İmmün plazma tedavisi uygulanmış COVİD-19 tanılı hastalarda 30 günlük mortalite ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors related to 30-day mortality in patients with COVİD-19 diagnosed immune plasma therapy
Yazar: TUNCAY YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL ARDIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Kanuni Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Mortalite = Mortality ; Plazma = Plasma ; İmmün sistem = Immune system

Özet:
GİRİŞ: Covid-19 tedavi alternatifleri araştırılmaya devam ederken, immün plazma tedavisi halen önemli bir modalite olarak değerini korumaktadır. Yapılan çalışmalar immün plazmanın yararı konusunda çelişkilidir. Bu nedenle immün plazma verilen hastaların mortaliteyle ilişkili faktörlerini retrospektif olarak araştırmayı amaçladık.
MATERYAL METOD: 01 Nisan 2020 ile 01 Nisan 2021 tarih aralığında, Covid-19 nedeniyle yatışı yapılarak immün plazma tedavisi verilen hastaların 30 günlük mortaliteyle ilişkili verileri retrospektif olarak değerlendirildi. 30 gün sonunda ölen ve yaşayan hastaların mortalite ilişkili olabilecek faktörleri ( yaş, cinsiyet, ek hastalıklar, kan grupları,  tedavi anındaki oksijen ihtiyacı), plazma tedavisine başlanma süresi ve plazma miktarı karşılaştırıldı.
BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilen 565 hastanın %41,95'i (n=237) kadın hasta, % 58.05' i (n=328)  erkek hastalardan oluşmaktadır. Alınan hastaların yaş dağılımı 29-102 yaş aralığında olup ortalama yaş 66,44 ± 13,77 dir. İstatistiksel olarak cinsiyet ve 30 günlük mortalite ilişkisi anlamlıdır. Erkek hastalarda ölüm oranı daha yüksek bulunmuştur. E: %41,8, K:% 32,1.ileri yaşlı hastalarda mortalite oranı daha yüksek bulundu. 65 yaş üstü grupta %73,3 iken 45 yaş altında %2,38 dir. Kan gruplarının değişkenliği mortaliteyle ilişkisiz bulunmuştur. Ek hastalıklar mortaliteyle ilişkilidir. Ek hastalıkların sayısı arttıkça mortalite artmaktadır. Ek hastalık sayısı 4 ve üzerine çıktığında  %56,8 oranında ölüm görülürken, ek hastalığın olmaması durumunda mortalite % 25,2 ile yarıdan aza düşmektedir. İmmün plazma tedavisinin ilk 3 günde verilmesi mortalitenin en aza inmesiyle ilişkilidir. İlk 3 günde tedavi alan grupta ölüm oranı %29,5 ile en düşüktür. 4-7 gün arası tedavi alan grupta ölüm oranı 45,8 bulunmuştur. Hastaların tedavi anındaki oksijen desteği ihtiyacı arttıkça mortalite de artış görülmüştür. Oksijen desteğine ihtiyaç duymayanlarda mortalite % 6,3 iken, entübe hastalarda % 92'ye çıkmaktadır.  
SONUÇ: İmmün plazma tedavisinin 30 günlük mortalitesi ile ilişkili faktörler içinde cinsiyet, yaş, ek hastalık varlığı, tedaviye başlanma süresi ve oksijen desteği ihtiyacı yeralmaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER: Covid-19, İmmün plazma tedavisi, mortalite

Abstract:
INTRODUCTION: While Covid-19 treatment alternatives continue to be investigated, İmmune plasma therapy still maintains its value as an important modality. Studies are conflicting about the benefit of immune plasma. Therefore, we aimed to retrospectively investigate the mortalityrelated factors of patients given immune plasma.
MATERIALS AND METHODS: Between the dates of April 01, 2020 and April 01, 2021, the data related to 30-day mortality of patients who were hospitalized due to Covid-19 and given immune plasma therapy were evaluated retrospectively. The factors that may be associated with mortality (age, sex, comorbidities, blood groups, oxygen demand at the time of treatment), plasma treatment initiation time and plasma amount of patients who died and survived after 30 days were compared.
CONCLUSION: Of the 565 patients included in our study, 41.95% (n=237) were female patients and 58.05% (n=328) were male patients. The age distribution of the patients was between 29-102 years and the mean age was 66.44 ± 13,779 years. Statistically, the relationship between gender and 30-day mortality is significant. Mortality rate was found to be higher in male patients. m: 41.8%, f: 32.1%. Mortality rate was found to be higher in advanced elderly patients. While it is 73,3% in the group over 65 years old, it is 2,38% under the age of 45. The variability of blood groups was not associated with mortality. Co-morbidities are associated with mortality. Mortality increases as the number of comorbidities increases. When the number of additional diseases increased to 4 or more, death rate was 56.8%, while the absence of additional disease decreased to less than half with 25,2%. Administration of immune plasma therapy in the first 3 days is associated with minimizing mortality. In the group that received treatment in the first 3 days, the mortality rate was the lowest with 29,5%. The mortality rate was 45,8% in the group that received treatment for 4-7 days. Mortality increased as the need for oxygen support during treatment increased. While mortality is 6,3% in those who do not need oxygen support, it increases to 92% in intubated patients.

RESULTS: Factors associated with 30-day mortality of immune plasma therapy include gender, age, presence of additional disease, time to start treatment, and need for oxygen support.
Key words: Covid-19, Immune plasma therapy, mortality