Ortaöğretim öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarını etkileyen faktörler (İstanbul örneği)
The factors that affect the learning approaches of the high school students
Yazar: YUSUF İZZETTİN ÖNER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA MERAL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilimsel ve teknolojideki hızlı gelişmelerle birlikte öğrenilmesi gereken bilgi miktarı artmış bunun sonucu olarak ta bireyler tüm bilgileri zihinlerinde tutmakta ve öğrenmekte güçlükler çekmeye başlamışlardır. Bu nedenlerden dolayı bireyler değişik öğrenme yöntemleri arayışı içine girmişlerdir. Bunların içinde geçmişten gelen yüzeysel yaklaşımla öğrenilen bilgilerin hatırda tutulmaya çalışılması, yorum yapmadan, üzerinde düşünmeden minimum çaba ve istekle anlamaya çalışmakla ilgili iken derinsel yaklaşım öğrenmeden anlamlar çıkarma, yorum yapabilme, değişik düşünceler ortaya koyup, içsel olarak güdülenme ile ilgilidir.İşte bu araştırmada da ortaöğretim dokuzuncu ve on birinci sınıflardaki öğrencilerin derinsel ve yüzeysel öğrenme yaklaşımlarını etkileyen faktörler araştırılmıştır.Araştırmada öğrencilere yönelik olarak öğrenme yaklaşımları (ÖY) envanteri kullanılmıştır. İstanbul ilinde bulunan Anadolu liselerinden tesadüfü örneklem yolu ile seçilmiş olan dokuz okuldaki ( N=801) öğrenciye uygulanmıştır. Yine her okuldan tesadüfü olarak seçilen dokuzuncu sınıflardan bir sınıfa ve on birinci sınıflardan da her bölümden birer sınıfa uygulanmıştır.Varyans Analizi (ANOVA) sonuçlarına göre derinsel öğrenme yaklaşımı (DÖY) ile sınıf mevcudu, bölüm, kardeş sayısı, babanın mesleği ve ders çalışırken birinin yanında bulunması durumları arasındaki farklılık anlamlı bir düzeyde bulunmamaktadır. DÖY ile ailenin aylık geliri, babanın ve annenin eğitim durumları, annenin mesleği, öğrencilerin ders planı yapma durumu, ders çalışmaya başladıklarında dikkat toplama durumu, okulda sınava girmeden önce ders çalışmaya başlama durumu ve ders çalışmaya başladığında öncelikle yapılan hazırlık durumu arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmaktadır. T Test sonuçlarına göre DÖY ile cinsiyet, sınıf ve okulda öğretim teknolojisi bulunması durumu arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmamaktadır. Yine T Test sonuçlarına göre DÖY ile evde dersler için yararlanabileceği bir bilgisayarın bulunması durumu ve evde öğrenciye ait bir çalışma odası bulunması durumu arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmaktadır. ANOVA sonuçlarına göre yüzeysel öğrenme yaklaşımı (YÖY) ile sınıf mevcudu, ailenin aylık gelir durumu, kardeş sayısı, babanın ve annenin eğitim durumu, anne ve babanın mesleği ders çalışırken birinin yanında bulunması durumu ve ders çalışmaya başladığında öncelikle yapılan hazırlık durumları arasındaki farklılık anlamlı bir düzeyde bulunmamaktadır. YÖY ile öğrencilerin ders planı yapma durumu, ders çalışmaya başladıklarında dikkat toplama durumu ve okulda sınava girmeden önce ders çalışmaya başlama durumu ve arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmaktadır. T Test sonuçlarına göre DÖY ile cinsiyet, sınıf, okulda öğretim teknolojisi bulunması durumu ve evde öğrenciye ait bir çalışma odası bulunması durumu arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmamaktadır. Yine T Test sonuçlarına göre DÖY ile bölüm ve evde dersler için yararlanabileceği bir bilgisayarın bulunması durumu arasındaki fark anlamlı bir düzeyde bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerin ÖY envanterinin ikinci bölüme verdikleri cevapların frekans ve yüzde hesaplarına göre öğrencilerin genel olarak DÖY'nı tercih ettikleri görülmüştür.Öğrencilerin tercih ettikleri ÖY kullanırken bu sürece pek çok değişken etki etmektedir. Öğrenciler ister DÖY'nı tercih etsinler, isterse YÖY'nı tercih etsinler, seçilen öğretme-öğrenme araç-gereçleri, benimsenen öğretme-öğrenme yaklaşımı, öğrencinin öğrenme yaklaşımına yatkınlığı, benimsenen çalışma tarzının çevrece desteklenip desteklenmemesi, öğrencinin sorumluluk almadaki yüklenme biçimi, sunulan materyallerin ve uyarıcıların düzenleniş şekli, bireyin olgunluk düzeyi, seçilen hedeflerin gerçekleştirilebilirliği, ön yaşantısı ve motivasyonu gibi özelliklerdir. Belirtilen bu değişkenlerin büyük çoğunluğu bireyin kendisi ile ilgili iç değişkenlerdir.Ele alınan bağımsız değişkenlere göre öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarını etkileyen faktörler üzerinde durulmuştur.Elde edilen bulgulardan literatürdeki araştırmalar çerçevesinde ortaöğretim öğrencilerinin ÖY'nı etkileyen faktörlere yönelik tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları, gelecek çalışmalar için öneriler ve sonuçlar çıkarılmıştır.Anahtar Sözcükler: Öğrenme Yaklaşımları, Derinsel Öğrenme Yaklaşımı, Yüzeysel Öğrenme YaklaşımıMart 2008 Yusuf İzzettin ÖNER

