Kültürlerarası etkileşim bağlamında Troyan ve Kınık seramik kültürünün karşılaştırılması
Comparison of Troyan and Kınık ceramic culture in the context of intercultural interaction
Yazar: SUNA PAŞAOĞLU
Danışman: DOÇ. OYA AŞAN YÜKSEL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Seramik ve Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Astar = Lining ; Bulgaristan = Bulgaria ; Hammadde = Raw material ; Kültür = Culture ; Pazarlama = Marketing

Özet:
Kültür'ün çok farklı tanımları bulunmaktadır. Uluslararası etkileşimler farklı kültürlerin birbirleriyle harmanlanmasını ve kültürlerarası etkileşimin oluşumunu sağlamaktadır.  Kültürel etkileşimlerin yaşanmasını sağlayan savaş, göç ve ticaret toplumların geleneklerinin, inançlarının, zanaatsal ve sanatsal çalışmalarının birbirleri ile etkileşim halinde olmalarını sağlamaktadır. Bulgaristan'ın bir dağ kasabası olan Troyan'ın, eski zamanlarda göç yolu üzerinde bulunan bir durak olduğu ve savaşlardan kaçanların buraya sığındığı bilinmektedir. Troyan, bulunduğu coğrafi konum itibariyle seramik hammadde rezervi açışından zengin olanaklara sahiptir. Bu nedenle seramik üretiminde çömlekçilik tercih edilmekte ve nesilden nesille aktarılmaktadır. Çömlekçilerin, işlerin yüzeylerine yaptığı özgün akıtma dekorları ile bu sanatı tüm dünyaya tanıttığı bilinmektedir. Bulgaristan'da yaşayan Türk topluluklarının savaştan kaçarak Anadolu'ya göç edenleri akıtma dekorunun Kınık bölgesine taşınmasını sağlamış ve bu tekniğin Kınık'a ait bir dekorlama özelliği olarak tanınmasını sağlamışlardır.
Bu çalışmanın ilk bölümünde kültür kavramı, kültürlerarası etkileşimin tanımları, nedenleri ve etkileşimler sayesinde gelişerek ilerleyen seramik sanatı incelenmiştir. Tezin ikinci kısmında ise Bulgaristan tarihi, sanatı ve seramikleri ile tüm dünyaya tanınmış Troyan şehrinin akıtma dekorları, bu özel sanatın gelişmesi ve ilerlemesi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Kınık çömlekçiliğinin gelişmesi, Bulgaristan'dan göç eden Şakir Ağa'nın akıtma dekorunu ülkemize getirmesi ve bu dekor tekniğinin geçmişten günümüze kullanılması incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Troyan ve Kınık seramik kültürünün karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.  Tezin son yani beşinci bölümünde ise kişisel uygulamalara yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Kınık Akıtma Dekoru, Kültür, Seramik Kültürü, Troyan Akıtma Dekoru

Abstract:
There are many different definitions of Culture. International interactions ensure the blending of different cultures with each other and the formation of intercultural interaction.  War, migration and trade, which enable cultural interactions, ensure that the traditions, beliefs, artisan and artistic works of the societies interact with each other. It is known that Troyan, a mountain town of Bulgaria, was a stop on the migration route in ancient times and those who fled from wars took refuge here. Due to its geographical location, Troyan has rich opportunities in terms of ceramic raw material reserves. For this reason, pottery is preferred in ceramic production and is transmitted from generation to generation. It is known that potters introduced this art to the whole world with their original pouring decors on the surfaces of the works. They ensured that the décor of the Turkish communities living in Bulgaria to pour those who fled the war and migrated to Anatolia was carried to the Kınık region and this technique was recognized as a decoration feature of Kınık.
In the first part of this study, the concept of culture, definitions of intercultural interaction, causes and ceramic art that develops and progresses thanks to interactions are examined. In the second part of the thesis, the history, art and ceramics of Bulgaria and the pouring decorations of the city of Troyan, which is known to the whole world, the development and progress of this special art were examined. In the third part, the development of Kınık pottery, the fact that Şakir ağa, who emigrated from Bulgaria, brought the décor of pouring to our country and the use of this décor technique from past to present were examined. In the fourth part, the Troyan and Kınık ceramic culture is evaluated by comparison.  In the last and fifth part of the thesis, personal practices are included.
Keywords: Bulgaria, Ceramic Culture, Culture, Kınık Slipware Decor, Troyan Slipware Decor