Türkiye'de finansal gelişmenin dış ticaret üzerine etkisi ve seçilmiş ülkeler ile karşılaştırması
The effect of financial development on foreign trade in Turkey and comparison with the selected countries
Yazar: HASAN SERDAR ALPDÜNDAR
Danışman: PROF. DR. ELÇİN AYKAÇ ALP
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Almanya = Germany ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Finansal gelişme = Financial development ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Johansen Eşbütünleşme Testi = Johansen Cointegration Test ; Nedensellik = Causality ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bir ülkenin finansal gelişmişlik düzeyinin ilgili ülkenin gelişmişlik düzeyini de yansıttığı ileri sürülebilir. Finansal gelişmenin sağlanabilmesi için ekonomik büyüme ve kalkınmanın sağlanabilmesi gerekmektedir. Bir ülkenin ekonomik büyümesi üzerinde uluslararası ticaret bir hayli öneme sahiptir. Ağırlıklı olarak literatürde ekonomik büyüme ve finansal gelişme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar yer almasına karşın aynı düzeyde finansal gelişme ve uluslararası ticaret arasındaki ilişkiye dair çalışmalar bulunmamaktadır. Bu çalışma ile Türkiye'nin, ABD'nin ve Almanya'nın 1998-2020 ve 2005-2020 çeyrek dönemlik finansal ve uluslararası ticaret verileri baz alınarak, finansal gelişme ve uluslararası ticaret arasındaki ilişkileri ülke ve endüstri düzeyinde Granger nedensellik analizi ile tespit edilmiştir. 
Çalışmamız neticesinde, ülke düzeyinde ilgili ülkelerin finansal gelişmeleri ile uluslararası ticaretleri arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisine erişilmiştir. Endüstri düzeyinde ise Almanya imalat sektöründe, Türkiye ve ABD tarım sektörlerinde finansal gelişme ile uluslararası ticaret arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Öte yandan Türkiye'nin imalat sektörünün uluslararası ticaretinin, finansal gelişmeden uluslararası ticarete doğru tek yönlü olarak, ülkenin finansal gelişmesi yerine ülke sınırları dışındaki finansal gelişme ile nedensellik ilişkisi içerisinde olduğu tespiti ise çalışmamızın diğer bir bulgusudur.

Abstract:
It can be argued that the level of financial development of a country in the sametime reflects the level of development of the related country. Financial development is needed for ensuring economic development and growth. International trade on a country's economic growth has considerable importance. Mainly examining the relationship between economic growth and financial development in the literature studies even though it takes place, there are few studies on the relationship between foreign trade and financial development at the same level. This study aims to analyze Turkey's, the USA's, and Germany's foreign trade and financial development at the country and industrial level, by using the quarterly data between 1998–2020 and 2005-2020. The relationship between foreign trade and financial development is examined by Granger causality analysis.
As a result of our study, at the country level, it has been reached a bidirectional causality relationship between the financial developments of the relevant countries and its international trade. On the industrial level, has been figured out in the manufacturing sector in Germany, in the agriculture sector in Turkey, and the in USA a bidirectional causal relationship between international trade and financial development. On the other hand, has been reached a unidirectional causal relationship from foreign-centered financial development to international trade instead of the country's financial development for the manufacturing sector in Turkey.