Nondiyabetik hasta popülasyonunda HbA1c değerinin ve koroner arter hastalığı tanısının korelasyonu
Correlation of HbA1c value and coronary artery disease diagnosis in nondiabetic patient population
Yazar: YILDIZ KAYALI
Danışman: DOÇ. DR. ACLAN ÖZDER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalığı tüm dünyada en önde gelen morbidite ve mortalite nedenleri arasında sayılmaktadır. Koroner hastalıklar açısından koruyucu hekimliğin temelinde ise hastaların daha sağlıklı ve uzun yaşam sürelerinin daha düşük maliyetler ile sağlanabilmesi yatmaktadır. Bu sebeple koruyucu hekimlik görevinde koroner arter hastalığı riskinin belirlenebilmesine olanak sağlayacak biyokimyasal belirteçlere ihtiyaç vardır. Bizim çalışmamız HbA1c'nin koroner arter hastalığının
öngörülmesinde kullanılabilirliğini sorgulamayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2016 ve Haziran 2018 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Kardiyoloji polikliniklerine başvuru yapan ve çeşitli nedenlerle anjiografi endikasyonu konulan hastalar retrospektif olarak taranmıştır. Bilinen diyabet hastalığı olanlar veya HbA1c değeri 6,5 ve üzerinde olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Toplam 247 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Yaş aralığı 30-90 olarak belirlenmiştir. Darlık gruplarına göre karşılaştırmalı HbA1c verileri elde edilmiş ve istatistiksel anlamlılık aranmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken Student t Test, Oneway Anova Test, Bonferroni test, Kruskal Wallis test ve Bonferroni-Dunn test kullanılmıştır. Stenoz pozitifliği üzerine etki eden risk faktörlerinin incelenmesinde Lojistik Regresyon analizi (Backward Stepwise) kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Pearson Ki-Kare testi ve Fisher- Freeman-Halton testi kullanıldı.  Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Herhangi bir koroner arterde darlığı olmayan 120 hasta, sadece bir koroner arterde >%50 darlık tespit edilmiş 56 hasta, birden fazla koroner arterde >%50 darlık tespit edilmiş 71 hasta çalışmaya alınmıştır. Stenoz derecesine göre HbA1c ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Anlamlı farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını saptamak için yapılan ikili karşılaştırmalar sonucu; stenoz derecesi multiple >%50 olan grubun HbA1c ölçümleri, stenoz derecesi <%50 olan (p=0,001) ve stenoz derecesi single >%50 olan (p=0,001) gruplardan yüksek bulunmuştur (p<0,01). HbA1c düzeyi 5,7-6,5 olan olgularda stenoz (+) oranı, HbA1c düzeyi <5,69 olan olgulardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). HbA1c düzeyinin 5,7-6,5 olması stenoz görülme riskini 6,260 katına çıkartmaktadır. HbA1c için ODDS oranı 6,260 (%95 CI: 3,160- 12,401)'dir. Stenoz pozitifliğine göre HbA1c için cut off noktası 5,6 ve üzeri olarak saptanmıştır. Yapılan regresyon analizinde de HbA1c koroner arter hastalığı için ağımsız bir risk faktörü olarak karşımıza çıkmıştır. HbA1c ölçümlerindeki bir birimlik artış stenoz pozitif olma riskini 12,424 katına (%95 CI: 5,990-25,767) çıkartmaktadır.
Sonuç: Yaptığımız geriye yönelik gözlemsel çalışmada diyabetik olmayan bireylerde HbA1c'nin koroner arter hastalığını belirlemede ve hastalığın şiddetini göstermede bağımsız bir belirteç olarak  kullanılabileceğini gösterdik. Bu sonucun koruyucu hekimlikte, hangi hastaların risk altında olduğu veya koruyucu sağlık işlemlerine alınması gerektiğini göstermesi açısından bize fikir verebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Nondiyabetik, HbA1c, koroner arter hastalığı

Abstract:
Aim: Coronary artery disease is one of the leading cause of morbidity and mortality worldwide. In terms of coronary diseases providing healthy and long life with lower costs forms the basis of preventive medicine. For this reason, biochemical markers are needed to determine the risk of coronary artery disease in protective medicine. Our study aimed to question the predictivity of HbA1c in coronary artery disease.
Materials and Methods: Patients with an indication for coronary angiography who were admitted to Bezmialem Vakif University Cardiology Policlinics between January 2016 and June 2018were screened retrospectively and included. Patients with known diabetes or those with HbA1c values of 6.5 and above were excluded from the study. A total of 247 patients were included in this study. The age range is determined as 30-90. Comparative HbA1c data were obtained according to stricture groups and
statistical significance was sought. For statistical analysis NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program was used. Student t Test, Oneway Anova Test, Bonferroni test, Kruskal Wallis test and Bonferroni-Dunn test were used to evaluate the study data. Logistic Regression Analysis (Backward Stepwise) was used to examine the risk factors affecting stenosis positivity. Pearson's chi-square test and Fisher-Freeman-Halton test were used to compare qualitative data. Significance was evaluated at p <0.05 level.
Results: One hundred twenty patients with no stenosis in any coronary artery, 56 patients with only >50% stenosis in one coronary artery, and 71 patients with more than one coronary artery stenosis were enrolled in the study. There was a statistically significant difference between the HbA1c measurements according to the degree of stenosis (p = 0.001; p <0.01). As a result of the paired comparisons to determine which group has the meaningful difference; the HbA1c measurements of the multipl stenosis group were more than the groups of less than 50% (p=0.001) and single >50% stenosis
(p = 0.001)(p <0.01). Stenosis (+) ratio was found to be significantly higher in patients with HbA1c level 5.7-6,5 than HbA1c level <5.69 (p = 0.001; p <0.01). The fact that 5.7-6.5 HbA1c level increases the risk of stenosis to 6.260 fold. The ODDS ratio for HbA1c was 6,260 (95% CI: 3,160-12,401). The cut off point for HbA1c was found to be 5.6 and above according to stenosis positivity. In the regression analysis, HbA1c was an independent risk factor for coronary artery disease. One-unit increase in HbA1c measurements increases the risk of being stenosis positive to 12,424 times (95% CI: 5,990-25,767).
Conclusion: In this retrospective observational study, we showed that HbA1c can be used as an independent marker in identifying coronary artery disease and it is indicating the severity of the disease in non-diabetic individuals. This result may give us an insight in preventive medicine in terms of which patients are at risk or need to be taken into protective health procedures.
Key words: Nondiabetic, HbA1c, coronary artery disease