Turistlerin kişilik özelliklerinin sokak lezzeti tüketim motivasyonuna etkisi
The effect of the personality traits of foreign tourists on their consumption motivation for street foods
Yazar: DERYA GÜNEY GÖLLER
Danışman: PROF. DR. HULUSİ DOĞAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Motivasyon = Motivation ; Sokak yiyecekleri = Street foods ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Motivasyon, psikolojik ihtiyaçlardan kaynaklanan nedenlerle seyahat etme arzusunu harekete geçirerek kişilerin turizme katılmasını sağlamaktadır. Sokak lezzetleri ise turist motivasyonunu giderek daha fazla etkileyen gastronomik bir çekicilik olarak düşünülmektedir. Türkiye; denizleri, tarihi, doğası ve kültürüyle yabancı turistlerin gözdesi olan bir ülkedir. Son zamanlarda tüm bu çekiciliklerinin yanında sahip olduğu sokak lezzeti çeşitliliği açısından da ziyaretçiler tarafından tercih edilmektedir. Fakat Türkiye'yi ziyaret eden yabancı turistlerin kişilik özelliklerine dair çalışmaların sınırlı sayıda olması ve yabancı turistlerin sokak lezzetlerini hangi motivasyonel faktörlerle tükettiklerinin çok fazla araştırılmaması alanyazında büyük bir eksiklik olarak görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, yabancı turistlerin kişilik özelliklerinin sokak lezzeti tüketim motivasyonu üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde çalışmanın amacı, sınırları ve turizm alanına katkısı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde kişilik ve kişilik kuramları ile turizm yazınında kişilik kavramı konu edilmiştir. Üçüncü bölümde sokak lezzeti tüketim motivasyonu ve kişilik ilişkisi açıklanmıştır. Son bölümde ise Türkiye'deki turistlere yönelik bir araştırmaya yer verilmiştir. Araştırma sürecinde ilk olarak alanyazın taranarak kavramsal çerçeve belirlenmiştir. Daha sonra hazırlanan anket ile çalışmanın verileri toplanmış ve SPSS programı ile söz konusu veriler analiz edilmiştir.  Araştırma sonuçlarına göre ortaya çıkan kişilik boyutları dışadönüklük, deneyime açıklık, uyumluluk, sorumluluk ve duygusal dengedir. Sokak lezzeti tüketim motivasyonu boyutları ise heyecan deneyimi, rutinden kaçış ve sağlık, kültürel deneyim, birliktelik ile prestij olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular alanyazın sonuçlarıyla karşılaştırılarak gelecekteki çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kişilik, sokak lezzeti, tüketim motivasyonu, Türkiye

Abstract:
Motivation enables people to participate in tourism by stimulating the desire to travel due to some factors driven by psychological needs. Street foods, in that regard, are considered a gastronomic attraction that is increasingly influencing tourist motivation. Turkey is a country greatly admired by foreign tourists with its surrounding seas, deep history, natural landscape and vibrant culture. Apart from all these attractions, it has recently come to be a frequent destination for visitors owing to the variety of street foods it boasts. However, there seems to be a serious paucity of scholarly research on the personality traits of foreign tourists visiting Turkey and the motivational factors for why foreign tourists tend to consume these street flavors. Against this background, this study was carried out in order to investigate the effect of the personality traits of foreign tourists on their consumption motivation for street foods. The opening chapter presents the purpose, limitations and contribution of the study to tourism, while the next chapter highlights the construct of personality and personality theories as well as the concept of personality in tourism literature. The third chapter delves into the association between personality and the consumption motivation of street foods, whereas the final chapter provides information about a survey on tourists in Turkey. During the research process, the conceptual framework was initially specified by a thorough investigation of the relevant literature. Then the study data was collected through a carefully designed survey whose results were analyzed on SPSS Statistics Software Package Programme. In the light of the survey results, the emergent personality dimensions can be listed as extraversion, openness to experience, adaptability, responsibility and emotional balance. The sub-dimensions of the consumption motivation for street foods emerged as excitement experience, health and escape from routine, cultural experience, togetherness and prestige. The findings of the present study were compared with those of the previous research, and some relevant suggestions for further investigation are presented.

Keywords: Personality, street food, consumption motivation, Turkey