Subklinik hipotiroidili çocuklarda L-tiroksin tedavisinin sol ventrikül fonksiyonlarına etkisi
The effect of L-thyroxine treatment on left ventricular functions in children with subclinical hypothyroidism
Yazar: GÖNÜL ÇATLI
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN ABACI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Endokrinolojisi ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tiroksin = Thyroxine ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Subklinik hipotiroidi (SH) tanısı alan çocuk ve adolesanlarda L-tiroksin (L-T4) tedavisi öncesi ve sonrasında M-mod ve doku doppler ekokardiyografi (DDE) ile kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal-Metod: Çocuk Endokrinolojisi bölümünde SH tanısı almış [TSH >4,94µIU/L, serbest tiroksin (sT4) normal], herhangi bir kronik hastalığı ya da kalp ve tiroid fonksiyonlarını etkileyecek ilaç kullanım öyküsü olmayan 5-15 yaş arasındaki hastalar ile yaş ve cinsiyet açısından benzer olan ötiroid sağlıklı çocuklar çalışmaya alındı. Her bir olgunun L-T4 tedavisi öncesi ve sonrasında antropometrik (vücut ağırlığı, boy ve kan basıncı) ve laboratuvar (lipid profili, tiroid fonksiyon testleri, tiroid otoantikorları) ölçümleri yapıldı. Tüm olguların tedavi öncesinde ve ötiroidizm sağlandıktan en az 6 ay sonra M-mod ve DDE ile kardiyak fonksiyonları değerlendirildi. Tedavi öncesi veriler tedavi sonrası ve kontrol grubunun verileri ile karşılaştırıldı.
Sonuçlar: Çalışmaya SH tanısı alan 31 çocuk (ortalama yaş 10,3±3,4, 12 erkek) ile yaş ve cinsiyet açısından benzer olan 32 sağlıklı çocuk (ortalama yaş 10,8±2,9, 13 erkek)  alındı. SH grubunun antropometrik ve laboratuvar verileri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, SH grubunda TSH?nın yüksek ve sT4?ün düşük olması dışında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. M-mod ekokardiyografide SH grubunda, interventriküler septum  (IVS) kalınlığında ve sol ventrikül kitle indeksinde (LVMI) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptanırken (p<0,05), diğer kardiyak parametreler açısından fark saptanmadı (p>0,05). SH grubu tedavi öncesi ve tedavi sonrası M-mod ekokardiyografik parametreler açısından karşılaştırıldığında sol ventrikül diyastol ve sistol sonu çap dışında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). DDE?de SH grubunun erken diyastolik dalga hızı (E?) düşük, izovolemik gevşeme zamanı (IVRT) ve izovolemik kasılma zamanı (IVCT) uzun, erken mitral akım hızı (E)/E? oranı ve miyokardiyal performans indeksi (MPİ) kontrol grubuna göre yüksek saptandı (p<0,05).  Ötiroidizm sağlandıktan 6 ay sonra yapılan DDE?de sonuçları karşılaştırıldığında, (E?)?ünde artış, MPİ?de, IVRT ve IVCT?de istatistiksel olarak anlamlı kısalma gözlendi.
Sonuç: Bu çalışma, SH?li çocuklarda M-mod ekokardiyografi ve DDE ile kardiyak fonksiyonların değerlendirildiği ilk çalışma olması açısından önemlidir. Bu çalışmanın sonuçları, (I) SH?li çocuklarda sol ventrükül diyastolik ve sistolik fonksiyonlarının olumsuz etkilendiğini, (II) tedavi ile bu parametrelerin düzeldiğini, (III) DDE'nin erken dönem sol ventrikül fonksiyon bozukluklarını saptamada konvansiyonel ekokardiyografiye göre daha üstün olduğunu ve (IV) SH?li çocuklarda saptanan subklinik kardiyak fonksiyon bozukluğunun L-T4 tedavisi için bir endikasyon oluşturabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Aim: To evaluate cardiac functions of children and adolescents with subclinical hypothyroidism (SH) before and after L-thyroxine replacement therapy using M-mode and tissue Doppler echocardiogarphy (TDE).
Materials and methods: Patients who were aged between 5-15 years and diagnosed as having subclinical hypothyroidism (TSH>4,94 µIU/L and free thyroxine normal) in our pediatric endocrinology clinic and had no history of chronic disease, use of medication that can effect cardiac and thyroid functions along with age and sex matched healthy euthyroid controls were enrolled in the study. Anthropometric (body weight, height and blood pressure) and laboratory (lipid profile and thyroid function tests) measurements were performed before and after L-thyroxine treatment. At baseline and six months after euthyroidisim was achieved M-mode and TDE were performed and cardiac functions were evaluated. Pre-treatment data were compared with those of controls and post-treatment measurements.
Results: Thirty-one children with SH (mean age; 10,3±3,4 years, 12 male) and 32 age- and sex-matched healthy children were enrolled in the study. Antropometric and laboratory parameters of the groups, except TSH and fT4 levels, were not statistically different. In M-mode echocardiography interventricular septum (IVS) thickness and left ventricle mass index (LVMI) were significantly increased in the SH group than controls (p<0,05), however other parameters were comparable between the groups. In the SH group after L-thyroxine treatment, left ventricle end-diastolic and end-systolic dimensions have significantly increased, however none of the other M-mode echocardiography-derived cardiac parameters have changed. In TDE, patients with SH had a significantly lower E? and higher E/E?, isovolumic relaxation time (IVRT), isovolumic contraction time (IVCT) and myocardial performance index (MPİ) than the control group (p<0,05). Six months after euthyroidism was achieved TDE  showed a significant increase in E? and a significant decrease in IVRT, IVCT and MPİ (p<0,05). 
Conclusion: The present study is the first to evaluate cardiac functions in children and adolescents with subclinical hypothyroidism. The results of this study showed that I) left ventricle diastolic and systolic functions are impaired in children with subclinical hypothyroidisim, II) these impairments are reversible with L-thyroxine replacement and, III) tissue Doppler echocardiography is superior to conventional Doppler echocardiography in determining early left ventricle dysfunction and, (IV) when the presence of subclinic cardiac dysfunction, which is reversible with L-T4 replacement is considered, findings of this study may justify the indication for the necessity of treatment in children with subclinical hypothyroidisim.