Alzheımer hastaları için ATD-Konukseven santral işitsel işlemleme ölçeği geliştirilmesi: Bir geçerlik ve güvenilirlik çalışması
Development of the ATD-Konukseven central auditory scale for alzheimer patients: Validity and reliability study
Yazar: BUSE MEMİŞ
Danışman: PROF. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN SARP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Demans türleri arasında en yaygın görülen Alzheimer tipi demans, ilerleyici bilişsel bozukluk ve nöropsikiyatrik semptomlarla karakterize nörodejeneratif bir hastalıktır. Alzheimer hastalarında ilerleyen yaşla beraber santral işitsel sinir sistemindeki değişimler ve nörodejenerasyon nedeni ile santral işitsel işlemleme yetilerinde azalma görülebilir. Konukseven ve Aksakal (2021) tarafından geliştirilen Konukseven Santral İşitsel İşlemleme (KOSİİ) Ölçeği, yaşlılar için santral işitsel işlemleme bozukluğunu değerlendirmektedir. Bu çalışma, Alzheimer tipi demans tanısı almış hastalarda santral işitsel işlemleme fonksiyonunu ATD-KOSİİ ile değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda ATD-KOSİİ ölçekteki soru maddeleri içerik aynı kalmak suretiyle Alzheimer hasta yakınlarının değerlendirebileceği şekilde tekrar düzenlenerek, Alzheimer hastalarında kullanılmak üzere ATD-KOSİİ geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Çalışmaya 38 erkek, 37 kadın toplam 75 kişi katılmıştır. Katılımcılara değerlendirme öncesi cinsiyet, yaş, eğitim durumu, aile öyküsü, sigara kullanımı ve gelişimsel bozukluğu sorgulayan online bir anamnez formu uygulanmıştır. Anamnez formunun ardından katılımcılara Konukseven Santral İşitsel İşlemleme (ATD-KOSİİ) ölçeği uygulanmıştır. ATD-Konukseven Santral İşitsel İşlemleme Ölçeği'nin 24 madde için faktör yükü 0.60-0.74 aralığında orta-yüksek seviyede olduğu görülmüştür. Ölçekteki toplam 24 maddenin Cronbach's Alpha katsayısı 0,954 olarak elde edilmiştir. Alzheimer hastaları için ATD-KOSİİ Ölçeği'nin klinik uygulamalarda ve çalışmalarda kullanılabilecek santral işitsel işlemleme taraması için geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur. 
Anahtar kelimeler: Santral İşitsel İşlemleme, ATD-KOSİİ, Tarama Ölçeği, Alzheimer, Demans

Abstract:
Alzheimer's type dementia, which is the most common type of dementia, is a neurodegenerative disease characterized by progressive cognitive impairment and neuropsychiatric symptoms. With advancing age, Alzheimer's patients may experience a decrease in their central auditory processing abilities due to changes in the central auditory nervous system and neurodegeneration. The Konukseven Central Auditory Processing Scale, developed by Konukseven and Aksakal (2021), evaluates central auditory processing disorder for the elderly. This study aims to evaluate central auditory processing function with KOSII in patients diagnosed with Alzheimer's dementia. In this context, the question items in the KOSII scale were rearranged in a way that the relatives of Alzheimer's patients could evaluate them, while keeping the content the same, and a validity and reliability study of the KOSII was conducted to be used in Alzheimer's patients. A total of 75 people, 38 men and 37 women, participated in the study. An online anamnesis form questioning gender, age, educational status, family history, smoking and developmental disorder was administered to the participants before the evaluation. After the anamnesis form, the Konukseven Central Auditory Processing (ATD-KOSII) scale was applied to the participants. In the statistical analysis of the study, 'Independent Two Group T-test' methods, one of the parametric tests, were used. The factor load for 24 items of the ATD-KOSII was high-medium in the range of 0.60-0.74. The Cronbach's Alpha coefficient of a total of 24 items in the scale was 0.954. For Alzheimer's patients, the validity and reliability of the ATD-KOSII Scale for central auditory processing screening were found to be high.
Key Words: Central Auditory Processing, KOSII, Screening Scale, Alzheimer, Demantia