Oral liken planus tanılı hastalarda epidemiyoloji ve klinik değerlendirmenin hastalık seyri üzerindeki etkisi
The effect of epidemiology and clinical evaluation on disease course in patients with oral lichen planus
Yazar: EMİNE ERİŞMEN
Danışman: DR. BİLGEN ERDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Liken planus = Lichen planus

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda amaç; hastanemiz Dermatoloji Kliniği Oral 
Mukoza Polikliniği'nde takipli oral liken planus tanılı hastalarda epidemiyoloji ve klinik değerlendirmenin hastalık seyri üzerindeki etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesidir.

Gereç ve Yöntemler: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği Oral Mukoza Polikliniği'nde Ocak 2013-Mart 2018 tarihleri arasında klinik olarak OLP tanısı konulan 77 hastanın dosya kayıtlarındaki yaş, cinsiyet bilgileri, demografik özellikler, lezyon tipi, lokalizasyonu, hepatit serolojisi, TSH, açlık kan şekeri değerleri, hastalığın ilk semptom tarihi, başlangıç ve devam tedavileri, oral tutuluma eşlik eden ek tutulum lokalizasyonları ve bilinen dahili hastalıkları retrospektif olarak değerlendirilerek çalışmaya dahil edildi. Hastalar oral mukoza polikliniğine cildiye polikliniklerinden randevu alıp şikayet ve semptomlarının çok şiddetli olması ve/veya tedavi uygulanıp dirençli seyretmeleri üzerine yönlendirilmiştir.


Bulgular: Çalışmada  %68.8 (53) kadın, %31.2 (24) erkek olmak üzere toplam 77 olgu incelenmiştir. Olguların yaşları 21 ile 87 arasında değişmekte olup, yaş değişkeni ortalama 53.63±16.37 yıldır.Hastalar eroziv  ve noneroziv  olarak ikiye ayrıldı, hastaların %57.1 (44)  noneroziv, %42.9 (33) eroziv olarak bulundu. Eroziv lezyonlar yaş/ yaş grupları ve cinsiyet ile ilişkili bulunmadı. Hastaların %76.7'sinde (59) retiküler, %44.2'sinde (34) eroziv, %18.2'sinde (14) plak, %1.3'ünde (1) büllöz, %1.3 (1) papüler tip OLP görülmüştür. Hastaların OLP tutulum alanları incelenmiş ve %84.4'ünde (65) bukkal mukoza, %42.9'unda (33) dil, %27.3'ünde (21) dudak, %23.4'ünde (18) gingiva, %7.8'inde damak (6) tutulumu görülmüştür, retiküler tipin istatiksel olarak anlamlı şekilde bukkal mukozada; eroziv tipin gingivada daha çok  yerleştiği saptanmıştır. Diğer klinik tiplerin yerleşim yeri ile ilişkisi anlamlı bulunmamıştır. Hastaların başvuru şikayetleri ağızda yara, yanma ve beyaz renk değişikliği olarak 3 gruba ayrılmıştır; başvuru şikayetleri ile lezyon tipinin ilişkisine bakıldığında retiküler ve eroziv lezyona sahip hastalar istatistiksel olarak anlamlı şekilde yara şikayeti ile başvurdu; ayrıca eroziv lezyona sahip hastalarda anlamlı şekilde renk değişikliği şikayeti  az bulundu. Diğer şikayet ve lezyon tipleri arasında ilişki bulunmamıştır. OLP dışında LP tutulumları muayene ile tesbit edildi; %76.6'sında (59) tutulum saptanmadı, %13'ünde(10) ekstragenital, %10.4'ünde (8) genital lezyonlar izlendi. OLP dışında LP lezyonuna sahip hastaların eroziv OLP ile ilişkisi anlamlı bulunmamıştır. Sigara kullanımı, amalgam ve protez mevcutiyetinin, eroziv OLP ve lezyon lokalizasyonları ile ilişkisi araştırılmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Eroziv OLP ile HT ilişkisi araştırıldığında HT hikayesi olan hastalarda anlamlı olarak yüksek, diğer hastalıklar ile ilişkisiz bulunmuştur. TSH ve AKŞ değerlerinin eroziv OLP ile non eroziv gruba göre ilişkisi araştırılmış ve anlamlı bulunmamıştır. Eroziv OLP ve hepatit markerlarının ilişkisi araştırıldığında;, HbsAg pozitif hastalar noneroziv grupta anlamlı olarak fazla, diğerleri anlamsız olarak bulunmuştur. Hastaların tedavi şekilleri sınıflandırıldı; sistemik tedavi kullanımı eroziv OLP hastalarında anlamlı olarak fazla bulunmuştur.  LP lezyonları olan hastaların tedavi tercihlerinde, sadece OLP lezyonları olan hastalara göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. Hastaların OLP ilişkisiz kullandıkları ilaçlar incelendi; ilaçların eroziv lezyonlarla ilişkisi anlamlı bulunmadı.
Sonuç: OLP'un epidemiyolojisinin, etyopatogenezinin ve kliniğinin tam olarak anlaşılabilmesi için daha geniş hasta sayılı, daha uzun takip sureli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Oral mukoza hastalıkları polikliniklerinin artırılmasının OLP'nin tanı, tedavi ve takip sürecinin daha efektif yönetilmesine katkı sağlayacağını düşünüyoruz. 
Anahtar Kelimeler: oral mukoza, liken planus, epidemiyoloji

