Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi'ndeki anadolu sığla ormanlarında halkalama metoduyla bazı yarasaların yıllık aktivite özelliklerinin karşılaştırılmalı izlenmesi
Comparative monitoring of the annual activity characteristics of some bats by ringing method in the anatolian sweetgum forests in Koycegiz-Dalyan Specially Protected Area
Yazar: BERİL KURBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAN ÜRKER
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yaban Hayatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma ile Türkiye'de ilk kez yarasalar üzerinde uygulanan halkalama metodu ile ormanları beslenme, barınma ve üreme habitatları olarak kullanan yarasaların yıllık aktivite özelliklerindeki değişimlerin anlaşılmasına ve uzun vadeli izlenmesine katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Köyceğiz-Dalyan ÖÇKB içerisinde 30 hektar ile 250 hektar arasında değişen yüzölçümüne sahip ve toplamda 47 adet yarasa kutusunun yer aldığı 10 farklı Anadolu Sığla Ormanı parçası çalışma alanı olarak seçilmiştir. Kasım 2022- Mayıs 2023 izleme dönemi boyunca aylık periyotlarla yapılan arazi çalışmalarında 27 adet Pipistrellus pipistrellus, 8 adet Pipistrellus kuhlii, 3 adet Pipistrellus nathusii ve 1 adet Pipistrellus pygmaeus olmak üzere toplam 39 adet yarasa halkalanmıştır. Çalışma kapsamında aynı anda 2 adet yarasa kutusunda 5 adet birey, 2 adet yarasa kutusunda 4 adet birey, 2 adet yarasa kutusunda 3 adet birey ve 4 adet yarasa kutusunda da 2 adet birey gözlemlenmiştir. Diğer gözlem yapılan kutularda 1 adet birey tespit edilmiştir. Çalışma alanında yer alan 10 farklı bölüm habitat özelliklerine göre kategorize edilmiş ve halkalanan 15 adet birey parçalanmış büyük orman parçasında, 10 adet birey parçalanmış küçük orman parçasında, 14 adet birey parçalanmamış büyük orman parçasında tespit edilirken, parçalanmamış küçük orman habitatında birey halkalanamamıştır. Bu veriler ışığında tez çalışması kapsamında halkalanan bireylerin tercih ettikleri yarasa kutuları ile habitat parçalanması arasında bir ilişki olup olmadığı ortaya konmak istenmiştir. Bu nedenle varlık-yokluk hipotezi kullanılarak yapılan istatistiki analiz çalışmasında çalışma kapsamında habitat parçalanması ile halkalanan yarasa bireylerinin kutu seçimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study aims to contribute to the understanding and long-term monitoring of changes in the annual activity characteristics of bats that use forests as feeding, sheltering and breeding habitats with the ringing method applied on bats for the first time in Turkey. Within the Köyceğiz-Dalyan Specially Protected Area, 10 different Anatolian Sweetgum Forest fragments with a surface area ranging from 30 hectares to 250 hectares and a total of 47 bat boxes were selected as the study area. A total of 39 bats, including 27 Pipistrellus pipistrellus, 8 Pipistrellus kuhlii, 3 Pipistrellus nathusii and 1 Pipistrellus pygmaeus, were ringed during the field studies conducted monthly during the monitoring period between November 2022 and May 2023. Within the scope of the study, 5 individuals were observed in 2 bat boxes, 4 individuals in 2 bat boxes, 3 individuals in 2 bat boxes and 2 individuals in 4 bat boxes at the same time. In the other boxes, 1 individual was observed. The 10 different sections in the study area were categorized according to habitat characteristics and 15 individuals were ringed in the fragmented large forest fragment, 10 individuals were found in the fragmented small forest parts, 14 individuals were found in the unfragmented large forest parts, while no individuals were ringed in the unfragmented small forest habitats. In the light of these data, it was aimed to reveal whether there is a relationship between habitat fragmentation and the bat boxes preferred by the individuals ringed within the scope of the thesis. For this reason, the statistical analysis using the presence-absence hypothesis revealed that there was no significant relationship between habitat fragmentation and bat individuals' choice of boxes.