Acil servise şiddetli hiponatremi ile başvuran kanser hastalarının klinik seyri
Clinical course of cancer patients presenting to the emergency department with severe hyponatremia
Yazar: HATİCE TUĞÇE KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN İNAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda şiddetli hiponatremi (Serum sodyumu (Na)<125 mEq/L) ile 01/03/2019 ile 01/09/2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran kanser hastalarının klinik seyrine ve prognoza etki eden faktörlerin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif çalışmamızda 01/03/2019 ile 01/09/2023 tarihleri arasında 6317 hiponatremi hastası tarandı. Dışlama kriterleri sonrası 376 hasta çalışmaya dahil edildi. Yaş, cinsiyet, başvuru semptomları, volemik durum, hiponatremi etiyolojisi, komorbiditeler, laboratuvar değerleri, servis/yoğun bakım yatışları ve prognoz incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 376 hastanın ortalama (±Standart Sapma (SS)) yaşı 65.56±12.00 iken %52.7'si (sayı(n)=198) erkekti. Hiponatremi etiyolojisinde en sık neden hipovolemi (%52.7), ardından hipervolemi (%20.2) ve tiazid kullanımı (%15.4) bulundu. Olumsuz sonlanım noktaları incelendiğinde eksitus olan hasta sayısı 137 (%36.4), uzamış yatışı olan hasta sayısı 111 (%29.5), yoğun bakım yatışı olan hasta sayısı 156 (%42.5), enfeksiyon gelişen hasta sayısı 124 (%33.0), üç ay içinde tekrar hastane yatışı olan hasta sayısı 87'ydi(%46.8). Mortalite için albümin düzeyi (p<0.001), hastane içi enfeksiyon gelişimi(p<0.001), metastaz varlığı(p=0.006); yoğun bakıma yatış için şiddetli semptomların varlığı(p<0.001), hipervolemik durum(p=0.046), kalp yetersizliği(p=0.047), başvuru glukoz düzeyi (p=0.028), başvuru albümin düzeyi (p=0.009), başvuru C-reaktif protein (CRP) düzeyi (p=0.002) ; hastane içi enfeksiyon gelişimi için diyabet varlığı(p<0.001), yatış gün sayısı (p<0.001), yoğun bakıma yatış öyküsü (p<0.001) , başvuru International Normalized Ratio (INR) düzeyi (p=0.04) ; uzamış yatış için son 3 ay içerisinde kanser tedavisi almamış olmak(p=0.01), yoğun bakıma yatış öyküsü (p=0.01), başvuru hemoglobin düzeyi (p=0.03), başvuru trombosit düzeyi (p=0.03), başvuru CRP düzeyi (p=0.01) ; 3 ay içinde rehospitalizasyon için erkek cinsiyet(p=0.03) ve serebrovasküler hastalık (SVH) öyküsü olmaması (p=0.041) bağımsız risk faktörleri olarak bulundu.
Sonuç: Acil servise şiddetli hiponatremi ile başvuran kanser hastalarında mortalite oranı %36.4 bulunmuştur. Hastaların kötü prognozu dikkate alındığında, hiponatremi tedavisinin ötesinde, altta yatan sistemik komplikasyonların tanımlanması ve yönetimi için multidisipliner yaklaşımlar gerekmektedir. Bulgularımız, enfeksiyon kontrol önlemlerinin artırılması, invaziv işlemlerin dikkatle değerlendirilmesinin ve hastaneye ya da yoğun bakım ünitesine yatış verilirken hastaların dikkatle seçilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Kanser, mortalite, şiddetli hiponatremi

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate factors affecting the clinical course and prognosis of cancer patients presenting to the Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital with severe hyponatremia (Na<125 mEq/L) between 01/03/2019 and 01/09/2023
Materials and Methods: In our retrospective study, 6317 patients with hyponatremia were screened between 01/03/2019 and 01/09/2023. After exclusion criteria, 376 patients were included.Age, sex, presenting symptoms, volemic status, hyponatremia etiology, comorbidities, laboratory values, ward/intensive care unit (ICU) admissions, and prognosis were examined.
Results: The mean age of the 376 patients was 65.56±12.00 years, and 52.7% (n=198) were male.The most common cause of hyponatremia was hypovolemia (52.7%), followed by hypervolemia (20.2%) and thiazide use (15.4%). Adverse outcomes showed 137 deaths (36.4%), prolonged hospitalization in 111 patients (29.5%), ICU admission in 156 patients (42.5%), hospital-acquired infections in 124 patients (33.0%), and readmission within three months in 87 patients (46.8%).Independent risk factors were as follows: for mortality, albumin level (p<0.001), hospital-acquired infections (p<0.001), and metastases (p=0.006); for ICU admission, severe symptoms (p<0.001), hypervolemic status (p=0.046), heart failure (p=0.047), admission glucose (p=0.028), albumin (p=0.009), and CRP levels (p=0.002); for nosocomial infections, diabetes (p<0.001), length of stay (p<0.001), ICU admission (p<0.001), and INR level (p=0.04); for prolonged hospitalization, absence of cancer treatment in the past three months (p=0.01), history of ICU admission (p=0.01), hemoglobin (p=0.03), platelet (p=0.03), and CRP levels (p=0.01); for readmission within three months, male sex (p=0.03) and absence of cerebrovascular disease (p=0.041).
Conclusion: The mortality rate in cancer patients presenting to the emergency department with severe hyponatremia was 36.4%. Considering their poor prognosis, multidisciplinary approaches are needed to manage underlying systemic complications beyond hyponatremia treatment. Findings emphasize strengthening infection control, evaluating invasive procedures, and carefully selecting patients for hospital or ICU admission.
Keywords: Cancer, mortality, severe hyponatremia