Petrol fiyatları ve borsa endeks değeri arasındaki ilişki: Suudi Arabistan örneği
The relationship between oil prices and stock market index value: The case of Saudi Arabia
Yazar: KALE KAMARAN JABAR
Danışman: PROF. DR. GÜÇLÜ OKAY
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Petrol, ekonomik yaşamın en etkili değişkenlerinden biridir ve bu önem dünyanın ekonomik gelişmelerinin ardından açık bir şekilde ortaya çıkmaya başlar. Daha da önemlisi, ekonominin gelişmesinde önemli bir rol oynayan enerji gelişimidir. Petrol, ülkeler için önemli bir uluslararası ticari mal olduğu ve gelişmiş veya gelişmekte olan sermaye piyasalarını da etkilediği için diğer birincil enerji kaynakları arasında dünyanın enerji dengesinde önemli bir yere sahip olmaya devam ediyor.
Suudi ekonomisi son yıllarda önemli bir performansa tanık olurken, Suudi Borsası'nın gelişiminin bir yansıması haline geldi. Suudi ekonomisi gibi yeni gelişen finans piyasaları şu anda dünyanın en önemli döviz etkinliklerini gösteren mecralar olmaktadır. Bu araştırmanın amacı, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların genel piyasa endeksine etkisini göstermektir. Bu doğrultuda TASI ve Suudi Borsası Tadawul'da kilit segmentler olan ana sektörler (Petrokimya Sektörü, Endüstriyel Sektör, Bankalar ve Finans) üzerindeki etkisi irdelenecektir.
Çalışma, küresel petrol fiyatları için bir ölçüt olarak OPEC petrol fiyatlarının değişim oranı ve bunun ana Suudi piyasa endeksi (TASI) değerinin değişimi üzerindeki etkisi ve ayrıca kilit sektörlerdeki üç endeksdeki değişim oranı üzerindeki etkiyi ele almakta olup bu endeksler bankacılık endeksi, sanayi yatırım endeksi ve petrokimya endeksi olmaktadır. Endekslerin gelişimi, 01/01/2007'den 01/01/2020'e kadar olan dönemde analiz edilmiştir ve burada tüm değişkenler için aylık veriler benimsenmiştir. Etki ARDL modeli kullanılarak incelenmiştir.
Çalışmada, petrol fiyatlarındaki değişim ile Suudi Borsa Endeksinin değerindeki değişim oranı ile petrol fiyatlarındaki değişim ve hem bankacılık, hem de petrokimya sektörlerindeki değişim oranı arasında istatistiksel açıdan önemli bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar kelimeler: Petrol Fiyatı, Borsa, ARDL Modeli, Suudi Borsası.

Abstract:
Oil is one of the most influential variables in economic life, and this importance is beginning to emerge clearly after the world's economic developments. More important is the development of energy, which has played a significant role in driving the economy. Oil continues to hold an important place in the world's energy balance among other primary energy sources, as oil is an important international trade commodity for countries and also affects developed or developing capital markets.
The Saudi economy has witnessed a significant development and a reflection of the performance of the Saudi Stock Exchange. The upcoming financial markets are currently seeking to be the most important exchange events in the world. This research aims to show the impact of oil price fluctuations on the overall market index. (Tasi) and its impact on each of the main sectors (Petro Chemical Sector, Industrial Sector, Banks and Finance) that are key segments in the Saudi Stock Market (Tadawul).
The study included the rate of change of OPEC oil prices as a benchmark for global oil prices and its impact on the change in the value of the main Saudi market index (TASI), as well as its impact on the rate of change in three indicators for key sectors: banking index, industrial investment index and petrochemical sector. The evolution of the indicators was analyzed during the period from 1/1/2007 to 1/1/2020, where monthly data for all variables were adopted. The impact was studied using the ARDL model.
The study showed a statistically significant correlation between the change in oil prices and the rate of change in the value of the Saudi Stock Market Index, and the change in oil prices and the rate of change of both the banking, industrial and petrochemical sectors index.

Keywords: Oil Price, Stock Exchange, ARDL Model, Saudi Stock Market.