Parça tedariki sözleşmesinde tedarikçinin sorumluluğu
Supplier's responsibility in piece suppliement contract
Yazar: HAKAN BURAK AKINCI
Danışman: PROF. DR. HASAN İŞGÜZAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Malzeme tedarik sistemi = Material suuply system ; Sorumluluk = Responsibility ; Sözleşmeler = Contracts ; Tedarik = Supply ; Tedarik sözleşmesi = Supply contract ; Tedarikçiler = Suppliers ; Yedek parçalar = Spare parts ; Üretici firma = Manufacturer firms

Özet:
Günümüz üretim sisteminde nihaî ürünlerin son halini alması; özellikle otomotiv sektörü ve elektronik aletler gibi diğer yüksek teknolojili ürünler açısından oldukça karmaşık aşamalardan geçmeyi gerektirmektedir. Bu sürecin tek başına üstlenilmesi ise gerek masraf bakımından, gerekse uzmanlık bakımından nihaî üreticinin altından kalkamayacağı boyutlara ulaşmaktadır. Bu zorluk, üreticilerin meydana getirecekleri nihaî ürünün bazı parçalarını başka firmalara (tedarikçilere) ürettirdikten sonra bunları nihaî ürüne kendileri montajlamaları şeklinde çözüme kavuşturulmaktadır. Bu çözüm yolu, üretici ile tedarikçi arasında bir parça tedariki sözleşmesinin kurulması şeklinde ortaya çıkmaktadır. Öte yandan, gerek bu uygulamanın yeni sayılması, gerekse sözleşme türüne ilişkin mevzuatta düzenleme olmamasına bağlı olarak yeterince içtihadın bulunmaması sebebiyle uygulamada birtakım sorunlar yaşanabilmektedir. Genellikle tedarikçilere oranla daha güçlü konumda olan üreticiler, tedarikçileri zor durumda bırakacak sözleşme şartlarını tedarikçilere dayatabilmektedirler. Özellikle parça tedariki sözleşmelerinin bir alt türü olan tam zamanında tedarik sözleşmesinde bu durum daha da göze batmaktadır. Üretici, tedarikçinin parçaları tam olarak istenilen zamanda kendisine ulaştırmasını talep etmekte; ifanın biraz erken veya geç olması durumunda cezaî şart ve/veya gecikme tazminatı gibi ağır müeyyideler uygulayabilmektedir. Uygulamada yaşanan bu ve buna benzer sorunlara çözüm bulma ihtiyacı, bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır.

Abstract:
The manufacturers usually need to pass through quite complicated stages in order to produce the final product, especially when it comes to automobile industry and some other high technology products such as electronic tools. Although, undertaking all these stages alone requires an extent that the manufacturer can't handle both in terms of cost and time. Manufacturers prefer to solve this difficulty by letting some other manufacturers (suppliers) to produce some pieces of the final product and putting the procured pieces together. This solution appear as a piece suppliement contract between the manufacturer and suppliers. On the other hand, there are some issues in practise since this supply system is sort of new and there is not enough jurisprudences nor codes. The manufacturers, who are usually in a stronger position than suppliers, can force the suppliers to accept some severe conditions that will cause serious troubles for them. This situation stands out more, when it comes to a just-in-time contract, which is a subtype of piece suppliement contracts. The manufacturer demands the pieces being delivered right on time and when the delivery is a little early or late; serious sanctions such as delay compensations or penal clauses are being carried out. The need of finding solutions for such problems is the main reason of this work.