Selami İzzet Sedes hayatı, sanatı ve eserleri
Selami İzzet Sedes life, art and work
Yazar: HANDE BULDUK
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yazarlığa adım attığı günden neredeyse ömrünün sonuna kadar hayatını Türk basınına ve edebiyatına adamış, millî dil ve edebiyat bilinci oluşumunu desteklemiş, II. Meşrutiyet Dönemi sonu ve Cumhuriyet Dönemi ediplerinden Selâmi İzzet Sedes, çeviri eserleri, popüler kültür ürünü kabul edilen kitaplaşmış roman ve hikâyeleriyle anılan bir şahsiyettir. Oysa daha pek çok türde edebî eserleri ve yazıları bulunan Selâmi İzzet Sedes'in gazete ve mecmualarda kalmış roman, hikâye, tenkit, şiir, fıkra, röportaj, deneme ve sınırlı sayıda haber yazısıyla birlikte mizahi üslupla oluşturulmuş farklı yazı türleri, tiyatro bahislerini ele aldığı inceleme kitapları, mektup antolojisi ve bir de piyesi bulunmaktadır. Bu çalışmada Selâmi İzzet Sedes'in hayatına, sanat anlayışına ve eserlerine yönelik erişilebilen tüm verilere ulaşılarak ve bir kısmı bilinmeyen, bir kısmı da bilindiği hâlde gün yüzüne çıkarılmayı bekleyen yazıları tespit ve tahlil edilerek yazar hakkında kapsamlı bir biyografi oluşturulmaya ve külliyat keşfedilmeye çalışılmıştır. Söz konusu külliyatın derleme aşamasında, Selâmi İzzet Sedes'in kalem faaliyetinde bulunduğu süreç dikkate alınıp kaynakların çizdiği güzergâh takip edilerek ilgili süreli yayınlar taranmıştır. Yayın taramasında, yazar tarafından kullanıldığı bilinen Selâmi İzzet, İzzet Selâmi, Selâmi Ârif, Selâmi İzzet Sedes, Selâmi Sedes, Selâmi Kayacan, Selâmi İzzet Kayacan, İzzetoğlu, Kumru, S. Kayacan, S.İ., S.İ.S., SİS, S.K. imzaları dikkate alınmıştır. Selâmi İzzet Sedes'in hayatı, sanatı, eserleri ayrı bölümler altında ele alınmış; kurguya dayalı mensur eserleri popüler kültür ekseninde incelenmiş, diğer eserleri ve süreli yayınlardaki kalem faaliyeti de türlerine göre tasnif edilip tematik başlıklar altında ele alınmıştır. Böylece Selâmi İzzet Sedes'in edebiyat ve kültür dünyasına katkıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Yayın taramalarında tesadüf edilen fotoğraf, karikatür ve diğer belgelerden yapılan derleme, çalışmanın sonunda paylaşılmıştır.

Abstract:
Devoting his life to the Turkish press and literature from the day he stepped into writing, almost until the end of his life, and supported the information of national language and literature awareness, Selâmi İzzet Sedes, one of the literary figures of the end of the Second Constitutional Era and Republican Period, is a person known for his translated works, booked novels and stories that are accepted as popular culture products. As well as many literary works and writings, he has novels, stories, criticisms, poems, anecdotes, interviews, essays and a limited number of news articles that have remained in newspapers and magazines, as well as different writing types created in a humours style, review boks on theater issues, an anthology of letters and also a play. In this study, it has been tried to to be created a comprehensive biography about the author and to be explored his oeuvre by accesing all accessible data on his life, understanding of his art, his works by identifying and analyzing his writings some of which ara unknown and some of which are known but still waiting to be unearthed. During the compilation phase of the aforementioned oeuvre, the relevant periodicals were scanned by following the route drawn by the sources, taking into account the process in which Selâmi İzzet Sedes worked. In the publication search, Selâmi İzzet, İzzet Selâmi, Selâmi Ârif, Selâmi İzzet Sedes, Selâmi Sedes, Selâmi Kayacan, Selâmi İzzet Kayacan, İzzetoğlu, Kumru, S. Kayacan, S.İ., S.İ.S., SİS, S.K. signatures which are known to have been used by the author were taken into account. The life, art and works of Selâmi İzzet Sedes were discussed under seperate sections; his fiction-based prose works were examined on the axis of popular culture, and the pen activity in his other works and periodicals were classified according to their genres and discussed under thematic headings. Thus, the contibutions of Selâmi İzzet Sedes to the world of literature and culture were tried to be determined. The compilation made from photographs, cartoons and other documents found in publication scans was shared at the end of the study.