Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçları
Academic Turkish needs of international students
Yazar: DURSUN DEMİR
Danışman: PROF. DR. AYTEN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik kullanım = Academic use ; Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yabancılar = Foreigners ; Yurt dışı eğitimi = Abroad education ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de lisans ve lisansüstü öğrenim gören uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının araştırılması ve akademik Türkçe kullanırken karşılaştıkları sorunların tespit edilmesidir. Araştırmada karma bir desen uygulanarak öğrenci ve öğretim elemanı anketleri yoluyla nicel veriler, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri yoluyla da nitel veriler elde edilmiştir.

Çalışmanın örneklemini Türkiye'deki 54 farklı üniversitede lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan 697 uluslararası öğrenci ile 15 farklı üniversitede uluslararası öğrencilere lisans ve lisansüstü eğitimi vermekte olan 203 öğretim elemanı oluşturmuştur. Çalışmada toplam 900 örneklem yer almıştır. Çalışma sonucunda elde edilen nicel veriler Sosyal Bilimler İstatistik Programı (IBM SPSS 20) ile nitel veriler ise betimsel ve içerik analizi teknikleri ile analiz edilmiştir. 

Çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğrenciler bölüm derslerinde en sık dinleme becerisini kullanmaktadır. Öğrencilerin başarı için önemli gördüğü etkinlikler özellikle anlamaya dayalı becerilerin yoğun olarak kullanıldığı etkinliklerdir. Uluslararası öğrenciler dört beceri içerisinde en çok yazma becerisinin kullanımında zorlanmaktadır. Öğrenciler akademik okumada en çok metinlerdeki bölümleriyle ilgili terimleri anlamakta, akademik yazmada akademik dil kullanarak yazabilmekte, akademik konuşmada telaffuz hatası yapmadan konuşabilmekte, akademik dinlemede ise en çok standart Türkçenin dışındaki aksanlı konuşmaları anlayabilmekte zorlanmaktadırlar. Lisansüstü öğrencileri, yazma, konuşma ve dinleme becerilerinin kullanımında lisans öğrencilerine göre daha fazla güçlük çekmektedir. Konuşma becerisinin kullanımında, Fen Bilimlerinde okuyan uluslararası öğrenciler Sosyal Bilimlerdeki öğrencilere göre daha çok zorlanmaktadır. Diğer dillere mensup öğrenciler dört becerinin kullanımında da Türk dillerine mensup öğrencilere göre daha çok zorlanmaktadır ve zorluk derecesi anlatmaya dayalı becerilerde anlamaya dayalı becerilere göre daha yüksektir. Öğrenciler bir üst sınıfa geçtikçe dinlediğini anlama becerisinde kendilerini geliştirmektedir. Son olarak, öğrenciler ile öğretim elemanlarının anket sorularına verdikleri cevaplar arasında büyük oranda bir örtüşmenin olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın, öğretim elemanları dil becerilerini kullanırken uluslararası öğrencilerin kendi beyanlarından daha fazla güçlük çektiğini ifade etmektedir. Türkiye'de lisans ve lisansüstü öğrenim gören uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının konu edildiği mevcut araştırmanın sonuçlarının malzeme geliştirme ve program geliştirmeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate academic Turkish needs of international students and to determine the problems they encounter using academic Turkish. A triangulation method was used to collect the data necessary for the study. Quantitative data was gathered through the students' and instructors' surveys and qualitative data was obtained through semi-structured interviews for students. 

The subjects of the study were 697 international students from 54 universities and 203 content-area instructors from 15 universities in Turkey. Thus, a total of 900 subjects participated in the study. The quantitative data was analysed using Statistical Package for the Social Sciences (IBM SPSS 20) and the qualitative data was analysed using descriptive and content analyses. 

The results of the study revealed that listening is the most frequently used skill by students in content courses. The activities that are regarded as important for success are especially those which require receptive skills. Of the four language skills -reading, writing, speaking and listening-, students find writing the most difficult. The most difficult sub-skill in academic reading is to understand the specific vocabulary in text-books, use appropriate academic style in writing, speak with minimum pronunciation mistakes while speaking in academic settings, and understand people with a strong accent in listening. Graduate students have more difficulties in writing, speaking and listening skills compared to ungraduated students. Students studying natural sciences face more difficulties in academic speaking than those who study social sciences.  Students who speak Turkic languages experience less difficulty in using four language skills when compared to those who speak other languages. As students continue their education in content courses, their listening skill improves more than other skills. Finally, it was found that the responds of the instructors and those of students overlap greatly. Nevertheless, instructors' responds to survey items reveal that students have much more difficulties in these language skills than they themselves perceive. It is hoped that the results of the present study will contribute to the curriculum and materials development in teaching academic Turkish.