Ceza Muhakemesi Hukukunda halka açıklık ilkesi
The principle of publicity in Penal Procedure Law
Yazar: BAŞAK OYA İSÇAN
Danışman: PROF. DR. VELİ ÖZER ÖZBEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Duruşma = Trial ; Halka açıklık ilkesi = Principle of publicity ; Kamu Hukuku = Public Law ; Suçlular = Criminals ; Yargılama = Judgement ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Halka açıklık ilkesi, kovuşturma aşamasında ve duruşma salonlarında şeffaf olunmasını gerektirmektedir. Ayrıca ilke, yargılama sonunda verilecek hüküm hakkında şüpheye düşülmemesi amacını gütmekte olduğundan adil yargılanma hakkı ile sıkı bir ilişki içerisindedir. Adil yargılanma hakkı,  yargılama tarafları arasında fiili ve hukuki fark gözetmeksizin taraflara karşı eşit mesafede ve çelişmeli olarak yapılan dürüst yargılanmayı ifade eder. Halka açıklık ilkesi ise; yargılama işlemleri sırasında herkesin bulunabilmesi ya da mahkeme tarafından verilen kararların herkesin gözü önünde verilmesidir. Halka açıklık ilkesi tanımından da anlaşıldığı üzere yargılamanın ve yargılama sonucunda verilecek kararın dürüst ve adil olması konusunda halkın denetimini sağladığı için, adil yargılanma hakkının zorunlu bir unsurudur. Ayrıca, adil yargılanma hakkı gibi halka açıklık ilkesi de hukuk devleti ilkesinin en önemli yansımalarından biridir. Çünkü; Anayasa Mahkemesi'nin 1986 tarihli kararında da tanımlandığı üzere hukuk devleti; insan haklarına saygılı, anayasaya aykırılıktan kaçınan, hukukun üstünlüğünü tüm organlarında hakim kılıp, anayasa ve hukukun üstünlüğü ile kendisini sınırlamış, yargı denetimine açık, yasaların üzerinde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkelerinin ve anayasanın bulunmasını zorunlu kılan devlettir. Sonuç olarak adil yargılanma hakkı gibi halka açıklık ilkesi de, hukuk devleti ilkesinin bir aracı olarak devleti hukuk ilkeleri ile sınırlar ve yargı denetimini sağlar. 
Adil yargılanma hakkı ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin geliştirdiği içtihatlara uyumlu olacak şekilde mevzuatta çeşitli düzenlemeler yapma ihtiyacı duymuştur. Halka açıklık ilkesi, Avrupa insan Hakları Sözleşmesi'nde adil yargılanma hakkı içerisinde ifade edildiğinden ilke, iç hukuk mevzuatımızda yapılan bu düzenlemeler dolaylı olarak halka açıklık ilkesine de ilişkindir. Anayasa'da ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nda halka açıklık ilkesine ilişkin yer alan düzenlemeler de bu ihtiyacın sonucunda ortaya çıkmıştır. 
Çalışmamızın merkezinde halka açıklık ilkesinin duruşma sırasında uygulanması, kapalılık kararının açık duruşmada verilmesi gerektiği ve kapalılık kararının kapalı duruşmada verilebileceği haller yer almaktadır. Suça sürüklenen çocuklara ilişkin yargılamalar ise; halka açıklık ilkesinin en önemli istisnalarından birini oluşturmaktadır. Suça sürüklenen çocuk, fizik ve ruh yapısı gereği yetişkinlerden farklı davranılması gereken bir kişi olduğuna göre, yalnızca çocuğa uygulanabilir yasa ve usullerin gerekliliği söz konusudur. Bu sebeple Çocuk Ceza Hukuku, suça sürüklenen çocuk kavramı ve suça sürüklenen çocukların cezai sorumluluğunu belirlemek de halka açıklık ilkesinin bu kişilere karşı uygulanışını açıklamak için gereklidir. Bu sebeple ceza hukukunda yaş küçüklüğü bakımından kabul edilen 0-12, 13-15, 16-18 yaş dönemlerine göre halka açıklık ilkesinin uygulanışı da farklılık göstermektedir.
Halka açıklık ilkesinin bir diğer istisnası da ses ve görüntü alıcı aletlerin yasaklanmasıdır. Kapalı duruşma içeriğinin yayımı yasağı, kapalı duruşma içeriğinin hiçbir iletişim aracıyla yayımlanamayacağı anlamına gelmektedir. Belirli durumların varlığı halinde açık duruşma içeriğinin yayımının yasaklanması da yine bu kapsamda ifade edilen bir başka durumdur. Son olarak, yasak kapsamına giren ses ve görüntü alıcı aletlerin neler olduğu ve fotoğraf makinesinin bu kapsama girip girmediği hususu çalışmamızda değerlendirilen bir başka tartışma konusudur.


Anahtar Kelimeler: halka açıklık ilkesi, milli güvenlik ve genel ahlak, ses ve görüntü alıcı aletler, açık/kapalı duruşma, suça sürüklenen çocuğun korunması.

Abstract:
The principle of publicity requires transparency at procecution stage and courts. Moreover, the principle is the corner stone of the fair trial because of the principle aims to avoid somebody's doubt about which has reached verdict at the end of the trial. The right to a fair trial states equally and controversial, righteous trial regardless de facto and legal differences of parties subject to judgement. As to the principle of publicity; it's the being of everybody even as judgement process or being given of the decisions given by the court in front of everyone's eyes. As part of this descriptions, it has to be said that even the principle of publicity as right to a fair trial is one of the most important elements of principle of the state of law. Corresponding with right to a fair trial, the Republic of Turkey needs to regulation on legislation compatible with  European Convention of Human Rights and court practices, is improved by European Court of Human Rights. Regulations about the principle of publicity in Constitution and Code of Criminal Procedure felt into place as a result of this necessity. In our study, there are an implementation of the principle of publicity even as hearing, as decision of closeness should be given at public hearing and circumstances of decision of closeness which is given at closed hearing.  As to trials of juvenile, is one of the most important exception of the principle of publicity. According to the children's diversity to the adult which dependent on their phsyical and phsycological structure, the diversity on the implementation of the laws and the methods is necessary. Therefore, in accordance with juvenile criminal law, notion of juvenil who is led to crime and designation of criminal liability of juvenil who is led to crime call for application of the principle of publicity to this people. Therefore, application of the principle of publicity changes by minority is formed by periods which their names are 0 to 12,13 to 15 and 16 to 18 in the law of penalty. The other one derogation of the principle of publicity is banned of devices which are audio and image receiver. Publication ban of content of closed hearing include all of communication tools. In some cases publication ban of content of open hearing is possible. Finally, the other evaluated moot question in our study what the audio and image reciever devices are and camera is one of these or not.



Keywords: the principle of publicity, national security and publicmorality, audio and image reciever devices, open/closed hearing, protection of juvenile pushed to crime.