Farklı dentin bağlayıcı ajanların dentin bariyer testi kullanılarak l 929 hücreleri üzerine sitotoksisitelerinin incelenmesi
The Evaluation of Cytotoxic Effects of Different Dentin Bonding Systems on L 929 Cells with Dentin Barrier Test
Yazar: MAHMUT KUŞDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. ŞÖLEN KARAKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental materyaller = Dental materials ; Dentin = Dentin ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Dişhekimliği teknolojisindeki gelişmeler ile hergeçen gün artan sayıda materyalklinisyenlerin kullanımına sunulmaktadır. Bu materyaller, estetik, dayanıklılık gibikriterlerin yanında diş dokularıyla biyouyumluluk gibi çok önem taşıyan bir özelliğe desahip olmalıdır. Hastaların sağlıklı dişlere sahip olma isteklerini yerine getirmeyeçalışırken kullanılan malzemelerin diş dokularına zararlı etkilerinin olmaması dagerekmektedir. Piyasaya yeni sunulan materyallerin biyouyumluluk değerlendirmelerininüretim safhasından hemen sonra yapılmasıyla daha doku dostu materyallerin kullanılmasısağlanacaktır.Bu çalışmanın amacı, güncel self-etch adeziv sistemlerin farklı oranlarda dilüeedilerek ve farklı kalınlıklarda hazırlanan dentin diski yüzeylerine uygulanarak, disklerinaltında bulunan L 929 hücreleri üzerinde meydana getirdikleri olası sitotoksik etkileri MTTtest yöntemi ile incelemektir.Çalışmada, 0.5 ve 1.5mm kalınlıklarında dentin diskleri elde edebilmek için 336 adetçürüksüz insan 3.molar dişi kullanıldı. Dişlerin okluzal mine kısımları dişin uzun aksınadik olacak şekilde düşük hızda çalışan elmas bir separe ile su soğutması altındauzaklaştırıldı ve #600 grit zımpara kağıdı ile aşındırılarak dentin kalınlığının ortaüçlüsünden 3x3mm büyüklüğünde 0.5 ve 1.5mm kalınlıklarda, düz yüzeye sahip dentindiskleri elde edildi.Hücre kültürü işlemlerinde kullanılan 48 kuyucuklu kapların her bir kuyucuğundanpolisiloksan yapıda ölçü maddesi kullanılarak ölçü alındı ve kullanılacak dentin diskisayısı kadar düzenek yapıldı. Bu düzenek, kuyucuğun üst kısmını kapatacak ve içineboyutları 3x3mm olan diskin yerleştirilip hücrelerle direkt temas içinde olabileceğişekildeydi. Dentin diski ve yerleşeceği alan arasında daha sıkı ve sızdırmaz bir örtücülüksağlanması amacıyla, alan 2.8x2.8mm boyutlarında hazırlandı. Her grupta sitotoksisite testi2 kez tekrarlanacağı için diskler rastgele 7 gruba ayrılarak (n=48) kullanılacağı zamanakadar serum fizyolojik içinde bekletildi.Hücre kültürü işlemlerinden sonra, hücreler deney için kullanılacak duruma geldiğizaman, önce %50-20-10-1'lik şekilde dilüe edilmiş ve +4°C'de saklanmakta olan 6 adetbağlayıcı sistem (Clearfil SE Bond, Clearfil Protect Bond, Clearfil Tri-S Bond, ReactmerBond, Adper Prompt, Prime Bond NT/NRC) ve kontrol grubu olarak kullanılan taze ortamsıvısı.direkt temas metodu kullanılarak her kuyucuğunda 5x104 hücre/well bulunan 48kuyucuklu hücre kültürü kabına kondu (n=24).Dentin bariyer testinin kullanıldığı bölümde ise önceden 7 gruba ayrılmış olandiskler (n=48) grup içinde rastgele şekilde 2 alt gruba ayrılarak düzeneklere yerleştirildi.Gerekli sterilizasyon işlemleri tamamlandıktan sonra her kuyucuğunda 5x104 hücre/wellbulunan kaplara, disklerin önceden asit uygulanmış pulpal yüzeyleri hücrelerle direkttemas halinde olacağı şekilde düzenekler yerleştirildi. Üretici firma talimatlarıdoğrultusunda bağlayıcı ajanlar uygulandı. Kontrol grubu olarak, dentin diski tek başınakullanıldı.Her iki testte de 24 saat süren inkübasyon süresinden sonra sitotoksisitedeğerlendirilmesi için MTT testi kullanıldı. Optik yoğunluk değerlendirilmesi 570nm dalgaboyunda yapıldı. İstatistiksel analizlerde tek yönlü ANOVA testi, Tukey HSD testikullanıldı.MTT testi sonucu elde edilen optik yoğunluk değerlendirmelerine göre; farklıkonsantrasyonlarda hazırlanan bağlayıcı sistemlerin sitotoksik incelemelerinde tümkonsantrasyonlar sitotoksik etkiye sahip bulundu. %50'lik konsantrasyonda, Clearfil SEBond ve Protect Bond diğer gruplardan daha az sitotoksik etki gösterirken (p<0.05), enfazla sitotoksik etkiyi gösteren Adper Prompt ile Prime Bond NT/NRC ve Clearfil Tri-Sarasında istatistiksel olarak bir fark bulunamadı (p>0.05). %20'lik konsantrasyonda,Protect Bond en düşük sitotoksik etkiyi gösterirken (p>0.05), %10'luk konsantrasyonda,Clearfil SE Bond istatistiksel olarak en az sitotoksik etkiye sahip olarak bulundu (p<0.05).Protect Bond, Clearfil SE Bond' dan daha fazla, diğer gruplardan daha az sitotoksikbulunurken (p<0.05). %1'lik konsantrasyonda, Clearfil SE Bond en az sitotoksik etkiyesahip olarak bulunurken (p<0.05) Prime Bond NT/NRC en fazla sitotoksik etkili bağlayıcısistem oldu.Farklı kalınlıklarda dentin disklerinin bariyer olarak kullanıldığı çalışmada isekalınlığı 0.5mm olan dentin diski kullanılan grupta tüm materyallerin sitotoksik etkiyesahip olduğu gözlendi (p<0.05). Clearfil SE Bond ve Protect Bond