Bipolar bozukluk tanılı hastaların çocuklarında nörobiliş ve nörogörüntüleme özellikleri: Karşılaştırmalı bir yüksek risk çalışması
Neurocognition and neuroimaging features in offspring of parents with bipolar disorder: A comperative high risk study
Yazar: GÜNEŞ ŞAYAN CAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluk (BB) fizyopatolojik süreçleri tam olarak ortaya koyulamamıştır. Literatürde BB hastalarının sağlıklı akrabaları ile yapılan çalışmalar olsa da hastalık oluşmamış ancak semptomları olan çok yüksek risk altındaki bireyler ile ilgili bilgi kısıtlılığı bu durumda rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı; BB için çok yüksek risk grubunun (ÇYR) yapısal beyin görüntüleme ve nörobilişsel özellikler açısından yüksek risk (YR) ve sağlıklı kontrol (SK) grubuna göre farklarını ve biyolojik özellik (trait) olabilecek bulguları ortaya koymaktır. 
Yöntem: Yapılandırılmış klinik testler sonucu ÇYR  grubuna 21 kişi, YR grubuna 54 kişi ve SK grubuna 50 kişi dahil edilmiştir. Risk grupları ve SK'ler başlıca dürtüsellik, tepki ketleme ve bir dizi nörobilişsel işlevler ile beyinde beyaz ve gri cevherdeki yapısal değişiklikler açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda yürütücü fonksiyon, sözel, görsel bellek ve öğrenme bozukluğu, işleme hızı her iki risk grubunda da saptanmıştır. Akıcılık ve işleyen bellekteki bozukluk çok yüksek risk grubunda; yüksek risk grubu ve sağlıklılara göre artmıştır. Ayrıca çok yüksek risk grubunda; davranışsal dürtüsellik artışı saptanmazken, bilişsel dürtüsellik artışının tüm testlerde yüksek risk ve sağlıklı gruba göre arttığı görülmektedir. Ek olarak; gri cevherde fronto-limbik bölgelerde, serebellum, supramarjinal girusta hacim, beyaz cevherde de korpus kallosum, forniks ve cerebrospinal yolakta FA (fractional anisotropy) değişiklikleri bulunmuştur. 
Sonuçlar: Bilişsel işlev bozuklukları ve beyindeki yapısal değişiklikler bipolar bozukluk geliştirme riski yüksek olan kişilerde mevcut olup, bunlardan bazıları biyolojik özellik (trait) ve hastalık gelişimi için durumsal öngörücüler olmaya adaydır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için büyük örneklemli, uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: The physiopathological processes of the bipolar disorder (BD) have not been fully elucidated yet. Even though there are researches which was included the healthy relatives of BD in the literature, limited information on the ultra-high risk and symptomatic individuals, who have not yet developed the disorder plays a role in this case. The aim of this study is to reveal the differences of the structural brain changes and neurocognitive features of the ultra-high risk (UHR) group by comparing with high risk (HR) and healthy control (HC) groups.
Method: Participants with UHR (n=21), HR (n=54) and HC (n=50) were included the study. Risk groups and HC group were compared according to their impulsivity, response inhibition, neurocognitive performances and the structural differences of the grey and white matter of the brain.    
Results: In our study, executive functions, verbal, visual memory and learning impairments and speed processing performance were determined in both risk groups. Fluency and working memory impairments increased in relation to the UHR on the HR and HC groups. Furthermore; increased behavioural impulsivity was not found in the UHR group; while the cognitive impulsivity increased according to the HR and HC groups in all the tests. In addition, there were changes in the grey matter volumes of the fronto-limbic regions, cerebellum, supramarginal gyrus and FA (fractional anisotropy) of the corpus callosum, fornix and cerebrospinal tract of the white matter. 
Conclusion:  Neurocognitive impairments and structural changes of the brain regions occur in the UHR individuals and some of these impairments are candidate for biological trait markers of the disorder and stage-specific changes predisposing them to developing the disorder. However, longitudinal studies with larger sample are needed to understand the subject.