Türkiye'deki gazetecilerde profesyonellik düzeyinin belirlenmesine yönelik bir alan araştırması
A field study on determining the degree of professionalization of journalists in Turkey
Yazar: HÜSEYİN EMRE
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KILIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gazetecilik = Journalism ; Mesleki örgütlenme = Career Organization ; Meslekler = Occupations ; Profesyonellik = Professionalism

Özet:
20. yüzyıldaki hızlı teknolojik gelişmelerle birlikte medyanın biçim ve boyut değiştirmesi, ticari kaygılar ve baskılar gibi etmenlerle gazeteciliğin temel misyonu ve aynı zamanda bir kamu görevi olan ?halkın bilme hakkı? ilkesinden uzaklaşarak giderek birincil hedefi ticarileşen ve tekelleşmeye doğru giden bir görünüm arz etmesi medya mensuplarına sağlanan ayrıcalıkların toplum tarafından sıkça sorgulanmasına neden olmaktadır. Medyanın işlevleri ve üstlendiği kamu görevini ne ölçüde karşılayabildiği kamu görevi ile ticarileşmiş medyanın ne ölçüde bağdaştığı hemen her fırsatta medyaya karşı yöneltilen eleştirilerin başında gelmektedir.Literatür taraması sonucunda, bugüne kadar ülkemizde birçok meslek araştırması yapıldığı; ancak ellerindeki kitlelere ulaşma ve etkileme gücüne rağmen medya çalışanlarının profesyonelleşme düzeylerine yönelik detaylı bir araştırmanın bulunmadığı görülmüştür. Meslek olmanın toplumca kabul edilmiş ayrıcalıklı konumunu kullanan tüm uğraşlar ve çalışanlarının belirli ölçülerde profesyonelleşme düzeyine ulaşmış olmaları gerektiği, meslekler sosyolojisinde genel kabul görmektedir. Herhangi bir meslek alanındaki çalışma koşulları, düzenlemeler ve üretilen hizmetin kalitesi ne ölçüde profesyonelleşme sağlandığı ile yakından ilgilidir.Bu çalışma ile Türkiye'deki medya çalışanlarının profesyonelleşme düzeylerine ilişkin genel bir çerçeve ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ülke genelinde 294 gazeteciye uygulanan anket verilerinin değerlendirilmesi sonucunda Türkiye'deki gazetecilerin profesyonelleşme düzeylerine yönelik algıları saptanmış ve demografik değişkenlerin profesyonelleşme unsurları üzerine etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler gazetecilerin profesyonelleşme düzeylerinin genel olarak düşük olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca değişik demografik özelliklere sahip gruplar arasında profesyonelleşme düzeyi bakımından belirgin farklar tespit edilmiştir.Araştırmada elde edilen veriler gazetecilerin en çok mesleki örgütlenme ve etik kurallara riayet etme ile mesleki özerklik konusunda sorunları olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The changing form and size of the media due to rapid technological developments in the 20th century, economical issues and pressures have forced journalism to deviate from its core mission and from people?s ?the right to know? principle which is actually a public duty. Therefore journalism started to seem having a more commercialized and monopoly image and this led to frequent questioning of the privileges granted to media professionals by society. Issues such as ?the functions of the media?, ?to which extent could media fulfill the assumed public duty? and ?do the public duty and a commercialized media go together well? have always been discussed and criticized.In the literature search performed, it was found that there have been many studies on the professions so far however no detailed survey has been performed on media staff?s degree of professionalization despite their power of reaching and influencing the societies. All occupations which enjoy the privileged position of becoming a profession and the fact that all members must have a certain degree of professionalization are generally accepted in the sociology of professions. Working conditions, regulations and the quality of the given service in any field of profession are closely related to the extent of professionalization.This study tries to display a general view regarding the degree of professionalization of the journalists in Turkey. This study is based on the data collected from 294 journalists throughout the country using a questionnaire .The perception of Turkish journalists on their degree of professionalization is identified and it is probed whether the demographical variables have effect on the elements of professionalization. The data obtained shows that the journalists generally have a low degree of professionalization and significant differences are found between the groups with different demographical variables regarding the degree of professionalization.The data of this study also shows that the journalists have problems mostly in issues such as professional associations, complying with ethics and professional autonomy.