Erken ve geç dönemde koklear implant uygulanan çocukların genel gelişim profili, sosyal-duygusal uyum becerileri ve alıcı dil becerilerinin incelenmesi
Investigation of general developmental profile, social-emotional adaptation skills and receiver language skills of children with cochlear implant in early and late term
Yazar: AYTEN DÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHANETTİN GÖNÜLDAŞ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Dil gelişimi = Language development ; Duygusal uyum = Emotional adjustment ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Pediatrik koklear implant (Kİ) uygulamasında, dil gelişimine etki eden en önemli faktörlerden birinin uygulamanın yapıldığı yaş olduğu ve Kİ uygulama yaşının hem bilişsel hem sosyal-duygusal gelişimi de etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle geç dönem pediatrik Kİ kullanıcılarının, gelişim performanslarında gecikmeler görülebileceği düşünülmektedir. Bu amaçla çalışmamızda; Kİ kullanıcıları, implantasyon yaşına göre erken (≤24 ay) ve geç (>24 ay) dönem olarak iki gruba ayrılmıştır. Kİ uygulama yaşı ile birlikte işitme kaybı tanısının konulma zamanı, Kİ kullanım süresi ve aldıkları toplam eğitim süresi değişkenlerinin; çocukların gelişim düzeyleri, alıcı dil ve sosyal uyum becerileri üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışmaya; Gaziantep Üniversitesi KBB Anabilim Dalı tarafından Kİ ameliyatı gerçekleştirilen ve odyolojik takibi yapılan 31 çocuk dahil edilmiş olup çocuğa ve ailesine ait bilgilerin yer aldığı Genel Bilgi Formu doldurulduktan sonra veri toplama araçları olarak Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Peabody Resim Kelime Testi (PRKT) ve Marmara Sosyal-Duygusal Uyum Ölçeği (MASDU) kullanılmıştır. Çalışma sonucunda iki gruptaki çocukların AGTE, PRKT ve MASDU puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca çocukların AGTE, PRKT ve MASDU puanları ile işitme kaybı tanısının konulma zamanı, Kİ uygulama yaşı, Kİ kullanım süresi ve alınan eğitim süresi ile arasında korelasyon bulunmuştur. Sonuç olarak; işitme kaybı tanısının konulma zamanı, Kİ uygulama yaşı, Kİ kullanım süresi ve alınan eğitim süresi; çocuğun genel gelişim düzeyi, dil becerileri ve sosyal-duygusal uyum düzeyi üzerine anlamlı olarak etki etmektedir. Bu nedenle erken yaşlarda yapılan implant uygulamaları, çocukların gösterdikleri performanslarda daha başarılı olmalarını sağlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Dil gelişimi, Gelişim değerlendirmesi, İşitme kaybı, Koklear implant, Sosyal-duygusal uyum

Abstract:
In pediatric cochlear implant (CI) application, it is known that age is one of the most important factors affecting language development and age of CI application also affects cognitive and motor development. Therefore, it is thought that late pediatric CI users may experience delays in their developmental performance. For this purpose; CI users are divided into two groups according to the age of implantation: Early (≤24 months) and late (> 24 months). The age of cochlear implant application and the time of diagnosis of hearing loss, the duration of cochlear implant use, the duration of hearing aid use prior to the cochlear implant and the total training time variables; on children's developmental levels, receptive language and social adaptation skillseffect was investigated. To work; 31 children who underwent CI surgery by the Department of Otorhinolaryngology of Gaziantep University were included in this study. Ankara Developmental Screening Inventory (ADSI), Peabody Picture Vocabulary Test (PPVT) and Marmara Scale of Social and Emotional Adaptation (MSSEA) were used after completing the General Information Form, which contains information about the child and the family of the child. As a result of the study, a significant difference was found between ADSI, PPVT and MSSEA scores of children in two groups (p <0.05). In addition; AGTE, PRKT and MASDU scores of children were correlated with the time of diagnosis of hearing loss, age of CI application, duration of CI use and duration of education. As a result; the time of diagnosis of hearing loss, age of CI application, duration of CI use and training period; it has a significant effect on the general development level of the child, language skills and social-emotional adjustment level. Therefore, CI applications made at an early age enable children to be more successful in their performances.

Key Words: Language development, Developmental assessment, Hearing loss, Cochlear implant, Social-emotional adjustment