Ortaokul Türkçe dersi öğretim programında konuşma eğitimine yönelik olarak önerilen yöntem/tekniklere ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' opinions about the methods/techniques proposed for speaking education in secondary school Turkish course curriculum
Yazar: BAYRAM ERDEN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇELENK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konuşma = Speech ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programında konuşma eğitimine yönelik olarak önerilen yöntem/tekniklere ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesidir. Bu amaç kapsamında; öğretmenlerin konuşma eğitimi yöntem/ tekniklerini uygulamadaki yeterlilik düzeylerine, yöntem/teknikleri kullanma sıklıklarına, yöntem/teknikleri seçerken dikkat ettikleri hususlara, yöntem/tekniklerin sınıf seviyeleri açısından etkili olma düzeylerine, yöntem/teknikleri uygularken karşılaştıkları sorun ve önerilere ilişkin görüşleri alınmıştır.
Araştırma desenini paralel karma yöntem oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda olgubilim, nicel boyutunda ise tarama (survey)  modelinden yararlanılmıştır. 
Araştırmanın evrenini, Bolu ili ( Merkez, Gerede, Dörtdivan, Yeniçağ, Mudurnu, Kıbrısçık, Göynük, Mengen, Seben) resmi ve özel okullarının 6,7 ve 8. sınıflarında görev yapan Türkçe öğretmenleri (n=117) oluşturmaktadır.
 Araştırmada nicel veriler evren üzerinden elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri ise; Bolu Merkezde görev yapan 26 Türkçe öğretmeni aracılığı ile elde edilmiştir. Bu bağlamda nicel verilere ulaşmak için araştırmacı tarafından hazırlanan "Konuşma Becerisi Öğretim Yöntem ve Tekniklerine İlişkin Öğretmen Görüşleri Anket Formu", nitel verilere ulaşmak için ise yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formu kullanılmıştır.
Anket sonucunda elde edilen veriler, SPSS 15 programı yardımıyla betimsel istatistik tekniklerinden frekans ve yüzde kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi türlerinden kategorisel analiz tekniği kullanılmıştır. Yapılan bu işlemler sonrasında elde edilen bulgular literatürle ilişkilendirilerek tartışılmıştır.

Araştırmada elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir.

•	Öğretmenlerin Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda önerilen konuşma eğitimi yöntem/tekniklerine ilişkin, yeterliliklerinin farkında olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Görüşmede öğretmenlerin konuşma eğitimi yöntem/tekniklerini yeterince tanımadıkları, yöntem/teknikler konusunda kavramsal karmaşa yaşadıkları, yöntem/tekniklerin uygulanmasında teorik bilgi eksikliği içerisinde oldukları ya da bildikleri halde uygulama becerisine dönüştüremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. 
•	Öğretmenler yöntem/tekniklere ilişkin yetersizliklerini, lisans eğitimindeki eksikliğe, program ve kılavuz kitapların karmaşıklığına, literatürün yeterli olmayışına ve kişisel anlamda çok fazla çaba harcamamalarına bağlamaktadır.  
•	Konuşma becerisinin geliştirilmesi için en sık kullanılan yöntem/teknikler soru-cevap, beyin fırtınası ve güdümlü konuşmadır. 
•	Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın önerdiği güdümlü konuşma haricinde diğer yöntemlerin sınırlı sayıda kullanıldığı,  hafızada tutma tekniğinin ise hiç kullanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
•	Programın konuşma becerisinin gelişmesi açısından her hafta uygulanmasını istediği serbest konuşma ve empatik konuşma yöntemlerinin büyük oranda  "bazen" ve "nadiren" düzeyinde kullanıldığı saptanmıştır. 
•	Öğretmenler, konuşma eğitiminde "her zaman"  ve "sık sık" düzeyinde yer verilen soru-cevap, beyin fırtınası tekniği ve güdümlü konuşmanın kullanılma nedenlerini; çok fazla zaman almamaları, kalabalık sınıflarda uygulanabilir olmaları, öğretmenler tarafından iyi bilinen yöntem/teknik olmaları ve aynı zamanda pratik ve hızlı uygulanabilir olmaları şeklinde gerekçelendirmişlerdir.
•	Öğretmenler 6. sınıf seviyesinde konuşma eğitimi için canlandırma (dramatizasyon), güdümlü konuşma, kendisini başkasının yerine koyarak (empatik) konuşma yöntem/tekniklerinin daha etkili olduğu görüşündedir.
•	Öğretmenlerin 7. sınıf seviyesinde konuşma eğitimi için daha etkili buldukları yöntem/teknikler; soru-cevap, güdümlü konuşma, katılımlı konuşma ve beyin fırtınası tekniğidir.
•	Öğretmenlerin 8. sınıf seviyesinde konuşma eğitimi için daha etkili buldukları yöntem/teknikler; eleştirel konuşma, tartışma ve beyin fırtınası tekniğidir. Öğretmenler bu yöntem/teknikleri, öğrencilerin kendilerini daha rahat ifade etmelerine, orijinal fikirler üretmelerine, eleştirel düşünme becerilerini kazanmalarına yardımcı olduğu düşüncesiyle etkili bulmaktadır.
•	Öğretmenler önemli oranda konuşma eğitiminde yöntem/tekniğe gerek duyulmadığı ya da öğrenme-öğretme sürecinde kendiliğinden oluştuğu düşüncesindedir. 
•	Araştırma özelinde konuşma eğitimi yöntem/tekniklerin uygulanmasında birçok sorun yaşandığı; fakat genel manada öğretmenler tarafından ana dil eğitiminde konuşma becerisine verilen önemin ve duyulan gerekliliğin yeteri düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
 
