Çocukluk dönemi hepatosteatoz derecelendirmesinde shear-wave elastografinin etkinliği ve sonografik derecelendirme ile karşılaştırılması /
Yazar: MEHMET SEMİH ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. ENSAR YEKELER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Elastografi = Elastography ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Radyografi = Radiography ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, pediatrik popülasyonda son yıllarda giderek artan sıklıkta görülen ve yakın dönemde en yaygın karaciğer hastalığı olacağı öngörülen alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı tanısında ve yağlanma miktarının belirlenmesinde 'Acoustic Radiation Force Impulse' (ARFI) elastografinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç-Yöntem: Hasta grubu olarak genel pediatri polikliniğinde alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı tanısı ile takip edilen 31 çocuk hasta (20 erkek, 11 kız, yaş ortalaması 12,9), kontrol grubu olarak ise herhangi bir karaciğer hastalığı bulunmayan ve sonografik olarak steatozu saptanmayan 12 sağlıklı çocuk (5 erkek, 7 kız, yaş ortalaması 11) çalışmaya kabul edilmiştir. ARFI elastografi değerlendirmesi 4 MHz transabdominal konveks prob ile gerçekleştirilmiştir. Steatoz varlığı ve derecelendirmesi sonografik kriterlere göre yapılmıştır. Her bir kişide karaciğer sağ lob parankiminden, her segmentten ikişer kez olmak üzere toplam sekiz adet geçerli ölçüm yapılmıştır. Shear-wave hızları m/sn olarak hesaplanmıştır. Hasta grubunda sonografik steatoz derecesi, ARFI elastografi hız değerleri ve eş zamanlı alınan laboratuvar değerleri karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: ARFI ortalama hız değeri; hasta grubunda 1,89±0,89 m/sn; kontrol grubunda 1,51±0,90 m/sn; grade 1 steatoz olan hastalarda 1,86±0,92; grade 2 steatoz olan hastalarda 2,09±0,84 m/sn hesaplanmıştır. Gruplara ve grade derecelerine göre ARFI hız değerlerinde istatiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır. Karaciğer kraniokaudal uzunluk artışı ile 'Homeostatic Model Assessment Insulin Rezistans' (HOMA-IR) ve alanin transaminaz (ALT) değerlerindeki artış birbiri ile istatiksel anlamlı korelasyon göstermiştir. Benzer şekilde grade derecesinde artış ile karaciğer-dalak kraniokaudal uzunluk artışı ve vücut kitle indeksi (BMI) değerindeki artış arasında; HOMA-IR değerindeki artış ile BMI değerindeki artış arasında istatiksel anlamlı korelasyon tespit edilmiştir. 
Sonuç: Hepatosteatoz varlığı ve derecesi, ARFI elastografi ile ölçülen shear wave hız değerlerini etkilememektedir. ARFI elastografi ile hepatosteatoz varlığı ve derecesinin değerlendirmesi, yağ miktarının nicel olarak saptanması mümkün görülmemektedir. Dolayısıyla grade 0, grade 1 ve grade 2 karaciğer yağlanma düzeyleri ile ARFI değerleri arasında ilişki saptanmaması, fibrozis değerlendirilmesinde olası eşlik eden yağlanmanın ARFI sonuçlarını etkilemeyeceği anlamına gelmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, 'Acoustic Radiation Force Impulse' (ARFI ) elastography evaluation of effectiveness is intended in non-alcoholic fatty liver disease, in recent years with increasing frequency and seen recently, predicted to be the most common liver disease in the pediatric population and in determining the amount of adiposity. 
Material and Methods: As a patient group 31 pediatric patients with non-alcoholic fatty liver disease, followed by a general pediatric outpatient clinics (20 male, 11 female, mean age 12,9), as a control group 12 healthy children (5 males, 7 females, mean age 11) without liver disease and sonographically grade 0 steatosis were admitted to the study. Acoustic  Radiation Force Impulse (ARFI) elastography assessment was performed with 4 MHz transabdominal convex probe. The presence of steatosis and ratings were made by sonographic criterias. In each person, twice each segment including, the current total of eight measurements were made in the right lobe of the liver parenchyma. Shear-wave velocity is calculated as m / s. Sonographic grade of hepatic steatosis in patients, the rate of ARFI elastography values and laboratory values simultaneously received were compared.
Results: ARFI average speed value is calculated 1.89 ± 0.89 m/s in patient group; 1.51 ± 0.90 m/s in the control group; 1.86 ± 0.92 m/ sn in patients with grade 1 steatosis; 2.09 ± 0.84 m/s in patients with grade 2 steatosis. There is no statistically significant difference between patient group, control group and degree of hepatic steatosis. With increased liver craniocaudal length, increase in 'Homeostatic Model Assessment Insulin Rezistans' (HOMA-IR) and alanin transaminase (ALT) values were correlated statistically significant with each other. Similarly there is statistically significant correlation between increase in steatosis grade and increased liver-spleen craniocaudal length and an increase in the value of body-mass index (BMI) and increase in HOMA-IR values with an increase in the value of BMI.
Conclusions: The presence and degree of hepatic steatosis does not affect the value of the shear wave speed as measured by ARFI elastography. The assessment of the presence and degree of hepatic steatosis, quantitative determination of the amount of oil with ARFI elastography does not seem possible. There is no significant relationship between grade 0, grade 1 and grade 2 levels with hepatic steatosis and ARFI elastography speed values.Thus it means, accompanying steatosis will not affect the results of the ARFI in assessing hepatic fibrosis.