Sanayi artığı mercimeğin (Lens culinaris Medik.) tavukların genel performansı ve yumurta özelliklerine etkisi /
Yazar: YAŞAR YETİŞİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN ÇALIŞLAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, sanayi artığı mercimek kırığının (Lens culinaris Medik.), tavukların canlı ağırlık, yem tüketimi, yemden yararlanma, yumurta verimi, yumurta kalite özellikleri, yumurta sarısı yağ asitleri ve kolesterol oranına etkileri incelenmiştir. 
Tesadüf parsellerine göre düzenlenen araştırma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Ziraat Fakültesi Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'na ait kümeste, toplam 70 adet kahverengi Lohman ırkı tavuk  (53 hafta) ile yürütülmüştür. %0 ham mercimek kırığı (HMK;kontrol), %10 HMK, %20 HMK, %30 HMK, ile %10 otoklavlanmış mercimek kırığı (OMK), %20 OMK ve %30 OMK olmak üzere yedi adet rasyon kullanılmıştır. Tavuklara yem ve su ad libitum olarak verilmiş, günlük toplam 16.5 saat aydınlatma uygulanmıştır. 
Altmış üç gün süren araştırmada, farklı muamelelerin canlı ağırlık değişimi, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, ölüm oranı, yumurta verimi, kabuk ağırlığı, kabuk kırılma direnci, şekil indeksi, ak indeksi, sarı indeksi, Haugh değeri, sarı renk değeri, sarı ağırlığı, sarı yağ oranı, sarı toplam doymuş yağ asitleri, sarı toplam tekli doymamış yağ asitleri oranı üzerine etkisi önemsiz (P>0.05), yumurta ağırlığı, kabuk kalınlığı yumurta sarısı kolesterolü, toplam çoklu doymamış yağ asitleri ve toplam doymamış yağ asitleri miktarı üzerine etkisi ise önemli (P<0.05) olmuştur.
Bu araştırmada, ham ve ısıl işlem uygulanmış sanayi artığı mercimek kırığının (SAMEK) herhangi bir olumsuzluğa neden olmaksızın yumurtacı tavuk yemlerinde %30 oranına kadar kullanılmasının mümkün olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the effects of lentil by-product (Lens culinaris medik.) on live weight, feed intake, feed conversion ratio, egg production, egg internal-external quality traits and egg yolk fatty acid profiles, cholesterol ratio in laying hens were examined.
The research design was a completely randomized design and conducted in Research Unit of the Kahramanmaraş Sütçü Imam University (KSU) Experimental Animal Local Ethic Committee. The material of the experiment consists of 7 treated groups and each group has ten replications. Each replication has one laying hen and, 70 laying hen (53 weeks) were used in study. Unlimited water and feed were given. Including daylight total daily illumination time of 16.5 hours.
Sixty three days long study, the effects of treatments on changes in live body weight, feed intake, feed conversion ratio, mortality, egg production, shell weight, shell strength, shape index, albumen index, yolk index, Haugh unit, yolk colour fan value, yolk weight, yolk oil ratio, yolk total saturated fatty acids and yolk total mono unsaturated fatty acids was not significant (P> 0.05) but the effects of treatments on egg weight, shell thickness, yolk cholesterol amounts, yolk total poly unsaturated fatty acids and total unsaturated fatty acids was significant (P<0.05). 
Lentil by-product do not make negative effect on overall performance of laying hens, mortality, internal and external quality of eggs. According to the findings of this study, it is recommended that raw and autoclaved Lentil by-product can be used in layer hen diets up to 30%.