Kur'an'ın anlaşılmasında sözlü hitabın rolü
The role of the oral discourse in the understanding of the Qur'an
Yazar: SÜLEYMAN GEZER
Danışman: PROF.DR. HALİS ALBAYRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Sözlü kültürden yazılı kültüre geçişle birlikte Kur'an'ın belli bir dönüşüm kazandığıaçıktır. Özellikle Kur'an'ın sözlü ve yazılı kültür arasında geçişi sağlayan ayırıcı birmetin olmasından dolayı Kur'an'ın oluşum sürecinin dikkate alınması daha bir önemkazanmaktadır. Çünkü Kur'an'ın oluşum sürecinde kullanılan dil, sözlü kültüre ait özelliklertaşıyan hitabî bir dildir. Muhataplarına seslendiği bu dil daha sonraları yazıya geçirilerekmushaf halini almıştır. Muhatapların farklılaşması sonucu veya başka bir deyişleKur'an'ın sözlü hitaptan yazılı hitaba dönüşmesiyle birlikte mahiyeti ve anlamı konusundabirtakım değişimler olmuştur. Bu açıdan sözlü ve yazılı kültürün dikkate alınmasının,Kur'an hakkında meydana gelen dönüşümlerin yakalanması bakımından önemliolduğunu düşünüyoruz.Bu çalışmanın birinci bölümünde sözlü kültür ve bunun dayandığı zihinsel yapınıntemel özellikleri hakkında bilgi verilerek Kur'an metninin dayandığı kültürel alt yapıirdelenecektir. Ayrıca Kur'an'ı anlamada temel teşkil edecek olan sözlü ve yazılı kültürarasındaki bazı farklara yer verilecektir. Daha sonraki bölümde ise Kur'an metni, sözlüdil ve kültür bakımından ele alınarak, Kur'an metninde ve üslubunda mevcut olan tekrarlar,yeminler, mübhem anlatımlar ve hazf gibi konulara değinilecektir. Son bölümdeise genel bir değerlendirmenin yanı sıra sözlü bir metin olan Kur'an'ın nasıl anlaşılmasıve yorumlanması gerektiği üzerinde bazı değerlendirmelerde bulunulacaktır.Tez izleme jürisinde bulunan hocalarım Prof. Dr. Nahide Bozkurt ve Prof. Dr.Ömer Özsoy'a katkılarından dolayı teşekkür ederim. Bilhassa bu çalışmanın şekillenmesindegörüş ve eleştirilerini benden esirgemeyen hocam Prof. Dr. Halis Albayrak'a şükranlarımıifade etmek isterim.

Abstract:
The study generally consists of the processes that take place in theunderstanding of Quran together with the transition from verbal culture to writtenculture. Taking into account to formation process of Quran over comes intoquestion because especially Quran is a distinctive text which provides transitionbetween verbal and written cultures.In the first chapter of the study, giving information about verbal cultureand basic features of intellectual structure on which verbal culture depends,culturel structure upon which Quran text relies is dealt with. Some differencesbetween verbal and written culture that constitute basis in the understanding of theQuran were given place. According as this, the people who live on verbal cultureare societies that not yet discovered inscription, and depending on this, have notbookish culture.Second chapter of the study consists of an evaluation of The Quran?s wayof addressing. Especially in the context of verbal culture upon which in the firstchapter laid stress and verbal language used depending on this Quran text istreated. Because Quran is revealed to Arabians living in verbal culture, its a usualstuation that it conveys elements belonging to verbal culture and verbal languagein its expressions and styles. Some evaluations were made on undeterminedexpressions, repetitions, attestations and elision(hazf) subjects present in verbalnarration.The third chapter was allocated to being understood of Quran, as a textbehind which verbal culture is dominant. İt?s a usual stuation that there are somemeaning gaps from the point of interlocutors who lived after revelation period andfaced a completed and in a book form Quran text