Farklılıkların yönetimi ile iş doyumu ve örgütsel bağlılık ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü
The relationship between diversity management, job satisfaction and organizational commitment: mediating role of perceived organizational support
Yazar: AYSEL ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÜNAL
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel destek = Organizational support ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okullarda farklılıkların yönetiminin algılanan örgütsel destek, iş doyumu ve örgütsel bağlılık ile ilişkisi olup olmadığı ve algılanan örgütsel desteğin farklılıkların yönetimi ile örgütsel bağlılık ve iş doyumu arasındaki ilişkide aracılık rolüne dair geliştirilen teorik modelin sınanmasıdır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılı içinde İstanbul İli Avrupa Yakası'nda bulunan resmi ortaokullarda görev yapan 10.915 öğretmen oluşturmaktadır. Aşamalı örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 675 öğretmen araştırmanın örnekleminde yer almaktadır. 
Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Farklılıkların Yönetimi (Balay ve Sağlam, 2004)", "Algılanan Örgütsel Destek (Yılmaz, 2014)", "Örgütsel Bağlılık (Üstüner, 2009)" ve "İş Doyumu (Baycan, 1985)" ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Daha sonra araştırma için geliştirilen yapısal eşitlik modeli sınanmıştır.
Araştırma sonucunda farklılıkların yönetimi, iş doyumu ve örgütsel bağlılık ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin kısmi aracılık rolü tespit edilmiş ve yapısal modelin ret edilmediği görülmüştür. Analizler sonucunda farklılıkların yönetimi ile iş doyumu, algılanan örgütsel destek, örgütsel bağlılık arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre, yönetilen öğretmen farklılıkları örgütsel destek algısını güçlendirmektedir. Güçlenen örgütsel destek algısı ise, öğretmenlerin hem örgütsel bağlılıklarını hem de iş doyumlarını yüksek düzeyde olumlu yönde etkilemektedir. Örgütsel yaşamda yönetilen farklılıkların, yüksek destek algısının, örgütsel bağlılığın ve iş doyumunun olumlu sonuçları dikkate alındığında okullarda öğretmenler arası farklılıkların yönetiminin diğer değişkenler üzerinde istendik yönde etki yaratacağı öngörülmektedir. Okul yöneticilerinin öğretmenler arası farklılıkları yok saymak yerine bu farklılıkları yönetmeye çalışarak ve farklılıklardan okulun amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik yararlanmaları önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of research is to detect whether there is relationship between diversity management, perceived organizational support, job satisfaction and organizational commitment in schools and to prove the theoretical model which perceived organizational support to have mediation role between diversity management, job satisfaction and organizational commitment. The population is 10.915 teachers work at secondary schools of Istanbul's European Side in 2017-2018 academic year. The sample is 675 teachers are selected by stratified sampling.
Personal information form, the scale of diversity management (Balay and Saglam, 2004), perceived organizational support (Yılmaz, 2014), organizational commitment (Ustuner, 2009) and job satisfaction (Baycan, 1985) were used to collect data. Explorative and confirmatory factor analysis were used for analyzing data, then the theoretical model is tested.
In the light of analysis, partial mediation role of perceived organizational support was confirmed the relationship between diversity management, job satisfaction and organizational commitment. Moreover, significant high level positive direction relationship between variables were fastened down.
According to the findings, managing teachers' diversities enforce their perceived organizational support and strengthened organizational support perception influence high level positive direction both their job satisfaction and organizational commitment. It is predicted that managing diversities of teachers to create impact on other variables when we consider affirmative result of managed diversities, high support perception, organizational commitment and job satisfaction in organizational life. School administrators may make a mental effort to manage diversities instead ignoring them and utilize them to accomplish school's objectives.