Türkiye ve Azerbaycandaki okul yöneticilerinin yönetici yetiştirme ve atama süreçlerine ilişkin görüşleri
Views of school principals on school principal training, and appointment processes in Turkey and Azerbaijan
Yazar: GUNEL GULİYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA KILIÇOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atamalar = Appointments ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Görev atama = Task mapping ; Okul yöneticileri = School administrators ; Türkiye = Turkey ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Türkiye ve Azerbaycan'da okul yöneticilerinin yetiştirme ve atama süreçlerine ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. 

Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan karşılaştırılmalı durum deseni uygulanmıştır. Çalışma grubunu, Türkiye- Eskişehir ve Azerbaycan- Bakü okullarında çalışan 24 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Görüşmeler zamanı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırmada, Türkiye'de özel bir yetiştirme sisteminin uygulanmadığı, atamaların liyakat kriterine uygun olmadığı, mülakatın objektif olmadığı, Azerbaycan'da hizmet öncesi eğitimlerin düzenlendiği, mevcut sistemde atama sürecinin şeffaf işleyişinin avantaj olduğu, hizmet öncesi eğitimlerin uygulamaya dönük olmadığı bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca her iki ülkede yöneticiliğin öğretmenlik esaslı olduğu, atamalarda yazılı ve sözlü sınavların uygulandığı, iki ülkenin işbirliğini genişletmesi gerektiği katılımcılar tarafından belirtilmiştir.  

Sonuç ve Öneriler:  Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Azerbaycan'da yönetici adaylarının hizmetöncesi eğitime tabii tutulduğu, yeterlilik sertifikasının şart olduğu ve atama sürecinin daha şeffaf işlediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca her iki ülkede kendini geliştirmede önemli sayılan hizmet içi (öncesi) eğitimlerin yeterli düzeyde olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu eğitimlerin ihtiyaçlar doğrultusunda, sorun odaklı ve uygulamaya dönük düzenlenmesi, Türkiye'de en büyük sorunlardan olan sözlü sınav uygulamasına standart ölçütler getirilmesi  önerilmektedir. 

Anahtar kelimeler: Okul yöneticisi yetiştirme, Okul yöneticisi atama, Karşılaştırılmalı durum çalışması, Türkiye, Azerbaycan.

Abstract:
Purpose: The main purpose of the research was to understand views of school principals about training and appointment processes of school principals in Turkey and Azerbaijan.

Method:  As a research method, comparative case design which is one of the qualitative research methods was applied in the study. The study group consisted of 24 school principals currently working in Eskishehir (Turkey) and Baku (Azerbaijan). Semi-structured interviews were conducted with all participants. 

Results: The results revealed that school principals in Turkey start their work without application of a special pre-service training process, their assignments are not suitable to merit criteria, the interviews done do not reflect the truth fully. It was found that pre-service training is organized in Azerbaijan and the transparent functioning of the appointment process in the system is a great advantage, but not practical. In addition, it was stated that being a school principals is based on teaching and written, oral examinations are applied in appointments in both countries.

Conclusion and Suggestions:  The results of the study showed that candidate school principals in Azerbaijan have to get pre-service training and get the qualification certificate which make the appointment process more transparent. In addition, it was revealed that the in-service training important for self-development is not sufficient in both countries. It was suggested to design these exams according to the needs of education based on problem and practice-oriented, to set standards for application to the oral exam, which is the biggest problem in Turkey.

Keywords: School principal training, School principal appointment, Comparative case study, Turkey, Azerbaijan.