Kromojenik bakteri renklenmesi olan çocuklarda ağız ve diş sağlığı durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of oral and dental health status in children withchromogenic bacterial discoloration
Yazar: MENZİLE SEDA COŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLİN İLERİ KEÇELİ
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Kromojenik bakteri renklenmesi sıklıkla dişlerin servikal üçte birlik kısımda yer alan, dişeti kenarına paralel seyreden, noktasal, ince çizgi veya geniş bant şeklinde görülen koyu renkli bir dışsal renklenme türüdür. Bu araştırma, çocuklardaki kromojenik bakteri renklenmesinin prevalansını, bu renklenmede etkili olabilecek etiyolojik faktörleri ve renklenmenin ağız sağlığı durumu üzerindeki çeşitli etkilerini değerlendirilmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya, 6-13 yaş aralığındaki kromojenik bakteri renklenmesi var olan 23 çocuk ve renklenmesi olmayan 27 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen çocukların sosyo-demografik bulguları, dental hikayesi, ağız diş sağlığı durumu, ağız-diş sağlığına yönelik hijyen alışkanlıkları ve beslenme durumları değerlendirilmiştir. Ağız ve diş sağlığı durumunun değerlendirilmesi amacıyla dmft-dmfs indeksi, DMFT-DMFS indeksi, ICDAS II indeksi, pufa-PUFA indeksi, plak indeksi, gingival indeks ve Winkel Tongue Coating İndeks (WTCI) kullanılmış, ağız kokusu varlığı ve tükürük pH'sı, tükürük tamponlama kapasitesi, tükürük akış hızı değerlendirilmiştir. Ağız kokusu varlığının değerlendirilmesi amacıyla, toplam uçucu sülfür bileşikleri (VSC) sülfür monitorizasyonu yöntemi (Halimeter, Interscan, Cahatsworth, CA, USA) ile ölçülmüştür. Beslenme durumlarının değerlendirilmesi amacı ile, 3 günlük besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı anketleri kullanılmıştır. Muayene edilen çocukların %4,01'inde kromojenik bakteri renklenmesi mevcuttu. Çalışma grubunda bulunan çocukların %73,9'u kız ve %26,1'i erkekti ve grubun yaş ortalaması 9,9±2,1'di. Kontrol grubundaki çocukların %48,1'i kız ve %51,9'u erkekti ve grubun yaş ortalaması 9,9±2,2'ydi. Kromojenik bakteri renklenmesi bulunan grupta ortalama dmft, dmfs, DMFT, DMFS indeks değerleri sırasıyla 2,6±2,7, 6,2±7,3, 2,6±2,5 ve 2,7±2,4'tü. Renklenme bulunmayan grupta ortalama dmft, dmfs, DMFT, DMFS indeks değerleri sırasıyla 3,4±4,1, 9,8±11,6, 4,1±3,1 ve 5,4±5'ti. Renklenme mevcut olan grupta, ortalama dmft, dmfs, DMFT, DMFS indeks değerleri daha düşüktü bununla birlikte kontrol grubuna kıyasla ortalama DMFS indeks değeri ve kavitasyonlu çürük daimi diş varlığı düzeyi istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşüktü (p≤ 0,05). Kromojenik bakteri renklenmesi olan çocuklarda %34,9 ile en fazla ICDAS-5 skoru, kontrol grubunda yer alan çocuklarda ise %63,0 ile en fazla ICDAS-5 skoru mevcuttu. Renklenme grubundaki çocukların pufa ve PUFA ortalaması sırasıyla 0,2±0,4 ve 0,0±0,0; kontrol grubundaki çocukların pufa ortalaması 0,5±1,0 ve 0,1±0,4'tü. Kromojenik bakteri renklenmesi olan çocuklarda ortalama plak indeksi değeri 1,3±0,3 ve kontrol grubunda ise 1,7±0,3'tü ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p≤ 0,05). Renklenme grubunda ortalama gingival indeks değeri 0,7±0,3 ve kontrol grubunda ise ortalama gingival indeks değeri 0,5±0,3'tü. Ortalama tükürük pH seviyesi, ortalama tamponlama kapasitesi ve ortalama tükürük akış hızı renklenme grubunda sırasıyla 7,0±0,3, 6,2±0,3, 0,8±0,4; kontrol grubunda sırasıyla 6,8±0,3, 5,8±0,5, 0,8±0,4'tü. Kromojenik bakteri renklenmesi bulunan grupta, ortalama tükürük pH değeri ve ortalama tükürük tamponlama kapasitesi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p≤ 0,05). Kromojenik bakteri renklenmesi bulunan grupta ortalama VSC değeri 130,4±242,7 iken, kontrol grubunda bu değer 39,2±60,9 ppb'ydi. Kromojenik bakteri renklenmesi var olan ve olmayan çocuklar arasında çürük varlığı, dişeti sağlığı durumu, tükürük parametreleri ve beslenme alışkanlıkları açısından farklılık mevcuttur. Kromojenik bakteri renklenmesi varolan çocuklardaki düşük çürük düzeyi varlığı, çocukların plak indeksi değerlerinin düşük olması, tükürük pH ve tükürük tamponlama kapasitelerinin yüksek olması ile ilişkili olabilir.

