Afganistan ekonomisinde özel sektörün rolü
The role of the private sector in Afghanistan's economy
Yazar: BAKHTİAR ORTAQ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UMUT ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Özel sektör = Private sector

Özet:
Afganistan 35 yıl İç çatışmalarından dolayı, coğrafi ve stratejik konumuyla uzun tarih boyunca, sömürgeci ve emperyalist devletlerin hedefi haline gelmiştir. Afganistan milleti, büyük maddi ve manevi zararlara maruz kalmıştır. Doğal olarak, 1979 öncesinde devletin özel sektöre sağladığı bazı imkânlar ekonomik düzen içinde ortadan kalkmıştır. Ülke ekonomisinin en önemli kaynaklarını tarım, hayvancılık, ticaret, endüstri ve el sanatları oluşturmaktadır. Çatışmalardan dolayı büyük ölçüde, Gayri Safi Millî Hasılası ve sosyal ekonomik yapısı tahrip olmuştur. 2001'den sonra iktidara gelen Afganistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti, ülke ekonomisine sermaye girişi konusunda yatırımcıların güvenini kazanmaya özen göstermiştir. Güven ortamı, Afganistan'daki bazı sektörlerin işgücünü geliştirmiş, bu durum bir harekete geçiren  görevi üstlenerek, diğer sektörlerin de gelişmesine neden olmuştur. Afganistan 35 yılda işgal, İç çatışma ve Taliban yönetimi gibi büyük trajediler görmüş bir ülke, 2001 sonrası yeniden inşasında NATO bünyesinde görev alan ülkelerden birisi de Türkiye olmuştur. 2001 sonrası süreçte ise nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan tek NATO üyesi konumunda bulunan Türkiye'nin Afganistan'daki varlığı ayrı bir önem arz ediyordıyor. 2001 sonrası dönemlerde Afganistan'ın Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca en yüksek miktarda resmi kalkınma yardımında bulunduğu ülke konumuna gelmiş olması bu durumu açıklayan ögelerden sadece birazıdır.


AnahtarKelimeler : Afganistan tarihçesi, 1979 Sovyet işgali, Afganistan ekonomisi,Türkiye - Afganistan ilişkiler

Abstract:
Due to 35 years of war in Afghanistan geographic and strategic position throughout the history had become the target of colonialist and imperiali ststates. The people of Afganistan had been exposed to great material and moral damage. Natural, provision of pre-1979 state oppoetunisties in the economic system of the provate sector was disappeared. The most important sources of the Afghan economy is agriculture, trade, industry and minig. The War was the main reason for the destroying of social and economic structure of the country. After 2001, Islamic Republic of Afghanistan came to the power and started for the reinvestment and for rearrangement of the economic system. Some of the active working sectors of Afghanistan became great reason for activities of the other indutries. For example, the construction sector is one of them. The development of the private sectors are causing to the development of other sectors. Like service sector, agriculture and industry and so on. Apart from that, relationship between Turkey and Afganistan is related to the first year of the establishment of the Turkish Republic. Cooperation between tow countries according to economic, politic, socio-cultural aspects gradually widespread. It Can be said that, there is special place  and good opportunities for Turkish companies to do investment. In this regard, evaluation of Turkey's current ivenstments, aid relations in Afghanistan is the great importance.


Keywords : Afghanistan's history, the Soviet invasion of 1979 and the economic situation, After September 11, 2000 attacks in Afghanistan, Turkey - Afghanistan relations