Yapı alacaklısı ipoteğinde öncelik hakkı
Prioroty right in building creditor hypothec
Yazar: FATİH REŞAT KALIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZ SEÇER
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alacak hakkı = Right to claim ; Kanunlar 6098 sayılı = Laws 6098 numbered ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Yapı ipoteği = Building hypothec ; Yapı işleri = Constructional works ; Yüklenici firmalar = Contractor firms ; İnşaat = Construction ; İnşaat sözleşmeleri = Construction contracts ; İpotek = Mortgage

Özet:
Çalışmanın konusunu tescile tabi bu ipotek hakkının diğer rehinlere göre sıra bakımından öncelik kazanmasıdır. Bahsi geçen bu öncelik yapıya inşaatçının katmış olduğu değer neticesindeki ortaya çıkan  değer artışı nispetindedir. İnşaatçının emek, mesai ve malzeme sağlaması neticesinde ortaya çıkan değeri öncelikli olarak yine yapı alacaklısının alacağına tedarik etmek suretiyle bir noktada kanun koyucu yapı alacaklısının mağdur olmasının önüne geçmeyi amaçlamış ve emeği daha üstün bir değer olarak kabul ederek korunması yoluna gitmiştir.
Çalışmamızın ön şartını oluşturan yapı alacaklısı ipoteği her ne kadar TMK 893/3 maddesi uyarınca kanuni bir ipotek hakkı olsa da bu korumadan yararlanmak için sadece kanuni bir ipotek hakkı olması tek başına yeterli değildir. Kanun koyucunun belirlemiş olduğu şartların sağlanmış olması gerekmektedir. Kaldı ki bu şartların var olup olmadığı ipoteği kurması için başvurulan tapu sicil müdürlüklerindeki ilgili memurlarca resen incelenir. Eğer yapı alacaklısı olarak ipotek hakkına tescil edilmişse bir öncelik hakkından bahsedebiliriz. Tek başına tescilde yeterli görülmemektedir. Öncelik hakkının kullanılması için gerekli objektif ve sübjektif şartların da karşılanmış olması gerekmektedir ki bu kanundan doğan koruyucu hakkın kullanılması imkanı olsun.
Çalışmamızın ilk bölümünde yapı alacaklısı ipoteğinin kavramı, kapsamı, yapı alacaklısı ipoteğinin tescilini talep edebilecek kişileri, yapı alacaklısı ipoteğinin şartlarını, yapı alacaklısı ipoteğinin tescili ve tescilinin şartları üzerine açıklamalarda bulunulmuş öncelik hakkının kullanılması için gerekli olan yapı alacaklısı ipoteği konusunu ele alınmıştır. 
İkinci bölümde ise yapı alacaklısı ipoteğinin sırasını, hak sahiplerinin birbirlerine ve diğer rehin hakkı sahiplerine karşı durumlarını, öncelik hakkını, önceliği koşullarından tescili ve şartlarını daha sonra da öncelik hakkının kullanılmasını, şartlarını, ne zaman başvurulabileceğini, bu hakkın kullanılması için açılacak davaların hukuki nitelikleri, payların hesaplanması, Yapı alacaklısı ipoteğinin sona ermesi ve terkinine 
konularına değinilmiştir.

Abstract:
The subject of the study is to take priority of the subject to registration of this hypothec right as to other mortgages in terms of order. This priority mentioned above is in the rate of arising improvement in value as a result of the building value that added by the builder. Arising value as a result of providing labor, work and material of the builder by supplying the debt of the creditor of building is aimed to prevent from a being victim of building creditor by the law-maker. The law-maker adopts the labor as a superior value and protects it.
Although there is a legal hypothec right in accordance with the article 893/3rd of the TMK of buildig creditor hypothec which constituting the prerequisite of our study  is not enough to have a legal hypothec right alone to benefit from this protection. The conditions set by the law-maker must be provided.
Moreover, whether these conditions exist or not,is examined by applying concerned officer in order to establish the hypothec in property register directorates.  We can mention about a priority right if it is registered as hypothec creditor.
Registration alone is not considered sufficient. So the objective and subjective requirements must be met in order to use the priority right that allow using priority right arising from this law.
In the first part of the study, the concept, scope, structure of the creditor hypothec , the people who can request the registration of the creditor hypothec, the conditions of the creditor hypothec, the registration of the hypothec creditor and in order to use the priority right which is discussed on registration conditions is processed.
In the second part, the order of the building hypothec creditor,  the status of the right holders against each other and the other mortgage right holders, the registration of the priority right from the priority conditions and conditions afterwards using the right of priority, conditions, when can be applied, legal qualifications of lawsuits in order to use this right, calculation of shares, expiration of the building hypothec creditor and mentioned about abondenment subjects.