Beden eğitimi öğretmen adayları ve diğer öğretmen adaylarının öğretmen öz yeterlilik algıları ile mesleki kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between teacher self-efficacy percepti̇ons and proffessional concerns of physical education teacher candidates and other teacher candi̇dates
Yazar: GÜLHAN AVCI
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU HARMANDAR DEMİREL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anksiyete = Anxiety ; Beden eğitimi = Physical education and training ; Mesleki kaygı = Occupational anxiety ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi öğretmenliği bölümünde öğrenim görmekte olan öğretmen adayları ve farklı öğretmenlik bölümlerinde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının öğretmen öz yeterlik algıları ile mesleki kaygıları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmaya gönüllü olarak katılan çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim ve öğretim döneminde öğrenimine devam eden Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretmen adayları ve Aksaray Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi beden eğitimi öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışmaya Eğitim Fakültesi öğrencilerinden 331 öğretmen adayı ve Spor Bilimleri Fakültesinden toplam 116 beden eğitimi öğretmen adayı katılım göstermiştir.
Öğretmen adaylarının mesleki kaygı düzeylerini belirlemek amacı ile Cabı, Yalçınalp (2013) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan "Öğretmen Adaylarına Yönelik Mesleki Kaygı Ölçeği" , öğretmen adaylarının öz yeterlik seviyelerini belirlemek amacı ile Çapa, Çakıroğlu, Sarıkaya (2005) tarafından Türkçeye adapte edilen ve geçerlik, güvenirlik araştırmaları yapılmış olan, "Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği" veri toplama aracı olarak uygulanmıştır. Örneklem grubunun mevcut niteliklerini belirlemek amacı ile ise toplam sekiz madde (yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, bölüm, gelir durumu, yetiştikleri yer, okudukları bölümü isteyerek seçip seçmedikleri, not ortalamaları) içeren "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları ile elde edilen bilgilerin çözümlenmesi "SPSS (25) for Windows" paket programı kullanılarak bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın alt amaçları kapsamında betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA analizlerinden yararlanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının öz yeterlik puanları ile gelir düzeyi değişkeni arasında anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkarken öğretmen adaylarının mesleki kaygı puanları ile gelir durumu, cinsiyet, bölüm değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği puanlarının cinsiyet, yetişilen yer, yaş, sınıf, not ortalaması ve bölüm değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Mesleki Kaygı Ölçeği Öğrenci/İletişim Merkezli Kaygı boyutu puanlarının bölüm değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir. Beden eğitimi bölümünde eğitim gören katılımcıların Öğrenci/İletişim Merkezli Kaygı boyutu puanlarının diğer bölümlerde eğitim gören katılımcılardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Beden eğitimi öğretmen adaylarının mesleki kaygı ve öğretmen öz yeterlik puanları arasında pozitif yönde korelasyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının öz yeterlik puanları ile mesleki kaygı puanları arasında da pozitif korelasyon olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between teacher self-efficacy perceptions and professional concerns of teacher candidates studying in physical education teaching department and teacher candidates studying in different teaching departments.
The study group, who voluntarily participated in the research, consists of Aksaray University Faculty of Education teacher candidates and Aksaray University Sports Sciences Faculty physical education teacher candidates who continue their education in the 2022-2023 academic year. A total of 331 pre-service teachers from the Faculty of Education and 116 pre-service teachers from the Faculty of Sport Sciences participated in the study.
The "Vocational Anxiety Scale for Teacher Candidates", the validity and reliability study of which was conducted by Cabı, Yalçınalp (2013) in order to determine the professional anxiety levels of teacher candidates, was adapted into Turkish by Çapa, Çakıroğlu, Sarıkaya (2005) in order to determine the self-efficacy levels of teacher candidates. The "Teacher Self-Efficacy Scale", for which validity and reliability studies were carried out, was applied as a data collection tool. In order to determine the current qualifications of the sample group, a "Personal Information Form" containing a total of eight items (age, gender, grade level, department, income status, place of education, whether they chose the department they studied voluntarily, grade point averages) was used. The analysis of the information obtained with the data collection tools in the research was carried out in the computer environment using the "SPSS (25) for Windows" package program. Descriptive statistics, t-test and ANOVA analyzes were used within the scope of the sub-objectives of the research.According to the findings obtained, it was determined that the scores of the Teacher Self-Efficacy Scale did not show a statistically significant difference according to the department. Occupational Anxiety Scale Student/Communication-Centered Anxiety dimension scores differ significantly according to the department variable. It was observed that the Student/Communication-Centered Anxiety dimension scores of the participants studying in the physical education department were higher than the participants studying in other departments.
According to the findings, there was a significant difference between pre-service teachers' self-efficacy scores and income level variable, while significant differences emerged between pre-service teachers' professional anxiety scores and income status, gender, and department variables. It was determined that the scores of the Teacher Self-Efficacy Scale did not show a statistically significant difference according to the variables of gender, place of education, age, class, grade point average and department. Occupational Anxiety Scale Student/Communication Centered Anxiety dimension scores differ significantly according to the department variable. It was observed that the Student/Communication-Centered Anxiety dimension scores of the participants studying in the physical education department were higher than the participants studying in other departments. It was concluded that there is a positive correlation between the professional anxiety and teacher self-efficacy scores of physical education teacher candidates. In addition, it was observed that there was a positive correlation between pre-service teachers' self-efficacy scores and their professional anxiety scores.