Vergi kaçakçılığı suçunda etkin pişmanlık
Effective repentance in tax evasion crime
Yazar: BAŞAK ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SATILMIŞ ERTUĞRUL AKÇAOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Etkin pişmanlık = Active repantence ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code ; Vergi kaçakçılığı = Tax evasion

Özet:
İçinde bulunduğumuz konjonktürde sosyal devlet anlayışının güç kazandığı bir ortamda; vergi yasalarında yapılan değişiklikler, dönüşüme uğrayan ekonomik ve toplumsal yaşama göre vergi sistemini geliştirmek düşüncesine dayanmaktadır. Vergi adı altında toplanan ve kamu gelirleri içerisinde oldukça önemli bir payı oluşturan gelirlerin zamanında tarh, tahakkuk ve tahsili,  kamu hizmetlerinin ifası hususunda önem arz etmektedir. Ancak; kamu hizmetlerinin artışı, hizmetlerin finansmanı bakımından vergi oranlarının artışı, yeni vergilerin konulması mükelleflerin vergiye uyumunu azaltmakla beraber vergiden kaçınma ve vergi kaçakçılığı gibi sonuçlara sebep olmaktadır. Devletin önemli boyutlara varan vergi kaybına karşı etkin önlemler alması bir gerekliliktir. 8 Nisan 2022 tarihinde kabul edilen ve 15 Nisan 2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7394 sayılı Kanun" un 4'üncü maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun vergi kaçakçılığı suçlarına ilişkin 359'uncu maddesine etkin pişmanlık hükümleri eklenmiştir. Böylece, söz konusu düzenleme ile hukuksal niteliği bakımından tüm unsurları ile tamamlanmış olan bazı suçlarda cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi bir sebep olarak kabul edilen etkin pişmanlık kurumu, vergi kaçakçılığı suçlarında da uygulama alanı bulmuştur. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde etkin pişmanlık kurumuna ilişkin kavramlar üzerinde durulmuştur. Akabinde, etkin pişmanlık kurumunun hukuksal niteliği, unsurları, kapsamına hangi suçların girdiği açıklanmıştır. İlgili bölümün en sonunda ise etkin pişmanlık kurumunun benzer kurumlarla mukayesesi yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde vergi kaçakçılığı suçunun geçmişten günümüze görünümü ve tarihsel süreç içerisinde geçirdiği dönüşümler kronolojik bir sırayla açıklanmıştır. Yine, ilgili bölümde vergi kaçakçılığı suçunun cezaları, unsurları, özel görünüş biçimleri ve takibine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, vergi kaçakçılığı suçunda etkin pişmanlık ve etkin pişmanlığın unsurları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In the conjuncture we are in, in an environment where the social state understanding is gaining strength; the amendments made in tax laws are based on the idea of improving the tax system in accordance with the transforming economic and social life. Timely assessment, accrual and collection of revenues, which are collected under the name of tax and constitute a significant share of public revenues, are important for the performance of public services. However; increase in public services, the increase in tax rates in terms of financing services, and the imposition of new taxes reduce the tax compliance of taxpayers and give rise to the results such as tax avoidance and tax evasion. It is a necessity for State to take effective measures against significant tax losses. With Article 4 of the "Law No. 7394 On Evaluation of Immovable Properties Owned by Treasury and Amendments to the Value Added Tax Law and Amendments to Certain Laws and Decree Laws", which was adopted on April 8, 2022 and published in the Official Gazette dated April 15, 2022, effective remorse provisions were added to Article 359 of the Tax Procedure Law No. 213 regarding tax evasion crimes. Thus, with the regulation in question, the institution of effective repentance, which is accepted as a personal reason that removes the penalty or requires a reduction in the penalty in some crimes that have been completed with all their elements, in terms of its legal nature, has also found application in tax evasion crimes. In the first part of the study, which consists of three parts, concepts related to the institution of effective repentance are emphasized. Subsequently, the legal nature and elements of the institution of effective repentance and which crimes fall within its scope are explained. At the end of the relevant section, the institution of effective repentance is compared with similar institutions. In the second part of the study, the appearance of tax evasion crime from past to present and the transformations it has undergone throughout the historical process are explained in chronological order. Again, in the relevant section, explanations about the penalties, its elements, special appearances and pursuance of tax evasion are included. In the third part of the study, effective repentance and its elements in the crime of tax evasion are focused on.