Betahistin dihidroklorürün transdermal amaçlı farklı tipteki formülasyonlarının hazırlanması ve ın vitro- ın vivo değerlendirilmesi
Preparation and in vitro- in vivo evaluation of different transdermal formulations of betahistin dihydrochloride
Yazar: SEVİNÇ ŞAHBAZ
Danışman: PROF. BETÜL DORTUNÇ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology
Dizin: Absorpsiyon = Absorption ; Betahistin = Betahistine ; Deri = Skin ; Eudragit = Eudragit ; Hücreler = Cells ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Sıçanlar = Rats ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
Betahistin, vestibüler hastalıkların semptomatik tedavisinde çok yaygın olarak kullanılan bir etkin maddedir. Vertebrobaziler arteriyel sistemde kan akışını artırır, iç kulakta, koklear ve vestibüler sistemlerde mikrodolaşımı düzenler ve yaşlı hastalarda zihinsel fonksiyonları önemli ölçüde geliştirir.
Ménière hastalığı gibi periferal dolaşım bozukluklarının eşlik ettiği hastalıklarda, baş dönmesi ve kulak çınlaması gibi durumların sıklığını azaltmada betahistin kullanılmaktadır.
İlacın yarı ömrü kısadır ve hızlı eliminasyona bağlı olarak günde üç defa alınması gerekir. Peptik ülser öyküsü olan hastalarda ilacın kontrendike olması, sık alma zorluğu gibi nedenler oral yol dışında başka bir yol arayışını gerektirmektedir.
Bu çalışmada betahistinin matriks tipi transdermal sistem formülasyonları hazırlanmıştır. İlacın kontrollü salım sistemi şeklinde verilmesi ile doz aralığı genişleyeceğinden hasta uyuncu artacaktır. Verilecek olan etkin madde miktarının azalmasıyla birlikte yan etkiler de azalacak, fazla ilaç yüklenmesi önlenecektir. Ayrıca, hasta istediği zaman ya da beklenmeyen bir etki görüldüğünde sistemi kolaylıkla deriden uzaklaştırabilecektir.
Formülasyonların hazırlanmasında kontrollü ilaç salım sistemlerinin hazırlanmasında yaygın olarak kullanılan Eudragit RL 100 ve Eudragit RS 100 polimerleri kullanılmıştır. Bu iki polimerin farklı oranda karışımları kullanılarak formülasyonlar hazırlanmış ve uygun esneklik kazandıracak plastifiyan seçilerek oranı optimize edilmiştir.
Hazırlanan formülasyonlardan betahistinin salım hızı tayini ve insan derisinden ex vivo penetrasyon değerlendirmeleri yapılmıştır. Çalışmanın bir sonraki aşaması ise Wistar sıçanlar ile yapılan in vivo çalışmalardır. İlacın kan konsantrasyonları değerlendirilmiş ve transdermal formülasyonlar ile ilacın en az 12 saat boyunca kanda izlenebildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Betahisine is very extensively used in the symptomatic treatment of vestibular disorders. It increases blood flow in the vertebrobasilar arterial system, improves microcirculation of the internal auditory, cochlear and vestibular systems and significantly improves mental function in elderly patients.  
Betahistin has been used in the treatment of diseases accompanied by impaired peripheral circulation, e.g. Méniѐre's syndrome, to reduce the frequency of episodes of vertigo and tinnitus. 
The drug has a short half-life and should be taken three times daily due to the rapid elimination. Because of the contraindication in patients with peptic ulcer history and the difficulty of frequently dosing requires administration ways other than the oral route.
In the study, matrix transdermal system formulations of betahistine were prepared. When the drug is given as controlled release system, dosing time interval will be extended, so the patient compliance will be improved. As the dose amount given to the patient is reduced, adverse effects will be seen less and high amount dose loading will be prevented. Besides, the patient can remove the patch easily in case of an adverse effect or whenever he wants.
To prepare the formulations, Eudragit RL 100 and Eudragit RS 100 polymers were preferred which are widely used in controlled release dosage forms. Formulations were prepared using different ratios of these two polymers and a suitable plasticizer and its ratios were optimized.
Drug release tests and then, ex-vivo penetration studies from excised human skin were evaluated. The next step of the study is the in-vivo studies which was carried out with Wistar rats. The blood concentrations of the drug were evaluated and as a conclusion, betahistine could be seen at least 12 hours in the blood with transdermal formulations.