diğer gruplardan dahaaz sitotoksik etki gösterdiler (p<0.05). Kalınlığı 1.5mm olan dentin diskinin kullanıldığıgrupta, Clearfil SE Bond en az sitotoksik etkiye sahip materyal olarak tespit edildi.Sonuç olarak; materyallerin dilüe edilmeleri sitotoksik etkilerinin de azalmasınaneden olmaktadır. Materyallerin içeriğindeki monomerlerin cinsi ve diğer moleküllerleetkileşimleri de sitotoksik özelliklerinde etkilidir. Bis-GMA, UDMA, HEMA, PENTA gibimonomerler yapılan çalışmalarda toksik etkiye sahip olarak bulunmuştur. Materyal ilehücreler arasında bariyer bulunsa bile monomerler dentin tübüllerinden difüzyon yoluylageçerek sitotoksik etki meydana getirebilmektedirler. Ancak, dentin kalınlığı arttıkça,materyallerin sitotoksisitelerinde de azalma olmakta ancak tamamen ortadankalkmamaktadır.

Abstract:
As a result of development in the dental technology, there are so many materials inthe market and used by the practioners. Besides their aesthetic and durability, thesematerials must be biocompatible to dental tissues. Materials used for assuming the patientdemands to have a healty oral environment should not have detrimental effects to toothstructures. Before introduction of new materials to the market by the biocompatibilityevaluation made after the production stage, the usage of more tissue friendly materials willbe provided.The aim of this study was to evaluate the possible cytotoxic effects of currently useddentin bonding systems, in different dilutions and also when applied to dentin surfacewhich is used as a barrier, on the underlying mouse fibroblast cells with MTT assay.336 extracted, non-carious, human molar teeth were used for preparing the 0.5mmand 1.5mm thick dentin discs. The occlusal third of teeth crowns were removedperpendicular to their long axis by a low speed diamond saw under water coolant and at3x3mm size flat dentin surfaces were prepared at the middle third dentin thickness bygrinding the surfaces using #600 grid SiC paper. With a hydrophilic vynil polysiloxaneimression material, number of lids that fit the 48 well plate every single well were made. Inthe centre of the lid, there was a place 2.8x2.8mm size in which the dentin disc will beplaced and make a contact with the cells. The size of the place was smaller than the dentindisc in order to get a more tight and leakproof seal. Because the experiment was performedtwice, dentin discs were randomly divided in to 7 groups (n=48) and kept in saline till thetime of experiments begin.After cell culture procedure, when the cells are ready for experiment, differentdilutions of the bonding systems (Clearfil SE Bond, Clearfil Protect Bond, Clearfil Tri-SBond, Reactmer Bond, Adper Prompt, Prime Bond NT/NRC) and the fresh medium as thecontrol group were placed to the 48 well plate in which 5x104 cell/well is ready for thedirect contact test (n=24).For dentin barrier test, the previously divided discs were randomly divided again into2 subgroups and placed to the lids. After autoclaving procedure, the lids were placed toeach well which are containing 5x104 cell/well. Dentin bondings were applied accordingthe manufacturers. As control group, dentin discs without dentin bonding were used.After 24 hours incubation period, cytotoxicity is assesed by MTT assay. Opticaldensity (OD) evaluation was measured at 570nm. Statistical analysis was performedapplying a one way ANOVA test and Tukey HSD test.According to the OD values; all different dilutions of dentin bonding systems havecytotoxic effects (p<0.05). In 50% diluted group, while Clearfil SE Bond and Protect Bondhad significantly lower cytotoxic effects than the other groups (p<0.05), there were nostatistically significant difference among the other three groups but Adper Prompt was themost cytotoxic system to the cells (p>0.05). In the 20% diluted group, Protect Bond wasthe least cytotoxic system. In the 10% diluted group, Clearfil SE Bond was the leastcytotoxic bonding system (p<0.05). In the 1% diluted group, Clearfil SE Bond was theleast cytotoxic bonding system (p<0.05).According to the OD values; all dentin bonding systems applied to the 0.5mm thickdentin discs have cytotoxic effects (p<0.05). Clearfil SE Bond and Protect Bond werelower cytotoxic effects than the other groups (p<0.05) but showed no statisticallysignificant difference between each other (p>0.05). Clearfil SE Bond was the leastcytotoxic bonding system among all groups applied to 1.5mm thick dentin disc (p<0.05).As a result, the lower the percentage of dilution the lower the cytotoxic effect wasfound. The monomer type and the interactions between these monomers are foundimportant in the cytotoxic effects. Even in the presence of a barrier between the materialand cells, monomers can diffuse through the dentinal tübüles and effect the cells. But,when the dentin thickness increase the harmful effect is decreased.