Blok zincir ve nesnelerin interneti teknolojilerinin kullanımının tedarik zinciri şeffaflığı aracılık rolü ile performans göstergelerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of the use of blockchain and internet of things technologies on performance indicators with the intermediary role of supply chain transparency
Yazar: MUHAMMED FURKAN TAŞCI
Danışman: DOÇ. DR. DİLŞAD GÜZEL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Gıda sektörü = Food sector ; Nesnelerin interneti = Internet of things ; Performans = Performance ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İçecek sektörü = Beverage sector ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Nesnelerin interneti ve blok zincir teknolojilerinin en çok etkilemesi beklenen alanların başında gelen tedarik zinciri alanında şeffaflık kavramı, alıcılar ve tüketiciler tarafından talep edilen bir unsur haline gelmiştir. Tedarik zinciri yönetimlerinde şeffaflık sağlanmasına yardımcı olan nesnelerin interneti ve blok zincir teknolojilerini kullanan işletmelerin yoğun rekabet ortamında performanslarını artırması beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı, blockchain ve nesnelerin interneti kullanımının işletmelerin performans göstergeleri üzerindeki etkisinde tedarik zinciri şeffaflığının aracılık rolünü incelemektir. Ayrıca nesnelerin interneti ve blok zinciri kullanımının tedarik zinciri şeffaflığı üzerindeki etkisini ve tedarik zinciri şeffaflığının işletmelerin performans göstergeleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmanın uygulama kısmında Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonuna bağlı olan 29 dernek ve bu derneklere üye olan gıda ve içecek sektörü işletmelerinde yönetici olarak çalışmakta olan 392 kişiye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20 istatistiksel paket programı ve kısmi en küçük kareler metodu olan SmartPLS 3 yapısal eşitlik modellemesi programı ile test edilmiştir. Sonuç olarak; blok zinciri ve nesnelerin interneti teknolojileri kullanımlarının tedarik zinciri şeffaflığını ve tedarik zinciri şeffaflığı aracı etkisiyle işletmelerin performans göstergelerini etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The concept of transparency in the field of supply chain, which is one of the areas that the internet of things (IoT) and blockchain technologies are expected to affect the most, has become an element demanded by buyers and consumers. Businesses using the IoT and blockchain technologies that help provide transparency in supply chain management are expected to increase their performance in an intense competitive environment. The aim of this study is to examine the mediating role of supply chain transparency (SCT) in the effect of blockchain and IoT usage on the performance indicators of enterprises. It also examines the impact of the use of the IoT and blockchain on SCT and the impact of SCT on the performance indicators of businesses. In the application part of the research, a questionnaire was applied to 29 associations affiliated to the Federation of Turkish Food and Drink Industry Associations and 392 people working as managers in food and beverage sector businesses that are members of these associations. The obtained data were tested with SPSS 20 statistical package program and SmartPLS 3 structural equation modeling program which is partial least squares method. As a result; It has been determined that the use of blockchain and IoT technologies affects SCT and performance indicators of enterprises with the mediation effect of SCT.