Sosyo-politik olaylar üzerinden ölüm kavramının sanatta imgesel göstergeleri
Imaginary indicators of the concept of death through socio-political events in art
Yazar: YILMAZ BULUT
Danışman: DOÇ. DEVABİL KARA
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mezar taşları = Tambstones ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art ; Sosyopolitik = Socio-political ; Temsil = Representation ; Ölüm = Death ; İmge = Image

Özet:
Eser metni çalışması, ölüm kavramı ve ölenin geride bıraktığı imge, yani hatıra/iz üzerinden bir yol alarak oluşturulmuştur. Ölüm sonrası oluşan imgenin hangi düşüncelerden yol aldığı, antik kültürlerde ölüm sonrası oluşan göstergeler bağlamında ele alınarak ilerlenmiştir. Bu kültürler üzerinden, Anadolu'daki ölüm kavramını, mezar taşları bağlamında, ölenin izi ve şahitliği üzerinden bir çalışma yapılmıştır. İnsan başlı mezar taşları, koç, koyun ve at şeklindeki mezar taşları bu düşünceler etrafında ölenin yerini gösteren mezarı belirtmeleri ve ölüm sonrası oluşan imgeler araştırılmıştır. İnsan hayvan ayrımı ölüm üzerinden değerlendirilmiş, bu kavramlar bağlamında dünya içerisinde insanın ölümden sonra oluşan hatıranın ve izin imgesel göstergeleri üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır. Butler'ın "Kırılgan Hayat" kitabında bahsettiği "kimlerin hatırası oluşmaz?" gibi sorular etrafında ölüm kavramı ve oluşan yasın, kamusal alanda görünür olması bakımından ele alınmıştır.

Hatıra ve izin bir göstergesi olan imgenin; ölüm sonrası oluşan izini takip ederek, sanatın içerisinde ele alınan sosyo-politik olaylar üzerinden, hatıranın ve yaşanan olayların sanatçılar tarafından nasıl tanıklık edildiği incelenmiştir. Sanatçılar ve çalışmaları; daha çok sosyo-politik olaylar üzerinden belirlenmiştir. Sanatçıların içinde bulundukları dönemlerde karşılaştıkları sosyo-politik olayları çalışmalarında nasıl ele aldıkları, yaşanan olaylara ve döneme nasıl tanıklık ettikleri ve çalışmalarında oluşan imgeler, o döneme ait bir belleği oluşturması bakımından değerlendirilmiştir.

Eser metninin başlığı ve ölüm kavramı üzerinden, sanatsal bir bağlamda, günümüzde ölen ve hatırası olmayan veya oluşturulmayanların ölüm sonrası oluşan imgenin izini sürmek ve bunu sanatsal çalışmalarla da destekleyerek bu yoldan, izden gitmek düşüncesinden eser metni oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ölüm, İmge, Sanat, Mezar Taşları, Sosyo-Politik, Temsil

Abstract:
The article discusses the concept of death and the image left by the deceased. Thoughts of the post-mortem and the image have been considered in the context of post-mortem indicators in ancient cultures. Human-headed tombstones, ram, sheep and the horse shaped tombstones indicates the grave specification, location of the deceased and images that were formed after death that took place were investigated.  The distinction between human and animal was evaluated through death, and within the context of these concepts, an evaluation was made on the imaginary signs of the posthumous memory and signs of human in the world. . As Butler mentioned in his book (Fragile Life), the concept of death arises the questions "who doesn't remember?" death and the mourning that occurred has been dealt with in the public sphere.

An image which apply an indicator of souvenir and sign; following the traces that occurred after death, socio-political events in art were examined and how the memories and events were witnessed by artists. Artists and their works; were mostly based on socio-political events. These ways in which artists deal with the socio-political events they encounter during their periods, how they witnessed events and events been experienced, and the images formed in their works are evaluated in terms of forming a memory of that period.

Through the title of the text of the work and the concept of death, in an artistic context, the text of the work has been created from the idea of following the image of those who died and have no memory or not created after death and supporting this with artistic works.

Key Words: Death, Image, Art, Tombstones, Socio-Political, Representation