Ebu'l-Leys es-Semerkandî'nin Tefsîr'u-l Kur'ân'ında esbâb-ı nüzûl
The revelatory occasion in the Ebu al-Leyth al-Samarqandî's book Commentary on the Qur'an
Yazar: MEHMET EMİN YURT
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AKAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebü`l-Leys es-Semerkandi = Ebü`l-Leys es-Semerkandi ; Esbab-ı nüzul = Esbab-ı nüzul ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rivayetler = Rumours ; Tefsir = Commentary ; Tefsiru'l-Kur'an = Tefsiru'l-Kur'an ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çalışmamızın konusu Ebu'l-Leys es-Semerkandî'nin et-Tefsîr'u-l Kur'ân'ında Esbâb-ı Nüzûl Rivayetleri'dir. es-Semerkandî Hicri 4. asrın en önemli ilim adamlarından birisidir. Semerkant'ta ve yaklaşık olarak Hicrî 301 ile 310 seneleri arasında doğmuş ve 373 / 983 tarihinde vefat etmiştir.es-Semerkandî'nin "et-Tefsir'u-l Kur'ân" isimli eseri en önemli eserlerinden biridir.Çalışmamız bir giriş, üç bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır.Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı ve metodu ile es-Semerkandî'nin hayatı ve yaşadığı dönem hakkında kısaca bilgi verilmiştir.Birinci bölümde es-Semerkandî'nin tefsirinde nüzûl sebebi rivâyetlerini hangi kaynaklardan ve nasıl aldığı açıklanmış ve esbâb-ı nüzûl rivâyetleriyle ilgili metodu birçok yönden ortaya konulmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde, es-Semerkandî'nin esbâb-ı nüzûl rivayetleri hususunda kullandığı diğer farklı metotlar açıklanmıştır. Ayrıca müfessirin nüzûl sebebi rivâyetlerinin başında ve sonunda kullandığı kalıplar verilmiştir.Üçüncü bölümde, es-Semerkandî'nin esbâb-ı nüzûl metodu üzerinde genel bir değerlendirme yapılmış, olumlu ve olumsuz yönleri ortaya konulmaya çalışılmış ve sebeb-i nüzûl rivayeti verdiği ayetler hakkında istatistikî bilgiler verilmiştir.

Abstract:
The subject of our study is The Revelatory Occasion in the Ebu al-Leyth al-Samarqandî's book Commentary on the Qur'an. al-Samarqandî is one of the greatest scholars in A. H. 4th century. He was born in Samarkand approximately between the years of 301 and 310 After Hijrah, and he died in A. H. 373-A. D. 983.al-Samarqandî's book "Commentary on the Qur'an" is one of the greatest book in the other books which written by himself.Our study consists of an introduction and three chapters and a conclusion.İt has been given in the introduction briefly information about the subject and goal and method of the study, and al-Samarqandî?s life and the period of his lived in.İt has been explained in the first chapter that from which sources and how al-Samarqandî received the narrations of the revelatory occasions in the his commentary, and it has been endeavoured to reveal his method connected with narrations of the revelatory occasions in many waysİt has been explained in the second chapter other different methods that used by al-Samarqandî on the narrations of revelatory occasions. Moreover it has been given the terms used by commentator in the beginning and end of the narrations of revelatory occasions.İt has been done a general evaluation on the al-Samarqandî's method of revelatory occasions, and has been endeavoured to reveal positive and negative aspects of this method, and has been given statistically data about verses he referred narrations of revelatory occasion for them.