3-9 yaş arası otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklarda hiperakuzi ile işitmeye dayalı davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between hyperacusis and hearing-based behavior problems in children with autism spectrum disorder between 3-9 years old
Yazar: ŞULE ESMA KALA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Hiperakuzi genel anlamda günlük yaşamda bir bireyin çevrede duyduğu seslere karşı göstermiş olduğu düşük tolerans veya sese karşı göstermiş olduğu aşırı hassasiyet durumudur. Hiperakuziye sebep olan birden çok hastalık/tanı vardır. Bunlar; migren, işitme kaybı, gürültü, tinnitus ve nörogelişimsel bozukluklardır. Nörogelişimsel bozukluklarda hiperakuzinin en sık görüldüğü Otizm Spektrum Bozukluğudur (OSB). OSB'de hiperakuziye bağlı işitsel duyarlılık daha fazladır. Otizmli pediatrik grupta hiperakuziye bağlı işitmeye dayalı davranış problemleri görülmektedir. Sese karşı işitsel uyaranları yoğun algıladıklarından ötürü duyusal uyaranlara karşı tekrarlayıcı davranışları bulunmaktadır. Bu işitmeye dayalı anormal davranış problemleri sıklıkla sese karşı kulak kapatma veya sesi duymazdan gelme gibi davranışlar içerir. Ancak, işitme temelli davranış problemleri sadece hiperakuziye bağlı değildir.
Çalışmada hiperakuziye sahip otizmli çocuklar ile hiperakuzisi bulunmayan otizmli çocukların belirlenip günlük işitsel seslere göstermiş olduğu atipik davranışları Pediatrik Duyu Profili ile inceleyip karşılaştırarak bu davranış problemlerinin ne sıklıkla yapıldığı ve sebebinin hiperakuziye bağlı olup olmadığını belirlemek amaçlanmaktadır. 
Çalışmaya Otizmli 20 hiperakuzisi bulunan ve 20 hiperakuzisi bulunmayan 3-9 yaş arası çocuklar dahil edilmiştir. Toplam 40 otizmli çocuk üzerinden çalışma yürütülmüştür. Çalışmada aile demografik form kullanılmış, iki grup arasında Pediatrik Duyu Profili Ölçeği ile işitmeye dayalı davranışlar arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Hiperakuzisi olan 20 OSB'li çocuk ile Hiperakuzisi bulunmayan 20 çocuk arasında Pediatrik Duyu Ölçeğinin İşitsel İşlem Duyu bölümü alt boyut toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir; p<0,05.
Aile demografik formunda; OSB'li çocukların yüksek seslere verdiği tepkiler aile tarafından işaretlenmesi istendiğinde (kulak kapatır, ağlar, sözel olarak ifade eder, diğer) kulak kapatarak tepki veren çocukların Pediatrik Duyu Profili Duyusal İşlem Ölçeğinin İşitsel İşlem alt boyut toplam puan ortalaması daha yüksektir (p<0,05). Buna göre rahatsız olunan seslerde kulak kapatan çocukların işitmeye dayalı anormal davranışların görülmesi daha sıktır.
Hiperakuzisi bulunmayan OSB'li grupta Pediatrik Duyu Ölçeği'nin İşitsel İşlem bölümü incelendiğinde işitmeye dayalı davranış problemleri çok fazla gözlenmemekte, ancak hiperakuzisi olan grupta işitmeye dayalı davranış problemleri çok sık görülmektedir. Bu durumu destekleyen belirtiler arasında sese karşı kulak kapatma, hoşlanmadığı/rahatsız olduğu seslere karşı hassasiyet gösterme bulunmaktadır.

Abstract:
In general, hyperacusis is a state of low tolerance or hypersensitivity to the sounds that an individual has in daily life. There are multiple diseases/diagnoses that cause hyperacusis. These; migraine, hearing loss, noise, tinnitus and neurodevelopmental disorders. Autism Spectrum Disorder (ASD) is the most common form of hyperacusia in neurodevelopmental disorders. Auditory sensitivity due to hyperacusis is higher in ASD. Hearing-based behavioral problems due to hyperacusis are seen in the autistic pediatric group. Since they perceive the auditory stimuli intensely against the sound, they exhibit repetitive behaviors against the sensory stimuli. These abnormal behavioral problems with hearing often include behaviors such as muting or ignoring the sound. However, hearing-based behavioral problems are not just due to hyperacusis.
In this study, it is aimed to determine how often these behavioral problems occur and whether the cause is related to hyperacusis by examining and comparing the atypical behaviors of children with autism with hyperacusis and children with autism without hyperacusis with the Pediatric Sensory Profile.
Children aged 3-9 years, aged 20 years with hyperacusis and 20 years without hyperacusis were included in the study. The research was conducted on 40 children with autism. The family demographic form was used in the study and the relationship between Pediatric Sensory Profile Scale and hearing-based behaviors was examined between the two groups.
A statistically significant difference was observed between the total mean scores of the Auditory Process Sensory part of the Pediatric Sensory Scale between 20 children with ASD with hyperacusis and 20 children without hyperacusis; p<0.05.
In the family demographic form; When children with ASD are asked to mark their reactions to loud sounds (covering their ears, crying, verbalizing, other) by their families, children who respond by covering their ears have higher Pediatric Sensory score averages in the Auditory Processing sub-dimension. Profile Sensory Processing Scale (p<0.05). Accordingly, hearing-based abnormal behaviors are more common in children who close their ears to disturbing sounds.
When the Auditory Processing section of the Pediatric Sensory Scale is examined in the ASD group without hyperacusis, behavioral problems based on hearing are not seen very often, whereas behavioral problems based on hearing are very common in the group with hyperacusis. Closing ears to sounds, being sensitive to sounds that they dislike/disturb are among the symptoms that support this situation.