Çalışmanın son bölümünde yukarıda özetlenen sonuçlar kapsamında uygulamalara ve gelecekte yapılabilecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study is to investigate the teachers' opinions about the methods / techniques proposed for speaking education in secondary school Turkish course curriculum. In accordance with this purpose, teachers were asked to present problems and views about how proficient they regarded themselves in implementing speaking education techniques and methods, how frequent they used these techniques and methods, what they took into consideration in choosing them, their efficiency level based on grades, the problems they faced while implementing them.
The research design is paralel mixed design. Phenomenologic method was used in qualitative aspect while survey method was carried out in quantitative aspect of the research.
	The population of the study consists of Turkish teachers (n=117) of 6th, 7thand 8th grades working in state and private schools in Bolu Province (Central District, Gerede, Dörtdivan, Yeniçağa, Mudurnu, Kıbrısçık, Göynük, Mengen, Seben).
	Quantitative data was collected through the population of the study. Qualitative data was obtained from 26 Turkish teachers working in Central District of Bolu. Within this context, "Questionnaire of Teachers' Views on Techniques and Methods Used for Instruction of Speaking Skills", which was developed by the researcher, was used to obtain qualitative data. In order to collect quantitative data, a semi-structured teacher interview was used.
	The data collected from the questionnaire was analysed via SPSS 15 software using frequency and percentage from descriptive statistical methods. For qualitative data analysis, categorical analysis technique was used. After these processes, the findings were discussed in relation with the literature.
	The findings can be summarized as follows:
•	It was found that teachers were not aware of their competence in the methods and techniques for speaking education suggested in Turkish Lesson Curriculum.It was understood from the interview that the teachers were not familiar with the techniques and methods in speaking education, they experienced cognitive dissonance, they lacked theoretical knowledge about how to implement them, even though they had the required knowledge, they did not transform it into skills.
•	Teachers relate their inadequacy of techniques and methods with the lacking quality of education they received at university, the complexity of curriculum and teacher's books, insufficient literature and unsatisfying personal effort.
•	The most frequently used methods and techniques in order to develop speaking skill are question and answer, brain storming and controlled conversation.
•	It was stated that apart from controlled conversation which was suggested by Turkish Lesson Curriculum, other methods were rarely used, memorizing technique was never used.
•	It was found that free conversation and emphatic conversation techniques which are supposed to be used each week according to the curriculum were largely used "sometimes" and "rarely".
•	Teachers reported that the reasons why they "always" and "frequently" used question and answer, brain storming and controlled speaking techniques were that they were  time-saving, they were effective in large classes, teachers were very familiar with these methods and techniques and they were practical and rapid. 
•	Teachers pointed out that role playing, controlled conversation, emphatic conversation techniques and methods were more effective for speaking education in 6th grades.
•	Teachers told that useful techniques and methods for 7th grade speaking education were question and answer, controlled speaking, participating conversation and brain storming.
•	Teachers stated that critical speaking, discussion and brain storming were more effective speaking education techniques and methods for 8th grades. Teachers believed that these methods and techniques were practical because they helped students express themselves freely, generate original ideas and gain critical thinking skills.
•	Majority of the teachers thought that they did not need techniques and methods for speaking education or speaking skill automatically developed during learning and teaching process.
•	The research showed that there were several problems in implementing speaking education techniques and methods. However, teachers generally did not pay necessary attention to speaking skill in native language education.

Suggestions for practice and future studies were reported in the light of the results summarized above in the last part of the research.