Aşık Ömer'in Taşkent'te basılmış divanı üzerine bir inceleme
A study about Aşık Omer's divan published in Tashkent
Yazar: MİRLAN İBRAEV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET TEMİZKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşık Ömer = Aşık Ömer ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Şiir = Poem

Özet:
On yedinci yüzyıl, Türk saz siirinin tarihinin zirve dönemidir. Bu yüzyıldayetisen Karacaoğlan, Gevherî ve Âsık Ömer hem kendi dönemlerinin hem de bütün sazsiirinin en güçlü temsilcileridir. Bu yüzyılda saz siiri ile divan siiri arasında yakınlasmaolduğu için, Gevherî ve Âsık Ömer'de divan siiri etkilerini de görmekteyiz.On yedinci yüzyılın ve Âsık Ömer'in bu özelliğini dikkate alarak seçtiğimiz vetamamladığımız tez çalısmamız, Önsöz, Giris, ?ki Bölüm, Sonuç ve Kaynakçabölümlerinden meydana gelmektedir.?Önsöz?de bu konuyu seçme sebebimiz ve takip ettiğimiz yol açıklanmaktadır.?Giris?te,önce âsık edebiyatı hakkında genel bilgi verilmekte, daha sonra onyedinci yüzyıl saz siiri üzerinde durulmaktadır. Daha sonra, on yedinci yüzyılın siyasîve kültürel durumu ana hatlarıyla tanıtıldıktan sonra Âsık Ömer'in hayatı, edebî kisiliği,dili ve üslubu ile Âsık Ömer üzerine yapılan çalısmalar tanıtılmakta vedeğerlendirilmektedir.Birinci bölümde; önce Kırım Tatarları ve Kırım Tatar Türkçesi hakkında kısabilgi verilmekte, sonra metinlerdeki bazı siirlerle ilgili açıklamalar yer almaktadır.Tez çalısmamızın ana bölümü ?Metinler? baslıklı kısımdır. Burada, ÂsıkÖmer'in Taskent'te basılmıs divanında yer alan siirlerin Latin harflerine aktarılmıs haliyer almaktadır. Âsık Ömer, Kırımlı bir sair olarak da kabul edildiği için, siirleri KırımTürkçesi ses özelliklerini tasıyacak sekilde Taskent'te basılmıstır. Bu bölümde, siirlerinses özellikleri muhafaza edilmis hiçbir müdahalede bulunulmaksızın Latin harflerineaktarılmıstır.Tezimiz, sonuç ve konuyla ilgili çalısmaların sıralandığı kaynakça iletamamlanmaktadır.

Abstract:
17th century is the peak point of the Turkish instrumental poet. Grew up in that century,Karacaoğlan, Gevherî and Âsık Ömer became the strongest representatives both fortheir era and for the whole instrumental poet group. Due to the fact that there was aconnection between the instrumental poet and divan poets in that century, we see theimpacts of divan poets on Gevherî and Âsık Ömer.Our thesis, which was chosen and prepared considering this property of the 17th centuryand Âsık Ömer, composed of the following parts: Preface, Introduction, two Chapters,Conclusion and Bibliography.In Preface, the reason of choosing this subject and the way we followed was explained.In Introduction, first general information about the literature of folk poets was given andlater the 17th century instrumental poet was mentioned. After introducing the generalpolitical and cultural frame of the 17th century; life, literary characteristic, language,style of expression of Âsık Ömer and the studies about Âsık Ömer were introduced andanalyzed.In the first chapter, primarily brief information about Crimean Tatars and CrimeanTatar Turks are given, afterward explanations about some poets in the text part are takenplase.The main part of out thesis is the ?Text? part. In this part, the Latin transcription of ÂsıkÖmer?s poems in his divan, which was published in Tashkent, took place. Since ÂsıkÖmer was considered to be a Crimean poet, his poems were published in Tashkentcarrying the phonic characteristics of Crimean Turkish. In this part, the phoniccharacteristics of the poems were preserved and transferred into Latin scripts withoutany intervention.Our thesis was completed by the conclusion part and the bibliography, in which thestudies about the subject were enumerated.