Resimlemelerarası ilişkilere dayalı çocuk kitaplarında karşılaşılan resimleme ve tasarım sorunları ve bir uygulama
The illustration and graphic design problems encountered in the interpictural relations driven children?s books and an application
Yazar: MELDA ÖNCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. ZÜLFİKAR SAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kitap tasarımı = Book design ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Resimler = Pictures ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Tasarım = Design ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Öncü, Melda. Resimlemelerarası İlişkilere Dayalı Çocuk Kitaplarında Karşılaşılan Resimleme ve Tasarım Sorunları ve Bir Uygulama, Sanatta Yeterlik Tezi, Ankara, 2008.Metinlerarası ilişkiler, genel olarak yeni bir yaratımda, eski yapıtlardan bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleştirilen tüm etkilenimleri kapsayan oldukça geniş bir inceleme alanıdır. Gerçekte, bir yapıtın başka bir yapıttan etkilenmesi ya da içerisinde önceki bir yapıttan parçalar taşıması durumunun tarihi oldukça eskilere uzanmakla birlikte, bu durumun yapıt incelemelerine, eleştirilerine ve yorumlamalarına yeni bir bakış açısı getirebileceğinin fark edilmesi ve konuya ilişkin kuramların oluşturulması yirminci yüzyılın özellikle ikinci yarısından itibaren ve ilk olarak yazın alanında gerçekleşmiştir.Özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren modern yapısına kavuşan resimli çocuk kitapları alanında da metinlerarasılığın giderek daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Ancak bu uygulamalar, resimli kitapların yalnızca metinlerinde değil resimlemelerinde de gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışmada, metinlerarası yöntemler içinde yer alan öykünme (pastiş), alıntı ve yansılamanın (parodi), kitap resimlemelerinde gerçekleştirilmiş olan uygulamaları, resimlemelerarası ilişkiler ana başlığı altında, örnekler üzerinden incelenmektedir.Çalışmanın ilk bölümünde, resimli kitapların giderek karmaşıklaşan ve söz konusu uygulamalara açık hale gelen yapısı üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde, çocuk kitaplarında resimlemelerarası ilişkilere dayalı uygulamalar çeşitli örnekler üzerinden incelenmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, bu çalışma için özgün bir içerikle kurgulanan resimlemelerarası ilişkilere dayalı bir çocuk kitabının yapım aşamaları ayrıntılı bir şekilde sunulmaktadır.Yapılan araştırmalar ve uygulama çalışmasının sonucunda resimlemelerarası ilişkilerin, hem yaratıcı hem de okur açısından karmaşık ve keyifli bir hazırlama ile algılama sürecine sahip olduğu görülmektedir. Yaratıcının yapıtında önceki yapıtlarla kurduğu bağlantılar, önceki yapıtlara ilişkin bilgisi ve deneyimleriyle bire bir ilişkilidir. Bu bağlantıların okura ne kadar gizli ya da açık bir şekilde sunulacağı da, yaratıcının okurda oluşturmak istediği etkiye göre belirlenmektedir. Yaratıcı, önceki yapıtlara ait parçaları, yeni kurgusu içerisine okurda yaratmak istediği etkiye uygun bir şekilde yerleştirmiş ve okurun bu parçaları keşfetmesi için sahneden çekilmiştir. Okurun, yaratıcının önceki yapıtlarla kurduğu bağlantıları fark edebilmesi, yeni bütün içerisindeki eski parçayı ya da parçaları keşfetmesi, bu parçaların eski bağlamları ve şu an içerisinde bulunduğu yeni parçalarla ilişkilerini anlamlandırması, bütünüyle okurun kişisel bilgi ve becerilerine dayanmaktadır.Anahtar Sözcükler Metinlerarası İlişkiler, Resimlemelerarası İlişkiler, Görüntülerarası İlişkiler, Resimli Çocuk Kitabı, Resimleme, Modernizm, Grafik Tasarım, Alıntı, Öykünme, Yansılama.

Abstract:
Öncü, Melda. The Illustration and Graphic Design Problems Encountered in the Interpictural Relations Driven Children?s Books and An Application, Ph. D. in Art Dissertation, Ankara, 2008.Intertextual relationships are, in general, wide range of analysis areas in new creations that include concious and unconcious influences of former work of art. Despite the fact that a work being influenced by another work or carrying parts of a former work dates back to history, especially after the first half of the twentieth century and first in literature area, it has been realised that this reality brings a new point of view to analysis, critism and comment on art works and develop hypothesis related to the subject.It has been observed that the intertextuality is being used more common also in the children?s picture books that reached their modern structure, especially by the second half of the twentieth century. But these implementations could be realised not only in the texts of the picture books but also in the illustrations. In this study, the applications of the imitation, quotation and parody included in the intertextual methods realised in the book illustrations, are studied using samples, under the interpictural relationships headline.In the first part of the study, the structure of the picture books that are getting more complicated and becoming open to such applications are being emphasised. In the second part, the applications in the children?s books based on interpictural relationships are being examined using examples. In the third part of the study, the production stages of a children book based on interpicturality edited with an original content for this study are presented in detail.As a result of the researches and application studies, interpicturality is observed to hold a sophisticated and joyous preperation and perception process both by the creator and the reader. The links of the creator with his former works, his knowledge and experience on former works are closely related. How detailed or undetailed these links will be presented to the reader is determined by the desired effect on the reader by the creator. The creator has placed the pieces of the former works in its new editing, according to the effect he wants to create on the reader and drew off the stage to let the reader discover these pieces. The realisation of the reader of the links with the former works by the creator, the discovery of the former piece or pieces in the new whole, the context of these pieces and to give a meaning to the relationship with the new pieces inside, totally depend on the reader?s personal knowledge and skills.Key Words Intertextuality, Interpicturality, Intervisuality, Children?s Picture Book, Illustration, Modernism, Graphic Design, Quotation, Imitation, Parody.