Yetişkin bireylerde obezitenin depresyon, benlik saygısı, yeme tutumu ve beslenme durumu üzerine etkisi
The effect of obesity on depression, self-esteem, eating attitude and nutritional status in adult individuals
Yazar: ZEYNEP SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Depresyon = Depression ; Obezite = Obesity ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Obezite ve depresyon toplum sağlığını olumsuz etkileyen ve geniş yaygınlığı olan halk sağlığı sorunlarıdır. Bu çalışma, normal ve obez yetişkin bireylerin beslenme durumlarını karşılaştırarak, obezite ile depresyon, yeme davranış bozukluğu ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya İstanbul'da özel bir hastaneye başvuran beden kütle indeksi (BKİ)'ne göre 190 obez (BKI 30kg/m2 üzeri) ve 190 normal (BKİ 18.5-25 kg/m2) birey olmak üzere toplam 380 gönüllü yetişkin (yaş ortalaması 39.0±10,67 yıl) birey katılmıştır. Bireylerin depresyon durumu, benlik saygısı, yeme tutum ve davranışları karşılaştırılması amacıyla ölçekler (Beck Depresyon Ölçeği/BDÖ, Cooper Smith Özsaygı Envanteri/CSÖE, Yeme Tutum Testi) uygunlanmış, bir günlük besin tüketimi ve antropometrik ölçümleri ile beslenme durumları değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan tüm bireylerde yeme davranış bozukluğu görülme oranı %9,9 olup bu oranın obez grupta yer alan erkek ve kadın bireylerde daha yüksek olduğu (sırasıyla %10,8 ve %17,5) saptanmıştır (p<0,05). Duygusal yeme durumu incelendiğinde özellikle stres durumunda obez grupta (%46,8) normal ağırlıktaki gruba (%22,1) göre iştah/besin alımında istatiksel olarak önemli oranda bir artış olduğu gösterilmiştir (p<0,05).  Her iki gruptada yer alan bireylerin BDÖ puan ortalamaları (8,1±7,4 puan) benzer bulunmuştur (p>0,05). Çalışmada orta/şiddetli depresif belirtiler (≥17 puan) gösterme oranı normal grupta yer alan erkeklerde ve  kadınlarda (%15,9 ve %14,9) obez gruptaki bireylere göre (%8,7 ve 11,3) daha fazla olduğu görülmüştür. Şiddetli depresif belirtiler görülme durumu açısından obez kadınların daha yüksek bir eğilime sahip oldukları saptanmıştır. Her iki grupta da yer alan bireylerin CSÖE' göre özsaygılarının yüksek (%79,3, CSÖE puan ort. 86,5±14,1) olduğu ancak cinsiyete göre değerlendirildiğinde özsaygılarının düşük olan kadın bireylerin oranının (%7,3) erkek bireylerden (%5,5) daha fazla olduğu görülmüştür. Obez ve normal ağırlıkta bireylerin enerji ve makro besin ögeleri alımları arasında istatiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Bu çalışmanın sonucunda özellikle kadın bireylerde obezite ile depresyon, yeme davranış bozukluğu ve benlik saygısı arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. Obezitenin önlenmesi ve tedavisinde en önemli yaklaşımlardan birisi de, obezite ile depresyon, yeme davranış bozukluğu ve beslenme durumu arasıdaki neden/sonuç ilişkisinin değerlendirilmesidir.

Abstract:
Obesity and depression are public health problems that affect community health negatively and have widespread prevalence. This study aims to identify the correlation between obesity and depression, eating disorder and self-esteem by comparing normal and obese adults' nutritional statuses. Total 380 volunteer adults (mean age 39.0±10,67 years) has participated in the study, 190 obese (BMI above 30kg/m2) and 190 healthy (BMI 18.5-25 kg/m2) individuals, who has applied to a private hospital in İstanbul. In order to compare individual depression status, self-esteem and eating attitude scales (Beck Depression Scale / BDS, Cooper Smith Self Esteem Inventory / CSSEI, Eating Attitude Test) have been applied and nutritional statuses have been evaluated by one-day food consumption and anthropometric measurements. Overall eating disorder rate in the study has been 9.9% and in the male and female individuals of the obese group this rate is determined to be higher (respectively 10.8% and 17.5%, p<0.05). The analysis of the emotional eating attitude has shown a significant statistical increase in the in-take of appetite/food in the obese group (46.8%) compared to the normal weight group (22.1%) (p<0.05). The BDS scores of the individuals in both groups (8.1±7.4 points) are found to be similar (p<0.05). In the study, the rate of showing moderate / severe depressive symptoms (≥17 points) has been observed higher in the males and females in the normal group (15.9% and 14.9%) than the individuals in the obese group (8.7% and 11.3%). Obese females have been observed to show higher tendency severe depressive symptoms. The individuals in both groups had high scores (79.3%, CSSEI mean score 86,5±14,1) according to CSSEI but when evaluated by gender it has been seen that the rate of low self-esteem female individuals (7.3%) are higher than low self-esteem male individuals (5.5%). No significant difference has been found in the in-take of energy and macro nutritional elements of both obese and normal weight individuals (p<0.05). As a result of this study it has been shown especially in the female individuals there is a correlation with depression, eating disorder and self-esteem. An important approach for the prevention and the treatment of obesity is to examine the cause and effect relation between obesity and depression, eating disorder and nutritional status.