Okuldan İşe Geçiş Becerileri Geliştirme Programının kariyer uyumu ve kariyer iyimserliğine etkisi
Effectiveness of the School-to-Work Transition Skills Development Program on career adaptability and career optimism
Yazar: D. DİDEM KEPİR SAVOLY
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA TUZGÖL DOST
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Kariyer = Career ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Okuldan İşe Geçiş Becerileri Geliştirme Programı = School-to-Work Transition Skills Development Program ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İyimserlik = Optimism ; İşe alıştırma eğitimi = Job orientation ; İşe katılım = Job participation

Özet:
Bu araştırma, Okuldan İşe Geçiş Becerileri Geliştirme Programının (OİGBGP) üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer uyumu ve kariyer iyimserliği üzerindeki etkisini sınamayı amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) geliştirilen psiko-eğitsel bir program, Türk kültürüne uyarlanmış ve programa katılmaya gönüllü olan üniversite son sınıf öğrencilerine 12 hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan deney ve kontrol gruplarında toplam 32 kişi yer almıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deney deseni kullanılmıştır. Programın öğrencilere uygulaması bittikten üç ay sonra, deney grubuna izleme testi uygulanmıştır. Araştırmada veriler, Savickas ve Porfeli (2012) tarafından geliştirilen ve Büyükgöze Kavas (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği (KUYÖ) ve bu çalışma kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilen Kariyer İyimserliği Ölçeği (KİÖ) ile toplanmıştır. Bu verilerin çözümlenmesinde SPSS 21.0 paket programı kullanılmıştır. Deney grubunun ön test ve son test; son test ve izleme testi puanlarını karşılaştırmak için Wilcoxon İşaretli Sıralar testinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun son test puanları ise Mann Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre, deney grubundaki öğrencilerin OİGBGP sonrasında kariyer uyumu ve kariyer iyimserliklerinin arttığı; deney grubundaki öğrencilerin kariyer uyumu ve kariyer iyimserliklerinin kontrol grubundakilere kıyasla yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca yapılan izleme testi çalışmasında, programın kariyer uyumu ve kariyer iyimserliği üzerindeki etkisinin üç ay sonra da sürdüğü saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effectiveness of the School-to-Work Transition Skills Development Program (SWTSDP) on senior year university students' career adaptability and career optimism. In line with this, the psycho-educational program which was developed in United States (US) were adapted to Turkish culture and it was implemented to the volunteer students for 12 weeks long. The experimental and control groups were established with 32 participants. In this study, pretest-posttest control group design was used. In addition, the follow-up test was applied to the experimental group three months after the program was terminated. Data was collected in this study by using Career Adapt-Abilities Scale (CAAS) which was developed by Savickas and Porfeli (2012) and adapted to Turkish culture by Büyükgöze Kavas (2014) and Career Optimism Scale (COS) which was developed by researcher within the study. The package program of SPSS 21.0 was used in order to analyze these data. Wilcoxon Signed Rank Test was utilized to compare the results of the experimental group's pretest-posttest and posttest-follow up test. Also, the results of the experimental and control groups' posttests were compared with Mann Whitney U Test.  According to the results of the study, it was found that the students in experimental group had higher career adaptability and career optimism after the implementation of the program; the experimental group's career adaptability and career optimism were higher than the control group. In addition after the follow-up test, it was determined that the program's effectiveness on the career adaptability and career optimism continued three months after the implementation.