Üniversite öğrencilerinde duygusal yeme davranışı, benlik saygısı ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional eating behavior, self-esteem and social appearance anxiety in university students
Yazar: MELİS ŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE YILMAZ ÇENGEL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme ve yeme bozuklukları-çocukluk çağı = Feeding and eating disorders of childhood ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite öğrencilerinde duygusal yeme davranışının benlik saygısı ve sosyal görünüm kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalarda da duygusal yeme davranışı ile sosyal görünüş kaygısının komorbid geliştiği belirtilmiş ve benlik saygısının da bu değişkenler ile ilişkili olduğu ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte bu değişkenlerin geç ergenlik ve erken yetişkinlik dönemindeki birey için risk etmeni oldukları belirtilmiştir. Bu nedenle bu ilişkinin nasıl olduğunun incelenmesi günümüzde geç ergenler ve erken yetişkinler açısından önemli bir yere sahiptir. Araştırmanın evrenini üniversitede eğitim gören öğrenciler oluşturacaktır. Veriler İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde eğitim gören 255 öğrencinin örnekleminden elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS programı ile yapılmıştır. Duygusal yeme ölçeğinin alt ölçek puanlarıyla, benlik saygısı ve sosyal görünüm kaygısı ölçeğinin puanları arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Demografik değişkenlere göre duygusal yeme ölçeğinin alt ölçek puanlarını, benlik saygısı ve sosyal görünüş kaygısı puanlarını karşılaştırmak için bağımsız gruplar t-testi ile Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi sonrası hangi gruplar arası fark olduğunu tespit etmek için pairwise comparison testi kullanılmıştır.Araştırma sonucu, duygusal yeme ölçeğinin 'gerginlik durumlarında yeme' ve 'olumsuz duygularla baş etme'alt ölçekleri ile özsaygı arasında negatif yönlü zayıf ilişki bulunmuştur.Duygusal yeme ölçeğinin 'kendini kontrol edebilme' ve 'uyaran karşısında kontrol' alt ölçekleri ile özsaygı arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır.Duygusal yeme ölçeğinin "gerginlik durumlarında yeme" , " olumsuz duygularla baş etme" , 'kendini kontrol edebilme' ve 'uyaran karşısında kontrol' alt ölçekleri ile sosyal görünüm kaygısı arasında pozitif yönde zayıf ilişki bulunmuştur. Benlik saygısı ölçek puanları ile sosyal görünüm kaygısı ölçek puanları arasında negatif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.Duygusal yeme davranışının benlik saygısı ve sosyal görünüm kaygısı arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ancak bugüne kadar yapılan hiçbir araştırmada bu üç faktörün aynı anda incelenmediği gözlenmiştir. Ayrıca üniversite öğrencilerine yönelik bu değişkenlerle yapılan çalışmaların da sınırlı olduğu görülmüştür. Özellikle içinde bulunduğumuz pandemi sürecinin olumsuz koşulları nedeniyle araştırmanın planlanan evrenine ve örneklemine ulaşılaşılamamış olması da araştırma için sınırlılık oluşturmuştur. Bu nedenle üniversite öğrencilerinde duyguların yeme davranışına etkisinin incelenmesi ile oluşabilecek sosyal görünüş kaygısı ve düşük benlik saygısına yönelik uygun önerilerde bulunulmasının ve gerekli önlemler alınmasının son derece önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
It is aimed to examine the relationship between emotional eating behaviour, self-respect and social appearance anxiety among university students. Studies have also shown that emotional eating behaviour and social appearance anxiety develop quite comorbidly, and it has been put forward that self-respect is also in relation with these variables. Moreover, it has been specified that these variables are risk factors for the individuals who are in late adolescence and early adulthood period. Consequently, examining how this relation works is significant for late adolescents and early adults today. Students studying at the university constitutes will constitute the universe of the research. The data will be obtained from the sample of 255 students studying at İstanbul Gelişim University. Data analysis has been carried out with SPSS program. Pearson correlation analysis has been carried out in order to examine the relationship between the subscale scores of the emotional eating scale and the scores of the self-respect and social appearance anxiety scale. Independent groups t-test and Kruskal Wallis H test have been used to compare subscale scores of emotional eating scale, self-respect and social appearance anxiety scores in accordance with the demographic variables. The pairwise comparison test has been used to identify the difference between the groups following the Kruskal Wallis test.In the consequence of the research, a weak negative correlation has been found out between the 'tension times eating' and 'dealing with negative emotions' subscales of the emotional eating scale and self-respect. Any significant relationship has not been found out between the 'self-control' and 'control over stimulus' subscales of the emotional eating scale and self-respect.A weak positive correlation has been found between the emotional eating scale's 'tension times eating', 'coping with negative emotions', 'self-control' and 'control over stimulus' subscales and social appearance anxiety.A negative, comparatively important relationship has been found between self-respect scale scores and the scale scores of the social appearance anxiety.Emotional eating behaviour has been identified to be associated with self-respect and social appearance anxiety. However, it has been observed that any researches carried over up to now hasn't examined these three factors at the same time. Moreover, it has been observed that studies with these variables for university students are limited. Especially due to the negative conditions of the pandemic process we are in, the planned universe and sample of the research could not be reached, and this created a limitation for the research. That's why it has been deduced that it has vital significance to examine the effects of emotions on eating behaviour in university students and to make appropriate suggestions and take essential precautions for social appearance anxiety and low self-respect.