Prodinorfin (PDYN) RS910080 polimorfizminin alkol kullanım bozukluğunda depresif belirtilere etkisi
Effect of prodynorphin (PDYN) RS910080 polymorphism on depressive symptoms in alcohol use disorder
Yazar: MUKADDES ASENA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AKYÜZLÜ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ÖZKAN KOTİLOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Duygudurum = Mood ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Prodinorfin = Prodynorphin

Özet:
Alkol kullanım bozukluğu çevresel ve genetik faktörlere bağlı kronik ve tekrarlayan bir beyin rahatsızlığıdır. Alkol tüketimi için yoğun istek duyma, alkol tüketiminde kontrolü kaybetme ve yoksunluk zamanlarında negatif duygu durumları ile karakterizedir. Dünya sağlık örgütünün verilerine göre alkolün tüketimi sonucu meydana gelen 2012 yılındaki ölümler dünya genelindeki toplam ölümlerin %5,9'unu oluşturmaktadır. Alkol kullanım bozukluğu görülen bireylerde saldırganlığın arttığı, karar verme yetisinin ise azaldığı ve böylelikle suça yatkın hale geldikleri bilinmektedir. Alkol kullanım bozukluğunun genetik etkilerinin belirlenmesi için yapılan çalışmalarda araştırılan genlerden biri de PDYN'dir. Bu çalışmaların bir kısmında PDYN gen polimorfizmleri ile alkol bağımlılığına yatkınlık arasında anlamlı ilişki gözlenmiştir. PDYN geni kappa opioid reseptörlerine bağlanan dinorfinleri kodlar ve dinorfinlerin reseptörleri ile birlikte depresif etkilere neden olduğu bilinmektedir. Bu nedenle bu yüksek lisans tez çalışmasında Türkiye'de alkol kullanım bozukluğu tanısı alan bireylerde PDYN rs910080 polimorfizminin, depresif belirtilere etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda tedavi gören alkol kullanım bozukluğu tanısı konan 100 erkek birey dahil edilmiştir. Hastaların depresif belirtileri Beck Depresyon Envanteri-II (BDE-II) kullanılarak değerlendirilmiştir. PDYN rs910080 gen polimorfizmi ise Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR=Polymerase chain reaction)-Restriksiyon Parça Uzunluk Polimorfizmi (RFLP=Restriction Fragment Length Polymorphism) yöntemiyle belirlenmiştir. 
PDYN rs910080 polimorfizmi için belirlenen alel frekansları A aleli için %66 (n:132), G aleli için ise %34 (n:68) olarak saptanmıştır. Çalışmaya katılanların depresif skorlarının ortalaması 22,66±11,75 (0-49) olarak bulunmuştur. BDE-II toplam puanları PDYN 910080 polimorfizmi genotiplerine göre karşılaştırılmış ve PDYN rs910080 genotipleri ile depresif belirtilerin yoğunluğu arasında ko-dominant, A-dominant ve A-resesif modellere göre anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p=0,674; p=0,443; p=0,525, sırasıyla). Bununla birlikte AA genotipli bireylerin depresif belirti yoğunluğunun (23,56±11,17), GG genotipli bireylerle karşılaştırıldığında (19,78±11,92) daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak,  alkol kullanım bozukluğu olan Türk bireylerde PDYN rs910080 polimorfizminin depsresif belirtilere etkisi olabileceği görülmüştür. Bu bulgumuzun desteklemesi için daha çok bireyin dahil edileceği ileri çalışmaların gerekli olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
Alcohol use disorder is a chronic and recurrent brain disorder due to environmental and genetic factors. It is characterized by intense cravings for alcohol consumption, loss of control over alcohol consumption, and negative moods during abstinence. According to the data of the World Health Organization, deaths as a result of alcohol consumption in 2012 constitute 5.9% of the total deaths worldwide. It is known that aggression increases in individuals with alcohol use disorder, and their decision-making ability decreases, and thus they become prone to crime. One of the genes investigated in studies to determine the genetic effects of alcohol use disorder is PDYN. In some of these studies, a significant relationship was observed between PDYN gene polymorphisms and susceptibility to alcohol dependence. The PDYN gene encodes dynorphins that bind to kappa opioid receptors, and dynorphins are known to cause depressive effects together with their receptors. Therefore, in this master thesis study, it was aimed to investigate the effect of PDYN rs910080 polymorphism on depressive symptoms in individuals diagnosed with alcohol use disorder in Turkey. Male individuals diagnosed with alcohol use disorder (n=100) who were treated in the Department of Mental Health and Diseases of Ankara University Faculty of Medicine were included in the study. The depressive symptoms of the patients were determined using the Beck Depression Inventory-II. The PDYN rs910080 gene polymorphism was determined by the Polymerase Chain Reaction (PCR=Polymerase chain reaction)-Restriction Fragment Length Polymorphism (RFLP=Restriction Fragment Length Polymorphism) method. 
The allele frequencies determined for the PDYN rs910080 polymorphism were 66% (n:132) for the A allele and 34% (n:68) for the G allele. The mean depressive scores of the participants in the study were 22.66±11.75 (0-49). Depression scale scores were compared according to PDYN 910080 polymorphism genotypes and no significant relationships were observed between the PDYN rs910080 genotypes and the severity of depressive symptoms according to the co-dominant, A-dominant and A-recessive models (p=0.674; p=0.443; p=0.525, respectively). However, depressive symptom severity of individuals with AA genotype (23.56±11.17) was found to be higher than that of individuals with GG genotype (19.78±11.92). In conclusion, it was observed that PDYN 910080 polymorphism may have an effect on depressive symptoms in Turkish individuals with alcohol use disorder. It was thought that further studies involving more individuals are needed to support our findings.