Acil serviste iskemik serebrovasküler olay sonrası reperfüzyon tedavisi uygulanan hastalarda nöron spesifik enolaz değerlerinin modifiye Rankın, NIHSS skorlama sistemleri ve mortalite ile ilişkisi
The relationship of neuron specific enolase and modified Rankin, NIHSS scoring systems, mortality in patients who have reperfusion therapy after ischemic cerebrovascular event in emergency department
Yazar: ELÇİN ÖMERCİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGE ECMEL ONUR ; UZMAN FATMA SARI DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Nöron spesifik enolaz = Neuron specific enolase ; Prognoz = Prognosis ; Reperfüzyon = Reperfusion ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Trombektomi = Thrombectomy ; Ölçekler = Scales ; İskemi = Ischemia

Özet:
GİRİŞ: İnme hastalarının çoğunun ilk başvuru ve tedavi başlangıç yeri acil servistir. Tetkik, tedavi planlanması ve uygulanması için bu hastaların prognozlarını öngörebilmek inmeli hastaya yaklaşımda son derece önemlidir. Hastanın klinik durumu ve tedavi protokollerini uygulama kararları için çeşitli skorlama sistemleri kullanılmaktadır. İnmede prognozu belirleyebilmek için serum biyobelirteçleri ve skorlama sistemleri ile birçok çalışma yapılmıştır. Ancak inme sonrası reperfüzyon tedavisi alan hastalarda tanı ve takip için kullanılabilecek biyomarker çalışmaları kısıtlıdır. Bu çalışmada iskemik inme ile başvurup reperfüzyon tedavisi alan hastaların başvuru ve 24. saat nöron spesifik enolaz (NSE) seviyelerinin modifiye Rankin skoru (mRS) ve National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) ile ilişkisi ve kısa dönem (30 gün) mortaliteyi öngördürebilmesinin araştırılması amaçlandı. 
METOD: Prospektif gözlemsel bir çalışma düzenledik. Çalışmamıza 6 ay boyunca dışlama kriterleri ile çelişmeyen, inme sonrası tpa alan ve/veya trombektomi yapılan 85 hastanın 76'sı dahil edildi. Hastalardan rutin alınan kan tetkikleri ile birlikte 0. Saat ve 24. Saat NSE tetkikleri istendi. Hastaların mRS ve NIHSS 0. ve 24. saat olmak üzere kaydedildi. 30. gün mortalite incelemeleri ÖBS (Ölüm Bildirim Sistemi) üzerinden yapıldı. NSE değerleri ile NIHSS, mRS ve 30 günlük mortalite arasındaki ilişki uygun istatistiksel metodlar ile araştırılmıştır.
SONUÇLAR: Çalışmaya dahil edilen hastalar; sadece tPA alan (35), sadece trombektomi yapılan (23), tpa alıp sonrasında trombektomi yapılan (18) ve trombektomi yapılan tüm hastalar (41) olmak üzere 4 grup olarak ayrı ayrı ve tüm hastalar bir arada olacak şekilde incelendi. Tüm hastaların başvuru anında ve 24. saatlerinde bakılan NSE değerleri ile aynı saatlerde bakılan NIHSS ve mRS skorları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Yoğun bakım ünitesi ihtiyacı olan hastalarda 24. saat NSE değeri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. (p=0,021). 30 gün sonunda kaybedilen hastalarda NSE 24. saat değeri (p=0,011) ve 24. saatteki NSE artış oranı (p=0,001) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.
TARTIŞMA: İskemik inmeli hastalarda mortaliteyi öngördürmede çeşitli biyobelirteçler araştırılmaktadır. Ancak NSE için yapılan araştırmalarda net bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bizim çalışmamızda da hastaların; başvuru saatleri, başvuru anındaki enfarkt volümleri, penumbra alanının beslenmesini sağlayan faktörler ve hastaların reperfüzyon tedavisi alma saatleri ile reperfüzyon tedavisinden fayda görme oranları farklı olduğu için NSE için erken saatlerde alınan örneklerle anlamlı sonuç elde edemediğimizi düşünmekteyiz. Çalışmamızda 24. saat NSE yüksekliği mortaliteyi ve yoğun bakım ihtiyacını öngörebilmiştir. Ancak reperfüzyon tedavisi alan hastalarda NSE'nintedavi sonrası nörolojik sonlanım ve sağ kalımı öngördürücülüğü konusunda kullanılabilmesi için daha büyük hasta serileri ile daha ileri saatlerdeki seri NSE düzey ölçümlerini kapsayan çalışmalara ihtiyaç vardır.

ANAHTAR KELİMELER: İskemik İnme, NIHSS, nöron spesifik enolaz, modifiyerankin skalası, prognoz, tpa, trombektomi

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVES: The first place of application and treatment of most stroke patients is the emergency room. It is extremely important to predict the prognosis of these patients for the investigation, treatment planning and implementation. Various scoring systems are used for the patient's clinical status and decisions to apply treatment protocols. Many studies have been conducted with serum biomarkers and scoring systems to determine prognosis in stroke. However, biomarker studies that can be used for diagnosis and follow-up are limited in patients receiving post-stroke reperfusion therapy. In this study, it was aimed to investigate the patients who applied with ischemic stroke and received reperfusion treatment and the relationship between the 0 and 24-hour neuron-specific enolase (NSE) levels with the modified rankin score (mRS) and the National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) and predict short-term (30 days) mortality.
METHOD: We organized a prospective observational study. 76 of 85 patients who received tpa after stroke and / or performed thrombectomy and did not contradict the exclusion criteria were included in our study for 6 months. With routine blood tests; 0-hour and 24-hour NSE samples collected. The mRS and NIHSS of the patients were recorded at 0. and 24. hours. On the 30th day, mortality examinations were made through OBS (Death Report System). The relationship between NSE values and NIHSS, mRS and 30-day mortality has been investigated with appropriate statistical methods.
RESULTS: All patients were examined as 4 groups, which received only tPA (35), only thrombectomy (23), first tpa and then performed thrombectomy (18) and all thrombectomy patients (41) and all of them. No significant correlation was found between the NSE values of all patients at the time of admission and at the 24th hours, and the NIHSS and mRS scores of the same hours. 24-hour NSE value was found to be significantly higher in patients in need of intensive care unit. (P = 0.021). NSE 24th hour value (p = 0.011) and 24th hour NSE increase rate (p = 0.001) were found to be significantly higher in patients who died after 30 days.
DISCUSSION: Various biomarkers are investigated in predicting mortality in patients with ischemic stroke. However, there is no clear consensus in research for NSE. In our study, the patients' admission times, infarct volumes at the time of admission, factors that provide the nutrition of the penumbra area, and the hours of patients receiving reperfusion therapy and the rates of benefit from reperfusion therapy are different so we think that we could not obtain meaningful results with the samples taken in the early hours for NSE. 24-hour NSE elevation could predict mortality and intensive care unit requirement. However, in patients receiving reperfusion therapy, studies involving larger patient series and further serial NSE level measurements are needed to be able to use NSE for predictive post-treatment neurological outcome and survival.

KEY WORDS: Ischemic stroke, national institutes of health stroke scale, neuron specific enolase, modified rankin scale, prognosis, tpa, thrombectomy