Karataş (Adana) ilçesinde çiftlik yerleşmelerinin gelişimi ve fonksiyonel değişimi
Development and functional change of farm settlements in Karatas (Adana) district
Yazar: GÜLDEN BALABAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN BULUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu tez çalışmasında, ekonomik fonksiyonunun yanı sıra kültürel ve çevresel etkileri önemli
olan çiftlik yerleşmeleri ve bu yerleşmelerin değişimleri incelenmiştir. Çiftlik yerleşmelerinin
çeşitli makalelerde, tez çalışmalarında kavramsal açıdan incelense de içerik olarak çok fazla
incelenmediği görülmüştür. Bu nedenle çiftlik yerleşmelerinin önemli bir yere sahip olduğu
hatta kitaplara, dizilere konu edinildiği bilinmektedir. Bu tezde konu olarak Adana ili Karataş
ilçesinden örnek çiftlikler seçilmiş ve çalışma kapsamında yapılan arazi ziyaretleri ve çiftlik
sahipleri ile görüşmeler sonucunda elde edilen bilgiler yorumlanmıştır.
Adana hem verimli topraklara sahip olması, hem uygun iklim koşullarının bulunması hem de
su kaynaklarının bol olması nedeni ile çiftlik yerleşmelerinin kökenlerinin çok eskilere
dayandığı bir il olmuştur. Bu çiftliklerin bir kısmı nesilden nesile aktarılmayı başarabilmiş ve
yerel ekonominin yanı sıra bölgesel ve ulusal ekonomiye de büyük katkılar sağlamıştır.

1980'li yıllardan sonra bir çoğu mahallelere dönüşen çiftliklerle birlikte sayıları günümüzde
azalsa da çiftlik yerleşmeleri özellikle ekonomik yönünden hala önemini korumaktadır.
Yapılan gözlem ve mülakatlar sonucunda gübre fiyatlarındaki artışın buna bağlı ürün
verimliliğinin düşmesi, ürün çeşitlerinin değişmesi ve yine yaşanan iklim değişikliğinin de
benzer sorunlara yol açması ve en önemlisi yeni neslin tarımla ilgilenmek istememesi çiftlik
sahiplerinin rahatsızlık duydukları konuların başında gelmektedir.
Bu tez çalışmasında bu sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Fiyat artışlarına devlet desteği,
iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak için sürdürülebilir tarım yöntemlerinin tercih
edilmesi, tarımsal turizme yer verilerek yeni neslin ilgisini çekmek, yeni tarım teknolojilerine
gerekli yatırımın oluşturulması ve bu sayede tarımda verimin artırılması, çevre dostu tarım
uygulamaları konusunda sağlanabilecek çalışmaların olumlu olabileceği vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, çiftlik yerleşmelerinin günümüzde de önemini koruduğu, gerekli yatırımlar ve
var olan sorunların çözümlenmesiyle ekonomiye, sosyal ve kültürel gelişmelere katkısının
daha büyük olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis, farm settlements, which have important cultural and environmental impacts in addition to their economic function, and the changes in these settlements are analyzed. Although farm settlements have been examined conceptually in various articles and thesis studies, they have not been analyzed much in terms of content.
not examined. For this reason, it is known that farm settlements have an important place and are even the subject of books and series. In this thesis, sample farms from Karataş district of Adana province were selected as the subject and the information obtained as a result of field visits and interviews with farm owners were interpreted.
Adana has been a province where the origins of farm settlements date back to ancient times due to its fertile soils, favorable climatic conditions and abundant water resources. Some of these farms have been handed down from generation to generation and have made great contributions to the local economy as well as the regional and national economy. Although the number of farms has decreased since the 1980s, with many of them turning into neighborhoods after the 1980s, farm settlements still maintain their importance, especially in terms of economy.

As a result of the observations and interviews, the increase in fertilizer prices, the decrease in product efficiency due to the increase in fertilizer prices, the change in product varieties, the climate change causing similar problems, and most importantly, the new generation not wanting to be interested in agriculture are the main issues that farm owners are uncomfortable with.
In this thesis, solutions to these problems are proposed. Government support for price increases, preference for sustainable agricultural methods to reduce the negative effects of climate change
It has been emphasized that it is possible to attract the interest of the new generation by giving place to agricultural tourism, to create the necessary investment in new agricultural technologies and thus increase the efficiency in agriculture, and to work on environmentally friendly agricultural practices.
In conclusion, it is emphasized that farm settlements are still important today, and that necessary investments and
It is thought that its contribution to the economy, social and cultural developments can be greater by solving the existing problems.