Matematik eğitiminde teknoloji destekli problem temelli bir öğretim ortamına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Examination of teacher's opinions on a technology supported problem based teaching environment in mathematics education
Yazar: İLKSEN SEVİL ULUÇAY
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Dinamik matematik öğrenme nesnesi = Dynamic mathematics learning object ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Yenilikçi matematik etkinlikleri = Innovative mathematics Learning activities ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies

Özet:
Bu çalışmanın amacı, matematik öğretmeni adayları için hazırlanan dinamik web teknolojileri ile desteklenen problem temelli işbirliğine dayalı öğretim ortamının geliştirilmesi ve bu ortama göre hazırlanmış dersi lisans eğitimlerinde almış öğretmenlerin, öğretmenlik süreçlerindeki deneyimlerine dayanarak bu ders hakkındaki görüşlerinin tespitidir. Dinamik web teknolojileri ile desteklenen problem temelli işbirliğine dayalı öğretim ortamına ait özelliklerin, detaylı ve uzunlamasına incelendiği bu çalışmada, karma yöntem türlerinden boylamsal durum incelemesi deseni kullanılmıştır. Araştırmanın, birinci bölümü 2014-2015 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, eğitim fakültesi, ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde "Bilgi ve İletişim Teknolojileri" dersinde yürütülmüştür. Araştırmanın ikinci bölümü ise 2023 yılında Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersini alan öğretmenler ile gerçekleştirilmiştir. Bu ders kapsamında; problem çözmenin matematik dersindeki yeri, iyi yapılandırılmış ve iyi yapılandırılmamış problem türleri ve arasındaki ilişkinin fark edilmesi, farklı problem çözme süreçlerinin ve farklı problem çözme tekniklerinin öğrenilerek uygulanması, dinamik web teknolojilerinin, matematik dersi problem çözümünde nasıl kullanılabileceğinin örneklendirilmesi ve işbirliğine dayalı öğrenme ortamları üzerinde durulmuştur. Ders içinde verilen iyi yapılandırılmamış bir problemin dinamik web teknolojileri destekli işbirliğine dayalı problem çözme yöntemi ile çözülmesi amaçlanmıştır. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dersinde öğrenciler dörderli gruplara ayrılmıştır. Ayrılan gruplara her iki gruba aynı problem düşecek şekilde beş farklı iyi yapılandırılmamış problem verilmiştir. Bu araştırma, 39 matematik öğretmenliği ikinci sınıf öğrencisini, önce 14 hafta boyunca; 8 yıl sonra ise öğretmen olmuş 14'ünü inceleyen boylamsal bir nitel durum araştırmasıdır. Veri toplama metotları; odak grup görüşmesi, yarı yapılandırılmış görüşme ve yazılı dokümanlardan oluşmuştur. Öğretmen adaylarının problem çözme sürecinde yazdıkları yansıma raporları yazılı dokümanları oluşturmaktadır. Öğretmen adayları ile yarı yapılandırılmış odak grup görüşmesi yapılmıştır. Öğretmen adaylarının problem çözümleri (ürün) değil problem çözme süreci incelenmiştir. On dört haftalık ders sürecinde planlanan araştırmada öğretmen adaylarından, üçüncü, beşinci, yedinci ve onuncu haftalarda uygulama sürecinde yapılanlar ile ilgili bireysel görüşleri alınmıştır. On üçüncü haftada öğretmen adaylarına, uygulama süreci ile ilgili görüşlerini paylaştıkları yapılandırılmış sorular yazılı olarak sorulmuştur. On dördüncü haftada aynı soruları içeren yarı yapılandırılmış odak grup görüşmesi yapılmıştır. Öğretmen adaylarından toplanan yansıma raporları ve hem yazılı hem de odak grup görüşmesi olarak toplanan veriler üzerinden içerik analizi yapılmıştır. 2023 yılında, bu öğretmen adaylarından on dört tanesi ile öğretmen adayıyken aldıkları dinamik web teknolojileri ile desteklenen problem temelli, işbirliğine dayalı öğretim ortamından profesyonel öğretmenlik yaşamlarında nasıl kullandıkları ile ilgili görüşleri, yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler ile alınmıştır. Araştırma sonuçları öğretmen adaylarının görüşleri, öğretmenlerin görüşleri ve öğretmen adaylarının görüşleri ile öğretmenlerin görüşlerinin karşılaştırılması olarak üç gruba ayrılmıştır. Katılımcılar, öğretmenken; dinamik web yazılımları, mesajlaşma ve video konferans programları, sosyal öğrenme platformları, web tabanlı depolama ve senkronizasyon hizmetleri ve sunum hazırlama programlarını, öğretmen adayı iken düşündüklerinden daha fazla, dinamik matematik yazılımlarını ve video düzenleme programlarını ise öğretmen iken düşündüklerinden daha az kullanmışlardır. Tablolama ve hesaplama programını öğretmen adaylarının öğretmenken kullanmayı planlamasına rağmen öğretmenken hiç kullanmadığı görülmüştür. Öğrenme ağlarını öğrenci takibi ya da ödev vermek için kullanmayı, öğretmen adayı iken dile getirmeyen katılımcılar, öğretmenken bu madde ile beraber teknoloji destekli oyunları da kullanmışlardır. Öğretmen adaylarının çoğu problem çözme basamaklarını öğrendiğini belirtirken, öğretmenken problem çözme basamaklarının kullananların oranı azalmıştır. Öğretmen adayıyken katılımcılar, aldıkları ders sürecinde teknolojik yeterliliklerinin geliştiğini, kendilerini mesleklerine daha hazır hissettiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler, aldıkları ders sonunda, teknolojik açıdan güçlendiklerini, teknolojik ve mesleki alanda kendilerini diğer meslektaşlarından yetkin gördüklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler, dersin kendilerine özgüven kazandırdığını, bu durumunda farklı mesleki eğitimlere katılarak teknolojide kendini geliştirme isteği doğurduğunu, kendilerini daha çok geliştirmek için yüksek lisans yapmalarına destek olduğunu, proje çalışmalarına katılmaya cesaret verdiğini belirtmişlerdir. Öğretmen adayıyken işbirliğine dayalı öğrenme deneyiminin verdiği tecrübeyi önemseyenlerin