Endometriozis medikal tedavisinde dienogest & oral kontraseptif kullanımının CA-125/AMH duzeyi ve vizüel analog skala ölcütleri ile karşılaştırılması
Comparison of dienogest & oral contraceptive used in endometriozis medical treatment with CA-125 / AMH level and visual analog scale criteria
Yazar: ASLIHAN YURTKAL
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ÖNCÜL
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Dienogest = Dienogest ; Endometriyoz = Endometriosis ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Pelvik ağrı = Pelvic pain ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Endometriozis en sık görülen jinekolojik hastalıklardan birisidir; endometrial bezlerin ve stromanın uterus dışında olması olarak tanımlanır.En patogonomik bulgu pelvik ağrıdır.  Rehber tarafından önerilen ağrı tedavileri; östrojen ve progestin kombine oral kontaseptifler (KOK), monoterapi progestinler, danazol, GnRH-a (Gonodotropin releasing hormone analog), non-steroid anti-enflamatuar ilaçlar (NSAI), ve aromataz inhibitörleri olarak sayılabilir. Çalışmamız tedavi ve hastalık yükü son derece yüksek olan kronik vasıfta , yaşam boyu tedavi gereksinimli bu hastalığın medikal tedavisinin ele alınarak; yaygın kullanımı olan yüksek maliyetli DNG ile eş DNG içerikli düşük maliyetli KOK tedavilerinin başarısının ön planda hastalığın kardinal bulgusu olan pelvik ağrının VAS skoru ile değerlendirilerek ve sonrasında ikincil değişken olarak sayılabilicek Ca-125 (Cancer Antigen), AMH (Antimülleryen Hormon) ve endometrioma boyutları ile birlikte kıyaslanması amaçlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışmamıza 2015-2017 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Jinekoloji polikliniğine herhangi bir şikayet ile veya kontrol amacıyla başvuru yapmış 18-45 yas aralığında hastalardan etik kurul izinlerinin alınmasını takiben hastane elektronik veri tabanı sistemi ve hasta arşiv dosyaları kullanılarak retrospektif olarak taranmak üzere endometrioma tanısı koyulan hastalar seçildi. Her bir ilaç gurubu icin 20 şer hasta gruplanarak toplam 60 hastanın verisi calışmaya dahil edildi. Kontraendikasyonu olmayan hastalara (1) dionegest (Visanne) veya (2) 2 mg dionegest ile kombinlenmis 0.03 mg etinilestradiol (Dienelle) veya  (3) 2 mg dionegest ile kombinlenmiş estradiol valerat (Qlarista) olarak iki ayrı grup oral kontraseptif tedavi başlanması planlanarak Ca-125/AMH değerlerinin ve pelvik ağrılarının VAS ölçütü ile kayıt altına alındığı hastalar ayrıldı.

Bulgular: İlaç grupları arasında ilk Ca-125 ve ilaç kullanımı sonrası Ca 125 düzeyleri açısından; ilk AMH ve ilaç kullanımı sonrası AMH düzeyleri açısından, ilk VAS ve ilaç kullanımı Sonrası VAS düzeyleri ve ilk kist boyutları ve ilaç kullanımı sonrası kist boyutları açısından anlamlı fark yoktu. Ancak her üç ilaç grubunda da kist boyutları ve VAS skorlarında tedavi etkinliğini gösterir şekilde istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma gözlenmiştir. 

Sonuç:  Sonuç olarak, tedavinin primer amacına hizmet eden bu üç tedavi protokolünden etkinlikleri ve başarıları aynı olduğu için yüksek maliyetli DNG (116.37 YTL) yerine yan etki profili düşük , daha önemlisi maliyet etkin olan KOK tedavilerinin (Dienille 43.97 YTL/Qlarista 44.34 YTL) tercih edilmesinin mantıklı olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Endometriosis is one of the most frequent gynecologic disorders, and described as  tissue that normally lines the inside of uterus, the endometrial gland and stroma, grows outside the uterus.The pathognomonic symptom of endometriosis is pelvic pain. The recommended pain medications are hormonal oral contraceptives (OC), progestin therapy, danasole, gonadotropin-releasing hormone analogs (GnRH-a), non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAID) and aromatase inhibitors. In this study, we aimed to compare the efficiency of overcosting DNG and low-cost OC regarding VAS score of pelvic pain and also Ca-125 (Cancer Antigen), AMH (Antimülleryen Hormon) levels and size of endometrioma in the patients with endometriosis which  is a chronic disease that requires a lifelong management plan.

Material-methods: In this retrospective study, 18-45 years old patients presented to our institution's gynecology and obstetrician department for various complaints between 2015-2017 and get endometriosis diagnosis were included. Patients were divided into 3 groups (20 patients in each medication group)  according to given medication; (1) dionegest (Visanne) or (2) 0.03 mg etinilestradiol combined with 2 mg dionegest (Dienelle) or (3) estradiol valerat combined with 2 mg dionegest (Qlarista). We recorded level of Ca-125/AMH values and VAS scores of pelvic pain all of the patients. All patients gave informed consent.

Results: There was no statistically significant difference between pre and post-medication levels of Ca-125, AMH, VAS score as well as cyst size in all groups. However, statistacally significant decrease were seen in the cyst size and VAS score indicating response to therapy in all groups.

Conclusion: In conclusion, we think that it's more reasonable to use cost-effective OC medications which also causes low side-effects (Dienille 43.97 YTL/Qlarista 44.34 YTL) instead of overcosting DNG (116.37 YTL) since all groups of medications have the same efficiency and success.