hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
CHP kurultayları ve 1969-1972 arası ideoloji arayışları
Search for ideology in the opposition CHP: 1965-1972
Yazar: TUGAY AVCI
Danışman: PROF. DR. CEZMİ ERASLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
1965 yılı Cumhuriyet Halk Partisi için dönüşümün başlangıç yılıdır. Kuruluşunda Solidarist temellere dayanan iktisat politikası bu süreç içinde sosyal demokrat bir hal alacaktır. İsmet İnönü'nün Ortanın solu tabiri ile açtığı yol Bülent Ecevit'in sahip çıkması ve eski partililerin değişime karşı duruşu ile parti içi çekişmelerin en şiddetli yaşandığı döneme girilecektir. IV. Olağanüstü Kurultay ile bu çekişme zirveye ulaşacak Turhan Feyzioğlu ile Bülent Ecevit arasında geçen mücadelede, İnönü'nün de desteğiyle Bülent Ecevit galip gelecektir. 2 yıl sakin geçen dönemden sonra 1969 seçimlerinin kaybedilmesiyle parti içi tartışmalar yine alevlenecek, Kemal Satır ve Bülent Ecevit arasında geçen tartışmalarda XX. Kurultayda İnönü'nün desteğiyle yine Bülent Ecevit galip çıkacaktır. 12 Mart Müdahalesi sonrası Bülent Ecevit'in Genel Sekreterlikten istifası sonucu 12 Mart müdahalesine karşı aldığı tutum dolayısıyla eski Genel Sekreter, Genel Başkan İsmet İnönü ile parti içi iktidar mücadelesine girecek ve PM' de kontrolü kaybeden İnönü'nün V. Olağanüstü Kurultay sonucunda PM'yi güven oylaması ile düşürememesi sonucu istifasıyla, Bülent Ecevit Genel Başkan olacak ve 1965 yılında ortanın solu ile başlayan sosyal demokrat dönüşüm hız kazanacaktır.

Abstract:
1965 wasthebeginning of a transformationfortheRepublicanPeople'sParty. Itseconomicpolicy, whichwasbased on solidarist foundations at itsfoundation, wouldbecomesocialdemocratic in thisprocess. With Bülent Ecevit'sembrace of thepathopenedby İsmet İnönü withtheterm "left of center" andthestance of theoldpartymembersagainstthechange, themostintenseintra-partyconflictswill be experienced. ThisconflictwouldreachitspeakwiththeIVthExtraordinaryCongress, and in thestrugglebetween Turhan Feyzioğlu and Bülent Ecevit, Bülent Ecevit wouldemergevictoriouswiththesupport of İnönü. After 2 years of calm, theintra-partydebateswouldflareupagainwiththeloss of the 1969 elections, and Bülent Ecevit wouldagainemergevictorious in theXXthCongresswiththesupport of İnönü in thedebatesbetween Kemal Satır and Bülent Ecevit. AftertheMarch 12 intervention, Bülent Ecevit resignsfromthe post of Secretary General, andtheformerSecretary General entersinto an intra-partypowerstrugglewiththePresident İsmet İnönü dueto his stanceagainsttheMarch 12 intervention, and Bülent Ecevit becomesthe General Presidentafter İnönü, wholostcontrol of the PM, resigns as a result of his failuretooverthrowthe PM through a vote of noconfidence at the V. ExtraordinaryCongress, andthesocialdemocratictransformationthatstartedwiththeleft of center in 1965 gains momentum.
KeyWords: RepublicanPeople'sParty, İsmet İnönü, Bülent Ecevit, socialdemocracy, vote of confidence.
Kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelin tahsili davası ve bedelin belirlenmesinde esaslar
Case for collection of the price due to expropriation without expropriation and the principles of determining the price
Yazar: ELİF ÖZGÜR EYİGÜL
Danışman: DOÇ. DR. BİRCE ARSLANDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışma kapsamında, hukuki dayanağı yargı kararları veya içtihatlar olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelin tahsili davası ve bedelin belirlenmesinin esasları incelenmiştir. Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde kamulaştırmasız el atma kavramı, kamulaştırmasız el atma olarak kabul gören durumlar ve kamulaştırmasız el atma halinde açılabilecek davalar ele alınmıştır. İkinci bölümde, kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelin tahsili davası, hukuki niteliği, yargılama usulü, hüküm, hükmün icraya konulması ve kanun yolları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelin belirlenmesi usulü ve bedelin belirlenmesi esasları yargı kararları ışığında ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. 
Uygulamada uyuşmazlıkların hangi alanlarda ortaya çıktığını daha iyi anlayabilmek için tartışmalı konulardaki yargı kararlarından uygun durumlarda örnekler verilmekte, son değişiklikler tartışılmakta ve uygulamada ortaya çıkan sorunlara çözüm yaklaşımları önerilmektedir.

