Hastanelerde birim maliyet analizi ve Ankara Üniversitesi ibni sina hastanesi'nde bir uygulama
Unit cost analysis in hospitals and an application in Ankara University ibni sina hospital
Yazar: OKAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL AĞIRBAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Birim maliyetleri = Unit costs ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis

Özet:
Hastaneler topluma çeşitli sağlık hizmeti sunan sağlık sisteminin en önemli kurumlarından biridir. Hastanelerde ekonomik değerlendirmeler yapmak için öncelikle faaliyetlerin belirlenmesi ve üretim sürecinin analiz edilmesi gerekmektedir. Hastane yönetimlerinin doğru karar alabilmeleri için gerekli olan en önemli bilgi kaynağı maliyet muhasebesi sistemidir. Ameliyathaneler, laboratuvarlar, poliklinikler, klinikler vb. yerlerde üretilen hizmetin her aşamasında maliyet analizleri yapılarak maliyetlerin hangi aşamada daha çok arttığı, maliyetleri arttıran unsurların neler olduğu tespit edilerek, kaliteyi de düşürmeden maliyetlerin nasıl aşağıya çekilebileceği konusunda gerekli müdahaleler yapılabilmektedir.
Bu çalışma, Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesinin klinik, poliklinik, yoğun bakım, ameliyathane, laboratuvarlar, görüntüleme merkezleri ve diğer tıbbi ünitelerin birim maliyetleri hesaplamak ve bulunan sonuçları Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği fiyatlarıyla karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. 
Çalışmanın evrenini Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi 2012 yılı tıbbi, idari ve mali kayıtları oluşturmaktadır. Hastanenin tüm birimleri örnekleme yapılmadan analiz kapsamına alınmıştır.
Çalışma sonucunda, hasta günü maliyeti en yüksek olan klinik 1.592,16 TL. ile Anesteziyoloji-Reanimasyon Kliniği, poliklinik sayısına göre en yüksek maliyeti olan poliklinik 200,85 TL. ile Algoloji Polikliniği, ameliyat grupları açısından en yüksek maliyet 930,27 TL. ile Göğüs Cerrahi A grubu ameliyat olarak bulunmuştur. Hastanenin departmanlarına ait birim maliyetler literatürle benzerlik göstererek genel olarak SUT fiyatlarından yüksek bulunmuştur. Dolayısıyla, hastanenin maliyetleri azaltmak için mali kontrolü sağlaması önerilebilir. Böylelikle, hastane yöneticileri, mali performansı artırarak etkili ve verimli sağlık hizmeti sunabileceklerdir.

Abstract:
Hospitals which give various health care services to the society are one of the most important institution of health system. Before making economic evaluations in hospitals, it is necessary to determine activities and analyse the production process.The most important source of information for hospital management is cost accounting system in order to make decisions. For example, in operating rooms, labs, out patient and inpatient clinics cost analysis must be performed in every stage of the conducted services in order to figure out at which stages of the service costs are increasing at the most. After determination of these stages it will be possible to find out the factors increasing the costs the most and interfere to the system in order to reduce the cost with no compromise form the quality.
The aim of this study is to calculate unit costs of clinic, outpatient clinic, intensive care, operating room, labs, imaging centers, and other medical units in Ankara University Ibni Sina Hospital and to compare the results with the prices found in Social Security Institution Healthcare Implementation Notification (HIN).
Population of  the study is medical, administrative and financial records of Ankara University Ibni Sina Hospital in 2012. All units of the hospital were included in the analysis without sampling.
In conclusion, Anesthesiology-Reanimation clinical 1.592,16 TL. with the highest cost per patient day. The high cost by the number of outpatient clinics with 200,85 TL. Algology outpatient clinic, the high cost of the surgery group were found in terms of Thoracic Surgery A group with 930.27 TL. As a result, the department of the hospital's unit costs were higher than prices in general SUT literature showing similarities. Therefore, it is advisable to provide financial control to reduce hospital costs. Thus, hospital administrators will be able to deliver effective and efficient health services by increasing financial performance.