Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumları ile sağlık kontrol odağı arasındaki ilişki
The relationship between parents' attitudes to childhood vaccinations and health control focus
Yazar: İREM ARGANA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP AÇIKGÖZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Aşılama hizmetleri küresel düzeyde önemli başarılar sağlanan bir halk sağlığı hizmetidir. Ancak, başarılı girişimlere rağmen bireyler bir dizi faktörden etkilenerek aşı tereddüdü yaşamaktadır. Aşı tereddüdü yaşanmasında önemli faktörlerden biri bireysel özelliklerdir. Sağlık kontrol odağı (SKO) bu özelliklerden biridir. Ebeveynlerin çocuklarına aşı yaptırmada hangi faktörlerin etkili olduğunu belirlemek önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumları ile sağlık kontrol odağı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Kırıkkale İli Yahşihan ilçesinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde 0-6 yaş arası çocuklarının aşı takibini yaptıran ebeveynler oluşturmuştur. Veri; Sosyo-demografik Özellikler Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveyn Tutumları (PACV) Ölçeği ve Çok Boyutlu Sağlık Kontrol Odağı Ölçeği (ÇBSKOÖ) aralığıyla toplanmıştır. Araştırmaya 220 gönüllü ebeveyn katılmıştır. Veri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, medyan, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Kolmogrov-Simirnov testine göre normal dağılım göstermeyen verinin değerlendirilmesinde nonparametrik testler kullanılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki fark için Mann Whitney U testi, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis H testi, fark yaratan grubu bulmak için düzeltilmiş Bonferroni, bağımlı değişkenler arasındaki ilişki için Spearman's korelasyon analizi uygulanmıştır. Katılımcıların %1.8'i çocuğunun aşılarını tam olarak yaptırmamış ebeveynlerin %11'4'ü aşı tereddüdü yaşamaktadır. Ebeveynlerin PACV ölçeği  ortalaması 18,15±21,93'tür. ÇBSKOÖ alt boyutları için puan ortamaları; İç SKO 21,46±4,18, Şans SKO 13,84±7,01, Güçlü Diğer Kişiler SKO 23,37±6,34'tür. Şans SKO ile PACV Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir Sağlık yönelimi Şans SKO ve Güçlü Diğer Kişiler SKO yüksek olan ebeveynlere  eğitim ile destekleme çalışması yapılarak sağlık yönelimlerini İç SKO olarak olumlu bir yönelime yaklaştırılabilir.

Abstract:
global level. However, despite successful permanence, it continues to live by being affected by a number of factors. One of the important factors in vaccine hesitation is individual characteristics. Health control center (SKO) is one of these features. It is important for children to identify which factors are effective in getting their children vaccinated. The aim of this thesis study is to determine the relationship between the attitudes of pregnant women towards their vaccines and the health control center. Family health centers located in the Yahşihan region of Kırıkkale province formed the descriptive size area, and the parents who had the vaccinator follow-up the regions between 0-6 years old. data; The Socio-demographic Characteristics Information Form was collected using the Safe Attitudes About Childhood Vaccines (PACV) Scale and the Multidimensional Locus of Health Control Scale (MDSCS). 220 volunteer parents participated in the study. Retention methods (number, percentage, median, mean, standard deviation) are used when retaining data. Nonparametric measures were used to evaluate the data of normal distributions according to the Kolmogrov-Smirnov test. Mann Whitney U test was used for the difference between two groups in quantitative aging comparison, Kruskal Wallis H test was used for comparisons of more than two groups, adjusted Bonferroni was used to find the group that made a difference, Spearman's expenditure analysis was used for the relationship between dependent variables. 1.8% of the participants kept their child's vaccinations fully protected and 11% of them had hesitations about vaccination. The mean PACV measurement of the conditions was 18.15±21.93. Score environments for MLSCOS sub-standards; Internal SCO was 21.46±4.18, Chance SCO was 13.84±7.01, Strong Others SCO was 23.37±6.34. It was aimed as a target between Chance SCR and PACV Scale scores, a positive relationship was detected