Yetişkinlerde internet bağımlılığı, kişilik özellikleri ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between internet addiction, personality traits and mindfulness in adults
Yazar: BERİVAN KIZILAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BOZANOĞLU
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu çalışmanın amacı yetişkinlerde internet bağımlılığı, kişilik özellikleri ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya 18-55 yaş arasında 300 kadın ve 262 erkek olmak üzere toplam 562 kişi katılım gostermiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Envanteri, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, kişilik özelliklerinin, deneyime açıklık, uyumluluk ve öz disiplin alt boyutları ile internet bağımlılığı arasında negatif yönlü bir ilişki, nevrotiklik alt boyut ile internet bağımlılığı arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. İnternet bağımlılığı ile dışadönüklük alt boyutu arasındaki ilişkinin ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Bununla beraber bilinçli farkındalık puanları ile internet bağımlılığı puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca kişilik özelliklerinden dışadönüklük, uyumluluk, öz disiplin ve deneyime açıklık alt boyutlarıyla bilinçli farkındalık arasında pozitif yönlü, nevrotiklik alt boyutuyla ise negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizleri sonucunda, bilinçli farkındalığın ve kişilik özelliklerinden öz disiplin, dışadönüklük ve uyumluluğun internet bağımlılığını yordadığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between internet addiction personality traits and mindfulness in adults. A total of 562 people, 300 women and 262 men, participated in the study. The ages of the participated is between 18-55. The research was examined in accordance with the relational screening model. Young Internet Addiction Scale, Five Factor Personality Inventory, Conscious Awareness Scale and sociodemographic information form prepared by the researcher were used as data collection tools. Independent Groups t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Correlation Analysis, Multiple Linear Regression Analysis were used in the analysis of the data. The findings of this study illustrates a negative relationship between personality traits, openness to experience, agreeableness, and self-discipline sub-dimensions and internet addiction. According to the findings of this study, there is a positive relationship between the neuroticism sub-dimension and internet addiction. İt was also determined in this study that the relationship between internet addiction and extraversion sub-dimensions was not statistically significant. However, it was observed that there was a negative significant relationship between mindfulness scores and internet addiction scores. In addition, a positive relationship was found between the personality traits of extraversion, agreeableness, self-discipline, openness to development and mindfulness, and a negative relationship was found with the neuroticism sub-dimension. As a result of regression analyses, mindfulness and personality traits such as self-discipline, extroversion and flexibility predict internet addiction. Finaly, the study's findings were reviewed within the context of the relevant literature and recommendation for further research were given.