Diyabet tanısı olan hastaların pankreas doku sertliğinin diyabet tanısı olmayan kişiler ile shear wave elastografi ile retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of pancreas tissue hardness of patients with diabetes and shear wave elastography with people without diabetes
Yazar: YAHYA ERDEM İNCE
Danışman: PROF. DR. ORHAN SEZGİN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Elastografi = Elastography ; Pankreas = Pancreas ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sertlik = Hardness ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Diyabetes mellitus ana bulgusu kronik hiperglisemi olan ve vücudun karbonhidrat (KH), yağ ve proteinlerden yeterli miktarda faydalanamadığı bir metabolizma sorunudur.  Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF), 2015 yılında 20-79 yaşlarındaki her 11 yetişkinden 1'inin diyabetes mellitus tanısının olduğunu bildirdi. Bu sayının 2040 yılında artarak 642 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. 1998 yılında ülkemizde diyabet sıklığı %7,2 iken TURDEP 2010'da bu oran %13,7'ye ulaşmıştır. Diyabetes mellitus akut ve kronik (retinal, renal, nöral, kardiyak ve vasküler) komplikasyonları ile hastaların yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir.	 									
   Bu çalışma Mersin Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde Tip 2 diyabetes mellitus tanısıyla takip edilen hastalar ve diyabetes mellitus tanısı olmayan kişilerin anamnez, fizik muayene, laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerini içeren geçmişe dönük veriler kullanılarak retrospektif olarak yapılmış bir çalışmadır.									 
   01 Ocak 2019 ile 01 Mart 2021 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde dahil edilme kriterlerine uyan 45 tip 2 diyabetes mellitus tanılı hasta ve 45 diyabetes mellitus tanısı olmayan toplamda 90 kişi çalışmaya alındı. Tip 2 diyabet hastaları da mikrovasküler komplikasyon var ve mikrovasküler komplikasyon yok şeklinde 2 gruba ayrıldı. Tip 2 diyabet hastalarının yaşları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha fazlaydı ( p<0,001). Kontrol grubunun karaciğer ekojenitesi tip 2 diyabet hastalarına göre daha yüksek oranda normal saptandı ( p<0,001). Tip 2 diyabet hastalarının karaciğer doku sertliği kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha fazlaydı (p<0,001). Aynı zamanda diyabetin mikrovasküler komplikasyon durumuna göre ayrılan alt gruplarının da karaciğer doku sertliği kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,001). Hem tip 2 diyabet hastalarının hem de alt gruplarının pankreas baş, gövde, kuyruk doku sertlikleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,001). Tip 2 diyabet hastalarının alt grupları olan mikrovasküler komplikasyon var ve mikrovasküler komplikasyon yok gruplarının pankreas baş, gövde, kuyruk kalınlıkları birbiri ile benzerdi. Tip 2 diyabet hastalarının pankreas gövdesi doku sertliği yaş, VKİ, bel çevresi, tokluk kan şekeri, HbA1c ile pozitif korelasyon göstermekteydi. Tip 2 diyabet hastalarının pankreas gövdesi doku sertliği üre ve kreatinin ile pozitif, GFR ile negatif korelasyon göstermekteydi. Tip 2 diyabet hastalarında pankreas gövdesi kalınlığı VKİ ve bel çevresi ile pozitif korelasyon göstermekteydi. Tip 2 diyabet hastalarının bel çevresindeki 1 birimlik artış diğer değişkenlerin varlığında pankreas gövde elastografisini 0,112 birim arttırmaktaydı. Tip 2 diyabet hastalarında pankreatik steatoz kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha sık görülmekteydi (p=0,001). Tip 2 diyabet hastalarında pankreatik steatoz ile hepatosteatoz yakın ilişki göstermekteydi. Tip 2 diyabet hastalarında, pankreatik steatoz bulunan hastaların pankreas gövdesi doku sertliği, pankreatik steatozu bulunmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksekti. (p=0,035). Tip 2 diyabet hastalarında pankreatik steatozun derecesi arttıkça pankreasın gövdesinin sertliği de anlamlı olarak artmaktaydı.
									                                                                                                                                                              Anahtar Kelimeler: Elastografi, pankreas sertliği, pankreatik steatoz, tip 2 diyabet

Abstract:
Diabetes mellitus is a metabolic problem in which the main finding is chronic hyperglycemia and the body cannot benefit from carbohydrates (CH), fats and proteins in sufficient amounts. The International Diabetes Federation (IDF) reported that 1 in 11 adults aged 20-79 years were diagnosed with diabetes mellitus in 2015. It is estimated that this number will increase to 642 million in 2040. While the prevalence of diabetes in our country was 7.2% in 1998, this rate reached 13.7% in TURDEP 2010. Diabetes mellitus adversely affects the life of patients with its acute and chronic (retinal, renal, neural, cardiac and vascular) complications. 
   This study is a retrospective study using historical data including anamnesis, physical examination, laboratory and imaging examinations of patients followed up with the diagnosis of Type 2 diabetes mellitus and people without diabetes mellitus at Mersin University Health Practice and Research Hospital. 
   Between January 01, 2019 and March 01, 2021, 45 patients with type 2 diabetes mellitus who met the inclusion criteria at Mersin University Medical Faculty Hospital and 45 patients without diabetes mellitus were included in the study. Type 2 diabetes patients were divided into 2 groups as having microvascular complications and no microvascular complications. The age of type 2 diabetes patients was statistically higher than the control group (p<0.001). The liver echogenicity of the control group was found to be normal at a higher rate than the type 2 diabetes patients (p<0.001). The liver tissue stiffness of type 2 diabetes patients was statistically higher than the control group (p<0.001). At the same time, liver tissue stiffness in the subgroups of diabetes divided according to the microvascular complication status was significantly higher than the control group (p<0.001). Pancreatic head, trunk and tail tissue stiffness was significantly higher in both type 2 diabetes patients and their subgroups compared to the control group (p<0.001). The pancreatic head, body and tail thicknesses of the subgroups of type 2 diabetes patients with microvascular complications and no microvascular complications were similar. Tissue stiffness of the pancreatic body of type 2 diabetes patients was positively correlated with age, BMI, waist circumference, postprandial blood sugar, and HbA1c. Tissue stiffness of the pancreatic body of type 2 diabetes patients was positively correlated with urea and creatinine, and negatively correlated with GFR. Pancreatic body thickness was positively correlated with BMI and waist circumference in type 2 diabetes patients.
An increase of 1 unit in waist circumference of type 2 diabetes patients increased the pancreatic trunk elastography by 0.112 units in the presence of other variables. Pancreatic steatosis was significantly more common in type 2 diabetes patients than in the control group (p=0.001). Pancreatic steatosis and hepatosteatosis were closely related in type 2 diabetes patients. In type 2 diabetes patients, patients with pancreatic steatosis had significantly higher pancreatic body tissue stiffness than those without pancreatic steatosis. (p=0.035). In type 2 diabetes patients, as the degree of pancreatic steatosis increased, the stiffness of the pancreatic body increased significantly. 

Keywords: Elastography, pancreatic stiffness, pancreatic steatosis, type 2 diabetes