Sergi alanlarının tasarım aşamasında yapı bilgi modeli tabanlı yangın simülasyonları
Building information modeling based fire simulations during the design phase of exhibition areas
Yazar: TUĞAY ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT IŞIKDAĞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Mimari ve Kentsel Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yapı Bilgi Modellemesinin, yapı endüstrisi tarafından kullanılan bina yaşam
döngüsü dışında kendisinden faydalanılan farklı alanları bulunmaktadır. Bir yapının
dijital ikizi olma özelliği taşıması, Yapı Bilgi Modellerinin farklı dijital alanlarda da
kullanılmasına olanak tanır. Bu kullanım alanlarından biri de yapılarda çeşitli
amaçlarla oluşturulan simülasyon çalışmalarıdır.
Yangın acil durumları, özellikle sergi alanları gibi toplu kullanım amaçlı binalarda
ciddi riskler taşımaktadır. Bu riskleri minimize etmek amacıyla, yapıların
tasarımında çeşitli önlemler alınması, oluşabilecek acil durumlarda can ve mal
kayıplarının önüne geçecektir. Yapılan çalışma, sergi alanlarında oluşabilecek bir
yangının hangi tasarım kriterleri ile ilişkili olduğunu incelemektedir. Bu amaçla,
Yapı Bilgi Modeli ve yangın simülatörü yazılımları entegre edilerek yangın
simülasyonları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu simülasyonlar ile, yaygın olarak
kullanılan sergi alanı tasarımlarında yangın sonucunda oluşan duman yayılımları
irdelenmiştir.
Çalışmada plan tipi, tavan yüksekliği ve seperatör yükseklikleri kriterlerinin farklılık
gösterdiği altı sergi alanı tasarımının Yapı Bilgi Modelleri detay seviyesi LOD 300
olarak oluşturulmuştur. Hazırlanan bu modeller IFC formatı aracılığıyla tüm
geometrik verileri ile yangın simülatörü yazılımı olan Pyrosim'e aktarılmıştır.
Akışkanlar dinamiği hesaplaması kullanarak gerçekleştirilen simülasyonlar ile
oluşturulan yangın reaksiyonları sonucunda ortaya çıkan duman yayılımı
incelenmiştir. Farklı tasarım kriterlerinin sergi alanlarındaki duman yayılımlarını
etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
Building Information Modeling finds different areas of use outside the building life
cycle used by the construction industry. Being a digital twin of a building allows
Building Information Models to be used in different digital areas. One of these areas
of use is simulation studies created for various purposes in buildings.
Fire emergencies pose serious risks, especially in public use buildings such as
exhibition areas. In order to minimize these risks, design measures for buildings will
prevent loss of life and property. The study examines which design criteria are
associated with a fire that may occur in exhibition areas. For this purpose, fire
simulations were created by integrating Building Information Model and fire
simulator software. With these simulations, smoke emissions resulting from fire in
commonly used exhibition space designs were examined.
In the study, six exhibition area design Building Information models were created as
LOD 300. These designs have different plan type, ceiling height and separator height
criteria. These prepared models were transferred to Pyrosim, a fire simulator
software, with all their geometric data via IFC format. Smoke spread resulting from
fire reactions created by simulations using fluid dynamics calculations was
examined. It has been determined that different design criteria affect smoke
emissions in exhibition areas.