Otizm spektrum bozukluğu riski taşıyan çocukların taklit becerileri ile annelerin çocuklarının taklit becerilerini destekleyici uygulamalarının belirlenmesi
Determination of imiting skills of children with risk of autism spectrum disorders and practices to support the imitation skills of moms of children
Yazar: FEYZA KONUK
Danışman: PROF. DR. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Beceri = Skill ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal taklit = Social imitation ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) riski taşıyan çocukların taklit becerilerinin ve annelerinin çocuklarının taklit becerilerini destekleyici uygulamalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Özel Çocuk Nöroloji Kliniğine başvuran 12-36 ay aralığındaki OSB riski taşıyan çocuklar ve anneleri oluşturmaktadır. Çocukların otizm risk göstergelerini belirlemek için Çocukluk Çağı Otizm Derecelendirme Ölçeği (CARS) kullanılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden gözlem tekniğinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Araştırma verilerini toplamak için Çocukların Oyun İçinde Taklit Becerilerini Belirlemeye Yönelik Gözlem Formu ve Annelerinin Çocuklarının Taklit Becerilerini Destekleyici Uygulamalarına Yönelik Gözlem Formu kullanılmıştır. Çocukların ve annelerin oyunu 45-50dakika boyunca müdahalesiz izlenip formlar aracılığı ile not edilmiş ve nitel yolla elde edilen veriler nicel sonuçlar şeklinde sunulmuştur. Araştırmanın sonucuna göre; çocuklarda en çok gözlenen taklit gözlem davranışının, kısmi şekilde ''Ebeveynin çıkardığı sesleri amaçlı taklit eder'' becerisi, hiç gözlenmeyen taklit gözlem davranışlarının ise ''Ebeveynin kullandığı kelimeleri amaçlı taklit etme, duyguları mimikleri ile taklit etme, duyguları sözel olarak taklit etme'' gözlem davranışları olduğu görülmüştür. Annelerde en çok gözlenen destekleyici davranışın ise, ''oyun materyali ile sembolik oyun oynar ve çocuğun oynaması için "aynısını yap" komutunu verir'' davranışı olduğu görülmüştür. ''Çocuğunun çıkardığı anlamlı/anlamsız sesleri taklit eder", ''Oyunu sözel ifadeler ile anlatır ve aynı oyun materyalinden çocuğunun önüne de koyarak uygulaması için fırsat verir", ''Çocuğunun duygu durumunu mimikleri ile taklit eder" davranışlarını ise ebeveynlerin hiçbirinin uygulamadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the imitation skills of children at risk of autism spectrum disorder (ASD) and their mothers' practices that support their children's imitation skills. The study group of the study consists of children and mothers at risk of ASD between 12-36 months who applied to the Private Pediatric Neurology Clinic. Childhood Autism Rating Scale (CARS) was used to determine autism risk indicators of children. The research is a descriptive study using the observation technique, one of the qualitative research methods. In order to collect the research data, the Observation Form for Determining Children's In-Game Imitation Skills and the Observation Form for Mothers' Practices Supporting the Children's Imitation Skills were used. The play of children and mothers was monitored for 45-50 minutes without intervention and noted through forms, and the qualitative data were presented as quantitative results. According to the results of the research; The most common imitation-observing behavior in children is the ability to partially imitate the sounds produced by the parents, while the imitation observation behaviors that have never been observed are `` purposefully imitating words used by the parents, imitating emotions with mimics, verbal imitation of emotions ''. It was observed that he had observational behaviors. The most observed supportive behavior in mothers was the behavior of "playing symbolic game with game material and giving the command" do the same "for the child to play." "It imitates the meaningful / meaningless sounds that the child makes", "He explains the play with verbal expressions and gives him the opportunity to practice it by putting it in front of his child from the same game material", "It imitates the emotional state of the child with his gestures".