Genç yetişkinlerin yaşam boyu kardeş ilişkilerinin aile bütünlük duygusu açısından incelenmesi
Investigation of lifelong sibling relationships of young adults in terms of sense of family cohesion
Yazar: EBRU GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK GENÇTANIRIM KURT
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada genç yetişkinlerin yaşam boyu kardeş ilişkilerinin aile bütünlük duygusu açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Genç yetişkinlerin yaşam boyu kardeş ilişkilerinin cinsiyet, medeni hal, kardeş sayısı, doğum sırası, kardeş kaybı, seçilen kardeşin büyük- küçük olma durumu, kardeşler arası yaş farkı, seçilen kardeşin cinsiyeti ve medeni hali açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiş. Ayrıca yaşam boyu kardeş ilişkilerinin aile bütünlük duygusunun alt boyutları olan anlamlılık, yönetilebilirlik ve alaşılabilirlik açısından yordayıcılığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 402 gönüllü genç yetişkin oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan 402 katılımcıdan 309'u kadın 93'ü erkektir. Verilerin toplanmasında Öz Sosyal-Yurdabakan-Uz Baş ve Aysan (2016) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan "Yaşam Boyu Kardeş İlişkileri Ölçeği" ve Çeçen (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan 12 maddelik "Aile Bütünlük Duygusu Ölçeği-Kısa formu" kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile çalışmada kullanılan demografik bilgiler elde edilmiştir.  Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Betimsel istatistik yöntemleri ile veriler analiz edilmiştir. Yaşam boyu kardeş ilişkilerinin cinsiyet, medeni hal, kardeş kaybı, kardeşin büyük-küçük olma durumu, kardeş cinsiyeti ve medeni hali ile arasında anlamlı farklılık olup olmadığını incelemek için bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Kardeş sayısı, doğum sırası, kardeş ile yaş farkı değişkenlerini incelemek için tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Yaşam boyu kardeş ilişkileri ile aile bütünlük duygusunun yordayıcılığının incelenmesinde ise regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, aile bütünlük duygusu genç yetişkinlerin birbirleriyle olan kardeş ilişkilerini yordamaktadır. Genç yetişkinlerin yaşam boyu kardeş ilişkileri ile cinsiyet ve kardeşin cinsiyeti arasında anlamlı farklılık vardır. Buna karşın medeni hal, kardeşin büyük küçük olma durumu, kardeş kaybı, kardeş sayısı, doğum sırası, kardeşler arası yaş farkı, kardeşin cinsiyeti ve medeni hali açısından anlamlı farklılık olmadığı sonucu elde edilmiştir. Toplumsal yapının gelişmesinde aile içi kurulan bağların önemi düşünüldüğünde, kardeş ilişkileri ve aile bütünlük duygusunun incelendiği bu çalışmanın sonucu önemlilik arz etmektedir. Genç yetişkin dönemindeki bireylerin aile bireyleri arasında kurulan ilişkilerine yönelik çalışmalar azdır. Yaşam boyunca aile içi kurulan ilişkilerden en uzun süren ilişki türü olan kardeş ilişkilerine yönelik yapılan bu çalışma ile alan yazının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine young adults' lifelong sibling relationships in terms of family cohesion. The study explored whether there were significant differences in young adults' lifelong sibling relationships based on gender, marital status, number of siblings, birth order, sibling loss, whether the selected sibling was older or younger, age difference between siblings, gender and marital status of the selected sibling. Additionally, it investigated the predictability of lifelong sibling relationships on the dimensions of family cohesion: meaningfulness, manageability, and comprehensibility. The study sample consisted of 402 volunteer young adults selected through random sampling, including 309 women and 93 men. Data was collected using the "Lifelong Sibling Relationships Scale," validated and reliability-tested by Öz, Sosyal-Yurdabakan-Uz Baş, and Aysan (2016), and the 12-item "Family Cohesion Scale-Short Form," adapted into Turkish by Çeçen (2007). A researcher-developed personal information form was used to gather demographic information. A relational screening model was employed in the study, and descriptive statistical methods were used for data analysis. Independent samples t-test was used to examine whether there were significant differences in lifelong sibling relationships based on gender, marital status, sibling loss, whether the sibling was older or younger, sibling gender, and marital status. One-way analysis of variance was used to examine sibling number, birth order, and age difference between siblings. Regression analysis was used to explore the predictability of lifelong sibling relationships and family cohesion. According to the research findings, family cohesion predicts young adults' relationships with their siblings. There are significant differences between young adults' lifelong sibling relationships and gender, and the gender of the selected sibling. However, no significant differences were found in terms of marital status, whether the sibling was older or younger, sibling loss, sibling number, birth order, age difference between siblings, sibling gender, and marital status. Given the importance of family ties in societal development, the results of this study on sibling relationships and family cohesion are significant. There is a scarcity of studies focusing on relationships established among family members during young adulthood. This study aims to strengthen the literature in the field by focusing on lifelong sibling relationships, the longest-lasting type of relationship established within families over the course of life.