Romatoid artritli yetişkin kadınların akdeniz diyetine uyumu ile serum toplam antioksidan durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Analysis of the relationship between compliance with mediterranean diet and serum total antioxidant status of adult women with rheumatoid arthritis
Yazar: CANSU BEKAR
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN AYAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kadınlar = Women ; Oksidanlar = Oxidants

Özet:
Bu çalışmanın amacı, romatoid artritli yetişkin kadınların serum toplam antioksidan ve oksidan seviyelerini ve beslenme durumlarını belirlemek, bu parametreler ve Akdeniz diyetine uyum skoru ile hastalığın şiddeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Çalışma 19-64 yaş arası, romatoid artrit tanısı alan 35 kadın hasta (vaka) (45,4±11,61yıl) ve 35 sağlıklı kadın (kontrol) (42,5±8,5yıl) olmak üzere toplam 70 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında bireylerin genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite kayıtları, Akdeniz diyetine uyum skorları (ADS) anket formuna kaydedilmiştir. Romatoid artritli bireylerin hastalık aktivite skoru (DAS-28) değerlendirmesi hekim tarafından yapılmıştır. Bireylerin serumunda toplam antioksidan ve oksidan düzeyleri analiz edilmiştir. Bireylerin yaş ve BKİ ortalamaları birbirine benzerdir (p>0,05). Vaka grubundaki bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri (PAL) ortalaması 1,53±0,13 iken kontrol grubundaki bireylerin 1,59±0,10'dur (p<0,05). Vaka grubundaki bireylerin serum toplam antioksidan düzeyi(TAS) kontrol grubuna göre daha düşük, toplam oksidan düzeyi (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSİ) ise daha yüksektir (p<0,05). Kontrol grubundaki bireylerin günlük ortalama zeytinyağı (8,0±7,63g) tüketimleri, vaka grubuna (4,9±7,70g) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubundaki bireylerin diyetle demir ve çinko alımları vaka grubundan yüksektir (p<0,05). Bireylerin DAS-28 skorları ile serum TAS, TOS, OSİ düzeyleri ve besin tüketimleri veya besin ögesi alımları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Romatoid artritte semptomların azaltılması ve oluşabilecek diğer sağlık sorunlarının önlenmesi için bireylerin beslenme durumları değerlendirilerek bireye özgü tıbbi beslenme tedavisi uygulanmalı ve takip edilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the serum total antioxidant and oxidant level and nutritional status of adult women with rheumatoid arthritis and to examine the relation between these parameters, compliance with the Mediterranean diet and the severity of the disease. This study was carried out on a total of 70 people, including 35 female patients who were diagnosed with rheumatoid arthritis (case) (45.4±11.61year) aged between 19 and 64 and 35 healthy women (control) (42.5±8.5year). General information of the individuals, nutrition habits, physical activity records, compliance with the Mediterranean diet score were recorded in the questionnaire form. Assessment of disease activity score (DAS-28) of individuals with rheumatoid arthritis was performed by the physician. Total antioxidant and oxidant levels were analyzed in serum for all individuals. Averages age and BMI of individuals were similar (p>0.05). The mean level of physical activity (PAL) of the subjects in the case group was 1.53±0.13, whereas that of the control group was 1.59±0.10 (p<0.05). Serum total antioxidant status (TAS) of the individuals in the case group was lower, whereas total oxidant status (TOS) and oxidative stress index (OSI) were higher than that of controls (p<0.05). The average daily olive oil consumption (8.0 ± 7.63g) was higher in the control group than in the case group (4.9 ± 7.70g) (p <0.05). Dietary iron and zinc intake in the control group were higher than the case group (p<0.05). There was no statistically significant relationship between DAS-28 scores and serum TAS, TOS, OSI levels, food consumption or nutrient intake (p>0.05). Consequently, it is proposed to practise and follow individualized medical nutrition treatments by evaluating the nutritional status of individuals in order to reduce the symptoms and to prevent other health problems that may occur in rheumatoid arthritis.