Renal transplantasyon yapılan hastalarda nakil sonrası kemik kaybında etkili olan faktörler ve kan gazı ile ilişkisinin belirlenmesi
Factors effecting bone loss after transplantation in patients with renal transplantation and determination of their relationship with blood gas
Yazar: YAKUP VARANK
Danışman: DOÇ. DR. FATİH MEHMET ERDUR
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Osteoporoz, renal transplantasyonunun önemli bir komplikasyonudur. Transplantasyondan sonraki ilk 6-12 ay boyunca belirgindir sonra daha düşük bir oranda devam eder. Çalışmamızın amacı renal transplantasyon yapılan hastalarda (RTR) kemik kaybı sıklığının saptanması ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Çalışmamızda 150 RTR değerlendirildi. Hastaların; yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi (BKİ), primer hastalık, diyaliz türü, diyaliz süresi, nakil türü, renal transplantasyon süresi, steroid kullanım öyküsü, immünsupresif öyküsü, kümülatif steroid dozu, hastanın aldığı immunsupresif rejimi, diyabet öyküsü, dual-energy x-ray absorptiometry, glomerüler filtrasyon hızı (GFH) ve biyokimyasal belirteçleri değerlendirildi. L1-L4 total kemik mineral dansitometri (KMD) ölçümünde %24,6, Femur boyun KMD ölçümünde %21,3 osteoporoz saptandı. Hastaların primer hastalıkları, kümülatif steroid dozu, GFH, albümin, alkalen fosfataz, fosfor ve kalsiyum düzeyleri, canlı veya kadavradan nakil olmaları, nakil öncesinde steroid öyküsü, nakil öncesinde immünsupresif öyküsü ve aldıkları immünsupresif rejimler ile lomber vertebra ve femur boyun KMD değerleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p >0,05). Periton diyaliz (PD) ve uzamış transplantasyon süresi lomber vertebrada, bikarbonat (HCO3) düzeyi femur boynunda, BKİ her iki bölgede artmış KMD ile ilişkili olarak saptandı (p<0,05). Asidoz lomber vertebrada, ileri yaş ve uzamış diyaliz süresi femur boynunda, yüksek parathormon düzeyi her iki bölgede azalmış KMD ile ilişkili saptandı (p <0,05). Çalışmamızda asidoz RTR'lerde kemik kaybı ile ilişkilendirilmiştir ve özellikle GFH kısmen korunmuş hastalarda hekimlerin bu konudaki farkındalıkları düşük olabilmektedir. RTR'lerde kan gazı ve HCO3 değerlerinin düzenli aralıklarla taranmalı ve düşüklük saptandığı takdirde tedavi edilmelidir.

Abstract:
Osteoporosis is a complication of renal transplantation. The reduction in bone mass is particularly evident during the first 6-12 months after transplantation, then continues at a lower rate. The aim of our study is to determine the frequency of bone loss and related factors in patients undergoing renal transplantation (RTR). 150 RTRs were evaluated in our study. Patients; age, gender, body mass index (BMI), primary disease, type of dialysis, duration of dialysis, type of transplantation, duration of renal transplantation, steroid use, immunosuppressive history, cumulative steroid dose, immunosuppressive therapy taken by the patient regimen, diabetes history, dual-energy x-ray absorptiometry , glomerular filtration rate (GFR) and biochemical markers were evaluated. Osteoporosis detected in 24.6% of the patients in L1-L4 total bone mineral densitometry(BMD) measurement,and 21.3% of the patients in femoral neck BMD measurement. The primary diseases of the patients, cumulative steroid dose, GFR, albumin, alkaline phosphatase, phosphorus and calcium levels, transplantation type, steroid history, immunosuppressive history and immunosuppressive regimens, and lumbar spine and femur neck BMD values were not found significant (p >0.05). Peritoneal dialysis (PD) and prolonged transplantation time in the lumbar spine, bicarbonate (HCO3) level in the femoral neck, BMI in both regions were associated with increased BMD (p<0.05). Acidosis in the lumbar spine, advanced age and prolonged dialysis time in the femoral neck, high parathormone level was found to be associated with decreased BMD in both regions (p <0.05). In our study, acidosis was associated with bone loss in RTRs and physicians' awareness of this issue may be low, especially in patients with partially preserved GFR. Blood gas and HCO3 values in RTRs should be screened at regular intervals, and if HCO3 decreased, they should be treated.