Küreselleşme sürecinde çocuk dostu kentler: Antalya örneği
Child friendly cities in the globalization process: Example of Antalya
Yazar: ŞEBNEM SALİM ÇELİKKALKAN
Danışman: PROF. DR. FERHUNDE HAYIRSEVER TOPÇU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
ÖZET
1990 ve 2000'li yıllarda anahtar sözcük haline gelen küreselleşme, etkisini en çok kentler üzerinde göstermiştir. Üretimin merkezi olan sanayi kentlerinden tüketimin ve uluslararası sermayenin merkezi haline gelen küresel kentlere geçiş yaşanmıştır. Yaşanan toplumsal, ekonomik ve siyasal değişimler, kentlerde de değişimlere sebep olduğu gibi, kentte yaşayan kentlileri farklı şekillerde etkilemiştir. Değişim genel olarak sermayenin istekleri doğrultusunda devlet eliyle gerçekleştirilmiş ve kentlileri çoğunlukla olumsuz yönde etkilemiştir. Kentte yaşayanlara yönelik hizmetler önceliğini kaybetmiş, uluslararası sermayeyi kentlere çekmeye yönelik yatırımlar önem kazanmıştır. Kentteki bu olumsuz değişimlerden en çok dezavantajlı gruplardan olan çocuklar etkilenmiştir. Bu nedenle özellikle çocuk haklarının gelişmesi ve Habitat II toplantısında çocuk dostu kentler ifadesinin kullanılması ile çocuğun eğitim, sağlık, barınma, oyun ve kültürel aktivite gibi yaşamını ve gelişimini etkileyecek ihtiyaçlarına öncelik tanıyan ve kararlara çocukların da katılabildiği şehirler oluşturulması bir gereklilik haline gelmiştir.
Bu tez çalışması çocuk dostu kent kavramını küreselleşme sonrası kentlerin değişimi bağlamında ele almaktadır. Çalışmanın amacı, küreselleşmenin kentler üzerindeki etkilerini inceleyerek, değişen kentlerde dezavantajlı gruplardan olan çocuklar için bir çözüm önerisi olarak çocuk dostu kentleri analiz etmek, yapılan uygulamalardan örneklere yer vermek, Antalya'da yaşayan 10-14 yaş grubu çocukların ve bu yaş grubu çocukları olan ebeveynlerin istek ve ihtiyaçlarını ortaya koymak, Antalya'da yerel yönetimlerin çocuk dostu kent kapsamında yaptığı ve yapmayı planlanladığı çalışmaları incelemektir. Antalya özellikle 1980 sonrası dönemde turizm teşvik yasalarının uygulanmaya başlanması ile hızlı bir kentleşme sürecine girmiştir. Turizm sektöründeki gelişmelerle birlikte iş imkanları artmış böylece kente olan göç hareketleri hız kazanmıştır. Günümüzde hem nüfus artışı hem de turizmin kente olan etkileri nedeniyle Antalya Türkiye'nin 5. büyük kenti olarak küreselleşmenin etkilerinin en çok hissedildiği kentlerden biri olmuştur. Çocuk dostu kent konusunda Antalya'da yaşayan çocukların ve ebeveynlerin istek ve ihtiyaçları ile yerel yönetimlerin yaptığı çalışmalar bu anlamda önem kazanmaktadır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Öncelikle literatür taraması yapılarak teorik çerçeve oluşturulmuştur. Ardından anket uygulaması ve derinlemesine görüşme yöntemleri uygulanarak veriler elde edilmiştir. Anket sonuçları SPSS 23 programı kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Anketlerin güvenilirlik ve geçerlilik testleri uzman bir istatistikçiden yardım alınarak yapılmıştır. Bunun için Annova ve Post Hoc. testleri kullanılmıştır. Görüşme sonuçları ise betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, küreselleşme, kentleşme ve çocuk dostu kentler, Türkiye'de küreselleşme ve kentleşme, Türkiye'de çocuk dostu kentler, Antalya'nın coğrafi, demografik ve yönetsel yapılanması; ikinci bölümde, araştırma modeli, evren, örneklem ve çerçeve, nicel ve nitel veri toplama araçları, verilerin analizi ve araştırmanın geçerlilik ve güvenilirlik bulguları; üçüncü bölümde, Antalya'da gerçekleştirilen alan araştırmasının bulguları ve değerlendirmeler ortaya konulacaktır. 

Anahtar Sözcükler: Kentleşme, küreselleşme, çocuk hakları, dost kent, çocuk dostu kent.

Abstract:
SUMMARY
Globalization, which became a keyword in the 1990s and 2000s, showed its impact mostly on cities. There has been a transition from industrial cities, which are the centers of production, to global cities, which have become the centers of consumption and international capital. The social, economic and political changes have not only caused changes in cities, but also affected the citizens living in the city in different ways. The change was generally carried out by the state in line with the wishes of the capital and affected the citizens mostly negatively. Services for city dwellers have lost their priority, and investments to attract international capital to cities have gained importance. Children from disadvantaged groups were most affected by these negative changes in the city. For this reason, especially with the development of children's rights and the use of the phrase "child-friendly cities" at the Habitat II meeting, it has become a necessity to create cities that give priority to the needs of the child that will affect their life and development, such as education, health, shelter, play and cultural activities, and where children can participate in decisions.
This thesis examines the concept of child-friendly city in the context of the change of cities after globalization. The aim of the study is to examine the effects of globalization on cities, to analyze child-friendly cities as a solution proposal for children from disadvantaged groups in changing cities, to give examples of the applications, and to meet the wishes of children aged 10-14 living in Antalya and parents of children in this age group. and to reveal their needs and to examine the work done and planned to be done by local governments in Antalya within the scope of a child-friendly city. Antalya entered a rapid urbanization process, especially with the implementation of tourism incentive laws in the post-1980 period. With the developments in the tourism sector, job opportunities have increased, thus migration movements to the city have accelerated. Today, due to both population growth and the effects of tourism on the city, Antalya, as the 5th largest city in Turkey, has become one of the cities where the effects of globalization are felt the most. The wishes and needs of children and parents living in Antalya and the work carried out by local governments regarding the child-friendly city are gaining importance in this sense. Quantitative and qualitative research methods were used together in the study. First of all, a theoretical framework was created by conducting a literature review. Then, data was obtained by applying survey and in-depth interview methods. The survey results were statistically analyzed and tabulated using the SPSS 23 program. Reliability and validity tests of the surveys were carried out with the help of an expert statistician. For this, Annova and Post Hoc. tests were used. The interview results were evaluated using the descriptive analysis method. The study consists of three parts. In the first part, globalization, urbanization and child-friendly cities, globalization and urbanization in Turkey, child-friendly cities in Turkey, geographical, demographic and administrative structuring of Antalya; In the second part, the research model, population, sample and framework, quantitative and qualitative data collection tools, data analysis and validity and reliability findings of the research; In the third section, the findings and evaluations of the field research conducted in Antalya will be presented.

Key Words: Urbanization, globalization, children's rights, friendly city, child-friendly city