Yatan hastalarda direkt etkili oral antikoagülanların kullanım ve reçeteleme uygunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of the appropriateness of use and prescription of direct-acting oral anticoagulants in hospitalised patients
Yazar: PINAR ÖZDÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. BÜŞRA NUR ÇATTIK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Direkt oral Antikoagülanların (DOAK'ların) birbirlerinden farklı dozaj programı ve doz uyarlamaları vardır. Doz ayarları yaş, kilo, böbrek fonksiyonu, serum kreatinin, endikasyon ve birlikte kullanılan ilaçlar gibi bir veya daha fazla hastaya özgü faktörlere bağlıdır. Amacımız, kısa ürün bilgileri (KÜB) ve güncel kılavuzlara göre DOAK dozajının uygunluğunu analiz etmek, uygun olmayan reçetelendirmelerde belirleyici unsurları araştırmak idi. 
Bu retrospektif çalışmamızda üniversite hastanesi yatışı sürecinde DOAK kullanmış olan 18 yaş üzeri 109 hastanın verileri incelenmiştir. Çalışma popülasyonunun özellikleri tanımlayıcı analizler kullanılarak değerlendirilmiştir.  
Retrospektif çalışmamıza toplamda yaş ortalaması 71.0 ± 11.88 ve %55'i kadın, %45'i erkek olan 109 hasta dahil edilmiştir. Bu hastalara en sık reçete edilen DOAK'ın %48 ile apiksaban ve %32 ile rivaroksaban olduğu, hastaların %10'una edoksaban ve %10'una dabigatran eteksilat reçete edildiği gözlenmiştir. Hastalara uygulanan DOAK'ların %17.4'ünde uyumsuz reçetelendirme, apiksaban, edoksaban, dabigatran eteksilat ve rivaroksaban için bu oranların sırasıyla %7.5, %9.1, %10 ve %37.1 olduğu gözlenmiştir. 
Çalışmamızda uyumsuz reçetelendirme oranı daha önce yürütülmüş çalışmalar ile benzer bulunmuştur. Bu retrospektif çalışmanın sonuçları hastane yatışları sırasında hastalara uygun olmayan DOAK reçetelendirilmesi ile ilişkili faktörler hakkında fikir vermiştir.

Abstract:
Direct oral anticoagulants (DOACs) have different dosing schedules and dose adjustments. Dose reductions depend on one or more patient-specific factors such as age, weight, renal function, serum creatinine, indication, and concomitant medications. Our aim was to analyse the appropriateness of DOAC dosage according to summary of product characteristics (SmPCs) and current guidelines, and to investigate the determinants of inappropriate prescriptions.
In this retrospective study, the data of 109 patients over the age of 18 who used DOAC during their stay in a university hospital were investigated. Characteristics of the study population were evaluated using descriptive analyses.
A total of 109 patients, with an average age of 71.0 ± 11.88 years and 55% female and 45% male, were included in our retrospective study. It was observed that the most frequently prescribed DOAC to these patients was apixaban with 48% and rivaroxaban with 32%, while 10% of the patients were prescribed edoxaban and 10% were prescribed dabigatran etexilate. Inappropriate prescribing was observed in 17.4% of DOACs administered to patients, while these rates were 7.5%, 9.1%, 10% and 37.1% for apixaban, edoxaban, dabigatran etexilate and rivaroxaban, respectively.
In our study, the rate of inappropriate prescription was found to be similar to the previous conducted studies. This retrospective study results yielded insight in the factors associated with the inappropriate prescribing of DOACs to patients during hospitalisation.