Sağlık çalışanlarının hepatit A ve hepatit B ile ilgili farkındalıklarının ve aşılanma durumlarının belirlenmesi
Determination of awareness and immunization status of healthcare workers regarding hepatitis A and hepatitis B
Yazar: ÖMER ÇELİK
Danışman: DOÇ. SELMA TOSUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Farkındalık = Awareness ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit A = Hepatitis A ; Hepatit B = Hepatitis B ; Sarılık = Jaundice ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
AMAÇ
Sarılığa neden olan değişik etkenler bulunmakla birlikte, enfeksiyöz sarılık
etkenlerinin başında hepatit A virüsü (HAV) ve hepatit B virüsü (HBV) gelmektedir.
Sağlık çalışanları mesleki maruziyetten dolayı bu hastalıklara yakalanma açısından risk
altındadır. Bu çalışmanın amacı bir eğitim araştırma hastanesi sağlık çalışanlarının
hepatit A ve hepatit B enfeksiyonu ile ilgili bilgi düzeylerini, tutumlarını belirlemek ve
bu hastalıklar ile ilgili tetkik yaptırma ve aşılanma durumlarını saptamaktır.
YÖNTEM
Sağlık çalışanlarının hepatit A ve hepatit B enfeksiyonu ile ilgili bilgi
düzeylerini, farkındalıklarını, tetkik yaptırma ve aşılanma durumlarını belirlemek
amacıyla İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 400 sağlık
personeline Ocak 2016–Haziran 2016 tarihleri arasında anket uygulanmıştır. Elde edilen
veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences 18 version) programı kullanılarak
değerlendirilmiştir.
BULGULAR
Çalışmaya 113 doktor (%28) 123 hemşire (%31) 128 stajyer öğrenci (%32) 36
diğer sağlık personeli (%9) dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının
yaş ortalaması 30.0'dur (±10.74). Araştırmamızda sağlık çalışanlarının hepatit B tetkiki
yaptırma durumu hepatit A tetkiki yaptırma durumuna göre yüksek bulunmuştur.
Hizmet yılı ile hepatit B aşısı yaptırma arasındaki ilişki incelendiğinde, hizmet yılı
değişkeninin hepatit B ile ilgili aşı yaptırma oranı açısından anlamlı olduğu
belirlenmiştir (p<0.05). Yaş grupları ile hepatit A aşısı yaptırma arasındaki ilişki incelendiğinde, 15-19 yaş grubundaki sağlık personelinde aşılanma oranı diğer yaş
grubunda bulunanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
SONUÇ
Çalışmamızda sağlık çalışanlarının hepatit A farkındalığı ve aşılanma durumu
hepatit B ye kıyasla düşük olarak değerlendirilmiştir. Hepatit A ile karşılaşmanın ileri
yaşlara kaydığı görülmektedir. Bu nedenle genç erişkin yaştaki sağlık çalışanları
HBV'nin yanında HAV enfeksiyonu için de değerlendirilmeli ve duyarlı bireyler HBV
ve HAV enfeksiyonuna karşı aşılanmalıdır. Ayrıca sağlık çalışanlarının enfeksiyon
hastalıklarından korunmasında uyulması gereken universal korunma kurallarına gereken
önem verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı, Hepatit A, Hepatit B

Abstract:
OBJECTIVE AIMS
Hepatitis A virus (HAV) and hepatitis B virus (HBV) are the leading causes of
infectious jaundice, with various factors causing hepatitis. Health workers are at risk of
catching these diseases because of occupational exposure. The purpose of this study is
to determine the knowledge levels, attitudes and health status of hepatitis A and
hepatitis B infections in health care workers.
METHOD
A questionnaire was administered to 400 health personnel working in İzmir
Bozyaka Training and Research Hospital between January 2016 and June 2016 in order
to determine the knowledge levels, awareness, examination and vaccination status of
health workers about hepatitis A and hepatitis B infections. The obtained data were
evaluated using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences 18 version) program.
RESULTS
In our study 113 physicians (28%) 123 nurses (31%) 128 trainees (32%) 36
other health personnel (9%) were included. The average age of the health care workers
participating in the survey was 30.0 (± 10.74). Hepatitis B screening status of health
professionals was found to be higher than hepatitis A screening status in our study.
When the relationship between working years and hepatitis B vaccination was
examined, it was determined that the working year variable was significant in terms of
hepatitis B vaccination coverage rate (p <0.05). When the relationship between age
groups and hepatitis A vaccination was examined, it was determined that the rate of
vaccination among the healthcare personnel in the 15-19 age group was higher than the
healthcare personnel in the other age group.
CONCLUSIONS
In our study, hepatitis A awareness and vaccination status of healthcare workers
were evaluated as low compared to hepatitis B. Encountering hepatitis A is seen in older
ages. For this reason, young adult aged health workers should be evaluated for HAV
infection besides HBV and susceptible individuals should be vaccinated against HBV
and HAV infection. In addition, universal protection rules must be cared in the
protection of healthcare workers from infectious diseases.
Key words: Healthcare workers, Hepatitis A, Hepatitis B