İmge ontolojisi ve homo sembolikus: Necip Fazıl Kısakürek örneği
Image ontology and homo sembolicus: The case of Necip Fazıl Kısakurek
Yazar: ESRA ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH IŞIK
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Kısakürek, Necip Fazıl = Kısakürek, Necip Fazıl ; Sembolik formlar = Symbolic forms ; Sembolik imaj = Symbolic image ; Sembolizm = Symbolism ; Semboller = Symbols ; İmge = Image

Özet:
Zihin dünyayı doğrudan ve dolaylı tanımaya çalışıyor. Dolaylı yol bize imge vasıtasıyla sunulur.  Dünyayı tasavvur etmede kullanılan imge, sembol, işaret dünyayı daha iyi anlamamıza sebep olur. (Gilbert Durand, Sembolik İmgelem, İkinci Baskı,  Ayşe Meral (çev.), İstanbul: İnsan Yayınları, 2017, S.14) Dil, efsane, sanat, din insanın oluşturduğu en belirgin sembol alanlarıdır. İnsan sembolleştiren varlıktır. (Necati Demir, "Ernst Cassirer'de İnsanın Anlamı"(Yayımlanmamış Doktora Tezi) Atatürk Üniversitesi SBE, 2004. S.137) Junga göre sembol çok anlamlılıktır. Sembol bir şeye gönderme yapar; fakat tek bir şeye indirgenemez. (Jung, Carl Gustav, İnsan ve Sembolleri, Dördüncü Baskı, Ali Nahit Babaoğlu (çev.), İstanbul: Okyanus Us Yayınları, 2009. S.40) Simgesel İmgelem eserinde Durand, insanı homosembolicus olarak tanımlar. Çünkü insan, toplumsal yapıda var olan tüm değerleri, meydana gelen tüm değişmeleri ve gelişmeleri simgeleyerek yaşar. (Saltık, Eylem, "Çile'den Hareketle Necip Fazıl Kısakürek'in Anlam Dünyası" Erdem Dergisi, Cilt 15, Sayı 53, 2015. S.83) Çünkü Durant eserinde, ölüme karşı hayatı, psikososyal bozulmaya karşı dengenin sağ duyusunu koyduktan sonra; mitlerin ve şiirlerin Katolikliğini fark ettikten ve insanı homosembolicus olarak yerleştirdikten sonra; sembol, evrenin pozitif entropisinin karşısına en yüce değerin alanını yükseltir ve ebedi çocukluğun, ebedi şafağın ait olduğu akıp gitmeyen bir Varlıktan akıp giden evreni dengeleştirir. Der. Necip Fazıl Kısakürek şiir, roman, edebiyat eserlerinde kullandığı dilde sembolleştirme kullanmaktadır. Örneğin Örümcek Ağı şiirinde iç âleme yöneliş söz konusudur. Orhan Okay'ın Necip Fazıl Kısakürek eserinde de Örümcek Ağından kastedilenin dert olduğuna değinmektedir.  Cassirer'e göre insan sadece bir fiziki âlemde değil, bir sembolik âlemde yaşamaktadır. Dil, efsane, sanat ve din bu âlemin parçalarıdır. Onlar sembolik ağı dokuyan değişik iplikler, insan tecrübesinin karmaşık ağıdır. Düşünce ve tecrübede, tüm insanın süreci bu ağı durmadan arıtır ve güçlendirir. (Necati Demir, a.g.t. s.151) Cassirer'in bu tanımı bize Necip Fazıl Kısakürek'in eserlerinde varlığını hissettiriyor. Yine A. Öztürk'ün İmajoloji: Bir Disiplin Denemesi" adlı eserinde imgenin ontolojik, epistemolojik, etik ve estetik çok yönlü serüveni ile imgenin diğer alanlara yansıtılmasının felsefi ve sosyo-kültürel çerçevelerine ulaşmak mümkündür. Ayrıca diğer birincileyin, ikincileyin ve üçüncüleyin kaynaklar bize tez konumuzun yazımı sürecinde literatür omurgasını oluşturarak ete kemiğe bürünmesini sağlayacaktır.

Abstract:
The mind tries to get to know the world directly and indirectly. The indirect way is presented to us through image. The images, symbols and signs used in envisioning the world cause us to understand the world better. (Gilbert Durand, Symbolic Imagination, Second Edition, Ayşe Meral (trans.), Istanbul: İnsan Yayınları, 2017, p.14) Language, legend, art, religion are the most distinctive symbol areas created by human beings. Human is a symbolizing entity. (Necati Demir, "The Meaning of Man in Ernst Cassirer" (Unpublished Doctorate Thesis) Atatürk University SBE, 2004. P.137) According to Jung, symbol is very meaningful. The symbol refers to something; but it cannot be reduced to one thing. (Jung, Carl Gustav, Man and Its Symbols, Fourth Edition, Ali Nahit Babaoğlu (trans.), Istanbul: Okyanus Us Yayınları, 2009. P. 40) In his work on Symbolic Imagination, Durand defines human as a homosembolicus. Because man lives by symbolizing all the values, all changes and developments that exist in the social structure. (Saltık, Eylem, "The World of Meaning of Necip Fazıl Kısakürek Based on Çile" Erdem Journal, Vol 15, No 53, 2015. P.83) Because after putting life against death in his work, the right sense of balance against psychosocial deterioration; after realizing the Catholicism of myths and poems and placing man as homosembolicus; The symbol raises the field of supreme value against the positive entropy of the universe, and balances the universe flowing from an eternal Being to which eternal childhood, eternal dawn belongs. Ed. Necip Fazıl Kısakürek uses symbolization in the language he uses in his poems, novels and literary works. For example, in the poem of Spider Web, there is a tendency towards the inner world. Orhan Okay's Necip Fazıl Kısakürek mentions that what is meant by Spider Web is trouble. According to Cassirer, man lives not only in a physical realm, but in a symbolic realm. Language, legend, art and religion are parts of this world. They are the different threads that weave the symbolic web, the complex web of human experience. In thought and experience, the process of the whole man constantly refines and strengthens this network. This definition of Cassirer makes us feel its presence in Necip Fazıl Kısakürek's works. Again, it is possible to reach the philosophical and socio-cultural frameworks of the reflection of the image to other fields with the ontological, epistemological, ethical and aesthetic multi-faceted adventure of the image in the work of A. Öztürk's Imageology: An Experiment of Discipline. In addition, other first, second, and third sources will provide us with the flesh and bones by forming the backbone of the literature in the process of writing our thesis topic.