Broyler rasyonlarına ilave edilen değişik düzeylerdeki bentonitin, besi performansı, kan serumu ve dokularda bazı minerallerin düzeyleri üzerine etkileri
Effects of different supplemental bentonite on performance and levels of some minerals in blood serum and tissues in broiler rations
Yazar: HAKAN ÜSTÜNER
Danışman: PROF. DR. SEHER KÜÇÜKERSAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bentonit = Bentonite ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Etlik piliç performansı = Broiler performance ; Mineraller = Minerals

Özet:
Bu çalışma broyler rasyonlarına ilave edilen bentonitin, canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, karkas randımanı, abdominal yağ, bazı organ ağırlıkları, kan serumu, karaciğer ve kemikte kalsiyum (Ca), fosfor (P), çinko (Zn) ve bakırın (Cu) değerlendirilmesi üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla yapılmıştır.Çalışmada toplam 288 adet günlük broyler Ross 308 erkek civciv her biri 72 hayvandan oluşan 4 deneme grubuna rastgele ayrılmış ve her bir grup 4 alt gruba bölünmüştür. Deneme gruplarına 0-14. günlerde ortalama % 22.30 HP ve 3030 kcal/kg ME, 15-28. günler % 20.00 HP ve 3165 kcal/kg ME, 29-42. günler % 21.60 HP ve 3215 kcal/kg içeren rasyonlar verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir katkı ilave edilmezken deneme gruplarına sırasıyla %0.5, 1.0 ve 2.0 düzeyinde bentonit ilave edilmiştir.Deneme sonunda gruplar arasında canlı ağırlık ve canlı ağırlık artışı bakımından gruplarda istatistik bakımdan önemli bir fark (p>0.05) görülmemiştir. Rasyonlarına %1.0 ve 2.0 düzeyinde bentonit katılan gruplarda yem tüketimi istatistik bakımdan önemli (p<0.01) şekilde artmıştır. Yemden yararlanma oranı da %1.0 ve 2.0 düzeyinde bentonit katılan gruplarda istatistik bakımdan önemli (p<0.01) şekilde yüksek bulunmuştur.Bağırsak pH değerleri rasyonlarına %1.0 ve 2.0 düzeyinde bentonit katılan gruplarda istatistik bakımdan önemli (p<0.01) şekilde yüksek bulunmuştur.Rasyonlara bentonit ilavesi karkas randımanı, karaciğer, kalp, bezli mide, taşlı mide, dalak, bağırsak, bursa fabricius ve abdominal yağ ağırlıklarını istatistik önem taşıyacak düzeyde (p>0.05) etkilememiştir.Deneme sonunda kan serumunda Ca, P ve Zn düzeylerinde, gruplar arasında istatistik olarak bir fark (p>0.05) görülmezken, kan serum Cu düzeyinin ise artan bentonit ilavesi ile birlikte azaldığı (p<0.01) gözlemlenmiştir. Karaciğer ve kemik dokularında Ca, P, Cu ve Zn düzeyleri bakımından, gruplar arasında istatistik olarak bir fark (p>0.05) görülmemiştir.Bentonitin broyler rasyonlarında %0.5'e kadar katılması performansı olumsuz yönde etkilememektedir ve rasyonlara katılması toksin bağlayıcı olarak etkinliği ve maliyet unsurları göz önünde tutularak değerledirilebilir.Anahtar kelimeler: Bentonit, Broyler, Mineraller, Performans.

Abstract:
The present study was initiated to determine the effects of supplemental bentonite in diets having on growth performance, feed intake, feed conversion rate, carcass yield, abdominal fat, some organ weights and the levels of calcium (Ca), phosphorus (P), copper (Cu), zinc (Zn), and P in blood serum, liver and bone tissue and efficieny of Ca, P, Cu and Zn.A total of 288 one-day old broiler chicks (all males) were randomized into 4 experimental groups each containing 72 birds and each group was divided into 4 replicate groups. The first 14 days each group were given starter diets (22.30% crude protein, ve 3030 kcal/kg ME), grower diet (20.00% crude protein and 3165 kcal/kg ME) between 15.-28.days and finisher diet (21.60% crude protein ve 3215 kcal/kg ME)between 29.-42. days. Bentonite was not added to the diet of the control group where the experimantel diets incude 0.5, 1.0 and 2.0% bentonite.Live weight and live weight gain were not significantly different between the groups (p>0.05). The feed intake and feed converstion rates were significantly higher in the groups having 1.0 and 2.0% bentonite compared with the control group and 0.5% bentonite group (p< 0.01).The pH levels in the small intesitine were significantly higher in the 1.0% and 2.0% bentonite supplemantation (p<0,01).Dietary bentonite did not significantly effected the carcass yield, weight of abdominal fat, heart, gizzard, liver, proventriculus, bursa Fabricus and spleen (p>0.05).Ca, P and Zn levels in serum were not effected (p>0.05) by bentonite supplemantation (0.5, 1.0 and 2.0%). Cu serum level were decreased by the increasing bentonite supplemantation (p<0.01). Ca, P, Cu and Zn levels in liver and bone tissues were not effected (p>0.05) by bentonite supplemantation.Bentonit does not effect the broiler performance when added 0.5 % to the broiler feed and bentonite supplemantation to broiler feeds sould be considered because of its toxin adsorbent capacity and the cost facts.Key words: Bentonite, Broiler, Minerals, Performance.