Pulmoner tromboemboli sıklığının meteorolojik parametreler ve mevsimlerle ilişkisi
Relationship between the frequency of pulmonary thromboembolism and meteorological parameters and seasons
Yazar: VEYSİ AÇAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE FÜSUN ÜLGER ; UZMAN HÜSNÜ BAYKAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Pulmoner tromboemboli hastalarınının dağılımında mevsimlerin ve sıcaklık, atmosfer basıncı, nem, yağış ve rüzgar hızı gibi meteorolojik parametrelerin ilişkisini araştırdık. 
Gereç ve Yöntem: Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Aciline 1 Ocak 2015 ile 31 Aralık 2019 tarihleri arasında başvuran1509 PTE tanılı vaka çalışmamıza dahil edildi. PTE için geçici veya kalıcı risk faktörü olan hastaların risk faktörleri ve eşlik eden diğer hastalıkları kaydedildi. Derin ven trombozu (DVT) olan ve olmayan hastalar kaydedildi. Hastaların tanı aldıkları tarihlere göre tanı aldıkları ay ve mevsimler kaydedildi. Pulmoner arterlerde tromboembolinin gelişmesi ve hastaların tanı almaları arasındaki süre belli olmadığı için; çalışmamızda hastaların PTE tanısı aldığı gün ve tanı almadan önce maruz kaldığı üç, beş ve yedi günlük ortalama atmosfer basıncı, nem, yağış, sıcaklık ve rüzgar hızı kullanıldı. Veriler SPSS 26 programı ile analiz edildi.
Bulgular: Pulmoner tromboemboli tanısı konmuş toplamda 1509 vaka çalışmaya dahil edildi. Hastalar cinsiyetlerine göre 841'i kadın (%55,7), 668'i erkek (%44,3) olarak bulundu. Yaş ortalamaları 63,24±16.27 olup en küçüğü 18, en büyüğü 105 yaşındaydı. Hastaların %16,9'unda (n=255) akut DVT saptandı. Hastaları risk faktörlerine göre sınıflandırdığımızda hastaların %25,9'unda (n=391) hiç risk faktörü yoktu. Hastaların %31,7'sinde (n=478) düşük risk, %31,1'inde (n=470) orta risk ve %11,3'ünde (n=170) yüksek risk faktörü vardı. PTE sıklığının mevsim ve aylara göre farklılık gösterdiğini ve en çok hastanın kış mevsiminde, en az hastanın yaz mevsiminde olduğunu bulduk (p<0,001). Erkek hastalar, kadın hastalar, yüksek risk faktörü olanlar, risk faktörü olmayanlar, akut DVT'nin PTE'ye eşlik ettiği hastalar ve nüks hastalar gibi alt gruplarda da benzer şekilde en çok hastanın kış mevsiminde en az hastanın yaz mevsiminde olduğunu bulduk (p<0,05). PTE izlenen günlerin, izlenmeyen günlere göre daha düşük sıcaklık ve daha yüksek nem ortalamasına sahip olduğunu bulduk. PTE sıklığının sıcaklık, atmosfer basıncı, nem ve rüzgâr hızı ile ilişkili olduğunu bulduk. Aylara göre PTE görülme sıklığı ile sıcaklık arasında kuvvetli negatif ilişki; aynı şekilde rüzgâr hızı ile kuvvetli negatif ilişki; atmosfer basıncı ile kuvvetli pozitif ilişki, aynı şekilde nem ile pozitif yönde ilşki olduğunu bulduk (p<0,05). Yağış miktarı ve yağışlı gün sayısı ile aylara göre PTE görülme sıklığı arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptamadık (p>0,05).
Sonuç: Pulmoner tromboemboli hastalarınının dağılımında mevsimlerin; sıcaklık, atmosfer basıncı, nem, yağış ve rüzgar hızı gibi meteorolojik parametrelerin ilişkisi olduğu saptandı.

Anahtar Kelimeler: atmosfer basıncı, meteoroloji, mevsim, nem, pulmoner tromboemboli, rüzgar, sıcaklık

Abstract:
Objective: We investigated the relationship between the distribution of patients with pulmonary thromboembolism (PTE) and meteorological parameters such as seasons, temperature, atmospheric pressure, humidity, precipitation, and wind speed. 
Material and method: A total of 1509 cases with PTE who applied to the  Chest Diseases Emergency Department of Ankara Atatürk Sanatoryum Training and Research Hospital between 1 January 2015 and 31 December 2019 were included in our study. Transient or permanent risk factors and other comorbidities of the patients for PTE were recorded. Patients with and without DVT were recorded. The admission dates of the patients were recorded. The months and seasons in which they were diagnosed were determined. Due to the uncertainty of the time from the onset of symptoms to the diagnosis of the patients, the average atmospheric pressure, humidity, precipitation, temperature, and avarage wind speed of first, first three, first five, and first seven days to which the patients were exposed were used. The data were analyzed with the SPSS 26 program.
Findings: A total of 1509 cases with pulmonary thromboembolism were included in the study. The distribution by gender of the patients was found to be 841 (55.7%) women and 668 (44.3%) men. The mean age was 63.24±16.27 years, with the youngest patient was 18 years old and the oldest patient was 105 years old. Acute DVT was detected in 16.9% (n=255) of the patients. When we classified the patients according to the risk criteria, 25.9% (n=391) of the patients had no risk factors. 31.7% (n=478) of the patients had low-risk, 31.1% (n=470) medium-risk, and 11.3% (n=170) high-risk factors. We found that the frequency of PTE varies according to seasons and months, the most number of patients were in the winter season and the least number of patients were in the summer season (p<0,001). Similarly, in subgroups such as both male and female patients, those with high-risk factors, those without risk factors, patients who developed acute deep venous thrombosis (DVT) due to PTE, and patients who developed relapse, the moajority of patients were applied to hospital in winter and the least number of application was in summer (p<0,05). It was determined that the days with PTE had lower temperatures and higher humidity averages than the days without PTE. We found that the frequency of PTE was related to temperature, atmospheric pressure, humidity, and wind speed. We found that there is a strong negative correlation between PTE incidence and temperature; likewise a strong negative correlation with wind speed; a strong positive correlation with atmospheric pressure, as well as a positive correlation with humidity (p<0,05). We did not find a significant relationship between the amount of precipitation and the number of rainy days and the incidence of PTE (p>0,05).
Results: In conculusion there is a relationship between the distribution of patients with pulmonary thromboembolism and seasons,  meteorological parameters such as temperature, atmospheric pressure, humidity, precipitation, and wind speed.

Keywords: pulmonary thromboembolism, temperature, meteorology, atmospheric pressure, seasons, humidity, wind