Tortum-Uzundere yöresinde bulunan alabalık işletmelerinde maliyet analizi
Trout producing coast of trout farms located in Tortum and Uzundere towns
Yazar: OKAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA KIZILOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Erzurum-Tortum = Erzurum-Tortum ; Erzurum-Uzundere = Erzurum-Uzundere ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises

Özet:
Tortum-Uzundere yöresinde bulunan alabalık işletmelerinde alabalık üretim maliyeti hesaplanmıştır. Verilerin, 1 1 işletmeden temin edildiği çalışmada tek ürün bütçe analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulunan maliyetlerin, kaynaklarına göre maliyetleri hesaplanmış ve piyasadaki alabalık satış fiyatıyla karşılaştırılarak işletmelerin kârlılıkları hesaplanmıştır. Araştırmada, işletmeler ortalamasının 1.48 milyar lira varlığı bulunurken, bunun %53.2' si işletme varlığı, %46.8' i arazi varlığından oluşmaktadır. İşletmeler ortalamasında 1 kilogram balığın üretim maliyeti 226.860 lira olarak belirlenirken, bu maliyetin % 57' si değişken, % 43' ü sabit masraflardan kaynaklanmaktadır. Yine işletmeler ortalamasında, 1 liralık masrafa karşılık 0.54 lira kâr elde edilirken, 1 liralık kâr elde edilmesi için gereken masraf miktarı 1.84 lira olarak belirlenmiştir. Masrafların faktör fiyat etkinliklerinin hesaplanması sonucu, yem, işçilik, envanter kıymet eksilişleri ve yumurta-yavru alım masraflarının faktör fiyat etkinlik katsayıları düşük olan işletmelerde maliyetlerin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; işletmelerin mikro düzeyde problemleri, yem ve yavru temini, hastalık, sermaye yetersizliği ve kredi temini, atıl kapasite, örgütlenme, proje hazırlama ve uygulama, müteşebbislerin eğitim düzeyi, kirlilik ve taşkın, ürün işleme ve değerlendirme olarak belirlenmiştir. İşletmelerin bu problemlerini halledebilmesi için en uygun model olarak kooperatif kurulması önerilmiştir.

Abstract:
Trout producing costs of trout farms located in Tortum and Uzundere towns were calculated. Data used in this study are collected from 1 1 trout farms through survey. Budget method for one product is used in the analysis. The distribution of costs was also calculated according to the different types of costs and these costs were compared to the market prices in order to find the profit margin of the farms. According to the finding of this study, assets of trout farms averaged to 1.48 billion Turkish Liras, 46.8 and 53.2 percent of which are land and other assets respectively. The cost of 1 kg fish averaged to 226.860 TL, 57 and 43 percent of which are variable and fixed costs respectively. It is calculated that 0.54 TL profit can be made out of 1 TL production cost. On the other hand, it is also calculated that it is necessary to spend 1.34 TL in order to make 1 TL profit. In conclusion, micro problems of the trout farms are determined to be acquiring feed and fingerling, diseases, capital shortage, financing, idle capacity, organization, project and its application, education level of farmers, pollution and overflowing, product processing and utilization. It is suggested that establishing a trout farms cooperative may help to solve this problems.