Türkiye'de tarıma dayalı sanayileşmede öncü bir kuruluş: Dimes
An leading agroindustralization organization in Turkey: Dimes
Yazar: NAZLI SEDEF ÖZSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YAŞAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Endüstrileşme = Industrialization ; Meyve suları = Fruit juices ; Meyve suyu endüstrisi = Fruit juice industry ; Tarım = Agriculture ; Tarım endüstrisi = Agricultural industry ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Tokat = Tokat

Özet:
İnsanoğlunun tarımla geçimini sağlamasından başlayıp Batılı büyük devletlerin ekonomik politikalarına da önemli yer veren tarım sektörü politik bir kavram olarak yerini korumuştur. Türkiye'de önemli bir kesim tarımdan geçimini sağlamıştır. Türkiye'nin kalkınması için öncelikli olarak tarımın geliştirilmesiyle işe başlanmıştır. Bu amaçla da tarıma dayalı sanayileşmenin kurulması için çalışmalar yapılmıştır.
Bu çalışmada 1958-2000 yılları arasında faaliyet gösteren Dimes üzerinde durulmuştur. Bu amaçla ilk olarak tarımın genel çerçevesi çizilmiş ve devletin tarımı geliştirmek için yaptığı çalışmalara yer verilmiştir. 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurulmasından 2000 yılına kadar olan sürece genel bir değerlendirme yapılmıştır. Tarımın ekonomiye ne gibi katkılarının olduğu sistemli bir şekilde değerlendirilmiştir. Çalışmada dönemin siyasi, ekonomik durumları üzerinde de durulmuştur. Mustafa Vasfi Diren tarıma dayalı sanayiyi geliştirebilmek için devlet memurluğu görevini bırakıp yörenin narenciye üzümlerini değerlendirebilmek için şarap yapmakla işe başlanmıştır. Şarap sektöründe çeşitli yarışmalara katılmış olan Diren şarapları katıldığı her yarışmada kimi zaman ödüller kazanıp birincilikler elde etmeyi başarabilmiştir. Yine Mustafa Vasfi Diren, 1964 yılına geldiğinde de ilk defa meyve sularını cam şişelere koydurarak Türkiye'de pastörize meyve suyunu 14 çeşit üretmiş ve bir ilke imza atmıştır. Azimli ve çalışkan bir karaktere sahip olan Mustafa Vasfi Diren, Türkiye'nin ilk 500 firması arasına 1997 yılında girerek Dimes Gıda ve Ticaret A.Ş.'nin temelini attı. Yaratmış olduğu bir dünya markası sayesinde Mustafa Vasfi Diren, DİMES'in ürünlerini pazarlayarak Tokat'ta vergi rekortmeni olmuştur. DİMES şu anda dahi dünyanın en büyük 200 firmasından biri olmuştur.
Mustafa Vasfi Diren tarıma dayalı sanayiyi geliştirebilmek için yörenin meyvelerini değerlendirerek DİMES'i bir dünya markası haline getirebilmiştir.

Anahtar kelimeler: Tarıma Dayalı Sanayileşme, Tokat, Pastörize meyve suyu, Dimes Gıda ve Ticaret A.Ş, Mustafa Vasfi Diren

Abstract:
The agriculture sector, which started to provide a livelihood with the agriculture of human beings and gave an important place to the economic policies of the Western big states, has maintained its place as a political concept. a considerable part of Turkey lived on the agriculture sector. as a priority for the development of Turkey has started to work with the development of agriculture.
For this purpose, efforts have been made to establish industrialization based on agriculture. This study emphasized DİMES which was operating between 1958-2000. For this purpose, first of all, the general framework of agriculture has been drawn and the state's efforts to improve agriculture have been included. A general assessment was made throughout the Turkey's history from year 1923 to 2000. has been systematically evaluated how agriculture contributes to the economy. The study also focused on the political and economic conditions of the period. Mustafa Vasfi Diren leave the duty of a civil servant in order to develop the agriculture-based industry and started by making wine to evaluate the citrus grapes of the region. Diren has participated in various competitions in the wine industry and has managed to achieve first place from some of the competitions that he has participated in.Again, Mustafa Vasfi Diren put his juices in glass bottles for the first time in 1964 and produced 14 kinds of pasteurized fruit juices in Turkey and bring in something new. Mustafa Vasfi Diren who has determined and hard-working character, entered the top 500 firms 1997 in Turkey and laid the foundation of  DİMES Food and Trade Inc.Thanks to a world brand he created, Mustafa Vasfi Diren became a tax record holder in Tokat by marketing DİMES' products. DİMES has been one of the 200 biggest companies in the world even now.
Mustafa Vasfi Diren was able to make the DİMES a global brand by evaluating the fruits of the region in order to develop the industry based on agriculture.

Keywords: Agriculture Based Industrialization, Tokat, Pasteurized fruit juice, Dimes Food and Trade Inc., Mustafa Vasfi Diren