Prematüre bebeklerde nekrotizan enterokolit gelişme riskini öngörmek amacıyla e-NEC ve GutCheck-NEC skorlama sistemlerinin kullanılması ve bu skorlamaların NEK gelişimini öngörmedeki etkisinin araştırılması
Using e-NEC and GutCheck-NEC scoring systems to predict the risk of developing necrotizing enterococlitis in premature babies and researching the effect of these scorings on predicting the development of NEC
Yazar: BERNA EGEHAN ÖRÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. NURİYE EBRU ERGENEKON
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Enterokolit-nekrotizan = Enterocolitis-necrotizing ; Neonatoloji = Neonatology ; Ölçekler = Scales

Özet:
Nekrotizan enterokolit (NEK) özellikle yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde (YDYBÜ) yatan prematüreleri etkileyen, etiyolojisi tam olarak bilinmeyen, morbidite ve mortalite oranı yüksek bir hastalıktır. Etkilenen bağırsak segmentinde şiddetli inflamasyon, koagülasyon nekrozu, ülserasyon, bakteriyel kolonizasyon ve submukozal gaz kabarcıklarının görüldüğü bir gastrointestinal hastalıktır.
Bu çalışmada Türkiye'de ilk defa GutCheck NEC (GCN) ve e-NEC skorlama sitemlerinin NEK gelişimini öngörmede etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi YDYBÜ'nde Ocak 2020 ile Aralık 2021 tarihleri arasında yatmakta olan gestasyonel yaşı (GY) 32 hafta ve altındaki hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara ait veriler fizik muayene ve hastane kayıtlarından elde edilmiştir. İstatistiksel analizde histogram ve olasılık grafikleri, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testleri, tanımlayıcı analizler, ortalama ve standart sapma, frekans tabloları, Mann Whitney U testi, Ki-kare testi, Fisher Testi kullanılmıştır. NEK için bağımsız risk faktörlerini belirlemek amacıyla çok değişkenli analiz yapılmıştır, modellemede lojistik regresyon analizi, Hosmer-Lemeshow testi kullanılmıştır. P<0.05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
NEK gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında GCN'ye göre ''çok riskli'' saptanma yüzdelerinde 72. saatte uygulanan GCN'de fark olup p=0,046 saptanmıştır. GCN 72. saat, 14. gün ve 21. gündeki ortalama GCN skorları NEK gelişen grupta anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p değeri 72. saatte: 0,014; 14. günde: 0,032; ve 21. günde 0,047). e-NEC'in ise NEK gelişimi için anlamlı istatistiksel sonuç vermediği görülmüştür. Doğum ağırlığı (DA), beslenme, intrauterin büyüme geriliği (İUBG) ve gestasyon yaşına göre küçük (SGA) olma durumu, dopamin kullanımı ve invaziv mekanik ventilasyon (İMV) ile NEK gelişimi arasında bağlantı olduğu gösterilmiştir. Anne sütüyle beslenmenin ise beklendiği üzere NEK'in önlenmesinde olumlu etkisi gösterilmiştir.
GCN 72. saatte çok riskli olarak saptanan hastalarda NEK sıklığı daha fazladır bu nedenle bu skorlama NEK'i öngörmek için kullanılabilir. Çok riskli saptanan hastalar daha yakından izlenmelidir. e-NEC'in ise tanı ve tedaviyi yönlendirmede çok etkin olmadığı ancak riskli gruplara dikkati çekme açısından başarılı olduğu söylenebilir. 
NEK risk faktörlerini ve NEK öngörmede kullanılabilecek skorlama sistemlerini değerlendirmek için daha geniş olgu serileriyle yapılmış çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler: Nekrotizan enterokolit, prematürite, risk skoru

Abstract:
Necrotizing enterocolitis (NEC) is a disease with high morbidity and mortality rate, especially affecting preterm infants hospitalized in neonatal intensive care units (NICU) the etiology of which is unknown. It is a gastrointestinal disease with severe inflammation, coagulation necrosis, ulceration, bacterial colonization and submucosal gas bubbles in the affected intestinal segment.
In this study, it was aimed to investigate the effect of GutCheck NEC (GCN) and e-NEC scoring systems in predicting the development of NEC for the first time in Turkey as well as other risk factors for NEC development.
Patients with gestational age (GA) at or below 32 weeks who were hospitalized in the Gazi University Hospital NICU between January 2020 and December 2021 were included in the study. The data of the patients were obtained from the physical examination and hospital records. Histogram and probability graphs, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk tests, descriptive analysis, mean and standard deviation, frequency tables, Mann Whitney U test, Chi-square test, Fisher Test were used in statistical analysis. Multivariate analysis was performed to determine the independent risk factors for NEC, logistic regression analysis and Hosmer-Lemeshow test were used in the modeling. Results for p<0.05 were considered statistically significant.
It was shown that there is a correlation between birth weight (BW), nutrition, intrauterine growth retardation (IUBG) and being small for gestational age (SGA), dopamine use, and invasive mechanical ventilation (IMV) and the development of NEC. Breast milk feeding was shown to be protective. There was a difference in the percentage of "very risky" subset according to GCN between the groups with and without NEC, with a difference in the GCN administered at the 72nd hour and p=0.046.
Mean GCN scores at 72 hours, 14 days, and 21 days were significantly higher in the group that developed NEC (p value at 72 hours: 0.014; 14 days: 0.032; and 21 days, 0.047).
	It was observed that e-NEC did not give significant statistical results for the development of NEC.
There is a need for studies performed with larger number of patients to reach a conclusion about the risks and scoring systems to predict NEC development.
Keywords: Necrotizing enterocolitis, prematurity, risk score