Finansal performans ve finansal etkinlik analizi: Türkiye ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerindeki katılım bankaları arasında karşılaştırmalı çalışma
Analysis of financial performance and financial efficiency: Comparative study of participation banks that in the Turkey and the Gulf Cooperation Council countries
Yazar: HATİCE NAYMAN HAMAMCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİLA KARKACIER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Finansal performans = Financial performance ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Körfez İşbirliği Teşkilatı = The Golf Cooperation Council ; TOPSIS = TOPSIS ; Türkiye = Türkiye ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK)'ne üye ülkelerdeki katılım bankalarının 2016-2019 yılları arasındaki finansal performans ve etkinlik skorlarının belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmaktadır.  Bu kapsamda bankalara ait finansal veriler ilgili yıllardaki bilanço ve gelir tablosundan elde edilmiştir. Elde edilen veriler, finansal performansların belirlenmesi için TOPSIS yöntemiyle, finansal etkinlik skorlarının belirlenmesi için ise Veri Zarflama Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Veri zarflama analizi yapılırken çıktı maksimizasyonu esas alınmıştır. TOPSIS yönteminde kullanılacak ağırlık değerleri ise entropi ağırlık yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır.
Performans analizi sonuçlarına göre, Türkiye'de yer alan katılım bankalarından Kuveyt Türk'ün 2018 yılı hariç diğer yıllarda ilk sırada yer aldığı ve bunun aksine Albaraka Türk'ün ise son iki yılda performans sıralamasında en son sıraya gerilediği tespit edilmiştir. Ülkeler arası finansal performans karşılaştırmasına ilişkin sonuçlar incelendiğinde ise, Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2018 yılı hariç diğer üç yılda ilk sırada yer aldığı tespit edilmiştir. 2018 yılında performans sıralamasında ilk sırada Umman yer almıştır. Türkiye'nin bu performans sıralamasında 2016 yılında ikinci sırada olduğu; diğer üç yılda ise üçüncü sırada olduğu görülmüştür. Bahreyn'in ise performans sıralamasında son sıralarda (6. veya 7.) yer aldığı tespit edilmiştir. Bankaların etkinlik analizi sonuçlarına göre ise, 2016 ve 2018 yıllarında sadece tüm ülkelerin teknik etkinlik skorunun 1,00 olduğu yani etkin olduğu bulunmuştur. 2017 yılında ise Katar hariç diğer ülkelerin teknik etkinlik skorları 1,00 olduğu için etkin olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçların aksine 2019 yılında sadece Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki katılım bankalarının etkin olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed that determine financial performance and efficiency and to compare these scores between the years 2016-2019 in participation banks in Turkey and the Gulf Cooperation Council (GCC) members countries. In this context, the financial data of the banks were obtained from the balance sheet and income statement in the relevant years. The data obtained were analyzed using TOPSIS method to determine financial performances and Data Envelopment Analysis to determine financial efficiency scores. While performing data envelopment analysis, output maximization was taken as a basis. The weight values to be used in the TOPSIS method were calculated using the entropy weight method.
According to the performance analysis results, it was found that Kuveyt Türk, one of the participation bank operating in Turkey, takes the first place in other years except 2018 and on the contrary, Albaraka Türk fell to the last place in the performance ranking in the last two years. When examining the results regarding the financial performance comparison between countries, it was determined that the United Arab Emirates ranked first in the other years except 2018. In 2018, Oman ranked first in the performance ranking. In this performance rank, it was found that while Turkey ranks second in 2016, ranks third the other three years. It was determined that Bahrain ranks last places (6th or 7th) in the performance ranking. According to the results of the efficiency analysis of the banks, it was found that the technical efficiency score of all countries was 1.00 in 2016 and 2018 which means these are efficient. In 2017, it was determined that other countries except Qatar are efficient as their technical efficiency scores are 1.00. Contrary to these results, it was determined that only participation banks in Kuwait and the United Arab Emirates are efficient in 2019.