İlköğretim matematik öğretmen adaylarının analiz alan dilini kullanma becerileri ve tutumlarının incelenmesi
Analysis of the skills and attitudes towards the use of analysis language among candidate primary school mathematics teachers
Yazar: AYŞIN AKDENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN ES
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel dil = Mathematical language ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının analiz alan dilini kullanma becerilerini ve tutumlarını incelemektir. Araştırmanın modeli tarama modelidir. Araştırmanın örneklemini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden rastgele seçilmiş yedi devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde öğrenim gören, analiz dersi almış 2., 3. ve 4. sınıf 350 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları; araştırmacı tarafından üç alan uzmanının görüşü alınarak geliştirilmiş açık uçlu sorularla çoktan seçmeli soruların yer aldığı Analiz Alan Dili Başarı Testi ile öğretmen adaylarının Analiz Alan Dilini Kullanmalarına Yönelik Tutum Ölçeğidir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin ön uygulaması 2012-2013 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 413 öğrenci ile yapıldıktan sonra asıl uygulama maddeleri son halini almıştır. Ölçek ve testten elde edilen veriler SPSS 20.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) , t-testi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U  ve başarı ile tutum arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Spearman Korelasyon Testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının analiz alan diline yönelik tutumları cinsiyet, mezun oldukları ortaöğretim kurumları, yaş ve herhangi bir yerde çalışma durumuna göre farklılık göstermezken, öğretim şekline ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. 2. öğretim öğrencilerinin, 1. öğretim öğrencilerine nazaran analiz alan dilini kullanmaya yönelik daha pozitif bir tutum geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Sınıf düzeyine göre, 4. sınıfların tutumlarının 3. sınıflara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırma sonucunda öğretmen adaylarının analiz alan diline yönelik başarı testi puanları incelendiğinde cinsiyete, yaşa ve herhangi bir yerde çalışma durumuna göre anlamlı fark göstermezken, öğretim şekline, sınıf düzeylerine ve mezun oldukları ortaöğretim kurumlarına göre anlamlı fark göstermiştir. Mezun oldukları ortaöğretim kurumlarına göre, Anadolu Lisesi'nden mezun olan öğrencilerin, Diğer (Süper Lise, Fen Lisesi, Meslek Lisesi vs.) lise türlerinden mezun olan öğrencilere göre daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim şekline göre 2. Öğretim öğrencilerinin analiz alan dili başarı puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Sınıf düzeylerine göre 3. ve 4. sınıfların birbirlerine denk ve her iki sınıftaki öğrencilerin de 2. sınıflara göre daha başarılı oldukları görülmüştür. İlköğretim matematik öğretmenliğinde öğrenim gören öğretmen adaylarının analiz alan dilini kullanmalarına yönelik tutumları ve başarıları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı  bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bulgulara göre öğretmen adaylarının analiz alan dili başarıları bölgelere göre anlamlı bir değişiklik göstermektedir. Buna göre İç Anadolu Bölgesi'ndeki, Karadeniz Bölgesi'ndeki, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki ve Ege Bölgesi'ndeki üniversitelerin puan ortalamaları Akdeniz Bölgesi'ndeki, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki ve Marmara Bölgesi'ndeki üniversitelerin puan ortalamalarından anlamlı derecede daha yüksektir. Yine Öğretmen adaylarının analiz alan diline yönelik tutumları bölgelere göre anlamlı değişiklik göstermektedir. İç Anadolu Bölgesi'ndeki, Marmara Bölgesi'ndeki ve Ege Bölgesi'ndeki üniversitelerin tutum puanı ortalamalarının Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki, Akdeniz Bölgesi'ndeki, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki ve Karadeniz Bölgesi'ndeki üniversitelerin tutum puanı ortalamalarından anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research was to analyze the skills and attitudes of candidate primary school mathematics teachers in the use of geometry language. A screening model was used as the research model, and the study sample consisted of 350 candidate teachers who had taken geometry class, and who, during the 2012–2013 academic year, were studying in the second, third or fourth years of primary school mathematics teaching departments in seven state universities, selected randomly from seven geographical regions in Turkey. The utilized data collection tools were the Analysis Language Success Test developed by the researcher based on the opinions of three experts, and comprising open-ended and multiple-choice questions, and the Analysis Language Use Attitude Scale for candidate teachers. The study items were finalized after conducting a pre-test of the scales used in the research on 300 students of the Gazi University Faculty of Education and the Atatürk University Kazım Karabekir Faculty of Education in 2012–2013 academic year. The data collected through the scale and the test was analyzed using the SPSS 20.0 program. Kruskal Wallis and Mann Whitney U tests were used for the analysis of the data, while a Spearman Correlation Test was applied to determine the relationship between success and attitude. The results of the study revealed no significant differences in the candidate teachers' attitudes in the use of, analize language in terms of gender, which elementary school they graduated from, age or employment status. However, their education method and university education year had a significant effect on their attitude in the use of analize language. According to the findings, the attitude rate of the secondary education students were being more positive than primary education students. Also fourth year students were being more positive than third year students. The results of study revealed no significant differences in the candidate teachers' success in the use of, analize language in terms of gender, age and employment status. However their education method, university education year, and which elementary school they graduated from had a significant effect on their success in the use of analize language. According to the findings, the students who are graduated from Anatolian High School were more successful than other high school students in the use of analize language. Also, secondary education students were more successful than primary education students in the use of analize language. The result of the university education year revealed that the third and fourth year students were more successful than second year students. A low positive relationship was determined between the candidates' attitudes towards analize language and their success. Based on the findings of the study, it was ascertained that the success rates of the candidate teachers in the use of analize language differed significantly in the different regions, with point averages in the universities of Central Anatolia, the Black Sea region, Southeastern Anatolia and the Aegean region being significantly higher than those in the universities of the Mediterranean region, Eastern Anatolia and Marmara Region. The candidate teachers' attitudes towards analize language also differed significantly by region, with the attitude point averages of the universities in Central Anatolia, Marmara region and and the Aegean region being determined to be significantly higher than those in the universities in the Eastern and Southeastern Anatolia, Mediterranean region, and the Black Sea region.