Sinemada görüntü yönetmeninin evrimi
The evolution of cinematographer
Yazar: YUSUF ASLANYÜREK
Danışman: PROF. DR. CELAL OKTAY YALIN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Sanat Dalı / Sinema Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Görüntü = Image ; Görüntü yönetmeni = Director of cinematography ; Görüntüleme yöntemleri = Imaging methods ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography

Özet:
Sinema,  hareketli  fotoğraf  olarak  doğmuştur.  Sonraları  sessiz  tiyatroya  dönüşmüş ve  nihayet  kendi  diline  sahip  olmuştur.  Kendi  diline  sahip  oldu  olalı  yaşanan  gelişmeler, sinemanın  kendi  estetiği  üzerinden  yani  sinematografisi  üzerinden  ele  alınmıştır. Kameramansa, aynı  zamanda  makinist  ve  mühendis  olarak  ortaya  çıkmıştır.  Kameraman kamera  ve  aksesuarlarını  tasarlar,  çekimini  yapar,  kendi  banyosunda  kendi  formülüyle filmi  yıkar  ve  projeksiyonu  kullanarak  gösterimini  yapardı.  Bugün  de  geçmişteki  gibi 'Biograph'  ve  sonradan  açılan  özel  çekim  şirketleri  hariç  bütün  kameramanlar  kendi ekipmanlarının sahibiydi  ve  çoğunlukla  çektikleri  eserin  yapımcısıydılar. Sovyet  Devrimi  ve  Hollywood'un  keşfine  kadar  bu  sistem  böyle  devam  etmiştir. Hollywood'dan  sonra  bile  teknik  olanakları  geliştiren  ve  film  çekimlerinde  kullananlar da  kameramanlardı.  Yönetmen  anlayışı,  yirminci  yüzyılın  başlarında  öykü  yazarı  ve oyuncuyu  yönetmekten  ibaret  iken,  kameranın  nereye  konulacağına,  hangi  açıdan  neyi çekeceğine  karar  verenler  sadece  kameramanlardı.  Yönetmen,  özellikle  Avrupa ülkelerinde  1940'lardan  sonra  merkezi  bir  yönetici  haline  gelmişse  de  kameramanlar dijital  devrime  kadar  ikinci  adam  olarak  görülmeye  devam  etmiştir.  Bunun  başlıca  sebebi sanat  bilgisinin  yanı  sıra  optik,  ışık  ve  kimya  bilgisinin  onu  diğer  tüm  departmanlardan ayırmış  olmasıdır.  Örneğin  laboratuvarların  yaygınlaştığı  1930'lara  kadar  her  kamera üreticisinin  kendi  tankları  vardı.  Filmler,  buralarda  yapılan  pozlamaya  göre  görüntü yönetmeni  tarafından  yıkanıp  kurutulurdu.  Çünkü  o  dönemin  pozitif  baskı  makinasında pozlama  düzeltmeye  yarayan  diyagramlar  yoktu.  Yapılan  pozlama  direkt  olarak  pozitife basılıyordu.  Bu  durum  ise  o  dönemde  kameramanı  kritik  bir  departman  haline  getirmiştir. Zaman  içerisinde  görevleri,  esere  katkıları  ve  hatta  unvanları  değişse  de  teknik  bilgileri ve  kameramanlıktan  gelmiş  olmaları  bir  kambur  gibi  kalmıştır.  Bu  durum  birçok  ülkede onların  yaratıcı  kimliğinin  sorgulanmamasına  neden  olmuştur.  Kameramanların  sanatçı kişiliği  göz  ardı  edilmiştir.  Bu  durum  özellikle  bu  ülkelerde  görüntü  yönetmenlerinin kendilerini  teknik ekip  şefi  olarak görmelerine  neden olmuştur.   
Sinemada  ilk  telif  hakkı  sahipleri  müzisyenlerdi, çünkü Müzik  sinemanın  kendisinden çok  daha  eski  ve  organizasyon  olarak  dünya  çapında  oturmuştu.  Yapılan  çalışmada görüntü  yönetmenliğinin  zaman  içinde  değişimiyle  sinematografinin evrimi  koşut  olarak ele  alınmıştır.  Sinematografinin  sorumluluğunu yüklenen  görüntü yönetmeninin  çalıştığı coğrafyaya  göre  koşullarının  farklılaştığı  ve  henüz  meslek  tanımının  evrenselleşmediği sonuçlarına  ulaşılmıştır.

Abstract:
Cinema  was  born  as  a  motion  picture.  Then  it  turned  into  a  quiet  theater.  Then  it got  his  own  style.  The  developments  that  have  taken  place  in  its  own  style  have  been handled  through  cinema's  own  aesthetics,  cinematography.  The  cameraman  was  also  a machinist  (the  one  who  uses  projector),  film  developer  and  engineer  who  construct  things like  filters,  reflectors  for  different  shooting  experience.  He  would  design  the  camera  and its  accessory,  shoot,  wash  the  film  with  his  own  formula  in  his  bathroom,  and  show  it using  the  projector  which  it  was  same  camera  at  early  stage  of  cinema.  Biograph  and subsequent  private  shooting  companies,  all  cinematographers  owned  their  own equipment  and  were  mostly  investors  of  the  business  they  were  doing.  This  system continued  until  the  Soviet  revolution  and  the  discovery  of  Hollywood.  Even  after Hollywood,  those  who  developed  technical  possibilities  and  used  them  for  filming  were also  cinematographers.  While  the  director's  understanding  consisted  of  directing  the  actor and  being  story  writer  at  the  beginning  of  the  20th  century,  it  was  only  the  cameramen who  decided  where  to  put  the  camera  and  what  angle  to  shoot.  Although  the  director became  a  central  manager  after  the  1940s,  the  cameraman  continued  to  be  seen  as  the second  director  of  the  set  until  the  digital  revolution  in  cinematography.  The  main  reason for  this  is  besides  art  knowledge;  The  knowledge  of  optics,  light  and  chemicals  is  that  it distinguishes  it  from  all  other  departments.  For  example,  until  the  1930s  when laboratories  became  widespread,  each  camera  manufacturer  had  its  own  tanks  and  films were  washed and dried by the  cinematographer.  The  knowledge  of  chemistry, physics  of light  and  optics  made  the  cinematographer  unique  and  technical  person.  These  technical abilities  in  time  become  hump  in  time  as  digital  technology  developed  and  made  it unbelievable  easy compared to that  time.  This  situation has  caused their  creative  identity not  to  be  questioned  in  many  countries.  The  artistic  personality  of  the  cinematographer has  been  ignored.  They  are  considered  as  technical  chiefs  of  film  crew  in  these  countries. And many  director  of  photography is  unaware  or  even happy with the  title  and situation. 
Cinematographers  are  the  directors  of  visual  perception  in film. Yet  they are  not considered  as  photographer  of  film  in many countries  including Turkey.  Musicians  were the  first  copyright  holders  in  Turkey  because  Music  is  much older  than cinema  itself  and established  worldwide  as  an  organization.  In  the  study,  the  evolution  of  cinematography with  the  change  of  cinematography  over  time  has  been  discussed  in  parallel.  It  has  been concluded  that  the  conditions  of  the  cinematographer,  who  bears  the  responsibility  of cinematography, differ  according to the  geography he  works  in  and that  the  definition of his  profession has  not  yet  become  universal.