Yetkeciliğin ve sosyal baskınlık yöneliminin çevrecilikle ilişkisinde tehdit algısı ve psikolojik mesafenin rolü
The role of threat perception and psychological distance in the relationship between authoritarianism and social dominance orientation with environmentalism
Yazar: GÜLŞAH TOY KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA HASTA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan tehdit = Perceived threat ; Otoriteriyenizm = Authoritarianism ; Psikolojik mesafe = Psychological distance ; Sağ kanat yetkeciliği = Right wing authoritarianism ; Sosyal baskınlık = Social dominance ; Çevre merkezci görüş = Environmental centralist opinion ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevrecilik = Environmentalism ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, yetkecilik ve sosyal baskınlık yöneliminin çevreci tutum ve davranışlarla olan ilişkilerinde çevreci tehdidin (sembolik ve gerçekçi tehdit) aracı rolünü, çevre sorunlarına yönelik psikolojik mesafenin ise düzenleyici rolünü incelemektir. Bunun için ilk olarak, 300 katılımcı üzerinden gerçekleştirilen bir çalışmayla Çevre Sorunlarına Yönelik Psikolojik Mesafe Ölçeği, Çevreci Tehdit Ölçeği ve Sağ Kanat Yetkecilik Ölçeği Kısa Formu Türkçeye uyarlanmıştır. Ardından araştırmanın temel amacı doğrultusunda, 322 katılımcıyla gerçekleştirilen temel çalışmaya geçilmiştir. Bu çalışmanın bulguları, sağ kanat yetkeciliğinin çevreci tutum ve çevreci davranışlarla olan ilişkilerinde gerçekçi tehditlerin aracı rolü olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, sosyal baskınlık yönelimiyle çevreci tutumlar arasındaki ilişkide de gerçekçi tehditlerin aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Sosyal baskınlık yöneliminin çevreci davranışlarla olan ilişkisinde ise gerçekçi çevresel tehditlerin aracı rolü anlamlı değildir. Ek olarak, sağ kanat yetkecilik ve sosyal baskınlık yöneliminin çevreci tutumlar ve çevreci davranışlarla ilişkilerinde; sembolik tehditlerin aracı rolü ve çevre sorunlarına yönelik psikolojik mesafenin düzenleyici rolü de anlamlı değildir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the mediating role of environmental threat (symbolic and realistic threat) and the moderating role of psychological distance of environmental issues in the relationship between authoritarianism and social dominance orientation with environmental attitudes and behaviors. For this, firstly, Measure of Psychological Distance of Environmental Issues, Environmentalist Threat Scale and Short Form of Right Wing Authoritarianism Scale were adapted into Turkish with a study conducted with 300 participants. Then, in line with the main purpose of the research, the basic study was carried out with 322 participants. The findings of this study showed that realistic threats has a significant mediating role in the relationship between right-wing authoritarianism with environmental attitudes and environmental behaviors. Similarly, it has been determined that realistic threats have a mediating role in the relationship between social dominance orientation and environmentalist attitudes. The mediating role of realistic environmental threats in the relationship between social dominance orientation and environmental behavior is not significant. In addition, in the relationship between right-wing authoritarianism and social dominance orientation with environmental attitudes and environmental behaviors; the mediating role of symbolic threats and the moderator role of psychological distance of environmental issues are also not significant.