Edirne'deki sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin çevre tutumları ve çevre sorunlarına yönelik davranışlarının incelenmesi
Examination of environmental attitudes and behaviors towards environmental problems of vocational school of health services students in Edirne
Yazar: ÖZGE TAŞTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA İNCİRKUŞ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünyada ve Türkiye'de nüfus artışı, sanayileşme ve teknolojik gelişmeler nedeniyle doğal çevre bozulmuş beraberinde birçok sağlık sorununu ortaya çıkmıştır. Bu çalışma; Edirne ilindeki Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin çevre tutumları ve çevre sorunlarına yönelik davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. 
Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 11.10.2023-12.01.2024 tarihleri arasında toplam 1013 öğrenci ile yürütüldü. Veriler yüz yüze olarak Kişisel Bilgi Formu, Çevresel Tutum Ölçeği ve Çevre Sorunlarına Yönelik Davranış Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı (SPSS-v28) kullanılarak, anlamlılık düzeyi p<0,05 dikkate alındı. Tanımlayıcı istatistikler, yüzde, sayı, ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum, Shapiro-Wilk testi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testi ve çoklu regresyon analizi kullanıldı. Nicel iki değişken arasında ilişkinin anlamlılığı, yönü ve gücü için Spearman korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Örneklemin yaş ortalaması 19,85±2,67, çoğunluğunu kadın (%75,7), orta gelir seviyesinde (%72,2), yurtta kalan (%76,7) öğrencilerdi. Öğrencilerin %95,4'ü çevreye karşı duyarlı olduğunu düşünmekteydi, %53,5'i daha önce çevre ile ilgili ders aldığını, %73,8'i çevre ile ilgili en çok bilgi edinilen kaynağın internet olduğunu belirtti. Öğrencilerin %65,4'ü çevre konusunun ilgilerini çektiğini, %33'ü Türkiye'nin en önemli çevre sorunun atıklar olduğunu belirtti. Öğrencilerin çevresel tutumu ve çevre sorunlarına yönelik davranışları ile cinsiyeti, sınıfı, yaş, gelir düzeyi, çevreye karşı ilgi ve duyarlılığı, anne ve baba eğitim düzeyi, sosyal medyadan çevreyle ilgili kişileri takip etmeleri, Türkiye'de en önemli görülen çevre sorunu türü, sigara içme durumu arasında anlamlı bir ilişki vardı. Öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik davranışları ve çevresel tutumları arasında orta düzeyde, anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki tespit edildi. 
Sonuç: Öğrencilerin çevresel tutumları arttıkça çevre sorunlarına yönelik davranışları da artmaktaydı. Müfredatta çevre farkındalığını, çevresel tutum ve davranışları artırmaya yönelik eğitimlerin artırılması ve bu eğitimlerin medya ve sosyal medya kaynaklarıyla desteklenmesi son derece önemlidir. Eğitim kurumlarının yanı sıra yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşlarının da desteğiyle tüm topluma yönelik çevre sağlığı projelerinin planlanması gerekmektedir. Konuyla ilgili daha büyük örneklem gruplarında ileri araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Background and Aim: Because of the rapid population growth, industrialization and technological developments in the world and in Turkey, the natural environment has been deteriorated and many health problems have emerged. This study aimed to examine the environmental attitudes and behaviors towards environmental problems of Vocational School of Health Services students in Edirne.
Material and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with a total of 1013 students between 11.10.2023-12.01.2024 Data were collected face to face using the Personal Information Form, Environmental Attitude Scale and Behavior Scale towards Environmental Problems. In evaluating the data, the SPSS package program (SPSS-v 28) was used and the significance level p<0.05 was taken into account. Descriptive statistics, number, percentage, mean, standard deviation, median, minimum, maksimum, Shapiro-Wilk test, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis test and multiple regression analysis were used. Spearman correlation analysis was used to determine the significance, direction and strength of the relationship between two quantitative variables.
Results: The mean age of the sample was 19.85±2.67, the majority were female (75.7%), middle-income (72.2%) and living in dormitories (76.7%). 95.4% of the students thought that they were sensitive to the environment, 53.5% stated that they had taken courses on the environment before, and 73.8% stated that the most common source of information about the environment was the internet. The 65.4% of the students stated that the environmental issue attracted their attention, and 33% stated that Turkey's most important environmental problem was waste. There was a significant relationship between students' environmental attitudes and behaviors towards environmental problems and gender, class, age, income level, interest and sensitivity towards the environment, education level of parents, following environmentally-related people on social media, the type of environmental problem considered most important in Turkey and smoking status. A moderate, significant and positive relationship was found between students' behaviors towards environmental problems and their environmental attitudes.
Conclusion: As students' environmental attitudes increased, their behaviors towards environmental problems also increased. It's extremely important to increase educations aimed at increasing environmental awareness, environmental attitudes and behaviors in the curriculum and to support these educations with media and social media resources. Environmental health projects for the whole community need to be planned with the support of local governments and non-governmental organizations, as well as educational institutions. It's recommended to conduct further research on the subject with larger sample groups.