HIV ile yaşayan kişilerde kullanılan ART türüne göre PD-1, CTLA-4, CD25 ve CD27 yüzey reseptörlerinin düzeylerinin immün yorgunluk açısından değerlendirilmesi
Evaluation of PD-1, CTLA-4, CD25 and CD27 surface receptors levels in terms of immune fatigue according to the type of ART used in people living with HIV
Yazar: VEYSEL AKCA
Danışman: PROF. DR. TURHAN TOGAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: HIV = HIV

Özet:
HIV ile Yaşayan Kişilerde Kullanılan ART Türüne Göre PD-1, CTLA-4, CD25 ve CD27 Yüzey Reseptörlerinin Düzeylerinin İmmün Yorgunluk Açısından Değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırmanın amacı HIV ile yaşayan bireylerde immün yorgunluğun değerlendirilmesi ve takibi açısından PD-1, CTLA-4, CD25 ve CD27 yüzey belirteçlerinin değerlendirilmesidir.  
Yöntem: Gözlemsel prospektif çalışma olarak tasarlanmıştır. 15 Mayıs 2024– 15 Eylül 2024 tarihleri arasında Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Viral Enfeksiyon Polikliniği'ne başvuran ve 18-90 yaş arasında yer alan toplam 205 kişi dahil edildi. 1 kişi gebelik ve 5 kişi de veri eksikliği nedeniyle çalışma dışında bırakıldı. ART kullanan 147 kişi ART türüne göre 3 kola ayrıldı. Çalışma başvurusunda viremi saptanan 22 kişi 4.grup olarak değerlendirildi. Tedavi deneyimsiz 30 kişi de 5.grup olarak değerlendirildi. Çalışmada ART alanlar hem ART türüne göre hemde ART türünden bağımsız olarak irdelendi. Klinik ve sosyodemografik veriler yüz yüze toplandı. CD25, CD27, PDl ve CTLA-4 değerlendirilmesi Muğla Eğitim Araştırma Hastanesi mikrobiyoloji laboratuvarında BD FACSCANTO IITM marka flow sitometri cihazı ile yapıldı. İstatistiksel analizler, IBM® SPSS® 25 (SPSS Inc., Chicago, Illinois, ABD) yazılımı ile yapıldı. Veri ve testlerin değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık düzeyi p ≤ 0,05 kabul edildi. CD4+CD27+/CD4+PD1+ oranı ELAY ve CD8+CD27+/CD8+PD1+ EDA olarak isimlendirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan toplam 199 katılımcının %12,1'i (n=24) kadın, %87,9'u (n=175) erkekti. ART altında viremi saptanmayanlar, viremi saptananlar ve yeni tanı alan kişiler arasında özgeçmiş ve soygeçmiş özellikleri açısından istatiksel anlamlı fark saptanmadı. ART alan viral yükü baskılı kişilerde, gruplar arası CD4-8 normalizasyonu benzer bulundu. HIV ilişkili malignitesi olduğu düşünülen kişilerde CD4% değeri (p=0,004), CD4 mutlak sayısı (p=0,007), CD4/8 oranı (p=0,011) ve CD4+CD27+ yüzde değeri (p=0,028) daha düşük saptandı. CD4+PD-1+ yüzde değeri yüksek saptandı (p=0,012). Yaş ile CD8+PD-1+% (r=0,194 ve p=0,006) değeri arasında pozitif korelasyon, CD4+CD27+% (r= -0,147 ve p=0,039) ve CD8+CD27+ % (r=-0,250 ve p<0,001) arasında negatif korelasyon saptandı. Tanı HIV RNA düzeyi ile CD4+CD27+ % değeri (r=-0,143 ve p=0,045)  ve CD8+CD27+% (r=-0,156 ve p=0,028) değeri arasında negatif korelasyon, CD4+PD-1+% (r=0,287 ve p<0,001) ve CD8+PD-1+% (r=0,239 ve p=0,001) arasında pozitif korelasyon saptandı. Tanıda gecikme ile çalışma CD4+PD-1+% değeri (r=0,205 ve p=0,004) ve çalışma CD8+PD-1+% değeri (r=0,236 ve p=0,001) arasında pozitif korelasyon saptandı. ELAY oranı gruplara göre kıyaslandığında en yüksek oran DTG-3TC ve en düşük 'Naif' grubunda saptandı ve istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,019). EDA oranı gruplara göre kıyaslandığında en yüksek oran DTG-3TC ve en düşük Naif grubunda saptandı. BIC/FTC/TAF ile Naif grubu (p=0,046) ve DTG-3TC ile Naif grubu (p=0,007) arasında anlamlı fark bulundu. ELAY (p=0,035) ve EDA (p<0,001)  oranı 40 yaş altında daha yüksek saptandı. EDA kadın cinsiyette daha yüksek