Cumhuriyet Dönemi Ereğli nüfusu (1927-1960)
The population of Eregli in the Period of the Republic (1927-1960)
Yazar: ABDULLAH ULUÇAY
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT TOPAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Konya-Ereğli = Konya-Ereğli ; Nüfus = Population ; Nüfus sayımı = Census

Özet:
Bu çalışma Ereğli İlçesinin 1927-1960 yılları arasındaki nüfus sayımlarını
kapsamaktadır. Günümüzde Konya'nın bir ilçesi olan Ereğli, Gülek Boğazı güzergâhında
bulunduğu için tarih boyunca önemli bir merkez konumundaydı. Ereğli'nin Anadolu'da doğu
batı kavşağında bulunması sebebiyle Hititlerden itibaren sırasıyla Asurlular, Frigyalılar,
Lidyalılar, Persler, Büyük İskender, Selevkoslar, Galatlar, Bergama Krallığı, Roma
İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Abbasiler, Selçuklular, Karamanoğulları ve
Osmanlıların idaresi altında kalmıştı.
Ereğli, İmparator Heraklius tarafından tarih öncesinden beri yerleşim merkezi olan
yerde yeniden kurulmuş ve onun adına "Herakleia" (Ereğli) kenti olarak adlandırılmıştı.
Ereğli bu tarihten itibaren bir sınır şehri haline gelmişti. Bizans hâkimiyeti döneminde
"Kuyudaki Yahya" adlı Hristiyan azizin memleketi kabul edilen Ereğli, kutsal bir yer ve
ziyaret merkezi oldu. Ereğli, 1097 yılında ilk Haçlı saldırısı ve istilasına uğradı. Ereğli şehri
İkinci Haçlı Seferi'nde de saldırıya uğramıştı. Haçlıların bu saldırısı 1101'de Selçuklu Sultanı
I. Kılıçaslan tarafından durdurulmuş ve Haçlılar mağlup edilmişti. Selçuklu Sultanı II.
Kılıçaslan döneminde ülkeyi on bir oğlu arasında paylaştırdığında Ereğli ve çevresi Sencer
Şah'a verildi. Sencer Şah Ereğli'de yedi sene meliklik yaptı.
Ereğli'nin 1927-1960 tarihleri arasında yapılan nüfus sayımlarına göre gelişimini
anlatan bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde nüfusun tanımı,
dünyada ve Türkiye'de nüfus sayımları hakkında bilgiler verilmektedir. Birinci Bölümde
Ereğli İlçesinin tarihi ve Cumhuriyet öncesi nüfusu anlatılmaktadır. İkinci Bölümde 1927-
1940 yılları arasında yapılan nüfus sayımlarının sonuçları değerlendirilmektedir. Üçüncü
Bölümde 1945-1960 yılları arasında yapılan nüfus sayımları sonuçları değerlendirilmektedir.
Sonuç kısmında ise Ereğli'nin 1927-1960 nüfus sayımları sonuçlarının değerlendirmesi
yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ereğli, Nüfus, Osmanlı, Cumhuriyet, Nüfus Sayımı

Abstract:
This study covers the censuses of Eregli District between 1927-1960. Eregli, which is
a district of Konya today, has been an important center throughout history as it is located on
the Gülek Strait route. Since Eregli was located at the east-west junction in Anatolia, it was
respectively, under the rule of the Hittites, Assyrians, Phrygians, Lydians, Persians, Alexander
the Great, Seleucids, Galatians, Pergamon Kingdom, Roman Empire, Byzantine Empire,
Abbasids, Seljuks, Karamanoguls and Ottomans
Eregli was rebuilt by Emperor Heraclius in the place that had been a settlement since
prehistoric times and was named "Herakleia" (Eregli) city in his name.
Eregli had become a border city since this date. Ereğli became a sacred place and a center of
visit by Christians during the Roman and Byzantine periods. Ereğli was subjected to the first
Crusader attack and invasion in 1097. Eregli city was attacked during also the Second
Crusade. This attack of the Crusaders was stopped by the Seljuk Sultan Kılıcaslan I in 1101
and the Crusaders were defeated. During the time of Seljuk Sultan II. Kılıcaslan, Eregli and
its surroundings were given to Sencer Shah when he divided the country among his eleven
sons. Sencer Shah was a ruler for seven years in Eregli. The fact that Eregli was on the trade
route, postal route, pilgrimage route and army route increased its historical importance both in
the Seljuk and Ottoman periods.
This study, which explains the development of Ereğli according to the census made
between 1927-1960, consists of an introduction and three parts. In the introduction, the
definition of the population, provides information about the census in Turkey and the world.
In the first chapter, the history and pre-Republic population of Eregli district are explained. In
the second part, the results of the census conducted between 1927-1940 are evaluated. In the
third section, the results of the census conducted between 1945-1960 are evaluated. In the
conclusion part, the results of the 1927-1960 census of Eregli were evaluated.

Key Words: Eregli, Population, Ottoman, Republic, Census