İttihat ve Terakki mensubu şahıslara yazılan şiirler
Poems written for the members of Committee of Union and Progress
Yazar: SELİN NUR AKYAR
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Enver Paşa = Enver Pasha ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Talat Paşa = Talat Paşa ; Türk şiiri = Turkish poem ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society ; Şiir = Poem

Özet:
Siyaset ve edebiyat, tarihin her döneminde birbirinden etkilenmiştir. Siyasi şahıslar, geçmişten günümüze sosyal, siyasi, ekonomik ve bireysel şartlar çerçevesinde şiire konu olmuştur. Klasik edebiyatta kasidelere konu olan siyasî şahıslar, Tanzimat sonrası Romantizm akımının etkisiyle daha geniş bir yelpazede ele alınmıştır. Çalışmamızın konusunu, Türk siyasetinin en çalkantılı dönemlerinden birinde yer alan İttihat ve Terakki mensubu şahıslara yazılan şiirler teşkil etmektedir. Çalışmamızın amacı, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihat ve Terakki mensubu şahıslara yazılan şiirleri belirlemek, bu şiirlerden bir İttihat ve Terakki yanlısı, bir İttihat ve Terakki muhalifi, bir de tarafsız şairin yer alacağı bir örneklem grubu oluşturmak ve örneklem grubundaki şiirleri tahlil etmektir. Örneklem grubunda: Fâik Âli Ozansoy'un "İttihat ve Terakki Cemiyeti Muhteremesi'ne" şiiri, Ziyâ Gökalp'in "Enver Paşa" ve "Talat Paşa" şiirleri ve Fâzıl Ahmet Aykaç'ın "Enver Paşa'ya" ve "Talat Bey'e" adlı şiirleri yer almaktadır. İttihat ve Terakki, II. Meşrutiyet'in ilanı sonrası Türk siyasetinde aktif rol alan; Osmanlı Devleti'nin son yıllarına, Meşrutiyet'e ve I. Dünya Savaşı'na tanıklık eden partidir. II. Meşrutiyet'i ilan ettirdikleri düşüncesi, İttihatçıların popülaritesini arttırmış; saygı duyulan, güvenilen ve övgülere mazhar olan bir parti hâlini almışlardır. Bunun neticesinde II. Meşrutiyet'in ilanı sonrası kaleme alınan şiirlerde İttihat ve Terakki mensuplarına da yer verilmiş, sanatçıların siyasi kimlikleri, şiire konu olan şahısla ilişkileri ve dönemin önemli olayları çerçevesinde bu şahıslar şiirleştirilmiştir. Enver Paşa ve Talat Paşa etrafında kümelenen şiirlerden, İttihat ve Terakki lehinde yazılan şiirler ağırlıkta olup aleyhlerinde yazılan şiirler daha azdır.

Abstract:
Literature and politics have always influenced each other throughout history. Political persons have become the subject of poems in terms of social, political, economic, and individual circumstances from past until now. Political persons who were subjects in classical literature eulogies, were coming up in a more detailed manner with Romanticism after the Tanzimat. The subject of our study is the poems written for the members of "Committee of Union and Progress" and the times where these poems took place was the Turkish politics' most turbulent times. The goal of our study is to identify the poems written for the members of "Committee of Union and Progress" after the proclamation of Second Constitutional Era and to create sample groups out of these poems consisting of; One against, one for and one objectively written for "Committee of Union and Progress". And to analyze these sample groups. The sample group includes, Fâik Âli Ozansoy's "İttihat ve Terakki Cemiyeti Muhteremesi'ne" poem, Ziyâ Gökalp's "Enver Paşa" and "Talât Paşa" poems and Fâzıl Ahmet Aykaç's "Enver Paşa'ya" ve "Talat Bey'e" poems. " Committee of Union and Progress" is a party which takes active role in Turkish Politics after the proclamation of Second Constitutional Era; the party that has witnessed the Constitutional Era, the final years of the Ottoman Empire, and the first World War. The view of "Committee of Union and Progress" forcing the proclamation of the Second Constitutional Era increased the popularity of the party; they have become a party that was respected, trusted, and praised. Consequently, members of the "Committee of Union and Progress" started to get included in the poems written after the proclamation of Second Constitutional Era, and they were poetized within the framework of artists' political identities, their relations with the person that is the subject of the poems and by the most important events of the period. Among the poems grouped around Enver Pasha and Talat Pasha, the poems written in favor of the "Committee of Union and Progress" cover a big part, while the poems written against them cover considerably less