Karaisalı yöresi halk veteriner hekimliği üzerine bir inceleme
An analysis of the folk veterinary medicine of the Karaisali region
Yazar: BÜŞRA KÖYLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEGÜM KURT
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Adana-Karaisalı = Adana-Karaisalı ; Halk bilimi = Folklore ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Tedavi = Treatment ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Veterinerlik = Veterinary

Özet:
Karaisalı Yöresi Halk Veteriner Hekimliği Üzerine Bir İnceleme isimli bu
çalışma Karaisalı ilçe merkezi ve köylerinde gerçekleştirilen alan çalışmalarıyla, hayvan
yetiştiricilerince uygulanan geleneksel veterinerlik yöntem ve uygulamalarının tespitine
yönelik olarak hazırlanmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın; konusu, amacı, önemi, yöntem ve
sınırlılıkları belirtilmiştir. Ayrıca çalışma alanı ile ilgili fikir sahibi olabilmek için
alanının tarihi, coğrafi, demografik, ekonomik ve sosyo-kültürel yapısı hakkında genel
bilgilere de yer verilmiştir. Üçüncü bölüm halk veteriner hekimliğine dair kuramsal
açıklamalar, halk veterinerliği tanımı, tarihçesi ve kullanılan tedavi yöntemlerine
ayrılmıştır. Dördüncü bölümde Karaisalı yöresinden tespit edilen uygulama ve
pratiklerin Türkiye sahası uygulamaları içerisindeki yerini belirleyebilmek için çeşitli
yörelerden örnekler verilmiş ve karşılaştırmalı bir bakış açısı oluşturulmaya
çalışılmıştır. Hastalıklar ve tedavi yöntemleri; Türkiye sahası ve Karaisalı yöresi halk
veteriner hekimliği olarak ayrı başlıklar halinde verilmiştir. Kaynak kişileri tespit
ederken bölgenin gerek merkez gerek uzak mesafe kısımlarında bulunan, özellikle
geçim kaynağı hayvancılık olan kişiler üzerinde durulmuştur. Yüz yüze yapılan
görüşmelerde tez çalışmasının sınırları dâhilinde hayvan hastalıklarının teşhis, tedavi ve
süreçleri aktarılmıştır. Kaynak kişilere yöneltilecek sorular önceden hazırlanmış,
görüşme esnasında ses kayıt cihazı ve kamera kullanılmıştır. Sözlü kaynaklardan elde
edilen verilerin güvenilir ve geçerli bilgiler olmaları için çok sayıda kaynak kişiyle
görüşülmüştür.
Çalışmanın sonuç bölümünde Karaisalı halk kültüründe yer alan halk
veterinerliği, günümüze kadar varlığını sürdürmüş yöntem ve pratikleri derlenerek bir
araya getirilmiştir. Elde edilen veriler geçmişi çok eskilere dayanan ve günümüze
ulaştırılması başarılan halk veterinerlik bilgi sisteminin sahip olduğu fonksiyonları ve
halk yaşamındaki değerini göstermesi bakımından önem taşımaktadır.

Abstract:
This study, titled Diseases and Treatment Methods in Karaisalı Region Public
Veterinary Medicine, was prepared for the determination of traditional veterinary
methods and practices applied by animal breeders with field studies carried out in
Karaisali district centers and villages.
In the first part of the study, the subject, purpose, importance, scope and
limitations of the research are specified. In addition, general information about the
historical, geographical, demographic, economic and socio-cultural structure of the field
is given in order to have an idea about the field of study. The second part is divided into
theoretical explanations about public veterinary medicine, definition of public
veterinary medicine, history and treatment methods used. In the third part, examples
from various regions were given in order to determine the place of the applications and
practices identified from Karaisalı region within the Turkish field applications and a
comparative perspective was tried to be created. Diseases and Treatment Methods are
given as separate titles as Turkey field and Karaisalı region public veterinary medicine.
When identifying the source persons, it was focused on the people who lived in both the
central and the long-distance parts of the region, especially the people whose source of
livelihood was livestock. In face-to-face interviews, the diagnosis and treatment
processes of animal diseases within the limits of the thesis study were discussed.
Questions to be addressed to the source persons were prepared in advance and a voice
recorder and camera were used during the interview. A large number of sources have
been interviewed to ensure that the data obtained from oral sources are reliable and
valid.
In the concluding part of this study, methods and practices belonging to
Karaiasalı folk culture and folkloric public veterinary medicine which have survived to
the present day were compiled and brought together. The data obtained are important in
terms of showing the functions and value in public life of the public Veterinary
Information System, which dates back far and has been successfully delivered to the
present day.