Yaşlı bireylerde kronik hastalığa uyumun maneviyat ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship of adjustment to chronic disease with spirituality and quality of life in elderly individuals
Yazar: ELANUR TEKMAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK KILIÇ ; DOÇ. DR. DERYA ADIBELLİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, yaşlılarda kronik hastalığa uyumun maneviyat ve yaşam kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı nitelikteki çalışma, Ocak 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında bir il merkezinde bulunan bir Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı kronik hastalığa sahip 306 yaşlı birey ile yürütülmüştür. Veriler  Hasta Tanıtım Formu , Kronik Hastalığa Uyum Ölçeği, FACIT-Sp-12(Manevi İyilik) Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır.  Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiş olup, verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik testler yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmada; yaş ortalamasının 73.30±7.29 olduğu, Kronik Hastalığa Uyum Değerlendirme ve FACIT-SP-12 Ölçeği puan ortalamaları sırasıyla 74.16±14.96 ve 31.74±6.85 olduğu belirlenmiştir. SF-36 Ölçeği puan ortalamalarının; en düşük fiziksel rol güçlüğü alt boyutundan (35.45±42.71), en yüksekte genel sağlık algısı alt boyutundan (57.35±10.85) puan aldıkları belirlenmiştir Kronik Hastalığa Uyum Ölçeği ile FACIT-SP-12 Ölçeği arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olup; Kronik Hastalığa Uyum Ölçeği ile SF-36 Ölçeği fiziksel fonksiyon, fiziksel ve emosyonel rol güçlüğü, sosyal işlevsellik, ağrı alt boyutu arasında pozitif yönde orta düzeyde, genel sağlık algısı alt boyutu arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır. FACIT-SP-12 Ölçeği ile SF-36 Ölçeği fiziksel fonksiyon, fiziksel ve emosyonel rol güçlüğü, ağrı alt boyutu arasında pozitif yönde orta düzeyde, ruhsal sağlık ve sosyal işlevsellik alt boyutu arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki belirlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak yaşlıların kronik hastalıklara uyumlarının orta ve spiritüel iyilik hallerinin yüksek düzeyde olup, hastalığa uyum, maneviyat ve yaşam kalitesi arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Hastalığa uyumları arttıkça yaşam kalitelerinin de arttığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, kronik hastalık, maneviyat, uyum, yaşam kalitesi, yaşlılık

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the relationship of adaptation to chronic disease in old people with spirituality and quality of life.
Materials and Methods: The descriptive study was conducted with 306 old individuals with chronic diseases registered to a Family Health Center in a city center between January 2023 and February 2024. Data were collected using the Patient Information Form, Chronic Illness Adjustment Scale, FACIT-Sp-12 (Spiritual Well-Being) Scale, SF-36 Quality of Life Scale.  The data were analyzed with the SPSS 22.0 program, and descriptive statistics, parametric and nonparametric tests were used to evaluate the data.
Results: In the study the average age was determined as 73.30±7.29, and the average scores received from the Chronic Disease Adaptation Assessment and FACIT-SP-12 Scale were 74.16±14.96 and 31.74±6.85, respectively. It was determined that regarding SF-36 Scale mean scores they received the lowest score from the physical role difficulty sub-dimension (35.45±42.71) and the highest score from the general health perception sub-dimension (57.35±10.85). There was a moderate positive relationship between the Chronic Illness Adjustment Scale and the FACIT-SP-12 Scale while there was a moderate positive correlation between the Chronic Illness Adjustment Scale and the SF-36 Scale's physical function, physical and emotional role difficulties, social functionality, and pain sub-dimensions, and a weak positive correlation between the general health perception sub-dimension. A moderate positive correlation was determined between the FACIT-SP-12 Scale and the SF-36 Scale's physical function, physical and emotional role difficulties, and pain sub-dimensions, and a weak positive correlation was determined between the mental health and social functionality sub-dimensions.
Conclusion: Consequently, it was determined that adaptation of old people to chronic diseases was moderate and their spiritual well-being was high, and a positive relationship was found between adaptation to the disease, spirituality and quality of life. It was determined that as their adaptation to the disease increases, their quality of life also increases.
Key Words: Chronic disease, harmony, nursing, old age, quality of life, spirituality