Küresel salgın bağlamında hemşirelerde meslek algısı ve çaba-ödül dengesi: Karma araştırma
Professional perception and effort-reward balance in the context of the global epidemic: A mixed research
Yazar: RUKEN BARUT TUSUN
Danışman: PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ABu çalışma, küresel salgında görev yapan hemşirelerin mesleki algı ve çaba ödül dengesi algısının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırma tasarımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Dicle Üniversitesi Hastanelerinde Haziran 2022- Nisan 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşaması 612, nitel aşaması ise 18 hemşire ile yürütülmüştür. Hemşirelik Mesleğine Yönelik İmaj Ölçeği (HMYİÖ), Çaba Ödül Dengesizliği (ÇÖD) Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Rehberi ile çalışmanın verileri toplanmıştır.  Nicel verilerin analizi SPSS 26 istatistik programı, nitel verilerin çözümlenmesinde Braun ve Clarke'nin tematik analiz yaklaşımından yararlanılmıştır.  Nicel araştırma sonuçlarına göre; hemşirelerin orta düzey mesleki imaj algısına sahip olduğu, hemşirelerin çaba miktarının yeterince ödüllendirilmediğini düşündükleri saptanmıştır. Nitel araştırma sonucuna göre; hemşirelerle yapılan görüşme içeriklerinin analizi sonucunda; "Ödülü Alınamayan Çaba" ana tema olmak üzere çalışmada üç üst tema belirlenmiştir. Bu temalar; 1) Mesleğe İlişkin Çelişkili Algılar, 2) Mesleğin Değerine İlişkin Çelişkiler, 3) Pandemide Mesleğin Değerine İlişkin Çelişkilerin Belirginleşmesi olarak belirlenmiştir. Çalışma bulgularımıza göre, hemşirelik mesleği, derin ve çok yönlü bir meslek olup, eğitim sistemi ve yönetimsel sorunlar çelişkileri artırarak mesleki kimlik ve rollerin belirlenmesinde zorluklara neden olabilmektedir. Toplum, sağlık çalışanı, yönetim etkisi ile mesleki değerle ilgili yaşanan değişimler mesleki değer algılarında değişikliklere yol açabilmektedir. Pandemi ile birlikte, mesleğin değerine ilişkin algılanan çelişkiler belirgin bir şekilde derinleşmiştir. Hemşireler, bu dönemde mesleki rollerini özveriyle ve duygusal yoğunlukla icra ederken, fizyolojik ve psikolojik açıdan ekstra çaba göstermişlerdir. Ancak, sarf ettikleri çabanın maddi ve manevi olarak karşılığını alamadıkları saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the professional perception and perception of effort-reward balance of nurses working in the global pandemic. It was conducted with a mixed method research design in which qualitative and quantitative research methods were used together. The study was conducted in Dicle University Hospitals between June 2022 and April 2023. The quantitative phase of the study was conducted with 612 nurses and the qualitative phase was conducted with 18 nurses. The data of the study were collected with the Nursing Profession Image Scale (NPIS), Effort Reward Imbalance (ERI) Scale and Semi-structured Interview Guide. SPSS 26 statistical program was used to analyze the quantitative data and Braun and Clarke's thematic analysis approach was used to analyze the qualitative data.  According to the results of the quantitative research; it was determined that nurses had a medium level of professional image perception and that nurses thought that the amount of effort was not rewarded sufficiently. According to the results of the qualitative research; as a result of the analysis of the content of the interviews with the nurses; three superordinate themes were identified in the study, with "Unrewarded Effort" being the main theme. These themes are; 1) Conflicting Perceptions of the Profession, 2) Contradictions about the Value of the Profession, 3) It was determined as the Clarification of Contradictions Regarding the Value of the Profession in the Pandemic. According to our study findings, the nursing profession is a deep and multifaceted profession, and the educational system and administrative problems may cause difficulties in determining professional identities and roles by increasing contradictions. Changes in professional value with the influence of society, health workers and management may lead to changes in perceptions of professional value. With the pandemic, the perceived contradictions regarding the value of the profession have deepened significantly. While nurses performed their professional roles with devotion and emotional intensity during this period, they made extra effort in physiological and psychological terms. However, it was determined that they did not receive material and moral rewards for their efforts.