Başlangıcından günümüze Rus basınının 300 yılı ve Rusya`da Türkçe basın
300 years to the Russian press and Turkish press in Russia
Yazar: KÜRŞAD MELİH SARIARSLAN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Dergiler = Magazines ; Gazeteler = Newspapers ; Gazeteler = Newspapers ; Radyo = Radio ; Rusya = Russia ; Televizyon = Television ; Türkçe = Turkish

Özet:
Çar I.Petro'nun girişimi ile çıkarılan Vedomosti gazetesi Rus basınının başlangıcını teşkil eder. Rus basını farklılık göstererek devlet eli ile hayata geçmiş ve Çar, basının şekillenmesinde doğrudan etkili olmuştur. Feodalizmden meşruti monarşiye geçiş, basın faaliyetlerini hızlandırmıştır. 1905 İhtilali'yle Çarın verdiği tavizler ülkede Rusça basınıyla birlikte Türkçe basın faaliyetini de artırmıştır. Ülkede yaşayan Türklerin aydınlanma ve modernleşme eğilimlerini gazete ve dergiler yoluyla duyurduğu görülür. 1917 Ekim İhtilali'ne kadar olan süre, Türkçe basın için altın dönem sayılır. Ekim devrimiyle oluşturulan geçici hükümet döneminde, basın alanında sayı ve tematik olarak büyük bir patlama yaşanmıştır. Bolşevik İhtilali'ne kadar olan altı aylık sürede basındaki bu gelişme kesintiye uğramış ve yıllarca sürecek karanlık bir döneme girilmiştir. Sovyetlerin yıkılması ile birlikte gerçeğe dayanan ve tarafsız bilgilerin egemen olduğu bilimsel çalışmalar bu sahada ortaya çıkmıştır. Sovyet yönetiminin kurulmasıyla ideolojik parti basını oluşmuş ve basın Sovyetlerin dağılmasına kadar faaliyetini Komünist Parti erkinin altında sürdürmüştür. Glasnost ve Perestroyka politikalarının gerçekleşmesinde basın önemli bir unsurdur. Medya yayınları ciddi programların hayata geçtiği alanlar olarak karşımıza çıkar. Sansürü kaldıran basın kanunundan sonra medya araçları, başında bulunan yayıncı ve redaktörlerin eline geçmiştir. İki yıl kadar süren gazetecilerin altın dönemi ekonomik sebepler ile son bulmuştur, iktisadi nedenler zor durumdaki basının, büyük sermaye kesiminin kontrolüne geçmesine zemin hazırlanmıştır. Daha sonra basının bu sermaye kesiminin propaganda aracı olarak ortaya çıktığı görülür. Vlademir Putin'in iktidara gelişiyle birlikte, basını elinde bulunduran siyasallasın iş sermaye kesimine karşı yapılan önemli operasyonlar sonucunda basın, büyük oranda devlet kontrolü altına girmiştir.

Abstract:
The beginning point of Russian press is the Vedomosti newspaper which was published by the studies of Czar Pedro I.. The Russian press had shown a difference: it has started its life by the Russian government and Czar was effective to give a shape to the Russian press. During the pass from feudalism to conditional monarchy the facilities of the press increased its speed. The concessions which had given by the Czar with the revolution 1905 gave chance to the Turkish press to increase its facilities with the Russian press. It has seen that the Turkish people satisfy their need by the newspapers and magazines which are about information and becoming more modern people. The period till the 1917 revolution was the golden age for the Turkish press. During the new government which was established with the revolution of October there had been an increase in the number of the range of the press. During this period until the Bolshevik Revolution the developments about the press stopped and press entered to a dark a age which will go on years. With the end of the Soviet Union scientific studies appeared which depends on the truth and the information which are objective. By the establishment of ideological party at Soviet Union press become active and until the end of Soviet Union, press made its facilities under the Communist party government. Press was one of the important factor during the manner of the policies of Glanost and Perestroyka. We faced the media as the programs which are serious in the range of life. The golden age which continued two years was ended because of the economical causes. The economical situations prepared a range for the huge capital owners to get the power of the media. Later it has seen that the capital owners used media as a toll for propaganda. After Vilademir Putin the organizations against the politicised Money owners change the way of the media and the government had taken the control of the media.