Sarayönü (Konya) ilçesi elma bahçelerinde elma içkurdu [Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)]'nun popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi
Determination of the population development and infestation rate of codling moth [Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)] in apple orchards in Sarayönü (Konya) district
Yazar: EMRAH ÖNEMLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM ÖGÜR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Elma = Apple ; Elma içkurdu = Codling moth ; Feromonlar = Pheromones ; Popülasyon gelişimi = Population development

Özet:
Bu çalışma elma içkurdu [Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)]'nun Konya ili Sarayönü ilçesindeki ergin popülasyon gelişimi, ilk ergin çıkış zamanı, erginlerin doğada aktif olarak bulundukları süre, döl sayısı ve bulaşıklık oranının tespit edilmesi amacıyla 2022 ve 2023 yıllarında yürütülmüştür. Bu amaçla ilçede üç lokasyon (Merkez, Ladik ve Gözlü) ve her bir lokasyonda en az 5'er da büyüklüğünde üç adet olmak üzere toplam dokuz adet elma bahçesi belirlenmiştir. Elma içkurdunun popülasyon gelişimini belirlemek için her bir elma bahçesine ikişer adet delta tipi eşeysel çekici feromon tuzakları asılmıştır. Tuzaklarda ilk erginler görülünceye kadar her gün, ilk ergin görüldükten sonra ise haftalık olarak kontrol edilmiş ve ergin sayıları kaydedilmiştir. Zararlının bulaşıklık oranını tespit etmek amacıyla meyveler ceviz büyüklüğü dönemine geldiğinde her bir elma bahçesinde rastgele seçilen 10 ağaçta 10 meyve toplam 100 adet meyve göz ile kontrol edilerek bulaşık meyveler kaydedilmiştir. Çalışma sonucunda ilk ergin çıkışlarının 2022 yılında tüm bahçelerde 16 Mayıs, 2023 yılında ise 12 Mayıs tarihinde olduğu, erginlerin doğada yaklaşık 4.5 ay süreyle aktif olarak bulundukları tespit edilmiştir. Sarayönü ilçesinde elma içkurdunun iklim koşullarına bağlı olmak üzere 2-3 döl verdiği kaydedilmiştir. Zararlının 2022 ve 2023 yıllarındaki ortalama bulaşıklık oranları sırasıyla Merkez'de %20.6 ve 29.7, Ladik'te %14.3 ve 28.4, Gözlü'de %2.1 ve 5.5 olarak belirlenmiştir. Çalışmanın yapıldığı bölgedeki elma üreticilerine elma içkurdu ile etkin bir mücadele için elma bahçelerinde feromon tuzak kullanmaları, popülasyon yoğunluğuna ve iklim koşullarına göre mücadeleye karar vermeleri önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the adult population development, the time of first adult emergence, the period when adults were active in nature, the number of offspring and the infestation rate of the codling moth [Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae)] in Sarayönü district of Konya province in 2022 and 2023. For this purpose, a total of nine apple orchards were determined in the district, three locations (Merkez, Ladik and Gözlü) and three at least 5 da in size in each location. To determine the population development of the codling moth, two delta type sexual pheromone traps were hung in each apple orchard. The traps were checked every day until the first adults were caught, and weekly after the first adults were caught, and the number of adults was recorded. In order to determine the infestation rate of the pest, when the fruits reached the size of a walnut, 10 fruits from 10 randomly selected trees in each apple orchard, 100 fruits in total, were visually inspected and the infested fruits were recorded. As a result of the study, it was determined that the first adult emergence occurred on May 16th in all orchards in 2022 and May 12th in 2023, and that adults were active in nature for approximately 4.5 months. It has been recorded that in Sarayönü district, the codling moth gives 2-3 offspring, depending on the climatic conditions. The average infestation rates of the pest in 2022 and 2023 were determined as 20.6% and 29.7 in Merkez 14.3% and 28.4 in Ladik, and 2.1% and 5.5 in Gözlü, respectively. Apple farmers in the region where the study was conducted are recommended to use pheromone traps in their apple orchards to effectively control the codling moth, and to decide on the control according to population density and climatic conditions.