Allojeneik hematopoietik kök hücre transplantasyonu yapılan hastalarda TREC ve KREC düzeylerinin kronik graft-versus-host hastalığı ve nakil sonuçları ile ilişkisi
The association of TREC and KREC levels with chronic graft-versus-host disease and transplantation outcomes in patients who have undergone allogeneic hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: YALÇIN GÜL
Danışman: PROF. DR. MUHLİS CEM AR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Amaç: Allojeneik hematopoietik kök hücre transplantasyonu (AHKHT) yapılan hastalarda TREC ve KREC düzeylerinin başta kronik graft-versus-host hastalığı (GVHH) olmak üzere nakil sonuçları; hasta, hastalık ve donör özellikleri ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2002-2022 yılları arasında allojeneik HKHT uygulanmış 83 hasta (çalışma grubu) ve donörleri (n=83, sağlıklı kontrol grubu) dahil edilmiştir. Hasta ve donör özellikleri, hastalık durumu, komorbiditeler, graft-versus-host hastalığı ve diğer parametreler hakkındaki veriler retrospektif olarak hasta ve donör nakil dosyalarından elde edilmiştir. TREC ve KREC ölçümleri periferik kan örneğinden RT-PCR yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Analiz öncesinde ölmüş olan hastalar için önceden saklanan numuneler kullanılmıştır.

Bulgular: Hastaların %55.4'ünde (n=46) kronik GVHH gözlenmiştir. Periferik kan kaynaklı kök hücre kullanımı, donörün kadın hastanın erkek olması, habis bir hematolojik hastalık nedeniyle nakil yapılması ve akut GVHH gelişimi; yüksek kronik GVHH oranları ile ilişkili saptanmıştır (p<0,05). Donör grubuna kıyasla AHKHT uygulanmış hasta grubunda TREC ve KREC düzeylerinin anlamlı oranda düşük olduğu görülmüştür (p<0,05). Kronik GVHH gelişen hastalarda hem TREC hem de KREC düzeylerinin kronik GVHH gelişmeyenlere oranla daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kronik GVHH süresi, kronik GVHH şiddet düzeyi; kronik GVHH'de etkilenmiş sistem sayısı ve tutulum bölgesi ile TREC ve KREC düzeyleri arasında anlamlı ilişki gösterilememiştir (p>0,05).

Sonuç: Kronik GVHH gelişen hastalarda gecikmiş T ve B hücre lenfopoiezi neticesinde TREC ve KREC düzeyleri negatif yönde etkilenmektedir.

Anahtar Sözcükler: Allojeneik hematopoietik kök hücre nakli, graft-versus-host hastalığı, KREC, TREC.

Abstract:
Aim: The objective of this study was to investigate the relationship between TREC/KREC levels and transplant outcomes in relation to graft-versus-host disease (GVHD), and patient, disease and donor characteristics in patients having undergone allogeneic hematopoietic stem cell transplantation.

Materials and Methods: A total of 83 patients who underwent allogeneic HSCT (study group) between 2002 and 2022, and their donors (n= 83, healthy contols) were included in the study. Data on patient and donor characteristics, disease status, co-morbidities, graft-versus-host disease, and other parameters were retrospectively collected from patient and donor transplant files. TREC and KREC measurements were performed on peripheral blood samples using RT-PCR. For patients who had died at the time of analysis stored samples were used.

Results: Chronic GVHD was observed in 55.4% of patients (n=46). Use of peripheral blood stem cells, transplant from female donor to male patient, transplantation for a malignant hematologic disease and history of acute GVHD were associated with high rates of chronic GVHD (p<0.05). Compared to the donor group, TREC and KREC levels were significantly lower in patients who underwent HSCT (p<0.05). Both TREC and KREC levels were found to be lower in patients who developed chronic GVHD compared to those who did not (p<0.05). There was no significant correlation between TREC and KREC levels and duration of chronic GVHD, GVHD severity level, number of involved organ systems and the site of involvement in chronic GVHD (p>0.05).

Conclusion: TREC and KREC levels were negatively affected as a result of delayed T and B cell lymphopoiesis in patients with chronic GVHD.

Keywords: Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation, graft-versus-host disease, KREC, TREC.