Gebelerde algılanan cinsiyet rolü ve doğum korkusu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between perceived gender role and fear of childbirth in pregnant women
Yazar: GAMZE BAYSAL
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ŞİMŞEK KÜÇÜKKELEPÇE
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma, gebelerde algılanan cinsiyet rolü ile doğum korkusu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma bir eğitim ve araştırma hastanesinde 260 nullipar gebe ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Bem Cinsiyet Rolü Envanteri ve Wijma Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği A Versiyonu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC., Chicago, IL, USA) istatistik programı aracılığıyla; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, pearson korelasyon, lineer regresyon, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Araştırmamızda gebelerin yaş ortalaması 28,03±4,95, gebelik haftaları ortalaması 33,56±4,21, ortalama kadınsılık puanı 113,35±10,49, ortalama erkeksilik puanı 95,39±13,58 olarak bulunmuştur. Gebelerin %23,1'inin düşük, %26,5'inin orta, %35'inin yüksek, %15,4'ünün ise klinik düzeyde doğum korkusu yaşadığı tespit edilmiştir. Gebelerin %34,2'sinin "Belirsiz" cinsiyet rolünü, %28,1'inin "Androjen" cinsiyet rolünü, %20,4'ünün "Kadınsı" cinsiyet rolünü, %17,3'ünün "Erkeksi" cinsiyet rolünü benimsediği tespit edilmiştir. Cinsiyet rolüne göre gruplar incelendiğinde, kadınsı cinsiyet rolüne sahip gebelerin doğum korkusu puan ortalaması 71,56±24,34'tür ve diğer cinsiyet rollerine sahip gebelere göre en yüksektir. Araştırmamızda yaş grupları, gelir durumu, gebelikte destek varlığı, sigara kullanımı, doğum şekli tercihi, eğitim düzeyi, çalışma durumu, aile tipi, eşin eğitim düzeyi ve eşin çalışma durumu gibi değişkenler açısından doğum korkusu puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Gebelik ve doğum sürecinde kadına bakım veren sağlık profesyonelleri, cinsiyet rollerini doğum korkusunu etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendirmelidir.
Anahtar Kelimeler: Gebelik, Doğum, Doğum Korkusu, Algılanan Cinsiyet Rolü, Ebelik.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive and correlational study to examine the relationship between perceived gender role and fear of childbirth in pregnant women. The study was conducted in a training and research hospital with 260 nulliparous pregnant women. The data were collected using the Personal Information Form, Bem Gender Role Inventory and version A of the Wijma delivery expectancy questionnaire (W‐DEQ A) prepared by the researchers. The data obtained in the study were evaluated using frequency, percentage, mean, standard deviation, Pearson correlation, linear regression, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and post hoc (Tukey, LSD) analyses using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC., Chicago, IL, USA) statistical program. The significance level was accepted as p<0.05 in the evaluation of the data. 
In our study, the mean age of pregnant women was 28.03±4.95 years, the mean gestational age was 33.56±4.21 weeks, the mean femininity score was 113.35±10.49, and the mean masculinity score was 95.39±13.58. It was determined that 23.1% of the pregnant women had low, 26.5% had moderate, 35% had high, and 15.4% had clinical level of fear of childbirth. It was determined that 34.2% of the pregnant women adopted the "ambiguous" gender role, 28.1% adopted the "androgynous" gender role, 20.4% adopted the "feminine" gender role, and 17.3% adopted the "masculine" gender role. When the groups were analyzed according to gender role, the mean fear of childbirth score of pregnant women with feminine gender role was 71.56±24.34 and was the highest compared to pregnant women with other gender roles. In our study, no significant difference was found between fear of childbirth scores in terms of variables such as age groups, income status, presence of support during pregnancy, smoking, mode of delivery preference, education level, employment status, family type, spouse's education level and spouse's employment status. Health professionals who provide care to women during pregnancy and childbirth should consider gender roles as a factor that may affect fear of childbirth.
Keywords: Pregnancy, Childbirth, Fear of Childbirth, Perceived Gender Role, Midwifery.