Diyabetli hastalarda nöropatik ağrıya yönelik uygulanan refleksoloji masajının ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Sistematik bir derleme ve meta analiz
The effect of reflexology massage for neuropathic pain in patients with diabetes on pain and quality of life: A systematic review and metaanalysis
Yazar: KÜBRA TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. BERNA DİNCER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu sistematik derleme ve meta-analiz araştırması, diyabetli hastalarda nöropatik
ağrıya yönelik uygulanan refleksoloji masajının ağrı ve yaşam kalitesi üzerindeki
etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Kapsamlı literatür taraması 1 Kasım
2023- 1 Nisan 2024 tarihleri arasında Pubmed, Medline, Scopus, Science direct, Web
of science, Cochrane Central Register of Controlled Trials, Dergipark ve YÖK TEZ
veri tabanlarında yapılmıştır. Yıl aralığı belirtilmeksizin yapılmış olan tüm çalışmalar
incelenmiştir. Bu meta-analize 8 RKÇ (Randomize kontrollü çalışma) dahil edilmiştir.
Araştırmaların toplam örneklem hacmi 590 (Deney grubu: 296; Kontrol Grubu; 294)'
dür. Çalışmaların yanlılık riski, "Revize Edilmiş Cochrane Randomize Çalışmalar İçin
Yanlılık Riski Aracı" (Revised Cochrane risk-of-bias tool for randomized trials) (ROB
2) (202) kullanılmıştır. Bu çalışmanın meta analizlerinde Rewiev Manager 5.4.1
programı kullanılmıştır. Bu meta analizde uygulanan basamaklar PRISMA 2020
kontrol listesine göre raporlanmıştır. Bulgularda toplam ağrı düzeyindeki azalmanın
1.64 puan ve istatistiksel açıdan anlam ifade ettiği görüldü. (MD:-1.64; %95:[-1.81,-
1.47]; Z=18.79; p <0.00001).Hastaların yaşam kalitesi ölçeğinde ise 14.31 puan
azalma olduğu ve bu azalma durumunun istatistiksel açıdan anlamlı aynı zamanda
deney grubunun lehine olduğunu göstermiştir(MD:-14.31; %95:[-18.75, -9.87];
Z=6.32; p<0.0001). Çalışmanın birleştirilmiş sonuçları doğrultusunda diyabetli
hastalarda nöropatik ağrıya yönelik uygulanan refleksoloji masajının ağrıyı azalttığını,
yaşam kalitesini arttırdığı saptanmıştır. Refleksoloji masajının nöropatik ağrısı olan
diyabetli hastalarda sağlık profesyonelleri tarafından aktif olarak kullanımının
sağlanması oldukça önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, Nöropati, Refleksoloji Masajı, Ağrı, Yaşam Kalitesi, Meta-analiz

Abstract:
This systematic review and meta-analysis study was conducted to determine the effects
of reflexology massage for neuropathic pain on pain and quality of life in patients with
diabetes. A comprehensive literature search was conducted between November 1, 2023
and April 1, 2024 in Pubmed, Medline, Scopus, Science direct, Web of science,
Cochrane Central Register of Controlled Trials, Dergipark and YÖK TEZ databases.
All studies were analyzed without specifying the year range. Eight RCTs (randomized
controlled trials) were included in this meta-analysis. The total sample size of the
studies was 590 (Experimental group: 296; Control Group; 294). The risk of bias of
the studies was assessed using the "Revised Cochrane risk-of-bias tool for randomized
trials" (ROB 2) (202). Rewiev Manager 5.4.1 program was used in the meta-analysis
of this study. The steps applied in this meta-analysis were reported according to the
PRISMA 2020 checklist. The findings showed that the reduction in the total pain level
was 1.64 points and statistically significant (MD:-1.64; 95%:[-1.81, -1.47]; Z=18.79;
p<0.00001).In the quality of life scale of the patients, there was a decrease of 14.31
points and this decrease was statistically significant and in favor of the experimental
group (MD:-14.31; 95%:[-18.75, -9.87]; Z=6.32; p<0.0001). In line with the combined
results of the study, it was determined that reflexology massage applied for neuropathic
pain in patients with diabetes reduced pain and improved quality of life. It is very
important to ensure that reflexology massage is actively used by health professionals
in patients with diabetes with neuropathic pain.
Keywords: Diabetes, Neuropathy, Reflexology Massage, Pain, Quality of Life, Meta-analysis