Huzurevinde ve ailesiyle birlikte yaşayan yaşlıların tüketim davranışları ve tüketici eğitimine ilişkin görüşleri
The consumption behaviors of aged persons who live in eventide homes and with their families and the opinion about consumer education
Yazar: ESMA VURAL
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Huzurevleri = Nursing homes ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici eğitimi = Consumer education ; Tüketiciler = Consumers ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma, İstanbul ilinde huzurevinde ve ailesiyle birlikte yaşayan yaşlıların tüketim davranışlarını ve tüketici eğitimine ilişkin görüşlerini saptamak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu amaçla, İstanbul ilinde rasgele seçilen ve ailesiyle birlikte yaşayan 65 yaş ve üzeri 74 yaşlı ile 5 farklı huzurevinde yaşayan 76 yaşlı olmak üzere toplam 150 yaşlı araştırma kapsamına alınmıştır.Araştırma sonucunda huzurevinde yaşayan yaşlıların eğitim durumlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yaşlıların yarıdan çoğu (%63,3) tüketici hak ve sorumlulukları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı düşüncesini taşımaktadır. Yaşlılar tüketici eğitiminde araç olarak kitapları ve interneti çok fazla kullanmamaktadırlar. Yaşlıların %64,7'si yaşlılar için hazırlanacak tüketici eğitimi programlarına katılmak istemektedir. Yarıdan çoğu (%56,7) bunun alışverişlerde daha bilinçli davranmasına sebep olacağını düşünmektedir. Katılmak istemeyen yaşlıların çoğunluğu (%71,7) tüketici eğitimi programlarını yaşlılar için gereksiz görmektedir. Yaşlıların yarıdan çoğu (%63,9) TV programları aracılığıyla tüketici eğitim almanın kendileri için daha uygun olacağını düşünmektedir. Yaşlıların büyük çoğunluğu mal ve hizmetlerin kendilerine özel bir şekilde sunulmasını istemektedir. Huzurevinde ve ailesiyle birlikte yaşayan yaşlıların çoğunluğu (%82,0) alışveriş sırasında en çok dikkatini çeken ürün grubu olarak gıdayı belirtmektedir. Huzurevinde yaşayan yaşlılarda sağlık (%6,6), giyim (%0,7), elektrik-elektronik (%0,7) ve ulaşımın (%0,7) en çok dikkat çeken ürün grubu arasında yer almadığı görülmektedir. Çünkü yaşlılar ürün seçerken öncelikle ihtiyaçlarına yönelik olan ürünleri (%94,0) tercih ettiklerini ifade etmektedir. Ailesiyle birlikte yaşayan yaşlılar, huzurevinde yaşayan yaşlılara göre taklit ürünleri almayı (p<0,05) ve kapıdan satışlardan alışveriş yapmayı (p<0,05) daha çok tercih etmektedir.Anahtar Kelimeler: Yaşlı, tüketici, yaşlı tüketici, tüketici davranışı, tüketici eğitimi.

Abstract:
This research has been planned and conducted for purposes of determining how the consumption behaviors and the opinion about consumer education of elderly people living in rest homes and with families, within the province of Istanbul. For this purpose, randomly chosen 65 year and older 150 elderly people in the province of Istanbul, 74 of which live with their families and 76 reside in 5 different rest homes for the elderly, were included in the research.The completed research has revealed that the level of education amongst the elderly living in rest homes is comparatively higher. More than half of the elderly persons (63,3%) are at the conclusion that they are not sufficiently informed about consumer rights and responsibilities. The elderly do not sufficiently utilise literature and the internet for purposes of consumer education. 64,7% of the elderly would be willing to participate in consumer education programmes designed specially for older people. More than half of them (%56,7) think that this would increase their ability in being more informed during shopping. The elderly who do not wish to participate in such programmes believe that consumer education activities would not bring any benefit to themselves (%71,7). More than half of the elderly (%63,9) think that TV programmes would be a more suitable format to receive consumer education for them. Majority of the elderly would like products and services to be provided in a format specially designed for them. It can be concluded that the majority of elderly both in rest homes and with families are most (82,0) attracted by products from the food-beverage group when shopping. Another conclusion is that health (%6,6), textiles/clothes (%0,7), electrical-electronic(%0,7) and transportation (%0,7) are not as important product groups for elderly living in rest homes. This is because the majority of elderly prefer the food-beverage group since it targets their needs more directly (%94,0). Compared to those living in rest homes, the elderly living with their families are more inclined to buy reproductions/fake products (p<0,05) and prefer to shop from door-to-door retailers (p<0,05).Key Words: Elderly, consumer, elderly consumer, consumer behavior, consumer education.