Bir üniversite hastanesinde meme kanseri tanısı almış hastaların tanımlayıcı özellikleri ve tanı süreci
Descri̇pti̇ve characteri̇sti̇cs and di̇agnosti̇c process of pati̇ents di̇agnosed wi̇th breast cancer at an uni̇versi̇ty hospi̇tal
Yazar: BAYRAM ALİ ÜNER
Danışman: PROF. DR. AYFER F. GEMALMAZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kadınlar = Women ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
GİRİŞ
Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde meme kanseri tanısı alan hastaların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesi ve hastaların tarama programlarına dahil olmama nedenlerini, tanı ve tedavi gecikmelerinin olası nedenlerini ve tanısal süreçte hastaların karşılaştıkları sorunları ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. 
MATERYEL METOD
Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir araştırma olarak tasarlandı. Çalışmanın evreni Adnan Menderes Üniversitesi Patoloji Anabilim Dalı'nda, 01 Ocak 2010-30 Haziran 2013 tarihleri arasında meme biyopsisi sonucunda meme kanseri tanısı alan hastalardan oluşturuldu. Bu tarihler arasında tanı alan 503 hastadan 282 hastaya ulaşıldı. Hastalardan randevu alındıktan sonra yüzyüze görüşülerek, araştırmacılar tarafından oluşturulmuş olan; hastaların demografik verilerini, tarama davranışlarını ve tanısal süreci sorgulayan anket formu dolduruldu ve onam formu imzalatıldı. Veriler SPSS 17.0 istatistik programıyla oluşturulan veri tabanına işlenerek istatistiksel değerlendirme yapıldı.
BULGULAR
Çalışmadaki hastaların yaş ortalamaları 53,6 ±10,7 idi (28-78). Hastaların %18,4'ünün birinci derece yakınlarında meme kanseri vardı. Hastaların tanı öncesindeki dönemlerde tarama davranışları incelendiğinde %59,2'sinin (s=167) kendi kendine meme muayenesi yaptığı, %56,4'ünün (s=159) klinik meme muayenesi yaptırdığı saptandı. Hastaların %31,6'sı (s=89) tarama amaçlı mamografi çektirmişti. Hastaların yalnız %7,5'i doktor önerisi ile tarama yaptırmıştı. Tanı öncesinde herhangi bir şikayeti olmayan 56 kişi (%19,9) vardı. Şikayeti olanlar arasında  memede kitle %65,4 ile ilk sıradaydı. Hastalar tanı için ortalama 2,1 kere doktora  başvuruyorlardı. Hastaların %62,4'ü ilk olarak devlet hastanesine ve  %70,2'si genel cerrahi uzmanına başvuruyorlardı. Hastaların %58,5'i erken evrede tanı almışlardı. Ev hanımları diğer meslek gruplarına göre anlamlı olarak daha ileri evrede tanı alıyorlardı. Birinci derece akrabada meme kanseri olması, tarama yaptırma, normal kiloda olmak, kentsel bölgede yaşamak erken evrede tanı alma şansını arttırmaktaydı. Çalışmamızda hastaya bağlı gecikme süresi ortalama 8,05 hafta,  sisteme bağlı gecikme süresi ise 3,53 hafta olarak saptandı. Hastaların yaşı arttıkça tanı alma süreleri kısalıyordu.  Kırsal bölgede oturmak, düşük gelire sahip olmak, daha az eğitimli olmak, daha çok doktora başvurmak, ilk olarak KETEM'e başvurmak, ilk olarak kadın doğum uzmanına başvurmak tanı sürecini uzatıyordu. Aile hekimleriyle tanı sürecinde iletişim kuranların hastaya bağlı gecikme süresi, sisteme bağlı gecikme süresi anlamlı olarak daha kısaydı. Hastaların % 25,2'i tedavilerinin yanında alternatif tedavi yöntemlerini de kullanmışlardı. En sık olarak beslenmeyi destekleyici bitkisel ilaç ve ısırgan otu kullanımı saptandı. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullananların tanı sürecinde hastaya bağlı gecikme süresinin uzun olduğu saptandı.
SONUÇ
Çalışmamıza göre bölgemizde ortalama tanı süresi Türkiye ortalamasının altındadır.  Özellikle sisteme bağlı gecikme süresi belirgin olarak kısa saptanmıştır. Buna rağmen tanı süresi halen gelişmiş ülkeler düzeyinde değildir. Çalışmamızda aile hekimleri ile iletişim düşük oranda saptanmıştır. Birinci basmağın güçlenmesinin tanı sürecinde hasta kaynaklı gecikmeyi azaltacağı düşünülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Descriptive Characteristics And Diagnostic Process of Patients Diagnosed With Breast Cancer At An University Hospital
Introduction And Aim
The aim of the study is to identify the descriptive features, causes not to participate screening programs, stage at diagnosis and possible reasons of diagnosis and treatment delay in patients diagnosed with breast cancer at an university hospital.
Materials and Metods
This is a cross sectional descriptive study of breast cancer patients diagnosed with breast biopsy in the Department of Pathology in Adnan Menderes University Medical School between 01 January 2010-30 June 2013. The study population consisted of 282 patients out of 503, who accepted to participate. A questionnaire questioning the patients' demographic data, screening and diagnostic process was filled by face to face interview and consent form was signed.
Results
The mean age of the patients was 53.6±10.7 (28-78) years and 18.4% had a family history of breast cancer. Scanning behavior in the period before the diagnosis of patients examined 59.2% (n = 167) of breast self-examination of his, 56.4% (n = 159) revealed that clinical breast examination. 31.6% of patients (n = 89) had mammography screening purposes. Only 7.5% of patients with a doctor recommends screening had built. Of the total, 45.4% was diagnosed by clinical breast examination Of the patients, 62.4% initially admitted to state hospital and 70.2% preferred general surgery department. Average time for going to a doctor after the first symptoms appear was 8 weeks and the time elapsed from the date going to the doctor up to the beginning of the treatment was 3.5 weeks. 58.5% of the patients had diagnosed at an early stage. Housewives diagnosed significantly at later stages compared to others (p<0.004). Having breast cancer in first-degree relatives, having mamograms regularly, being at normal weight, living in urban areas increases the chance of getting diagnosed at
early stage. Living in rural region, having lower income, being less educated, referring to the obstetrician initially was prolonging the diagnostic process. In addition to 25.2% of the patients treated were also used alternative treatments. Most commonly the use of nutrition support and nettle herbal medicines detected. Patients use complementary and alternative therapies in the diagnostic process was found to be due to the long duration of the delay.
Conclusion
According to our study the average time to diagnosis in our region is below the average in Turkey. In particular, significantly shorter delay time depends on the system has been identified. However, while the diagnosis is still not at the level of developed countries. In our study, the low rate was found in contact with family physicians. Strengthening of primary care patient-related delay in the diagnosis process is expected to reduce.
Keywords: breast cancer, screening, diagnostic process