Modulor'un bedeni
The body of the Modulor
Yazar: LEVENT ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ.DR. BÜLENT TANJU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Modulor'u okumanın kuşkusuz birçok yolu var: İki ciltlik melez bir toplam, bir söylemler vepolemik kitabı, bir otobiyografi olarak okunması mümkündür. Bir mimarlık kitabı, birkehanetler dizisi, hatta bir dehanın mimarlığına matematik ve sanat dolayımıyla ulaşmanınyolu olarak okunması mümkündür. Elbette tüm bunlar yarım yüzyıldan beri yapılmıştır veyapılmaktadır da.Ancak ?Modulor'un Bedeni? başlıklı bu çalışma, Modulor'u bir metonimi, hatta bir alegoriolarak ele almayı yeğlemektedir. Temel iddia, Modulor'un bir mimarlık kitabı olmanınötesine geçtiği, aşkınlık iddialarıyla bedenler üzerinde yepyeni bir mimarlık siyasetinibelirlemeye çalıştığıdır. Modulor tarihsel olarak, (Michel Foucault'nun olağanüstü biryetkinlikle tanımladığı) disiplin toplumlarının konvansiyonlarına sahip çıkarak, (GillesDeleuze'ün tanımladığı) denetim toplumları çağının eşiğinde, bedenler için yepyeni birçerçeve üretir. Ama bu kez, (Hardt ve Negri'nin İmparatorluk'ta ele aldıkları gibi,) denetimbizzat Modulor'u kullananlar, onun içinde yaşayanlar ve onunla tasarım yapanlar tarafındanüretilip yayılacaktır. Modulor, geometrik bir biyo-hijyen ölçeği olarak, (öjenik projede olduğugibi) imha etmenin değil, sınırsızca tekrarın tasarım teknolojisidir. Tasarımın tasarımınıyapmak: Le Corbusier tasarımcıların kolayca kullanacakları bir ölçüler ölçeğiyle `tasarımınaltını'na ulaşmayı -bizzat yapılarında etkin biçimde kullanarak- vaz etmiştir. Ama Moduloregemen metre ve inç sistemlerinin yerine bireysel bir ölçek koyarak standartları devirmek gibidevasa bir direnişe görünüşte girişirken, bedeni çerçeveleyerek, aşkınlıktan medet umarak,faydacılıktan vazgeçmeyerek, cinsiyetçiliği sürdürerek, tarihselciliğe sadık kalarak, kendikendini çelmelemiştir. Öte yandan, Modulor'un yapamadığını, yani geometri yoluylabedenleri kuşatıp politikasızlığa kapatma işini, bugünün ?Roma'sı olmayanİmparatorluk?unun başardığı görünüyor. İşte tam da bu nedenle Modulor'u bir alegori olarakokumak gerek. Mimarlık, Modulorik olanla, Frye'nin `kafes' metaforuyla açıkladığıpratiklerin güç çizgilerini izleyerek, hesaplaşmasını sürdürmek zorundadır.Anahtar Kelimeler: Aşkınlık, beden, büyük kapatılma, cinsiyetçilik, Charles-ÈdouardJeanneret, denetim toplumları, erillik, evrenselcilik, faydacılık, içkinlik düzlemi, kent, LeCorbusier, mimarlıkta oran, modern mimarlık, modulor, organsız beden, panoptikon, Unité deHabitation, uyum, yirminci yüzyıl mimarlığı.

Abstract:
No doubt, there are numerous ways to read the Modulor: As an hybrid aggregate in twovolumes, as a book of polemics and discourses, as an autobiography, as a book on architectureor as a series of prophecies. It is even possible to read it as a route to reach a genious?architecture through matemathics and art. Certainly, all of the above have been done for half acentury and are still being done today.However, this work which is titled ?The Body of the Modulor?, has chosen to read theModulor metonimycally, even as an allegory. The main assertion is that Modulor standsbeyond being a book on architecture, and that it tries to designate a brand-new politics ofarchitecture over multiplicities of bodies with its claims of transcendency. Historically,Modulor posseses the conventions of the societies of discipline (which Michel Foucault hasdescribed), in the threshold of societies of control (which Gilles Deleuze has explained),produces a brand-new framing for the bodies. But this time, (as Hardt and Negri discuss it in`Empire?,) control is produced and diffused by the users of the Modulor, by those who livewithin it and who design with it. Modulor, being a geometrical scale for bio-hygien, is adesign technology of perpetual repetition, and unlike the genetical amelioration project, itdoes not aim to annihilate. Designing to design: Le Corbusier preached to reach the `gold ofdesign? (by his Module d?or) with a scale of measures -by using it personally within hisdesigns effectively- which designers would use with ease. But the Modulor, in an attempt toblow down the ruling metre and foot-ich systems and puting a personal scale in their place,has tripped itself by seeking help from transcendency, by not relinquishing utilitarianism, byinsisting on sexualism and by being faithful to historicism. On the other hand, it seems that,what Modulor could not manage to accomplish, namely the job to siege the bodies and closethem down into a lack of politicality, was carried out by the `Empire without Rome? of today.Because of this reason exactly, Modulor has to be read as an allegory. Architecture, has tocontinue to deal with the moduloric, by chasing the lines of power of the practices which Fryehas explained with her `cage? metaphor.Keywords: Body, body without organs, Charles-Èdouard Jeanneret, city, great closure,harmony, Le Corbusier, masculinity, modern architecture, modulor, panopticon, plane ofconsistency, proportion in architecture, sexism, societies of control, transcendence, twentiethcentury architecture, Unité de Habitation, universality, utilitarianism.