Menopozal insan over yüzey epitelindeki embriyonik kök hücrelerin oosit benzeri  ve blastosist benzeri hücrelere farklılaşmasında PTEN-PI3K-AKT-FOXO3 sinyal yolağının rolü
The role of PTEN-PI3K-AKT-FOXO3 in menopausal human ovarian surface epithelium during  differentiation from embryonic stem cells to oocyte like cells and blastocyst like cells
Yazar: TUNA ÖNAL
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KEMAL ÖZBİLGİN
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Postmenopozal kadınlarından alınan overlerin over yüzey epitelinden embriyonik benzeri kök hücrelerin elde edilmesi ve oosit benzeri hücrelere farklılaştırılması planlandı ve üç haftada farklılaşması beklenen hücrelerin birinci hafta, ikinci hafta ve üçüncü hafta sonlarında alınan örneklerden kök hücre belirteçleri ve bu dönemde PTEN-PI3K-AKT-FOXO3A sinyal yolağında oluşan değişikliklerin incelenmesi amaçlandı.
Materyal ve Metod: Çalışmaya Celal Bayar Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü ile Merkez Efendi Devlet Hastanesi Doğumevi Kliniğine çeşitli jinekolojik hastalıklar nedeni başvuran ve ile opere olan, etik onam formunu imzalayan, postmenopozal kadın hastalardan toplanan over doku örnekleri ve over doku örneklerinden elde edilen OYE hücre kültürleri birinci hafta, ikinci hafta ve üçüncü hafta örnekler alınarak rutin histokimyasal ve anti- OCT-4, anti-SSEA-4, anti-C-KİT, anti-VASA, anti- anti-ZP-4, anti-CK-18, anti-PTEN, anti-PI3K, anti-pAKT1/2/3, anti-FOXO3 primer antikorları kullanılarak avidin-biyotin-peroksidaz yöntemi ile indirekt immünohistokimyasal boyamalar uygulandı.
Bulgular: Over doku örneklerinin, Hematoksilen- Eozin ile boyanmış preparatlarında, postmenapozal kadınlardan alınmış olması nedeni ile primordial veya gelişmekte olan folliküller yapılar gözlenmedi . Tek katlı kübik epitel olarak over yüzey epiteli gözlendi. İmmunohistokimyasal incelemelerde Doku örneklerindeki OYE hücreleri arasında bulunan OCT-4, SSEA-4, C-KİT, eksprese eden kök hücrelerin olduğu gözlendi ve kortikal bölgede OCT-4 ve SSEA-4'te boyanma gözlenmezken, C-KİT, PTEN, PI3K, AKT, FOXO3A'da gözlendi. CK-18'de epitelde boyanma gözlendi. ZP-4, kök hücrelerin ve epitel hücrelerinin eksprese ettiği gözlendi. VASA'da tüm dokularda yaygın olarak eksprese edildiği gözlendi ve bu artefakt olarak değerlendirildi. Hücre kültürü örneklerinde OCT-4, SSEA-4 ikinci gün ve birinci hafta örneklerinde boyanırken, VASA ve C-KİT ikinci haftada, ZP-4 üçüncü haftada ve CK-18'in tüm haftalarda boyandığı gözlendi.
Sonuç: Alınan yüzey epitel hücreleri  üçüncü haftada "oosit benzeri" ve "blastosist benzeri" hücrelere dönüştükleri tespit edildi. Postmenopozlu kadınların overlerinde folliküller yapılar bulunmamasına rağmen yüzey epitel hücreleri arasında kök hücrelerin varlığı ilginç bulundu. Bu hücrelerden oosit benzeri hücrelerin gelişebileceği gösterildi. OYE hücreleri arasında bulunan kök hücrelerin, oosit ve/veya blastosist benzeri hücreye dönüşmesindeki sırasında PTEN-PI3K-AKT-FOXO3A yolağının aktif fonksiyon gösterdiği tespit edildi. OYE içerisinde bulunan kök hücrelerin varlığı ve oositlere dönüşebilme yeteneği, bu hücrelerin over yetmezliği vakalarında kullanılmasına olanak sağlayabileceği ve ayrıca OYE'den elde edilen kök hücrelerin veya embriyoların değişiklik dokulara farklılaştırılmasının, rejeneratif tıpta da yeni ufuklar açabileceği düşünüldü

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to obtain embryonic-like stem cells from the ovarian surface epithelium (OSE) which was taken from the postmenopausal women and planned to differentiate into oocyte-like cells and - from the samples taken at the end of the first, second and third week, stem cell markers and during this period, the changes comprised in the PTEN-PI3K-AKT-FOXO3A signal pathway were intended to be analysed.
Material and Method: The study, ovary tissue samples harvested from the postmenopausal women who signed the ethic consent form and applied to the Celal Bayar University Department of Obstetrics and Gynaecology and Merkez Efendi State Hospital Maternity Clinic due to some gynaecologic diseases also operated and OSE cell cultures obtained from the over tissue cells by getting samples in the first week, second week and third week and by applying indirect immunohistochemistry staining and the method of biotin peroxidase method using the routin histochemistry and anti- OCT-4, anti-SSEA-4, anti-C-KİT, anti-VASA, anti- anti-ZP-4, anti-CK-18, anti-PTEN, anti-PI3K, anti-pAKT, anti-FOXO3 were stained.
Results: In the stained preparates of over tissue samples stained by Hematoxilen- Eosin, primordial or developing follicular structures weren't observed due to taken by postmenopausal women. OSE was observed as a simple cuboidal epithelium. In the immunohistochemistry observations, it was observed that OCT-4, SSEA-4, C-KIT found between OSE cells in the tissue samples, stem cells which were exhaled and while in the cortical area in the OCT-4 and SSEA-4,staining wasn't observed, it was observed in C-KIT, PTEN, PI3K, AKT, FOXO3A. In CK-18, it was observed in the epithelium. The expression of ZP-4 stem cells and epithelium cells was observed. In VASA, in all tissues, the expression was widely observed and it was evaluated by artefact. In the cell culture samples, while OCT-4, SSEA-4 stained in the second day and in the first week sample, VASA and C-KIT were in the second week, ZP-4 was in the third week and CK-18 was stained during all weeks.
Conclusion: It was identified that in the third week, the gotten OSE cells turned into oocyte-like and blastocyst-like cells. Although the follicular structures weren't found in the ovaries of postmenopausal women, the existence of stem cells between OSE cells found interesting. From these cells, the possibility of development of oocyte-like cells has been showed. It was identified that while the stem cells between the OSE cells were changing into oocyte and /or blastocyst-like cells, the PTEN-PI3K-AKT-FOXO3A pathway showed active function. The existence of stem cells in the OSE and the ability to transform into oocyte. These cells can be used in the cases of ovary deficiency and also the differentiation of the stem cells got from OSE or embryos into different tissues can expand the horizon in the regenerative medicine.