İnme geçiren hastalarda yaşam kalitesi ve tedaviye uyunç üzerine klinik eczacının katkısı
Clinical pharmacist's contribution to quality of life and adherence to treatment in patients with stroke
Yazar: OĞUZHAN FIRAT
Danışman: PROF. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Depresyon = Depression ; Eczacılar = Pharmacists ; Farmakoloji-klinik = Pharmacology-clinical ; Farmakoloji-klinik = Pharmacology-clinical ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnme = Stroke

Özet:
İnme, 24 saatten fazla süren bir fokal nörolojik sorunun aniden ortaya çıkması olarak tanımlanan, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, depresif semptomlara yol açan, tekrarlayıcı karakterde bir durum olup ve önde gelen maluliyet nedenlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı, inme öyküsü olan hastalarda ikinci kez inme gelişim riskinin azaltılmasında, tedaviye uyuncun ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde klinik eczacının katkısının belirlenmesi ve hastaların memnuniyetinin değerlendirilmesidir. Bu çalışma 01 Ekim 2018 ile 01 Temmuz 2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım, Nöroloji Servisi ve İnme Ünitesi'nde ve Ankara Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı İbn-i Sina Hastanesi Nöroloji Yoğun Bakım ve Nöroloji Servisi'nde prospektif, randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Çalışmaya ilk kez inme geçiren hastalar dahil edilmiş ve klinik eczacı tarafından 3 ay boyunca takip edilmiştir. Çalışmaya 102 hasta dahil edilmiş ve hastalar ile 294 görüşme gerçekleştirilmiştir. Müdahale grubundaki hastalara klinik eczacı tarafından ilaç uyuncu, yaşam kalitesinin artırılması ve inme hakkında sözlü ve yazılı eğitim verilmiştir. Müdahale grubundaki hastaların ilaç uyunçlarının zaman içerisindeki değişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Müdahale grubundaki hastaların taburculuk sonrası 1. ve 3. aylarda enerji ve iş/üretkenlik alt ölçeklerinden aldıkları puanlar kontrol grubundaki hastalara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubundaki hastaların memnuniyetinin kontrol grubundaki hastalardan daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Sonuç olarak, klinik eczacı tarafından verilen eğitim ile inme hastaların ilaç uyuncunda ve yaşam kalitesinde iyileşmeler olduğu görülmüştür. Multidisipliner ekibin bir parçası olan klinik eczacıların inme geçirmiş hastaların tedaviye daha iyi uyunç sağlamasında, inme sonrası yaşam kalitelerinde daha hızlı iyileşme olmasında ve ikinci inmeden korunmasında önemli rollerinin olduğu göz önünde tutulmalıdır.

Abstract:
Stroke is defined as the sudden onset of a focal neurological problem lasting more than 24 hours, is one of the leading causes of repetitive and disability, affecting the quality of life of the patients negatively, causing depressive symptoms. The aim of this study was to determine the clinical pharmacist's contribution to reduce the risk of stroke development, adherence with treatment and improving quality of life in patients with a history of stroke, and assessing patient satisfaction. This prospective, randomized and controlled study was carried out between 01 October 2018 and 01 July 2019 at Hacettepe University Faculty of Medicine Neurology Department Neurology Intensive Care, Neurology Service and Stroke Unit and Ankara University Neurology Department Ibn-i Sina Hospital Neurology Intensive Care and Neurology Service. Patients with stroke for the first time were included in the study and followed up by the clinical pharmacist for 3 months. Total of 102 patients were included in the study and 294 interviews were conducted with the patients. The change in the drug adherence of the patients in the intervention group over time was statistically significant (p<0.001). The scores of the patients in the intervention group from the energy and work/productivity subscales at the first and third months after discharge were found to be higher than the patients in the control group (p<0.05). The satisfaction of the patients in the intervention group was found to be higher than the patients in the control group (p<0.001). As a result, it was observed that stroke patients had improved drug adherence and quality of life with education given by clinical pharmacist. In patients with a history of stroke, to provide better compliance with treatment, to improve quality of life after stroke, and to protect from the second stroke the important contribution of clinical pharmacist, as a member of multidisciplinary team, needs to be considered.