Türk sinemasında kara film: Türsel bir inceleme
Film noir in Turkish cinema: Genre research
Yazar: SELDA BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN DOĞAN TOPÇU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Kara film = Film noir ; Sinema = Cinema ; Tür = Type ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Tür kavramı resim sanatında ortaya çıkmış ve zamanla diğer sanat dallarında kullanılmaya başlanmıştır. Bir sanat dalı olarak sinemada tür kavramı Amerika'da çekilen ilk Hollywood filmleriyle birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Bu nedenle "Hollywood Stüdyo Sistemi" olarak adlandırılan yapılanmanın tarihsel süreçte gelişmiş olan birçok türün temel kaynağını oluşturduğu söylenebilmektedir. Hollywood'un kaynaklık ettiği film türleri, başta film endüstrisi olmak üzere toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik süreçlerle şekillenir. Hollywood'un ürettiği, Amerikan toplumunun etkilendiği süreçlerle şekillenen kara film (film noir) ise bunlardan biridir. Bu çalışma tür kavramının oluşumuna, özelliklerine odaklanır. Çözümlemeye konu olan tür ise kara film ve kara filmin uylaşımlarını kullanan Türk sinemasına ait filmlerdir. 
Kara film doğduğu toplum içerisinde şekillenmiş ve Amerikan sinema endüstrisinin gelişmiş yayılım ağı sayesinde ülke dışına da yayılmış ve ülke dışında da taraftar bulmuştur. Kara filme yönelik bu ilgide "anlatı, karakterler ve ikonografik" uylaşımlar etkili olmuştur. Çalışmada bu yapıyı belirlemek için Nilgün Abisel ve Gülseren Güçhan'ın kullandığı tür filmlerini çözümleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca tür filmi incelemesi çerçevesinde Amerikan kara filmlerinin anlatı, karakterler ve ikonografik özellikleri doğrultusunda Türk sinemasında kara film açıklanmaya çalışılmıştır. Türk sinemasında kara film özelliği gösteren filmlerin Amerikan kara filmlerinden ilham aldığı ancak toplumsal süreçlere göre melodramla birleşerek var olduğu belirlenmiştir. Yapılan analizler ve kuramsal çalışmalar ışığında kara filmin görüldüğü ilk yıllarda çok yoğun olarak Türk sinemasında görülmediği, son döneme doğru farklı bir anlatım diliyle daha fazla bu tür yapımlara rastlandığı tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Tür Kavramı, Kara Film, Türk Sineması, Türk Sinemasında Kara Film

Abstract:
The Concept of genre appeared in painting art and over the time it was started to be used in other arts. Cinema which is one of the branches of art used the concept of genre in the early Hollywood movies that were produced in America. For this reason, the formation which is called as ''Hollywood Studio System'' is the main source of many genres that were enhanced in historical process.The genres that Hollywood was the source of are shaped mainly by film industry and social, political, cultural, economic processes. Film noir that was produced by Hollywood is one of them and it was shaped by the processes that American society is affected. The study focuses on the occurrence and the characteristics of genre. The subject to analysis is film noir and the movies belong to Turkish cinema that uses the consensuses of film noir.Film noir shaped in its birthplace society, with the help of the advanced distribution network of American movie industry, it spread outside of the country and found supporters there. The narrative style of genre, characters and iconographic consensuses has been effective on this interest to film noir. In order to examine this formation, movie analysis procedures were used that were used by Nilgün Abisel and Gülseren Güçhan. Additionally, within the framework of movie genre examination, American film noir narrative style, characters and iconographic features were considered in the efforts of explaining the Turkish cinema. The movies that has film noir characteristics in Turkish cinema has been inspired by American film noir however it came into being by the combination of melodrama based on its cultural environment. In the light of analysis and theoretical researches performed, it is observed that in the early years of noir movies not many productions was made in Turkish cinema however to the final stages, there are more productions that has different expressionism.



Key Words: The Concept of Genre, Noir Film, Turkish Cinema, Noir Film in Turkish Cinema