Çocuk oyun alanlarının bitkisel tasarım açısından değerlendirilmesi: Bursa-Nilüfer örneği
Evaluation of children's playgrounds in terms of planting design: Bursa-Nilüfer example
Yazar: ŞULE TURGAY
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER SEYİDOĞLU AKDENİZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Çocuğun gelişiminde önemli bir yere sahip olan oyun, günümüz kent koşullarında çocukların açık alanda oyun oynayacakları alanlar gitgide azalmakta olduğundan genellikle kapalı mekanlarda ve teknolojik oyuncaklarla sağlanmaktadır. Oysa yapılan araştırmalara göre açık alan oyun aktivitelerinin çocuğun bilişsel ve fiziksel gelişimi için oldukça önemli olduğu görülmüştür. Çocukların açık alanda oyun oynayabildikleri, sosyalleşip arkadaş edinebildikleri mekanların başında çocuk oyun alanları gelmektedir. Çocuk oyun alanlarındaki oyun elemanlarının yanı sıra çocuklar sahip oldukları hayal güçlerinin de etkisiyle bitkisel elemanlardan farklı oyunlar oluşturabileceği gibi (çubuktan at oyunu, kılıç oyunu, kamıştan dürbün vb.) ağaçlara tırmanarak, meyvelerini toplayarak, bitkilere dokunup-koklayıp onların mevsimsel değişimlerini gözlemleyerek doğayı öğrenmektedirler.  Bu sebeple çocuk oyun alanları çocuğun istek ve merakına uygun olarak tasarlanmalıdır.


Bu tez çalışmasında Bursa-Nilüfer'deki çocuk oyun alanlarının bitkisel tasarım açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bursa kenti Nilüfer İlçesinde yer alan 200 adet çocuk oyun alanının bitkisel tasarım açısından bitkisel çeşitlilik, estetik- işlevsel özellikler ve toksisite durumları değerlendirilmiş ve öneriler getirilmiştir. Sonuç olarak Nilüfer ilçesi çocuk oyun alanlarının zengin takson çeşitliliğine sahip olduğu görülmüş olup estetik açıdan yuvarlak formlu, ince dokulu ve farklı renk çiçekli taksonların yer aldığı tespit edilmekle birlikte işlevsel açıdan genellikle taksonların sınırlama ve vurgulama olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Toksisite bakımından toksik takson oranının fazla olmakla birlikte alerjen takson sayısının daha az olduğu saptanmıştır. Çocuk oyun alanlarında bitkisel tasarım açısından gereken düzenlemelerin yapılması ile çocuklar ve ebeveynler için yaşanılabilir bir çevre oluşturmak etkili bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Play, which has an important place in the development of the child, is generally provided indoors and with technological toys since the areas where children can play outdoors are decreasing in today's urban conditions. However, according to the research, it has been seen that outdoor play activities are very important for the cognitive and physical development of the child. Children's playgrounds are among the places where children can play outdoors, socialize and make friends. In addition to the play elements in children's playgrounds, children can create different games with the effect of their imaginations (horse games from sticks, sword games, binoculars from reeds, etc.), as well as learning about nature by climbing trees, picking their fruits, touching and smelling plants and observing their seasonal changes. For this reason, children's playgrounds should be designed according to the wishes and curiosity of the child.

This thesis study, it is aimed to evaluate children's playgrounds in Bursa-Nilüfer in terms of plant design. In terms of plant design, plant diversity, aesthetic-functional features, and toxicity status of 200 children's playgrounds in the Nilüfer District of Bursa City were evaluated and suggestions were made. As a result, it has been seen that the children's playgrounds of the Nilüfer district have a rich taxon diversity, and although it has been determined that there are taxa with round forms, fine textures, and different color flowers in terms of aesthetics, it has been determined that the taxa are generally used as borders and emphasis from a functional perspective. In terms of toxicity, it was determined that although the rate of toxic taxa was high, the number of allergenic taxa was less. Creating a livable environment for children and parents by making the necessary arrangements in terms of plant design in children's playgrounds will be an effective approach.