Flört şiddetinin şema terapi modelinde incelenmesi
Examining dating violence from the perspective of schema therapymodel
Yazar: NUR BALTALARLI
Danışman: PROF. DR. GONCA SOYGÜT PEKAK
İstanbul Şehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Flört = Flirtation ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; Şema terapi modeli = Schema therapy model ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin flört şiddetine yönelik tutumu şema terapi modelinde incelenmiştir. Bu amaçla, anne ve baba yönelik algılanan ebeveynlik biçimleri ile flört şiddetine yönelik tutumun ilişkisinden beş temel erken dönem uyumsuz şema alanının aracı rolü araştırılmıştır. 18-26 yaş aralığında bulunan 410 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak; Yakın İlişkilerde Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği (YİŞTO-GG), Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ) ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) kullanılmıştır. Flört şiddetine yönelik tutumun anne ve babaya dair algılanan ebeveynlik biçimleri ve şema alanları ile ilişkileri incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, anne ve babaya dair aşırı izin veren/sınırsız ebeveynlik algısı ve anneye dair duygusal bakımdan yoksun bırakan ebeveynlik algısı flört şiddetine yönelik tutum ile ilişkili bulunmuştur. Şema alanları bakımından flört şiddetine yönelik tutum; kopukluk, zedelenmiş otonomi, diğerleri yönelimlilik ve yüksek standartlar ilişkili bulunurken zedelenmiş sınırlar ile bir ilişkiye rastlanmamıştır. Ardından, algılanan ebeveynlik stilleri ve flört şiddetine yönelik tutum arasındaki ilişkide şema alanlarının aracılığını test etmek adına Paralel Çoklu Aracı Değişken Analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgulara göre; aşırı izin verici sınırsız ebeveynlik algısı ile flört şiddeti arasındaki ilişkide zedelenmiş otonomi ve zedelenmiş sınırlar alanı aracı rolündeyken, anneye dair duygusal bakımdan yoksun bırakan ebeveynlik algısı ile flört şiddetinin ilişkisinde yalnızca zedelenmiş otonomi alanı aracılık etkisine sahiptir. Çalışmanın bulguları alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve buna bağlı olarak değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Flört Şiddeti, Şema Terapi, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Algılanan Ebeveynlik Stilleri

Abstract:
In this study, attitude toward dating violence of university students was examined in the context of schema therapy. For this purpose, the relationship between perceived parenting styles toward mother and father, and attitude toward dating violence mediated by five schema domains have been investigated. Data was collected by 420 participants whose ages ranged from 18 to 26. Intimate Partner Violence Attitude Scale - Revised (IPVAS-R), Young Parenting Inventory (YPI) and Young Schema Questionnaire Short Form-3 (YSQ-SF3) were used as data collection tools. Relationships among attitude toward dating violence, early maladaptive schema domains and perceived parenting styles have been explored. According to results, the perception of emotionally depriving mother and perception of over permissive/boundless parents correlated with attitude toward dating violence. In terms of schema domains, attitude toward dating violence was correlated with disconnection, impaired autonomy, other-directedness, and over-vigilance rather than impaired limits. After that, Parallel Multiple Mediator Analyses was conducted to test the mediation of schema domains. According to results, perception of the relationship between over permissive/boundless parents and dating violence mediated by impaired autonomy and impaired limits. Moreover, perception of emotionally depriving mother and attitude toward dating violence only mediated by impaired autonomy schema domain. The results of this study are discussed within the scope of related literature and evaluated.

Keywords: Dating Violence, Schema Therapy, Early Maladaptive Schemas, Perceived Parenting Styles