Türk mitolojisindeki sembollerin ortaokul görsel sanatlar dersinde kullanılmasının kültürel miras öğrenme alanında bulunan kazanımlarla ilişkilendirilmesi
The correlation of utilizing symbols from Turkish Mythology in Middle school visual arts classes with the achievements found in the cultural heritage learning domain
Yazar: AYBÜKE ERKAL
Danışman: DOÇ. DR. SELMA KARAAHMET BALCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türk mitolojisi = Turkish mythology

Özet:
Türk mitolojisi zengin anlatılarıyla Türk kültürünün ve mirasının önemli parçalarından birisidir. Bu mitolojik öğeler, sadece geçmişin bir yansıması olmakla kalmayıp, bugünün genç nesillerine de anlamlı bir şekilde aktarılabilir. Bu bağlamda Türk mitolojisindeki sembollerin ortaokul görsel sanatlar derslerinde nasıl uygulanabileceğini ve bu uygulamanın kültürel miras öğrenme kazanımlarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğini incelemek araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışma ayrıca öğrencilerin görsel ifade becerilerindeki özgünlüklerini nasıl etkilediğini de incelemektedir. Araştırmada hem nitel hem de nicel yöntemler karma bir şekilde kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinde görsel sanatlar dersine katılan ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise, Özel Ressam Leyla Taban Tasarım Sanat Kişisel Gelişim Kursu'na devam eden ortaokul düzeyindeki 20 öğrenci oluşturmuştur. 20 ortaokul öğrencisi ile yapılan çalışmada, ön test ve son test uygulanarak öğrencilerin resim yapma becerileri değerlendirilmiştir. Ayrıca, yarı yapılandırılmış görüşmelerle öğrencilerin kültür, kültürel miras, mitoloji ve Türk mitolojisi hakkındaki bilgileri ve görüşleri toplanmıştır. Öğrencilerin Türk mitolojisi sembollerini kullanarak yaptıkları resimler, içerik analizi ve görsel fenomenolojik desen yöntemiyle incelenmiştir. Nitel analiz programı MAXQDA aracılığıyla veriler kodlanmış, temalara ayrılarak tablolaştırılmıştır. Araştırma, öğrencilere Türk mitolojisi sembollerini kullanma fırsatı verildiğinde, kültürel miraslarıyla ilgili bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının arttığını göstermektedir. Görsel sanatlar dersleri aracılığıyla yapılan bu çalışmalar, öğrencilerin Türk mitolojisi sembollerini kullanarak yaptıkları çalışmaların, görsel ifade becerilerinin pozitif yönde nasıl geliştirdiğini göstermektedir. Bu bulgular ışığında, Türk mitolojisinin, öğrencilerin Türk kültürü ile ilgili yaptıkları resimlerde kültürel miras öğrenme alanındaki kazanımlarla nasıl ilişkilendirilebileceği üzerinde durulmuştur. Araştırmanın sonucunda Türk mitolojisi sembollerinin görsel sanatlar derslerinde kullanılmasının kültürel miras kazanımlarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğiyle ilgili çeşitli öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
Turkish mythology is one of the important parts of Turkish culture and heritage with its rich narratives. These mythological elements are not only a reflection of the past, but can also be meaningfully transferred to today's young generations. In this context, the aim of this study is to examine how the symbols of Turkish mythology can be applied in middle school visual arts lessons and how this application can be associated with cultural heritage learning outcomes. The study also examines how it affects students' originality in visual expression skills. In the study, both qualitative and quantitative methods were used in a mixed way. The population of the study consists of secondary school students participating in the visual arts course in Samsun province in the 2023-2024 academic year. The sample consisted of 20 secondary school students attending the Private Ressam Leyla Taban Design Art Personal Development Course. In the study with 20 middle school students, students' painting skills were evaluated by applying pre-test and post-test. In addition, students' knowledge and opinions about culture, cultural heritage, mythology and Turkish mythology were collected through semi-structured interviews. Students' paintings using symbols of Turkish mythology were analysed by content analysis and visual phenomenological design method. The data were coded, divided into themes and tabulated using the qualitative analysis programme MAXQDA. The research shows that when students are given the opportunity to use symbols of Turkish mythology, their level of knowledge and awareness of their cultural heritage increases. These studies carried out through visual arts courses show how students' works using symbols of  Turkish mythology positively improve their visual expression skills. In the light of these findings, it was emphasised how Turkish mythology can be associated with the acquisitions in the cultural heritage learning area in the drawings made by the students about Turkish culture. As a result of the research, various suggestions are presented on how the use of Turkish mythological symbols in visual arts lessons can be associated with cultural heritage learning outcomes.