Farklı polimerik inhibitörlerin kalsiyum karbonat çökmesine karşı havuz koşullarında performanslarının incelenmesi
Investigation of performance of different polymeric inhibitors against calcium carbonate precipitation in pool conditions
Yazar: MURAT TÜRKMENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN YILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Fosfor dünya üzerinde sınırlı miktarda bulunan bir elementtir. Canlıların hayatlarını devam ettirebilmeleri için çok önemli yapı taşları olan bir çok bileşiğin içerisinde yer alır. Günümüzde besinlerin yetiştirilmesinden hayvanların beslenmesine ve sanayide çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Başta korozyon ve birikintiye karşı çok efektif bir inhibitördür. Fakat kullanıldıktan sonra deşarjı sırasında bulunduğu alanda ötrofikasyona sebep olması nedeniyle hiç çevreci dostu bir bileşik değildir. Ötrofikasyon zamanla diğer canlıların yaşamlarının sonlanmasına sadece o alanda alglerin faaliyet göstermesine sebep olan bir doğa olayıdır. Fosfor ile ilgili bir başka problem ise kaynakların çok sınırlı olması ve gelecek yüzyıl içerisinde artık kullanılabilir fosfor kalmayacağıdır. Bu durum ise besin döngüsü için ciddi bir problemdir. Neredeyse topraktan aldığımız bütün besinler büyüyüp hasat edilebilir hale gelmek için fosfora ihtiyaç duymaktadır. Bu sınırlı kaynağın tarım ve hayvancılık alanları dışındaki kullanımlarına alternatifler bulunması çok elzemdir. Bu bağlamda fosfor bileşenlerinin başlangıçta havuzlarda daha sonrasında soğutma kuleleri gibi farklı endüstriyel kullanımlarının olduğu alanlarda alternatif kimyasallar bulunmalı veya sentezlenmelidir. Yüzme havuzları, günlük kullanım, sporlar veya diğer birçok etkinlikler yapmak için içerisinde su tutmak üzere tasarlanmış yapılardır. Havuzlar binaların veya yerin altına, yer üstüne hatta bir geminin üzerine bile inşa edilebilir olarak dizayn edilebilmektedir. Havuzlar en yaygın olarak beton, doğal taş, seramik, çeşitli metaller, plastik ve cam elyafı gibi bir çok malzemelerden yapılır ve özel bir boyut ve şekilde olabilirler. Su, dünyada fazla miktarda bulunan, hayatın devamlılığı için mutlaka bulunması gereken kokusuz ve tatsız bir kimyasal bileşiktir. Tüm karbon bazlı yaşam, ömrünü devam ettirebilmek için suya ihtiyaç duyar. Suyun, fiziksel ve kimyasal yapısı basit gibi görünse de muazzam özellikler sergiler. Doğada su; katı, sıvı ve gaz olmak üzere 3 şekilde bulunur. Kimyasal olarak ifade edilişi (H2O) olan ve içeriğinde 2 H ve 1 O atomu içeren bir bileşiktir. Ayrıca su, birçok farklı organik ve inorganik bileşiğin mükemmel bir çözücüsüdür. Bu nitelik suyun polar yapısının hemen hemen her malzemeyi çözebilmesinden gelmektedir. Su malzemeler ile temasında gerek ekstrem koşullarda gerekse normal şartlarda korozyona ve birikintilere sebep olacaktır. Dünyadaki artan nüfus ve tüketimi dengeleyebilmesinin en önemli yolu sağlık açısından değerler korunurken verimin en üst seviyeye getirilmesi, daha az atık ile hiçbir kaynağın ziyan edilmeyerek çevreye duyarlı en ekonomik yolların belirlenmesidir. Aksi takdirde çevre ve su kirliliği sonucu ile dünya yaşanamaz bir hal alacak, yetersiz kaynaklardan dolayı birçok insan hastalıklar ve kıtlık gibi korkunç sonuçlar ile yüzleşmek zorunda kalacaktır.

Abstract:
Phosphorus is an element found in limited quantities on earth. It is included in many compounds that are very important building blocks for living things to continue their lives. Today, it is used in various fields from agriculture to the feeding of animals and in industry. It is a very effective inhibitor against corrosion and deposits. However, it is not an environmentally friendly compound at all, since it causes eutrophication in the area where it is discharged after use. Eutrophication is a natural phenomenon that causes the algae to operate only in that area, ending the lives of other living things over time. Another problem with phosphorus is that the resources are very limited and there will be no more usable phosphorus in the next century. This is a serious problem for the nutrient cycle. Almost all the nutrients we get from the soil need phosphorus to grow and become harvestable. It is essential to find alternatives to the uses of this limited resource other than agriculture and animal husbandry. In this context, alternative chemicals should be found or synthesized in areas where phosphorus components are initially used in pools and then in different industrial uses such as cooling towers. Swimming pools are structures designed to hold water for daily use, sports or many other activities. Pools can be designed to be built under buildings or underground, above ground or even on a ship. Pools are most commonly made of many materials such as concrete, natural stone, ceramics, various metals, plastic and fiberglass, and can come in a custom size and shape. Water is an odorless, tasteless chemical compound that is abundant in the world and must be present for the continuity of life. All carbon-based life needs water to survive. Although the physical and chemical structure of water seems simple, it exhibits tremendous properties. In addition, water is an excellent solvent of many different organic and inorganic compounds. This feature comes from the fact that the polar structure of water can dissolve almost any material. When water comes into contact with materials, it will cause corrosion and deposits both in extreme conditions and under normal conditions. The most important way to balance the increasing population and consumption in the world is to maximize efficiency while preserving values in terms of health, and to determine the most environmentally friendly and economical ways without wasting any resources with less waste. Otherwise, the world will become unlivable as a result of environmental and water pollution, and many people will have to face terrible consequences such as diseases and famine due to insufficient resources.