Suluin Mağarası Holosen Dönem yontmataş endüstrisi
The Holocene Period chipped stone industry of Sului̇n Cave
Yazar: ZEHRA FÜRÜZEN TAŞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Sului̇n Mağarası = Sului̇n Cave ; Yontmataş = Chipped stone

Özet:
Tezimizin konusunu Suluin Mağarasının 2007 – 2011 yılları arasında yapılan kazılarda elde edilen yontmataş endüstrisi oluşturmaktadır. Tip listesinin ortaya konulmasında ve tanımlarda yontmataş endüstrinin tamamı göz önüne alınırken, analiz çalışmalarında tamamı AH. 20 tabakaya kadar kazılmış plankareler (H6-10, I6-10, J6-10) dikkate alınmıştır.  İncelenen toplam 4214 adet yontmataş endüstrisi, işlenmiş ve işlenmemiş tüm ürünleri içermektedir. Analizde toplam 356 adet düzeltisiz parça, 291 adet çekirdek ve çekirdek parçası, 920 adet makrolitik ve mikrolitik alet olmak üzere toplam 1567 parça çalışılmıştır.   
Suluin yontmataş endüstrisinde hammadde olarak % 63,87 oranla en fazla radyolaritin kullanıldığı, onu % 34,37 oranla çakmaktaşı ve % 1,74 oranla obsidiyenin izlediği görülmüştür.
Suluin yontmataş endüstrisinde dilgisel yongalama hakimdir. Suluin Mağarası çekirdekleri, hazırlanmış çekirdekler (% 66) ve hazırlanmamış çekirdeklerden (% 34) oluşur. Hazırlanmış çekirdekler içinde en yoğun (% 33,3) görülen tip mikro çekirdeklerdir. Yontmataş aletlerin 754 adedi makrolitiklere, 166 adedi mikrolitiklere aittir. Makrolitik aletlerde  20  ana tip, 96 alt tip saptanmıştır. Makrolitiklerde düzeltili yonga en yoğun görülen alet tipidir. Suluin mağarasında bulunan makrolitik aletlerden iki sırtlı uç ve saplı alet tip 2 ile saplı alet tip 3'ü Suluin yontucuları tarafından üretilen yerel aletler olarak sınıflandırabilirler.  
Suluin Mağarası mikrolitikleri, hemen hemen tüm arkeolojik seviyelerde makrolitik aletlerle birlikte bulunurlar. Analize alınan 166 adet mikrolitik aletin % 97'si geometrik olmayan mikrolitik, % 1,8'i geometrik mikrolitik, % 1,2'si tanımlanamamış mikrolitiktir. Suluin mikrolitiklerinde 7 ana tip, 45 alt tip belirlenmiştir. Mikrolitiklerde en yoğun görülen alet tipi keski ağızlı okucudur.
Suluin Mağarası'nın da yer aldığı Katrandağı mağaralarında Epi-paleolitik'ten bu yana yontmataş endüstrisinde yerel hammadde olarak radyolaritin yoğun olarak kullanımı ve alet yapım geleneği benzerdir.

Abstract:
The chipped stone industry obtained from Suluin excavations which conducted between 2007and 2012 is comprised subject of the thesis. While the whole chipped stone industry was considered to build up the type list and the definitions, the plansquares (H6-10, I6-10, J6-10) which are dug up to archaeological horizontal 20th was taken into account just in the analysis studies. A total of 4214 pieces of chipped stone industry which includes all the product of processed and unprocessed is examined. The total 1567 pieces which consisting of 356 unretouched pieces, 291 cores ans core fragments and 920 macrolithic and microlithic tools were analyzed.
The raw material of Suluin chipped stone industry is consisting of 63.87% radiolarite, 34.37% flint and 1.74% obsidian.
Suluin chipped stone industry is dominated by laminar knapping. The cores of Suluin Cave occur from prepared (66%) and unprepared (34%) cores. The micro cores are the common type (33.3%) in the prepared cores. 754 pieces of chipped stone tools belong to the macrolithic and 166 to the microlitic. 20 main type and 96 subtypes were identified in the macrolithic tools. The retouched flakes are the most intense tool type. Some macrolithic tools which found in the Suluin Cave such as the point with double backs, the stemmed tool with type 2 and type 3 can be classified as domestic tools. 
The microlithics of Suluin Cave in almost all archaeological levels are found together with macrolithic tools. The total 166 microlithic tools which are analyzed consist of non-geometric microlits (97%), geometric microlits (1.8%) and unidentified microlits (1.2%). 7 main types and 45 subtypes have been identified in the microlithic tools of Suluin Cave. The transversal arrowhead is the most intense type of microlithic tools.
The intensive use of that local raw material radiolarite in the chipped stone industry and the tradition of tool-making have been similar in the caves of Katran Mountain like Suluin since the Epi-paleolithic.