Kısıntılı ve kısmi kök kuruluğu sulama tekniklerine MM 106 anaçlı "red chief" elma çeşidinin tepkilerinin belirlenmesi
Effects of the deficit and partial root drying irrigation techniques on "red chief" apple trees grafted on MM 106 rootstock
Yazar: AHMET MESUT KIRAÇ
Danışman: PROF. DR. CAFER GENÇOĞLAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Kahramanmaraş İli Göksun İlçesi Ortatepe Köyü sınırlarında bulunan 7 da'lık alana 2003 yılında tesis edilmiş olan MM 106 anaçlı yarı bodur elma bahçesinde 2010 ve 2011 yıllarında yürütülmüştür. Çalışma, damla sulama yöntemi ile uygulanan geleneksel sulama (GS) ve kısmi kök kuruluğu (KKK) sulama tekniklerinin elma ağaçlarında su tüketimine, bitki gelişimine, meyve verimine, meyve kalitesine etkileri ve bitki su stresi indeksini (CWSI) saptamak amacıyla yapılmıştır.
Sulama konusu olarak; geleneksel sulama ve kısmı kök kuruluğu olmak üzere iki farklı sulama tekniği kullanılmıştır. Kısmi kök kuruluğu sulama tekniğinde konular kendi arasında ikiye ayrılarak KKK5 ve KKK10 sulama konuları oluşturulmuştur. Çalışmada, GS konularında elma köklerinin her sulamada her iki tarafı sulanmıştır. KKK5 sulama konularında elma kökünün bir tarafı sulanırken, bir sonraki sulamada diğer tarafı sulanmış, KKK10 sulama konusunda ise iki sulama sonrasında elma kökünün diğer tarafı sulanmıştır. Sulama konularında ağaç gövdesinin her iki tarafından belirli bir uzaklıktan iki damla sulama laterali geçirilmiştir. Sulama konularına verilecek sulama suyu miktarının belirlenmesinde A sınıfı buharlaşma kabından (Class A Pan) yararlanılmıştır. Elmanın su düzeylerine olan tepkisini ölçmek için GS ve KKK sulama tekniklerinde dört farklı bitki-pan katsayısı (Kcp1= 0.25, Kcp2= 0.50, Kcp3= 0.75, Kcp4= 1.00) seçilmiştir. Sulamalar 5 günde bir yapılmıştır. Deneme toplam 36 parselden oluşmaktadır.
Çalışmanın birinci ve ikinci yılında sulama konularına uygulanan sulama suyu miktarları GS konularında 194-780 mm, KKK konularında 97-390 mm arasında değişmiştir. Tüm konular içerisinde en düşük ortalama verim 2010 yılında 7.1 kg/ağaç olarak KKK10 Kcp1 konusundan elde edilirken, en yüksek ortalama verim ise 18.2 kg/ağaç olarak KKK10 Kcp4 sulama konusundan, 2011 yılında en düşük ortalama verim 12.5 kg/ağaç olarak KKK5 Kcp1 konusundan elde edilirken, en yüksek ortalama verim ise 30.8 kg/ağaç olarak GS Kcp4 sulama konusundan elde edilmiştir. Çalışmada elma ağaçlarında verim ve kalite parametrelerinin önemli şekilde düşmeye başlayacağı CWSI eşik değeri GS, KKK5 ve KKK10 sulama konularında sırasıyla 0.23, 0.32 ve 0.30 olarak saptanmıştır. GS, KKK5 ve KKK10 konularında belirlenen verim tepki etmeni ky, 2010 yılında sırasıyla 0.33, 0.63 ve 0.86; 2011 yılında da sırasıyla 0.84, 0.87 ve 0.92 olarak belirlenmiştir.
KKK sulama tekniği aynı pan katsayılarına sahip GS konularına göre % 50 düzeyinde su tasarrufu sağlarken bu durumun verimde ve vejetatif gelişimde herhangi bir azaltıcı etkisinin olmadığı, aksine daha kaliteli ürünler elde edildiği belirlenmiştir. Class A Pandan olan buharlaşma miktarının %75'inin sulama suyu olarak kullanıldığı Kcp3 pan katsayılı deneme konularında, Kcp4 pan katsayılı konulara göre verim ve kalite parametrelerinin önemli şekilde değişmediği saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of traditional drip irrigation (TI) with four irrigation levels and partial root drying (PRD) irrigation techniques with two combinations on water consumption, fruit yield and quality, plant growth and crop water stres index (CWSI) on semi-dwarf Red Chief apple trees grafted on MM 106 rootstock in years of 2010 and 2011 at Göksun District in Kahramanmaraş.
Two irrigation treatments were established such as traditional drip irrigation and partial root zone drip irrigation. In TI, one drip lateral was laid along apple tree rows and in PRD, two drip lateral were placed both side of plant. Partial root zone irrigation treatment was divided into sub-treatment as PRD5 and PRD10. In the TI, while both side of the apple tree root zone was irrigated in every irrigation process, in PRD5, only one side of the root zone was irrigated in the next irrigation process with 5 days interval and in PRD10, only one side was irrigated in next two irrigation process. Class A Pan evaporation was used to calculated amount of irrigation water to be applied to irrigation parcels. To determine response of apple to different irrigation level in TI and PRD treatments, four plant pan coefficient was selected as Kcp1= 0.25, Kcp2= 0.50, Kcp3= 0.75 and Kcp4= 1.00. Irrigation applications were done in every 5 days and there were 36 plots in the study.
The first and second years of the study, in the TI treatments, amount of irrigation water changed between 194 and 780 mm and in PRD treatments, between 97 and 390 mm. In the year of 2010, the lowest mean yield with 7.1 kg/tree was harvested from PRD10 Kcp1 irrigation treatment, the highest mean yield with 18.2 kg/tree from PRD10 Kcp4 irrigation treatment, and in 2011, the lowest mean yield with 12.5 kg/tree from PRD5 Kcp1, the highest mean yield with 30.8 kg/tree from TI Kcp4. Critical crop water stress index (CWSI) threshold values in apple yield and quality to start down were determined in TI, PRD5 and PRD10 irrigation as 0.23, 0.32 and 0.30, respectively. In years of 2010 and 2011, yield response factor (ky) for TI, PRD5 and PRD10 were 0.33, 0.63 and 0.86, and 0.84, 0.87 and 0.92, respectively.
At same plant-pan coefficient, while PRD irrigation technique was 50 % water saving according to the TI irrigation technique, it was observed no reduction in apple yield and vegetative development, unlike it developed the yield quality more. Yield and quality parameters of Kcp3 irrigation treatments to which was applied as irrigation water of 75% evaporation from Class A Pan were not changed remarkable according to the Kcp4 irrigation treatment's applied as irrigation water of 100% evaporation from Class A Pan.