Barış inşa sürecinde bir çatışma çözüm stratejisi olarak uluslararası arabuluculuk: Bosna Hersek ve Dağlık Karabağ örnekleri
International mediation as a conflict resolution strategy in peace building process: The cases of Bosnia-Herzegovina and Nagorno Karabakh
Yazar: BÜŞRA ÖGÜTÇÜ
Danışman: PROF. DR. M. ERCAN YILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Barış = Peace ; Barış inşası = Peacebuilding ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Çatışma çözme = Conflict resolution

Özet:
Bu çalışmada, bir uluslararası uyuşmazlık çözüm yöntemi olan ve aynı zamanda BM Şartı'nın "Uyuşmazlıkların Barışçıl Yollarla Çözülmesi" başlığını taşıyan 6. bölümünün 33. maddesinde anlatım bulan çözüm yöntemlerinden de biri olan arabuluculuk, Bosna-Hersek ve Dağlık Karabağ vakaları çerçevesinde ele alınmıştır.  Çalışmanın ana amacı, söz konusu vakaları karşılaştırmak suretiyle uluslararası arabuluculuğun başarısına etki eden koşullar ve etkenler üzerine test edilmeye açık bir takım hipotezlere ulaşmaktır. Veri toplama tekniği bağlamında çalışma, ulaşılabilen ilgili ya da uzman kişilerle röportaj ve diğer her türlü ikincil veriye dayanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde temel olarak arabuluculuk kurumu detaylı bir biçimde betimlenmiş, ikinci bölümde Bosna-Hersek Krizi hakkında bilgi verilmiş ve söz konusu krizde arabuluculuk süreci incelenmiş, üçüncü bölümde ise yine ilk olarak Dağlık Karabağ sorunu hakkında bilgi verilmiş ve ardından bu sorunda arabuluculuk girişimleri irdelenerek başarılarına ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ulaşılan sonuçlara göre, daha önce benimsenen kriterler ışığımda, Bosna-Hersek krizinde uluslararası arabuluculuk faaliyetleri başarılı olarak değerlendirilirken, Dağlık Karabağ sorununda arabuluculuk süreci genel anlamda başarısız olarak değerlendirilmiştir. Bu bulgu temelinde uluslararası arabuluculuğun başarısına etki eden temel bazı faktörler üzerine bir takım tespit ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, mediation, which is an international dispute resolution method and also one of the resolution methods expressed in the 33rd article of the 6th chapter of the UN Charter, titled "Peaceful Resolution of Disputes", is discussed within the framework of the Bosnia-Herzegovina and Nagorno-Karabakh cases. The study's primary purpose is to reach a set of hypotheses that are open to testing on the conditions and factors that affect the success of international mediation by comparing the cases in question. As for data collection technique, the study relied on interviews with relevant or expert people and any other other secondary data available. In the first part of the study, the mediation institution has been described in detail. In the second part, information about the Bosnia-Herzegovina Crisis was given, and the mediation process in the said crisis was examined. In the third chapter, firstly, information about the Nagorno-Karabakh problem was given, and mediation attempts were examined, and evaluations were made about their success. According to the results, in the light of the previously adopted criteria, international mediation activities in the Bosnia-Herzegovina crisis were evaluated as successful. In contrast, the mediation process in the Nagorno-Karabakh conflict was evaluated as unsuccessful in general. With the framework of this finding  some proposals and suggestions were given about  key factors of  successfull mediation.