Giresun sakinlerinin rekreasyon talepleri, kent içi ve yakın çevresindeki ekoturizm kaynaklarının rekreasyon potansiyellerinin belirlenmesi
Recreation demands of Gi̇resun residents, determining the recreation potentials of ecotourism resources in the urban and near surroundings
Yazar: CEMİLE KOCA
Danışman: PROF. DR. MUSA GENÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekoturizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Ekoturizm = Ecotourism ; Giresun = Giresun ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Turizm = Tourism ; Turizm potansiyeli = Tourism potential

Özet:
Sanayi devrimi sonucunda meydana gelen aşırı endüstrileşme, kentleşme ve doğal hayattan uzaklaşma ekolojik dengede sıkıntılar meydana getirmiştir. İnsan gücüne dayalı iş kaynaklarının toplumda meydana getirdiği stres ve yorgunluk hali önceden de var olan rekreasyon etkinliklerine katılımı arttırmış ve ihtiyaç haline getirmiştir. Bunun en yakın örneğini ise 2020 yılında tüm dünyayı çepe çevre saran Covid-19 virüsü salgınında evlere kapandıkça yaşadığımız sıkıntılarla görmekteyiz. Rekreasyonun günlük yaşamımızda bu denli önemli olması, bu rekreasyon faaliyetlerinin alanlarda çeşitlendirilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle rekreasyona uygun açık alanların potansiyellerini ve bu potansiyelin kapasitesi ile sağlanacak performans değerlerinin de bilinmesi gerekmektedir. 
Bu çalışma Doğu Karadeniz bölgemizin yaylaları ve vejetaryen mutfağı ile meşhur Giresun İlinde yapılmıştır. Çünkü, Giresun küresel iklim değişimine bağlı olarak sayılarının azalacağı öngörülen yaşanılabilir coğrafya içerisinde gösterilen illerimizden birisidir. Giresun doğası her mevsim sunduğu değişen rekreasyon ve turizm aktivite çeşitliliği ile geleceğin önemli destinasyonlarından biri olarak gösterilmektedir. Bu özelliğini büyük ölçüde doğasına borçludur ve Giresun doğası mutlak surette sürdürülebilir turizm anlayışıyla turistlik hareketliliğin içine alınmalıdır. Doğayı koruyarak kullanmamız için yapmamız gereken olmazsa olmaz çalışmalardan birisi rekreasyon potansiyelinin tespit edilmesidir. Rekreasyon potansiyeli tespitinde, ülkemizde neredeyse kullanılan tek yöntem Gülez yöntemidir. Bu yönüyle bizde çalışmamızda temel ölçek olarak Gülez yöntemini kullanmayı tercih ettik. Giresun şehrinde, halkın en çok tercih ettiği kent içi rekreasyon alanlarından olan ve bugüne kadar rekreasyon potansiyelleri çalışılmamış Giresun Kalesi, Giresun Adası ve Giresun Gedikkaya rekreasyon alanı çalışılmak üzere belirlenmiştir. Seçilen bu alanlarda 390 katılımcı ile rekreasyonel taleplerini belirlemek için yüz yüze anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu anket verileri güvenirlik analizleri yapıldıktan sonra temel istatistik işlemlerle "rekreasyon alanı kapasite ve performans analizi" hazırlığında kullanılmıştır. Alanların rekreasyon potansiyeli, kapasitesi ve performans değerleri sırasıyla, Giresun Kalesi için bulunan; % 73, % 85, % 50 Giresun Adası için,  ' % 61, % 46, % 8, ve Gedikkaya için, %63, %72, %19, olarak hesaplanmıştır.
