Alkol bağımlılığında norepinefrin taşıyıcısı ve ?-opiyat reseptörü gen polimorfizmleri
Norepinephrine transporter and ?-opioid receptor gene polymorphisms in alcohol addiction
Yazar: ŞEREF CAN GÜREL
Danışman: PROF. DR. BAŞARAN DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Genetik = Genetics ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkolizm = Alcoholism ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Stres gibi çevresel etmenler alkol bağımlılığına yatkınlıkta önemli rol oynar. Noradrenalin, organizmanın stres yanıtını düzenleyen en önemli nörotransmiterdir. Endojen opiyatlar ise bağımlılık yapıcı maddeler dahilolmak üzere, ödüllerin biyolojik temsilinde rol alırlar. Bu sistemlerde yer alan olası kalıtımsal etkilerin incelenmesi amacıyla, norepinefrin taşıyıcısı (NET) geninin -3081 A/T ve ?-opiyat reseptörü (MOR) A118G polimorfizmleri, 127 alkol bağımlısı ve 130 sağlıklı bireyde incelendi. Denekler, sorunlu alkol kullanımının başlama yaşı, ortalama günlük alınan alkol miktarı, bir günde alınan en yüksek alkol miktarı, bağımlılığın şiddetini gösteren Michigan Alkolizm Tarama Testi (MATT) puanları, ailede alkol kullanım bozuklukları hikayesi gibi alkol kullanım özelliklerinin yanısıra mizaç ve karakter özellikleri ile kişilik bozuklukları bakımından değerlendirildiler. Hasta grubunda, NET -3081 polimorfizminde T varyant aleli taşıyan bireylerin sayısı erken başlangıçlı grupta anlamlı olarak yüksek bulundu. NET varyant alel taşıyan alkol bağımlılarında ortalama alınan alkol miktarı, bir günde alınan en yüksek alkol miktarı yüksek olarak saptandı. MOR A118G polimorfizminde varyant aleli taşıyan bireylerin MATT puanları yüksek bulundu. Mizaç ve Karakter Envanteri`nde bağımlılık grubunda yenilik arayışı, zarardan kaçınma, kendini aşma puanlarının yüksek; kendini yönlendirme puanlarının düşük olduğu saptandı. Bağımlılık grubunda antisosyal, sınırda, narsisistik, kendine zarar verici ve paranoid kişilik bozukluğu oranları daha yüksek idi. Bu çalışmada NET ve MOR genotip dağılımlarının alkol kullanım özellikleri ve alkol bağımlılığı alttipleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Alkol bağımlılarında erken başlangıç ölçütü olarak 20 yaş sınırının alınmasını destekleyen bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
Environmental factors like stress influence the predisposition to alcoholism. Norepinephrine, as a neurotransmitter, is the major regulator of the stress response. Endogenous opioids are responsible for the representation of reward cues including substances of abuse. To investigate the possible role of hereditary factors in these systems, norepinehrine transpoter (NET) -3081 A/T and ?-opioid (MOR) A118G polymorphisms were genotyped in 127 alcohol dependent subjects and 130 healthy controls. Data related to alcohol use such as average daily alcohol intake, maximum daily alcohol intake, age of onset for alcohol use disorders and family history for alcohol use disorders and lifetime severity of alcohol dependence (assessed by Michigan Alcoholism Screening Test (MAST)) were collected. Additionally, temperament and character dimensions and diagnosis of personality disorders were evaluated. T variant alel frequency for NET -3081 polymorphism was significantly higher in early onset petients. Similarly average daily alcohol intake, maximum daily alcohol intake was greater for patients with the variant allele. MAST scores were sinificantly higher in patients carrying the G variant allele for the MOR A118G polymorphism. In the patient group scores for novelty seeking, harm avoidance, self-transcendence were significantly higher than controls. Antisocial, Borderline, Narcissistic, Self-defeating and Paranoid personality disorders were significantly more frequent in the patient group. In this study NET and MOR genotypes were found to be correlated with alcohol intake related parameters and subtypes. The cut off point for early onset alcoholism was supported as being 20 years of age.