Türkiye'de demokrasi eğitimi konusunda 2000-2020 tarihleri arasında yapılmış çalışmaların incelenmesi
Examining the studies conducted between 2000-2020 on democracy education in Turkey
Yazar: BURAK ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KAHRAMANOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokrasi eğitimi = Education of democracy ; Dergiler = Magazines ; Eğitim programları = Education programs ; Tezler = Theses

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de 2000-2020 yılları arasında demokrasi eğitimi konusunda yapılan çalışmaların çok boyutlu olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, çok boyutlu ve derinlemesine bilgi elde etmek amaçlandığı için araştırma amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tercih edilmiştir. Doküman incelemesi kapsamında, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, Ulakbim, Dergipark gibi akademik veri tabanlarında literatür taraması yapılmıştır. Gerçekleştirilen literatür taraması sonucu elde edilen 51 yüksek lisans tezi, 11 doktora tezi ve 63 makale olmak üzere toplamda 125 çalışma veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Veri analizi süreci, veri kaynağı olarak belirlenen 125 çalışmanın betimsel bir analizi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Betimsel analiz kapsamında incelenen araştırmalar; araştırmanın tarihi, türü, yöntemi, modeli, örneklem/çalışma grubu özellikleri, gerçekleştirildiği kademe, veri toplama araçları, konusu ve sonuçları bağlamında 9 tema altında analiz edilmiştir. Veri analizi sonucu elde edilen bulgular; tema başlıkları altında, tablo ve grafiklerle görselleştirilerek açık, anlaşılır, şeffaf ve sistemli bir şekilde sunulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular yerli ve yabancı literatür ekseninde tartışılmış ve bulgulardan hareketle çeşitli sonuçlar elde edilerek öneriler sunulmuştur. Araştırmada, bireylerin anne-baba eğitim durumları, ailenin ekonomik düzeyi ve cinsiyet gibi değişkenlerin demokratik algı ve demokratik davranışlar üzerinde etkili oldukları fakat tek başlarına yeterli bir değişken olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, demokratik tutum ve davranışların edinilmesi sürecinde; aile, okul ve toplum gibi faktörlerin de bireyler üzerinde etkili olduklarını gösteren çeşitli sonuçlar elde edilmiştir. Demokrasinin günümüzde ifade ettiği anlamın daha iyi anlaşılması ve bireylerin demokrasiyi yaşamlarında bir davranış biçimi haline getirebilmeleri için demokrasi eğitiminin öneminden hareketle araştırmanın literatüre olumlu katkılar yapabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the studies on democracy education in Turkey between 2000-2020 years multidimensionally. In the research, since it was intended to obtain multidimensional and in-depth information, document analysis which is one of the qualitative research methods, has been preferred in accordance with the research purpose. Within the scope of document analysis, a literature review has been conducted in academic databases such as Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center, Google Scholar, Ulakbim, Dergipark. A total of 125 studies, including 51 master's theses, 11 doctoral theses and 63 articles which were obtained as a result of the literature review, have been used as data sources. The data analysis process has been carried out as a descriptive analysis of 125 studies identified as data sources. The studies examined within the scope of descriptive analysis have been analyzed under 9 themes which are the date, type, method, model, sample/study group characteristics, data collection tools, subject, result of the research. Findings obtained as a result of data analysis have been presented in a clear, understandable, transparent and systematic way by visualizing with tables and graphics under the theme headings. The findings obtained in the research have been discussed in the axis of domestic and foreign literature, and various results have been obtained based on the findings and suggestions have been presented. In the study, it has been concluded that the variables such as the educational status of the parents, the economic level of the family and the gender are effective on the democratic perception and democratic behavior, however they are not a sufficient variable on their own. In addition, in the process of acquiring democratic attitudes and behaviours,  various results that show the factors such as family, school and society are effective on individuals have been obtained too. Based on the importance of democracy education, it is thought that the research can make positive contributions to the literature in order to understand the current meaning of democracy better and enable individuals to make democracy a way of behavior in their lives.