Şaşılık cerrahisinde gelişebilen okülokardiyak refleks ile laringospazm ve uyanma ajitasyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of correlation between laryngospasm, emergence agitation and oculocardiac reflex in strabismus surgery
Yazar: AHMET ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. ADNAN BAYRAM
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Cerrahi-göz = Surgery-eye ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Laringospazm = Laryngospasm ; Okülokardiyak refleks = Oculocardiac reflex ; Refleksler = Reflex ; Şaşılık = Strabismus

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, strabismus cerrahisinde meydana gelebilen okülokardiyak refleks (OKR) ile laringospazm gelişimi ve uyanma ajitasyonu arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: Bu çalışmaya elektif strabismus cerrahisi planlanan; ASA I-II, 2-65 yaş arası 120 hasta dahil edildi. Çocukların anestezi indüksiyonu, bir ebeveyni eşliğinde %80 O2 + %20 hava karışımı içerisinde %3 sevofluran ile gerçekleştirildi. İntravenöz katater (İV) takılmasının ardından İV 2 mg/kg propofol + 1 mcg/kg fentanil + 0.15 mg/kg roküronyum uygulandı ve 2 dakika sonra laringeal maske airway (LMA) yerleştirildi. Yetişkin ve adölesanlarda; önce 20 Gauge intravenöz kateter takıldı, indüksiyon için İV 2 mg/kg propofol + 1 mcg/kg fentanil + 0.15 mg/kg roküronyum ile birlikte %3 sevofluran uygulandı ve 2 dakika sonra LMA yerleştirildi. Anestezi idamesinde %50 O2 + %50 azot protoksit karışımı içerisinde sevofluran, MAK değeri 1 olacak şekilde uygulandı. Başlangıç kalp hızında %20'den fazla azalma olması OKR olarak değerlendirildi. Operasyon süresince hemodinamik parametreler beş dakika aralıklarla kayıt edildi. İntraoperatif atropin ihtiyacı, uyanma dönemindeki laringospazm gelişmesi ile propofol, lidokain ve roküronyum ihtiyacı değerlendirilerek kayıt edildi. Yaşa uygun ölçeklerle uyanma ajitasyonu değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızda, OKR gelişen hastaların %14.6'sında, gelişmeyenlerin ise %1.3'ünde laringospazm gözlendi (p=0.006). OKR gelişen hastaların yaş ortalaması anlamlı olarak düşük iken (p=0.018), laringospazm gelişenlerin yaşları arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p=0.422). Tek göz cerrahisi ile karşılaştırıldığında, bilateral göze cerrahi uygulananlarda OKR daha yüksek oranda gelişirken (p=0.011), laringospazm gelişmesi bakımından anlamlı farklılık yoktu (p=0.373). Atropin uygulanması ile laringospazm arasında anlamlı ilişki gözlenmedi (p>0.999). Laringospazm gelişen çocuklarda; Pediatric Anesthesia Emergence Delirium skalası başlangıç değerleri anlamlı olarak yüksekti (p=0.019).
Sonuç: Şaşılık cerrahisinde OKR gelişen hastalarda uyanma döneminde laringospazm insidansının anlamlı olarak yüksek olduğu ve laringospazm gelişen pediatrik hastalarda uyanma ajitasyonunun daha yüksek oranda meydana geldiği gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler:

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate whether there is a significant relationship between the oculocardiac reflex (OCR) in strabismus surgery and the development of laryngospasm and emergence agitation.
Materials and methods: A total of 120 American Society of Anesthesiologists (ASA) class I-II, aged 2 to 65 years patients undergoing elective stabismus surgery under general anesthesia were included in the study. Pediatric patients were taken to the operating room accompanied by their parents. Anesthesia was induced by 3% sevoflurane with 20% air in 80% oxygen (O2). An intravenous catheter was inserted, then 2 mg/kg of propofol and 1 mcg/kg of fentanyl and 0.15 mg/kg of rocuronium was administered. In adult and adolescent patients an iv catheter was inserted. Anesthesia was induced by propofol (2 mg/kg) + fentanyl (1 mcg/kg) + rocuronium (0.15 mg/kg). Laryngeal mask airway (LMA) was placed after patients were ventilated by 3% sevoflurane with 20% air in 80% O2 for two minutes. Anesthesia was maintained with 50% N2O in 50% O2 with a sevoflurane MAC value of 1 adjusted for age and weight. A reduction in heart rate more than 20% compared to baseline was considered OCR. All patients were monitorized and all values were recorded in 5 minute periods for 45 minutes. The development of laryngospasm, atropine, propofol, lidocaine and rocuronium requirement during emergence were evaluated and recorded. Emergence agitation was assessed using age-appropriate scales.
Results: Laryngospasm occurred in 14.6% of patients who developed OCR and 1.3% of patients who did not (p=0.006). Mean age of the patients who developed OCR was significantly lower (p=0.018). No significant difference was observed between the ages of patients who developed laryngospasm (p=0.422). Compared with single-eye surgery, patients who underwent bilateral eye surgery had a higher incidence of OCR (p=0.011) but no significant difference in the development of laryngospasm (p=0.373). Administration of atropine had no significant effect on the development of laryngospasm (p>0.999). In children with laryngospasm, Pediatric Anesthesia Emergence Delirium (PAED) scale baseline values were significantly higher (p=0.019).
Conclusions: It has been shown that the incidence of laryngospasm was significantly higher in patients who developed OCR and emergence agitation occurred at a higher rate in pediatric patients who developed laryngospasm.
Key Words: