Sınıf öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefesi eğilimlerindeki değişimlerin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of changes in educational philosophy tendencies adopted by classroom teachers in terms of various variables
Yazar: EMİNE SAKARYA KARSLI
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAAN DEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sınıf öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefeleri; sınıf öğretmenlerinin niteliğini 
yükseltmede, bu anlamdaki eğilimlerinin sınıf içi uygulamalara yansımasında önemli bir 
konuma sahiptir. Benimsenen eğitim felsefesine yönelik eğilimin zaman içerisinde değişmesi 
veya gelişmesi olasıdır. Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim 
felsefelerindeki eğilimleri ve değişim durumlarını ortaya çıkarmak temel amaçtır. Bu amaç 
çerçevesinde sınıf öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefelerindeki eğilimlerini mesleğe 
başladıkları düzey ile mevcut durumları arasında karşılaştırma yaparak ortaya çıkarmak asıl 
amaç olarak belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimlerinin cinsiyet, mesleki 
kıdem ve ilk görev yapılan bölge değişkenlerine göre değişip değişmediği belirlenmeye 
çalışılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma deseni 
kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Çanakkale ilinde görev yapmakta olan 136 sınıf 
öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem random (rastgele) örnekleme yöntemi kullanılarak 
belirlenmiştir. Araştırmanın verilerini toplamak için Aytaç ve Uyangör (2020) tarafından 
geliştirilen 'Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği' gerekli izin alınarak kullanılmıştır. Araştırma 
verilerinin analizinde parametrik testlerden bağımlı ve bağımsız gruplar için t-Testi ve Tek 
yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Aynı uygulamada öğretmenlerden 'mesleğe 
başladıkları zamanı' ve 'mevcut durumlarını' dikkate alarak eğitim felsefesi eğilimlerini 
belirtmeleri yönünde ölçeği doldurmaları istenmiştir. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin eğitim 
felsefesi eğilimlerine mesleğe başladıkları zaman ve mevcut durum açısından bakıldığında 
'ilerlemecilik' eğitim felsefesi eğiliminde olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında sınıf 
öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimleri, mesleğe başladıkları zaman ile mevcut durum 
v
açısından karşılaştırıldığında ölçeğin ilk ve son toplam puanları arasında anlamlı bir fark 
bulunmamıştır. Başka bir deyişle söylemek gerekirse sınıf öğretmenlerinin zaman içerisinde 
eğitim felsefesi eğilimleri değişmemiştir. Ancak eğitim felsefesi eğilimleri artmıştır. Sınıf 
öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimlerine cinsiyet açısından bakıldığında gruplar arasında 
anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Benzer şekilde mesleki kıdem bağlamında da gruplar 
arasında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin ilk görev yerleri 
boyutunda ilk görev yeri Marmara, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu 
Anadolu olan öğretmenlerin yeniden kurmacılık eğitim felsefesi ortalamaları ilk görev bölgesi 
Akdeniz olan öğretmenlere göre anlamlı olarak daha yüksektir.

Abstract:
Educational philosophies adopted by classroom teachers; It has an important position in 
improving the quality of classroom teachers and in reflecting their tendencies in this regard on 
classroom practices. It is possible that the tendency towards the adopted educational philosophy 
may change or develop over time. The main purpose of this study is to reveal the tendencies of 
classroom teachers in the educational philosophies they adopt. Within the framework of this 
purpose, the main aim was to reveal the tendencies in the educational philosophies adopted by 
classroom teachers by comparing the level at which they started their profession and their 
current situation. It was tried to determine whether the educational philosophy tendencies of 
classroom teachers changed according to the variables of gender, professional seniority and the 
region where they first worked. In the research, a descriptive research design, one of the 
quantitative research methods, was used. The sample of the research consists of 136 classroom 
teachers working in Çanakkale. The sample was determined using the random sampling 
method. To collect the data of the research, the 'Educational Philosophy Tendencies Scale' 
developed by Aytaç and Uyangör (2020) was used with the necessary permission. In the 
analysis of research data, t-test for dependent and independent groups and one-way analysis of 
variance (ANOVA) were used, which are parametric tests. In the same application, teachers 
were asked to fill out the scale to indicate their tendencies in philosophy of education, taking 
into account 'the time they started their career' and 'their current situation'. In the research, when 
the educational philosophy tendencies of classroom teachers were examined in terms of the 
time they started their profession and the current situation, it was concluded that they tended to 
'progressivism' educational philosophy. In addition, when the educational philosophy 
vii
tendencies of classroom teachers were compared in terms of the time they started their career 
and the current situation, no significant difference was found between the first and last total 
scores of the scale. In other words, classroom teachers' educational philosophy tendencies have 
not changed over time. However, educational philosophy trends have increased. When the 
educational philosophy tendencies of classroom teachers were examined in terms of gender, no 
significant difference was found between the groups. Similarly, it was found that there was no 
significant difference between the groups in terms of professional seniority. In terms of teachers' 
first place of duty, the averages of reconstructionist education philosophy of teachers whose 
first place of duty was Marmara, Central Anatolia, Black Sea, Eastern Anatolia, Southeastern 
Anatolia are significantly higher than those of teachers whose first place of duty was the 
Mediterranean.