Nietzsche ve Cioran: Krizin felsefesi
Nietzsche and Cioran: The philosophy of crisis
Yazar: MEHMET BAL
Danışman: PROF. DR. EMİN ÇELEBİ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Hayatın anlamı problemi, felsefi ve dini etkinliğin özünü oluşturur. Öte yandan hayatın veya herhangi bir şeyin anlamı, o şeyin amacı ve referansı aracılığıyla belirlenir. Amacı ve referansı düştüğünde o şey anlamını yitirir. Anlamı yitirilen hayat olduğunda ise insan kriz karakterli  derin varoluşsal kaygılar duymaya başlar. Bu çalışmada Nietzsche ve Cioran'ın yaptığı felsefenin tümüyle bu türden bir kaygının ürünü olduğu iddia edilmiştir. Bu iddia üç bölümde temellendirilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde insanın anlam kaygısının felsefe ve din tarafından uzun süreler boyunca nasıl karşılandığı serimlenmiştir. Bu çerçevede, Tanrı ve ölümsüzlük inancı ile birlikte bu inanca refere edilen tartışmasız bir etik sayesinde insanın varoluşsal kaygılarının modern zamanlara değin bir şekilde teskin edildiği ileri sürülmüştür. Ancak kabaca on beşinci ve on altıncı yüzyıldan itibaren varoluşsal kaygıları teskin eden inançların sarsılmaya başladığı ve insanın varoluşsal kaygısının derinleşerek evrensel bir kriz durumuna evrildiği ifade edilmiştir. Nietzsche ve Cioran'a ayrılan ikinci ve üçüncü bölümlerde söz konusu filozofların düşünceleri, sözü edilen kriz teması bağlamında kurgulanarak yorumlanmıştır. Çalışmada Nietzsche'nin krizi aşmaya dönük felsefesinin, aslında Cioran'ın krizin aşılamaz bir kader olduğu yönündeki umutsuz felsefesiyle aynı yerde buluştuğu gösterilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda Nietzsche ve Cioran'ın felsefelerinin ana temasının, hakikat veya anlam istencine bağlı varoluşsal bir krizin ürünü olduğu iddia edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Varoluş, Kriz, Hayatın Anlamı, Nietzsche, Cioran

Abstract:
The problem of the meaning of life constitutes the essence of philosophical and religious activity. On the other hand, the meaning of life, or the meaning of anything, is determined through its purpose and reference. When its purpose and reference are lost, it loses its meaning. If it is life which loses its meaning, individuals begin to experience deep existential concerns of crisis character. In this study, it has been argued that the philosophy of Nietzsche and Cioran is entirely a product of this kind of anxiety. This argument has been grounded in three sections.In the first section, it has been outlined how human concerns about meaning have been addressed by philosophy and religion for long periods. Within this framework, it has been suggested that, along with the belief in God and immortality, human existential concerns were somewhat appeased through an unquestionable ethics referred to by this belief until modern times. However, it has been expressed that roughly from the fifteenth and sixteenth centuries onwards, the beliefs that soothed existential concerns began to shake, and human existential anxiety deepened into a universal crisis. In the second and third sections devoted to Nietzsche and Cioran, the thoughts of these philosophers have been interpreted in the context of the aforementioned theme of crisis. In the study, it has been attempted to show that Nietzsche's philosophy of overcoming the crisis converges with Cioran's hopeless philosophy, which asserts that the crisis is an insurmountable fate. In this regard, it has been argued that the main theme of Nietzsche and Cioran's philosophies is a product of an existential crisis based on the will to truth or meaning.

Keywords: Existence, Crisis, Meaning of Life, Nietzsche, Cioran