Güneş PV enerji santrali yer seçimi için CBS'ye dayalı hibrit bir yaklaşım
A GIS based hybrid approach for solar PV power plant site selection
Yazar: ÖMER ÖZTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL ERVURAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Enerji santralleri = Power plants ; Güneş enerjisi santrali = Solar energy plant ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İyi-en kötü yöntemi (BWM) = Best–worst yöntemi (BWM)

Özet:
Günümüzde nüfus artışıyla birlikte üretimin artması sonucu enerjiye olan talep artmaktadır. Bu talebi karşılayabilmek için yeni enerji kaynakları araştırılmaktadır. Bu kaynaklar arasından fosil yakıtların sınırlı olması ve çevreye olan etkileri nedeniyle tüm dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim artmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde süreklilik ve miktar açısından ön plana çıkan kaynak güneş enerjisidir. Güneş enerjisinden maksimum düzeyde enerji elde edebilmek için güneş enerji santralinin kuruluş yerinin iyi seçilmesi önemlidir. Bu yüzden güneş enerji santrali yer seçimi problemlerinde en uygun çözümü verebilecek metotlardan çok kriterli karar verme yöntemleri ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılmaktadır. Yapılacak olan çalışmada güneş enerji santrali kurulabilecek alanlar belirlenecektir. Bu alanlar arasından en uygun olanı tespit etmek için cografi bilgi sistemleri ve çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılacaktır. Öncelikle çalışma alanı olarak güneş enerjisi potansiyeli yüksek olan Konya İli belirlenmiştir. Literatür taraması sonucunda elde ettiğimiz kriterlerin Konya İli haritaları CBS programında oluşturulmuştur. Kriter haritaları için puanlama yapılarak yeniden sınıflandırma haritaları elde edilmiştir. Kriter ağırlıklarını bulmak için klasik en iyi en kötü yöntemi (BWM) ve Bulanık BWM yöntemleriyle ayrı ayrı kriter ağırlıkları tespit edilmiştir. BWM ve Bulanık BWM kriter ağırlıkları kullanılarak her iki yöntem için CBS programında analiz yapılarak uygunluk sonuç haritaları oluşturulmuştur. Duyarlılık analizi yapılarak belirlenen senaryolara göre sonuç haritalarının puan alan değerleri karşılaştırılıp faktörlerin önemi incelenmiştir. Konya'da bulunan mevcut santrallerin BWM ve Bulanık BWM sonuç haritalarına göre uygunluk sonuçları tespit edilerek çalışmanın tutarlılığı kontrol edilmiştir. Sonuç olarak Konya İlinde güneş enerji santrali yer seçimi için kesinlikle kullanılamaz alanlardan tamamen uygun alanlara kadar kategorize edilmiş haritalar CBS yardımıyla elde edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, the energy demand is increasing due to the increase in production with the rise in population. In order to meet this demand, new energy sources are being researched. Among these sources, the tendency to renewable energy sources is increasing worldwide due to the limited use of fossil fuels and their effects on the environment. Among the renewable energy sources, the source that stands out in terms of continuity and quantity is solar energy. In order to obtain maximum energy from solar energy, it is essential to choose the location of the solar power plant well. Therefore, multi-criteria decision-making methods and geographic information systems are used among the methods that can provide the most appropriate solution for solar power plant location problems. The work will determine the areas where solar power plants can be established. Geographical information systems and multi-criteria decision-making methods will be used to determine the most appropriate among these areas. First, Konya Province, which has a high solar energy potential, was selected as the study area. Konya Province maps of the criteria we obtained from the literature review were created in the GIS program. Reclassification maps were obtained by scoring the criteria maps. In order to find the criterion weights, separate criterion weights were determined by BWM and Fuzzy BWM methods. Using BWM and Fuzzy BWM criterion weights, both methods were analyzed in the GIS program, and suitability result maps were created. According to the scenarios determined by sensitivity analysis, the scores of the result maps were compared, and the importance of the criteria was specified. The consistency of the study was analyzed by selecting the compliance results according to the BWM and Fuzzy BWM result maps of the existing power plants in Konya. As a result, maps categorized from absolutely unusable to completely suitable areas for solar power plant location selection in Konya were obtained with the help of GIS.