Pediatrik üst ekstremite travmalarının demografik özellikleri ve acil serviste yönetimi
Demographic characteristics of pediatric upper extremity trauma and management in emergency department
Yazar: TALAT YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT TAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Demografi = Demography ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Giriş: Travmalar, ekstremitelerde kırık ve çıkıklara sebebiyet vererek ömür boyu kalabilen anatomik ve fonksiyonel kayıplara yol açabilmektedir. Bu kayıplar; yaş, cinsiyet, çıkık-kırığın özellikleri, sayısı, eşlik eden diğer sistemlere ait travmalar ve tedavi şekline göre değişmektedir. Çocukluk çağında ciddi ve potansiyel ölümcül multipl travmalar nadir görülmektedir. Ancak birçok çocuk minör trvamaya maruz kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı 18 yaş altı çocuklarda üst ekstremite travmalarını, oluş mekanizmalarını, tedavi türünü ve yaş aralıklarını incelemektir.
Gereç ve yöntem: Prospektif olarak planlanan bu çalışma tanımlayıcı niteliktedir. Çalışmanın evrenini Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran 18 yaş altı üst ekstremite travması tanılı çocuklar oluşturmaktadır. Çalışmadan herhangi bir örneklem alınmadan evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış, toplam 2695 hastada çalışma tamamlanmıştır.
Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra bağımsız örneklem T-testi, tek yönlü varyans analizi(ANOVA) kullanılmıştır. 
Bulgular: İncelenen 2695 hastanın %69,4'ü erkek olup, yaş ortalaması 13,18± 3,78'dir. Vakların %84'ünde (2252 kişi) yumuşak doku travması mevcuttur, geriye kalan hastaların tamamında üst ekstremite bölgesinde en az bir kırık ya da çıkık tanısı konulmuştur. En fazla üst ekstremite  travması el bölgesinde görülmüştür. Tespit edilen 443 kırık ve çıkık tanılı hastada en çok tespit edilen patoloji radius distal uç kırığıdır.
Kırık vakalarının bölgelere göre Q-Dash skoru incelendiğinde kol ve omuz bölgesi kırıkları diğer üst ekstremite bölgelerine göre daha yüksek fonksiyon kaybı izlendi (p<0,05).
Sonuç: Tespit edilen travmaların çoğu önlenebilir nitelikteydi. Öncelikle travma nedenlerinin kaynağında engellenmesi, engellenemeyen kazalarda zamanında doğru müdahale edilmesi, komplikasyonları engellemekle birlikte tedaviye katkı sunacaktır.
Anahtar kelimeler: pediatrik travma, üst extremite yaralanmaları, acil servis

Abstract:
İntroduction: Traumas can cause fractures and dislocations in the extremities, leading to lifelong anatomical and functional losses. These losses vary according to age, gender, characteristics and number of dislocation-fracture, traumas related to other accompanying systems and treatment method. Serious and potentially fatal multiple traumas in childhood are rare. However, many children suffer minor trauma. The aim of this study is to examine the upper extremity traumas seen in children under the age of 18, their mechanisms of occurrence, type of treatment and age ranges.
Materials and methods:  This study, which is planned as a prospective study, is descriptive.  The population of the study consists of children under the age of 18 with a diagnosis of upper extremity trauma who applied to the emergency service of Diyarbakır Gazi Yaşargil Training and Research Hospital. It was tried to reach all of the patients without taking any sample from the study, and the study was completed in a total of 2695 patients.
In addition to descriptive statistical methods, independent sample t-test and one-way analysis of variance were used in the analysis of the data.
Results: Of the 2695 patients examined, 69.4% were male, with a mean age of 13.18±3.78 years. Soft tissue trauma was present in 84% (2252 people) of the cases. All the remaining patients were diagnosed with at least one fracture or dislocation in the upper extremity region. The most upper extremity trauma was seen in the hand region. The most common pathology detected in 443 patients with a diagnosis of fractures and dislocations was fracture of the distal end of the radius.
When the Q-Dash scores of the fracture cases were examined according to the regions, a higher loss of function was observed in the fractures of the arm and shoulder region compared to the other upper extremity regions (p<0.05).
Conclusion: Most of the traumas were preventable. First of all, preventing the causes of trauma at the source, and timely intervention in unavoidable accidents will contribute to the treatment as well as preventing complications.
Key word: Pediatric trauma, upper extremity injury, emergency service