Kentsel dönüşüm alanlarının çevresel sürdürülebilirlik göstergeleri açısından değerlendirilmesi: Hatay Payas ilçesi Karbeyaz mahallesi örneği
Assessment of urban transformation areas in terms of environmental sustainability indicators:Hatay Payas district Karbeyaz neighborhood example
Yazar: SEVİM GÜÇYETMEZ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN SALICI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentsel dönüşüm fiziksel çevrenin iyileştirilmesi, ekolojik, mekânsal, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanması potansiyeline sahiptir. Bu kapsamda çalışmada kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilen Hatay'ın Payas ilçesi Karbeyaz Mahallesinin dönüşüm öncesi durumunun sürdürülebilir çevresel göstergeler kapsamında değerlendirilmesinde sürdürülebilir kalkınma hedeflerine uygunluğunun yanı sıra alanın fiziki çevre ve ekolojik özelliklerinin korunup korunmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak 21 çevresel sürdürülebilirlik göstergesi belirlenmiştir. Çalışma alanının çevresel göstergeler kapsamında değerlendirilmesinde aşamalı olarak göstergelerin performans değerleri belirlenmiş ve bu değerler sürdürülebilirlik göstergelerine uygunluk düzeyleri kapsamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucu yaşam kalitesinin artırılması, yolun en kesiti, yenilebilir enerji kullanımı, bisikletli yolu sürekliliği, suyun verimli kullanımı, yeşil alan miktarı göstergelerinin %28,57 ortalama ile sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında "çok yetersiz" olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda Karbeyaz mahallesi dönüşüm öncesinin sürdürülebilirlik performansı bakımından orta ve çevresel sürdürülebilirlik bağlamında başarıya ulaşmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Urban transformation has the potential to improve the physical environment and achieve ecological, spatial, social, and economic sustainability. In this context, the aim of the study is to evaluate the pre-transformation status of Karbeyaz Neighborhood in Payas district of Hatay, declared as an urban transformation area, within the scope of sustainable environmental indicators, in order to assess its compliance with sustainable development goals and determine whether the area's physical environment and ecological characteristics are preserved. For this purpose, 21 environmental sustainability indicators were identified. In the evaluation of the study area within the scope of environmental indicators, the performance values of the indicators were gradually determined, and these values were evaluated within the scope of compliance levels with sustainability indicators. As a result of the evaluation, it was determined that indicators such as increasing quality of life, the width of the road, the use of renewable energy, the continuity of the bicycle path, efficient water use, and the amount of green areas are "very inadequate" within the scope of sustainable development goals, with an average of 28.57%. As a conclusion of the study, it was found that Karbeyaz neighborhood did not achieve success in terms of sustainability performance before transformation, and it did not succeed in achieving environmental sustainability.