Ortadoğu halklarının gözünde Türkiye'nin orta Doğu'daki yeri ve liderliği
Turkey's position in the Middle East according to the Middle east people
Yazar: TOLGA ELDURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÜNLÜ
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Coğrafyası Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Liderlik = Leadership ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Osmanlı Devleti'nin son yıllarından itibaren petrol rezervleri nedeniyle Orta Doğu'nun küresel önemi artmıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti yıkılırken Orta Doğu'da pek çok yeni devlet kurulmuştur. Bu devletler bir süre İngiliz ve Fransız sömürgesi olarak kalmış daha sonra bağımsız olmuştur. II. Dünya Savaşı sonrasında bölgede bir de Yahudi devleti kurulmuştur. Soğuk Savaş döneminde SSCB ve ABD kutuplaşması Orta Doğu'da da yaşanmıştır. Tüm bu gelişmelere eğitimsizlik, eşitsizlik, yoksulluk, terör örgütleri, savaşlar ve Batı müdahaleleri eklenince Orta Doğu bugünkü görüntüsünü kazanmıştır. 
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda Atatürk döneminde Orta Doğu meseleleri ile ilgilenilmiştir. Ancak O'ndan sonraki dönemlerde uygulanan yanlış politikalarla Orta Doğu – Türkiye ilişkileri kopmuştur. 21. yy itibariyle Türkiye'de değişen dış politika anlayışı Orta Doğu'ya artan bir ilgiye dönüşmüştür. Türkiye laik ama Müslüman, petrolü olmayan ama ekonomisi gelişmiş, Orta Doğu'da ama Avrupalılarca kabul gören bir ülke olarak Orta Doğu'ya örnek olmaya başlamıştır. Türkiye İsrail ile ilişkilerini kopartmış ve Arap Baharı olaylarını yakından takip etmiştir. Sadece mültecileri değil daha iyi eğitim almak isteyen gençlere de kapılarını açmıştır. Bu araştırmada amaç ülkemize gelen öğrencilerin Türkiye hakkında ne düşündüklerini öğrenmektir. Onların gözünde Orta Doğu'nun liderinin kim olduğunu öğrenmektir. Bu amaca ulaşmak için karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Detaylı kaynak taraması yapılmıştır. Ayrıca 342 öğrenciye anket yapılmıştır. Bu ankete göre öğrencilerin Orta Doğu'nun en büyük sorunun Batılı ülkeler olduğunu kabul ettikleri, Türkiye'nin İsrail'i eleştirilerinin olumlu bulduklarının yanı sıra Türkiye'nin genel olarak Orta Doğu dış politikasını beğendikleri görülmüştür. Öğrencilerin büyük bir kısmı Türkiye'yi Orta Doğu'nun lideri görürken büyük bir kısmı gelecekte lider olması gereken ülke olarak da Türkiye'yi göstermiştir. 
Yapılan tarama çalışması ve anket doğrultusunda Türkiye, Osmanlı İmparatorluğundan gelen tecrübesi ile Orta Doğu içinden Orta Doğululara örnek olabilecek, halklar tarafından benimsenebilecek tek ülke olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye'nin yumuşak güç politikalarına devam etmesi ve Orta Doğu ile ilişkilerini sürdürmesi gerekmektedir.

Abstract:
Since the last years of the Ottomans, oil reserves have increased the global importance of the Middle East. While the Ottomans collapsed after World War I, many new states were established in the Middle East. These states have remained independent of British and French colonies for a while. A Jewish state was established in the region after World War II.  During the Cold War, the USSR and the US polarized in the Middle East. All these developments have gained the present image of the Middle East when uneducatedness, inequality, poverty, terrorist organizations, wars and Western interventions are added.
During the Atatürk period, Middle Eastern affairs were dealt with. However, with the wrong policies implemented in the period after Ataturk Middle East - Turkey relations were severed.  As of the 21st century, changing foreign policy in Turkey has turned into a growing interest in the Middle East. Muslim but secular Turkey, but advanced non-oil economy in the Middle East but has become an example of a country recognized as the Middle East Europeans. Turkey has break its relations with Israel and has closely followed the events of the Arab Spring. Not only the refugees but also the young people who want to get better education have opened their doors. The aim of this research is to learn about the opinion of the students coming from abroad and to find out who is the leader of the Middle East in their eyes. The mixed research method has been used to achieve this goal. Detailed source search has been done. There were also 342 student questionnaires. According to this survey it is seen thar the students are accepting that the greatest problem of the Middle East are Western contries and the criticism of Turkey about Israel is correct, besides they appreciate foreing policy of Turkey about Middle East in general. Some of the students consider Turkey as the leader of the Middle East and most of the students shown Turkey as a country which must be the future leader of Middle East. 
According to the information retrival and the survey, it is found out that Turkey is the only country which can be an example te Middle East population with and which can be accepted by them with its experience coming from the Ottomans. Turkey needs to continue its policy of soft power and it is necessary to continue it's relations with the Middle East.