Hastane mimarisinde kullanıcıların esneklik taleplerini yapısal açıdan karşılamak üzere bir yöntem araştırması
Development of a methodology in the hospital architecture to meet the flexibility requirements of the users
Yazar: GAMZE KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH SÖNMEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Açık sistemler = Open systems

Özet:
Sağlık sektörünün süratle değişen ve yenilenen gereksinim ve hizmetleri sektörün tüm dallarının yenilenmesini lüzumlu kılmaktadır. Karışık işlevli yapı grubuna giren sağlık kurumu binaları sistemindeki farklılıklar, teknolojik ve bilimsel büyümeler, organizasyon farklılıkları, kapasite çoğalışı, standartların yenilenmesi gibi farklılıkları karşılamak zorundadır. Yeniden mimari yapılandırma da yüksek maliyetleri beraberinde getirmektedir. Bu maliyetlerin azaltılması ve değişimlere beklenilen hızla yanıt verilebilmesi için mimaride esneklik anlayışı günümüz koşullarında bir zorunluluğa dönüşmüştür. Ancak problem şudur ki; tüm bu değişkenlerin ne yönde ve nasıl gelişeceği konusunun bilinmesi ve saptanması mümkün değildir. Esnek tasarımlarda unutulmaması gereken en önemli nokta işlevin nasıl büyüyeceğinin düşünülüp değerlendirilmesi, ikinci önemli nokta ise; henüz belirlenmemiş formlarda değişken ve değişmez alanların doğru tanımlanıp, doğru olarak bir araya getirilmesidir. Bir binada değişiklik yapılması, o binanın yıkılıp yeniden yapılmasından çok daha uygun bir çözüm yoludur. Çünkü günümüz yapılarında fonksiyonel eskime, strüktürel eskimenin önünde gitmektedir.
Bu çalışmanın da amacı; mevcut sağlık yapılarının dönüştürülmesine ve geliştirilmesine bir temel oluşturmaktır. Aynı zamanda Sağlık Bakanlığı'nın yıllık yatırım planlarında belirttiği üzere yeni yapılacak olan hastane binalarında nüfusa, yatak sayısına ve yıllara bağlı bir tahmin metodu geliştirerek hastane binası planlamalarında metrekareler üzerinden öngörülü bir tasarım yapılmasına katkı sağlayabilmektir. Mevcut binalar incelenerek bulunan formülasyon sistemi sayesinde gelecekte yapılacak olan sağlık binalarında rezerv alan bırakılarak tasarlamak yerine; yıllar içerisinde nüfustaki ve yatak sayılarındaki artış katsayıları hesaplanarak bölümler bazında hastane içerisindeki dağılım yüzdeleri, aynı zamanda öngörülmesi istenilen yılda hastanenin kümülatif inşaat alanı tespit edilebilmektedir. Böylelikle bilinmeyenin tahminine yönelik tasarlama yöntemleri yerine, yıllara göre projekte edilmiş artış miktarlarını gösteren kesin hesaplamalar yapılabilmektedir.

Abstract:
The rapidly changing and renewed needs and services of the health sector require the renewal of all branches of the sector. Hospital buildings that belong to the complex functional building group must meet changes in the health system, technological and scientific developments, organizational changes, capacity increase, and renewal of standards. Re-architectural restructuring also brings high costs. In order to reduce these costs and respond to the changes quickly as expected, the understanding of flexibility in architecture has become an imperative in today's conditions. The important point that should not be forgotten in flexible designs is to consider and evaluate how the functions will develop. The second important point is that the correct determination and correct juxtaposition of variables and fixed areas in forms that have not yet been defined. Modifying is a much more convenient solution than demolishing and rebuilding that building. Because in today's buildings, functional aging goes before structural aging.
As stated in the annual investment plans of the Ministry of Health, it is to contribute to a predictive design over the square meters of the hospital building plans by developing a forecast method based on the population, number of beds and years in the new hospital buildings. Thanks to the formulation system found by examining existing buildings, instead of designing by leaving a reserve area in future health buildings; by calculating the coefficients of increase in the population and the number of beds over the years, the distribution percentages within the hospital on the basis of departments, as well as the cumulative construction area of the hospital in the desired year can be determined. Instead of designing methods for estimating the unknown, precise calculations can be made that show the projected increase amounts over years.