Yerel mısır populasyonlarının morfolojik ve dna moleküler işaretleyicilerinden ssr tekniği ile karakterizasyonu
Characterization of polinated turkish maize populations using morphological traits and ssrs molecular marker
Yazar: GÖNÜL CÖMERTPAY
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ÖZKAN ; PROF. DR. AHMET CAN ÜLGER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Yerel mısır populasyonları bitki ıslahı ve genetik çalışmalar için çok değerli genetik kaynaklardır. Bu araştırmada, 13 morfolojik özellik ve 13 SSR (basit tekrarlı dizi) markörü kullanılarak, 20 açık tozlanan Türk yerel mısır populasyonlarının morfolojik ve genetik çeşitliliği araştırılmıştır. Morfolojik özelliklere ait varyans analizi populasyonlar arasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymuş ve populasyonlar arasında yüksek derecede fenotipik çeşitliliğin bulunduğunu göstermiştir. Koçan yüksekliği, koçan tane ağırlığı, bitki verimi ve koçan tane sayısı yüksek varyasyon gösterirken tane oranı, tepe püskülü çıkış süresi ve koçan kalınlığı düşük varyasyon göstermiştir.Kullanılan bütün SSR lokuslarının polimorfik olduğu bulunmuştur. Bu 13 SSR lokusunun incelenen 20 yerel mısır populasyonunda toplam 53 tane allel verdiği saptanmıştır. Her SSR lokusu için ortalama allel sayısı 4.03 bulunmuş olup, allel sayısı 2 ile 5 arasında değişim göstermiştir. PIC (Polimorfizm Bilgi İçeriği) değeri SSR lokusları için ortalama 0.735 hesaplanmış olup 0.525 ile 0.958 arasında değişmiştir. Yerel populasyonlarda ortalama gen çeşitliliği (He) en yüksek 0,25 ile Uşak populasyonundan, en düşük He değeri ise 0,12 ile Bursa populasyonundan elde edilmiştir. Yerel mısır populasyonları arasındaki genetik benzerlik 0.79 ile 0.95 arasında değişim göstermiştir. SSR işaretleyicisine dayalı ve UPGMA metodu yoluyla dendogram oluşturulmuştur. UPMGA analizine göre yerel mısır populasyonları iki ana gruba ayrılmıştır.Araştırma bulgularına dayanılarak, açık tozlanan yerel mısır populasyonlarının; mısır ıslah programları için gerekli materyali sağlamak açısından zengin genetik çeşitliliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelime: Genetik çeşitlilik, Mısır, SSR, Yerel mısır köy populasyonları

Abstract:
Landraces of maize represent a valuable genetic resources for breeding and genetics studies. In this study, a total 13 morphological trait and 13 simple sequence repeats (SSRs) were used to study the morphological and genetic diversity among 20 open pollinated Turkish maize populations. The analysis of variance of the morphological data revealed significant differences among Turkish populations for all measured traits suggesting that there was a high degree of phenotypic diversity. The ear height, ear grain weight, plant height, and plant grain yield and the number of kernel per ear showed wide variation, while, grain rate per ear, days to tasselling and ear diameter showed narrow range of phenotypic variation.All SSR loci were polymorphic. Fifty- three alleles were detected for 13 SSR loci. The mean number of alleles per SSR locus was 4.08, ranging from 2 to 5. The PIC (Polymorphism Information Content) values for SSR locus ranged 0.525 to 0.958, with an overall mean of 0.735. Average Gene diversity (He) values for population ranged from 0.12 (Bursa) to 0.25 (Uşak). Genetic similarity ranged 0.79 to 0.95. Based on SSR markers, a dendrogram was constructed using the UPGMA (The unweighted pair group method based on arithmetic averages) method. The molecular data mainly grouped the open pollinated Turkish maize population into two main clusters.In conclusion, it was observed that open polinated Turkish maize populations are rich source of genetic variability, providing the necessary raw materials for maize breeding programs.Key words: genetic diversity, Maize, SSR, Turkish maize landraces