Genç yetişkinlerde büyüme korkusu ile öz şefkat arasındaki ilişkide bilişsel esneklik ve kendini saklamanın aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility and self-concealment in the relationship between growth fear and self compassion in young adults
Yazar: GÜLDEN DAŞÇI
Danışman: PROF. DR. SEVAL ERDEN ÇINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Büyüme = Growth ; Büyüme korkusu = Fear of growth in ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kendini saklama = Self concealment ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırmanın amacı, genç yetişkin bireylerde büyüme korkusu ile öz şefkat arasındaki ilişkide bilişsel esneklik ve kendini saklamanın aracı rolünü incelemek olarak belirlenmiştir. Ayrıca öz şefkatin çeşitli demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, medeni durum, doğum sırası, daha önce psikolojik yardım alıp almama) açısından ele alınması da araştırmanın bir diğer amacıdır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır ve aracılık rolü yapısal eşitlik modeli çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini 20-45 yaş arasındaki genç yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan 247 kadın (%75,3) ve 81 erkek (%24,7) olmak üzere toplamda 328 bireyden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Büyüme Korkusu Ölçeği, Öz-Anlayış Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Kendini Saklama Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 23.0 ve AMOS 22.0 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizinden; bireylerin öz şefkat düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını görmek amacıyla ise Bağımsız Gruplar t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Büyüme korkusu ile öz şefkat arasındaki ilişkide bilişsel esneklik ve kendini saklamanın aracılık rolü yapısal eşitlik modeli (YEM) yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre büyüme korkusu ile öz şefkat ve bilişsel esneklik arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken büyüme korkusu ile kendini saklama arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca öz şefkat ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönlü; öz şefkat ile kendini saklama arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Öz şefkatin cinsiyete, yaş gruplarına, medeni duruma ve doğum sırasına göre farklılaşmadığı görülürken; daha önce psikolojik yardım alıp almama durumuna göre ise farklılaştığı tespit edilmiştir. Aracılık analizinden elde edilen bulgular doğrultusunda yapısal modele ait uyum indekslerinin iyi uyum ve kabul edilebilir uyum düzeyinde olduğu görülmüş ve oluşturulan yapısal eşitlik modeli doğrulanmıştır. Sonuç olarak bilişsel esneklik ve kendini saklama değişkenlerinin, büyüme korkusu ile öz şefkat arasındaki ilişkide kısmi aracı rolünün bulunduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mediating role of cognitive flexibility and self-concealment in a relationship between growth fear and self-compassion amongst young adult individuals. In addition, the focus of self-compassion in terms of various demographic variables (gender, age, marital status, birth order, whether receiving psychological help before or not) is another objective of this study. The relational survey model was used within the research and the role of mediation was discussed within the framework of the structural equation modeling. The population of the study consists of young adult individuals between the ages of 20 and 45. The sample of the study consists of 328 individuals, including 247 women (75.3%) and 81 males (24.7%), who were reached using convenience sampling method. Personal Information Form, Growth Fear Scale, Self-Compassion Scale, Cognitive Flexibility Inventory and Self-Concealment Scale are used as data collection tools in the study. The data obtained from the research is analyzed through SPSS 23.0 and AMOS 22.0 programs. Pearson Product-Moment Correlation Analysis is used to examine the relationship between variables in data analysis; Independent Groups t Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) is used to see if individuals' self-compassion levels differ according to demographic variables. The mediating role of cognitive flexibility and self-concealment in the relationship between growth fear and self-compassion is examined through the structural equation modeling (SEM). According to the findings of the study, there is a negative significant relationship between growth fear, self-compassion, and cognitive flexibility; while a positive significant relationship is found between growth fear and self-concealment. There is also a positive relationship between self-compassion and cognitive flexibility; it is observed that there is a meaningful negative relationship between self-compassion and self-concealment. While it is seen that self-compassion does not differ according to gender, age groups, marital status and birth order; it has been determined that it differs according to whether psychological help is received or not. In line with the findings obtained from the mediation analysis, it was seen that the fit index of the structural model is at the level of good fit and acceptable fit, and the Structural equation modeling is confirmed. As a result, cognitive flexibility and self-concealment variables seem to have a partial mediator role in the relationship between growth fear and self-compassion.