Abstract:
In this context, the lawsuit for collection of the price due to confiscation without expropriation, the legal basis of which is trial decisions or case law, and the principles of determining the price. In the first part of the thesis, which consists of three parts, the concept of seizure without expropriation, the situations that are accepted as seizure without expropriation, and the cases that can be filed in case of seizure without expropriation are discussed. In the second part, the case for collection of the price due to confiscation without expropriation, legal proceedings, trial procedure, judgment, enforcement of the judgment and legal remedies are discussed. In the third chapter, the determination of the price due to expropriation without expropriation, its form and the principles of determining the price, analysis decisions are explained in detail.
	Which areas of disagreement in practice. in order to better understand what is happening, from judicial decisions related to controversial issues. examples have been given as far as the place, the latest changes have been processed and they have appeared in practice. approaches to solving problems have been proposed.
Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin New York Sözleşmesi kapsamında tanıma ve tenfiz engeli olarak hakem heyetinin usule aykırı olarak teşekkülü
Illegal composition of the arbitral tribunal as a refusal reason in scope of New York Convention on the recognition and enforcement of foreign arbitral awards
Yazar: MERT BATUHAN ERİM
Danışman: PROF. DR. FARUK KEREM GİRAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Yabancı bir ülkede verilmiş bir hakem kararının Türkiye'de sonuç doğurabilmesi için bu kararın Türk mahkemeleri nezdinde bir tanıma ve tenfiz davasına konu edilmiş olması ve mahkemece bu kararın tanınması ve tenfizine yönelik bir karar verilmiş olması gerekir. Türkiye'nin de taraf olduğu New York Sözleşmesi'nde bu tanıma ve tenfiz süreçlerine ilişkin hükümler yer almaktadır. Bu norm kapsamında tanıma ve tenfiz için bazı esaslar öngörülmüş ve tanıma ve tenfiz engellerinden bahsedilmiştir. Bu tanıma ve tenfiz engellerinden bir kısmı; tanıma ve tenfiz davasına konu olan yabancı hakem kararının verildiği tahkim yargılamasında, davaya bakan hakem heyetinin teşekkülüne ilişkin hususlar ile ilişkilidir. Bu tez, New York Sözleşmesi kapsamında yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde hakem heyetinin teşekkülüne ilişkin hususların etkisi hakkındadır.

