Afyonkarahisar ili yoğun bakım ünitelerinde ve palyatif serviste yatan hastaların yakınlarındaki uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeyi
Sleep quality, anxiety, and depression levels in relatives of patients hospitalized in intensive care units and palliative care services in Afyonkarahisar
Yazar: SÜMEYYE YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. TUBA BERRA SARITAŞ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Bu araştırma; yoğun bakım ünitemizde ve palyatif serviste yatmakta olan hasta yakınlarının uyku kalitesinin, anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi ayrıca bu durumların yaş cinsiyet medeni durum eğitim durumu hastaya yakınlık durumu ile bağlantısının saptanması amacıyla yapılmıştır.
Gereç Ve Yöntemler: Çalışmamız Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesinde 04.09.22- 04.09.23 tarihleri arasında yoğun bakımımızda veya palyatif serviste yatmış toplam 151 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Psikiyatrik hastalık öyküsü veya hastası 1 haftadan daha kısa süreli yatmış olan hasta yakınları çalışmaya dahil edilmedi. Hasta yakınlarının yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, hastaya yakınlık durumu değerlendirildi. Uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Depresyon, anksiyete semptomları sırasıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile değerlendirildi.
 Katılan kişilerin yaş ortalaması 47,48 ve standart sapması 14,93 olarak hesaplandı. Katılımcıların %49,7'si kadın ve %50,3'ü erkektir. Kişilerin %87,4'ü evli ve %11,9'u bekardır. Eğitim durumları incelendiğinde kişilerin %4'ünün okuryazar olmadığı, %29,1'inin ilkokul ve altı olduğu, %21,9'unun ortaokul mezunu olduğu, %15,9'unun lise mezunu olduğu ve %18,5'inin yüksekokul mezunu olduğu ve %10,6'sının lisans ve üstü mezunu olduğu bulunmuştur. Kişilerin yakınlık durumları incelendiğinde %65,6'sının 1.derece akraba, %11,3'ünün 2.derece akraba, %9,3'ünün uzaktan akraba ve %13,9'unun eş cevabını verdiği belirlendi.
Bulgular: Hasta yakınlarının %63,6'sının anksiyete ve %53,6'sının depresyon semptomlarına sahip olduğu görüldü.Hasta yakınlarından % 97,4'ü kötü uyku ile ilişkilendirilmiştir.Kişilerin Pittsburg Uyku İndeksi skorlarının ortalaması 9,61±3,16 olarak; Beck Depresyon ölçeği skorlarının ortalaması 16,61±11,18 ve Beck Aksiyete ölçeği skorlarının ortalaması 17,66±14,14 olarak elde edildi.Analizler sonucunda 1.derece akraba cevabını veren kişilerin Pittsburgh uyku indeksleri uzaktan akraba cevabını veren kişilerin uyku indekslerinden yüksektir. Kadınların depresyon skorları erkeklerin skorlarından yüksektir. 1.derece akraba ve eş cevabını veren kişilerin depresyon skorları 2.derece akraba cevabı veren kişilerin skorlarından yüksektir. 70 yaş ve üzeri grubunun anksiyete skorları 31-43 yaş grubundan yüksektir. Kadınların anksiyete skorları erkeklerin skorlarından yüksektir. Eş cevabını veren kişilerin anksiyete skorları 2.derece akraba cevabı veren kişilerin skorlarından yüksektir. Yoğun bakımda bulunan hasta yakınlarının Pittsburgh Uyku İndeksi, palyatif bakımdaki hasta yakınlarınınkinden daha yüksektir. Palyatif bakımda bulunan hasta yakınlarının ise Beck Anksiyete puanları, yoğun bakım hasta yakınlarınınkine göre daha yüksektir.
Sonuç: Yoğun bakım ve palyatif servis hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeylerinin arttığı ve uyku kalitelerinin bozulduğu göz önüne serilmiştir. Ayrıca depresyon ve anksiyete düzeylerinin yükselmesiyle uyku kalitesinin de bozulduğu gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hasta yakını, anksiyete, depresyon, uyku kalitesi.

Abstract:
Objectives: This study was conducted to determine the sleep quality, anxiety, and depression levels of relatives of patients hospitalized in our intensive care unit and palliative service, as well as to establish the connection of these conditions with age, gender, marital status, educational status, and closeness to the patient.
Materials And Methods: Our study was conducted at Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital between 04.09.22 and 04.09.23 with a total of 151 relatives of patients hospitalized in our intensive care unit or palliative ward. Relatives with a history of psychiatric illness or whose patients were hospitalized for less than 1 week were not included in the study. Age, gender, marital status, educational status, and proximity to the patient were evaluated. Sleep quality was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Depression and anxiety symptoms were evaluated using the Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI), respectively.
The mean age of the participants was 47.48 years with a standard deviation of 14.93. Of the participants, 49.7% were female and 50.3% were male. Among the participants, 87.4% were married and 11.9% were single. Regarding educational status, 4% of the respondents were illiterate, 29.1% were primary school graduates or below, 21.9% were secondary school graduates, 15.9% were high school graduates, 18.5% were college graduates, and 10.6% had a bachelor's degree or higher education. When the closeness to the patient was analyzed, 65.6% were 1st degree relatives, 11.3% were 2nd degree relatives, 9.3% were distant relatives, and 13.9% were spouses.
Results: It was found that 63.6% of the patient relatives had anxiety symptoms and 53.6% had depression symptoms. Additionally, 97.4% of the patient relatives were associated with poor sleep quality.  The mean Pittsburgh Sleep Quality Index score was 9.61±3.16, the mean Beck Depression Inventory score was 16.61±11.18, and the mean Beck Anxiety Inventory score was 17.66±14.14. As a result of the analysis, the Pittsburgh sleep indices of those who answered as 1st degree relatives were higher than those who answered as distant relatives. Women's depression scores were higher than men's scores. The depression scores of 1st degree relatives and spouses were higher than those of 2nd degree relatives. The anxiety scores of those aged 70 and above were higher than those of the 31-43 age group. Women's anxiety scores were higher than men's. The anxiety scores of those who answered as spouses were higher than those of 2nd degree relatives. The Pittsburgh Sleep Quality Index scores of relatives of patients in intensive care were higher than those of relatives of patients in palliative care. However, the Beck Anxiety scores of relatives of patients in palliative care were higher than those of relatives of patients in intensive care.
Conclusions: It has been shown that anxiety and depression levels in relatives of intensive care and palliative service patients increased and sleep quality deteriorated. Additionally, as depression and anxiety levels increase, sleep quality deteriorates.
Keywords: Patient relatives, anxiety, depression, sleep quality.