Farklı elektron enerjilerinde kaynak-yüzey mesafesine bağlı doz dağılımlarının araştırılması
Investigation of dose distribution connect to source-surface distance in different electron energies
Yazar: ŞAMİL ARDUÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKAN ORHAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Deri = Skin ; Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; İyon odası = Ionization chamber

Özet:
Elektron ışınları, 50 yılı aşkın bir süredir yüzeyel kanserlere uygun radyasyon dozunu uygulamak için önemli bir modalite olmuştur. Elektron ışın tedavisi kanser tedavilerinde geniş bir şekilde kullanılmaktadır. Elektron ışının kısa erişim mesafesi ve hızlı doz düşüşü sayesinde tümörün altındaki dokular ve yapılar korunurken, yüzeye yakın lezyonların tedavisine olanak tanımaktadır. Hedef volüme homojen bir doz, güvenli bir uzatılmış kaynak yüzey mesafeli (SSD) elektron tedavisinde uygulanan doz, merkez eksen derin doz ve ışın düzlüğünün ile ilgili verilerin bilinmesiyle mümkündür.Bu çalışmanın amacı 6 MeV, 9 MeV ve 12 MeV electron enerjilerinin farklı SSD'lerde yüzde derin dozlarını (%DD), doz profillerini, doz düzgünlüğünü, doz simetrisini, en olası enerjisini, ortalama enerjisini, pratik mesafesini, yarı değer derinliğini ve maksimum doz parametrelerini incelemektir. Varian DHX doğrusal hızlandırıcıda üretilen elektron ışınlarının karakteristlikleri 100 cm standart SSD ve 105 cm, 110 cm, 115 cm uzatılmış SSD'lerde sunuldu. Ölçümler, kalibrasyon için rutinde kullanılan 50x50x50 cm3 su fantomundaki bir iyon odası kullanılarak yapıldı.Bu ölçümlere göre, tüm elektron ışın enerjileri için maksimum doz derinliği ile fantom yüzeyi arasındaki bölgede, SSD arttıkça derin doz azalmaktadır. Maksimum doz derinliğinin altındaki bölgede uzatılmış SSD'nin etkileri dikkate alınmayacak kadar küçüktür. Sonuç olarak tüm elektron enerjileri için SSD arttıkça yüzey dozu azalmaktadır. Aynı zamanda simetri, düzgünlük ve penumbra değerleri, uluslararası protokollerdeki tolerans sınırları içerisinde bulundu.Anahtar Kelimeler: : Elektron Işını, Kaynak-Cilt Mesafesi (SSD), Su Fantomu, Yüzde Derin Doz (%DD)

Abstract:
For over 50 years, electron beams have been an important modality for providing an accurate dose of radiation beams. Electon beam therapy is widely used in treatment of cansers. The rapid dose fall-off and short range of an electron beam enable the treatment of lesions close to the surface, while sparing the underlying tissues and structures.A uniform dose to the target volume is required with a knowledge of delivered dose, central axis depth dose and beam flatness at safe electron treatment an extended source to distance (SSD).The purpose of this study is to investigate percentage depth dose (%DD), dose profiles, dose flatness, dose symmetry, most probably energy, avarage energy, practical range, half-value depth and maximum dose parameters of electron energies of 6 MeV, 9 MeV and 12 MeV at different SSDs. Characteristics of electron beams of the Varian DHX Lineer Accelarator are presented at a nominal SSD of 100 cm and extended SSDs of 105 cm, 110 cm, 115 cm. Measurements were performed by an ionization chamber in a 50x50x50 cm3 water fantom which is routinely used for calibration.According to the measurements in the region between the phantom surface and depth of maximum dose, the depth dose decreases as the SSD increases for all electron beam energies. The effects of extended SSD in the region beyond the depth of maximum dose are unobservable, considered minimal. As a result of this study surface dose is decreased as the SSD increased moderately for all energies. At the same time values of symmetry, flatness and penumbra are founded within tolerance limits of international protokole.Key Words: Electron Beam, Source-Skin Distance (SSD), Water Phantom, Percent Depth Dose (%DD)