Acil servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda, vena cava inferiorun, göz segmentlerinin ve optik sinir kılıf çapının ultrasonografik ölçümlerinin klinik dehidratasyon bulguları ile korelasyonu
Correlation by ultrasonographic measurements of vena cava inferior, eye segments and optic nerve shelf calculators in 65 years and above patients with clinical dehydration applying emergency service
Yazar: AZİZ VATAN
Danışman: UZMAN MEHMET CAN GİRGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı / Sağlık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp = Emergency medicine ; Dehidratasyon = Dehydration ; Geriatri = Geriatrics ; Optik sinir = Optic nerve ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vena cava inferior = Vena cava inferior ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Çalışmanın ana amacı acil servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda, vena cava inferiorun solunumsal çap varyasyonlarının, göz segmentlerinin ve optik sinir kılıf çapının biyometrik ultrasonografik ölçümlerinin klinik dehidratasyon bulguları ile korelasyonunun değerlendirilmesidir.
Yöntem: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 15.05.2016 ile 30.05.2017 tarihleri arasında başvuran dörde bir tabakalı seçime göre çalışma evrenine uyan 65 yaş ve üstü 160 hasta çalışmaya alındı. Bu hastalardan dışlama kriterlerini bulundurmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 113 hasta (%70) analiz edildi. Hastalar acil servise başvurduktan sonra primer hekimi tarafından değerlendirildi. Hastalar ilk hekimi değerlendirdikten sonra klinik olarak dehidratasyon mevcut veya mevcut değil olarak sınıflandırıldı. Hastaların çalışmada bulunan farklı bir hekim tarafından ultrason ile göz segmentleri, optik sinir kılıf çapının biyometrik ölçümü ve VCİ ölçümleri yapıldı. Hastaların ultrason bulguları ve dehidratasyon varlığı arasındaki ilişki analiz edildi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 113 hastanın yaş ortalaması 77±8 (ortanca 77 yaş, aralık 64-96 yaş) iken, hastaların 49'u (%43) erkekti. Hastaların 59'unda (%52,2) hekim kararına göre klinik dehidratasyon bulguları bulunmaz iken, 54 (%47,8) hastada klinik olarak dehidratasyon bulguları mevcuttu. Klinik dehidratasyon bulguları bulunan ve bulunmayan hastaların kan laboratuvar parametreleri arasında sadece üre ve BUN/kreatinin parametleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık tespit edilirken (p:0,013, p:0,015); kan Na+2, Ca+2, kreatinin, eGFR, K+, Cl-, glikoz, plazma ozmolarite ortalama değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (hepsi için p>0,05). Klinik dehidratasyon bulguları bulunan ve bulunmayan hastaların VCİ maksimum, VCİ minimum ve kaval indeks ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılık tespit edildi (t test; sırasıyla p: 0,004, p <0,001, p:0,002). Kİ değerlerinin ≥%50 olduğu durumlar hipovolemi mevcut kabul edilen hastaların klinik olarak dehidrate bulunmasını doğrulaması açısından sensitivitesi %50,9 spesifitesi %74,6, PPD %64,3, NPD %62,9 ve serum ozmolaritesi ≥295
ix
mOsm/L olmasına göre dehidratasyonu doğrulaması açısından sensitivitesi %34,8, spesifitesi %59,5, PPD %19,0, NPD %76,9 olarak saptandı.
Klinik dehidratasyon bulguları bulunan ve bulunmayan hastaların sağ ve sol göz transvers, anteroposterior, göz küre hacmi, ÖKD, göz küre yüzey alanı mesafesi ortalamaları arasında arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (t test; hepsi için p>0,05). Serum ozmolaritesi ≥295 mOsm/L olan hastalar laboratuvar olarak dehidrate kabul edildiğinde (sıvı kaybına bağlı dehidratasyon) klinik olarak dehidratasyon kabul edilen hastaların laboratuvar olarak dehidrate bulunmasını göstermesi açısından sensitivitesi %66,7, spesifitesi %57,1, PPD %30,8, NPD %85,7 olarak saptandı.
Sonuç: Yaşlı hastalarda ultrasonografik olarak ölçülen göz segmentleri, optik sinir kılıf çapı ve VCİ değerleri klinik ve laboratuvar değerlerine göre dehidratasyon tanısını doğrulamakta yetersizdir.
Anahtar sözcükler: Dehidratasyon, Kaval indeks, Göz ultrasonu

Abstract:
Objective: The main objective of the study is to evaluate the correlation between ultrasonographic measurements of respiratory diameter variations of vena cava inferior, biometric eye segments and optic nerve sheath diameter with clinical dehydration findings in patients age of 65 years and over who admitted to emergency department.
Method: A total of 160 patients aged 65 years and over who were admitted to the Emergency Medicine Clinic of Istanbul Training and Research Hospital between 15.05.2016 and 30.05.2017 were included in the study. 113 patients (70%) who did not have exclusion criteria and who agreed to participate in the study were analyzed. Patients were assessed by the primary physician after admission to the emergency room. Clinical dehydration was classified as present or absent after the first physician evaluated the patient. Biometric measurements of the segments of the eyes, optic nerve sheath diameter and IVC measurements were performed via ultrasound by a different physician in the study of the patients. The relationship between the ultrasonographic findings of the patients and the presence of dehydration was analyzed. Statistical significance level of alpha was accepted as p <0.05.
Results: The average age of the 113 patients enrolled in the study were 77 ± 8 years (median age 77, range 64-96 years), while 49 patients (43%) were male. While 59 patients (52.2%) had no clinical signs of dehydration according to the physician judgment, 54 (47.8%) patients had clinical signs of dehydration. There was a statistically significant difference between the parameters of urea and BUN / creatinine among the blood laboratory parameters of the patients with and without clinical dehydration findings (p: 0,013, p: 0,015); there was no statistically significant difference between blood Na+2, Ca+2, creatinine, eGFR, K+, Cl-, glucose, plasma osmolarity mean values (p> 0,05 for all). There was a statistically significant difference between IVC maximum, IVC minimum and caval index averages of patients with and without clinical dehydration findings (t test: p: 0,004, p <0,001, p: 0,002). The sensitivity of caval index greater than or equal to 50% to predict clinical dehydration was 50,9%, the specificity was 74,6%, the positive predictive value was 64,3% and the negative predictive value was 62,9. Sensitivity was found to be 34.8%,
xi
specificity 59.5%, PPD 19.0% and NPD 76.9% in terms of confirming dehydration according to serum osmolarity ≥295 mOsm/L.
There was no statistically significant difference between right and left eye transverse, anteroposterior, eyeball volume, anterior chamber depth, eyeball surface area averages of patients with and without clinical dehydration findings (t test; p> 0,05 for all). Sensitivity was determined as 66.7%, specificity was 57.1%, PPD was 30.8% and NPD was 85.7% in terms of showing dehydration in laboratory (Posm ≥300 mOsm/L) as clinically dehydrated patients.
Conclusion: In elderly patients, ultrasonographically measured eye segments, optic nerve sheath diameter and caval index values are inadequate in confirming the diagnosis of dehydration according to clinical and laboratory values.
Key Words: Dehydration, Caval index, Ocular ultrasound