Radyolojik olarak değerlendirilen faset eklem osteoartriti ve lomber diskopati evrelerinin klinik bulgularla ilişkisi
The relationship of radiologically assessed  facet joint osteoartritis and stages of lombar dyscopathy with clinical findings
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAVVA TALAY ÇALIŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Eklemler = Joints ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Herniler = Hernia ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Radikülopati = Radiculopathy ; Radyoloji = Radiology ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Lomber disk hernisi (LDH) ve faset eklem osteoartriti (FEOA) bel ağrısının potansiyel nedenlerindendir.Daha önce yapılan sadece bir çalışmada, LDH'ın şiddeti ve
lokalizasyonu ile FEOA şiddetinin ilişkili olduğu gösterildi. Ancak bu ilişkinin klinik
bulgulara etkisi bilinmemektedir. Bu nedenle çalışmamızda, bel ağrısı ile başvuran hastaların klinik özellikleri ile lomber manyetik rezonans (MR) görüntülemede saptanan LDH ve/veya FEOA arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Kayseri Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniklerine
bel ağrısı ile başvurup son 3 ay içinde çekilmiş lomber MR'ı olan 211 hasta çalışmaya dahil
edildi.Hastaların lomber MR'ındaki LDH evresi ve lokalizasyonu Michigan State University
(MSU) evrelemesine göre değerlendirildi ve FEOA varlığı ve seviyesinot edildi. Hastanın
sosyodemografik özellikleri ve bel ağrısı ilişkili semptomları kaydedildi. Ayrıca, bel
ağrılarının şiddeti Vizuel Analog Skala (VAS) ile, fonksiyonel değerlendirme Oswestry
dizabilite indeksi (ODİ) ile yapıldı.Fizik muayenede fleksiyon ve ekstansiyonla artan bel
ağrısı sorgulandı ve kaydedildi.
Bulgular: Araştırmaya alınan 211 hastanın yaş ortalaması 42,3 ± 13,3 yıldı. %59,7 'si
kadındı. Hastaların median VAS değeri 8 (2-16) ve median ODİ 38 (10-94)'di. En sık FEOA
ve LDH görülen seviye L5-S1'di. Hastalar FEOA olan ve olmayanlar ve LDH olan ve
olmayanlar şeklinde ayrı ayrı iki gruba ayrıldığında; FEOA olanlarda olmayanlara göre veya
LDH olanlarda olmayanlara göre yaş ve beden kitle indeksi (BKİ) istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,05). Emekli olanlarda FEOA varlığı anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,05). FEOA olanlarda olmayanlara göre ağrı süresi daha uzundu. LDH olanlarda olmayanlara göre
VAS değeri yüksekti (p<0,05). LDH olanlarda ve FEOA olanlarda radiküler semptomlar daha
fazla görüldü (p<0,05). Fleksiyon ve ekstansiyonla ağrı LDH olanlarda daha sıktı (p<0,05). L3-4 ve L4-5'te MSU evre 2 olanlarda radiküler semptom varlığı MSU evre 1 ve 3'e göre istatistiksel olarak anlamlı olarak fazlaydı (p<0,05). L5-S1'de ise MSU evre 3 olanlarda radiküler semptomlar daha fazlaydı.
Sonuç: Yaş ve BKİ'nin hem LDH hem FEOA'ni etkilediği sonucuna vardık. LDH olması
ağrının şiddetli olması ile ilişkiliydi. Radiküler semptomun varlığı, fleksiyon ve ekstansiyonla ağrının artması LDH olanlarda daha fazlaydı. Radiküler ağrı sadece FEOA olan grupta da görüldü. MSU evresine göre 2 ve 3 olanlarda radiküler semptomlar sinir basısını artırma riskinden dolayı daha fazladır. VAS ve ODİ sadece FEOA olan, sadece LDH olan ve her
ikisinin beraber olduğu gruplar arasında değerlendirildiğinde ise sadece FEOA olan grupta
daha düşük değerler saptanırken istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı.
Anahtar kelimeler: Faset eklem osteoartriti, Lomber disk hernisi, Radiküler semptom,
Manyetik rezonans görüntüleme

Abstract:
Aim: Lumbar disc herniation (LDH) and facet joint osteoarthritis (FEOA) are potential causes of low back pain. Only one previous study has shown that the severity and localization of LDH are associated with the severity of FEOA. However, the effect of this relationship on clinical findings is unknown. Therefore, in our study, we aimed to investigate the relationship between the clinical characteristics of patients presenting with low back pain and LDH and/or FEOA detected on lumbar magnetic resonance imaging (MRI).
Materials and Methods: 211 patients who applied to Kayseri City Hospital Physical Therapy
and Rehabilitation outpatient clinics with low back pain and had lumbar MRI in the last 3
months were included in the study. LDH stage and localization in lumbar MRI of the patients
were evaluated according to the Michigan State University (MSU) staging and the presence
and level of FEOA were noted. The patient's sociodemographic characteristics and symptoms related to low back pain were recorded. In addition, the severity of low back pain was performed with the Visual Analogue Scale (VAS), functional evaluation was performed using the Oswestry disability index (ODI). In physical examination, low back pain that increased with flexion and extension was questioned and recorded.
Findings: The mean age of 211 patients included in the study was 42.3 ± 13.3 years. 59.7%
were women. The median VAS value of the patients was 8 (2-16) and the median ODI was 38
(10-94). The most common levels with FEOA and LDH were L5-S1. When the patients were
divided into two groups separately as those with or without FEOA and those with and without
LDH; Age and body mass index (BMI) were statistically significantly higher in those with
FEOA or those without LDH (p <0.05). The presence of FEOA was significantly higher in the retired (p <0.05). The duration of pain was longer in those with FEOA than those without. VAS values ​​were higher in patients with LDH than those without LDH (p <0.05). Radicular symptoms were more common in patients with LDH and FEOA (p <0.05). Pain with flexion and extension was more common in patients with LDH (p <0.05). The presence of radicular symptoms in patients with MSU stage 2 in L3-4 and L4-5 was statistically significantly higher than MSU stage 1 and 3 (p <0.05). Radicular symptoms were more common in L5-S1 patients with MSU stage 3.
Results: We concluded that age and BMI affect both LDH and FEOA. Having LDH was
associated with severe pain. The presence of radicular symptom, pain increase with flexion
and extension were more common in patients with LDH. Radicular pain was seen only in the
group with FEOA. Radicular symptoms are higher in patients with MSU stage 2 and 3 due to
the risk of increasing nerve compression. When VAS and ODI were evaluated between the
groups with only FEOA, only LDH, and both together, lower values were found only in the
group with FEOA, but not statistically significant.
Keywords: Facet joint osteoarthritis, Lumbar disc herniation, Radicular symptom, Magnetic
resonance imaging