Seyitömer linyiti ve Çatalağzı maden kömürünün koklaştırılmasında gözenek yapılarındaki değişimin adsorpsiyonla incelenmesi /
Yazar: MUAMMER CANEL
Danışman: PROF.DR. SÜREYYA AYBAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1978
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Ö8*î Seyltömar limiti to bu linyitin 300°C# 4OO0C.t 500°C to 600°C da koklaştırılmasmdan elde edilen koklar İl® î Çstalaf«ı mA« kömürü ve bundan 400°C# 600°C to 1200%. da elde edilen kokla» tiserinde geniş bir Bıçaklık ara-» İlgında, karbondioksit ve asotım adsorpslyonları incelen*» mistir» Yolumetrik adsorpsiyon ırgatında 195%» 273% * 298% v@ 323% da C02 f ??% ve 195% da 1£ adsorpsiyon- ları yapılmış ir® har bir örnek için belirli bir basınçta ağırlıkça ytteda adsorpslyon miktarları bulunmuştur* Sa- yitömer linyiti için koklaşma sıcaklığının artmasıyla adsorplanan madde miktarının da arttır! vs 500°C kokunda en büyük dekara ulaştığı gözlenmiştir» 500°C kokunda » Seyİtomer llnyitlndsklndan yaklaşık üç kat i'aala adsorp- aiyon olmaktadır. Kraking tepkimeleri nedeniyle 600°C kokunda adsorplanan miktarda bir azalma görülmektedir. Çatalapaı maden kömüründe da koklaşma sıcaklığının yük selmesiyle 400°C kokunda sdeorpsiyon maksimuma ulaşmakta» 600°C kokunda isa yina bir aaalma olmaktadır» Aynı sıcak lıkta» aynı bir adeorfılanan için Seyitömer linyiti Çatal- agsı madan kömüründen daha çok madde sâsorplamaktadır» Aâsorpaiyon laotarmlarlfia Bubinindin hacim dola».ku ramının uygulanması oldukça iyi sonuçlar vermiştir» Bubinin eğrilerinin elimlerinden adsorplayıeınıa gösenek açıklığı hakkında bilgi edinilmiş, kaymalarından isa mite» rogisenete sınır haelmlarl bulunmuştur» Ayrıca har bir ör nek İçin karaktarlstlk eğriler çisilarek». adsorplanan: mik tarla adsorpsîyon potansiyelinin değişimi gözlenmiştir. Buna gör© Seyit bma? linyitinde koklaşma sıcaklığının art ması yani göreneklerin daralmasına da neden olmaktadır* 500°C koku an dar gösenekler© sahiptir. Catalans* kokla* «ada da bemer durumlar görülmüştür. Düşük sıcaklıklar da yapılan deneylerde Dubinin esrilerinden görülen sapma ların nadenl» bu sıcaklıklarda termodinamik dengeye eri şilememiş olmasıdır»

Abstract:
the adsorption of carbon dioxide at 195%, 273°K» 298% f 323% by the Şeyi t amer lignite» ÇatalaT'Bi bituminous coal and by thai* carbonised, products has bean studied » Tha adsorption of the nitrogen at 77% and 195% by the same adsorb ant a has also bean investigated* It is postulated that for micro porous materials y to interpret an adsorption isotherm in terms of surface area is meaningless. Therefore the Dubinin theory was used in order to interpret the adsorption iso therms in terms of micropores limit volumes* The purpose of this study was to apply the Dubinin theory to coals and cokes in order to further our knowledge of the carbonization process. The equilibrium points at different temperatures fell satlsfac - torily on a single straight line of the Dubinin curves. The micropore volume» the gradient of the Dubinin plot and the change of the adsorption potential with the amount of adsorbed gas are discussed. As the temperature is increased to 500°Cf a progressive decrease in. D values of the Seyitbmar cokes being seen that is interpreted as a progressive narrowing of average pore diameter» Thm enhanced adsorption capacity of the cokes with increasing the carbo.ninati©n temperature up to §O0Q? has also bmn observed» â decrease of the adsorption capacity of 600°? Seyit om* coke was observed» It has been, see» that Seyltftao* lignite adsorps more, gas than Çatal-» affsa bituminous coal under the same conditions* fhe. observed deviations fro» the Dubinin curve» are due to the reversible pore, filling process in the transitional porosity.