Uluslararası koruma statüsündeki İranlı kadınların sağlık davranışlarının belirlenmesinde Leininger'ın Gün Doğumu Modelinin kullanılması: Etnohemşirelik bir araştırma
Determine of the health behaviours of Iranian women with international protection status using with Leininger's Sunrise Model: An ethnonursing study
Yazar: MERVE CAN KESİCİ
Danışman: PROF. DR. GÜLBU TANRIVERDİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fars kültürü = Persion  culture ; Göçmenler = Emigrants ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Koruma sorumluluğu = Responsibility to protect ; Sağlık davranışı etkileşim modeli = Health behavior interaction model ; Sosyokültürel farklılıklar = Socio-cultural differences ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; İran = Iran

Özet:
Araştırma, Uluslararası Koruma Statüsüne sahip İranlı kadınların kültürel bakımın Leininger'ın Gündoğumu Modeliyle tanımlanması amacıyla bir nitel araştırma deseni olan Etnohemşirelik yöntemiyle yapıldı. Araştırmanın evrenini Van İl Göç İdaresi'ne kayıtlı Uluslararası Korumaya tabii İranlı kadınlar oluşturdu. Evrenden örneklem seçiminde karma örneklem yöntemi kullanıldı. Araştırma kriterlerini sağlayan 25 İranlı kadına ulaşıldı. Ancak araştırmaya katılmaya istekli 17 kadın ile tamamlandı. Veriler Leininger'ın Kültürel Bakım Değerlendirme Rehberine dayandırılarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Ağustos-Aralık 2022 tarihleri arasında derinlemesine görüşme yöntemiyle toplandı. Görüşmeler sırasında ses kayıt cihazı kullanılmadı. Bulgular elle not alınarak tutuldu. Araştırma öncesinde etik kurul, kurum ve bireysel izinler alındı. Veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular Leininger'ın Kültürel Bakım Değerlendirme Rehberine dayandırılarak 12 başlık altında incelendi. Katılımcılar sağlıklarının her şeyden önce geldiğini, hemşireden bakım almada istekli olduklarını beklentilerinin ise hoşgörülü, bilgili ve ayrımcılık yapılmayan bir yaklaşım olduğunu ifade ettiler. Sağlık üzerinde paranın, eğitimin, teknolojinin, sağlık politikaları ve siyasetin etkili olduğunu vurguladılar. Katılımcılar görüşmeler esnasında genellikle profesyonel hemşirelik bakımının yanısıra kültürel değerlerine, dini seçimlerine uygun bakım almak istediklerini, iletişimde dil bariyerine takıldıklarını ve kendileri için sözlü iletişimin kolay olduğunu belirttiler. İran'da uyguladıkları geleneksel tedavileri halen Türkiye'de de uygulamaya devam ettiklerini, kültürlerinde dine dayalı olarak yasaklı gıdaların olduğunu, önce kişinin sağlığını koruması sonrasında profesyonel bakım alınması gerektiği, bakımın gönüllüğe dayalı olduğunu ve bakım verici tarafından kültürel farklılıklara önem verilmesi gerektiğini ifade ettiler. Sonuç olarak katılımcılar kültürel bakım üzerinde bireylerin dünya görüşlerinin, eğitim, teknoloji, para, politik ve yasal faktörlerin, aile ve akrabalık ilişkilerinin, dil, din, kültürel değerler, emik ve etik uygulamaların etkili olduğunu belirttiler.
Anahtar kelimeler: İran, Kadın, Kültürel Bakım, Hemşirelik, Göçmen

Abstract:
The study was conducted using the Ethnonursing Method as a qualitative research design to define the cultural care of Iranian women with International Protection status with Leininger's Sunrise Model. The population of the study consisted of Iranian women who are subject to International Protection, registered with the Van Provincial Immigration Administration. Mixed sampling method was used in the selection of samples from the universe. Twenty five Iranian women who met the research criteria were reached. But the study was completed with seventeen women willing to participate. Data were collected by in-depth interview method between August and December two thousand twenty two with a semi-structured interview form prepared based on Leininger's Cultural Care Assessment Guide. No voice recorder was used during the interviews. Findings were recorded by hand. Ethics committee, institutional and individual permissions were obtained before the study. The data were evaluated by descriptive analysis method. Findings were analyzed under twelve headings based on Leininger's Cultural Care Assessment Guidelines. Participants stated that their health comes first, they are willing to receive care from nurses, their expectations should be tolerant, knowledgeable and non-discriminatory. They stated that education, technology, health policies and political approaches are effective on health. During the interviews, the participants stated that they generally want to receive care in accordance with their cultural values and religious preferences, as well as professional nursing care, they are stuck with the language barrier in communication and verbal communication is easy for them. They stated that traditional treatments are still practiced in Iran and they continue to practice in Turkey, that there are prohibited foods based on religion in their culture, that the person should first protect their health, then professional care should be taken, that care is voluntary and that cultural differences should be given importance by the caregiver. As a result, the participants stated that individuals' worldviews, education, technology, political and legal factors, family and kinship relations, language, religion, cultural values, emic and ethical practices are effective on cultural care.
Keywords: Iran, Woman, Cultural Care, Nursing, Immigrant