Fakir Baykurt: Hayatı ve romanları üzerine bir inceleme
An examination of the life of Fakir Baykurt and his novels
Yazar: SEVİM KARABELA ŞERMET
Danışman: PROF.DR. ŞERİF AKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Fakir Baykurt 15 Haziran 1929' da Burdur'un Yeşilova ilçesininAkçaköy'ünde doğmuştur. 6 çocuklu yoksul bir ailenin ikinci çocuğu olanFakir Baykurt'un asıl adı Tahir'dir. 1943'te Akçaköy İlkokulu'nu, 1948'deGönen Köy Enstitüsü'nü bitirdikten sonra Burdur'un Kavacık ve Dereköyköylerinde öğretmenlik yapar. Meslek yaşamı 1955'te Gazi EğitimEnstitüsü'nü bitirdikten sonra Sivas, Hafik ve Şavşat'ta Türkçeöğretmenliği ile devam eder. 1959 yılında yayınlanan Yılanların Öcüromanından sonra hayatı sürgünler ve memuriyetten uzaklaştırmalarladevam eder. 1962 yılında Bloomington'daki İndiana Üniversitesi'nde biryıl ?Göze Kulağa Hitap Eden Ders Araçları Hazırlama, Yeni İletişimKuramları, Çocuklar ve Yetişkinler İçin Yazma? konularında uzmanlıkeğitimi alır. 8 Temmuz 1965'te Türkiye Öğretmenler Sendikası -TÖSFakir Baykurt'un başkanlığında kurulur. 1979 yılında Türkiye'deyaşanan siyasi ortamdan uzaklaşmak ve Almanya'daki işçi yaşamınıaraştırmak ve işçilerin yaşamını yazmak için Almanya'ya gider. 11 Ekim1999'da Almanya'nın Essen kentinde ölmüştür.1958'de Yılanların Öcü ile Yunus Nadi Roman Ödülü, 1970'deTırpan'la TRT Sanat Ödülü, 1970'de Sınırdaki Ölü ile TRT SanatÖdülü, 1971'de yine Tırpan'la Türk Dil Kurumu Roman Ödülü, 1974'deCan Parası ile Sait Faik Hikâye Armağanı, 1978'de Kara Ahmet Destanıile Orhan Kemal Roman Armağanı, 1979'da Sakarca ile Tiyatro 79Dergisi tarafından Yılın Oyunu Ödülü, 1980'de Tırpan'la Avni DilligilTiyatro Ödülü, 1984'de Barış Çöreği ile Berlin Senatosu Çocuk YazınıÖdülü, 1985'de Gece Vardiyası ile Alman Endüstri Birliği Yazın Ödülü,1997'de tüm eserleriyle Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü, 1998'deYarım Ekmek ile Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü, 1998'de tümeserleriyle Yaşam Radyosu Ustalara Saygı Onur Ödülü, 1999'da yinetüm eserleriyle Pir Sultan Abdal Derneği Yazın Ödülü alır.Fakir Baykurt (Hayatı ve Romanları Üzerine Bir İnceleme) adlıbu çalışma aslında biyografisinden çok romanlarının ön planaçıkarılması ile oluşturulmuş bir çalışmadır. Çalışma Önsöz, İçindekiler,Kısaltmalar Cetveli, Giriş'den sonra gelen iki ana bölüm üzerinekuruludur. Birinci bölüm yazarın biyografisi ve eserleri ile eser yaratmasürecinin bazı ayrıntılarını içerir. Biyografisi Hayatı-Edebi Hayatı- Sanatve Yazın Üzerine Görüşleri-Eserleri- Yazarın Eserlerini YayınlattığıSüreli Yayınlar- Ödülleri- Romanları Dışındaki Eserlerin KronolojikTanıtımı- Belgeseller-Yarım Kalan Eserler- Almanca'ya ÇevrilerekYayınlanan Eserleri- Dil Ve Üslup Anlayışı- Karakteri İle İlgili BazıAyrıntılar? gibi alt başlıklardan oluşmaktadır.İkinci bölüm asıl çalışmanın ana hedefi olan yazarınromanlarının bazı ana başlıklar altında tahlilidir. Ana ve alt başlıklaryazarın ondört romanı esas alınarak teker teker taranmış vedeğerlendirilmiştir. Romanların tahlilinde tanıtım-yapı-tema-anlatma anabaşlıkları esas alınmıştır. Romanda yapı; olay örgüsü- mekan-zaman-kişiler alt başlıklarından oluşur. Romanların temasına değinildiktensonra, anlatma bölümünde romanlarda Bakış Açısı ve Anlatıcı ile birlikteyazarın romanlarında kullandığı dil incelenmiş ve romanlarındakullandığı anlatım teknikleri ve anlatım özellikleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Fakir Baykurt was born in 1929 as the second child of a poorpeasant family in the village of Akçaköy in Burdur?s Yeşilova district.Baykurt became a teacher in the village schools of Dereköy and Kavacık inBurdur after training in Gönen Köy Enstitüsü (teacher training institute) in1948. He continued his career as a Turkish language teacher in Sivas,Hafik and Şavşat after graduating from the Gazi Institute of Education in1955. In 1959, due to publication of Yılanların Öcü (Revenge of theSerpents), he lived several years of his life in exile and banishment. Hehad a special training in Indiana University in 1962 for a year in NewCommunication Theories and Writing for Children and Adults prior tofounding Turkish Teachers? Union in 1965. In 1979, he went to Germanyin order to escape from the political climate of Turkey and to exploreTurkish workers in Germany and write about their lives. He died in 1999 inEssen, Germany where he had been living for a long time.He was the recipient of many literary awards and prizes. Amongmany others, He was given Yunus Nadi Novel Award for Yılanların Öcü in1958, TRT Arts Awards for Tırpan and Sınırdaki Ölü in 1970, TurkishLanguage Institute Arts Awards for Tırpan in 1971, Sait Faik Short StoryPrize for Can Parası in 1974, Orhan Kemal the Best Novel Prize for KaraAhmet Destanı in 1978, the Play of the Year for Sakarca in 1979, AvniDiligil Theater Award for Tırpan in 1980, Berlin Senate Children LiteratureAward for Barış Çöreği in 1984, German Industry Union Literature Awardfor Gece Vardiyası in 1985, Litterateur Society Honour Prize for all of hisworks in 1997, Sedat Simavi Foundation Literature Award for Yarım Ekmekin 1998 and Pir Sultan Abdal Society Literature Awards for all of his worksin 1999.This work, ?An Examination of the Life of Fakir Baykurt and HisNovels? focuses on Baykurt?s novels and consist of preface, contents,abbreviations, introduction and two main chapters. First chapter coversBaykurt?s biography and works as well as details of his writing career andhas the following sub-sections: His biography: His Life-His Life as aLitterateur-His Thought on Literature-His Works-Periodicals in which theauthor?s work got Published-Awards-Chronological Presentation of HisWorks aside from His Novels-Documentaries-Half-Done Works-GermanTranslations-His Perception of Language and Form-Some Details on HisCharacter.Second chapter analyzes his novels under main divisions. Maindivisions and subdivisions are evaluated through concentrating on fourteennovels. In the analysis of novels, main divisions are presentation, form,theme and expression and subdivisions are the organization of structureand phenomenon and space-time-characters. The analysis of novels isachieved through four main divisions: presentation of novels, theirstructure, theme and narration. The `structure of novels? division consists ofsetting, place, time and characters? subdivisions. After delving into themesof the novels, in narration part, we examined narrator and his point of viewalong with the language the author employed, narration techniques andstyles in his novels.