Sosyal bilgiler öğretmenlerinin demokratik tutumlarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Bingöl ili örneği)
Determining the democratic attitudes of social studies teachers and analyzing them through variables (Sample of Bingöl province)
Yazar: MEHMET KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN DURMUŞ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bingöl = Bingöl ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Demokrasi = Democracy ; Demokrasi eğitimi = Education of democracy ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırman temel amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin genel demokratik tutumlarının ortaya konulması ve demokratik tutumların cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve demokrasi ile ilgili herhangi bir hizmet içi seminerine katılma/katılmama değişkenleri açısından incelenmesidir. Çalışma 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet okullarında görev yapan kadrolu 29'u kadın, 59'u erkek olmak üzere toplam 88 sosyal bilgiler öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmada yazar tarafından demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik hazırlanan kişisel bilgi formu ile demokratik tutumların ortaya konulması için Gözütok (1995) tarafından Türkçeye uyarlanan "Demokratik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinden elde edilen veriler SPSS 21.00. paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, verilerin normal dağılım gösterdiği ikili gruplarda "t-testi", ikiden fazla olan gruplarda ise tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. Hangi gruplar arasında anlamlı farklılıklar olduğunu belirlemek için Tukey (HSD) testi kullanılmıştır.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin demokratik tutum düzeyi ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve demokrasi ile ilgili herhangi bir hizmet içi seminerine katılma/katılmama değişkenleri açısından ele alınmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarıyla sosyal bilgiler öğretmenlerinin genel demokratik tutum düzeyinin yüksek olduğu ortaya konulmuştur. Demokratik tutum ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve demokrasi ile ilgili herhangi bir hizmet içi seminerine katılma/katılmama değişkenleri arasında anlamlı düzeyde fark bulunamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin demokratik tutumlarının yüksek düzeyde olması sosyal bilgiler dersi öğretim programının amacına ulaşmasına,  demokrasinin temel ilke ve değerlerini içselleştiren bireylerin yetişmesine katkı sağlayabilir. Öğretmenlerin demokratik tutumlarının artırılması için hizmet içi eğitim yoluyla verilen eğitimler gözden geçirilmelidir. Bu eğitimlerde katılımcılığın ve etkileşimin yoğun olduğu yöntemler kullanılabilir. Bu araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin demokratik tutumlarının ortaya konulması için öğretmenin kendi görüşüne başvurulmuştur. Yapılacak araştırmalarda öğretmenlerin demokratik tutumlarının ortaya konulması için velilerin, okuldaki öğrencilerin, öğretmenlerin, yöneticilerin ve personelin görüşlerine de başvurulabilir.

Abstract:
The main objective of this study is to reveal general democratic attitudes of social studies teachers and to analyze them through variables as sex, age, professional seniority, marital status, educational levels of parents, whether joining to any in-service training activities or not. It is studied on 88 social studies teachers, 29 of whom are female and 59 of whom are male, in public schools under directorate of Bingöl Provincial Directorate of National Education in 2012-2013 academic year. In the study in which scan model has been used, "Democratic Attitude Scale" which was adopted in Turkish by Gözütok (1995) has been used to reveal democratic attitude together with personal information form which was designed to collect demographical variables by the author. 
The data which were gotten from social studies teachers have been analyzed by using SPSS 21.00. packaged software. Arithmetic mean for analyzing data, "t-test" for binary groups in which data showed normal distribution and one-way variant analysis (Anova) for groups which included more than two persons were used. Tukey (HSD) test was used to express what differences occurred among any groups. 
Democratic attitude level of social studies teachers have been handled with variables as sex, age, professional seniority, marital status, education levels of parents and whether joining to in-service training activities or not. As consequences of this study, it has been shown that general democratic attitudes of social studies teachers are in high levels. It is concluded that there is no difference on meaningful level between democratic attitude and others as sex, age, professional seniority, marital status, education levels of parents and whether joining to in-service training activities or not. 
The high level that democratic attitudes of social studies teachers present can support curriculum of social studies to attain its goal. It also helps to discipline people who interiorize main principles and values of democracy. The in-service training activities had better be revised to increase democratic attitudes of teachers. Methods in which participation and interaction are intense should be used in these activities. The personal views of teachers have been demanded in this study to reveal democratic attitudes of social studies teachers. In the studies, the views of parents, pupils, teachers, directors and staff should be demanded in order to reveal democratic attitudes of teachers.