Yatırımcı davranışlarının etkinliği ve psikolojik yanılsamalar
The efficiency of the investor's behaviors and psychological illusions
Yazar: DURMUŞ SEZER
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN DEMİR
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beklenti kuramı = Expectancy theory ; Bilişsel yetenek = Cognitive ability ; Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Risk = Risk ; Yanılsama = Illusion ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors ; Önyargı = Prejudice

Özet:
?Yatırımcı Davranışlarının Etkinliği ve Psikolojik Yanılsamalar? isimli bu çalışmanın amacı, yatırımcıların finansal okuryazarlık ve bilişsel yetenek düzeylerini saptamak ve yatırımcıların finansal okuryazarlık ve bilişsel yetenek düzeyleri ile risk tercihleri ve psikolojik önyargılar arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma kapsamında, ?Geleneksel ve davranışsal finans teorileri nelerdir??, ?Yatırımcı kararlarını etkileyen psikolojik yanılsamalar nelerdir??, ?Türkiye?deki yatırımcıların finansal okuryazarlık ve bilişsel yetenek düzeyleri nedir??, ?Yatırımcıların riskli seçeneklerde tutumları nasıldır??, ?Finansal okuryazarlık, risk tercihleri ve bilişsel yetenekler ile psikolojik yanılsamalar arasında nasıl bir ilişki vardır?? gibi sorulara cevap aranmıştır.
 Çalışmanın teorik kısmı yerli ve yabancı kaynaklardan hazırlanmıştır. Konuya ilişkin olarak, kütüphanelerden ve veri tabanlarından literatür taraması yapılarak gerekli kitap ve makaleler temin edilmiştir. Uygulama kısmında ise, psikolojik yanılsamalar, finansal okuryazarlık, risk tercihleri ve bilişsel yetenekler arasındaki ilişkiyi ölçmeye yönelik bir saha çalışması yapılmıştır. Yatırımcılara uygulanan anket çalışmasıyla, Türkiye?deki yatırımcıların finansal okuryazarlık ve bilişsel yetenek düzeylerindeki değişmelerin psikolojik önyargılar ve risk tercihleri ile olan ilişkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Çalışma, giriş ve sonuç bölümleri hariç olmak üzere, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, finansal kararlarda etkili olan risk ve getiri kavramları ile finansal varlık ediniminde kullanılan teknikler ve rasyonaliteyi esas alan finans teorileri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, davranışsal finans ve psikolojik önyargılara ilişkin ayrıntılı bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, finansal okuryazarlık ve bilişsel yeteneklere ilişkin açıklamalar yapılmış ve yatırımcılara yönelik yapılan anket çalışması ve bulguları anlatılmıştır.
	
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Davranışsal Finans, Beklenti Kuramı, Hevristikler, Finansal Okuryazarlık, Bilişsel Yetenekler

Abstract:
The aim of this research, called ?The Efficiency of the Investor?s Behaviors and Psychological Illusions?, is to determine investors? level of financial literacy and cognitive ability and to designate the relationships among financial literacy and cognitive abilities psychological illusions and risk preference. Within the scope of the research, an answer is sought for the questions like ?what are traditional and behavioral finance theories?, what are the pscyhological factors that effect investor?s decision-making?, what are the levels of investors? cognitive ability and financial literacy?, what is investors? attitude against risky choices?, and what are the relationships among financial literacy, risk preferences, and cognitive abilities with psychological illusions??.
The theoretical part of the research is formulated by using local and foreign literature and references. Regarding the study topic, the necessary books and the articles were examined by making a literature review. At the implementation part, a field study is conducted for measuring the relationship among psychological illusions, financial literacy, risk preferences and cognitive abilities. A questionnaire is conducted on individual investors and by studying individual investors, this study experiments and evaluates the changes on the levels of financial literacy and cognitive abilities and their relationships with the psychological biases and risk preferences.
The research consists of three parts, excluding the introduction and conclusion parts. At the first part, some information was given on risk and return concepts with techniques that used while acquiring financial tools and theories that based on rationality.  At the second part, behavioral finance and psychological biases were analyzed in detail. At the third and the last part of the study, explanations about financial literacy and cognitive abilities were given and the descriptions about the questionnaire and its evidences have been explained.

KEY WORDS: Behavioral Finance, Prospect Theory, Heuristics, Financial Literacy, Cognitive Abilities.