Dutasterit ve tamsulosin hcl'nin yeni nesil kolonlar kullanarak bazı sıvı kromatografik yöntemlerle eş zamanlı analizi ve optimizasyonu
Simultaneous determination and optimization of dutaseride and tamsulosin HCI using new generation columns via liquid chromatographic methods
Yazar: BOĞAÇ BUĞRA BARUT
Danışman: PROF. DR. BENGİ USLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Dutasterid = Dutasteride ; Farmasötik yardımcı maddeler = Pharmaceutic aids ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Tamsulosin = Tamsulosin ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu çalışmada yüksek performanslı sıvı kromatografi tekniği ve bu yöntemde kullanılan yeni nesil kolonların farmasötik analizlerdeki yeri anlatılmaktadır. Yeni nesil kolonların, geleneksel silika kolonlarla etkinlik, analiz süresi ve performans bakımından karşılaştırılması yapılmıştır.
Yeni nesil kolonlarda dolgu maddesi olarak kullanılan core-shell parçacıkların yapısı anlatılarak, bunların analizlere etkileri incelenmiştir.
Çalışmalar sonucunda yeni nesil core-shell silika parçacıkları içeren kolonların, analiz süresi, etkinlik ve performans yönünden geleneksel silika parçacık içeren kolonlara göre daha iyi performans gösterdiği anlaşılmıştır.
Bu yöntemde; tamsulosin ve dutasteritin Kinetex C18 (150x4.6; 5µm) kolon, 45C kolon sıcaklığı ile hareketli faz içeriği asetonitril: su, 60: 40 (h/h) ile % 0.1 0-fosforik asit (pH 7.0 5M NaOH ile ayarlanmıştır), içeren hareketli faz, 2 mL dk–1 akış hızında kullanılmıştır. Dedektör olarak UV dedektör seçilmiştir. Çalışma dalga boyu ise 220 nm olarak seçilmiştir. İç standart olarak diğer iç standartlara kıyasla daha iyi bir pik şekli, kısa alıkonma zamanı ve daha iyi bir ayırım gösteren rilpivirin seçilmiştir. Geliştirilen YPSK yöntemiyle 3 dakika gibi kısa bir süre içerisinde tamsulosin, dutasterit ve iç standart olan rilpivirinin iyi bir şekilde ayrılmasını sağlamıştır. Bu şartlar kullanılarak, tamsulosin için 1,03 dk; dutasterit için 2,72 dk ve rilpivirin için 1,33 dk alıkonma zamanı elde edilmiştir. 
Tamsulosin ve dutasterit tayini için valide edilen yöntem biyolojik numunelere uygulanmış ve bu maddelerin yönteme bir etkisinin olup olmadığı da araştırılmıştır ve sonuç olarak biyolojik matrislerin analiz üzerine etkisi olmadığı görülmüştür. Bunun için geri kazanım deneyleri gerçekleştirilmiş ve sonuç olarak biyolojik matrislerin analiz üzerine etkisi olmadığı birkez daha desteklenmiştir.
Yöntem tamamen valide edilmiştir. Geliştirilen yöntemin geçerliliğini ve uygulanabilirliğini göstermek için geri kazanım çalışması yapılmıştır. Yüksek orandaki geri kazanım; yöntemin, ilaçların formülasyonunda kullanılan katkı maddelerinden ve yardımcı maddelerden etkilenmediğini göstermektedir. Geliştirilen YPSK çalışması, hammaddede ve farmasötik formülasyonlarda tamsulosin ve dutasteritin aynı anda tayini için geliştirilmiş olan yöntem hızlı, basit, yüksek kesinlik ve doğruluktadır. Geliştirilen bu yöntem, ekonomik olduğu ve zaman kazandırdığı için, kalite kontrol laboratuvarlarında kullanılabilir.

Abstract:
In this study high performance liquid chromatography technique and the place of new generation columns which used in this technique for the pharmaceutical analysis were described. The comparison of new generation of columns with traditional silica column according to the efficiency, analysis time and performance were reported.
he structure of core-shell particles as a filling material were explained and the effect of these particles on the analysis were eamined.
As a result of the studies, it can be understand that columns which include new generation core-shell silica particles shows better performance according to the analysis time, efficiency and performance when compared to the columns that include traditional silica particles.
In this method; the Kinetex C18 (150x4.6; 5μm) column, 45C column temperature, mobile phase containing acetonitrile: water, 60: 40 (v / v) with 0,1% phosphoric acid (pH 7.0 adjusted with 5 M NaOH), and 2 mL min-1 flow rate were used for the simultaneous determination of tamsulosin and dutastride. The detector was selected as UV detector and the wavelength was used as 220 nm. Rilpivirin was chosen as the internal standard because it showed a shorter retention time with better peak shape and better resolution, compared to other potential internal standards. A good resolution between dutasteride, tamsulosin and internal standard within a short analysis time such as 3 minutes was provided with the developed HPLC method.              Under the these experimental conditions, the retention time was obtained as 1,03 min for tamsulosin; 1,33 min for rilpivirine and 2,72 min for dutasteride. 
The validated method was applied to the biological samples for the determination of dutasteride and tamsulosin, and the effect of the biological matrices to the developed method was investigated. As a result, there is no effect from the biological matrices was seen. For this purpose recovery studies were realized and the results were support that the biological matrices did not affect the analysis.
The proposed method was fully validated. In order to demonstrate the validity and applicability of the developed HPLC method, recovery tests were carried out. High percentage recovery shows that the method is free from the interferences in the biological matrices. The present HPLC method is a rapid, simple, high precise and accurate method for the simultaneous determination of tamsulosin and dutastride. The developed method is suitable for quality control laboratories where economy and time are essential.