Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi
Evaluation of ethical leadership behaviors of school directors due to preschool education i̇nstitutions by teachers
Yazar: SHAKAR ALIYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YALMAN
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Okul öncesi eğitim kurumları bireylerin ilk eğitim aldıkları kurum olarak
bilinmektedir. Bu kurumlarda eğitim veren öğretmenlerin okul yöneticisi ile ilgili deneyimleri
önemli ölçüde öğrencileri ve diğer grup elemanlarını etkilemektedir. Öğretmenlerin okul
yöneticilerini birer etik lider olarak değerlendirmeleri ve okul içerisindeki davranışlarını
belirli çerçevelerde yorumlamaları önem kazanmaktadır. Çalışma kapsamında okul öncesi
eğitim kurumlarında görev yapan okul yöneticilerinin değerlendirilmesinin temel nedeni
olarak, öğrencilerin yaş gruplarının erken çocukluk yıllarına denk gelmesi gösterilebilir. Bu
dönemdeki bireylerin çevrelerinden çabuk etkilendiği ve kişilik gelişimlerini etkileyecek
önemli psikolojik evrelerden geçtiği bilinmektedir. Okul müdürlerinin etik liderlik
davranışlarının öğretmenler tarafından değerlendirilmesini konu alan çalışma kapsamında,
öğretmenlerin belirttikleri görüşler sonucunda bulgulara ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında
tematik analiz yapılarak kodlar ve temalar oluşturulmuş, olay örgüleri üzerinden sonuca
ulaşılmıştır. Öğretmenler araştırma sonuçlarına göre etik liderlik ile ilgili genel bilgilere
sahipken, okulda hangi davranışların etik olup olmadığına karar vererek, durumu
gözlemleyebilmektedir. Katılımcılardan birine göre liderlik kavramı güç ifade etmektedir:
"Bir lider adaletli olmalı, herkese eşit davranmalı ve işini gerçekten iyi yapmalıdır."
Yöneticinin etik dışı davranışını tanımlarken bunu tecrübeye dayandırdığını, kişinin kişilik
karakteriyle alakalı olduğunu vurgulamaktadır: "Müdür etik dışı davranışta bulunmuş olabilir, 
ama zayıf bir karaktere sahipsen bir şey söyleyemezsin. Güçlü bir karaktere sahipsen her şeyi
söylersin kendini savunursun." Bu öğretmen, müdürün etik dışı davranışında yanlış hareket
yaptığını söylemek kişinin kendi karakteriyle özgüveniyle alakalı bir şey olduğunu
belirtmektedir. Diğer bir öğretmen ise, etik kavramını ahlak ilkelerini inceleyen bir bilim dalı
olarak tanımlamıştır. Ayrıca çalışma grubundaki diğer öğretmenlerin okuldaki etik dışı
davranışı ayrımcılık, kayırma, duygusal mobbing, yıldırma, bencillik, baskı, hakaret gibi
davranışlar olarak tanımladıkları saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: etik liderlik, okul öncesi, yönetici, lider, etik

Abstract:
Preschool education institutions are known as the institutions where individuals
receive their first education. The experiences of the teachers who teach in these institutions
about the school administrator significantly affect the students and other group members. It is
important for teachers to evaluate school administrators as ethical leaders and to interpret their
behavior within a specific framework. The main reason for the evaluation of school
administrators working in pre-school education institutions within the scope of the study is
that the age groups of the students coincide with early childhood years. It is known that
individuals in this period are quickly affected by their environment and go through important
psychological phases that will affect their personality development. The findings were
reached as a result of the opinions expressed by the teachers in the study, which concerned the
evaluation of the ethical leadership behaviors of school principals by teachers. Within the
scope of the study, codes and themes were created by thematic analysis and results were
reached through event patterns. According to the results of the research, teachers have general
knowledge about ethical leadership and can observe the situation by deciding which behaviors
are ethical or not in school. According to one of the participants, the concept of leadership
expresses power: "a leader must be fair, treat everyone equally, and do his job really well.
"When describing the manager's unethical behaviour, he emphasizes that it is based on
experience, it is related to the person's personality character: "the manager may have engaged 
in unethical behaviour, but you can't say anything if you have a weak character. If you have a
strong character, you say anything, you defend yourself." This teacher states that it is
something to do with one's own character and self-confidence to say that the principal acted
improperly in his unethical conduct. Another teacher described the concept of ethics as a
branch of science that studies the principles of morality. In addition, other teachers in the
study group defined unethical behavior in school as discrimination, favoritism, emotional
mobbing, intimidation, selfishness, oppression, and insulting behavior.
Key words: ethical leadership, preschool, teacher opinions, leader, ethics