Trakeostomili bireylerin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
An evaluation on the quality of life the individuals with tracheostomy
Yazar: NUR DİLEK GÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYİŞE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Trakeostomi = Tracheostomy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma trakeostomili bireylerin yaşam kalitelerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Larenks kanseri nedeniyle trakeostomi açılması bireyi fizyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları ile etkileyerek yaşam tarzında değişikliklere neden olur. Trakeostomi, kişinin en temel yaşam gereksinimi olan solunum fonksiyonu başta olmak üzere iletişimini, beslenmesini, beden imajını, çalışma yaşamını ve diğer sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmanın evrenini Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde 1998?2009 yılları arasında trakeostomi ameliyatı olan tüm hastalar oluşturmuştur. Bu kayıtlarda trakeostomili olan toplam 70 hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma için ayrıca bir örneklem seçimine gidilmemiş ve evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırma verileri Haziran-Temmuz 2009 tarihleri arasında Trakeostomili Bireylerin Yaşam Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Trakeostomili yaşama süresi 3ay-1yıl arasında olan, kemoterapi ve/veya radyoterapi alan, nefes alıp vermede zorlanan ve yemek yerken zorlandığını ifade eden hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin farklı alt boyutlarından aldıkları puanların daha düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte trakeostomi bakımını bağımsız olarak yapabilen, komplikasyon gelişmeyen, özefageal konuşma ile iletişimini sağlayan, koku alma fonksiyonu bozulmayan, fiziksel görünümünün olumsuz etkilenmediğini belirten ve sosyal ilişkilerinin olumlu etkilendiğini veya değişmediğini ifade eden hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin farklı alt boyutlarından aldıkları puanların daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; trakeostomi açılmasının bireylerin yaşam kalitesini birçok yönüyle olumsuz etkilediği saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study has been performed as descriptive to designate the quality of life the individuals with tracheostomy. All the patients, who have had tracheostomy operations between the years 1998-2009 at the Hacettepe University Adult Hospital Ear Nose and Throat Clinic, constitute the population of the study. A total of 70 patients with tracheostomy in these records have been included in the study. The study data have been collected between June and July 2009 by using the Introductory Features Form relating to determining the quality of life the individuals with tracheostomy and the Life Quality Short Form 36. It has been determined that the points earned by patients, whose life span with tracheostomy is 3 months ? 1 year, who have received chemotherapy and/or radiotherapy, have expressed that they have difficulties in inhaling and exhaling and eating in the various sub-dimensions of the life quality index are lower. Together with this, it has been determined that the points earned by patients who can perform their tracheostomy care independently, have no complications developing, use speech with esophageal speaking, whose sense of smell has not been impaired, state that their physical appearance has not been affected in a negative manner and express that their social relations have been affected positively or have not changed in the various sub-dimensions the quality of life index are higher. According to the findings of the study, it has been determined that tracheostomy affects the quality of life patients unfavorably in many aspects.