Okuma yazma öğretiminde dik temel harflerin kullanımının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of the use of upright basic letters in literacy teaching according to teachers' opinions
Yazar: MEHMET ÇATALCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUCAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dik temel yazı = Manuscript ; Harfler = Letters ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Dil, insanları diğer canlılardan ayıran en büyük temel özelliklerden biridir. Tabi ki dili kullanmak da dilin varlığı kadar önemlidir. İnsanlığın var oluşundan beri en büyük iletişim aracı olarak dil kullanılmıştır. Dili etkili kullanabilmek için günümüze kadar çeşitli eğitimler verilmiştir. Bu eğitimlerin başında okuma yazma öğretimi gelmektedir. Okuma yazma öğretiminin yapıldığı örgün eğitim-öğretim kurumları ise okullardır.
Türkiye'de 2005-2006 eğitim öğretim yılından itibaren okuma yazma öğretiminde çözümleme (cümle) yöntemi terkedilerek ses temelli cümle yöntemine geçiş sağlanmıştır. Bununla birlikte yazı stilinde de dik temel harfler yerine bitişik eğik yazı kullanılmıştır. Süreç içerisinde bitişik eğik yazıda yaşanılan bazı sıkıntıların (öğrenci yazılarının okunaklı olmaması, günlük hayatta sıkça kullanılmaması, veli desteğinin yetersiz olması vb.) dik temel harflerin kullanımını gündeme getirmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı ise 2017-2018 eğitim öğretim yılından itibaren okuma yazma öğretiminde yazı stili olarak bitişik eğik yazı veya dik temel harflerin kullanılmasını öğretmenin isteğine bırakmıştır.   
Yüksek lisan tezi olan "okuma yazma öğretiminde dik temel harflerin kullanımının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi" başlıklı çalışmamda nitel yöntem olan yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Örneklem olarak Şanlıurfa ili Ceylanpınar ilçesi merkez ilkokullarında görev yapmakta olan 53 sınıf öğretmeni belirlenmiştir. Katılımcı öğretmenlerden elde edilen veriler tablolaştırılıp betimsel analiz ile sonuca ulaşılmıştır.
Sonuç olarak her iki yazı stilinin (bitişik eğik yazı ve dik temel harfler) de avantaj ve dezavantajlarının olduğu fakat bazı alanlarda (günlük hayatta) sıkça dik temel harflerin kullanılmasının katılımcı öğretmenlerin okuma yazma öğretiminde dik temel harflerin kullanılmasını daha uygun gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: ilkokul birinci sınıf, okuma yazma öğretimi, dik temel harfler.

Abstract:
Language is one of the main features that distinguishes humans from other living things. Of course, using language is as important as the existence of language. Language has been used as the greatest communication tool since the existence of humanity. Various trainings have been given to use the language effectively. Reading and writing education is one of the most important of these trainings. Formal education and training institutions in which literacy teaching is carried out are schools.
Analysis of teaching literacy in Turkey starting in the 2005-2006 academic year (sentence) method is provided terkedilerek transition to sound based sentence method. However, in the writing style, adjacent italic letters were used instead of vertical basic letters. During the process, some problems encountered in adjacent oblique writing (the lack of readability of student writing, frequent use in daily life, inadequate parent support, etc.) brought up the use of upright basic letters. As of 2017-2018 academic year, the Ministry of National Education has left the teacher to use adjacent italic or orthogonal basic letters as the writing style in literacy teaching.
Master's thesis In the my study "examining the use of orthogonal basic letters in the teaching of reading and writing according to the opinions of teachers", the structured interview technique, which is a qualitative method, was used. As a sample, 53 primary school teachers working in the primary schools of Ceylanpinar district of Sanliurfa were determined. The data obtained from the participant teachers were tabulated and descriptive analysis was obtained.
As a result, it is concluded that both writing styles (adjacent italics and orthogonal basic letters) have advantages and disadvantages, but in some areas (daily life) the use of orthogonal basic letters is more appropriate for participant teachers to use orthogonal basic letters in literacy teaching.
Key Words : primary school first grade, literacy, upright basic letters.