Dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastalardan alınan örneklerden izole edilen mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılıkları ve dirençlerinin değerlendirilmesi
The evulation of the antibiotic sensitivity and resistance of the microorganisms which were isolated from the examples of the patients in the intensive care unit of general medicine
Yazar: AYTEKİN KOÇYİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURHAN BİLEN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatan hastaların çeşitli klinik örneklerinden alınan kültürlerinden izole edilen mikroorganizmaların tespit edilmesi antibiyotik duyarlılık ve direnç oranlarının belirlenmesidir. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinine ait floranın tespit edilmesi ve bu floraya uygun zaman kaybetmeden kombine ampirik antibiyotik tedavisi başlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; Atatürk Üniversitesi  Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen 1629 hastanın dosyası incelendi. Bu hastalardan alınan çeşitli mikrobiyolojik kültür örneklerinde üreme tespit edilen 568 hasta çalışmaya alındı. Veriler hastane sisteminden ve hasta dosyalarından retrospektif olarak elde edilecektir. Hastaların kültüründe üreme tespit edilen mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılık ve direnç oranlarının hesaplanması planlandı. Verilerin analizinde IBM SPSS statics 24.0 istatistik programından yararlanılacaktır. 
Bulgular: Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatarak takip edilen 1629 hasta dosyası retrospektif incelendi. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesine kabul edildikten sonra alınan kültür örneğinde üreme olan 568 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 277'si (%48,7) kadın, 291'i (%51,3) erkekti. Yaş ortalaması 65,7±17,3 olarak hesaplandı. En çok 194 (%34,1) hasta ile Acil Polikliniğinden direkt yoğun bakıma kabul edilmiştir. Yoğun bakıma en sık kabul edilme nedenleri 398 (%27,8) hasta kabulü ile solunum sıkıntısı olarak tespit edildi. Kabul edilen hastalarda en sık komorbid hastalık ise 351 (%35,6) oran ile malignite idi. Dahiliye yoğun bakım enfeksiyon atak sayısı 706 olarak tespit edildi. Dahiliye yoğun bakım enfeksiyon hızı ise %43,3 olarak hesaplandı. En sık görülen hastane kaynaklı enfeksiyonlar içinde 224 (%31,7) atak sayısı ile hastane kayneklı bakteriyemi (HKB) olarak tespit edildi. HKE'lerin en sık nedenleri gram(-) mikroroganizmalar olarak saptandı. Gram(-) enfeksiyon etkenlerinden ise A.baumannii tespit edildi. Gram(+) mikroorganizmalar içerisinden ise en sık metisilin dirençli koagülaz negatif stafilokok (MRKNS) enfeksiyon etkeni olarak tespit edildi. En çok izole edilen mikroorganizmlar; 230 adet A.baumannii, 202 adet MRKNS, 154 adet non-albicans candida, 99 adet K.pneumoniae, 92 adet Enterococcus spp., 61 adet extended spectrum beta laktamase pozitif (ESBL+) E.coli, 53 adet extended spectrum beta laktamase negatif (ESBL-) E.coli, 51 adet P.aeruginosa olarak tespit edildi.
A.baumannii birçok antibiyotiğe dirençli olarak tespit edildi. Yüksek direnç oranları görülen antibiyotikler arasında %99,1 seftazidim, %98,5 sefazolin, %92,6 imipenem, %96,2 ciprofloxacin, %92,6 piperacillin+tazobactam, %5,3 tigesiklin, %0 colistin sayılabilir. Sonuç olarak sadece colistine %100 duyarlıdır.
MRKNS'de bazı direnç oranları; %98,1 penicillin, %96,6 sefoksitin, %85,6 eritromisin, %1,4 vancomisin, %1,4 linezolid örnek olarak sayılabilir.
K.pneumoniae'de bazı direnç oranları; %95,7 ampisilin, %91,7 seftazidim, %90,7 sefotaxim, %11,2 amikasin, %7,6 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
Entereococcus spp.'de direnç oranları; %100 imipenem, %88,8 klindamisin, %85,8 ampisilin, %6,2 teikoplanin, %1,1 vancomisin, %1,1 linezolid olarak bulundu.
E.coli (ESBL+)'de drenç oranları; %100 ampisilin, %96,6 sefepim, %98,1 sefotaxim, %36,7 gentamisin, %6,7 amikasin, %6,6 imipenem, %0 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
E.coli (ESBL-)'de bazı drenç oranları; %90,9 ampisilin, %62 ciprofloxacin, %45,4 sefazolin, %18,6 gentamisin, %11,5 imipenem, %0 amikasin, %0 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
P.aeruginosa'da bazı drenç oranları; %100 ampisilin, %100 sefazolin, %45,1 imipenem, %81,8 tigesiklin, %80 sefperazon+sulbactam, %10 amikasin, %0 colistin olarak görüldü.
Sonuç: Hastanede yatan hastaların yatış süreleri uzadıkça HKE gelişme riski artmaktadır. Özellikle dahiliye yoğun bakıma alınan hastaların genel durumarının kötü olması ve komorbid hastalıklarının bulunması HKE gelişme riskini artırmaktadır. Hastane surveyans çalışmalarının çok sıkı takip edilmesi ve yıllık güncellenmesi önem arz etmektedir. Özellikle yoğun bakımda görülen mikroorganizmaların direnç oranları çok yüksek seyretmektedir. Kontaminasyonu önlemek için özellikle el yıkama alışkanlığı oluşturmak amaçlı eğitimler düzenlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım, Yoğun Bakım Enfeksiyonları, Antibiyotik, Antibiyotik Dirençleri, Yoğun Bakım Mikroorganizmaları.

