Doğrusala yakın idealtalep sisteminin (LA/AIDS) bir uygulaması: Erzurum ili verileri
An application of linear aproximation of almost ideal demand system using data of Erzurum province
Yazar: MUSTAFA BAYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİ YAVUZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Talep analizi = Demand analysis ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy

Özet:
Erzurum ili merkezinde gıda ürünleri tüketiminde tüketici davranış biçimlerini belirlemek için talep analizleri yapılmıştır. Daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak, araştırmada güncel veriler ve değişik bir model kullanılmıştır. Bu çalışmada tahmin edilen ve tüketici davranışlarını temsil eden farklı elastikiyetler, gıda politikalarıyla ilgili analizlerde temel veriler olarak kullanılabilir. Araştırmanın materyalini, Temmuz- 1995 ve Nisan- 1997 dönemini kapsayan iki yıllık süre içerisinde her üç ayda bir toplam sekiz dönem için 30 aile ile yapılan gıda tüketimi anketlerinden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Toplam 240 ankete ait verilerin tümü yüksek ve düşük gelirli ailelere ayrılarak, seçilen bazı gıda grupları için (hububat, sebze, meyve, et, süt) LA/AIDS modeli kullanılarak talep tahminleri yapılmıştır. Modellerin tahmin edilmesinde Shazam 8.0 Ekonometrik Bilgisayar Programı kullanılmıştır. Anket sonuçlarına göre, gıda harcamalarının gelire oranı tüm aileler için % 38.40 olurken, bu oran düşük gelirli ailelerde % 50.20'ye yükselmektedir. Gıda harcamaları içinde en yüksek payı hububat alırken, meyveye yapılan harcamalar en düşük seviyede kalmıştır. Modelden elde edilen katsayılar, modelin teorisinde belirtildiği üzere tüm toplama (adding-up) şartlarını sağlamıştır. Hesap edilen harcama elastikiyetlerinin işaretleri ekonomik teoriye uygun olarak pozitif bulunurken, tüm gıda gruplarına ait fiyat elastikiyetlerinin işaretleri yine ekonomik teoriye uygun olarak negatif olduğu tespit edilmiştir. Diğer çalışmalarda olduğu ve beklendiği üzere Marshalian fiyat elastikiyetlerinin Hicksian fiyat elastikiyetlerinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çapraz elastikiyetlerin, bazı istisnalar dışında genel olarak tüm, yüksek ve düşük gelirli aileler için çok düşük olduğu görülmüştür. Hububat fiyatlarındaki değişmeler tüm gıda gruplarının tüketim miktarını etkilemektedir. Bunun da hububatın gıda harcamaları içinde en yüksek paya sahip olmasından kaynaklandığı söylenebilir.

Abstract:
A demand analysis was done to determine consumers' behavior for food in Erzurum Province. This study differs from previous studies by use of current data and a different model. Various elasticities representing consumer behavior computed in this study might be used in the analysis of food policies. The data used in this study were collected from 30 families once in three months during a two year period by surveying. Data from total of 240 families were divided into high and low income family groups. Demand analysis was done using Linear approximation of Almost Ideal Demand System (LA/ AIDS) for five groups of food (cereal, vegetable, fruit, meat and milk and milk products). In the estimation of the model, Shazam 8.0 Econometric Program was used. According to the survey results, the ratio of food expenditure to income was %38.40 and %50.20 for whole and low income families respectively. The highest share of food expenditure was found to belong to cereal while fruit expenditure had the lowest share. Estimated coefficients satisfy all adding-up conditions. All the expenditure and own-price elasticities comply with economic theory in sign. Marshalian price elasticities were found to be higher than Hicksian price elasticities in general as expected. Cross-price elasticities in most cases were found to be low. Changes in cereal prices affected other food consumption quantities. It may be because of high cereal expenditure share in food expenditures.