Türkiye`deki iç göçlerin sosyal politika açısından incelenmesi: İstanbul semt pazarcıları örneği
An analysis of internal migrations in terms of social policy in Turkey: A case study of sellers in the district markets in İstanbul
Yazar: MUSTAFA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ.DR. CEM KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Nedenleri ve sonuçları çok farklı olsa da göçler, her zaman olagelmişnüfus hareketleridir. İnsanlar, önceleri savaşlar, doğal afetler gibi nedenlerlegöç ederken; günümüzde göçler temel olarak ekonomik kaynaklıdır.Çeşitli dönemlerde çok farklı tipte göçlere sahne olmuş Türkiye, sonyarım yüzyılda yurtdışına yönelik göçle de tanışmıştır. Türkiye' ye yönelikgöçler daha çok ırksal, dinsel özellikler gösteren zorunlu göçkategorisindeyken; Türkiye' den dışarıya yönelik göçler ise daha çokekonomik ve istihdam amaçlıdır.Türkiye, son elli yılda göçün başka bir çeşidi olan iç göç olgusuylatanışmıştır. İç göçler Türkiye' de, sanayileşmeye koşut olarak değil, kırsalalanların itici yaşam şartlarının zorlamasıyla ve kentsel alanların cezbedici vegeniş imkânlarının etkisiyle meydana gelmiştir. Kitle iletişim ve ulaşımaraçlarının gelişmesi, çok büyük miktarda nüfusun kentsel alanlarayığılmasına yol açmıştır. Kentsel alanlara gelen bu kişiler, hem geldikleri,hem de gittikleri yerlerde çok büyük sorunlara yol açmışlardır.İstanbul, gelişmiş yapısıyla Türkiye' deki göçlerin büyük bir kısmınıkendine çekmektedir. İstanbul' a göç edenler, diğer yerlerde olduğu gibigenelde vasıfsız ve düşük eğitimli kişilerdir. Bu nedenledir ki, buldukları işlergenelde düşük ücretli, sosyal güvenceden yoksun ve sürekli olmayan işlerdir.Bu meslek gruplarından birini oluşturan semt pazarcıları, Türkiye veİstanbul emek piyasasında önemli bir yere sahiptir. Emek yoğun bir yapıyasahip olan ve ağır çalışma koşullarının mevcut olduğu semt pazarları, aynızamanda kayıt dışı istihdamın ve ekonominin yaygın olduğu bir iş alanıdır.Bu çalışmada, İstanbul semt pazarcıları baz alınarak yapılan anketuygulamasında, kentsel alanlara göç edenlerin kentsel alanlara ve emekpiyasasına ne derece uyum sağladıkları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Although the reasons for and consequences of human migration havealways been diverse, it has nevertheless been experienced and observedthroughout the course of history. While motives for migration have usuallydepended on factors such as wars or natural disasters in the past,contemporary ones are mainly based on economy.Turkey, which has witnessed diverse kinds of migration throughout herdifferent historical periods, has also experienced immigration to foreigncountries in the last fifty years. While immigrations to Turkey are rathercategorized as compulsory immigrations related to race or religion,emigrations from Turkey are characterized as economy and employment-based.In the last fifty years, Turkey has also got acquainted with a differentkind of migration, namely, the phenomenon of internal migration. Internalmigrations in Turkey have not occurred in parallel with the process ofindustrialization but as a result of repelling living standards in rural areas andthe appeal of ample opportunities in urban areas. The advancements in masscommunication technologies and transportation have resulted in theaccumulation of a huge amount of population around urban areas. Individualswho migrated to urban areas have caused grave problems both in theirhometowns and in their new locales.Istanbul has always appealed to most of the internal migrants ofTurkey because of its developed structure. People who migrate to Istanbulare, like in many other cities of Turkey, generally unqualified and lesseducated. Therefore, these people usually work for lower wages in temporaryjobs without any social security service.Employment in district markets plays an important role both inTurkey?s and Istanbul?s labor market. District markets, which involve anintensive labor-based structure and tough working conditions, also constitutea field of widespread informal employment and undeclared economicactivities.The present study, which is based on the statistics on district marketworkers in Istanbul, aims to analyze and to determine to what extent migrantsin urban areas have been able to adapt themselves to urban life standardsand to the labor market.