Ceza Muhakemesi Hukukunda muhakeme şartı olarak şikayet
Complaint as a condition of procedure in Criminal Procedure Law
Yazar: S. ABDUL WAHID SADAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT AKSAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Şikâyet, soruşturulması ve kovuşturulması için şikâyet şartı aranan fiillerde 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 73. maddesinde düzenlendiği şekliyle "yetkili kişi veya suçtan zarar görenlerin", fiilin ve failin öğrenildiği tarihinden itibaren altı ay içerisinde, kanunda ifade edilen yetkili makamlara yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yaptığı, failin cezalandırılması amacını taşıyan bir kamu hukuku hakkıdır. Takibi şikayete bağlanmış suçlar, bir suç hakkında soruşturma ya da kovuşturma yapılabilmesi için suçun mağdurunun veya suçtan zarar gören kişinin bizzat kendisi, temsilcisi ya da vekili aracılığıyla şikayetçi olması gereken suçlardır. Takibi şikâyete bağlı suçlar, TCK'da ve özel kanunlarda açık bir şekilde düzenlenmiştir. Kural olarak ceza kanunlarında düzenlenen suçların soruşturması ve kovuşturulması şikâyete bağlı değildir. Kanunlar istisnai haller için soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikâyete bağlı olduğu suçları açıkça ifade eder.
Bu çalışmada 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunun'daki ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 158. maddesinde şikâyet müessesesinin hukuki niteliği, şikâyete benzer kavramlar, şikâyette bulunabilecekler, şikâyetin süresi, şikâyet hakkının kullanılmasının yöntemi, şikâyetten vazgeçme ve şikâyetçinin hakları üzerinde durulmuştur. Bu çalışma kapsamında doküman incelemesi tekniği kullanılarak gerek ilgili doktrin gerekse yargı kararları taranarak inceleme yapılmıştır.

Abstract:
In the acts for which a complaint is sought for the complaint, investigation and prosecution, as regulated in Article 73 of the Turkish Penal Code (TCK) No. 5237, the "authorized person or those who have been harmed by the crime", within six months from the date of learning of the act and the perpetrator, in writing or to the competent authorities stated in the law. It is a public law right that is made orally to be recorded in the report, with the aim of punishing the perpetrator. The crimes that follow up with a complaint are the crimes that the victim of the crime or the person injured by the crime must file a complaint through himself, his representative or his/her representative in order to be able to investigate or prosecute a crime. The crimes that are subject to follow-up complaints are clearly regulated in the Turkish Penal Code and special laws. As a rule, the investigation and prosecution of the crimes regulated in the penal laws is not dependent on the complaint. Laws expressly state crimes for which investigation and prosecution are subject to complaint in exceptional circumstances.
In this study, the legal nature of the complaint institution in the Turkish Penal Code No. 5237 and Article 158 of the Criminal Procedure Code No. 5271, the concepts similar to the complaint, those who can make a complaint, the duration of the complaint, the method of using the right to complain, the withdrawal of the complaint and the rights of the complainant. Within the scope of this study, both the relevant doctrine and the judicial decisions were examined by using the document analysis technique.