Sağlık sektöründe çizelgeleme optimizasyonu  ve çözüm önerileri
Scheduling optimization in healthcare sector and solution approaches
Yazar: SELAMİ SOMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ BURUK ŞAHİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK URAZEL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Evde Sağlık Hizmetleri, belirli bir bölgede yaşayan ve sağlık hizmetini hastaneye gitmeden kendi evinde alması gereken hastalara gerekli muayene, tetkik, tahlil, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin sağlanmasıdır. Evde Sağlık Hizmetlerinde Zaman Bağımlı Araç Rotalama Problemi ise, sağlık personellerinin kendilerine tahsis edilen araçlar ile belirli bir başlangıç noktasından başlayarak hizmet vereceği tüm hastaları ziyaret etmesini ve tüm hasta talepleri karşılandıktan sonra belirli bir bitiş noktasına dönmesini içeren rotaların planlanmasıdır. Ele alınan problemde temel öncelik, ihtiyacı olan hastalara, ihtiyacı olan hizmetin en uygun zamanda ve en iyi seviyede ulaştırılmasıdır. Bununla birlikte, sunulan hizmet ve organizasyon sonucunda ortaya çıkan maliyetlerin de en aza indirilmesi gibi ikincil bir amaç söz konusudur. Bu çalışmada, toplam seyahat maliyetlerinin en küçüklenmesini ve hasta memnuniyetinin bir göstergesi olarak ekip-hasta ataması ile elde edilen yetkinlik değerlerinin toplamının en büyüklenmesini içeren skalerleştirilmiş bir amaç fonksiyonu kullanılmıştır. Problemi temsil eden 0-1 karma tamsayılı bir matematiksel model geliştirilmiş ve geliştirilen bu model, GAMS yazılımında kodlanmıştır. Problem NP-Zor türünde olduğu için matematiksel modelin çözüm elde edemediği boyutlardaki problemlerin çözümü için GA ve GA-TB meta sezgisel yöntemleri geliştirilmiştir. Türetilen farklı boyutlardaki test problemlerinin GAMS, GA ve GA-TB yöntemleri ile çözümü yapılmış, kullanılan değerlendirme ölçütleri ile yöntemler karşılaştırılmış ve performansları analiz edilmiştir. Yapılan karşılaştırma ve analiz sonuçlarına göre; geliştirilen GA-TB melez yönteminin başarısı ve etkinliği kanıtlanmıştır.

Abstract:
Home Health Care Services is the provision of necessary examination, examination,
analysis, treatment and rehabilitation services to patients who live in a specific area and
need to receive health services in their own home without going to the hospital. Vehicle
Routing Problem with Time Window in Home Health Care Services is the planning of the
routes that involve the healthcare professionals visiting all the patients they will serve
starting from a certain starting point with the vehicles allocated to them and returning to a
certain end point after all patient demands are met. The main priority in the addressed
problem is to provide the patients in need with the service they need at the most
appropriate time and at the best level. However, there is a secondary purpose such as
minimizing the costs resulting from the service and organization offered. In this study, a
scaled objective function was used, which included the minimization of the total travel
costs and the maximization of the competence values obtained by team-patient assignment
as an indicator of patient satisfaction. A mathematical model 0-1 mixed integer
representing the problem has been developed and this model has been coded in GAMS
software. Since the problem is of the NP-Hard type, GA and GA-SA meta heuristic
methods have been developed for the solution of the problems that the mathematical model
cannot obtain solutions. The solution problems of different sizes were solved by GAMS,
GA and GA-SA methods, the evaluation criteria and methods were compared and their
performances were analyzed. According to the comparison and analysis results, the success
and effectiveness of the developed GA-SA hybrid method has been proven.
Keywords: Home Health Care Services, vehicle routing with time window, caregiver skill
level, genetic algorithm, simulation annealing, hybrid method.