Ekonomik ve parasal birlik ve Türkiye'nin uyumu
Economic and monetary union and Turkey?s adaptation
Yazar: ITIR ÖZER
Danışman: PROF. DR. H. OKAN AKTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalısmada, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nde olusturulan Ekonomik ve ParasalBirlik'e (EPB) ne derecede hazır olduğunun ve EPB'ye üye ülkelerle ne derecedebenzerlik/farklılık gösterdiğinin belirlenmesi amaçlanmıs ve optimum para alanları(OPA) teorisi literatüründeki patern algılaması tekniği ile yürütülen çalısmalar temelalınmıstır. Analizde, fuzzy c-means (FCM) gruplama tekniği OPA teorisi kriterlerine veMaastricht kriterlerine uygulanmıstır. OPA değiskenleri ile analizde, Hodrick-Prescottve Baxter-King filtreleme teknikleri üç farklı sekilde Uygulama I (OPA teorisiliteratürde kullanılan yöntem), II ve III olarak uygulanmıstır. Kanada ve Japonyaanalize kontrol grubu ülkeleri olarak dahil edilmistir. Bu uygulamalar içinde UygulamaII en iyi sonucu vermistir. Bu tezde gerçeklestirilen analiz, farklı filtreleme tekniklerininkullanımının aynı veri seti için sonuçların farklılasmasına neden olduğunugöstermektedir. Analizde, veri setinin yapısının gözlemlenmesi için temel bilesenleranalizi gerçeklestirilmis ve veri setinin açık bir gruplama yapısı göstermediğigözlemlenmistir. Bu nedenle, bulanıklık seviyesi 1.4 olarak belirlenmis vegerçeklestirilen deneyler sonucu optimum grup sayısı, uygulanan filtreleme tekniğinebağlı olarak dört ve/veya bes olarak bulunmustur. Grup sayısı dört olduğunda,Uygulama II'de Grup I'deki onyedi ülkenin oniki tanesinin EPB üyesidir. Grup II'deise, Yunanistan ve Slovenya bu gruptaki EPB üyesi olan ülkelerdir. Maastrichtdeğiskenleri ile gerçeklestirilen analizde ise, sekiz EPB üyesi ülke bir grupta, bes EPBüyesi ülke ise diğer bir gruptadır. Uygulama I'de ve Maastricht değiskenleri ile analizdekontrol grubu ülkeleri Avrupa ülkelerinden ayrıstırılamamıstır. Bunun yanında, Türkiye,her üç uygulamada Romanya ile birlikte Avrupa ülkelerinden farklı bir grup olusturmus,Maastricht değiskenleri ile analizde ise, tek basına Avrupa ülkelerinden ayrıstırılmıstır.Bu sonuçlar, hem OPA kriterleri, hem de Maastricht kriterleri açısından Türkiye'ninAvrupa ülkelerinden ve EPB'den uzak olduğunu ortaya koymaktadır.Anahtar Sözcükler: Ekonomik ve Parasal Birlik, Optimum Para Alanları, MaastrichtKriterleri, Patern Algılaması, Fuzzy C-Means Gruplama

Abstract:
This study aims to determine the readiness of Turkey to the Economic and MonetaryUnion (EMU) of the European Union and the similarity or dissimilarity of Turkey withthe EMU member countries. The starting point of this dissertation is the studies in theOptimum Currency Areas (OCA) theory literature which are based on the techniques ofpattern recognition. In the analysis, fuzzy c-means (FCM) clustering technique has beenapplied to the OCA and the Maastricht criteria. In the analysis with the OCA variables,the Hodrick-Prescott and the Baxter-King filters have been employed under three cases,namely; Case I (the method used in the OCA literature), Case II and Case III. Canadaand Japan have been included in the analysis as control group countries. The resultsshow that among the cases, Case II produced better results. The analysis in this studyindicates that the application of different filtering techniques produce different resultsfor the same data. In the study, principal component analysis has been performed togain insight of the structure of the data and it has been observed that the data set doesnot demonstrate a clear-cut clustering structure. Because of this reason, the optimalvalue of the level of fuzziness has been found to be 1.4. As a result of the experimentscarried out, the optimal number of clusters have been determined to be four and/or five.When the number of clusters is four, in Case II, twelve of the seventeen countries areEMU members, whereas Greece and Slovenia are the EMU member countries inCluster II. In the analysis with the Maastricht variables, Cluster I comprises of eightEMU members, whereas Cluster II contains five EMU members. In Case I and in theanalysis with the Maastricht variables, control group countries could not bedistinguished from the European countries. Additionally, in all three cases, Turkey andRomania formed a different group than the European countries, whereas in the analysiswith the Maastricht variables Turkey remained in a separate group than the Europeancountries. All these results indicate that Turkey is dissimilar to the European countriesand the EMU members with respect to both the OCA and the Maastricht criteria.Key Words: Economic and Monetary Union, Optimum Currency Areas, MaastrichtCriteria, Pattern Recognition, Fuzzy C-Means Clustering