Multipl sklerozda Chlamydophila pneumoniae ve human herpes virus 6'nın rolü ve multipl skleroz ile apolipoprotein E genotipleri arasındaki ilşikinin araştırılması /
Yazar: BELMA KARATOKA
Danışman: PROF.DR. BEKİR KOCAZEYBEK
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Multipl skleroz (MS), gençleri ve orta yaştaki yetişkinleri etkileyen Merkezi Sinir Sistemi (MSS)'in önemli bir hastalığıdır. Pek çok laboratuarda, yıllardır yapılan yoğun bilimsel araştırmalara rağmen, MS'in etiyolojisi hala bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar multipl sklerozda infeksiyoz bazı faktörlerin bulunduğunu göstermiştir. Son otuz yılda çeşitli mikroorganizmaların hastalıkla ilişkisi bulunduğu öne sürülmüştür. En son çalışmalar ile human herpesvirus 6 (HHV-6) ve zorunlu hücre içi bir bakteri olan C. Pneumoniae'in MS etiyolojisiyle ilişkili olduğu ileri sürülmüştür. Bu çalışma ile MS ile C. pneumoniae ve HHV-6 ilişkisi, MS hastalarında Apo E genotip dağılımı ve Apo E ile C.pneumoniaeve HHV-6 ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma 39 multipl skleroz, 42 sağlıklı kontrol ve 10 Diğer Nörolojik Hastalığı olan(DNH) hasta ile yapılmıştır. MS hastalarından ve kontrollerden alınan serumlarda mikroimmunfloresan yöntemi ile C.pneumoniae IgG, IgM, IgA ile HHV-6 IgG ve IgM, MS ve DNH olan hasta grubundan alınan BOS örneklerinde polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile C.pneumoniae ve HHV-6 DNA'sı araştırılmıştır. Ayrıca serokonversiyonları izlemek amacı ile MS'li hastalardan 4-8 hafta sonra ikinci serum örnekleri alınmıştır. 36 multipl skleroz hastası ve 30 sağlıklı kontrolden EDTA'lı tüpe alınan kan örneğinde, Apo E genotiplemesi yapılmıştır. C. pneumoniae ile daha önce karşılaşma göstergesi olarak 1/32'lik antikor fitresini sınır değer aldığımız çalışmamızda; MS'li olguların 35'i (%89.7), sağlıklı kontrol grubunun 32'isi (%76.2) ve hasta kontrol grubunun 10'u (%100) daha önce C. pneumoniae ile karşılaşmışlardır. Bu verilerle MS ve kontrol grupları karşılaştırıldığında gruplar arasında bir fark saptanmamıştır. Kronik C. pneumoniae enfeksiyonunu gösteren IgG düzeyinin 1/512'nin ve IgA düzeyinin 1/40'ın üzerinde olması durumu MS'li hastaların 8'inde(%20.5), sağlıklı kontrol grubu olgularının 3'ünde(%7.1) saptandı. Hasta kontrol grubunda hiçbir olguda kronik C. pneumoniae enfeksiyonunu saptanmadı. MS'li hastalarda saptanan bu veriler sağlıklı kontrol grubu ve hasta kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunamadı. Ayrıca hiçbir MS ve DNH olan hastaya ait BOS örneğinde C.pneumoniae ve HHV-6 DNA'sı tespit edilememiştir. 126 MS hastalarının 26'sında (%72.2) e3e3 alleli, 8'inde (22.2) e2e3 ve 2 hastada (%5.6) e3e4 alleli tespit edilmiştir ve bu veriler, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında Apo E genotip dağılımının normal populasyonu yansıttığı görülmüş ve Apo E epsilon 4 alleli ile MS'in klinik özellikleri arsında bir ilişki tespit edilmemiştir. MS hastalarında Apo E allellerinin dağılımı cinsiyete göre kıyaslandığında, kadın ve erkek hastalar arasında anlamlı bir fark saptanmamış, multipl sklerozlu hastalarda Apo E genotip dağılımı ile hastalık süresi ve progresyon indeksi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre, multifaktöriyel etyolojik nedenlerle oluştuğu düşünülen MS'in etiyopatogenezinde C. pneumoniae ve HHV-6 enfeksiyonlarının, tetikleyici veya mevcut klinik tabloyu arttırıcı mikrooorganizmalar olarak önemli yerlerinin olmadığını düşünmekteyiz. Ayrıca, MS'li hastalarda Apo E genotip dağılımının, normal populasyonu yansıttığını ve Apo E allelleri ile MS'de hastalık süresi ve dissabilite arasında bir ilişki olmadığı görüşündeyiz. Ancak, yeterli sayıda örnek ile, tanısı yeni konmuş hastaların çalışmaya dahil edilip; erken başlangıç, hızlı progresyon gibi özelliklerin hangi genetik veya çevresel faktörler tarafından belirlendiğini açıklığa kavuşturacak daha kapsamlı çalışmaların yapılması gerektiğini düşünmekteyiz. Apo E genotipleri ile C. pneumoniae ve HHV-6 ilişkisi hakkında geniş ve kapsamlı çalışmaların yapılması gerektiğini, bir şey söylemek için erken olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