Abstract:
In order for an arbitral award rendered in a foreign jurisdiction to be enforceable in Turkey, the award must be subject to a recognition and enforcement proceeding before the Turkish courts, and the court must issue an order for the recognition and enforcement of the award. The New York Convention, to which Turkey is a party, contains provisions on these recognition and enforcement processes. Within the scope of this norm, some principles for recognition and enforcement are stipulated and refusal reasons to recognition and enforcement are mentioned. Some of these refusal reasons to recognition and enforcement are related to the composition of the arbitral tribunal in the arbitration proceedings in which the foreign arbitral award is subject to the recognition and enforcement proceedings. This thesis is about the effects of the composition of the arbitral tribunal in the recognition and enforcement of foreign arbitral awards under the New York Convention.
İslâm Mecmuası'ndaki itikâdî ve kelâmî meseleler
Theological issues in Islâm Mecmuası
Yazar: MUHAMMET CEMAL AYKUN
Danışman: DOÇ. DR. RIDVAN ÖZDİNÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Osmanlı'nın son döneminde yaşanan siyasî ve ekonomik buhran, itikadî ve fikrî buhranları da beraberinde getirmişti. Osmanlı 18. asrın sonlarından itibaren Batı karşısında ağır askerî mağlubiyetlerle karşılaşmıştı. Ayrıca Batı, İslâm âlemine karşı olan siyasî üstünlüğü oryantalistler aracılığıyla fikrî üstünlüğe çevirmeye çalışmış ve İslâm'a ve Müslümanlara ağır tenkitler yöneltmişti. Bunun bir neticesi olarak Müslüman münevverler hem oryantalistlerin iddialarına cevap vermek hem de Batı ile İslâm âleminin farklılıklarını irdeleyerek Osmanlı'yı yeniden eski azametine kavuşturacak fikrî zemini oluşturmak için yeni fikirler üretmişlerdir. İslâm Mecmuası da bu çabanın neticesinde doğmuş bir neşriyattır. Osmanlı'nın son döneminde iktidar olan İttihat ve Terakkî Fırkası'nın amaçlarını ve fikirlerini yansıtması bakımından önemli olan İslâm Mecmuası'nda muhtelif sahalarda yazılar yayımlanmıştır. Bu çalışmada İslâm Mecmuası'ndaki itikadî ve kelâmî meselelerin nasıl ve ne şekilde ele alındığı araştırılmaktadır. Bu meseleler İslâm Mecmuası'nın neşredildiği dönemdeki mütefekkir ve münevverlerin fikirleri ile kıyaslanmaktadır.

Abstract:
Religious and intellectual crises were brought on by the political and economic turmoil during the latter years of the Ottoman Empire. Since the end of the 18th century, the Ottoman had suffered significant military setbacks. Additionally, through orientalists and harsh criticism of Islam and Muslims, the West attempted to convert its political advantage over the Islamic world into intellectual superiority. In response to these and in an effort to establish the intellectual foundation necessary to bring the Ottoman back to its former glory, Muslim thinkers developed new theories that looked at the distinctions between the Islamic and Western worlds. Consequently, İslâm Mecmuası is a publication that was created. İslâm Mecmuası featured articles on a variety of topics, which is significant for reflecting the objectives and beliefs of the Committee of Union and Progress. In this study, the way İslâm Mecmuası addresses theological topics has been examined. These issues are contrasted with the viewpoints of the intellectuals who lived at the time İslâm Mecmuası was produced.
15. yüzyıl divan şairleri ile Hâfız-ı Şîrâzî'nin mukâyesesi
Comparison of 15th century divan poets and Hâfiz-i Şirâzî
Yazar: ÖMER EFE
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: İslami edebiyat = Islamic literature

