Kentsel dönüşüm kapsamında betonarme binaların riskdurumlarının tespiti ve deprem performanslarınınbelirlenmesi
Risk assessment and earthquake performanceevaluation of RC buildings within the scope of urbanrenewal
Yazar: İBRAHİM ERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUTLU SEÇER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye geçmişten günümüze yıkıcı depremler yaşamış ve bu nedenle büyük can ve
mal kayıpları meydana gelmiştir. Ülkemizdeki mevcut bina stokunun önemli bir
kısmının deprem etkisi altında Can Güvenliği performans seviyesini sağlayamaması
üzerine bu tür binaların hızlı bir şekilde tespitinin yapılarak yenilenmesi ihtiyacı
doğmuştur. Bu ihtiyaç doğrultusunda 2012 yılında Kentsel Dönüşüm Kanunu ve
2013 yılında Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (RYTEİE)
yayınlanmıştır. Bu sayede, betonarme binaların sadece kritik katında tahribatlı ve
tahribatsız muayene yapılarak hızlı bir şekilde performans değerlendirmesi
yapılmıştır. Bu binaların yüksekliği 25 m ve kat adedi 8 ile sınırlandırılmıştır. Bu
kapsamda, günümüze kadar 200.000'den fazla yığma, betonarme ve çelik binanın
risk tespiti yapılmıştır. Bu çalışmada, İzmir İli için yapı stokunun genel karakterini
temsil eden 160 adet betonarme bina seçilerek incelenmiştir. Bu binalar için RYTEİE
2013 kapsamında riskli yapı tespitleri yapılmış ve DBYBHY 2007 doğrusal elastik
yöntem ile performans analizleri uygulanmıştır. Ayrıca, incelenen betonarme
binaların beton basınç dayanımları, ortalama kat ağırlıkları, kolon boyuna donatı
oranları, kolon alanlarının kat alanına oranları, doğal titreşim periyot değerleri, kolon
eksenel gerilme ortalamaları, eksenel gerilme / fck oranları, eksenel gerilme / fck oranı
ile göçme oranı sınır değeri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. RYTEİE 2013 ve
DBYBHY 2007 bina analiz sonuçları ile hedef performans seviyelerinin ne kadar
sağlandığı, her iki yaklaşımın birbirleri ile olan uyum oranı ve aralarındaki farkların
görülmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında incelenen diğer bir konu, 2018'de
yürürlüğe giren imar barışı kanunundan yararlanmış betonarme binaların yapısal
performansında meydana getirdiği değişimlerdir. Bu amaçla, betonarme binaların
üzerine bir veya iki kat eklendiği varsayılmış ve yapı performansları hesaplanmıştır.
İlave katlar nedeniyle Riskli olarak tespit edilen ve Can Güvenliği hedef
performansını karşılamayan bina sayısında artış olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Turkey experienced catastrophic earthquakes from past to present and therefore a
great loss of life and property occurred. Since the significant portion of the existing
building stock in our country cannot provide life safety performance level under the
effect of earthquake, the need for rapid detection and renewal of such buildings
arose. In accordance with this need, the Urban Transformation Law and the
Principles for Determination of Risky Structures (RYTEIE) were published in 2012
and in 2013, respectively. In this way, rapid performance evaluation has been made
considering only the critical floor of reinforced concrete buildings using destructive
and non–destructive tests. The height of these buildings is limited to 25 m and the
max. number of floors is 8. In this context, until today more than 200.000 risk
assessment was made on masonry, reinforced concrete and steel buildings. In this
study, 160 reinforced concrete buildings representing the general character of the
building stock were selected and examined for İzmir. For these buildings, risky
structure assessments have been performed within the scope of RYTEIE 2013 and
performance analyzes have been made with the DBYBHY 2007 using linear elastic
method. In addition, concrete compressive strengths, average floor weights, column
reinforcement ratios, ratio of column areas to floor area, natural period values,
average axial stresses of columns, axial stress / fck ratios, relationship between axial
stress / fck ratio and failure rate limit value were investigated. Due to the results of
RYTEİE 2013 and DBYBHY 2007 building analysis, it is aimed to determine how
much the target performance levels are achieved, the compliance ratio between the
two approaches and the differences between them. Another topic examined within
the scope of the study is the changes in the structural performance of reinforced
concrete buildings benefiting from the Unlicensed building peace law that came into
force in 2018. For this purpose, it was assumed that one or two floors were added on
the reinforced concrete buildings and the building performances were calculated.
Due to the additional floors, it has been determined that there is an increase in the
number of risky buildings and that do not provide the Life Safety target performance.