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is to evaluate retrospectively the effect of epidemiology and clinical evaluation on the progression of disease in patients with oral lichen planus followed in the oral mucosal clinic of the dermatology clinic of our hospital.

	Material and Methods: 77 patients who were followed up with OLP  at Bakirkoy Dr. Sadi Konuk Traning and Research Hospital Dermatology Clinic Oral Mucosa Policlinic between January 2013 and March 2018, were included. Demographic findings as age, gender, lesion type, localization, hepatitis serology, TSH, fasting blood glucose level values, the first symptom history of the disease, onset and continuation treatments, additional involvement sites associated with oral involvement and known internal diseases were included in the study retrospectively. The patients were referred from the dermatology clinics to the oral mucosa clinic because of their complaints and symptoms being very severe and / or treated and resistant.

	Results: In this study, 68.8% (53) female, 31.2% (24) male, totally 77 cases were examined. The age of the patients ranged from 21 to 87 years and the mean age was 53.63 ± 16.37 years. The patients were divided into two groups as erosive and non-erosive, 57.1% (44) were non-erosive and 42.9% (33) were erosive. Erosive lesions were not associated with age / age groups and gender. In 76.7% of the patients (59) reticular, 44.2% (34) erosive, 18.2% (14) plaque, 1.3% (1) bullous, 1.3% (1) papular type OLP were observed. OLP involvement areas were examined and in 84.4% (65) buccal mucosa, in 42.9% (33) tongue, in 27.3% (21) lips, in 23.4% (18) gingiva, and in 7.8% (6) palate; reticular type was statistically significant in the buccal mucosa, erosive type was found to be more gingival. The relationship of the other clinical types with the place of residence was not significant. The complaints of the patients were divided into 3 groups as wound, burning and white discoloration in the mouth; The patients with reticular and erosive lesions applied with a statistically significant wound complaint. In addition, patients with erosive lesions had significantly less complaints of discoloration. No relationship was found between the other complaints and lesion types. Other than OLP, LP involvement was determined by examination; no involvement was observed in 76.6% (59), extragenital in 13% (10) and genital lesions in 10.4% (8). There was no significant association between erosive OLP and patients with LP lesions other than OLP. The relationship between the presence of cigarette smoking, amalgam and prosthesis, erosive OLP and lesion localizations was investigated and it was not found statistically significant. When the relationship between erosive OLP was investigated, it was found to be significantly higher in patients with hypertansion history and not related to other diseases. The relation of TSH and fasting blood sugar values with erosive OLP and non-erosive group were investigated and not found to be significant. When the relationship between erosive OLP and hepatitis markers were investigated, HbsAg positive patients were significantly higher in the non-inflammatory group and the others were meaningless. Types of treatment were classified; systemic treatment was significantly higher in erosive OLP patients. No significant difference was found in the treatment preferences of patients with LP lesions compared to patients with OLP lesions. The medications used by the patients without OLP were examined, the association of drugs with erosive lesions was not significant.
	Conclusion: In order to fully understand the epidemiology, etiopathogenesis and clinic of the OLP, there is a need for longer follow-up studies with a larger number of patients. We think that increasing the number of oral mucosal diseases polyclinics will contribute to the more effective management of the diagnosis, treatment and follow-up of the OLP.
	Keywords: oral mucosa, lichen planus, epidemiology