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu Hâfız-ı Şîrâzî'nin (ö.1390) gazellerinin 15. yüzyıl Türk şairleri ile mukayesesidir. 14. yüzyıl şairlerinden Hâfız-ı Şîrâzî hem İran hem de Türk edebiyatında kendisinden sonraki yüzyıllarda çok okunmuştur ve birçok şaire de tesir etmiştir. Bu çalışmada Hâfız-ı Şîrâzî ve 15. yüzyıl şairlerinden Şeyhî (ö.1429), Eşrefoğlu Rûmî (ö.1470), Kemal Ümmî (ö.1475), Avnî (ö.1481),  Dede Ömer Rûşenî (ö.1487) Cem Sultan (ö.1495), Ahmet Paşa (ö.1496) ve Necâti'nin (ö.1509) gazelleri incelenmiş ve Hâfız-ı Şîrâzî'nin gazelleri ile benzer tarafları ve ayrılan hususları tespit edilmeye çalışılmıştır. Hâfız-ı Şîrâzî'nin Türk edebiyatı üzerindeki tesiri daha önceki akademik çalışmalarda da birçok kez dile getirilmiştir. Hâfız'ın Türk edebiyatına tesirinin muayyen bir yüzyıldaki izdüşümünün peşinde olan bu çalışmada ise gazeller belirli konu başlıkları altında toplanmıştır. Bu sayede hem Türk şairlerin kendilerine mahsus olan tarafları hem de bu şairlerin Hâfız-ı Şîrâzî şahsında İran edebiyatından aldıkları tesirler belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The main subject of this study is the comparison of the ghazals of Hâfız-ı Şîrâzî (d.1390) with the  ghazals of the 15th century Turkish poets. Hâfız-ı Şîrâzî, one of the 14th century poets, was widely known in both Iranian and Turkish literature in the centuries after him and influenced many poets. In this study, ghazals of eight 15th century poets; Ahmet Pasha (d. 1496), Şeyhî (d. 1429), Avnî (d. 1481), Cem Sultan (d. 1495), Necâti (d. 1509), Kemal Ümmî (d. 1475), Eşrefoğlu Rûmî (d. 1470), and Dede Ömer Rûşenî (d.1487) were examined and similarities and differences with their  ghazals and of Hâfız-ı Şîrâzî were tried to be determined. The influence of Hafizi Shirazi on Turkish literature is a very popular and perennial problem in academic studies. In this study, which traces the influence of Hafez on Turkish literature by accepting a particular century as a frame, ghazals are classified under some subject headings. In this way, it was tried to determine both the unique aspects of Turkish poets and the influences these poets received from Iranian literature by Hâfız-ı Şîrâzî.
Anonim şirkette imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu
Special commitee of privileged shareholders in joint stock companies
Yazar: HÜMEYRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NEDRET FÜSUN NOMER ERTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Özel kurul = Special meeting

Özet:
Bu doktora tezi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 454. maddesinde düzenlenen imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunu konu almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde imtiyaza ilişkin genel bilgiler verildikten sonra ikinci bölümünde imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun yapısı, yetkisi, hukuki niteliği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü ve dördüncü bölümlerinde, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun toplanma şartları ile toplantı süreci kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise imtiyazlı pay sahipleri özel kurul kararlarının hukuki niteliği, etkisi ve hükümsüzlüğü irdelenmiştir. Çalışmanın hazırlanmasında, Türk hukukundaki ilgili mevzuat hükümleri başta olmak üzere karşılaştırmalı hukuktaki dikkate değer yasal düzenlemeler, öğretideki görüşler ve yargı kararlarından faydalanılmıştır.
Anahtar kelimeler: Anonim şirketler, imtiyaz, TTK m. 454, imtiyazlı pay, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu.

Abstract:
This doctoral thesis deals with the special committee of privileged shareholders regulated under Article 454 of the Turkish Commercial Code No. 6102. After giving general information about privilege in the first part of the study, the structure, authority, and legal nature of the special committee of privileged shareholders are mentioned in the second part. In the third and fourth parts of the study, the conditions for the meeting and the meeting process of the special committee of privileged shareholders are extensively discussed. In the last part of the study, the legal effect, nature, and invalidity of the special committee decisions of privileged shareholders are examined. In the preparation of the study, notable legal regulations in comparative law, doctrines and judicial decisions, especially related legislation in Turkish law have been benefited from. 
Key Words: Joint Stock Companies, privilege, the article 454 of the Turkish Commercial Code No. 6102, privileged share, the special committee of privileged shareholders
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Osmanlı hükümetlerinin Balkan politikasına etkisi (1908-1914)
The effect of Union and Progress Society on the Balkan politics of the Ottoman government (1908-1914)
Yazar: NURAN KOLTUK
Danışman: PROF. DR. CEZMİ ERASLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Makedonya = Macedonian ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Rumeli = Rumelia

