Sulak alanların sınırsal değişiminin kent iklimine etkisi Erzurum sulak alanı örneği
The effects of the limital change of wetlands on urban climate sample of Erzurum wetland
Yazar: ALİ CAN KUZULUGİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NALAN DEMİRCİOĞLU YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Dünya nüfusu tarih boyunca sürekli artmıştır ancak bu artış ilk zamanlar yavaş iken günümüze doğru hızlanmıştır. 2050 yılında dünya nüfusunun 10 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Nüfus artışı ve ekonomik kalkınma yüzünden doğal kaynaklarına özellikle de su kaynaklarına talep de genel olarak artmaktadır. Buna bağlı olarak yapılan çalışmalar kentleşmenin artmasıyla hava ve yüzey sıcaklığının da arttığını ve sulak alanların ısındığını göstermiştir.
Genel olarak iklim değişimiyle kentsel ve kırsal dokuda sıcaklıklar birkaç derece farketmektedir. Kentsel doku kırsal alandan bir kaç derece sıcaktır ve fark arttıkça kentlerde ısı adası oluşmaktadır. Ancak sucul yüzeyler, diğer alan kullanımlarına göre daha soğuk bulunmuştur. Bunun sebepleri arasında enerji transferi, termal koşullar, nem koşulları ve hava sirkülasyon gibi değişimlerini gösterdiği farklılıklar sayılmaktadır. Dünya'da yapılan iklim senaryolarına göre değişim normal iken; birçoğuna göre ise bu değişim tutarsızdır. Bu nedenle su kaynağı geliştirilme stratejilerinde iklim değişikliği etkileri mutlaka irdelenmelidir.
Erzurum Bataklığı mevsimsel bir sulak alandır. Sulak alan kuş göç yolu üzerinde önemli bir nokta konumundadır. Su yüzeyinin var olduğu nisan-haziran aylarında alanın sahip olduğu yüzey sıcaklık değerleri kente olumlu etkide bulunmaktadır. Ancak elde edilen NDVI ve NDWI değerlerine bakıldığında sulak alanın iklim değişikliğine de bağlı olarak  sulak alan vasfını yitirdiği, alansal olarak küçüldüğü ve bu alanların çayırlık alana dönüştüğü belirlenmiştir. Sulak alanların sayısız faydası olduğu düşünüldüğünde bu küçülme önemli bir çevre sorunu olarak değerlendirilmelidir.
Çalışmada 1998, 2003, 2007, 2013 ve 2017 yıllarına ait uydu görüntüleri kullanılarak, Erzurum ovası sulak alanında oluşan sınırsal değişimin kentsel ısı adasına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yüzey sıcaklığında var olan bu değişimin LST, NDVI ve NDWİ indeksleri ile de ilişkisine bakılarak su yüzeyindeki değişim anlamlı olarak ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
The population of the world has been steadily increasing throughout history, but the increase has accelerated to daylight when the initial times are slow. It is estimated that the world population will reach 10 billion by 2050. Due to population growth and economic development, demand for natural resources, especially for water resources, is also increasing in general. Accordingly, studies have shown that the increase in urbanization also increases the temperature of the air and surface, and leads to be the warming of wetlands.
Generally with climate change temperatures in urban and rural areas differs a few degrees. The urban area is a few degrees warmer from the rural area, and as the difference increases, heat island is formed in the cities. However, aquatic surfaces are found to be colder than other areas. The reasons could include differences in energy transfer, thermal conditions, humidity conditions, and air circulation. While the change is normal according to the climate scenarios made in the world; for most, this change is inconsistent. For this reason, the effects of climate change must be examined in the water resource development strategies.Erzurum Swamp is a seasonal wetland. The wetland is an important point on the bird migration path. In April-June when the surface of water exists, surface temperature values of the area are positively affecting the city. However, when the NDVI and NDWI values obtained are taken into consideration, it was determined that the wetland has lost the wetland characteristics due to climate change, has been reduced in size and turned into meadow area. Considering the numerous benefits of wetlands, this shrinkage should be considered an important environmental issue.The purpose of this study was to determine the effect of boundary change in the wetland of Erzurum on the urban heat island by using the satellite images of 1998, 2003, 2007 and 2013 years. This change in surface temperature is also related to the NDVI and NDWI indices the change in water surface was found to be significantly related.