Muğla ili Köyceğiz, Ortaca, Dalaman ilçelerinde tarımsal sulamada kullanılan yeraltı sularının ve içme amaçlı kullanılan suların biyokimyasal özellikleri ve kalite analizi
Biochemical properties and quality analysis of groundwater used in agricultural irrigation and water used for drinking purposes in Muğla province, Köyceğiz, Ortaca, Dalaman districts
Yazar: UFUK SAHRANÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN SUNGUR CİVELEK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Çalışmanın yapıldığı Muğla ili Köyceğiz, Ortaca ve Dalaman ilçeleri Türkiye'de tarımsal üretim çeşitliliği ve üretim miktarı açısından hem yurt içi hem de yurt dışı pazarında önemli bir yere sahiptir. Araştırma alanında genellikle sulu tarım yapılmaktadır. Su kaynakları, özellikle tarımsal üretimin artırılması ve iyileştirilmesinde anahtar rol oynar. Bölgede su kaynağı olarak özel artezyen kuyuları ve belediyelere ait borulu sistem şehir içme suyu ve Dalaman çayı kullanılmakta olup bu sular tarım, hayvancılık ve kişisel kullanımın yanında işletmeler tarafından da kullanılmaktadır.
Tez çalışması 2022 yılı temmuz ve ağustos aylarında Muğla ili Köyceğiz, Ortaca, Dalaman ilçelerinden toplanan toplam 24 adet artezyen ve 6 adet şehir içme suyu örneği ile yapılmıştır. Çalışmamızda alınan su numunelerinde pestisit, toplam sertlik, toplam alkalinite, sülfat tayini, sodyum, potasyum, pH, nitrit, nitrat, nikel, mangan, magnezyum, kurşun, krom, kobalt, klorür, kalsiyum, kalay, fosfor, elektriksel iletkenlik, demir, çinko, cıva, bor, bakır, amonyum, alüminyum tayinleri yapılmıştır. Analizler özel SİA analiz laboratuvarlarında gerçekleştirilmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre; araştırılan bölge sularında pestisit kalıntı izine rastlanmamıştır. Alınan örneklerin analizleri sonucunda suların sertlik açısından sert ve çok sert sular sınıfına girdiği, tuzluluk değerlerinin ABD Tuzluluk Laboratuvar Sistemi tuzluluk sınıflamasına göre orta (C2) su sınıfına girdiği, SAR değerlerinin ise 1. sınıfta yer aldığı belirlenmiştir. Nitrit ve amonyum değerleri ideal sınırlardayken nitrat değerinin pestisit ve gübre kullanımına bağlı olarak değişkenlik gösterdiği tespit edilmiş bununla birlikte kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu görülmüştür. Çalışma yapılan alandaki su numunelerinde ağır metal iyonları P<0,01 ug/l oranında bulunmuştur. Klorür, sülfat ve pH değerleri kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Bu nedenle numune alınan sular ağır metal, klorür, sülfat, pH açısından içilebilir ve tarımsal sulamada kullanılabilir su niteliğinde yer almaktadır.  
Anahtar Kelimeler: Yeraltı Suyu, Su Kalite, Su Kirliliği, Muğla

Abstract:
Köyceğiz, Ortaca and Dalaman districts of Muğla province where the study was conducted have an important place in both domestic and foreign markets in terms of agricultural production diversity and production amount in Turkey. Irrigated agriculture is generally practiced in the research area. Water resources play a key role, especially in increasing and improving agricultural production. Private artesian wells and municipal piped system city drinking water and Dalaman stream are used as water sources in the region, and these waters are used by businesses as well as agriculture, livestock and personal use.
The thesis study was carried out with 24 artesian and 6 city drinking water samples collected from Muğla province Köyceğiz, Ortaca and Dalaman districts in July and August 2022. Determination of pesticide, total hardness, total alkalinity, sulfate, sodium, potassium, pH, nitrite, nitrate, nickel, manganese, magnesium, lead, chromium, cobalt, chloride, calcium, tin, phosphorus, electrical conductivity, iron, zinc, mercury, boron, copper, ammonium in the water samples taken in our study. Analyzes were carried out in private SIA analysis laboratories.
According to the findings; No traces of pesticide residue were found in the waters of the investigated region. As a result of the analysis of the samples taken, it was determined that the waters were classified as hard and very hard waters in terms of hardness, the salinity values were in the middle (C2) water class according to the salinity classification of the USA Salinity Laboratory System, and the SAR values were in the 1st class. While the nitrite and ammonium values were within the ideal limits, it was determined that the nitrate value varied depending on the use of pesticides and fertilizers, however, it was found to be within the acceptable limits. Heavy metal ions were found at a P<0.01 ug/l ratio in the water samples in the study area. Chloride, sulfate and pH values are within acceptable limits. For this reason, the sampled water is drinkable in terms of heavy metal, chloride, sulfate, pH and can be used in agricultural irrigation.
Keywords: Groundwater, Water Quality, Water Pollution, Muğla