Aydın il merkezi ilköğretim okulu öğrencilerinde anemi ve nütrisyonel anemi prevalansının saptanması
The prevelance of anemia and nutrional anemia among the primary school children in Aydin city
Yazar: EMİNE PEKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF ZİYA ARAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Aydın = Aydın ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Folik asit = Folic acid ; Prevalans = Prevalence ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
AMAÇ: Aydın ili merkez ilköğretim okulu öğrencilerinde anemi ve nütrisyonel anemi sıklığını belirlemek.GEREÇ ve YÖNTEM: Aydın il merkezinde, 2008-2009 öğretim yılında, sosyo ekonomik düzeyi iyi, orta ve düşük sağlık ocağı bölgelerinde bulunan ve tabakalı rastgele örnek seçim yöntemine göre belirlenen ilköğretim okullarında eğitim gören 1-8. sınıf öğrencilerini kapsayan toplam 496 (%56'sı kız) öğrenci çalışmaya alındı. Çocukların yaş ortalamaları 10,2±2 idi. Aydın Valiliği ve Milli Eğitim Müdürlüğü'nden çalışma izni ve ailelerinden yazılı onam alındı. Anket formu velileri tarafından dolduruldu. Tüm çocukların fizik muayenesi, boy ve kilo ölçümü aynı çocuk doktoru tarafından yapıldı; kan örnekleri çocuk hemşiresi tarafından alındı. Serum örnekleri Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi biyokimya ve hematoloji laboratuvarlarında çalışıldı. İstatistiksel analizler için Kolmogorov-Smirnov testi, T testi Mann Whitney U testi ve kikare testi uygulandı.BULGULAR: Anemi, demir eksikliği (DE), demir eksikliği anemisi (DEA), B12 eksikliği ve B12 eksikliği anemisi prevalansı sırasıyla %15.7, %38.7, %8.3, %9.1, %0.8 saptandı. Folik asit eksikliğine rastlanmadı. Tüm anemilerin %42`si mikrositer, %58'i normositer; mikrositer anemilerin %45,5'u DEA idi. Kızlarda DE oranı %45,1, DEA oranı %11,6 iken, erkeklerde bu oranlar sırasıyla %30,6 ve %4,1 idi (p<0,05). DEA'si olanların %36,5`unda mikrositoz mevcuttu. Mikrositik anemisi ve DEA olan olguların %13.3'ünde, mikrositik anemisi olup DEA olmayan olguların ise %77.7'sinde Mentzer indeksi <13 idi (p<0.001). Daha önce anemi saptanması ve demir ilacı verilmesi oranları anemi saptanan çocuklarda %33.3 ve %29.5, anemi saptanmayan çocuklarda %18.2 ve %15.6 idi. DEA saptanan öğrencilerin %19.8'i, saptanmayan öğrencilerin ise %19.5'u daha önce demir ilacı almıştı. Sosyodemografik özelliklerden sadece anne eğitim düzeyi ile anemi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.SONUÇ: Aydın il merkezi ilköğretim okulu öğrencilerindeki anemi prevalansı DSÖ'ne göre hafif düzeyde sosyal sağlık problemi oluşturmaktadır. Okul öncesi dönemde anemi saptanan çocuklarda nedenin aydınlatılması, tedavi verilen nütrisyonel anemili olguların uygun süre ve dozda tedavi almalarının sağlanması, beslenmelerinin düzenlenmesi ve izlemlerinin yapılması ilköğretim öğrencilerindeki anemi ve nütrisyonel anemi oranlarını düşürecektir. Demir eksikliği anemisi saptanan çocukların yaklaşık 1/5'inin önceden tedavi alması, tedavi ve izlemlerin iyi yapılmadığını düşündürmektedir. Bu nedenle okul çocuklarında tarama programları yapılmalıdır.Anahtar kelimeler: Anemi, prevalans, okul çağı çocukları, demir, B12, folik asit

Abstract:
AIM: To determine the prevelance of anemia and nutritional anemia among the primary school children in Aydın city center.MATERIAL AND METHOD: In Aydın city center, totally 496 students (56% of them were girls), choosen using stratified random sampling method from the primary schools located in socioeconomically low, medium, high primary health care center regions, were enrolled to the study. The mean values age of the students was 10,2±2. The permission for the study was taken from the Aydın office of the governor and from the directorship of the national education, also written informed consent was taken from the families. The questionnaire form was filled by the parents. All the children?s physical examination, weight and height measurements were performed by the same pediatrician, the blood samples were taken by the child nurse. The serum samples were studied in the biochemistry and hematology laboratories of Adnan Menderes University Medical Faculty. Statistical analysis was performed using Kolmogorov-Smirnov test, student t test, Mann Whitney U test and chi-square test.RESULTS: The prevelance of anemia, iron-deficiency (ID), iron-deficiency anemia (IDA), vitamin B12 deficiency and vitamin B12 deficiency anemia were 15,7%, 38,7%, 8,3%, 9,1%, 0,8%, respectively. No folic acid deficiency was detected. Among the anemias, 42% of them were microcytic, 58% of them were normocytic and the 45,5% of the microcyctic anemias were IDA. Among the girls, the ratio of ID was 45,1%, the ratio of IDA was 11,6%, while in boys the same ratios were 30,6% and 4,1%, respectively (p<0,05). Microcytosis was present in 36,5% of the IDA. The Mentzer index was <13 in 13,3% of the children with microcytic anemia and IDA, and in 77,7% of the children with microcytic anemia and no IDA (p<0.001). Previous history of anemia diagnosis and iron treatment ratios were 33,3% and 29,5% among the anemic children, and the same ratios were 18,2% and 15,6% in children without anemia. Of the children, 19,8% of the students with IDA and 19,5% of the students without IDA got iron treatment before. In sociodemographic properties of children; only significant statistically difference was between mother education and anemia.IN CONCLUSION: According to World Health Organization, anemia prevalence among primary school children in Aydın city center constitutes a low level social heath problem. Enlightening the reason of anemia among pre- children, proper treatment of nutritional anemia cases with adequate period and dose, dietary organizations and proper follow-up will lower the incidence of anemia and nutritional anemia among primary school children. Owing to the fact that one out of five children with iron-deficiency anemia got treatment previously; it seems that adequate treatment and proper follow-up are not carried out sufficiently. Therefore, screening programmes should be performed among school age children.Key words: Anemia, prevalance, scool age children, iron, B12, folic acid