Bazı sivrisinek larvasitlerinin sivrisinek larva predatörü notonecta sp. üzerinde toksik etkilerinin araştırılması
Investigation of toxic effects of some mosquito larvicides on mosquito larvae predator notonecta sp.
Yazar: ÖNDER SER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇETİN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Toksisite = Toxicity

Özet:
Sivrisineklerin 3500'ün üzerinde türü vardır ve bunların birçoğu insan ve hayvan hastalıklarının vektörüdür. Kan emme sırasında bazı türler sıtma, sarı humma ve dank humması gibi son derece zararlı hastalıkları bulaştırırlar. Dünya genelinde her yıl bir milyonun üzerinde insan sivrisinek kaynaklı hastalıklardan ölmektedir.

	Biyolojik, fiziksel (mekanik) ve kültürel metotların kimyasallarla birleştirilerek kullanıldığı ''Entegre Zararlı Mücadele Programları'' sivrisineklerin kontrolü için daha güvenli yaklaşımlardır. Kontrol yöntemleri içinde en etkili olanlar sivrisineklerin yaşam döngüsündeki larval evreleri hedefleyenlerdir.
	
	Sivrisineklerin üreme alanlarında sivrisinek larva ve pupaları ile beslenen sivrisinek balıkları, kız böcekleri (yusufçuklar) ve sırtüstü yüzenler gibi etkili predatör organizmalar yaşamaktadır. Sivrisinek larvalarını kontrol etmek için kullanılan bazı insektisit spreyler hedef dışı bu böcekler ve ilgili canlılar üzerinde olumsuz etkilere sahip olabilmektedir.

	Bu tez çalışmasında; yaygın olarak kullanılan bazı sivrisinek larvasitlerinin  (Bacillus thuringiensis ssp. israelensis, Spinosad, Diflubenzuron ve Pyriproxyfen) Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği dozlarda, hedef dışı canlı sırtüstü yüzen Notonecta sp. nimfleri üzerindeki toksisitesini belirlemek için laboratuvar testleri gerçekleştirilmiştir. Böcekler Antalya, Konyaaltı ilçesi Çakırlar mevkiindeki sera sulama havuzlarından 2013'ün Nisan-Haziran periyodunda, denemelerden birkaç gün önce  toplanmıştır.

	Elde edilen sonuçlara göre, 7 günlük maruziyet süresinde Spinosad (500 g ai/ha, %68,75 ölüm) ve Diflubenzuron'un (100 g ai/ha, %44,32 ölüm) en yüksek dozları hariç, kullanılan 4 larvasit Notonecta sp. nimfleri üzerinde düşük toksik etki göstermiştir.

Abstract:
There are over 3500 species of mosquito, most of which are vectors of human and animal diseases. In feeding on blood, some of them transmit extremely harmful diseases, such as malaria, yellow fever and dengue fever. Over one million people worldwide die from mosquito-borne diseases every year.

       Integrated Pest Management Programs that use biological, physical (mechanical) and cultural methods in combination with chemicals to more safely control mosquitoes. The most effective control methods are those targeted against the larval stage of the life cycle.

       Effective predator organisms e.g. mosquito fishes, dragonflies and backswimmers feed on mosquito larvae and pupae live in breeding areas of mosquitoes. Some insecticide sprays to control larval mosquitoes may have negative effects on these non-target insects and related organisms. 

       In this thesis, laboratory bioassays were conducted with some common mosquito larvicides (Bacillus thuringiensis ssp. israelensis, Spinosad, Diflubenzuron and Pyriproxyfen), at World Health Organization recommended doses, to determine their relative toxicities for non-target organism; backswimmer (Notonecta sp.) nymphs. These insects were collected several days prior to the experiment from greenhouse irrigation pools in Cakirlar, Konyaalti, Antalya, period in April and June of 2013.
 
       According to the results, tested four larvicides were showed low toxic effect to Notonecta sp. nymphs in 7-day exposure time except for the highest doses of Spinosad (500 g ai/ha, 68,75% mortality) and Diflubenzuron (100 g ai/ha, 44,32% mortality).