Üstün zekalı çocukların ebeveynlerine yönelik geliştirilen aile eğitim programının etkililiğinin sınanması
Evaluating effectiveness of family education program for the gifted children's parents
Yazar: NÜKET AFAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYÇA KÖKSAL KONİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Üstün Zekalıların Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ebeveynler = Parents ; Eğitim programları = Education programs ; Farkındalık = Awareness ; Üstün Yetenekliler Eğitim Programı = Education Programs for Talented Students ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, üstün zekâlı öğrencilerin ebeveynlerinin farkmdalıklarmı geliştirmeye yönelik bir eğitim programı geliştirmek ve bu programın etkiliğini sınamaktır. Bu amaçla 10 haftalık eğitim programı ve programın etkiliğinin sınanması için "Ebeveyn Farkmdalıkları Ölçeği (Üstün Zekâlı Çocuğu olan Ebeveynler - EFÖ-ÜZÇE)" geliştirilmiştir.Araştırma, İstanbul ilinde üstün ve normal zekâ düzeyindeki öğrencilerin devam ettiği ve "Üstün Zekâlı Çocukların Eğitimi Projesinin" uygulandığı ilk devlet okulu olan T.C. Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulunda yürütülmüştür. İlgili okula, il çapında yapılan grup ve bireysel zekâ testleri sonuçlarına dayalı sıralamada tespit edilen ilk 24 öğrenci 1. sınıfına kayıt hakkı kazanmaktadır. 1. sınıfa kayıt olan tanılanmış üstün zekâlı çocukların ebeveynlerinden 12'si deney 12'si ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna eğitim programı uygulanırken kontrol grubuna ise herhangi bir uygulamada bulunulmamıştır.Araştırmada ön-son-izleme testi uygulamaları için araştırmacı tarafından geliştirilen Ebeveyn Farkmdalıkları Ölçeği (Üstün Zekâlı Çocuğu olan Ebeveynler-ÜZÇE) kullanılmıştır. Geliştirilen bu ölçeğin geçerlilik güvenilirlik çalışmaları için 6 yaşında Stanford Binet Zekâ Testi ile tanılanmış üstün zekâlı çocuğu olan 127 aileye ulaşılmıştır. Ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışmalarında madde analizi yapılmış, Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,833 olarak bulunmuştur. Hazırlanan eğitim programı haftada 1 gün 90 dakika olmak üzere 10 hafta boyunca uygulanmıştır. Ölçümler sonucunda elde edilen veriler Wilcoxon İşaretlenmiş Mertebeler, Marnı Whitney-U ve Pearson Korelasyon Testi ile analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda üstün zekâlı çocukları olan ebeveynlere yönelik hazırlanan eğitim programının ebeveynlerin farkındalıklarmda olumlu değişikliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Üstün Zekâlı Çocuklar, Üstün Zekâlı Çocukların Ebeveynleri, Aile Eğitim Programı, Psikoeğitim, Ebeveyn Farkmdalıkları Ölçeği

Abstract:
The main purpose of this study, is to prepare an education program for the parents of gifted and talented students to improve their awareness and, to test the efficiency of program.The study was conducted with a total number of 24 parents, 12 of them in study group and 12 in control group, who were parents from first grades of Beyazit Ford Otosan Elementary School in Istanbul which offers a differenciated curriculum for gifted children. Education program consisting of 10 sessions was applied to the study group ones a week.In the study, Parents Awareness Scale are applied as pre-test and post test which developed by the researcher. 127 parents of gifted children were, reached for the assessment of validity and reliability of the scale. Item analysis was conducted and the Cronbach's alpha internal consistency coefficient was found to be 0.833. The data obtained from measurements of the selected order Wilcoxon, Mann-Whitney-U and Pearsan Correlation Test and have been analyzed.As a result of the study positive changes in the awareness of the parents caused by the education program was concluded.Keywords: Gifted Children, Parents of Gifted Children, Family Education Program, Parents Awareness Scale - Gifteds Form Scale of gifted child parenting.