Phubbing ile dürtüsellik arasındaki ilişkide yetersizlik duygusu ve sosyal dışlanmanın aracı rolü
Sence of inadequacy in the relationship between phubbing and impulsivity and the mediating role of social exclusion
Yazar: OSMAN KAĞAN KAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. İZZET PARMAKSIZ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dürtüsellik = Impulsivity ; Sosyotelizm = Phubbing ; Yetersizlik duygusu = Inferiority feeling

Özet:
Bu araştırmanın amacı  phubbing  ile dürtüsellik arasındaki ilişkide yetersizlik duygusu ve 
sosyal dışlanmanın aracı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın örneklemi, Niğde Yunus Emre Anadolu Lisesi, Niğde Cumhuriyet Anadolu Lisesi, Niğde Atatürk Anadolu Lisesi, Niğde 
Şehit Efe Osman Apaydın Anadolu Lisesi ve Niğde Özel Final Okullarında öğrenim gören 
300  erkek  (%41.7)  ve  420  kadın  (%58.3)  olmak  üzere  toplamda  720  öğrenciden
oluşmaktadır.  Katılımcılar  9.sınıf  ile  12.sınıf  arasındadır  (S.D.  =  1.06).  Bu  araştırmada 
öğrencilere  Phubbing  Ölçeği, Yetersizlik Duygusu Ölçeği, Ergenler İçin  Sosyal Dışlanma
Ölçeği,  Barrat  Dürtüsellik  Ölçeği  uygulanmıştır.  Kullanılan  ölçeklere  doğrulayıcı  faktör 
analizi  yapılmıştır.  Faktör  analizi  sonucunda  ölçeklerin  geçerli  ve  güvenilir  olduğu 
bulunmuştur.  Araştırmada  yer  alan  değişkenlerin  cinsiyete  göre  anlamlı  bir  farkın  olup 
olmadığını  analiz  etmek  için  t-testi  yapılmıştır.  Yapılan  analiz  sonucunda  phubbing, 
dürtüsellik  ve  yetersizlik  duygusu  değişkenlerinin  cinsiyete  göre  anlamlı  bir  şekilde 
farklılaştığını  fakat  sosyal  dışlanma  değişkenin  cinsiyete  göre  anlamlı  bir  şekilde 
farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırmada yer alan değişkenlerin sınıf düzeyine göre anlamlı 
bir  farkın  olup  olmadığını  analiz  etmek  için ANOVA  testi  yapılmıştır. Yapılan  analizler 
sonucunda  phubbing  ile dürtüsellik değişkenlerinin sınıf kademesine göre anlamlı bir şekilde 
farklılaştığı fakat sosyal dışlanma ve yetersizlik duygusunun sınıf kademesine göre anlamlı 
bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırmada yer  alan değişkenlerin birbiriyle olan 
vi
ilişkisini  incelemek  amacıyla  korelasyon  testi  yapılmıştır.  Yapılan  analiz  sonucunda 
araştırmada  yer  alan  değişkenlerin  birbiriyle  olan  ilişkisi  pozitif  yönde  ve  anlamlı 
düzeydedir.  Phubbing  ile  dürtüsellik  arasındaki  ilişkide  yetersizlik  duygusu  ve  sosyal 
dışlanmanın aracılık rolünü test etmek amacıyla aracılık analizi yapılmıştır. Yapılan aracılık 
analizi  sonuçları  incelendiğinde  phubbing  ve  dürtüsellik  arasındaki  ilişkide  yetersizlik 
duygusu  ve  sosyal  dışlanmanın  aracı  rolü  olduğu  bulunmuştur.  Bu  bulgular  alan  yazın 
çerçevesinde tartışılmıştır.
Bu modelden elde edilen sonuçlar bağımlılık eğitimi ve bağımlılık danışmanlığında saha 
çalışanlarına  yardımcı  olabileceği  gibi  insan  davranışlarını  anlamlandırmada  katkı 
sağlayacaktır . Bunlara ek olarak araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda sonraki 
araştırmalara yönelik öneriler araştırma kapsamında sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Phubbing, Dürtüsellik, Yetersizlik Duygusu, Sosyal Dışlanma

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of feelings of inadequacy and social 
exclusion in the relationship between phubbing and impulsivity. For this purpose, it consists 
of a total of 720 students, 300 males (41.7%) and 420 females (58.3%), studying at Niğde 
Yunus  Emre  Anatolian  High  School,  Niğde  Cumhuriyet  Anatolian  High  School,  Niğde 
Atatürk Anatolian High School, Niğde Şehit Efe Osman Apaydın Anatolian High School 
and Niğde Private Final Schools. Participants were from 9th to 12th grade (S.D. = 1.06). In 
this  study,  Phubbing  Scale,  İnferiority  Feeling  Scale,  Social  Exclusion  Scale  for 
Adolescents,  Barrat  Impulsivity  Scale  were  applied  to  the  students.  Confirmatory  factor 
analysis was performed on the scales used. As a result of the factor analysis, it was found 
that the scales were valid and reliable. T-test was performed to analyze whether there was a 
significant difference between the variables in the study according to gender. As a result of 
the analysis, it was seen that the variables of phubbing, impulsivity and sense of inadequacy 
differed significantly according to gender, but the variable of social exclusion did not differ 
significantly according to gender. ANOVA test was performed to analyze whether there was 
a significant difference between the variables in the study according to the grade level. As a 
result of the analysis, it was seen that the variables of phubbing and impulsivity differed 
significantly according to the grade level, but the sense of social exclusion and inadequacy 
did not differ significantly according to the grade level. Correlation test was performed to 
examine the relationship between the variables in the study. As a result of the analysis, the 
relationship  between  the  variables  in  the  research  is  positive  and  significant.  Mediation 
analysis  was  performed  to  test  the  mediating  role  of  feelings  of  inadequacy  and  social 
exclusion in the relationship between phubbing and impulsivity. When the results of the 
mediation analysis were examined, it was found that the relationship between phubbing and 
impulsivity had a mediating role in the sense of inadequacy  and social  exclusion. These 
viii
findings are discussed within the framework of the literature. The results obtained from this 
model can help field workers  in addiction education and addiction counseling, as well as 
contribute to making sense of human behaviors. In addition to these, suggestions for future 
research in line with the results obtained from the research are presented within the scope of 
the research. 
Keywords: Phubbing, Impulsivity, Sense of Inadequacy, Social Exclusion