Multipl skleroz'lu bireylerde gövde ve alt ekstremite ataksisinin yürüme ve denge parametreleri üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of trunk and lower extremity ataxia on gait and balance parameters in individuals with multiple sclerosis
Yazar: FATMA ERDEO
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ARMUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ataksi = Ataxia ; Denge = Equilibrium ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yürüme = Walking ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ataksik Multipl Skleroz'lu (MS) bireylerde alt ekstremite ve gövde ataksisinin yürüyüş, plantar taban basıncı ve denge üzerine olan etkilerini araştırmak ve gövde ataksisi ile olan farklılıklarını belirlemektir. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun Expanded Disability Status Scale (EDSS) puanı 3 ile 5 arasında bağımsız yürüyebilen 60 MS'li birey alındı. Hastalarda, gövde ve ekstremite ataksisinden, hangisinin baskın olduğuna EDSS ile karar verildi. EDSS'ye göre, gövde ataksisi baskın olan 36 ve ekstremite ataksisi baskın olan 24 MS'li birey alındı. Kontrol grubuna ise 32 sağlıklı birey dahil edildi. Dengeyi ve yürüyüşü değerlendirmek için Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT), Uluslararası Ataksi Oranlama Ölçeği (UAOÖ), Dinamik Yürüyüş İndeksi (DYİ), Pedobarografi (PBG) ve Stabilometre kullanıldı. Kontrol grubundaki bireylere sadece Pedobarografi (PBG) ve stabilometre uygulandı. Ekstremite ataksisi ve gövde ataksisi olan MS hastalarının ve sağlıklı bireylerin spatiotemporal parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılıklar görüldü (p<0.05). Alt ekstremite ataksili MS'li bireylerin ivme ve kadansları gövde ataksili gruba göre düşük, adım genişliği yüksek bulundu (p<0.05). Ayak açısı ve adım uzunluğu kontrol grubuna göre düşük, gruplar arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadı. Duruş süresi incelendiği zaman, tüm gruplar arasında anlamlı bir farklılık çıkmadı (p>0.05). Ekstremite ataksisi ve gövde ataksisi olan MS hastalarının ve sağlıklı bireylerin statik ve dinamik plantar basınç dağılımları yönünden istatiksel olarak anlamlı farklılıklar görüldü (p<0.05). Statik plantar basınç dağılımı incelendiği zaman ekstremite ataksili grubun arka ayak lateralindeki basınç, gövde ataksili gruba ve kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05). Gövde ve ekstremite ataksili grubun dinamik plantar basıncı, sağlıklı bireylere göre ön ayak orta ve lateralinde düşük, orta ve arka ayağın orta ve lateral bölgesinde sağlıklı gruba göre yüksek bulundu (p<0.05). Stabilometrik değerlendirmede ise gövde ataksili bireylerin gözler açık ve gözler kapalı salınım uzunluğu, ekstremite ataksili bireylere göre fazla bulundu. Alt ekstremite ataksisinin yürüyüşü ve taban basıncını, gövde ataksisine göre daha fazla etkilediği bulundu. Gövde ataksisinin ise alt ekstremite ataksisine göre dengeyi daha fazla etkilediği gösterildi. Ms'li bireyde baskın olan ataksi türünü belirlemenin, yürüyüş, plantar taban basıncı ve denge aktivitelerinin arttırılmasına yönelik tedavi yaklaşımlarında göz önünde bulundurulmasının önemi vurgulandı.

Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, ekstremite ataksisi, plantar basınç, yürüyüş

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of lower extremity and trunk ataxia on walking, plantar pressure and balance in ataxic Multiple Sclerosis (MS) patients and determine their differences with truncal ataxia. 60 MS patients who could walk independently between 3 and 5 in the EDSS (Expanded Disability Status Scale) score were included in the study. In patients, it was decided by EDSS which of the trunk and extremity ataxia was predominant. According to EDSS, 36 subjects with predominant trunk ataxia and 24 patients with extremity ataxia (limb ataxia) were included. 32 healthy subjects were included in the control group. Functional Reach Test (FUT), International Cooperative Rating Scale (ICARS), Dynamic Gait Index (DGI), Pedobarography (PBG) and Stabilometer were used to evaluate balance and gait. Pedobarography (PBG) and stabilometer were applied to the subjects in the control group. Spatiotemporal parameters of MS patients with ekstremty ataxia and trunk ataxia and healthy individuals showed statistically significant differences (p <0.05). Patients with lower extremity ataxia had lower velocity and cadence than the group with ataxia (p <0.05). Foot angle and step length were lower than the control group and no significant difference was found between the groups. There was no significant difference between the groups when the duration time of stance was examined (p> 0.05). Statistically significant differences were observed in the static and dynamic plantar pressure distribution of MS patients with ekstremty ataxia and trunk ataxia (p <0.05). When the static plantar pressure distribution was examined, the pressure in the lateral of back foot of the extremity ataxia group was significantly higher than the trunk ataxia and the control group (p <0.05). Dynamic plantar pressure was found to be lower in the forefoot and middle foot lateral to healthy individuals. Dynamic plantar pressure was found to be lower in the middle and lateral hind of foot compared to healthy individuals (p <0.05). Stabilometric evaluation of the trunk ataxia individuals eyes open and eyes closed swing length, was found to be higher than the extremity ataxia. Lower extremity ataxia was found to be more effective than the body ataxia. Trunk ataxia was shown to affect the balance more than the lower extremity ataxia.The importance of determining the type of ataxia that predominates in the person with MS, taking into account the treatment approaches to increase the plantar pressure and balance activities was emphasized.

Key Words : Multiple sclerosis, extremity ataxia, plantar pressure, gait