Türk kamu yönetiminde başbakanlık
Prime ministry in Turkish public administration
Yazar: İLKNUR TÜRE
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Başbakanlık = Prime ministry ; Fransa = France ; Kamu yönetimi = Public administration ; Türkiye = Turkey ; İngiltere = England

Özet:
Günümüz Türk idare yapısının merkezinde ye» olan Başbakanlık kurumu, her ne kadar Fransız idari sisteminden esinlenerek oluşturulmuş olsa da, kurumun bugünkü yapısının biçimlenmesinde ülkemizin tarihsel, kültürel ve toplumsal dinamiklerinin etkisini üzerinde taşımaktadır. 1982 Anayasası'nın temel karakteristiği, merkezileşme ve siyasal makamların idare mekanizmasının oluşumunda ve işleyişinde daha etkin hale getirilmesidir. Yürütmenin hızlandırılması, iktisadi-mali kararların tek elden yürütülmesi amacıyla doğrudan Başbakan'a bağlı, bürokrasiden ayrı çalışan kurullar oluşturulmuş, genel bütçeden ayrı çalışan fon sistemi ile mevcut yasama ilkelerinden farklı bir yasama gücü demek olan KHK gibi formüllerle yürütme ve dolayısıyla da Başbakan güçlendirilmiştir. Bundan başka hizmet gerekleri gerekçesiyle Başbakanlık merkez teşkilatı ana hizmet birimleri ve personel sayısı; Başbakanlığa bağlanan ya da ilişkilendirilen örgütlerin sorumluluğunu Başbakandın tek başına üstlenemeyeceği gerekçesi ile de Devlet Bakanları' nın sayısı arttırılmıştır. Bu nedenlerle devlet idaresinde ortaya çıkan verimsizlik ve etkinsizlik gibi sorunlara çözüm olarak uygulamaya konulan idari reform ve yeniden yapılanma uygulamaları da, Başbakan'ın daha fazla güç ve yetki sahibi olmasına hizmet etmiştir. Sonuçta görülmektedir ki genel olarak Türk kamu yönetimindeki, özel olarak da Başbakanlıktaki mevcut sorunlar, salt kanunlarla giderilebilecek nitelikte değildir. Aslolan sorunlara ilişkin yasal ve biçimsel düzenlemeler yapmak değil, sosyal-sİyasal sorunların temelini araştırıp doğru teşhisler koymak ve buna uygun tedavi yöntemleri uygulamak yani mikro plandaki sosyo-ekonomik ve kültürel tedbirler ile çözüm getirmektir.

Abstract:
The Office of Prime minister which is core of Turkish public administration structure is influenced by historical, cultural and social dynamics of our country even it is formed by inspired France publis administration system. Main characteristic of 1982 Constitution is centralization and providing effectiveness of politicians on formation and operation of administration mechanicsm. To accelerate execution and to take economic and financial decisions under the control of an administrator, formulas are developed such as agencies founded which is directly bounded to Prime Ministry and work separate from existing bureuacracy; fund system is formed which works differently from general budget; and outhority to enact decree of having the force of law expanded which means a different legislation power from essentials of existing legislation and all of these strengthen executive, so do Prime Minister. In order to increase centralization, number of main-service departments and personnels of the Prime Ministry increased by the reason of service necessities but each party, when come to power, appoints their partisans to these positions for the fear of vote lossing. With the opinion of Prime Minister's not taking responsibility of all organizations attached to Prime Ministry, number of State Ministries are increased also. Because of these reasons in efficiency have been seen in public administration and to solve this problem, from 1945's to 1980's administrial reform carried out and since 1980's reorganization of public administration has been put in practice but these applications have been beneficial to improve Prime Minister's power.