Kurumsal akademilerde eğitim - geliştirme uygulamalarının iş performansı ve kişi-örgüt uyumuna etkisinde meşruiyetin düzenleyici rolü
The moderating role of legitimacy in the effect of training and development practices in corporate academies on job performance and person-organization fit
Yazar: ÖZGÜR DOĞAN GÜRCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM BALABAN
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: İş performansı = Job performance

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eğitimin örgütsel düzeydeki sonuçlarına ilişkin anlayışımızı kurumsal kuram perspektifinden geliştirmektir. Bu kapsamda kurumsal akademilerde uygulanan eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin kişi-örgüt uyumu ile iş performansı üzerindeki etkileri ve meşruiyetin bu etkileşimdeki düzenleyici rolü incelenmiştir. 
Araştırmanın ilk bölümünde kuramsal çerçeve ve kavramlarla ilgili ulusal ve uluslararası yazın tartışılmıştır. İkinci bölümde araştırmanın arka planı, modeli, hipotezleri ve özgünlüğü ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de bulunan kurumsal akademilerde eğitim ve geliştirme faaliyetlerine katılmış 402 çalışandan anket formları vasıtasıyla toplanan veriler analiz edilmiştir. Ankette; eğitim geliştirme uygulamaları algısını, kişi-örgüt uyumu algısını, bireysel iş performansı algısını ve meşruiyeti ölçmek üzere dört ayrı ölçek yer almıştır.
Araştırma bulgularına göre kurumsal akademilerde gerçekleştirilen eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin, bireysel iş performansına ve kişi-örgüt uyumuna pozitif etkileri vardır. Varyanstaki değişimin bireysel iş performansında %31,5'ini, kişi – örgüt uyumunda ise %21,3'ünü eğitim ve geliştirme faaliyetleri ile açıklamak mümkündür. Bireysel iş performansını en fazla açıklayan boyut öğrenme motivasyonudur. Eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin bireysel iş performansına ve kişi örgüt uyumu alt boyutu olan değer uyumuna etkisinde kurumsal akademilerin meşruiyetinin pozitif ve anlamlı düzenleyici etkisi bulunmuştur.
İnsan kaynakları eğitim ve geliştirme çalışmaları ve bunların örgütsel sonuçlarına ilişkin çeşitli modeller geliştirilse de özellikle bu araştırmada modele dâhil edilen meşruiyet değişkeninin modeli zenginleştirdiği ve açıklayıcılığını arttırdığı düşünülmektedir. Eğitim geliştirme faaliyetlerinin bazı örgütsel sonuçlarını ortaya koymak ve bunu "kurumsal akademi" örneğinde incelemek, kurumsal akademi fenomeninin daha iyi anlaşılması için önemli bir katkı olarak görülmektedir. Kurumsal akademilerin stratejik rolünün anlaşılması noktasında, bu yapıların çalışanlar tarafından meşru kabul edilmesinin önemli olduğu söylenebilir.

Abstract:
The main purpose of this study is to improve our understanding of the organizational-level outcomes of training from the perspective of institutional theory. In this context, the effects of training and development practices implemented in corporate academies on person-organization fit and job performance and how legitimacy moderates these effects were examined.
In the first part of the study, national and international literature about the theoretical framework and concepts of the study are discussed. In the second part, the research background, research model, research hypotheses, and originality of the research are revealed. In the third part, the data collected through questionnaires from 402 employees who participated in training and development activities in corporate academies in Turkey were analyzed. In the questionnaire form, there were four different scales to measure the perception of training and development practices, the perception of person-organization fit, the perception of individual job performance, and the legitimacy.
The findings showed that the training and development practices implemented in corporate academies have a statistically significant positive effect on individual job performance and person-organization fit. It is possible to explain change of variance 31.5% of individual job performance and 21.3% of person-organization fit with training and development practices. The dimension that most explain individual job performance is motivation to learn. A positive and significant moderating effect of the legitimacy of corporate academies was found in the impact of training and development activities on individual job performance and value congruence, which is the dimension of person-organization fit.
Although various models have been developed regarding HRD studies and their organizational-level outcomes, it is thought that the legitimacy variable included in this study enriches the model and increases its explanatory power. Revealing some organizational outcomes of training and development practices and examining it in the example of "a corporate academy" is seen as an essential contribution to a better understanding of the phenomenon of the institutional academy. The point of understanding the strategic role of corporate academies, it can be said that it is important that these structures are accepted as legitimate by the employees.