Başarılı ve başarısız algılanan öğrencilere karşı öğretmenlerin tutum ve davranışları
Successful and unsuccessful students who percei̇ve against teachers' attitudes and behavior
Yazar: TAHSİN DEVECİ
Danışman: DOÇ. DR. HACI ÖMER BEYDOĞAN
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Bu çalışmada, ortaokulda görev yapan öğretmenlerin, öğrencilere karşı davranışlarında öğrenci başarısının etkisi olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin davranışlarını belirlemek için ayrı ayrı ölçme araçları geliştirilmiştir. Öğretmenlere yönelik ölçme aracında 42, öğrencilere yönelik ölçme aracında ise 56 soru yer almıştır.
Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Kırşehir il merkezinde bulunan orta okullarda görev yapan öğretmenler ve okula devam eden öğrenciler oluşturmuştur. Evreni oluşturan öğretmenlerin ve öğrencilerin tümüne ulaşmak zaman ve maliyet açısından araştırmacıya ek külfet getirdiği için tabakalı örnekleme yöntemi benimsenmiştir. Araştırma survey yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilmilştir.
Araştırmada ölçne aracından elde edilen veriler, SPSS 18.01 paket programına yüklenerek, veriler üzerinde araştırmanın alt problemleri doğrultusnda analizler yapılmıştır. Analizde frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama (), standart sapma (Ss), t testi, varyans analizi (ANOVA), ve post-hoc LSD testi kullanuılmıştır. Anlamlılık testleri için p<0.05 düzeyi esas alınmıştır.
Araştırmada, öğrencilerin, öğretmenlerin ders öncesi geçmiş konuları tekrar etmesi, yeni konu hakkında öğrencileri bilgilendirmesi, öğrencileri derse istekli hale getirmeleri, yeni konulardan önce ön bilgileri hatırlatmaları, dersi sıkıcılıktan kurtarmaları, başarılı öğrencilere söz hakkı vermede adil davranmaları, seviyeye uygun sorular sormaları, ödülleri eşit dağıtmaları, not konusunda adil olmaları, öğrencileri başka öğrenciler ile karşılaştırmaları, öğrenci yanlışları karşısındaki tepkileri, öğrencilere güven duymaları, öğrencileri önemsemeleri ve öğrencilere farklı davranmalarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılaşma bulunamamıştır. Öğrencilerin, öğretmenin, öğrencilerin derse odaklama, merak arttırıcı etkinliklere yer verme, başarılı veya başarısız öğrencilerle ilgilenme, başarılı ve başarısız öğrencilere söz
iv
hakkı vermede ölçülü davranma, soru çözümü için yeterli süre verme, başarısızlığı cezalandırma, olumsuz davranışları cezalandırma, öğrenci fikirlerine önem verme, başarılı veya başarısız öğrencilerle iletişim kurma, öğütler verme ve bazı öğrencileri daha az sevmeleri gibi davranışlarına ilişikin görüşleri arasında anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur.
Öğretmenler kendilerine yöneltilen sorularda, klavuz kitaplara paralel planlar hazırladıklarını, tüm öğrencilere aynı ödevleri verdiklerini, ödev kontrolünü kendilerinin yaptıkarını ve manevi ödüllere daha çok başvurduklarını belirtmişleridir.
Bu çalışmada, başarılı ve başarısız algılanan öğrencilere karşı öğretmenlerin davranışları arasında farklılaşmanın olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştrımada elde edilen bulgular, alan yazında yer alan bulgularla desteklenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgularının yönetici ve öğretmen yetiştirme kousunda ilgililere önemli katkı getireceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study attempted to determine whether or not student achievement was influential on the behaviors of middle school teachers towards their students. To this end, separate measurement tools were developed to determine the behaviors of teachers and students. The measurement tool for teachers contained 42 questions, and the measurement tool for students consisted of 56 questions.
The research universe consisted of teachers working in the middle schools located in the central district of Kırşehir Province in the 2011-2012 academic year as well as students attending such schools. Since reaching all teachers and students constituting the universe would cause extra cost and time problem for the researcher, the stratified sampling method was employed in the present study. The survey method was adopted in the study.
The data obtained through the measurement tools were loaded onto SPSS 18.01. Analyses were made on such data based on the sub-problems of the study. In such analyses, frequency (f), percentage (%), arithmetic mean (
), standard deviation (Ss), t-test, variance analysis (ANOVA), and post-hoc LSD test were used. For significance tests, p<0.05 level was taken as a basis.
No significant difference was found between student opinions concerning teachers' revising previous lessons before proceeding to a new subject, informing students of new subjects, making students eager for the lesson, recalling prior knowledge before proceeding to new subjects, making the lesson entertaining, fairness in allowing successful students to express their opinions, asking questions in accordance with students' levels, distributing awards equally, fairness in marking, comparing students with other students, reacting fairly to students' mistakes, trusting in students, caring about students, and treating students differently. However, a significant difference was found between student opinions concerning teachers' making students focus on the
vi
lesson, giving coverage to intriguing activities, paying attention to successful or unsuccessful students, acting reasonably in allowing successful and unsuccessful students to express their opinions, granting enough time for solving questions, punishing for failure, punishing for negative behaviors, attaching importance to students' views, communicating with successful or unsuccessful students, giving advices, and liking some students less.
In response to the questions addressed to them, the teachers told that they prepared plans in parallel with guidebooks, gave the same assignments to all students, checked the assignments by themselves, and employed spiritual awards more.
This study intended to ascertain whether or not there was any difference between teachers' behaviors towards students perceived successful and those perceived unsuccessful. The research findings were supported by the findings in the literature. The findings of the present study may make important contributions to concerned people engaged in training administrators and teachers.