Hemşirelik öğrencilerine akran eğitim modeline göre verilen eğitimin HIV/AIDS bilgi düzeyi ve tutumuna etkisi
Effect of peer education model on nursing students' knowledge and attitude towards HIV/AIDS
Yazar: ERDAL CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: AIDS = AIDS ; Akran eğitimi = Peer education ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; HIV = HIV ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu araştırma, akran eğitim modeline göre hemşirelik öğrencilerine İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü/Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Sendromu (HIV/AIDS) ile ilgili verilen eğitimin HIV/AIDS bilgi düzeyi ve tutumu üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tek gruplu kontrol grupsuz ön-test son-test modeli olarak tasarlanmış bir müdahale çalışmasıdır.
Araştırma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ) Hemşirelik Bölümünde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi çalışmaya katılmayı kabul eden ve iç hastalıkları hemşireliği dersini ilk defa alan ikinci sınıf öğrencilerinden oluşmuştur (n=97). Araştırmanın birinci aşamasında dokuz akran rehber belirlenerek araştırmacı tarafından akran rehberlere toplamda 12 saatlik bir eğitim programı uygulanmıştır. İkinci aşamada randomizasyon yoluyla oluşturulan 10'ar kişilik dokuz akran öğrenci grubuna akran rehberler tarafından toplamda 12 saatlik bir eğitim verilmiştir. Verilerin toplanmasında anket formu, AIDS bilgi ölçeği ve AIDS tutum ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı statistikler,  Pearson Ki-Kare testi, bağımlı gruplarda t testi, Wilcoxon Testi ve Spearman korelasyon testi kullanılmıştır.
Akran eğitiminin akran öğrencilerde AIDS bilgi ölçeği puanında istatistiksel olarak anlamlı şekilde artış sağladığı belirlenmiştir (Öntest x̄=10.32±3.59, sontest x̄=19.69±1.51) (p<0.001). Ayrıca akran eğitiminin akran öğrencilerde AIDS tutum ölçeği puanında istatistiksel olarak anlamlı bir artış sağladığı saptanmıştır (Öntest x̄=56.64±8.36, sontest x̄=72.95±7.02) (p<0.001). 
Akran eğitimi yönteminin hemşirelik öğrencilerinde AIDS bilgi ve tutumunu artırmada etkili bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple ülkemizde konuşulması tabu sayılabilecek HIV/AIDS'e yönelik eğitimlerde akran eğitim modeline yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research is an intervention study designed as a single group pre-test post-test model without control group in order to examine the effect of education provided to nursing students based on peer education model on Human Immunodeficiency Virus/Acquired Immune Deficiency Syndrome (HIV/AIDS) knowledge level and attitude. 
The research was carried out at AYBÜ Nursing Department. Sample of the study consisted of second year nursing students agreed to participate in study and enrolled Internal Medicine Nursing course for the first time (n=97). In the first stage of the study, nine peer guides were selected and a total of 12 hours of training was given them by the researcher. In the second stage, peer guides provided a total of 12 hours of training to nine peer students groups created through randomization which contains 10 students in each group. Questionnaire form, AIDS knowledge scale and AIDS attitude scale were used to collect the data. Data was analyzed by using desctiptive statistics, Pearson Chi-Square test, paired sample T-Test, Wilcoxon Test and Spearman correlation test.
It was determined that peer education provided a statistically significant increase in AIDS knowledge scale score in peer students (Pretest x̄=10.32±3.59, posttest x̄=19.69±1.51) (p <0.001). In addition, peer education was found to provide a statistically significant increase in AIDS attitude scale score in peer students (Pretest x̄=56.64±8.36, posttest x̄=72.95±7.02) (p <0.001).
It has been determined that peer education method is an effective method in increasing AIDS knowledge and attitude in nursing students. For this reason, it is recommended to include peer education model in educations towards HIV/AIDS which is considered taboo in our country.