Meslek lisesi öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin anne baba tutumu ve sosyodemografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between vocational high school students' academic motivation levels and parental attitudes, and sociodemographic variables
Yazar: MENZİL YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİHAN ÇAM RAY
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Motivasyon = Motivation ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables

Özet:
Öğrencilerin okul ortamındaki öğrenmelerini, buna bağlı olarak da akademik başarılarını etkileyen önemli faktörlerden bir diğeri de ailedir. Bu araştırmanın temel amacı, meslek lisesi öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumları ile akademik güdülenme düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Adana ili Çukurova ilçesinde bulunan üç mesleki ortaöğretim kurumuda 9, 10, 11, ve 12. sınıflarda öğrenim gören 418 meslek lisesi öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada anne-baba tutumlarının akademik güdülenme sürecine etkisini belirleyebilmek için 'anne-baba tutum envanteri', akademik güdülenme düzeylerindeki kişisel farklılıkları belirlemek amacıyla 'akademik güdülenme ölçeği' ve kişisel özelliklere ilişkin bilgileri elde etmek için 'kişisel bilgi formu' kullanılmıştır. Bu çalışmada verilerin analizleri SPPS 25 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, yaşları 14-18 arasında değişen (ort = 15.63 ± 1.32) 28'i (% 6.7) kız ve 390'ı (% 93.3) erkek olmak üzere toplam 418 ergen oluşturmaktadır. Araştırma sonuçları, akademik güdülenme düzeylerinde demografik özelliklere bağlı farklılaşmaların olduğu görülmektedir. Buna göre meslek lisesi öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin sınıf düzeylerine göre farklılaştığı; cinsiyet, yaş, okuduğu bölüm, başarı puanı, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, anne-baba durumu ve ailenin ortalama aylık gelirine göre farklılaşmadığını göstermiştir. Ayrıca anne-baba tutumlarının akademik güdülenme sürecine olan yordayıcı etkisinin, algılanan demokratik ebeveynliğin kendini aşma, bilgiyi kullanma ve keşif boyutlarını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde açıkladığı ancak koruyucu-istekçi ve otoriter ebeveyn tutumlarının ergenlerin akademik güdülenme düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmektedir. Elde edilen sonuçlar algılanan demokratik ebeveynliğin, akademik güdülenmenin kendini aşma, bilgiyi kullanma ve keşif boyutlarını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde açıkladığını göstermektedir (p < .001). Ancak koruyucu-istekçi ve otoriter ebeveyn tutumlarının ergenlerin akademik güdülenme düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır (p >.05). Çalışmamızda, meslek lisesinde okuyan öğrencilerin algıladıkları anne-baba tutumlarının akademik güdülenme düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma olduğu görülmektedir. Ebeveynlerin, eğitimcilerin ve öğrencilerin içinde bulundukları durumu daha iyi analiz ederek tutum ve davranışlara yönelik farkındalık oluşturulması, çocuk ve ergenlerin olumsuz güdülenmelerine neden olan faktörlerin belirlenmesi ve sonuç olarak onların akademik ve sosyal becerilerinin arttırılması açısından önemlidir

Abstract:
Another important factor affecting students' learning in the school environment and, accordingly, their academic success is the family. The main purpose of this study is to examine the relationship between vocational high school students' perceived parental attitudes and their academic motivation levels. The research was conducted with 418 vocational high school students in the 9th, 10th, 11th and 12th grades in three vocational high schools in Adana province Çukurova district in the 2021-2022 Academic Year. In the study, "parent attitude inventory" was used to determine the effect of parental attitudes on the academic motivation process, "academic motivation scale" to determine personal differences in academic motivation levels, and "personal information form" to obtain information about personal characteristics. The data analysis was carried out using the SPPS 25 program in this study. The study group consisted of 418 adolescents aged 14-18 (mean = 15.63 ± 1.32), 28 (6.7%) girls and 390 (93.3%) boys. Research results show differences in academic motivation levels depending on demographic characteristics. Regarding this, the academic motivation levels of vocational high school students differ according to their grade levels; it does not differ in gender, age, department studied, achievement score, mother's education level, father's education level, mother-father status and average monthly income of the family. In addition, it is seen that the predictive effect of parental attitudes on the academic motivation process explains the dimensions of self-transcendence, knowledge use and discovery of perceived democratic parenting in a significant and positive way, but protective-demanding and authoritarian parental attitudes do not have a significant effect on the academic motivation levels of adolescents. The results show that perceived democratic parenting significantly and positively explains the dimensions of self-transcendence, knowledge use, and academic motivation discovery (p < .001). However, it was concluded that protective-demanding and authoritarian parental attitudes did not significantly affect adolescents' academic motivation levels (p >.05). In our study, it is seen that there is a significant difference in the academic motivation levels of the parents' attitudes perceived by the vocational high school students. Creating awareness about attitudes and behaviours by better analyzing the situation of parents, educators, and students is important in determining the factors that cause negative motivation in children and adolescents and, as a result, increase their academic and social skills.