Coğrafi bilgi sistemleri ile Beyşehir gölü havzasının ekolojik risk değerlendirmesi
Ecological risk assessment of Beyşehir lake watershed using geographical information system
Yazar: GİZEM DALGIÇ
Danışman: PROF. DR. LEVENT BAŞAYİĞİT
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ekolojik risk değerlendirmesi; kimyasal, biyolojik ajanlar ya da fiziksel bozukluklar gibi bir ya da daha fazla stres kaynağının çevre üzerine yaptığı etkinin ortaya konulmasında uygulanan işlemler dizisidir. Stres kaynakları içinde tarımsal kaynaklı riskler önemli bir etmendir. Tarımda kullanılan kimyasallar kirletici özelliğinden dolayı uygulandığı ortamın toprak ve su özellikleri için bir risk unsuru oluşturmaktadır. Tarımsal faaliyetlerde alet ve ekipmanların kullanımı zamanla toprak yapısı için bir risk etmeni olmaktadır. Bu nedenle toprak ve toprağın bütünleşik unsuru olan arazilerin ekolojik risklerinin belirlenmesi ve riskin değerlendirilmesinde tarımsal kaynaklı risklerin konumunun ortaya konması gerekmektedir. Bu gerekliliği yerine getirmede ilk aşama ise arazilerin ekolojik unsurlarına göre sınıflandırılması olmaktadır. 

Tez çalışması Beyşehir Gölü Havzasında ekolojik anlamda risk alanlarının belirlenmesi ve tarımsal kaynaklı riskler için çözüm yollarının ortaya konması amacıyla yapılmıştır.

Çalışmada, uzaktan algılama teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemlerinden yararlanılmıştır. Tez çalışması, büro, arazi ve laboratuvar çalışmalarını içermektedir. Arazi çalışmalarında alana ait verilerin toplanması, örnekleme ve ölçüm çalışmaları yer almaktadır. Laboratuvar çalışmaları, örneklenen toprak ve bitkilerin analizlerini kapsamaktadır. Büro çalışmaları uydu verilerinin işlenmesi, haritalara dönüştürülmesi ve bilgi sistemlerinde analiz edilmesi çalışmalarından oluşmaktadır. Risk belirlemede topoğrafik haritalar, toprak haritaları, toprak analizleri, iklim verileri, arazi kullanım türü haritaları, bitki deseni haritaları gibi veriler belli bir sistematik içerisinde değerlendirerek sonuç bilgileri üretilmiştir. 

Sınıflandırma sonucu belirlenen sınıflar ile arazinin doğal yapısı karşılaştırılmış, uzun dönemde sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmiştir. Karşılaştırma sonucu risk içeren alanlar belirlenmiş, bu riskler içerisinde tarımsal kaynaklı olanları ayrıca değerlendirmeye alınmış ve çözüme yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
An ecological risk assessment is the process for evaluating how likely it is that the environment may be impacted as a result of exposure to one or more environmental stressors such as chemicals, land change, disease, invasive species and climate change. The agricultural risks are an important factor in stressors. Agricultural chemicals are risk source for soil and water due to their properties. In addition, application of agricultural machine and equipment on soil is a risk factor for soil structure. For this reason, the determination of ecological risk of soil and land and evaluation of agricultural risk in ecological risk need for sustainable land management. The first step of this process is classification of land according to ecological aspects.

The aim of this project is to determine land under the ecological risk in Beyşehir Lake Watershed and to generate a solution for agricultural risks

In this study, remote sensing techniques and geographic information systems technologies will be used. Project study is included office, land and laboratory applications. Data collection, sampling and measurements will conduct in land surveys. Laboratory studies will consist of analysis of the sampled soil and plants. Laboratory studies will consist of analysis of the sampled soil and plants. Office study will include in image processing, producing map layers and analysis of geographic data in information systems.  

To risk assessment, topographic maps, soil maps, soil analyzes, climate data, land use type maps, vegetation maps and plant pattern of study area will be evaluated in a systematic methods. The classification result will be compared with the natural structure of the classes and the long-term sustainability of the land will be evaluated. At the results, ecological risk of soil and land will be determined and the agricultural risk will be evaluated. A proposal to solve the problem will be developed.