Adana'da turunçgil yetiştiriciliği ve üretimi
Production and feeding of citrus in Adana
Yazar: OĞUZHAN TEZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Adana = Adana ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarımsal üretim = Agricultural production ; Turunçgiller = Citrus fruits ; Üretim = Production

Özet:
Bu çalışma Türkiye'nin yüksek tarım potansiyeline sahip Çukurova'nın merkezinde yer alan Adana'da turunçgil yetiştiriciliği ve üretimini konu almaktadır. Turunçgil tarımı yüksek sermaye ve yoğun emek isteyen tarımsal bir uğraş olmasına rağmen ticari getirisinin fazlalığı bu tarımsal faaliyetin Adana'da toprak ve iklim şartlarının uyumuna bağlı olarak yoğunluk kazanmasını sağlamıştır. Araştırma sahasında 2019 TÜİK verilerine göre 519.971 dekarlık muayyen sahada 1.375.521 ton turunçgil üretimi yapılmıştır. Bu üretim miktarıyla Adana, Türkiye'de en fazla turunçgil üretimi yapılan ildir. Tüm bu durumlara bağlı olarak Adana'da turunçgillerin yetiştiriciliği ve üretimi hem ülkemiz hem de bölge halkı için önemli bir ekonomik potansiyel oluşturmaktadır. Ancak turunçgil tarımında yetiştiriciliği ve üretimi etkileyen bazı yapısal problemlerin bulunması ekonomik olarak bu tarımsal potansiyelden yeterince istifade edilememesine neden olmaktadır. Yerli, yabancı birçok kurum ve kuruluştan temin edilen veriler ışığında coğrafi prensiplere bağlı kalınarak Adana'da turunçgil tarımına çeşitli önerilerle katkı sağlanması hedeflenen bu çalışma esas olarak üç bölümden oluşmaktadır.
Turunçgillerin tanımının yapılarak çeşitleri ve türleri hakkında bilgi verilmeye çalışıldığı birinci bölümde ayrıca turunçgillerin dünyadaki ve Türkiye'deki iktisadi değerleri saptanmaya çalışılmıştır.  İkinci bölümde ise araştırma sahasının beşeri ve fiziki coğrafya özellikleri incelenerek, bu coğrafi şartların muayyen sahada turunçgil tarımı üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece araştırma sahası içerisinde hangi alanların turunçgil tarımı için uygun sahaları oluşturduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise çalışmanın asıl konusunu oluşturan Adana'da turunçgil yetiştiriciliği ve üretimi konusu ele alınarak ilçeler bazında detaylandırılmıştır. 
Sonuç olarak yapılan tüm bu çalışmayla turunçgil tarımının önünde engel teşkil eden problemlere ve iktisadi kayıplara farkındalık yaratarak çeşitli çözümler önerilmiştir. Bu önerilerle araştırma sahasında turunçgil tarımına azami faydanın temin edilmesine katkı sağlamak istenmiştir.

Abstract:
This study focuses on the high agriculture situated in Adana, Turkey's citrus farming in the center of Çukurova has the potential and production. Although citrus farming is an agricultural activity that requires high capital and intensive labor, the high commercial return has enabled this agricultural activity to gain intensity depending on the harmony of soil and climate conditions in Adana. According to 2019 TUIK data in the research area, 1,375,521 tons of citrus was produced in a 519,971 decare area. With this production quantity, Adana is a city that produces the most citrus production in Turkey. Due to all these situations, the cultivation and production of citrus fruits in Adana creates an important economic potential for both our country and the people of the region. However, the existence of some structural problems affecting cultivation and production in citrus farming causes the agricultural potential to not be benefited sufficiently. This study, which aims to contribute to citrus farming in Adana by adhering to the geographical principles in the light of the data obtained from many local and foreign institutions and organizations, mainly consists of three sections.
In the first part, it was aimed to make the definition of citrus varieties and species and give information about them , and also was tried to determine the economic value of citrus in the world and Turkey. In the second part, by examining the human and physical geography characteristics of the research area, the effects of these geographical conditions on citrus cultivation in the particular area were tried to be revealed. Thus, it has been tried to be determined which areas within the research area constitute suitable places for citrus cultivation. In the last section, the subject of citrus cultivation and production in Adana, which constitutes the main subject of the study, was elaborated on the basis of districts.
As a result, with this study, various solutions have been proposed by creating awareness of the problems and economic losses that are an obstacle to citrus farming. With these suggestions, it was aimed to contribute to the maximum benefit of citrus farming in the research area.