3-12 aylık bebeklerin uyku alışkanlığı ve uyku sorunları ile ilişkili faktörler
The factors associated with sleeping habits and sleeping problems of 3-12 months infants
Yazar: BİRCAN KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ÇALIŞIR
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Bu araştırma 3-12 aylık bebeklerin uyku alışkanlıklarını ve uyku sorunlarını belirlemek, ayrıca uyku alışkanlığı ve uyku sorunları ile ilişkili faktörleri incelemek amacıyla yapılmış, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırma Aydın İli Efeler ilçesinde yer alan Aile Sağlığı Merkezlerinde Nisan 2016 - Aralık 2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemine 252 anne ve bebeği alınmıştır. Veriler Ebeveyn Bilgi Formu, Bebek Bilgi Formu ve Bebek (Kısa) Uyku Sorunları Tanılama Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi, Kolmogorov Smirnov testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve binary lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. P<0,05 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Araştırmanın yapıldığı kurumdan ve etik kuruldan izin alınmıştır. 
Araştırmaya alınan bebeklerin ortanca gece uyanma sıklığı 3 kez, gece uyanık kalma süresi 30 dakika, gündüz uyku süresi 120 dakika ve toplam uyku süresi 617,5 dakika olarak bulunmuştur. Bebeklerin %11,9'unun gecede üç kereden fazla uyandığı, %30,2'sinin gece uyanarak bir saatten fazla uyanık kaldığı, %35,7'sinin toplam uyku süresinin dokuz saatten daha az olduğu ve %52,8'inin uyku sorunu yaşadığı saptanmıştır. Diğer faktörler kontrol altına alındıktan sonra annenin okuryazar veya ilkokul mezunu olmasının (p=0,030), bebeğin sadece anne sütü ile besleniyor olmasının (p=0,001) ve sallayarak uyutulmasının (p=0,029) uyku sorununu azaltan faktörler olduğu bulunmuştur. 
Bu araştırmada 3-12 aylık bebeklerin yarısından fazlasında uyku sorunu görüldüğü; annenin eğitim düzeyi, bebeğin beslenme şekli ve ebeveynin uyutma davranışlarının bebeğin uyku sorunu varlığını etkilediği sonucuna varılmıştır. Bir yaşın altındaki bebeklerde uyku sorunlarına neden olan faktörlerin bilinmesi, bebeklerde uyku sorunlarının tanılanması, önlenmesi ya da azaltılmasında risk faktörlerinin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda başta çocuk sağlığı hemşireleri olmak üzere tüm sağlık çalışanları ebeveynlere güvenli uyku, uyku ekolojisi ve uyku sorunlarının önlenmesine yönelik uygun davranışlar konusunda eğitim ve danışmanlık vermelidirler.

Abstract:
This study is a descriptive and correlational study carried out to determine the sleeping habits and sleeping problems of 3-12 month old infants and also to examine the factors related to sleeping habits and sleeping problems. The study was conducted between April 2016 and December 2017 at the Family Health Centers located in the district of Efeler, Aydın Province. 252 mothers and infants constituted the sample of the study. The data were collected using the Parent Information Form, Baby Information Form and A Brief Screening Questionnaire. Descriptive statistics, Chi-square test, Kolmogorov Smirnov test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and binary logistic regression analysis were used in the evaluation of the study data. P <0.05 was accepted as statistically significant. Permission has been obtained from the institution from which the study was carried out and from the ethics committee. 
It was found that the median night waking-up frequency of the infants included in the study was 3 times, the nighttime awake duration was 30 minutes, the daytime sleep duration was 120 minutes and the total sleep duration was 617.5 minutes. It was determined that 11.9% of the infants woke up at night more than three times, 30.2% of them woke up at night and were awake for more than one hour, the total sleep duration of 35.7% of the infants was less than nine hours, and 52.8% of them had sleeping problems. After the other factors were got under control, it was found that the factors reducing the sleeping problem were that the mother was literate or graduated from primary school (p=0.030), the infant was only breastfed (p=0.001), and the infant was rocked to sleep (p=0.029). 
It was concluded from this study that more than half of the infants aged 3-12 months had sleeping problems, and the education level of the mother, the diet of the infant and the ways that parents put their infants to sleep affected the sleeping problem of the infants. Knowing the factors that cause sleeping problems in infants under one year old will contribute to the identification of risk factors for the diagnosis, prevention or reduction of sleeping problems in infants. In this regard, all health professionals, especially pediatric nurses, should provide parents with education and counseling on safe sleep, sleep ecology and appropriate behavior to prevent sleeping problems.