Yaşlı bireylerin bilişsel durumunu geliştirmede Roy Adaptasyon Modeline temellenen hemşirelik bakımının etkinliği
Effectiveness of nursing care based on Roy Adaptation Model for development cognitive status of elderly individuals
Yazar: FATMA NEVİN ŞİŞMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN KUTLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Uyum = Adaptation ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma, yaşlı bireylerin, yaşlılık dönemindeki bilişsel değişikliklere uyumun sağlamasında Roy Adaptasyon Modeline temellenen hemşirelik bakımının etkinliğini belirlemek amacıyla ön test son test, kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi.Araştırmanın örneklemini, T.C. Darülaceze Müessesesinde Aralık 2010-Haziran 2011 tarihleri arasında kalan 15 deney ve 15 kontrol grubu olmak üzere 30 yaşlı birey oluşturdu.Çalışma verilerini toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilmiş anket formu, Folstein, Folstein ve McHugh (1975) tarafından geliştirilmiş Standardize Mini Mental Test (SMMT), araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve geçerlik-güvenirliği yapılmış Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği (YUGDÖ) ve Roy Adaptasyon Modeli Tanılama ve Hemşirelik Bakım Planı Formu kullanıldı.Araştırma sonucunda, deney grubunda uygulama öncesi ve sonrası YUGDÖ ortalama puanları arasında anlamlı bir fark olduğu (z= -3,409, p< 0,05); kontrol grubunda ise fark olmadığı (z= 0,000, p> 0,05) bulundu. Uygulama öncesi ve sonrası SMMT toplam puanları açısından değerlendirme yapıldığında, deney grubunda uygulama öncesi ve sonrası SMMT puanları arasında anlamlı bir fark olduğu (z= -2,899, p< 0,05); kontrol grubunda ise fark olmadığı (z= 0,000, p> 0,05) bulundu. Deney ve kontrol gruplarının YUGDÖ puan ortalamaları arasında (Z= -3,056, p< 0,05) ve SMMT toplam puanları arasında (Z= -3,993, p< 0,05) anlamlı fark bulundu.Bu çalışma sonucunda, Roy Adaptasyon modelinin yaşlılarda bilişsel değişikliklere uyum sağlamak amaçlı kullanılabilir olduğu belirlendi. Daha büyük örneklem gruplu çalışmalarla modelin test edilmesi etkinliği arttıracaktır.Anahtar Kelimeler: Yaşlı, bilişsel işlevler, roy adaptasyon modeli, hemşire, hemşirelik bakımı

Abstract:
The aim of this study was to determined effectiveness of nursing care based on Roy Adaptation Model for development cognitive status of elderly person. Quasi-experimental design with pre-test post test, control group was used in this study.The study sample was composed of 30 elderly people including the 15 experimental and 15 control groups living in the Darulaceze Institution of Turkish Republic between December 2010- June 2011.In the collect the data, a questionnaire developed by the researcher, the Standardized Mini Mental State Examination developed by Folstein, Folstein, and McHugh (1975), The Assesment of Adaptation Difficulty in Elder Scale developed by the researcher and made of the validity and reliability and Diagnostics and Nursing Care Plan Form of Roy Adaptation Model was used.As a result, before and after practice the scores of The Assesment of Adaptation Difficulty in Elder Scale (z= -3.409, p< 0.05) and the Standardized Mini Mental State Examination scale (z= -2.899, p< 0.05) were significantly different in the experimental group in before and after of practice, no difference was found in the control group (z = 0.000, p> 0.05). The scores of The Assesment of Adaptation Difficulty in Elder Scale (Z= -3,056, p< 0,05) and the Standardized Mini Mental State Examination (Z= -3,993, p< 0,05) were significantly different between the experimental and control groups.As a conclusion, it was determined that available of Roy Adaptation Model to adapt to cognitive changes in elderly people. It will be increase the effectiveness of model to test the model in a larger sampling.Key Words: Older, cognitive status, Roy Adaptation Model, nurse, nursing care