Ziyaret amaçlarına göre turizm faaliyetlerine katılımın gayri safi yurtiçi hasılaya etkisi: Türkiye örneği
The effect of participation in tourism activities on the gross domestic product according to the purpose of visit: The case of Turkey
Yazar: AYKAN ATANLAR
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu çalışma, ziyaret amaçlarına göre turizm faaliyetlerine katılanların gayri safi yurtiçi hasılaya etkilerinin tespit edilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle alanyazın incelenmiştir. Sonrasında ise turizm ekonomisinin başlıklarıyla kavramsal bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma içerisinde Türkiye'ye gelen turistlerin "Türkiye İstatistik Kurumu" tarafından belirlenmiş ziyaret amaçlarına göre incelemeler yapılmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu verileri incelendiğinde Türkiye'deki turizm çeşitlerinin 7 ana başlık altında toplandığı görülmüştür. İlgili turizm çeşitlerinin 2003 ile 2021 yılları arasındaki değerleri alınarak veri seti oluşturulmuştur. Veri setinde yer alan değerler çeyreklik olarak ele alınmıştır.
Araştırmanın temel çıkış noktası Türkiye'ye gelen turistlerin harcama yaptığı alanları ve harcama yaptığı dönemleri göz önünde bulundurarak uzun dönemde hangi ziyaret çeşitlerine ne gibi çalışmalar ve yatırımlar yapılması gerektiğini ortaya koymak ve bunu diğer uygulanmış başarılı politikalarla karşılaştırarak Türkiye Turizm sektörüne uyarlamayı amaçlamaktadır. Bunun yanında, üretilen politikalar ile her bir turizm çeşidi için dönemsel düzenlemeler yaparak ülke turizmini geliştirmeyi ve turizm faaliyetlerini 12 aya yaymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında toplanan verilere öncelikle durağanlık testi uygulanmıştır. Durağanlık için alanyazında en çok kullanılan birim kök testlerinden biri olan Phillips-Perron testi seçilmiştir. Durağanlık testi sonrasında ilgili verilerle VAR modeli kurulmuştur. Devamında ise veriler arasında uzun dönemli ilişkilerin incelenmesi amacıyla Johansen eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Eşbütünleşme analizden sonra ise değişkenler arasındaki ilişkinin yönünün belirlenmesi amacıyla Granger nedensellik testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda da turizm sektörüne ve turizm sektöründe karar vericilere öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study has been prepared in order to determine the effects of those participating in tourism activities on the gross domestic product according to the purpose of their visit. Within the scope of the study, first of all, the literature was examined. Afterwards, a conceptual study was carried out with the titles of tourism economy. In the research, examinations were made according to the visit purposes determined by the "Turkish Statistical Institute" of the tourists coming to Turkey. When the data of the Turkish Statistical Institute were examined, it was seen that the types of tourism in Turkey were grouped under 7 main headings. The data set was created by taking the values of the relevant tourism types between 2003 and 2021. The values in the data set are considered quarterly.
The main starting point of the research is to reveal which types of visits and what kind of investments should be made in the long term, by taking into account the areas where tourists coming to Turkey spend and the periods they spend, and to adapt this to the Turkish tourism sector by comparing it with other successful policies. In addition, it aims to develop the country's tourism and spread tourism activities over 12 months by making periodic arrangements for each type of tourism with the policies produced. First of all, the stationarity test was applied to the data collected within the scope of the research. The Phillips-Perron test, which is one of the most used unit root tests in the literature, was chosen for stationarity. After the stationarity test, the VAR model was established with the relevant data. Afterwards, Johansen cointegration analysis was performed in order to examine the long-term relationships among the data. After the cointegration analysis, Granger causality test was performed to determine the direction of the relationship between the variables. As a result of the research, suggestions have been developed for the tourism sector and decision makers in the tourism sector.