Aile müdahilliği ve evlilik niteliği arasındaki ilişkide özerk-ilişkisel benlik ve dindarlığın düzenleyici rolleri
Moderation effects of autonomous-relational self construal and religiosity on the relation between interference of the family and marriage quality
Yazar: AYŞEGÜL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ARZU ARAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı eşin ailesinin algılanan müdahalesinin evlilik nitelikleri üzerindeki etkisinde özerk ve ilişkisel benlik kurgusu ile dindarlığın düzenleyici etkisini incelemektir. Bu çalışmanın örneklemi en az bir yıllık evli, Türkiye'de yaşayan 246 kadın ve 187 erkek olmak üzere 433 katılımcıdan oluşmaktadır. Yaş ortalaması 35.5'tir (SS=8.168). Katılımcılara online anket uygulaması üzerinden sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Aile Müdahilliği Soru Formu, Pozitif-Negatif İlişki Niteliği Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği ve Müslüman Dindarlık Ölçeği uygulanmıştır. Söz konusu değişkenler arasındaki olası düzenleyici etki modelleri SPSS PROCESS makrosu ile bootstarp yöntemi kullanılarak (n= 5000 bootstrap örneklemi) analiz edilmiştir. Model test edilmeden önce ana değişkenlerle demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla korelasyon analizleri, t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre eşin ailesinin algılanan müdahalesi, yaş, evlilik süresi ve çocuk sayısı gibi değişkenlerle evliğin pozitif nitelikleri arasında negatif yönlü, evliliğin negatif nitelikleri arasında pozitif yönlü korelasyon mevcuttur. Test edilen düzenleyicilik modelleri sonucunda, eşin ailesinin algılanan müdahalesi ile evliliğin pozitif ve negatif nitelikleri arasındaki ilişkide özerk benlik kurgusunun ve dindarlığın düzenleyici rolünün olmadığı görülmüştür.  İlişkisel benlik kurgusunun ise eşin ailesinin algılanan müdahalesi ile evliliğin hem pozitif hem de negatif nitelikleri arasındaki ilişkide düzenleyici rolü vardır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the moderating effects of autonomous and relational self-construal and religiosity on the effect of perceived interference from spouse's family on marital qualities. The sample is consisted of 433 participants (246 women and 187 men) married for at least one year, living in Turkey. The average age was 35.5 (SD=8.168). Personal Information Form, Family Interference Questionnaire, Positive-Negative Relationship Quality Scale, Revised Autonomous-Relational Self Scale, and Muslim Religiosity Scale were administered to the participants via online survey. Potential moderation models were analysed using SPSS PROCESS macro via bootstrap method (n = 5000 bootstrap sample). Before testing the models, correlation analyses, t-tests and ANOVAs were conducted to examine the relationship between the main variables and demographic variables. Perceived interference of the spouse´s family correlated negatively with the variables age, duration of marriage, number of children and positive qualities of marriage. While the perceived interference correlated positively with the negative qualities of marriage. In the moderation models, there was no moderating effects of autonomous self-construal and religiosity on the relationships between the perceived interference of the spouse's family and the positive and negative qualities of marriage.  Whereas relational self-construal had a moderating role in the relationship between the perceived interference of the spouse's family and both positive and negative qualities of marriage. Findings were discussed in light of the literature.