Üniversite öğrencilerinde mükemmeliyetçi kişilik özelliğinin psikolojik belirtilerle ilişkisi
The relationship between perfectionism and psychological symptoms among university students
Yazar: ASLI BENK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANAN SAVRAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZETİstanbul'da üniversitelerde okuyan öğrencilerin, mükemmeliyetçi kişilik özellikleri ilepsikolojik belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu araştırmada; yaş, cinsiyet,okudukları bölüm, sınıf, ÖSS puan türü ve puanı, eğitim yaşamında algıladıkları başarıdüzeyleri, mezun oldukları lise türü, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk oldukları, anne ve babanıneğitim durumu, ebeveynlerin birlikte olup olmaması, ebeveynlerin hayatta olup olmamaları,anne, baba meslekleri, ailenen gelir düzeyi, yaşamlarının çoğunu geçirdikleri yer, ilgililik,sıcaklık, resmiyet, karşılıklı anlayış, eleştiricilik, destekleyicilik, paylaşımcılık, huzur, çatışmadurumu gibi algılanan anne-baba-çocuk ilişkileri, ebeveynlerin algılanan anne baba tutumu vemükemmeliyetçilik düzeyleri gibi bağımsız değişkenler ele alınmıştır.Uygulama, 2004-2005 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ili sınırları içerisinde bulunanİstanbul Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi'nde öğrenim gören309 öğrenciyle tamamlanmıştır.Araştırmada mükemmeliyetçi kişilik özelliğini ölçmek için Çok BoyutluMükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMÖ), psikolojik belirti düzeyini belirlemek için RuhsalBelirti Tarama Listesi (SCL-90) ve genel bilgilere ulaşabilmek için Anket Formuuygulanmıştır.Araştırma kapsamında kullanılan anket ile toplanan verilere ilişkin frekans ve yüzdelikdağılımlar bulunmuş, elde edilen sonuçlar tablolaştırılarak bulgular bölümündeyorumlanmıştır.Verilerin analizinde, mükemmeliyetçilik puanlarının çeşitli demografik özellikleraçısından farklılıklarını saptamak üzere çeşitli hipotez testleri kullanılmıştır. Demografiközelliklerin kendi içinde ikiye ayrıldığı durumlarda ilişkisiz grup t testi, ikiden fazla grubaayrıldığı durumlarda tek yönlü varyans analizi ANOVA kullanılmıştır. ANOVA'da farkçıkan durumlarda hangi ikli gruplar arasında fark olduğunu anlamak amacıyla tamamlayıcıhesaplardan Scheffe testi kullanılmıştır.Mükemmeliyetçilik ile SCL-90 alt ölçekleri arasındaki korelasyon Pearson MomentlerKorelayon Katsayısı ile bulunmuştur. Araştırma kapsamında tüm veriler çift yönlü olaraksınanmış ve anlamlılık düzeyi en az .05 düzeyinde kabul edilmiştir. Elde edilen tüm verilerinçözümlenmesinde sosyal bilimler alanında istatistiksel analiz için kullanılan SPSS 10.00programı kullanılmıştır.Elde edilen bulgular;â¢ Mükemmeliyetçilik, bağımsız değişkenlere göre incelenmiştir. Cinsiyet, mezunoldukları lise türü, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve babanın eğitim durumu, aileninalgılanan gelir düzeyi, resmiyet, eleştiricilik, destekleyicilik, paylaşımcılık, huzur, gibialgılanan anne-baba-çocuk ilişkileri, ebeveynlerin algılanan anne baba tutumu vemükemmeliyetçilik düzeyleri ile mükemmeliyetçilik arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Anne-baba birlikteliği, yaş, öğrencilerin okudukları bölüm, sınıf, ÖSSpuan türü ve puanı, eğitim yaşamında algıladıkları başarı düzeyleri, yaşamlarınınçoğunu geçirdikleri yer, ilgililik, sıcaklık, karşılıklı anlayış çatışma durumu gibialgılanan anne-baba-çocuk ilişkileri ile mükemmeliyetçilik arasında anlamlı bir farkbulunmamıştır.â¢ SCL 90 Ruhsal belirti tarama listesi ile algılanan anne-baba çocuk yetiştirme tutumu,algılanan anne-baba-çocuk ilişkilerinden ilgililik, karşılıklı anlayış, sıcaklık, paylaşım,huzur ve çatışma arasında anlamlı fark bulunmuştur.â¢ SCL 90 Ruhsal belirti tarama listesi ile Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeğiarasındaki ilişki incelendiğinde ise, çok boyutlu mükemmeliyetçilik altboyutlarınından, sosyal odaklı mükemmeliyetçiliğin SCL 90'nın tüm alt boyutları olansomatizasyon, obsesif kompulsif bozukluk, kişiler arası duyarlılık, depresyon,anksiyete, düşmanlık, fobik anksiyete, paranoya, psikotizm ve SCL 90 toplam puanlarıarasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik altboyutlarınından, başkaları odaklı ve kendi odaklı mükemmeliyetçilik alt boyutlarındanSCL 90 arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.â¢ Mükemmeliyetçilik toplam puanları ve SCL 90 alt boyutları incelendiğinde,mükemmeliyetçilik tolam puanları ve obsesif kompulsif bozukluk, kişiler arasıduyarlılık, anksiyete, düşmanlık, fobik anksiyete, paranoya, psikotizm ve SCL 90toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.â¢ SCL 90'nın alt boyutları ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde ÖSSEA puanı ile paranoya arasında pozitif korelasyon olduğu bulumuştur. Yaş ile fobikanksiyete arasında da pozitif korelasyon bulunduğu tespit edilmiştir.â¢ SCL 90 alt boyutlarından fobik anksiyete, psikotizm ve toplam SCL 90 puanları ilemükemmeliyetçilik düzeyi değişkenine göre farklılaşmaktadır.

