Cumhuriyet'in seyyahları: Türk aydınının gözünden Avrupa'ya bakmak (1923-1960)
Travelers of the Turkish Republic: Looking at Europe through the eyes of Turkish intellectuals (1923-1960)
Yazar: MEHMET MERT
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Almanya = Germany ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Aydınlar = Intellectuals ; Batı dünyası = Westworld ; Batı ülkeleri = Western countries ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Fransa = France ; Seyahatname = Seyahatname ; Seyyahlar = Travellers ; İngiltere = England

Özet:
Türklerin yüzyıllardır süregelen Avrupa'yı tanıma çabası, Cumhuriyet dönemi ile
zirvesine ulaşmış ve bizatihi devletin öncülüğünde Batılı kurumlar, alışkanlıklar ve
sosyal düzen Türkiye şartlarına uyarlanmaya çalışılmıştır. Askeri, siyasi ve mali
bakımdan örnek alınan Batılı devletlere İmparatorluk döneminden başlayarak yapılan
gezilerle de modernleşmenin kutup yıldızları mesabesinde görülen memleketler ve
milletler yerinde gözlemlenerek her alandaki usulleri idrak edilmeye uğraşılmıştır.
Cumhuriyet döneminde hız kazanan Batı'yı tanıma çabası, tersine bir oryantalizm,
garbiyatçılık ve Türklerin Batı'yı Osmanlı İmparatorluğu'nu kurtarma gailesinden
münezzeh surette keşfetmesi süreci olarak nitelendirilebilir. Keşif sürecinin mühim
basamaklarından biri olan geziler ve yolculuk sırasında kaleme alınan seyahatnameler,
Türk aydınlarının zihnindeki Batı imgesinin anlaşılması bakımından net örnekler ortaya
koymaktadır. 1923-1960 yılları arasında Almanya, Fransa, İngiltere ve Amerika
Birleşik Devletleri üzerine yoğunlaşan geziler sırasında kaleme alındığı tespit edilen
otuz bir farklı seyahatname vasıtasıyla Türk aydınlarının Batı'yı nasıl gözlemlendiği ve
üzerlerinde nasıl bir etki bıraktığı sorusu Türk düşünce tarihinin dikkate değer bir
mevzusudur.

Abstract:
The efforts of the Turks to know Europe, which has been going on for centuries,
reached its peak with the Republican period and Western institutions, habits and social
order were tried to be adapted to the conditions of Turkey under the leadership of the
state itself. With the trips made starting from the Imperial period to the Western states,
which were taken as an example in military, political and financial terms, the countries
and nations that were seen as the pole stars of modernization were observed on site and
the methods in every field were tried to be understood. The effort to recognize the West,
which gained momentum in the Republican period, can be characterized as a reverse
orientalism, Occidentalism and the process of Turks discovering the West without the
pretense of saving the Ottoman Empire. Travels, which are one of the important steps of
the discovery process, and the travel books written during the journey provide clear
examples in terms of understanding the image of the West in the minds of Turkish
intellectuals. The question of how Turkish intellectuals observed and influenced the
West through thirty-one different travelogues, which were found to be written during
travels focusing on Germany, France, England and the United States between 1923 and
1960, is a remarkable subject in the history of Turkish thought.