Zeytin çekirdeği tozunun sürtünme düzenleyici ve katı yağlayıcı olarak cam elyaf takviyeli hibrit kompozit balatalara etkisinin incelenmesi
Investgation of the effect of olive seed powder on glass fiber reinforced hybrid composite pads as friction modifier and solid lubricant
Yazar: SALİH BİLAL ÇETİNKAL
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN TARAKÇIOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
1980'li yıllarda, fren balatalarında kullanılan asbestin sağlık sorunlarına sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Balata aşınmaları sonucunda atmosfere karışan asbest solunum yoluyla akciğere girmesinin ciddi sağlık sorunları oluşturduğu anlaşılmıştır. Özellikle de akciğer kanserine yol açtığı görülmüştür. 1990'dan itibaren asbest kullanımı yasaklanmıştır. Bu yüzden araştırmacılar asbeste alternatif yeni malzeme arayışına girmişlerdir. 
Yaygın olarak kullanılan fren balataları metal alaşımlı balatalardır. Sektördeki ARGE çalışmaları ile seramik ve organik balatalar da yapılmaya başlandı. 
Fren balatası beş temelden oluşur: takviye malzemesi, bağlayıcı, dolgu malzemesi, sürtünme düzenleyici, katı yağlayıcı. Bu çalışmada takviye malzemesi olarak cam elyaf, bağlayıcı olarak fenolik reçine, dolgu malzemesi olarak barit, katı yağlayıcı olarak grafit kullanılacaktır. Zeytin çekirdeği tozu sürtünme düzenleyici ve katı yağlayıcı olarak sisteme eklenecektir.
Zeytin çekirdeği tozları ağırlıkça %0, %5, %10, %20 eklenerek 4 farklı kompozisyon oluşturulacaktır. Böylece zeytin tozunun sürtünme düzenleyici olarak etkisi incelenmiş olacak. Katı yağlayıcı olan grafit yerine zeytin çekirdeği tozu ilave edilip, yağlayıcılık etkisi incelenecektir.
Numune üretimi için toz bileşenler 150 devir/dk' da karıştırılacaktır. Hazırlanan karışımlar tek yönlü pres ile 160 °C presleme sıcaklığında sabit basınçta, eşit sürelerde preslenir. Üretilen deney numunelerinde düzgün bir yüzey elde etmek için önce zımparalama yapılır. Numunelerin yoğunluk, sertlik, aşınma oranı ve sürtünme katsayısı değerleri belirlenir ve SEM görüntüleri alınarak incelenir. 
Çalışmada numunelere yoğunluk, sertlik, pin-on disk aşınma testleri yapılmış ve çıkan sonuçlar da zeytin çekirdeği oranı arttıkça sertlik, aşınma ve sürtünme katsayısı değerlerinde artış gözlenirken yoğunluk değerinde azalma meydana geldiği görülmüştür. %20 zeytin çekirdeği takviye edildiği durum da adhesiv aşınmanın arttığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
It was revealed that asbestos used in brake pads caused health problems in 1980s. As a result of the lining wear of the lining, it has been understood that entering the lung through asbestos breathing into the atmosphere creates serious health problems. In particular, it has been shown to cause lung cancer. Asbestos use has been banned since 1990, so researchers have been looking for new materials that are alternative to asbestos.
Commonly used brake pads are metal alloy pads. Ceramic and organic linings were also started with the R&D studies in the sector.
The brake pad consists of five bases: reinforcing material, binder, filling material, friction regulator, solid lubricant. In this study, glass fiber will be used as a reinforcing material, phenolic resin as a binder, barite as a filling material and graphite as a solid lubricant. Olive seed powder will be added to the system as a friction regulator and solid lubricant.
Olive seed powders will be added to 0%, 5%, 10%, 20% by weight and 4 different compositions will be created. Thus, the effect of olive powder as a friction regulator will be examined. Instead of graphite, which is a solid lubricant, olive seed powder will be added and its lubricating effect will be examined.
Powder components for sample production will be mixed at 150 rpm. The prepared mixes are pressed with a one-way press at 160 ° C pressing temperature under constant pressure for equal periods of time. Sanded to obtain a smooth surface on the produced test samples. Density, hardness, abrasion rate and friction coefficient values of the samples were determined and examined by taking SEM images.
In the study, density, hardness, pin-on disc wear tests were performed on the samples and the results showed that as the olive seed ratio increased, the hardness, wear and friction coefficient values increased, while the density value decreased. It was observed that the adhesive wear increased when 20% olive seed was reinforced.