Öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile bilimsel sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between pre-service teachers' attitudes towards socioscientific issues and their scientific inquiry skills
Yazar: MELİKE SESLİ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AKÇAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada farklı branşlardaki öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ve bilimsel sorgulama becerileri çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Değişkenler cinsiyet, branş, aile sosyoekonomik düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve sınıf düzeyinden oluşmaktadır. Daha sonra bu değişkenler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının SBKYT ile bilimsel SBleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesinde değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için bu yöntemin kullanılması tercih edilmiştir. Veriler 2023-2024 eğitim-öğretim yılında çeşitli üniversitelerdeki farklı branştaki öğretmen adaylarından toplanmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'deki eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarıdır. Araştırmanın örneklemi ise 2023-2024 akademik yılı güz ve bahar döneminde Türkiye' deki eğitim fakültelerinde öğrenim gören ve ulaşılabilen öğretmen adaylarıdır. Çalışma 345 kişinin katılımı ile gerçekleşmiştir. Topçu (2010)'un geliştirdiği "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği" ile Aldan Karademir ve Saracaloğlu (2013)'un geliştirdiği "Sorgulama Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçekler alt boyutlarıyla değil genel anlamda incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, SB ile cinsiyet, aile sosyoekonomik durumu, baba eğitim seviyesi ve anne eğitim seviyesine göre istatistiksel anlamlı bir farklılık belirlenememiştir. Fakat sorgulama becerileri branş açısından incelendiğinde fen bilimleri öğretmen adayları ile diğer branşlar arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılık diğer branşlardaki öğretmen adaylarının lehinedir. Sınıf düzeyi değişkenine göre ise dördüncü sınıf adayların sorgulama becerilerinin üçüncü sınıf adaylardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sosyobilimsel konulara yönelik tutum ile bilimsel sorgulama becerileri arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında hem araştırmacılara hem de uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the attitudes of prospective teachers in different branches towards socioscientific issues and their scientific inquiry skills were examined according to various variables. Variables consist of gender, branch, family socioeconomic level, parents education level and class level. Then, the relationship between these variables was investigated. Relational screening, one of the quantitative research methods, was used in the study. In examining the relationship between teacher candidates SBKYT and their scientific SB in terms of various variables, it was preferred to use this method to determine the relationship between the variables. The data was collected from teacher candidates in different branches at various universities in the 2023-2024 academic year. The population of the research is teacher candidates studying in education faculties in Turkey. The sample of the research is teacher candidates who are studying at education faculties in Turkey in the fall and spring semester of the 2023-2024 academic year and can be reached. The study was carried out with the participation of 345 people. The "Attitude Scale Towards Socioscientific Issues" developed by Topçu (2010) and the "Inquiry Skills Scale" developed by Aldan Karademir and Saracaloğlu (2013) were used. In the research, the scales were examined in general terms, not in their sub-dimensions. The results of the research revealed that teacher candidates attitudes towards socioscientific issues did not differ significantly according to various variables. According to the results of this study, no statistically significant difference could be determined between SB and gender, family socioeconomic status, father's education level and mother's education level. However, when inquiry skills were examined in terms of branch, it was determined that there was a significant difference between science teacher candidates and other branches. This difference is in favor of teacher candidates in other branches. According to the grade level variable, it was determined that the questioning skills of fourth grade candidates were higher than those of third grade candidates. It was determined that there was a positive and weak relationship between attitudes towards socioscientific issues and scientific inquiry skills. In the light of the findings, recommendations were made for both researchers and practitioners.