Şakir Berki'nin İslâm hukukuna dair görüşlerinin değerlendirilmesi
An assessment of Şakir Berki's opinions about Islamic law
Yazar: METİN YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. SAİD NURİ AKGÜNDÜZ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Berki, Şakir = Berki, Şakir ; Biyografi = Biography ; Din eğitimi = Religious education ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Osmanlı Devleti'nde haklarla ilgili problemler şer῾î hukuk ve örfî hukuk çerçevesinde çözüme kavuşturulur, ictihada açık alanda ictihad mekanizması sürekli açık tutulurdu. İmparatorluğun gücünü kaybettiği dönemin elbette tek sorumlusu askeri sahadaki bozulma değildir. Siyasi, iktisadi, sosyal ve dinî alanda, karar ve uygulama sahasında da hatalar olmuş ve Osmanlı çöküş dönemine girmiştir. Aynı dönemde Batı Medeniyeti yükselmeye başlamış veh geçmişte yaptığı hatalardan çıkardığı derslerle problemlerinin birçoğunu çözüme kavuşturmuştur. Osmanlı yer yer yanı başındaki örnekten istifade etmeye çalışsa da devletin içindeki karışıklık istenilen neticelerin alınmasını engellemiştir. Düşünen, çalışan, kazanan ve başarmaya çalışan yeni Türkiye Cumhuriyeti toplumsal yapıyı yeniden inşa ederken yüzünü Batı'ya dönmüştür. Islah yetersiz kalacak ve zaman kaybına neden olacaktır. Bu bağlamda yapılması gereken alternatif kurumlar oluşturmaktır ve hemen yanı başında başarılı olmuş bir Batı medeniyeti örneği vardır. Burada önemli olan bu "örnek medeniyet" taklit mi edilecek yoksa bu milletin değer yargılarına uyarlanacak mıdır? Medeni Kanun İsviçre'den taklit yoluyla alınmış, din eğitimi Cumhuriyetin ilk yıllarında önce ilk ve orta öğretim sonra da yüksek öğretim sahasından çıkarılmıştır. Tezimizde Medeni Kanun çerçevesinde eğitim görmüş, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu bir medeni hukukçu olan merhum Şakir Berki'nin akademik bilgi, ölçü ve kalitesinden taviz vermeden, medeni hukukumuzu tahkir etmeden yürürlükte bulunan kanunlarımızın eksikliklerinin İslâm hukukundaki çözüm önerileriyle tamamlanabileceğini örnekleriyle ortaya koymasını ele almaya çalıştık. Şakir Berki, bir ilim adamı olmasının üzerine yüklediği sorumluluk duygusuna yakışır şekilde İslâm hukukunun Batı toplumlarında mukayeseli hukuk alanı içerisinde yer bulmasına rağmen; memleketimizde görmezden gelinmeye çalışıldığını ifade etmiş ve İslâm hukukunun tutarlı, evrensel ve her dönemde uygulanabilir olduğunu örnekleriyle açıklamıştır.

Abstract:
In the Ottoman Empire, the problems related to rights were resolved within the framework of shar'i law and customary law, and the ijtihad mechanism was kept open in the open field of ijtihad. Of course, the deterioration in the military field is not the only responsible for the period when the empire lost its power. There were mistakes in the political, economic, social and religious fields, in the field of decision and implementation, and the Ottoman Empire entered a period of collapse. In the same period, Western Civilization began to rise and solved many of its problems with the lessons it learned from its past mistakes. Although the Ottomans tried to benefit from the example that was right next to them, the confusion in the state prevented the desired results from being achieved. The new Republic of Turkey, which thinks, works, wins and tries to succeed, has turned its face to the West while rebuilding the social structure. Breeding will be insufficient and will cause a waste of time. In this context, what needs to be done is to create alternative institutions and there is an example of a successful Western civilization right next to it. What is important here is will this "exemplary civilization" be imitated or will it be adapted to the value judgments of this nation? The Civil Code was taken from Switzerland by imitation, and religious education was removed from the field of primary and secondary education and then higher education in the first years of the Republic. In our thesis, we tried to deal with the example of the late Şakir Berki, a civil lawyer who was educated in the framework of Civil Law and graduated from Ankara University Faculty of Law, to show with examples that the deficiencies of our laws in force can be completed with solutions in Islamic law without compromising academic knowledge, measure and quality, and without insulting our civil law. Şakir Berki, despite the fact that Islamic law has a place in the field of comparative law in Western societies, befitting the sense of responsibility he has placed on himself as a scientist; he stated that it is tried to be ignored in our country and explained with examples that Islamic law is consistent, universal and applicable in every period.