Eleştirel jeopolitik bağlamda Türkiye'nin Suriye'ye düzenlediği harekâtlar (2016 – 2020) : Gazetelerin analizi
Turkey's operations in Syria in a critical geopolitical context (2016 – 2020): Analysis of newspapers
Yazar: MUSTAFA NAİR
Danışman: PROF. DR. MUTLU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Gazetecilik = Journalism ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Eleştirel jeopolitik = Critical geopolitics ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis

Özet:
Türkiye'nin güney sınırının 877 km'lik bölümünü oluşturan Suriye, jeopolitik ve stratejik anlamda oldukça önemli ve değerlidir. Bu sınır hattına yakın Suriye bölgelerinin silahlı ve bölücü terör örgütlerinin kontrolü altına girmesi Türkiye'yi güç durumda bırakabilecek olayların meydana gelmesine yol açabilir. Bu sebeple Türkiye bölücü terör örgütlerine karşı(PYD/IŞİD) harekâtların ilki olacak olan 24 Ağustos 2016 tarihinde Fırat Kalkanı Harekâtı'nı düzenleyerek en azından Türkiye'nin sınır hattına yakın Suriye topraklarında Suriye yerel halkının yaşayabilmesine ve kontrolünün onların elinde olmasını sağlayabilecek ilk adımı atmıştır. Devamında 8 Ekim 2017 'de İdlip Operasyonu, 20 Ocak 2018'de Zeytindalı Harekâtı, 9 Ekim 2019'da Barış Pınarı Harekâtı ve son olarak 27 Şubat 2020'de ise Bahar Kalkanı Harekâtı düzenlenleyerek bölgedeki düzenin sağlanması pekiştirilmek istenmiştir. Fakat bu harekâtların gerçekleşmeden önce iç ve dış kamuoyunda harekâtların haklı gerekçelere dayandırılması ve doğru anlatılması gerekmektedir. Bu gerekçeleri kamuoyuna anlatmak isteyen dönemin siyasileri ve bürokratları jeopolitik söylemlere başvurmuşlardır. Böylece toplum üzerinde harekâtların haklılığı konusunda etki oluşturulmak istenmiştir.
Türkiye'deki yayın organlarının iç ve dış kamuoyunun dikkatini çekecek ve gerektiğinde harekâta sebep olabilecek haklı gerekçeleri eleştirel bir jeopolitik bakış açısıyla sunmaları gerekmektedir. Bu gerekçelerin doğru ve etkili bir şekilde anlatılması toplumun bilinçlenmesine katkı sağlamaktadır. Nitel bakış açısı kullanılarak yapılan bu çalışmada Türkiye'nin Suriye'ye başlattığı harekâtlar öncesi dönemin siyasilerinin ve bürokratlarının söylem ve eylemlerini eleştirel jeopolitik bağlamda konu edinmiştir. Basın organları da bu konuda çeşitli söylemler ve temsillerle Türkiye'nin Suriye ile güney sınırının güvenliğini sağlama ve kontrolsüz göçü önleme çabalarını kamuoyuna aktarmışlardır.

Abstract:
Syria, which forms the 877 km land border of Turkey's southern border, is quite important and valuable in geopolitical and strategic terms. The control of armed and separatist terrorist organizations in Syrian regions close to this border line could lead to events that could put Turkey in a difficult position. For this reason, Turkey took the first step to ensure that the local Syrian population could live and control Syrian lands close to Turkey's border by organizing Operation Euphrates Shield on August 24, 2016, which would be the first of the operations against separatist terrorist organizations (PYD/ISIS). Subsequently, Operation Idlib on October 8, 2017, Operation Olive Branch on January 20, 2018, Operation Peace Spring on October 9, 2019 and finally Operation Spring Shield on February 27, 2020 were organized in order to reinforce the order in the region. However, before these operations take place, the operations must be based on justified reasons and explained correctly in the domestic and foreign public opinion. The politicians and bureaucrats of the period who wanted to explain these reasons to the public resorted to geopolitical discourses. In this way, it was aimed to create an effect on the society regarding the justification of the operations.
The media outlets in Turkey need to present the justified reasons that will attract the attention of the domestic and foreign public opinion and that can cause operations when necessary, from a critical geopolitical perspective. Explaining these reasons correctly and effectively contributes to the awareness of the society. This study, which uses a qualitative perspective, examines the discourses and actions of the politicians and bureaucrats of the period before the operations Turkey launched in Syria in a critical geopolitical context. The press also conveyed to the public the efforts to ensure the security of Turkey's southern border with Syria and to prevent uncontrolled migration with various discourses and representations on this issue.