Psikolojik esneklik, öz şefkat, algılanan stres ve evlilik kalitesinin bazı demografik değişkenler ve aralarındaki ilişki açısından incelenmesi
An examination of the relationship among the psychological flexibility, self compassion, perceived stress and marital quality and with some demographic variables
Yazar: ELİF ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TİBET
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Kalite = Quality ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility ; Stres = Stress ; Öz duyarlılık = Self compassion ; İlişki kalitesi = Relationship quality

Özet:
Bu araştırmanın amacı; psikolojik esneklik, öz şefkat, algılanan stres ve evlilik kalitesi kavramlarının birbirleri ile olan ilişkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İncelenen bir diğer unsur ise katılımcıların sosyodemografik özelliklerine (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, ekonomik durum, evlilik sayısı, evlilik süresi ve çocuk sayısı) göre psikolojik esneklik, öz şefkat, algılanan stres ve evlilik kalitesi düzeylerindeki farklılıkların değerlendirilmesidir. Bu amaçla Demografik Bilgi Formu, Kabul ve Eylem Formu II, Öz-duyarlık Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Evlilik Kalitesi Ölçeği katılımcılara çevrim içi şekilde uygulanmıştır. Çalışmaya 2021 yılında Ankara'da yaşayan evli bireylerden 553 kişi katılım göstermiştir. Elde edilen veriler normal dağılım göstermediğinden sosyodemografik özellikler ile ölçekler arasındaki ilişkileri analiz etmede Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkileri analiz etmede ise Spearman sıralama korelasyon katsayısından yararlanılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik esneklik, öz şefkat, algılanan stres ve evlilik kalitesinin her biri arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Öz şefkatin olumsuz alt boyutları, algılanan stresin yetersiz öz yeterlik algısı ve stres/rahatsızlık algısı alt boyutları ve psikolojik katılık ile evlilik kalitesinin tartışma alt boyutu arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki, tartışma alt boyutu arasındaysa negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Değişkenler arası diğer ilişkiler ve demografik özelliklere göre anlamlı farklılıklar, literatürle ilişkilendirilerek tartışılmıştır.

Abstract:
This research aims to analyse the relations between psychological flexibility, self compassion, perceived stress, and marital quality. In accordance with this purpose, correlational survey model was used. In addition to this, the differences according to the participant's socio-demographic characteristics (sex, age, educational level, employment status, economic condition, number of marriages, duration of marriage, and number of children) with psychological flexibility, self compassion, perceived stress, and marital quality were analysed. For this purpose, Demographic Information Form, Acceptance and Action Questionnaire-II, Self-Compassion Scale, Perceived Stress Scale, and Marital Quality Scale were carried out with the participants online. 553 married individuals living in Ankara in 2021 participated to this study. Since the gathered data do not show normal distribution, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test were applied to analyse the relations between socio-demographic characteristics and scales. Spearman's rank correlation coefficient was conducted to analyse the relations between scales. Based on the results of the analyses, it was determined that there are significant relations between each variable which are psychological flexibility, self-compassion, perceived stress, and marital quality. It was determined that there are significant and positive relations between the negative sub-dimensions of self compassion, the sub-dimensions of perceived stress, psychological inflexibility, and the discussion sub-dimension of marital quality. Also, there is negative and significant relation between the above-mentioned scales and the compassion sub-dimension of marital quality. Other relations between scales and significant differences in demographic characteristics were discussed in relation to the literature.