saptandı (p=0,012). ELAY (p=0,009) ve EDA (p=0,042) malignite öyküsü olanlarda düşük saptandı. Tanı CDC evresi 2 ile 3 arasında ELAY (p=0,001)  ve EDA (p=0,003) için anlamlı fark bulundu. ELAY ile yaş (r=-0,176 ve p=0,013), tanıda gecikme (r=-0,182 ve p=0,010) ve tanı HIV RNA (r=-0,286 ve p<0,001) arasında negatif yönde korelasyon bulundu. EDA ile yaş (r=-0,291 ve p<0,001), tanıda gecikme (r=-0,266 ve p<0,001) ve tanı HIV RNA (r=-0,307 ve p<0,001) arasında negatif yönde korelasyon bulundu. ELAY ile tanı CD4/8 oranı arasında pozitif korelasyon bulundu (r=0,241 ve p<0,001). EDA ile tanı CD4/8 oranı arasında pozitif korelasyon bulundu (r=0,195 ve p=0,011). ELAY ile CD4+/CTLA4+% (r=-0,230 ve p=0,001) ve CD8+/CTLA4+% (r=-0,167 ve p=0,018) arasında negatif yönde korelasyon bulunmuştur. 
Sonuç: PD-1 yeni tanı anında artmakta ve zamanla gerilemektedir. PD-1' in zamanla artışı da kronik infilamasyon lehine yorumlandı. ART kullanan bireylerde zamanla CD8+CD27+% değeri azalmaktadır. Özellikle viremi kolunda daha düşük saptanmıştır. Kronik aktivasyon ve infilmasyon ile CD27 düzeyleri azalmaktadır. Bu durum özellikle CD8'lerin kronik yorgunluk açısından takibini desteklemiştir. CD25'in özellikle CD4'ler üzerinden ve CTLA-4'ün beraber etkinlik sağladığı çalışmada saptanmıştır. Malignitesi olan kişilerde özellikle CD4 reseptörü içeren T hücrelerde CD27 depresyonu ve PD-1 artışı öne çıkmaktadır. Malignitesi olanlarda CD8 üzerinde anlamlı belirgin bir fark saptanmadı. Malignite prediktivitesi açısından CD4 takibinin daha önemli olduğu düşünüldü. DTG-3TC kolunda immün yorgunluğun daha az olduğu saptandı. Ancak viral yükünün buna etkisi olabileceği için ek çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünüldü. Çalışmada EDA ve ELAY olarak isimlendirilen oranların ek çalışmalarla değerlendirilmesi ve rakamsal açıdan standardize edilmesiyle kullanılabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: ELAY-EDA oranı, HIV, Kronik inflamasyon

Abstract:
Evaluation of PD-1, CTLA-4, CD25 and CD27 Surface Receptors Levels in Terms of Immune Fatigue According to the Type of ART Used in People Living with HIV
Objectives: The aim of this study was to evaluate PD-1, CTLA-4, CD25 and CD27 surface markers in terms of evaluation and follow-up of immune fatigue in individuals living with HIV.  
Methods: It was designed as an observational prospective study. A total of 205 individuals aged between 18 and 90 who presented to the Viral Infection Clinic of Muğla Training and Research Hospital between May 15, 2024, and September 15, 2024, were included. One participant was excluded from the study due to pregnancy, and five participants were excluded due to missing data. A total of 147 individuals using ART were divided into three groups based on the type of ART. Twenty-two individuals with detectable viremia at study enrollment were classified as the fourth group. Additionally, 30 treatment-naïve individuals were classified as the fifth group. Participants receiving ART were analyzed both based on ART type and independently of ART type. Clinical and sociodemographic data were collected through face-to-face interviews. The evaluation of CD25, CD27, PD-1, and CTLA-4 was conducted in the microbiology laboratory of Muğla Training and Research Hospital using a BD FACSCANTO IITM flow cytometry device. Statistical analyses were performed using IBM® SPSS® 25 (SPSS Inc., Chicago, Illinois, USA). A statistical significance level of p≤ 0.05 was considered for data and test evaluations. The CD4+CD27+/CD4+PD1+ ratio was named ELAY, and the CD8+CD27+/CD8+PD1+ ratio was named EDA.
