Palyatif bakım merkezinde tedavi alan hastalarda beslenme durumunun, inflamatuar parametrelerin ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status, inflammatory parameters and quality of life in patients receiving treatment in a palliative care center
Yazar: BUSE ÜNSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ÇALAPKORUR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu araştırma palyatif bakım merkezinde tedavi alan hastaların beslenme durumunu, inflamasyon parametrelerini ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma Mayıs- Eylül 2023 tarihleri arasında Yozgat Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Merkezinde tedavi alan 143 hasta ile yürütülmüştür. Katılımcılara ait sosyodemografik özellikler, hastalık durumu bir anket formu aracılığıyla sorgulanmış; antropometrik ölçümleri alınmıştır. Hastaların beslenme durumunu değerlendirmek için Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) ve Nütrisyonel Risk Skoru-2002 (NRS-2002) tarama araçları kullanılmıştır. Yaşam kalitelerini belirlemek için Beş Boyutlu Avrupa Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D) kullanılmıştır. Çalışmada yer alan hastaların tamamının yaşı 77/ (27-93) yıldır. Hastaların %20,3'ünün malignite, %20,3'ünün serebrovasküler hastalık ve %20,3'ünün solunum yolu hastalıkları sebebiyle bakım merkezine yatışı yapılmıştır. Hastaların C-reaktif protein (CRP) düzeyi 5,08/ (0,10-31,90) mg/dl, interlökin-6(IL-6) düzeyleri 33,90/ (0,5-1342,0) pg/ml olarak bulunmuştur. CRP düzeyi oral ve parenteral kombine beslenen hasta grubunda 10,30/ (0,10-31,90) mg/dl ile en yüksek, sadece oral beslenen hastalarda 3,30/(0,20-26,70) mg/dl ile en düşük saptanmıştır. IL-6 düzeyi hem oral hem de enteral beslenen hasta grubunda 43,80 (15,60-206,00) pg/ml en yüksek, hem oral hem de parenteral beslenen hasta grubunda ise 31,30/ (5,09-201,00) pg/ml ile en düşük saptanmıştır. Beslenme gruplarına göre inflamasyonla ilişkili laboratuvar parametrelerinde anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). NRS-2002 değerlendirilmesine göre hastaların %49,7'sinin malnütrisyon riskinin olduğu saptanmıştır. MNA değerlendirme puanına göre hastaların %34,5'inin malnütrisyon riskinin olduğu, %60,7'ünün ise malnütrisyonlu olduğu bulunmuştur. MNA tarama ve değerlendirme puanlarına göre malnütrisyonlu hastaların yaşam kalitesi skoru malnütrisyon riski olmayan hasta grubundan daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Yaşam kalitesi skoru ile ağırlık (r: 0,179, p:0,033), üst orta kol çevresi (r:0,182, p:0,030), MNA tarama puanı (r:0,19, p:0,022), MNA değerlendirme puanı (r: 0,439, p:0,000) arasında ise pozitif yönde doğrusal ilişki bulunmuştur. Palyatif bakım hastalarında malnütrisyonun önüne geçilmesi için sık aralıklarla beslenme durumunun değerlendirilmesi gerekir. 
Anahtar Kelimeler: Beslenme durumu; İnflamasyon; Palyatif bakım; Yaşam kalitesi.

Abstract:
This research aimed to evaluate the nutritional status, inflammatory parameters, and quality of life of patients undergoing treatment at the palliative care center. The study was conducted with 143 patients receiving treatment at the Yozgat City Hospital Palliative Care Center from May to September 2023. Sociodemographic characteristics and the medical condition of the participants were queried through a questionnaire, and anthropometric measurements were taken. Mini Nutritional Assessment (MNA) and Nutritional Risk Score-2002 (NRS-2002) screening tools were utilized to assess the nutritional status of the patients. The Five-Dimensional European Quality of Life Scale (EQ-5D) was employed to determine their quality of life. The median age of all patients in the study was 77 years (range: 27-93). Admission to the care center was due to malignancy in 20.3% of patients, cerebrovascular disease in 20.3%, and respiratory diseases in 20.3%. The C-reactive protein (CRP) level of the patients was found to be 5.08 mg/dl (range: 0.10-31.90), and interleukin-6 (IL-6) levels were 33.90 pg/ml (range: 0.5-1342.0). The highest CRP level was observed in the group receiving combined oral and parenteral nutrition (10.30 mg/dl, range: 0.10-31.90), and the lowest in patients receiving only oral nutrition (3.30 mg/dl, range: 0.20-26.70). IL-6 levels were highest in the group receiving both oral and enteral nutrition (43.80 pg/ml, range: 15.60-206.00) and lowest in the group receiving both oral and parenteral nutrition (31.30 pg/ml, range: 5.09-201.00). There was no significant difference in inflammatory laboratory parameters based on nutritional groups (p>0.05). According to NRS-2002 assessment, 49.7% of patients were found to be at risk of malnutrition. Based on MNA assessment scores, 34.5% of patients were at risk of malnutrition, and 60.7% were malnourished. The quality of life score of malnourished patients was found to be lower than that of the non-malnourished group based on MNA screening and assessment scores (p<0.05). A positive linear relationship was found between the quality of life score and weight (r: 0.179, p: 0.033), upper mid-arm circumference (r: 0.182, p: 0.030), MNA screening score (r: 0.19, p: 0.022), and MNA assessment score (r: 0.439, p: 0.000). Regular assessment of nutritional status is essential to prevent malnutrition in palliative care patients.

Keywords: Nutritional status; Inflammation; Palliative care; Quality of life.