Uyku yoksunluğu oluşturulan sıçanlarda elektrodermal aktivite ve davranış değişikliklerinin incelenmesi
The investigation of the electrodermal activity and behavior changes in rats which are exposed to sleep deprivation
Yazar: LEYLA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MERAL AŞÇIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Sıçanlar = Rats ; Testler = Tests ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
ÖZETUyku yoksunluğu, bireyin deneysel koşullar veya anormal yaşam koşulları altında yeteri kadar uyumamasını ifade eder ve uyumama durumundan farklıdır. Bu çalışma da kronik uyku yoksunluğu oluşturulmuş sıçanlarda elektrodermal aktivite (EDA) ve davranış değişiklikleri incelenerek bu değişikliklerin birbiri ile ilişkisi konusunda elde edilecek orijinal bilgilerle literatüre bilimsel katkı sağlanması amaçlanmıştır.Çalışma, genç ve genç erişkin Wistar-Albino sıçanlar ile gerçekleştirildi. Araştırma; her iki yaş grubunda uyku yoksunluğu grubu, ortam kontrol grubu ve kafes kontrol grubu olarak toplam altı grup ile yürütüldü.Uyku yoksunluğu; 6.5cm çapında 14 platform bulunduran bir pleksiglas su tankında gerçekleştirildi. Ortam kontrol grubu sıçanlar için çalışma 10cm çapında platformları olan tankta yürütüldü. Sıçanlar her gün saat 15.00 ile ertesi gün 09.00 arasında toplam 18 saat kendi grubuna ait düzenekte, geri kalan sürede ise standart sıçan kafeslerinde barındırıldı. 21. günün sonunda sıçanlarda deri direnci seviyesi (SRL)' ni, deri direnci cevabı (SRR)' nı belirlemek için EDA kaydı alındı ve davranış testleri yapıldı.Deri direnci seviyesi, SRR, açık alan testi ve davranışsal ümitsizlik testi sonuçlarının değerlendirilmesi SPSS 16.0 istatistik programında tek yönlü ANOVA testi ve Post hoc Tukey testi ile T-maze testi sonuçlarının istatistiksel analizi yine aynı program kullanılarak Kruskall Wallis ve Mann Whitney U testleri ile değerlendirildi. Anlamlılık seviyesi için p<0.05 olarak kabul edildi.Elektrodermal aktivite kayıtlarından elde edilen SRL ve SRR değerleri genç ve genç erişkin uyku yoksunluğu gruplarında kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu(p<0.001). Genç ve genç erişkin uyku yoksunluğu gruplarında açık alan testi değerlendirmelerinde çizgi geçme, yükselme ve defekasyon sayısında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artma, merkezde geçirilen sürede anlamlı düzeyde azalma, davranışsal ümitsizlik testinde ise hareketsiz kalma süresinde anlamlı düzeyde azalma görüldü(p<0.001). T-maze testi sonuçlarında genç uyku yoksunluğu grubunda bazal süre, sakınma 1 ve sakınma 2 cevap sürelerindeki uzama, kaçma cevabı süresindeki azalma ile genç erişkin uyku yoksunluğu grubunda bazal süre, sakınma 1 ve sakınma 2 cevap sürelerindeki uzama, kaçma cevabı süresindeki uzama istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p<0,01).Elektrodermal aktivite ve açık alan testi ile davranışsal ümitsizlik testi bulgularına göre kronik uyku yoksunluğunun, genç ve genç erişkin sıçanlarda sempatik tonusta artışa ve anksiyeteye neden olduğu, T-maze bulgularına göre ise genç erişkin sıçanlarda kronik uyku yoksunluğunun kısa süreli hafızayı olumsuz yönde etkilediği kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Uyku yoksunluğu, Elektrodermal aktivite, Açık alan testi, T-labirent, Davranışsal ümitsizlik testi

Abstract:
ABSTRACTSleep deprivation means that person is under experimental or abnormal living conditions and it is different from the situation of sleeplessness. In this study it is aimed that to provide scientific contribution to literatüre with original knowledges which obtained from the inter relation of the changes with respect to electrodermal activity (EDA) and behavior changes in rats which are developed chronic sleep deprivation.The study was occured with young and young adult Wistar Albino rats. The research was carried out in six groups in total as sleep deprivation group, pedestal control group and cages control group in both of these age groups.Sleep deprivation was implemented in a 6,5 cm diameter plexiglas water tank which has 14 platforms. The study was performed in 10 cm diameter tank for pedestal control group rats. Rats were sheltered in the platform that belongs to their own groups between the hours of 03.00 pm and 09.00 am, totally 18 hours everyday; in the rest of the time they were accommodated in standard rat cages. The EDA records for skin resistance levels (SRL), skin resistance responce (SRR) and the behavior tests of the rats were made at the end of the 21th day.The evaluation of the results of the skin resistance level, skin resistance response, open field test and forced-swimming test was considered in SPSS 16.0 statistic programme with Oneway ANOVA test and Post hoc Tuckey test and the statistical analysis of the results of T-maze test was evaluated in the same programme with Kruskall Wallis and Mann Whitney U tests. As the significance level p<0.05 was accepted.The SRL and SRR rates which obtained from electrodermal activitiy records were considered statistically low in substantive level in young and young adults sleep deprivation groups according to control groups (p<0.001). In open field test evaluations in young and young adult sleep deprivation groups statistically significant increase in the number of crossline, rear and defecation, significant decrease in spending time at the centre and standing stil period in forced-swimming test was observed (p<0.001). In the results of the T-maze test in young sleep deprivation group extension in latency and avoidance 1 and avoidance 2, reduction in escape latency and in young adult sleep deprivation group extension in latency, avoidance 1 and avoidance 2, reduction in escape latency was considered significant statistically (p<0.01).With respect to the electrodermal activity and open field test and forced-swimming test evidences it is found out that chronic sleep deprivation which we carried out on rats cause increase in sympathetic tonus and anxiety in young and young adult rats and according to the T-maze evidences it is considered that chronic sleep deprivation affects short-term memory negatively in young adult rats.Keywords: Sleep deprivation, Electrodermal activity, Open field test, T- maze, Forced-swimming test.