Erişkin yaş grubunda ultrasonografik plantar fasya kalınlık değerlendirmesi
Ultrasonographic evaluation of plantar fascia thickness in adults
Yazar: KADİR ABUL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF KAYGUSUZ
Sağlık Bakanlığı / Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Aponeurosis plantaris = Aponeurosis plantaris ; Plantar fasiit = Plantar fasciitis

Özet:
Ortopedi ve fizik tedavi polikliniklerine başvuran hasta popülasyonunun bir kısmını 'topuk ağrısı' oluşturmakta ve bunun azımsanmayacak bir bölümünü plantar fasiitis başta olmak üzere plantar fasya ilişkili hastalıklar oluşturmaktadır. Bu çalışmamızda, bu güne kadar topuk ağrısı olmayan sağlıklı erişkin bireylerde plantar fasya kalınlığını ultrasonografik olarak demografik veriler ışığında değerlendirmeyi amaçladık.
2011 yılının Nisan ve Haziran ayları içerisinde Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine hastalık dışı nedenlerle gelen ve bu güne kadar herhangi bir şekilde topuk ağrısı yaşamadığı bilinen 156 erişkin insanın sözlü ve yazılı onamı alınarak;  bu kişilerin 312 topuğundan ultrasonografik  olarak  ayak tabanı plantar fasya kalınlığı milimetre cinsinden ölçüldü. Çalışmaya bugüne kadar topuk ağrısı yaşamamış, 18 - 65 yaş arası erişkin bireyler dahil edildi. Çalışmaya katılan her bireyin cinsiyet, yaş, kilo, boy, vücut kitle indeksi, memleket bilgileri kaydedildi. İstatistiki bilgiler SPSS 17 for Windows programı ile analiz edildi.
Çalışmaya 88 (%56,5)'i bayan, 68 (%43,5)'i erkek) 156 erişkin birey dahil edildi. Olguların yaş ortalaması 37,92±11,40 yıl  (18 –65) idi. Ortalama boy 1,68 ±0,085 m (1,50–1,91) olup, ortalama vücut kitle indeksi 25,49 ±3,92 kg/m² (17,2–41,5) idi. Çalışmaya katılan bireylerin sağ plantar fasya kalınlık ortalaması ultrasonografik olarak 3,035 ±0,53 mm (1,8 – 5,1), sol plantar fasya kalınlık ortalaması 3,053± 0,54 mm (1,8–5,0) olarak bulundu (p>0,05). Bu değerler erkek olgularda sağ plantar fasya için 3,284±0,56 mm (2,4-5,1), sol için 3,3±0,55 mm(2,5-5,0) bulunurken (p>0,05); kadın olgularda sağ plantar fasya için 2,84±0,42 mm(1,8-4,1), sol için 2,86±0,44 mm(1,8-4,3) idi (p>0,05). Ölçülen sağ ve sol plantar fasya kalınlığının kadın ve erkek cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık izlendi (p<0,05). Ultrasonografik ölçümle belirlenen sağ ve sol plantar fasya kalınlıkları ile; yaş, kilo, boy ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı pozitif korelasyon izlendi.
Sonuç olarak topuk ağrısı ile polikliniğe başvuran hastalarda ultrason ile plantar fasya kalınlık temini patolojik ile patolojik olmayan anatomiyi ayırmada oldukça etkili, kısa süren, maliyeti düşük ve zararsız bir tetkik olarak X–Ray ve MRG gibi tetkik süresi daha uzun süren, zararları bulunabilen ve maliyeti daha fazla olan tetkiklere kıyasla karşımıza rutin kullanımda  iyi bir alternatif olarak çıkmaktadır.

Abstract:
The plantar fascia related diseases are parts of the patient population in daily orthopaedics and physical therapy polyclinics, and it constitutes a substantial portion of heel pain described by patients. In this study, we aimed to evaluate the plantar fascia thickness in asymptomatic healty adult subjects via ultrasonography in the light of demographic data.
In April and June of 2011,  obtaining an oral and written consent, we  measured the plantar fascia thicknesses of 312 feet of 156 adult subjects, being at Baltalimani Bone Diseases Training and Research Hospital for reasons other than illness, who had never experienced any heel pain in anyhow to the day. Adult individuals, aged between 18-65 years old, who had so far never experienced heel pain were included in the study. Each individual's gender, age, weight, height, body mass index and the country informations were recorded among the participants in the study. Statistical data were analyzed with SPSS 17 for Windows program.
156 adult individuals of 88 (56.5%) female and 68 (43.5%)  male   were included in the study. The mean age was 37.92 ± 11.40 years (18 -65). The average length was 1.68 ± 0.085 m (1.50 to 1.91) and mean body mass index was 25.49 ± 3.92 kg/m² (17.2 to 41.5). The average thickness of the plantar fascia in individuals participating in the study was 3.03 ± 0.53 mm (1.8 to 5.1) for the right foot and was 3.05± 0.54 mm (1.8 to 5.0) for the left foot,  ultrasonographically (p>0,05). These values were found to be 3.284 ± 0.56 mm (2.4 to 5.1) for the right plantar fascia and 3.3 ± 0.55 mm  (2.5 to 5.0) for the left plantar fascia in male cases (p> 0.05 ), whereas, 2.84 ± 0.42 mm (1.8 to 4.1) for the right plantar fascia and 2.86 ± 0.44 mm (1.8 to 4.3) for the left plantar fascia, in female cases (p> 0.05 ). The measured thicknesses of the right and the left plantar fascia had statistically significantly difference between female and male sexes (p<0.05). A significant positive correlation was observed between age, weight, height and body mass index data; and ultrasonographic measurements of the thicknesses of the right and the left plantar fascia.
As a result, plantar fascia thickness determination via ultrasound is quite effective in differentiating  between pathological from non-pathological anatomy and it is a short-lasting, cost-effective and harmless diagnosis modality in patients with heel pain  in routine daily usage and it is  also a good alternative for other methods such as X-ray and MRI, which are longer lasting, costly and having harmful effects.