Bipolar hastalar açısından iyileşmenin taşıdığı anlam
The meaning of recovery according to bipolar patients
Yazar: NİHAN YALÇINER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA DÜLGERLER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Hemşirelik = Nursing ; Nitel araştırma deseni = Qualitative research design ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; bipolar tanısı olan bireylerin iyileşme süreçleri ile ilgili duygu ve düşüncelerini ortaya çıkarmak, iyileşme sürecini etkileyen faktörleri bulmak, iyileşme kavramına verdikleri anlamları açığa çıkararak bireylerin iyileşme deneyimlerini bütüncül bir resim ile sunmaktır.
Yöntem: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desene dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 28 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşme formunda yer alan araştırma soruları; iyileşmenin anlamına, iyileşmeye ait duygulara, iyileşmeyi etkileyen faktörlere ve bireysel iyileşme çabalarına yöneliktir. Verilerin analizinde MAXQDA Plus Programı kullanılarak tümevarıma dayalı analiz yapılmıştır.
Bulgular: İyileşme kavramı; yolculuğun başlangıcı, yolculuğun rotası, yolculuğun içindeki durak ve yolculuğun anlamı başlıkları altında yolculuk metaforu ile betimlenmiştir. 'Yolculuğun Başlangıcı', bipolar bozukluğun ortaya çıkması veya tekrarlamasıdır. Bireyler iyileşme yolculuğuna, o an iyi ve kötü hayatlarında var olanları alarak çıkmaktadır. Bipolar bozukluğa, aileye, sosyal çevreye, ilaçlara yönelik algıları, duyguları, bilgileri, deneyimleri ve dayanıklılık düzeyleri bavulun içinde yer alanlardır. Yolculuğa çıkabilmek için gerekli olan bilet, 'İlaçlar' olarak tasvir edilmiştir. İlaç kullanımı ile ilgili paylaşımlar; 'ilaçlar olmadan asla!', 'bıraktım ama neden?' ve 'kullandım sonuç aynı' başlıkları altında toplanmıştır. Her yolculuğun bir rotası ve her yolcunun bir hedefi vardır. Bu doğrultuda, 'Yolculuğun Rotası' teması oluşmuştur. 'Yolculuğun İçindeki Durak'  teması, bireylerin hastane süreçlerini temsil etmektedir. Bu tema; 'hastane istasyonu', 'istasyon çalışanları' ve 'yol arkadaşları' başlıklarından oluşmaktadır. Bireyler, 'Yolculuğun Anlamı'nı, üretmek, sevmek, sevgiyi anlamak ve mutluluğa ulaşmak olarak açıklamışlardır.
Sonuç: Çalışma sonucunda, iyileşmenin anlamı ağırlıklı olarak, topluma dahil olma, çalışabilme, yuva kurma, verimli olma, iyi ilişkiler, uğraşlarının olması, gündelik hayatı sürdürebilme gibi çağdaş yaklaşıma paraleldir. Bunun yanında, geleneksel iyileşme tanımını destekler nitelikte; ilaç kullanmama, eski hayata dönme, belirtilerin olmaması ve hastalığın hiç olmaması yönünde tanımlamalarda vardır. İyileşmeye yönelik en temel duygu ise mutluluktur.

Anahtar Kelimeler; Bipolar bozukluk; iyileşme; nitel araştırma; fenomenoloji

Abstract:
Objective: The purpose of this study; is to identify the emotions and thoughts of the bipolar patients, and to determine the factors affecting recovery process, and to present the whole picture of recovery experience by displaying the meanings given by the bipolar patients to recovery.
Method: This study is based on a phenomenological design pattern of qualitative research methods. In-depth interviews by using a semi-structured interview form were conducted with 28 participants who were identified by means of criterion sampling method which is a purposeful sampling method. The questions included in the interview form were directed to the meaning of recovery, the emotions of recovery, factors affecting recovery and individual efforts for recovery. The qualitative data analysis program MAXQDA Plus was used for data analysis and inductive-based analysis was made.
Results: The concept of recovery has depicted with, metaphor of the journey, the beginning of the journey, the route of the journey, the station in the journey, the meaning of the journey. The occurrence or recurrence of bipolar disorder has 'The Beginning of Journey'. Individuals has taken the road their journey of recovery by taking good and bad things in their lives. There have been the perceptions, feelings, information, experiences about the bipolar disorder, family, social environment, drug, and durability levels in the suitcase. The ticket required to travel has described as 'drugs'. It has determined that the shared expressions related to drug use were gathered on; 'never without medicines!', 'I stopped but why?' and 'I used, result same'. Each journey has a route and each passenger has a target. In this direction, the theme of 'The Route of the Journey' has been formed. The theme of 'The Station in the Journey' has represented the hospital processes of individuals. This theme has consisted of 'hospital station', 'station staff' and 'companions'. Individuals have explained 'The Meaning of the Journey' as producing, loving, understanding love and reaching happiness.
Conclusion: As a result of the study, the meaning of recovery is predominantly in line with the contemporary approach of being involved in society, working, nesting, being productive, good relations, having an occupation, sustaining everyday life. In addition, there are some definitions which supports the definition of traditional recovery; such as not using drugs, returning to old life, lack of symptoms and no disease. The most basic feeling for recovery is happiness.

Key words: Bipolar disorder; recovery; qualitative research; phenomenology