Gestasyonel diyabetli gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler
Healthy lifestyle behaviours of pregnant women with gestational diabetes and related factors
Yazar: LEMAN ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. BERNA LAÇİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Gebelik = Pregnancy ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Amaç: Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM), gebelik sürecinde başlayan veya tanısı ilk olarak gebelikte konulan glikoz tolerans bozukluğudur. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları (SYBD), GDM'nin maternal ve fetal komplikasyonlarına karşı korucuyu niteliktedir. Bu araştırma, GDM tanısı alan gebelerde SYBD ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Mart-Ağustos 2017 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan bir kamu hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran GDM'li 185 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bireylerin sosyo-demogafik ve antropometrik özellikleri, gebelik, tıbbi özgeçmiş ve diyabet durumlarına ilişkin bilgileri içeren anket ve SYBD ölçeği-II kullanılmıştır. Veriler t-testi, tek yönlü Anova testi, Scheffe testi ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmada yer alan GDM'li gebelerin %71,4'ü 25 yaşın üzerindedir. Ayrıca %72'si beden kitle indeksi (BKİ)'ne göre normal kilonun üzerindedir. Gebelerin yaşı ile gebelik başlangıç ağırlığı ve BKİ arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çalışmada yer alan GDM'li gebelerin SYBD ölçeği-II toplam puanları ile ölçeğin tüm alt boyut puanları arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. GDM'li gebelerde SYBD arttıkça, sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler, stres yönetimi davranışları da artmaktadır.
Sonuçlar: GDM'li gebelerin kişisel, gestasyonel, tıbbi özgeçmiş ve diyabete ait bilgileri ışığında SYBD'yi içeren eğitimler düzenlenerek bireylerde farkındalık yaratılmalı, gerekli olan destek verilmelidir. Ayrıca, GDM'li gebelere kan glikoz kontrolü, beslenme ve fiziksel aktiviteler konusunda eğitimler verilmeli ve bunların yaşam biçimi haline getirilmesinin önemi vurgulanmalıdır.
Anahtar Sözcükler: Gebe, Gestasyonel diyabet, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Fiziksel aktivite, Beslenme

Abstract:
Aim: Gestational diabetes melitus (GDM) is a glucose tolerence disorder, which starts or firstly diagnosed in pregnancy. Healthy lifestyle behaviours (HLSB) are protective for the maternal and fetal complications of GDM. This research was conducted to determine HLSB and related factors of pregnant women with GDM.
Material and Method: Research was performed with 185 pregnant women with GDM who presented to a public hospital in Istanbul, Gynecology and Obstetrics Clinic between March-August 2017. In order to determine the socio-demogaphic, anthropometric characteristics, pregnancy, medical history and diabetes status of the individuals, the questionnaire and HLSB scale-II were used. Data were analyzed with t-test, One-Way Anova test, Scheffe test and Pearson correlation analysis.
Results: 71,4% of pregnant women with GDM were over 25 years old. 72% were over the normal weight according to the body mass index (BMI). There was a positive correlation between the age of pregnant women and the initial weight of pregnancy and BMI. There was a positive correlation between total score of HLSB scale-II of the subjects and sub-dimension scores of the scale. As HLSB increased, health responsibility, physical activity, nutrition, spiritual development, interpersonal relations and stress management behaviors increased.
Conclusions: In the light of personal, gestational, medical background and data of diabetes of the pregnant women with GDM, an awereness must be raised by organizing trainings including HLSB. Moreover, pregnant women with GDM must be trained on blood sugar control, diet and physical activities and the importance of applying these factors as a lifestyle should be emphasized.
Keywords: Pregnant, Gestational diabetes, Healthy lifestyle behaviors, Physical activity, Nutrition.