Özet:
İttihat ve Terakki Cemiyeti Meşruti yönetime geçilmesi ile birlikte önemli bir siyasi figür haline gelmiştir. Bu nedenle İttihat ve Terakki Cemiyeti 1919'a kadar Osmanlı Devleti'nin siyasi hayatına yön vermiştir. İttihat ve Terakki Cemiyeti için Balkanların özel bir önemi vardır. Meşrutiyet orada ilan edilmiş, Meşrutiyetin ilanını sağlayan subaylar uzun bir süre Balkanlarda bulunmuştur. Bu nedenle Balkan sorunlarına aşina olan İttihat ve Terakki Cemiyeti bölgenin kaybedilmemesi için çeşitli politikalar geliştirmiştir. 1908-1914 döneminde kurulmuş hükümetlerin birçoğunun Balkan politikası üzerinde etkili olmuştur.

Abstract:
Union and Progress Society had become an important political figure with switching to constitutional monarchy. For this reason, Union and Progress Society had dominated the politics of Ottoman Empire until 1919. Balkans had a specific importance for Union and Progress Society. Constitutional monarchy had been declared there, military officers who facilitated the declaration of constitutional monarchy had been present in the Balkans for a long period of time. Therefore, Union and Progress Society, which was familiar with Balkan problems, had developed various policies for the area not to be lost. It was effective on Balkan politics of many governments which was formed between 1908 and 1914.
Roma Dönemi'nde Anadolu'da kurulan koloni kentlerinin kent planlaması açısından incelenmesi
An analysis on the urban planning of Roman colonies in Anatolia
Yazar: ALİS GÜLFİZAR ALTINEL
Danışman: DOÇ. DR. AŞKIM ÖZDİZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Bu çalışmanın amacı Roma Cumhuriyet ve İmparatorluk Dönemlerinde Anadolu'da kurulan koloni kentlerin kent planlamasını incelemek, Arkaik Dönem'den itibaren gelişen kent planlamacılığının Roma Dönemi'nde Anadolu'daki yansımalarına ışık tutmak ve kentsel gelişimlerini gözlemlemektir. Bu amaç doğrultusunda Anadolu'da kurulmuş Roma koloni kentleriü, kent planlaması açısından incelenmiştir. Bununla birlikte Roma'nın kendi kültürünü yayma politikasının ve siyasi propagandasının kent planlamasına nasıl etki ettiği araştırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Roma Dönemi, Koloni Kentleri, Kent Planlaması, Kolonizasyon

Abstract:
This study aims to investigate the urban planning of Roman colonies in Anatolia to shed light on the development of urban planning starting from the Archaic Period, and to analyze urban development. Fort his purpose, Roman colonies have been analyzed from the urban planning perspective. Along with these, have researched how Romanization policies and propaganda have influenced urban planning.

Keywords: Roman Period, Colonial Cities, Romanization, Urban Planning, Colonization
Tahâvî şerhi bağlamında Abdülganî el-Meydânî'nin kelâm anlayışı
Abdülganî al-Meydânî's understanding of kalam in the context of Tahâvî commentary
Yazar: ALAÜDDİN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET SOYAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İnanca dayalı temel ilkeleri konu edinen eserlerin bir ihtiyaç ve zarurete bağlı olarak daha ilk dönemden itibaren kaleme alındığı bilinmektedir. Söz konusu edilen alandaki eserlerden biri de nesir kategorisinde telif edilen Ebû Caʽfer et-Tahâvî'nin (öl. 321/933) el-Akîdetü't-Tahâviyye'sidir. Tarihi süreçte Tahâvî'nin mezkûr eserine birçok şerh yazılmış, bu şerhler farklı perspektiflerde yorumlanmıştır. 
Çalışmamızın konusu olan Abdülganî el-Meydânî de (öl. 1298/1881) Tahâvî'nin mezkûr eserine şerh yazan bilginler arasında yer alır. Akâid türü eserlerden kelâma geçiş sürecinin önemli yapıtlarından kabul edilen eser, XIX. yüzyıl bilim anlayışıyla Meydânî'nin düşünce dünyasında şekillenerek yeni bir çehre kazanmıştır. Yaşadığı dönemin inanca dayalı problemlerine dikkat çekmesi ve Meydânî'nin fikrî altyapısını yansıtması bakımından bu çalışma önemli bir eserdir.
Bu tezde Şam bilginleri arasında yer alan ve Hanefî ekolüne mensup olan Meydânî'nin kelâm anlayışı tüm yönleriyle ele alınmış, konuları işlerken takındığı tavırlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Ehl-i sünnet üst kimliğine aidiyeti ölçülmüş, argümanları getirirken başvurduğu yöntemler üzerinde durulmuştur. Onun kelâm anlayışının semantik, ilmî ve felsefî bir metod ekseninde yoğunlaştığını ifade etmek gerekir.

