Pediatri yoğun bakım ünitelerinde ventilatöre ilişkin pnömoninin (VİP) önlenmesinde ağız bakımının önemi
The importance of oral care in the prevention of ventilatory pneumonia (VAP) in pediatric intensive care units
Yazar: MERYEM NİHAL YERSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Pnömoni = Pneumonia ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Araştırmamız çocuk yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı hastalarda
gelişebilen ventilatör ilişkili pnömonin önlenmesinde kapsamlı ağız bakımı/ hijyeninin
önemini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın
örneklemini İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine Temmuz 2018-Mart 2019 tarihleri arasında en az 48
saat mekanik ventilatöre bağlı olan, 0-18 yaş arası pnömoni öyküsü olmayan 112 çocuk
hasta oluşturdu. Araştırmada 33 çocuk hastada VİP gelişti.
Araştırmada elde edilen bulguların değerlendirilmesinde SPSS v21 (SPSS Inc.,
Chicago, IL, USA) programı kullanıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu
Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Normal dağılım varsayımı sağlamadığı görülen
değişkenlerin analizi Mann Whitney U testi ile yapıldı. p<0,05 değerleri istatistiksel
olarak önemli kabul edildi.
Sonuçlardan elde edilen verilere göre küçük yaş grubu çocuk hastalarda VİP insidansı
daha yüksek bulundu. VİP gelişimi en çok akciğer hastalığı ile başvuran hastalarda
görüldü (%32,9). PRISM skoru, enteral beslenmeye başlama zamanı, mortalite,
başvuruda enfeksiyon varlığı açısından VİP gelişen ve VİP gelişmeyen hastalarda
benzer görüldü. Antibiyotik kullanımının VİP gelişen ve VİP gelişmeyen hastalarda
benzer oranda olduğu görüldü. En çok kullanılan antibiyotiğin seftriakson olduğu
saptandı. VİP gelişen hastalarda yoğun bakımda yatış süresi, hastanede kalış süresi ve
ventilatörde kalış süresinin VİP gelişmeyen gruba göre daha yüksek olduğu saptandı.
VİP gelişen hastalarda oral mukoza değerlendirme puanının yüksek olduğu görüldü.
VİP gelişen hastalarda en yüksek oranda görülen mikroorganizma Klebsiella 
pneumoniae'dır. VİP insidansı 2018 yılı ocak-şubat-mart aylarında 6,3/1000 ventilatör
gününden 2019 yılı Ocak-Şubat-Mart aylarında 0/1000 ventilatör gününe düştüğü
saptandı.
Hemşirelere ağız bakım uygulamaları hakkında eğitim verilmesi, ağız bakım
protokolünün oluşturulması ile hastaya verilen bakım kalitesini arttırmıştır.Etkin ve
kapsamlı ağız bakımı vermek VİP gelişme riskini yüksek oranda önlemektedir.
Anahtar kelimeler: mekanik ventilatör, ventilatör ilişkili pnömoni, ağız bakımı, VİP
insidansı.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the importance of comprehensive oral care / hygiene
in the prevention of ventilator-associated pneumonia in pediatric intensive care units.
The sample of the study consisted of 112 children between the age of 0-18, without a
history of pneumonia, who were at least 48 hours connected to the mechanical ventilator
of İstanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital Pediatric
Intensive Care Unit between July 2018 and March 2019. VAP developed in 33 children
in the study.
SPSS v21 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) software was used in the evaluation of the
findings. The suitability of the variables to normal distribution was evaluated by Shapiro
Wilk test. The analysis of the variables that did not provide a normal distribution
assumption was performed by Mann Whitney U test. p <0.05 was considered
statistically significant.
According to the results, the incidence of VAP was found to be higher in pediatric
patients. The development of VAP was mostly seen in patients presenting with lung
disease (32.9%). PRISM score, time to start enteral feeding, mortality, presence of
infection at presentation were similar in patients with and without VAP. Antibiotic use
was similar in patients with and without VAP. Ceftriaxone was the most commonly used
antibiotic. It was found that the duration of hospitalization, length of hospital stay and
duration of ventilator stay were higher in patients with VAP than in the group without
VAP. Oral mucosal evaluation score was found to be high in patients with VAP 
glowing. Klebsiella pneumoniae is the most common microorganism in patients with
VAP. The incidence of VAP decreased from 6.3 / 1000 ventilator days in januaryfebruary-march 2018 to 0/1000 ventilator days in January-February-March 2019.
Giving training to nurses about oral care practices and establishing the oral care protocol
increased the quality of care given to the patient. Providing effective and comprehensive
oral care prevents the risk of developing VAP at a high rate.
Keywords: mechanical ventilator, ventilator-associated pneumonia, oral care, VIP
incidence.