Türk idari yargılama usulünde iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ile ıslah müesseseleri
The prohibition of extension and modification of the claim and the defenses with amendment of pleading in Türkish administrative juristiction law
Yazar: CAN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. NACİ MÜNCİ ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Islah = Improvement ; Kamu Hukuku = Public Law ; Usuli işlemler = Prodectural action ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Medeni usul hukukunda oldukça uzun bir süredir uygulanagelen ıslah kurumu, iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının bir istisnasıdır. Söz konusu yasak, dava malzemesinin taraflarca belirli bir usul kesitine kadar getirilmesini öngörerek, muhakemenin cereyan edeceği çevreyi belirler ve aynı zamanda makul bir sürede sona erdirilmesini sağlar. Bu yasak, idari yargıda da uygulanmasına karşın, en önemli istisnalarından birisi olan ıslah, yakın bir zamana kadar idari yargılama usulüne yabancıydı. 2013 yılında 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesine eklenen dördüncü fıkra, idari yargıda ıslahı ihdas etmiştir. Bu hükme göre; tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir. Madde metni, idari yargıdaki ıslahın, medeni yargıdaki ıslahtan farklı olduğu yönler hakkında ipuçları vermektedir. Buna göre medeni yargılamada, iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi bulunan, kural olarak, bütün taraf usul işlemleri ıslaha konu olabilirken; idari yargıdaki ıslah, medeni yargılamadaki ıslaha nazaran oldukça dar bir muhtevaya sahip olup, münhasıran tam yargı davalarında ve sadece talep sonucunun genişletilmesi ile sınırlı olarak uygulanır. Ayrıca medeni usul hukukunda hem davacı hem de davalı ıslahtan yararlanabilirken, idari yargıda yalnızca davacıya ıslah hakkı tanınmıştır. Farklılıklar bunlarla sınırlı değildir; ıslahın gerçekleştirilebileceği zaman dilimi, şartları, etkisi, zamanaşımı ve faiz gibi daha birçok konu söz konusu farklılıktan nasibini almaktadır.

Abstract:
The amendment of pleading, which has been applied in Civil Procedure Law for quite some time, is an exception to the prohibition of extension and modification of the claims and defenses. This prohibition stipulates that the case material shall be brought up to a certain level of procedure by the parties. Although this prohibition is also applied in administrative jurisdiction, amendment of pleading, one of the most important exceptions, was not applied in administrative jurisdiction until recently. Finally, with the amendment to law No: 2577 in 2013, amendment of pleading has started to applied in administrative jurisdiction. According to this provision, the amount specified in the petition in the case of full remedy actions may be increased for once until the final decision is made. The text of the article provides clues about the different aspects of the amendment of pleading in administrative jurisdiction that differ from the civil jurisdiction. In civil proceedings, all party procedural actions which are subject to the prohibition of extention and modification of claims and defenses, may be subject to amendment of pleading; in administrative jurisdiction it has a very narrow content compared to that in civil jurisdiction, and is exclusively applied in full remedy actions and only to the extension of the result of the claim. In addition, in Civil Procedure Law, both the plaintiff and the defendant can benefit from amendment of pleading, while administrative jurisdiction only grants the plaintiff the right to amendment of pleading. Differences are not limited to these; many issues such as time period, conditions, effect, timeout and interest take their share from this difference.