Meme kanseri hastalarında içselleştirilmiş stigmatizasyon ve ayrımcılık algısının belirlenmesi: bir ölçek geliştirme çalışması
Determination of internalised stigmatisation and discrimination perception in breast cancer patients: a scale development study
Yazar: ESRA DANACI
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği"ni geliştirmektir.
Materyal ve Metod: Araştırma 01/06/2022-15/06/2023 tarihleri arasında bir devlet hastanesi ve üniversite hastanesinin onkoloji klinikleri ile radyoterapi ve kemoterapi ünitesinde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 27 meme kanseri hastası ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Meme kanseri hastaları ile yapılan görüşmeler ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 402 meme kanseri hastasına "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği Taslağı"nın geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulandı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28.0 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. 
Bulgular: Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin uzman görüşü sonrası Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonrasında Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği 26 madde ve 6 alt boyuttan (sosyal izolasyon, ayrımcılık ve dışlanma, yetersizlik hissi, beden imajı, ön yargı ve olumsuz tutum) oluşan son halini aldı. Ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,906; GFI: 0,868; AGFI: 0,856; CFI: 0,906; RMSEA:0,069; SRMR:0,065 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirildi ve  yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,945; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,892 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,697 ile 0,823 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 2 tema ile 9 alt tema belirlendi. 
Sonuç: Bu araştırmada Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.

Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, İçselleştirilmiş stigmatizasyon, Meme kanseri

Abstract:
Purpose: The aim of this methodological and descriptive study was to develop  "Perception of Internalised Stigmatisation and Discrimination in Breast Cancer Patients Scale".
Materials ve Methods: The research was carried out from 01/06/2022 to 15/06/2023 at oncology clinics, as well as radiotherapy and chemotherapy units, in a state hospital and a university hospital. A nested mixed design, combining qualitative and quantitative research approaches, was employed for this study. In the firs phase, qualitative research design was utilized, and phenomenological interviews were conducted with 27 breast cancer patients. A scale item pool was created by analysing the interviews with the breast cancer patient and the literature on the topic. In the second stage, in which the quantitative research design was used, the validity and reliability analyzes of the "Perception of Internalised Stigmatisation and Discrimination in Breast Cancer Patients Scale Draft" were applied to 402 breast cancer patients in line with the scale development steps. The quantitative data were analyzed using SPSS 28.0 and IBM SPSS Amos 21.0 software, while qualitative data analysis was performed using MAXQDA 22 software.
Findings: The Perception of Internalised Stigmatisation and Discrimination in Breast Cancer Patients Scale, according to the expert opinion, the content validity index of the scale was set at 0.94. After confirmatory factor analysis, the "Perception of Internalised Stigmatisation and Discrimination in Breast Cancer Patients Scale ", comprised of 26 items and 6 sub-dimensions (namely social isolation, discrimination and exclusion, feeling of inadequacy, body image, prejudice, and negative attitude). Goodness of fit values of the scale χ²/sd: 2,906; GFI: 0.868; AGFI: 0.856; CFI: 0.906; RMSEA:0.069; SRMR was determined as 0.065. The reliability of the scale over time was assessed using the test-retest method and it was found that the inter-response agreement was very good (ICC: 0.945; p<0.001). It was found that the Cronbach's alpha reliability coefficient of the scale was 0.892 and the Cronbach's alpha reliability coefficient of the sub-dimensions of the scale ranged from 0.697 to 0.823. As a result of qualitative data analysis, 2 themes and 9 sub-themes were identified.
Conclusion: This present study determined that the Perception of Internalised Stigmatisation and Discrimination in Breast Cancer Patients Scale was a valid and reliable scale.

Keywords: Discrimination, Internalised stigmatisation, Breast cancer