Sosyal entegrasyon bağlamında Suriyeli göçmenler
Syrian migrants in the context of social integration
Yazar: LATİFE USLU
Danışman: PROF. DR. SERDAR SAĞLAM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyal bütünleşme = Social integration ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
2011 yılında Suriye'de çıkan iç savaş sonucunda milyonlarca insan zorla yerinden olmuş, başta sınır ülkeler olmak üzere başka ülkelere göç etmek zorunda kalmışlardır. Bu süreçte Türkiye'de, Suriye'de yaşanan insani krize kayıtsız kalamayarak sınırına dayan sığınmacılara kapılarını açmıştır. Yıllar geçtikçe Suriye'den Türkiye'ye göç eden sığınmacı sayısı milyonlara ulaşmış ve Türkiye, dünyada en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke konumuna gelmiştir. Savaşın uzaması sonucunda, geçici koruma statüsü verilen Suriyelilerin ülkede kalış süreleri de artmış ve Suriyeli göçmenlerin geri döneceklerine ilişkin beklentide giderek azalmaya başlamıştır. Dolayısıyla ülkede giderek kalıcı hale gelen Suriyeli göçmenlerin uyumu önemli bir mesel olarak gündeme gelmeye başlamış ve uyuma ilişkin politikaların gerekliliği öne çıkmıştır. Uyum konusunun öneminden hareketle bu çalışma da Suriyeli göçmenlerin uyuma ne kadar açık olduğunun ele alınması amaçlanmıştır. Bu bağlamda Gaziantep, Hatay, Ankara ve İstanbul illerinde Suriyeli göçmenlerin en yoğun yaşadığı bölgelerde 18 yaş üstü Suriyeli göçmenler ile anket yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırma örneklemi belirlenirken bu dört ilin seçilmesinin nedeni ise, kültürel olarak benzerliğin bulunduğu iller ile kültürel benzerliğin bulunmadığı ya da az olduğunun değerlendirildiği illerde yaşayan göçmenlerin uyama ilişkin değerlendirmelerinin de karşılaştırılmak istenmesidir. Bu sayede kültürel benzerliğin uyum ile ilişkisi de ele alınmıştır. Araştırma bulguları neticesinde, Suriyeli göçmenlerin Türkiye'deki yaşamlarından memnun olduğu, Türkiye'nin kültürel yapısının kendi kültürleri ile benzer olduğu ve Türk kültürünü öğrenmeye istekli oldukları, yöre halkına ilişkin olumlu düşüncelere sahip oldukları ve yöre halkı ile etkileşime açık oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yaşanılan ildeki kültürel benzerlik, cinsiyet, ev sahibi toplumun dilini bilme, savaş öncesinde Türkiye'de akrabaların bulunması ile savaş sonrasında Suriye'ye gidip gelmenin uyum ile anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.  Sonuç olarak Suriyeli göçmenlerin sosyal entegrasyona açık oldukları değerlendirilmektedir. Bununla birlikte sosyal entegrasyon sürecinde yöre halkının toplumsal kabul düzeyine de dikkat çekilmiş ve Suriyeli göçmenlerin sosyal entegrasyona açık olmalarının yanı sıra yöre halkının da bu süreçte kabul düzeyinin yüksek olması gerektiğinin altı çizilmiştir.

Abstract:
As a result of the civil war that broke out in Syria in 2011, millions of people were forcibly displaced and had to migrate to other countries, especially border countries. In this process, Turkey could not remain indifferent to the humanitarian crisis in Syria and opened its doors to the refugees on the border. Over the years, the number of refugees migrating from Syria to Turkey has reached millions and Turkey has become the country hosting the highest number of refugees in the world. As a result of the prolongation of the war, the duration of stay of Syrians who were given temporary protection status in the country has also increased and the expectation that Syrian immigrants will return has started to decrease gradually. Therefore, the integration of Syrian immigrants, who have become increasingly permanent in the country, has started to come to the fore as an important issue and the necessity of policy related to integration came to the fore. Based on the importance of the issue of integration, this study aims to address how open the Syrian immigrants are to integration. In this context, in the provinces of Gaziantep, Hatay, Ankara and Istanbul, where Syrian immigrants live the most, data were collected by conducting surveys with Syrian immigrants over the age of 18.  The reason for choosing these four provinces while determining the research sample is that compare the evaluations related to integration of immigrants living in provinces where there is cultural similarity and there is no cultural similarity. As a result of the research findings, the following conclusions were reached: i) Syrian refugees are satisfied with their life in Turkey, ii) Turkey's cultural structure is similar to their own culture and they are willing to learn Turkish culture, iii) they have positive thoughts about local people and are open to interaction with the local people. In addition, cultural similarity in the province, gender, knowing the language of the host society, having relatives in Turkey before the war, and commuting to Syria after the war were found to have a significant relationship with integration. As a result, it is evaluated that Syrian immigrants are open to social integration. However, while discussing the research findings, the negative perception of the local people towards Syrians was also discussed and how this perception might affect the integration process. Accordingly, it is underlined that although the Syrian immigrants are open to integration, if the social acceptance level of the local people is low in this process and they are closed to integration, the risk of Syrian immigrants becoming withdrawn into themselves.