Afete karşı dirençlilik perspektifinden akıllı konutlar ve İstanbul'da gayrimenkul sektörü üzerindeki etkileri
Smart housing from a disaster resilience perspective and its effects on the real estate sector in İstanbul
Yazar: DUHA ÇOŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN GİRGİNKAYA AKDAĞ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mekan Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Deprem, yangın, küresel ısınmanın yarattığı sel gibi sıklık ve yıkıcılıkları giderek artan afetler karşısında güvenli yaşam alanların duyulan ihtiyaç artmaktadır. Kentsel dirençlilik hakkındaki güncel tartışmalar ve bilimsel çalışmalar, bireylerin güvenlik ve sürdürülebilirlik taleplerine çözüm olarak akıllı konutları önermektedirler. Bu tez akıllı konut kavramını ve bileşenlerini anlamak ve yakın gelecekte büyük bir depremin beklendiği İstanbul'da akıllı konutun emlak sektörü üzerindeki etkisini irdelemeyi amaçlamaktadır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı tezin literatür araştırmasında akıllı konut ve afete karşı dirençlilik kavramları açıklanarak, akıllı konut çeşitleri ve teknolojik bileşenlerinin gelişimi ulusal ve uluslararası veri tabanlarındaki makalelerin bibliyotektik analizi ve ağ görselleştirilmesi ile sergilenmiştir. Bulgulanan akıllı konut bileşenlerinin ülkemizdeki varlıklarını sorgulamak amacıyla bir alan çalışması yapılmıştır. Bu amaçla, 1999 Büyük Marmara Depremi'nden sonra mega kent İstanbul'da inşa edilen, yüksek ve orta gelir grubunu hedefleyen ve akıllı konut etiketini satış stratejisi olarak kullanan 80 adet proje analiz edilmiştir. Projelerin künye bilgileri ve içerdikleri akıllı konut otomasyon sistemleri bir CBS yazılımı aracılığıyla yere bağlı olarak sayısallaştırılmıştır. Ayrıca amaçlı örneklem ile seçilen iki projenin teknik ekibi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak, projelerin akıllı bileşenleri hakkındaki fikirleri sorgulanmıştır. Veriler ışığında İstanbul'da akıllı yüksek katlı konutların yoğunluk gösterdiği bölgelerin Beşiktaş ve Kadıköy olduğu, bu bölgelerde en fazla kamera kontrol, güvenlik ve iklimlendirme sistemlerinin akıllı konut otomasyon sistemleri olarak tercih edildiği saptanmıştır. Ayrıca emlak sitelerindeki konut fiyatlarında otomasyon sistemlerinin etkisinin sınırlı olduğu ve halen bölgeye bağlı değerlemelerin ön plana çıktığı bulgulamıştır. Bu nedenle sonuç bölümünde gayrimenkul ve inşaat sektöründeki profesyoneller ve tüketiciler için objektif değerlendirme, denetleme ve değerleme imkanı sağlayacak akıllı konut sertifika sistemlerinin geliştirilmesi önerilmiştir. Orta ve düşük gelir gruplarının akıllı konuta erişimlerinin arttırılmasıyla, teknolojik bileşenleri, lüks yaşam tarzının birer göstergesi olmak yerine, dirençli kentin akıllı bileşenleri olarak bireylere hizmet edebilecektir.

Abstract:
In the context of the city, people have sought living spaces that can create resilience to disasters such as earthquakes, fires, and floods caused by global warming. In current debates and scientific studies about urban resilience, smart housing is emphasized as a solution to the security and sustainability demands of individuals. This thesis aims to understand the concept of smart housing from the perspective of disaster resilience and to examine the impact of smart housing on the real estate sector, especially in Istanbul, which is an earthquake zone. In the literature part, in which qualitative and quantitative research methods are carried out together, the concepts of smart housing and disaster resilience are explained, and the development of smart housing types and technological components are demonstrated by bibliometric analysis and network visualization of national and international research. A field study is then conducted to question the existence of the detected smart housing components in Turkey. For this purpose, 80 projects, which have been built in the megacity Istanbul after the 1999 Great Marmara Earthquake, targeting the high and middle-income groups and using the smart housing concept as a sales strategy, are analyzed. The projects' information and the smart home automation systems they contain are digitized through a GIS software depending on their location. In addition, semi-structured interviews are conducted with the technical team of the two projects selected with purposive sampling, and their views about the smartness of the projects are questioned. In light of the data, it has been determined that the regions where smart high-rise residences are concentrated in Istanbul are Beşiktaş and Kadıköy, and in these regions, camera control, security and air conditioning systems are mostly preferred as smart housing automation systems. In addition, it has been found that the effect of automation systems on housing pricing in real estate sites is limited and valuations based on the region still come to the fore. Therefore, in the conclusion, it is recommended to develop smart housing certification systems that will provide objective evaluation and valuation opportunities for professionals and consumers in the real estate and construction sector. By increasing the access of middle and low-income groups to smart housing, its technological components will be able to serve individuals as smart components of the resilient city, instead of being an indicator of a luxury lifestyle.