Yönetici hemşirelerin profesyonellik davranışlarının yönetsel stres ile ilişkisi
Professional behavior of executive nurses relationship with management stress
Yazar: UFUK KARADEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP BATI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma yönetici hemşirelerin profesyonellik davranışları ve yönetsel stres ile ilişkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Konya ilinde bulunan beş hastanede yönetici pozisyonunda çalışan toplam 154 hemşire oluşturmuştur. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan Sosyo Demografik Bilgi Formu, Hemşirelikte Profesyonelliğe İlişkin Davranışsal Envanter (HPDE) ve Yönetsel Stres Ölçeği (YSÖ) ile toplanmıştır. Veriler bağımsız gruplarda t-testi, varyans analizi, ANOVA testleri ve pearson korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Önemlilik düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. 
Yönetici hemşirelerin %73,4'ünün kadın, %57,8'inin lisans ve üzeri eğitim almış ve %60,4'ünün 1-5 yıldır yönetici hemşire olarak görev yaptığı tespit edilmiştir. Katılımcıların profesyonel davranış ölçeği toplam puan ortalaması 5,26±3.34, yönetsel stres ölçeği toplam puan ortalaması 103,53±30,11'dir. Profesyonel davranış ölçeği üzerinde etkili olan demografik değişkenler cinsiyet ve yöneticilikteki kıdem süresi olarak bulunmuştur. Kadınlar erkeklere, yöneticilikte kıdem süresi fazla olanlar düşük olanlara göre daha yüksek profesyonel davranış puanları almışlardır. Yönetsel stres ölçeği üzerinde etkili olan faktörler yaş, eğitim durumu ve meslekte kıdem süresidir. Yaş, meslekte kıdem süresi arttıkça yönetsel stres puanı da artmaktadır. Lisans ve üzerinde eğitim almış hemşireler daha yüksek yönetsel stres düzeyine sahiptirler.  İki ölçek toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur. Ancak profesyonel davranış ölçeği alt boyutlarından eğitimsel hazırlık alt boyutu ve toplam yönetsel stres puanları arasında pozitif bir korelasyon mevcuttur. 
Çalışma sonuçlarına göre, yönetici hemşirelerin profesyonel davranış düzeyleri düşük, yönetsel stres düzeyleri ise orta derecede yüksektir. Aynı zamanda yönetici hemşirelerin profesyonellik davranışı ve yönetsel stres düzeyi birbiri ile ilişkili faktörler değildir. Yönetici hemşirelerin profesyonellik davranışları ve stres durumlarının incelenmesi amacıyla büyük gruplarda çalışmaların yapılması bu konuya daha fazla ışık tutacaktır.

Anahtar Kelimeler: Profesyonellik davranışları, Yönetici hemşire, Yönetsel stres

Abstract:
This study was carried out as a descriptive and relationship seeker in order to determine the relationship between manager nurses' professionalism behaviors and managerial stress. The sample of the study consisted of a total of 154 nurses working in managerial positions in five hospitals in Konya. The data were collected with the Socio-Demographical Information Form prepared by the researchers, the Behavioral Inventory for Professionalism in Nursing (HPDE) and the Managerial Stress Scale (YÖ). Data were evaluated with t-test, analysis of variance, ANOVA tests and pearson correlation analyzes in independent groups. The significance level was accepted as p<0.05.
It has been determined that 73.4% of the executive nurses are women, 57.8% have a bachelor's degree or higher education and 60.4% have been working as a manager nurse for 1-5 years. The professional behavior scale total score average of the participants was 5.26±3.34, and the managerial stress scale total score average was 103.53±30.11. The demographic variables affecting the professional behavior scale were found to be gender and seniority in management. Women have higher professional behavior scores than men, those with more seniority in management than those with low seniority. The factors that affect the managerial stress scale are age, education level and seniority in the profession. As age and seniority in the profession increase, the managerial stress score also increases. Nurses with a bachelor's degree or higher have higher levels of managerial stress. There is no statistically significant relationship between the total scores of the two scales. However, there is a positive correlation between the professional behavior scale sub-dimensions, educational preparation sub-dimension, and total managerial stress scores.
According to the results of the study, the professional behavior levels of the manager nurses are low and their managerial stress levels are moderately high. At the same time, professionalism behavior and managerial stress levels of nurse managers are not interrelated factors. Conducting studies in large groups in order to examine the professionalism behaviors and stress situations of manager nurses will shed more light on this issue.

Keywords: Professionalism behaviors, Nurse manager, Managerial stress