Modernizm çıkmazında aile: Haneke sineması
Haneke's cinema: Family in the dead-end of modernism
Yazar: GÜLŞAH ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN SEÇKİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aile = Family ; Haneke, Micheal = Haneke, Micheal ; Modernizm = Modernism ; Sinema = Cinema

Özet:
Tarihsel bir olgu olarak modernleşme hareketi, toplumun diğer kurumları kadar aile kurumunu da değiştirmiş ve dönüştürmüştür. Modern çağın sosyo-ekonomik koşulları, iktidar ilişkileri ailenin kurumsal ve biyolojik varlığında, sosyal kimliğinde çeşitli yarılmalar ve çözülmeler meydana getirmiştir. Kutsallık ve dokunulmazlık mitleriyle örülü geleneksel aile anlayışı, bugünün orta sınıf kültüründe modern çekirdek aileye dönüşürken, tartışılabilir ve sorgulanabilir bir boyuta ulaşmıştır. Bu süreçte, birçok mecranın yanı sıra, modern uygarlığın en büyük hediyesi olan sinema, toplumun aile yaşamına yansıyan problemlerini görünür kılan önemli bir mecra olarak ortaya çıkmıştır. Sinema filmlerinde uygarlığın çıkmazlarına dikkat çeken Avusturyalı yönetmen Micheal Haneke, aynı zamanda modern burjuva ailesinin çatışmalarını ve çelişkilerini gözler önüne sermektedir. Bu çalışmada öncelikle, 'modernizm' ve 'aile' kavramları tarihsel bir perspektifte incelenmiş ardından bu kavramlar Haneke'nin; Yedinci Kıta (Der Siebente Kontinent, 1989), Saklı (Cache, 2005) ve Mutlu Son (Happy End, 2017) filmlerinde ele alınış biçimleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ana akım (mainstream) sinemaya uzak çalışan yönetmenin sinemasal dilini anlamak için tüm filmografisine çalışmada kısaca yer verilmiştir. Filmler gösterge bilimsel analiz ve söylem analizi metodolojik yaklaşımıyla okunmuştur. Yedinci Kıta'da tüketim bağımlılığıyla rasyonelliğini kaybeden ailenin provokatif bir biçimde kendini yok edişi; Saklı'da toplumsal ve politik bağlamda Batı'nın alegorik yansıması olan çok burjuva bir ailenin suça ve ölüme olan kayıtsızlığı; Mutlu Son'da ise sevgisiz ve iki yüzlü ilişkileri ile bir modernlik tragedyası çizen ailenin depresif yaşamı işlenmiştir. Dokunulmaz ve kutsal olan ailenin ne kadar tartışılabilir olduğu filmlerin bağlamı ve çerçevesi içinde ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Modernization movement as a historical phenomenon has changed and transformed family institution as much as it affects other institutions of society. The socio-economic conditions of the modern age and power relations bring about various cracks and disintegration in the institutional and biological existence and the social identity of family. The traditional understanding of family interwoven with the myths of sacredness and inviolability has gained a disputable and questionable dimension as a result of its conversion to nuclear family in today's middle-class culture. In this process, along with other media, cinema as the greatest gift of the modern civilization has appeared as a significant medium to unveil the social problems which echoes in family life. Australian director Michael Haneke reveals the contradictions and conflicts of the modern bourgeois family and points out the dead ends of modern civilization at the same time.  In this thesis, first, the concepts of 'family' and 'modernism' will be discussed within a historical perspective. Then, the two concepts will be examined in Haneke's Der Siebente Kontinent (1989), Cache (2005) and Happy End (2017) films. The thesis includes a brief examination of Haneke's filmography in order to anticipate the cinematic language of the director who stays remote from the mainstream cinema. His movies will be read within the methodology of semiological analysis and discursive analysis. The thesis engages in the provocative self-destruction of a family who loses its rationality due to the addiction of consumption in Der Siebente Kontinent; the ignorance to crime and death of a bourgeois family as an allegorical reflection of the West in social and political context in Cache; the depressive life of a family who draws a modern tragedy with their loveless and hypocratical relationships in Happy End.  It is aimed to assert how the sacred and inviolatable family is open to question within the frames and contexts of the selected films.