Üniversite girişimcilik yönelimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi'nde yer alan üniversiteler üzerine bir araştırma
Determining the factors affecting university entrepreneurial orientation: A study on universities included in the Entrepreneurial and Innovative University Index
Yazar: ERCAN EĞİN
Danışman: PROF. DR. RABİA AKTAŞ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel destek = Organizational support ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı, üniversite girişimcilik performansı ve üniversite girişimcilik yönelimi arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca ulusal literatüre üniversitelerdeki girişimcilik ortamını ve yönelimini ölçen ölçme araçları kazandırmak da çalışmanın diğer amacıdır. 
Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması ise anket ve ikincil veri toplama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın ilk bölümünde, araştırmacı tarafından geliştirilen Üniversite Girişimcilik Ortamı Ölçeği ile uyarlaması yapılan Üniversite Girişimcilik Yönelimi Ölçeğinin pilot uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bu iki ölçek ile birlikte Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Kişisel ve Kurumsal Bilgi Formu, 2020 yılı TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi (TÜBİTAK-GYÜE) ilk 50 listesinde yer alan üniversitelerdeki akademisyenlere gönderilmiş ve elde edilen 1207 anket analizlerde kullanılmıştır. Üniversitelerin girişimcilik performansına ilişkin ikincil veriler de her yıl yayınlanan bu endeksten sağlanmıştır 
Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, farklılık analizleri (t-testi, ANOVA testi) ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliklerinin sağlanmasında doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında oluşturulan araştırma modeli ise yapısal eşitlik modeliyle test edilmiştir. 
Bu araştırmayla, gerçekleştirilen analizlerden elde edilen veriler ışığında oluşturulan önerilerle ilgili kişi ve kurumlara yol gösterici bilgiler sunularak, üniversitelerimizin girişimcilik ve yenilikçiliğinin gelişimine katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Ayrıca girişimci ve yenilikçi üniversiteler konusunda gelecekte yapılacak çalışmalar için ulusal literatüre yeni ölçüm araçları kazandırılması hedeflenmiştir. 
Analiz sonuçlarına göre cinsiyet, görev süresi, akademik disiplin, yönetim görevi, üniversite türü ve TÜBİTAK-GYÜE sıralama grubu, değişkenlerinin araştırmanın değişkenleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı ve üniversite girişimcilik performansının üniversite girişimcilik yönelimini etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, üniversitelerdeki örgütsel desteğin arttırılması ve üniversite girişimcilik ortamının iyileştirmesi yoluyla üniversite girişimcilik yöneliminin arttırılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite, Yapısal Eşitlik Modeli, Algılanan Örgütsel Destek, Üniversite Girişimcilik Ortamı, Üniversite Girişimcilik Performansı, Üniversite Girişimcilik Yönelimi

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationships between perceived organizational support, university entrepreneurial environment, university entrepreneurial performance and university entrepreneurial orientation. In addition, it is aimed to introduce measurement tools related to the entrepreneurial environment and orientation in universities to the national literature.
In the study, a relational survey model, which is one of the quantitative research methods was used. A questionnaire was used to collect data and data collection was carried out through secondary research collection method.
In the first part of the research, pilot applications of the University Entrepreneurial Environment Scale developed by the researcher and the University Entrepreneurial Orientation Scale (ENTRE-U), which will be adapted, were carried out. In the second part of the research, the Perceived Organizational Support Scale and Personal and Institutional Data Form along with these two scales were sent to the academicians in the top 50 list of the 2020 TÜBİTAK Entrepreneurial and Innovative University Index, and analyzes were carried out with 1207 scales. Secondary data on entrepreneurial university performance were also obtained from this annual index.
Descriptive analyzes, difference analyzes (t-test, ANOVA test) and correlation analysis were used to analyze the data. Also confirmatory and exploratory factor analysis was used to ensure the construct validity of the scales. The research model created within the scope of the study was tested with the structural equation model.
It is thought that this research will contribute to the development of entrepreneurship and innovation in our universities by providing guiding information to the relevant persons and institutions with the recommendations created in the light of the data obtained from the analysis carried out. In addition, it is aimed to bring new measurement tools to the national literature for future studies on entrepreneurial and innovative universities.
The research showed that the variables of gender, tenure, academic discipline, management task, type of university and TÜBİTAK-EIUI ranking group were effective on the variables of the research. In addition, it has been determined that perceived organizational support, university entrepreneurial environment and university entrepreneurial performance affect university entrepreneurial orientation. In the light of these results, it can be said that university entrepreneurship orientation can be increased by increasing organizational support in universities and improving the university entrepreneurial environment.

Key Words: Entrepreneurial and Innovative University, Structural Equality Model, Perceived Organizational Support, University Entrepreneurial Environment, University Entrepreneurial Performance, University Entrepreneurial Orientation