Toplumsal gerçeğin sunumunda ideolojik ve estetik boyutu ile politik sinema
In the presentation of social reality, political cinema with aesthetic and ideological perspective
Yazar: ERHAN YILDIRIM
Danışman: PROF. AYTEKİN CAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Sinema = Cinema ; Siyasal sinema = Political cinema ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Sosyal yapı = Social structure ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Toplum içinde yaşayan insan sosyal bir varlık olmanın gereği üretir. Ürettiği değerlerden birisi de sanattır. Sanatın üretiminde sanatçı yaşadığı ülkenin politik, kültürel, ekonomik ve toplumsal yapısından beslenir.  Toplumsal yapının bir öğesi olan politik yapı, sanatın içeriğini ve biçimini belirlemede önemli bir unsurdur. Toplumsal yapının içinde; sanatın rengi, dokusu, sanatçının ise duruşu belirlenir. Sinemada politik oluşum kendiliğinden olmaz. Oluşumu sağlayan, beslendiği kaynaklar vardır. Bu kaynaklar sinemanın toplum bilimine yön veren ideolojik faktörlerdir. İdeolojik faktörler ise hayatın içindedir ve de hayatın kendisidir. Hayatın kendisinin ideolojik olduğu yerde de sinemada gerçeğin sunumu önemlidir. Gerçeği sunarken, toplum, toplumsal olaylar, toplumsal gerçekler, birey, devlet, siyaset, ideoloji, temel kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu temel kavramları kendisine referans alarak hazırlanan bu çalışmada politik filmlerin ideolojik yanını oluşturan unsurlara ayrı bir paragraf açılmıştır. Toplumsal Gerçeğin Sunumunda Estetik ve İdeolojik Boyutuyla Politik Sinema isimli bu tez çalışmasında 1960 ile 2018 yılları arasında seçilen beş politik film türlerine göre tespit edilmiş olup, söylem ve eleştirel söylem analizi çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışma, ideolojik ve estetik temelli bir yapı üzerinde inşa edilerek, filmlerin çekildiği dönemlere ve yaşanılan dönemin toplumsal yapısını oluşturan unsurlara bağlı bir çerçevede çözümlemeleri yapılmıştır.

Abstract:
Humans produce as a result of being a part of society. One of the things they produce is art. While producing, or creating, the artists are encouraged by political, social, cultural and economical structure of the society where they live in.   Political structure as an element of social structure is a vital factor in determining context and style of art. The color, style and presence of the artist are determined in the society. Political occurrence cannot be on its own in cinema.  There are sources that feed this occurrence. These are the ideological factors of cinema that gives direction to social sciences.  These ideological factors are in life itself and it indeed is the life. It is vital for cinema to present the reality where life itself is ideological. While presenting the reality, one will find society, social events, social realities, individuals, state, politics and ideology as basic notions. This study, which was carried out by taking these basic notions as references, was designed to reveal elements that represent the ideological aspects of political movies. The thesis, in the presentation of social reality, political cinema with aesthetic and ideological perspective, analyzed five predetermined political films produced between 1960 and 2018 in terms of discourse analysis and critical discourse analysis.