Devrek Orman Fidanlığı'nda melez kavak (Populus x euramericana Dode. Guinier) ve Amerikan kara kavağı (Populus deltoides Bartr. ) klonlarının genetik varyasyonları
Genetic variation of euramericana hybrid poplar (Populus x euramericana Dode. Guinier) and eastern cottonwood (Populus deltoides Bartr. ) clones at Devrek Nursery
Yazar: TEOMAN KAHRAMAN
Danışman: PROF.DR. KORHAN TUNÇTANER
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, çeşitli kavak klonlarının genetik varyasyonları incelenmiştir. Denemede, 74adet melez (Populus x euramericana Dode. Guinier) ve 126 adet Amerikan Kara kavağı(Populus deltoides Bartr.) kullanılmıştır. Çalışmada, klonların varyasyonunu tespit etmekamacıyla çap, boy, yaşayan fidan sayısı ve dal açısı ölçümleri ile gövde formu ve lider sürgünhakimiyeti tespitleri yapılmıştır. Ayrıca klonların çap, boy ve yaşayan fidan sayısı özelliklerkullanılarak seçim indeks değeri hesaplanmıştır. Belirtilen karakterler açısından klonlararasındaki farklılıkları belirlemek için varyans analizleri uygulanmış ve klonlar arasındaanlamlı farklılıklar çıkması durumunda Duncan testinden yararlanılarak klonlargruplandırılmıştır.Değerlendirmeler sonucunda melez kavak ve Amerikan karakavağı klonlarında ölçülen tümkarakterler bakımından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Klon seçimi amacıyla melezkavak klonları için hesaplanan seçim indeks değerlerine uygulanan Duncan testi sonucunda11 grup oluşmuş ve ilk gruba 12 klon girmiştir. En başarılı klon `149/85' nolu klon olmuştur.Kontrol klonları `45/51' 30. ve `I-214' ise 49. olarak orta sıralarda yer almıştır. AmerikanKarakavağı klonları için hesaplanan seçim indeks değerlerine uygulanan Duncan testinde ise8 grup oluşmuş ve ilk gruba 28 klon girmiştir. En başarılı klon `90.M.043' nolu klonolmuştur. Kontrol klonu `Samsun' 17. ve ` zmit' ise 28. olarak ilk grup içerisinde yer almıştır.Çalışmada kullanılan klonlarının birlikteP. deltoides ve P. x euramericanadeğerlendirilmesinde, tüm özellikler bakımından klonlar arasında önemli farklılıklar çıkmıştır.Duncan testi sonucunda 15 adet Melez ve 14 adet Amerikan Karakavağı olmak üzere ilkgruba toplam 29 adet klon girmiştir. lk gruba giren 29 adet klondan büyüme özellikleri veadaptasyon yeteneklerinin yanında gövde formu, lider sürgün hakimiyeti ve dal açısıözellikleri bakımından da iyi özelliklere sahip olan 20 adet klon ile 4 adet kontrol klonseçilmiştir. Bölgenin değişik yetişme ortamlarında bu klonların büyüme performanslarını veadaptasyon yeteneklerini incelemek üzere klon denemelerinin (Oryantasyon Populetumu)kurulması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler : Kavak, IslahBilim Kodu : 502.01.02iv

Abstract:
In this study, genetic variations of various clones of poplar were investigated. 74 HybridPoplar ( P. x euramericana Dode. Guinier) and 126 Eastern Cottonwood (P. deltoides Bartr )were used in the trial. Genetic variations of the clones on some characteristics (diameter,height, survival, stem form, leader shoot dominancy and branch angle) were determined byusing different methods. Selection index values of the clones were also estimated by using thedata of diameter, height and survival. Variance analyses were applied to the data formentioned characteristics for determining of the differences between clones. Duncan testswere applied for grouping of the clones when the significant differences among the clonesoccurred.According to the results of evaluations, mentioned characteristics of the clones showedsignificant differences. According to the Duncan tests applied for selection index values, 11group of clones were created and there were 12 clones in first group. The clone `149/85? wasthe best in the first group. The control clones of `45/51? and `I-214? were ranked in 30. and49. respectively. On the other hand, according to the results of Duncan tests applied for theselection index values of the P. deltoides clones, 8 groups of clones were created and therewere 28 clones in the first group. The best performer clone was 90.M. 043. Control clones`Samsun? and `İzmit? took place in 17. and 28. order respectively.According to the results of combined analysis of P. x euramericana and P. deltoides clones,significant differences were found among the all characteristics of the clones. Obtained resultsof Duncan tests, 29 clones (15 hybrid poplar and 14 Eastern cottonwood) took place in firstgroup. 20 clones were selected from this group according to their adaptation ability, growth,stem form, branch angle and leader shoot dominancy. These clones and 4 control clones of`45/51, I-214, Samsun and İzmit, should be compared at the field trial to be established indifferent sites of the Western Black Sea Region, regarding their growth and adaptationperformances.Keywords : Poplar, BreedingScience Code : 502.01.02