Romatoid artrit hastalarında göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işlemenin (EMDR) ağrı üzerine etkisi
Effect of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) on pain in rheumatoid arthritis patients
Yazar: MÜJDE MORAN
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın birincil amacı, Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) uygulamasının Romatoid Artrit (RA) hastalarının ağrısının azaltılmasında etkili olup olmadığını saptamaktır. İkincil amacı ise, EMDR uygulama sürecine ilişkin RA hastalarının deneyim ve görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nicel ve nitel yöntemi içeren karma yöntem yaklaşımı kullanıldı. Araştırmada EMDR'nin ağrı üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü ve ağrıyla ilgili deneyim, görüş ve uygulamanın etkisini değerlendiren nitel araştırma tipi kullanıldı. Araştırma örneklemini 1 Şubat-22 Aralık 2023 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinde tedavi olan 64 RA tanılı (EMDR grubu:32, kontrol grubu:32) hasta oluşturdu. Araştırmanın EMDR grubuna Visual Analog Skala (VAS) ve Bireysel Derinlemesine Görüşme Soru Formu uygulanmış olup, EMDR uygulaması haftada bir kez hastanın gelişme kaydetme durumuna göre ardışık üç-12 arası değişen bireysel seans şeklinde yapılmıştır. Kontrol grubuna EMDR grubuyla eş zamanlı VAS uygulanarak normal takip/tedavi dışında uygulama yapılmamıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, frekans, yüzde değerler, Ki-kare, Student's t test, Repeated ANOVA, Bonferroni test istatistiği kullanılmıştır. Kalitatif verilerin analizinde bilgisayar destekli nitel veri analiz programlarından biri olan MASQDA kullanıldı. Araştırmanın ClinicalTrils.gov adresinden alınan deney numarası: NCT05944302 dır. EMDR grubunun ağrı puan ortalamasının kontrol gubundan daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,001), birinci ay kontrol ölçümünde EMDR grubunun ağrı puan ortalamasının kontrol gubundan daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,001) belirlenmiştir. EMDR grubuna uygulanan seans sayısı ortalama 5.2±2.1' dir. EMDR grubundaki RA hastalarının uygulamaya ilişkin görüşlerinin içerik analizinden iki ana tema (Değişim ve EMDR'nin Sundukları) ve beş alt tema (Ağrı tanımındaki değişim, Ağrıyla başetmede değişim, Ağrıya yönelik duygularda değişim, İyi gelenler ve Zorlayanlar) ortaya çıkarıldı. Sonuç olarak EMDR uygulamasının, RA hastalarının ağrı düzeyini azalttığı ve ruhsal sağlık üzerinde olumlu etkisi olduğu görüldü. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda RA hastalarının medikal tedavisine ek olarak EMDR uygulamasının yaygınlaştırılması, iyi tasarlanmış plasebo grupları kullanılarak metadolojik kalitesi yüksek çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The primary purpose of this study is to determine whether Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is effective in reducing the pain of Rheumatoid Arthritis (RA) patients. The secondary aim is to determine the experiences and opinions of RA patients regarding the EMDR applied process. A mixed method approach including quantitative and qualitative methods was used in the research. In order to determine the effect of EMDR on pain, a randomized controlled and qualitative research type that evaluates the effect of pain-related experience, opinion and practice was used in the study. The research sample consisted of 64 patients diagnosed with RA (EMDR Group: 32, Control Group: 32) who were treated at a university hospital between February 1 and December 22, 2023. Visual Analog Scale (VAS) and Individual In-Depth Interview Questionnaire were applied to the EMDR group of the study, and EMDR applied was carried out once a week in three to 12 consecutive individual sessions depending on the patient's progress. VAS was applied to the control group simultaneously with the EMDR group, and no applied was made other than normal follow-up/treatment. Mean, standard deviation, frequency, percentage values, Chi-square, Student's t test, Repeated ANOVA, Bonferroni test statistics were used in the analysis of the data. MASQDA, one of the computer-aided qualitative data analysis programs, was used to analyze qualitative data. The trial number of the study, taken from ClinicalTrils.gov, is: NCT05944302. It was determined that the average pain score of the EMDR group was lower than the control group and the difference between them was statistically significant (p<0.001), and in the first month control measurement, the average pain score of the EMDR group was lower than the control group and the difference between them was statistically significant (p<0.001). The average number of sessions applied to the EMDR group is 5.2±2.1. Two main themes (Change and What EMDR Offers) and five sub-themes (Change in the definition of pain, Change in coping with pain, Change in feelings towards pain, What is good and What EMDR Offers) were revealed from the content analysis of the views of the RA patients in the EMDR group regarding the applied. As a result, it was seen that EMDR applied reduced the pain level of RA patients and had a positive effect on mental health. In line with the results obtained in the study, it is recommended to expand the use of EMDR in addition to the medical treatment of RA patients and to conduct studies with high methodological quality using well-designed placebo groups.