Kentsel açık alanda toplumsal sorunları ele alan sanat üretimi ve mekan ilişkisi
Relationship between art production and space which deals with social problems in urban open spaces
Yazar: MERT YENİDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR BARKUL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kamusal alan = Public space

Özet:
Batıda, kent merkezleri bir süredir merkezi ve yerel yönetimler, uygulayıcılar, medya ve akademisyenlerin dikkatini çekmiştir. Bu dikkatin büyük çoğunluğu, bu alanları ve şehirleri sık sık etkileyen – endüstriden uzaklaşma, işsizlik, savaş sonrası kötü planlamanın mirası olan kentsel yıkım ile bunları olası çözümlerine odaklanmıştır. Şehir merkezleri, bunların kamusal alanları ve kamusal sanat eserleri çeşitli kentsel sorunların çözümü için çok önemli bir ürün olarak görülmüştür.
Batı dünyasında kentler, sosyal problemlerin çözümüne yönelik büyük kentsel dönüşüm fonlarının odak noktası haline gelmişlerdir. Bu sorunlara her konuda yanıt veren çözüm yöntemi; şehir merkezlerinin hem yerel halkın hem de farklı tiplerde dış sermaye için daha çekici olmalarını sağlamak üzere yeniden şekillendirilmesi ve yeniden tasarlanması olmuştur. Bu tasarım aşamasında kamusal alanlar ve bunları zenginleştirerek toplumla katalizör görevi gören kamusal sanat eserleri, kullanıcıyı bağlayıcı ve birleştirici rolleriyle başrolde yer almışlardır.
Kentin çöküntü alanlarının yeniden canlandırılması veya bir bölgedeki sosyal problemlere çözüm üretilmesi süreçlerinde, toplum ile kurdukları özel bağ ile kamusal alan ve sanat ön plana çıkmaktadırlar. Ancak kamusal problemlerin çözümünde, gerek Habermas'ın, gerek liberal yaklaşımların gerekse Arendt'in kamusallık tanımlarına göre daha katılımcı bir sürecin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu noktada 'yeni tip kamusal sanat' yaklaşımları izleyici katılımcıya dönüştüren, toplumun sorunlarına dikkat çekmeyi hedefleyerek bir farkındalık arayışı içerisinde olan kamusal sanat türü ön plana çıkmıştır. 
Bu tez kapsamında ikinci bölümde kamusal alan kavramı ve yaklaşımları anlatılarak, tarihsel süreci ve kenti oluşturan kamusal mekanlar incelenmiştir. Buna bağlı olarak kamusal sanatın kentteki yeri ve önemine üçüncü bölümde yer verilmiştir. Bu bölümde kamusal sanatın kent ve birey üzerindeki etkileri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise 'yeni tip kamusal sanat' eserleri örnekleri üzerinden kamuya etkileri incelenmiştir. Son bölümde ise 'yeni tip kamusal sanat' eserlerinin kamuya etkileri değerlendirilmiş çıkarılan sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the west, city centers have attracted the attention of central and local governments, practitioners, media and academics for some time. Much of this attention is focused on urban devastation, which is a legacy of post-war poor planning, from industrial distinction, which often affects these areas and cities, and their possible solutions. City centers, their public spaces and public works of art have been seen as a very important product for the solution of various urban problems.
In the Western world, cities have become the focus of large urban regeneration funds for the solution of social problems. The solution method that responds to these problems in every subject; city centers have been reshaped and redesigned to make them more attractive to both local people and different types of foreign capital. In this design phase, public spaces and public art works, which enriched them and acted as a catalyst for society, played a leading role in binding and unifying the user.
In the process of revitalizing the collapse areas of the city or providing solutions to social problems in a region, public space and art come to the forefront with the special bond they establish with the society. However, in the solution of public problems, the necessity of a more participatory process arises according to both Habermas, liberal approaches and Arendt's definitions of publicity. At this point, 'new genre public art', which transforms user from bystanders to the participents and aims to draw attention to the problems of the society.
In the second part of this thesis, the concept of public space and its different approaches are explained, historical process and the public spaces that make up the city are examined. Therefore, the place and importance of public art in the city is given in the third chapter. In this section, the effects of public art on the city and the individual are examined. In the fourth chapter, the effects of the public on the examples of 'new genre public art' are examined. In the last section, the effects of 'new genre public art' on the public were evaluated and the conclusions and recommendations were presented.