Sporcularda spor yaralanma riskinin belirlenmesi amacıyla Türk kalkışı tabanlı test yöntemi geliştirilmesi: Güreş örneği
Development of A turkish get-up based test method for the determination of sports injury risk in athletes: wrestling example
Yazar: AHMET BAYRAK
Danışman: PROF. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Güreş = Wrestling ; Güreşçiler = Wrestlers ; Spor = Sports ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Sporcular = Sportsmen ; Test yöntemleri = Test methods ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Çalışmamız güreş sporcularına özgü yaralanma risk değerlendirmesi yapacak yeni fonksiyonel bir test yöntemi geliştirmek amacıyla gerçekleştirildi.
Danışman kurul görüşleri ve literatür bilgisine dayanılarak taslak hareket olarak seçilen Türk Kalkışı (TK) hareketi danışman kurulu görüşleri doğrultusunda revizyonlar geçirerek ve literatür bilgisine dayanılarak test yöntemi haline getirildi.  Yeni test yöntemi TK temelli olması nedeniyle Türk kalkışı temelli yaralanma risk değerlendirme analizi adıyla ve TK-A kısaltmasıyla isimlendirildi. Oluşturulan test yöntemimizin güvenirliliğinin belirlenmesi için her bir alt boyutta ve sağ ile sol TK-A puanlarında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı incelendi. Puanlama güvenirliği için Kendall'ın Uyum W katsayısı kullanıldı. Test yönteminin geçerlilik düzeyinin belirlenmesi için; görünüş geçerliği yöntemi kullanıldı. Test yönteminin kapsam geçerliğini incelemek için fonksiyonel hareket analizi (FHA) ve Y denge test (YDT) korelasyonları ile güreş sporunda yer alan iki farklı güreş stili arasındaki fark değerleri ile birlikte yaş, boy ve kilo gibi demografik farklılıklara karşı test bataryasının duyarlılığına bakıldı. Korelasyon testleri Mann Whitney U testi ile incelendi.
Sağ TK-A ile sağ FHA toplam skoru arasında (r= 0.117, p>0.05) ve sol TK-A ile sol FHA arasında (r= 0.158, p>0.05) anlamlı ilişki tespit edilemedi.  Sağ ve sol taraf için TK-A toplam skoru ile YDT skorları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemedi (p>0.05). Grup değişkenine göre Sağ Faz 4 puanının grekoroman (Gr) ve serbest stil (Sr) gruplarında olma durumlarına göre farklılaştığı görüldü (p<0.05). Sol Faz 2, sol Faz 3, sol Faz 4, sol Faz 5 ve sol toplam puanlarının Gr ve Sr gruplarında olma durumlarına göre farklılaştığı görüldü (p<0.05). TK-A testi sağ ve sol fazlar kendi arasında karşılaştırıldığında anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0.05). TK-A toplam skoru kesme puanı 72.814±6.553 olarak belirlendi. Sağ ve sol ölçümler için iç tutarlılık katsayıları oldukça güvenilir olarak elde edildi. TK-A testinin "oldukça güvenilir aralıkta'' yer aldığı görüldü. Puanlama güvenirliliği TK-A'nın bütün fazlarında Kendall'ın uyum katsayı puanı yüksek bulundu (p<0.001).
Kapalı-açık kinetik halkayı içinde barındıran ve proprioseptif nöromusküler hareket paternlerine (PNF) benzer olarak TK hareketi temel alınarak geliştirdiğimiz test yöntemi güreş sporcularında yaralanma risk değerlendirmesi yapabilecek geçerli ve güvenilir bir yöntemdir. Yaralanma öyküsü olan güreşçilerde ve güreş sporuna benzer branşlarda çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Our study requires a functional test to evaluate the risk of wrestling injuries in the literature. Therefore, it was aimed to develop a new test method to evaluate the injury risk specific to wrestling athletes.
In the functional test method we have developed; First, an advisory board consisting of professionals involved in wrestling sports and wrestling injuries was established. The logical method, one of the test battery development methods, was used. In this regard, expert opinions were received face-to-face and via e-mail. Based on the advisory board opinions and literature knowledge, the Turkish Get-up movement was chosen as the draft action. Our test battery was completed step by step by revising it in line with the opinions of the advisory board and taking its final form, based on the literature. Since the new test battery is TG-based, it was named as Turkish get-up-based injury risk assessment analysis and with the abbreviation TG-A. In terms of reliability, Cronbach Alfa internal consistency parameter was analyzed for each sub-dimension and left-right TG-A scores. For scoring consistency, Kendall's adaptation W parameter was used while analyzing the consistency among the scores given by three different scorers. Validity of the battery was ensured by using face validity. FMS and Y balance test correlations were analyzed to understand the validity of battery scope. In order to determine the validity level, the difference between two wrestling styles were analyzed. Correlation tests were analyzed using Mann Whitney U tests.
We were unable to determine a meaningful relation between FMS total score and TG-A total score for the left and right sides (p>0.05). We were also unable to determine a meaningful relation between Y balance total score and TG-A total score for the right and left sides (p>0.05). According to the group variable, the right F4 score differs whether it is on the Gr and Fr groups or not (p<0.05). Left F2, left F3, left F4, left F5 and total left score differs whether it is on the G and S groups or not (p<0.05). A significant difference has been spotted when TG-A test phases of left and right sides were compared among each other (p<0.05). TG-A total cutoff score was determined to be 72.814±6.553. Consistency parameters were rather reliable for the right and left measurements. It was determined that TG-A test had a "significantly reliable scope". In all phases of the scoring reliability TG-A, Kendall's coefficient of fit was found to be high (p<0.001).
The test method we developed based on Turkish get up movement, which includes closed-open kinetic ring and similar to proprioceptive neuromuscular facilitation movement patterns (PNF), is a valid and reliable method that can make injury risk assessment in wrestling athletes. In the future there is a need for studies in wrestlers with an injury history and in branches similar to wrestling.