Bir üniversite hastanesinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalıkları
Occupational health and safety awareness of employees in a university hospital
Yazar: KADİR ÜZEL
Danışman: PROF. DR. AFSUN EZEL ESATOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Araştırmanın temel amacı, bir üniversite hastanesinde çalışanların iş güvenliği farkındalıklarını belirlemektir. Çalışanların daha önce iş kazası geçirmiş olmaları ile iş güvenliği farkındalıkları arasında farklılık olma durumu belirlenmek istenmiştir. Çalışanların daha önce iş kazası geçirmiş olmaları ile iş güvenliği farkındalıkları arasında ilişki olma durumu, iş güvenliğinin yetersiz değerlendirildiği meslek grupları, çalışanlarda sık görülen iş kazalarının belirlenmesi ve araştırma sonucuna göre alınacak önlemler konusunda önerilerde bulunulması da araştırmanın alt amaçları arasındadır.

Araştırma tanımlayıcı düzeyde çalışanların iş kazası geçirme sıklıklarını ortaya koymak için kesitsel türde planlanmıştır. Araştırma evrenini üniversite hastanesindeki 1499 çalışan oluşturmuştur. Evrenden tabakalı tesadüfi örneklem yöntemi ile 350 kişi örneklem seçilmiştir. Veri toplama aracının birinci bölümünde 15 sorudan oluşan kişisel bilgi formu, ikinci bölümünde Öztürk ve Babacan (2012) tarafından geliştirilen, 45 olumlu madde ve 7 alt boyuttan oluşan "Hastanede Çalışan Sağlık Personeli İçin İş Güvenliği Ölçeği" kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda, çalışanların beyanına göre iş kazası geçirme sıklığı %41,1 olarak bulunmuştur. İş kazası geçirenlerin %65,9'u sağlık hizmeti aldıklarını belirtmiştir. Çalışanların %63,9'unda kesici-delici alet yaralanması, %23,6'sında kas-iskelet sistemi yaralanması, %21,5'inde kan veya vücut sıvılarına maruz kalınması, %19,4'ünde kimyasal madde ve ilaçlara maruz kalınması, %9,7'sinde alerjik reaksiyon görülmektedir. Çalışanların %37,7'si şiddete maruz kalmıştır. Bunların %52,2'si sözlü bildirimde bulunmuştur. Şiddete uğrayanların %94,6'sı sözlü saldırı ve tehdit olarak gerçekleşmiştir. Araştırma sonucu çalışanların iş güvenliği farkındalıklarının orta düzeyde (152,10±26,667) olduğu ancak kazalar ve zehirlenmeler (16,77±5,599), yönetsel destek ve yaklaşımlar (18,81±6,619) ve fiziksel ortam uygunluğu (15,93±4,252) boyutlarında yetersiz olduğu saptanmıştır

Abstract:
The main purpose of the research is to determine the occupational safety awareness of employees in a university hospital. It was aimed to determine whether there is a difference between the employees' previous work accident and their occupational safety awareness. Among the sub-objectives of the research are the relationship between the previous work accident experienced by the employees and their awareness of occupational safety, the occupational groups in which occupational safety is inadequately evaluated, the determination of common occupational accidents in employees and the precautions to be taken according to the results of the research.

The research descriptive was planned in a cross-sectional type to reveal the frequency of occupational accidents among employees. The population of the research consists of 1499 personnel working at Karabuk University Training and Research Hospital. 350 people were selected as a sample from the universe by stratified random sampling method. In the first part of the data collection tool, a personal information form consisting of 15 questions was used, and in the second part, the "Occupational Safety Scale for Healthcare Personnel Working in the Hospital" developed by Öztürk and Babacan (2012) and consisting of 45 positive items and 7 sub-dimensions was used.
As a result of the research, it was stated that the frequency of employees having a work accident was 41%. 65,9% of those who had a work accident stated that they received health services. Sharp and stab wounds in 63,9%, musculoskeletal injuries in 23,6%, exposure to blood or body fluids in 21,5%, exposure to chemicals and drugs in 19,4%, % Allergic reaction is seen in 9,7% of them. 37.7% of the employees have been exposed to violence. 52,2% of them made a verbal notification. 94,6% of the victims of violence were verbal attacks and threats. As a result of the research, the awareness of occupational safety of the employees is moderate (152.10±26.667), but accidents and poisonings (16.77±5.599), managerial support and approaches (18.81±6.619) and physical environment suitability (15.93±4.252) was detected to be insufficient in size.