Teknolojik inovasyona yönelik uyumda tüketici yenilikçiliğinin rolü
The role of consumer innovativeness in adaptation to technological innovation
Yazar: EMİNE ŞENBABAOĞLU DANACI
Danışman: PROF. DR. NURETTİN PARILTI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Teknoloji = Technology ; Tüketiciler = Consumers ; Uyum = Adaptation ; Yenilikçilik = Innovativeness ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Pazara sunulan yeni bir teknolojik inovasyon, işletmelerin başarısında ve büyümesinde kritik bir öneme sahip olsa da söz konusu inovasyonlara yönelik asıl başarı tüketicilerin kabulü ve uyumuyla sağlanabilmektedir. Mevcut çalışmada, tüketici yenilikçiliği üzerindeki kuramsal ve ampirik literatüre dayanarak ilgili konuya yönelik etkili olacağı düşünülen değişkenleri bütünleştiren teorik bir araştırma modeli geliştirilmiştir. Bu bağlamda, tüketicilerin teknolojik inovasyona yönelik uyumlarında, yenilikçiliklerinin rolü ve tüketici yenilikçiliği tutumunun oluşumunda ise belirlenen psikolojik faktörlerden ilgilenim, uzmanlık, sosyal kimlik fonksiyonu, öz benlik imajı ve öz güvenin rolü araştırılmıştır. Akıllı telefon kategorisinde yapılan bu çalışmanın sonuçları, teknolojik ürünlerin benimsenmesinde, tüketici yenilikçiliğinin rolüne ilişkin genel bir bakış sunacaktır. Bu doğrultuda anket yöntemiyle toplanan verilere bir takım ön analizlerin ardından Açıklayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi yapılmıştır. Toplanan verilerin analizini gerçekleştirmek için çok değişkenli istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Söz konusu veri setinin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS 23.0 istatistiksel analiz programlarının kullanılması uygun bulunmuştur. Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda, tüketicilerin sahip oldukları yenilikçilik düzeylerinin, bir inovasyonun benimsenmesinde önem arz eden tutumsal bir unsur olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca tüketicilerin yenilikçilik tutumlarının belirlenmesinde ilgilenim, uzmanlık, sosyal kimlik fonksiyonunun etkili olduğu, öz benlik imajı ve öz güvenin ise etkisinin bulunmadığı çalışma sonucunda tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tüketici yenilikçiliği, teknolojik inovasyona yönelik uyum, ilgilenim, uzmanlık, sosyal kimlik fonksiyonu

Abstract:
Although a new technological innovation introduced to the market has a critical importance in the success and growth of the businesses, the real success of these innovations can be achieved by the acceptance and compliance of the consumers. In the present study, based on the theoretical and empirical literature on consumer innovativeness, a theoretical research model has been developed which integrates the variables that are thought to be effective for the subject. In this context, the role of innovativeness in the adaptation of consumers towards technological innovation and the role of expertise, social identity function, self-image and self-confidence among the psychological factors identified in the formation of consumer innovativeness attitude were investigated. The results of this study in the smartphone category will provide an overview of the role of consumer innovativeness in the adoption of technological products. In this direction, after a series of preliminary analyzes, Explanatory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis and Structural Equation Modeling were performed. Multivariate statistical techniques were used to analyze the collected data. SPSS 22.0 and AMOS 23.0 statistical analysis programs were used to analyze the data set. As a result of the analyzes performed, it has been shown that the level of innovativeness of consumers is an attitudinal factor that is important in the adoption of an innovation. In addition, it was found out that involvement, expertise, social identity function were effective in determining the attitudes of consumers to innovativeness, and self-image and self-confidence had no effect.

Key Words : Consumer innovativeness, adoption to technological innovation, involvement, expertise, social identity function