Öğretmenlerin mesleği seçme nedenleri ve iş doyumlarının incelenmesi
Investigation of teachers' reasons for choosing teaching as a career and job satisfaction levels
Yazar: OSMAN CANAVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAFET AYDIN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek seçimi = Vocational choice ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleği seçme nedenlerinin ve iş doyumlarının cinsiyet, yaş, kıdem yılı, görev yapılan yerleşim yeri, görev yapılan kademe, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, doğup büyüdükleri yerleşim yeri, okul memnuniyetleri, demokratlık düzeyleri ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırmada kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde görev yapan 710 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Balyer ve Özcan (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öğretmenliği Kariyer Olarak Seçme Nedenleri Ölçeği" ve Gündüz (2008) tarafından geliştirilen "İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada, ölçeklerin cronboach alfa güvenirlik katsayıları mesleği seçme nedenleri ölçeği için ,85 ve iş doyumu ölçeği için ,95 olarak hesaplanmıştır. Analizlerde SPSS paket programı yardımıyla yapılmıştır. Veri analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis-H testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin mesleği tercih etmelerinde özgecil-içsel nedenlerin daha fazla etkili olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin mesleği seçme nedenleri cinsiyet, yaş, görev yapılan yerleşim yeri, görev yapılan kademe, okul memnuniyeti, demokratlık düzeyi ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık gösterirken; kıdem yılı, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve doğup büyüdükleri yerleşim yeri değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca, öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumları, cinsiyet, yaş, kıdem yılı, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, görev yapılan kademe değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken; görev yapılan yerleşim yeri, doğup büyüdükleri yerleşim yeri, okul memnuniyetleri, demokratlık düzeyleri ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık göstermektedir.

Abstract:
The aim of this is study is to determine whether teachers' reasons for choosing teaching as a career and their job satisfaction levels differ significantly or not in terms of variables gender, age,  length of service, place of duty, school grade, high school-college graduated from, education level of mother-father, birth place, school pleasantness, democracy attitude and thought for leaving teaching job. Survey research model was applied in the study. The sample of the study consists of 710 teachers  who work Afyonkarahisar province at 2020-2021 academic year. To collect data, two instruments were used namely "Choosing Teaching Profession as a Career Scale" adopted to Turkish by Balyer ve Özcan (2014) and "Job Satisfactin Scale" developed by Gündüz (2008). Choosing teaching profession as a career scale's  reliability coefficient was calculated ,85 and job satisfactin scale's reliability coefficient was calculated ,95. SPPS package program was used to analyze data. Descriptive statistics, independent samples t-test, one way ANOVA and Kruskal Wallis-H tests were used during data analysis. According to the results of the study, altruistic-intrinsic reasons play more important role for teachers to select the teaching job. Teachers' job selection reasons differ significantly in terms of variables gender, age,  length of service, place of duty, school grade, school pleasantness, democracy attitude and thought for leaving teaching job. According to the results, it is found  that teachers have relatvely high job satisfaction. Besides, teachers' job satisfaction differ significantly in terms of variables place of duty, birth place, school pleasantness, democracy attitude and thought for leaving teaching job.