Geç ergenlerde akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının cinsiyet rolleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between smart phone and social media use and gender roles in late adolescents
Yazar: BARIŞ KIRNAP
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAYHAN BAHALI
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Ergenler = Adolescents ; Geç ergenlik = Late adolescence ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; geç ergenlik dönemindeki bireylerde akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının cinsiyet rolleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Araştırmada iki ya da daha fazla değişkenin aralarındaki ilişkinin belirlenmesine dayanan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; İstanbul'da yaşayan geç ergenler oluştururken araştırma örneklemini; 18-22 yaş aralığında olup İstanbul'da yaşayan 383 geç ergen oluşturmuştur. Araştırmaya dahil olma kriterleri arasında; 18-22 yaş aralığında olmak, Bilgilendirilmiş Onam Formu'nu doldurmak ve çalışmaya gönüllü olarak katılmak belirlenmiştir. Araştırma verileri; "Kişisel Bilgi Formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu, Bem Cinsiyet Rolü Envanterinin Kadınlık ve Erkeklik Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Tüm istatistiksel analizler SPSS 25.0 programı ile yapılarak yorumlanmıştır.
Bulgular: Araştırmada bulgularında; ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Akıllı telefon bağımlılığı ile sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Geç ergenlerin; akıllı telefon bağımlılık düzeyi ile cinsiyet ve yaş grupları arasında, sosyal medya bağımlılık düzeyi ile cinsiyet arasında ilişki olmadığı tespit edilirken, sosyal medya bağımlılık düzeyi ile yaş arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Akıllı telefon ve sosyal medya platformları davranışsal bağımlılıkla ilişkili iki önemli araç olup aşırı kullanımları geç ergenlikte cinsiyet rollerine göre değişebilmektedir. Dolayısıyla bu araçların kontrollü ve sağlıklı kullanımına yönelik geliştirilecek psiko-eğitim dahil her türlü müdahale programı, çocuk ve ergenlerin beden ve ruh sağlığını koruyucu önlemler içerisinde yer almasının doğru olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: In this study; to examine the relationship between smartphone and social media use and gender roles in individuals in late adolescence.
Method: Relational screening method, which is based on the determination of the relationship between two or more variables, was used in the study. The universe of the research; when forming the late adolescents living in Istanbul, the research sample; it consisted of late adolescents between the ages of 18-22 and living in Istanbul. Among the criteria for inclusion in the research; it was determined to be between the ages of 18-22, to fill the Informed Consent Form and to participate in the study voluntarily. Research data; it was collected through "Personal Information Form, Smartphone Addiction Scale-Short Form, Social Media Addiction Scale-Adult Form, Femininity and Masculinity Scale of Bem Gender Role Inventory". All statistical analyses were made with SPSS 25.0 program and interpreted.
Results: In the findings of the study; a statistically significant relationship was found between the scales. A high level of positive correlation was found between smartphone addiction and social media addiction. Of late adolescents; While it was determined that there was no relationship between the level of smartphone addiction and gender and age groups, and between the level of social media addiction and gender, there was a relationship between the level of social media addiction and age.
Conclusion: Smartphone and social media platforms are two important tools associated with behavioural addiction, and their excessive use may vary according to gender roles in late adolescence. Therefore, it is thought that it would be correct to include all kinds of intervention programs, including psycho-education, to be developed for the controlled and healthy use of these tools, within the measures to protect the physical and mental health of children and adolescents.