Results: Of the 199 participants included in the study, 12.1% (n=24) were female, and 87.9% (n=175) were male. No statistically significant differences were found in personal and family history characteristics among individuals with undetectable viremia under ART, those with detectable viremia, and newly diagnosed individuals. Among individuals with suppressed viral load under ART, intergroup CD4-8 normalization was found to be similar. In individuals suspected of having HIV-related malignancies, CD4% value (p=0.004), absolute CD4 count (p=0.007), CD4/8 ratio (p=0.011), and CD4+CD27+ percentage (p=0.028) were found to be lower. The CD4+PD-1+ percentage was found to be higher (p=0.012). A positive correlation was observed between age and CD8+PD-1+% (r=0.194, p=0.006), whereas a negative correlation was found between age and CD4+CD27+% (r=-0.147, p=0.039) as well as CD8+CD27+% (r=-0.250, p<0.001). A negative correlation was found between baseline HIV RNA level and CD4+CD27+% (r=-0.143, p=0.045) as well as CD8+CD27+% (r=-0.156, p=0.028), whereas a positive correlation was found between baseline HIV RNA level and CD4+PD-1+% (r=0.287, p<0.001) as well as CD8+PD-1+% (r=0.239, p=0.001). A positive correlation was also found between diagnostic delay and study CD4+PD-1+% (r=0.205, p=0.004) as well as study CD8+PD-1+% (r=0.236, p=0.001). When comparing ELAY ratios among groups, the highest ratio was observed in the DTG-3TC group, while the lowest was in the "Naive" group, with a statistically significant difference (p=0.019). Similarly, when comparing EDA ratios among groups, the highest ratio was in the DTG-3TC group and the lowest in the Naive group. A significant difference was found between the BIC/FTC/TAF and Naive groups (p=0.046) and between the DTG-3TC and Naive groups (p=0.007). ELAY (p=0.035) and EDA (p<0.001) ratios were higher in individuals under 40 years old. EDA was found to be higher in females (p=0.012). ELAY (p=0.009) and EDA (p=0.042) were lower in individuals with a history of malignancy. A significant difference was found in ELAY (p=0.001) and EDA (p=0.003) between CDC stage 2 and stage 3 at diagnosis. A negative correlation was found between ELAY and age (r=-0.176, p=0.013), diagnostic delay (r=-0.182, p=0.010), and baseline HIV RNA (r=-0.286, p<0.001). Similarly, a negative correlation was observed between EDA and age (r=-0.291, p<0.001), diagnostic delay (r=-0.266, p<0.001), and baseline HIV RNA (r=-0.307, p<0.001). A positive correlation was found between ELAY and baseline CD4/8 ratio (r=0.241, p<0.001), as well as between EDA and baseline CD4/8 ratio (r=0.195, p=0.011). A negative correlation was found between ELAY and CD4+/CTLA4+% (r=-0.230, p=0.001) as well as between ELAY and CD8+/CTLA4+% (r=-0.167, p=0.018).
Conclusion: PD-1 increases at the time of initial diagnosis and decreases over time. The increase in PD-1 over time was interpreted as an indication of chronic inflammation. In individuals using ART, the CD8+CD27+% value decreases over time, with a particularly lower level observed in the viremia group. Chronic activation and inflammation lead to a decrease in CD27 levels, which particularly supports monitoring CD8 cells for chronic exhaustion.The study found that CD25, particularly through CD4 cells, and CTLA-4 function together. In individuals with malignancy, CD27 depression and PD-1 elevation were particularly prominent in T cells containing the CD4 receptor. No significant difference was found in CD8 cells among individuals with malignancy. CD4 monitoring was considered more important in terms of malignancy predictivity. It was observed that immune exhaustion was lower in the DTG-3TC group; however, additional studies were deemed necessary, as viral load could have an impact on this outcome. It was suggested that the ratios named EDA and ELAY in this study could be utilized if further studies evaluate them and establish numerical standardization.
Keywords: Chronic inflammation, ELAY-EDA ratio, HIV