Matematik bilişsel gelişiminin örtük büyüme modeli ile izlenmesi
Monitoring of mathematics cognitive development with the latent growth modeling
Yazar: SEYRAN ERGİN AYDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖNDER SÜNBÜL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Matematik gelişimi = Matematik gelişimi ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Örtük gelişme modelleri = Latent growth models

Özet:
Bu çalışmada, öğrencilerin cinsiyet, anne ve babanın eğitim durumları, matematik çalışmaya ayrılan zaman, okuduğunu anlama davranışı ve matematiğe yönelik tutum değişkenlerinin matematik bilişsel gelişimini açıklamada manidar olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır.
Matematik başarı puanlarının belirlenmesi amacıyla matematik paralel testleri; matematiğe yönelik tutumun belirlenmesi amacıyla Aşkar (1986) tarafından geliştirilen tutum ölçeği ve okuduğu anlama davranışını belirlemek amacıyla metne dayalı anlam maddeleri içeren bir test kullanılmıştır. Demografik bilgilerin ve diğer tüm verilerin toplanılması amacıyla özel olarak düzenlenmiş optik form kullanılmıştır. 
	Verilerin düzenlenmesi amacıyla Excel ve SPSS 17; madde analizlerinin yapılması amacıyla Iteman 3.5 programları kullanılmıştır. Model uygunluğu ki-kare, CFI, RMSEA ve SRMR uyum indeksleri için önerilen kabul aralıklarına göre değerlendirilmiştir.
	Araştırma problemlerine cevap verebilmek amacıyla 420 bireyden elde edilen matematik okuryazarlığı paralel tekrarlı ölçüm verileri, matematiğe ilişkin tutum ölçeği verileri, okuduğunu anlama testi verileri, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve matematik dersine zaman ayırma şekli verileri bir matriste eşleştirilmiş olarak düzenlenmiştir. Düzenlenen veri matrisi koşullu ve koşulsuz örtük büyüme modellerine göre Mplus 5 kullanılarak analiz edilmiştir. 
Çalışma sonucunda koşulsuz örtük büyüme modeline göre öğrencilerin önsel başarı düzeylerinin heterojen bir dağılım gösterdiği görülmüştür. Öğrencilerin matematik başarısının birim zamandaki ortalama değişiminde fark gözlemlenemediği gibi öğrencilerin bireysel olarak da bu açıdan farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin başarı düzeylerindeki değişimin, öğrencilerin başlangıç düzeylerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirlenen bütün koşullar altında başlangıç kestirim değerlerinin manidar olduğu; buna ek olarak cinsiyet, babanın eğitim durumu ve okuduğunu anlama davranışı değişkeni yordayıcı olarak kullanıldığında modelde değişimin anlamlı hale geldiği görülmüştür.
Modellemeler doğrudan etkiler çerçevesinde incelendiğinde cinsiyet faktörü dışında bütün bağımsız değişkenlerin örtük başlangıç faktörü ortalaması üzerinde farklılaşmaya yol açtığı görülmüştür. Eğim örtük faktörü üzerindeki doğrudan etkiler incelendiğinde cinsiyet, babanın eğitim durumu ve okuduğunu anlama davranışının anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The study was conducted on the purpose of determining whether mathematics cognitive development is explained by gender of students, parents' educational level of students, devoted time to studying mathematics, reading comprehension behavior and attitude towards mathematics. 
Mathematics achievement scores were investigated by using the parallel mathematic tests; attitudes towards mathematics of students were investigated by using Aşkar's (1986) attitude scale and reading comprehension level was investigated by using the text-based test. Additionally, demographic information and all other data were collected by using optical mark form that specially arranged for the purpose. 
Excel and SPSS 17 programs were used to arrange the data and Iteman 3.5 was used to for item analysis. Compatibility of the model was determined by considering recommended acceptable range for CFI, RMSEA and SRMR model fit indices.
The study was conducted with 420 students. Data was arranged in  matrix; and the arranged data matrix was analyzed with Mplus 5 program on the basis of conditional and unconditional latent growth models.
It was observed in the outcome of the study that initial success levels of students displayed a heterogeneous distribution on the basis of unconditional latent growth model. The data showed that there was no observed difference in the mean change in mathematics achievement of students in the unit of time; as the students did not individually differ in this respect. It was concluded that changes at success levels of students is not differ according to initial level of students. 
Initial success level was found significant under all determined conditions; additionally it was also found that when gender, education level of father and reading comprehension behavior variables were used as predictor variables; change was found significant in the model. 
It found that when the models were directly examined on the basis of affects, all the independent variables except gender lead to differentiation on initial latent factor. When the direct affects were examined on the slope latent factor; gender, educational level of father and reading comprehensive behavior were concluded as significant.