Althusser'in kuramsal dönüşümleri üzerine eleştirel bir inceleme
A critical study on theoretical transformations of Althusser
Yazar: SERHAT CELAL BİRDAL
Danışman: PROF. DR. TÜLİN ÖNGEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Althusser, Louis = Althusser, Louis ; Marksist kuram = Marxist theory ; Marksizm = Marxism ; Öz eleştiri = Self-criticism

Özet:
Bu çalışma, XX. Yüzyılın ikinci yarısının en etkili Marksist filozoflarından biri olan Louis Althusser'in Marksizm kuramının geçirdiği içsel dönüşümleri odağına yerleştirmektedir. `Eleştiri' ediminin olumsuzlayıcı vurgusunun yanında sınıflandırma işlemini de barındırdığını hesaba katarak söz konusu dönüşümler `özeleştiri' ve `özeleştiri ötesi' ya da `yapı bozumu' süreci olarak ayrıştırılacaktır. `Felsefe ve Bilim Adamların Kendiliğinden Felsefesi (1967)' adlı eserle başlayıp `Amiens Tez Savunusuna' (1975)'na kadar devam eden revizyon süreci Althusser'in özgün tanımlamasıyla `özeleştiri', ?Marksizmin Krizi (1977)? ve ?Günümüzde Marksizm (1978)? adlı makalelerde uç vermesine rağmen esas olarak ?Karşılaşma Maddeciliği?nde en üst ve yoğun biçimine varan süreç ise `özeleştiri ötesi' dönem ya da `yapı bozumu' dönemi olarak adlandırılacaktır. Özeleştiri ve özeleştiri ötesi ayrımına sadık kalınarak, bu dönüşüm sürecinde yerleşilen yeni konumların eski tezlerle hangi noktalarda uyuşmazlık içine girdiği ve onları hangi ölçüde dönüşüme uğrattığının; bu yeni konumlara yerleşilmesinde eski konumlardaki hangi kuramsal gerilimlerin ve zorlamaların rol oynadığının; diğer yandan, hangi tema ve tezlerin bütün bu süreç boyunca sabit kaldıklarının bir `semptomatik' okuması yapılmaya çalışılacaktır. Semptomatik bir okuma yardımıyla temellendirilmeye çalışılacak olan sav, önce `özeleştiri' ve daha sonra bir `yapı bozumu' biçimini alan Althusser'in iç kuramsal dönüşümlerinin bizi `Althussercilik' olarak adlandırabileceğimiz homojen bir bütünlük görmekten alıkoyduğu ve Althusser'i bu dönüşümlerle beraber yendiden düşünmemiz gerektiğidir.

Abstract:
This research specifically focuses on the internal theoretical transformations of Louis Althusser who is one of the most influential Marxist philosophers of the second half of the XX. century. Taking into account that the act of `criticizing? includes procedure of classification beside its negative stress, the transformations mentioned will be differentiated as the process of `autocritique? and the process of deconstruction or the process beyond autocritique. The process of revisions that began with ?Philosophy and The Spontaneous Philososphy of Scientists? (1967) and continued till ?The Soutenance at Amiens? (1975) will be named as, as Althusser originally called, the period of `autocritique?, while the second process that slightly started in ?The Crisis of Marxism(1977)? and ?Marxism Today(1978)? but reached its highest level in ?Aleatory Materialism? (1982) will be named as the period of `deconstruction?. In accordance with `autocritique? and `deconstruction? distinction, a `symptomatical reading? is to be carried out in order to show how such a transformation occured `problematically? and in which points the new positions contradict or create the possibility of contradictions with the older theses. It will be tried to defend via such a symptomatical reading that such theoretical transformations prevents us to assume a homogenous integrity called `Althusserianism? and drive us to think Althusser again.