Aromaterapi uygulamasının çocuk hastalarda dental kaygı üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of aromatherapy on dental anxiety in child patients
Yazar: BÜŞRA MUTLU
Danışman: PROF. DR. AYSUN AVŞAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu klinik çalışmanın amacı diş çekimi sırasında çocuklarda gözlenen dental kaygıya aromatik esansiyel yağlarının etkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran 7-10 yaş aralığında, alt süt molar dişlerinden en az birinde çekim endikasyonu bulunan 220 çocuk dahil edildi. Çocuklar 4 gruba ayrıldı ve farklı aromatik yağlar diş çekiminden önce koklatıldı. Diş çekimi işlem basamakları sırasında çocukların anksiyeteleri nabız ve saturasyonlarının ölçümüyle objektif olarak, Face İmage Skala kullanılmasıyla subjektif olarak değerlendirildi. Ağrı hislerinin değerlendirilmesinde Wong Baker Pain Skala kullanıldı.Verilerin istatistiksel analizinde Ki-Kare test ve tek yönlü varyans analizi uygulandı. Ortalamaların karşılaştırılmasında Duncan çoklu karşılaştırma testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen çocukların cinsiyet ve yaş dağılımları birlikte incelendiğinde gruplar arasında ve grup içinde istatiksel olarak önemli bir farklılık bulunmadı, homojen bir dağılım olduğu saptandı (p>0,05). Diş çekimi basamaklarında çocukların anksiyetesinin en fazla anestezi işlemi sırasında arttığı gözlendi (p<0,05). Lavanta ve portakal yağının  dental anksiyeteyi yönetmede gül yağına göre etkili olduğu tespit edildi. Lavanta yağı portakal yağına göre daha etkin bulundu (p<0,05). 
Sonuç: Aromaterapik uçucu yağların çocuklarda dental anksiyeteyi ve ağrı hissini azalttığı saptanmıştır. Dental işlemler sırasında oluşan anskiyeteyi yönetmek amacıyla uçucu yağların kullanımı önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Aromaterapi; Esansiyel yağlar; Dental anksiyete; Çocuk diş hekimliği

Abstract:
Aim: The aim of this clinical study was to evaluate the effect of aromatic essential oils on dental anxiety during tooth extraction in children.
Material and Method: In this study, there were 220 children aged 7-10 years, who applied to Ondokuz Mayıs University Faculty of Dentistry, with an indication for extraction of at least one of their lower primary molars. Children were divided into 4 groups and different aromatic oils were smelled before tooth extraction. Dental anxiety was evaluated objectively by measuring their pulse and saturation during the tooth extraction procedure, and subjectively using the Face Image Scale. Wong Baker Pain Scale was used in the evaluation of pain sensations.Chi-square test and one-way analysis of variance were applied in the statistical analysis of the data. Duncan's multiple comparison test was used to compare the means.
Results: There was no statistically significant difference between and within the groups in the gender and age distribution of the children included in the study (p>0,05). It was observed that the anxiety of children during tooth extraction increased most during the anesthesia procedure. (p<0,05). It was determined that lavender and orange oil were more effective than rose oil in managing dental anxiety. Lavender oil was found to be more effective than orange oil (p<0,05).
Conclusion: Aromatherapeutic essential oils have been found to reduce dental anxiety and pain sensation in children. The use of essential oils may be recommended to manage anxiety during dental procedures.

Keywords: Aromatherapy; Essential oils; Dental anxiety; Pediatric dentistry