Bu değerle bakıldığında, Giresunluların ve Giresun'a gelen hemen her turistin ziyaret ettiği ve rekreasyonel faaliyetlerde bulunduğu Kale ise potansiyel olarak "yüksek", kapasite "çok iyi" ve performans olarak "orta" düzeyde görülmektedir. Giresun Adası'nın rekreasyon potansiyeli "yüksek", kapasitesi "orta", performansı "çok düşüktür". Gedikkaya ise potansiyel  ve kapasite olarak "yüksek" , performansı "çok düşük" bulunmuştur. Bu veriler gösteriyor ki, her üç alanda potansiyel ve kapasite mevcut olduğu halde toplumun kendisine sunulmasını beklediği rekreasyonel olanaklar, yeterince sunulamamış. Başka bir deyişle halkın beklediği performans düzeyine ulaşılamamıştır. Gülez yöntemi 1990 yılların şartlarında hazırlanmıştır. Başka bir ifade ile halkın bugün rekreasyon olarak icra ettiği aktivite çeşitliliği o yıllarda, yaygın değildi yada hiç yoktu. Dolayısıyla Gülez yöntemini oluşturan ölçekler ve bunlara ait alt önermeler bugünkü rekreasyon beklentilerine cevap verecek zenginlikte değildir ve revize edilmesi mutlaka düşünülmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Rekreasyon Potansiyeli, Gülez Yöntemi, Giresun Adası,Giresun Kalesi, Giresun-Gedikkaya, Rekreasyon Kapasitesi ve Rekreasyon Performansı

Abstract:
Excessive industrialization, urbanization and alienation from natural life, which occurred as a result of the industrial revolution, caused problems in the ecological balance. Stress and fatigue caused by human-based work resources in the society increased participation in recreational activities that existed before and made it a necessity.We see the closest example of this with the difficulties we experienced as we closed to homes in the Covid-19 virus epidemic that surrounded the whole world in 2020. The fact that recreation is so important in our daily life requires diversification of these recreational activities in areas. For this reason, it is necessary to know the potentials of open spaces suitable for recreation and the performance values to be provided with the capacity of this potential. This study was carried out in Giresun, which is famous for its plateau and vegetarian cuisine in our Eastern Black Sea region. Because Giresun is one of the provinces shown in the livable geography, which is predicted to decrease in number due to global climate change. Giresun nature is shown as one of the important destinations of the future with the variety of recreation and tourism activities it offers every season. It owes this feature to its nature to a large extent, and the nature of Giresun should definitely be included in tourist activity with a sustainable tourism understanding. One of the indispensable works we need to do in order to protect nature is to determine the recreational potential. The Gülez method is almost the only method used in our country to determine the recreational potential. In this respect, we preferred to use the Gülez method as the basic scale in our study. In the city of Giresun, Giresun Castle, Giresun Island and Giresun Gedikkaya recreation area, which are among the urban recreation areas most preferred by the public and whose recreational potentials have not been studied until now, have been determined to be studied. A face-to-face survey was conducted with 390 participants in these selected areas to determine their recreational demands. These survey data were used in the preparation of "recreation area capacity and performance analysis" with basic statistical procedures after the reliability analysis. The recreational potential, capacity and performance values of the areas are respectively found for Giresun Castle; 73%, 85%, 50% for Giresun Island, 61%, 46%, 8%, and for Gedikkaya, 63%, 72%, 19%. Considering this value, Kale, which is visited by Giresun residents and almost every tourist coming to Giresun, and engages in recreational activities, is seen as "high" in potential, "very good" in capacity and "medium" in performance. Giresun Island's recreational potential is "high", its capacity is "medium", and its performance is "very low". Gedikkaya, on the other hand, was found to be "high" in terms of potential and capacity, and "very low" in performance. These data show that although there is potential and capacity in all three areas, the recreational opportunities that the society expects to be offered have not been offered sufficiently. In other words, the level of performance expected by the public could not be reached. The Gülez method was prepared under the conditions of the 1990s. In other words, the variety of activities performed by the people as recreation today was not widespread or did not exist at all in those years. Therefore, the scales that make up the Gülez method and their sub-propositions are not rich enough to meet today's recreational expectations and its revision should definitely be considered.
Keywords: Recreation Potential, Gülez Method, Giresun Island, Giresun Castle, Giresun-Gedikkaya, Recreation Capacity and Recreation Performance