Palyatif dönemdeki onkoloji hastalarının yakınlarının öz-anlayış düzeylerinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi
An investigation of self-compassion levels of the relatives of palliative stage oncology patients in terms of psychological resilience and quality of life
Yazar: SİNEM ARDIÇ
Danışman: PROF. DR. MİNE ÖZKAN ; DR. DİLEK ANUK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Preventif Onkoloji Ana Bilim Dalı / Psikososyal Onkoloji ve Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Palyatif bakım = Palliative care ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada psikolojik dayanıklılık, yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve stres değişkenlerinin palyatif dönem onkoloji hastalarının yakınlarındaki öz-anlayış düzeyi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019 yılında İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'nde palyatif destek almakta olan hastaların 72 yakını (39 kadın, 33 erkek) oluşturmaktadır. Araştırma verileri Sosyodemografik Bilgi Formu, Öz-anlayış Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programından faydalanılarak nicel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın sorularına cevap bulmak amacıyla ki-kare analizi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal adımsal regresyon analizi kullanılmıştır. Korelasyon analizi ile psikolojik dayanıklılık, depresyon, anksiyete, stres, yaşam kalitesi ve öz anlayış arasındaki ilişkilerin tamamı anlamlı olarak bulunmuştur. Öz-anlayışın yordayıcı değişkenlerini belirleme amacıyla yapılan çoklu doğrusal adımsal regresyon analiziyle ise, psikolojik dayanıklılık ve yaşam kalitesinin öz-anlayışı anlamlı derecede yordadığı, ancak depresyon, anskiyete ve stres düzeylerinin yordayıcı rolünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmadaki sosyodemografik özelliklerin araştırmadaki bağımlı ve bağımsız değişkenler ile ilişkisine bakılmıştır. Öz anlayışı anlamlı olarak etkileyen tek sosyodemografik özellik, bakım konusunda yardım alma durumudur. Psikolojik dayanıklılık üzerindeki anlamlı etkisi olan özellik bilgi desteği alma durumu iken, yaşam kalitesi üzerinde etkili olan özellik ise desteğin yeterli bulunması olarak bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları literatür eşliğinde tartışılmış, öneriler ve sınırlılıklar belirtilmiştir

Abstract:
The main purpose of the study is to investigate if there is a significiant relation between palliative stage cancer relatives' self-compassion levels and psychological resilience, quality of life, depression, anxiety and stress. The study sample consist of 72 patient relatives (39 female, 33 male) who received palliative support in Istanbul University Oncology Institute in 2019.The research data obtained through Sociodemographic Form, Self-compassion Scale, Psychological Resilience Scale for Adults, The Caregiver Quality of Life Cancer Scale, Depression Anxiety Stress Scale-21. Chi-square analysis, One- Way ANOVA, Pearson correlation and multipl stepwise linear regression analysis were used to respond the question of this research. Correlation analysis revealed that all relations between psychological resilience, depression, anxiety, stress, quality of life and self-compassion were significant.  According to the results of the stepwise regression analysis, psychological resilience and quality of life significantly predict to self-compassion, but depression, anxiety and stress levels did not play a role in predicting the level of self-compassion. In addition, the relation between sociodemografik characterictics and variables in this study was examined. The only sociodemographic characteristic that significantly affected self-compassion was identify as the status of receiving assistance in care. The feature that has a significant effect on psychological resilience was the status of receiving information support, and the effect on quality of life was found that the support patient relatives received was sufficient. The results of the study were discussed in the light of the literature and the suggestions, limitations were stated.