Veri zarflama analizi ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi‟ndeki ülkelerin etkinliklerinin karşılaştırılması
A comparative study for efficiency of Middle East and North Africa countries (MENA) via using data envelopment analysis
Yazar: ŞEYDA NUR ALAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE İPEKÇİ ÇETİN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonomik verimlilik = Economic efficiency ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kuzey Afrika ülkeleri = North Africa country ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Toplumlardaki bireylerin refah ve mutluluğu ülkelerin kalkınmışlık düzeyi ile doğrudan ilişkilidir. Mevcut kaynakların etkin kullanımı toplumsal kalkınma ile ilgilidir. Yerel yönetimlerin de dâhil olduğu tüm hükümet kurumları, kâr amacı olmadan toplum yararına faaliyette bulunmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, ülke düzeyinde bazı ekonomik göstergeleri kullanarak etkinlik analizi yapmaktır.
Bu çalışmada, Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde yer alan 20 ülkenin ekonomik etkinlikleri veri zarflama analizi ile araştırılmıştır. Modellerde ülkelerin 2010-2014 yıllarına ait verileri kullanılmıştır. Analizler, çıktı yönlü CCR ve çıktı yönlü BCC modelleri ile yapılmıştır. Belirlenen girdi ve çıktı değişkenlerine ait modeller Efficiency Measurement System (EMS)  paket programı ile çözülmüş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Daha sonra bu ülkelerin yıllar bazındaki ekonomik etkinlik değişimleri Malmquist Faktör Verimliliği Yöntemine göre incelenmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Katar ve Malta bütün analizlerde etkin bulunmuştur. Cezayir, Fas, Irak, Kuveyt, Libya, Lübnan, Suriye, Suudi Arabistan ve Tunus bazı analizlerde etkin çıkarken bazılarında ise etkin çıkmamıştır. İran, İsrail, Mısır, Türkiye, Umman ve Yemen ise hiçbir analizde etkin çıkmamıştır.


Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Etkinlik Analizi, MENA, Ekonomik Etkinlik

Abstract:
High living and welfare of individuals in social groups is directly related to development level of countries. Effective using of existent sources are geared to development level of countries. All governmental associations included local administrations are to make unprofitable operations for public benefit. The purpose of this study is to make efficiency analysis by using some economical indicators. In this study, various economical efficiencies of twenty countries located in the Middle East and North Africa (MENA) region are investigated by data envelopment analysis. Analysis were made with output of CCR model and output of BCC model. Collected data for 2010-2014 years of these countries were used in the models. These data were solved by Efficiency Measurement System (EMS) software packet. Then results were interpreted. After that annual economical efficiency changings of these countries were analized by using Malmquist Total Factor Productivity Method. According to obtained results, United Arab Emirates, Bahrain, Qatar and Malta are found efficient in all analysis. Algeria, Morocco, Iraq, Kuwait, Libya, Lebanon, Syria, Saudi Arabia and Tunisia, while effective in some analyzes, some of them were no effective. Iran, Israel, Egypt, Turkey, Oman and Yemen have not been effective in the analysis.


Keywords: Data Envelopment Analysis, Efficiency Analysis, MENA, Economic Efficiency