Damegani'nin el-Vücuh ve'n-Nezair isimli eserindeki metodu
Damegani's method in his book named el-Vucuh wa'n-Nezair
Yazar: ESMA ÇETİN
Danışman: DOÇ.DR. ABÜLHAMİT BİRIŞIK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETYazar Esma ÇETİNÜniversite Uludağ ÜniversitesiAnabilim Dalı Temel İslam BilimleriBilim Dalı TefsirTezin Niteliği Yüksek Lisans TeziSayfa Sayısı VIII+98 ve EklerMezuniyet Tarihi â¦. /08/ 2006Tez Danışmanı Doç.Dr. Abdulhamit BİRIŞIKDÂMEGÂNÃ'NİN el-VÜCÛH ve'n-NEZÂİR İSİMLİ ESERİNDEKİ METODUKur'ân ilimleri terimi olarak vücÃ»h, bir kelimenin Kur'ân'da birbirinden farklıanlamlarda kullanılması nezâir ise farklı köklerden gelen kelimelerin aynı anlamıifade etmesine denir. Bu iki kavram Kur'ân'ı anlamada büyük önem arz eden el-VücÃ»h ve'n-Nezâir ilminin temelinin oluşturur.Hicrû 5. asırda yaşamış olan Hüseyin b. Muhammed ed-Dâmegânû'nin ?el-VücÃ»h ve'n-nezâir li elfâzi kitâbillâhi'l-azûz ve me`ânûhâ? adlı eseri çok anlamlı (vücÃ»h) 529kelime ihtiva eder. Bu kelimeler arasında Kur'ân'ın anlam alanı içerisinde önemli yeriolan kavramlardan başka pek dikkat çekmeyen edatlar ve harfler de yer almaktadır.Alfabetik sırayla sistematik bir şekilde telif edilen kitapta müellif önce kitabına aldığıkelimelerin farklı anlamlarını (vecih) ortaya koyar; ardından her bir vechi tefsirederken özellikle başka âyeti/âyetleri delil getirerek konuyu açıklığa kavuşturur. Butür bir çalışma için önemli bir kaynak olan hadûs literatürünün kullanılmaması, selefkavli, sebeb-i nüzÃ»l, şiir ve lugat gibi başlıca tefsûr malzemelerinin de eserintamamına göre az denebilecek sayıda kullanılması dikkat çekmektedir. Yalnız budurum müellifin bu ilimlerden habersiz olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Çünkümüellif kaynaklarını açıkça belirtmese de ilmû birikimi kitabın muhtevasında kendinigöstermektedir. Dâmegânû hem rivâyetle gelen literatür hem de Kur'ân ilimleri velugat ilimleri ışığında kelimeleri tefsûr etmektedir.Kendinden önceki fikrû, ilmû ve itikadû süreci dikkate aldığımızda Kur'ân âyetlerinitevil eden Dâmegânû'nin, üzerinde birçok tartışmaların yapıldığı görüşlerin iptali veyaispatına çalışmadığı ve oldukça sade bir uslÃ»pla Ehl-i sünnet çizgisinde yorumlaryaptığı görülür.Dâmegânû'nin el-VücÃ»h ve'n-Nezâir ilmine dair bu eseri Kur'ân kavramlarınınanlaşılmasında ve özellikle Kur'ân tercümesinde ilim adamlarının ufkunu açacak vebu alanda çalışanlar için önemli bir kaynak olacaktır.Anahtar SözcüklerVücÃ»h Nezâir Dâmegânû Kur'ân İlimleriİstişhâd Ehl-i Sünnet Dil İlimleri Rivâyet

Abstract:
ABSTRACTAuthor Esma ÇETİNUniversity Uludağ UniversityMain Discipline Basic Islamic SciencesDiscipline Exegesis (Commentary of the Qur?an)Attribute of Thesis Master of ArtsPage Count VIII+98Graduation Date â¦. / 08 / 2006Thesis Supervisor Associate Prof.Dr. Abdulhamit BİRIŞIKDAMEGANİ?S METHOD in HİS BOOK NAMED al-VUCUH wa?n-NAZAİRAs a Qur?anic Science term, the vucÃ»h (Homonymous) means using a single word withdifferent meanings in the Qur?an whereas nazair (Synonymous) tells us the wordscame from different roots bearing the same meaning. These two terms take place asa base for the Qur?anic science ?al-VucÃ»h wa?n-Nazâir? which is very important tounderstand Quran.al-VucÃ»h wa?n-Nazâir li Alfâzi Kitâbillâh al-Azûz wa Ma`ânûha as a great book ofHussain ibn Muhammad al-Dâmegânû, who had lived in the 5th century of Hegira,contains 529 significant (vücuh) words. Beside the significant Qur?anic concepts inthe book there are some prepositions and letters that do not call our attention much.Within the book that is systematically reconciled with an alphabetical order, authorfirstly brings up the different meanings of words (vecih). Then for commenting every?vecih? he uses other verses of the Qur?an as proof and clears up the subject. It isconspicuous that no literature of Prophet Muhammad's sayings, that is importantsource. As main commentary sources; selef kavli, sebeb-i nüzÃ»l, poem and dictionaryare used too few throughout the book. Meanwhile that does not mean author isunaware of these sciences. Although author does not reveal his sources, hisknowledge is very clear throughout the book. Dâmegânû comments the words underthe knowledge of the Qur?an, rumor (riwayat) and dictionary.When we take the intellectual, scientific and theological developments of his timeinto consideration we have seen that Dâmegânû uses a clear style to make hiscomments and never involves the controversial subjects. He keeps the Ahl-a Sunnahway of thinking.Dâmegânû?s book with this content will enlarge scholars? perspective being animportant source for them to understand main concepts of Qur?an and especially totranslate the Qur?an correctly.Key WordsVucÃ»h/Homonymous Nazair/Synonymous Dâmegânû Qur?anic Sciencesİstişhâd/Testimony Ahl-a Sunnah Linguistic Sciences Narration