Ergenlerde aile yaşam doyumu ile psikolojik sağlamlık ve duygusal özerklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the correlation between family life satisfaction, psychological resilience, and emotional autonomy in adolescents
Yazar: AYŞE ÇETİNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada ergenlerde aile yaşam doyumu ile psikolojik sağlamlık ve duygusal özerklik arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaç çerçevesinde, ergenlerin aile yaşam doyumu, duygusal özerkliği ve psikolojik sağlamlığı çeşitli değişkenlere göre aralarındaki anlamlı farklılık araştırılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili, Ümraniye ilçesinde Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Anadolu Lisesinde öğrenim gören 420 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Aile Yaşam Doyumu Ölçeği (Çalışkan, Toker ve Özbay, 2017), Duygusal Özerklik Ölçeği (Tatar, Bildik, Yektaş, Hamidi ve Özmen, 2016), Ergen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (Altundağ, Bulut ve Doğan, 2013) ile birlikte araştırmacının oluşturduğu Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi için frekans analizi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır.

Araştırma sonucunda ergenlerin aile yaşam doyumları ile duygusal özerklikleri arasında orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, psikolojik sağlamlıkları arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Bunun yanı sıra duygusal özerklikleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkide de negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle ergenlerin aile yaşam doyum düzeyleri arttıkça duygusal özerklikleri azalmakta, psikolojik sağlamlıkları artmaktadır. Duygusal özerklikleri artarken psikolojik sağlamlıklarının da azaldığı görülmektedir. Ayrıca bu araştırmada ergen bireylerin aile yaşam doyumu ile duygusal özerkliklerinin, bağımlı değişken olan psikolojik sağlamlığı yordadığı görülmektedir.  Yapılan analize göre araştırmaya katılan öğrencilerin psikolojik sağlamlıkları üzerinde anlamlı ve pozitif en güçlü etkinin öğrencilerin aile yaşam doyumları olduğu görülmüştür. Ergenlerin aile yaşam doyumu, psikolojik sağlamlık ve duygusal özerklik düzeyleri cinsiyete, kardeş sayılarına ve yaşlarına göre anlamlı farklılaşma göstermemiştir. Bununla birlikte aile yaşam doyumu, duygusal özerklik ve psikolojik sağlamlık düzeyleri algılanan anne baba tutumlarına ve algılanan akademik başarıya göre anlamlı farklılık göstermiştir. Bu araştırmanın analiz sonuçları, alan yazında yer alan bulgular ile kıyaslanarak yorumlanmış olup eğitimcilere, ailelere ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the correlation between family life satisfaction, psychological resilience, and emotional autonomy in adolescents. Furthermore, whether these concepts vary with respect to certain demographic characteristics or not is also another goal of this study. In this research, the correlational research method, which is one of the quantitative research models, was used. The study group consisted of 420 students from the Anatolian Imam Hatip High School and Anatolian High School in the Ümraniye district of Istanbul. In this study, Family Life Satisfaction Scale (Çalışkan, Toker, and Özbay, 2017), Emotional Autonomy Scale (Tatar, Bildik, Yektaş, Hamidi, and Özmen, 2016), and Adolescent Psychological Resilience Scale (Altundağ, Bulut, and Doğan, 2013) were used as data collection tools along with the Personal Information Form devised by the thesis author. 

As a result of the research, a moderate significant negative correlation between the family life satisfaction and emotional autonomy of adolescents was identified, whereas a moderate significant positive correlation was observed between the family life satisfaction and psychological resilience. Moreover, a significant negative correlation was observed between their emotional autonomy and psychological resilience. In other words, as the family life satisfaction of adolescents increases, their emotional autonomy decreases, whereas their psychological resilience increases. It was also observed that while their emotional autonomy increases, their psychological resilience decreases. Furthermore, in this study, it was identified that the family life satisfaction and emotional autonomy of adolescents predict psychological resilience as a dependent variable. According to the analysis, it was observed that the most significant and positive effect on the psychological resilience of the students who participated in the study was their family life satisfaction. Adolescents' family life satisfaction, psychological resilience, and emotional autonomy levels did not show significant variance with respect to gender, number of siblings, and age. However, family life satisfaction, emotional autonomy, and psychological resilience levels showed significant variance with respect to perceived parental attitudes and perceived academic success. The results of the research analysis were interpreted by comparing them with the findings in the literature, and suggestions were presented for educators, families and researchers.