Sağlık çalışanlarının mutluluk yönelimlerinin iş tatmini üzerindeki etkisi
The effect of health care workers' happiness orientations on job satisfaction
Yazar: BÜŞRA BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÖKÇE DEMİREL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Mutluluk yönelimleri, insanların önceliklerini belirleme ve karar verme noktasında farklı zihinsel örüntüler ve davranış kalıpları geliştirmesine neden olmaktadır. Daha açık bir ifade ile anlamlı bir hayat yaşama amacına sahip ve acıyı minimize etme ya da hazzı maksimize etmeye çalışan insanların günlük yaşamda uygulama, davranış ve düşüncelerinde öncelikler konusunda ciddi farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu farklılıklar özellikle ortak bir amaç için bir araya gelmiş insanların oluşturduğu örgütlerde uzun vadede çatışmalara, iş tatmini düşüklüğüne, ostraism, nepotizm, mobbing, devamsızlık, işten ayrılma niyeti, sinizm, dışlanma, tükenmişlik vb. pek çok üretkenlik karşıtı davranışın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Özellikle insan hayatı için son derece önemli bir misyonu bulunan sağlık kurumlarında hayatlarının büyük bir bölümünü gerek eğitimleri sırasında gerekse mesaileri sırasında mesleğine adayan sağlık çalışanlarının motivasyonlarının korunması ve tükenmişlikten korunmaları için bu yönelimlerine göre yönetim politikası oluşturulması, iç kaynaklı ya da dış kaynaklı motivasyon araçlarının hangisinin üretken davranışa dönüşeceği, örgütsel bağlılığın artırılması, meritokrasiye dayanan yönetim biçimlerinin oluşturulması, örgüt kültürünün farklılıkları kapsayıcı yönde gelişmesi açısından önem kazanmaktadır.
Bu çalışmada sağlık çalışanlarının mutluluk yönelimlerinin iş tatmini üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca, mutluluk yönelimlerinin alt boyutları olan ödomanik, hedonik ve bağlılığın da iş tatmini üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Diğer taraftan mutluluk yönelimlerinin iş tatmini üzerindeki etkisinde pozitif ve negatif duygunun düzenleyici rolünün olup olmadığı da çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın saha uygulaması anket tekniği kullanılarak Siirt ilinde sağlık çalışanlarına yapılmıştır. Bu kapsamda veri analizine uygun 400 anket elde edilmiştir. Elde edilen anket verileri lisanslı SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi, bağımsız örneklem t-testi ve anova analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, sağlık çalışanlarının mutluluk yöneliminin ve alt boyutları olan ödomanik ve bağlılığın iş tatminini etkilediği ancak mutluluk yöneliminin bir diğer alt boyutu olan hedonik mutluluğun iş tatminini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Mutluluk yöneliminin iş tatmini üzerindeki etkisinde negatif duygunun düzenleyici rolünün olduğu ve ilişkinin gücünü zayıflattığı tespit edilmiştir. Demografik özellikler açısından algı farklılıklarına dair sonuçlar, çalışmada ayrıntılı bir şekilde verilmiştir.

Abstract:
Happiness orientations cause people to develop different mental and behavioral patterns in determining their priorities and making decisions. More clearly, there are serious differences in the priorities of people who aim to live a meaningful life and try to minimize pain or maximize pleasure in their practices, behaviors and thoughts in daily life. These differences can lead to long-term conflicts, low job satisfaction, ostraism, nepotism, mobbing, absenteeism, intention to quit, cynicism, exclusion, burnout, etc., especially in organizations formed by people who come together for a common purpose. It causes many counterproductive behaviors to emerge. Especially in health institutions that have an extremely important mission for human life, in order to protect the motivation of healthcare workers who devote a large part of their lives to their profession, both during their education and work, and to protect them from burnout, a management policy should be established according to these orientations, and it is important to determine which internal or external motivation tools contribute to productive behavior. It becomes important in terms of increasing organizational commitment, creating management styles based on meritocracy, and developing organizational culture in a way that includes differences.
In this study, the effect of healthcare professionals' happiness orientations on job satisfaction was examined. In addition, the effects of eudomanic, hedonic and commitment sub-dimensions of happiness orientations on job satisfaction were investigated. On the other hand, whether positive and negative emotional states have a moderating role in the effect of happiness orientations on job satisfaction was also examined within the scope of the study. The field application of the study was conducted with healthcare professionals in Siirt province using the survey technique. In this context, 400 surveys suitable for data analysis were obtained. The survey data obtained was analyzed with the licensed SPSS 25 package program. Descriptive statistics, reliability analysis, correlation analysis, regression analysis, hierarchical regression analysis, independent sample t-test and anova analysis were used to analyze the data. In line with the findings obtained in the research, it was concluded that the happiness orientation of healthcare professionals and its sub-dimensions, eudomania and commitment, affect job satisfaction, but hedonic happiness, another sub-dimension of happiness orientation, does not affect job satisfaction. It has been determined that negative mood has a moderating role in the effect of happiness orientation on job satisfaction and weakens the strength of the relationship. The results regarding the differences in perception in terms of demographic characteristics are given in detail in the study.