Liderlik tarzlarının çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde bilgi paylaşımının rolü: Akademisyenler örneği
The role of knowledge sharing in the effect of leadership styles on employee's organizational citizenship behaivor: A case of academics
Yazar: POUYA TAHERI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİYE TÜLİN İRGE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Rekabet avantajın kaynağını oluşturan bilgi yönetimi, örgütte işbirliğini başlatan başarının yakalanmasında etken olan, inovasyon süreçlerinde rol oynayan bir kavramdır. Çalışanlar örtük bilgiyi açık bilgiye dönüştürerek ve bilgiyi paylaşma yoluyla  sürecine katkı sağlamaktadır. Bu süreçte çalışanların örgüte karşı algılamalar ve çalışma arkadaşların karşılıklı davranışlar yadsınamaz rolü vardır. Aynı zamanda liderlerin çalışanlarına karşı gösterdiği davranışları, astların algılama ve davranışlarına üzere önemli bir etkileyici faktörtür. Dolayısıyla liderlerin tarzı, bilgiyi paylaşma ve uygulama sürecini etkilemektedir. Bu sürecin iyi yönetilmesi çalışanların özgecilik, vicdanlılık, centilmenlik, nezaket ve sivil erdem örgütsel vatandaşlık davranışlarını göstermelerini sağlayabilir. Bu araştırma ile liderlik tarzlarının çalışanların örgütsel vatandaşlıklarına etkisinde bilgi paylaşımının rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini, İstanbul'da faaliyet gösteren vakıf ve devlet üniversitelerinde görev yapan akademik kadro oluşturmaktadır. Örneklem ise basit rasgele örnekleme yöntemi kullanılarak anketin elektronik linki 41 vakıf ve devlet üniversitesinin akademik kadrolarından elde edilerek 17.282 e-posta adreslerine gönderilmiştir. Elde edilen toplam 755 geçerli yanıtın analizi için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır.
Çalışmada yararlanılan ölçekten alınan sonuçların analizinde, ilk basamakta, demografik ve genel bilgilere yönelik yüzde ve sıklık dağılımları sunulmuştur. Bununla birlikte, ölçeklere ilişkin yanıtların yüzde ve sıklık dağılımlarıyla ortalama cevap ve st. sapma değerleri sunulmuştur. İkinci aşamada, uygulamada yararlanılan ölçeklere ilişkin açıklayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), normallik deneylemeleri uygulanmıştır. Grup farklılıkları test edilirken  Mann-Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Son aşamadaysa, ilişkilerin tespitine ve hipotezlerin teste tabi tutulmasına ilişkin yapısal eşitlik modeli (YEM) uygulanarak veriler incelenmiştir. Sonuç olarak, araştırmanın ana hipotezini oluşturan H1, H2, H3 ve H4 doğrulanmıştır.

Anahtar kelimeler: Liderlik tarzları, bilgi paylaşımı, örgütsel vatandaşlık davranışı

Abstract:
According to the importance of creating competitive advantages, knowledge sharing could be considered as an initial part of knowledge management that helps for converting tacit knowledge to explicit and consequently empower the organization by new organizational explicit knowledge. Of course, the intention of employees for knowledge sharing is the most effective factor which is affected by employees' attitude about the organization, organizational culture, and so many other factors. At the same time, the organizational leadership style and the behavior of leaders could be known as an effective factor in the employees' behaviors. In light of these, in this study relationship between leadership styles and organizational citizenship behavior dimensions like altruism, conscientiousness, sportsmanship, courtesy, and civic virtue, also the role of knowledge sharing on this relation is reviewed and examined.
The research aimed group is the academic staff of both private and state higher education institutes in İstanbul. The sample is achieved by simple random sampling method through sending the electronic link of questionnaire to 17,282 emails of the academic staff of 41 higher education institutes via email. Structural equation modeling was used to analyze a total of 755 valid answered questionnaires.
In the analysis of the obtained results in the study, the percentage and frequency distributions for demographic and general information are presented in the first step. Also, the percentage and frequency distributions of the responses to the scales and the mean response and st. deviation values are calculated. In the second stage, exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA), and Normal distribution tests were applied. Mann-Whitney-U test and Kruskal Wallis tests were used for testing the group differences. In the last stage, the data were analyzed by applying the structural equation model (SEM) to determine the relationships and test the hypotheses. As a result, H1, H2, H3, and H4, which constitute the main hypothesis of the research, were confirmed.

Key words: Leadership styles, knowledge sharing, organizational citizenship behavior.