Türkiye'de yetişen bazı odun tahripçisi mantarların biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Biological activities of certain wood decaying mushrooms indigenous to Turkey
Yazar: CELAL BAL
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AKGÜL
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Makromantarlar = Macrofungi

Özet:
Bu çalışmada odun tahripçisi olan Trametes gibbosa (Pers.) Fr., Fomes fomentarius (L.) Fr., Fuscoporia torulosa (Pers.) T. Wagner & M. Fisch., Daedalea quercina (L.) Pers., Inonotus hispidus (Bull.) P. Karst. ve Trichaptum biforme (Fr.) Ryvarden mantarlarının biyolojik aktivitelerinin ve kimyasal kompozisyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda mantarların etanol özütleri çıkarılmıştır. HPLC ve GC-MS cihazı kullanılarak fenolik içerikleri ve kimyasal kompozisyonları, DPPH radikal süpürme metodu ile antioksidan aktiviteleri, pBR322 süperkoil DNA kullanılarak DNA koruyucu aktiviteleri, modifiye agar dilüsyon metodu ile antimikrobiyal aktiviteleri, A549 hücre hattı üzerinde sitotoksik etkileri, Rel Assay ticari kitleri kullanılarak toplam antioksidan seviyeleri (TAS) ve toplam oksidan seviyeleri (TOS), atomik absorbsiyon spektrometresinde Zn, Fe, Ca, Mn, Mg, Cu, Pb, Cr, Ni ve Co seviyeleri tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda toplam 9 adet fenolik bileşik tespit edilmiştir. Ayrıca GC-MS taraması sonucunda çalışmada kullanılan mantarlarda toplam 26 adet kimyasal bileşik belirlenmiştir. En yüksek antioksidan aktivite ve TAS değeri F. torulosa 'a mantarında, en yüksek TOS değeri D. quercina'de, en yüksek antimikrobiyal aktivite T. biforme' de, en yüksek sitotoksik etki F. fomentarius'da gözlenmiştir. Tüm mantarların etanol özütlerinin DNA'yı koruyucu etki gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca mantarların element içeriklerinin mantarlar arasında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The present study aimed to determine the biological activities and chemical compositions of wood destroying Trametes gibbosa (Pers.) Fr., Fomes fomentarius (L.) Fr., Fuscoporia torulosa (Pers.) T. Wagner & M. Fisch., Daedalea quercina (L.) Pers., Inonotus hispidus (Bull.) P. Karst. and Trichaptum biforme (Fr.) Ryvarden mushrooms. For this purpose, ethanol extracts of the mushrooms were obtained. Extract phenolic content and chemical compositions were determined with HPLC and GC-MS device, antioxidant activities were determined with DPPH radical scavenging method, DNA protective activities were determined with pBR322 supercoil DNA, antimicrobial activities were identified with modified agar dilution method, and cytotoxic effects were determined on the A549 cell line, total antioxidant status (TAS) and total oxidant levels (TOS) were determined with commercial  Rel Assay kits, and Zn, Fe, Ca, Mn, Mg, Cu, Pb, Cr, Ni and Co levels were determined with atomic absorption spectrometry. A total of 9 phenolic compounds were identified. Furthermore, 26 chemical compounds were identified in the mushrooms used in the study with GC-MS screening. The highest DPPH antioxidant activity and TAS values were observed in the F. torulosa, the highest TOS value was observed in D. quercina, the highest antimicrobial activity was observed in T. biforme, and the highest cytotoxic effect was determined in F. fomentarius. It was determined that all mushroom ethanol extracts had DNA protective property. It was also found that the elementary content varied among the mushrooms.