Umut aşılamaya yönelik hemşirelik girişimlerinin şizofreni hastalarında içselleştirilmiş damgalanma, umut ve yaşam niteliği düzeyine etkisi
The effect of nursing interventions to instill hope on the internalized stigma, hope and quality of life levels in patients with schizophrenia
Yazar: ZEYNEP OLÇUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ŞAHİN ALTUN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Umut = Hope ; Yaşam tarzı = Life style ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu araştırma umut aşılamaya yönelik hemşirelik girişimlerinin şizofreni hastalarında içselleştirilmiş damgalanma, umut ve yaşam niteliği düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma deney ve kontrol gruplu, tekrarlı ölçümlü deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın verileri Erzurum İl Merkezi'nde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde Mart 2019 - Ocak 2020 tarihleri arasında toplandı. Araştırma 61 (30 deney, 31 kontrol) şizofreni hastası ile yürütüldü. Veriler kişisel bilgi formu, RHİDÖ, HUÖ ve ŞHYNÖ kullanılarak toplandı. Umut aşılamaya yönelik hemşirelik girişimleri, haftada 2 kez 8 hafta ve toplam 16 oturumdan oluşan grup eğitimi şeklinde uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, sayı, yüzdelik dağılımlar, Ki-kare testi, bağımsız gruplarda t-testi ve bağımlı örneklemler için tek faktörlü ANOVA analizi kullanıldı.
Bulgular: Deney ve Kontrol grupları arasında RHİDÖ, HUÖ ve ŞHYNÖ son test ve izlem testi toplam ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu bulundu (p˂0.05). Grup içi karşılaştırmada; deney grubunda bulunan hastaların RHİDÖ, HUÖ ve ŞHYNÖ ön test, son test ve izlem testi toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulundu (p˂0.05). Kontrol grubu grup içi karşılaştırmasında ise, RHİDÖ,  HUÖ ve ŞHYNÖ  ön test, son test ve izlem testi toplam puan ortalamalarında istatistiksel olarak önemli bir değişimin olmadığı belirlendi (p>0.05).
Sonuç: Umut aşılamaya yönelik hemşirelik girişimlerinin şizofreni hastalarının içselleştirilmiş damgalanma düzeyini azaltmada, umut ve yaşam niteliği düzeylerini artırmada etkili olduğu belirlendi. Bu nedenle umut aşılama programının sürekliliğini sağlamak için  rehabilitasyon sürecine dahil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, içselleştirilmiş damgalanma, şizofreni, umut aşılama, yaşam niteliği

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of nursing interventions to instill hope on the internalized stigma, hope and quality of life levels in patients with schizophrenia. 
Material and Method: The study was conducted as an experimental research with the experimental and control groups, and repeated measurements. The research data was collected between March 2019 and January 2020 in the Community Mental Health Center located in the Province of Erzurum, Turkey. The study was conducted with 61 (30 experiments, 31 controls) patient with schizophrenia. The data were collected using the Personal Information Form, ISMIS, HHS and QLSS. Nursing interventions aimed at instilling hope were implemented in the form of group training, consisting of 2 sessions a week for 8 weeks and a total of 16 sessions. In the evaluation of the data, mean, number, percentage distributions, Chi-square Test, independent samples t-test, and single factor ANOVA for the dependent samples were used.
Results: The difference between ISMIS, HHS and QLSS post-test and follow-up test average scores was found to be statistically significant between the experimental and control groups (p<0.05). In the intragroup comparison, the difference between ISMIS, HHS and QLSS pre-test, post-test and follow-up test average scores of the patients in the experimental group was statistically significant (p<0.05). In the intragroup comparison of the control group, however, there was no statistically significant difference in the ISMIS, HHS and QLSS pre-test, post-test and follow-up test score averages (p>0.05).
Conclusion: It was determined that nursing interventions aimed at improving hope were effective in decreasing the internalized stigmatization level of schizophrenia patients and increasing life quality and hope levels. For this reason, it is recommended to be included in the rehabilitation process in order to ensure the continuity of the hope improvement program. 

Key words: İncrease hope, internalized stigma, nursing, quality of life, schizophrenia