Sosyal sermaye ve yenilikçilik arasındaki ilişkide özümseme kapasitesinin rolü
The role of absorptive capacity in the relation between social capital and innovation
Yazar: MUSTAFA ALİ BAYRAK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA GÜNDÜZ ÇEKMECELİOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sosyal sermaye = Social capital ; Yapısal eşitlik modelleme = Structural equation modeling ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Özümseme kapasitesi = Absorptive capacity

Özet:
Küresel rekabet ortamında işletmeler varlıklarını devam ettirebilmek için ürün/hizmetlerini farklılaştırarak, üretim süreçlerinin etkinlik ve verimliliğini artırarak, yeni pazarlar yaratarak yenilikçilik yapmak zorundadırlar. Bu sebeple, işletmeler yenilikçilik oluşturabilmek için yeni bilgilere ihtiyaç duyarlar. Bilgi ise işletmelerin diğer aktörler ile oluşturdukları dışsosyal ağlarda ve işletmenin içinde çalışanların ve bölümlerin yer aldığı işletme içi sosyal ağlarda bulunmaktadır. Sosyal ilişkilerde yer alan bilginin işletme tarafından değer yaratan çıktılara dönüştürülmesi için öncelikle işletme tarafından bilginin varlığının fark edilmesi gerekmektedir.
Bu tezde, işletmelerin sahip olduğu sosyal sermayenin yenilikçilik faaliyetlerine etkisi incelenmektedir. İlave olarak, işletmenin bilgiyi bulma ve kullanma yeteneği olan özümseme kapasitesinin bu ilişkide aracılık etkiside ele alınmıştır. Yazında daha önce yapılan çalışmalara dayanan teorik temele göre önerilen modelde, "içsel sosyal sermaye" ve "dışsal sosyal sermaye" dışsal (exogenous) değişken, "yenilikçilik" içsel (endogenous) değişken, "özümseme kapasitesi" aracı (mediator) değişken olarak belirlenmiştir. Kocaeli Sanayi Odasına kayıtlı 252 işletmeden yapılandırılmış soru formatı ile sağlanan veriler kullanılarak Maksimum Olabilirlik (Maxium Likelihood) tahmin yöntemi ile yapılan analizin sonuçları; işletmelerin sosyal sermayeleri ve yenilikçilikleri arasında olumlu bir ilişkinin var olduğunu,  özümseme kapasitesinin bu ilişkiye aracılık ettiğini göstermektedir. Bu araştırma, yazında sosyal sermaye, özümseme kapasitesi ve yenilikçilik arasındaki ilişkiyi içeren az sayıdaki çalışmaya nicel olarak katkı sağlamakla birlikte, hem iç hem de dış bileşenleri ile birlikte sosyal sermayenin yenilikçilik üzerindeki etkisini ve bu etkide özümseme kapasitesinin rolünü örgütsel düzeyde inceleyerek yönetim ve organizasyon yazınına özgün bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
In order to maintain their existence in the global competitive environment, firms have to innovate by differentiating their products/services, increasing the effectiveness and efficiency of production processes, and creating new markets. Hence, firms need new information to create innovation. Information is available in external social networks that businesses create with other actors, and in intra-organizational social networks that include employees and departments within the organization. 
In this thesis, the effect of social capital of enterprises on innovation activities is examined. In addition, the mediation effect of the absorptive capacity of the firms, which is the ability to find and use information, is also discussed. The model proposed according to the theoretical basis extracted from the previous studies in the literature includes "internal social capital" and "external social capital" as exogenous variables, "innovation" as endogenous variables, and "absorptive capacity" as mediator variables. The findings of the analysis conducted with the Maximum Similarity (Maxium Likelihood) estimation method using the data provided by the structured question format from 252 businesses registered to Kocaeli Chamber of Industry shows that the relationship between the social capital of a firm amd innovativeness of a firm is positive, that the absorptive capacity mediates this relationship, as well. Although this research contributes empirically to the few studies in the literature that include the relationship between social capital, absorptive capacity, and innovation, it also attempts to make an original contribution to the management and organization literature by examing the effect of social capital including both internal and external aspects on innovation and the role of absorptive capacity in this effect at the organizational level.