Tip 2 diabetes mellitus hastalarında C-peptid düzeyi ile diyabetik nefropati arasındaki ilişki
The relationship between C-peptid level and diabetic nephropaty in TYPE 2 diabetes mellitus patients
Yazar: BİLAL KATİPOĞLU
Danışman: UZMAN NİSBET YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: C peptid = C peptide ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Peptidler = Peptides

Özet:
C-peptid, diyabete bağlı hiperglisemi sonucu hücre düzeyinde meydana gelen oksidatif hasar ve inflamasyona karşı sitoprotektif etki göstermektedir. Özellikle hipergliseminin neden olduğu inflamasyon ve hücre içi oluşan reaktif oksijen moleküleri, diyabete bağlı mikrovasküler komplikasyonlarının patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Tip 2 Diyabetes mellitus (DM) hastalarında yapılan çalışmalarda c-peptid düzeyi ile mikrovasküler veya makrovasküler komplikasyonların ilişkisi net olarak aydınlatılamamıştır. Tip 2 DM hastalarında c-peptid düzeylerinin azalmasının mikrovasküler komplikasyon gelişimiyle ilişki olabileceğini düşündük. Bu nedenle bu tez çalışmasında,  Tip 2 DM hastalarında c-peptid düzeyinin mikrovasküler komplikasyonlardan olan diyabetik nefropati ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. 
2014- 2018 yılları arasında Endokrin ve Dahiliye kliniklerinde c-peptid düzeyi bakılan, böbrek fonksiyonları normal (GFR>60ml/dk), insulin sekrotogog (sülfonilüre gibi) türevi oral antidiyabetik ajan kullanmayan 18 yaş üzerindeki 475 tip 2 diabetes mellitus hastası dahil edildi. 
C-peptid ile indeksler oluşturarak nefropati göstergesi olan proteinüriyi gruplara ayırarak ayrıntılı analiz ettik. Proteinüri saptanmayan gruba göre proteinüri saptanan grubun medyan c-peptid düzeyi istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptadık. (p=0,034)  Proteinüri saptanmayan gruba göre mikroalbüminüri ve aşikar proteinüri gruplarının c-peptid indeks (CPI) düzeylerini de daha düşük bulduk. Proteinüri saptanmayan grup ile sırasıyla; mikroalbuminüri, aşikar proteinüri ve nefrotik düzeyde proteinüri saptanan grupları ayırt etmede yaş, cinsiyet, DM süresi ve HbA1c'ye göre düzeltme yapıldığında c-peptid ölçümlerinin istatistiksel olarak anlamlı herhangi bir belirleyiciliğinin olmadığını saptadık (p>0,05). Buna karşın HbA1c'nin yaş, cinsiyet, DM süresi ve diğer laboratuar ölçümlerinden bağımsız olarak proteinüri üzerinde etkili olduğu, HbA1c düzeyi arttıkça proteinüri görülme ihtimalinin de istatistiksel anlamlı olarak arttığını gözlemledik (p<0,001). Proteinüri varlığını öngörmede c-peptid ölçümlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir belirleyiciliğinin olmaması yanında, c-peptid düzeyi 0.6-1.8 ng/mL arasında olan grupta proteinüri görülme ihtimali 1,940 kat artmış olduğunu saptadık. CPI ölçümlerindeki artış ile proteinüri varlığı arasında ters yönlü bir birliktelik bulduk.
Sonuç olarak, bu çalışmamızda tip 2 DM hastalarında c-peptid, CPI,  insulin direnci ve HbA1c gibi belirteçlerin diyabetik nefropati gelişiminde öngörücü faktör olarak inceledik ve proteinürisi olan diyabetik hastalarda c-peptid, CPI daha düşük saptadık. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise nefropati gelişimini öngörmede en önemli parametrenin HbA1c olduğunu, c-peptid düzeyi ve c-peptid indeksinin (CPI) nefropatiyi öngörmediğini bulduk. 
C-peptid ile diyabetik nefropati arasındaki ilişkiye ışık tutmakla beraber bu konunun aydınlatılmasında patofizyolojik sürecin daha da netleştirilmesine ihtiyaç olduğunu gördük.

Abstract:
C-Peptide has a cytoprotective effect against oxidative damage and inflammation in cell as a result of diabetes-induced hyperglycemia. Inflammation and intracellular reactive oxygen molecules, especially in hyperglycemia, play an important role in the pathogenesis of microvascular complications. In the literature, the relationship between c-peptide levels and microvascular or macrovascular complications has not been clearly elucidated. We thought that there might be relationship with a decrease in c-peptide levels and development of microvascular complications in type 2 DM patients. In this study, we aimed to investigate the relationship between c-peptide level and diabetic nephropathy in type 2 DM patients.
475 type 2 diabetes mellitus patients over 18 years of age who did not use insulin secretogog oral antidiabetic agent(such as sulfonylurea)  with normal renal function (GFR> 60ml / min), were included in this study on Endocrine and Internal Medicine clinics.
We analyzed indexes by forming with c-peptide and grouping proteinuria, which is an indicator of nephropathy. We found a significantly lower median c-peptide level of proteinuria than proteinuria group (p = 0.034). We found that the c-peptide index (CPI) levels of microalbuminuria and overt proteinuria groups were lower than the group without proteinuria. We found that there was no statistically significant difference in c-peptide level between groups of proteinuria and microalbuminuria, overt proteinuria and nephrotic levels when c-peptide level was corrected with age, sex, DM duration and HbA1c (p> 0.05). On the other hand, HbA1c was found to be effective on proteinuria regardless of age, gender, duration of DM and other laboratory measurements, and we observed that the possibility of proteinuria increased significantly as HbA1c level increased (p <0.001). However, in a definite determinant of c-peptide measurements in predicting the presence of proteinuria, we found that there was a 1,940-fold increase in proteinuria in the group with a c-peptide level between 0.6-1.8 ng / mL. We found an negative association between the CPI and proteinuria.
In conclusion, in this study, we investigated the predictors of c-peptide, CPI, CPRI and HbA1c as a predictive factor in the development of diabetic nephropathy in type 2 DM patients, and we found lower c-peptide and CPI in diabetic patients with proteinuria. 
Although we highlighted the relationship between c-peptide and nephropathy, we found that there was a need to further clarify the pathophysiological process.