Yapay zeka chatbotlarinin metin analiz puanlarinin çeşitli istatistiksel analiz yöntemleri ve diferansiyel denklem modelleri temelinde incelenmesi
Investigation of text analysis scores of artificial intelligence chatbots on the basis of various statistical analysis methods and differential equation models
Yazar: VOLKAN DURAN
Danışman: PROF. DR. ELMAN HAZAR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez, GPT-4, Claude AI, Google Bard ve LLAMA olmak üzere yapay zeka chatbot sistemlerinin metin analizi puanlamalarının istatistiksel yöntemler ve diferansiyel denklem modelleri kullanılarak değerlendirilmesini ele almaktadır. Özellikle, Fyodor Dostoyevski'nin "Yeraltından Notlar" eseri üzerinden, yapay zeka sistemlerin metinlere verdikleri duygusal ve stilistik tepkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, chatbot sistemlerinin edebi eserleri nasıl işlediğini, anladığını ve bu süreçteki tepkilerini sayısal verilere nasıl dönüştürdüğünü derinlemesine ortaya koymayı hedeflemektedir. Ayrıca, sistemlerin akıl yürütme modellerini ve bu modellerin altında yatan mekanizmaları açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Yapay zeka chatbot sistemlerinin edebi eserleri değerlendirme süreci, "kara kutu modelleme" yaklaşımına iyi bir örnek teşkil eder. Kara kutu modelleme, sistem içindeki işleyişin ve detayların bilinmediği durumlarda kullanılır. Bu yaklaşımda, sistem girişleri ve çıktıları gözlemlenir, ancak sistemin içindeki işlemlerin nasıl gerçekleştiği tam olarak anlaşılamaz. Yapay zeka chatbotlarının edebi metinlere verdikleri tepkiler ve bunları sayısal verilere dönüştürme süreçleri de benzer şekilde kara kutu modelleme ile incelenir. Sistemlerin iç yapıları bilinmeden, metin girişleri ve sistemin ürettiği duygu puanları, stilistik analizler gibi çıktılar arasındaki ilişki değerlendirilir. Sistemin "karar verme" süreci ve bu süreçte hangi özelliklerin ön plana çıktığı, deneysel veriler ve çıktı analizleri ile tahmin edilmeye çalışılır. Çalışma, yapay zekanın edebiyat alanındaki potansiyelini keşfederken, edebi metinlerin karmaşık dilini, metaforlarını ve duygusal derinliğini nasıl anladığı ve analiz edebileceği üzerine değerli bilgiler sunmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekanın insan kültürü ve sanatına olan katkısını artırma potansiyelini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This thesis discusses the evaluation of text analysis scores of artificial intelligence chatbot systems, including GPT-4, Claude AI, Google Bard and LLAMA, using statistical methods and differential equation models. In particular, it is aimed to examine the emotional and stylistic reactions of artificial intelligence systems to texts through Fyodor Dostoyevsky's "Notes from the Underground". The research intends to thoroughly reveal how chatbot systems process, understand, and convert their reactions to literary works into numerical data. Furthermore, it seeks to uncover the reasoning models of these systems and the mechanisms underlying these models. The process of artificial intelligence chatbot systems evaluating literary works is a good example of the "black box modeling" approach. Black box modeling is used in cases where the functioning and details within the system are unknown. In this approach, system inputs and outputs are observed, but it is not fully understood how the processes inside the system occur. The reactions of artificial intelligence chatbots to literary texts and the processes of converting them into numerical data are similarly examined with black box modeling. Without knowing the internal structures of the systems, the relationship between the text inputs and the outputs produced by the system, such as emotion scores and stylistic analyses, are evaluated. The "decision-making" process of the system and which features come to the fore in this process are tried to be predicted with experimental data and output analysis. The study presents valuable insights on how artificial intelligence comprehends the complex language, metaphors, and emotional depth of literary texts, thereby exploring the potential of AI in the field of literature. In this context, it highlights the potential of artificial intelligence to enhance its contribution to human culture and the arts.