Hava kargo kuruluşlarının yer seçimi kriterleri ve önem düzeylerinin belirlenmesi
Determination of importance levels of location selection criteria in air cargo organizations
Yazar: AHMET TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. VELİ ALPAGUT YAVUZ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ana dağıtım üssü = Hub location station ; Delphi = Delphi ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Küreselleşen dünyada, hava taşımacılığının önemi ve ona duyulan ihtiyaç her geçen gün artış göstermektedir. Hava kargo taşımacılığı, özellikle en uzak noktalara en hızlı taşımacılık hizmeti sağladığı için alternatif taşımacılık modelleri arasında dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Kargo taşımacılığında hizmet kalitesinin çok büyük öneme sahip olmasından dolayı, hava kargo firmalarının kargo operasyonlarını topladığı ve dağıttığı ana dağıtım üssü özellikle zaman ve maliyet arasındaki ilişkide çok önemli hale gelmektedir. Kargo firmalarının yer seçimi yaparken; havalimanı sistemi ve altyapısı, üretim ve tüketim kaynaklarına yakınlık, çevre ve ulaşım gibi birbirinden bağımsız gibi görünen birçok değişken hakkında bilgi toplamak zorundadır. Bu değişkenlerin önem derecesinin anlaşılması, zaman ve maliyet arasındaki dengenin sağlanmasında kritik rol üstlenmektedir. Bu bakış açısı ile ele alınan çalışmanın amacı; hava kargo firmalarının faaliyet gösterecekleri Ana Dağıtım Üssü (ADÜ) yer seçimini yaparken firmaların devamlılığı için önem arz eden yer seçim kriterlerinin belirlenmesi ve önem derecelerinin sıralaması yapılarak konuya yeni bir bakış açısı sunmaktır. Araştırmada öncelikle Delphi yöntemi kullanılarak ana gruplar ve alt kriterler belirlenmiş olup daha sonra G-AHP yöntemi uygulanarak kriterlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre "Bölgenin ulaşım çeşitliliği", "Önemli üretim kaynaklarına yakınlık", "Mevcut depo ve antrepoların yapısı" en önemli kriterler olarak öne çıkmıştır. Ayrıca, hava kargo firmalarının yer seçimi kriterlerinin önem düzeyleri 4 ana grupta, "Sistem, Donanım ve Maliyetler", "Ulaşım Bağlantıları", "Tüketici" ve "Çevresel Faktörler" başlıklarında sıralandığı tespit edilmiştir. Alt kriterlerin önem düzeylerinin ise sırasıyla, "Bölgenin ulaşım çeşitliliği", "Önemli üretim kaynaklarına yakınlık", "Mevcut depo ve antrepoların yapısı", "Coğrafik konum ve yapısı", "Havaalanı alt ve üst yapısı", "En yakın havaalanı mesafesi", "Havaalanı faaliyet maliyetleri", "Önemli tüketim noktalarına yakınlık, "Bölgenin ekonomik faaliyet (sanayi, ticaret, ithalat ve ihracat) hacmi", Havaalanı çevresi iklim şartları" ve "Çevre illerle birlikte yakın bölgenin nüfus sayısı" olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre yer seçiminde en önemli kriterin, havalimanının yapısal olarak kargo operasyonlarına uygun olması gerektiği yönündedir.

Abstract:
In the globalizing world, the importance of air transportation and the need for it are increasing day by day. Air cargo transportation has managed to attract attention among alternative transportation models, especially since it provides the fastest transportation service to the farthest points. Considering that service quality is of great importance for cargo transportation, the main distribution base, where air cargo companies collect and distribute their cargo operations, becomes very important especially in the relationship between time and cost. Cargo companies have to investigate when choosing a location; Understanding the importance of many seemingly independent variables such as airport system and infrastructure, proximity to production and consumption sources, environment and transportation plays a critical role in balancing time and cost. With this point of view, the aim of the study is to determine the location selection criteria of the main distribution base where air cargo companies will operate that are important for the continuity of the companies and to rank their importance. In this research, firstly, the main groups and sub-criteria were determined by using the Delphi method, and then the importance levels of the criteria were determined by applying the G-AHP method. The research findings highlighted the criteria of "Transportation diversity of the region", "Proximity to important production resources", "The structure of existing warehouses and warehouses" as the most important ones. Moreover, the importance levels of the location selection criteria of air cargo companies in 4 main groups ranked respectively as "System, Equipment and Costs", "Transportation Connections", "Consumer" and "Environmental Factors" headings. The sub-criteria were listed in descending order of their importance as; "Transportation diversity of the region", "Proximity to important production resources", "Structure of existing warehouses and warehouses", "Geographic location and structure", "Airport sub- and its superstructure", "The nearest airport distance", "Airport operating costs", "Proximity to important consumption points, "The volume of economic activity (industry, trade, import and export) of the region", "Climatic conditions around the airport" and "Together with surrounding provinces population number of the nearby region". According to the results of the study, the most important criterion in the selection of the location is that the airport should be structurally suitable for cargo operations.