Atipik istihdam: Part-time çalışma
A typical employment: Part-time work
Yazar: TAYFUN ASİLTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. FUAT BAYRAM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Esnek çalışma = Flexible working ; Kanunlar 4857 sayılı = Laws 4857 numbered ; Kanunlar = Laws ; Kısmi süreli istihdam = Part-time employment ; Kısmi süreli çalışma = Part time working ; Türkiye = Turkey

Özet:
1970'li yıllarda ekonomide yaşanan değişimlerin sonuçlarından olduğu sıklıkla ifade edilen esneklik olgusu, arz ve talepte meydana gelen değişimlerden işletmenin etkilenmemesi ya da daha az düzeyde etkilenmesi,rekabet koşullarına uyum sağlayabilmesi amacıyla üretim sisteminin ve çalışma ilişkilerinin genellikle işveren lehine ve/veya sözleşme hükümlerine göre değiştirilebilmesi ve kurallara bağlı kalmaksızın ani değişime uyum sağlanabilmesi olarak tanımlanmıştır.Gelişen üretim teknikleri, uluslararası rekabet, teknolojideki ilerleme, küreselleşme, ekonomik krizler ve işsizlik gibi faktörler çalışma ilişkilerini de etkilemiş, bu bağlamda esnek çalışma tartışılan bir konu haline gelmiştir.Çünkü esnek süreli çalışma ile işletmelerin rekabet gücü artabilmekte, işletmeler ekonominin durumuna göre kendilerini ayarlayabilme imkanı bulabilmektedirler.Esnek çalışma, istihdamı artıran işsizliği azaltan bir tedbir olarak görülmektedir.Bu tür çalışmanın tüm dünyadaki uygulamaları ülkeler bazında farklılıklar göstermektedir.Esnek çalışma türlerinin en yaygınları; Kısmi süreli çalışma,iş paylaşımı,tele çalışma,vardiya usulü çalışma,çağrı üzerine çalışma vb. Esnek çalışma ülkelerin yasalarında farklı şekillerde tanımlanmıştır. Ülkemizde de esnek çalışma, mevzuat alt yapısı oluşturulmadan uygulamada yerini almıştır.Yasal dayanağı olmaksızın Yargıtay kararları doğrultusunda uygulanmaya başlanılan esnek çalışma, nihayetinde ilk olarak 2003 yılında 4857 sayılı İş Yasası ile ülkemiz mevzuatında yerini almıştır.4857 sayılı iş kanunda kısmi süreli çalışma ve çağrı üzerine çalışma tanımlanmıştır.Ayrıca fazla çalışmada değişiklikler yapılmıştır.Part-time çalışmanın tanımı yasada yapılmış olmasa da doktrinde çağrı üzerine çalışmanın yapılan tanımına atıf yapılarak kavramsal çerçevesi çizilmiştir.Gerek yeni iş kanundaki değişiklikler, gerekse doktrindeki tanımlamalar ülkemiz açısından beklentileri karşılayamamıştır.Genelde esnek çalışma türlerinden özelde part-time çalışmadan maksimum faydanın sağlanabilmesi için, çalışanlarla işverenler arasında güvenceli esnekliğin oluşturulması gerekmektedir.

Abstract:
The matter of flexibility, which was often said to be the result of changes in economy in 1970s, was defined as the business not affected due to changes in supply and demand or to be affected in low level, change the production system and working relations in favour of employer and/or contract articles so as to comply with competition conditions, and complying with sudden changes notwithstanding the rules. The factors such as developing production techniques, international competition, progress in technology, globalisation, economic crises and unemployment have impact on working relations. Within this context, flexible work has become a topic of discussion.Because the competition power of business increases through flexible work, and also business corporations can adjust themselves in accordance with economic conditions. Flexible work is regarded as precaution to increase employment and to decrease unemployment.The proctices of this case all over the world differ from country to country. The most common flexible works are part-time work, job sharing, tele-work, work shifts, on-call work and so on. Flexible work has been defined in different ways in countries law and regulations.In Turkey, flexible work has been in practice before its lageal background was structured. Being in practice according to Supreme Court decisions, flexible work has taken its place for the first time in 2003 in Labour Law numbered 4857.Part-time work and on-call work have been defined in Labour Law numbered 4857. Besides, there have been revisions in overworking.Although part-time work was not defined in the law, its conceptual framework have been formed by making reference to the definition of on-call work in doctrine. Neither the revisions in Labour Law nor the definitions in doctrine has fullfilled the expectations of our country.In order to achieve maximum benefits in flexible work in general and part-time work in particular, secure flexibility must be established between employees and employers.