Şizofreni hastalarında bakım verenin duygu dışavurum düzeyi ile şizofreni hastalarının düşünce bozukluğu düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between the level of expression of emotions of the caregivers in patients with schizophrenia and the level of thought disorder in patients with schizophrenia
Yazar: DİLŞAH GENÇASLAN
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni, hemen her toplumda görülen ve gerekli tedavisinin sağlanmaması durumunda hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen sanrı, varsanı ve dezorganize davranışlarla seyreden ruhsal bir bozukluktur. Şizofreninin ana belirtilerinden birisi olan düşünce bozukluğu kişinin düşünce süreçlerinde meydana gelen öznel değişikliklerdir. Şizofreni hasta yakınlarının duygu dışavurumu şizofreni hastalarının klinik gidişini doğrudan etkilemektedir. Ancak bugüne kadar şizofreni hastalarındaki düşünce bozukluğu ile hasta yakınlarının duygu dışavurumu arasındaki ilişki araştırılmamıştır.
Bu araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar Polikliniği'ne başvuran DSM V ölçütlerine göre Şizofreni veya Şizoaffektif bozukluk tanısı almış 180 hasta çalışmaya alındı. Çalışmayı kabul eden 71 hasta ve 71 bakımveren ile çalışma gerçekleştirildi. Şizofreni hastalarının hastalık belirtileri PANSS ölçeği ile değerlendirildi. Hasta ve bakımverenlerin bilişsel işlevlerini değerlendirmek için nöropsikolojik testler uygulandıktan sonra düşünce bozukluğu ve duygu dışavurum ölçekleri doldurtuldu. 
Hastaların yapısal düşünce bozukluğu özbildirim ölçeği genel puanı, pozitif alt ölçeği ve negatif alt ölçeği ile bakım verenlerin duygu dışavurum genel puanı, düşmancıl/eleştirel oluş alt ölçeği puanı ve duygu dışavurum aşırı-ilgi-koruma-kollama alt ölçeği puanı arasında istatistiksel anlamlılık gösteren bir ilişki bulunmadı.. Hastaların yapısal düşünce bozukluğu özbildirim negatif alt ölçekleri; algılanan duygu dışavurum düzeyi hoşgörü/beklenti alt ölçeği (r=.31, p= 0.01) ve algılanan duygu dışavurum genel puanı (r=.25 , p=0.04)  ile istatiksel anlamlılık gösteren ilişki saptandı Hastaların yapısal düşünce bozukluğu özbildirim pozitif alt ölçeği; algılanan duygu dışavurum düzeyi hastalığa karşı tutum alt ölçeği (r=.28, p=0.02), algılanan duygu dışavurum hoşgörü/beklenti alt ölçeği (r=.35, p=0.00) ve algılanan duygu dışavurum düzeyi genel puanı (r=.30 , p=0.01) ile anlamlı bir ilişki saptandı. Hastaların yapısal düşünce bozukluğu özbildirim ölçekleri genel puanı; algılanan duygu dışavurum düzeyi genel puanı (r=.29, p= 0.01), algılanan duygu dışavurum düzeyi hastalığa karşı tutum alt ölçeği ( r=.26, p= 0.03) ve duygu dışavurum düzeyi hoşgörü/beklenti alt ölçeği (r= .35, p=0.00) ile istatiksel anlamlı bir ilişki bulundu. Hastaların yapısal düşünce bozukluğu puanı cinsiyet açısından farklılık göstermektedir (p=0.00). Erkek hastalar kadın hastalara göre daha fazla düşünce bozukluğu göstermiştir. Bakımveren anneler aşırı-ilgi-koruma-kollama alt ölçeğinde diğer yakınlara göre daha yüksek duygu dışavurum düzeyi göstermiştir (p=0.00)
Hastaların yapısal düşünce bozukluğu ve bakımverenin duygu dışavurum düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişki olduğunu varsaydığımız temel hipotezimiz istatiksel anlamlılık göstermese de hastaların algıladığı duygu dışavurum düzeyi ve yapısal düşünce bozukluğu düzeyi arasında istatiksek olarak anlamlı bir ilişki çıkmıştır. Bu ilişki bakımverenin yakınlığından ve hastanın klinik belirtilerinden etkilenmektedir. Düşünce bozukluğu düzeyi arttıkça hastaların algıladığı duygu dışavurum düzeyi de artmaktadır. Hastalığın prognozu için bakımverenlerin ve hastaların duygu dışavurum kavramı kapsamında psikososyal eğitim ile desteklenmelerinin önem taşıdığını düşünmekteyiz.

Abstract:
Schizophrenia is a mental disorder prevalent in almost every society, characterized by delusions, hallucinations, and disorganized behavior, which negatively impacts the patient's quality of life when left untreated. One of the primary symptoms of schizophrenia is thought disorder, involving subjective changes in an individual's thought processes. The emotional expression of schizophrenia patients' caregivers directly influences their clinical course. However, to date, the relationship between thought disorder in schizophrenia patients and emotional expression in their caregivers remains unexplored.
In this study, 180 patients diagnosed with Schizophrenia or Schizoaffective Disorder based on DSM V criteria were invited from the Schizophrenia and Other Psychotic Disorders Outpatient Clinic at Dokuz Eylül University Hospital School of Medicine. The research was conducted with 71 consenting patients and their respective 71 caregivers. The patients' symptoms of schizophrenia were evaluated using the PANSS scale. After administering neuropsychological tests to assess cognitive functions of patients and caregivers, thought disorder and emotional expression scales were completed.
There was no statistically significant relationship found between the overall scores of patients' structural thought disorder self-report scale, its positive subscale, and negative subscale, and caregivers' overall emotional expression scores, hostile/critical subscale scores, and excessive-intrusive-protective-overbearing subscale scores. However, significant relationships were observed between the negative subscale of patients' structural thought disorder self-report scale and the perceived emotional expression level on the tolerance/expectation subscale (r = .31, p = 0.01) and perceived emotional expression overall scores (r = .25, p = 0.04). The positive subscale of patients' structural thought disorder self-report scale also showed significant relationships with perceived emotional expression level on the attitude towards the illness subscale (r = .28, p = 0.02), perceived emotional expression tolerance/expectation subscale (r = .35, p = 0.00), and perceived emotional expression overall scores (r = .30, p = 0.01). Moreover, the overall scores of patients' structural thought disorder self-report scale showed significant relationships with perceived emotional expression overall scores (r = .29, p = 0.01), perceived emotional expression attitude towards the illness subscale (r = .26, p = 0.03), and emotional expression tolerance/expectation subscale (r = .35, p = 0.00).
Furthermore, the patients' structural thought disorder scores demonstrated differences concerning gender (p = 0.00), with male patients showing higher levels of thought disorder than female patients. Caregiver mothers exhibited higher emotional expression levels in the excessive-intrusive-protective-overbearing subscale compared to other close relatives (p = 0.00).
Our fundamental hypothesis assumes a positive relationship between patients' structural thought disorder and caregivers' emotional expression level. Although our statistical analysis did not demonstrate significance, a statistically significant association has emerged between patients' perceived emotional expression level and the level of structural thought disorder. This association is influenced by caregiver proximity and the patient's clinical symptoms. As the level of thought disorder increases, patients' perceived emotional expression level also increases. We believe that for the prognosis of the illness, it is important for caregivers and patients to be supported through psychosocial education within the context of the concept of emotional expression.