Özel sağlık-spor merkezlerinden hizmet alan bireyleri rekreasyonel egzersize güdüleyen faktörler
Determination of recreational exercise participation motives of individuals using private health and fitness centers
Yazar: HAMDİ ALPER GÜNGÖRMÜŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. İ. FATİH YENEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Katılım = Participation ; Motivasyon = Motivation ; Rekreasyon = Recreation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sağlık-spor merkezlerinde rekreasyonelegzersizlere katılan bireyleri bu etkinliklere güdüleyen faktörleri belirleyerek, bunedenleri bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir.Çalışmaya Ankara İlinde rekreasyonel amaçlı hizmet veren 9 farklısağlık-spor merkezlerinde egzersiz yapan 302 erkek (%55.1) ve 246 kadın(%44.9) olmak üzere toplam 548 kişi gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmada veritoplama aracı olarak ?Egzersize Güdülenme Anketi? kullanılmıştır. Çalışmadakullanılan anket bireylerin rekreasyonel egzersizlere katılım nedenlerini içerentoplam 66 maddeden ve (1) sağlık, (2) rekabet, (3) vücut ve dış görünüm, (4)sosyal ve eğlence, (5) beceri gelişimi gibi 5 alt boyuttan oluşmaktadır. Bireylerinegzersize katılım nedenleri ?Kesinlikle Katılmıyorum (1)? ve ?KesinlikleKatılıyorum (5)? şeklindeki 5'li Likert tipi ölçek üzerinde değerlendirilmiştir.Anketin güvenirliliğini test etmek için hesaplanan Cronbach Alfa içtutarlılık katsayısı alt boyutlar için .83 (beceri gelişimi) ile .91 (sağlık) arasındahesaplanırken, toplam iç tutarlık katsayısı ise .90 olarak hesaplanmıştır.Araştırmada kullanılan anketin 5 alt boyutunda rekreasyonel egzersizkatılımcılarının, cinsiyet ve medeni hale göre farklılığı test etmek için yapılanindependent samples t-test analizi sonuçlarına göre; cinsiyete göre ?sağlık? ve?rekabet? alt boyutlarında, medeni hale göre ise, ?sağlık? alt boyutu hariç diğer 4alt boyutta anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yapılan ANOVAsonuçlarına göre ise yaş (rekabet ve vücut ve dış görünüm), meslek (sağlık),eğitim durumu (sağlık), tesislere üyelik süresi (sosyal ve eğlence), haftalıkkullanım sıklığı (sağlık), boş zamanları değerlendirme durumu (vücut ve dışgörünüm ve beceri gelişimi) ve boş zaman faaliyetlerine katıldıkları kişilere(vücut ve dış görünüm ve beceri gelişimi) göre anlamlı farklılıklar olduğu tespitedilmiştir.Sonuç olarak, ?sağlık?, ?beceri gelişimi?, ?vücut ve dış görünüm?faktörlerinin bireyleri rekreasyonel egzersize güdülemede ilk 3 sırayı aldığı tespitedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, güdülenme, egzersiz, katılım, sağlıkspormerkezleri.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the factors which motivateindividuals to the recreational exercises. Along with determining these factors, itis also investigated that whether these factors are changing with the effect of somedemographic variables.302 male (55.1%) and 246 female (44.9%) with a total of 548 peoplewho are making recreational exercises, in 9 health and fitness centers, in Ankara,participated voluntarily to this study. ?Recreational Exercise Motivation Measure?was used as means of data collection instrument. It consists of 66 itemsquestioning the reasons of individuals to perform recreational exercise andcontains 5 subscales; namely (1) health, (2) competition, (3) bodyshape/appearance, (4) social/enjoyment, (5) skill development. Participants wereasked to rate each item on a 5-point Likert-type scale ranging from 1 (stronglydisagree) to 5 (strongly agree).For testing the reliability of the instrument Cronbach Alpha internalconsistency value was calculated. For subscales the internal consistency valuewere ranged from 0.83 (skill development) to 0.91 (health) where the totalinternal consistency is 0.90.Independent Samples t-test was used to examine the mean differenceswith regard to gender and marital status considering 5 subscales. The results ofindependent samples t-test indicated that, there was a significant mean differencebetween males and females in ?health? and ?competition? subscales. Also, therewas a significant mean difference in 4 subscales except ?health? with the effect of?marital status?.Results of the ANOVA analyses demonstrated that statistically meandifferences was found with regard to age (competition, body shape/appearance),profession (health), education (health), membership duration (social/enjoyment),weekly participation frequency (health), status of utilization of leisure times (bodyshape/appearance, skill development) and partners (body shape/appearance andskill development).As a result of this study, ?health?, ?skill development? and ?bodyshape/appearance? are found to be the top three factors which motivateindividuals to participate recreational exercise.Key Words: Recreation, motivation, exercise, participation, health andfitness centers.