Günümüz tefsirlerinde teori ve uygulama tutarlılığı araştırması: Mustafa Öztürk'ün "İlahi Hitabın Tefsiri" adlı eser örneği
The study of theory and practice consistency in today's tafsir: The case of Mustafa Öztürk's İlahi Hitabin Tefsiri
Yazar: YASEMİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN GÖKKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Öztürk, Mustafa = Öztürk, Mustafa ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tezde tefsir ilminin günümüzde en temel sorunlarından olan yöntem tartışmaları ele alınmış olup, bu tartışmaların sonucunda önerilen teorilere değinilmiş ayrıca teori ve uygulama tutarlılığı araştırılmıştır. Bu araştırma gerçekleştirilirken teorik çalışmalarının yoğunluğu ve bir tefsir kaleme almış olması nedeniyle bize analiz imkanı sağlamış  olan Mustafa Öztürk'ün "İlahi Hitabın Tefsiri" adlı eseri örnek alınmıştır. Ayrıca Mustafa Öztürk'ün Kur'an yorumunda dikkate aldığı ilkeler, tefsirinde kullandığı metot bütüncül bir bakış açısıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tez giriş ve 3 ana bölümden oluşmaktadır.
Tezin girişinde araştırmanın konusu ve kapsamı, amaç ve hedefleri, literatür değerlendirmesi, yöntem ve kaynaklardan bahsedilmiştir. Birinci bölümde günümüz tefsir hareketleri ve genel karakteristiği ikinci bölümde Mustafa Öztürk'ün tefsir ve tefsir usulüne bakış açısı, üçüncü bölümde ise "İlahi Hitabın Tefsiri" adlı eser incelenip metot öneri tespiti yapılmış ardından uygulamaya yansımasındaki tutarlılığı araştırılmıştır.  Diğer bir deyişle günümüz tefsirinin bir örneği olarak Mustafa Öztürk  eserleri ve tefsirinin mukaddimesi çerçevesinde önerdiği tefsir usulü yöntemi ortaya çıkarılıp; tefsirinde bu metoda uyup uymadığı araştırılmıştır. Tezde Mustafa Öztürk'ün tefsirinde birçok farklı eser ve müelliften etkilenmesi nedeniyle çeşitli ve değişken yorumlar takip edildiği sonucuna ulaşılmış ve tutarlı olduğu ve olmadığı noktalar tespit edilmiştir. Günümüz tefsirlerinin yöntem ve uygulamada, geleneksel yöntemlere bağlılık ile yeni yöntemlere yönelişler arasında kalarak eklektik  özelliği Mustafa Öztürk örneğinde tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, method discussions, which are one of the most fundamental problems of the science of tafsir today, are discussed, and the theories proposed as a result of these discussions are mentioned, consistency between theory and practice is researched. While this research was being carried out, Mustafa Öztürk's work called "The Tafsir of Divine Speech", which provided us with the opportunity to analyze due to the intensity of his theoretical studies and the fact that he wrote a commentary, was taken as the basis. In addition, the principles that Mustafa Öztürk took into account in his interpretation of the Qur'an and the method he used in his commentary were tried to be revealed with a holistic point of view. The thesis consists of an introduction and 3 main parts.
In the introduction to the thesis, the subject and scope of the research, its aims and objectives, literature review, methods and resources are mentioned. In the first part, today's tafsir movements and general characteristics, in the second part, Mustafa Öztürk's perspective on tafsir and tafsir method and in the third part, the work called "The Tafsir of the Divine Speech" was examined and the method suggestion was determined, and then its consistency in its reflection on the practice was investigated. In other words, as an example of today's tafsir, the method of tafsir that he proposed within the framework of the works of Mustafa Öztürk and the introduction of his tafsir was revealed; It has been investigated whether he complies with this method in his tafsir. In the thesis, it was concluded that various and variable interpretations were followed in Mustafa Öztürk's commentary due to the influence of many different works and authors, and the points that were consistent and not were determined. The eclectic feature of today's tafsirs, between the adherence to traditional methods and the tendency towards new methods, has been determined in the example of Mustafa Öztürk.