Çağdaş atölye: Fab lab'ler üzerine bir inceleme
The contemporary atelier: The study upon Fab labs
Yazar: AYBENİZ GÖKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATINÇ ÖZDEMİR
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Kültür evrenini oluşturan insan yapımı nesnelerin meydana getirilme süreçleri tarih boyunca farklılıklar göstermiştir. Endüstri öncesi dönemde yalnızca zanaat üretiminin etkili olduğu kültür evrenine, Endüstri Devrimi sonrası makinelerle seri olarak üretilen standardize edilmiş ürünler katılır. Günümüzde ise, üretim teknolojilerinde sayısal temsilin üretim süreçlerinin yapısını etkilemiş ve post-endüstriyel üretim olarak adlandırılan alternatif bir üretim tekniğinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Yeni teknik zeminde, konvansiyonel üretim tekniklerinde tanımlanmış birtakım kavramların yeniden ele alındığı yeni bir 'nesneler meydana getirme paradigması'nın belirdiği görülmektedir. Bu bağlamda, geçmişten günümüze üretim teknikleri üç zeminde incelenebilir: 1- endüstri öncesi dönemde zanaat üretimi, 2- makineleşme ile gelen endüstriyel üretimi,  3- sayısal üretim ile gelen post-endüstriyel üretimi.  Bu üç farklı teknik zemin arasındaki belirgin değişimlerden biri nesneyi meydana getiren insan etkeninin rolünde görülmektedir. Bu çalışma; üç teknik zeminde nesne üretim süreçlerinde insan etkinliğinde görülen değişimleri incelemekte, post-endüstriyel zeminde üretim sürecini insan etkinliği bakımından değerlendirmektedir. Bu bağlamda, post-endüstriyel üretim sahalarından fab lab'lere odaklanılmış ve buralarda insanın etkinliğinde 18. yy.'ın henüz endüstri ile tanışmamış olan zanaatkârının atölyedeki etkinliği aranmıştır. Çalışmada daha önce fab lab'te nesne üretim ve/veya tasarım sürecine dahil olmuş olan 22 ülkeden 78 katılımcıya bir anket çalışması uygulanmış böylece iki farklı teknik zemin arasındaki ilişki nicel verilerin yorumlanması ile somutlaştırılmıştır.

Abstract:
The cultural universe consists of man-made objects. The processes of creating objects have differed throughout cultural history. With the Industrial Revolution, standardized products produced by machines attended to the cultural universe that consist of only craft products in pre-industrial period. Today, the use of binary representation in production technologies has affected the structure of production processes and has been effective in the emergence of an alternative production technique, called post-industrial production. With the new technical basis, a new "paradigm of creating objects" appears in the reconsideration of several concepts defined in conventional production techniques. In this context, from the beginning of cultural history to today, production techniques can be studied at three bases: 1- Craft production in pre-industrial term, 2- Industrial production with mechanization, 3- Post-industrial production with digital fabrication. The one of significant changes between these three technical bases has occurred in human factor that creates the object. This study examines the changes in human activity in object production processes on three technical bases and evaluates the production process on post-industrial basis in terms of human activity. In this context, the focus was on the fab labs as a post-industrial production fields  and the activity of the craftsman of the 18th century who had not yet met with the industry in the event of human activity was sought. Also, a questionnaire was applied to 78 participants from 22 countries who were involved in the production and/or design process of the fab lab and thus the relationship between the two different bases is concretized by the interpretation of the quantitative data.