Sincaplarda (Sciurus vulgaris) karın organlarının arterial vaskülarizasyonu üzerine makro-anatomik incelemeler
Macro-anatomical examination on arterial vascularization in sguirrels (Sciurus vulgaris)
Yazar: BİRGÜL AKGÖL
Danışman: DOÇ.DR. ALİ AYDIN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
S NCAPLARDA ( SC URUS VULGAR S ) KARIN ORGANLARININARTER AL VASKÜLAR ZASYONU ÜZER NE MAKRO-ANATOM KNCELEMELERÖZETBu çalışma, sincaplarda karın organlarının vaskülarizasyonunu ayrıntılı birşekilde ortaya koymak ve bu alandaki bilgi birikimine katkıda bulunmak amacı ileplanlanmıştır. Çalışmada 12 erkek, 8 dişi olmak üzere toplam 20 adet erişkinsincap kullanılmıştır. Bu sincaplarda karın boşluğu açılarak aorta abdominalis'tenköken alan damarlar, bu damarların dağılımı ve karın organlarınınvaskülarizasyonu ile tespit edilen varyasyonlar incelenmiştir.Aorta abdominalis'ten cranialden caudale doğru sırasıyla a. celiaca, a.mesenterica cranialis, a. renalis dextra, a. renalis sinistra, gonadal arterler (a.testicularis/a. ovarica) ve a. mesenterica caudalis ile lumbal omurlara giden a.lumbalis'ler orijin almaktadır. Sincaplarda diğer türlerden farklı olarak, a.lumbalis'ler, aorta abdominalis'ten tek kol halinde orijin aldıktan sonra ramusdexter ve ramus sinister olmak üzere iki kola ayrılmaktadır. A. celiaca; a. lienalis,a. gastrica sinistra ve a. hepatica kollarını vermektedir. A. lienalis'ten aa. gastricaebreves, a. gastroepiploica sinistra ve rami pancreatici ayrılarak mide, dalak vepankreas'ın vaskülarizasyonuna katılmaktadır. A. gastrica sinistra, verdiği kollarlamidenin beslenmesini sağlamaktadır. A. hepatica ise karaciğerin loplarına gidenkolları ve a. gastroduodenalis'i vermektedir. A. gastroduodenalis'te a.gastroepiploica dextra ve a. pancreaticoduodenalis cranialis kollarına kökenolmaktadır. A. mesenterica cranialis'ten; a. pancreaticoduodenalis caudalis, aa.jejunales, a. ileocolica, a. colica dextra ve a. colica media kolları ayrılmaktadır.Damar böylece ince bağırsak ve kalın bağırsakların bir kısmının beslenmesinisağlamaktadır. Renal atardamarlar böbreklerin, a. abdominalis cranialis, karınkaslarının ve rami adrenales (-supra) caudales kolu ile gl. suprarenalis'in arterialkan ihtiyacını karşılamaktadır. A. testicularis'ler testislerin, a. ovarica'lar iseovariumların beslenmesini sağlarken a. mesenterica caudalis, verdiği a. colicasinistra ve a. rectalis cranialis ile bağırsakların son kısımlarınınvaskülarizasyonunu sağlamaktadır.Sonuç olarak; sincaplarda aorta abdominalis'in visceral kolları, çıkışnoktaları, seyir ve dağılışlarıyla ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, bu damarlarınbazılarının evcil hayvanlarla, bazılarının da rodentialarla benzerlik gösterdiği, birkısmının ise sincaplara özgü ayrıcalıklar sergilediği tespit edilmiştir. Bu çalışmaile sincaplarda aorta abdominalis'in visceral kolları ve karın organlarınınvaskülarizasyonu ilk defa ortaya konularak, konu ile ilgili bilgi birikimine katkıdabulunulacağı görüşüne varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sincap, Sciurus vulgaris, aorta abdominalis, anatomi,arterial beslenme, karın boşluğu organları.

Abstract:
MACR-ANATOM CAL EXAM NAT ON ON ARTER ALVASCULAR ZAT ON OF ABDOM NAL ORGANS N SQU RRELS(SC URUS VULGAR S)ABSTRACTThis study has been planned to examine the vascularization of abdominalorgans of squirrels in detail and to contribute some information to this subject. Inthis study; 12 male, 8 female, totaly 20 squirrels were studied. On these squirrels;the vessels origanate from aorta abdominalis, distribution of these vessels,vascularisation of abdominal organs and variations were examined by opening ofthe abdomen.From cranial to caudal, sequentially; a. celiaca, a. mesenterica cranialis, a.renalis dextra, a. renalis sinistra, gonadal arteries (a. testicularis/a. ovarica), a.mesenterica caudalis and aa. lumbales (that go to lumbar vertebras) originatesfrom aorta abdominalis. Different from other species; in squirrels, aa. lumbalesdivides to ramus dexter and ramus sinister branches after their origins. A. celiacagives the branches of a. lienalis, a. gastrica sinistra and a. hepatica. Aa. gastricaebreves, a. gastroepiploica sinistra and rami pancreatici originates from a. lienalisand they contribute the vascularisation of stomach, spleen and pancreas. By itsbranches, a. gastrica sinistra supplies the stomach. A. hepatica gives the brancheswhich go to hepatic lobes and a. gastroduodenalis. A. gastroduodenalis is theorijin of a. gastroepiploica dextra and a. pancreaticoduodenalis caudalis, aa.jejunales, a. ileocolica, a. colica dextra and a. colica media branches divides froma. mesenterica cranialis. In this way, this vessel supplies some parts of smallintestines and large intestines. Renal arteries provides blood for kidneys; and a.abdominalis cranialis provides blood for abdominal muscules and gl. suprarenalisby its branch of rami adrenales (-supra) caudales. A. testicularis supplies thetestises, a. ovarica supplies the ovaries, a. mesenterica caudalis providesvascularisation of the terminal parts of intestine by its branches a. colica sinistraand a. rectalis cranialis obtains the vascularisation of the terminal parts of theintestine.In conclusion, visceral branches of aorta abdominalis in squirrels wereexamined in detail. In addition origine, course and distribution of all brancheswere also examined. It was observed that some arters show similarity with somedomestic animals and some rodents, but some arters show privileges belong toonly squirrels. Visceral branches of aorta abdominalis and vascularization ofabdominal organs in squirrels were firstly determined with the present study. Thefindings of the present study have contributed to some new informations to theknowledges on this subject.Keywords: Squirrel, sciurus vulgaris, aorta abdominalis, anatomy, thesupply arterial, the organs of the cavum abdominis.