Aile hekimlerinin ergenlik dönemindeki hastalara cinsel sağlık danışmanlığı verme tutum ve davranışları
The attitude and behaviour of family doctors about giving sexual health consultancy to adolescents
Yazar: GÖZDE UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Cinsel sağlık = Sexual health ; Danışmanlık = Consulting ; Davranış = Behavior ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Ergenlere cinsel danışmanlık hizmeti eğitim ve becerisi yüksek kendisini rahat ve yeterli hisseden donanımlı aile hekimlerince verilmesi, sağlıklı bireyler ve toplumlar elde etmek için çok önemlidir. Bu araştırma, S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği' ne bağlı hekimlerin, polikliniğe başvuran ergen hastaların cinsel gelişimi, cinsel hayatları ve sorunlarıyla ilgili ne ölçüde bilgi sahibi olduklarını ölçmek, cinsel sağlık danışmanlık hizmeti verip vermediklerini belirlemek, verilmeme nedenlerinin neler olduğunun araştırmak amacıyla yapılmıştır.
 Gereç ve Yöntem: Araştırma S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği' nde 06 Ekim 2019-13 Ağustos 2020 tarihleri arasında görevli asistan ve uzman hekimlere yapıldı. Araştırmamız tanımlayıcı kesitsel bir çalışma (anket çalışması) olup katılımcılara anket formları uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 21.0 istatistik paket programı ile yapıldı.
 Bulgular: Çalışmaya uzman ve asistan hekimlerden oluşan 90 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların 61 (%67,8)' i kadın, 29 (%32,2)' u erkektir. Yaş ortalaması 27,9-30,3 aralığındadır. Katılımcıların meslekte geçirdiği süreler %76'sı 1-5 yıl arasındadır. %41,1'i daha önce aile sağlığı merkezinde görev yapmıştır. Cinsel sağlığı ile ilgili konularda %74,4'ü rahat hissederim, %13,3'ü rahatsız hissederim olarak cevap vermiştir. %97,8 katılımcı cinsel sağlık hizmetinin aile hekimliğinin bir parçası olduğunu düşünmüştür. Bu grupta cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve korunma yöntemleri ile ilgili danışmanlık verme oranı artmıştır.
 %56,7' si hastaların fiziksel ve cinsel gelişimi değerlendirememiştir. %18,9'u cinsel deneyimi olup olmadığını sorgulamıştır. Hastanın cinsel deneyimini sorgulayan bireylerin, doğum kontrol yöntemleri danışmanlığını da daha yüksek oranda verdiği görülmüştür. Katılımcıların %66,7' si doğum kontrol yöntemleri ile ilgili, %75,6' sı cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve korunma yöntemleri ile ilgili %58,9' u cinsel anatomi/fizyoloji danışmanlığı vermektedir.
 Sonuç. Çalışmamızda kadın veya erkek olmanın, daha önce aile sağlığı merkezinde çalışmış olmanın ve meslekte geçen sürenin sonuçlara etkisinin olmadığı saptanmıştır. Katılımcıların ergen cinsel sağlık danışmanlığı ile ilgili farkındalıklarının yüksek olmasına rağmen, birçok danışmanlık hizmetinde görülen eksiklikler, cinsel sağlık danışmanlığı hakkındaki eğitim, bilgi ve deneyimlerinin yetersiz olduğunu düşündürmüştür. Çalışmamızda  aile hekimlerinin ergen sağlığı ile ilgili bilgi seviyesinin, tıp fakültesi ve asistanlık döneminden sonra artmadığı saptanmıştır. Aile hekimliği uzmanlık eğitiminde ve uzmanlık sonrası dönemde ergen sağlığı ve cinsel sağlık hizmetleri ile ilgili çalışmaların iyileştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Cinsel sağlık, Aile Hekimliği, Cinsel danışmanlık

Abstract:
Aim: Delivery of sexual health consultancy service by easily accessable, well educated and competent family doctors who are giving integrated service and aiming improved health level with illness prevention, is quite important for attaining healty individuals and societies.
The purpose of this study is to assess the knowledge of doctors working in Family Health Clinics in Tepecik Research and Training Hospital; about the sexual development, sexual life and problems in sexual life of adolencents, who were admitted to Familiy Health Polyclinics; to evaluate their ability on sexual health consultancy and the reasons of insufficiency if any. 
Materials and methods: The study was performed on asistant doctors and specialists between October 6rd, 2019 to August 13rd, 2020 in Tepecik Research and Training Hospital working in Family Medicine Clinics. Our research is definitive,cross-sectional studt (survey study) in which the participants were asked to fill in questionaire forms. SPSS 21 statistical programme was used for the analysis of data.
Findings: The study involved 90 participants, who were asistant doctors and specialists. 61 of them were female (67,8%) and 29 were male (32,2%). The mean age of the participants were between the ages of 27.9-30.3. Professional tennure was between 1-5 years in 76%. 41,1% of the participants declared they had worked in family health center previously. 
The answers about sexual health were "feel comfortable" in 74,4% and "feel incomfortable" in 13,3%. 97,8% of the participants thought that sexual health service is a part of family health department. Rate of consultancy about sexually transmitted diseases and contraception increased in this group. 
 56,7% of the participants could not evaluate the physical and sexual development of the patients. Only 18,9% of the participants questioned about the sexual experience. The study revealed that the participants evaluating the sexual experience of the patients were more active in consultancy about the contraception.
 66,7% of the participants were giving consultancy about the contraception, 75,6%. about sexually transmitted diseases and preventive measures; and 58,9 % of the participants were giving consultancy about sexual anotomy and physiology.
Results: İn our study being a male or female, working in family health center and professional tennure did not reveal any change in results. İn spite of the participan's high awareness on adolescent sexual health consultancy, deficiencies in many consultancy services gave rise to the thought that their education, knowledge and experience on health consultancy is inadequate. The knowledge of the doctors about the adolescent health did not increase after faculty of medicine or asistantship period.
So it is recommended to improve the studies about the adolescent health and sexual health service during family medicine training and after medical education.

Keywords: adolescence, sexual health, familiy medicine,. sexual health consultancy