Östrus siklusu süresince rat ovaryumunda oksidatif stresin araştırılması
Investigation of the oxidative stress during the estrous scycle in the rat ovary
Yazar: HEDİYE İPEK PORTAKAL
Danışman: PROF. DR. ÜLKER EREN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: 8-hidroksi deoksiguanozin = 8-hydroxy deoxyguanosine ; Apoptozis = Apoptosis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Over = Ovary ; Sıçanlar = Rats ; Östrus = Estrus ; Östrus siklusu = Estrous cycle

Özet:
Sunulan çalışmada; ratlarda östrus siklusunun farklı dönemlerinde, ovaryumdaki oksidatif stres düzeyi ile ovaryumu etkileyen sonuçlarının belirlenmesi ve siklus dönemleri arasındaki farklılıkların ortaya konması amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda vaginal smear ile ratların östrüs siklusunun dönemleri belirlendi. Her dönem için sekiz adet olmak üzere toplamda 32 adet erişkin rat, materyal olarak kullanıldı. Ovaryumlar histolojik, immunohistokimyasal ve enzim histokimyasal metotlarla incelendi, kanda MDA (malondialdehit) ve SOD (Süperoksitdismutaz) değerleri belirlendi. Herbir ovaryumda hem folikülogenezisin farklı aşamaları hem de korpus lüteumun farklı dönemlerinin bulunduğu görüldü. Yeni korpus luteumun östrus döneminde metaöstrüs döneminden daha fazla olduğu gözlendi. Olgun korpus luteum sayısının metaöstrus ve diöstrus dönemleri arasında farklı olmadığı tespit edildi. Mikroskopik inceleme sonucunda oksidatif stres belirteci olan 8-OHdG (8-hidroksi-2' deoksi guanozin)'nin hem çekirdekte hem de sitoplazmada pozitivite verdiği dikkati çekti. Antral foliküllerde ve Graaf folikülünde, özellikle antrumu çevreleyen hücrelerin çekirdeklerinde,  8-OHdG pozitivitesi gözlendi. Gerilemekte olan ve gerilemiş korpus luteumların özellikle orta kısımlarında, bağ doku ile dolmaya başlayan kısımlarında 8-OHdG pozitivitesi tespit edildi. Kanda MDA seviyesi östrüs döneminde, SOD seviyesi metöstrüs ve proöstrüs döneminde yüksek bulundu. Apoptotik hücreler de immunohistokimyasal ve biyokimyasal verilere uygun olarak antral foliküller ve korpus luteumda gözlendi.

Anahtar kelimeler: Apoptozis, 8-OHdG, oksidatif stres, ovaryum, östrüs siklusu, rat.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of ovarian oxidative stress on ovaries and to determine the differences between the cycle periods. For this purpose, the periods of oestrus cycle of rats with vaginal smear were determined. A total of 32 adult rats, eight for each period, were used as material. The ovaries were examined by histological, immunohistochemical and enzyme histochemical methods and MDA (malondialdehyde) and SOD (süperoxide dismutase) values were determined in blood. The different stages of both folliculogenesis and life time of corpus luteum  were seen in each ovary. It was observed that the new corpus luteum was higher in the oestrus phase than in the metaoestrus. The number of mature corpus luteum was not different between metoestrus and dioestrus phases. As a result of microscopic examination, 8-OHdG (8-hydroxy-2' –deoxyguanosine), which is a marker of oxidative stress, showed both positivity in both nucleus and cytoplasm. The 8-OHdG positivity was observed in the antral follicles and the Graaf follicle, especially in the nuclei of the cells surrounding the antrum. At the same time, 8-OHdG positivity was observed in the resting and regressed corpus luteum, especially in the middle parts which were filled with connective tissue of the corpus luteum. MDA levels in blood were found to be high during the oestrus phase and SOD levels were found to be high in the metoestrus and proestrus phases. Apoptotic cells were also observed in antral follicles and Cl in accordance with immunohistochemical and biochemical data.

Key words: Apoptosis, 8-OHdG, oxidative stress, ovary, estrus cycle, rat.