Abstract:
Nowadays, students have difficulties while learning and memorizing the information, because of the developments in the science and the techology. Because of these difficulties people had started to search new learning approaches. During the previous year, people were utilizing surface learning, but with surface learning student did not need to comment on the subjects, without any interest on the subject, students were struggling to learn the subjects with surface learning. However, the deep learning is a learning method that allows students to commen on the subjects, to create new ideas ideas with using the information, and also deep learning is about bringing new ideas and developing these ideas personally.In this research, there are the factors that affects the deep and surface learnings of the nineth and eleventh class students.In the research, the learning approaches inventory were utilized to the students. This research was applied to the nine Anatolian High Schools, that are in Istanbul, which were choosen by the method of showing example, and to eight hundred one students (N=801). Also the research was applied to only a nineth class students and eleventh class students which were choosen coincidencely in each school.According to the results of Varyans Analysis (ANOVA), there were not too much difference between the deep learning approach (DLA) and the number of student that are in a classroom, department, the number of siblings, the job of the father and while studying having somebody in that room. With DLA there were not too much difference between the situation of the incomes of the family, the situation of making a learning plan by the student, the situation of being able to concentrate on the subject when the student had started to study, and the situation of studying to the exams. According to the results of T test, there were not too much difference between the DLA and gender, class and the technologies that are utilizing for teaching in the schools. Also, according to the results of T test there were not too much difference between DLA and the situation of having an own room for studying and the situation of having an personal computer for studying. According to the result of ANOVA, there were not too much difference between Surface Learning Approach (SLA) and the number of student that are in a classroom, department, the number of siblings, the job of the father and while studying having somebody in that room and the preparation situations before starting to study. With SLA there were not too much difference between the situation of making a learning plan by the student, the situation of being able to concentrate on the subject when the student had started to study, and the situation of studying to the exams. According to the results of T test, there were not too much difference between the DLA and gender, class and the technologies that are utilizing for teaching in the schools. Also, according to the results of T test there were not too much difference between DLA and the situation of having an own room for studying and the situation of having an personal computer for studying. Hovewer, according to the answers in the second part of learning approach inventory which were given by the students, the students generally prefer Deep Learning Approach.While students were utilizing the learning approaches, there were many factors that affected to the learning period. Either choosing the Deep Learning Approach or Surface Learning Approach, there are lots of factors like; the learning- teaching equipments, the learning approaches that was adopted by the student, the efficiency between the learning approach and student, whether supporting the learning approach or not by others, the student?s conditon while taking responsibility, the conditions and method of the materials and stimulants which were orginazed, the level of being mature of the individual, the reality of being able to achieve the duty or not by the student, the previous life and motivation of the student, affects the learning period. The majority of these properties are individual characters of the students.The research was focus on the methods that affects the learning approaches, with the individual variables that were analysed.The results of the research were discussed as a subject of the factors that affect the learning approaches of high school students, the factors that limits the research were found and for next researches the comments and results were derived.Key Words: Learning Approaches, Deep Learning Approach, Surface Learning ApproachMarch 2008 Yusuf İzzettin ÖNER