Etik kodların vekâlet maliyetleri üzerindeki etkisi ile ilgili bir araştırma
A survey about the impact of ethical codes on agency costs
Yazar: AHMET OĞUZ KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. REŞİT ŞADİ CAN SARUHAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik kod = Ethical code ; Maliyet = Cost ; Vekalet = Representation

Özet:
Günümüzde işletmelerin tüm kademelerinde, özellikle de orta ve üst yönetim kademelerinde, davranış standartlarının oluşturulmasında etik felsefesi doğrultusunda geliştirilen "Etik Kodlar" önemli bir konu teşkil etmektedir. Son 25-30 yıldır, siyasetten bilime, iş dünyasından medya dünyasına kadar hemen hemen her alanda ahlaki davranış sorunları yaygınlaşmış, bu konu ile ilgili görüşler sürekli dile getirilmeye başlanmıştır. Bu da özel ve kamusal alanlarda etik ve etikle ilgili konulara karşı gösterilen hassasiyetin artmasına yol açarak konuyu önemli bir hale getirmiştir. Bunun bir sonucu olarak işletme yönetiminde sorumluluk sahibi olan, işletmenin sahipleri adına yönetimi üstlenen yöneticilere, karşılaşacakları ahlaki seçimler içeren problemlerde yol gösterebilecek davranış standartlarının her birinin, kodlar halinde belirtilip tüm işletme paydaşlarına açıklanmasına yönelik çalışmalar dikkat çekmeye başlamıştır. Giderek artan bu çalışmalar ile neredeyse her alanda ve her meslekte etik kodlar oluşturma ihtiyacı doğmuş ve bu yöndeki çabalar giderek artmıştır.
Katlanılan vekâlet maliyetlerine rağmen, giderek daha büyük skandalların ortaya çıkması ve yönetim kademelerince zaman zaman tercih edilen etik dışı karar seçeneklerinin yol açtığı zararların önlenmesinde çeşitli önlemler ve çözümler ortaya atılmaktadır. Bu konu ile bağlantılı olarak, kurucu ailenin şirket anayasası doğrultusunda işletme  içerisinde ilke haline getirme çabası içerisinde olduğu  ve eğitimler, kurallar, yönergeler ortaya koyarak oluşturmaya çalıştığı, sonrasında ise tüm paydaşlarına açıklayarak uymayı taahhüt ettiği etik kodların, bu yönde etkili olup olamayacağı düşünülür ve tartışılır hale gelmiştir.

Abstract:
At all of the levels of today's companies - aspecially at the mid- and top  management levels - the ethical codes which has been created towards the ethical philosophie, has a big importance to establish the behavior standarts. During the last 25-30 years, ethical behaviour problems became an issue and has been raised in almost every aspect of life, from politics to science, from businesses, to media. Different point of views came up to discussions. This brought sensitivity to the issue of ethics in both private and public sphere. In a result of this, members of board, or top managers who has responsibility to run the businessin the name of the company owners, shareholders, has been given a list of ethical codes, which consists of ethical behaviour standarts to comply with and share these from top to down. Thanks to increasing number of these Studies there became a need to form ethical codes in every profession and the efforts are getting higher.
 Despite the agency costs, to prevent the further scandals and the loss that is caused by the unethical decisions made by the top managers, various precautions and solutions are suggested. Regarding this issue, code of ethics, that are set by the founder family, aiming to be adopted as a firm principle and behavior standarts trough training, rules and directives been argued whether it will be effective or not.