Düz ve eğimli kök kanallarından kalsiyum hidroksit materyalinin uzaklaştırılma etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the removal efficiency of calcium hydroxide from the straight and curved canals
Yazar: GÖZDE ALEMDAR
Danışman: PROF. DR. FEHMİ RAİF ERİŞEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Ultrasonik dalgalar = Ultrasonic waves

Özet:
Kalsiyum hidroksit (Ca(OH)2) günümüzde, endodontik patojenler üzerindeki antimikrobiyal etkisi ve biyouyumluluğu nedeni ile kök kanallarında kanal içi medikament olarak sıklıkla kullanılmaktadır ve sürekli kanal dolgusundan önce kök kanallarından çıkartılmalıdır. Kök kanal duvarlarından uzaklaştırılamayan Ca(OH)2 'in, dentin bağ kuvvetini, seaların dentin tübüllerine olan penetrasyonunu ve kök kanal dolgusunun kapama kalitesini olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. Aynı zamanda, artık kalsiyum hidroksit, sealer ile kimyasal reaksiyona girebilir ve sealar akıcılığını ve çalışma zamanını azaltabilir. Bu çalışmanın amacı; düz ve eğimli kök kanallarından Ca(OH)2 materyalinin uzaklaştırılmasında kullanılan farklı yöntemlerin etkinliklerinin, kök kanallarının kuronal, orta ve apikal 1/3'ünü de içerecek şekilde, karşılaştırılmasıdır. 
Bu çalışmada, 46 adet düz ve 46 adet eğimli kök kanalına sahip diş kullanılmıştır. Kök kanalları şekillendirildikten sonra kök kanalları içerisine Ca(OH)2 yerleştirilmiş ve dişler 1 hafta süre ile etüvde bekletilmiştir. Etüvden çıkarılan dişlerin kök kanallarındaki Ca(OH)2 farklı yöntemler ile uzaklaştırılmıştır. Ca(OH)2'in uzaklaştırılması için; (i) MAF eğe ile irrigasyon, (ii) kanal fırçası ile irrigasyon (iii) ultrasonik sistem ve (iv) EndoVac Sistem kullanımı olacak şekilde 4 yöntem belirlenmiştir. Bu yöntemler düz ve eğimli kök kanallarında uygulanarak, 8 grup oluşturulmuştur. Ca(OH)2'in uzaklaştırılmasından sonra kök kanallarından uzaklaştırılamayan Ca(OH)2 hacim analizi, her kök kanalının kuronal, orta ve apikal 1/3'leri için, çok dedektörlü bilgisayarlı tomografi ile hesaplanmıştır ve veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
 Sonuç olarak, hiçbir grupta Ca(OH)2'in tamamen uzaklaştırılamadığı görülmüştür. Düz ve eğimli kök kanallarında Ca(OH)2'in uzaklaştırılma etkinliği karşılaştırıldığında; ultrasonik alet kullanılan grubun, hem düz hem de eğimli kök kanallarında en iyi sonuçları verdiği, EndoVac grubunun ise en kötü sonuçları verdiği, diğer gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. MAF eğe, kanal fırçası, ultrasonik alet ve EndoVac kullanılan düz ve eğimli kök kanallarında uzaklaştırılamayan Ca(OH)2 yüzdesinin apikal 1/3'te en fazla olduğu görülmüştür. Düz ve eğimli kök kanallarında apikal 1/3'te ultrasonik alet grubunun en iyi sonuçları verdiği saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kalsiyum hidroksit, Uzaklaştırma, Ultrasonik, EndoVac, Kanal fırçası
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 42450

Abstract:
Calcium hydroxide (Ca(OH)2)  has been widely accepted as the most frequently used intracanal medicament owing to its good antimicrobial properties againts the vast majority of endodontically relevant pathogens and its biocompatibility. Ca(OH)2 placed inside the root canal has to be removed before the canal with permanent obturating materials.  It has been known that residual Ca(OH)2 on the root canal walls influences dentine bond strength, penetration of sealers into dentinal tubules, markedly compromising the quality of the seal provided by the root filling. The remnants could also react chemically with the sealer reducing its flow and working time. The purpose of this study is to compare the ability of different methods to remove Ca(OH)2 from straight and curved canals, including each third of the canals. 
46 straight and 46 curved root canals were used for this study. After the instrumentation of the teeth, all experimental teeth and positive controls were filled with calcium hydroxide paste and the teeth incubated for 7 days. Four techniques were used for its removal. (i)MAF, (ii) CanalBrush, (iii) ultrasonic irrigation, (iv) Endovac system were used to remove the calcium hydroxide. This techniques were used for straight and curved canals thus, 8 experimental groups were be formed.  Measurements of residual calcium hydroxide was be performed in the cervical, middle and apikal third of the straight and curved canals with using multislice computed tomography (CT) and the results were statically analysed.
Results showed that no technique removed all Ca(OH)2 from the straight and curved canals. Passive ultrasonic irrigation removed significantly more Ca(OH)2 than the other groups. MAF and CanalBrush groups were not different from each other, and EndoVac system showed the worst results. The results showed that all the removal techniques showed the worst results in apical thirds of straight and curved canals. And passive ultrasonic irrigation removed significantly more Ca(OH)2 in each apical thirds of the straight and curved canals. 

    
Key Words: Calcium Hydroxide, Removal, Ultrasonic, EndoVac, CanalBrush
The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No.42450