Abstract:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatan hastaların çeşitli klinik örneklerinden alınan kültürlerinden izole edilen mikroorganizmaların tespit edilmesi antibiyotik duyarlılık ve direnç oranlarının belirlenmesidir. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinine ait floranın tespit edilmesi ve bu floraya uygun zaman kaybetmeden kombine ampirik antibiyotik tedavisi başlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; Atatürk Üniversitesi  Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen 1629 hastanın dosyası incelendi. Bu hastalardan alınan çeşitli mikrobiyolojik kültür örneklerinde üreme tespit edilen 568 hasta çalışmaya alındı. Veriler hastane sisteminden ve hasta dosyalarından retrospektif olarak elde edilecektir. Hastaların kültüründe üreme tespit edilen mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılık ve direnç oranlarının hesaplanması planlandı. Verilerin analizinde IBM SPSS statics 24.0 istatistik programından yararlanılacaktır. 
Bulgular: Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatarak takip edilen 1629 hasta dosyası retrospektif incelendi. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesine kabul edildikten sonra alınan kültür örneğinde üreme olan 568 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 277'si (%48,7) kadın, 291'i (%51,3) erkekti. Yaş ortalaması 65,7±17,3 olarak hesaplandı. En çok 194 (%34,1) hasta ile Acil Polikliniğinden direkt yoğun bakıma kabul edilmiştir. Yoğun bakıma en sık kabul edilme nedenleri 398 (%27,8) hasta kabulü ile solunum sıkıntısı olarak tespit edildi. Kabul edilen hastalarda en sık komorbid hastalık ise 351 (%35,6) oran ile malignite idi. Dahiliye yoğun bakım enfeksiyon atak sayısı 706 olarak tespit edildi. Dahiliye yoğun bakım enfeksiyon hızı ise %43,3 olarak hesaplandı. En sık görülen hastane kaynaklı enfeksiyonlar içinde 224 (%31,7) atak sayısı ile hastane kayneklı bakteriyemi (HKB) olarak tespit edildi. HKE'lerin en sık nedenleri gram(-) mikroroganizmalar olarak saptandı. Gram(-) enfeksiyon etkenlerinden ise A.baumannii tespit edildi. Gram(+) mikroorganizmalar içerisinden ise en sık metisilin dirençli koagülaz negatif stafilokok (MRKNS) enfeksiyon etkeni olarak tespit edildi. En çok izole edilen mikroorganizmlar; 230 adet A.baumannii, 202 adet MRKNS, 154 adet non-albicans candida, 99 adet K.pneumoniae, 92 adet Enterococcus spp., 61 adet extended spectrum beta laktamase pozitif (ESBL+) E.coli, 53 adet extended spectrum beta laktamase negatif (ESBL-) E.coli, 51 adet P.aeruginosa olarak tespit edildi.
A.baumannii birçok antibiyotiğe dirençli olarak tespit edildi. Yüksek direnç oranları görülen antibiyotikler arasında %99,1 seftazidim, %98,5 sefazolin, %92,6 imipenem, %96,2 ciprofloxacin, %92,6 piperacillin+tazobactam, %5,3 tigesiklin, %0 colistin sayılabilir. Sonuç olarak sadece colistine %100 duyarlıdır.
MRKNS'de bazı direnç oranları; %98,1 penicillin, %96,6 sefoksitin, %85,6 eritromisin, %1,4 vancomisin, %1,4 linezolid örnek olarak sayılabilir.
K.pneumoniae'de bazı direnç oranları; %95,7 ampisilin, %91,7 seftazidim, %90,7 sefotaxim, %11,2 amikasin, %7,6 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
Entereococcus spp.'de direnç oranları; %100 imipenem, %88,8 klindamisin, %85,8 ampisilin, %6,2 teikoplanin, %1,1 vancomisin, %1,1 linezolid olarak bulundu.
E.coli (ESBL+)'de drenç oranları; %100 ampisilin, %96,6 sefepim, %98,1 sefotaxim, %36,7 gentamisin, %6,7 amikasin, %6,6 imipenem, %0 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
E.coli (ESBL-)'de bazı drenç oranları; %90,9 ampisilin, %62 ciprofloxacin, %45,4 sefazolin, %18,6 gentamisin, %11,5 imipenem, %0 amikasin, %0 tigesiklin, %0 colistin olarak tespit edildi.
P.aeruginosa'da bazı drenç oranları; %100 ampisilin, %100 sefazolin, %45,1 imipenem, %81,8 tigesiklin, %80 sefperazon+sulbactam, %10 amikasin, %0 colistin olarak görüldü.
Sonuç: Hastanede yatan hastaların yatış süreleri uzadıkça HKE gelişme riski artmaktadır. Özellikle dahiliye yoğun bakıma alınan hastaların genel durumarının kötü olması ve komorbid hastalıklarının bulunması HKE gelişme riskini artırmaktadır. Hastane surveyans çalışmalarının çok sıkı takip edilmesi ve yıllık güncellenmesi önem arz etmektedir. Özellikle yoğun bakımda görülen mikroorganizmaların direnç oranları çok yüksek seyretmektedir. Kontaminasyonu önlemek için özellikle el yıkama alışkanlığı oluşturmak amaçlı eğitimler düzenlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım, Yoğun Bakım Enfeksiyonları, Antibiyotik, Antibiyotik Dirençleri, Yoğun Bakım Mikroorganizmaları.