3-24 ay arası çocuklarda gelişimsel durum ve sosyodemografik verilerin ev ortamının uyarıcılığı ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of developmental status and sociodemographic data with stimulation of the home environment in children aged 3-24 months
Yazar: İREM RÜZGAR
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY ; UZMAN HALİSE METİN BAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ev ortamı = Home environment ; Gelişim bozuklukları = Developmental disabilities ; Gellişimsel bozukluklar = Growth disorders

Özet:
3-24 Ay Arası Çocuklarda Gelişimsel Durum ve Sosyodemografik Verilerin Ev Ortamının Uyarıcılığı ile İlişkisinin Araştırılması 

Amaç: Bu araştırmanın amacı 3-24 ay arası çocukların gelişimsel durumlarına ve sosyodemografik özelliklerine göre ev ortamı uyarıcılığı arasındaki farkların belirlenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma 01.03.2023-30.04.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran 3-24 ay çocukları olan 218 tane ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Yapılandırılmış anket formu ile sosyodemografik veriler, özgeçmiş, soygeçmiş, çocuğun ekran maruziyetine yönelik sorular, ailenin düşüncelerine yönelik sorular sorulmuştur. Ardından tüm katılımcılara Hasta Sağlık Anketi 2, Erken Gelişim Evreleri (EGE) ve Home Observation for Measurement of the Environment-21 (HOME-21) ölçekleri uygulanmıştır. P<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 115 tanesi (%52,8) kız çocuğu olmak üzere 218 çocuk dahil edilmiştir. Çocukların yaş ortalaması 12,53±6,34 aydır. EGE'ye göre gelişimsel gecikme oranı %39,9 bulunmuştur. HOME-21 puanı ortalaması 8,58±2,35 bulunmuştur. EGE'de 1 ve daha fazla alanda kesme puanından düşük alan çocuklarda HOME-21 puan ortalamalarının daha düşük olduğu görüldü. Gelişimsel gecikmeli olarak bulunan çocuklarda anne yaşının daha küçük, ailenin gelirinin daha düşük, anne ve babanın eğitim düzeylerinin daha yüksek olduğu görüldü. Annenin doğum yaptığında 20 yaşının altında olması ve bebeğin son 6 ayda birden fazla kez hastaneye yatmış olması ile gelişimsel gecikme varlığı arasında anlamlı bir ilişki görüldü. Ayrıca sosyoekonomik düzeyin düşük olması ile HOME-21 puanlarının düşük olması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu.
Sonuç: Çocukların birinci basamakta daha yakından izlenmesi, riskli gruplara karşı daha dikkatli olunması ve gereken branşlara yönlendirilmesinin gerçekleştirilmesi, ailelere ihtiyaç duydukları sosyal yardımların sağlanmasının kolaylaştırılması ve uygun eğitimlerin verilmesinin çocukların gelişimi açısından olumlu sonuçlar sağlayabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Çocuklarda gelişim, gelişimsel gecikme, ev ortamı uyarıcılığı, sosyodemografik özellikler

Abstract:
Investigation of the Relationship of Developmental Status and Sociodemographic Data with Stimulation of the Home Environment in Children aged 3-24 Months
Aim: The aim of this study is to determine the differences between home environment stimulation according to the developmental status and sociodemographic characteristics of children aged 3-24 months.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 218 parents with children aged 3-24 months who applied to Adana City Training and Research Hospital pediatric outpatient clinic between 01.03.2023 and 30.04.2023. Sociodemographic data, background, family history, questions about the child's screen exposure, and questions about the family's thoughts were asked with a structured questionnaire. Then, Patient Health Questionnaire-2, Ages and Stages Questionnaire (ASQ-3) and Home Observation for Measurement of the Environment-21 (HOME-21) scales were administered to all participants. A value of P<0.05 was considered significant.
Findings: 218 children, 115 of whom (52.8%) were girls, were included in the study. The mean age of the children is 12.53±6.34 months. According to the ASQ, the rate of developmental delay was found to be 39.9%. The mean HOME-21 score was found to be 8.58±2.35. It was observed that the mean scores of HOME-21 were lower in children who scored lower than the cut-off score in 1 or more areas in the ASQ. It was observed that children with retarded development had lower maternal age, lower family income, and higher education levels of parents. There was a significant correlation between the mother's being under the age of 20 when she gave birth and the baby's hospitalization more than once in the last 6 months, and the presence of developmental delay. In addition, a statistically significant relationship was found between low socioeconomic status and low HOME-21 scores.
Results: We think that monitoring children more closely in primary care, paying more attention to risky groups and directing them to the necessary specialities, facilitating social assistance to families and providing appropriate education can yield positive outcomes concerning children's development.
Keywords: Development in children, developmental delay, home environment stimulation, sociodemographic characteristics