Bedensel engellilerin sportif aktivitelere katılımının yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of sports participation on quality of life among physically disabled
Yazar: BURCU ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. KEZBAN BAYRAMLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Spor = Sports ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı; bedensel engelli bireylerde sporun yaşam kalitesi ve kaygı üzerine etkilerini araştırmak, bu popülasyonda spora katılımı etkileyen faktörleri değerlendirmek, demografik bir veri elde ederek ülkemizde engelliler ile ilgili yapılan ve yapılacak olan çalışmalara katkıda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda yaşları 18-45 yıl arasında değişen, İstanbul ilinde yaşayan, herhangi bir mental-kognitif bozukluğu olmayan 25'i kadın 75'i erkek toplam 100 bedensel engelli olguya ulaşılmış, olgular profesyonel olarak spor yapanlar, amatör ya da rekreasyonal amaçlı spor yapanlar ve hiç spor yapmayanlar olacak şekilde 3 gruba ayrılmıştır. Olgulara demografik özellikler ve spora katılımı değerlendiren bir anket, Nottingham Sağlık Profili ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Profesyonel ya da amatör olarak spor yapanların sürekli kaygı düzeyinin hiç spor yapmayanlardan daha düşük, yaşam kalitelerinin ise daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bunun yanı sıra kadın bedensel engellilerin spor katılımlarının erkeklere göre daha az olduğu, en yüksek eğitim düzeyinin profesyonel olarak spor yapanlarda olduğu gözlenmiştir. En çok istek duyulan spor dalının tekerlekli sandalye basketbolu olduğu ve spor yapılacak ortam yetersizliğinin en sık karşılaşılan zorluk olduğu görülmüştür. Çalışmamızın sonuçları spora katılımın engelli bireyin yaşam kalitesini ve kaygı düzeyini etkileyen bir faktör olduğunu ortaya çıkarmıştır. Sporun bedensel engelli bireylerin yaşantısındaki olumlu etkisi düşünülerek ülkemizde bedensel engelli bireylerin özellikleri ve spor yaşantısı ile ilgili daha detaylı çalışmaların yapılmasına ve spora katılımlarını arttırıcı stratejilerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was performed to investigate the effects of sports participation on quality of life and anxiety status in physically disabled individuals and to assess the factors effecting sports participation and to make a contribution to the studies by developing a demographical data. For this purpose 100 physically disabled individuals (25 women and 75 men, between 18- 45 years old, living in İstanbul, without a mental or cognitive problem) were reached, and divided into 3 groups (professional athletes, amateur or recreational athletes and sedentary individuals). A questionnaire about demographic characteristics and sports participation, Nottingham Health Profile (NHP) and State-Trait Anxiety Inventory (STAI) were applied to the groups. Professional/amateur- recreational athletes? trait anxiety level was found lower than sedentary group and quality of life was found higher (p<0.05). In addition to this, sports participation of physically disabled women was lower than men?s and the highest education level was in professional athletes. Most desirable sport was wheelchair basketball and most frequently encountered difficulty was to find place for sports in local area. Our research has revealed that sport is a factor which effects quality of life and anxiety level of physically disabled. Considering the positive effect of sports on physically disabled?s life, more detailed researches about their characteristics and sports life need to be planned and effective strategies have to be developed to enhance sports participation.