İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarda fiziksel büyümenin değerlendirilmesi
Nutritional status and linear growth in children with inflammatory bowel disease
Yazar: SİNEM NALÇACI
Danışman: PROF. DR. ZARİFE KULOĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Gelişim bozuklukları = Developmental disabilities ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk gelişme bozuklukları = Child development disorders ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı Olan Çocuklarda Büyümenin Değerlendirilmesi
Amaç: Beslenme bozukluğu ve büyüme geriliği inflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH)
olanlarda, özellikle aktif Crohn hastalığında (CH) sık görülen bir sorundur. Bu çalışmada
İBH'li çocuklarda tanı anında ve izlemde malnütrisyon ve büyüme geriliği sıklığının
saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: 2000-2016 yılları arasında İBH tanısı almış (<18 yaş) ve en az 1 yıl izlenen
hastaların dosyaları geriye dönük olarak tarandı. Demografik, klinik, laboratuvar bulguları,
kullanılan ilaçlar, hastalık aktivitesine ait veriler standart bir form eşliğinde kaydedildi.
Hastalığın tutulum yeri ve fenotipi Paris sınıflandırılmasına göre yapıldı. Hastalık
aktivitesinin değerlendirilmesinde CH için Pediatrik Crohn Hastalığı Aktivite Skoru
(PCDAİ), ülseratif kolit (ÜK) için Pediatrik Ülseratif Kolit Aktivite Skoru (PUCAİ)
kullanıldı. PCDAI veya PUCAI'nın <10 olması durumunda "inaktif hastalık", PCDAI'nın
≥10 ve <30 olması veya PUCAI' nin ≥10 ve <35 olması durumunda orta aktif hastalık",
PCDAI ≥30 veya PUCAI ≥35 ise "şiddetli aktif hastalık" olarak kabul edildi. Beslenme
durumu yaşa göre ağırlık (YGA), yaşa göre boy (YGB), vücut kitle indeksi (VKİ) z skorları
ve boya göre ağırlık (BGA) median yüzdesi ile değerlendirildi. Büyüme geriliği YGB z
skorunun <-2 SD olması, düşük kilolu olma YGA z skorunun <-2 SD olması, ağır
malnütrisyon ise VKI z skorunun <-2 SD olması olarak tanımlandı. Boya göre ağırlığın %
90'ın altında olması ise akut malnütrisyon olarak tanımlandı. P değerinin <0.05 olması
istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 46 hasta (ortalama yaş 107.6 ± 67.2 ay, 24 erkek) dahil edildi.
Kırkaltı hastanın 28'inde (% 60.9) ÜK, 15'inde (% 32.9) CH, 3'ünde (% 6.5) ise indetermine
kolit saptandı. Ortalama takip süresi 44,6 ± 34,4 ay (12-150) idi. Tanıda perianal hastalık
hastaların %28.3'ünde, ekstraintestinal bulgu ise % 26.1'inde saptandı. Paris sınıflamasına
göre tanıda ÜK olan hastaların %50'sinde pankolit (E4), %25'inde sol kolon tutulumu (E2),
%14,3'ünde yaygın tutulum (E3), %10,7'sinde ise ülseratif proktit (E1); CH olanların
%53,3'ünde ileokolonik (L3), %40'ında kolonik, %6,7'sinde ise proksimal üst GİS tutulumu
(L4a) mevcuttu. Crohn hastalarının % 93.3'ünde inflamatuvar, % 6.6'sında ise penetran tipte
hastalık vardı. Oral aminosalisilat (ASA) hastaların % 95.7'sinde, steroid tedavisi %
47.8'inde, beslenme tedavisi % 34.8'inde, immünmodülatör % 32.6'sında, lokal ASA %
23.9'unda, biyoterapi % 6.5'inde ve cerrahi tedavi %15.2'sinde uygulandı. Maksimal
izlemde tüm hastaların % 67.4'ü remisyonda idi. Hastaların % 26'sında (CH:% 26.7, ÜK:%
28.7 p = a.d) izlem süresince en az bir kez relaps görüldü. Maksimal izlemde hastaların tüm
antropometrik ortalamalarında belirgin artış görüldü. Akut malnütrisyonu ve düşük kilolu
olan hasta sayısında istatistiksel olarak anlamlı azalma gözlendi. Maksimal izlemde ağır
malnütrisyonu ve büyüme geriliği olan hastalar mevcut olmasına rağmen, bu oranın tanı
anına göre anlamlı derecede azaldığı saptandı. Maksimal izlemde YGB z skoru steroid
maruziyeti olan çocuklarda anlamlı derecede düşük saptandı (p=0.025). YGA ve VKİ
zkorlarının ise steroid maruziyetinden etkilenmediği gözlendi. Antropometrik parametreler
ile cinsiyet, yaş, ekstraintestinal hastalık, relaps ve antikor pozitifliği arasında ilişki
saptanmadı. Tanıda CRP yüksekliği olan hastaların maksimal izlemde hem YGA (p=0.013)
hem de YGB (p = 0.043) z skorları düşük saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda, büyüme geriliği ve malnütrisyon maksimal izlemde mevcut olmasına
rağmen ortalama 44,6 ± 34,4 aylık izlemde belirgin bir düşüş gözlendi. Tanıda yüksek CRP
düzeyine sahip olan veya takip sırasında steroid tedavisine maruz kalan hastalarda büyüme
geriliği daha sık gözlendi.