MS, is the illness of central neural system(CNS) which act on teenage and adults. Since many years several laborotrories had many investigations about MS but ethiology is stil unknown. In some studies it has shown that several infectious agent can be some of the ethilogic factors.ln last three decads investigators suggest that microorganisms are related to the disease. And recent studies Human Herpes Virus-6(HHV-6) and strict intracelluler patogen Chlamydophila pneumoniae and are closely related to MS. The purpose of this study was to investigate the relationship between MS with C.pneumoniae and HHV-6,to determine the Apo E genotype distrubution in MS patients and its relationship with C.pneumoniae and HHV-6. 39 MS patients, 42 healthy controls and 10 patients with other neurologic diseases (OND) were investigated. Using microimmunfluorescence, we searched for C.pneumoniae IgG, IgM and IgA besides HHV-6 IgG and IgM in sera taken from MS patients and healthy controls; using Polimerized Chain Reaction(PCR) we searched for C.pneumoniae and DNA in cerebrospinal fluild(SCF) specimens taken from MS patients and OND patients. Apo E genotyping was done on whole blood samples (taken in EDTA tubes) of 36 MS patients and 30 healthy controls. In our study the antibody titrations of 1/32 was accepted as criterion for previously being exposed to C.pneumoniae, according to this 35 of MS patients(89.7%), 32 of healthy controls (76.2%) and 10 of OND group(100%) were positive. According to this data, when MS patients and controls are compated there is no difference between these groups.IgG titers of 1/512 and IgA titers of 1/40 of C.pneumoniae showed chronic disease and this was found in 8 of MS patients (20.%) and 3 of healthy controls (7.1%). There was no chronic C.pneumoniae case in OND group.When that data was used to compare MS group with healthy and OND 128 group there was significant difference. Furthermore, in no MS or OND patients CSF sample C.pneumoniae or HHV-6 DNA was not detected. In 26 of MS patients(72.2%) e3e3, in 8 e2e3 (22.2%) and 2 of them e3e4(%5.6) allells were founds and when these were compared with Apo E genotype distrubution in normal population, it has been seen to be smilar, furthermore no relationship between Apo E e4 allele and MS clinical findings were found. When Apo Eallelle distrubutions in MS patients was investigated according to gender, there was no significant difference between male and female patients, besides there was no relationship between Apo E genotype and disease duration and progression index. As a result, according to the findings of our study, we do think that there is no triggering or distrubing effect of C.pneumoniae or HHV-6 on MS which was thought to be the disease of multifactoriel ethiologic agents. Besides,we suggest that Apo E genotype distrubutions in MS patients, is smilar with normal population and there is no relation between disease duruation this disability progression in MS patients. However we also due suggest that the studies with bigger number of patients among which there are newly diagnost ones should be done and the features like early onset, rapid progression should be investigated according to better determined genetic or enviromental factor. We think that it is to early to say something clear, further studies for relationship between Apo E genotype with C.peumoniae and HHV-6 should be done.