Öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeylerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between the level of teachers? participation to decision-making process and the level of organizational commitment
Yazar: FATİH BAŞYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRBOLAT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme süreci = Decision making process ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Katılım = Participation ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim okullarındaki öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2008?2009 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Sincan ilçesindeki 45 resmi ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 2229 ilköğretim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma Sincan'ın altı farklı eğitim bölgesindeki okullarından, tabakalı örnekleme metodu ile seçilen 321 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Konu ile ilgili literatür taraması yapılmış ve teorik kısım oluşturulmuştur. Araştırma genel tarama modelinde yapılmıştır.Veri toplama aracı olarak likert tipi iki farklı ölçek kullanılmıştır. Öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeylerini tespit etmek amacıyla kullanılan kararlara katılım ölçeği, ilgili literatür taraması yapıldıktan sonra geliştirilmiş; öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyini tespit etmek amacıyla da Boylu, Pelit ve Güçer tarafından(2007) Türkçeye çeviri ve uyarlaması yapılan `Örgütsel Bağlılık Ölçeği'(Allen ve Meyer,1997) kullanılmıştır. Veri toplama araçları ile elde edilen veriler SPSS(Statistical Package for Social Science) programına aktarılarak istatistiki analizler yapılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t testi, varyans analizi, korelasyon ve regrasyon analizleri kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin genel olarak karar alma sürecine katılım düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri, cinsiyetlerine, eğitim durumlarına, branşlarına ve kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Ancak branşlarına göre branş öğretmenlerinin eğitim-öğretim ile ilgili kararlara katılım düzeyleri ile kıdemlerine göre daha fazla kıdeme sahip öğretmenlerin duygusal bağlılık düzeyleri diğer öğretmenlere göre daha fazla bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı korelasyon istatistiklerine göre; öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeylerinin onların örgütsel bağlılığın anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı da regrasyon istatistiklerine göre yorumlanmıştır. Çıkan sonuçlara göre öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeyi ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca karar alma sürecine katılım değişkeninin örgütsel bağlılık değişkenini yordama gücü de anlamlı bulunmuştur. Özetle; öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeyleri arttıkça örgütsel bağlılıkları da artmaktadır sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research has been performed in order to determine the relationship between primary school teachers? participation level to decision-making process and their organizational commitment level. Working group of research includes primary school teachers who are on duty in 45 public schools of Ankara Province Sincan District in 2008-2009 education periods. The research has been carried out with 321 teachers who are selected from the schools of Sincan?s six different education regions with the method of stratified sampling. Literature research has been made about the subject and the theoretical part has been formed. The research has been done in general scanning model.Two different Likert type scales have been used as data collecting tool. The participation to decisions scale, which has been used to determine the level of teachers? participation to decision-making process, has been developed after related literature research has been performed; Organizational Commitment Scale (Allan and Meyer,1997), which was translated and adapted into Turkish by Boylu, Pelit and Güçer(2007), has been used to determine the level of organizational commitment of teachers. The datas which were obtained by data collection tools were transferred to SPSS (Statistical Package for Social Science) programme and statistical analysis have been done. Frequency, percentage, arithmetic mean, t-test, analysis of variance, correlation and regression analysis have been used in the analysis of datas.According to the research findings; the level of teachers? participation to the decision-making process and their level of organizational commitment doesn?t show a significant difference according to their gender, educational status, branch and seniority in general. However, according to their branches; the level of branch teachers? participation to decisions which are about education and according to their seniority; the level of teachers? emotional commitment who have more seniority was found more than the other teachers. Furthermore it has been interpreted according to correlation statistics that; whether there is a meaningful relationship between the level of teachers? participation to decision- making process and the level of their organizational commitment and according to regression statistics that; whether the level of teachers? participation to decision-making process is the estimator of their organizational commitment. According to the results; it has been found a positive, meaningful relationship between the the level of teachers? participation to decision-making process and the level of their organizational commitment. Furthermore; participation to decision-making process variable?s estimator for the organizational commitment variable has been found meaningful. To sum up, it is concluded that; when the the level of teachers? participation to decision-making process increases, their organizational commitment increases too.