E-ticarette tüketici siber güvenliği
Consumer cybersecurity in e-commerce
Yazar: ÖZKAN BURAK BİLGE
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN NACAR
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İnternetin yaygınlaşması, elektronik ticaret gibi yeni bir ticaret modelinin doğmasına 
yol açmıştır. Şirketler, müşterilerine yönelik kişisel hizmetleri sunmak ve ürünlerini 
hedef kitlelerine daha etkin bir şekilde pazarlamak amacıyla internet araçlarını 
kullanmaktadır. E-ticaret, mal ve hizmetlerin elektronik olarak satın alındığı ve 
satıldığı bir ticaret modelidir. İnternet üzerinden yapılan alışverişlerin artmasıyla 
birlikte, e-ticaret hızla büyüyen bir sektör haline geldi. E-ticaret, tüketicilere kolay ve 
hızlı bir alışveriş deneyimi sunarken, işletmeler için daha düşük işletme maliyetleri ve 
daha geniş bir müşteri tabanı sağlamaktadır. Öte yandan e-ticaretin yaygınlaşması, 
siber güvenlik konusunda yeni risklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. E-ticaret 
işletmeleri, müşterilerin kişisel ve finansal bilgilerini tutarken, bu bilgilerin siber 
suçlular tarafından ele geçirilmesi gibi birçok tehditle karşı karşıya kalmaktadır. Bu 
nedenle, tüketicilerin siber güvenliği, e-ticaret işletmeleri için kritik öneme sahiptir. 
Tüketiciler, online ortamda alışveriş yaparken kimlik avı veya diğer adıyla oltalama, 
üçüncü taraf ihlali, istenmeyen spam e-posta, kötü amaçlı yazılımlar, veri hırsızlığı 
veya bunun gibi çeşitli siber saldırılara maruz kalmaktadır. Bu siber güvenlik 
tehditleri, hem tüketiciler hem de işletmeler için ciddi sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. 
Tüketicilerin kişisel ve finansal bilgilerinin çalınması, maddi zararlar ve güven kaybı 
yaratmaktadır. Öte yandan e-ticaret işletmelerinin itibarını kaybetmesi de müşteri 
kaybı ve buna bağlı yaşanabilecek maddi zararlar meydana getirmektedir. Bu nedenle, 
e-ticaret işletmeleri, siber güvenlik önlemleri almak ve müşterilerinin verilerini 
korumak için güvenlik protokolleri, şifreleme teknolojileri ve diğer siber güvenlik 
araçları kullanmalıdır. E-ticaret işletmeleri ve tüketiciler, siber güvenlik ve bilgi 
güvenliği konusunda gerekli tedbirleri almalıdır. E-ticaret işletmeleri, güvenli bir 
alışveriş deneyimi sunmak için siber güvenlik teknolojileri ve araçları kullanmalıdır. 
Bunun yanı sıra, tüketicilerin bilgi güvenliğinin sağlanması açısından çıkarılan 
yasalar; gizliliğinin sağlanması, siber suçluların bu bilgilere erişiminin engellenmesi 
ve kötü amaçlar için kullanılmasının önlenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu 
faktörler, tüketicinin e-ticaret ortamında güvende hissetmesi açısından önemlidir. 
Çünkü güven duygusu, satın alma niyetini etkilemektedir. Sonuç olarak, siber 
tehditlerin arttığı günümüzde tüketicilerin e-ticaret üzerindeki endişesini ortadan 
kaldırarak güvenli bir alışveriş ortamı yaratmak için siber güvenliğin etkin önlemler 
alınarak sağlanması gerekmektedir. 
Bu çalışma kapsamında; gizlilik (kişisel verilerin başka amaçlarla kullanılması, kişisel 
verilerin gizliliği, ziyaret edilen web sitelerinin diğer siteleri bilmesi / takip etmesi ve 
kişisel bilgilerin diğer taraflarla paylaşılması), güvenlik (e-ticaret sitelerinin 
müşterilerini koruması için güvenlik önlemleri alması, kimlik doğrulama yeteneği ve 
bilgilerin işlem sırasında değiştirilmesine veya çalınmasına karşı koruma sağlaması), 
finansal (kişisel verilerin online ortamda paylaşılmasıyla paranın başkaları tarafından 
çalınması korkusu, banka hesap numarasının online alışveriş yapmak için kullanılması 
xv
korkusu, kredi kartının online alışveriş yapmak için kullanılması korkusu, benim 
adıma online alışveriş yapılabileceği korkusu, kişisel verileri kullanarak online 
alışveriş yapabilecek birisi konusundaki endişe, online alışveriş yapmak için kredi 
kartı numarası verilmesi gerektiğinde kötüye kullanılabileceği korkusu, online 
alışveriş yapmak için banka hesap numarası verilmesi gerektiğinde kötüye 
kullanılabileceği korkusu ve online alışverişte bir yabancının kişisel verilere 
erişebileceği korkusu), teknik (e-ticaret web sitelerinin online alışveriş yapanlara 
dijital imza özelliği sunması, e-ticaret web sitelerinin tüketici verilerinin yetkisiz 
olarak değiştirilmesini önleyecek mekanizmalara sahip olması ve e-ticaret web 
sitelerinin taraflar arasındaki mesajların yetkili olmayan taraflarca izlenmesini 
önlemesi) riskleri ve yasal koruma (Türkiye'deki mevcut yasaların tüketicilerin online 
gizliliğini korumak için yeterli olması, online alışverişte bireylerin kişisel bilgilerini 
korumak için bağlayıcı yasaların varlığı ve tüketicilerin online gizlilik ihlallerine karşı 
yeterince korunması) değişkenlerinin tüketici güvenini ve buna bağlı olarak satın alma 
niyetini ne ölçüde etkilediği araştırılmıştır. Araştırmanın verileri çalışmanın kapsam 
ve konusuyla da uyumlu olacak şekilde internet ortamında anket yolu ile toplanmıştır.
