1920-2020 yılları arasında belgesel filmin değişim ve dönüşümü
Change and transformation of documentary film between 1920 and 2020
Yazar: HEDİYE YILDIRIM ÖZGEN
Danışman: PROF. DR. HURİYE KURUOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Belgesel film = Documentary film ; Belgeseller = Documentaires ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Yeni medya = New media

Özet:
Belgesel film, beyaz perde ile başlayan yolculuğuna içinde bulunduğu teknolojik gelişmelerin etkisiyle televizyon ile devam ederken, son yıllarda dijital platformda da yeni anlatım formları ile yer almaktadır. Belgesel film, teknolojik gelişmelerin yanı sıra yaşadığı dönemin tüm şartlarından etkilenmektedir. Bunun yanı sıra hangi kitle iletişim aracı ile izleyiciye ulaştığı da belgesel filmin tanımını, işlevini, içerik ve biçimini değişime yönlendirmektedir.

Yaşanıp bitmiş ile yaşanacaklar arasında bağ kuran belgesel filmin; kendi geçmişi ile şu anı arasındaki bağın niteliğine bakılan bu çalışmada belgeseldeki değişim ve dönüşüm içerik ve biçim yönünden saptanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda sinema bölümü için Güzel Adam Süreyya ve Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu; televizyon için tematik belgesel kanalları olan Discovery Channel, TRT Belgesel ve beIN İZ kanallarının bir haftalık prime-time yayınları; dijital platform için ise yeni medya belgesellerine önem veren Kanada Ulusal Film Kurulu (National Film Board of Canada)'nun belgeselleri incelenmiştir. Çalışmanın hedefi, sinema belgeselinin kurmaca ile bağı; televizyon belgeselinin reality programcılık ile ilişkisi ve yeni medya belgesellerinin geleneksel belgeselden farklarının örnekleriyle incelenerek belgesel filmin geçirdiği değişim, gelişim ve dönüşümün saptanmasıdır.

Söz konusu çalışmanın sonucunda başından beri varolan belgesel ve kurmaca bağının devam ettiği; televizyonda yer almasıyla bir dönüşüm geçiren belgesel filmin televizyonun yapısına göre şekillendiği ve dijital alanda yer alan yeni medya belgesellerinin biçim ve kullanım olarak geleneksel anlatı yapısından farklı olmakla beraber içerik olarak belgesel filme daha yakın durduğudur.

Anahtar Kelimeler: Belgesel Film, Televizyon Belgeseli, Yeni Medya Belgeseli

Abstract:
While the documentary film continues with the television to its journey that started with the motion picture screen with the effect of technological developments in which it is included, it has been also taking place on digital platform with new forms of narration in recent years. In addition to technological developments, the documentary film is influenced by all the conditions of its time. In addition to this which of mass media is reached to audience also directs to change definition, function, content and format of documentary film.

In this study, which examines the quality of the relationship between the its own past and the present of the documentary film that establishes the connection between the things that is lived and end and that will be lived, the change and transformation in the documentary were tried to be determined in terms of content and form. In this context, Güzel Adam Süreyya and Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu for the cinema department; one-week prime-time broadcasts of Discovery Channel, TRT Belgesel and beIN İZ, which are thematic documentary channels for television; and the documentaries of the National Film Board of Canada which attaches importance to new media documentaries for the digital platform were examined. The aim of the study is be determined the relationship between fiction and cinema documentary; The relationship of the television documentary with the reality programming and change, development and transformation of the documentary film by examining the differences between the new media documentaries and the traditional documentaries.

The result of this study is that the documentary and fictional ties that have existed since the beginning has been continuing; the documentary film which has undergone a transformation with its participation in television has been shaping according to the structure of television and the new media documentaries in the digital field are different from the traditional narrative structure in terms of form and usage, but they have been closer to the documentary in content.

Key Words: Documentary Film, Television Documentary, New Media Documentary