Periferal ve nonperiferal 7-oksi-3-[2-nitro-4-(triflorometil)fenil] kumarin içeren ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of peripherally and nonperipherally 7-oxy-3-[2-nitro-4-(trifluoromethyl)phenyl]coumarin substituted phthalocyanines
Yazar: GÜRCAN AŞCI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BULUT
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Kumarinler = Coumarins

Özet:
Kumarin (2H-1-benzopiran-2-on) ve türevleri doğada yaygın olarak bulunurlar. Kumarinler bir piron halkasına bağlı bir benzen halkasından oluşan, benzopironlar olarak bilinen bileşiklerin grubuna aittir. Kumarinlerin birçok doğal ve sentetik türevleri kimya, biyoloji, fizik ve tıp gibi alanlarda gıda ve kozmetik katkıları, optik parlatma ajanları, floresan yayıcılar ve lazer boyalar, insektisitlerin hazırlanmasını içeren farklı uygulamalarda kullanılmışlardır. Diğer yandan kumarinlerin antikoagülan, antitrombotik, antimikrobiyal, antibakteriyal, antikanser ve anti-HIV aktiviteleri gibi çeşitli biyolojik aktiviteleri iyi bilinmektedir. Bu sebepten dolayı farklı pozisyonlarda sübstitüentler bulunduran kumarin türevlerinin sentezlenmesi için oldukça fazla ilgi harcanmış ve bunların karakteristikleri üzerine çalışılmıştır.Ftalosiyaninler doğal olarak meydana gelmeyen makrosiklik bileşiklerin önemli bir sınıfını oluştururlar. Bu makrosiklikler boya ve pigmentler olarak uygulamaları bulunan mavi-yeşil renkli 18 ?-elektronlu konjuge bileşiklerdir. İlk kez 1907 yılında o-siyanobenzamid'in sentezi sırasında yan ürün olarak keşfedildiğinden beri ftalosiyanin, metal türevleri ve periferal sübstitüeli türevleri yaygın olarak çalışılmaktadır. Ftalosiyaninlerin ve metalli ftalosiyaninlerin en büyük dezavantajlarından biri organik solventlerde ve suda çözünürlüklerinin düşük olmasıdır. Ftalosiyaninlerin çözünürlükleri farklı zincir uzunlukları bulunan alkil, alkoksi grupları veya dallanmış sistemler gibi sübstitüentlerin periferal pozisyonlara girmesiyle artırılabilir.Kumarinlerin ve ftalosiyaninlerin her ikisinin de biyolojik önemlerinden dolayı iki fonksiyonel molekülün sentetik metotlar ile tek bir bileşik olarak birleştirilmesi zaman harcamaya değerdir ve biyolojik aktiviteler sergileyebilecek metalli ve metalsiz türevleri hazırlanıp karakterize edilebilir.Bu çalışmada dört periferal ve nonperiferal 7-oksi-3-[2-nitro-3-(triflorometil)fenil]kumarin sübstitüentleri içeren ftalosiyaninler sentezlenmiştir ve Zn (II), Co (II) metal tuzları ile olan kompleksleri araştırılmıştır. Elde edilen ftalosiyaninlerin hepsi çeşitli organik solventler ile yıkanarak saflaştırılmıştır.Bu yeni bileşikler UV-Vis, FT-IR, MS spektroskopileri ile karakterize edilmişlerdir.

Abstract:
Coumarin (2H-l-benzopyran-2-one) and its derivatives occur widely in nature. The coumarins belong to a group of compounds known as benzopyrones, all of which consist of a benzen ring joined to a pyrone. Many natural and synthetic derivatives of coumarin are used in different applications in chemistry, biology, medicine and physics, including additives in food and cosmetics, optical brightening agents, dispersed fluorescent and laser dyes, in the preparation of insecticides. On the other hand, the diverse biological activities of coumarins are well known as anticoagulant, antithrombotic, antimicrobial, antibacterial, anticancer and anti-HIV activities. For this reason, considerable attention has been paid to the preparation of coumarin derivatives substituted at different positions and their spectral characteristics have been studied.Phthalocyanines form an important class of macrocyclic compounds that do not occur in nature. These macrocyclics are blue and green 18 ?-electron conjugated compounds which have found application as dyes and pigments. The compound and its metal derivatives have been studied very extensively since its first discovery in 1907 as a by-product in the synthesis of o-cyanobenzamide. A major disadvantage of phthalocyanines and metallophthalocyanines are their low solubility in organic solvents or water. Their solubility can be improved by the incorporation of substituents, such as alkyl or alkoxy groups of different chain lengths, or branched systems at peripheral positions.In view of the biological importance of both coumarins and Pcs it is worthwhile to combine these two functional molecules into a single compound via synthetic methodology and prepare and characterize their metal-free and metallo derivatives, which may also exhibit biological activities.In this study, phthalocyanines with four peripheral and nonperipheral 7-oxy-3-[2-nitro-3-(trifluoromethyl)phenyl]coumarin substituents were prepared and their complexes with Zn (II), Co (II) metal salts investigated. All of the phthalocyanines were purified by washing with different organic solvents.Novel compounds were characterized by UV-Vis, FT-IR, MS spectroscopies.