Yeni medyada etik ve haberlerin doğruluk sorunu üzerine bir inceleme: teyit.org ve dogrulukpayi.com örneği
An analysis on the problem of accuracy of news and ethics in new media: The examples of teyit.org and dogrulukpayi.com
Yazar: SELİN MADEN
Danışman: DOÇ. DR. MURAD KARADUMAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Doğruluk = Accuracy ; Etik = Ethics ; Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Sanal gazeteler = Online newspapers ; Sosyal medya = Social media ; Web siteleri = Web sites ; Yeni medya = New media ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Teknoloji alanında kaydedilen ilerlemeler, insanlık tarihini derinden etkileyen önemli gelişmelerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu etkileyici gelişmelerden biri de internet ve bilgisayar teknolojilerinin ortaya çıkışıyla birlikte dönüşen habercilik kavramıdır. 20. yüzyılda popülerleşen yeni medya, habercilik faaliyetlerinin sanal ortamlar üzerinden yürütülmesini olanaklı hale getirmiştir. Yeni ortamların gelişmesiyle birlikte yeni habercilik türlerinin oraya çıkışı, dijital çağ olarak adlandırılan günümüzde haberciliği etkileyen unsurların başında gelmektedir. Teknolojinin yarattığı bu yeni ortamlar sağladığı avantajlar vasıtasıyla habercilik alanına katkı sunarken, değer kaybı yaşanmasına da yol açmıştır. Gelişen teknolojiler haberciliğe ilişkin kavramların yeniden gözden geçirilmesi zorunluluğunu doğurmuştur. Bu dönüşüm sürecinde geleneksel habercilikte var olan etik ilkelerin yeni medya ortamlarında yitime uğraması, çeşitli etik sorunları beraberinde getirmiştir. Bu sorunların başında ise haberlerin doğruluğu gelmektedir. İnternet mecralarında dolaşıma giren yalan haberlerin niceliksel artışı,  haberlerin doğruluğuna ilişkin çalışmalar yürüten haber doğrulama platformlarının kurulmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada haberciliğin dönüşümü bağlamında sanal mecralarda yayılan haberlerde yapılan etik ihlaller tespit edilmiştir. İnternetin gelişen teknolojiler ile birlikte yeni bir görünüm kazanan habercilik üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmada örneklem olarak haberlerin teyit edilmesine yönelik analizler yapan teyit.org ve dogrulukpayi.com doğrulama siteleri ele alınmıştır. Belirlenen iki site 1 Mart-31 Mart 2019 tarihleri arasında içerik analizi yöntemiyle incelenerek, haberciliğin teknolojilerin gelişimine paralel olarak geçirdiği dönüşüm araştırılmıştır. Elde edilen verilere göre, teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni habercilik türlerinin haberciliği etkilediği sonucuna varılmış ve bu bağlamda yeni medyanın haberciliğe sağladığı olanaklar ile ivme kazanan etik ihlaller arasında bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Technological innovations have caused some important developments affecting human history. One of these innovations is making news with the emergence of internet and computer technology. The field of new media provided news to spread on virtual environments within the 20th century. Appearance of new types of making news has affected news making field broadly in today's digital world. While technology has helped news making to develop through the recent developments, it has also caused it to lose its value. Developing technology has caused the concepts of news making to be reviewed one more time. In this process of development, the ethical rules of traditional news making have been lost in new media environments, which caused some ethical problems to occur. One of the most important problems is the reliability of the news. The increasing rate of false news on the internet has caused some platforms to appear, which check the reliability of these news. In this study, through the development of news making, some ethical problems have been identified in the news on virtual environments. The effects of internet on news making have been investigated through the developing technology. In this study, the sample was used as the sites of teyit.org and dogrulukpayi.com, which analyze and try to check the reliability of the news. These websites were investigated for the term between the March 1st and April 1st, 2019 through the method of content analysis, through which the development of news making was tried to be identified in accordance with the technological developments. Based on the data provided, it was suggested that new media types affect the types of news. Accordingly, there is a contradiction between the advantages that new media provides to the field of making news and the increasing ethical issues.