Hayat bilgisi öğretiminde değişim ve sürekliliği algılama becerisinin kazandırılmasına yönelik etkinlik temelli bir eylem araştırması
An activity-based action research on developing the skill of perceiving change and continuity in life sciences education
Yazar: CAVİDE ÇİFTCİ
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin değişim ve sürekliliği algılama becerilerinin çeşitli öğretim etkinlikleri aracılığıyla geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; "İkinci sınıf öğrencilerinin hayat bilgisi dersinde değişim ve sürekliliği algılama becerileri nasıl geliştirilebilir?" sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan eylem araştırması deseninden faydalanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde nitel araştırmanın amaçlı örnekleme yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu, uygulama okulunda öğrenim gören 19 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin 9'u erkek 10'u kızdır. Bir öğrenci 6 yaş 11 aylık; diğerleri ise yedi yaşındadır. Araştırma sürecinde ikinci sınıf öğrencilerinin değişim ve sürekliliği algılama becerilerini geliştirmek amacıyla sözlü tarih, hikaye ve okul dışı öğretim yöntemlerinden faydalanılmıştır. Geçmiş, öğrencilerin yaşları dikkate alınarak mümkün olduğunca somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla sıralama ve eşleştirme etkinliklerinden, zaman şeridi, fotoğraflar, videolar ve eşya temelli etkinliklerden faydalanılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacı günlüğü, öğrenci ürünleri, yarı yapılandırılmış gözlem formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda hayat bilgisi dersinde ikinci sınıf öğrencilerinin değişim ve sürekliliği algılama becerilerinin çeşitli öğretimsel etkinlikler yardımıyla hızlandırılıp geliştirilebileceği; değişim ve sürekliliği algılama becerisinin öğretiminde hikaye, sözlü tarih ve okul dışı öğrenme yöntemlerinin; sıralama ve eşleştirme etkinliklerinin, zaman şeridi, fotoğraf ve videolar ve eşya temelli etkinliklerin kullanımının beceri gelişimine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda araştırmalara ve eğitimcilere yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study endeavors to enhance the second-grade primary school students' ability in perceiving change and continuity through the implementation of various teaching activities. Hence, the central research question posited is as follows: "What strategies can be employed to enhance the second-grade students' ability to perceive change and continuity within the life sciences curriculum?". The study employed an action research design, which falls within the qualitative research methods. The working group was chosen by "criterion sampling" method, a purposive sampling method commonly associated with qualitative research. The participants consisted of 19 students enrolled in a practical school setting. Within the participant cohort, there is a distribution of 9 males and 10 females. One student stands at 6 years and 11 months of age while the others are seven years old. Oral history, storytelling and out-of-school teaching methods were utilized to bolster the second grade students' grasp of change and continuity. Particular emphasis was placed on the past as tangible as possible, taking into account the ages of the students. Thus, sorting and matching activities, timeline, photographs, videos and item-based activities were used. This study deployed researcher diary, student products, semi-structured observation form and semi-structured interview form as data collection tools. Content analysis was used during data analysis. The results revealed that second-grade students' ability to perceive change and continuity within the framework of the life sciences course could be accelerated and improved through the implementation of diverse instructional activities; strategies such as storytelling, oral history and out-of-school learning methods played a crucial role in fostering the ability to perceive change and continuity; the use of sorting and matching activities, timeline, photographs and videos, and item-based activities was conducive to skill development. Based on the findings, various recommendations were provided for future research and educators.