Charles Dickens'in "İki Şehrin Hikâyesi" romanı ile Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Beş Şehir" adlı eserindeki şehre bakışın karşılaştırılması
Comparison of the city representation in Charles Dickens' A Tale of Two Cities" and Ahmet Hamdi Tanpinar's "Five Cities"
Yazar: ECE TÜRKÖZ OĞUZ
Danışman: PROF. KAZİM YETİŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Karşılaştırmalı edebiyat, ana malzemesi dil olan sanat dalını yani edebiyat eserlerini inceleyen edebiyat biliminin bir dalıdır. Ülkemizde pek de yaygın olmayan fakat yavaş yavaş yer edinen bu bilim dalı, 19. yüzyıl itibariyle tüm dünyada bilhassa Avrupa'da farklı metotlarla işlenmiş ve yayılmıştır. Farklı kültürlere mensup olan milletlerin birbirleri hakkında bilgi sahibi olmalarında; edebiyatlarını, dillerini, sanatlarını vb. kültür ögelerini öğrenebilmelerinde karşılaştırmalı edebiyatın büyük ölçüde önemli bir rolü vardır. 19. yüzyıl İngiliz edebiyatının önemli yazarı Charles Dickens ve 20. yüzyılda yaşamış Türk edebiyatının önemli isimlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserlerinin incelendiği çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve sınırlılıklarını belirtir. İkinci bölümde, karşılaştırmalı edebiyat, yazarların hayatı, edebî kişiliği ve araştırmanın konusu olan eserler hakkında kısaca bilgi verilir. Üçüncü bölümde şehir temasına değinildikten sonra her iki eserde bulunan mimarî eserler, sokaklar-caddeler, meydanlar ve sosyal yaşantı unsurları ayrıntılı bir şekilde ele alınır. Çalışmanın sonucunda her iki eserde benzerlik ve farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Charles Dickens, Ahmet Hamdi Tanpınar, İki Şehrin Hikâyesi, Beş Şehir, Şehir, Karşılaştırmalı Edebiyat

Abstract:
Comparative Literature is a branch of literary studies that examines literary works, which are primarily constituted by language. Although not widely prevalent in our country, this discipline has gradually gained ground and since the 19th century has been developed and disseminated in various methods, particularly across Europe. Additionally, comparative literature plays a significantly role in enabling nations from different cultures to gain knowledge about each other, including their literatures, languages, arts, and other cultural elements. The study focuses on examining the works of Charles Dickens, a prominent 19th-century British author, and Ahmet Hamdi Tanpınar, a paramount figure in 20th-century Turkish literature, divided into three main sections. The first section outlines the subject, purpose, methodology, and limitations of the study. The second section provides brief information on comparative literature, the lives of the authors, their literary personalities, and the works under investigation. The third section delves into urban themes, followed by a detailed analysis of architectural works, streets, squares, and elements of social life found in both works. Finally, the study concludes by identifying similarities and differences between the two works.

Keywords: Charles Dickens, Ahmet Hamdi Tanpınar, A Tale of Two Cities, Five Cities, City, Comparative Literature