Ortaokul öğrencilerinin mesleki ve teknik liseleri tercih etme durumlarının incelenmesi
Examination of secondary school students' choosing vocational and technical high schools
Yazar: İLKAY BOZKURT
Danışman: PROF. DR. KENAN ÖZCAN
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki rehberlik = Vocational quidance ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education

Özet:
Bu çalışma; öğrenci, öğretmen ve veli görüşlerine göre ortaokul ve imam hatip ortaokulu öğrencilerinin mesleki ve teknik liselere ilişkin algılarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma genel tarama modelinde yürütülmüş betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki kamu ortaokullarında 2021-2022 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 717 öğrenci, bu okullarda görev yapan 304 öğretmen ve bu öğrencilerin velileri içerisinden çalışmaya katılan 542 veli oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı ve danışmanı tarafından geliştirilen "Ortaokul Öğrencilerinin Mesleki ve Teknik Liseye İlişkin Görüşleri Ölçeği", "Ortaokul Öğretmenlerinin Mesleki ve Teknik Liseye İlişkin Algıları Ölçeği" ve "Ortaokul Öğrencilerinin Mesleki ve Teknik Liseyi Tercih Etme Durumuna İlişkin Veli Anket Formu" kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Veri analiz tekniği olarak yüzde, frekans, t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve çoklu karşılaştırmada LSD tekniği kullanılmıştır. Öğrencilerin mesleki liselere tercih etmede çekincelerinin olduğu ve öğrencilerin önemli bir bölümünün kendilerini mesleki liselere gidecek bir öğrenci olarak görmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlere göre ortaokul öğrencilerinin mesleki ve teknik liselere yönlendirmede yeterli tanıtım yapılmadığı, gezi ve mesleki rehberlik etkinliklerinin yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan veliler çocuklarını yönlendireceği en son okul türü olarak meslek liselerini gördüklerini ve bu okul türüne devam eden öğrencilerin üniversite sınavını kazanmalarının zor olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, öğrenciler için mesleki liselere geziler düzenleme, alan uzmanlarının mesleki rehberlik konusunda seminerler vermesi; öğretmenlere yönelik mesleki rehberlik konusunda hizmet içi eğitim verilmesi ve velilere yönelik mesleki ve teknik liselerin tanıtılmasının sağlanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ortaokul öğrencileri; Mesleki rehberlik; Mesleki ve teknik lise; Öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri.

Abstract:
This study; according to the opinions of students, teachers and parents, it aims to determine the perceptions of secondary school and imam hatip secondary school students about vocational and technical high schools. The research is a descriptive study conducted in the general survey model. In 2021-2022 academic year 717 students in public secondary schools and imam hatip secondary schools in Şahinbey district, 304 teachers working in these schools and among the parents of the students 542 parents participated in the study. In collecting data developed by the researcher and his advisor "Secondary School Students' Opinions Scale on Vocational and Technical High School", "Secondary School Teachers' Opinions Scale on Vocational and Technical High School" and "Secondary School Parent Survey Form Regarding Students' Preference for Vocational and Technical High School" used. The data were analyzed with the SPSS program. As a data analysis technique percentage, frequency, t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and LSD in multiple comparisons technique was used.It has been concluded that students have hesitations about choosing vocational high schools and that a significant portion of the students do not see themselves as students who will go to vocational high schools. According to the teachers, it was concluded that there was not enough promotion in directing secondary school students to vocational and technical high schools, trips and vocational guidance activities were not sufficient. It was concluded that the parents participating in the research saw vocational high schools as the last type of school to which they would direct their children, and it was difficult for students attending this type of school to pass the university exam.  In the research, organizing trips to vocational high schools for students, domain experts giving seminars on vocational guidance; It has been suggested to provide in-service training on vocational guidance for teachers and to promote vocational and technical high schools to parents.

Keywords: Secondary school students; Vocational guidance; Vocational and technical high school; Students', teachers' and parents' opinions.