Türkiye konteyner terminallerinde verimlilik analizi
Efficiency analysis of container terminals at Turkey
Yazar: ALPASLAN ATEŞ
Danışman: PROF. DR. M. SITKI ARAS ; YRD. DOÇ. DR. SONER ESMER
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Konteyner terminali = Container terminal ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu çalışma; Türkiye konteyner terminallerinde göreceli verimlilik durumlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında bazıları özel şirket bazıları devlet tarafından işletilen 13 konteyner terminalin (Karar Verme Birimleri) 2005, 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ait göreceli verimlilik durumları belirlenmiştir.Limanların verimlilik durumları parametrik olmayan bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) ile belirlenmiştir. Verimlilik ölçümünde dört adet girdi ve bir adet çıktı değeri kullanılmıştır. Girdi değişkenleri olarak; rıhtım (iskele) uzunluğu, gemi yanaşma yeri sayısı, konteyner elleçleme de kullanılan vinç sayısı ve konteyner stok alanı kullanılırken çıktı değeri olarak elleçlenen konteyner miktarı (TEU) kullanılmıştır.VZA ile yapılan verimlilik değerlendirmelerinde CCR, BCC ve RTS (CCR/BCC) girdi ve çıktı yönelimli olarak sonuçlar bulunmuştur.VZA ile yapılan verimlilik ölçümlerinde KVB'lerin verimlilikleri değerlendirmeye alınan KVB'ler içerisindeki durumlarını belirler. Gerçek anlamda verimli olup olmadıkları sonucunu vermez.VZA ile yapılan etkinlik ölçümlerde KVB'ler etkinlik değeri olarak 0'dan büyük ve 1 arasında değer alır. KVB'nin etkin olduğunu gösteren sonuç 1'dir. 1'den küçük değerler KVB'nin etkin olmadığını gösterir. Ayrıca KVB'lerin etkinlik değerleri 1'den sıfıra ne kadar yaklaşırsa verimlilik değerlerinin de o kadar düşük olduğunu gösterir.Çalışma kapsamında değerlendirilen limanlar içerisinde İzmir ve MIP (Mersin) limanları beş yıllık dönemde her yıl CCR ve RTS' ye göre girdi ve çıktı yönelimli göreceli verimlilik değerleri 1 olup verimli oldukları saptanmıştır. Fakat Alport (Trabzon) ve Akport (Tekirdağ) konteyner terminalleri CCR ve RTS' ye göre en düşük verimliliğe sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relative efficiency status of at Turkish container terminals. Within the scope of the study, the relative productivity status of 13 public and privately operated container terminals (Decision Making Units-DMU) identified between 2005 and 2009 time periods.Productivity statuses of container ports were determined by a non-parametric method Data Envelopment Analysis (DEA). Four inputs and one output value was used to productivity measurement. As the input variables; quay length, number of ships berthing space, the number of cranes used in container handling and container storage area was used. On the other hand, the amount of containers handled (TEUs) were used as the output variables.Efficiency input and output-oriented evaluation CCR, BCC and RTS (CCR/BCC) results were found by DEA. The method DEA determined the status of the DMU by assesses the status of the DMU in the sets.DEA efficiency measurement value was between 0 and 1. If DMU is effective, the value of DMU is 1. On the other hand, the values less than 1 indicates that the DMU ineffective. Within the scope of the study, input and output - oriented relative efficiency of Izmir and MIP ports were found efficient in five-year study period. But Alport (Trabzon) and Akport (Tekirdag) container terminals have been identified inefficient according to RTS and CCR analysis.