Abstract:
It is known that works dealing with basic principles based on faith were written since the early period, depending on need and necessity. One of the books in the mentioned field is el-Akîdetü't-Tahâviyye by Ebû Caʽfer et-Tahâvî (d. 321/933), written in prose. Throughout history, many explanations were written for the book mentioned by Tahavi, and these explanations were interpreted from different perspectives. 
Abdülgani al-Meydani (d. 1298/1881), the subject of our study, is among the scholars who commented on this book. This book, which is considered one of the important works of the transition period from the akaid type works to the kalam genre, has gained a new face by being shaped in Meydani's world of thought with the 19th century understanding of science. This book is an important work in terms of drawing attention to the belief problems of the time he lived in and reflecting Meydani's intellectual background. 
In this thesis, all aspects of the theological understanding of Meydâni, who was among the Damascus scholars and a member of the Hanafi school, were discussed and the method he used while dealing with the subjects was tried to be determined. In addition, his belonging to the superior identity of Ahl al-Sunnah was questioned and the methods he used while presenting arguments were emphasized. It should be stated that his understanding of kalam focuses on a semantic, scientific and philosophical method.
Nükleer enerji uygulamalarında kullanılan bazı Inconel alaşımların gama ve nötron radyasyonu etkileşim özellikleri
The interaction properties of gamma and neutron radiation with some Inconel alloys in nuclear energy applications
Yazar: BAHAR TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. BAKİ AKKUŞ ; PROF. DR. HÜSEYİN OZAN TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Radyasyon kullanımının artmasıyla birlikte, etkili koruyucu malzemelere olan ihtiyaç da artmaktadır. Son yıllarda Inconel gibi nikel bazlı alaşımlar, yüksek korozyon ve ısı dirençleri sayesinde nükleer enerji uygulamalarında önem kazanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında 13 adet Inconel alaşımın zırhlama parametreleri Phy-X/PSD kodu ve Monte Carlo simülasyon yöntemi ile incelenmiştir. Sonuçlar, gama radyasyonu zırhlama parametrelerinde en uyumlu sonuçların Inconel 686 alaşımında görüldüğünü göstermektedir. Hızlı nötron uzaklaştırma tesir kesiti değerleri incelenen Inconel alaşımları için 0.15 ile 0.17 cm-1 arasında değişmektedir. Alaşımlar için ölçülen tüm zırhlama parametreleri çalışma ile literatüre sunulmuştur.

Abstract:
With the increasing use of radiation, the need for effective protective materials is also increasing. In recent years, nickel-based alloys such as Inconel have become important in nuclear energy applications due to their high corrosion and heat resistance. In this thesis, the shielding parameters of 13 Inconel alloys were investigated by Phy-X/PSD code and Monte Carlo simulation method. The results show that the most compatible results in gamma radiation shielding parameters are seen in Inconel 686 alloy. Fast neutron removal cross section values for the Inconel alloys studied range from 0.15 to 0.17 cm-1. All shielding parameters measured for the alloys are presented in the literature.