Okul psikolojik danışmanlarında sıkıntıya dayanma kapasiteleri ve profesyonel yaşam kaliteleri arasındaki ilişkide öz-şefkat düzeylerinin aracı rolü
The mediating role of self-compassion in the relationship between the distress tolerance and professional quality of life in school counselors
Yazar: GAMZE CECO
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal sıkıntı toleransı = Emotional distress tolerance ; Eş duyum yorgunluğu = Compassion fatigue ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Sıkıntıyı tolere etme = Distress tolerance ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlarının sıkıntıya dayanma kapasiteleri ile profesyonel yaşam kaliteleri bileşenleri olan mesleki tatmin, şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide öz-şefkat düzeylerinin aracılık rolünün ve profesyonel yaşam kalitelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 235'i kadın, 56'sı erkek toplam 291 okul psikolojik danışmanı oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "Sıkıntıya Dayanma Ölçeği", "Öz-Duyarlık Ölçeği" ve "Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS paket program aracılığı ile analiz edilmiştir, analizlerde betimsel istatistikler, pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, process macro aracılığı ile bootstrap temelli regresyon analizi, bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda; katılımcıların sıkıntıya dayanma kapasitelerinin öz-şefkat ve mesleki tatmin düzeyleri ile pozitif, şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik ile negatif yönlü anlamlı ilişkiler gösterdiği; öz-şefkat düzeylerinin mesleki tatmin ile pozitif, şefkat yorgunluğu ve tükenmişlikle negatif yönlü anlamlı ilişkiler içinde olduğu; mesleki tatmin düzeylerinin şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri ile negatif yönlü anlamlı ilişkilere sahip olduğu; şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerinin ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Aracılık analizlerine göre; sıkıntıya dayanma kapasitesi ile mesleki tatmin, şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide öz-şefkat düzeyinin aracılık rolü anlamlı olarak tespit edilmiştir. Okul psikolojik danışmanlarının mesleki tatminlerinin deneyime, süpervizyon alma durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı; şefkat yorgunluğu düzeylerinin deneyime, zor zamanlarda başvurdukları aktivitelere göre farklılaştığı ve tükenmişlik düzeylerinin mesleki deneyime, kurum türüne, çalıştıkları bölgenin sosyo-ekonomik düzeyine, zor zamanlarda başvurdukları aktivitelere göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir.

anahtar kelimeler: psikolojik danışman, profesyonel yaşam kalitesi, mesleki tatmin, şefkat yorgunluğu, tükenmişlik, sıkıntıya dayanma, öz-şefkat

Abstract:
The aim of the study was to examine the mediating role of self-compassion in the relationship between distress tolerance and professional quality of life components (compassion satisfaction, compassion fatigue and burnout) in school counselors. The participants were 291 school counselors (235 women and 56 men). Data collection instruments are "Personal Information Form", "The Distress Tolerance Scale", "Self Compassion Scale" and "Professional Quality of Life Scale (ProQOL)". The data were analyzed with the SPSS package program, descriptive statistics, pearson product-moment correlation coefficient, bootstrap-based regression analysis via process macro, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) were used. As the result of the analyzes; it was found that the distress tolerance was positively correlated with self-compassion and compassion satisfaction and negatively correlated with compassion fatigue and burnout. Self-compassion levels were positively correlated to compassion satisfaction and negatively correlated to compassion fatigue and burnout. Compassion satisfaction was negatively correlated with compassion fatigue and burnout. Compassion fatigue and burnout levels were found to have a positive and significant relationship. According to mediation analysis; The mediating role of self-compassion level was found to be significant in the relationship between the distress tolerance and compassion satisfaction, compassion fatigue and burnout. Compassion satisfaction of counselors differed significantly according to their supervision status and professional experience. The levels of compassion fatigue differed significantly according to professional experience and the activities they prefer in testing times. The burnout levels were related to professional experience, type of institution, socio-economic level of the region they worked in and the activities they prefer in testing times.

key words: counselors, distress tolerance, self-compassion, professional quality of life, compassion satisfaction, compassion fatigue, burnout