Tüketici örgütlerinin genç tüketici perspektifinden incelenmesi
Research of consumer organizations from the perspective of young consumer
Yazar: RECEP YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZTOP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı / Aile ve Tüketici Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Gençler = Youngs ; Tüketici hakları = Consumer rights ; Tüketici örgütleri = Customer unions ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketicinin korunması = Consumer protection ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Tüketici haklarının korunması, devlet ve iş çevresi üzerinde baskı yaratılabilmesi için tüketici örgütlerinin geniş bir katılımla gerçekleştirecekleri faaliyetler büyük önem taşımaktadır. Genç nüfus oranının yüksek olduğu ülkemizde gençlerin tüketicilerin örgütlenmesine yönelik organizasyonlar hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi önemlidir. Böylece, bu konuda ilgili kurumların genç tüketicilerin bilinçlenmesine yönelik politikalar ve eğitim programları geliştirebilmelerini mümkün olacaktır. Bu nedenle bu araştırmada genç tüketicilerin haklarını arama açısından bazı temel yasal haklarını, tüketici örgütleri ve çalışmalarını bilme durumlarını belirlemek, tüketici örgütlerinin faaliyetlerine ilişkin görüşlerini incelemek amacı ile 301 üniversite öğrencisine online anket uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılım sağlayan gençlerin %61,1'i kendilerini bilinçli bir tüketici olarak nitelendirmektedir. Kendilerini bilinçli ve haklarına sahip çıkan bir tüketici olarak gördüğünü belirten kadınların (%68,3) oranının erkeklerden (%51,6) yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Ancak araştırma sonuçlarına göre gençlerin tüketici örgütleriyle ilgili bilgilerinin sınırlı olduğu ve büyük çoğunluğunun herhangi bir tüketici örgütüne üyeliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan gençlerin tüketici örgütlerinin faaliyetlerine ilişkin görüşlerinin olumlu olması ve bu örgütlerden beklentilerinin bulunması dikkat çekicidir. Gençlerin tüketici örgütlerinden beklentilerine yönelik görüşleri ile kendini bilinçli bir tüketici olarak görme durumunun ilişkili olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bu durum genç tüketicilerin kendi haklarını korumak için birlikte hareket etmeleri gerektiği fikrine olumlu yaklaştıklarını ama henüz bunu davranışlarına yansıtacak düzeyde bilinçli olmadıklarını ya da harekete geçme düşüncesine mesafeli olduklarını düşündürmektedir.

Abstract:
In order to protect consumer rights and to put the pressure on the state and the business environment, the activities that consumer organizations will carry out with a wide participation are of great importance. It is important to reveal the views of young people regarding consumer organizations in Turkey where the rate of young population is high. Thus, it will be possible for relevant institutions to develop policies and training programs to raise awareness among young consumers. For this reason, in this research, an online questionnaire was applied to 301 university students in order to reveal the level of young people's knowledge on some basic legal rights, on consumer organizations and their studies, and to examine their views on the activities of consumer organizations. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS package program. 61.1% of the young people who participated the research describe themselves as conscious consumers. It was observed that the rate of women (68.3%) who stated that they regard themselves as conscious consumers who are aware of their rights was higher than men (51.6%) (p<0.05). However, according to the results of the research, it has been determined that the knowledge of young people about consumer organizations is limited and the majority of them do not have membership in any consumer organization. On the other hand, it is remarkable that young people have positive views on the activities of consumer organizations and have expectations from these organizations. It has been determined that the views of young people about their expectations from consumer organizations and the state of seeing themselves as a conscious consumer are related (p<0.05). This situation suggests that young consumers find favourable the idea that they should act together to protect their rights, but they are not yet conscious enough to reflect this on their behavior or they are distant from the idea of taking action.