Yapay zekâ destekli karar destek sistemlerinin geliştirilmesi: Çok katmanlı ERP yazılım mimari uygulaması
Development of artificial intelligence based decision support applications: Multi-layered ERP software architecture application
Yazar: EMRAH ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNEŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Kurumsal Kaynak Planlama sistemi katmanlı mimarilere sahip kurumlar için vazgeçilemez öneme sahip bilgi teknolojileri sistemleri olmuştur ve bu sisteme sahip olmak özel sektör firmalarının yanı sıra kamu sektöründeki kurumları gibi büyük işletmelerde yeterli olmamaktadır. Bu kurumların süreçlerine devam edebilmeleri ve rekabet piyasasında ayakta durabilmeleri için kullanmış oldukları sistemleri de geliştirme ihtiyacı duymaktadırlar. Bu yazılımların özelliklerini geliştirdikçe karar destek sistemleri sayesinde hem tüm kurumun hemde bu kurumdaki yöneticilerin süreç yönetimlerinin ve karar noktasındaki süreçlerin karar destek sistemlerinin gelişimine katkı sağlayacak süreçler ön plana çıkmaktadır. Bu model planı kapsamında günümüz teknolojilerinin geldiği noktalardan da faydalanarak akıllı sistemler oluşturarak kendi süreçlerini modelleme ve geliştirme imkânı sunmaktadır. Kullanacağımız ERP sistemi üzerindeki sistemler analiz edilecek bu veri yapıları ile ilgili teknik detaylar incelenecektir. Bu kapsamda çok katmanlı kurumsal kaynak planlama yazılımlarının üyelerin segmentlere ayrılarak pazarlama süreçlerine ve kampanya yönetiminde kapsam model olarak kullanılacaktır.
Yazılım geliştirme döngüsüne ait gelişim süreçleri ve yapay zekâ ile makine öğrenmesi noktasındaki içerisinde bulunan gözetimsiz öğrenme, churn analizi gibi metodlarda kullanılan algoritmaları incelenerek bu süreçlerden bahsedilecektir. Bu süreçte veri yapıları ile ilgili olarak kamu kuruluşunda tüm modüllerin aktif olarak kullanıldığı bir kurumsal kaynak planlama sistemi veri yapıları üzerinde çalışmalar gerçekleştirilecektir. Katman mimarili geliştirilen ve bir kurulu sistem olan kurumsal kaynak planlama sistemlerine ait veri modeli ve bu model doğrultusunda yapay zekâ ve makine öğrenmesi sistemini de içinde barındıracak olan karar destek sistemlerine ait geliştirmeler yer alacaktır. Bu süreçte ERP yazılımı üzerinde yeni bir modelleme ve algoritma ile kamu ve özel kuruluşlarında ihtiyaç olan özellikleri düşünülerek katman mimarili yazılımlardan olan ERP yazılımlarının geliştirilerek benzer özellikteki ihtiyaçlara sahip kamu kurumları ile özel firmalarında bu modeli referans olarak kullanacaklarını düşünmekteyiz. ERP yazılımına ait model üzerindeki tasarım, detay ve ERP süreçlerinin geliştirme sürecinin detayı ayrıca referans model olacak karar destek sistemlerinin geliştirme süreçleri de bu kapsamda olacaktır. Ayrıca oluşturulacak modelde çok katmanlı mimarilerin teknoloji dünyasındaki önemine değinerek, sistemlerin ölçekleme taleplerine nasıl cevap verileceği belirtilmiştir. ERP sistemlerinin akıllanması veya kapsamlarının günümüz teknolojileri ile genişletmesini makine öğrenmesi uygulamaları ile müşterilerin segmentlere ayrılarak yeni pazarlama stratejileri geliştirilmesi gibi konulardan yola çıkarak kurumsal kaynak planlama modeli tasarlanıp bu model kapsamında karar destek sistemlerini desteklemeyen yapılardan bunları ön plana çıkaracak buradaki verileri işleyebilecek bir süreç, bu süreci destekleyecek bir algoritmayı kullanacak bir denetim sistemi geliştirmesi yapılacaktır.

Abstract:
The Enterprise Resource Planning system has become indispensable information technology systems for organizations with layered architectures, and having this system is not sufficient both in private sector companies and in large enterprises such as public institutions. Stand in the competitive market, they also need to improve the systems they use. As the development of the features of these softwares, thanks to the decision support systems, the model of presenting the process management and data at the decision point quickly and accurately model plan, it provides the opportunity to model and develop its own processes by creating smart systems by making use of the points that today's technologies come from. The systems on the ERP system we will use will be analyzed and technical details about these data structures, marketing deparmant and employee campaign management of multi-layered enterprise resource planning software will be used as scope models. 
These processes will be discussed such as item mining, unity rules algorithms. In this process, work will be carried out on an enterprise resource planning system data structures in which all modules are actively used in the public institution regarding data structures. There will be a data model of enterprise resource planning systems, which is an established system developed with a layer architecture, and developments in decision support systems that will include the artificial intelligence and data mining system in the light of this model. In this work process, there will be a data model , which is a built-in system, which is developed with a layer architecture, and developments in decision support systems that will include. In this process, we think that the public institutions and private sectors with similar needs will use this model as a reference by developing ERP software, which is a layer architecture software, by considering a new modeling and algorithm on the ERP software and the features needed in public and private organizations. The design, detail and the development process of the ERP processes on the model of the ERP software will also be the reference model, and the development processes of the decision support systems will be within this scope. Also, in the model to be created, the importance of multi-layered architectures in the world of technology has been mentioned and how the systems' scaling demands will be answered. Based on the necessity of raising the scope of ERP systems or expanding their scope with today's technologies, data mining applications, a corporate resource planning model is designed from the structures that do not support decision support systems, and a panel that can use this algorithm to support this panel will use this algorithm system development will be done.