Okul öncesi dönemdeki Suriyeli mülteci çocukların akran ilişkileri ile okula uyumlarının incelenmesi
Examination of preschool Syrian refugee children's peer relations and adjustment to school
Yazar: ESENGÜL TUĞLUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVRA ATIŞ AKYOL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okula uyum = School adjustment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki mülteci çocukların okula uyumları ve akran ilişkilerinin incelenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle seçilen, İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesindeki resmi anaokulu ve resmi anasınıflarında okul öncesi eğitime devam eden 68 çocuk oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuk Akran İlişkileri Öğretmen Değerlendirme Ölçeği (Teacher Checklist of Peer Relationships - TCPR) " ve "5-6 Yaş Çocukları İçin Okula Uyum Öğretmen Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır.  Verilerin analizinde, ölçeklerin, alt boyutların ve tüm değişkenlerin normal dağılıma uygunluğunu değerlendirmek için çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanmıştır. Verilerin normal dağıldığı iki gruplu değişkenlerde Bağımsız Gruplar T Testi, dağılımın normal olmadığı durumlarda ise iki gruplu değişkenler için Mann-Whitney-U testi ve iki veya daha fazla gruplu değişkenler için Kruskal-Wallis-H testi tercih edilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin yönünü tespit etmek amacıyla alt boyutlardan normal dağılım gösterenlerde pearson normal dağılım göstermeyenlerde ise spearman korelasyon testi ile analizler yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre Suriyeli mülteci çocukların akran ilişkilerinin cinsiyete, anne-baba eğitim durumuna ve Türkiye'de kalma süresine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Mülteci çocukların okula uyumlarının da cinsiyet, anne baba eğitimi ve Türkiye'de bulunma sürecine göre anlamlı farklılaşmadığı görülmüştür. Mülteci çocukların akran ilişkileri ile okula uyumları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise aralarında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the adaptation of refugee children in preschool period to school and peer relations. The relational screening model was used in the research. The sample of the research was selected by appropriate sampling method and consisted of 68 children attending preschool education in official kindergartens in Gaziosmanpasa district of Istanbul province. The "Personal Information Form", the "Teacher Checklist of Peer Relationships (TCPR)" and the "School Adaptation Teacher Evaluation Scale for 5-6 Year Olds" were used to collect the data. In the analysis of the data, skewness and kurtosis values were calculated to evaluate the suitability of the scales, sub-dimensions and all variables to normal distribution. Independent Groups T Test was preferred for variables with two groups where the data were normally distributed, Mann-Whitney-U test was preferred for variables with two groups when the distribution was not normal, and Kruskal-Wallis-H test was preferred for variables with two or more groups. In order to determine the relationship between the scales and the direction of this relationship, pearson correlation test was performed for the sub-dimensions that showed normal distribution and spearman correlation test was performed for those that did not show normal distribution.According to the results obtained from the research, it has been concluded that the peer relationships of refugee children do not differ statistically significantly according to gender, parental education status and length of stay in Turkey. It has been observed that refugee children's adaptation to school does not differ significantly according to gender, parental education and duration of stay in Turkey.. When the relationship between peer relationships and school adaptation of refugee children is examined, it is concluded that there is a medium level of positive meaningful relationship between them.