Dönüştürücü liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde örgüt ikliminin aracı rolü ve buna yönelik bir araştırma
The mediating role of organisational climate in the effect of transformative leadership on organisational citizenship behaviour and a research on this issue
Yazar: İMREN ÖZTÜRK PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship

Özet:
Örgütsel başarının sürdürülebilirliği ve etkinliği konusunda, liderlik ve çalışan davranışları, yönetim literatüründe yoğun ilgi gören araştırma alanları olmuştur. Bu çalışmalar, organizasyonların hedeflerine ulaşma sürecinde liderlik ve çalışan etkileşiminin kritik rolü üzerinde durmaktadırlar. Liderlik tarzlarındaki çeşitlilik, yöneticilere farklı yaklaşımlar sunmakta ve bu yaklaşımların çalışanlara yönelik uygulanma biçimi, örgütsel dinamikleri şekillendirmektedir. Yöneticilerin benimsedikleri liderlik tarzları ve bunları uygulama becerileri, çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde doğrudan etki yaratmakta ve aynı zamanda örgüt iklimini de şekillendirmektedir. Bu bağlamda, etkili bir liderlik tarzının benimsenmesi, çalışanların gönüllü katkılarını artırma ve olumlu bir çalışma ortamı oluşturma potansiyeli taşımaktadır. Dolayısıyla, yöneticilerin seçtikleri liderlik yaklaşımları, örgütsel vatandaşlık davranışlarının teşvik edilmesi ve arzulanan örgüt ikliminin tesisi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışması kapsamında, liderlik tarzlarından biri olan dönüştürücü liderliğin, çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarına olan etkisinin belirlenmesi ve bu ilişkide örgüt ikliminin aracı rolünün tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, dönüştürücü liderlik, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgüt iklimi arasındaki karmaşık ilişkileri inceleyerek, örgütsel etkinliği artırmada kritik olan faktörleri belirlemeyi hedeflemektedir. Çalışma kapsamında kullanılan üç ölçek ve alt boyutlarına yönelik güvenirlik analizi yapılmış olup verilere yönelik frekans analiz, farklılık testleri, korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve aracılık analizi yapılmıştır. Ulaşılan bulgular ışığında ölçek verilerinin bazı demografik özelliklere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar arz ettiği görülmüş ve bu farklılıkların muhtemel sebeplerine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda; dönüşümcü liderlik ile örgütsel vatandaşlık arasında pozitif ve orta düzeyde, dönüşümcü liderlik ile örgüt iklimi arasında pozitif ve yüksek düzeyde bir korelasyon, örgütsel vatandaşlık ile örgüt iklimi ölçeği arasında ise pozitif ve orta düzeyde bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Yine bu çalışmanın özünü teşkil eden dönüşümcü liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde örgütsel iklimin tam aracılık rolü olduğu ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Liderlik, Dönüştürücü Liderlik, Örgütsel Vatandaşlık, Örgüt İklimi

Abstract:
Leadership and employee behaviours have been research areas of intense interest in the management literature regarding the sustainability and effectiveness of organisational success. These studies focus on the critical role of leadership and employee interaction in the process of achieving organisations' goals. The diversity in leadership styles provides managers with different approaches and the way these approaches are applied to employees shapes organisational dynamics. The leadership styles adopted by managers and their implementation skills have a direct impact on employees' organisational citizenship behaviours and also shape the organisational climate. In this context, adopting an effective leadership style has the potential to increase employees' voluntary contributions and create a positive working environment. Therefore, the leadership approaches chosen by managers are of great importance in terms of encouraging organisational citizenship behaviours and establishing the desired organisational climate. Within the scope of this thesis, it is aimed to determine the effect of transformational leadership, which is one of the leadership styles, on employees' organisational citizenship behaviours and to determine the mediating role of organisational climate in this relationship. The study aims to examine the complex relationships between transformational leadership, organisational citizenship behaviour and organisational climate and to identify the factors that are critical in increasing organisational effectiveness. Reliability analyses were performed for the three scales and sub-dimensions used within the scope of the study and frequency analysis, difference tests, correlation analysis, multiple linear regression analysis and mediation analysis were performed for the data. In the light of the findings, it was seen that the scale data showed statistically significant differences according to some demographic characteristics and evaluations were made regarding the possible reasons for these differences. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was a positive and medium level correlation between transformational leadership and organisational citizenship, a positive and high level correlation between transformational leadership and organisational climate, and a positive and medium level correlation between organisational citizenship and organisational climate scale. Again, it has been revealed that organisational climate has a full mediating role in the effect of transformational leadership on organisational citizenship behaviour, which constitutes the essence of this study.
Keywords: Leadership, Transformative Leadership, Organisational Citizenship, Organisational Climate