Elazığ ili geleneksel dar dokumalarında kullanılan motiflerin endüstriyel dar dokumalarında değerlendirilmesi
Evaluation of motives used in traditional narrow weavings of elaziğ province in the industrial narrow weavings
Yazar: GİZEM GEM
Danışman: PROF. DR. HATİCE FERİHA AKPINARLI
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Dar dokuma = Narrow fabric loom ; Desen = Pattern ; Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokumalar = Weavings ; Elazığ = Elazığ ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Geleneksel tasarım = Traditional design ; Motifler = Motifs ; Müzeler = Museums

Özet:
Yapılan araştırmada; Elazığ İli geleneksel dar dokumalarında kullanılan motiflerin endüstriyel dar dokumalarda kullanımı değerlendirilmiştir. Araştırmanın genel amacı; Elazığ ili geleneksel dar dokumalarında kullanılan motiflerin endüstriyel dar dokumalarda değerlendirilerek yeni tekstil tasarımları oluşturmaktır.
Araştırmanın yönteminde tarama modeli uygulanmış, Elazığ İli ve Elazığ İli Arkeoloji ve Etnografya Müzesinde bulunan çarpana ve kolan dokumalar evreni oluşturmaktadır. Evrenden tesadüfi olarak seçilen 60 birey ve 23 adet farklı özellikte dar dokuma araştırmanın örneklemidir. Araştırma da endüstriyel dar dokumaların incelenmesi ve tasarımların üretilmesi amacıyla İstanbul'da yer alan dar dokuma firmalarının web sayfaları taranmıştır. Ayrıca, Bilim, Aktaşlar ve Etiksan,  dar dokuma firmalarının üretim süreci değerlendirilmiş, yeni tasarımlar Aktaşlar ve Etiksan firmasında oluşturulmuştur.
Elazığ ilinde incelenen 23 adet dar dokuma örneğinde yün iplik kullanılmış ve dokumada, geometrik, sembolik ve figürlü bezemeler yer almaktadır. Geleneksel dar dokumalarında 23 adet motif tespit edilmiştir. Bunların çizimleri yapılmış ve bu motiflerden yola çıkarak tasarım ilkeleri doğrultusunda bir tasarım teması oluşturulmuş, dar dokumaların en ve boy ölçüleri belirlenmiştir. Birim raporları hazırlanmış ve birim tekrarları yapılarak 15 adet tasarım oluşturulmuştur. Yapılan tasarımlardan 4 adedi Aktaşlar 2 adedi ise Etiksan firmasında üretilmiştir.

Abstract:
In this study, the use of motifs used in traditional narrow weavings of Elazig province in industrial narrow weavings was evaluated. The general aim of the research is to create new textile designs by evaluating the motifs used in traditional narrow weaving of Elazig province in industrial narrow weavings.
The scanning model was applied in the research method. This scanning model is composed of the tablet and girth weaving universe found in Elazig Province and Elazig Province Archeology and Ethnography Museum. Randomly selected 60 individuals and 23 different types of narrow weavings from the universe is the sample of research.. In the study, web pages of narrow weaving companies in Istanbul were searched for the purpose of examination of industrial narrow weavings and production of designs. In addition, the production process of the narrow weaving companies of Bilim, Aktaşlar and Etiksan has been evaluated and it has been seen that the new designs were created in Aktaşlar company.
It has been observed that wool yarn was used in 23 girth weaving products that were examined and geometric, symbolic and figurative embellishments were available in tablet weavings.23 motifs were identified in Elazığ Province traditional narrow weavings. Their drawings were made and a design theme was created in line with the design principles based on these motifs, and the widths and lengths of the narrow weavings were determined. Unit reports were prepared and unit iterations were made and 15 designs were created. 4 of the designs were produced by Aktaslar Company and 2 of them were produced by Etiksan Company.