Hava aracı bakım eğitimi analizi: Türkiye örneği
Aircraft maintenance training analysis: The case of Turkey
Yazar: FATİH BOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN AÇIKEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK GÜNEŞ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Uçak Mühendisliği = Aeronautical Engineering

Özet:
Zamanında ve güvenilir bir şekilde gerçekleştirilmiş bakım faaliyetleri, emniyetli 
ve maliyet etkin uçuş operasyonları gerçekleştirilmesini sağlar. Bunu sağlayacak en kritik 
faktör de hava aracı bakım personelidir. Hava aracı bakım hangarlarında, havayolu 
organizasyonlarının teknik kısımlarında, hava aracı komponent bakım kuruluşlarında, 
bakım faaliyetlerini gerçekleştiren, hava aracı bakım personellerinin yetkin insan kaynağı 
olarak yetiştirilebilmesi gerekliliği, bakım eğitiminin önemini ortaya çıkarmaktadır. 
Türkiye'de hava aracı bakım eğitimi; ortaöğretim kurumlarında, üniversitelerde, özel 
eğitim kurslarında, havayolu organizasyonlarının ve bakım kuruluşlarının eğitim 
departmanlarında ve uçuş eğitim okullarında verilmektedir. Eğitimcilerin yetkinliği, 
eğitim kalitesinin artırılmasında önemlidir. Genellikle hava aracı bakım eğitimi veren,
eğitim kurum ve kuruluşlarının ders planlarının teorik eğitim ağırlıklı olduğu ve bunun 
yanı sıra bakım eğitiminde, gerçek bakım ortamında kazanılan pratik eğitimin önemi
vurgulanmaktadır. Hava aracı bakım faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için hava aracı 
bakım personelinin, yabancı dil, mesleki bilgi, bakım deneyimi gibi gerekli yetkinlikleri 
sağlaması gerekmektedir. Bu gereksinimleri sağlayan hava aracı bakım personeli, hava 
aracı bakım lisansına sahip olur ve hava aracı üzerindeki bakım faaliyetlerini 
gerçekleştirebilir. Yapılan literatür araştırmasında, hava aracı bakım eğitimi ile ilgili 
çalışmaların kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu çalışmada, hava aracı bakım eğitiminin 
öneminin kavranması, bakım eğitimdeki yetersizliklere çözümler üretmesi ve niteliğinin 
artırılması amaçlanmış ve bu doğrultuda hava aracı bakımında çalışan ve/veya eğitim 
almış, 735 katılımcıyla yapılan anket çalışması ile desteklenerek literatüre katkı 
sağlanmıştır.

Abstract:
Timely and reliable maintenance activities ensure the safe and cost-effective 
operation of flight operations. The most critical factor in ensuring this is aircraft 
maintenance personnel (AMP). The necessity of training AMP as competent human 
resources, who perform maintenance activities in aircraft maintenance hangars, technical 
departments of airline organizations, and aircraft component maintenance organizations, 
reveals the importance of maintenance training. Aircraft maintenance training (AMT) in 
Turkey; It is given in secondary education institutions, universities, special training 
courses, training departments of airline organizations and maintenance organizations and 
flight training schools. The competency of educators is an important factor in improving 
the quality of education. Generally, the lesson plans of educational institutions and 
organizations that provide AMT are focused on theoretical education, and in addition, the 
importance of practical training gained in the real maintenance environment is 
emphasized in AMT. This can be achieved by ensuring that AMP have the necessary 
competencies, such as foreign languages, professional knowledge and maintenance 
experience, to maintenance operations. AMP who meet these requirements have an 
aircraft maintenance license and can perform maintenance operations. In the literature 
research, it has been observed that studies on aircraft maintenance training processes are 
limited. In this study, it was aimed to understand the importance of AMT, to produce 
solutions to the deficiencies in maintenance training and to increase its quality, and in this 
way, it contributed to the literature by supporting a survey conducted with 735 
participants who worked and/or received training in aircraft maintenance.