Multipl skleroz'lu bireylerde sedanter davranışın fiziksel aktivite düzeyi, düşme korkusu ve yorgunlukla ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of sedentary behaviour to physical activity level, fear of falling and fatigue in people with multiple sclerosis
Yazar: TUĞÇE KARA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Korku = Fear ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Sedanterler = Sedentary ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışma Multipl Skleroz'lu (MS) bireylerde sedanter davranışın fiziksel aktivite düzeyi, düşme korkusu ve yorgunlukla ilişkisinin araştırılması amacıyla yapıldı.
Çalışmaya katılan 71 MS'li bireyde sedanter davranış, fiziksel aktivite düzeyi, düşme korkusu, yorgunluk değerlendirilerek farklı gruplarda karşılaştırmalar yapıldı. Sedanter davranış Marshall Oturma Anketi (MOA) ile, fiziksel aktivite düzeyi Godin Boş Zaman Egzersiz Anketi (GBZEA) ile, düşme korkusu Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (UDEÖ), yorgunluk ise Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (MYEÖ) ile değerlendirildi. Ayrıca tüm katılımcılarda yürüme değerlendirmeleri 25 Adım Yürüme Testi (25AYT), 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve Multipl Skleroz Yürüme Ölçeği (MSYÖ) ile yapıldı.
Çalışmaya katılan MS'li bireylerin %29,6 asemptomatik, %54,9 hafif, %15,5'i orta düzeyde engellilik seviyelerine sahipti. Bütün katılımcıların ortanca oturma süreleri 591,43 dk/gün'dü. Oturma süreleri ile engellilik seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0,05). Erkek olmak 3,08 kat, çalışıyor olmak 4,65 kat ve yorgunluk skalasından her bir birim yüksek puan almış olmak 1,03 kat fazla oturma riskini arttırmaktaydı. Toplam oturma süresi fiziksel aktivite düzeyi ve düşme korkusundan bağımsızdı.
Bu çalışmanın sonuçları MS'li bireylerin sedanter davranışlarının sağlıklı popülasyona göre daha fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Sedanter davranış fiziksel aktivite düzeyi ve düşme korkusundan bağımsız, yorgunlukla ilişkilidir. MS'li bireylerde sedanter davranış ile ilgili planlanacak gelecek araştırmalarda sedanter davranışı etkileyen psikolojik ve sosyal faktörlerin de değerlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the relationship of sedentary behavior with physical activity level, fear of falling and fatigue in individuals with Multiple Sclerosis (MS).
Comparisons were made in different groups by evaluating sedentary behavior, physical activity level, fear of falling, and fatigue in 71 individuals with MS who participated in the study. Sedentary behavior was assessed with the Marshall Sitting Questionnaire (MSQ), physical activity level was evaluated with the Godin Leisure Time Exercise Questionnaire (GLTEQ), fear of falling was evaluated with the Fall Efficacy Scale International (FES-I), and fatigue was evaluated with the Modified Fatigue Impact Scale (MFIS). In addition, walking assessments of all participants were made with the Timed 25 Foot Walk (T25FW), the 6-Minute Walk Test (6MWT), the Timed Up and Go Test (TUG), and the 12 Item Multiple Sclerosis Walking Scale (MSWS-12).
Of the individuals with MS participating in the study, 29.6% were asymptomatic, 54.9% had mild disability, and 15.5% had moderate disability. The median sitting time of all participants is 591.43 min/day.  No significant relationship was found between sitting times and disability levels (p>0.05). Being a man increases the risk of sitting 3.08 times, being working 4.65 times, and getting a higher score for each unit on the fatigue scale increases the risk of sitting 1.03 times. Total sitting time is independent of physical activity level and fear of falling.
The results of this study reveal that sedentary behavior is more common in people with MS than in the healthy population. Sedentary behavior is associated with fatigue, independent of physical activity level and fear of falling. It may be recommended to evaluate the psychological and social factors affecting sedentary behavior in future studies to be planned on sedentary behavior in people with MS.