Duygusal zeka ve pozitif psikolojik sermaye ilişkisi
The association of emotional intelligence and positivepsychological capital
Yazar: MERYEM USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ÖZSOY
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş hayatı = Work life

Özet:
İş ve sosyal yaşamda duyguların öneminin ortaya çıkmasıyla birlikte, özellikle 2000'li
yıllardan sonra pozitif örgütsel davranış akımının gelişimine paralel olarak duygusal
zekâ, psikolojik dayanıklılık, psikolojik sermaye ve psikolojik iyi oluş gibi kavramlara
olan ilgi giderek artmıştır. Yazında duygularını yönetebilen, psikolojik açıdan iyi ve
dayanıklı olan, geleceğe yönelik olumlu bakış açısına sahip olan ve olumlu duygulanım
eğilimi olan bireylerin daha yüksek düzeyde performans sergiledikleri ileri
sürülmektedir. Yazında vurgulanan bir diğer husus, bu değişkenleri etkileyen ve
etkileme potansiyeli olan her türlü faktörün incelenmesi gerekliliğidir. Bu gerekçe ile bu
çalışmada pozitif örgütsel davranış akımının iki ürünü olan duygusal zekâ ile pozitif
psikolojik sermaye arasındaki potansiyel ilişkinin sorgulanması amaçlanmıştır. Bununla
birlikte iki değişkenin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp
farklılaşmadığını incelemek de çalışmanın diğer amacıdır.
Çalışmanın amacına bağlı olarak nicel bir araştırma tasarlanmıştır. Araştırma için
gerekli veriler anket tekniği vasıtası ile elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini farklı
sektör ve iş kollarında çalışan 231 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma sorularını
cevaplamak ve hipotezleri test etmek üzere Bağımsız Örneklemler T-Testi, Tek Yönlü
Varyans Analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır.
Araştırmanın bulguları incelendiğinde, çalışanların duygusal zekâ düzeyleri ile
psikolojik sermaye düzeyleri arasında pozitif yönde oldukça kuvvetli bir ilişki elde
edilmiştir. Tekli regresyon analizine göre, duygusal zekânın bütün boyutlarının
psikolojik sermayeyi pozitif yönde açıkladığı görülmüştür. Çoklu regresyon analizi
bulgularına göre ise duygusal zekânın kendi duygularını değerlendirme ile başkalarının
duygularını değerlendirme boyutları, psikolojik sermaye üzerinde düşük düzeyde pozitif
etkili iken, duyguları yönetme boyutu psikolojik sermaye üzerinde orta kuvvette pozitif
etkilidir. Buna karşın duyguları kullanmanın psikolojik sermaye üzerinde etkisinin
olmadığı görülmüştür. Duygusal zekâ ile psikolojik sermaye, katılımcıların demografik
özelliklerine göre farklılaşmamıştır. Psikolojik sermayeyi en güçlü düzeyde açıklayan
boyutun ise duyguları yönetme olduğu görülmüştür. Bu çalışma bağlamında elde edilen
bulguların ilgili yazına sınırlı da olsa katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
With the emergence of the importance of emotions in business and social life, interest in
concepts such as emotional intelligence, psychological resilience, psychological capital
and psychological well-being increased in parallel with the development of positive
organizational behavior trend especially after 2000s. In literature, it is suggested that
individuals who can manage their emotions, are psychologically good and resilient,
have a positive viewpoint for the future and have a positive affectivity tendency perform
at a higher level. Another issue highlighted in the literature is the need to examine all
factors that affect these variables and which have the potential to affect them. With this
rationale in this study, it is aimed to question the potential association between
emotional intelligence and positive psychological capital, which are two products of
positive organizational behavior. On the other hand, the other purpose of the study is to
examine whether the two variables differ according to the demographic characteristics
of the participants.
A quantitative research was designed based on the purpose of the study. The data
required for the research were obtained by means of the survey technique. The sample
of the study consisted of 231 participants working in different sectors and business
fields. Independent Samples T-Test, One-Way Anova, correlation and regression
analysis were used to answer the research questions and test hypotheses.
When the findings of the study are examined, a quite strong positive association was
found between employees' emotional intelligence and psychological capital levels.
According to single regression analysis, it was seen that all dimensions of emotional
intelligence predicted psychological capital positively. According to the findings of
multiple regression analysis, while the evaluating one's own emotions and others'
emotions had low positive impacts on psychological capital, managing emotions
dimension had a moderate positive impact on psychological capital. On the other hand,
it was observed that using emotions dimension had no effect on psychological capital.
Emotional intelligence and psychological capital did not differ according to the
demographic characteristics of the participants. It was seen that the dimension
explaining the psychological capital at the strongest level was managing emotions. The
findings obtained in the context of this study are expected to contribute to the related
literature in a limited way.