Dikey lojistik işbirliği varsayımıyla bir sürdürülebilir araç atama problemi için tam sayılı doğrusal programlama yaklaşımı
An integer linear programming approach for a sustainable vehicle allocation problem with the assumption of vertical logistics collaboration
Yazar: DAMLA BENLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇİMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Allakasyon problem = Allocation problem ; Araç yönlendirme problemi = Vehicle routing problem ; Atama problemi = Assignment problem ; Lojistik = Logistics ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tahsis = Allocation ; Tam sayılı doğrusal programlama = Integer linear programming ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Üretim ve tüketimin geniş coğrafyalara yayılması ve uluslararası ticaretin gelişmesi ile lojistik operasyonların önemi işletmeler için giderek artmaktadır. Bu doğrultuda, müşterilerin taleplerine hızlı ve ekonomik cevap vererek rekabet avantajını sağlayabilmek için işletmelerin ilgili lojistik operasyonlarını etkin ve verimli bir şekilde planlanması gerekmektedir. Ayrıca, çevresel ve sosyal sorunlara karşı artan farkındalık, lojistik operasyonlarının planlaması yapılırken sürdürülebilirlik boyutlarının da değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Öte yandan, operasyon planlamaları yapılırken müşteriler ile gerçekleştirilen işbirliği, hem taşımacılık faaliyetlerinin verimliliğini hem de müşteri memnuniyetini arttırarak işletmelerin rekabet avantajına ve kârlılıklarına katkı sağlama potansiyaline sahiptir. Bununla birlikte işbirliği yaklaşımının araç kullanım oranını iyileştirmesi; daha az emisyon üretimi, daha az yakıt maliyeti ve daha fazla kâr marjı sağlaması, müşteri ve çalışan memnuniyetini arttırması ile işletmelerin sürdürülebilirliğin ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarındaki performansına katkısı olan lojistik operasyonlar gerçekleştirmesine olanak tanımaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, lojistik sektöründe faaliyet gösteren firmalara bir karar destek modeli önerisi sunmaktır. Bu doğrultuda, dikey işbirliği varsayımı altında ele alınan sürdürülebilir araç tahsis problemi için karışık tam sayılı doğrusal programlama modeli önerilmektedir. Önerilen matematiksel model kullanılarak kâr maksimizasyonunun sağlanması, ve dikey lojistik işbirliği varsayımının taşımacılık operasyonları performansına ve sürdürülebilirliğin üç boyutuna etkilerinin incelenmesi hedeflenmektedir. Model homojen araç filo yapısını ve deterministik müşteri taleplerini dikkate almaktadır. Modelin doğruluğu ve uygulanabilirliği, gerçek bir lojistik ağı büyüklüğüne en yakın şekilde oluşturulan hipotetik veri setini ele alan örnek olay ve sonrasında yapılan sayısal analizler ile gösterilmektedir. Sayısal analizler, dikey lojistik işbirliğinin hem sistem hem de sürdürülebilirlik performansı üzerindeki pozitif etkiyi ortaya koymaktadır.

Abstract:
With the spread of production and consumption around wider locations and the development of international trade, the importance of logistics operations is increasing for businesses. Accordingly, businesses need to plan their related logistics operations effectively and efficiently to provide a competitive advantage by meeting demands of customers faster and economically. Furthermore, increasing awareness of environmental and social problems reveal the necessity of taking into account the sustainability pillars (economic, environmental and social) while planning logistics operations. Besides, collaboration with customers during operation planning increases both the efficiency of transportation activities and customer satisfaction, thus contributing to competitive advantage and profitability of businesses. Additionally, improving vehicle utilization through the logistics collaboration approach enables businesses to carry out logistics operations that contribute to the performance of the three pillars of sustainability by providing less fuel consumption and emissions and more profit margins, and increasing customer/employee satisfaction. This thesis aims to propose a decision support model to businesses operating in the logistics sector. In this direction, an integer linear programming model is proposed for the sustainable vehicle allocation problem, which is considered under the assumption of vertical logistics collaboration. The use of the proposed mathematical model aims to maximize profit, and to examine the effects of vertical logistics collaboration assumption on the performance of transportation operations and the three pillars of sustainability. The model takes into account homogeneous vehicle fleet and deterministic customer demands. The accuracy and applicability of the model are demonstrated by a case study and subsequent numerical analyses that employ a hypothetical data set that is constructed as close to the size of an entire logistics network as possible. Numerical analyses reveal the positive impact of vertical logistics collaboration on system and sustainability performance.