Siyasal kültür ekseninde suçun meşrulaştırılması: Sosyalist Arnavutluk örneği
Legitimization of crime in the axis of political culture: The case of Socialist Albania
Yazar: LEDJO ZENELİ
Danışman: PROF. DR. ERHAN TECİM
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, Arnavutluk'un sosyalist dönemindeki (1944-1992) siyasal elitin benimsediği siyasal kültürün suç olgusu üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Siyasal kültür, suç ve ahlak kavramları sosyolojik bir değerlendirmeye tabi tutularak söz konusu etkinin sosyolojik bir zeminde nasıl inşa edildiği tespit edilmiştir. Bütünleşmiş bir kuramsal çerçeveye dayanan çalışmamız sosyolojinin otoritesinin sınırlandırıldığı yeni bir uygulamayı da temsil eder niteliktedir.
Veriler sosyalist rejim boyunca yazılmış komünist partinin bazı belgeleri ve Enver Hoxha'nın eserlerinden oluşmaktadır. Eserlerden 10 konu seçilmiş ve toplanan veriler nitel yöntem çerçevesinde tematik ve söylem analizi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Sonuç olarak çalışmamızda Sosyalist Arnavutluk dönemindeki siyasal elitin siyasal kültür tipolojisi üretilmeye çalışılmıştır. Tipoloji, 1- Siyasal kültürün kaynağı: İdeolojik Evrensellik; 2- Siyasal Kültürün Biçimi: Homojenlik; 3- Siyasal Kültürün Yolu: Çizgisel İlerleme; 4- Siyasal Kültürün Savunma Mekanizması: Araçsal Rasyonalite olmak üzere dört genel temadan ve bunların iç yapılarından oluşur. Yönetici elitin siyasal kültürünü temsil eden bu tipoloji toplumsal gerçekliğin işleyiş ve örgütlenme biçimini modern anlamdaki yeni ideolojik-etik kodlar kapsamında inşa ederken buna göre bir özneleştirme süreci başlatmıştır. Bunun neticesinde ahlaki sorumluluğun bastırılmasıyla oluşan yabancılaşmış özne tipolojiye karşı olan her şeyi sapkınlık olarak görerek alınabilecek her türlü önlemi normal kabul ederken örnek öznenin potansiyelini gerçekleştirmekte ve suçu da meşrulaştırmaktadır. Ayrıca söz konusu tipolojinin evrensel bir nitelik gösterebileceği potansiyeli üzerine de tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to reveal the influence of political culture internalized by political elite of socialist regime in Albania (1944-1992) on crime. By analysing sociologically concepts as political culture, crime, and morality we explained how this influence was constructed on a sociological ground. As it implements an integrated theoretical framework our study also represents a new application in which authority of sociology is determined.
The data consists of some documents of communist party and works of Enver Hoxha written during socialist regime. 10 topics were selected from the works and collected data were analysed within framework of qualitative method by using thematic and discourse analysis. 
Consequently, in our study we tried to produce a political culture typology of political elite in Socialist Albania period. Typology consists of four general themes and their internal structures: 1- Source of Political Culture: Ideological Universality; 2- Form of Political Culture: Homogeneity; 3- The Route of Political Culture: Linear Progress; 4- Defence Mechanism of Political Culture: Instrumental Rationality. This typology has caused a process of subjectification while constructing the functioning and organization of social reality within scope of new ideological-ethical codes in the modern sense. As a result, alienated subject formed by suppression of moral responsibility sees everything that is against the typology as a deviance and by accepting precautions as normal realizes its potential as an exemplary subject and legitimizes crime. Furthermore, potential of the typology to have a universal character was also discussed.