ÇED raporlarının AB kalite kriterlerine göre çözümlemesi: Karayolları örneği
An analysis of EİA reportsby using the EU's quality control lists: The case of motorways
Yazar: H. SİBEL YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT ÇOBAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Kalite kontrol = Quality control ; Kara yolları = Highways ; Raporlar = Reports ; Sürdürülebilir gelişme = Sustainable development ; Türkiye = Turkey ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Tez çalışması, sürdürülebilir gelişme yaklaşımını uygulamaya aktaracak araçlardan biri olan ÇED süreci içerisinde yer alan ÇED raporlarının, AB'nin geliştirdiği kontrol listeleri kullanılarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda çevresel, ekonomik ve sosyal değişikliklere neden olan karayolu projeleri için hazırlanan ÇED raporlarından iki tanesi seçilmiş ve AB'nin geliştirdiği kontrol listeleri kullanılarak incelenmiştir.ÇED süreci, planlanan bir projenin uygulanacağı bölgede oluşturacağı çevresel, ekonomik ve sosyal analiz ve değerlendirmeleri içerir. Projeyle ilgili yapılan tüm analizleri içeren ve karar vericilere, halka ve sivil toplum kuruluşlarına bilgi sağlayan belge ise ÇED Raporlarıdır. ÇED Raporlarının kapsamlı, yeterli ve objektif olarak bilgi ve belge sağlaması karar vericilerin doğru ve güvenilir karar vermesini sağlayacak, böylece sürdürülebilir gelişmeyi amaçlayan planlama kararları alınabilecektir. Bu nedenle ÇED raporlarının yeterliliğinin ve doğruluğunun araştırıldığı inceleme ve değerlendirme sürecinin, kontrol listelerine dayanılarak yapılması büyük önem taşır.Çalışma kapsamında seçilen iki karayolu projesi, Çevre ve Orman Bakanlığı'ndan ?ÇED Olumlu? kararı almış ve ÇED raporlarının yeterli düzeyde bilgi ve belge sağladığı kabul edilmiştir. Tez çalışmasında ise, aynı iki rapor AB'nin geliştirdiği kontrol listelerine göre sistematik bir şekilde incelenmiş ve karar vericiler için yeterli düzeyde bilgi sağlayıp sağlamadığı araştırılmıştır. Böylece karayolu projeleri için ÇED süreci içerisinde hazırlanan ÇED raporlarının etkinliği ile sürdürülebilir gelişme ilkelerinin yaşama geçirilmesi arasındaki ilişki tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Gelişme, Çevresel Etki Değerlendirmesi, ÇED Raporları, Karayolu Projeleri, AB'nin Kalite Kontrol Listesi.

Abstract:
This thesis study aims to evaluate EIA reports, one of the means to carry sustainable development approach into effect, by exerting control lists developed by EU. In this scope, Two of EIA reports prepared for highway projects causing environmental, economic and social changes are selected and examined by using control lists developed by EU.EIA processes comprise of environmental, economic and social analysis and changes in the region where the project is applied. EIA reports are the documents which consist of all analysis related to project and to inform decision makers, public and non-governmental organization to make precise and trustworthy decisions. EIA reports providing comprehensive, adequate and objective information and documentation will ensure decision makers to conclude on precise and trustworthy decisions, thus planning decisions aiming to develop sustainability can be taken. Consequently, basing upon control lists would have a great importance in examining and evaluating the process of EIA reports in terms of adequacy and accuracy.Two highway projects selected in the scope of study has been granted as ?EIA Approved? from Ministry of Environmental and Forestry and their EIA reports are adopted as sufficient information and documentation is provided. And in the thesis study, these same reports are examined systematically according to control lists developed by EU and studied whether they provide sufficient information for decision makers. Thereby, the relation between efficiency of EIA reports prepared within EIA process for highways and realization of sustainable development principles are disputed.Keywords: Sustainable Development, Environmental Impact Assessment, EIA Reports, Highway Projects, Quality Control Lists of EU.