2012-2019 yılları arasında Dicle Üniversitesi'nde renal transplantasyon yapılan hastalarda morbidite, mortalite ve greft sağkalımını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Study of factors affecting morbidity, mortality and graft survival in patients who were renal transplantation at Dicle University between 2012-2019
Yazar: MUHAMMED EMRE SEVİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YILMAZ AYDIN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Gref reddi = Graft rejection ; Gref yaşaması = Graft survival ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Transplantlar = Transplants

Özet:
Amaç: Kronik böbrek yetmezliğinde (KBY) önemi gittikçe artan böbrek nakli, immunsupresif tedavi ve cerrahi tekniklerdeki deneyimler sayesinde tüm dünyada daha sık uygulanmaya başlanmıştır. Nakil sonrası gelişen rejeksiyonlar, greft ve hasta sağkalımını olumsuz etkilemektedir. Bu amaçla rejeksiyona ve sağkalıma etki eden faktörleri araştırmayı planladık.
Yöntem: Bu çalışmada 1 Ocak 2012-1 Eylül 2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde böbrek nakli olan hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmada, ortalama hasta ve greft sağkalım süreleri ve bu süreleri etkileyen tanı anındaki hasta özellikleri, laboratuvar değerleri, tedavi modaliteleri araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda böbrek nakli yapılan 72 hastanın ve 68 vericinin verileri analiz edildi. Hastaların ortalama yaşı 32,7±13,8 yıldı. 31 kadın, 41 erkek hasta vardı. Nakillerin 56'sı canlıdan, 12'si kadavradan yapılmıştı. Nakil öncesi dönemde diyaliz uygulanan hastaların 48'ine hemodiyaliz, 8'ine periton diyalizi uygulanmıştı. 14 hastaya ise preemptif nakil yapılmıştı. Beden kitle indeksi (BKİ)≤30 olan 58 hasta, >30 olan 14 hasta vardı. 9 hasta eksitus olmuştu. Ortalama hasta sağkalımı 94±3,4 aydı. 15 hastada greft kaybı gelişmişti. Ortalama greft sağkalımı 86±4,3 aydı. 10 hastada akut rejeksiyon (AR) gelişmişti. 19 hastada kronik allograft nefropatisi (KAN) gelişmişti. KAN, AR gelişen hastalarda (p=0,017) ve kadın vericiden nakil olanlarda (p=0,047) daha sık saptandı. Ayrıca KAN gelişen hastalarda greft kaybı daha sık olmaktaydı (p=0,002). Diyaliz süresinin ≤12 ay ve alıcıda BKİ≤30 olması hasta sağkalımını olumlu etkilemişti.
Sonuç: Alıcı obezitesi ve uzun süreli diyaliz programları hasta sağkalımını azaltmaktadır. Ayrıca rejeksiyonun önlenmesinin, hasta ve greft sağkalımına olumlu etkisi olmaktadır.  

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Böbrek nakli, rejeksiyon, sağkalım

Abstract:
Purpose: Renal transplantation which are increasingly important in chronic renal failure (CRF) has been used more frequently all over the world thanks to the experiences in immunosuppressive therapy and surgical techniques. Post-transplant rejections negatively affect graft and patient survival. By this study, it has been aimed to investigate the factors that affect to rejection and survival. 
Method: In this study, the patients who had renal transplantation in Dicle University Hospital of Medicine Faculty between the dates of 1st January 2012 and 1st September 2019, were retrospectively investigated. It was researched on the mean of duration of patient and graft survival, and the characteristics of the patient, laboratory values, treatment principles at the time of diagnosis in this study. 
Results: In this study, the data collected from 72 patients who had renal transplantation and 68 donors was analysed. The mean age of the patients was 32,7±13,8 years. 31 of patients were female, 41 were male. 56 of the transplants were performed living donors and 12 from deceased donors. Hemodialysis was applied to 48 of the patients who underwent dialysis in the pre-transplant period, and peritoneal dialysis was applied to 8 of them. Preemptive transplantation was performed in 14 patients. There were 58 patients with a body mass index (BMI)≤30 and 14 patients with a body mass index (BMI) >30. 9 patients died. The mean of patient survival was 94±3,4 months. Graft loss occured in 15 patients. The mean of graft survival was 86±4,3 months. Acute rejection (AR) occured in 10 patients. Chronic allograft nephropathy (CAN) occured in 19 patients. CAN was found more frequently in patients with AR (p=0.017) and transplants from a female donor (p=0.047). In addition, graft loss was more common in patients with CAN (p=0.002). The dialysis duration was less than 12 months and the BMI of the recipient was below 30 had a positive effect on patient survival.
Conclusion: Recipient obesity and long-term dialysis programs reduce patient survival. In addition, prevention of rejection has a positive effect on patient and graft survival.

KEYWORDS: Renal transplantation, rejection, survival