Gramer kitaplarına göre Türkiye Türkçesi'ndeki cümle çeşitleri ve mukayeseleri
The comparison and the type of the sentences in Turkish in Turkey accoding to grammer books
Yazar: VİLDAN EJDER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUZAN TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cümle = Sentence ; Ders kitapları = Textbooks ; Dilbilgisi = Grammar ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
IV ÖZET GRAMER KİTAPLARINA GÖRE TÜRKİYE TÜRKÇESİ'NDEKİ CÜMLE ÇEŞİTLERİ VE MUKAYESELERİ Bu tezde konu olarak, Türkiye Türkçesi'ndeki gramer kitaplarına göre cümle çeşitlerinin benzerlik ve farklılıkları incelenmiştir. Çeşitli gramer kitaplarında yer alan cümle tanımlan araştırıcıların "Cümle" kabullerinin farklı olmadığını gösterirken cümle çeşitleri konusunda her dilci farklı şekiller ve farklı tanımlar ortaya koymuştur. Bu dilciler hazırladıkları çalışmalarda kendi görüşlerini ileri sürmüşler bu da Türkçe'de olan cümle çeşidinin sayı bakımından ve çeşit bakımından artmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada gramer kitaplarında yer alan cümle çeşitleri tespit edilerek araştırmacıların bir cümlenin nasıl bir yapıda olduğuna kanaat getirilen hangi şartlan aradıkları ya da neyi öne sürdükleri, bunların benzerliklerinin ve farklarının nereden ileri geldiği araştırılarak ortaya somut örnekler çıkanlmıştır. Dilcilerin cümle çeşitlerini tasnif ettiklerinde cümleleri; yapılarına göre, yüklemin yerine göre, anlamlarına göre cümle çeşitleri olmak üzere üç başlık altında inceledikleri görülmüştür. Bu çalışmada cümle çeşitleri böyle bir gruplandırma yoluna gidilmeden ayrı ayrı incelenmiş, Türkçenin asli cümleleri ve asli olmayan cümleleri özellikle belirtilmiştir. Konumuz gereği gramer kitaplarında geçen bütün cümle çeşitlerine yer verilmiş, bu cümlelerin önce kaynaklarda geçen tanımlan, özellikleri ve örnekleri incelenmiştir. Daha sonra bunlar diğer dilcilerin görüşleri ve tespitleriyle karşılaştırılmak suretiyle mukayese yoluna gidilmiştir. Her cümlenin sonunda ise o cümleyle ilgili taranan eserlerdeki örnekler verilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda Türkçe'nin cümle çeşitleri bakımından çok zengin bir dil olduğu açığa çıkarılarak, bu alanda çalışma yapacaklan mukayese imkânı sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mukayese, Benzerlik, Farklılık, Özellik, Cümle Çeşitleri

Abstract:
ABSTRAC THE COMPARISON AND THE TYPE OF THE SENTENCES IN TURKISH IN TURKEY ACCODING TO GRAMMER BOOKS. In this thesis, I will work on the similorities and differences of the types of the sentences in Turkish according to grammer books. Every linguist has explained different definition about the types of the sentences and differences between them. These linguists has asserted their own opinions in their researches. And this caused the increase of the definition of the sentence. In this work, it is proved that the types of the sentences in the grammer books have a very different structure. And also concrete examples have been given about the similarities and differences between the types of the sentences and what caused these differences. The linguists seperated the types of the sentences into three groups; the first one is the sentence according to its verb, the second one is the sentence according to its meaning, and the last are is the sentence according to its structure. In this research, the types of the sentences has been examined one by one. The main sentences of the Turkish has been determined in this work. The linguists have different ideas about the types of the sentences, and in some cases they have the same opinions about some of the sentences and in this work I will work on these different and same ideas. According to our subject, I studied on every types of sentences in this work. The feattures and the examples of different types of the sentences have been studied. After that, these information has been compared with the opinions and ideas of other linguists. At the end of every sentence examples have been given from the sources I worked on. At the end of this research, it is obvious that Turkish is a very rich language according to sentence types. Key Words: Compared, Similorites, Differences, Feattures, Type of the Sentences