Ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik öğretimlerine yönelik sınıf içi uygulamalarının GAISE Çerçevesi bağlamında incelenmesi
Investigation of middle school mathematics teachers' classroom practices related to statistics subjects in the context of GAISE Framework
Yazar: HİLAL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP MEDİNE ÖZMEN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzün veri çağı olduğu düşünüldüğünde istatistiksel bilgilere ve becerilere olan ihtiyaç artmış istatistik eğitiminde yapılan çalışmalar öğretmenlerin istatistik öğretimlerine doğru kaymıştır. Bu çalışmada ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik öğretimlerinin GAISE çerçevesi bağlamında incelemesi amaçlanmıştır. Öğretmenlerin istatistik öğretimleri gelişimsel seviyeler (A, B ve C) ve istatistiksel süreç aşamaları bağlamında değerlendirilmiştir.  
Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon ilinde görev yapmakta olan 15 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Durum çalışması yöntemiyle yürütülen çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik konularına yönelik öğretimlerini gelişimsel seviyeler ve istatistiksel süreç aşamaları bağlamında değerlendirmek amacıyla GAISE çerçevesine ilişkin iki boyutlu 42 göstergeden oluşan bir gözlem formu geliştirilmiştir. Çalışmanın verileri gözlemler ve yarı yapılandırılmış mülakatlar ile elde edilmiş nitel olarak analiz edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgular öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarının temel istatistiksel becerileri içeren uygulamalara yer verdiğini, istatistiksel ölçülerin hesaplanmasına yönelik işlemsel ağırlıklı öğretimler yapıldığını ve aşamaların birbirinden kopuk ele alındığını göstermiştir. Sonuçlar, gelişimsel seviyeler açısından A seviyesinde yoğunlaştığını C seviyesine yönelik sınırlı uygulamaların gerçekleştirildiğini, istatistiksel süreç aşamaları açısından verilerin analizi aşamasına ağırlık verildiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarında istatistiksel süreç aşamalarının bütünsel ele alınmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda öğretmenlerin istatistik öğretimlerini geliştirecek ve daha ileri seviyelere taşıyacak hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Considering that today is the data age, the need for statistical knowledge and skills has increased and the studies in statistics education have shifted towards teachers' statistics teaching. In this study, it was aimed to analyse middle school mathematics teachers' teaching of statistics in the context of GAISE framework. Teachers' teaching of statistics was analysed in terms of developmental levels (A, B and C) and statistical process stages.
The study group of the research consists of 15 middle school mathematics teachers working in Trabzon province. The study, which was conducted with the case study method, was carried out in the spring term of the 2022-2023 academic year. An observation form consisting of 42 two-dimensional indicators related to the GAISE framework was developed to evaluate middle school mathematics teachers' teaching of statistics topics in the context of developmental levels and statistical process stages. The data of the study were obtained through in-class observations and semi-structured interviews and analysed qualitatively.
The findings obtained from the research showed that the classroom practices of the teachers included practices involving basic statistical skills, procedural-based instruction was carried out for the calculation of statistical measures and the stages were handled disconnected from each other. The results revealed that in terms of developmental levels, it was concentrated at level A, limited practices were carried out for level C, and the data analysis stage was emphasised in terms of statistical process stages. However, it was observed that the statistical process stages were not handled holistically in the classroom practices of the teachers. In this direction, it is recommended that in-service trainings be provided to improve the statistical teaching of teachers and to carry them to higher levels.