Peryavşan(Teucrium capitatum) otu ekstraktının antioksidan, antimikrobiyal ve  bazı metabolik enzimler üzerindeki etkisinin araştırılması
Antioxidant of peryavshan(Teucrium capitatum) herb extract,investigation of the effect of antimicrobial and some metabolic enzymes on
Yazar: ELİF EBRAR YÜCESOY
Danışman: PROF. DR. AVNİ ÇAKICI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Bitki fenolikleri = Plant phenolics

Özet:
İnsanoğlu varoluşundan bu yana koku, tat, besine ek olarak bitkileri eklediği zamandan itibaren sadece insanların beslenmesinden ziyade insanoğlunun temel ihtiyaçlarından barınma, yakacak, ilaç olarak da bitkilerden yararlanılmıştır. Başta gıda sektörü olmak üzere endüstriyel diğer üretim yapılan üretici firmalar tarafından tüketicilerine ulaşma zaman ve sürecinin uzun olma ihtimalinden dolayı ürünlerin bekleme süresince oksidasyona yani bozulmaya karşı antioksidan kullanım etkisi önemli derecede artmıştır. Bu kapsamda Peryavşan (Teucrium Capitatum) farklı gramajlarda ve farklı oranlarda çözücü hazırlanarak bitkiden ekstrakt elde edilerek total antioksidan aktivite, toplam fenolik bileşik, antimikrobiyal aktivite ve enzim inhibisyonu etkilerinin, hammadde analizlerinin araştırılması çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Teucrium Capitatum bitkisinin çeşitli solvent ekstraksiyonlarının (Hacimce %50'lik çeşitli solventler: metanol-etanol, etanol-su, metanol-su ve hacimce %100'lük metanol-etanol-su) solventleri hazırlanarak Gümüşhane'den getirilen bitki materyalinin antioksidan etkisi sağlayan fenolik içerik miktarı patojen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktivite, enzim inhibisyon özellikleri incelenmiştir. Bitkinin fenolik bileşik içeriğinin belirlenmesi ve yüksek antioksidan aktivite göstermesinin sağlanması, ekstrakt elde edilmesi için kullanılacak olan çözücünün oran ve miktarının, bitki yapısı ve kimyasal içeriğinin faktörlerin önemli etkileri olduğunu göstermiştir. Teucrium Capitatum bitkisinin hazırlanan metanol-etanol ekstartının yüksek antioksidan aktiviteye ve yüksek fenolik içeriğine sahip olduğu gözlemleniştir. Genel olarak, bitki ekstraktlarının farklı çözücülerle elde edilmiş örneklerinde bitki gramaj miktarının ekstrakt elde edilirken verimliliği etkilediğini ona rağmen hazırlanan ektstaktlardan antioksidan aktivite özelliği tespit edilmiştir. Teucrium Capitatum antimikrobiyal aktivite değerlerine bakıldığında beş patojen bakteriye karşı incelenmiş olup antimikrobiyal aktivite gösterdiği görülmüştür. Test edilen bitkilere ait S. aureus, L. monocytogenes, S. typhi, B. cereus ve E. coli'ye karşı antibakteriyal etki gösterdiği belirlenmiştir. En yüksek etkiyi L. monocytogenes'e göstermiş olup en düşük etkiyi S. typhi'ye gösterdiği belirlenmiştir. Sonuçları elde edilmesi için antimkrobiyal mikroorganizmaları üzerinde oluşan inhibisyon zonları ölçülmüştür bitkiye ait antimikrobiyal etki gözlemlenmiştir. Analiz edilecek olan bitkinin protein, kül, nem tayini oranı için kuru madde ve içeriğinde azot miktarı tespit edilmiş enzim beş farklı inhibatör üzerinde derişim ölçümleri yapılmıştır. Etil asetat ve n-hegzan daha yüksek sonuç verdiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar adı altında yapılan çalışma Peryevşan (Teucrium Capitatum) tüketimi gıdalarda insan sağlığı açısından takviye edici etki yaratabileceği gıdaların raf ömrünün uzatmasında önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Since the existence of mankind, since the time when plants were added to smell, taste, nutrition, plants have been used not only for human nutrition, but also for housing, fuel, medicine from the basic needs of mankind. Oct. Due to the possibility that the time and process of reaching consumers by other industrial manufacturing companies, especially in the food sector, may be long, the effect of using antioxidants against oxidation, that is, degradation, has increased significantly during the waiting period of products. In this context, the aim of our study is to investigate the effects of total antioxidant activity, total phenolic compound, antimicrobial activity and enzyme inhibition, raw material analysis by preparing Peryavshan (Teucrium Capitatum) solvent in different grams and different proportions and obtaining extracts from the plant. The amount of phenolic content providing antioxidant effect of the plant material brought from Gümüşhane by preparing solvents of various solvent extractions of Teucrium Capitatum plant (various solvents of 50% by volume: methanol-ethanol, ethanol-water, methanol-water and methanol-ethanol-water of 100% by volume) antimicrobial activity against pathogenic microorganisms, enzyme inhibition properties were studied. Determining the phenolic compound content of the plant and ensuring that it shows high antioxidant activity has shown that the ratio and amount of solvent to be used to obtain the extract, plant structure and chemical content have important effects of factors. It has been observed that the methanol-ethanol extract prepared by Teucrium Capitatum plant has high antioxidant activity and high phenolic content. In general, in the samples of plant extracts obtained with different solvents, the antioxidant activity property of the prepared extracts was determined, despite the fact that the amount of plant grams affects the efficiency when obtaining the extract. When the antimicrobial activity values of Teucrium Capitatum were examined against five pathogenic bacteria, it was found that it showed antimicrobial activity. S belonging to the tested plants. aureus, L. monocytogenes, P. typhi, B. cereus and E. it has been determined that it has an antibacterial effect against coli. The highest impact L . it has shown monocytogenes and has the lowest effect on S. it was determined that he showed it to typhi. In order to obtain the results, the inhibition zones formed on antimcrobial microorganisms were measured and the antimicrobial effect of the plant was observed. Concentration measurements were made on five different inhibitors of the enzyme, the amount of dry matter and nitrogen content were determined for the protein, ash, moisture determination ratio of the plant to be analyzed. It has been found that ethyl acetate and n-hexane give higher results. It is believed that the study conducted under the name of these results will play an important role in extending the shelf life of foods in which the consumption of Peryevshan (Teucrium Capitatum) can have a reinforcing effect on human health in terms of food.