TOKİ yoksul grubu konutlarının "Yeterli Konut" bağlamında değerlendirilmesi: Ankara Kusunlar örneği
Evaluation of TOKİ low income housing areas within the perspective of "Adequate Housing": the case of Ankara Kusunlar
Yazar: SEZEN SAVRAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM GÜZEY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Dünya tarihinin en eski sorunlarından biri yoksulluktur. Çeşitli kurum ve araştırmacılar, yoksulluğa çözüm bulmak için öncelikle yoksulluğu anlamaya ve tanımlamaya çalışmışlardır. Tüm çalışmaların birbirini geliştirmesiyle; yoksulluğun dinamik bir süreç olduğu, sadece gelir düzeyine odaklanılarak çözülebilecek bir sorun olmadığı ve asıl yoksulluğu yoksun olunan temel gereksinimlerin yarattığı üzerinde uzlaşıma varılmıştır. Yoksulluk yaratan temel gereksinimlerin başında konut gelmektedir. Konut, özellikle toplumun yoksul kesimi söz konusu olduğunda soruna dönüşen bir olgudur. Bu iki yönlü yaklaşıma göre, yoksul kesimin konuta erişimi üzerinde durulması gereken bir konudur. Konut da yoksulluğa benzer şekilde değişen algısı ile dört duvar ve çatının ötesinde, bir yaşam çevresi oluşturmakta ve bazı asgari şartları bulundurması beklenmektedir. Bu nedenle konut ve çevresinin değerlendirilmesinde yeni kavramlar dile getirilmeye başlanmıştır. Yeterli Konut da bu kavramlardan biridir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yoksulluk ve konut, en önemli sorunlardan biridir. 1980'li yıllara kadar her iki konuya yönelik düzenli politikalar ve uygulamalar bulunmaması, sorunların daha da hissedilir hale gelmesi ile sonuçlanmıştır. 1984 yılında yoksul kesime yönelik konut sunumu için devlet bünyesinde oluşturulan ve kısa sürede konut sektöründe baş aktör haline gelen Toplu Konut İdaresi; ürettiği konutlar nedeniyle sıkça eleştirilmektedir. Bu tezin amacı, Yeterli Konut kavramından yararlanılarak TOKİ Yoksul Grubu Konutlarının nicel ve nitel özellikleri ile bütünsel ve detaylı olarak incelenmesidir. Örnek incelemesine arka plan oluşturacak olan, dünyada ve Türkiye'de yoksulluk ve konut kavramları ilişkisi ilk bölümde aktarılmıştır. Sonraki bölümde ise örneklem alan olarak belirlenen Ankara Kusunlar Bölgesi Yoksul Grubu Konutlarında yaşanan sorunlar tespit edilmeye çalışılarak yeterlilik düzeyi değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
One of the oldest problems in the history of the world is poverty. Several institutions and researchers have first tried to understand and define poverty in order to find solutions. As all these studies have mutually developed, they have come to an agreement that poverty is a dynamic process and it is not a problem that can be solved by focusing only on the level of income. In fact, poverty is posed by deprivation of basic human needs. Housing comes first within basic human needs. On the other hand, housing turns into a problem especially when the poorer segments of society are in consideration. According to this bidirectional approach, access to housing for the poor is an issue, which needs to be focused on. Housing with its differentiating perception similar to poverty, provides a living area more than constituting four walls and a roof. So it is necessary for a house to have some minimum requirements. Therefore, new concepts in the evaluation of housing and its environment have begun to be voiced. "Adequate Housing" is one of these concepts. Poverty and housing are the most important problems in Turkey as in the entire world. Until the 1980's, absence of regular policies and practices for both subjects have caused the problems become more noticeable. Mass Housing Administration (TOKİ) which has been created in 1984 as a state institute for the supply of housing for the poor and which has soon become the main actor in this area, has been subject to criticisms as a result of its housing productions. The aim of this study is to examine TOKİ low income housing productions in detail with its quantitative and qualitative characteristics within the perspective of "Adequate Housing".  Poverty and housing concepts and their relationships in Turkey and in other countries that will constitute a background for the case study, are given in the first section. In the next section, problems of Ankara Kusunlar Low Income Residential Area that is chosen as the case study area are tried to be determined in order to evaluate the level of adequacy.