Balkanlarda pozitif barış arayışı: Bosna Hersek örneği
In search of positive peace in the Balkans: The case of Bosnia and Herzegovina
Yazar: DUYGU TEMEL
Danışman: PROF. DR. OYA DAĞLAR MACAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bosna Savaşı sonrası imzalanan Dayton Barış Antlaşması, savaş sonrası ortaya çıkan bir negatif barış durumunu temsil ederek silahlı çatışmaların sonlandırılmasına yönelik bir çerçeve sunmuştur. Bu dönem, sıcak çatışmaların olmamasına rağmen potansiyel tetikleyicilerin varlığıyla karakterize edilmektedir. Bu bağlamda, pozitif barışın tesis edilmesinin, bölge istikrarının sağlanması ve Bosna Hersek devletinin bütünlüğü için kritik bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın çıkış noktası, barış inşanın önemli bir parçası olan sosyal uyumun sağlanmasında sivil toplumun etkin bir araç olabileceği varsayımıdır. Buradan hareketle, sivil toplum ve barış inşası arasındaki ilişkiyi Johan Galtung'un geliştirdiği şiddet ve barış kavramları üzerinden analiz etmeye çalışmaktadır.
Bosna Savaşı Sonrası Bosna-Hersek'te sivil toplum tarafından yürütülen çalışmalar ile barışın inşası arasında nasıl bir ilişki vardır? sorusundan hareketle yürütülen tez çalışmasının amacı, çatışma sonrası toplumlarda sivil toplumun rolüne ilişkin süregelen tartışmalara katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik olarak, çalışma kapsamında sahada çalışan farklı aktörlerle yarı-yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Zoom üzerinden sözlü ve e-mail üzerinden yazılı olarak gerçekleştirilen mülakatlarda katılımcılara çeşitli sorular iletilmiştir. İki bölüm şeklinde tasarlanan soruların ilk kısmında kurumları tanımaya yönelik sorular sorulmuş, ikinci kısımda ise bosna hersek sivil toplumunu tanımaya yönelik sorular yöneltilmiştir. Ayrıca girişimlerin çalışmalarına ilişkin bilgiler için yıllık raporlarından da yararlanılmıştır. Sonuç olarak örneklemden elde edilen bulgular açıklanmaya ve özetlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, söz konusu sivil toplum girişimlerinin belirlenmesinde, yerel inisiyatif olmaları ve sosyal uyum odaklı çalışmalar yürütmeleri etkili olmuştur.

Abstract:
The Dayton Peace Treaty, signed after the Bosnian War, provided a framework for ending armed conflicts, representing a post-war state of negative peace. This period is characterized by the absence of hot conflicts but the presence of potential triggers. In this context, the establishment of positive peace is considered critical for stabilizing the region and the integrity of the state of Bosnia and Herzegovina. The study's starting point is the assumption that civil society can effectively ensure social cohesion, which is an essential part of peacebuilding. From this point of view, it tries to analyze the relationship between civil society and peacebuilding through the concepts of violence and peace developed by Johan Galtung. This thesis aims to contribute to the ongoing debates on the role of civil society in post-conflict societies by analyzing the relationship between civil society and peacebuilding in Bosnia-Herzegovina after the Bosnian War. To this end, semi-structured interviews were conducted with different actors working in the field. Participants were asked various questions during the interviews, which were conducted verbally via Zoom and in writing via e-mail. The first part of the questions was designed in two parts: questions were asked to get to know the organizations, and in the second part, questions were asked to get to know the civil society in Bosnia and Herzegovina. In addition, the annual reports of the initiatives were utilized to provide information on their work. As a result, the findings obtained from the sample are explained and summarized. The civil society initiatives in question were identified for the study because they are local initiatives and carry out social cohesion-oriented activities.