Ortaöğretim öğrencilerinin güncel inanç problemleri ile ilgili soru ve sorunları: Aksaray örneği
Questions and problems of secondary school students regarding current belief problems: Aksaray example
Yazar: SEDA SOLMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KAHRAMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İnancın şekillenmesinde 14-18 yaş aralığına tekabül eden ortaöğretim dönemi, gençlerin pek çok açıdan değişim ve dönüşüm geçirdiği, kendilerine ait bir hayat görüşünün ortaya çıktığı bir dönemdir. Bu çalışmanın konusu tam da bu dönemi kapsayan Aksaray ilindeki ortaöğretim öğrencilerinin güncel inanç problemleri ile ilgili soru ve sorunlarının araştırılmasıdır.
Toplum bireye hazır inanç ve davranış kalıpları sunar. Birey de gelişim süreci içerisinde özelliklede ergenlik döneminde bu kalıplardan uygun gördüklerini benimser ve değişim sürecine girer. Bu büyük değişim öğrencilerin inanç gelişim ve değişimini de etkiler. Ayrıca bu yaş aralığı inanç gelişimi açısından şüphe dönemidir ve zihinsel dağılma evresidir.
Her dönemde insanoğlu belli sorunlarla test edilir. Bu sorunlar her bir dönemin "ateş çukurlarıdır". Ne yazık ki dönemimizin ateş çukuru da inanç yoksunluğudur. Sosyal medyanın ve akran taklidinin de çepeçevre sardığı bu dönemde gençlerimiz, inançla alakalı pek çok soruyla karşılaşmaktadır. Ne yazık ki bu sorulara tatmin edici cevabı bulamamaları veya gereken cevabı yeterince araştırmamalarından dolayı inançla alakalı akıllarındaki pek çok soru cevapsız kalmaktadır. Bu sorular gençlerimizi inanç konusunda inkâra kadar sürüklemektedir. Bu soruların cevapsız kalmaması ve tatminkâr cevaplar verilmesi gerekmektedir. Çağımızda inanç yoksunluğunun tehdit ettiği gençlerimiz bu sorularını, liselerde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve İmam Hatip Liselerinde Meslek dersleri öğretmenleri ile paylaşmaktadır. Bu sonuca dayanarak araştırmamızda gençlerin inanç sorunlarına ulaşmak için Aksaray ilinde liselerde görev yapan Din kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenleri ile İmam-Hatip Liselerinde görev yapan Meslek Dersleri öğretmenleri ile görüşmeler gerçekleştirdik. Öğretmenlerle önceden belirlenen mülakat soruları ile görüşmeler yaptık. Öğretmenlerin vermiş olduğu cevapların analizi ile öğrencilerin hangi konularda soru ve sorunlarının olduğu tespit etmeye çalıştık.
Çalışma giriş ve iki bölüm şeklinde düzenlenmiştir. Giriş Bölümü'nde araştırmanın konusu ve amacı, problemi, araştırmada izlenilen yol, çalışmanın kapsamı ve sınırlılıkları ile araştırmamızla ilgili literatür çalışmalarına yer verilmiştir. Birinci Bölümde ise teorik ve kavramsal bakımdan ele alınan gençlik ve gençlik dönemi gelişim ve değişimleri ile inanç kavramı ve gençlerde inanç gelişimini etkileyen etmenler üzerinde durulmuştur. Gelişimin fiziksel, bilişsel, sosyal, ahlak ve kimlik, kişilik, benlik boyutları ele alınmıştır. İnanç başlığı altında, inanç kavramı açıklanmış ve gençlerde inanç ve din gelişimi, dini konularda sorgulamaları ve kabulleri ile beraber inanç gelişimini etkileyen faktörler incelenmiştir. Araştırmanın İkinci Bölümde ise gençlerin inanç konusundaki sorun alanları ele alınmıştır. Bu bölümde alt başlık olarak Allah'ın varlığına dair şüpheler, kader, din-bilim ilişkisi, evrenin yaratılması, ecel, ateizm, deizm ve ilahi adalet konuları yer almaktadır. Yine İkinci Bölümde bulgular ve analizler, öğretmenlerle yapılan mülakatlarda ulaşılan veriler değerlendirilmiş sorular kategorize edilerek analiz yapılmıştır. Sonuç ve öneriler bölümünde; ulaşılan sonuçlar ve ortaöğretim öğrencilerinin inançla ilgili soru ve sorunlarının cevaplamasında izlenmesi gereken yol hakkında birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The secondary education period, which corresponds to the age range of 14-18 in the shaping of faith, is a period in which young people undergo changes and transformations in many respects and reveal a life view of their own. The subject of this research is to investigate the questions and problems of secondary school students in Aksaray province, which exactly covers this period, about current belief problems. 
Society offers ready-made belief and behaviour patterns to the individual. The individual, in the process of development, especially during adolescence, adopts what he/she deems appropriate from these patterns and enters the process of change. This great change also affects students' belief development and change. In addition, this age range is a period of doubt and mental disintegration in terms of belief development. 
In every period, mankind is tested with certain problems. These problems are the "fire pits" of each period. Unfortunately, the fire pits of our period are the lack of Faith. In this period, which is also surrounded by Social Media and Peer imitation, our young people face many questions about faith. Unfortunately, many questions about faith remain unanswered in their minds due to the fact that they cannot find a satisfactory answer to these questions or do not sufficiently research the necessary answer. These questions lead our young people to denial about faith. These questions should not remain unanswered and satisfactory answers should be given. Our youth, who are threatened by the lack of faith in our age, share these questions with the teachers of Religious Culture and Moral Knowledge in high schools and Vocational courses in Imam Hatip High Schools. Based on this conclusion, in order to reach the belief problems of young people in our research, we conducted interviews with Religious Culture and Moral Knowledge Teachers working in high schools and Vocational Courses teachers working in Imam-Hatip High Schools in Aksaray province. We interviewed the teachers with predetermined interview questions. Thus, we analysed the answers given by the teachers and tried to determine in which subjects the students have questions and problems. 
The study is organized in the form of an introduction and two parts. In the Introduction Section, the subject and purpose of the research, the problem, the method followed in the research, the scope and limitations of the study, and the literature studies related to our research are included. In the first part, the development and changes of youth and youth period, which are discussed theoretically and conceptually, the concept of faith and the factors affecting the development of faith in young people are emphasized. Physical, cognitive, social, moral and identity, personality and self-dimensions of development are discussed. Under the heading of faith, the concept of faith is explained and the factors affecting the development of faith and religion in young people, their questioning and acceptance of religious issues, as well as the factors affecting the development of faith are examined. In the second part of the research, the problem areas of young people about faith were discussed. In this section, doubts about the existence of God, fate, the relationship between religion and science, the creation of the universe, eternity, atheism, deism and divine justice are included as subheadings. Again, in the second part, the findings and analyses, the data obtained in the interviews with the teachers were evaluated, and the questions were categorized and analysed. In the conclusion and recommendations section; some suggestions were made about the results obtained and the way to be followed in answering the questions and problems of secondary school students about faith.