Aile işletmelerinde kurumsallaşma: Örgüt geliştirme aracı /
Yazar: ELİF ELÇİ
Danışman: DOÇ. DR. TENGİZ ÜÇOK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Aile şirketleri = Family businesses ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Örgüt geliştirme = Organizational development

Özet:
143 ÖZET "Aile İşletmelerinde Kurumsallaşma: Örgüt Geliştirme Aracı" adlı tez çalışmasında; dünyadaki işletmelerin büyük çoğunluğunu oluşturan aile işletmelerinin sürdürülebilirliği için ihtiyaç duyulan kurumsallaşma olgusu incelenmektedir. Bu çalışmada aile işletmelerinin kurumsallaşması Tagiuri ve Davis tarafından geliştirilen üç daireli model çerçevesinde incelenmiş; özellikle işletmenin kurumsallaşması için örgüt geliştirme kuramlarından planlı değişim modeli altında uygulanabilecek yöntemler ve müdahaleler değerlendirilmiştir. Daha sonra bu kavramsal çerçeve ışığında aile işletmesi bir KOBİ'nin durum değerlendirmesi yapılmış, kurumsallaşma düzeyi saptanmış ve mevcut durum doğrultusunda kurumsallaşma için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. I Çalışmanın birinci bölümünde aile işletmesinin tanımı, aile işletmelerinin özellikleri, avantajları ve dezavantajları, aile işletmelerindeki mevcut statüler aktarılmıştır. İkinci bölümde kurumsallaşma kavramı ve aile işletmelerinde kurumsallaşma için üç daireli model incelenmiştir. Üç daireli model bağımsız ancak birbiri ile kesişen; aile, mülkiyet ve işletme altsistemlerinden oluşmaktadır. Aile işletmesinin kurumsallaşması için üç altsistemin de kurumsallaşması gerekmektedir, işletmenin kurumsallaşması aşamasında, örgüt geliştirme kuramlarından planlı değişim modeli ve bu modelin müdahale teknikleri aktarılmış, müdahale teknikleri yapıya yönelik müdahale teknikleri, süreçlere yönelik müdahale teknikleri ve davranışlara yönelik müdahale teknikleri olmak üzere üç ana başlıkta sınıflandırılmıştır.144 Üçüncü bölümde tüm boyutlar göz önünde bulundurularak, aile işletmelerinin gelişim evreleri ve her bir evrede işletmelerin durumları, özellikleri aktarılmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise ilk üç bölümde aktarılan bilgiler çerçevesinde aile işletmesi bir KOBİ'nin kurumsallaşma düzeyi saptanmış ve mevcut durum doğrultusunda kurumsallaşma için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
145 ABSTRACT Family businesses are the dominant form of enterprises around the world. In the scope of thesis named "Institutionalization of Family Business: Organizational Development Tool", institutionalization concept which is necessary for the sustainability of family business is searched deeply. This study explains institutionalization of family business under the framework of three-circle model elaborated by Tagiuri ve Davis and focuses on organizational development tools for the institutionalization of business. Inline of this model a family owned SME has been analysed, the institutionalization level of the SME is defined and some interventions are advised. In the first section of the study, definition of family business, advantages and disadvantages of family business, current roles in family business are explained. In the second section of the study, concept of institutionalization and three-circle model for the institutionalization of the family business are explained. The three-circle model describes the family business system as three independent but overlapping subsystems: Family, business, ownership. Institutionalization of family business requires institutionalization of this three subsystem. In scope of institutionalization of business subsystem, planned change model and the interventions of that model are explained. Interventions are classified as interventions for change in structure, interventions for change in processes and interventions for change in behaviors.146 In the third section of the study; developmental evolution of family businesses, stages and specifics of each stage are explained in consideration of three dimensions In the forth section, a family owned SMEs' institutionalization level is defined and some interventions are advised.