Bankalarda enflasyon muhasebesi uygulaması ve uluslararası finansal raporlama standartları (ufrs)29 (yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama) standardına göre değerlendirilmesi
Inflation accounting application in banking sector and evaluation according to international financial reporting standarts (ifrs)-29 (financial reporting in hiperenflationary economies)
Yazar: SERHAN YILMAZ
Danışman: PROF.DR. REMZİ ÖRTEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Hayat pahalılığı olarak bilinen enflasyon, fiyatlar genel seviyesindebüyük ölçüde ve devamlı olarak meydana gelen artış ve dolayısıyla paradeğerinin (satın alma gücünün) düşmesidir. Toplumda ekonomik, sosyal vesiyasal bir takım sorunlara neden olan enflasyon, mali kesimde de özelliklevergi sistemi ve işletmelerin mali yapısı ile işletme mali tabloları üzerinde debirçok sorunu beraberinde getirmektedir.Yüksek enflasyonun hüküm sürdüğü ortamlarda, gelenekselmuhasebe esasına göre düzenlenen ve tarihi maliyet bilgilerini içeren maliraporların gerçekçi olmaktan çıkarak yanıltıcı bilgiler vermeye başlamasınedeniyle, enflasyon muhasebesi olarak adlandırılan yöntemle işletmelerinmali tablolarının enflasyona göre düzeltilmesi kaçınılmaz olmuştur..Enflasyon muhasebesi; tarihi maliyet değerleri üzerinden değerlenmişişletme varlık ve borçları - bir başka deyişle mali tabloları - üzerindeki fiyatdeğişim etkilerinin giderilmesi işlemidir.Ülkemizde çeşitli kurumlar yasaların kendilerine verdiği yetkiyikullanarak muhasebe standartları yayımlamaktadır. Her kurum kendi etkialanına giren kurumları yönlendirmek amacı ile tebliğler yayımlamakta bu daTürkiye'deki uygulamalarda karmaşaya ve çok başlılığa neden olmaktadır.Ülkemizde yaklaşık 30 yıldan beri yaşanan yüksek enflasyonortamında ne yazık ki enflasyon muhasebesi kavramının uygulanmasıkısmen de olsa son 3-4 yıl içerisinde mümkün olmuştur. Bankalar 2001yılından itibaren mali tablolarını enflasyona göre düzelterek bu konuda daöncülük yapmışlardır.Ancak, ülkemizde enflasyonun neredeyse tamamen kontrol altınaalınmaya başlandığı dönemlerde ve tek haneli rakamlara kavuşma arifesindeuygulamaya konulan enflasyon muhasebesi uzun soluklu olamamıştır.Nitekim, 2005 yılından itibaren ülkemizde yüksek enflasyon döneminin sonaermesi nedeniyle enflasyon muhasebesi uygulanmasına son verilmiştir.Bu çalışmanın birinci bölümde; enflasyonun tanımı, enflasyonunişletmeler ve mali tablolar üzerindeki etkileri anlatılmıştır. İkinci bölümde iseenflasyonun mali tablolar üzerindeki olumsuz etkilerini giderici önlemler ileenflasyon muhasebesi yöntemleri yer almaktadır. Üçüncü bölümünde iseBDDK tarafından yayımlanan ?MUY - 14 Sayılı Tebliğ?ine göre bankalardauygulanan enflasyon muhasebesi uygulamalı olarak anlatılmış ve UMS-29standardına göre karşılaştırmasına yer verilmiştirUMS-29 ve MUY-14 sayılı Tebliğ hükümleri arasında birtakımfarklılıklar olmasına rağmen bu farklılıklar düzenlenecek mali tablolarda çokbüyük ve önemli uyumsuzluklar ortaya çıkarmayacağı düşünülmektedir. Buitibarla, BDDK, SPK ve TMSK düzenlemelerinde yer alan EnflasyonMuhasebesine ilişkin standartların genel itibariyle uyumlu olduğunu söylemekmümkündür.

Abstract:
Inflation that is named as cost of living can be defined as a high andcontinuous increase in the general level of prices and respectively decreasein purchasing power of money. Inflation causes some economic, social andpolitical problems in society and also has negative effects on especially taxsystem and financial statements of companies.In hyperinflationary economies, financial statements, prepared byclassical accounting methodologies including historical costs, begins to bemisleading and contains unrealistic data, so rearrangement of thesestatements by means of inflation accounting became more necessary andinevitable.Inflation accounting is to remove negative effects of price changes onassets and liabilities, in other words financial statements of companies, whichare based on historical values.Various institutions in our country publish accounting standards withintheir limits of competence. Each institution publishes standards, leading thecompanies in their area of influence, so this causes confusion and multipledependencies of applications in Türkiye.In our country, living in hyperinflation for about 30 years, concept ofinflation accounting unfortunately has been partially started for last 3 or 4years. Banks have been a leading sector in this area, by restating theirfinancial statements since 2001.In Türkiye inflation accounting has not been a long lasting application,because it is put in practice just before the period that the inflation is about tobe taken under control. In fact, hyperinflationary period is ceased in 2005 andinflation accounting is not applied so far.Definition of inflation and its effects on financial statements is given inthe first part of this thesis. In the second part, prevention methods about thenegative effects of inflation on financial statements and inflation accountingsystems are explained. In the third part, examples are given about theinflation accounting applications in banking system (MUY-14) and also theseapplications are compared with the IAS-29.Although, there have been some differences between IAS-29 andMUY-14 standards, this will not lead big inconsistencies in financialstatements. As a result it is possible to say that regulations published byBDDK, SPK and TMSK about the Inflation Accounting standards in Türkiye,are compatible in general with the IAS-29.