Milli Eğitim Şuraları karar metinlerinin seçilmiş kavramlar açısından incelenmesi
Study of National Education assemblies in terms of some selected terms
Yazar: MEHMET AKAY
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN USTA
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Atatürkçülük = Kemalism ; Din eğitimi = Religious education ; Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Laiklik = Laicism ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Zorunlu eğitim = Compulsory education ; Şura = Consultation

Özet:
Türkiye'de Atatürk önderliğinde yürütülen Milli Mücadele sadece milletin bağımsızlığını tesis etme amacını taşımamıştır.  Kurtuluş Savaşı sürerken yeni ve modern bir devletin temellerini atmak  için  1921  yılında  toplanan  Maarif Kongresi'nde  eğitimin  genel  durumu  gözden  geçirilmiş,  daha  sonra  üç  kez düzenlenen Heyet-i  İlmiye toplantılarında ise yeni bir eğitim atılımı gerçekleştirmek için bir dizi kararlar alınmış ve bu kararlar uygulamaya konulmuştur. 
Eğitimde büyük bir atılımı hedefleyen Cumhuriyet yönetimi ve eğitimcileri, daha  geniş katılımı  ve  temsili  sağlamak  amacıyla  Milli  Eğitim  Şûralarını düzenlemişlerdir.  22  Haziran  1933  tarih  ve  2287  sayılı  kanunla  hukuksal  bir  statü kazanan  Milli  Eğitim  Şûrası,  Milli  Eğitimin  planlanması,  program,  müfredat  ve hedeflerin  belirlendiği,  eğitimcilerin  katıldığı  danışma  organı  olarak  eğitim tarihimizde  önemli  gelişmelere  imza  atmıştır.  Günümüze  kadar  on  yedi  kez toplanmış olan  Milli  Eğitim  Şûrasının  ilgili  kanun  gereğince  önceden  belirlenen gündemlerle  toplanması  erekmektedir.  Milli  Eğitim  Şûralarının  başkanı  Milli Eğitim Bakanıdır. 
Milli  Eğitim  Şûrası  Milli  Eğitim  Bakanlığının  en  yüksek  danışma  organı özelliğini  taşımaktadır.  Şûra  bünyesinde  gündem  maddeleri  komisyonlarda görüşülür.  Komisyonlarda  hazırlanan  raporlar  genel  kurulda  görüşülerek  onaylanır veya  değiştirilir.  Onaylanan  kararlar  Şûra  kararı  olarak  Milli  Eğitim  Bakanlığına tavsiye niteliğinde gönderilir. Milli Eğitim Bakanlığı alınan kararların tümünü veya bir bölümünü uygulamaya koyar veya hükümete öneri olarak sunar. Bu açıdan Milli Eğitim  Şûrasında  alınan  kararların  uygulamaları  Bakanlığın  ve  siyasi  otoritenin yaklaşımları ölçüsünde gerçekleşmektedir. 
Bugüne  kadar  toplanan  on  yedi  şûrada  eğitime  yön  veren  pek  çok  karar alınmıştır.  Alınan kararların bazıları dönemin veya daha sonraki  dönemlerin hükümetleri ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tamamen veya kısmen uygulamaya konulmuş, bazı kararlar ise uygulanmamıştır. Bu araştırma ile araştırmanın seçilmiş kavramları olan lâiklik, Atatürkçülük, Atatürk İlke ve İnkılâpları, eğitimde fırsat eşitliği, din eğitimi ve zorunlu eğitim ile ilgili şûralarda alınan kararlar ile uygulamalar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı; şûraların eğitimimizi nasıl etkilediği ve ne ölçüde yön verdiği sınanmaktadır.

Abstract:
While  on  one  hand  The  War  of  Independence  progressed,  which  was  done 
under the command of Great Leader Mustafa Kemal, onthe other hand fundamentals 
of  a  new  state  initiated  through  revolutions  in  national  education  area. For  this 
purpose, Atatürk, played the key role in gathering  the National Education Congress 
and did make opening speech by himself. In the National Education Congress done 
in  1921  general  state  of  education  was  discussed.  Later  Network  of  Sciences  met 
three  times,  a  series  of  decisions  were  made  in  order  to  make  a  new  educational 
progress and the decisions were applied to actions.
Since 1939, National Education Assemblies have beengathered regularly in 
order to discuss issues of education in order to make variety of ranges of the society 
participate in. National Education Assembly, which gained a legal basis with the law 
dated 22nd June 1933 and numbered 2287, has done many important innovations as 
planning  of  national  education,  program,  curriculum and  determining  the  overall 
objectives and as a advising organ attempted by educators. 
National Education Assembly still carries the specialty of being the highest 
advising  organ  to  the  Ministry  of  National  Education.  Agenda  subjects  of  the 
Assembly are discussed in commissions and then the  prepared reports are discussed 
and voted by the general assembly or can be changed. The decisions voted are sent to 
the Ministry of Education as an advice of the National Education Assembly.  Later 
the Ministry of Education applies some or all of the advices into practice or asks the 
government for further decisions. For this reason, applications of the decisions made 
by the National Education Assembly are being realized according to initiatives of the 
Ministry and the political organ in the power. 
In the 17 National Education Assemblies done so farlots of decisions leading 
to  national  educations  have been  taken.  The  decisions  of  the  Assembly  were 
completely or partly put into practice by the government of the time or by following 
governments. And some of the decisions were not putinto application. 
 By  this  study,  decisions  and  practices  about  the  selected  concepts  of  this 
research:  secularism,  Kemalism,  Atatürk's  Evolutions  and  Principles,  equality  of 
opportunity in education, religious education, and  compulsory education, have been 
analyzed.