Manastırlı Mehmet Rıfat ve Mecâmi'ü'l-edeb adlı eserinin usûl-i kitâbet ve hitâbet bölümü (İnceleme-metin)
Manastirli Mehmet Rıfat and Mecâmi'u'l-edeb title usûl-i kitâbet and hitâbet section of the work (Review-text)
Yazar: SEVİM EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞENER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mecami'ül Edeb = Mecami'ül Edeb ; Mehmed Rıfat = Mehmed Rıfat ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çeviriyazı = Transcription

Özet:
Tanzimatla birlikte gelen yenileşme hareketleri sonucu eğitim sisteminin yenilenmesine yönelik girişimlerde bulunulmuş ve modern tarzda eğitim veren kurumlar açılmıştır. Açılan bu yeni okulların ders programlarında kitabet ve hitabet konularının öğretilmesi amacıyla dersler konulmuştur. Bu derslerin okutulabilmesi için yeni kitaplara ihtiyaç duyulmuş ve bu sebeple birçok ders kitabı kaleme alınmıştır. Çalışmamıza konu olan Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet bu çalışmanın bir ürünüdür.
Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet üzerine günümüze kadar kapsamlı bir çalışma yapılmamış olup, eserin günümüz alfabesine aktarımı da yapılmamıştır. Tezin amacı; söz konusu eserin ihtiva ettiği hususları ortaya koymak, edebiyat tarihi açısından yeri ve önemini belirlemektir.
Eser iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Kitabete ayrılan ilk bölüm; yazışma ile ilgili tanım ve tasnifleri, yazışma türlerine dair bilgileri içermektedir. İkinci bölüm, hitabete dair tanım ve hitabet kurallarından oluşmaktadır.
Bu tez, Manastırlı Mehmet Rıfat'ın Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet adlı eserinin inceleme ve çevriyazı çalışmasıdır. Çalışma; giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmiştir. Giriş bölümünde, belâgat üzerinde durularak, tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm; Manastırlı Mehmet Rıfat'ın hayatı ve eserleri hakkında genel bilgilerden, dil ve edebiyat hakkındaki görüşlerinden oluşmaktadır. İkinci bölümde Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet'in tanıtımı yapılarak, şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir. Üçüncü bölüm eserin çevriyazılı metni ve bu aşamada izlenen yöntemden oluşmaktadır. Ardından sonuç ve kaynakça bölümüne yer verilmiştir.

Abstract:
As a result of the modernization movements engendered by Reformation, attempts were made to renovate the educational system and institutions were launched to provide modern education. Subjects related to literary composition and rhetoric were placed in the curriculum of these new schools. Many textbooks were printed due to the need for new books to the teach these classes. The subject of our work, Usul-i Kitabet ve Hitabet is also a product of these attempts.
There has not been a comprehensive study of the Usul-i Kitabet ve Hitabet so far, nor has it been transcribed into the current alphabet. The aim of this dissertation is to present the contents of the above-mentioned work, besides revealing its role and importance in terms of literary history. The works is comprised of two parts. The first part, which is about literary composition, provides definitions and classifications regarding writing letters and information about the types of writing. The second part is comprised of definitions regarding rhetoric and rules of rhetoric	
This study is the review and translation of Mehmet Rifat's Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet. The thesis contains from three parts which are the introduction, three body parts and conclusion. In the introduction section, thr term belâgat is emphasized and information about its historical development is given. The first chapter consists of the life and work of Manastırlı Mehmet Rıfat with general information and his views on language and litareture. In the second part, Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet is introduced and examined in terms of form and content. The third chapter contains the translated text of the work and the method followedat this stage. After that, the bibliography and conclusion part are given.