Bakteriyel kanser ve solgunluk (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis: Cmm) hastalığına dayanıklı ümitvar domates mutantlarında dayanıklılığın moleküler karakterizasyonu
Molecular characterisation of promissing resistant tomato mutants to bacterial canker and wilting (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis: Cmm) disease
Yazar: DENİZ KARABULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZER ÇALIŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: DNA = DNA ; Domates = Tomato ; Genler = Genes ; Haritalama = Mapping ; PCR =   ; Patojenite = Pathogenicity ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Domates Dünya'da ve Türkiye'de en çok üretilen ve tüketilen sebze bitkileri arasındadır. Domates bitkisi bu kadar çok üretilmesinin yanında yetiştiriciliği esnasında birçok fungal, viral ve bakteriyel hastalık etmenlerinin olumsuz etkilerine maruz kalmaktadır. Bu hastalıklardan en önemlileri arasında bulunan domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı üründe önemli kayıplara neden olmaktadır. Hastalıkla mücadelede etkin bir yöntem olmaması dayanıklı çeşit geliştirme çalışmalarını zorunlu kılmaktadır. Hastalığa dayanıklı kültür domates çeşitleri olmaması nedeniyle EBR3 kültür domates hattı mutasyona uğratılmış ve mutant M3-9 ile M3-15 bitkileri hastalığa dayanıklı olarak bulunmuştur. Bu çalışmayla mutant bitkilerdeki dayanıklılığı sağlayan mekanizmalar ortaya çıkarılmaya çalışılmış ve Real-Time PCR uygulamalarıyla dayanıklılıkta önemli rol alan PR1 proteinlerinin dayanıklı mutant bitkilerinde inokulasyondan sonraki 5 günde çok miktarda oluştuğu bulunmuştur. Yapılan moleküler çalışmalarla dayanıklı ve hassas bitkiler 24 adet SSR markerı ile taranarak dayanıklı ve hassas bitkiler arasındaki polimorfizm ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca dayanıklı M3-9 ve M3-15 bitkileri 3 adet bakteriyel kanser ve solgunluk hastalık etmeni bakteri izolatı ile patojenisite testlerine tabi tutularak hastalık etmeni patojenin farklı izolatlarına karşı dayanıklılık sağladıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
Tomato is one of the most produced vegetable in the World. However, tomato production is under many threats causing reduced yield due to fungal, viral and bacterial pathogens. One of the most important bacterial pathogens is tomato canker and wilting that causes economic crop lost. To control such bacterial disease, resistant plants have to use in management strategies. Unfourtunetely, there is no resistant tomato cultivar for governing the disease. Hence, a susceptible tomato line EBR3 was mutagenised and M3-9 and M3-15 resistant mutant tomatoes produced. This study aims to characterise resistance mechanims, therefore, real-time PCR applications were used to understand PR1 proteins which were significantly accumulated in resistant mutants in 5 days post noculation had important roles against the pathogen. Additionally, 24 SSR markers were tested to identy genetic polymorphism among the resistant mutant and original tomato plants. Additionally, resistant M3-9 and M3-15 tomato mutants were tested with other bacterial canker and wilting isolates. The M3-9 and M3-15 resistant mutants control resistance to the isolates.