Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uluslaşma süreci ve ulus devletin uygulamaları
The nationalization stages from the Ottoman Period to the Republic and the practices of the nation state
Yazar: ABBAS ÖZFIRAT
Danışman: PROF. DR. İSMET TÜRKMEN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Tez çalışması giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında ulus, ulusçuluk kavramları ve ulus devletlerin ortaya çıkışı ele alınmıştır. Birinci bölümde Osmanlı Devleti'nin devlet anlayışı, yönetimi altındaki tebaa ile münasebetleri, Osmanlı Devleti'nin çöküşünün bilhassa devlet- tebaa münasebetlerine etkisi ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin çöküşünün engellenmesi amacı ile yapılan ıslahatların uluslaşma açısından bir değeri ya da katkısının olup olmadığı incelenmeye çalışılmıştır. Bilhassa 19.yüzyıldaki Tanzimat ve Islahat Fermanları ile Kanun-i Esasi hükümleri ve bu hükümlerin uygulama safhasındaki sonuçları yanında hukuk, eğitim, askerlik gibi başlıklar altında değerlendirilmiştir. İkinci bölümde İttihat ve Terakki Cemiyeti ve II. Meşrutiyet devri incelenmiş ve Tanzimat Fermanı'ndan itibaren sıklıkla ifade edilen ittihad-ı anasır, imtizac-ı akvam, Osmanlılık, İslâmlık ve Türkçülük fikirleri incelenmiştir. Tez çalışması devletin politikalarını ele aldığından dolayı fikir adamlarının düşünceleri devlet politikasına etkisi bakımından değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Üçüncü bölümde Milli Mücadele dönemi ele alınmıştır. Milli Mücadele dönemi vatan ve millet şuurunun oluşumu, tam bağımsızlığın kazanılması ve ulus hâkimiyeti temelinde Türk Ulus Devleti'nin temellerinin atılması itibariyle değerlendirilmiştir.  Dördüncü ve son bölüm olan Cumhuriyet döneminde ise Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde gerçekleşen Türk İnkılâbı ile çağdaş bir Türk ulusu inşa ve Türk Ulus Devleti'nin kuruluşu ele alınmıştır. Bu bağlamda siyasi, sosyal, ekonomik, kültürel, toplumsal alanda gerçekleştirilen Türk İnkılâbı incelenmiştir. Türk İnkılâbı ortak dil, kültür ve değerler üzerinden çağdaş bir ulus inşasını amaçlamıştır.

Abstract:
The thesis consists of an introduction and four chapters. In the introduction part, the concepts of nation, nationalism and the emergence of nation states are discussed. In the first chapter, state policies and governmental applications of the Ottoman Empire, its relations with the people under its rule, and the effect of the collapse of the Ottoman Empire on the state-people relations are discussed. It has been examined whether the reforms made with the aim of preventing the collapse of the Empire has an importance or contribution in terms of nationalization. Especially the Tanzimat (1839) and Reform Edicts (1856) and Law of Basis (Kanun-i Esasi, 1876) provisions in the 19th century and the results of these provisions during the implementation stage were handled under the topics of law, education and military services. Second chapter covers the discussions on the Committee of Union and Progress and The 2nd Constitutional Era and the ideas of the union of social elements (Anasır), reconciliation of nations (İmtizac-ı Akvam), Ottomanism, Islamism and Turkism, which have been frequently expressed since the Tanzimat Edict. Since the thesis deals with the policies of the State, the ideas of the intellectuals and philosophers in that era were evaluated in terms of their impact on the State's policy. The third chapter deals with the period of the National Struggle. The period of the National Struggle was evaluated in terms of the formation of homeland and nation consciousness, the acquisition of full independence and the foundation of the Turkish Nation State on the basis of nation domination.The last chapter, chapter four discusses the Turkish Revolution which took place under the leadership of Mustafa Kemal Atatürk, the Republic period and the construction of a modern Turkish nation and the establishment of the Turkish Nation State. In this context, the Turkish Revolutions that were realized in political, social, economic, cultural and societal fields have been examined. It has been concluded that The Turkish Revolution aimed to build a modern nation through a common language, culture and values.