Türkiye'deki yabani Ganoderma lucidum (Curtis) p. Karst'ın genotoksik-antigenotoksik etkilerinin tavuk yumurtası mikronükleus testiyle belirlenmesi
Determination of genotoxic-antigenotoxic effects of wild ganoderma lucidum (Curtis) p. karst from Turkey with hen's egg test for micronucleus induction
Yazar: BÜLENT ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HALUK ÖZPARLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Genotoksisite testleri içinde çok yaygın kullanılan yöntemlerden biri mikronükleus tekniğidir. Mikronükleus testleri içerisinde ise diğerlerine kıyasla daha yeni bir teknik Tavuk Yumurtası Mikronükleus Testi (Hen's Egg Test for Micronucleus Induction, HET-MN)'dir. HET-MN hayvan hakları ve etik açıdan kesinlikle uygun, in vitro ve in vivo deneyler arasına yerleştirebileceğimiz son derece basit, ucuz ve hızlı bir genotoksisite testidir. Yabani Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst Japonya ve Çin gibi birçok ülkede yüz yıllardır insanlar tarafından yoğun olarak kullanılmaktadır. Ölümsüzlük mantarı ve Reishi mantarı gibi isimlerle anılmaktadır. Güneşin zararlı ışınlarına karşı koruma özelliği vardır. Kas sistemini ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Bu yüzden radyoterapi ve kemoterapi tedavilerinin yan etkilerinin azaltılmasında kullanılır. Ayrıca mantar enfeksiyonları, grip, soğuk algınlığı, hepatit, diyabet, yüksek kolesterol ve kanser hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmayla Türkiye'deki yabani G. lucidum'un farklı dozlardaki sulu ekstraktının olası genotoksik-antigenotoksik etkilerinin alternatif bir test yöntemi olan tavuk yumurtası mikronükleus testiyle ilk kez belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla döllü tavuk yumurtalarına kuluçkanın 8. gününde farklı dozlarda (219 µg/y (yumurta), 875 µg/y ve 1750 µg/y) G. lucidum sulu ekstraktı, antigenotoksik bileşik olarak C vitamini (50 µg/y) ve genotoksik bileşik olarak siklofosfamit (50 µg/y) ayrı ayrı ve birlikte enjekte edilmiş, kuluçkanın 11. gününde embriyolardan perifer kan örnekleri alınarak frotiler hazırlanmış ve modifiye May-Grünwald Giemsa yöntemiyle boyanmıştır. Bu preparatlarda eritrositlerdeki mikronukleus ve anormal çekirdek frekansları ışık mikroskobu yardımıyla belirlenmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Test edilen tüm dozlarda yabani G. lucidum sulu ekstraktı genotoksik etki göstermezken, antigenotoksik etki göstermiştir. Bu sonuçlar ışığında G. lucidum değerli bir doğal antigenotoksik ajan olarak düşünülebilir.

Abstract:
One of widely used methods in genotoxicity tests is micronucleus technique. Hen's Egg Test for Micronucleus Induction (HET-MN) is a member of relatively new of micronucleus tests. HET-MN is an inexpensive, rapid, and extremely simple genotoxicity assay which is positioned between pure in vivo and in vitro analysis, strictly in line with animal protection regulations and ethical aspects. Wild-grown Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst has been widely used by people in many countries such as China and Japan for many years. G. lucidum has been referred by names such as Reishi Mushroom and Mushroom of Immortality. It protects the skin from the sun's harmful rays. It strengthens the immune system and the muscular system. So it is used to reduce the side effects of chemotherapy and radiotherapy treatment. Moreover, G. lucidum has been used in the treatment of disorders such as fungal infections, influenza, common cold, hepatitis, diabetes, high cholesterol and cancer. The aim of this study was to determine for the first time the possible genotoxic-antigenotoxic effects of the aqueous extract in different doses of wild G. lucidum from Turkey in the Hen's Egg Test for Micronucleus Induction as an alternative test method. G. lucidum aqueous extract at different doses (219 µg/egg, 875 µg/egg and 1750 µg/egg), vitamin C (50 µg/egg) as antigenotoxic compound, and cyclophosphamide (50 µg/egg) as genotoxic compound were injected separately and together into the fertilized chicken eggs at 8th day of incubation. Blood smears were prepared from peripheral blood samples of the embryos and stained with modified May Grünwald–Giemsa method, on the 11th day of incubation. In this smears, frequencies of micronucleus and nuclear abnormality in erythrocytes were determined under light microscope. Data were analyzed with statistical methods. While G. lucidum aqueous extract at the examined doses did not show genotoxic effect, it exhibited antigenotoxic effect. On the basis of the results obtained, G. lucidum extract should be regarded as a valuable source of natural antigenotoxic agent.