Kurşun nitrat ve kadmiyum klorür'ün rat beyin dokusu üzerine toksik etkisi ve sesamol'ün koruyucu rolü
Toxic effect of lead nitrate and cadmium chloride on rat brain tissue and protective role of sesamol
Yazar: BURAK BOSTANCI
Danışman: PROF. DR. YUSUF KALENDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Ağır metaller, canlılarda toksik etkilere sebep olmaktadır.  Kurşun ve kadmiyum endüstride sıklıkla kullanılan ağır metallerdir. Bunlar akut ve kronik zehirlenmelere sebep olmaktadırlar. Sesamol (5-hidroksi-1,3-benzodioksil) metilendioksil grubu içeren antioksidan özelliği olan bir bileşiktir. Sesamol susam yağından elde edilir. Bu çalışmada, kurşun ve kadmiyumun ratların beyin dokusunda oluşturabileceği toksik etki ve sesamolün koruyucu rolü biyokimyasal olarak araştırılmıştır. Bu amaçla oksidatif stres parametreleri olan süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon-S-transferaz (GST) enzim aktiviteleri ile lipid peroksidasyonun son ürünü olan malondialdehit (MDA) seviyeleri araştırılmıştır. Çalışmada, deney hayvanları 8 gruba ayrılmıştır. 1. Kontrol grubu. 2. Sesamol (50 mg/kg v.a) uygulanan grup. 3. Kurşun nitrat (90 mg/kg v.a) muameleli grup. 4. Kadmiyum klorür (3 mg/kg v.a) muameleli grup. 5. Kurşun nitrat ve kadmiyum klorür muameleli grup. 6. Kurşun nitrat ve sesamol uygulanan grup. 7. Kadmiyum klorür ve sesamol muameleli grup. 8. Kurşun nitrat, kadmiyum klorür ve sesamol muameleli grup. 28 gün süren deneylerin sonunda, kurşun nitrat, kadmiyum klorür ve kurşun+kadmiyum muameleli ratların beyin dokularında SOD, CAT, GPx ve GST seviyelerinde kontrol ve sesamol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu görülmüştür. Sesamol ile birlikte kurşun nitrat, kadmiyum klorür ve kurşun nitrat+kadmiyum klorür uygulanan sıçanların beyin dokularında ise enzim seviyelerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış olduğu gözlenmiştir. Kurşun nitrat, kadmiyum klorür ve kurşun+kadmiyum muameleli ratların beyin dokuları, MDA seviyesi bakımından kontrol ve sesamol muameleli ratlarla karşılaştırıldığında, MDA seviyesinde istatiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir. Sesamolün kurşun nitrat ve kadmiyum klorürün oluşturduğu lipit peroksidasyonu azalttığı gözlenmiştir. Sonuç olarak ağır metallerin verdiği oksidatif hasar üzerinde sesamolün iyileştirici rolü olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
Heavy metals cause toxic effects on living things. Lead and cadmium are heavy metals frequently used in industry. These cause acute and chronic poisoning. Sesamol (5-hydroxy-1,3-benzodioxyl) is an antioxidant compound containing methylenedioxyl group. Sesamol is derived from sesame oil. In this study, the toxic effects of lead and cadmium on the brain tissue of rats and the protective role of sesamol were investigated biochemically. For this purpose, the oxidative stress parameters superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx), glutathione-S-transferase (GST) enzyme activities and malondialdehyde (MDA) levels, which are the end product of lipid peroxidation, were investigated. In the study, experimental animals were divided into 8 groups. 1. Control group. 2. Sesamol (50 mg / kg bw) treated group. 3. Lead nitrate (90 mg / kg bw) treated group. 4. Cadmium chloride (3 mg / kg bw) treated group. 5. Lead nitrate and cadmium chloride treated group. 6. Lead nitrate plus sesamol treated group. 7. Cadmium chloride plus sesamol treated group. 8. Lead nitrate and  cadmium chloride plus sesamol treated group. At the end of the experiments which lasted for 28 days, it was observed that there was a statistically significant decrease in SOD, CAT, GPx and GST levels in the brain tissues of lead nitrate, cadmium chloride and lead + cadmium treated rats compared to the control and sesamol groups. It was observed that there was a statistically significant increase in enzyme levels in the brain tissues of rats who were administered lead nitrate, cadmium chloride and lead nitrate + cadmium chloride together with sesamol. When the brain tissues of lead nitrate, cadmium chloride and lead + cadmium treated rats were compared with the control and sesamol treated rats, a statistically significant increase was observed in the MDA level. It has been observed that sesamol reduces lipid peroxidation caused by lead nitrate and cadmium chloride. As a result, it is possible to say that sesamol has a healing role on oxidative damage caused by heavy metals.