Finansal küreselleşme ve yabancı alış-satış değerlerinin BİST 30 verileri ile etkileşimi
La globalisation financière et interaction des valeurs étrangers d'achat-vente avec les données BIST 30
Yazar: DAMLA GÜMÜŞTEKİN ÖKE
Danışman: PROF. DR. VOLKAN DEMİR
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomi = Economy ; Finans = Finance ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Küreselleşme = Globalization ; Portföy yatırımları = Portfolio investments ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yabancı yatırımcılar = Foreign investors ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Dünyada özellikle son yıllarda yaşanan değişim, dönüşüm ve etkileşim hareketleri küreselleşme ile açıklanmaktadır. Küreselleşme yeni oluşan bir kavram olmamakla birlikte, kapitalizmin doğuşundan beri aslında varlığını sürdüren bir kavramdır. Birçok boyuta sahip küreselleşme kavramı aynı zamanda değişim ve dinamizmi de beraberinde getirir. Bu durum küreselleşme kavramını en çok tartışılan konulardan biri haline getirmiştir. Zira küreselleşme dünyayı hiç bitmeyen bir değişimin ve etkileşiminin odağı haline getirmiştir.
Küreselleşmenin en çok üzerinde durulan iktisadi boyutunun ise ülkelerin büyümesinde olumlu etkilerinin yanı sıra olumsuz etkileri de olmuştur. Diğer ülkelerden yatırım alarak büyüyen ekonomiler olduğu gibi küresel sonuçları olan finansal krizler de yaşanmıştır. Genel itibari ile bakıldığında ise küreselleşme, ülkelerin ekonomilerini geliştirmiş ve finansal piyasaların etkinliği artırmıştır. Bu durum birçok ülkede yasakların tamamen kalkarak finansal libarelizasyon elde edilmesi ile sonuçlanmıştır. Engellerin kalkması ise yabancı portföy yatırımlarında ciddi artışlar yaşanmasına olanak sağlamıştır. 
Bu çalışmada ise, seneler içerisinde ciddi artış gösteren yabancı portföy yatırımlarının Borsa İstanbul'a olan etkisi analiz edilmiştir. Çalışmaya, 2009 ve 2019 yılları arasındaki yabancı alış, yabancı satış, Bist 30, işlem hacmi, piyasa değeri, temettü verimliliği ve işlem adedi verileri dahil edilmiştir. Yabancı alış ve satış değerleri ile diğer değişkenler arasındaki karşılıklı etkileşim incelenmiştir. Bu kapsamda sırasıyla korelasyon, genişletilmiş Dickey-Fuller birim kök testi, Johansen eşbütünleşme testi ve etkileşimin yönünü belirlemek için Granger nedensellik testi yapılmıştır. Sonrasında ise etki tepki analizi ile değişkenlerde yaşanan şoklara yabancı alış ve satışın tepkisi incelenmiş ve varyans ayrıştırması analizi yapılmıştır.
Çalışmadan elde edilen sonuçlar, yabancı yatırımcının işlemlerini al-sat şeklinde yaptığını ve değişkenler arasında uzun dönemli ilişki olduğunu göstermiştir. Kısa dönemli ilişki incelendiğinde ise, yabancı satışı en çok alışın 
etkilediği görülmüştür. Diğer değişkenleri en çok etkileyen ise piyasa değeri verisi olmuştur.

Abstract:
The change, transformation and interaction movements experienced in the world especially in recent years are explained by globalization. Although globalization is not a newly formed concept, it is a concept that has actually existed since the birth of capitalism. The concept of globalization, which has many dimensions, also brings with it change and dynamism. This situation has made the concept of globalization one of the most discussed topics since globalization has made the world the focus of never-ending change and interaction.
On the other hand, the most emphasized economic dimension of globalization has not only positive effects but also negative effects on the growth of countries. There were financial crises with global consequences, as well as economies that grew by receiving investments from other countries. In general, globalization has developed the economies of countries and increased the efficiency of financial markets. This situation has resulted in financial libarelization by completely removing the bans in many countries. The removal of the obstacles has enabled serious increases in foreign portfolio investments.
In this study, the effect of foreign portfolio investments, which has increased significantly over the years, on Borsa Istanbul has been analyzed. The study includes data on foreign buying, foreign selling, Bist 30, transaction volume, market value, dividend efficiency and number of transactions between the years 2009 and 2019. The interaction between foreign buying and selling values and other variables is examined. In this context, correlation, augmented Dickey-Fuller unit root test, Johansen cointegration test and Granger causality test to determine the direction of the interaction were performed. Afterwards, the reaction of foreign buying and selling to shocks in the variables was examined with the impulse response analysis and variance decomposition analysis was performed.
The results obtained from the study showed that foreign investors make their transactions as buy-sell and there is a long-term relationship between the variables. When the short-term relationship is examined, it is seen that foreign selling is mostly affected by buying. The most influencing of other variables was the market value data.







Les mouvements de changement, de transformation et d'interaction dans le
monde, en particulier ces dernières années, s'expliquent par la mondialisation. Bien
que la mondialisation ne soit pas un concept nouvellement formé, c'est un concept qui
existe en fait depuis la naissance du capitalisme. Le concept de mondialisation, qui a
de nombreuses dimensions, apporte également changement et dynamisme. Cette
situation a fait du concept de mondialisation l'un des sujets les plus discutés. Parce que
la mondialisation a fait du monde le centre de changements et d'interactions sans fin.
En revanche, la dimension économique la plus soulignée de la mondialisation a
non seulement des effets positifs mais aussi des effets négatifs sur la croissance des
pays. Il y a eu des crises financières aux conséquences mondiales, ainsi que des
économies qui se sont développées en recevant des investissements d'autres pays. En
général, la mondialisation a développé les économies des pays et accru l'efficacité des
marchés financiers. Cette situation a conduit à une libéralisation financière en
supprimant complètement les interdictions dans de nombreux pays. La suppression
des obstacles a conduit à une forte augmentation des investissements de portefeuille
étrangers.
Dans cette étude, l'effet des investissements de portefeuille étrangers, qui ont
considérablement augmenté au fil des ans, sur Borsa Istanbul a été analysé. L'étude
comprenait des données sur les achats à l'étranger, les ventes à l'étranger, Bist 30, le
volume des transactions, la valeur marchande, l'efficacité des dividendes et le nombre
de transactions entre 2009 et 2019. L'interaction entre les valeurs d'achat et de vente à
l'étranger et d'autres variables est examinée. Dans ce contexte, une corrélation, un test
de Augmented Dickey-Fuller, un test de cointégration de Johansen et un test de
causalité de Granger pour déterminer la direction de l'interaction ont été réalisés,
respectivement. Par la suite, la réponse des achats et des ventes à l'étranger aux chocs
des variables a été examinée avec une analyse de réponse impulsionnelle et une
analyse de décomposition de la variance a été effectuée.
Les résultats de l'étude ont montré que les investisseurs étrangers effectuent
leurs transactions achat-vente et qu'il existe une relation à long terme entre les variables. Lorsqu'on analyse la relation à court terme, on constate que les ventes à
l'étranger sont principalement affectées par l'achat. Les données sur la valeur
marchande ont été les plus influentes des autres variables.