TIMSS'te öğrencilerin fen yeterlik seviyelerinin ve sosyoekonomik durumlarının bazı değişkenler bağlamında incelenmesi
Investgation of students' science competency levels and socioeconomic status in TIMSS with regard to some variables
Yazar: MERVE SEDA YAŞAR
Danışman: PROF. DR. AYHAN YILMAZ ; PROF. DR. EREN CEYLAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Uluslararası Eğitim Başarılarını Değerlendirme Kuruluşu (IEA) tarafından dört yılda bir 4. ve 8. sınıflara uygulanan TIMSS'in amacı, uluslararası düzeyde öğrencilerin matematik ve fen alanlarındaki bilgi ve becerilerini değerlendirmektir. TIMSS'te başarı testlerinin yanında okul yöneticilerine, öğretmenlere, öğrencilere ve velilere detaylı veriler içeren anketler uygulanmaktadır. Bu araştırmanın amacı TIMSS 2011, TIMSS 2015 ve TIMSS 2019 döngülerinde Türkiye'de 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin fen yeterlik seviyelerini ve ailelerinin sosyoekonomik durumlarıyla ilişkili faktörleri incelemektir. Okul yaşam beklentisi, fen bilimleri öğretmeninin ödev verme sıklığı, okula aidiyet duygusu, fen bilimlerini sevme,
fen bilimlerine değer verme ve fen bilimleri özgüveni faktörleri ile öğrencilerin fen yeterlik seviyelerini ve ailelerinin sosyoekonomik durumları arasındaki ilişki araştırıldığı için bu araştırmada ilişkisel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak TIMSS 2011, 2015 ve 2019'a katılan Türkiye örneklemindeki sekizinci sınıf öğrencilerine uygulanan fen bilimleri başarı testlerinin ve öğrenci anketlerinin sonuçları kullanılmıştır. Araştırmanın problemleri için örneklemler; Türkiye'de sekizinci sınıf düzeyinde TIMSS 2011 uygulamasına katılan 6928 öğrenci, TIMSS 2015 uygulamasına katılan 6079 öğrenci, TIMSS 2019 uygulamasına 4077 öğrenci arasından alınmıştır. Araştırmada, betimleyici
analiz ve lojistik regresyon analizleri yapılarak veriler elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, okul yaşamı beklentisi ve fen bilimleri özgüveni faktörleri ile öğrencilerin fendeki yeterlik seviyeleri ve sosyoekonomik durumları arasında pozitif yönde ve diğer faktörlere göre daha güçlü bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, fen bilimleri öğretmeninin ödev verme sıklığı ile sadece öğrencilerin fendeki yeterlik seviyeleri arasında negatif; okula aidiyet duygusu, fen bilimlerini sevme, fen bilimlerine değer vermeyle ise hem fendeki yeterlik seviyeleri hem de sosyoekonomik durum arasında negatif yönde ilişkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA) conducts the Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) to 4th and 8th-grade students every four years. The aim of TIMSS is to assess students' knowledge and skills in
mathematics and science on an international level. In addition to achievement tests, TIMSS also includes surveys with detailed data for school administrators, teachers, students, and parents. The purpose of this research is to investigate the factors associated with the science competency levels of 8th-grade students in Turkey and their families' socioeconomic status in the TIMSS cycles of 2011, 2015, and 2019. This study employs a relational research method as it investigates the relationship between factors such as educational expectations, frequency of science homework assigned by science teachers, sense of belonging to school, like learning science, value science, self-confidence in
science and both students' science competency levels and their families' socioeconomic status. Data collected from science achievement tests and student surveys administered to 8th-grade students in the Turkish sample of TIMSS 2011, 2015, and 2019 are used as the research instruments. The sample includes 6,928 students from TIMSS 2011; 6,079 students from TIMSS 2015; and 4,077 students from TIMSS 2019 all at the 8th-grade level in Turkey. Descriptive analysis and logistic regression analyses were conducted to obtain data in the study. The findings indicate that factors such as educational expectations and self-confidence in science have a positive and stronger correlation students' science competency levels and socioeconomic statuses compared to other factors. The results reveal that the frequency of science homework assigned by science teachers has a negative relationship only with students' science competency levels, while the sense of belonging to school, to like learning science, and value science have a negative relationship with both science competency levels and socioeconomic status.