Adana'daki birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastaların memnuniyet düzeyleri ve bu kurumlarda çalışan hekimlerin iş doyumunun saptanması
Determination of patient satisfaction level admitted to primary care unit and the job satisfaction of physicians? working in primary care in adana
Yazar: FATİH MUTLUPOYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Adana = Adana ; Doktorlar = Physicians ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada amaç, EUROPEP hasta memnuniyet anketi ve Minnesota İş Doyum ölçeklerini kullanarak, Adana'da aile hekimliği uygulamasından önce ve uygulamanın 12. ayında, hasta memnuniyetini ve aile hekimliği uygulamasının hasta memnuniyeti üzerine etkisini ve hekimlerin çalışma şartlarının iş doyumu ve memnuniyetlerine etkisini araştırmaktı.Gereç ve Yöntem: Adana il merkezindeki sağlık ocağı/aile sağlığı merkezleri, bulunduğu bölgenin sosyoekonomik düzeyine göre düşük, orta ve yüksek olarak ayrıldı. Her bölgeden bir sağlık ocağı/aile sağlığı merkezi seçilerek her birinde en az 93 hastaya rasgele yöntemle 23 sorudan oluşan EUROPEP hasta memnuniyet anketi uygulandı. Aile Hekimliği uygulamasının 12. Ayında (mayıs 2009) bu sağlık ocağı/aile sağlığı merkezlerinde anketler tekrar uygulandı. Çalışmaya katılan hastaların, uygulamadan önceki ve sonraki EUROPEP ortalama puanları karşılaştırıldı. Çalışmanın evreni Adana'daki tüm birinci basamakta çalışan hekimler olarak belirlendi. Bu evreni temsil edecek örneklem grubu rasgele seçimle belirlendi. Bu hekimlerle yüzyüze görüşülerek Minnesota İş Doyum Ölçeği dolduruldu. Aile Hekimliği uygulamasının 12. ayında aynı hekimlere tekrar anket uygulandı.Bulgular: Çalışmanıza 2008 yılında 295, 2009 yılında 293 olmak üzere toplam 588 hasta katılmıştır. Hastaların EUROPEP yanıtları, uygulamadan sonra anlamlı şekilde düzelmişti. En fazla düzelme; `Önceki görüşmelerde yaptıklarını ve söylediklerini bilmesi' (3,02±1,38'e karşılık 4,20±1,18), `Uzmana ya da hastaneye sevkten beklemeniz gerekenler konusunda sizi hazırlaması' (3,04±1,30'a karşılık 4,21±1,10), `Hekiminize telefonla ulaşabilmeniz' (2,98±1,61'e karşılık 3,99±1,31) sorularına verilen yanıtlardaydı. Çalışmaya katılan hekimlerin Minnesota İş Doyum Ölçeği sorularına 2009 yılında verdikleri cevaplar, 2008 yılına kıyasla, 5 soruda artarken 3 soruda azalmıştı. En fazla artış `Yaptığım iş karşılığında aldığım ücret' sorusunda, en fazla azalma ise `Beni her zaman meşgul etmesi' sorusundaydı. İçsel, dışsal ve genel doyum puan ortalamalarının üçünde de artış olmuş ancak bu artışlardan sadece dışsal doyum puanlarındaki artış anlamlı bulunmuştur.Sonuç: Aile hekimliği hizmetlerinin ve hasta memnuniyetinin iyileştirilmesi için aile hekimliği birimlerinin yaygınlaştırılması kaçınılmazdır. Ülkemizin sağlık hizmeti sunum sisteminin gözden geçirilerek gerekli iyileştirmelerin yapılmasının hem hekimlerin iş doyumunun hem de hasta memnuniyetinin arttırılmasına çok büyük katkılar sağlayacağı açıktır.

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study was to find the satisfaction levels of patients admitting to primary care using EUROPEP and the job satisfaction of primary care physicians using Minnesota Job Satisfaction Scale before the implementation of family practice and on the 12th month of implementation in Adana.Material and Methods: The health centers/family practices were grouped as low, moderate and high socioeconomic status regarding the region in Adana city center. One health center/family practice was chosen from each region and EUROPEP Patient Satisfaction Questionnaire with 23 items was completed by at least 93 patients randomly selected. The questionnaires were re-completed in the same centers on the 12th month of the implementation of family practice. (may 2009) The mean scores of EUROPEP were compared before and after the implementation. The universe was all primary care physicians in Adana city center. The sample was selected randomly. Physicians completed Minnesota Job Satisfaction Scale face-to-face. These physicians re-completed the questionnaires again on the 12th month of the implementation of family practice.Results: Total 588 patients (295 in year 2008 and 293 in year 2009) were enrolled. The EUROPEP scores improved significantly after the implementation of family practice. The highest improvement was in item; `physician knows what he/she did/said previously? (3,02±1,38 vs. 4,20±1,18), `physician prepares the patient about what to expect from hospital specialist or hospital? (3,04±1,30 vs. 4,21±1,10), `availability of physician for phone calls? (2,98±1,61 vs. 3,99±1,31). The scores of physicians for Minnesota Job Satisfaction Scale increased in 5 items from 2008 to 2009 whereas decreased in 3 items. The highest increase was in item `salary? and the highest decrease was in item `occupying me always?. There was increase in internal, external, and general satisfaction mean scores however only the increase in the external satisfaction score was significant.Conclusion: It is inevitable to extend family practice units in order to improve patient satisfaction and family medicine services. It is clear that improvement of health care services delivery systems will contribute to the increase in both patient and physician satisfactions in Turkey