Bipolar ı bozukluğu olan olgularda dissosiyatif belirtilerin madde kullanımı ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi
The relationship of dissociative symptoms with substance use and childhood traumas in patients with bipolar disorder
Yazar: NAGEHAN GÜL DOĞAN
Danışman: DR. İZGİ ALNIAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, bipolar bozukluk tanılı hastalarda klinik tabloya eşlik eden dissosiyatif belirtilerin, hastalığın klinik özellikleri ile çocukluk çağı travmaları ve madde kullanımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Araştırmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi akut psikiyatri servislerinden birinde yatarak tedavi görmekte olan, araştırma kriterlerini karşılayan ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre bipolar I bozukluk tanısı konmuş 108 erkek hasta dahil edilmiştir. Hastalara Sosyodemografik Bilgi ve Hastalığa Ait Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Montgomery ve Åsberg Depresyon Ölçeği (M.Å.D.R.S.), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ-28), Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES), Dissosiyasyon Ölçeği (DIS-Q), Klinik Global İzlenim (CGI) Ölçeği uygulanmıştır. Hastaların yatışlarının ilk 3 gününde, PANSS, YMRS, M.Å.D.R.S. uygulanmış; hastaların taburculuğunda CGI ile klinik iyileşmeleri değerlendirilerek, CTQ-28, DES ve DIS-Q ölçekleri uygulanmıştır. Çalışmaya alınan olguların yaşam boyu ve şimdiki alkol-madde kullanımı ile ilgili bilgiler, hastaların kendilerinin ve yakınlarının beyanlarına ve hastane dosya kayıtlarına dayanılarak geriye dönük elde edilirken, şimdiki kullanım için ek olarak idrarda madde analizi uygulanmıştır. 
BULGULAR: Örneklem grubunda DES-toplam puanına göre dissosiyatif belirti görülme sıklığı %45, madde kullanımı olan grupta ise %59'tir. Tüm grupta yaşam boyu madde kullanım sıklığı %47, halen madde kullanım sıklığı %29'dur. Çocukluk çağı travmaları sıklığı tüm grupta %71, madde kullanımı olan grupta %77'dir. Çocukluk çağı travması olan hastalarda dissosiyatif belirti görülme sıklığı, madde kullanımı olan hastalarda madde kullanımı olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Madde kullanan grupta dissosiyatif belirti puanlarının  madde kullanımı olmayan gruba göre daha yüksek olduğu ve madde kullanımının çocukluk çağı travmaları ile depersonalizasyon hariç tüm dissosiyatif belirti alt tipleri arasındaki ilişkiye aracılık ettiği bulunmuştur. 
SONUÇ: Bipolar bozukluk hastalarında dissosiyatif belirtilerin çocukluk çağı travmaları ile ilişkili olduğu, madde kullanımının bu ilişkide aracı rol oynadığı, hatta dissosiyatif belirtilerin görülmesinde yalnızca çocukluk çağında travmaya maruz kalmış olmaktan çok, tabloya eşlik eden madde kullanımının daha anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Bipolar Bozukluk, Dissosiyatif Belirtiler, Madde Kullanımı,
 Çocukluk Çağı Travmalar

Abstract:
INTRODUCTION: The aim of this study was to investigate dissociative symptoms accompanying the clinical picture and  to evaluate their relationship between clinical features, childhood traumas and substance use in patients with bipolar disorder.
METHOD: A sample of 108 male adults diagnosed with bipolar disorder type I in a current mood episode according to DSM-5 criteria who had been hospitalised in Health Science University, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry and Neurology were participated in this study. A data form for sociodemographic and clinical characteristics, Positive And Negative Syndrome Scale (PANSS), Young Mania Rating Scale (YMRS), Montgomery-Åsberg Depression Rating Scale (M.Å.D.R.S.), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28), Dissociative Experiences Scale (DES), Dissociation Questionnaire (DIS-Q), Clinical Global Impressions (CGI) Scale were applied to all participants.  PANSS, YMRS, M.Å.D.R.S were applied in the first three days of their hospitalisations. The clinical improvement of the patients at the time of discharge was evaluated with CGI and the CTQ-28, DES and DIS-Q scales were applied to all patients at that time. The data for the current and lifetime substance use were obtained from the patients' and their relatives' declarations and previous medical records, additionally standart urine analysis for the current use. 
RESULTS: The prevalence of dissociative symptoms was %45 in the sample group and %59 in patients who use substances. The prevalence of the lifetime substance use was %47 and the current substance use was %29 among all participants. The prevalence of childhood traumas was %71 in the sample group and %77 in patients who use substances. The prevalence of dissociative symptoms in patients with childhood trauma was significantly higher in patients who use substances than in patients who do not use any substances. It was found that the scores of dissociative symptoms was higher in patients who use substances than the scores in patients who do not use any substances. With the exception of depersonalization, substance use was found to mediate the relationship between childhood trauma and all dissociative symptom subtypes.
CONCLUSION: It was concluded that dissociative symptoms were associated with childhood traumas in bipolar disorder patients and substance use played a mediating role in this relationship, and substance use was more significantly associated with dissociative symptoms than childhood traumas.

Keywords: Bipolar Disorder, Dissociative Symptoms, Substance Use, Childhood
Traum