Turizmin olumlu ve olumsuz etkileri ile turizmi destek tutumu arasındaki ilişkide mekânsal bağlılığın düzenleyici rolü
Moderating role of place attachment on the relationship between positive and negative impacts of and support attitude towards tourism
Yazar: HİLAL ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR ÇALIŞKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Algı = Perception ; Bağlılık = Commitment ; Ekonomik etki = Economic effect ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Turizm = Tourism ; Yerel halk = Local people ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Turizmin oluşturduğu olumlu ve olumsuz etkilerin yerel halk tarafından nasıl algılandığı ve söz konusu algıların turizm gelişime ilişkin tutumları üzerindeki etkileri turizm literatüründe sıklıkla incelenen konular arasındadır. Özellikle turizmin henüz gelişmediği, turizm faaliyetlerinin yoğun olmadığı bölgelerde yaşayan halkın turizmin etkilerine ve turizm gelişimine yönelik algılarının belirlenmesi, turizm faaliyetleri konusundaki düşüncelerinin bilinmesi bölgede sürdürülebilir turizm gelişiminin sağlanabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda turizmin henüz gelişmemiş olması, o bölgede daha önce yerel halkın turizmin etkilerine yönelik algılarını ölçmek amacıyla gerçekleştirilen herhangi bir çalışmanın mevcut olmaması sebebiyle 2018 yılı itibariyle UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan hem tarihi hem de kültürel anlamda zengin bir potansiyele sahip olan Göbeklitepe çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu çalışma ile Göbeklitepe çevresinde ikamet eden insanların turizm algıları ve turizm gelişimi hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda bu insanların turizmin etkilerini nasıl algıladıkları ve bölgelerinde turizm gelişimini nasıl karşıladıklarına yönelik irdelenen ilişkinin üzerinde mekânsal bağlılık algısının etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Veriler çalışmada oluşturulan anket formları aracılığı ile 391 katılımcıdan toplanmış ve paket istatistik programları ile analizi gerçekleştirilmiştir. İlk önce faktör analizi uygulanmıştır. Daha sonra değişkenler arasındaki ilişkinin ölçülmesi için korelasyon analizi gerçekleştirilmiş, turizmin etkilerine ilişkin algılar ile turizm gelişimine yönelik tutumlar arasındaki ilişki ise regresyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları, bölgede turizmin gelişmemiş olması sebebiyle turizmin olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin belirgin algıların oluşmadığı ve genelde turizmin geliştirilmesine destek verildiğini işaret etmektedir. Aynı zamanda yerel halkın mekânsal bağlılık duygusu arttıkça, turizm gelişimine verdiği desteğin azaldığı çalışmayla ortaya konulmaktadır.

Abstract:
The perception of residents about positive and negative effects of tourism and their attitudes toward tourism development are among the issues frequently examined in the tourism literature. Determining the perceptions of the people living in the region where tourism is undeveloped, and tourism activities not intense, towards the effects of tourism and tourism development, knowing the views of the local residents' on tourism activities is of great importance in terms of ensuring sustainable tourism development in the region. Accordingly, Göbeklitepe, which is on the UNESCO World Heritage List as of 2018, has a rich historical and cultural potential, due to the fact that tourism has not yet developed and there is no study conducted to measure the perceptions of the local residents on the effects of tourism has been selected. With this study, it was aimed to determine the perceptions of people residing in the vicinity of Göbeklitepe towards tourism and their thoughts on tourism development. At the same time, the effect of place attachment perception on the relationship between how these people perceive the effects of tourism and how they receive tourism development in their region was tried to be determined. The data were collected from 391 participants through the questionnaire forms created in the study were analyzed with the statistical package programs. First, factor analysis was applied. Then, correlation analysis was performed to measure the relationship between variables, and the relationship between perceptions about the effects of tourism and attitudes toward tourism development was examined the regression analysis. The results of the study indicate that due to the lack of development of tourism in the region there is no clear perception of the positive and negative effects of tourism and that tourism development is generally supported. At the same time, the study shows that as the sense of place attachment of residents increases, their support for tourism development decreases.