Türkiye'de bankacılık risklerinin yönetiminde Basel-II uzlaşısı ve faiz ile kur risklerine ilişkin bir uygulama
Basel-II accord for the management of banking risks in Turkey and an application for interest rate and foreign exchange risks
Yazar: EBUBEKİR AYAN
Danışman: PROF.DR. GÜLTEKİN RODOPLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Paranın dolasımı önündeki engellerin hızla kalkması, finansal piyasaların veonun en önde aracısı olan bankaların önemini tüm dünya ekonomisi açısından büyükölçüde arttırmıstır. Ancak bu anahtar konumu nedeniyle, bankacılık sektörü ekonomiaçısından aynı zamanda çok büyük bir risk unsuruna da dönüsebilmektedir. Piyasalararasındaki yüksek etkilesim nedeniyle, herhangi bir bankada ortaya çıkan tekil birkriz, çok kısa sürede tüm sektörü, tüm ulusal piyasaları ve devamında uluslararasıpiyasaları etkileyebilmekte ve çok büyük kayıplara neden olabilmektedir.Risk unsurunun bu denli önemli hale gelmesine kosut bir biçimde, riskyönetimi alanında da çok önemli gelismeler saglanmıstır. Bankacılıkta risk yönetimikonusunda yeni bir anlayıs sunan ve birçok gelismis ülkede uygulanmaya baslananBasel-II Uzlasısı'nın, Türkiye'de de 2008 yılından itibaren uygulamaya konulmasıtasarlanmaktadır. Söz konusu Uzlası, yakın geçmiste bankacılık sektörü kaynaklı çoksiddetli finansal krizler yasamıs olan Türkiye açısından ayrı bir önem tasımaktadır.Bankacılıkta risk yönetimi konusunda dünya ölçeginde ortak bir anlayıs olusturmayıhedefleyen Basel-II Uzlasısı, bu amaçla, özellikle risk ölçümleri bakımından oldukçaesnek bir yapıda hazırlanmıstır. Uzlası'nın Türk bankacılıgına beklenen yararlarısaglaması da, anılan risk ölçüm yaklasımlarının ülke kosullarına en uygun biçimdeseçilmesine baglıdır.Bu çalısmanın 1. bölümünde bankacılıkta risk yönetimi kavramının ve bukapsamda Basel-II Uzlasısı'nın tarihsel evrimi ele alınmaktadır. 2. bölümde,öncelikle Türk bankacılık sektöründe sermaye yeterliligi sorununun temeliniolusturan yapısal sorunlar ayrıntılı bir biçimde sunulmakta, devamında ise -gerçeklestirilen düzenlemeler sonrasında- sektörde saglanan gelismeler, AvrupaBirligi bankacılıgıyla karsılastırmalı olarak incelenmektedir. Bu bölümde ayrıca,sermaye gereksiniminin hesaplanmasına dönük olarak Basel-II Uzlasısı'nda sunulanrisk ölçüm yaklasımları, her bir risk etkeni için ayrı ayrı olmak üzere elealınmaktadır. Faiz ve kur risklerine iliskin sermaye gereksinimi hesaplamalarınınyapıldıgı 3. bölümde ise, standart yaklasım ve içsel ölçüm yaklasımlarının sonuçlarıkarsılastırmalı olarak degerlendirilmekte, bunlara dayalı olarak Türk bankacılıksektörü açısından bazı çıkarımlarda bulunulmaktadır.

Abstract:
As the obstacles in front of money rapidly getting out, the importance offinancial markets and their leading agent banks increased for all the world economy.However, because of this key position, banking sector can also be a very big riskfactor for the economy. With the high interaction between the markets, a single crisesin any bank can effect the whole sector, all national and international markets, andcause huge losses in a very short time.In parallel to the increased importance of risk factors, also there has been veryimportant developments in risk management area. Basel-II Accord, introducing anew understanding in risk management in banking and practiced in many developedcountries, is planned to be put into practice in Turkey starting from 2008. Thisaccord is especially important for Turkey, which has experienced severe financialcrises in the recent past. Basel-II Accord aims to form a common understanding inthe world scale in risk management for the banking sector. For this purpose, it wasprepared in a very flexible structure especially in risk measurements. For the Turkishbanking sector, getting the expected benefits of the new Accord depends on thechoice of efficient risk measurement approaches for the country?s conditions.In the 1st section of this study, risk management and the historical evolution ofBasel-II Accord is discussed. In the 2nd section, first the structural problems that laysthe foundation of capital insufficiency in Turkish banking sector are explainedextensively, then the last developments (after the last regulations) are presentedcompared to European Union banking. Also, in this section, risk measurementapproaches for calculating capital adequacy presented in the Basel-II Accord aretaken into hand separately for each risk factor. In the 3rd section, the results ofstandard approach and internal model approaches are evaluated in comparison, andsome arguments and suggestions are made for the Turkish banking sector.