Orhun yazıtlarındaki Türk sözcüğü üzerine fonetik, morfolojik ve semantik açıdan bir inceleme
A inquiry on the word 'Turk' in the Orhun inscriptions in the terms of phonological, morphological and semantical
Yazar: TUBA TURSUN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ÖZTÜRK
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlam = Meaning ; Anlam bilim = Semantics ; Bilge Kağan = Bilge Kağan ; Biçimbilim = Morphology ; Köl Tigin = Köl Tigin ; Orhun Yazıtları = Orhun Inseriptions ; Ses bilgisi = Phonetic ; Sözcük anlamlandırma = Word meaning ; Tonyukuk = Tonyukuk ; Türkler = Turks

Özet:
Türk sözcüğü ve kavramı yüzyıllar içinde çeşitli anlamlar yüklenmiş ve zaman
içinde bu anlamlarda değişiklikler olmuştur. Sözcüğün zihinde canlandırdığı kavram,
büyük bir anlam zenginliğine sahiptir. Türk sözcüğünün baş harfi büyük yazıldığında da,
küçük yazıldığında da, göndergesi her zaman birden fazla olmuştur. Bu anlamları iki ana
1-Kronolojik bakımdan halk, yığın, kalabalık, insanlar gibi anlamlara gelen ve
2-Bir sosyal grup adını adres gösteren ve büyük harfle yazılan Türk.
Bu iki anlam etrafında başka anlamlar da ortaya atılmıştır. Çeşitli metin ve
incelemelerde bazen budun sözcüğü ile birlikte "türküm budunum" biçiminde ikileme
ögesi; bazen budun sözcüğünün sıfatı; bazen bir kişiyi veya topluluğu niteleyen güzel veya
güçlü anlamında sıfat; bazen tulga veya miğfer anlamında nesne adı; bazen halk veya insan
anlamında topluluk adı; bazen töreye bağlı ve hukuka saygılı anlamında sıfat olarak
Bu çalışmanın amacı Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtlarındaki Türk
sözcüğünün ses, biçim ve sözdizimi açısından tespiti ve anlamının tahlil edilmesidir.

Anahtar Sözcükler: Orhun, Köktürk, Türk, Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, runik

Abstract:
The word and the concept of 'Turk', several meanings over the centuries have been
installed and there have been changes over the time in these senses. The concept of the
word revived in the mind has a great sense of wealth. When the initial of the word 'Turk'
written either in capital letter or lowercase letter, the referent has always been more than
one. It is possible to collect those senses in two main blocks:
1) 'turk' written n lowercase letters, which means the public, the stack, the crowd
2) 'Turk', addressing a social group name and written in capital letters.
Other meanings also been proposed around these two meanings. İn various texts
and inquiry, it is sometimes seen as a duplication like 'türküm budunum', sometimes the
adjective of the word 'budun', sometimes in the sense of adjective qualifies a person or
community as beatiful or powerful, sometimes the iron hat or the helmet in the sense of an
object name, sometimes a community name in the sense of public or people and sometimes
an adjective in the sense of depending on the customs and to be law abiding.
The aim of this study is; the determination pf the word 'turk', in the Tonyukuk, Kül
Tigin and Bilge Kağan Inscriptions, in the terms of phonological, morphological and
semantical and analyzing the sense of it.

Keywords: Orhun, Köktürk, Türk, Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, runic