Sıçanlarda endometriozis modelinde etanercept ile dienogest'in etkilerinin karşılaştırılması: Deneysel çalışma
Comparison of the effects of etanercept and dienogest in A model of endometriosis in rats: Experimental study
Yazar: BURAK GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. SADIK ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dienogest = Dienogest ; Endometriyoz = Endometriosis ; Etanersept = Etanercept ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, ratlarda deneysel endometriozis modelinde dienogestin ve etanerceptin etkilerinin ile karşılaştırılması amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda 250-350 gr ağırlığında 28 adet Wistar-Albino cinsi sağlıklı erişkin gebe olmayan dişi rat kullanıldı. Öncelikle ratlara laparotomi yapılarak uterusun bir kornundan doku alınarak batın ön duvarına suture edildi. Ratlara 1 aylık gözlemden sonra relaparatomi yapılarak deneysel endometriozis modelinin oluştuğu görüldü ve endometriotik implantların sferik volümleri hesaplandı. Ardından 7 adet kontrol grubu, 7 adet serum fizyolojik (plasebo) grubu, 7 adet dienogest grubu ve 7 adet etanercept grubu olmak üzere ratlar rastgele seçilerek gruplandırıldı. Gruplara ayrılan ratlardan; kontrol grubuna herhangi bir tedavi uygulanmadı. Serum fizyolojik grubuna (plasebo) 1 aylık siklus süresince (bir sonraki estrusa kadar) 0,2 ml/kg dozunda subkutan olarak %0,9 NaCl serum fizyolojik solüsyonu enjekte edildi. Dienogest grubuna 1 aylık siklus süresince oral gavaj yoluyla 0,3 mg /kg/gün dozunda dienogest verildi. Etanercept grubuna 1 aylık siklus süresince etanercept 0,4 mg/kg haftada 2 kez subkutan olarak verildi. Dört haftalık tedavi sonunda endometrial implant doku örnekleri çıkartıldı. İmplantların sferik volümleri ölçüldükten sonra patolojik incelemeye gönderildi ve endometrial implantlardaki epitel hücrelerin devamlılığı semikantitatif olarak skorlandı. Sonuçların İstatistiksel analizler için GraphPad Prism (Version 8 for Windows, GraphPad Software, San Diego, California USA) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmanın sonunda etanercept grubundaki endometrial implant dokularının dienogest, serum fizyolojik ve kontrol grubuna göre daha kistik ve organize olduğu izlendi. Deney sonunda yapılan sferik volüm ölçümlerinde Kontrol Grubu 0,09  0,02, Salin (Plasebo) grubu: 0,10   0,03, Dienogest Grubu: 0,04  0,01, Etanercept Grubu: 0,03  0,01 olarak hesaplandı. Dienogest ve Etanercept gruplarında sferik volümün kontrol ve salin gruplarına kıyasla istatiksel olarak anlamlı azaldığı tespit edildi (P<0.05). Etanercept grubunun Dienogest grubuna kıyasla sferik volümünde azalma olduğu ama bu azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi. Kontrol ve salin grubunda epitel hücrelerinde yer yer dökülmeler izlendi. Epitel skoru Kontrol grubunda 2,420,6 ve Salin grubunda ise 2,35  0,55 tespit edildi. Dienogest grubunda epitel hücre kaybı gözlendi ve epitel skoru 1,21  0,63 olarak saptandı. Etanercept grubunda en düşük epitel skor 0,640,55 saptandı. Epitel tabakasının bütünlüğünün histopatolojik skorlanmasında, Dienogest ve Etanercept gruplarına ait epitel skorun kontrol ve salin gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı azaldığı tespit edilmiştir (P<0.05).  Etanercept ve dienogest grupları arasında anlamlı fark tespit edilmedi.

Sonuç: Deney sonunda ratlardan eksize edilen endometriotik implantlarda yapılan sferik volüm ölçümlerine göre; Dienogest ve etanercept grubundaki sferik volüm ölçümlerinin kontrol ve salin gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu deneysel olarak ortaya kondu. Etanercept grubunda dienogest grubuna kıyasla sferik volümünün daha düşük olduğu fakat istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi. Epitel tabakasının bütünlüğünün histopatolojik skorlanmasında etanercept ve dienogest gruplarının patolojik incelemesinde epitel hücre kaybı olduğu ve epitel skorlarının Kontrol ve Serum fizyolojik grubundan düşük olduğu deneysel olarak ortaya konuldu (P<0.05). En düşük epitel skorun etanercept grubunda olmakla beraber dienogest ile karşılaştırıldığında anlamlı fark tespit edilmedi.

Abstract:
Aim: In our study we aimed to compare the effect of dienogest with etanercept in  experimental endometriosis model in rats.
Material and methods: In our study, 28 healthy adult non-pregnant female rats of Wistar-Albino breed weighing 250-350 g were used. First of all, laparotomy was performed on the rats, and tissue was taken from one corner of the uterus and sutured on the anterior abdominal wall. After 1 month of observation, the rats were observed to form an experimental endometriosis model by performing relaparotomy, and the spherical volumes of the endometriotic implants were calculated. Then, the rats were randomly selected and grouped as 7 control group, 7 saline (placebo) group, 7 dienogest group and 7 etanercept group. No treatment was applied to the control group. The saline group (placebo) was injected subcutaneously with 0.9% NaCl saline solution at a dose of 0,2 ml/kg during a 1-month cycle (until the next estrus). Dienogest group was given 0,3 mg/kg/day dienogest via oral gavage for a 1-month cycle. Etanercept group was given 0,4 mg/kg subcutaneously twice a week for a 1-month cycle. After four week treatment, endometrial implant tissue samples were removed. After measuring the spherical volumes of the implants, they were sent for pathological examination and the continuity of the epithelial cells in the endometrial implants was scored semiquantitatively. GraphPad Prism (Version 8 for Windows, GraphPad Software, San Diego, California USA) program was used for statistical analysis of the results.
Results: At the end of the study it was observed that the endometrial implant tissues in the etanercept group were more cystic and organized than the dienogest, saline and control groups. In the spherical volume measurements calculated Control Group 0.09  0.02, Saline (Placebo) group: 0.10  0.03, Dienogest Group: 0.04  0.01, Etanercept Group: 0,03  0,01. Spherical volume was found to be statistically significantly decreased in the dienogest and etanercept groups compared to the control and saline groups (P<0.05). It was determined that the etanercept group had a decrease in spherical volume compared to the dienogest group, but this decrease was not statistically significant. In the control and saline groups, epithelial cells were shed from place to place. The epithelial score was 2.42  0.6 in the Control group and 2.35  0.55 in the Saline group. Epithelial cell loss was observed in the dienogest group and the epithelial score was 1.21  0.63. Etanercept group had the lowest epithelial score 0.64  0.55. In the histopathological scoring of the integrity of the epithelial layer, the epithelial score of the dienogest and etanercept groups was found to be statistically significantly decreased compared to the control and saline groups (P<0.05).

Conclusion: At the end of the experiment according to the spherical volume measurements made on endometriotic implants excised from the rat; It was experimentally demonstrated that spherical volume measurements in the dienogest and etanercept groups were statistically significantly lower than the control and saline groups. It was determined that the spherical volume was lower in the etanercept group compared to the dienogest group, but it was not statistically significant. In the histopathological scoring of the integrity of the epithelial layer, it was experimentally revealed that there was epithelial cell loss in the pathological examination of the etanercept and dienogest groups and that the epithelial scores were lower than the control and saline groups (P<0.05). It was experimentally revealed that the lowest epithelial score was in the Etanercept group but there was no statistically significant difference between dienogest and etanercept.