Beyin sapı ve serebellumun mikrocerrahi anatomisinin ak madde lif diseksiyonu yöntemi ve traktografi ile gösterilmesi
Exhibition of microsurgical anatomy of the brainstem and cerebellum by white matter fiber dissection and tractography
Yazar: OZAN BARUT
Danışman: PROF. DR. BEKİR TUĞCU ; PROF. DR. NECMETTİN TANRIÖVER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Posterior fossada yer alan beyin sapı ve serebellumun gri madde nükleusları ve ak madde yollarının sahip olduğu karmaşık intrinsik anatomi nedeniyle bu bölgelerin güvenli alanlarının sınırlı olması, bu bölgelere yönelik cerrahi erişimlerini sınırlandırır. Bu çalışmadaki amaçlarımız, halen cerrahi yaklaşım koridorlarının tartışıldığı beyin sapı ve serebellumun mikrocerrahi nöroanatomisini ak madde lif diseksiyonu yöntemi ve traktografisini ortaya koymak, 3 boyutlu anatomisini daha anlaşılır kılmaya çalışmak ve traktografinin bu bölge yaklaşımlarında yardımcı teknik olarak kullanılabilirliğini göstermektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa, Mikro-endo-nöroşirurji ve Nöroanatomi Laboratuvarı'nda yapıldı. Cerrahi mikroskop altında formalinle fikse edilmiş 6 adet insan beyninin mikrodiseksiyonu yapıldı ve diseksiyonun her aşaması 3 boyutlu fotoğraf çekimi yöntemi ile fotoğraflandı. Bulgular: Çalışmada mezensefalon, pons ve medulla oblangata ak madde diseksiyonu uygulanmış, traktuslar ve derin beyin nükleuslarının üç boyutlu anatomisi ortaya konmuş, liflerin seyri ve birbirleri ile olan ilişkileri gösterilmiştir. Frontopontin, temporopontin, kortikospinal traktuslar, medial ve lateral lemniskuslar, santral tegmental traktus, medial ve dorsal longitudinal fasikül, trigeminal mezensefalik ve spinal traktuslar ile serebellar pedinküllerin başlangıç, seyir ve bitiş kısımları ortaya konmuştur. Beyin sapı ve serebellumun lif diseksiyonu lateralden mediale, anteriordan posteriora ve posteriordan anteriora olmak üzere tüm yönlerden gerçekleştirilmiş ve aşama aşama tariflenmiştir. Lif diseksiyonu ile ortaya konan tüm nöral yapılar serebellar nükleus ve pedinküller ile her üç beyin sapı bölgesi için tanımlanmış güvenli cerrahi giriş bölgeleri göz önünde tutularak tartışılmış ve her yaklaşım için risk altındaki anatomik yapılar vurgulanmıştır. Sonuç: Posterior fossayı oluşturan yapılar birbirinden ayrı ele alınamaz ve posterior fossa cerrahilerinde güvenliğin arttırılarak morbidite ile mortalitenin önlenerek azaltılabilmesi için bu yapıların detaylı mikrocerrahi nöroanatomisi beyin cerrahları tarafından iyi bilinmelidir. Çalışmamız bu bölgelerin güvenli cerrahisi için yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Ak madde lif diseksiyonu, Traktografi, Serebellum, Beyin sapı, Güvenli giriş yolları

Abstract:
Objective: Due to the complex intrinsic anatomy of the gray matter nuclei and white matter tracts of the brainstem and cerebellum located in the posterior fossa, the limited safe areas to this regions limit surgical access to these regions. The aim of this study is to present the microsurgical neuroanatomy of the brainstem and cerebellum, white matter fiber dissection method and tractography, where the surgical approach corridors are still discussed, to try to make the 3D anatomy more understandable and to show the usability of tractography as an auxiliary technique in this region approaches. Materials and Methods: This study was carried out in Istanbul University Cerrahpaşa Micro-endo-neurosurgery and Neuroanatomy Laboratory. 6 formalin fixed human brain was microdissected under surgical microscope and every step of the dissection was photographed via 3 dimensional photography method. Results: In the study, white matter dissection of the mesencephalon, pons and medulla oblongata was performed, the three-dimensional anatomy of the tracts and deep brain nuclei was revealed, and the course of the fibers and their relationships with each other were shown. Frontopontine, temporopontine, corticospinal tracts, medial and lateral lemnisci, central tegmental tract, medial and dorsal longitudinal fascicles, trigeminal mesencephalic and spinal tracts, and the beginning, course and end parts of cerebellar peduncles are revealed. Fiber dissection of the brainstem and cerebellum were applied from all directions, from lateral to medial, anterior to posterior, and posterior to anterior, and described step by step. All of the neural structures revealed by fiber dissection with their relation to cerebellar nuclei, peduncles and every three brainstem area were discussed for every possible surgical approach and emphasized every anatomical structure that put under risk for every surgical approach, considering the predescribed surgical safe entry zones. Conclusion: The structures forming the posterior fossa could not be discussed separately from each other and the detailed microsurgical neuroanatomy of these structures should be well known by neurosurgeons in order to increase safety in posterior fossa surgeries and to prevent and reduce morbidity and mortality. Our study would be helpful for safe surgery of these regions. Keywords: White matter fiber dissection, Tractography, Cerebellum, Brainstem, Safe entry zones.