Algılanan anne-baba reddi ve sahtekârlık fenomeni arasındaki ilişkide psikolojik uyumsuzluğun aracı rolü
Relationship between perceived parental rejection and impostor phenomenon: The mediating role of psychological maladjustment
Yazar: ASUDE SENA MUĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BEHİRE ELİF KUYUMCU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Sahtekar fenomeni = Imposter phenomenon

Özet:
Kişiler Arası Kabul-Red Kuramına dayanan bu çalışma, üniversite öğrencilerinin algılanan anne-baba reddi ile sahtekâr fenomeni düzeyleri arasındaki ilişkide psikolojik uyumsuzluğun aracı rolünü incelemektedir. Araştırma grubunu Türkiye'de bir devlet üniversitesinde öğrenim gören farklı bölümlerde öğrenim gören 782 lisans öğrencisi (543 kadın, 239 erkek) oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Kişilik Değerlendirme Ölçeği Kısa Formu, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Anne ve Baba Kısa Formu ve Clance Sahtekârlık Fenomeni Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi için Bağımsız Örneklem T-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve psikolojik uyumsuzluğun aracı rolünü incelemek amacıyla Process Macro eklentisi kullanılarak aracı değişken analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çalışma grubunun düşük düzeyde ebeveyn reddi algıladıkları, düşük psikolojik uyumsuzluk ve orta seviyede sahtekârlık deneyimi bildirdikleri görülmüştür. Çalışma grubunun tamamında baba reddi anne reddine nispeten daha fazla rapor edilmektedir. Korelasyon analizi sonucunda sahtekârlık puanları ile algılanan ebeveyn reddi ve psikolojik uyumsuzluk arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Çalışma grubunun tamamı için uygulanan aracılık analizinde algılanan anne ve baba reddi ile sahtekârlık fenomeni arasındaki ilişkide psikolojik uyumsuzluğun kısmi aracı rolü olduğu görülmektedir. Buna ek olarak aracılık analizi erkekler ve kadınlar için ayrı gerçekleştirildiğinde psikolojik uyumsuzluk erkeklerde algılanan anne-baba reddi ile sahtekârlık fenomeni arasındaki ilişkide tam aracılık etmekte; kadınlar için psikolojik uyumsuzluğun kısmi aracılık rolü devam etmektedir. Sonuçlar, algılanan ebeveyn reddinin, sahtekârlık olgusunun gelişimine zemin hazırlayan faktörlerden biri olduğunu göstererek, sahtekârlık olgusunun etiyolojisine ışık tutmaktadır.

Abstract:
Based on Interpersonal Acceptance-Rejection Theory (IPARTheory), this study assessed the mediating role of psychological maladjustment in the relationship between Turkish undergraduate students' perceived parental (both maternal and paternal) rejection and impostor phenomenon. The research group consisted of 782 undergraduate students from different departments attending a state university in Turkey who were reached with the convenience sampling method (543 female; 239 male). The Personal Information Form, Parental Acceptance-Rejection Questionnaire: Adult Version Short Form, the Personality Assessment Questionnaire, and Clance Impostor Phenomenon Scale were used. The data were analyzed with Independent Sample T-Test, Pearson Correlation, and Mediation analysis was performed in SPSS Process Macro. As a result of the study; perceived rejection levels and psychological maladjustment were found low in the study group and they reported a moderate imposter phenomenon experience. Paternal rejection was reported relatively more often than maternal rejection in the entire study group. Results also showed that the impostor phenomenon was positively correlated with perceived parental rejection and psychological maladjustment. In addition, psychological maladjustment partially mediated the relationship between parental rejection (both maternal and paternal) and the impostor phenomenon. When this analysis is conducted separately for gender, psychological maladjustment fully mediated the relationship between perceived parental rejection and the impostor phenomenon for men. However, psychological maladjustment partially mediated the relationship for women. Results shed light on the etiology of the impostor phenomenon by showing that perceived parental rejection is one of the factors that predisposed the development of the impostor phenomenon.