oranı, öğretmenken yükselmiştir. Eğitim fakülteleri derslerinde buna benzer öğrenme ortamlarının tasarlanması, eğitim sürecine katkı sağlamasını ve zenginleşmesini sağlayabilir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a problem-based collaborative teaching environment supported by dynamic web technologies prepared for mathematics preservice teachers and to determine the opinions of teachers who have taken the course prepared for this environment in their undergraduate education about this course, based on their experiences in the teaching process. In this study, in which the features of the problem-based collaborative teaching environment supported by dynamic web technologies were examined in detail and longitudinally, a longitudinal case study design, one of the mixed method types, was used. The first part of the research was conducted in the "Information and Communication Technologies" course in the Faculty of Education, Primary School Mathematics Teaching Department, in the spring semester of the 2014-2015 academic year. The second part of the research was conducted with teachers taking the Information and Communication Technologies course in 2023. Within the scope of this course; the focus was on the place of problem-solving in mathematics lessons, recognizing well-structured and ill-structured problem types and the relationship between them, learning and applying different problem-solving processes and different problem-solving techniques, exemplifying how dynamic web technologies can be used in mathematics lesson problem-solving, and collaborative learning environments. It is aimed to solve an ill-structured problem given in the course with a collaborative problem-solving method supported by dynamic web technologies. In the Information and Communication Technologies Course, students are divided into groups of four. The separated groups were given five different poorly structured problems, with the same problem for both groups. This research involved 39 sophomore mathematics teaching students, first for 14 weeks; It is a longitudinal qualitative case study examining 14 of them who became teachers 8 years later. Data collection methods; it consisted of focus group interviews, semi-structured interviews, and written documents. The reflection reports written by preservice teachers during the problem-solving process constitute written documents. A semi-structured focus group interview was held with teacher candidates. The problem-solving process of the preservice teacher, not their problem solutions (product), was examined. In the research planned during the fourteen-week course period, individual opinions of the prospective teachers were taken about what was done during the implementation process in the third, fifth, seventh, and tenth weeks. In the thirteenth week, pre-service teachers were asked structured questions in writing to share their opinions about the implementation process. A semi-structured focus group interview containing the same questions was held in the fourteenth week. Content analysis was conducted on the reflection reports collected from preservice teachers and the data collected both in writing and in focus group interviews. In 2023, fourteen of these preservice teachers were interviewed through semi-structured individual interviews about how they used the problem-based, collaborative teaching environment supported by dynamic web technologies, which they received while they were preservice teachers, in their professional teaching lives. The research results were divided into three groups: the opinions of the preservice teachers, the opinions of the teachers, and the comparison of the opinions of the teacher candidates and the opinions of the teachers. While the participants were teachers; they used dynamic web software, messaging and video conferencing programs, social learning platforms, web-based storage and synchronization services, and presentation preparation programs more than they thought when they were teacher candidates, and they used dynamic mathematics software and video editing programs less than they thought when they were teachers. It was observed that although preservice teachers planned to use the tabulation and calculation program while they were teachers, they never used it while they were teachers. The participants, who did not mention using learning networks to monitor students or assign homework when they were preservice teachers, also used technology-supported games along with this item when they were teachers. While most preservice teachers stated that they learned problem-solving steps, the proportion of those who used problem-solving steps while they were teachers has decreased. While they were preservice teachers, the participants stated that their technological proficiency improved during the course they took and that they felt more prepared for their profession. Teachers stated that at the end of the course they took, they became technologically stronger and that they considered themselves more competent than their other colleagues in technological and professional fields. Teachers stated that the course gave them self-confidence, made them want to improve themselves in technology by participating in different vocational trainings, supported them in pursuing a master's degree to improve themselves further, and encouraged them to participate in project work. The rate of those who attach importance to the experience of collaborative learning when they were teacher candidates increased when they became teachers. Designing similar learning environments in education faculties courses can contribute to and enrich the educational process.