BOS akım MRG incelemesinde T2A 3D-space sekansının tanıya katkısı
Contribution of T2A 3d-space sequence to diagnosis in MRİ CSF studies
Yazar: İBRAHİM FEYYAZ NALDEMİR
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖNBAŞ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hidrosefali = Hydrocephalus ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid

Özet:
Amaç: BOS akım inceleme yöntemi, santral sinir sistemini etkileyen birçok hastalığın değerelendirilmesinde tanıya yardımcı olan bir yöntemdir. Sıklıkla faz kontrast sine MRG tekniği kullanılan bu yöntem teknik yetersizlik veya tecrübe eksikliği nedeniyle eksik veya hatalı sonuçlar verebilmektedir. Biz bu çalışmada T2A 3D-SPACE sekansında, 4. ventrikül seviyesinde oluşan sinyal kaybını sınıflayarak, faz kontrast sine MRG görüntüleri ile olan uyumunu değerlendirdik. Faz kontrast sine MRG'de kantitatif olarak hesaplanan BOS akım hızı ve BOS akım volümünün T2A 3D-SPACE sekansında kalitatif bir karşılığı olabileceğini göstermeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: 2018-2020 yılları arasında Düzce Üniversitesi Hastanesi'nde klinik branşların isteği üzerine, bölümümüzde var olan 3 Tesla MRG cihazı ile yapılan tüm BOS akım MRG incelemeleri değerlendirildi. Tüm incelemelere T2A 3D-SPACE sekansı dahil edildi. Sagital plan T2A 3D-SPACE sekansında, 4. ventrikülde BOS akımına sekonder oluşan sinyal kaybı miktarı 4 grade olarak sınıflandırıldı. Grade 0; aquaduktus serebri distalinde ve 4. ventrikülde hiç sinyal kaybı olmayan. Grade 1; aquaduktus serebri distali ve 4. ventrikül proksimalinde ince sinyal kaybı. Grade 2; 4. ventrikül anteriorunda ventrikül distaline kadar uzanan ancak median dorsal resesi doldurmayan lineer sinyal kaybı. Grade 3; 4. ventrikül median dorsal reses dahil tamamını dolduran sinyal kaybı. 

Bulgular: Ölçüm yapılan seviyede ileri akım hızı ortalamaları incelendiğinde; farklı gradelerde, ileri akım hızı ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı.
Ölçüm yapılan seviyede akım volümü ortalamaları incelendiğinde; farklı gradelerde, akım volümü ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı.
Akuaduktus serebri seviyesinde yapılan alan boyutu ortalamaları incelendiğinde; Grade 0 olarak tanımlanan hasta grubunda akuaduktus serebri alanı ortalamasının diğer gradelere göre anlamlı düzeyde farklı olduğu görüldü (p<0.001).
Farklı gradelere sahip hastaların yaş ortalamalarının benzer olduğu görüldü (p=0,144). 
Yapılan korelasyon analizinde; akuaduktus serebri alanı ile akım volümü arasında pozitif yönde orta şiddette bir anlamlı korelasyon, grade ile akım volümü aralarında pozitif yönde orta şiddette bir anlamlı korelasyon, grade ile ileri akım hızı arasında pozitif yönde şiddetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon, akım volümü ile ileri akım hızı arasında pozitif yönde şiddetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı.

Sonuç: T2A 3D-SPACE sekansında, 4. ventrikülde ortaya çıkan sinyal kaybı miktarının, BOS akım MRG incelemesinde kantitatif ölçülen pik sistolik hız ve flow volüm ile kolere olduğu bulunmuş olup tanısal değerlendirmede yardımcı olduğu kanısına varılmıştır. Buna bağlı olarak T2A 3D-SPACE sekansının BOS akım MRG incelemelerinde eklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: CSF flow analysis method helps diagnosis in evaluating many diseases affecting the central nervous system. This method, which is frequently used in phase contrast cine MRI technique, can give incomplete or erroneous results due to technical inadequacy or lack of experience. In this study, we evaluated the relationship between T2A 3D-SPACE sequence and phase contrast cine MRI images by classifying the signal void at the 4th ventricle. We aimed to show that there is a qualitative relationship between the quantitatively calculated CSF flow rate and CSF flow volume.
Material and Methods: Between 2018-2020, upon the request of Düzce University Hospital clinicians, all CSF flow MRI examinations were evaluated with the 3 Tesla MRI device in our department. The T2A 3D-SPACE sequence was included in all exams. In the T2A 3D-SPACE sequence, the amount of signal void secondary to the CSF flow in the 4th ventricle was classified into 4 grades. Grade 0; No signal void in aquaductus silvii and 4th ventricle. Grade 1; thin signal void in distal of aquaductus silvii and proximal 4th ventricle. Grade 2; Linear signal void in the anterior of the 4. ventricle extending distal to the ventricle but not filling the median dorsal recess. Grade 3; The signal void filling the 4. ventricle.
Results: There was a statistically significant difference was found in different grades and peak velocity averages. 
There was a statistically significant difference was found in different grades and flow volume averages.
It was seen that the mean the size of the area measured in the 4th ventricle in the patient group defined as Grade 0 was significantly different than the other grades (p <0.001).
It was observed that the mean ages of the patients with different grades were similar (p = 0.144).
In the correlation analysis; There was a positive and moderate significant correlation between and Flow, a positive moderate correlation between Grade and Flow, a positive and significant correlation between Grade and Peak, and a positive and significant correlation between Flow and Peak.

Conclusion: In the T2A 3D-SPACE sequence, it was found that the amount of signal void in the 4th ventricle was correlated with the peak systolic velocity and flow volume measured quantitatively in the CSF flow MRI, and it was concluded that it was helpful in diagnostic evaluation. Therefore, we think that T2A 3D-SPACE sequence should be added in CSF flow MRI examinations.