Ayvacik ve Bozcaada (Çanakkale)' da dağiliş gösteren Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) (sauria:lacertilia:gekkonidae) popülasyonlarinin morfolojik ve osteolojik karşilaştirilmasi
Morphological and osteological comparison of Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) (sauria:lacertilia:gekkonidae) populations distributed in Ayvacik and Bozcaada (Çanakkale)
Yazar: DİDEM KURTUL
Danışman: PROF. ÇİĞDEM GÜL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Morfolojik ve osteolojik özellikler türün sistematik ve taksonomik sınıflandırılmasında büyük yol göstericidir.  Hemidactylus turcicus (Linnaeus 1758) (Geniş Parmaklı Keler) türünün morfolojik ve osteolojik özellikleri türün hem ayrıntılı bir şekilde bilinmesi hem de tanımlanması için önemli ayırıcı karakterleri ortaya koyar.
Bu çalışma ile, H. turcicus türüne ait Çanakkale'de dağılış gösteren Ayvacık (anakara) ve Bozcaada (ada) popülasyonlarının morfolojik ve osteolojik özellikleri ayrıntılı incelenmiştir.  Ayvacık ve Bozcaada'da dağılış gösteren H. turcicus popülasyonlarına ait örneklerin morfolojik analizler için renk- desen, pholidosis, morfometrik ölçüm ve oranları ayrıntılı belirlenmiştir. Osteolojik incelemeler için müze materyalleri kullanılarak ikili şeffaf boyalı iskelet yöntemi ile kafatası ve gövdeye ait özellikler kalitatif ve kantitatif olarak ayrıntılı incelenmiştir. Hem popülasyon içi erkek- dişi örneklerin hem de iki popülasyon arasında karşılaştırma yapılarak istatistiki açıdan değerlendirilmiştir. 
Bozcaada ve Ayvacık popülasyonları arasında morfolojik analizler sonucunda renk desen özelliklerinde varyasyonlar bulunmuş olup pholidosis ve morfolojik ölçümlerde bazı farklılıklar belirlenmiştir. Osteolojik analizler sonucunda ise kafatası ve alt çeneye ait kalitatif özelliklerde varyasyonlar görülürken kantitatif özelliklerde ise farklılıklar tespit edilmiştir. Gövdeye ait osteolojik kalitatif özelliklerde sadece Bozcaada popülasyonları için varyasyonlar tespit edilmiş, kantitatif özelliklerde ise iki popülasyon arasında farklılıkların olduğu ortaya konmuştur. Bozcaada'ya ait H. turcicus popülasyonunda daha fazla osteolojik varyasyon tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ada popülasyonunun anakaradan farklılaştığı ancak alttür seviyesinde bir farklılık olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Morphological and osteological features are a great guide in the systematic and taxonomic classification of the species. The morphological and osteological characteristics of the Hemidactylus turcicus (Linnaeus 1758) (Mediterranean Gecko) species reveal important distinctive characters for both detailed knowledge and identification of the species.
In this study, the morphological and osteological characteristics of the Ayvacık (mainland) and Bozcaada (island) populations of the H. turcicus species distributed in Çanakkale were examined in detail. Color-pattern, pholidosis, morphometric measurements and ratios of the samples belonging to H. turcicus populations distributed in Ayvacık and Bozcaada were taken in detail for morphological analysis. By using museum materials for osteological examinations, the features of the skull and body were examined in detail, qualitatively and quantitatively, with the double transparent painted skeleton method. It was statistically evaluated by comparing both in-population male-female samples and between two populations.
As a result of morphological analyzes between Bozcaada and Ayvacık populations, variations in color pattern characteristics were found, and some differences were determined in pholidosis and morphological measurements. As a result of the osteological analyzes, variations in the qualitative features of the skull and mandible and differences in the quantitative features were determined. It has been revealed that there are variations only for Bozcaada populations in the osteological qualitative features of the trunk, and differences between the two populations in the quantitative features. More osteological variation was detected in the H. turcicus population of Bozcaada. As a result, it was determined that the island population differed from the mainland, but there was no difference at the subspecies level.