İntrauterin inseminasyon sonrası başarıyı belirlemede sperm parametrelerinin prediktif değeri
Predictive value of sperm parameters on determining intrauterin insemination success
Yazar: FATMA BEYAZİT
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA ORAL
Sağlık Bakanlığı / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
İntrauterin inseminasyon (IUI) infertil çiftlerin tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. IUI tedavisinin etkinliği semen kalitesini de içeren birçok faktöre bağlıdır. Normal semen kalitesi genellikle Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterleri kullanılarak tanımlanır, ancak bu kriterlerin IUI başarısını tahmin etmedeki rolleri düşüktür. WHO'nun normal semen kalitesi için tanımladığı değerlerin altında bile, IUI tedavisi sonrası gebelik oranları kabul edilebilir düzeylerdedir. Biz bu çalışmamızda Zekai Tahir Burak Hastanesi infertilite polikliniğinde, Ocak 2002-Haziran 2004 tarihleri arasında açıklanamayan infertilite veya erkek faktörüne bağlı infertilite nedeniyle kontrollü ovaryan hiperstimülasyon sonrasında IUI ile tedavi edilmiş 379 infertil çifti retrospektif olarak inceledik. Çalışmamızın amacı sperm parametrelerinin IUI sonrası gebelik oranları üzerine olan etkilerini incelemek idi. Yirmidokuz aylık bir süre içinde 379 kadına 631 siklus IUI tedavisi uygulanmıştı. Ortalama yaş 27.5 ± 5.37 yıl, ortalama infertilite süresi ise 4.28 ± 3.02 yıl idi. Hasta başına düşen ortalama siklus sayısı 1.6, elde edilen toplam gebelik sayısı 63 idi. Elde edilen 63 gebelikten 59'u (%93.7) ilk 3 siklus IUI tedavisi sonrası elde edilmiş idi. Siklus başına düşen gebelik oranı %9.98, hasta başına düşen gebelik oranı ise %16.62 idi. Ovulasyon indüksiyonu 524 siklusta (%83) klomifen sitrat ile, 107 (%17) siklusta ise gonadotropinler ile sağlanmıştı. Hasta yaşının genç olması, kısa infertilite süresi ve sekonder infertilite varlığı IUI sonrası artmış başarı ile ilişkiliyken, kullanılan ovulasyon indüksiyonu metodunun gebelik oranları üzerinde etkisinin olmadığı saptandı. Kruger'in strict kriterlerine göre morfolojinin ≤ %4 olduğu 199 siklusta 26 gebelik (%13.1), >%4-10≤ olduğu 320 siklusta 34 gebelik (10.6), >%10 olduğu 112 siklusta 3 gebelik (%2.7) elde edildiği saptandı. Total motil sperm sayısı (TMSC) <10x106  olan hastalara uygulanan 323 siklusta 3 gebelik (%0.9), ≥10x106 olan hastalara uygulanan 308 siklusta 60 gebelik (%19.5) elde edildiği saptandı. Her ne kadar Kruger kriterleri ile elde edilen gebelik oranları arasında anlamlı bir ilişki saptanamadıysa da TMSC'nın ≥ 10x106 olması, IUI tedavisi sonrası elde edilen gebelik oranlarında belirgin bir artış (p=0.0001) ile ilişkili idi.

Abstract:
Intrauterine inseminations (IUI) are commonly used in the treatment of infertile couples. The effectiveness of IUI depends on many factors, including sperm quality. Normal semen quality is usually verified with the use of the World Health Organization (WHO) criteria, but these criteria have little prognostic value in IUI, as pregnancy rates after IUI are acceptable even below the WHO thresholds for normal semen quality. In this study we retrospectively evaluated 379 couples with idiopatic or male factor infertility, who had been treated with IUI after controlled ovarian hyperstimulation in infertility department of Dr. Zekai Tahir Burak Hospital during the time period between January 2002 and June 2004. The purpose of our study was to determine the impact of sperm parameters on pregnancy rate after IUI. A total of 379 women underwent 631 cycles of IUI during a 29-months period. Mean age was 27.5 ± 5.37 years and mean infertility duration was 4.28 ± 3.02 years. The average number of cycles per patient was 1.6, and the total number of pregnancies was 63. Fifty nine (93.7%) out of 63 pregnancies were obtained in the first three treatment cycles. Pregnancy rate per cycle was 9.98%, and pregnancy rate per couple was 16.62%. Ovulation induction was done with clomiphene citrate in 524 cycles (83%) and with gonadotropins in 107 cycles (17%). A younger age of the female partner, shorter duration of infertility, and the presence of secondary infertility were significantly associated with enhanced success rates with IUI, but the method of ovulation induction did not have an impact on the likelihood of pregnancy. According to Kruger's strict criterias; ≤ 4%: 26 pregnancies in 199 cycles (13.1%), >4-10%≤: 34 pregnancies in 320 cycles (10.6%), >10%: 3 pregnancies in 112 cycles (2.7%) were observed. Patients with total motile sperm count (TMSC) <10x106 had 3 pregnancies in 323 cycles (0.9%), and patients with TMSC ≥10x106 had 60 pregnancies in 308 cycles (19.5%). Although Kruger's strict criterias were not related with IUI success, TMSC ≥ 10x106 were significantly associated with higher pregnancy rates after IUI (p=0.0001).