Türk ortodontistlerin fonksiyonel ortopedik tedaviye yaklaşımının değerlendirilmesi
Evaluation of Turkish orthodontists approach to functional orthopedic treatment
Yazar: SEDA AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. AYNUR ARAS
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Türk ortodontistlerin fonksiyonel ortopedik
tedavi uygulayıp uygulamadığını, uyguluyorlar ise hangi vaka gruplarında hangi
fonksiyonel aparey tipini tercih ettiklerini, tedavi süreci ve sonuçları ile ilgili hangi
tecrübeleri elde ettiklerini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışma online anket çalışmasıdır. Türk Ortodonti Derneği
aracılığı ile 2195 kişiye mail yoluyla online anket iletilmiştir. Anket 30 tane çoktan
seçmeli sorudan oluşmaktadır. Soruların ilk 5'i katılımcının cinsiyeti, yaşı, mesleki
deneyim yılı, eğitim durumu, çalıştığı kurum gibi kişisel sorulardır. 25 tanesi ise
fonksiyonel ortopedik tedavi ile alakalı mesleki tercih ve tecrübe sorularıdır.
Tanımlayıcı veriler frekans ve yüzde oranı ile demografik özellikler ve fonksiyonel
tedavilere yaklaşım arasındaki ilişkiler ise ki-kare analizi ile saptanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil olan katılımcı yüzdesi %7,3'dür. Katılımcılar
en çok Sınıf II division 1 ve 2 vakalarında fonksiyonel ortopedik tedavi
uygulamaktadır (%44,4). Bir katılımcı hariç tüm katılımcılar fonksiyonel tedavi
uygulamasında büyüme-gelişim evresine dikkat ettiklerini belirtmiştir (%99,4).
Katılımcıların %33,9'u büyüme-gelişim evresini daha çok anamnez ve klinik gözlem
yöntemi ile değerlendirmektedirler. Fonksiyonel ortopedik tedavi için en fazla geç
mixed dentisyon döneminin tercih edildiği saptanmıştır (%43,9). Katılımcıların büyük
çoğunluğu hareketli fonksiyonel apareyleri (HFA) kullandığını belirtmişlerdir
(%94,4). Katılımcıların %72,5'i prepeak/peak dönemde HFA'lerin mandibular
büyümeyi arttırdığına inandıklarını ifade etmişlerdir. Sınıf II vakalarda en fazla tercih
edilen HFA sırasıyla twinblok (%52,4) ve monoblok (%28,5) olmuştur. Sınıf II
vakalarda en fazla tercih edilen sabit fonksiyonel aparey (SFA) Forsus olmuştur
(%50,2). Üst çene genişletmesi gereken Sınıf II division 1 vakalarında en fazla tercih
edilen genişletme protokollünün tedavi süresince yavaş genişletme olduğu saptanmıştır
(%56,1). HFA için günlük kullanım süresi ve tedavi süresi sorgulandığında günlük 16
3
saat kullanım ve 6-9 ay tedavi süresinin en fazla tercih edildiği saptanmıştır (%48,4).
Büyüme-gelişim evresini tespit yöntemi, HFA'lerin mandibular büyüme üzerine olan
etkisi, açık kapanışta kullanılan HFA türü, HFA ile tedavi süresi, SFA tedavisini
tercih edip etmedikleri, Sınıf II'de tercih edilen SFA tipi ve tercih sıraları ve SFA
tedavisinde kullanılan yardımcı yöntemler katılımcıların yaş gruplarına göre
farklılıklar gösterdi (p<0,05). Büyüme-gelişim evresini tespit yönteminde, HFA'lerin
mandibular büyüme üzerine olan etkisinde, Sınıf II'de tercih edilen SFA tipinde ve
fonksiyonel tedavi seçeneğini etkilen faktölerde katılımcıların mesleki deneyim
sürelerine göre farklılıklar belirlendi (p<0,05). Hareketli fonksiyonel ve sabit
fonksiyonel tedavi tercih edip etmedikleri, HFA'lerin mandibular büyüme üzerine
olan etkisi, üst çene genişletme protokolü ve SFA tedavisini tercih edip etmedikleri
katılımcıların ortodonti eğitim düzeylerine göre farklılıklar gösterdi (p<0,05).
