Pamuk (Gossypium hirsutum L.) tarımında uygulanan farklı kükürt dozlarının verim ve verim parametrelerine etkisi konusunda bir araştırma
The impact of different sulfur doses on yield and yield parameters of cotton (Gossypium hi̇rsutum L.)
Yazar: BUKET KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. CEVHER İLHAN CEVHERİ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ham pamuklu ürün = Gray cotton product

Özet:
Pamuk bitkisi günümüzde tekstil sektörünün en önemli ham maddesidir. Günümüzde, güncel resmi istatistiki verilere göre ülkemizde yıllara göre değişmekle beraber yaklaşık 800.000 ton lif pamuğu
üretilmektedir. Pamuk tarımında verim ve kalite artışı için bitki besleme sürecinin sağlıklı planlanması gerekir. Özellikle pamuk üretimi yapılacak alanın toprak tahlilinin yapılması ve bu sonuca göre bir bitki besleme plantasyonunun yapılması gerekir. Bu çalışma Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında yürütülmüştür. Araştırma yapılan alan pH bakımından yüksek seviyeye sahip ve kireç oranı yüksek bir bölgedir. Toprağa verilen azotlu gübrelerin yarayışlı olması için toprak pH oranının düşürülmesi gerekmektedir. Bu amaçla toprak pH'nı düşürücü etkide bulunan kükürt
uygulamasının yapılması gerekir. Bu amaçla, araştırmada kükürt elementi farklı dozlarda
uygulanmıştır. Araştırmada kükürdün 12.5 kg/da 25 kg/da 37.5 kg/da, 50 kg/da dozlarında ve hiç
kükürdün uygulanmadığı kontrol parselinde pamuk üretimi yapılmıştır. Araştırma tesadüf blokları
deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada hasat döneminde her
parselin orta iki sırasından tesadüfen örneklenen 20'şer bitki üzerinden, mevzuattaki kurallara uygun olarak; bitki boyu, bitkide odun ve meyve dalı sayıları ve koza sayısı değerleri belirlenmiştir. Her parselin orta iki sırasından tesadüfen seçilen 20 kozada ise; koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, çırçır randımanı, lif uzunluğu, lif inceliği ve lif mukavemeti özellikleri yöntemleri uyarınca saptanmıştır. Araştırmada kütlü pamuk verim sonuçlarına göre farklı kükürt uygulamalarına göre kütlü pamuk verimlerinin ortalama değerlerinin 447.110 ile 498.730 kg/da arasında değiştiği, ortalama kütlü pamuk verimi değerinin 472.160 kg/da olduğu görülmüştür. Uygulanan kükürt dozlarına göre en yüksek kütlü pamuk verimi ise 50 kg/da kükürt uygulamasından elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre kükürt uygulamasının toprak pH'ını düşürdüğü, başta Kütlü pamuk verimi(kg/da) olmak üzere, diğer verim ve kalite parametrelerinde artış sağladığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Cotton is the most important raw material in the textile sector. The recent official statistical data of Türkiye reported that ~800.000 tons of cotton fiber is produced annually in the country with slight differences among years. Accurate planning of the plant nutrition process is essential for increasing yield and quality in cotton farming. It is crucial to conduct soil analysis of the area intended for cotton production and accordingly plan a plant nutrition program. This study was conducted at the experimental fields of Faculty of Agriculture, Harran University, Şanlıurfa, Türkiye. The experimental soil had high pH levels and calcium carbonate content. It is necessary to lower the soil pH for optimizing the efficiency of nitrogenous fertilizers applied to the soil. Sulfur (S) application could reduce soil pH; therefore, its role in lowering soil pH and improving the productivity of cotton crop was investigated in the current study. Different S doses (i.e., 12.5, 25, 37.5, and 50 kg ha-1) along with a control plot (0 kg ha-1 S) were included in the study. The experiment was laid out according to randomized complete block design with three replications. Data relating to plant height, number of woody and fruiting branches per plant, and number of bolls per plant were recorded from 20 randomly sampled plants from the middle two rows of each plot at harvest. Furthermore, 20 randomly selected bolls from the middle two rows of each plot were used to determine boll weight, 100-seed weight, ginning out turn, fiber length, fiber fineness, and fiber strength. The results revealed that average seed cotton yield varied between 4470.11 and 4980.73 kg ha-1 with an average yield of 4720.16 kg ha-1. The highest seed cotton yield was recorded for 50 kg ha-1 S. It is concluded that S application reduced soil pH and increased yield and quality parameters of cotton, particularly seed cotton yield.