Elektif adenotonsillektomi operasyonu geçiren çocuklarda mide volümünün ultrasonografi ile değerlendı̇rilmesi: prospektif kohort çalışma
Ultrasound evaluation of gastric volume in pediatric patients undergoing adenotonsillectomy surgery
Yazar: HİLAL ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. DEMET ALTUN BİNGÖL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Adenotonsillektomi sırasında cerrahi alandaki kanın mideye pasif geçişi,
operasyon sonrasında mide hacminde artışa neden olabilir. Bu durum, hastalarda ekstübasyon
sırasında ve sonrasında bulantı ve kusma gibi istenmeyen olayların ortaya çıkmasına ve,
aspirasyon riskinin artmasına neden olabilir. Ekstübasyon öncesinde mide içeriğinin
değerlendirilmesi, ekstübasyon açısından risk durumunun belirlenmesine ve uygun anestezi
tekniğinin seçilmesine yardımcı olabilir. Ultrasonografi, mide içeriğinin ve hacminin güvenilir
bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanır. Bu prospektif çalışmanın amacı, elektif
adenotonsillektomi yapılan pediatrik hastalarda operasyon sonrası ultrasonografi ile ölçülen
mide hacminin, aspirasyon riski taşıyan değerlere ulaşıp ulaşmadığını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Yerel etik kurul onayı ve ebeveyn onamını takiben genel anestezi
altında elektif adenotonsillektomi geçirecek olan ASA ≤ 3, 18 yaşından küçük 84 hasta
çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara preoperatif dönemde, entübasyon sonrası ve ekstübasyon
öncesi supin ve sağ lateral dekübit pozisyonda olmak üzere gastrik ultrasonografik
değerlendirme yapılarak antral ölçümler alındı ve mide volümü hesaplandı. Hastalar
postoperatif bulantı, kusma açısından takip edildi.
Bulgular: Ekstübasyon öncesinde hastaların gastrik volüm ortalaması 0.4±0.04 ml/kg
olarak ölçüldü. Gastrik volüm sadece 1 hastada 0.8 ml/kg değerinin üzerinde olup, hiçbir
hastada 1.5 ml/kg'ın üzerinde ölçülmedi.
Preoperatif dönemde hastaların tamamı Grade 0 antrum derecesine sahipken,
entübasyon sonrası %80' inde Grade 0, %20'sinde Grade 1 antrum saptandı. Ekstübasyon
öncesi ise hastaların % 65'inde Grade 1, % 35'inde ise Grade 2 antrum mevcuttu.
Postoperatif erken dönemde (0. ve 1. Saat) bulantı kusma görülen hastalarda
ekstübasyon öncesi gastrik volüm, ekstübasyon öncesi ACSA, ekstübasyon öncesi gastrik
antrum derecesi, preoperatif-postoperatif gastrik volüm ve ACSA artışı parametrelerinin
anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p<0.001).
Sonuç: Elektif adenotonsillektomi sonrasında, ekstübasyon öncesinde mide içeriğinin
ultrason ile değerlendirilmesi ekstübasyon için güvenli anestezi tekniğinin belirlenmesine ve
bulantı, kusma gibi istenmeyen olayların önlenmesine olanak tanıyabilir.
Anahtar kelimeler: Gastrik ultrasonografi, gastrik volüm, aspirasyon pnömonisi

Abstract:
Aim: The passive passage of blood from the surgical field to the stomach during
adenotonsillectomy can lead to an increase in gastric volume after the operation. This situation
may result in undesirable events such as nausea and vomiting during and after extubation, and
it may increase the risk of aspiration. Assessing the stomach content before extubation can help
determine the risk situation for extubation and the selection of appropriate anesthesia
techniques. Ultrasonography allows for a reliable assessment of stomach content and volume.
The aim of this prospective study is to determine whether the postoperative ultrasoundmeasured gastric volume in pediatric patients undergoing elective adenotonsillectomy reaches
values indicating the risk of aspiration.
Materials and Methods: Following local ethics committee approval and parental consent, 84
patients under the age of 18 with ASA (American Society of Anesthesiologists) score ≤ 3,
scheduled for elective adenotonsillectomy under general anesthesia, were included in the study.
All patients underwent ultrasonographic assessment of the stomach, including antral
measurements, in both supine and right lateral decubitus positions during the preoperative
period, post-intubation, and pre-extubation. Stomach volume was calculated during these
assessments. Patients were monitored for postoperative nausea and vomiting.
Results: Before extubation, the average gastric volume of patients was measured as 0.4±0.04
ml/kg. Gastric volume exceeded 0.8 ml/kg in only one patient and did not exceed 1.5 ml/kg in
any patient. In the preoperative period, all patients had Grade 0 antrum degree. After intubation,
Grade 0 antrum was observed in 80%, and Grade 1 antrum in 20% of patients. Before
extubation, 65% of patients had Grade 1 antrum, and 35% had Grade 2 antrum. In the early
postoperative period (0th and 1st hour), it was found that gastric volume before extubation, preextubation ACSA (antral cross-sectional area), pre-extubation gastric antrum degree,
preoperative-postoperative gastric volume, and ACSA increase were significantly higher in
patients with nausea and vomiting (p<0.001).
Conclusion: Ultrasonographic assessment of gastric content before extubation following
elective adenotonsillectomy may contribute to determining a safe anesthesia technique for
extubation and preventing undesirable events such as nausea and vomiting.
Keywords: Gastric ultrasonography, gastric volume, aspiration pneumonia