Ege sorunları
Aegean disputes
Yazar: RUSLAN KAMALOV
Danışman: PROF. DR. SETAÇ HAMİ BAŞEREN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ege Denizi = Aegean Sea ; Ege Denizi sorunu = Aegean Sea problem ; Ege adaları = Aegean islands ; Ege bölgesi = Aegean region ; Ege bölgesi = Aegean region ; Ege hava sahası = Aegean air space ; Ege kıta sahanlığı = Aegean continental shelf ; Türk tarihi = Turkish history ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations

Özet:
Şüphesizdir ki Yunanistan-Türkiye arasındaki ilişkiler içinde Ege Denizi sorunları önemli yer almaktadırlar. Bu sorunlar sadece hukuki olmayıp, aynı zamanda siyasi ve ekonomik niteliğine sahiptirler. Bu sorunlar kısacası şöyle sıralamak mümkündür:- Egemenliği Devredilmemiş ada, adacık ve kayalıklar;- Yunan Ege Adaları'nın silahlandırılması;- Karasuların genişletilmesi;- Kıta sahanlığının sınırlandırılması;- Hava sahası ile ilgili sorunlar.Egemenliği devredilmemiş ada, adacık ve kayalıklar sorunu, tarihi süreç ve anlaşmalarla Türkiye'den Yunanistan'a devredilmemiş olup, bugünlerde Yunan egemenliği altında bulunan ada, adacık ve kayalıkların bulunmasından kaynaklanmaktadır. Türkiye'nin iddiası ise, bu devredilmemiş ada, adacık ve kayalıkların, Yunanistan'a değil, kendisine ait olduğudur.Ege Adaları'nın silahlandırılması, Türkiye açısından bir tehdit oluşturmaktadır. Türk sahillerine yakın bulunan adalar, başta Lozan Anlaşması olup, farklı anlaşmalarla silah ve askerden arındırmışlardı, ama bugünlerde Yunanistan, şartlar değişti gerekçesini ileri sürerek, Yunan Ege Adaları'na silah ve asker sevk etmektedir. Ayrıca, Yunanistan, Kıbrıs Krizinden sonra, kendisini olası bir Türk silahlı saldırı karşısında savunmak için adalarını silahlandırmaya devam ettiğini iddia etmektedir. Türkiye, bu adaların silahlandırılmasına karşı çıkmaktadır.Karasular sorunu, Yunanistan'ın Ege'de kara sularını 6'dan 12 deniz miline kadar çıkartma çabalarından kaynaklanmaktadır. Bu durum Türkiye açısından bir savaş nedeni olarak değerlendirilse de, gerçekleştiği zaman, Yunanistan, Ege sularının %70'lerden daha fazla egemenliği altında tutacaklar, oysa Türkiye için bu rakam %8 civaridir. Ayrıca, Ege Denizi bir Yunan Gölü haline dönüştüğünde, Türkiye'nin açık denize mevcut olan çıkışları kapanacaktır.Kıta sahanlığı sorunu içinde siyasi ve ekonomi yönü vardır. Kıta sahanlığı ne kadar doğal kaynakları işletmeye olanak tanıyorsa, o kadar da Yunanistan-Türkiye arasında halen olmayan deniz sınırını da teşkil eder. İşte bu sınırın nerede ve nasıl çiziliceği konusunda anlaşmazlık hala devam etmektedir.Yunanistan'ın karasuları 6 deniz mili olup, hava sahaların genişliği 10 mildir. Bu ise uluslararası hukuka aykırı bir durum yaratmaktadır, çünkü hava sahasının genişliği karasuları kadar olmalıdır. Oysa, Yunanistan, mevcut uluslararası hukuk kurallarını kendine özgü ifadelerle yorumlayarak, kendini haklı göstermeye çalışmaktadır. Türkiye, karasularını aşan 4 millik Yunan hava sahasını tanımamakta ve bu yüzden de "it dalaşı" olarak ta bilinen karşılıklı uçak tacizleri sıkça yaşamaktadırlar. Diğer bir sorun FIR'la ilgilidir. Bu sorun, Atina FIR hattını Yunanistan-Türkiye sınırı olarak görmekten ve Atina FIR bölgesinde kendisine verilen yetkilerin aşmaktan kaynaklanmaktadır.Bu sorunların yanı sıra, Türk-Yunan ilişkilerinde başka önemli uyuşmazlıklar da var, yalnız onlar yapılan çalışmanın dışında kaldığı için, onlar bu yazıda yer almayacaklardır.Anahtar kelimeler: Türkiye-Yunanistan İlişkileri, Ege Sorunu, Gri Bölgeler, Adaların Silahlandırılması, Karasular, Kıta Sahanlığı, Hava Sahası, FIR.

Abstract:
There is no doubt that Aegean Disputes play a big role in Türkish-Greek relations. These disputes not only about the legal statements, but also about political and economical states of both countries. This disputes are like this in shortly:- Undetermined sovereignty over a number of islands, islets and atolls;- Militarization of Greek Islands;- Extension of territorial waters;- Delimitation of continental shelf;- Disputes about air space.The first dispute in the upper list is about of actual sovereignty over a number of Aegean islands, islets and atolls, which nowadays seem to belong to Greece, but actually weren't given to Greece by Turkey with international convensions ant treaties. Turkey claims, that such islands, islets and atolls do belong to Turkey and not to Greece.Militarization of Greek East Aegean islands means threat to national security of Turkey. Such islands are very close to Turkish shore and they were demilitarized by a certain number of international agreements such a Lausanne Piece Treaty. These days, Greece continues to militarise these islands, claiming that the status are changed, and after a Cyprus Crises, Greece needs to defend themselves from the possible attacks from the Turkish side. Turkey is strictly against militarization of these islands.An extension of its territorial waters by Greece from 6 nautical miles to 12 nautical miles means a "reason to war" for Turkey. In case of this extension would have been done, Greece would take more than %70 of Aegean waters under its dominance, when Turkey within the same conditions would have only like %8 of Aegean waters in its soveregnty. Besides, Turkey would lose its free exits to high seas in such case.The dispute about delimitiation of continental shelf has political and economical aspects. Continental shelf not only gives countries the right to explore and use natural resources, but also will determine the border between two countries - Greece and Turkey - in Aegean. Greece and Turkey still have disagreements about where and how this border will be placed.The official breadth of Greek national air space is 10 nautical miles, while its territoral waters extend till 6 nautical miles only. This state is illegeal by means of international law, because according to international agreements, the breadth of air space must be as much as territorial waters' breadth. Greece, interprete existant internation law statements in its own way and try to prove its legality. Turkey refuse to acknowledge the validity of those outer 4 miles of airspace that extend beyond the Greek territorial waters. This is the reason of continuous tactical military provocations, with Turkish and Greek aircrafts, also known as "dog-fights". Another dispute is about FIR. The reason is that according to Turkey, Greece treats the Athens FIR line as a national border between Turkey and Greece, which is not still determined legally. The other reason is that Greece exceeds its authorities in Athens FIR.Besides these disputes, there are other problems in relations between Turkey and Greece. But as they stay out of this work, there is no need to explain them here.Keywords: Turkish-Greek Relations, The Aegean Question, Gray Zones, Militarization of Islands, Territorial Waters, Continental Shelf, Air Space, FIR.