Hipotiroidi hastalarında tiroid fonksiyon testleri ile EKG bulguları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between thyroid function tests and ECG findings in patients with hypothyroidism
Yazar: KHAYYAM HATAMLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENA TOKAY TARHAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; QT = QT ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Amaç: Tiroid hormonu (TH) tüm doku ve metabolik olaylarda etkin olsa da, en belirgin etkileri kardiyovasküler sistemde (KVS) görülmektedir. Hipotiroidizmde tanımlanan önemli EKG değişikliklerine sinüs bradikardisi, uzamış QTc aralığı, T dalgası morfolojisindeki değişiklikler, atriyoventriküler elektriksel potansiyel geçişinde uzama, kalp blokları ve düşük voltajlı QRS dahildir. Ayrıca, subklinik hipotiroidili (SH) hastalarda Tp-e intervalleri, Tp-e/ QT oranları ve Tp-e /QTc oranlarının sağlıklı insanlara göre arttığı gösterilmiştir. 
       Son zamanlarda aritmi risklerini ve ani kardiak ölümün önceden belirlenebilmesi amacı ile elektrokardiyografide Tp-e süresi belirteç olarak kullanılmakta olup, farklı çalışmalarda hem  transmural repolarizasyonu ortaya koyması, hem de QRS'ten bağımsız olması Tp-e süresi ölçümünü ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmada hipotiroidi ve subklinik hipotiroidi hastalarında tiroid fonksiyon testleri (TFT) ile Tp-e süresi ve diğer yaygın görülen EKG bulguları arasında korelasyonu değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniklerine başvuran hipotiroidi tanılı 59 hasta ve 50 sağlam birey dahil edildi. Hasta grubunda 50 kadın ve 9 erkek birey, sağlıklı kontrol grubunda ise 34 kadın ve 16 erkek birey yer aldı. .Ayrıca tedavi altında TSH değeri 4,5  mIU/L nin altında olan grup ötiroid hasta grubu ( grup 1) ve 4,5  mIU/L nin nin üstünde kalan grup ise grup 2 olarak adlandırıldı. Hastalardan poliklinik şartlarında, sabah aç karına tiroid fonksiyon testleri ve rutin biyokimya testleri için kan alındı ve  EKG parametrelerinin değerlendirilmesi amacı ile 12 derivasyonlu EKG çekildi. 
Bulgular: Hasta grubunda kontrol grubuna göre TSH değeri yüksek, sT3 ve sT4 değerleri ise düşüktü. Yine tüm hasta grubunda kontrol grubuna göre QTc süresi (419.4 ± 3.35 vs 408.9 ± 3.23, p< 0,0285) ve Tp-e süresi ( 92.08 ± 1.88 vs 75.36 ± 1.4, p< 0,0001) anlamlı derecede uzun, Tp-e/QT (0.24 ± 0.005 vs 0.20 ± 0.004, p< 0,0001) ve Tp-e/QTc ( 0.22 ± 0.005 vs 0.18 ± 0.003, p< 0,0001) oranları ise anlamlı derecede yüksek saptandı. Grup 1 (TSH< 4,5  mIU/ L) ve grup  2 (TSH değeri > 4,5  mIU/ L) kontrol grubu ile karşılaştırıldığında Tp-e süresi, Tp-e/QT ve Tp-e/QTc  oranlarının  her iki hasta grubunda da kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu gözlendi (p< 0,0001, p< 0,0001, p<0,0001). QTc süresi ise kontrol grubu ile karşılaştırıldığında sadece  TSH>4,5 mIU/ L olan grupta uzun saptandı (p<0,017). Yapılan korelasyon analizinde TFT değerleri ile Tp-e süresi ve QTc süresi arasında anlamlı ilişki saptanmazken, TSH ile PR intervali süresi arasında anlamlı korelasyon gözlendi.
Sonuç: Tüm hipotiroidi hastalarında ve tedavi ile TSH düzeyi, 4,5 mIU/L'nin  altına çekilebilen hasta  grubunda da  aritmi riski ve mortallite ile ilişkilendirilen Tp-e süresi, Tp-e/QT ve Tp-e/QTc oranları artmıştır.
Anahtar kelimeler: Hipotiroidi, Aritmi, TFT, Tp-e, QTc

Abstract:
Aim: Although thyroid hormone (TH) is effective in all tissue and metabolic events, its most prominent effects are seen in the cardiovascular system (CVS). Significant ECG changes identified in hypothyroidism include sinus bradycardia, prolonged QTc interval, changes in T wave morphology, prolongation of atrioventricular electrical potential transition, heart blocks, and low voltage QRS. In addition, it has been shown that Tp-e intervals, Tp-e/QT ratios and Tp-e/QTc ratios are increased in patients with Subclinical Hypothyroidism (SH) compared to healthy people. 
       Recently, Tp-e time has been used as a predictor in electrocardiography in order to predict arrhythmia risks and sudden cardiac death and in different studies, both revealing transmural repolarization and being independent from QRS have brought the Tp-e time measurement to the fore. In this study, we aimed to evaluate the correlation between Thyroid Function Tests (TFT) and Tp-e duration and other common ECG findings in patients with Hypothyroidism.
Materials and Methods: Our study included 59 patients with hypothyroidism who applied to Marmara University Pendik Training and Research Hospital Internal Diseases Polyclinics and 50 healthy individuals. There were 50 female and 9 male individuals in the patient group, and 34 female and 16 male individuals in the healthy control group. In addition, the group with a TSH value below 4.5 mIU/L under treatment was called the euthyroid patient group (group 1) and the group above 4.5 mIU/L was named group 2. Blood was drawn from the patients for thyroid function tests and routine biochemistry tests in the morning on an empty stomach in the outpatient clinic conditions, and a 12-lead ECG was taken to evaluate the ECG parameters.
Results: TSH values were higher and fT3 and fT4 values were lower in the patient group compared to the control group. Again, QTc duration (419.4 ± 3.35 vs 408.9 ± 3.23, p< 0.0285) and Tp-e duration (92.08 ± 1.88 vs 75.36 ± 1.4, p< 0.0001) were significantly longer in the whole patient group compared to the control group, Tpe/QT (0.24 ± 0.005 vs 0.20 ± 0.004, p< 0.0001) and Tpe/QTc ( 0.22 ± 0.005 vs 0.18 ± 0.003, p< 0.0001) rates were found to be significantly higher. When the patient groups with TSH< 4.5 mIU/ L and TSH> 4.5 mIU/ L were compared with the control group, Tp-e duration, Tp-e/QT and Tp-e/QTc rates were significantly higher in both patient groups compared to the control group (p< 0.0001, p< 0.0001, p4.5 mIU/L when compared to the control group (p<0.017). In the correlation analysis, no significant correlation was found between TFT values and Tp-e duration and QTc duration, but a significant correlation was observed between TSH and PR interval duration.
Conclusion: Tp-e duration, Tp-e/QT and Tp-e/QTc ratios, which are associated with arrhythmia risk and mortality, increased in all hypothyroid patients and in the patient group whose TSH level could be reduced below 4.5 mIU/L with treatment.
Keywords: Hypothyroidism, Arrhythmia, TFT, Tp-e, QTc