İlkokul öğrencilerinin dünya ve evren ile ilgili kavram yanılgıları
Primary students' misconceptions about the world and the universe
Yazar: ŞULE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL BALCI
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Astronomi = Astronomy ; Dünya = World ; Evren = Universe ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavramlar = Concepts ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul öğrencilerinin temel astronomi (Güneş, Dünya ve Ay) konularındaki kavram yanılgılarını belirlemek ve bu kavram yanılgılarının cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi özelliklere bağlı olarak nasıl değiştiğini incelemektir. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Aksaray ili Ortaköy İlçesine bağlı bir ilkokula devam etmekte olan 42 öğrenciyle yürütülmüştür. 

Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri çizim yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde hem nicel hem de nitel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 15.0 for Windows paket programı ile değerlendirilmiştir. Nitel veriler ise yorumlayıcı içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin çizmiş oldukları resimlerde hangi öğelere ne sıklıkla yer verdiklerini belirlemek amacıyla yüzde (%), frekans (f) betimleyici istatistik olarak kullanılmıştır. Öğrenciler çizimlerinde toplam 10 öğeye yer vermişlerdir; dünya(%92.85), gezegen(%76.19), bulut(%9.52), güneş(%78.57),yıldız(%95.23), ay(%66.66) gökkuşağı(%2.38) gibi gök cisimlerinin yanı sıra insan(%78.57), uzaylı(%4.76) ve uzay aracı(%95.23) gibi öğelere de çizimlerde yer verildiği görülmüştür. 

Nitel verilerin analizi sonucunda, çizimlerde iki temanın yer aldığı görülmüştür; 'Tek Dünya Teması' ve 'İki Dünya Teması'. Tek Dünya Temasında, öğrenciler bilimsel olarak gerçeğe daha yakın çizimler yapmışlardır. İki Dünya Temasında ise öğrenciler resimlerinde iki tane Dünya öğesine yer vermişlerdir; gök cismi olan dünya ve kendisinin yaşadığı dünya (yeryüzü). Bu temada bilimsellikten uzak bir algı vardır. 

Çalışmada ayrıca, öğrencilerin Dünya ve Evren hakkında sahip oldukları algıları ile cinsiyetleri ve devam ettikleri sınıf düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Bu farklılığı sınıf ve cinsiyet değişkenleri açısından tespit etmek amacıyla da  Ki-Kare Bağımsızlık Testi uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre Dünya ve Evren ile ilgili sahip olunan kavram yanılgıları ile öğrencilerin cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilirken; öğrencilerin sınıf düzeyi arttıkça sahip oldukları bilimsel bilginin arttığı görülmektedir. Çalışma ile birlikte öğrencilerin Dünya ve Evren hakkında sınırlı bilgilere sahip olduğu tespit edilmiştir.




Anahtar Kelimeler
1. Çizim Yöntemi
2. Dünya ve Evren
3. Kavram
4. Kavram Yanılgısı
5. Temel Astronomi Kavramları

Abstract:
The purpose of the current study is to determine the primary school students' misconceptions about the basic astronomy (The Sun, The World and The Moon) and to analyze how these misconceptions vary depending on variables such as gender and grade level. The participants of the current study are 42 primary school attending a state primary school in the Ortaköy province of the city of Aksaray in 2014-2015 school year. 

The current study was conducted on the basis of phenomenological design, one of the qualitative research methods. The data of the study were collected through the drawing method. In the analysis of the data, both qualitative and quantitative analysis techniques were employed. The collected quantitative data were evaluated by means of SPSS 15.0 for Windows program package. The qualitative data of the study were analyzed by using the interpretive content analysis technique. Percentages (%) and frequencies (f) were used as descriptive statistics to determine which elements they included in their drawings. It was found that totally ten elements were included in the students' drawings. In addition to the elements of the world (92.85%), the planet (76.19%), the cloud (9.52%), the sun (78.57%), the star (95.23%), the rainbow (2.38%), the moon (66.66%); the human being (78.57%), the alien (4.76%)  and the space craft (95.23%) were also included in their drawings. 

In the analysis of the qualitative data, it was found that there are two themes in the drawings; 'The Theme of a Single World' and 'The Theme of Two Worlds'. Within the theme of a single world, the students produced drawings scientifically closer to the reality. Within the theme of two worlds, the students included two worlds; one of which is the world as a heavenly body and the other one is the world (the Earth) in which they are living. In this theme, the depictions are a bit distant from the scientific reality. 

It was also investigated whether the students' perceptions of the world and the universe vary significantly depending on gender and grade level variables. For this purpose, Chi-Square Independence Test was administered. The results of this test revealed that while there is no significant relationship between the students' misconceptions about the world and the universe and their gender and grade level, with increasing grade level, the students' scientific information also increases. It was also found that the students have limited information about the world and the universe.




Key Words
1. Drawing Technique
2. The World and The Universe
3. Concept
4. Misconceptions
5. Basic Astronomical Concepts