İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon (İİH) hastalığında antinöronal membran antikorlarının araştırılması
Investigation of antineuronal antibodies in idiopathic intracranial hypertension (IIH)
Yazar: BERRAK YETİMLER
Danışman: PROF. DR. ERDEM TÜZÜN ; DOÇ. DR. CEM İSMAİL KÜÇÜKALİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Glial fibriler asidik protein = Glial fibrillary acidic protein ; Hipertansiyon = Hypertension ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Sodyum-potasyum değiştirici ATPaz = Sodium-potassium-exchanging ATPase ; İntrakraniyal hipertansiyon = Intracranial hypertension

Özet:
İdiyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon (İİH), sekonder sebeplerle açıklanamayan ve artmış kafaiçi basıncı, baş ağrısı ve görsel bozukluklar gibi çeşitli özelliklerle kendini gösteren bir nörolojik sendromdur. Tipik hasta grubu, doğurganlık çağındaki aşırı kilolu kadınlardır. Günümüzde İİH patogenezi, net olarak anlaşılamamış durumdadır. Son yıllarda İİH etiyolojisi üzerine yapılan araştırmalarda immünolojik faktörler, yeni bir ilgi odağı haline gelmektedir. Çeşitli nörolojik ve psikiyatrik sendrom ile ilişkilendirilen antinöronal membran antikorları, nöroimmünolojik çalışmalarda ilgi çekici bir alan oluşturmuştur. Antinöronal membran antikorlarının tanımlanması, tanı ve tedavide büyük önem taşımaktadır.
Bu çalışmada, İİH olgularında antinöronal membran antikorları taranarak, olgu serum ve BOS örneklerinin hedeflediği aday bir antijen belirlenmesi ve böylece bu sendromun patogenezini açıklayabilecek immünolojik bir mekanizma önerilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmaya 58 adet İİH olgusu dahil edilmiş; serum ve BOS örnekleri elde edilmiştir. Olgu serumları ile nöroblastoma hücrelerinde yapılan immünpresipitasyon çalışmalarıyla elde edilen antijen kompleksleri, Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (LC-MS) yöntemiyle analiz edilmiştir. Değerlendirmelerin sonucunda İİH olgu serumlarının hedeflediği aday antijenler olarak Na+/K+ ATPaz iyon pompasının alfa alt birimleri ve glial fibriler asidik protein (GFAP) belirlenmiştir. Yapılan doğrulama çalışmalarında olgu serum ve BOS'larında Na+/K+ ATPaz'ın alfa-3 alt birimine karşı antikor belirlenememiştir. GFAP için yapılan hücre bazlı testlerde ise 2 olgu serumunda GFAP antikoru belirlenmiş; bir olgudaki GFAP antikoru konsantrasyonu, atak döneminde remisyon dönemindekine kıyasla daha yüksek seviyede bulunmuş, BOS örneklerinde ise antikor belirlenememiştir. Bulgular, İİH ile ortak bazı semptomlara sahip bir astrositopati olan GFAP antikoru ilişkili  meningoensefalit tablosunun, İİH olgularında hafif bir formda seyrediyor olma ihtimalini önermektedir. Bununla birlikte bu bulguların netlik kazanması için daha ileri çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Idiopathic Intracranial Hypertension (IIH) is a neurological syndrome presented with features like increased intracranial pressure, headache and visual disturbances which cannot be explained by secondary causes. Typical patient group is overweight women in reproductive age. The pathogenesis of İIH is not clearly understood. Recently,  immunological factors have become a new area of interest.
Various neurological and psychiatric syndromes have been associated with antineuronal membrane antibodies. Identification of these antibodies is very important in diagnosis and treatment.
In this study, we aimed to search for antineuronal membrane antibodies in IIH cases and to identify a target antigen in order to suggest inflammotary factors related to IIH patogenesis. 
58 IIH cases were included in the study and sera and CSF samples were obtained. Antigen complexes from sera were isolated by immunoprecipitation using neuroblastoma cells, then analyzed by Liquid Chromatography-Mass Spectrometry (LC-MS) method. Na+/K+ATPase ion pump alpha-3 subunit and glial fibrillary acidic protein (GFAP) were determined as candidate target antigens. IIFT tests were made for validation of Na+/K+ATPase alpha-3 subunit antibodies but the results were negative for both sera and CSF.  Cell-based assays were used for GFAP antibodies and found positive in two patients. Concentration of GFAP antibody in one case's serum was higher during the attack period compared to serum obtained during remission. For all CSF samples, the results were negative. IIH and GFAP meningoencephalitis share some symptoms. Therefore we may suggest that IIH may represent a slight form of GFAP astrocytopathy.  These results are needed to be clarified by further studies.