Bağdâdî'nin itikâdî-kelâmî mezheplerin sahâbe algılarını takdimi –el-Fark Beyne'l-Fırak bağlamında-
Baghdâdi's presentation of theoloğical madhhabs' understanding of the sahâba-in the context of al-Farq Bayn al- Firaq-
Yazar: HİLMİ TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. HASAN GÜMÜŞOĞLU
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdülkahir el-Bağdadi = Abdülkahir el-Bağdadi ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; Sahabe = Sahabe ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tez, Abdulkâhir el-Bağdâdî'nin el-Fark Beyne'l-Fırak adlı eserini temel alarak mezheplerin sahâbe hakkındaki görüşlerini açıklamaktadır. Hicri beşinci asırda Abdulkâhir el-Bağdâdî tarafından yazılan el-Fark Beyne'l-Fırak, hem mezheplerin tasnifi hem de mezheplerin görüşlerini ortaya koyma bakımından önemli bir yere sahiptir. 
Ehemmiyetine binaen tez konusu olarak tercih ettiğim "el-Fark Beyne'l-Fırak Temelinde Mezheplerin Sahabe Anlayışı" ismini taşıyan tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm üç başlık halinde ele alınmış olup, ilk başlıkta Abdulkâhir el-Bağdâdî'nin hayatı, yaşadığı dönem, ilmi şahsiyeti ve Abdulkâhir el-Bağdâdî'ye göre ilk kelâmî faaliyetler ele alınmış, ikinci başlıkta Abdulkâhir el-Bağdâdî'nin eserleri ve el-Fark Beyne'l-Fırak üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise  sahâbe ve mezhep kavramının tanımı, sahâbeyi tanıma yolları, sahâbîlerin tabakaları, sahâbenin fazileti ve adaleti konuları üzerinde durduk. Ayrıca, Abdulkâhir el-Bağdâdî'ye göre Ehl-i Sünnet ve Cemaat'ın sınıfları konusuna değinilmiştir. 
İkinci bölümde ise "el-Fark Beyne'l-Fırak Temelinde Mezheplerin Sahabe Anlayışı" konusuna tahsis edilmiştir. Bu başlıkta tezimize konu olan mezhepler sırasıyla şöyledir: Zeydiyye fırkalarından olan Cârudiyye, Suleymaniyye ve Butriyye, İmâmiyye'nin Kâmiliyye fırkası, Havâric'in el- Muhakkimetu'l-Ula, Sufriyye, Acâride ve İbâdiyye fırkaları, Mu'tezile'nin Vâsıliyye, Amraviyye, Nazzâmiyye ve Hişâmiyye fırkaları, Bekriyye, Kerrâmiyye, Sebeiyye, Muğıriyye, Meymûniyye ve Ehl-i Sünnet ve Cemaat.

Abstract:
This thesis clarifies madhhabs' views about the Prophet's Companions based on the work of Abd al-Qâhir al-Baghdâdi namely al-Farq Bayn al- Firaq. al-Farq Bayn al- Firaq, which was written by Abd al-Qâhir al-Baghdâdi in the fifth year of hijria, has a noteworhy importance in terms of both madhhabs' views and classifications.         
Namely "Madhhabs' understanding of the companions on the basic al-Farq Bayn al- Firaq", which is preferred by virtue of the significant value as a thesis subject, consists of two chapters and introduction.  First chapter is composed of three titles, and the very first chapters cover Abd al-Qâhir al-Baghdâdi's life experiences, the times he lived, enlightenments, personality and the first verbal outputs according to him. The second title comprises of his works, and elaborates on al-Farq Bayn al- Firaq. The final title emphasizes the identification of madhabs and Companions notions, the way recognition of Companions, the rank of Companions, the virtue and justice of Companions. Futhermore, it is referred to Islam the Sunnis, and congregation classifications.        
The second chapter puts emphasis on "al-Farq Bayn al- Firaq" on the Basis of the Companions' Understanding''. The titles, which are issued of the thesis in this chapter, are as follows: Tarudiyye which is from Zaydiyya faction, Sulaymaniyya and Butriyya, Kâmiliyya fuction of Imamiyya, Hawarij al- Muhakkimata'l-Ula, Sufriyya, 'Ajârida and Ibâdiyya factions, Wasıliyya of Mu'tazila, Amrawiyya, Nizamiyya Hişhamiyya factions, Bakriyya, Karramiyya, Sabaiyya, Mughıriyya, Maymuniyya and Ahl al Sunnah wa al-Jama'ah.