Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli grup psikoterapisinin akademik erteleme davranışı üzerine etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy oriented group psychotherapy on academic procrastination behavior
Yazar: AYLİN PINAR
Danışman: PROF. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Kabul ve kararlılık terapisi = Acceptance and commitment therapy

Özet:
Üniversite öğrencilerinin yarısından fazlasını etkilemekte olan akademik erteleme davranışının; yetersiz akademik performans, düşük refah düzeyi, stres, kaygı, depresyon, uyku problemleri ve hastalıklara yatkınlığın artması ile sonuçlanabildiği gözlemlenmektedir. Üniversite öğrencilerinin sıklıkla başvurduğu ortaya konmuş olan akademik erteleme davranışına çözüm bulmayı hedefleyen çalışmalar yapılmış olup bu çalışmaların çoğunun deneysel kanıtlar sunamamasından dolayı yetersiz kaldığı görülmektedir. Deneysel tasarıma sahip mevcut çalışmada, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) temelli grup psikoterapisi ile Motivasyonel Görüşme (MG) temelli grup psikoterapisinin üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışları, psikolojik esneklik seviyeleri, akademik özyeterlik seviyeleri ve depresyon, anksiyete ve stres seviyeleri üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma kriterlerini sağlayan katılımcılar ACT, MG, kontrol gruplarına atanmışlardır. Dört hafta süren çalışmada veriler; Aitken Erteleme Eğilimi Ölçeği (AEEÖ), Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ), Akademik Özyeterlik Ölçeği (AÖÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ-21) aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, hem ACT hem de MG müdahalesinin öğrencilerin akademik erteleme davranışlarının anlamlı bir şekilde azaltmada etkili olduğu; fakat izlem ölçümlerinde bu değişimin yalnızca MG grubunda korunduğu görülmüştür. Bununla birlikte, yalnızca MG grubundaki katılımcıların psikolojik esneklik düzeyleri anlamlı olarak artarken depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinde anlamlı düşüşün tespit edildiği ve bu etkinin izlem ölçümlerinde korunduğu gösterilmiştir. Akademik özyeterlik düzeylerinin hiçbir grupta anlamlı değişime uğramadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları literatür ışığında tartışılmış olup sınırlılıklar ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: akademik erteleme davranışı, grup psikoterapisi, kabul ve kararlılık terapisi, motivasyonel görüşme, psikolojik esneklik

Abstract:
It is observed that academic procrastination, which affects more than half of university students, can result in inadequate academic performance, low welfare level, stress, anxiety, depression, sleep problems and increased susceptibility to diseases. There have been studies aiming to find solutions to academic procrastination behavior, which has been shown to be frequently used by university students, but most of these studies are inadequate because they do not provide experimental evidence. In the current study with experimental design, it was aimed to compare the effects of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) based group psychotherapy and Motivational Interviewing (MI) based group psychotherapy on academic procrastination behaviors, psychological flexibility levels, academic self-efficacy levels, and depression, anxiety and stress levels of university students. Participants who met the research criteria were assigned to ACT, MI, and control groups. In the four-week study, data were collected using the Aitken Procrastination Inventory (API), Psychological Flexibility Scale (PFS), Academic Self-Efficacy Scale (ASES), and Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-21). When the research findings were examined, it was observed that both ACT and MI interventions were effective in significantly reducing students' academic procrastination behaviors; however, this change was maintained only in the MI group in follow-up measurements. In addition, it was shown that the psychological resilience levels of the participants in the MI group increased significantly, while significant decreases in depression, anxiety and stress levels were detected, and this effect was maintained in the follow-up measurements. Academic self-efficacy levels did not change significantly in any group. The results of the study were discussed in the light of the literature and limitations and recommendations were presented.

Keywords: academic procrastination, group psychotherapy, acceptance and commitment therapy, motivational interviewing, psychological flexibility