Kök kanalının kimyasal şekillendirilmesi sonrası dentini inceleme teknikleri: Bibliyometrik analiz
Techniques to examine dentin after chemical shaping of the root canal: Bibliometric analysis
Yazar: BURCU ATEŞ
Danışman: PROF. DR. BAHAR ÖZÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
kök kanal tedavisinde kemomekanik şekillendirme ve dezenfeksiyon amacıyla kanal içi dentin
yüzeyine uygulanan kimyasalların, dentinin temel yapısal özelliklerine etkilerinin incelendiği
araştırmaların yıllara göre dağılımı ve bu araştırmalarda kullanılan metodlarının bibliyometrik
analiz yöntemiyle tasnifi sonucu, dentine ait deneysel araştırma metodlarında güncel
eğilimlerin belirlenmesidir. Bu bibliyometrik analizde, 2001-2007 ve 2016-2022 yılları
arasında yayımlanmış, endodonti alanında güvenilir 2 süreli yayın; Journal of Endodontics
(JOE) ve International Endodontic Journal (IEJ) kullanılmıştır. Çalışmamızda analiz amacıyla iki
farklı arama stratejisi uygulandı. İlk analiz için elektronik veri tabanlarından WoS'a
başvurulmuştur. Belirlenen anahtar kelimelerle yapılan analiz sonucunda elde edilen
verilerden bibliyometrik ağ haritası oluşturmak için VOSviewer 1.6.6.0 yazılımı kullanılmıştır.
IEJ ve JOE dergilerinden 2001-2007 yılları arasında 640 yayına ulaşılmıştır. Bu dergilerdeki
2016-2022 yıllarına ait yapılan tarama sonucunda 634 makale elde edilmiştir. Manuel tarama
yönteminde 2001-2007 yılları arasında IEJ ve JOE dergilerinde 2141 yayın saptanmıştır. Bu
2141 yayından dentin inceleme tekniklerinin kullanıldığı 123 adet yayın elde edilmiştir. 2016-
2022 yılları arasında ise IEJ ve JOE dergilerinde 2719 yayın saptanmıştır. Bu 2719 yayının 121'i
dentin inceleme teknikleri ile ilgili olduğu görülmüştür. Bir diğer analiz başlığımız dergilerdeki
mevcut kategorileri, yayınlanma yılları ve aylarına göre değerlendirme olmuştur.
Kemomekanik preparasyonda kullanılan irrigantlar ve bunların kullanımı sonrası dentini
inceleme teknikleri de ayrıca sınıflandırılmıştır. Bu verilerle tablolar oluşturulup bulgular sayı
ve yüzde ile özetlenmiştir. VOSviewer 1.6.6.0 yazılımıyla, elde edilen ağ haritaları
incelendiğinde en sık kullanılan anahtar kelimenin her iki incelenen dönemde de sodyum
hipoklorit olduğu görülmüştür. Aynı yazılımla yapılan, yazar atıf analizi incelendiğinde 2016-
2022 yılları arasında yazarlara ait atıf sayısının azaldığı belirlenmiştir. Manuel tarama
sonuçlarına bakıldığında 2016-2022 yılları arasında hem derleme çeşitlerinin oluştuğu hem
de sayısının dramatik şekilde arttığı görülmüştür. 2016-2022 yılları arasındaki incelemede
manuel tarama sonuçlarından artan derleme sayıları bulgusunun elektronik veri tabanındaki
azalan atıf sayısı sonucuyla korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Manuel yöntemle yapılan
çalışma sonucunda 2016-2022 yıllarında 2020 hariç NaOCl' nin her zaman en çok kullanılan
irrigant olduğunu saptanmıştır. Diğer irrigant kategorisinin 2001-2007 dönemlerinde her iki
dergide oransal olarak yüksek olduğu ve 2016-2022 dönemlerinde ise azaldığı tespit
edilmiştir. İrrigasyondan sonra dentin yapısına etkilerini inceleyen yüzey inceleme testleri ve
biyolojik testlerin en çok uygulanan teknikler olduğu görülmüştür. Kök kanalında kullanılan
kimyasalların dentin yapısına etkilerinin değerlendirildiği çalışmalarda kullanılan araştırma
metodlarının özellikle son yıllarda merak uyandıran dentin ultrastrüktürel analizine ait
çalışmaların olmasını beklemekteyken dentinin organik yapısınına ait araştırmaların bu 2
dergide en az sayıda olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
is to determine the current trends in the experimental research methods of dentin as a result
of the distribution of the studies on the effects of chemicals applied to the dentin surface for
chemomechanical shaping and disinfection in root canal treatment on the basic structural
properties of dentin by years and the classification of the methods used in these studies by
bibliometric analysis method. In this bibliometric analysis, 2 reliable periodicals in the field
of endodontics; Journal of Endodontics (JOE) and International Endodontic Journal (IEJ)
published between 2001-2007 and 2016-2022 were used. In our study, two different search
strategies were applied for analysis. For the first analysis, WoS, one of the electronic
databases, was consulted. VOSviewer 1.6.6.0 software was used to create a bibliometric
network map from the data obtained as a result of the analysis with the determined
keywords. From IEJ and JOE journals, 640 publications were reached between 2001-2007. As
a result of the search in these journals for the years 2016-2022, 634 articles were obtained.
In the manual search method, 2141 publications were found in IEJ and JOE journals between
2001-2007. Among these 2141 publications, 123 publications in which dentin examination
techniques were used were obtained. Between 2016 and 2022, 2719 publications were
identified in IEJ and JOE journals. Of these 2719 publications, 121 were found to be related
to dentin examination techniques. Another analysis topic was the evaluation of the available
categories in the journals according to the years and months of publication. The irrigants
used in chemomechanical preparation and the techniques of dentin examination after their
use were also categorized. Tables were created with these data and the findings were
summarized with numbers and percentages. When the network maps obtained with the
VOSviewer 1.6.6.0 software were analyzed, it was seen that the most frequently used
keyword was sodium hypochlorite in both studied periods. When the author citation analysis
performed with the same software was analyzed, it was determined that the number of
author citations decreased between 2016-2022. When the results of manual searches were
analyzed, it was observed that both the types of reviews and the number of reviews
increased dramatically between 2016 and 2022. In the analysis between 2016-2022, it was
determined that the finding of increasing number of reviews from the manual search results
correlated with the result of decreasing number of citations in the electronic database. As a
result of the study conducted with the manual method, it was determined that NaOCl was
always the most commonly used irrigant except for 2020 in 2016-2022. It was determined
that the other irrigant category was proportionally high in both journals in the 2001-2007
periods and decreased in the 2016-2022 periods. Surface examination tests and biological
tests, which examine the effects on dentin structure after irrigation, were the most
commonly used techniques. While we expected the research methods used in the studies
evaluating the effects of chemicals used in the root canal on dentin structure to be studies
on dentin ultrastructural analysis, which has aroused curiosity especially in recent years, it
was observed that the studies on the organic structure of dentin were the least in these 2
journals