmesi gereken hususlara değinilirek, acil servis aydınlatma tasarım rehberi oluşturulmuştur.

Abstract:
Emergency department units are among the most important places of a hospital.Because these units provide continuous service. Therefore, the design stage of these spaces is gaining importance. Emergency services should be designed to meet all architectural needs. However, lighting design within the space is a design area that needs to be paid special attention. For this reason, the lighting of emergency units was studied. In the first part of the study, as a result of the literature review, it was decided that there should be a study on the level of light in emergency units. The aim, scope, hypothesis, universe, sample and method were determined as a result of the researches and initial observations. Firstly, it was decided to work in the emergency service units of the inpatient health facilities in the Merkezefendi district of Denizli, where many innovations in the field of health were implemented in the pilot region. Subsequently, it was decided to conduct observations, photographs, measurements of brightness levels and interviews with staff. With the data obtained as a result of the field study, it is aimed to reach certain standards regarding lighting. With the obtained standards, a lighting design guide was planned. In the third section, the information about the illumination of the emergency service units introduced with their spatial features is given. The general characteristics of the lighting of emergency units, the lighting of the spaces in these units, visual comfort conditions, lighting systems and methods used in the systems are explained. The characteristics discussed in this section and the data to be examined in the field study are determined. In the fourth chapter, a field study is given. First, universe and sample are introduced. Then, observations, measurements and interviews made in the emergency service units were conveyed through a certain system. The fifth section consists of conclusions and recommendations. The comparison of the data obtained in the conclusion section was made. Comparisons and data obtained from personnel interviews and related standards were determined. In the Recommendations section, the issues to be considered are addressed and an emergency room lighting design guide has been created.