Mometazon furoat burun spreyinin burun mukoza hücre DNA'sı üzerine etkisi /
Yazar: HAKAN AKKAŞ
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ AYDIN
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Burun = Nose ; Comet tekniği = Comet assay ; DNA = DNA ; Mometazon = Mometazone ; Nazal kavite = Nasal cavity ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic

Özet:
Alerjik rinit hapşırık, rinore, burun kaşıntısı ve konjesyon gibi bazı tipik klinik bulgularla karakterize kronik respiratuar bir hastalıktır. Alerjik rinit ve vazomotor rinit başta olmak üzere çeşitli burun/nazal sinüs hastalıklarında intranazal steroidler 1970'li yıllardan bu yana efektif ve güvenilir tedavi olarak kullanılmıştır.  Birçok insan intranazal kortikosteroidleri ara vermeden aylarca ve yıllarca kullanmaktadır. İntranazal steroidlerin sıklıkla lokal yan etkileri [yanma hissi, kuruluk, kanama, septal perforasyon] görülmekte ve bildirilmektedir.
Bu çalışmanın amacı özellikle ülkemizde en sık kullanılan intranazal steroid etken maddelerinden biri olan mometazon furoat'ın nazal mukoza hücrelerinde DNA kırığı oluşturup oluşturmadığını inceleyerek, intranazal steroidlerin kullanımının güvenilirliğini araştırmak ve bu yan etkilere predispozan faktör oluşturup oluşturmadığını saptamaktır.
Çalışmaya Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'nda Eylül 2014 ile Nisan 2015 tarihleri arasında ARIA kriterlerine göre orta veya şiddetli allerjik rinit tanısı konulan 41 hasta dahil edildi. Nazal steroid grubuna [8 K, 9 E, toplam 17 kişi] nazal steroid ve antihistaminik tablet [desloratadin], serum fizyolojik grubuna [14 K, 10 E, toplam 24 kişi] serum fizyolojik ve antihistaminik tablet [desloratadin] tedavi amaçlı verildi. Nazal steroidleri veya serum fizyolojiği hastalar 4 hafta boyunca her gün eşit sıklıkta, eşit dozda-miktarda kullandı. Her grup aynı antihistaminiği günde tek doz 1 ay süresince kullandı. Çalışmaya başlamadan önce ve 4 haftalık ilaç tedavisinin sonunda hastalardan nazal yıkama sıvısı alındı. Elde edilen nazal yıkama sıvısı Tıbbi Biyoloji laboratuarına aynı gün içinde götürüldü. Tüm gruplarda nazal 
yıkama sıvısından elde edilen hücrelerde Comet Assay yöntemi ile genotoksik hasar olup olmadığı belirlendi.
 Gruplar arasında cinsiyet dağılımları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı [p>0.05].
 Nazal steroid [20-51 yaş arası, ortalama yaş 30.18] grubu ve serum fizyolojik [20-58 yaş arası, ortalama yaş 30.70] grubu arasında yaş dağılımları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı [p>0.05]. 
Toplam 41 hastanın tedavi öncesi comet skoru ortalaması 50 hücre için 44.03±21.72, tedavi sonrası ise 49.38±19.25 olarak saptandı. Nazal steroid grubunda tedavi öncesi comet skoru ortalaması 50 hücre için 43.96 ± 25.34, tedavi sonrası ise 48.07 ± 23.99 olarak saptandı. Serum fizyolojik grubunda tedavi öncesi comet skoru ortalaması 50 hücre için 44.08 ± 19.33, tedavi sonrası ise 50.30 ± 15.55 olarak saptandı. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası comet skorları açısından hem grupların kendi içlerinde hem de gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı [p=0.272]. 
İntranazal kortikosteroidler alerjik rinit semptomlarını düzeltmelerine rağmen, bazı intranazal kortikosteroidlerin kullanımı lokal histopatolojik değişikliklere yol açabilmektedir.
Bizim çalışmamızda da intranazal kortikosteroidlerden mometazon furoatın alerjik rinit tedavisinde kullanımına bağlı olarak nazal mukoza hücrelerinde DNA hasarı oluşturup oluşturmadığı incelendi ve serum fizyolojik ile karşılaştırılmasında insanlarda 1 aylık kullanımı sonrası nazal mukoza hücrelerinde DNA hasarına yol açmadığı saptandı. Bu da bize alerjik rinit tedavisinde mometazon furoat burun spreyinin güvenilirliği açısından bilgi sağladı.
Anahtar kelimeler: Alerjik rinit, ARIA, mometazon furoat, comet

Abstract:
Allergic rhinitis is a chronic respiratory disease characterized by some typical symptoms such as sneezing, rhinorrhea, nasal itching, and congestion. Intranasal steroids are used as an effective and safe treatment in various nasal sinus diseases like allergic rhinitis and vasomotor rhinitis primarily since 1970s. Many people use intranasal corticosteroids for months and years continuously. Side effects of intranasal steroids [burning sensation, dryness, bleeding, septal perforation] are often seen and reported. This study especially aims to examine whether mometasone furoate, that is the efficient ingredient of the most commonly used intranasal steroid in our country, make DNA breaks on nasal mucosa cells or not. This study also investigate the reliability of using intranasal steroids and determine whether it makes predisposing factor to these side effects or not.
In this study, 41 patients who are diagnosed as moderate or severe allergic rhinitis by ARIA criterias between September 2014 and April 2015 at Department of Otolaryngology are included the study. Nasal steroid and antihistamine tablet [desloratadine] are given to nasal steroid group [8 F, 9 M, total 17 people], serum physiologic and antihistamine tablet [desloratadine] are given to serum physiologic group [14 F, 10 M, total 24 people] for treatment. Patients use nasal steroids or serum physiologic in equal frequency and equal dose-amount at everyday during 4 weeks. Each group use the same antihistamine tablet with one dose per day during one month. Nasal irrigation fluids are taken from patients before starting to use the treatment and at the end of the four weeks. Nasal irrigation fluids are taken to Medical Biology laboratories on the same day. Comet Assay method is used to establish
whether there is genotoxic damage in the cells which are collected from nasal irrigation fluid in all groups. 
There is no statistically significant difference between the groups in terms of gender distribution [p>0.05].
There is no statistically significant difference between nasal steroid group [between 20-51 years old, 30.18 mean age] and serum physiologic group [between 20-58 years old, 30.70 mean age] in terms of age distribution [p>0.05].
Mean comet score of total 41 patients for 50 cells is established as 44.03±21.72 before treatment and as 49.38±19.25 after treatment. Mean comet score for 50 cells is established as 43.96 ± 25.34 before treatment and as 48.07 ± 23.99 after treatment in nasal steroid group. Mean comet score for 50 cells is established as 44.08 ± 19.33 before treatment and as 50.30 ± 15.55 after treatment in  serum physiologic group. It is determined that there is no statistically significant difference in serum physiologic and mometasone furoate groups before and after treatment in terms of comet scores, also there was no significant difference between serum physiologic and mometasone furoate groups in terms of comet scores [p=0.272].
Although intranasal corticosteroids correct the allergic rhinitis symptoms, the use of some intranasal corticosteroids can lead to local histopathological changes. 
In this study, we investigated whether or not mometasone furoate nasal spray which is used for treatment of allergic rhinitis, damage DNA of nasal mucosal cells. There was no statistically significant difference between serum physiologic group and mometasone furoate group after one monthly usage. It provides information for the reliability of  mometasone furoate nasal spray at allergic rhinitis treatment.