Poliaminlerin tuzlu şartlarda domateste çimlenme, fide gelişimi, antioksidan enzim aktivitesi ve mineral madde içeriği üzerine etkisi
The effect of polyamins on germination, seedling growth, antioxidant enzyme activity and mineral content of tomato under salt stress conditions
Yazar: NOOR S. MOHAMEDSRAJADEN
Danışman: DOÇ. DR. MELEK EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, poliaminlerin tuz stresi altındaki domateste (Lycopersicon esculentum L. cv. H2274) tohum çimlenmesi, fide gelişimi, antioksidan enzim aktivitesi ve mineral madde içerikleri üzerine etkilerini incelemek amacıyla 2017-2018 yıllarında Bahçe Bitkileri Bölümüne ait laboratuvar ve kontrollü sera şartlarında yürütülmüştür. Çalışmada, üç farklı tuz seviyesi (0, 50 ve 100 mM NaCl) ve poliaminin (spermin-S, spermidin-SD ve putresin-P) farklı dozları (0, 0,1 ve 2,5 mM) kullanılmıştır. Çalışmada, artan tuzluluk ile çimlenme özellikleri (çimlenme süresi hariç), fide gelişim parametreleri, Ca ve Mg içeriğinde, K/Na, Ca/Na ve Mg/Na oranlarında önemli düşüşler meydana gelmiştir. Poliamin uygulamalarının gerek tuzsuz şartlarda gerekse tuzlu şartlarda domates tohumlarında çimlenme ve fide gelişimini artırdığı ve tuzun olumsuz etkisini hafifletici etki gösterdiği belirlenmiştir. Tuz stresinde çimlenme oranında artış sağlayan uygulama P-0,1 olurken, hipokotil uzunluğunda S-0,1, kökçük uzunluğunda P-0,1, hipokotil yaş ağırlığında P-2,5 ve SD-2,5 ve kökçük yaş ağırlığında S-0,1 ve SD-0,1 uygulamaları ile artış göstererek tuzun olumsuz etkisi azalmıştır. En şiddetli tuz stresinde, ortalama bitki ağırlığı, yaprak sayısı ve bitki kuru ağırlığında P-2,5, stoma iletkenliği, gövde çapı, kök yaş ağırlığı ve kök kuru ağırlığında S-0,1, klorofil ve DOSİ'de P-0,1 ve bitki boyunda ise S-2,5 uygulaması en yüksek sonuçları vermiştir. Yüksek tuz seviyesinde enzim aktivitesi üzerine poliaminlerin etkisi farklılık göstermiştir. K, Mg ve Mg/Na üzerine S-0,1, Ca ve Ca/Na üzerine S-2,5 ve K/Na oranı üzerine SD-2,5 uygulaması en iyi etkiyi sağlamıştır. Na ve Cl içeriği bakımından ise 100 mM tuz stresinde S-2,5 ve P-2,5 uygulamaları ile aynı koşullardaki kontrole göre düşüşler meydana gelmiştir. Tuzluluk ile artış gösteren EC üzerinde poliaminlerin azaltıcı etkisi olup, 50 mM tuz stresinde P-2,5 ve 100 mM tuz stresinde de S-2,5 uygulamaları EC'nin en fazla düşüşüne neden olmuşlardır. Sonuçlara göre, poliaminlerin farklı tuz seviyelerinde domates tohumlarında çimlenme, fide gelişimi, antioksidan enzim aktivitesi ve mineral içerikleri üzerine etkileri değişmekle birlikte, çalışmada kullanılan poliaminlerin hemen hemen hepsinde tuzun domateste meydana getirdiği zararlanmayı azaltarak koruma mekanizması oluşturduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out under laboratory and controlled greenhouse conditions of Horticulture Department in 2017-2018 to investigate the effects of polyamines on seed germination, seedling growth, antioxidant enzyme activity and mineral content in tomato (Lycopersicon esculentum L. cv. H2274) under salt stress. In the study, three different salt levels (0, 50 and 100 mM NaCl) and different doses (0, 0,1 and 2,5 mM) of polyamines (spermine-S, spermidine-SD and putrescine-P) were used. Germination characteristics (except germination time), seedling growth parameters, Ca and Mg content, K/Na, Ca/Na and Mg/Na ratios had significantly reduced in with increased salinity levels. It has been determined that polyamine applications increased in germination and seedling growth in tomato under both salinity and non-salinity conditions. They had a mitigating effect on the negative effects of salt stress. The highest germination ratio was obtained from P-0,1 treatment, whereas the highest hypocotyl length was obtained from S-0,1, root length from P-0,1, hypocotyl weight from P-2,5 and S-2,5 and root weight from S-0,1 and SD-0,1 treatments. Under severe salt stress treatment, P-2,5 in the average weight of the plant, the number of leaves and the dry weight of the plant, S-0,1 in the stoma conductance, stem diameter, root fresh weight and root dry weight, P-0,1 in the chlorophyll and DOSI, S-2,5 in the plant length gave the highest results. The effect of polyamines on enzyme activity varied at severe salt stress. Moreover, under 100 mM salinity conditions, the best results were observed from S-0,1 application for K, Mg and Mg/Na, from S-2,5 application for Ca and Ca/Na, from SD-2,5 application for K/Na. In terms of Na and Cl content, the highest decreases were observed in S-2,5 and P-2,5 applications in the 100 mM salt stress as compared to the control in the same conditions. Polyamines had a reducing effect on EC with increase in salinity, and P-2,5 application in with 50 mM salt, S-2,5 application with 100 mM salt caused the most decrease in EC. According to the results of the study, we have observed that the effects of polyamines on germination, seedling development, antioxidant enzyme activity and mineral content in tomato have varied under different salt levels, and the polyamines used in the study provided a protection mechanism by reducing the damage caused by salt in tomato.