Büyüme-gelişim evresini tespit yönteminde, HFA'lerin günlük kullanım süresinde,
SFA tercih edip etmediklerinde, Sınıf II'de tercih edilen SFA tipinde katılımcıların
çalıştıkları kuruma göre farklılıklar belirlendi (p<0,05). Katılımcıların yaşına, mesleki
deneyim süresine, eğitim düzeyine göre şeffaf plaklar ile fonksiyonel tedavi tercihleri
farklılıklar gösterdi (p<0,05).
Sonuç: HFA ve SFA'ler en fazla Sınıf II vakalarda kullanılmaktadır.
Vakaların büyüme-gelişim evresine büyük oranda dikkat edilmekte fakat
değerlendirilen yöntem farklılık göstermektedir. HFA'ler SFA'lerden daha fazla tercih
edilmektedir. Sınıf II vakalarda çoğunluğun tercih ettiği hareketli fonksiyonel aparey
twinblok olurken Sınıf III ve açık kapanış vakalarında büyük çoğunluk fonksiyonel
tedavi uygulamamaktadır.
Anahtar kelimeler; Fonksiyonel Ortopedik Tedavi; Hareketli Fonksiyonel
Aparey; Sabit Fonksiyonel Aparey

Abstract:
Aim: The purpose of this study; The aim is to investigate whether Turkish
orthodontists apply functional orthopedic treatment, if so, which functional appliance
type they prefer in which case groups, and what experience they have gained regarding
the treatment process and results.
Method: The study is an online survey study. An online survey was sent to
2195 people via e-mail through the Turkish Orthodontic Association. The survey
consists of 30 multiple choice questions. The first 5 of the questions are personal
questions such as the participant's gender, age, years of professional experience,
educational status, and the institution they work for. 25 of them are professional
preference and experience questions related to functional orthopedic treatment.
Relationships between descriptive data, frequency and percentage, and demographic
characteristics and approach to functional treatments were determined by chi-square
analysis.
Results: The percentage of participants included in the study is 7.3%.
Participants mostly apply functional orthopedic treatment in Class II division 1 and 2
cases (44.4%). All participants except one stated that they pay attention to the growthdevelopment phase in functional treatment application (99.4%). 33.9% of the
participants evaluate the growth-development phase mostly through anamnesis and
clinical observation. It was determined that the late mixed dentition period was most
preferred for functional orthopedic treatment (43.9%). The majority of participants
stated that they used removable functional appliances (RMA) (94.4%). 72.5% of the
participants stated that they believed that RMAs increased mandibular growth in the
prepeak/peak period. The most preferred RMA in Class II cases were respectively
twinblock (52.4%) and monoblock (28.5%). The most preferred fixed functional
appliance (FFA) in Class II cases was Forsus (50.2%). In Class II division 1 cases
requiring maxillary expansion, the most preferred expansion protocol was found to be
slow expansion during the treatment (56.1%). When the daily use time and treatment
duration for RMA were questioned, it was found that 16 hours of daily use and a
treatment duration of 6-9 months were most preferred (48.4%). The method of
5
determining the growth-development stage, the effect of RMAs on mandibular growth,
the type of RMA used in open bite, the duration of treatment with RMA, whether they
prefer FFA treatment or not, the type of FFA preferred in Class II and their order of
preference, and the auxiliary methods used in the treatment of FFA showed differences
according to the age groups of the participants (p <0.05). Differences were determined
in the method of determining the growth-development stage, the effect of RMAs on
mandibular growth, the type of FFAs preferred in Class II, and the factors affecting the
functional treatment option according to the professional experience of the participants
(p<0.05). Whether they preferred removable functional or fixed functional treatment,
the effect of RMAs on mandibular growth, maxillary expansion protocol and FFA
treatment differed according to the orthodontic education levels of the participants
(p<0.05). Differences were determined in the method of determining the growthdevelopment phase, the daily use time of RMAs, whether they preferred FFA or not,
and the type of FFA preferred in Class II, depending on the institution where the
participants worked (p<0.05). Functional treatment preferences with transparent
aligners differed depending on the participants' age, professional experience, and
education level (p<0.05).
Conclusion: RMA and FFAs are most used in Class II cases. Great
attention is paid to the growth-development phase of the cases, but the method
evaluated varies. RMAs are preferred over FFAs. In Class II cases the removable
functional appliance preferred by the majority is twinblock while in Class III and open
bite cases, the majority do not apply functional treatment.
Keywords; Functional Orthopedic Treatment; Removable Functional
Appliance; Fixed Functional Appliance