Anahtar kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, Crohn, Ülseratif kolit, büyüme,
malnütrisyon

Abstract:
Nutritional Status and Linear Growth in Children With İnflammatory Bowel Disease
Objectives and study: Nutritional impairment and growth retardation is a common problem
in children with IBD (inflammatory bowel diseases), especially in active Crohn Disease
(CD). We aimed to identify the prevalance of malnutrition and growth retardation from
diagnosis to maximal follow-up in children with IBD.
Methods: Medical records of patients (<18 years) diagnosed with IBD between 2000-2016
who followed up for at least 1 year were analyzed retrospectively both at diagnosis and
maximal follow-up (T-max). Data were collected through standardized questionnaire
including demographics, clinical type and characteristics, biochemical markers, medication,
disease location, behavior and activity. Disease status were classified by Paris Classification.
PCDAI and PUCAI scores were categorized as follows '' inactive disease '' if PCDAI or
PUCAI were <10, ''mild disease '' if PCDAI was ≥10 and <30 or PUCAI was ≥10 and <35;
"moderate–severe disease" if PCDAI was ≥30 or PUCAI was ≥35.The z score of height/age
(HAZ), weight/age (WAZ) and body mass index (BMI) (BMIZ) were determined. Growth
retardation was defined as HAZ less than -2 SD, undernutrition as WAZ less than -2 SD,
severe malnutrition as BMIZ less than -2 SD. Acute malnutrition was accepted as weight for
height less than 90%. p-value of < 0.05 was considered to be statistically significant.
Results: Forty-six patients (mean age 107.6±67.2 months, 24 male) were enrolled. Of the 46
patients, 28 (60.9%) were UC, 15 (32.9%) were CD and 3 (6.5%) were indetermine colitis.
Mean follow up was 44,6 ± 34,4 months (12-150). At diagnosis, perianal disease and
extraintestinal manifestation were present 28.3% and 26.1%. Disease localisation was L2
(40%), L3 (53.3%), L4a (6.7%) in CD; E1 (10.7%), E2 (25%), E3 (14.3%), E4 (50%) in UC.
Disease behovior in CD was inflammatory (93.3%) and penetrating (6.6%). A total of 95.7%
patients were exposed to oral ASA, 47.8% to steroid, 34.8% to nutritional therapy, 32.6% to
immunmodulatuvar, 23.9% local ASA, 6.5% biotherapy and 15.2% surgery at diagnosis or
during follow-up. A significantly decrease was observed in both PUCAI and PCDAI at
maximal follow-up compared to the diagnosis. At Tmax, 67.4% of all patiens had inactive
disease. During follow-up at least once relaps was observed in 26% of patients
(CD:26.7%;UC:28.7 % p=n.s). At maximal follow-up, a significant improvement observed
in all anthropometric parameters including mean WAZ, HAZ and BMIZ. Also, there was a
statistically significant decrease in frequency of acute malnutrition and undernutrition.
Despite the presence of severe malnutrition and growth retardation at maximal follow-up,
this ratio was significantly lower than the diagnosis. HAZ at T max was significantly lower
in children with steroid exposure (p=0.025) whereas WAZ and BMIZ were not affected by
steroid exposure. No difference was found antropometric parameters in terms of gender, age,
extraintestinal disease, relaps and antibody positivity. WAZ (p=0.013) and HAZ (p=0.043)
at Tmax were significantly lower in patients with high CRP level at diagnosis.
Conclusions: In our study, growth retardation and malnutrition were still present in at T
max, however, dramatic decrease was observed within mean 4 year. Patients with high CRP
level at diagnosis or exposure steroid therapy during follow-up have a higher risk for growth
failure.

Key words: IBD, Crohn's Disease, Ulcerative Colitis, Growth, Malnutrition