Özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik duyuşsal özelliklerinin incelenmesi
An investigation of the emotional features of gifted students towards visual art courses
Yazar: RENGİN TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Duyuşsal özellikler = Affective characteristics ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Özel eğitim = Special education ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik duyuşsal özelliklerinin (tutum, kaygı, öz yeterlik, beklenti değer algılarının) farklı değişkenler açısından incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin yedi bölgesindeki Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) devam eden 488 özel yetenekli 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. sınıf öğrencileridir. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Benlik ve Görev Algısı Ölçeği" ve "Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Duyuşsal Özellikler Ölçeği", ile veriler toplanmıştır. Araştırmada verilerin analizinde parametrik testlerden t-testi ve tek faktörlü varyans (One-Way ANOVA) analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik duyuşsal özellikleri yüksek, kaygıları oldukça düşük çıkmıştır. Kız öğrencilerin beklenti değer ve duyuşsal özellik algıları erkek öğrencilerden daha yüksek çıkmıştır. Resim yarışmalarında dereceye giren, resim sergisi/galerisi ya da müze ziyaret eden, resim sergisinde eserleri sergilenmesi için başvuran, resim sergisinde eserleri sergilenen, sosyal medyada resimle ilgili hesapları takip eden, kendisini iyi hissetmek için resim yapan ve görsel sanatlar öğretmenleri hakkında iyi düşünceleri olan, sanatla ilgilenen arkadaşları olan, 3 yaşında düzenli resim yapmaya başlayan özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik beklenti değer ve duyuşsal özellik algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Destek eğitim programında olan özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik içsel değer ve toplam beklenti değer algılarının BİLSEM BYF, ÖYG ve Proje programında olan öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik beklenti değer algılarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Resim ve genel zihinsel yetenek ve resim olan öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik yönelik içsel, yarar/önem, dışsal, yeterlik beklentisi, görev zorluğu ve toplam beklenti değer algılarının, özel yetenek alanı genel zihinsel yetenek olan öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik beklenti değer algılarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonucunda özel yetenekli öğrencilerin resim yarışmalarına katılmaya, sergilerde aktif rol almaya, resim sergilerini/ galerilerini ve müzeleri  ziyaret etmeye, sosyal medyada resimle ve sanatla ilgili sayfaları tanıyıp takip etmeye, görsel sanatlar dersine karşı olumlu tutumlar geliştirebilecekleri öğretmenlerinin olmasına, benzer özellikteki akranları ile tanışıp arkadaş olmaya, erkek öğrencilerin de ilgisini çekebilecek konuların görsel sanatlar dersi programına dahil edilmesine ve çocukların 3 yaşından  itibaren resimle/sanatla tanışmaya ihtiyaçları olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın sonuçları, özel yetenekli öğrencilerin eğitimlerinde görsel sanatlar derslerine yönelik duyuşsal özellik algılarının önemine dair farkındalığın oluşmasını sağlayacak ve gelecek araştırmalara ışık tutacaktır.

Abstract:
In this study, which aims to examine the affective characteristics (attitude, anxiety, self-efficacy, expectation value perceptions) of gifted students towards visual arts lessons in terms of different variables, the survey model, one of the quantitative research methods, was used. The research sample group is 488 gifted 6th, 7th, 8th, 9th, 10th, 11th, and 12th-grade students attending Science and Art Centers (BİLSEM) in seven regions of Turkey in the 2022-2023 academic year. The research collected data with the "Self and Task Perception Scale for Visual Arts Lesson" and "Affective Characteristics Scale for Visual Arts Lesson" as data collection tools. A t-test and one-factor analysis of variance (One-Way ANOVA) from parametric tests were used to analyze the data.
According to the findings of the study, the emotional characteristics of the gifted students towards visual arts lessons were high and their anxiety was quite low. Expectation value and affective trait perceptions of female students were higher than male students. It has been determined that gifted students who have friends interested in art and who started to paint regularly at the age of 3 for visual arts lessons Ranking in painting competitions, visit a painting exhibition/gallery or museum, apply for exhibits in a painting exhibition, following the accounts related to painting on social media, and painting to feel good have high level of good thoughts about visual arts teachers the expectation value and affective feature perceptions. It has been observed that the intrinsic value and total expectation value perceptions of the gifted students in the support education program for the visual arts lessons are higher than the expected value perceptions of the students in the BİLSEM BYF, ÖYG, and Project programs. Students who were gifted with painting or general mental ability and painting have higher intrinsic, benefit/importance, extrinsic, efficacy expectation, task difficulty, and total expectation value perceptions for visual arts lessons than students expectation value perceptions for visual arts lessons of gifted students with general mental ability.  As a result of the research, gifted students participate in painting competitions, take an active role in exhibitions, visit painting exhibitions/galleries and museums, and get to know and follow pages about painting and art on social media, have teachers with whom they can develop positive attitudes towards visual arts lessons, meet with their peers with similar characteristics and make friends. It has been seen that the subjects that may be of interest to male students should be included in the visual arts curriculum, and children need to be introduced to painting/art from the age of 3. The results of this research will raise awareness of the importance of effective traits in the education of gifted students in visual arts lessons and will shed light on future research.