Çölyak hastalığı olan çocuk ve adelosanlarda kemik mineral yoğunluğu, marsh skoru ve doku transglutaminaz düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of bone mineral density, tissue transglutaminase and marsh staging in adolescents and children with celiac disease
Yazar: HALİL KOCAMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR DOĞAN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Kemik dansitesi = Bone density ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; Ölçekler = Scales

Özet:
ÖZETÇölyak hastalığının önemi tarama testlerinin yaygınlaşmasıyla ve hastalığın gerçek görülme sıklığının ortaya konmasıyla son yıllarda artmıştır. Bu çalışmanın amacı çölyak hastalığı tanısı alan çocuk ve adelosanlarda kemik mineral yoğunluğu (KMY), histopatolojik bulgular ve doku transglutaminaz (tTG) düzeylerinin karşılaştırılmasıdır.Çalışmaya çeşitli yakınmalarla gelmiş ve biyopsiyle kanıtlanmış 118 çölyak hastası (61 kız ve 57 erkek) alındı. Doku transglutaminaz enzimi için cut-off değeri 20 U/mL olarak kabul edildi. Olguların yaş ortalaması 105,1 ± 50,1 ay ( 22 - 207 ay) idi. Ortalama boy Z skoru değeri -2.20 ± 1.55 SD iken, ortalama ağırlık Z skoru -1,54 ± 0,85 SD idi. Olguların 65'inde (% 55) kilo alamama en sık görülen yakınmaydı. Olguların ilk KMY Z skoru değeri -5,2 ile 0,74 (ort: -1.54 ± 1.15 ) idi. Olguların 10 `u (%9) Marsh 2, 27 `si (%23) Marsh 3a, 50 `si (%42) Marsh 3b ve 31 `i (%26) Marsh 3c olarak değerlendirildi.Olguların Marsh skoru grupları ile ilk KMY Z skoru ve doku transglutaminaz düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (sırasıyla p=0.190, p=0.379). Olguların ilk KMY Z skoru ile doku transglutaminaz IgA düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir korelasyon saptandı (r = -0.281, p=0.002). Bu sonuca göre doku transglutaminaz düzeyi arttıkça olguların ilk KMY Z skoru değeri aynı oranda azalmaktaydı.Sonuç olarak çölyaklı olgularda Marsh skoru ile ilk KMY Z skoru ve doku transglutaminaz düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmazken doku transglutaminaz düzeyleri ile KMY Z skoru arasında anlamlı farklılık saptandı.Anahtar Kelimeler: Çölyak, Kemik mineral yoğunluğu, Marsh skorlaması

Abstract:
ABSTRACTCOMPARISON OF BONE MINERAL DENSITY, TISSUE TRANSGLUTAMINASE AND MARSH STAGINGIN ADOLESCENTS AND CHILDREN WITH CELIAC DISEASEImportance of celiac disease has been increased recently owing to wide use of serological screening tests so it is possible to know real prevelance of disease. The aim of this study is detecting of relations between BMD, histopathologic findings and plasma tTG levels in children and adeloscent with celiac disease.A total of 118 biopsy proven celiac patients (61 females and 57 males) were included in the study. Cut-off point for tTG was accepted equal and above 20 U/mL. Mean diagnostic age of cases was 105.1 ± 50.1 month ( 22 ? 207 month) . While the mean height Z score was -2.20 ± 1.55 SD the weight Z score was -1.54 ± 0.85 SD. Failure to thrive was most prominent complaint in our cases as seen in 65 (55%) of 118. First BMD Z score values of cases were -5.2 to 0.7 (mean: -1.54 ± 1.15 ). Histological evaluation of biopsy specimen revealed 10 patients (9%) Marsh 2, 27 patients (23%) Marsh 3a, 50 patients (42%) Marsh 3b and 31 patients (26%) Marsh 3c.There was no statistically significant difference between Marsh score groups first BMD Z score and tTG value (respectively, p=0.190, p=0.379). There was a statistically significant negative correlation between cases? first BMD Z score and their tTG values (r = -0.281, p=0.002). According to this result if cases? tTG level elevated their first BMD Z score was decreased with same ratio.In conclusion comparison of Marsh score with first BMD Z score and tTG value was not different statistically in children and adeloscent with celiac disease.Key Words: Bone mineral density, celiac, Marsh staging