Türkiye'de su yönetimi, su hakları ve sorunların Şanlıurfa ili örneğinde araştırılması
Investigation of water management, water rights and problems for Şanliurfa, Turkey
Yazar: İBRAHİM HALİL OKUMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS ÖZTÜRK
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Su hakkı = Right of water ; Su sorunu = Water problem ; Su yönetimi = Water management ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de küresel ısınma, artan nüfus, yerli sanayi ve tarımda artan su kullanımı, değişen tüketim alışkanlıkları su kaynaklarının niceliğini ve niteliğini olumsuz etkilemekte ve hızla tükenmelerine neden olmaktadır. Su haklarını, suya erişim hakkını ve insan yaşamını tehdit eden bu durum, su kaynaklarının öneminin artırılması gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle uluslararası alanda, diğer ülkelerde ve Türkiye'de su yönetimi ve su haklarına ilişkin yasal ve kurumsal düzenlemeler yapılmaktadır. Su hakları ve su yönetimi konusunda birçok çalışma olmasına rağmen bunlarla ilgili sorunlar devam etmektedir. Bu çalışmada dolaylı yöntem kullanılmış olup Şanlıurfa ili örneğinde tespit edilen su hakkı ve su yönetimi sorunları yüzdelik oranlarla çizelge oluşturularak ifade edilmiştir. Bu sorunlar Türkiye'deki sayısal örnek çalışmalar ile karşılaştırılarak irdelenmiştir. Tespit edilen başlıca sorunlar; maksimum yüzdeden minimum yüzdeye göre, kamulaştırma, yönetim ve organizasyon, kamu malına zarar verme, atık su, yer altı suyu, ihtiyaç fazlası su tüketimi, kayıp ve kaçak sular ve çevresel faktörler şeklindedir. Şanlıurfa'da kamulaştırma sorunu %45,17 ile ilk sırada yer alırken, bunu %30,80 ile yönetim ve organizasyon ve %12,94 ile mala zarar verme takip etmektedir. Bu çalışmada tespit edilen söz konusu sorunlara ilişkin çözümler önerileri geliştirilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Su yönetimi, Su hakları, Su sorunları, Su hukuku, Su mevzuatı, Türkiye, Şanlıurfa.

Abstract:
Global warming in the world and in Turkey, increasing population, increasing water use in domestic industry and agriculture, changing consumption habits adversely affect the quantity and quality of water resources and cause their rapid depletion. This situation, which threatens water rights, the right of access to water and human life, shows that the importance of water resources should be increased. Therefore, legal and institutional regulations regarding to water management and water rights are made in the international arena, in other countries and in Turkey. Although there are many studies on water rights and water management, problems related to these continue. In this study, indirect methods were used to identify water rights and water management problems in the Sanliurfa and the results based on statistical analysis were given in tables. These problems are examined by comparing them with numerical case studies in Turkey. The main problems determined based on maximum to minimum percentage are expropriation, management and organization, property damage, wastewater, groundwater, excess water consumption, lost and illegal water and environmental factors. While the expropriation problem ranks first in Sanliurfa with 45.17%, it is followed by the management- organization with 30.80%, and property damage with 12.94%. In this study, solutions to these problems have been developed.
Keywords: Water management, Water rights, Water problems, Water law, Water legislation, Turkey, Sanliurfa.