Deneysel diyabet modelinde dört farklı jelatin bazlı yara örtüsünün yara iyileşmesi üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of four different wound dressings on wound healing in an experimental diabetes
Yazar: EMİNE ÖZDEMİR ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL TOYĞAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Diyabetik ayak ülserlerinin iyileştirilmesi ve ampütasyonların azaltılması için etkin yara bakımı oldukça önemlidir. Diyabetik ayak ülserlerinin tedavisinde yara sağlık personeli tarafından izlenmeli, yara seviyesi belirlenmeli, yara büyüklüğü, yara yeri enfeksiyon kontrolü ve pansumanı yapılmalıdır. Jelatin bazlı yara ürünleri de son yıllarda yara iyileşmesine etkili olduğu düşünülen ürünlerdir. Jelatin bazlı yara örtüleri nanofiber yara örtüsü, jelatin köpük, jelatin pomad ve jelatin film gibi farklı morfolojik özellikte olmaktadır. Bu araştırmanın amacı, deneysel diyabet modelinde dört farklı jelatin bazlı yara örtüsünün yara iyileşmesi üzerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırmada 42 wistar-albino cinsi sıçan kullanılmıştır. Deney hayvanları jelatin bazlı film yara örtüsü, jelatin bazlı pomad yara örtüsü, jelatin bazlı köpük yara örtüsü, jelatin bazlı nanofiber yara örtüsü, serum fizyolojik ve kontrol grubu olmak üzere altı gruba ayrılmıştır. Tüm deneklerde İntraperitonel streptozotizin uygulaması ile deneysel diyabet modeli oluşturulmuştur. Anestezi altında tüm sıçanlarda yara 10 mm çapında üç adet yara oluşturulmuştur. Yaralara 21 gün süre ile pansuman yapılmıştır. Sıçanlardan 0. – 7. – 14. – 21. günlerde yara yeri biyopsi örnekleri alınarak hematoksilen-eozin ve trikom boyama yapılmıştır. Örnekler yangısal hücre infiltrasyonu, kolajen oluşumu, anjiogenezis, fibrozis oluşumu, yağ doku oluşumu ve deri eki ve kıl folikül oluşumu açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre jelatin bazlı nanofiber yara örtüsünün yara iyileşme sürecini diğer gruplara kıyasla hızlandırdığı belirlenmiştir. Yara iyileşme sürecinde 7. günden 14. güne doğru iyileşmenin hızlandığı belirlenmiştir. Yara örtüleri morfolojik olarak değerlendirildiğinde nanofiber yara örtüsünün köpük, pomad ve filme göre daha yoğun yangısal hücre, kolajen, yağ doku oluşumu, anjiogenezis ve belirgin deri eki ve kıl folikülü tespit edilmiştir.

Abstract:
Effective wound care is crucial for the healing of diabetic foot ulcers and reduction of amputations. Monitoring by wound care professionals is essential in the treatment of diabetic foot ulcers, involving assessment of wound depth, size, location, infection control, and dressing. Gelatin-based wound products have recently been considered effective in wound healing. Gelatin-based wound dressings exhibit different morphological characteristics such as nanofiber, gelatin foam, gelatin ointment, and gelatin film. The aim of this research is to investigate the impact of four different gelatin-based wound dressings on wound healing in an experimental diabetic model. The study was conducted as a randomized controlled trial using 42 Wistar albino rats. The experimental animals were divided into six groups: gelatin-based film dressing, gelatin-based ointment dressing, gelatin-based foam dressing, gelatin-based nanofiber dressing, physiological serum, and a control group. An experimental diabetic model was induced in all subjects via intraperitoneal streptozotocin administration. Under anesthesia, three wounds of 10 mm diameter were created on all rats. Dressings were applied for 21 days. Biopsy samples were taken from wound sites on days 0, 7, 14, and 21 and were stained with hematoxylin-eosin and trichrome to evaluate inflammatory cell infiltration, collagen formation, angiogenesis, fibrosis formation, adipose tissue formation, dermal appendages, and hair follicle formation. According to the research findings, the gelatin-based nanofiber wound dressing expedited the wound healing process compared to the other groups. An acceleration in healing was noted from the 7th to the 14th day. Morphological evaluation of wound dressings revealed more pronounced inflammatory cells, collagen, adipose tissue formation, angiogenesis, and noticeable dermal appendages and hair follicles in the nanofiber dressing compared to foam, ointment, and film dressings.