Bazı şeker mısır çeşitlerinin farklı ekim zamanlarındaki genotip-çevre interaksiyonlarının belirlenmesi
Determining of genotype-environment interactions of some sweet corn cultivars at different planting dates
Yazar: DENİZ İŞTİPLİLER
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ÇAYLAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekim zamanı = Sowing date ; Finlay-Wilkinson Yöntemi = Finlay-Wilkinson Method ; Genotip çevre etkileşimi = Genotype environment interaction ; Şeker mısırı = Sweetcorn

Özet:
Çalışmada 10 farklı hibrit şeker mısır genotipinin 3 farklı ekim zamanındaki genotip x çevre interaksiyonları GGE bipot ve Finlay & Wilkinson analiz yöntemlerine göre belirlenmiştir. Çalışma 3 farklı ekim zamanı için Ege Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme Alanında yürütülmüştür. Denemede her çeşit için bitki boyu, bitki koçan sayısı, koçan bağlama yüksekliği, kavuzlu koçan ağırlığı, kavuzsuz koçan ağırlığı, koçan çapı, koçan uzunluğu, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı, verim ve sömek çapı karakterleri ölçülmüştür.Varyans analizi sonucunda ölçülen karakterlerden bitki boyu, bitki koçan sayısı, koçan bağlama yüksekliği, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı, verim ve sömek çapı karakterlerinde çeşit x ekim zamanı interaksiyonu önemli bulunmuştur. İnteraksiyonun önemli çıktığı karakterelere uygulanan Finlay & Wilkinson ve GGE biplot analizi sonucunda üreticiler açısından en önemli karakter olan verim bakımından Merkür ve Harvest Gold çeşitleri 6 Mayıs ekim zamanı için en iyi genotipler olmuşlardır. 20 Ağustos ekim zamanı içi Martha en verimli çeşit olarak bulunurken 20 Temmuz ekim zamanında yine Merkür çeşidi en üstün çeşit olduğu sonucuna varılmıştır.Araştırma sonucunda Finlay & Wilkinson analiz yönteminin çeşitlerin bütün ekim zamanlarındaki genel stabilitelerini belirlemede kullanılabileceği, GGE biplot analizinin ise stabilitelerin belirlenmesinin yanında ekim zamanlarına özel çeşit tavsiyesinde de kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study genotype x environment interactions of 10 different hybrid sweet corn genotypes? over three planting dates were determined by using GGE biplot and Finlay & Wilkinson analysis methods. Field trials were conducted at Ege University Field Crops Department?s Research Field for all three planting dates. Plant height, plant ear number, first ear height, ear weight with husk, ear weight without husk, ear diameter, ear length, row number at ear, kernel number at row, yield and cob diameter characters were measured.Analysis of variance showed that cultivar x planting date interactions were significant with respect to Plant height, plant ear number, first ear height, row number at ear, kernel number at row, yield and cob diameter characters. Other characters were found as insignificant with respect to cultivar x planting date interaction.Finlay & Wilkinson and GGE biplot analyses were performed for the characters that are significant in terms of the interaction. As a result of the analyses it was seen that while Merkur and Harvest Gold cultivars are best genotypes for 6th May planting date, Martha is the best for 20th August and Merkur came into prominence at 20th July planting date. In addition it was seen that while Finlay & Wilkinson analysis method can be used for determining the stable genotypes over all environments, also GGE biplot analysis can be used in stability analysis but additionally is a very effective tool for suggestion of reliable genotypes for a specific planting date.