İstanbul Türbeler Müzesi'nde bulunan madeni eserler
Metal artifacsts in the İstanbul Tombs Museum
Yazar: FIRAT ALLAK
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN BAŞ TERZİOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Osmanlılar, 1453 yılında İstanbul'u fethetmesinden sonra kent 450 sene boyunca devlete başkentlik yapmıştır. İstanbul'un başkent olmasından sonra kentte çok sayıda mimari eser yaptırılmıştır. Bu eserlerin önemli bir grubunu türbeler oluşturmaktadır. Türbe yapılarının, İstanbul'un fethinden Osmanlı Devleti'nin son dönemine kadar yoğun biçimde inşa edildiği görülmektedir. Bu anıtlar, padişah ve ailesi ile devletin siyasi ve dini açıdan öne çıkan şahsiyetleri için inşa edilmiştir. Türbeler, mimari yapıları kadar içerdikleri taşınabilir küçük eserler bakımından da önemlidir. Genellikle vakıf yoluyla bağışlanmış her bir eser grubunun farklı işlevleri vardır. Türbelerin bakım onarımı ile birlikte bu tarihi mekânlar içerisinde yer alan taşınabilir eserleri muhafaza etmek ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla 1978 yılında İstanbul Türbeler Müzesi kurulmuştur. Çalışma kapsamında İstanbul Türbeler Müzesi'ne bağlı olan türbelerin sayısı 117'dir.
Türbeler Müzesi Müdürlüğü bünyesinde; türbelerden müzeye taşınan envantere kayıtlı dokuma, ahşap, hat, cam ve madeni eserlerden oluşan zengin eser çeşitliliği bulunmaktadır. Bu tezde bahsi geçen eserler içerisinde yer alan madeni eserler; şamdanlar, şifa tasları, asma kandiller, maşrapalar, mühürler, buhurdanlar, gülabdanlar, güğümler, ibrikler, lengerler ve askı toplar sanat tarihi disiplini içerisinde incelenerek değerlendirilmiştir.

Abstract:
İstanbul of the Ottoman Empire in 1453 after the conquest of the city, the state for 450 years he made it a capital. After Istanbul became the capital a large number of architectural works have been built in the city. These works shrines constitute an important group. Tomb its structures are the last of the Ottoman Empire after the conquest of Istanbul it is seen that it was built intensively until the period. These monuments are from the political and religious point of view of the sultan and his family and the state it was built for prominent personalities. Mausoleums, architecture in terms of portable small works that they contain as much as their structures it is also important. Each work is usually donated through the foundation the group has different functions. With the maintenance and repair of mausoleums together they can be transported within these historical places to preserve the works and pass them on to future generations for this purpose, the Istanbul Mausoleums Museum was established in 1978. Within the scope of the study, which is affiliated to the Istanbul Mausoleums Museum the number of shrines is 117. Within the scope of the Directorate of Mausoleums Museum; from the mausoleums weaving, wood, line, glass and a rich variety of artifacts consisting of metal artifacts is available. Among the works mentioned in this thesis are field metal artifacts; candlesticks, healing bowls, hanging lamps, tongs, seals, censers, gulabdans, gugs, hands, lengths and hanging balls in the discipline of art history it has been evaluated by examination.