Akdeniz tahıl kist nematodu, Heterodera latipons (Franklin)'un biyo-tipleri ile bazı buğday ve arpa çeşitlerinin bu biyo-tipe reaksiyonu
Determination of the bio-type of mediterranean cereal cyst nematode, Heterodera latipons (Franklin) and the reaction of some wheat and barley varieties
Yazar: NAGİHAN DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA İMREN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Durum buğdayı =   ; Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Makarnalık buğday = Durum wheat

Özet:
Akdeniz Tahıl kist nematodu Heterodera latipons (Franklin) Akdeniz havzasında buğday ve arpa üretim alanlarında yaygın olarak bulunan ve ekonomik kayıplara neden olan önemli bir bitki paraziti nematod olarak bilinmektedir. Bu çalışmada H. latipons'un biyo-tipleri ile bazı buğday ve arpa genotiplerinin, nematoda karşı reaksiyonları 2016-2018 yılları arasında Mudurnu Süreyya Astarcı Meslek Yüksek Okulu'nda in-vivo koşullarda araştırılmıştır. Çalışmada H. latipons'un Adana, Hatay, Kilis, Gaziantep ve Mardin popülasyonlarına ait biyo-tipleri Uluslararası Konukçu Test Ayrım Hatları kullanılarak belirlenmiştir. Nematod çeşit interasiyonu çalışmalarında 21 adet buğday ve 20 adet arpa çeşidi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda H. latipons biyo-tipinin Ha1 biyo-tip grubundan Ha41 ile Ha2 biyo-tip grubundan Ha51 sınıfı ile benzerlik göstermekle birlikte daha çok Ha1 biyo-tip grubundan Ha41 sınıfına yakın olduğu saptanmıştır. Bu sonuç ülkemizde H. latipons'un biyo-tipinin belirlenmesine yönelik ilk çalışma olma niteliğindedir. Nematod çeşit reaksiyonu çalışmasında 8 adet buğday çeşidi (Adana 99, İzmir 85, Ziyabey98, Kaklıç 88, Alibey, Troya, Uludağ, Silverstar) ve 6 adet arpa çeşidi (Hilal, Bayrak, Şahin-91, Altikat, Çetin-2000, Silverstar) olmak üzere, nematodun Gaziantep- II popülasyonuna karşı dayanıklı bulunmuştur.

Abstract:
Mediterranean Cereal cyst nematode Heterodera latipons (Franklin) is known as an important plant parasitic nematode found widely in wheat and barley production areas in the Mediterranean basin and causing economic losses. In this study, the reactions of some wheat and barley genotypes against the biotypes of H. latipons were investigated. The study was conducted in vivo conditions at the Mudurnu Süreyya Astarcı Vocational School in 2016-2018. In the study, the bio-types of H. latipons belonging to the Adana, Hatay, Kilis, Gaziantep and Mardin populations were determined using The International Test Assortment of Cereal Cultivars. In the study of nematode-variety, 22 wheat and 21 barley varieties were used. As a result of the study, it was found that H. latipons biotypes from the Ha1 bio-type group are similar to the Ha51 class from the Ha41 and Ha2 bio-type group, but are closer to the Ha41 class from the Ha1 bio-type group. This result is the first study to determine the bio-type of H. latipons in Turkey. In the finding of nematode type reaction, 8 wheat varieties (Adana 99, İzmir 85, Ziyabey98, Kaklıç 88, Alibey,Troya, Uludağ, Silverstar) and 4 barley varieties ( Hilal, Bayrak, Şahin-91, Altikat, Çetin-2000, Silverstar) were found to be resistant to the nematode population of Gaziantep-II.