Kapitalizmin istikrarsızlığı: Veblen, Keynes ve Minsky
The instability of capitalism: Veblen, Keynes and Minsky
Yazar: GÜLENAY BAŞ DİNAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal istikrar = Financial stability ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kapitalizm = Capitalism ; Keynesyen ekonomi = Keynesian economy ; Minsky, Hyman P = Minsky, Hyman P ; Veblen, Thorstein = Veblen, Thorstein ; İstikrarsızlık = Instability ; İş çevrimleri = Business cycles

Özet:
20.yy'ın son dönemlerinden beri Dünya'yı sarsan büyük finansal krizler neoklasik iktisadın kapitalist sistemde istikrarsızlıkların ortaya çıkmayacağı yolundaki argümanının tartışılmasına yol açmıştır. Bu krizler cari krizlerin daha heterodoks modellerle ele alınması gerektiği yolundaki düşünceye ilgiyi artırmıştır. Bu tezde, Veblen, Keynes ve Minsky'nin ekonomide ortaya çıkan istikrarsızlıklara ilişkin teorileri incelenmiştir.Kapitalizmin farklı dönemlerini incelemelerine rağmen bu iktisatçıların görüşleri arasında önemli benzerlikler bulunmaktadır. Söz konusu benzerliklerden en önemlisi, bu iktisatçıların her birinin parayı iktisadi faaliyet düzeyini etkileyen bir değişken olarak analizlerine dahil etmeleri ve bu çerçevede parasal üretim ekonomisi çerçevesinde analizlerini sürdürmeleridir. Bu iktisatçılar, kapitalizmin istikrarsız yapısına dikkat çekmişler ve kapitalizmde ortaya çıkan istikrarsızlıkları da büyük ölçüde finansal faaliyetler ile reel faaliyetler arasındaki gerilimle açıklamışlardır. Bu analizler arasındaki bir diğer benzerlik ise, kar beklentilerindeki değişmelerin ekonomiyi krizlere ve depresyona sokan temel bozucu güç olarak alınmasıdır. Son olarak, her üç iktisatçı da gerek neoklasik iktisadi analizin katı çekirdek olarak nitelendirilen varsayımlarına gerek de istikrarsızlıkları ele alış ve değerlendiriş biçimine karşı çıkmışlardır.Veblen, Keynes ve Minsky'nin gerek ekonomik istikrarsızlıklara yönelik açıklamalarında gerek de benimsedikleri yöntemsel yapıda aralarında pek çok ortak nokta olmakla birlikte önemli farklılıklar da bulunmaktadır. Yazında söz konusu benzerliklerden ve farklılıklardan yola çıkarak bu iktisatçıların analizleri arasında tamamlayıcılık ilişkisinin kurulabileceğini ileri süren pek çok çalışma bulunmaktadır.Bu tezin amacı da, Veblen, Keynes ve Minsky arasında bir tamamlayıcılık ilişkisi kurulabileceğini öne sürmektir. Ancak bu tezde yazındaki diğer çalışmalardan farklı olarak bu tamamlayıcılık ilişkisinin Veblen'de bulunan ancak Keynes ve Minsky'de yer almayan üç unsur üzerinden kurulabileceği ileri sürülmektedir. Bu unsurlardan birincisi, Veblen'in iş çevrimleri (business cycles) teorisinin temelini oluşturan varlık fiyatları balonları (asset prices bubbles) sorunudur. İkincisi, günümüzde davranışsal finansın en önemli tartışma konularından biri olan ?içeridekiler? (insider) ve ?dışarıdakiler?in (outsider) davranışlarının finansal istikrarsızlık sürecindeki rolleridir. Bu tezde tamamlayıcılık ilişkisinin kurulabileceği düşünülen üçüncü unsur da teknolojik değişmenin neden olduğu maliyet düşüşlerinin sürece dahil edilmesidir. Bu şekilde, günümüz ekonomilerinde ortaya çıkan finansal istikrarsızlıkları açıklamakta önemli olan bazı unsurlara analizinde yer vermesi nedeniyle Veblen'in iktisadi analizinin Keynes ve Minsky'nin iktisadi analizine katkıda bulunabileceği ileri sürülmektedir.

Abstract:
Since the end of the 20th century, major financial crises that shook the world showed the invalidity of the argument of neoclassical economics claiming that instabilities will not emerge in the capitalist system. These crises increased the interest of the idea that the current crises must be dealt with more heterodox models. In this study, the theories of Veblen, Keynes and Minsky related to economic instabilities are examined.Although they examine different periods of the capitalism, there are significant similarities between views of Veblen, Keynes and Minsky. The most important of these similarities is that each accepts the fact that money is a variable affecting the level of economic activity and, in this context, they carry out their analyses within the framework of the monetary production economy. These economists point out to the unstable nature of capitalism and they explain the instabilities in a capitalist economy with the tension between financial and real activities. Another similarity between these analyses is considering the changes in profit expectations as a major force that put the economy in to crises and depressions. Finally, all of these economists oppose to the core assumptions of neoclassical economic analysis and its evaluation form of economic instabilities.Veblen, Keynes and Minsky have some important differences as well as the similarities in their explanations about economic instabilities and methodological structure they adapt. In the literature, there are many studies that argue that a complementarity relationship can be established based on the similarities and differences between the analyses of these three economists.In this study, it is claimed that the complemantarity relationship between these economists? analyses can be established with three points which are explicitly included in Veblen?s general theoretical approach but neglected in Keynes and Minsky?s analyses. One of these points is the issue of asset price bubbles that form the basis of Veblen?s business cycles theory. The second factor, which is also one of the most important topics of behavioural finance, is the behavior of insiders and outsiders and their roles in the process of financial instability. The third factor is the introduction of cost reductions that are caused by technological improvement to this process. Veblen?s economic analysis contains these three important points and these can be useful to explain financial instabilities that emerge in contemporary economies; this study argues that through these points Veblen?s economic approach can contribute to that of Keynes?s and Minsky?s economic analysis in explaining financial instabilities.