D400 karayolunun Antalya Kemer kesiminde kaya düşme potansiyeline yönelik tehlike sınıflandırma sistemi uygulaması ve mevcut sistemin geliştirilmesi
Application of the hazard classification system for rockfall potential in Antalya-Kemer section of the D400 highway and development of the existing system
Yazar: CEREN ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR AKTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Kara yolları = Highways ; Kaya kütlesi = Rock mass ; Sınıflandırma = Classification ; Şev kaymaları = Slope failures

Özet:
Bu çalışmanın amacı Antalya-Muğla karayolunun (D400) Sarısu-Kemer arasında kalan kesimindeki yol yarmalarında kaya düşmesi tehlike sınıflandırma sisteminin geliştirilerek uygulanmasıdır. Bu amaçla geliştirilmesi planlanan kaya düşmesi tehlike sınıflandırması A.B.D'nin Tennessee eyaletinde uygulanmakta olan sistemdir.
Bu araştırmada; yol geometrisi ve trafik koşullarına bağlı olarak gelişen çeşitli parametreleri (şev yüksekliği, araç risk ortalaması, hendek etkinliği, blok algılama mesafesi, yol genişliği, kaya düşme tarihçesi, şevdeki su varlığı) tehlike derecelerine göre sayısal olarak sınıflandıran ve "Tennessee Kaya Düşmesi Tehlike Sınıflandırma Sistemi (RHRS)" olarak adlandırılan yöntemin kullanılması amaçlanmaktadır. Bu sisteminin jeolojik değerlendirmeler bölümünde ilk olarak şev yenilme türleri (düzlemsel, kama, devrilme, farklı bozunma ve döküntü) belirlenmektedir. Daha sonra belirlenen şev yenilme türlerinin yoğunluk, blok boyutu, diklik, sürtünme gibi parametrelerinin çalışma alanında bulunma yüzdelerine göre puanlaması yapılmaktadır. Bu parametrelerin puanlamasının kişiden kişiye değişebileceği sistemin eksikliği olarak düşünülmektedir. Bu nedenle, "Kaya Düşme Tehlike Sınıflandırma Sistemi"nin jeolojik karakterizasyon bölümü yerine, "GSI Kaya Kütlesi Sınıflama Sistemi" olarak adlandırılan yöntemin kullanılarak, sistemin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece, sistemde kişiden kişiye değişebilecek yorumlamalar ortadan kaldırılmış olacaktır.
Tez kapsamında Antalya-Muğla karayolunun Sarısu-Kemer mevkiinde yapılan arazi çalışmaları sonunda 1 adet B-sınıfı şevi ve 7 adet A-sınıfı şevi tespit edilmiş ve A-sınıfı şevlerin ayrıntılı sınıflandırma çalışmaları yapılmıştır. 200 puan üzerindeki şevlerin hem saha ve yol geometrisi, hem de kaya kalite göstergesi bakımından diğerlerine göre daha yüksek puanlar alarak en tehlikeli şevleri oluşturdukları görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to develop and apply the rockfall hazard classification system in the road cuts on the Antalya-Muğla highway between Sarısu Kemer. For this purpose, the rockfall hazard classification applied and planned to be developed is the system applied in the US state of Tennessee.
In this study, "Tennessee Rockfall Hazard Classification System", which numerically classifies various parameters (slope height, vehicle risk average, trench activity, block detection distance, road width, rockfall history, presence of water on the slope) depending on the road geometry and traffic conditions, according to their hazard degrees. (RHRS)" is intended to be used. In the geological evaluations section of this system, firstly, slope failure types (planar, wedge, overturning, differential weathering, and debris) are determined. Then, the parameters of the determined slope failure types such as density, block size, steepness, friction are scored according to the percentage of their presence in the study area. It is thought as the lack of the system that the scoring of these parameters can vary from person to person. For this reason, it is aimed to develop the system by using the method called "GSI Rock Mass Classification System (Geological Strength Index)" instead of the geological characterization section of the "Rockfall Hazard Classification System". Thus, a system that is based only on numerical calculations and numerically classifies the properties of rock masses will be used, and interpretations that may vary from person to person will be eliminated.
As a result of the field studies carried out in Sarısu-Kemer location of Antalya-Muğla highway within the scope of the thesis, 1 B-class slope and 7 A-class slopes were determined and detailed classification studies of A-class slopes were made and the site and road geometry of the slopes above 200 points, In addition, it was seen that they formed the most dangerous slopes by getting higher scores than the others in terms of rock quality indicator.