2000 yılı ve sonrası yayımlanan çok satan çocuk kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi
Examination of bestseller children's books published in 2000 and after in terms of vocabulary
Yazar: İREM AKSU GÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA KOÇAK MACUN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezin amacı; 2000 yılı ve sonrası yayımlanan, çok satan 30 adet çocuk kitabını, atasözleri, deyimler, ikilemeler, yansıma sözcükler, pekiştirme sözcükler, lakaplar, doldurma sözler, terimler, ilişki sözleri, tekerlemeler ve kalıplaşmış sözler açısından inceleyerek çocuk kitaplarındaki söz varlığı ögelerinin çeşitlilik ve yeterlilik düzeylerini belirlemek, çocuk kitaplarının çocukların dil gelişimlerine olan katkılarını açıklamak ve öneriler sunmaktır. Çalışmada temel nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 7-11 yaş grubu için yazılmış ve Türk yazarlara ait 2000 yılı ve sonrasında yayımlanan çocuk kitapları, çalışmanın örneklemini ise Türkiye'de 7-11 yaş ilkokul düzeyindeki çocuklar için yazılmış olan 2001-2023 yılları arasında yayımlanan ve çok satan 30 adet çocuk kitabı oluşturmuştur. Çalışmanın verileri kitap satış oranlarının yer aldığı bir kitap satış sitesi olan Kitapyurdu sitesinde yapılan tarama sonucunda, 2001-2023 yılları arasında yayımlanan ve çok satan çocuk kitaplarından toplanarak söz varlığı ögelerine göre içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda incelenen çocuk kitaplarında atasözlerine diğer söz varlığı ögelerine göre daha az yer verildiği görülmüştür. İncelenen kitaplarda söz varlığı ögelerinden en çok deyim ve ikilemelerin yer aldığı, tekerlemelere beklenenden az yer verildiği, diğer söz varlığı ögelerinin ise kabul edilebilir düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine 30 best-selling children's books published in 2000 and later in terms of proverbs, idioms, reduplications, onomatopoeia, reinforcement words, nicknames, filler words, terms, relationship words, tongue twisters and formulaic words, to determine the diversity and adequacy levels of vocabulary elements in children's books, to explain the contributions of children's books to children's language development and to offer suggestions. The basic qualitative research approach was adopted in the study and the document analysis method was used. The universe of the study consisted of children's books written for the 7-11 age group and written by Turkish authors in 2000 and later, and the sample of the study consisted of 30 best-selling children's books written for 7-11 age primary school children in Turkey and published between 2001-2023. The data of the study were collected from best-selling children's books published between 2001-2023 and analyzed using the content analysis technique according to vocabulary elements as a result of the scan conducted on Kitapyurdu, a book sales site that includes book sales rates. As a result of the study, it was seen that proverbs were given less place than other vocabulary elements in the examined children's books. It was concluded that idioms and reduplications were the most common vocabulary elements in the examined books, tongue twisters were given less place than expected, and other vocabulary elements were at an acceptable level.