Abstract:
ÖZETİstanbul?da üniversitelerde okuyan öğrencilerin, mükemmeliyetçi kişilik özellikleri ilepsikolojik belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu araştırmada; yaş, cinsiyet,okudukları bölüm, sınıf, ÖSS puan türü ve puanı, eğitim yaşamında algıladıkları başarıdüzeyleri, mezun oldukları lise türü, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk oldukları, anne ve babanıneğitim durumu, ebeveynlerin birlikte olup olmaması, ebeveynlerin hayatta olup olmamaları,anne, baba meslekleri, ailenen gelir düzeyi, yaşamlarının çoğunu geçirdikleri yer, ilgililik,sıcaklık, resmiyet, karşılıklı anlayış, eleştiricilik, destekleyicilik, paylaşımcılık, huzur, çatışmadurumu gibi algılanan anne-baba-çocuk ilişkileri, ebeveynlerin algılanan anne baba tutumu vemükemmeliyetçilik düzeyleri gibi bağımsız değişkenler ele alınmıştır.Uygulama, 2004-2005 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ili sınırları içerisinde bulunanİstanbul Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi?nde öğrenim gören309 öğrenciyle tamamlanmıştır.Araştırmada mükemmeliyetçi kişilik özelliğini ölçmek için Çok BoyutluMükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMÖ), psikolojik belirti düzeyini belirlemek için RuhsalBelirti Tarama Listesi (SCL-90) ve genel bilgilere ulaşabilmek için Anket Formuuygulanmıştır.Araştırma kapsamında kullanılan anket ile toplanan verilere ilişkin frekans ve yüzdelikdağılımlar bulunmuş, elde edilen sonuçlar tablolaştırılarak bulgular bölümündeyorumlanmıştır.Verilerin analizinde, mükemmeliyetçilik puanlarının çeşitli demografik özellikleraçısından farklılıklarını saptamak üzere çeşitli hipotez testleri kullanılmıştır. Demografiközelliklerin kendi içinde ikiye ayrıldığı durumlarda ilişkisiz grup t testi, ikiden fazla grubaayrıldığı durumlarda tek yönlü varyans analizi ANOVA kullanılmıştır. ANOVA?da farkçıkan durumlarda hangi ikli gruplar arasında fark olduğunu anlamak amacıyla tamamlayıcıhesaplardan Scheffe testi kullanılmıştır.Mükemmeliyetçilik ile SCL-90 alt ölçekleri arasındaki korelasyon Pearson MomentlerKorelayon Katsayısı ile bulunmuştur. Araştırma kapsamında tüm veriler çift yönlü olaraksınanmış ve anlamlılık düzeyi en az .05 düzeyinde kabul edilmiştir. Elde edilen tüm verilerinçözümlenmesinde sosyal bilimler alanında istatistiksel analiz için kullanılan SPSS 10.00programı kullanılmıştır.Elde edilen bulgular;â¢ Mükemmeliyetçilik, bağımsız değişkenlere göre incelenmiştir. Cinsiyet, mezunoldukları lise türü, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve babanın eğitim durumu, aileninalgılanan gelir düzeyi, resmiyet, eleştiricilik, destekleyicilik, paylaşımcılık, huzur, gibialgılanan anne-baba-çocuk ilişkileri, ebeveynlerin algılanan anne baba tutumu vemükemmeliyetçilik düzeyleri ile mükemmeliyetçilik arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Anne-baba birlikteliği, yaş, öğrencilerin okudukları bölüm, sınıf, ÖSSpuan türü ve puanı, eğitim yaşamında algıladıkları başarı düzeyleri, yaşamlarınınçoğunu geçirdikleri yer, ilgililik, sıcaklık, karşılıklı anlayış çatışma durumu gibialgılanan anne-baba-çocuk ilişkileri ile mükemmeliyetçilik arasında anlamlı bir farkbulunmamıştır.â¢ SCL 90 Ruhsal belirti tarama listesi ile algılanan anne-baba çocuk yetiştirme tutumu,algılanan anne-baba-çocuk ilişkilerinden ilgililik, karşılıklı anlayış, sıcaklık, paylaşım,huzur ve çatışma arasında anlamlı fark bulunmuştur.â¢ SCL 90 Ruhsal belirti tarama listesi ile Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeğiarasındaki ilişki incelendiğinde ise, çok boyutlu mükemmeliyetçilik altboyutlarınından, sosyal odaklı mükemmeliyetçiliğin SCL 90?nın tüm alt boyutları olansomatizasyon, obsesif kompulsif bozukluk, kişiler arası duyarlılık, depresyon,anksiyete, düşmanlık, fobik anksiyete, paranoya, psikotizm ve SCL 90 toplam puanlarıarasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik altboyutlarınından, başkaları odaklı ve kendi odaklı mükemmeliyetçilik alt boyutlarındanSCL 90 arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.â¢ Mükemmeliyetçilik toplam puanları ve SCL 90 alt boyutları incelendiğinde,mükemmeliyetçilik tolam puanları ve obsesif kompulsif bozukluk, kişiler arasıduyarlılık, anksiyete, düşmanlık, fobik anksiyete, paranoya, psikotizm ve SCL 90toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.â¢ SCL 90?nın alt boyutları ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde ÖSSEA puanı ile paranoya arasında pozitif korelasyon olduğu bulumuştur. Yaş ile fobikanksiyete arasında da pozitif korelasyon bulunduğu tespit edilmiştir.