Vejetaryenliğin motivasyon, değer ve inanışları ve bunların mekânlara yansıması: İstanbul'da nitel bir çalışma
Motivations, values and beliefs of vegetarianism and their reflections on spaces: A qualitative study in İstanbul
Yazar: ELİF GİZEM KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ BALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Değerler = Values ; Mekan = Space ; Risk = Risk ; Sosyal değişme = Social change ; Vegan = Vegan ; Vejetaryen = Vegetarian

Özet:
Vejetaryenlik ve veganlık günümüzde çok sayıda birey tarafından benimsenen bir yaşam tarzıdır. Çalışmalar bireylerin bu yaşam tarzını benimsemelerinin ardında etik, sağlık ve çevresel motivasyonlar bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca çağdaş vejetaryenliğin gelişimi sosyal ve ekonomik değişme süreçleriyle, değerler ve risk kavramıyla yakından ilişkilidir. Bu bağlamda vejetaryen yaşam tarzlarının gelişimiyle paralel olarak vejetaryen piyasa ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı katılımcıların vejetaryenliği tercih etmelerinde etkili olan motivasyonlara ulaşılarak, bu motivasyonlar ve vejetaryenlikle ilişkili değerler ile bunların mekânlara yansıması arasındaki ilişkiyi tartışmaktır. Bireylerin algıları, bakış açıları ve deneyimleri hakkında derinlemesine bilgiye ulaşabilmek için nitel araştırmada etnografik yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 8 vejetaryen/vegan mekân sahibi, 9 vejetaryen/vegan tüketici ve fiziksel olarak toplamda 12 mekân oluşturmaktadır. Veriler katılımlı gözlem, yarı-yapılandırılmış görüşmeler, alan notları ve fotoğraflar aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde temel sınıflandırma analizi olarak kodlama uygulanmıştır. Analizde kolaylık sağlaması açısından "Doctools ExractData" kullanılmıştır. Çalışmada katılımcıların çoğunun vejetaryenliği etik motivasyonlarla benimsediği görülmüştür. Ayrıca katılımcılar açısından vejetaryenliğin yalnızca bir beslenme tarzı değil, demokratik, altruistik, evrensel ve geleneksel değerlerle yakından ilişkili bir yaşam tarzı olduğuna ulaşılmıştır. Bireysel açıdan ulaşılan vejetaryenliğin motivasyon ve değerlerin, kullanıcı – mekân ilişkisi bağlamında mekânlara yansıdığı bulunmuştur.

Abstract:
Vegetarianism and veganism is a lifestyle that is being adopted by many individuals today. Studies show that there are ethics, health and environmental motivations behind the individuals' adoption of this lifestyle. In addition, the development of contemporary vegetarianism is closely related to social and economic change processes, values and the concept of risk. In parallel with the development of this lifestyle the vegetarian market is emerging.
The aim of this study is to reach the motivations that are effective for participants to prefer vegetarianism and veganism, and to discuss the relationship between these motivations and the values associated with vegetarianism and their reflection on spaces. In this respect, ethnographic method was used in qualitative research in order to reach in-depth information about individuals' perceptions, perspectives and space experiences. The sample of the study consists of 8 vegetarian / vegan space owners, 9 vegetarian / vegan consumers and a total of 12 spaces physically. The data were collected through participant observation, semi-structured interviews, field notes and photographs. In data analysis, coding was used as the basic classification analysis. For the convenience of analysis "Doctools ExractData" was used. In the study, it was seen that most of the participants adopt vegetarianism with ethical motivations. In addition, it has been reached for the participants that vegetarianism is not only a diet, but a lifestyle that is closely related to democratic, altruistic, universal and traditional values. It has been found that the motivation and values of vegetarianism reached individually are reflected in the spaces in the context of user-space relationship.