KOAH hastalarında özyönetim eğitimi ve motivasyonel görüşmenin öz-etkililik üzerine etkisi
The effect on self-efficacy of self-management education and motivational interview among copd patients
Yazar: YELİZ KARAÇAR
Danışman: PROF. FATMA DEMİRKIRAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Yatan hastalar = Inpatients ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, KOAH hastalarında özyönetim eğitimi ve motivasyonel görüşmenin öz-etkililik üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, randomize, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma niteliğindedir. Bu araştırma bir Göğüs Hastalıkları Hastanesi'nde Mart-Mayıs 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, KOAH tanısı ile yatarak tedavi gören, dahil edilme kriterlerine uyan, kura yöntemiyle randomize edilen 39 deney ve 39 kontrol grubu olmak üzere toplam 78 hasta oluşturmuştur. Deney grubu hastalarına özyönetim eğitimi (5-8 kişilik gruplar, tek oturum, 30-45 dakika) ve eğitim rehberi verilmiş, bireysel motivasyonel görüşmeler (3 gün arayla, 3 seans, 30-45 dakika) yapılmıştır. Kontrol grubu hastalarında rutin bakıma devam edilmiştir. Verilerin toplanmasında; Hasta Tanıtım Formu, KOAH Öz-Etkililik Ölçeği ve MRC Dispne Skalası kullanılmıştır. Veriler; öntest, sontest ve sontestten 1 ay (30 gün) sonra izlem olmak üzere üç aşamada toplanmıştır. Araştırma etiğine uygun şekilde, araştırma sonunda kontrol grubu hastalarına özyönetim eğitimi ve KOAH eğitim rehberi verilmiş, motivasyonel görüşme yapılmıştır. Araştırmada; etik kurul, kurum ve hastalardan yazılı izin alınmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 25 paket programında yapılmıştır. Verilerin analizinde; bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, ileri analiz olarak bonferroni testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların tanıtıcı özellikleri, öz-etkililik puan ortalamaları ve dispne dereceleri bakımından birbirine benzer olduğu belirlenmiştir. Özyönetim eğitimi ve motivasyonel görüşme sonrasında, iki grubun öz-etkililik düzylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Deney grubu hastalarının öz-etkililik puan ortalamalarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu, dispne derecelerinin ise anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır. Araştırma sonuçları, özyönetim eğitimi ve motivasyonel görüşmenin KOAH hastalarının öz-etkililiğini anlamlı düzeyde arttırdığını ve öz-etkililik düzeyi arttıkça dispne algısının azaldığını göstermiştir. KOAH hastalarının öz-etkililik düzeylerinin geliştirilmesi için hemşireler tarafından özyönetim eğitimi ile birlikte motivasyonel görüşme tekniklerinin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect on self-efficacy of self-management education and motivational interview among COPD patients. This randomized controlled experimental study was conducted between March and May 2018 with 39 intervention and 39 control groups, a total of 78 patients in the Chest Diseases Clinic of Chest Diseases Hospital who were treated with COPD. In data collection; ''Patient Data Form'', ''Medical Research Council (MRC) Dyspnea Scale'', ''COPD Self Efficacy Scale (CSES)'' were used. To the experimental group; motivational interview based self-management education was given for 30-45 minutes with groups of 5-8 people, COPD education guide was given, questions were shared with the question-answer method and group interaction was provided. After the self-management education, 3 motivational interviews were conducted 3 days apart with 30-45 minutes. Normal care was continued in the control group. The data were collected in three stages as pre-test, post-test and follow-up. According to the research ethics, self-management education and COPD education guidelines were given to the control group and motivational interviews were conducted. In this study, written consent was obtained from the ethics committee, institutions and patients. All statistical analyzes were made SPSS 25 package program. The obtained data were analyzed by means of percentage distributions, mean, variance analysis in repeated measures, bonferroni analysis as a further analysis and t test in dependent groups. It was found that the groups had similar characteristics, self-efficacy scores and dyspnoea levels (p> 0.05). A statistically significant difference was found between the self-efficacy mean scores of the two groups after self-management education and motivational interview (p <0.05). Self-efficacy scores of experimental groups were higher than control group and dyspnoea levels decreased significantly. The results of the study showed that self-management education and motivational interviewing significantly increased the self-efficacy of COPD patients and decreased dyspnea perception as self-efficacy increased. To improve the levels of self-efficacy of COPD patients, It is recommended that nurses use motivational interview techniques together with self-management education.