Kolluğun doğa kaynaklı afetlere müdahaledeki rolü: 2020 Elazığ depreminde jandarmanın faaliyetleri örneği
Law enforcement's role in responding to natural disasters: Example of gendarmerie activities in the 2020 Elazığ earthquake
Yazar: HALİS DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TEKİN AVANER
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Deprem = Earthquake ; Elazığ = Elazığ ; Güvenlik güçleri = Safety forces ; Güvenlik hizmetleri = Security services ; Jandarma = Gendarmerie ; Kolluk hizmetleri = Police services ; Kolluk personeli = Police personnel ; Kolluk örgütleri = Security forces

Özet:
Türkiye coğrafyası doğa kaynaklı afetlere maruz kalma durumu açısından hassasiyet arz eden bir bölgedir. Hem devletin modernleşme süreci hem de gelişen teknolojik imkanlar birçok devletle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ni de doğa kaynaklı afetlerle mücadele konusunda eskiye nazaran daha ileri bir noktaya taşımıştır. Yakın tarih olarak ifade edebileceğimiz dönem içerisinde; 1939 yılında yaşanan Erzincan depremi ve 1999 Marmara depremi doğa kaynaklı afetlerle mücadele ve afet yönetimi konusunda kırılma noktaları olmuştur. Meydana gelen olaylardan edinilen tecrübeler neticesinde 2009 yılında AFAD kurularak acil durum ve afet yönetiminden sorumlu kuruluş olarak ilan edilmiştir. Türkiye Acil Müdahale Planı (TAMP) kapsamında afetlerle mücadele konusundaki sorumluluklar kurumlar arasında paylaştırılmış durumdadır. Genel kolluk görevi icra eden jandarma, polis ve sahil güvenlik TAMP kapsamında ya da İçişleri Bakanlığının bağlı kurumları olarak afetle mücadele konusunda sorumluluklara sahiptir. Ancak kolluk teşkilatları sahip oldukları araç, gereç ve donanım ile etkin insan gücünü doğa kaynaklı afetlerle mücadele için kullanma imkan ve kabiliyetine sahiptir. Türkiye coğrafyasındaki kırsal bölgelere kadar konuşlanmış durumda olan jandarma, polis ve sahil güvenlik teşkilatlarının bu konuşlanma ve teşkilatlanma düzeni afet yönetiminde önemli bir üstünlük olarak karşımıza çıkmaktadır. Kolluk teşkilatları TAMP kapsamında verilen görevlere ilave olarak sahip oldukları imkan ve kabiliyetleri ile afet yönetimine büyük katkılar sağlayabilecek durumdadırlar. Arama ve kurtarma, tahliye, iaşe, ibate gibi birçok hususu kapsayacak şekilde doğa kaynaklı afetlerde yardım görevini icra eden kolluk teşkilatları bu maksada hizmet edecek şekilde yeni birimler teşkil etmektedir. Kolluğun doğa kaynaklı afetlerdeki rolüne ilişkin halihazırda yürürlükte olan çeşitli kanun, yönetmelik ve yönerge bulunmaktadır. Kolluğun doğa kaynaklı afetlere müdahaledeki rolünün icrası 2020 yılında Elazığ'da meydana gelen deprem olayında da jandarma tarafından gerçekleştirilmiştir. Burada icra edilen faaliyetler kolluk teşkilatlarının sahip oldukları imkan ve kabiliyetlerin afet yönetimi kapsamında etkin bir şekilde kullanılmasını gözler önüne seren önemli bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
The geography of Turkiye is a sensitive region in terms of exposure to natural disasters. Both the modernization process of the state and the developing technological opportunities have carried the Republic of Turkiye, along with many other states, to a higher point in combating natural disasters compared to the past. In the period that we can describe as recent history; Erzincan earthquake in 1939 and Marmara earthquake in 1999 became breaking points in the fight against natural disasters and disaster management. As a result of the experiences gained from the events that took place, AFAD was established in 2009 and declared as the institution responsible for emergency and disaster management. Responsibilities for combating disasters within the scope of Disaster Response Plan of Türkiye (TAMP) are shared between institutions. Gendarmerie, police and coast guard performing general law enforcement duties have responsibilities regarding disaster response within the scope of TAMP or as affiliated institutions of the Ministry of Interior. However, law enforcement agencies have the opportunity and ability to use their tools, equipment and effective manpower to combat natural disasters. This deployment and organization of the gendarmerie, police and coast guard units, which are located up to the rural areas in the geography of Turkiye, is an important advantage in disaster management. Law enforcement agencies are in a position to make great contributions to disaster management with their facilities and capabilities in addition to the duties given within the scope of TAMP. Law enforcement agencies, which perform the task of helping in natural disasters, covering many issues such as search and rescue, evacuation, subsistence, and accommodation, are forming new units to serve this purpose. There are various laws, regulations and directives currently in force regarding the role of law enforcement in natural disasters. The role of law enforcement in natural disasters was also carried out by the gendarmerie in the earthquake that occurred in Elazig in 2020. The activities carried out here appear as an important example that demonstrates the effective use of the opportunities and capabilities of law enforcement agencies within the scope of disaster management.