Zonisamidin reprodüktif toksisitesinin erkek sıçanlarda değerlendirilmesi
Evaluation of reproductive toxicity of zonisamide in male rats
Yazar: ABDULLAH BURAK KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM ILGIN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sperm = Spermatozoa ; Sıçanlar = Rats ; Testis = Testis ; Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests ; Zonisamid = Zonisamide ; Üreme hormonları = Reproductive hormones

Özet:
Epilepsi tedavisinde sıklıkla reçete edilen antiepileptik ilaç olarak zonisamidin (ZNS) erkeklerde seksüel fonksiyon bozukluklarına neden olduğu rapor edilmekle birlikte erkek reprodüktif sistem üzerine toksik etkilerinin değerlendirildiği az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu doğrultuda tez çalışması kapsamında sıçanlara 25, 50 ve 100 mg/kg/gün ZNS'nin tekrarlayan dozlarda 28 gün süreyle oral olarak uygulanmasıyla ajanın reprodüktif toksik etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sıçanlarda sperm konsantrasyonu, motilitesi, morfolojisi ve DNA hasarı belirlenmiş ve testisler histolojik olarak incelenmiştir. Ayrıca folikül stimüle edici hormon (FSH), luteinleştirici hormon (LH) ve testosteron seviyeleri gibi reprodüktif fonksiyonların regülasyonunda rol oynayan hormonlar ile reprodüktif patolojilerde rol oynayan oksidatif stresin biyogöstergeleri olarak testis dokusunda glutatyon (GSH), katalaz (KAT), süperoksit dismutaz (SOD) ve MDA seviyeleri belirlenmiştir.
Sonuçlara göre kontrol grubu ile karşılaştırıldığında 50 ve 100 mg/kg ZNS uygulanan gruplarda sperm konsantrasyonu, motilitesi ve normal sperm morfolojisinde azalma ve testiküler dokuda patolojik bulgular tespit edilmiştir. 50 ve 100 mg/kg ZNS uygulanan grupta kontrol grubuna göre serum LH ve testosteron seviyelerinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca 50 ve 100 mg/kg ZNS uygulanan gruplarda testis KAT seviyeleri azalırken MDA seviyelerinin artması testis dokusunda ZNS ile indüklenen oksidatif stresin bulguları olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, tekrarlayan farmakolojik dozlarda ZNS uygulaması ile sıçanlarda reprodüktif toksik etkilerin indüklendiği ve gözlenen bu patolojiye hormon seviyesindeki değişikliklerin ve testiküler oksidatif stresin eşlik ettiği tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Zonisamid, Sperm parametreleri, Testiküler histoloji,
Reprodüktif hormon seviyeleri, Oksidatif stres

Abstract:
Although there are reports that Zonisamide (ZNS), a frequently prescribed antiepileptic drug in the treatment of epilepsy, cause sexual dysfunction in men, there are limited number of studies investigating its reproductive toxicity. In the scope of this thesis study, it was aimed to assess the reproductive toxicity of the repeated oral administration of ZNS (25, 50 and 100 mg/kg/day for 28 days) in rats. For this purpose, sperm concentration, motility, morphology and DNA damage were determined in rats and testis were examined histopathologically. In addition, hormones that play a role in the regulation of reproductive functions, such as follicle-stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), testosterone levels were determined and oxidative stress biomarkers that play a role in the reproductive pathologies such as glutathione (GSH), catalase (KAT), superoxide dismutase (SOD) and MDA levels were determined.
According to the results, sperm concentration, motility and normal sperm morphology were decreased in 50 and 100 mg/kg ZNS-administered groups when compared with control group and pathological findings were determined in the testis tissues. Serum LH and testosterone levels were decreased in 50 and 100 mg/kg ZNS-administered groups when compared with control group. In addition, the decreases of testis KAT levels and the increases of MDA levels in 50 and 100 mg/kg ZNS-administered were evaluated as ZNS-induced oxidative stress findings in the testis tissue. In conclusion, it was determined that reproductive toxic effects were induced in rats by the administration of ZNS in repeated pharmacological doses and ZNS-induced pathology was accompanied by the changes of hormone levels and testicular oxidative stress.

Evaluation of reproductive toxicity of zonisamide in male rats