Hodgkin hastalığı mantle ışınlamasında tiroidin aldığı dozun araştırılması
Investigating dose received by thyroid in the mantle irradiation of the hodgkin disease
Yazar: MUSTAFA TARKAN AKSÖZEN
Danışman: DOÇ. OĞUZ GALİP YILDIZ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Fantomlar = Phantoms ; Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon fiziği = Radiation physics ; Radyometri = Radiometry ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Termolüminesans = Thermoluminescence ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid neoplazmları = Thyroid neoplasms

Özet:
Bu çalışmada; hodgkin hastalığı mantle ışınlamasında tiroid bezinin almış olduğu doz miktarının rando fantom üzerinde termolüminesans dozimetre kullanarak belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmada kullanılacak TLD'ler duyarlılıklarını ve doğal fonlarını standardize etmek için radyasyon ölçümleri yapmadan önce tavlanmıştır. Çalışmada tavlaması tamamlanan radyasyona karşı sağır olan toplam 168 adet TLD her gün sabah ve akşam 100'er cGy olmak üzere toplam 1000 cGy ışınlanarak doygunluk düzeyine getirildi. Daha sonra bu TLD'ler için, Co-60 teleterapi cihazında, 80 cm SSD değerinde, 10cm x10cm alan boyutunda, yüzeyden 5 cm derinlikte 100 cGy doz alacak şekilde ışınlanıp Element Correction Coefficient ve Reader Calibration Factor değerleri bulunmuştur.± %1 hassasiyet sınırları seçilerek kalibrasyon işlemi yapılmıştır. İnsan vücuduyla birebir uyumlu olan erkek rando fantom üzerinde tiroid bezinin yeri tespit edildikten sonra fantom hodgkin hastalığı mantle tedavi alanı için simülatör cihazında planlanmıştır. Ayrıca akciğer koruma blokları fokalize olarak kalıp odasında hazırlanmıştır. Kalibre edilen TLD çipleri fantomun tiroidine yerleştirilmiş ve çiplerin yerleştirildiği noktaların kaynak cilt mesafesi değerleri tek tek bulunmuştur. Rando fantom klasik hodgkin hastalığı mantle ışınlamasında olduğu gibi, Varian 2300 C/D lineer akseleratör cihazında 6 MV foton enerjisinde, kaynak cilt mesafesi100 cm değerinde anterioposterior alandan fraksiyon dozu olarak 90 cGy, posterioanterior alandan 90 cGy verilecek günlük toplam 180 cGy ışınlanmıştır. Işınlama işlemi 5 kez tekrarlandı. Her ışınlamadan sonra tiroidin sol ve sağ lobuna yerleştirilen TLD çipleri Harshaw 3500 TLD sisteminde WinRems yazılımı yardımıyla okunmuştur.Çalışma sonucu olarak hodgkin hastalığı mantle tedavisinde sabit kaynak cilt mesafesi tekniği ile orta hatta, AP ve PA alanlardan verilen toplam 180cGy fraksiyon dozu için tiroidin almış olduğu toplam ortalama doz, planlanan mantle tedavi alanı toplam dozuna göre yaklaşık olarak %25 oranında daha yüksek olduğu bulunmuşturAnahtar Kelimeler: Mantle ışınlaması, termolüminesans dozimetre, rando fantom.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine dose received by the thyroid gland in the mantle field radiation for Hodgkin disease using a thermoluminescence dosimeter on the rando phantom.In order to standardize sensitivities and natural background of TLDs to be used in the study, they were tempered before radiation measurements were performed. In the study, totally 168 TLDs, which is blind to the radiation and is completely tempered, were reached to the saturation level by radiating total dose of 1000 cGy, including 100 cGy in every morning and night per day. Later, for those TDLs, Element Correction Coefficient and Reader Calibration Factor values were found by radiating in the Co-60 teletherapy device with the value of 80 cm SSD in a manner that 100 cGy dose is received at 5 cm depth from the surface on a 10 cm x 10 cm field area. Calibration procedure was performed using sensitivity ranges of ± 1 percent. After location of thyroid gland is determined on the male rando phantom perfectly matching with human body, phantom is planned on the simulator device for mantle treatment field of Hodgkin disease. Moreover, lung protection blocks were focally prepared in the mould room. Calibrated TLD chips are placed to the thyroid of the phantom and source-skin distance values of points where chips are located are separately determined. As in the classical Hodgkin disease mantle field radiation, rando phantom was radiated totally 180 cGy, including fraction dose of 90 cGy from anteroposterior field and 90 cGy from postero-anterior field, with the 6 MV photon energy and source-skin distances of 100 cm in the Varian 2300 C/D linear accelerator device. Radiation procedure was repeated for 5 times. Following each radiation, TLD chips placed into the right and left lobes of thyroid gland were read using WinRems software in the Harshaw 3500 TLD system.As a consequence of the study, total mean dose received by thyroid gland for total 180 cGy fraction dose given from mid-line, AP and PA fields using constant source-skin distance technique in the Hosgkin disease mantle treatment is around 25 % higher than the total dose planned for mantle treatment.Key words: Mantle radiation, thermoluminescence dosimeter, rando phantom.