Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğine başvuran hastalarda sürrenal kitlelerin değerlendirilmesi
Evaluation adrenal masses in patients applying to the endocrinology and matabolism diseases outpatient clinic at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital
Yazar: FATMA GÜLSER TİBETLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ SARIAKÇALI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Adrenal bezle ilgili herhangi bir semptom ve bulgu yokken herhangi bir sebeple yapılan bir görüntülemede izlenen adrenal kitlelere adrenal insidentaloma denir. Görüntüleme yöntemlerinin yaygın kullanımı insidentaloma görülme oranlarını arttırmıştır. Adrenal insidentalomalar genellikle benign ve hormonal açıdan nonfonksiyone kitlelerdir. Ancak nadiren de olsa malign özellik gösterebildiklerinden benign/malign ayrımı yapılmalıdır ve hormonal açıdan aktivite durumları değerlendirilmelidir. Fonksiyonel özellik gösteren adenomlar kadınlarda daha sık görülürken nonfonksiyonel özellikteki adenomlar erkeklerde daha sık görülmektedir.
Bu çalışmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine 01.01.2015-01.06.2023 tarihlerinde başvuran hastalardan bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans görüntülemede (MRG) sürrenal kitle ya da adenom izlenen 18 yaş üzeri kadın ve erkekler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamızın amacı hastaların adrenal kitlelerinin retrospektif olarak taranarak hasta yaşı, cinsiyet farkı, kitlelerin boyutu ve lokalizasyonu, hormonal aktivite durumları, operasyona verilen vakalarda görülen patolojik tanılarının incelenmesidir.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine 01.01.2015-01.06.2023 tarihleri arasında başvuran hastalardan BT ya da MRG görüntülemelerinde sürrenal kitle ya da adenom izlenen hastalar retrospektif olarak incelendi. Abdominal BT ya da MRG görüntülemelerinde sürrenal kitle ya da adenom izlenen 18 yaş üzeri toplam 152 kadın ve erkek hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan hastalar görüntüleme özellikleri ve hormonal değerlendirme sonuçlarına göre fonksiyone ve nonfonksiyone olarak sınıflandırıldı. Fonksiyone lezyonlar sürrenal Cushing sendromu, subklinik Cushing sendromu, Conn sendromu ve feokromasitoma olarak gruplandırıldı ve yaş, cinsiyet, kitle boyutu, lokalizasyon verileri kayıt altına alındı. Opere olan vakalarda patoloji sonuçları incelendi ve gruplandırıldı.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğinde takipli 152 hastanın dahil edildiği çalışmamızda, hastaların 99'u kadın, 53'ü erkektir. Hastaların ortalama yaşı 54.08±12.28 yıldır. Hastaların %82.9'unda unilateral %17.1'inde bilateral adrenal kitle mevcuttu. Hastalarda en çok görülen fonksiyone kitle subklinik Cushing sendromu idi. Hastaların 8'inde sürrenalde malignite tespit edilmiştir. Malignite tespit edilen hastaların %87.5'i erkek %12.5'i kadındır. Malignite tespit edilen hastalarda adrenal kitle boyut ortalaması, benign olarak değerlendirilen hastalardaki kitle boyut ortalamasına göre anlamlı olarak daha büyüktür. Hastaların 25'i Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde opere edilmiş olup histopatolojik olarak %28'i adrenokortikal adenom, %20'si feokromasitoma, %16'sı diğer organ malignitelerinin metastazı, %16'sı kistik lezyon, %12'si myelolipom, %8'i onkositik adrenokortikal karsinom tespit edilmiştir.
Çalışmamızda adrenal kitlelerin kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görüldüğü, çoğunlukla unilateral yerleşimli, nonfonksiyone ve benign karakterde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte adrenal kitle ile başvuran her hasta benign/malign ayrımı ve fonksiyone kitlelerin ekartasyonu açısından mutlaka değerlendirilmelidir. Adrenal kitlelerin değerlendirilmesi ve takibi ile ilgili örneklemin daha geniş olduğu prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Adrenal İnsidentaloma, Subklinik Cushing Sendromu, Nonfonksiyone Adenom

Abstract:
Adrenal incidentaloma refers to adrenal masses observed incidentally during imaging studies performed for any reason, even in the absence of symptoms or signs related to the adrenal gland. The widespread use of imaging techniques has increased the incidence of incidentalomas. Adrenal incidentalomas are generally benign and hormonally nonfunctional masses. However, they can rarely exhibit malignant characteristics, so it is important to evaluate their benign/malign distinction and assess their hormonal activity status. Functional adenomas, which exhibit hormonal activity, are more commonly observed in women, while nonfunctional adenomas are more common in men.
In our thesis study, individuals aged 18 and above who applied to the Endocrinology and Metabolism Diseases Outpatient Clinic at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital between 01.01.2015 and 01.06.2023 and were observed to have adrenal masses or adenomas in computed tomography (CT) or magnetic resonance imaging (MRI) were included in the study, both for males and females. The objective of our study is to retrospectively analyze patients in terms of adrenal masses. We aim to investigate factors such as patient age, gender differences, size and localization of masses, hormonal activity status, and pathological diagnosis rates in cases undergoing surgery.
Between 01.01.2015 and 01.01.2023 patients who applied to the Endocrinology and Metabolism Diseases Outpatient Clinic at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital and were observed to have adrenal masses or adenomas in CT or MRI scans were retrospectively examined. A total of 152 male and female patients aged 18 and above, who were observed to have adrenal masses or adenomas in abdominal CT or MRI scans, were included in the study. The patients included in the study were classified as functional or nonfunctional based on imaging characteristics and hormonal evaluation results. Functional lesions were classified into adrenal Cushing's syndrome, subclinical Cushing's syndrome, Conn syndrome and pheochromocytoma. Data such as age, gender, mass size and localization were recorded. Pathology results of cases that underwent surgery were examined and categorized.
In our study, which included 152 patients followed up at the Endocrinology and Metabolism Diseases Outpatient Clinic of Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital, 99 of the patients were female and 53 were male. The average age of the patients is 54.08±12.28 years. In %82.9 of the patients, there is a unilateral adrenal mass, while in %17.1 bilateral adrenal masses are present. The most commonly observed functional mass in patients is subclinical Cushing's syndrome. Adrenal malignancy was detected in %8 of the patients. Among the patients with detected malignancy %87.5 are male and %12.5 are female. In patients with detected malignancy, the average size of adrenal masses is significantly larger compared to the average size in patients considered benign. 25 percent of the patients have undergone surgery at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital, with histopathological findings revealing %28 adrenocortical adenoma, %20 pheochromocytoma, %16 metastasis of malignancies from other organs, %16 cystic lesions, %12 myelolipoma, and %8 oncocytic adrenocortical carcinoma.
In our study, adrenal masses were observed more frequently in females than males, predominatly located unilaterally, and mostly characterized as nonfunctional and benign. However, every patient presenting with an adrenal mass should be thoroughly evaluated for the benign/malignant distinction and the excision of functional masses. There is a need for prospective studies with a larger sample size regarding the evaluation and follow up of adrenal masses.
Keywords: Adrenal Incidentaloma, Subclinical Cushing's Syndrome, Nonfunctional Adenoma