Türkiye'de yaşayan suriye vatandaşı kadınların cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakları: Nitel bir araştırma ve biyoetik çerçevesinde bir değerlendirme
Sexual and reproductive health rights of syrian citizen women living in Turkey: a qualitative research and an evaluation in the framework of bioethics
Yazar: CEMİL AKDÖNER
Danışman: PROF. DR. NURİ SELİM KADIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
Tez çalışmasının amacı, Türkiye'de yaşayan Suriye vatandaşı kadınların cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakları bağlamında durumlarını ve durumları hakkındaki görüşlerini belirlemektir.
Kişiler ve Yöntem: Tezin dayandığı araştırma derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak nitel tasarımda yapılmıştır. Araştırma Adana Gülpınar 2 Numaralı Aile Sağlığı Merkezi'nde Mart-Nisan 2022 döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya amaçlı örneklem yöntemi ile çalışmaya katılmayı kabul eden 26 kişi dahil edilmiştir. Veriler, tanıtıcı özellikler formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Etik kurul ve kurum izinleri alınmıştır. Veriler MAXQDA nitel araştırmalar programı ile analiz edilmiştir.
     Katılımcıların çoğunluğu görücü usulü evlendiğini, evlilik hakkında karar verenin aile olduğunu, cinselliği zorunluluk olarak gördüğünü, çocuk sayısı konusunda planlama yapmadığını ve Türkiye'de de Suriye'de de olsa çok çocuk sahibi olacağını, infertilite konusunda bilgi sahibi olmadığını, gebeliğin sonlandırılmasına karşı olduğunu, anne karnında bebeğin ne zaman canlı sayılacağı konusunda bilgi sahibi olmadığını, sağlık personeli tarafından ayrımcılığa uğratıldığını, dil sorunu nedeni ile üreme sağlığı hizmetlerine ulaşamadığını,  gebelikten korunma yöntemlerinden rahim içi aracı ve oral kontraseptifleri bildiğini ve üreme sağlığı hizmeti alma konusunda kadınların erkeklere göre daha rahat olduğunu düşündüğünü ifade etmiştir.
     Tez araştırması literatürdeki benzer araştırmalarla uyumlu olarak katılımcıların cinsellik ve üreme konusunda özerk olmadığını, din-gelenek-çevre-aile-eş baskısı altında bulunduklarını göstermektedir. Katılımcılar cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakları olan yaşama hakkı, özgürlük hakkı, eşitlik hakkı, katılım hakkı, kişi güvenliği ve vücut bütünlüğü hakkı, mahremiyet hakkı, eğitim ve bilgi edinme hakkı, evlenme ve çocuk sahibi olmaya karar verme hakkı, hesap sorabilme hakkı konusunda bilgi sahibi değildir ve bu hakları hayata geçirme konusunda olanakları da arayışları da bulunmamaktadır. 

     Biyoetik; Cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakları; Göçmen kadınları.

Abstract:
The aim of the thesis is to determine the status and situation of sexual and reproductive health rights of Syrian women living in Turkey.
The research on which the thesis is based was conducted in a qualitative design using in-depth interview technique. The research was conducted in Adana Gülpınar Family Health Center Number 2 in March-April 2022. 26 people who agreed to participate in the study were included in the study with the purposeful sampling method. Data were collected using the introductory characteristics form and semi-structured interview form. Ethics committee and institution permissions were obtained. Data were analyzed with the MAXQDA qualitative research program.
     The majority of the participants stated that they got married through an arranged marriage, that the family decides on marriage, that they see sexuality as a obligation, that they do not plan on the number of children and that they will have many children whether in Turkey or Syria, that they do not have any knowledge about infertility, that they are against termination of pregnancy, that they do not have any knowledge about when a baby is considered alive in the womb, that they are discriminated against by health personnel, that they cannot access reproductive health services due to the language barrier, that they know about intrauterine devices and oral contraceptives as contraceptive methods, and that they think that women are more comfortable than men in receiving reproductive health services.
     The thesis research, in line with similar studies in the literature, shows that the participants are not autonomous in sexuality and reproduction, and are under pressure from religion-tradition-environment-family-partner. The participants do not have knowledge about the sexual and reproductive health rights such as the right to life, the right to freedom, the right to equality, the right to participation, the right to personal security and physical integrity, the right to privacy, the right to education and information, the right to decide to marry and have children, and the right to be held accountable, and they do not have the opportunity or the demand to implement these rights.

     Bioethics, Sexual and reproductive health rights, Immigrant women