Ayçiçeğinde önemli gövde çürüklüğü etmenlerine karşı bazı trichoderma türlerinin etkinliklerinin belirlenmesi
Determination of the efficiency of sometrichoderma species against important stem rot agents of sunflower
Yazar: YASEMİN İSTEKLİ TEMEL
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Önemli endüstri bitkilerinden biri olan ayçiçeğinin ekonomik önemi her geçen yıl artmaktadır.Yetiştiriciliğinde en önemli sorunların başında gövde çürüklüğü hastalığı gelmektedir. Bu hastalığa karşı kimyasal mücadele en fazla tercih edilen yöntem olmakla birlikte pestisit kalıntılarının insan sağlığına ve çevreye olan olumsuz etkilerinden dolayı son yıllarda biyolojik mücadelenin önemi artmıştır.

Bu çalışmada; ayçiçeğinde gövde çürüklüğüne neden olan Sclerotinia sclerotiorum, S. minor ve Macrophomina phaseolina'ya karşı, Trichoderma atroviride, T. hamatum, T. harzianum ve T. longibrachiatum'un in vitro ve in vivo etkinlikleri incelenmiştir.

In vitro deneme sonuçlarına göre ayçiçeğinde gövde çürüklüğüne sebep olan üç patojene karşı en etkili antagonist T. atroviride olarak belirlenmiştir. In vivo denemelerde ise, M. phaseolina ve S. minor'a karşı en etkili tür T. longibrachiatum olurken, S. sclerotiorum'a karşı T. harzianum daha etkili bulunmuştur. Uygulamalar bitki gelişim parametreleri açısından değerlendirildiğinde bütün Trichoderma uygulamaları kontrol gruplarına göre parametrelerde artışa neden olmuştur.

Toplam fenolik madde miktarlarındada tüm uygulamalarda kontrol grubuna kıyasla artış olduğu gözlenmiştir. Tüm uygulamalarda en yüksek fenolik bileşik değerleri 48. saatte yapılan ölçümlerde elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, kullanılan antagonistlerin üç patojene karşı ayçiçeği bitkilerinde dayanıklılık mekanizmalarını harekete geçirebilecekleri saptanmıştır.

Abstract:
Significance of sunflower plant as an industrial crop increases day by day. Stem rot disease is among the most important problems of sunflower cultivation. Although chemical control is the most common method used against the disease, biological control gained importance in recent years, because of the negative side effect of pesticides against human health and environment. 

In this study; in vitro and in vivo efficiency of Trichoderma atroviride, T. hamatum, T. harzianum and T. longibrachiatum against Sclerotinia sclerotiorum, S. minor and Macrophomina phaseolina, causing stem rot disease on sunflower, was investigated. 

As a result of in vitro trials, T. atroviride was found as the most effective antagonist against three stem rot pathogens of sunflower. In vivo studies showed that T. longibrachiatum was more effective against M. phaseolina and S. minor, while S. sclerotiorum was more efficiently suppressed by T. harzianum. In terms of plant growth parameters, all Trichoderma applications caused increase on the growth parameters of sunflower plants, when compared to controls. 

Similarly, all applications caused increase in total phenolic contents of sunflower plants when compared to control groups. The highest total phenolic amounts were found at the estimations made at 48th hour after inoculations, in all applications. As a result of the study, it was found that all antagonists could activate resistance mechanisms in sunflower plants against three pathogens.