Madde kullanim bozukluğu olan ergenlerde aile i̇şlevlerinin ve  
anne baba tutumunun değerlendirilmesi
The assessment of family functions and parental attitude in adolescents with substance use disorder
Yazar: AYÇA ÖNGEL ATAR
Danışman: PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics

Özet:
AMAÇ: Madde kullanım bozukluğu gelişiminde aile yapısı ve ailenin tutumu önemli etkenlerdir. Bu çalışmada madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde aile işlevlerinin, anne baba tutumunun ve çift uyumunun madde kullanım bozukluğu ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışma Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi,  Çocuk Ergen Madde Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi'nde (ÇEMATEM) DSM-V ölçütlerine göre madde kullanım bozukluğu nedeniyle tedavi görmekte olan 14-18 yaş aralığında 9'u kız, 41'i erkek 50 ergen hasta ve ebeveynleri ve herhangi bir psikopatolojisi, madde kullanım bozukluğu olmayan 50 ergen ve ebeveynleriyle gerçekleştirildi. Her iki gruba Sosyodemografik Veri Formu (SVF), Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ), Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) uygulandı.
BULGULAR: Çalışma ve kontrol gruplarına ait ABTÖ puanları değerlendirildiğinde kabul-ilgi, psikolojik özerklik ve kontrol-denetleme boyutlarındaki puanların çalışma grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p<0,05). Çalışma grubunda kontrol grubu ile kıyaslandığında anne baba birlikteliğinin ve çift uyumunun istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p<0,05). ADÖ puanları değerlendirildiğinde problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterebilme, davranış kontrolü, genel işlevler boyutlarındaki puanların çalışma grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0,05).
SONUÇ: Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde kontrol grubu ile kıyaslandığında anne baba birlikteliğinin düşük olduğu, ebeveynlerinde bağlılık, fikir birliği ve duygusal ifade açısından çift uyumun düşük olduğu, aile özelliklerinde problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterebilme, davranış kontrolü, genel işlevler boyutlarında problemler yaşandığı tespit edilmiştir. Bu bulgular risk faktörlerinin belirlenmesi, aile faktörlerini kontrol eden koruyucu önlemler oluşturulması açısından madde kullanım bozukluğu olan ergenlerin aile işlevleri ve anne baba tutumları özelliklerinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract:
AIM: Family structure and family attitude are important factors in the development of substance use disorders. In this study, it's aimed to assess the relationship between substance use and family functions, parental attitude, parental dyadic adjustment of adolescents with substance use disorder.
METHOD: The study was carried out with 50 patients and their parents. The study group consists of 9 female and 41 male adolescents (age between 14-18 years) treated at Bakırköy Mental Health Hospital, Children Adolescents Substance Rehabilitation Center (ÇEMATEM) with the diagnosis of substance use disorder according to DSM-V.  The control group consists of 50 adolescents within the same age range having no substance use disorder or any psychopathology and also their parents. Sociodemographic Data Form (SDF), Parental Attitude Scale (PAS), Dyadic Adjustment Scale (DAS), Family Assessment Device (FAD) were applied to two groups.
RESULTS: When study group and control group compared, study group's scores of the Parental Attitude Scale for involvement-acceptance, control-supervision, psychological autonomy dimensions were significantly lower (p<0,05) than the control group. Additionally togetherness and dyadic adjustment of the parents of the study group were significantly lower than the control group (p<0,05). Problem solving, communication, roles, affective responsiveness, affective involvement, behavior control and general functioning dimension scores of the Family Assessment Device were also significantly higher in the study group than the control group (p<0,05). 
CONCLUSION: Togetherness of parents was significantly lower in adolescents with substance use disorder than controls. Also dyadic adjustment of their parents was lower compared the controls in terms of dyadic consensus, cohesion and affectional expression. In terms of FAD scores, the adolescents with substance use disorder had lower scores in problem solving, communication, roles, affective responsiveness, affective involvement, behavior control and general functioning dimensions than controls. These findings indicate that the family functions and parental attitudes of adolescents with substance use disorder need to be assessed for delineating risk factors and developing protective measures.