Alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığında endotel disfonksiyonu ve karotid aterosklerozunun araştırılması
The investigation of endothelial dysfunction and carotid atherosclerosis in non-alcoholic fatty liver disease
Yazar: CEM HAYMANA
Danışman: PROF. DR. KENAN SAĞLAM
GATA / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: ADMA = ADMA ; Adiponektin = Adiponectin ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Endotelyum = Endothelium ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karotis intima media = Carotid intima media

Özet:
Alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığının(AOYKH) sıklığı, dünya genelinde giderek artmakta olup klinik pratikteki en sıkkaraciğer hastalığı olduğu düşünülmektedir. Basit yağlanmadan (BY) alkolikolmayan steatohepatite (AOS) doğru sıralanan bir spektrumu içerir. AOYKH veartmış kalp damar hastalıkları morbidite ve ölüm oranı riski arasında ilişki olduğunugösteren bir çok çalışma bulunmaktadır. Asimetrik dimetil arjinin (ADMA)endotelyal disfonksiyon ve ateroskleroz patogenezinde yer almaktadır. Sonzamanlarda yapılan vaka kontrol ve kesitsel çalışmalar, AOYKH olgularında karotidateoskleroz riskinin arttığını rapor etmektedirler. Bu çalışmada biyopsi ile tanıkonmuş AOYKH olgularında, plazma ADMA konsantrasyonlarını ve aynı zamandaADMA'nın adiponektin ve karotid aterosklerozla ilişkisinin araştırılmasıhedeflenmiştir.AOYKH mevcut olan 113 erkek hasta ve kontrol grubu olarak da 57 sağlıklıerkek, çalışmaya alınmıştır. Plazma ADMA düzeyleri ile beraber lipid, glukoz,insülin, adiponektin ve HOMA-IR indeksi de ölçülmüştür. Karotid aterosklerozis,karotid ultrasonografi ile karotid arter intima media kalınlığı (KİMK) ölçülerekdeğerlendirilmiştir.AOYKH grubunda, kontrol grubuna göre ADMA ve KİMK düzeyleri yüksekiken adiponektin düzeyleri düşük bulunmuştur. Bununla birlikte bulgular glukoz,lipid, VKİ ve insülin direncine göre düzeltildiğinde bu farklılık ortadan kalkmıştır.Ayrıca, adiponektin ve ADMA düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiş vehipoadiponekteminin KİMK'nın bağımsız bir belirteci olmadığı tesbit edilmiştir.Bununla birlikte AOYKH ve sağlıklı kontrol olgularında yaş ve KİMK arasındaanlamlı bir farklılık saptanmıştır.Bizim çalışmamız AOYKH olgularında ADMA, adiponektin ve KİMKarasında bir ilişkiyi desteklememekte olup, AOYKH'da mevcut olan diğer metabolikIVanormalliklerin ateroskleroza yol açtığını göstermektedir. Diğer bir yönden deendotelyal disfonksiyon ve karotid aterosklerozdaki anlamlı farklılıklarısaptayabilmek için hastalığa daha uzun bir süre maruz kalmak gerektiği dedüşünülebilir.

Abstract:
Non-alcoholicfatty liver disease (NAFLD) is increasingly diagnosed worldwide and considered tobe the commonest liver disorder in clinical practice. It comprises a spectrum ofconditions ranging from simple steatosis (SS) to non-alcoholic steatohepatitis(NASH). There is increasing evidence for an association between NAFLD and anincreased risk of cardiovascular morbidity and mortality. Asymmetrical dimethylarginine (ADMA) has been implicated in the pathogenesis of endothelial dysfunctionand atherosclerosis. Recent case?control studies and cross-sectional studies havereported the increased risk of carotid atherosclerosis among patients with NAFLD.We aimed to investigate circulating ADMA concentrations in biopsy proven NAFLDand also to search the association of ADMA with adiponectin and carotidatherosclerosis.One hundred thirteen male patients with NAFLD and 57 healthy malecontrols were enrolled. Plasma ADMA levels were measured along with lipids,glucose, insulin and adiponectin, and HOMA-IR indexes. Carotid atherosclerosisevaluated by carotid artery intima media thickness (cIMT) using carotidultrasonography.ADMA and cIMT levels were higher and Adiponectin levels were lower inNAFLD group than the control group. However, these differences were disappearedwhen the findings were adjusted according to the glucose, lipids and body massindex and insulin resistance. Moreover, no significant association was observedbetween adiponectin and ADMA levels, and hypoadiponectinemia was not anindependent predictor of cIMT. However, there was a significant associationbetween age and cIMT in subjects with NAFLD and healthy controls. Our study doesnot support the existence of an association between ADMA, adiponectin and cIMT inNAFLD, suggesting that other metabolic abnormalities might act in concert withVINAFLD to promote atherosclerosis. Otherwise, it can be speculated that a longerexposure to the disease is required to determine significant differences in endothelialdysfunction and carotid atherosclerosis.