2008-2022 yılları arasında fen bilgisi eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine yayınlanmış lisansüstü tezlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of postgraduate theses on socioscientific issues in science education between the years 2008 and 2022
Yazar: CEYDA SEVGİLİ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Tezler = Theses ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmenliği bilim dalında sosyobilimsel konular alanında çalışılmış olan tezlerin içerikleri hakkında bilgi vermek ve bu bilgiler ışığında gelecekte yapılacak çalışmalara yol göstermektir. Bu amaçla Türkiye'de fen bilgisi öğretmenliği alanında sosyobilimsel konular üzerine 2008-2022 yılları aralığında çalışılmış olan, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ulusal tez merkezinde erişime açılmış 39 adet yüksek lisans ve 15 doktora tezi olmak üzere 54 adet lisansüstü çalışmaya ulaşılmıştır. Tez inceleme üzerine daha önce yapılmış içerik analizi çalışmalarından oluşturulan kategoriler dikkate alınarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Tez İnceleme Formu" kullanılarak çalışmalar incelenmiştir. Bu araştırmada tezlerin çalışıldığı yıl, çalışma yapılan üniversite, araştırma konusu, incelenen konu, çalışmayı yapan kişinin cinsiyeti, çalışılan örneklem büyüklüğü ve örneklem seçim yöntemi, araştırmada kullanılan çalışma yöntemi, araştırmanın deseni, veri analiz teknikleri, veri toplama araçları, çalışma grubu ve tezin dili açısından incelenmiştir. Araştırma verileri doküman analizi yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir ve elde edilen bulgular frekans, yüzde ve tablolarla sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre fen bilgisi eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine yayınlanmış lisansüstü çalışmalarda daha çok; Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde çalışma yapıldığı, çalışma dilinin Türkçe, kadın araştırmacıların konu üzerine yoğunlaştığı, üniversite öğrencileriyle, örneklem büyüklüğünün 0-50 arasında tercih edildiği, örnekleme yönteminin seçkisiz olmayan örnekleme yönteminden amaca bağlı örnekleme olduğu, konuların genel olarak sosyobilimsel başlık altında toplantığı, konu alanı olarak "Tutum" üzerinde çalışıldığı, nitel araştırma yöntemlerinin tercih edildiği, veri toplama aracı olarak ölçeğin kullanıldığı ve veri analizinde nitel veri analizi yönteminin kullanıldığı görülmüştür. Fen eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine çalışacak araştırmacıların faydalanması için, kaynakça analizi yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular ve sonuçlara dayanarak fen eğitiminde sosyobilimsel konularda yeni araştırma yapacak araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to give information about the contents of the theses that have been studied in the field of socioscientific issues in the field of science teaching and to guide future studies in the light of this information. For this purpose, 54 postgraduate studies, including 39 master's and 15 PhD theses, were accessed at the national thesis center of the Council of Higher Education (CHE), which were studied on socioscientific issues in the field of science teaching in Turkey between the years 2008-2022. The studies were examined by using the "Thesis Review Form" created by the researcher, taking into account the categories created from the content analysis studies carried out on the thesis review. In this research, the year the theses were studied, the university where the study was conducted, the research topic, the subject examined, the gender of the person who conducted the study, the sample size studied and the sample selection method, the study method used in the research, the design of the research, data analysis techniques, data collection tools, the study group and the language of the thesis. Examined in terms of research data were collected through document analysis. The data obtained were analyzed by the content analysis method and the findings were presented with frequency, percentage and tables. According to the findings obtained from the research, more postgraduate studies on socioscientific issues in science education; The study was conducted in Middle East Technical University, the language of study was Turkish, female researchers focused on the subject, the sample size was preferred between 0-50, with university students, the sampling method was purpose-based sampling from non- random sampling method, the subjects were generally gathered under the socioscientific heading , it has been seen that "Attitude" is studied as a subject area, qualitative research methods are preferred, scale is used as data collection tool, and qualitative data analysis method is used in data analysis. For the benefit of researchers who will work on socioscientific issues in science education, a bibliography analysis has been made. Based on the findings and results obtained in the study, various suggestions were made to researchers who will conduct new research on socioscientific issues in science education.