İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji dersi ünitelerinde kavramsal değişim yaklaşımının öğrenci başarısına etkisinin incelenmesi
Examining of the effectiveness of conceptual change approach on students? achievement at elementary school fifth-grade science and technology course themes
Yazar: ALPER MURAT ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL DİNDAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı, öğrencilerin ?Canlıların Dünyasını Gezelim, Tanıyalım? ve ?Işık ve Ses? ünitelerindeki konularda yer alan kavramları öğrenmeleri, fen bilimlerine yönelik tutumları ve motivasyonları üzerinde kavramsal değişim yaklaşımı içerisine giren kavramsal değişim metinlerinin ve kavram haritalarının etkisini incelemektir. Çalışma grubu olarak, Kırşehir İl merkezinde bulunan Zernişan Vakkas Yaşar İlköğretim okulunda bulunan iki tane beşinci sınıf şubesi seçilmiştir. Bu sınıflardan biri araştırmanın deney grubu (25 öğrenci) olarak, diğeri ise kontrol grubu (25 öğrenci) olarak belirlenmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak, her iki ünite için araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testleri ile Fen ve teknoloji dersi tutum ölçeği, Öğrencilerin fen öğrenimine yönelik motivasyonları ölçeği ve Kolb öğrenme stilleri envanteri kullanılmıştır. Bu araçlardan elde edilen veriler SPSS istatistik programıyla analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken, öncelikle deney ve kontrol grubu öğrencilerinin kavram başarılarının, tutumlarının ve motivasyonlarının yapılan öğretimden ne şekilde etkilendiği belirlenmiştir. Daha sonra, başarı, tutum ve motivasyonları ile öğretim şekli arasındaki ilişkinin, öğrenme stillerine göre nasıl bir değişim gösterdiği saptanmıştır.Araştırma verilerinin analiziyle ulaşılan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir;1. Deney ve kontrol gruplarına uygulanan öğretim sonunda, kavramsal değişim yaklaşımının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin sontest puanları, ilköğretim programına uygun öğretimin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin sontest puanlarından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır (t(48)kavram1= 2.933*, p < 0.05; t(48)kavram2= 3.437*, p< 0.05). Bu sonuç, kavram öğrenimi üzerinde kavramsal değişim yaklaşımının, ilköğretim programına uygun öğretime oranla daha başarılı sonuçlar verdiğini göstermektedir.2. Deney ve kontrol gruplarına uygulanan öğretim sonunda, kavramsal değişim yaklaşımının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin sontest tutum puanları ve motivasyon puanları ile kontrol grubu öğrencilerinin sontest puanları arasında anlamlı bir farklılık oluşmamıştır (t(48)tutum= 1.105, p > 0.05; t(48)motivasyon= 1.835 p>0.05). Bu sonuç, tutumlar ve öğrenci motivasyonu üzerinde kavramsal değişim yaklaşımının bir etkisinin olmadığını göstermektedir.3. Kavram öğrenimi üzerinde, kavramsal değişim yaklaşımı, son test puanlarına göre yerleştiren, değiştiren ve ayrıştıran öğrenme stillerine sahip öğrencilerin fen bilimlerine yönelik olumlu tutum geliştirmelerinde ve fen başarılarında bir artış sağlayamamış ama özümseyen öğrenme stillerine sahip öğrencilerin motivasyonlarının artmasına neden olmuştur.Araştırmanın genel sonucu olarak, kavramsal değişim metinleri ve kavram haritalarıyla birlikte verilen kavramsal değişim yaklaşımının, öğrencilerin kavram başarılarını artırdığı sonucunu ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research was to investigate the effects of conceptual change texts and concept maps on learning the concepts in contents of both two themes which include ?Let?s visit and learn creatures of the world? and ?Light and sound? and attitude, motivation of students toward science. The subjects of the research were chosen from fifth-grade students studying at two classrooms in an elementary school was located in Kırşehir city center, entitled Zernişan Vakkas Yaşar. One of the classrooms was the experimental group (25 students) and another one was control group (25 students).In the research, achievements tests, science and technology attitude inventory, science and technology motivation inventory, and Kolb learning styles inventory were used in two themes to collect the data from students. The data was analyzed by using SPSS packages program. Firstly, the effects of instruction on students? concept achievements, attitudes, and motivation in the experimental and control groups were assessed. Secondly, how the relations among achievement, attitude, and motivation changed in accordance with learning styles were investigated. The research findings were summarized as follows;1.At the end of the treatment process, there was significant difference between the experimental and control group students posttest achievement scores in favor of experimental group (t(48)concept1= 2.933*, p < 0.05; t(48)concept2= 3.437*, p< 0.05). This finding showed that conceptual change instruction was more effective on teaching concept than program based instruction (basal program).2.At the end of the treatment process, there was no any significant difference between the experimental and control group students posttest motivation and attitude scores in favor of experimental group (t(48)attitude= 1.105, p > 0.05; t(48)motivation= 1.835 p>0.05). This finding showed that conceptual change instruction had no any significant effect students? attitudes and motivation.3.While conceptual change instruction method had not any significant effect on the students having accomodator, diverger, and converger learning styles in concept learning according to science achievement and motivation scores, it increased motivation of the students having assimilator learning style.As overall result of the research, conceptual change instruction method increased the students? concept achievements.