Sınıf öğretmenlerinin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ve düşünme becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamaları
Classroom teachers' curriculum design approach preferences and classroom practices for teaching thinking skills
Yazar: MÜGE PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ŞAHİN TAŞKIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Düşünme eğitimi dersi = Thinking education course ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitsel tasarım = Educational design ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tasarım = Design ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin eğitim programı tasarım yaklaşımı
tercihleri ile öğretmenlerin sınıf içindeki düşünme becerilerinin öğretimi konusundaki
uygulamaları arasındaki ilişkiyi öğrenmektir. Korelasyon türü ilişkisel tarama modeline göre
tasarlanan araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılını kapsayan dönemde
Çanakkale merkezde ve Biga, Çan, Ezine, Lapseki, Yenice, Ayvacık, Bayramiç, Gelibolu
ilçelerinde görev yapan 516 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada sınıf
öğretmenlerinin benimsemiş oldukları eğitim programı tasarım yaklaşımlarını belirlemek
amacıyla "Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği (Baş,2013)" ile
öğretmenlerin düşünme becerileri konusunu öğretmeye dönük yaptıkları sınıf içi
uygulamaların yerindeliğini değerlendirme amacıyla "Öğretmenlerin Düşünme Becerilerinin
Öğretimine Yönelik Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği (Dilekli ve Tezci (2015)" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda ulaşılan verilere Kruskal-Wallis Testi, Mann- Whitney U Testi ve
Spearman's Rank Order Korelasyon Testleri ile analiz yapılmıştır.
Araştırma neticesinde öğretmenlerin eğitim programına ilişkin tasarım yaklaşımlarına
dair tercihleri açısından öğrenci merkezli ve sorun merkezli tasarım yaklaşımını aynı düzeyde
benimsedikleri, konu merkezli tasarım yaklaşımını ise diğerlerine göre az tercih ettikleri
görülmektedir. Öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihlerinin mezun olunan
okul türü, öğrenim düzeyi, okutulan sınıf düzeyi ve görev yaptıkları yerleşim birimi
değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Ancak eğitim
programı tasarım kavramının alt boyutu olan konu merkezli tasarım yaklaşımında cinsiyet,
hizmet yılı ve görev yaptıkları okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir.
Araştırma öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken sınıf içerisindeki uygulamaları
gerçekleştirme düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin düşünme
becerisinin öğretimine yönelik sınıf içi yaptıkları uygulamalara ilişkin en yüksek ortalamanın
Düşünmeyi Destekleme faktörü olduğu, en düşük ortalamanın ise Öğretim Etkinlikleri faktörü
olduğu anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uyguladıkları sınıf içi
etkinliklere ait bulgular, erkek öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uygulamış
oldukları sınıf içi etkinliklerinin kadın öğretmenlere göre daha fazla olduğunu göstermektedir.
Ayrıca 21 yıl ve daha üstü hizmet süresi görev yapan öğretmenlerin düşünme becerilerinin
öğretiminde daha fazla sınıf içi etkinlere yer verdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin düşünme
becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamalarında mezun olunan okul türü, öğrenim
düzeyi, okutulan sınıf düzeyi, görev yaptıkları okul türü ve görev yaptıkları yerleşim birimi
açısından anlamlı bir farkın olmadığı görülmektedir. Fakat Eğitim Enstitüsü mezunu olan
öğretmenlerin daha fazla programa bağlı oldukları ve il merkezinde görev yapan
öğretmenlerin daha fazla otoriteyi temsil ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca bulgular
öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ile öğretmenlerin düşünme
becerilerinin öğretimi konusunda sınıf içinde yapmış oldukları uygulamalar arasında pozitif
yönde güçlü bir ilişkinin olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of the research is to learn the relation between clasroom teachers' curriculum
design orientations prefences and these teachers' clasroom practices for teaching thinking
skills. The sample of this study, designed according to the correlation type of survey method,
includes 516 classroom teachers working in Çanakkale city center and Biga, Çan, Ezine,
Lapseki, Yenice, Ayvacık, Bayramiç and Gelibolu district in 2018-2019 academic year.
"Teachers' Curriculum Design Approach Preference Scale" (Baş, 2013) and "Teachers'
Classroom Practices For Teaching Thinking Scale" (Dilekli and Tezci, 2015) were used in the
research. Teachers' approaches design in the study Mann Whitney-U , Kruskal- Wallis and
Speraman's Rank Order Correlation Tests were used in the analysis of the data obtained.
As a result of the research, the teachers adopt problem based design approach and
student centered design approach equally in terms of the preferences of the curriculum design
approach and they choose the subject centered approach less. It was determined that teachers'
curriculum preferences didn't change significantly according to the type of school, education
level, class level taught and the residence place. However, a significant difference was found
in terms of gender, career years and school type in the subject centered approach, which is the
sub-dimension of the curriculum design concept. The research shows that teachers' level of
performing classroom activities for teaching thinking skills is high. It is obvious that the
highest avarage factor related to the classroom applications to teach thinking skills is the
Supporting Thinking and the lowest avarage factor is Teaching Activities and male teachers
have more classroom activities than female teachers. Moreover, it was found out that teachers
of 21 years career and over have more classroom activities in teaching their thinking skills. It
is obvious that there isn't a significant change in classroom applications for teaching thinking
skills according to primary school teachers' education level, class level taught, type of school
they work and the settlement variables they work in. Inspite of this, it is seen that teachers
graduated from Teacher Education Schools were more dependent on the program and teacher
work in city center represent the authority more. In addition, the findings show a strong
positive relation between clasroom teachers' curriculum design prefences and their clasroom
exercises to practise thinking skills.