Yeraltı (Underground) - ana akım (Mainstream) etkileşimi bağlamında İzmir rap scene
İzmir rap scene within the context of underground - mainstream interaction
Yazar: CELALETTİN BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ERGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Ana akım = Mainstream ; Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Müzik kültürü = Music culture ; Rap müzik = Rap music ; Sanat akımları = Art trends ; Yeraltı müzik = Underground music ; Yeraltı müzik sahnesi = Underground music scene ; İzmir = Izmir

Özet:
Underground (yeraltı) ve mainstream (ana akım) kavramlarını tanımlama güçlüğü aslında pek çok kültür/müzik terimi için geçerlidir. Genel olarak ana akım, müzik endüstrisinden, özellikle de büyük (majör) plak şirketlerinden geçerek kayıt endüstrisinde ve kitle medyasında görünürlük kazanmış müzik türleri ya da üsluplarına işaret etmede kullanılmaktadır. Yeraltı (underground) ise bunun tersi olarak do it yourself (kendin yap) şeklinde yani sanatçıların kendi imkanlarıyla üretimini ve dağıtımımı yaptığı ve müzik endüstrisinden bağımsız bir şekilde izlerkitlesi ile buluşan müzik türlerini/üsluplarını betimlemektedir. 
1970'li yılların başlarında Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle de New York'un gettolarında bir underground müzik pratiği olarak ortaya çıkan Rap, 80'li yıllarda uluslararası müzik endüstrisinin ilgisini çekerek mainstream içerisinde yer almaya başlamıştır. Buradan hareketle Hip Hop kültürünün en önemli bileşeni olan Rap müziğin, underground'dan mainstream'e doğru bir tarihsel süreç geçirdiğini söylemek mümkündür. Benzer bir durum Türkiye için de geçerli olmuştur. 90'lı yılların ortalarında underground olan Türkçe Rap müziği, 2010lı yılların ortalarından itibaren mainstream olarak değerlendirmek mümkündür. Bununla birlikte ifade etmek gerekir ki, bir müzik türünün eşzamanlı olarak hem mainstream hem de underground olarak yaşamını sürdürmesi de mümkündür. Başka bir ifadeyle mainstream ve underground karşıt konumları işaret etsede, bu karşıtlığın aksine birbirleriyle simbiyotik etkileşime her zaman açıktır. 
Günümüz medya teknolojilerinin sunduğu imkanlar özelinde, yerel ölçekte üretilen müzik metinleri hem yerel hem de küresel ölçekte etkileşime açıktır. Bu etkileşim, scene'i kavramsal çerçeve olarak kullanmayı olanaklı kılar. Buradan hareketle bu tez, söz konusu etkileşim sürecinin İzmir Rap atmosferi (scene) çerçevesindeki dinamiklerine odaklanır.

Abstract:
The difficulty of defining the concepts of underground and mainstream applies to many culture/music terms. In general, the mainstream is used to refer to music genres or styles that have gained visibility in the recording industry and mass media through the music industry, especially major record companies. Underground, in contrast, is "do it yourself", that is to say, refers to the genres/styles in which the artists produce and distribute by their own means and meet with the audience independently of the music industry. 
Rap, which emerged as an underground music practice in the ghettos of the United States, especially in New York, in the early 1970s, attracted the attention of the international music industry in the 80s and began to take part in the mainstream. Therefore, it is possible to say that Rap music, which is the most important component of Hip Hop culture, has gone through a historical process from underground to mainstream. A similar situation has been true for Turkey. Turkish Rap music, which was underground in the mid-90s, can be considered as mainstream since the mid-2010s. However, it is also possible to conclude that a music genre can remain both mainstream and underground simultaneously. In other words, despite referring to the opposing positions, mainstream and underground are always open to symbiotic interaction with each other, contrary to their contrast.
Music texts produced at the local scale are open to interaction both locally and globally, in line with the opportunities offered by today's media technologies. This interaction makes it possible to use the scene as a conceptual framework. From this point of view, this thesis focuses on the dynamics of the interaction process within the framework of the İzmir Rap scene.