Perkütan transluminal koroner anjioplasti (PTKA) ve koroner arter bypass cerrahisi (KABC) öncesi ve sonrası yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Comparison of quality of life (QOL) and investigate the effective factors before and after coronary artery bypass grafting (CABG) and percutaneous transluminal angioplasty (PTCA)
Yazar: KIYMET A. MUAMMAR
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN GÜRSES
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
KABC ve PTKA olan hastalarda işlem öncesi ve sonrası yaşam kalitesini ve etkileyen faktörleri araştırmak ve kliniğimizde uygulanan rehabilitasyon çalışmalarını yönlendirmede katkıda bulunabilecek ipuçlarını saptamak amacıyla bu çalışmayı plan ladık. Çalışmamız İstanbul Üniversitesi, Kardiyoloji Enstitüsü'ne başvuran İKH tanısı ile yatırılıp konsey karan ile KABC ve PTKA uygulanması karan alınan hastalar da gerçekleştirilmiştir. Araştırmayı 50 KABC ve 43 PTKA hastası tamamlayabilmiştir. KABC grubu hastalann yaşlan 39-70 arasında olup, yaş oıtalamalan 59.94±9.15'dir. PTKA grubundaki hastalann yaşlan 34-70 arasında olup, yaş oıtalamalan 54.23±9.88'dir. Çalışma öncesi hasta ile görüşüldü, klinik durum ve dosya bilgileri incelen di. Tüm hastalara semptom, risk faktörleri, sağlık durumu, GYA ve alışkanlıklan, eği tim ve sosyoekonomik düzeyi, işe dönme ve aile durumu gibi bilgilerin yer aldığı genel durum değerlendirme anketi; egzersiz kapasitesi, psikolojik durumu ve yaşam kalitesini açıklığa kavuşturacak değerlendirme anket formlan uygulandı. Başlangıçta yapılan bü tün değerlendirmeler hastaneden taburcu olduktan 1 ay sonra tekrarlandı. KABC ve PTKA grubunda fiziksel aktivite (sırasıyla; pO.001, p<0.001), emosyonel durum (sırasıyla; p<0.05, p<0.05) ve yaşam kalitesi toplam skorunda (sıra sıyla; p<001, p<0.01) anlamlı gelişmeler görülmüştür. Seksüel aktivitedeki gelişme PTKA grubunda anlamlı gözlenmiştir (p<0.01). Her iki grup gelişmeleri karşılaştınldı- ğında KABC grubunda fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi toplam skorundaki iyileşme daha fazla bulunmuştur. PTKA grubunda işe dönenlerin yüzdesi daha anlamlı görül müştür.66 Her iki grupta anksiyete ve depresyonun azaldığı, semptomlarının azaldığı, fiziksel kapasitenin arttığı belirlenmiştir. Her iki grup karşılaştırıldığında; anjina ve NYHA sınıfı bakımından anlamlı bir farkın kalmadığı, dispnenin PTKA lehine olduğu görülmüştür. Fiziksel kapasiteye yönelik yürüme mesafesi (pO.001), test süresi (p<0.001) ve Borg skoru (pO.001) KABC grubunda anlamlı değişiklik göstermiştir. Test süresi işlem öncesi daha uzun olan PTKA grubunda ise yürüme mesafesi (p<0.001) ve Borg skorunda (p<0.001) anlamlı değişiklikler görülmüştür. Her iki gruptaki geliş meler karşılaştırıldığında fiziksel kapasitede meydana gelen değişiklik bakımından an lamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. Her iki grupta işlem sonrası spor yapan ve egzersiz yapanların yüzdesi de anlamlı olarak artmıştır. Tüm hastalarda işlem öncesi ve sonrası NYHA sınıfı, GYA, Yürüme mesmafesi, Borg skoru, anksiyete ve depresyon skorların yaşam kalitesi toplam skoru ile ilişkili olduğu bulunmuştur. İşlem sonrası yaşın yaşam kalitesi toplam skoru ile iliş kide olduğu gözlenmiştir. Özet olarak; yaşam kalitesi, KABC ve PTKA uygulanan hastalarda olumlu olarak etkilenmektedir. Yaşam kalitesini daha da arttırmak için, bu girişimlerin rehabi litasyon programlarıyla desteklenmesinin faydalı olacağı kanısına vardık.

Abstract:
In this study, our objective was to compare quality of life (QOL) and inves tigate the effective factors before and after coronary artery bypass grafting (CABG) and percutaneous transluminal angioplasty (PTCA), therefore have some insight about the cardiac rehabilitation program. Patients who have undergone CABG and PTCA in Istanbul University In stitute of Cardiology were included in the study. 50 CABG and 43 PTCA patients were included in this study. The ages of the patients in the CABG and PTCA groups were between 39 and 70 (mean 59.94±9.15) and between 34 and 70 (mean 54.23±9.88) re spectively. The general evaluation form included symptoms, risk factors general health condition, activities of daily living (ADL), education, social-economic status, return to work and family status. Questionnaires for QOL, exercise capacity and psychologic condition were filled in: These questionnaires were performed before and one month after hospital discharge. In two group (CABG and PTCA) there were significant improvement in physical activity (p<0.001, p<0.001), emotional condition (p<0.05, p<0.05) and total scores of QOL (p<0.001, p<0.01). There was significant improvement in sexual activity of PTCA group (pO.01). The improvement in physical activity and total scores of QOL was greater in CABG group. The improvement in return to work was higher in PTCA group. There was a decrease in axiety and depression and cardiac symptoms, and increase in physical capacity in both groups. When patients who have undergone CABG and PTCA were compared there wasn't significant difference in angina and Newyork *J»*»£ %.c ggSS*-»* *»*%>**68 Heart Association (NYHA) functional status. Improvement in dyspnea was more marked in the PTCA group. There was significant changes in walking distance (p<0.001), test time (p<0.001) and Borg score (p<0.001) related to physical capacity of CABG group. For PTCA group the values for walking distance (p<0.001), Borg score (p<0.001) were significant. When CABG and PTCA groups were compared there wasn't significant difference in improvement of physical capacity. The percentage of patients exercising was increased after CABG and PTCA in both groups. In all the patients, before and after the procedure there was corelation be tween total QOL score and NYHA, ADL, Borg score, anxiety-depression scores. Addi tionally, also the age was related total QOL score after CABG and PTCA. QOL improved after CABG and PTCA procedures. To increase QOL these procedures have to be supported by a rehabilitation program.