Bankacılık işlemlerinde konum destekli sahtekarlık önleme sistemi
Location-aided fraud detection in banking operations
Yazar: BETÜL EKİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYHAN DEMİRİZ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Bankacılık = Banking ; Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Sahtekârlık (fraud) işlemlerinin tespiti ulusal ve uluslararası ekonomiler için oldukça önemli bir görev haline gelmiştir. Bankalar ve diğer finansal kuruluşların gerçekleştirdikleri işlemlerin güvenilirliğini sağlaması başta ülke ekonomisi olmak üzere, finansal kuruluşun da itibar ve kârlılığını etkileyen temel faktörlerden birisidir. Sahtekârlık işlemlerinin tespit edilebilmesi ve önlenmesi amacıyla kamu ve özel finans kuruluşlarında bu kontrolleri yapmaktan sorumlu birimler oluşturulmuştur. Ancak sahtekârlık işlemlerini gerçekleştirmeye çalışan kişilerin, yakalanmamak amacıyla sürekli yöntem değiştirmeleri, bu tip işlemlerin tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu işlemlerin tespiti, işlem hacimlerinin yoğunluğu da dikkate alındığında teknoloji desteğini zorunlu kılmaktadır.
Sahtekârlık işlemlerinin tespiti için geliştirilmiş uygulamalar içerisinde özellikle kural tabanlı sistemlerin yaygınlığı dikkate değerdir. Bu sistemler; basit ve bileşik kurallar kullanan, doğrulanmış sahtekârlık veritabanları ve diğer önemli veri setlerinde karşılaştırma yapan ileri teknoloji veri eşleme sistemleri olabileceği gibi; şüpheli davranışları tespit edebilen ve bu bilgiyi doğru kanala yönlendiren veritabanları gibi basit sistemler de olabilmektedir. Bununla birlikte, sahtekârlık işlemlerinin tespitinde işlem konumlarının (lokasyonlarının) dikkate alınması üzerine geliştirilmiş bir modele rastlanmamıştır. Bu tez çalışmasında hedeflenen; bankacılık ürün ve hizmetlerine yönelik sahtekârlık işlemlerinin tespiti ve önlenmesi için finansal işlemlerin konum bilgisinin kullanılması ile daha iyi sonuçlar elde edilip edilemeyeceğinin incelenmesidir. Çalışma kapsamında coğrafi bilgi sistemlerinin yardımıyla ve veri madenciliği modelleri kullanılarak, konum ve zaman bilgisinin dahil edildiği senaryolar keşfedilmiştir.

Anahtar kelimeler: Sahtekârlık (fraud) işlemleri, veri madenciliği, coğrafi bilgi sistemleri, lokasyon zekâsı

Abstract:
Fraud detection procedures for national and international economies have become quite important tasks. Ensuring the security of transactions carried out by banks and other financial institutions is one of the major factors affecting the reputation and profitability of such organizations. Public and private financial institutions establish organizational bodies responsible for carrying out controls for detecting and preventing fraudulent transactions. However, since people who perform fradulent transactions change their methods constantly in order not to get caught up, it gets more difficult to identify and detect this type of transactions. Detecting this type of transactions makes the support of technology compulsory, considering high volume and intensity of transactions.
Among the applications that has been developed for the detection of fraudulent transactions, the prevalence of the rule-based systems are particularly noteworthy. As these systems may use of simple and compound rules, advanced data mapping technologies that make comparison in validated fraud databases, and other important databases mapping systems, they may be simple database systems that can detect suspicious behavior and directs this information to the right. However, we have not come across any model that takes into account of transaction location. The aim of this thesis study is to study the worth of location information of financial transactions for detecting the fraudulent transactions. The scope of work is to discover scenarios to detect fraudulent transactions by the support of geographic information systems with location, and time information and the help of models built by using data mining.

Keywords: Fraudulent Transactions, Data Mining, Geographical Information Systems, Location Intelligence