Üç-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamlarda probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre öğretim tasarımı süreci
Nstructional design process in three-dimensional multi-user virtual environments based on problem-based learning approach
Yazar: DİLEK DOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Üç boyutlu görüntüleme = Three dimensional imaging ; Üç boyutlu öğretim = Three dimensional teaching

Özet:
Bu çalışmada üç-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamlarda probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre yapılan tasarım süreçleri incelenerek, bu süreçlerde yaşanılan özgün tasarım deneyimleri paylaşılmış ve üç-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamlarda tasarım yapmayı düşünen ve eğitim amaçlı bu ortamları kullanmak isteyen kişilere yol gösterecek bir tasarım modeli önerilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, çalışmanın amacına uygun olarak bir devlet üniversitesinde 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) bölümünde lisans düzeyinde eğitimine devam eden ve "Öğretim Tasarımı" dersini almış olan 3. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya toplam 34 kişi katılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biçimlendirici araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada bir ders kapsamında 16 haftalık bir uygulama yapılmıştır. Uygulama sürecinde 5 ya da 6 kişiden oluşan 6 farklı grup tarafından gerçekleştirilen tasarım süreci derinlemesine incelenmiştir. Veri toplama sürecinde "Öğrencilerin Demografik Özelliklerini Belirleme Anketi", "Senaryo ve Problem Durumunun Oluşturulma Sürecinin Raporlanması", "Kişisel Proje Raporu", "Seyir Defteri", "Yansıma Raporu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme", "Ortam Tasarımı Değerlendirme Kriterleri" formları ile "Problem Değerlendirme Ölçeği", "Alan Notları", "Kişisel Web Sayfaları (KWS)", e-posta ve anlık mesajlaşma araçları kullanılmıştır. 193 veri kaynağından elde edilen veri yığınlarının kodlanması sonucunda problem durumunun belirlenmesi, senaryonun belirlenmesi, öğretim sistemleri geliştirme modelleri, senaryoların ortama aktarılması, grup çalışması, ortam tasarım süreci, eğitim ortamlarında kullanımı olmak üzere 7 tema elde edilmiştir. Katılımcıların deneyimleri sonucunda ortaya çıkan temalara göre "Üç-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamların probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre tasarım modeli" önerilmiştir.

Abstract:
In this study, instructional design processes in three-dimensional multi-user virtual environments based on problem based learning approach was examined and authentic design experiences were shared. Besides, a design model was proposed to guide people who want to design these three-dimensional multi-user virtual environments and to use these environments for educational purposes. The study group consists of students studying in the department of Computer Education and Instructional Technology Education in their junior year at a state university during 2016-2017 academic year. These students took "Instructional Design" course one year ago before taking this course. 34 students participated in the study on a voluntary basis. The study using formative research method of qualitative research methods was conducted in a 16-week practice as part of a course. During the implementation, the design process by 6 different groups was examined deeply. "Survey of Demographic Characteristics of Participants", "Creating of the Scenario and Problem Report", "Personal Project Report", "Participants' log", "Reflection Report", "Semi-Structured Interview", "Environmental Design Assessment Criteria", "Problem Assessment Scale", "Expert Notes", "Personal Web Pages" and "email and instant messaging tools" were used in the data collection process. The data were collected from 193 data sources, resulting in 7 themes which are namely: determining the problem situation, determination of scenario, models of instructional systems development, transferring scenarios to the environment, team work, media design process, and use in educational environments. According to the themes that emerged from the experience of the participants, three-dimensional multi-user virtual environments design model based on problem based learning approach was proposed.