İlkokul çocuklarında horlama ve uyku ile ilişkili solunum bozuklukları semptomları sıklığının değerlendirilmesi
Assessing the frequecy of snoring and symptoms of sleep disordered breathing in primary school children
Yazar: ESRA ASAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÜLKER TAMAY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Horlama = Snoring ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Amaçlar: Uyku bozuklukları çocuklarda tüm yaşlarda görülmektedir. Habitüel horlama, obstrüktif uyku apne sendromunun (OUAS) en önemli semptomu ve risk faktörüdür. OUAS tanınmadığında çocuklarda gelişim geriliği, kardiyopulmoner hastalıklar, nörokognitif ve davranışsal bozukluklara yol açabilir. Çocuklarda habitüel horlama ve uyku ile ilişkili solunum bozukluğu semptomlarının sıklığı ve risk faktörlerinin saptanması amaçlandı.
Gereç ve yöntemler: İlkokul çocuklarında yürütülmüş olan bu kesitsel araştırmada ebeveynler tarafından uyku alışkanlıkları ve horlama ile ilgili risk faktörlerini sorgulayan anket dolduruldu. Anket sonuçlarına gore çocuklar hiç horlamayanlar, ara sıra horlayanlar ve habituel horlayanlar olarak üç grupta sınıflandırıldı. Ek olarak habitüel horlama ile birlikte tanıklı apne ve uykuda nefes almada güçlüğü olanlar OUAS için yüksek riskli horlayanlar olarak tanımlandı.
Bulgular: Dokuz yüz anket formundan 713 (%79,2)'ü değerlendirmeye alındı. İlkokul çocuklarında horlama sıklığı yaklaşık %20, habitüel horlama sıklığı ise %7,3 bulundu. Habitüel horlama; astımlı, alerjik rinitli, sık boğaz enfeksiyonu geçirme ve ailede horlama öyküsü olanlarda istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek idi (p<0,05). Habitüel horlayanlarda uyku ile ilişkili gece ve gün içi solunum bozukluğu semptomları anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). OUAS açısından yüksek riskli horlayanlarda, ailenin apne sırasında çocuğunu sarsma olgusu hiç horlamayanlara göre 30 kat artış göstermekteydi. Okul performansı düşüklüğü ile OUAS ile bağıntılı baş ağrısı, astım ve ailede horlama öyküsü ilişkili bulundu. OUAS ile bağıntılı baş ağrısı, apne sırasında çocuğu sarsma, ağızdan nefes alma ve sık boğaz enfeksiyonu habitüel horlama için bağımsız risk faktörleriydi.
Sonuç: Birinci basamak hekimliğinde ve genel çocuk sağlığı takibinde uyku ve horlamanın sorgulanmasının rutin muayenede yer alması, olası uyku bozukluklarının erken tanı ve tedavisini sağlayabilir.

Abstract:
Objectives: Sleep disordered breathing are seen in children at all ages. Habitual snoring is the most important symptom of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) and is a major risk factor. OSAS when underestimated, can cause growth failure, cardiopulmonale and neurobehavioral disorders including school failure. The aim of the study was to determine the prevalence and risk factors of habitual snoring and sleep- disordered breathing symptoms in primary school children.
Materials and Methods: A cross-sectional study was conducted in primary school children. Questionnaires were filled in by parents regarding sleep habits and possible risk factors of snoring. According to answers, children were classified into three groups: non-snorers, occasional snorers, and habitual snorers. Additionally children were grouped as high risk snorers for OUAS who were habitual snorers and had observed apnea and difficulty breathing during sleep.
Results: The response rate was 79.2%; 713 of 900 questionnaires were fully completed and analyzed. The prevalence of snoring and habitual snoring was 20% and 7.3%, respectively. Prevalence of habitual snoring was significantly high in children with asthma, allergic rhinitis, frequent tonsillitis and parental snoring (p <0.05). Habitual snorers had significantly more nighttime and daytime sleep-related breathing symptoms (p<0,05). In the group of high risk snorers for OSAS;  shaking the child during sleep was found 30 times higher compared to non-snorers.  Poor school performance was significantly associated with OUAS-related headache, asthma and parental snoring. OUAS-related headache, shaking the child during sleep for apnea, frequent upper respiratory tract infection and daytime mouth breathing were independent risk factors for habitual snoring. 
Conclusions: Screening for snoring and sleep habits in children by primary care physicians and pediatrics as a part of routine examination may help in the early diagnosis and treatment of sleep disordered breathing in children.