Bu çalışmada 348 kişi ankete katılmıştır. Ancak bunların 31'i (%8,9) gönüllü katılım 
formunu onaylamadığı için ankete katılım sağlayamamıştır. Bu neticede, analizlerde 
kullanılmak üzere 317 geçerli anket sayısına ulaşılmıştır. Katılımcılardan elde veriler 
ile tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, faktör analizi ve yapısal eşitlik modeli 
oluşturularak sonuçlar raporlanmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre, tüketicilere sunulan gizlilik politikalarının tüketici 
güvenini sağlama konusunda yetersiz olduğu, algılanan finansal risklerin tüketici 
güvenini olumsuz yönde etkilediği, e-ticaret sitelerinin güvenlik ve teknik risklere 
karşı uyguladığı önlemlerin tüketici güvenini olumlu yönde etkilediği, tüketicilerin 
siber risklere ilişkin yasal çerçeve hakkında bilgi sahibi ve haberdar olmasının güveni 
olumlu yönde etkilediği, bunların sonucunda tüketicide oluşan güvenin satın alma 
niyetini olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Buna göre, çalışmada e-ticarette 
tüketici siber güvenliğinin sağlanmasına yönelik çeşitli öneriler belirtilmiştir. Çalışma 
kapsamında, e-ticaret işletmelerinin tüketici gizliliğini ve güvenliğini sağlamasına 
ilişkin önemli faydaları olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The widespread use of the internet has led to the emergence of a new business model, 
electronic commerce. Companies use internet tools to provide personalized services to 
their customers and market their products to target audiences more effectively. Ecommerce is a trade model where goods and services are bought and sold 
electronically. With the increasing number of online purchases, e-commerce has 
rapidly grown into a booming sector. E-commerce offers consumers an easy and fast 
shopping experience, while providing businesses with lower operating costs and a 
wider customer base. However, the widespread adoption of e-commerce has led to the 
emergence of new risks related to cybersecurity. E-commerce businesses face many 
threats, such as cybercriminals seizing customers' personal and financial information 
while storing this information. Therefore, cybersecurity is critical to e-commerce 
businesses. Consumers are exposed to various cyberattacks while shopping online, 
such as phishing, third-party breaches, unwanted spam emails, malware, data theft, 
and other cybersecurity threats. These cybersecurity threats have serious consequences 
for both consumers and businesses. The theft of consumers' personal and financial 
information leads to financial losses and loss of trust. On the other hand, the loss of 
reputation of e-commerce businesses also leads to customer losses and potential 
financial losses. Therefore, e-commerce businesses must take cybersecurity measures 
and use security protocols, encryption technologies, and other cybersecurity tools to 
protect their customers' data. E-commerce businesses and consumers need to take 
necessary precautions to ensure cybersecurity and information security. E-commerce 
businesses should use cybersecurity technologies and tools to provide a secure 
shopping experience. Additionally, laws aimed at protecting consumers' information 
security are important in terms of ensuring confidentiality, preventing cybercriminals 
from accessing this information, and preventing its use for malicious purposes. These 
factors are important for consumer confidence in the e-commerce environment 
because trust affects purchasing intention. In conclusion, in today's world where cyber 
threats are increasing, it is necessary to ensure cybersecurity by taking effective 
measures to eliminate consumers' concerns about e-commerce and create a safe 
shopping environment.
Within the scope of this study, the effects of privacy (the use of personal data for other 
purposes, confidentiality of personal data, websites knowing/tracking other websites, 
and sharing personal information with other parties), security (security measures taken 
by e-commerce websites to protect their customers, authentication capabilities, and 
protection against unauthorized modification or theft of information during 
transactions), financial (fears of money being stolen by sharing personal data online, 
fear of bank account numbers being used for online shopping, fear of credit card 
information being used for online shopping, fear of someone shopping online in their 
name, fear of someone using personal data to shop online, fear of credit card numbers 
xvii
being misused when provided for online shopping, fear of bank account numbers being 
misused when provided for online shopping, fear of a stranger accessing personal data 
during online shopping), technical (digital signature feature offered by e-commerce 
websites, mechanisms preventing unauthorized modification of consumer data, and 
preventing unauthorized monitoring of messages between parties by e-commerce 
websites), and legal protection (the adequacy of current laws in Turkey to protect 
consumers' online privacy, the existence of binding laws to protect individuals' 
personal information in online shopping, and consumers being adequately protected 
against online privacy breaches) variables on consumer trust and subsequent purchase 
intentions have been investigated. The data for the study were collected via an online 
survey, in line with the scope and subject of the study. 348 people participated in the 
survey; however, 31 of them (8.9%) were unable to participate in the survey because 
they did not approve the voluntary participation form. As a result, 317 valid surveys 
were obtained for use in the analyses. The results were reported by creating descriptive 
statistics, reliability analysis, factor analysis, and structural equation modeling with 
the data obtained from the participants.
According to the findings, privacy policies presented to consumers are insufficient to 
ensure consumer trust, perceived financial risks negatively affect consumer trust, 
security and technical measures taken by e-commerce websites positively affect 
consumer trust, knowledge and awareness of the legal framework related to cyber risks 
positively affect trust, and as a result, the trust formed in consumers positively affects 
their purchase intentions. Accordingly, various recommendations for ensuring 
consumer cybersecurity in e-commerce are presented in this study. It is believed that 
this study will have significant benefits for e-commerce businesses in ensuring 
consumer privacy and security.