Sürdürülebilir arazi yönetimi için CBS yardımı ile toprak veri tabanı oluşturulması
Generating of soil data base using GIS for sustainable land management
Yazar: ARİF AYDIN
Danışman: PROF. DR. ORHAN DENGİZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Geçirimsiz toprak = Impermeable soil ; Kolüvyal topraklar = Colluvial soils ; Sayısal arazi modelleri = Digital terrain models ; Tarım toprakları = Agricultural soils

Özet:
Bu çalışma ile Samsun ili Kavak ilçesi sınırları içerisinde yer alan Seyitali, Kaya, İdrisli, Muhsinli, Beyköy ve Çayırlı mahallelerine ait toplam 1523 parselden oluşan ve 3972,80 da alan kaplayan arazilerin temel toprak özelliklerinin belirlenmesi, toprak veri tabanının oluşturulması ve sayısal toprak haritalarının hazırlanması amaçlanmıştır. 
Tarımsal faaliyetlerin başarıya ulaşması için toprak, su ve iklim özeliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Çalışma alanı topraklarının içerdikleri karakteristik durumlara göre yönetim biçimlerinin belirlenmesi için yayılım gösteren farklı toprak çeşitlerinin fiziksel, kimyasal, verimlilik ve morfolojik özellikleri ile değerlendirilerek bu özelliklerin alan içerisindeki dağılımlarının ortaya konulması gerekmektedir. Çünkü her toprak grubunun kendine özgü kullanım biçimi ve yönetim isteği olduğu gibi, yetiştirilmesi düşünülen her bir bitkinin de farklı toprak isteği bulunmaktadır. Bu nedenle, çalışma sahası içerisinde gerek mevcut durumun ortaya konulması gerekse gelecekte özellikle sulu tarıma geçilmesi durumunda toprakta oluşabilecek olumsuz durumlar ve bitki yetiştirilmesi sebebi ile beraber doğabilecek sorunların giderilmesi veya etkisinin azaltılması amacıyla bu çalışma planlanmıştır. 
Çalışmaya ilk olarak arazi gözlemleri yapılarak toprağın topografik, jeolojik ve arazi kullanım durumları göz önüne alınarak 6 adet profil noktası belirlenmiştir. Bu profil noktalarından genetik horizon esasına göre toprak örnekleri alınmak sureti ile laboratuvarda analiz işlemlerine tabi tutulmuştur. Ayrıca, burgu ile grid yöntemi kullanılarak belirlenen noktalardan 119 adet yüzey (0 – 20 cm) ve 115 adet yüzey altı (20 – 40 cm) olmak üzere toplam 233 toprak örneği alınmıştır. 
Çalışma alanında altı adet toprak serisi belirlenmiştir. Bunlar İdrisli, İdrisliönü, Muhsinli, Cevizlidere, Sırıklı ve Çayırlı serileridir. Bunlardan Çayırlı serisi %24,08 ile en fazla büyüklüğe sahip toprak serisi iken İdrisli serisi ise %8,17'lik oran ile en az alana sahip seri olarak belirlenmiştir. Bu seriler daha sonra 13 haritalama birimine ayrılmıştır. Ayrıca, çalışma alanı toprak örneklerine ait diğer kimyasal analiz verileri ile tarımsal üretimin geliştirilmesi açısından bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was aimed to determine the basic soil characteristics of the land covering 3972,80 area consisting of 1523 plots located at Seyitali, Kaya, İdrisli, Muhsinli, Beyköy and Çayırlı villages within the boundaries of Kavak district of Samsun province and to create the soil database and digital soil map. 
Soil, water and climate features must be known in order for agricultural activities to be successful. In order to determine the management forms based on characteristics of the different soil types in the study area, it is necessary to generate distribution map by assessing the physical, chemical, productivity and morphological properties. Because it is well known that each soil group needs specific some management requirements and usage styles while, each cultivated plant also requires different soil characteristic. For this reason, this study was planned in order to reveal the current situation and to solve the problems in the study area. In addition, this study will also help in case of using under irrigated these lands, it can be taken some measurements before occurring some negative situations for plant growth.  
First of all, field observations were performed and six profile points were determined by taking into consider the topographical, geological and land use conditions. The soil samples were taken from these profiles according to the genetic horizon principle to analysis in the laboratory. In addition, 119 samples of on the surface (0 - 20 cm) and 115 samples of under the surface (20 - 40 cm) total 233 soil samples were collected from the determined points using the auger and grid method.
Six soil groups were identified in the study area. These are İdrisli, İdrisliönü, Muhsinli, Cevizlidere, Sırıklı and Çayırlı series. The Çayırlı series has the largest area with 24.08% whereas, the İdrisli series was determined as the series with the lowest area with the ratio of 8.17%. These series are then divided into 13 mapping units. Moreover, some suggestions have been also given in terms of the development of agricultural production and other chemical analysis data of soil samples in the study area.