Abstract:
Chromogenic bacterial discoloration is a type of dark external discoloration, frequently localized on the cervical third of teeth, appears as dots, thin lines or extensive bands, following the contour of the gingival margin. 
This study was conducted to evaluate the prevalence of chromogenic bacterial discoloration, the etiological factors that may be effective in this discoloration, and the various effects of the discoloration on oral health status in children. 23 children with chromogenic bacterial discoloration and 27 children without discoloration,  aged 6 to 13 years were included in the study. The socio-demographic characteristics, dental history, oral-dental health status, oral-dental hygiene habits and the nutritional characteristics of the children included in the study were evaluated. To evaluate the oral and dental health status, dmft-dmfs index, DMFT-DMFS index, ICDAS II index, pufa-PUFA index, plaque index, gingival index and Winkel Tongue Coating Index (WTCI) were used, presence of halitosis and salivary pH, salivary buffering capacity, salivary flow rate were evaluated. To evaluate halitosis, volatile sulfur compounds (VSC) were measured by sulfur monitoring method (Halimeter, Interscan, Cahatsworth, CA, USA). A 3-day diet records and food consumption frequency questionnaires were used to evaluate the nutritional characteristics of children. 4.01% of examined children had chromogenic bacterial discoloration. In the study group, 73.9% of chilren were female and 26.1% were male, the mean age of the group was 9.9±2.1 years. In the control group, 48.1% of children were female and 51.9% were male, the mean age of the group was 9.9±2.2. The mean dmft, dmfs, DMFT, DMFS indices of the children with discolouration were 2.6±2.7, 6.2±7.3, 2.6±2.5 and 2.7±2.4 respectively. The mean dmft, dmfs, DMFT, DMFS indices of the children without discolouration were 3.4±4.1, 9.8±11.6, 4.1±3.1 and 5.4±5 respectively. The mean dmft, dmfs, DMFT, DMFS indices were lower in the group with discolouration and morover , the mean DMFS index and the level of  cavitated caries lesions presence in permanent teeth were statistically significantly lower compared to the control group (p≤ 0.05). Children in the study group had the highest ICDAS-5 score with 34.9%, and children in the control group had the highest ICDAS-5 score with a percentage of 63.0%. The mean pufa and PUFA index of the children in the discoloration group was 0.2±0.4 and 0.0±0.0, respectively; the mean pufa and PUFA index of the children in the control group was 0.5±1.0 and 0.1±0.4. The mean plaque index in children with chromogenic bacterial discolouration was 1.3±0.3, and 1.7±0.3 in the control group. This difference was statistically significant (p≤ 0.05). The mean gingival index in the discoloration group was 0.7±0.3 and 0.5±0.3 in the control group. The mean salivary pH level, the mean salivary buffering capacity and the mean salivary flow rate were 7.0±0.3, 6.2±0.3, 0.8±0.4 respectively in the discoloration group; 6.8±0.3, 5.8±0.5, 0.8±0.4 respectively in the control group. The mean salivary pH and salivary buffering capacity were statistically significantly higher in the chromogenic bacterial discoloration group (p≤ 0.05). The mean VSC value in the group with chromogenic bacterial discoloration was 130.4±242.7 ppb and 39.2±60.9 ppb in the control group. There are differences between children with and without chromogenic bacterial discoloration in terms of the presence of caries, gingival health status, salivary parameters and nutritional characteristics. The presence of low caries levels in children with chromogenic bacterial discoloration may be associated with their low plaque index values, high salivary pH and saliva buffering capacity.