Küllüoba İlk Tunç Çağı yerleşiminde aşağı şehir ve yukarı şehrin et tüketiminin karşılaştırılması
Comparison of meat consumption in the lower city and the upper city in the Early Bronze Age settlement of Küllüoba
Yazar: YAĞMUR TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. CAN YÜMNİ GÜNDEM
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Zooarkeoloji = Zooarchaeology

Özet:
Küllüoba Höyüğü, Eskişehir ilinin 35 km güneydoğusunda, Yazıdere-Yenikent Köyü'nün 1300 m güneyinde yer alır. Yukarı Sakarya Ovalarının batı kesiminin merkezinde yer alan yerleşme, ova seviyesinden 10 m yükseklikte konumlanmıştır. Turan EFE başkanlığında 1996 senesinde kazısına başlanan Küllüoba Kazısı, 2019 yılından itibaren Murat TÜRKTEKİ başkanlığında devam etmektedir. 
Yerleşim; Geç Kalkolitik Çağ sonlarından Orta Tunç Çağı'nın başlarına kadar yerleşim görmüştür. Yapılan kazılarda İTÇ II dönemiyle birlikte yerleşimin genişlemesi ve bu döneme ait geniş alanlarda ortaya çıkartılan mimari İTÇ II dönemini daha da öne çıkarmaktadır. Önemli gelişmelerin olduğu İTÇ II döneminde Küllüoba'da da Aşağı ve Yukarı Şehir arasındaki sınırların daha belirginleşmesi yapılan tez çalışmasında bu dönemi seçilmesi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bu tez çalışmasında ITÇ II dönemine ait arkeozoolojik veriler göz önünde bulundurularak Aşağı ve Yukarı Şehirlerden ele geçen hayvan kemik kalıntıları ışığında kırmızı et menüsü araştırılmıştır.  
Arkeozooloji bilimi temel olarak yerleşimde tespit edilmiş hayvan kalıntıları üzerinden insan-hayvan ilişkileri, beslenme ekonomileri ve sürü sistemleri gibi birçok konuyu temel olarak işlese de bu tez çalışmasında asıl amaç olarak farklı bir yol benimsenmiştir. İTÇ II dönemiyle Küllüoba'da Aşağı ve Yukarı Şehir alanlarında mimari, çanak çömlek vb. yönleriyle birbirinden farklılaşmaya izlenmektedir. Bu yaşanan farklılaşmanın alanlar arasında diyetleri bakımından farklı ve benzer yönleri çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Bu tezde; çeşitli makro tanımlama yöntemleri kullanılmıştır. Ancak genellikle İskelet Elementi Dağılımı ve Kemiğin Et Taşıma Oranı (KETO) dağılımı ile incelemeler aktarılmıştır. KETO; Becker tarafından 1995 senesinde Kastanas buluntuları üzerine araştırmaları konu eden yazısında yaptığı dağılım ile oluşturulmuş metottur. Hayvanların farklı vücut bölümlerinin kemik buluntularını dört et değeri sınıfına ayırmış ve belirli alanlar için miktarları kaydettiğine değinmiştir. Küllüoba arkeozoolojik çalışmaları ışığında Aşağı Şehir ve Yukarı Şehir (Kompleks II) İTÇ II Dönemi kırmızı et menüsü bu doğrultuda açıklanmıştır.

Abstract:
Küllüoba Mound is located 35 km southeast of the city of Eskişehir, near the village of Yazıdere-Yenikent, approximately 1300 m to the south. This settlement, situated in the central part of the western region of the Upper Sakarya Plains, is elevated about 10 meters above the plain level. The excavations at Küllüoba Mound, initiated under the direction of Turan Efe in 1996, have been continued under the leadership of Murat Türkteki since 2019. 
The settlement at Küllüoba extends from the end of the Late Chalcolithic period to the beginning of the Middle Bronze Age. Excavations have revealed a significant expansion during the Middle Bronze Age II, and the architecture uncovered in this period further emphasizes the importance of the Middle Bronze Age II. This period, marked by significant developments, witnessed the more distinct delineation of boundaries between the Lower and Upper Towns in Küllüoba. The selection of this period for the thesis study is influenced by these developments. In this thesis, an investigation of the red meat menu is conducted based on the archaeozoological data from the Middle Bronze Age II, considering the animal bone remains found in the Lower and Upper Towns. 
The science of zooarchaeology primarily focuses on various topics such as human-animal relationships, subsistence economies, and herd systems based on animal remains identified in settlements. However, in this thesis, a different approach has been adopted as the main goal. In this thesis, various macrofaunal identification methods have been employed. However, generally, the analysis is conveyed using Skeleton Element Distribution and the distribution of the Meat-Carrying Ratio of Bone (KETO). KETO is a method created based on research conducted by Becker in 1995, focusing on findings from Kastanas. She has classified bone remains of different body parts of animals into four meat value classes and mentioned recording quantities for specific areas. In light of the archaeozoological studies in Küllüoba, the red meat menu for Lower Town and Upper Town (Complex II) in EBA II Period has been explained accordingly.