Türk göçlerinin Anadolu'nun sosyo-kültürel ve demografik yapısına etkileri (Başlangıçtan XV. yüzyıla kadar)
The society of Turkish migrations in Anatolia effects on cultural and demographic structure (From the beginning to the XVth century)
Yazar: SERKAN TOPTAŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
İnsanlık tarihinde olmazsa olmaz bir gerçekliğe sahip olan göç kavramı her coğrafyada her toplumda ve her zaman diliminde az veya çok kendini hissettirmiştir. Afrika'nın kadim vadilerinden bereketli hilale doğru sürüklenen atalarımız, Orta Doğu'dan Kafkaslara, Avrupa'dan okyanus ötesi bilinmez tehlikelere doğru yüksek bir kararlılıkla yolculuk etmiştir. Antik Çağ'ın kendi içinde sebeplerinden kaynaklı göçlerin yanında Orta Çağ'da daha çok ilgimizi çeken göçlerin bulunmasının sebebi, Türk topluluklarını doğrudan ilgilendiren yer değiştirmelerin yaşanmasıdır. Asya'dan Avrupa'ya kültürel olarak benzerlikleri uzak olan coğrafyalara doğru göç eden Türk topluluklarının bulunmasının yanında; asıl etki bırakan göçler, X. yüzyıldan itibaren "Orta Göç Yolu" güzergâhından Anadolu'ya doğru yapılan Oğuz Türk gruplarının göçleri olacaktır. Olguları açısından değerlendirildiği zaman, kendisinden önce hiçbir Türk göçü Türkistan'dan Küçük Asya'ya doğru yapılan bu Türk göçleri kadar etkili olamamıştır. Hem Asya'dan gelen yeni misafirler için hem de Anadolu'nun mevcut sakinleri Bizans İmparatorluğu ve yerli sakinleri için geri dönülemez değişimlere sebep olacak bu göçlerin kendi içinde oldukça özel ve genel sebep ve sonuçları bulunmaktadır. Kadim Türk yurdu Asya'nın siyasi, sosyal, ekonomik birçok itici sebeplerinden kaynaklı yaşanan göçler ile yer değiştiren Türk grupları Anadolu'nun yine sosyal, siyasi, ekonomik, ilmi ve mimari gibi birçok yapısında köklü değişikliklere de sebep olmuştur.
Yaptığımız bu çalışma kendi içerisinde üç temel bölümden oluşmaktadır. Öncelikle "göç" kavramı, sebep ve sonuçları üzerinde okumalar yaparak göçün insanlık tarihinde ne derece öneme sahip olduğunu ve etkilerini aktarmaya çalıştık. Daha sonra Türk göçleri öncesi Anadolu'nun genel durumuna bakarak Türklerin Anadolu'ya yerleşmesinde ne gibi kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı etkenler olduğunu ortaya koymaya çalıştık. Son bölümde ise Türklerin Anadolu'nun kimliği üzerinde ne gibi değişimlere yol açtığı ayrıntılı olarak verilmeye çalışılmıştır. Böylelikle Anadolu'nun bugünkü kimliksel yapısına kavuşmasında Türk göçlerinin ne derece etkili olduğunu anlatmaya çalışacağız. 
Anahtar Kelimeler: Anadolu, Göç, Oğuz, Moğol, Türkistan

Abstract:
The concept of migration, which has an indispensable reality in the story of our species, has made itself felt to a greater or lesser extent in every geography, in every society and in every time period. Drifting from the ancient valleys of Africa to the Fertile Crescent, our ancestors traveled with high determination from the Middle East to the Caucasus, from Europe to the unknown dangers across the ocean. In addition to the migrations caused by the reasons of the ancient age itself, the reason why there were migrations that attracted our attention more in the Middle Ages was the displacement that directly related the Turkish communities. In addition to the presence of Turkish communities migrating from Asia to Europe towards geographies with distant cultural similarities, the migrations that left the main impact will be the migrations of Oghuz Turk groups from the Middle Migration Road route towards Anatolia since the Xth century. When evaluated in terms of its facts, no Turkish migration before it could be as effective as these Turkish migrations from Central Asia to Asia Minor. These migrations, which will cause irreversible changes both for the new guests from Asia and for the existing inhabitants of Anatolia, the Byzantine Empire and its native inhabitants, have very specific and general causes and consequences in themselves. The Turkish groups, which were displaced by the migrations due to many political, social and economic reasons of Asia, the ancient Turkish homeland, also caused radical changes in many social, political, economic, scientific and architectural structures of Anatolia.
This study consists of three main parts in itself. First of all, we tried to convey the importance of migration in human history and its effects by reading on the concept, causes and consequences of migration. Then, by looking at the general situation of Anatolia before the Turkish migrations, we tried to reveal what kind of facilitating and difficult factors were the settlement of the Turks in Anatolia. In the last part, it is tried to give in detail what kind of changes the Turks have caused on the identity of Anatolia. In this way, we will bring to our field the extent to which the Turks who came with the migrations had an impact on the current identity structure of Anatolia. 
Keywords: Anatolia, Migration, Oghuz, Mongolian, Turkistan