Oral kemoterapi alan hastalarda hastalık algısı ve tedaviye uyumlarının değerlendirilmesi
The disease perception in the patients receiving the oralchemotherapy and the evaluation of thei̇r adaptation to the treatment
Yazar: BAİSE BİCAV
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Hastalık = Disease ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Araştırma oral kemoterapi alan hastalarda hastalık algısı ve tedaviye uyumun
değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tasarım ile yapılmıştır. Araştırma Gazi
Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Gazi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bilim
dalı onkoloji polikliniğine başvuran oral kemoterapi alan 90 hasta ile tamamlanmıştır.
Araştırmanın uygulanması için gerekli etik komisyon, kurumsal izinler ve hastalardan
sözel/yazılı onam alınmıştır. Verilerin toplanmasında Birey Bilgi Formu, Hastalık Algısı
Ölçeği (HAÖ) ve Oral Kemoterapi Uyum Ölçeği (OKUÖ) kullanılmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerle birlikte Independent Sample-t , ANOVA,
Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık seviyesi
ise p<0,05 kabul edilmiştir. Hastalık algısı ölçek değerlendirilmesinde hastaların kişisel
kontrol algısı (20,53±3,23) ve sonuçlar algısı (21,39±4,05) puan ortalaması yüksek
bulunmuştur. Hastalığı anlayabilme (9,43±2,25) puan ortalaması düşük bulunmuştur.
Hastaların hastalığını kontrol edebileceği inancına sahip olmakla birlikte hastalığın negatif
sonuçlarının olduğunu düşündükleri ve hastalığı tam olarak anlayamadıkları belirlenmiştir.
Hastalığının kronik olduğunu düşünen, hastalığın negatif sonuçlarının olduğuna inanan
bireylerde tedavi uyumu daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Araştırmada elde edilen
sonuçlar doğrultusunda hastaların tedaviye uyumlarını artırabilmek için hastalık algısının
olumlu yönde güçlendirilmesine yönelik eğitim ve danışmanlık yapılması önerilir.

Abstract:
The study was conducted with a descriptive and cross-sectional design with the aim of
evaluating the perception of disease and compliance with the treatment in the patients
receiving the oral chemotherapy. The research was completed with 90 patients who applied
to Gazi University Health Research and Application Center, Gazi Hospital Medical
Oncology Department, oncology outpatient clinic. The necessary ethical commission,
institutional permissions and verbal / written consent from the patients were obtained for
the implementation of the study. Individual Information Form, Disease Perception Scale
(DPS) and Oral Chemotherapy Adherence Scale (OCAS) were used in the process of
collecting the data. Independent Sample-t, ANOVA, and Mann-Whitney U tests were used
in the process of collecting the data. In the evaluation of the data, the significance level
was accepted as p <0,05. In the evaluation of the disease perception scale, the patients'
perception of personal control (20.53 ± 3.23) and the perception of results (21.39 ± 4.05)
were found to be high. The point average of understanding the disease (9.43 ± 2.25) was
found to be low. Although the patients had the belief that they could control their disease,
it was determined that they thought the disease had negative consequences and that they
could not completely understand the disease. The treatment compliance was found to be
lower in the individuals who thought their disease was chronic and who believed that the
disease had negative consequences (p <0,05). In the line with the results obtained in the
study, it is recommended to provide the patients with the training and the consultancy
aimed at making the illness perception stronger positively to increase their compliance
with the treatment.