Çekte zamanaşımı
Timeout on check
Yazar: REŞİT SÖKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CEMAL RUHİ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Zaman aşımı = Prescription ; Çek Kanunu = Law of Cheques ; Çekler = Cheques ; İbraz = Presentation

Özet:
Kambiyo senetlerinden biri olan çekten doğan alacaklar, kural olarak zamanaşımına tabidir. Çeke dayalı bir alacak hakkı, kanunda belirtilen süre içerisinde ileri sürülmediği veya talep edilmediği takdirde zamanaşımına uğrar. Borçlunun zamanaşımı savunmasında bulunması halinde, alacaklının bu hakkını devlet eliyle ileri sürme ve elde etme imkânı sona erer.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), eski TTK'dan farklı olarak bono ve poliçe gibi üç yıllık zamanaşımı süresi (m.814) öngörmüştür. Çekte zamanaşımı süresinin işleyebilmesi için ilk olarak başvurma hakkının (m.810) doğmuş olması gerekmektedir. Süresi içinde ibraz edilmemiş veya kısmen veya tamamen ödenmeyen ve ödenmeme hali usulüne uygun olarak saptanmamış bir çek için başvurma hakkı doğmamış olacak ve bu hakkın zamanaşımına uğraması mümkün olmayacaktır. 
Zamanaşımı süresi, ibraz süresinin sona ermesinden itibaren başlayacaktır. Çek borçlularından birinin bir başka çek borçlusuna karşı sahip olduğu, başvurma hakkına ilişkin üç yıllık zamanaşımı süresi, çek borçlusunun çeki ödediği veya çekin dava yolu ile kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren başlayacaktır. Çeklerde zamanaşımın kesilmesine ilişkin özel düzenleme yapılmamış, poliçeye ilişkin hükümlere atıfta bulunmuştur. Çekte başvurma hakkının tabi olduğu zamanaşımı sürelerini durduran sebepler TTK'da özel olarak düzenlenmemiştir.

Anahtar kelimeler: çek, zamanaşımı, çekin unsurları, ibraz, başvurma

Abstract:
The receivables arising from the check, which is one of the bills of exchange, are subject to timeout as a rule. A check based credit right expires if it is not claimed or requested within the time specified in the law. If the borrower defends time-out, the creditor's opportunity to assert and obtain this right by the state ends.
The Turkish Commercial Code (TCC) numbered 6102, unlike the annulled TCC, envisaged a three-year expiry period (m.814) such as bonds and policies. In order for the timeout period to be processed, the right to apply (m.810) must have been originated first. The right to apply for a check that has not been submitted within the deadline, or that has not been paid partially or completely, and whose non-payment has not been duly determined, will not have arisen and this right will not be expired.
The timeout period will begin after the end of the submission deadline. The three-year time-out period for the right to apply, which one of the check borrowers has against another check borrower, will start from the date the check borrower has paid the check or the check has been brought against him by lawsuit. No special arrangements were made for the timeout withdrawal in checks; it referred to the policy provisions. The reasons that stop the expiration periods that the right to apply in the check are not regulated in the TCC.


Keywords: check, timeout, pull elements, submission, application