COVİD-19 pandemisinin çocuk hasta popülasyonumuz üzerindeki etkileri
Effects of the COVİD-19 pandemic on our pediatric patient population
Yazar: BERAY KARADEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜHAL ÖRNEK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları birimlerine başvuran 18 yaş altı pediatrik hastaların başvuru paternlerinde meydana gelen değişiklikleri COVID-19 pandemisi başlamadan önceki bir yıllık dönemle karşılaştırarak; bu bilgiler ışığında dünyadaki bu konudaki yapılan çalışma havuzuna katkı sunmak ve gelecekte de başka olabilecek pandemi durumlarında sağlık, sosyal ve ekonomik etkileri için daha erken önlem alınmasına yardımcı olmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nda yürütülmüştür. Çalışmaya 11 Mart 2019 ve 11 Mart 2021 tarihleri arasında, merkezimiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nın tüm birimlerine başvuran hastalar alınmıştır. Çalışmaya 0-18 yaş arası hastalar dahil edilmiş olup, kronik hastalıklar nedenli hala takibimizde olan 18 yaş üzeri hastalar çıkarılmıştır. Hastalar başvuru tarihlerine göre, pandemi öncesi grup 11 Mart 2019 ile 11 Mart 2020 arasında başvuranlar ve pandemi sonrası grup 12 Mart 2020 ile 11 Mart 2021 arasında başvuranlar olarak 2 grupta incelenmiştir. Hastaların cinsiyetleri, yaşları, başvuru tanıları, hospitalize edilip edilmediği, hangi birime ve kaç gün süreyle hospitalize edildiği, hastalara yazılan reçeteler, hastalara çıkarılan ilaç muafiyet raporları ve içerikleri, hastaların başvurudaki provizyon türleri, hastaların tedavi türleri ve takip tipleri, bölümümüze gelen konsültasyonlar, bölümümüze sık başvuru nedenleri olan hastalıların ICD kodları hastanemizin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) den çekilerek retrospektif arşiv taraması yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı ile yapılmıştır.
Sonuç: Çalışmaya pandemi öncesi dönemde başvuran 44218 ve pandemi sonrası dönemde başvuran 18646 hasta dahil edilmiştir. Hastalar başvurdukları birimlere göre incelendiğinde çocuk onkoloji ve çocuk gastroenteroloji birimlerine başvuran hasta oranında artış olurken, diğer birimlere başvuran hastalarda anlamlı azalma
saptanmıştır (p<0,001). Pandemi sonrası dönemde yatırılarak takip edilen hastalarda anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001). Çocuk acile başvuran hastalardan, yoğun bakım takibi gerektiren hasta sayısında ve yoğun bakım yatış sürelerinde anlamlı fark gözlenmemiştir (p<0,001). Neonatoloji yoğun bakım yatışlarında ve yatış sürelerinde pandemi sonrasında anlamlı azalma gözlenmiştir (p<0,001). Çocuk hastaların sık başvuru nedenleri incelenmiş olup, bulaşıcı hastalıklar nedenli başvurularda anlamlı azalma gözlenmiştir. İdrar yolu enfeksiyonu nedenli başvuran ve servis yatış takibi yapılan hastalarda istatistiksel anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,001). Gastroenterit dışı nedenli karın ağrısı ile başvuran hastalarda istatistiksel anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda COVID-19 pandemisinin tüm birimlere başvuruları azalttığı, pandemi önlemleri neticesinde çocukluk çağı bulaşıcı hastalıkları nedenli başvurularda azalma olduğu görülmüştür. Yoğun bakım takibi gerektiren veya daha uzun süreli yoğun bakım takibi gereken hastalarda artış olmaması, hastaların sağlık hizmeti aramada gecikmediğini göstermiştir. Anabilim Dalı'mızda pandemiden en az etkilenen bölümlerin çocuk gastroenteroloji ve çocuk onkoloji olduğu görülmüştür.
Anahtar kelimeler: COVID-19, Pandemi, Çocuk, Üçüncü Basamak Hastane

Abstract:
Objective: In this study, by comparing the changes in the admission patterns of pediatric patients under the age of 18 who applied to the Department of Pediatrics, Faculty of Medicine, Zonguldak Bülent Ecevit University during the first year of COVID-19 pandemic, with the one-year period before the onset of the COVID-19 pandemic; In the light of this information, it is aimed to contribute to the pool of studies on this subject in the world and to help take earlier measures for health, social and economic effects in future pandemic situations.
Materials and method: This cross-sectional descriptive study was conducted in Zonguldak Bülent Ecevit University Hospital, Department of Pediatrics. Patients who applied to all units of the Department of Pediatrics of our center between March 11, 2019 and March 11, 2021 were included in the study. Patients aged 0-18 were included in the study, and patients over the age of 18 who were still under follow-up due to chronic diseases were excluded. Patients were examined in 2 groups according to their application dates, as the pre-pandemic group, those who applied between March 11, 2019 and March 11, 2020, and the post-pandemic group, those who applied between March 12, 2020 and March 11, 2021. A retrospective archive search was conducted by pulling ICD codes of the frequent admission reasons, gender of the patients, age at admission, whether they were hospitalized, in which unit and for how many days they were hospitalized, prescriptions written to patients, drug exemption reports issued to patients and their contents, provision types of patients on admission, treatment types and follow-up types of patients, consultations coming to our department, from the Hospital Informational Management System of our hospital. Statistical analysis was performed with IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA).
Results: The study included 44218 patients who applied in the pre-pandemic period and 18646 patients who applied in the post-pandemic period. When the patients were examined according to the units they applied to, there was an increase in the rate of patients who applied to the pediatric oncology and pediatric gastroenterology units,
vii
while a significant decrease was found in the patients who applied to the other units (p<0.001). A significant increase was found in patients who were hospitalized in the post-pandemic period (p<0.001). No significant difference was observed in the number of patients requiring intensive care follow-up and the length of stay of the patients hospitalized from the pediatric emergency department (p<0.001). A significant decrease was observed in neonatal intensive care hospitalizations and length of stay after the pandemic (p<0.001). Frequent application reasons of pediatric patients were examined, and a significant decrease was observed in applications due to infectious diseases. A statistically significant increase was observed in patients who applied for urinary tract infection and were hospitalized for treatment (p<0.001). A statistically significant increase was found in patients presenting with abdominal pain due to reasons other than infectious gastroenteritis (p<0,001).
Conclusions: In our study, it was observed that the COVID-19 pandemic decreased the applications to all units, and as a result of the pandemic measures, there was a decrease in the applications due to childhood infectious diseases. The fact that there was no increase in patients requiring intensive care follow-up or requiring longer intensive care stay showed that patients did not delay in seeking health care. Pediatric gastroenterology and pediatric oncology were the departments least affected by the pandemic in our center.
Key Words: COVID-19, Pandemic, Child, Tertiary Hospital