Understanding somatic symptoms: A mixed method investigation of predictors and experiences
Somatik semptomları anlamak: Yordayıcıların ve deneyimin anlaşılması için karma yöntemli bir çalışma
Yazar: MELİSA AŞKIM PAKER
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ CANEL ÇINARBAŞ
Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji, İnsan Bilimleri ve Felsefe Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Kültür = Culture ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Sosyoekonomik statü = Socio-economic status ; Tıbben açıklanamayan semptomlar = Medically unexplained symptoms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Güncel çalışma somatik semptomların yordayıcılarını ve katılımcıların semptom deneyimlerini anlamak amacıyla yürütülmüş karma yöntemli bir çalışmadır. Çalışmanın niteliksel kısmına yaşları 19 ile 65 arasında değişen 326 yetişkin katılmıştır. Katılımcılar Sosyoekonomik Statü Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, C-Tipi Davranış Ölçeği- Duygu İfade Edememe Alt Ölçeği ve IND-COL Ölçeğini cevaplamıştır. Yaş, sosyoekonomik statü, duygu ifadesizliği, bireyselcilik, toplulukçuluk, depresyon, anksiyete, fobik anksiyete, obsesif-kompulsiflik, öfke, kişilerarası duyarlılık, paranoid düşünceler, psikotizm ve somatik semptomlar arasındaki ilişkinin ortaya çıkartılması için hiyerarşik çoklu regresyon analizi yürütülmüştür. Bulgular sonucunda artan yaş ile somatik semptomların arttığı tespit edilmiştir. Ek olarak, toplulukçu bir kültürden gelen katılımcıların somatik semptomları deneyimlemeye daha yatkın oldukları bulunmuştur. Obsesif kompulsiflik, anksiyete ve fobik anksiyetenin ise somatik semptomlarla pozitif bir ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Subjektif somatik semptom deneyimlerinin anlaşılması için somatik semptom puanları anlamlı bir şekilde yüksek çıkan 10 katılımcı ile kısa görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler 35 ile 55 dakika arası sürmüştür. Tematik analiz yürütülmüş ve üç ana tema belirlenmiştir. Bu üç ana tema; somatik semptomlar, algılanan sebepler ve baş etme yöntemleridir. Somatik semptomlardaki fark ayırt edilmeksizin, tüm katılımcılar algılanan sebep olarak stres ve çok düşünme olgularını ifade etmiştir. Bulgular alanyazındaki sonuçlar doğrultusunda tartışılmıştır. Güncel çalışmanın güçlü ve sınırlı yanları, klinik çıkarımları ve gelecek çalışmalar için önerilere de yer verilmiştir.

Abstract:
The present study was a mixed design research aimed to investigate possible predictors of somatic symptoms and participants' subjective conceptualization of those symptoms in non-patient population. For the quantitative part of the study, 326 participants aged between 19 and 65 were given Socioeconomic Status Scale, Brief Symptom Inventory, Emotional Non-Expressiveness Subscale for Type-C Behavior and IND-COL Scale. The association between age, socioeconomic status, emotional non-expressiveness, individualism, collectivism, depression, anxiety, phobic anxiety, obsessive-compulsiveness, hostility, interpersonal sensitivity, paranoid ideation, psychoticism and somatic symptoms were aimed to be estimated through multiple hierarchical regression analysis. The results showed that with the increased age somatic symptoms tended to increase. Additionally, collectivism was positively associated with increased somatic symptoms while the opposite was true for individualism. Obsessive-compulsiveness, anxiety and phobic anxiety were positively associated with somatic symptoms while socioeconomic status was negatively associated with somatic symptoms. In oder to understand subjective conceptualization of somatic symptoms, 10 participants who scored significantly higher in somatization subscale in Brief Symptom Inventory were interviewed. The interviews lasted between 35 and 55 minutes. Thematic analysis was run for the short interviews and three themes were emerged as somatic symptoms, perceived reasons of symptoms and coping with somatic symptoms. Regardless the differences in somatic symptoms, all participants mentioned that stress and thinking too much were the perceived reasons of somatic symptoms. Results were discussed in the scope of the literature and the strengths and limitations of the present study, the clinical implications, directions for future studies were also presented.