Süper galaksi kümeleri abell kaynaklarının x-ışın doğası
X-ray nature of abell sources super galaxy clusters
Yazar: HÜSEYİN KOÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET TANRIVER ; YRD. DOÇ. DR. MURAT HÜDAVERDİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu tezin amaçlarından biri, gökada (galaksi) kümesi ortamlarının ve gökada kümelerinde meydana gelen gökadalararası (galaksilerarası) aktivitelerin, üye gökadalarının evrimini nasıl etkilediği sorusuna cevap bulmaktır. Bunun için, kümelerde bulunan gökadaların X-ışın özelliklerini ortaya çıkarmak ve küme dışında, alanda bulunan galaksilerle kümelerde bulunan gökadaları karşılaştırmak amacıyla XMM-Newton uydusu arşivinden, yakın mesafede (z<0.14) bulunan altı adet galaksi kümesi (A1644, A1736, A3528, A3558, A3562,A3571) seçilmiştir. Seçilen gökada kümeleri, küme içi gazlarının (Inter Cluster Mediım, ICM) tam olarak oluşmadığı ve bu nedenle de kaynaklarının (gökadaların) net olarak gözlenebildiği, yeni oluşmakta olan kümelerdir. Tezin diğer amacı da, seçilen kümelerin genel tayfsal özelliklerini ortaya çıkarmaktır.

Bu çalışmada, XMM-Newton uydusunun EPIC MOS ve PN dedektörlerinin verileri kullanılmıştır. Seçilen kümeler, XMM-Newton? un SAS 7.1.0. X-ışın veri analiz programıyla analiz edilmiştir. Seçilen kümelerin gözlem verileri NASA?nın yüksek enerji astrofiziği arşivinden indirilmiştir. Gözlem veri dosyalarından (ODF) olay listeleri, EMCHAIN ve EPCHAIN komutları kullanılarak oluşturulmuştur. Daha sonra, kümelerin verileri Güneş parlamalarından arındırılmak suretiyle, gerçek verileri (GTI-Good Time Interval) elde edilmiştir. Nokta kaynak (galaksi) tespiti Maximum Likelihood [29] yöntemiyle üç ayrı bantta (yumuşak [0.5-2 keV], sert [2-10 keV], geniş [2-10 keV]) yapılmıştır.
Spektrum analizi, XSPEC 11.3.2. X-ısın spektrum analiz programı ile yapılmıştır. Küme içi gaz ve nokta kaynakların spektrum analizi için sırasıyla MEKA [39] ve POWERLAW modelleri kullanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gökadalar, Gökada Kümeleri, Abell Kaynakları, XMM-Newton, X-Işın

Abstract:
One of the reasons of this thesis is to find an answer to the question of how affect galaxy cluster environments and intergalactic activities of evolution of member galaxies. For this purpose, six nearby (z<0.14) galaxy clusters (A1644, A1736, A3528, A3558, A3562, A3571) have been selected from XMM-Newton archive in order to determine X-ray properties of galaxies which in clusters and to compare galaxies belong to a cluster with galaxies do not belong to any cluster where any field. Selected galaxy clusters are newly forming clusters (proto galaxy clusters), their intra cluster medium (ICM) hasn?t formed completely and thus individual sources (galaxies) well stand out particularly. The other reason of the thesis is to find out global spectral properties of selected clusters. 

In the study, data of EPIC MOS and PN cameras of XMM-Newton have been used. The clusters have been analyzed by SAS 7.1.0. X-ray data analysis program of XMM-Newton. Observational data of the clusters have been downloaded from NASA?s High Energy Astrophysics Science Archive Research Center. Event lists have been made from observation data files (ODF) by commands of EMCHAIN and EPCHAIN. After that, data of the clusters are cleaned from the Sun flares and thus real data (GTI-Good Time Interval) of the clusters are obtained. Point source (galaxy) detection has been made by Maximum Likelihood [29] method in three different band (soft [0.5-2 keV],
hard [2-10 keV], all [2-10 keV]). Spectral analysis has been made by X-SPEC 11.3.2. X-ray spectral fitting package. 

For the spectral analysis of ICM and point sources have been applied by MEKA [39] and POWERLAW model, respectively.

Key Words: Galaxy, Galaxy Clusters, Abell Sources, XMM-Newton, X-ray