Adölesan yaşta doğum yapan kadınların gebelik doğum ve doğum sonu döneme ilişkin özellikleri
Maternal and perinatal outcomes in adolescent women
Yazar: FATMA GÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ OKUMUŞ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Ergenler = Adolescents ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-adolesans = Pregnancy in adolescence ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Postnatal bakım = Postnatal care ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Adölesan gebelikler çeşitli fetal, neonatal ve maternal olumsuz sonuçlara sahiptir. Türkiye'de adölesan gebelik oranı geçmişe göre düşük olmasına rağmen kırsal kesimde hala devam etmektedir. Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü'ne göre Türkiye'de adölesan gebelik oranı %0.46'dır. Bu çalışma; adölesan yaşta doğum yapan kadınların gebelik, doğum ve doğum sonu döneme ilişkin özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Vaka-kontrol tipinde olan çalışma, Batman ilinde bulunan bir kamu hastanesinde Aralık 2014- Mayıs 2015 tarihleri arasında yapıldı. Rastgele sayılar tablosu kullanılarak basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 15-19 yaş arası 150 ve 20-29 yaş arası 150 kişi olmak üzere toplam 300 primipar kadına doğumdan altı ay sonra telefonla ulaşılarak araştırmaya dahil edildi. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından literatür taranarak hazırlanan form kullanıldı. Veriler, 18.0 SPSS programında sayı, yüzdelik, ki-kare, t testi, Mann Withney U test ve oranların farklılığını tespit etmek için Benfori düzeltmesi z testi uygulanmıştır.
Bulgular: Adölesanlarda yaş ortalaması 17.86±1.08 yıl, adölesan olmayanlarda ise 23.93±1.80 yıldır. Adölesan kadınlarda adölesan olmayanlara göre okula gitmeme ve ilkokula gitme oranı daha yüksek, çoğunun en uzun süre yaşadığı yerleşim yeri köy/ kasaba, birinci ve ikinci derece akraba evliliği oranı daha yüksektir (p<0.05). Çocukluk dönemi hastalık ve dismenore öyküsü adölesan arasında daha yaygındır (p<0.05). Doğum esnasında adölesanlara daha çok epizyotomi ve indüksiyon uygulanırken fetal distres ve postpartum kanama daha çok adölesan olmayanlarda görülmüştür (p<0.05). Adölesan olan annelerin bebeklerinde doğum sonrası ilk altı ayda adölesan olmayanların bebeklerine göre daha çok çoklu sorun görülmüştür. Sonuç: Adölesan yaşta gebe kalan kadınlar eğitim düzeyi düşük, kırsal bölgedeyaşayan ve akraba evliliği yapan kadınlardır. Adölesan annelerin bebeklerinde doğum sonrası sağlık sorunu görülme durumu daha yaygındır.

Anahtar Kelimeler; Adölesan, Gebelik, Doğum, Doğum sonu dönem

Abstract:
Aim: Adolescent pregnancies have various fetal, neonatal, and maternal adverse outcomes. Although the adolescent pregnancy rate in Turkey is now lower compared with that in the past years, it is still evident in rural areas. According to the Institute of Population Studies, Hacettepe University, Turkey, the adolescent pregnancy rate in Turkey is 0.46%. This study aimed to determine the effect of adolescent mother's age on health history and prenatal follow-ups.
Methods: This study was conducted between December 2014 and May 2015 in a state hospital in Batman Province. A case–control design was used in the study. A total of 300 primiparous women (150 aged between 15 and 19 years and 150 aged between 20 and 29 years), who were selected by the basic random sampling method using a random-numbers table, were included in the study. They were reached by phone 6 months after their delivery. A questionnaire form, which was prepared by the researchers through conducting a literature review, was used as the data collection tool. The data were analyzed in SPSS 18.0 software package program using numbers, percentages, chi-square test, t test, and Mann–Whitney U test. The Bonferroni correction and z test were used to determine the difference in rates.Results: The mean age of adolescents was found to be 17.86 ± 1.08 years, while the mean age of nonadolescents was 23.93 ± 1.80 years. The rate of adolescent women not attending school and going to primary school was higher than that of nonadolescents. Most of them lived in villages or towns for a long time, and the rate of marriage with first- or second-degree relatives was found to be higher in these women (P < 0.05). The history of disease and dysmenorrhea in childhood was more common among the adolescents (P < 0.05). During childbirth, interventions such as episiotomy and induction were performed mostly for adolescents, and fetal distress and postpartum bleeding were observed mostly in nonadolescents (P < 0.05). In the first 6 months after delivery, the infants of adolescent mothers faced more multiple problems than those of nonadolescents.
Coclusions: Women who became pregnant during adolescence had a low education level. They lived in rural areas, and their marriages were consanguineous. Health problems during the postpartum period were more common in the infants of adolescent mothers.

Key words; Adolescent, Pregnancy, Childbirth, Pospartum period