XIX. yüzyıl Türk-Japon edebiyatında gelenek ve batılılaşmanın sentezi bağlamında iki temsil: Ahmet Mithat Efendi, Natsume Soseki
Two representations in the context of the synthesis of tradition and westernization in 19th century Turkish-Japanese literature: Ahmet Mithat Efendi, Natsume Soseki
Yazar: ŞEYDA BETÜL KIZILARSLANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE HİLAL KALKANDELEN ; PROF. DR. REYHAN KELEŞ ; DOÇ. DR. MEHMET GÖKTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Avrupa'da fitili ateşlenen Fransız ihtilali ile tüm dünyayı etkisi altına alan bir dizi fikri akımın ortaya çıkışı imparatorluklarla yönetilen sistemleri kökünden etkilemiştir. Bunlar siyaset, ekonomi, toplumsal yaşam, insan hakları ve sanat olmak üzere pek çok alanı tesiri altına almış ve bir yenileşme dönemi başlatmıştır. Osmanlı dönemi yenileşme hareketleri ise Tanzimat'la beraber ivme kazanmıştır. Pek çok alanda baş gösteren bu ıslahat hareketleri yazın dilini temelden etkilemiştir. Batılılaşma hareketlerinin ortaya çıkması ve halka ulaşmasında yazın dili olarak edebiyat ise büyük bir rol oynamıştır. Batı edebiyatının yazın türlerini çeviri ve taklit yoluyla kendi edebiyatlarına uygulamaya çalışan dönemin aydınları, aynı zamanda halkın eğitimi ve yenileşmenin yaygınlaşması için de bu durumu değerlendirmişlerdir.
Kökleri sağlam ve güçlü olan imparatorlukları ulus devletli yapılara dönüştürmeye başlayan Batı fikirleri karşısında tutunabilmenin yolu, geleneksel yapıyla modernleşme arasında bir köprü kurmaya çalışmak olmuştur. Örneklerini en iyi görebildiğimiz yerlerden biri ise Japon ve Osmanlı İmparatorluğudur. Bu iki devlet de Batı karşısında tutunabilme, bölgesel güç olarak kalabilme ve özünü koruyabilme endişesi içerisinde pek çok süreçten geçmiştir. Fakat görece Batılılaşmayı daha doğru kavrayan devletlerin bu süreci daha iyi yönettikleri ve hızlı bir şekilde güçlendikleri görülürken, saf şekilcilik ve fikri yetersizlik üzerinden kurgulanan bir Batılılaşmanın devletlerin var olma biçimlerini olumlu etkilemediği ve günümüze kadar bocalamalarına sebep olduğu gerçeği karşımıza çıkmıştır.

Abstract:
The French Revolution, which was ignited in Europe, and the emergence of a series of intellectual movements that influenced the whole world, radically affected the systems governed by empires. These have influenced many areas, including politics, economy, social life, human rights and art, and started a period of innovation. The innovation movements of the Ottoman period gained momentum with the Tanzimat. These reform movements, which started in many areas, fundamentally affected the literary language. Literature, as a literary language, played a major role in the emergence of Westernization movements and reaching the public. The intellectuals of the period, who tried to apply the literary genres of Western literature to their own literature through translation and imitation, also evaluated this situation for the education of the public and the spread of innovation.
The way to hold on against Western ideas that began to transform empires with strong and strong roots into nation-state structures was to try to build a bridge between the traditional structure and modernization. One of the places where we can see the best examples is the Japanese and Ottoman Empires. Both of these states have gone through many processes with the concern of being able to hold on to the West, remaining a regional power and preserving their essence. However, while we see the rapid strengthening of the existence of states that have a relatively more accurate understanding of Westernization, it would not be wrong to say that the way of existence of states built on pure formalism and intellectual inadequacy has floundered until today.