Asparagus lycicus (Likya kuşkonmazı) türünde bulunan asparajin etken maddesinin yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile tayini için metot optimizasyonu, validasyonu ve asparagus lycıcus bitkisinin fitokimyasal karakterizasyonu
The method optimization and validation for the determination of asparagine active ingredient in Asparagus lycicus (Likya asparagus) specie by high-performance liquid chromatography (HPLC) method and phytochemical characterization of Asparagus lycicus plant
Yazar: ORÇUN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. SİBEL TUNÇ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, ülkemize özgü endemik bir bitki olan Asparagus lycicus (Likya Kuşkonmazı) bitkisinde bulunan asparajin etken maddesinin yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile tayini için metot optimizasyonu ve validasyonu gerçekleştirilmiştir. Ayrıca; bitkide toplam fenolik ve flavanoid madde, fenolik ve flavanoid madde bileşenleri, toplam antioksidan aktivite, C vitamini, organik asit bileşenleri, şeker bileşenleri, toplam antosiyanin madde, toplam yağ ve yağ asidi bileşenleri miktarları belirlenerek bitkinin fitokimyasal karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir.
Farklı mobil faz bileşiminde, akış hızında, kolon sıcaklığında ve enjeksiyon hacminde çalışılarak optimum metot koşulları belirlenmiştir. Sonuçta, mobil faz bileşimi su:metanol:formik asit karışımı (hacimce 95:5:0,1 oranında); akış hızı 0,3 mL/dk; kolon sıcaklığı 35 °C ve enjeksiyon hacmi 3 µL olarak belirlenmiştir. 
Metot validasyonunun gerçekleştirilmesi için doğrusallık, doğruluk, kesinlik, gözlenebilme sınırı (LOD), tayin sınırı (LOQ) ve seçicilik parametreleri saptanmıştır. LOD ve LOQ değerleri sırasıyla 0,28 mg/L ve 0,92 mg/L olarak hesaplanmıştır.
Asparagus lycicus bitkisinin fitokimyasal karakterizasyonunu belirlemek amacıyla biyokimyasal içerik analizleri yapılmıştır. Asparajin içeriği 6,14 mg/g bitki olarak belirlenmiştir. Toplam fenolik ve toplam flavonoid içerikleri sırasıyla 13,22 mg GAE/g bitki ve 3,24 mg CE/g bitki olarak bulunmuştur. Fenolik ve flavonoid bileşen analizlerinde, rosmarinik asit, ferulik asit, klorojenik asit, o-kumarik asit, p-kumarik asit ve sinapik asit miktarları sırasıyla 28,8; 109,2; 531,2; 2,8; 17,6 ve 6,0 mg/kg bitki olarak tespit edilmiştir. Toplam antioksidan aktivite 13,2 mg/mg DPPH olarak bulunmuştur. C vitamini miktarı 234,6 mg/kg bitki olarak elde edilmiştir. Organik asit bileşen analizinde malik asit miktarı 2,9 mg/kg bitki olarak belirlenmiştir. Fruktoz ve glikoz miktarları sırasıyla 25,15 g/kg bitki ve 18,25 g/kg bitki olarak elde edilmiştir. Toplam antosiyanin içeriği 5,15 mg/kg bitki olarak belirlenmiştir. Yağ analizinde, toplam yağ içeriği % 9,65 olarak bulunmuştur. Ana yağ asidi bileşenleri olarak oleik asit (% 55,36), linoleik asit (% 32,01) ve palmitik asit (% 7,61) tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the method optimization and validation of the asparagine in Asparagus lycicus plant which is an endemic specie of Turkey, were realized with high performance liquid chromatography (HPLC) method. Also, the phytochemical characterization of the plant was obtained by determining the total phenolic and flavonoid content, phenolic and flavonoid components, total antioxidant activity, vitamin C, organic acid components, sugar components, total anthocyanin content, total oil and fatty oil components. 
The optimum method conditions were determined as water:methanol:formic acid mixture (95:5:0.1 by volume) for mobile phase, as 0,3 mL/min for flow rate, as 35 °C for column temperature and as 3 µL for injection volume by studying different mobile phase, flow rate, column temperature and injection volume trials.
The linearity, accuracy, precision, limit of detection (LOD), limit of quantification (LOQ) and selectivity parameters were obtained for performing the method validation. LOD and LOQ values were calculated as 0.28 mg/L and 0.92 mg/L, respectively. 
The biochemical content analyses were made to determine the phytochemical characterization of Asparagus lycicus plant. The asparagine content was determined as 6.14 mg/g plant. The total phenolic and total flavanoid contents were found to be 13.22 mg GAE/g plant and 3.24 mg CE/g plant, respectively. The amount of rosmarinic acid, ferulic acid, chlorogenic acid, o-coumaric acid, p-coumaric acid and sinapic acid were detected as 28.8, 109.2, 531.2, 2.8, 17.6 and 6.0 mg/kg plant, respectively in the phenolic and flavanoid component analyses. The total antioxidant activity was found to be 13.2 mg/mg DPPH. Vitamin C content was obtained as 234.6 mg/kg plant. The amount of malic acid was determined as 2.9 mg/kg plant in the organic acid component analysis. The quantity of fructose and glucose were obtained as 25.15 g/kg plant and 18.25 g/kg plant, respectively. The total anthocyanin content was determined as 5.15 mg/kg plant. In the oil analysis, the total oil content was found to be 9.65%. The main fatty acid components were detected as oleic acid (55.36%), linoleic acid (32.01%) and palmitic acid (7.61%).