Liderlik tarzlarının örgütsel bağlılığa etkisinde örgütkültürünün aracılık rolü, Trabzon Giresun, Ordu illerindeilkokul, ortaokul ve liselerdeki öğretmenler üzerindegerçekleştirilen bir alan araştırması
The intermediate role of organizational culture in the effect of leadership styles on organizational commitment, a field research on teachers in primary, middle, and high schools in Trabzon Giresun, Ordu
Yazar: SELİM KOCA
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ YILMAZ GENÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Örgütlerin amaçlarına ulaşabilmesi için, örgütsel süreçlerin sağlıklı bir şekilde işletilebilmesi önem arz etmektedir. Bundan dolayı, örgütsel süreçlerin iyi bir şekilde planlanması ve organize edilmesi, sahip olunan kaynakların etkin bir şekilde kullanılabilmesi, en yüksek seviyede örgütsel faaliyetlere aktarılabilmesini gerektirmektedir. Günümüzde örgütlerin en önemli kaynağı olarak görülen insan kaynağının, çalışanlar ile örgüt arasında kurulacak bağlar ile örgütsel süreçlere etkin bir şekilde dahil edilebileceği varsayılmakta, bu bağlılık ise örgütsel bağlılık kavramı içinde ele alınmaktadır. Örgütsel bağlılık kavramı genel manada, çalışanların bulundukları örgütün süreçlerine etkin bir şekilde katılması olarak düşünülmektedir. Literatürde, genel olarak çalışanların bulundukları örgüte bağlılıkları ile ilgili, liderlik tarzları ve örgüt kültürü faktörleri şeklinde ele alınan, yapısal ve yönetimsel faktörler ön plana çıkmaktadır. Bir liderin, liderlik tarzını belirlerken çalışanların örgüte bağlılıklarını artırabilmek ve böylece örgüt içerisinde verimliliği yükseltmek için astlarını iyi tanıması gerekmektedir. Bu ancak çalışanların ve örgütün bulunduğu çevrenin kültürel kodlarının liderler tarafından iyi bilinmesi ile mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda Orta ve Doğu Karadeniz de yer alan Ordu, Giresun ve Trabzon illerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin algıladıkları liderlik tarzlarının örgütsel bağlılıkları ile ilişkisi ve bu ilişkide örgüt kültürünün aracılık etkisi incelenmiştir. Daha önce bu üç ilde görev yapan öğretmenlerin algıladıkları liderlik tarzları, örgütsel bağlılıkları ve kurumların örgüt kültürleri karşılaştırmalı olarak ele alınmadığından, bu araştırmanın illerde görev yapan yöneticilere, liderlik tarzlarını belirlerken ışık tutacağı düşünülmektedir. Bu çalışma kapsamında, Ordu ilinde görev yapan 398 öğretmen, Giresun ilinde görev yapan 376 öğretmen ve Trabzon ilinde görev yapan 418 öğretmen anketimize cevap vermiştir. Analizler neticesinde, liderlik tarzları ile çalışanların örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu, örgüt kültürü ile çalışanların örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu ve liderlik tarzları ile çalışanların örgütsel
bağlılıkları arasındaki ilişkide örgüt kültürünün aracı bir değişken olduğu sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
In order for organizations to reach their goals, it is important that organizational
processes can be operated in a healthy way. Therefore, it is necessary to plan and organize
organizational processes well, to use the resources effectively and to transfer them to
organizational activities at the highest level. It is assumed that the human resource, which
is seen as the most important resource of organizations today,can be effectively included
in the organizational processes with the bonds to be established between the employees
and the organization, and this commitment is handled within the concept of organizational
commitment. The concept of organizational commitment is generally considered as the
active participation of employees in the processes of the organization they are in. In the
literature, structural and managerial factors come to the fore, which are generally
considered as leadershipstyles and organizational culture factors related to the commitment
of employees to the organization they are in. A leader should know his subordinates well
in order to increase the commitment of the employees to the organization while
determining the leadership style and thus to increase the productivity within the
organization. This canonly be possible if the cultural codes of the employees and the
environment of the organization are well known by the leaders. In this context, the
relationship between the perceived leadership styles of teachers working in primary,
secondary and high schools in Ordu, Giresun and Trabzon provinces in the Middle and
Eastern Black SeaRegions and the mediating effect of organizational culture in this
relationship were examined. It isthought that this research willshed light on the administrators workingin the
provinces when determining their leadership styles, since the perceived leadership styles,
organizational commitments and organizational cultures of the institutions previously
worked in these three provinces have not been discussed comparatively. Within the scope
of this study, 398 teachers working in Ordu province,376 teachers working in Giresun
province and 418 teachers working in Trabzon province answered our questionnaire. As a
result of the analyzes, it was concluded thatthere is a significant relationship between the
leadership styles and the organizationalcommitment of the employees, that there is a
significant relationship between the organizational culture and the organizational
commitment of the employees, and that the organizational culture is a mediating variable
in the relationship between the leadership styles and the organizational commitment of the
employees.