â¢ SCL 90 alt boyutlarından fobik anksiyete, psikotizm ve toplam SCL 90 puanları ilemükemmeliyetçilik düzeyi değişkenine göre farklılaşmaktadır.ABSTRACTWithin this study, which aims to study the relationship between perfectionist personalitycharacteristics and psychological symptoms among the students who study at the universitiesin Istanbul, the following independent variables have been taken into consideration: age,gender, their department, year, the type of the ÖSS exam and score, their perception of theirlevel of success in their education life, the type of high school they attended to, number ofsibling, birth order, the educational background of their parents, and whether parents livetogether or not, and whether they are alive or not, parents? occupations, the perceived socio-economical status, the place where they have spent most of their lives, perceived mother-father-child relations such as interest, warmth, formality, mutual understanding, criticism,supportiveness, sharing, peace, and conflict, perceived parenting style and perceiveperfectionism levels from their parents.In 2004-2005 academic year, three hundred nine university students from differentdepartments of İstanbul University, Marmara University and İstanbul Bilgi Universityparticipated the study.In order to measure perfectionism, Multi Dimensional Perfectionism Scale (MPS), tomeasure the level of psychological symptoms, Symptom Check List (SCL-90) and to reachdemographic data, Demographic Data Sheet have been used in this investigation.By the application of the Demographic Data Sheet, distribution of frequencies andpercentages has been found and the results have been analyzed in tables in the result section.In the analysis of the data, different hypothesis tests used to see how perfectionismscores are different from each other from the scores of varied demographic characteristics. Inthe case that demographic characteristics are divided into two categories , independent t-test,and in the case that demographic characteristics are divided into more than two categories ,one way variance of analysis, ANOVA, have been used. The Scheffe test, a complementarytest, has been used to see which two groups have differences in the case that there is adifference in the results of ANOVA.The correlation between Perfectionism and SCL-90 subscales has been found by usingPearson Correlation. All data have been cross examined and significance level has beenaccepted .05 minimum. In the analysis of all data, SPSS 10.00 program, which is used for thepurpose of statistical analysis in the field of social science, has been applied.The findings obtained;â¢ Perfectionism analyzed according to independent variables. A significant differencehas been observed when gender, the type of school which they graduated from, thenumber of siblings, birth order, the education level of parents, the perceived level ofincome, from the relations among mother-father-child formality, criticism,supportiveness, sharing, peace, conflict, perceived parenting style, perceived parentsperfectionism levels and perfectionism are questioned. No difference has beenobserved between perfectionism and the togetherness of both parents, age, theirdepartment at school, school grade, the type of ÖSS exam they took, ÖSS score, theirperceived success level in their education life, the place where they have spent most oftheir life, from the perceived relations among mother-father-child interest, warmth,mutual understanding.â¢ A significant difference has been found among perceived parenting style, mutualunderstanding, warmth, sharing, peace and conflict interest in perceived mother-father-child relations and SCL 90 Symptom Check List.â¢ When the relation between SCL 90 Symtom Check List and Multi DimensionalPerfectionism Scale has been examined, from the subscales of multi dimensionalperfectionism scale socially prescribed perfectionism has significant relationshipbetween total scores of SCL 90 and all dimensions of SCL 90, psychoticism, paranoia,phobic anxiety, hostility, anxiety, depression, interpersonal sensitivity, obsessivecompulsive disorder, somatization.â¢ When perfectionism total scores and SCL 90 sub dimensions examined, a significantrelation observed between SCL 90 and psychosis, paranoia, phobic anxiety, hostility,inter-sensitivity, obsessive compulsive disorder, and perfectionism total scores.â¢ When the sub dimensions of SCL 90 and the relation among independent variablesstudied, a positive correlation has been observed between ÖSS EA score and Paranoia.A positive correlation observed between age and phobic anxiety, as well.â¢ Phobic anxiety, psychoticism which are the sub dimensions of SCL 90 and SCL 90total score differs according perfectionism level.