Ortaokul öğrencilerinin siber güvenlik farkındalıklarının belirlenmesi
Determining the cyber security awareness of secondary students a scale development study
Yazar: FIRAT YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN İSTANBULLU
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Siber güvenlik = Cyber security ; Ölçekler = Scales

Özet:
İnsanlar günümüzde teknolojiye her zamankinden daha fazla bağımlı hale gelmiş bulunmaktadır. Toplumun modern gelişmelere ilişkin olumlu algısına rağmen, teknolojinin getirdiği siber güvenlik tehditleri de gerçek bir tehlikedir. Pandemi dönemi bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımının artmasıyla birlikte siber saldırı sayısı da artmıştır. Yaşı ne olursa olsun tüm kullanıcılar internette zaman geçirirken çeşitli güvenlik risklerine maruz kalmaktadır. Bu risklere en fazla maruz kalan son kullanıcılar ise özellikle küçük yaştaki kullanıcılardır. Bu nedenle kullanıcıların erken yaşta siber güvenlik farkındalığı kazanması oldukça önemlidir. Küçük yaştaki kullanıcıların mevcut siber güvenlik farkındalıklarını analiz etmek için siber güvenlik farkındalığı ölçeğine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyaç doğrultusunda ortaokul öğrencilerinin siber güvenlik farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik ölçek geliştirmek ve farklı değişkenler açısından siber güvenlik farkındalıklarını incelemek amaçlanmıştır. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada ortaokul öğrencilerine yönelik siber güvenlik farkındalığı ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Amasya ili Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda öğrenim gören 1.456 öğrenci oluşturmaktadır. 854 kişiye yönelik yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin 25 madde ve 4 alt boyuttan (Şifre Güvenliği, Önleyici Tedbirler, Kötü Amaçlı Yazılım Farkındalığı ve Kişisel Gizliliği Koruma) oluştuğu belirlenmiştir. 602 kişi üzerinde yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise 4 faktörlü yapı doğrulanmıştır. Ölçeğin tamamına ilişkin Cronbach'ın alfa değeri 0,87 olmakla birlikte Şifre Güvenliği Alt Boyutu 0,92, Önleyici Tedbirler Alt Boyutu 0,82, Kötü Amaçlı Yazılım Farkındalığı Alt Boyutu 0,85 ve Kişisel Gizliliği Koruma Alt Boyutu 0,83' tür. Araştırmanın ikinci aşamasında ortaokul öğrencilerinin siber güvenlik farkındalıkları farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Amasya ili Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda öğrenim gören 530 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma modeli olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler üzerinde siber güvenlik farkındalıklarının cinsiyet değişkenine göre incelenmesinde bağımsız t-testi, sınıf düzeylerine ve günlük internet kullanım sürelerine göre incelenmesinde ANOVA testi uygulanmıştır. Önleyici Tedbirler alt boyutunda cinsiyete göre farkların istatistiksel olarak erkek öğrenciler lehine anlamlı bulunmuş, sınıf düzeyinde 8'inci ve 6'ncı sınıflar arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, people have become more dependent on technology than ever before. Despite society's positive perception of modern developments, cybersecurity threats brought by technology are also a real danger. With the increase in the use of information and communication technologies during the pandemic period, the number of cyber attacks has also increased. Regardless of age, all users are exposed to various security risks while spending time on the Internet. The end users who are most exposed to these risks are especially young users. For this reason, it is very important for users to gain cybersecurity awareness at an early age. A cyber security awareness scale is needed to analyze the current cyber security awareness of young users. In line with this need, it was aimed to develop a scale to determine the cyber security awareness levels of secondary school students and to examine their cyber security awareness in terms of different variables. The research consists of two stages. In the first stage, a cyber security awareness scale was developed for secondary school students. In the scale development process, the survey method, which is one of the quantitative research methods, was used. The study group of the research consists of 1,456 students studying in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in Amasya in the 2021-2022 academic year. As a result of the Exploratory Factor Analysis conducted for 854 people, it was determined that the scale consisted of 25 items and 4 sub-dimensions (Password Security, Preventive Measures, Malware Awareness and Protection of Personal Privacy). As a result of the confirmatory factor analysis performed on 602 people, the 4-factor structure was confirmed. While Cronbach's alpha value for the entire scale is 0.87, Password Security Sub-Dimension is 0.92, Preventive Measures Sub-Dimension is 0.82, Malware Awareness Sub-Dimension is 0.85, and Personal Privacy Protection Sub-Dimension is 0.83. In the second stage of the study, the cyber security awareness of secondary school students was examined in terms of different variables. The study group of the research consists of 530 students studying in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in the province of Amasya in the 2022-2023 academic year. The descriptive survey model was used as the research model. The independent t-test was used to analyze the cyber security awareness according to the gender variable on the data obtained as a result of the research, and the ANOVA test was applied to the analysis according to the class levels and daily internet usage times. In the Preventive Measures sub-dimension, the differences by gender were found to be statistically significant in favor of male students, and a significant difference was found between the 8th and 6th grades at the grade level.