Maraş-18 ceviz çeşidinde serbest tozlanmış tohumlardanelde edilen genotiplerin fenolojik ve molekülerkarakterizasyonu
Determination of phenological and genetic differences ingenotypes obtained from free pollinated seeds in maraş-18walnut cultivar
Yazar: AHMET SÖZERİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÜTYEMEZ ; DR. AKİDE ÖZCAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Maraş-18 ceviz çeşidinde serbest tozlanma sonucu elde edilen
genotiplerin birbirlerine ve ana çeşide (Maraş-18) göre fenolojik ve genetik farklılıklarının
belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Fenolojik olarak tomurcuk patlama, yapraklanma,
yaprak sararma ve yaprak döküm dönemleri gibi özellikler incelenmiştir. Genetik
varyasyonu belirlemek amacıyla da 12 adet ISSR primeri kullanılmıştır.
Ceviz genotiplerinde tomurcuk patlama ve yapraklanma başlangıçlarının 45 günde,
yaprak sararma başlangıcının 31 günde ve yaprak döküm başlangıcının ise 43 gün gibi bir
periyotta gerçekleştiği belirlenmiştir. Ana çeşit ile genotipler arasında, varyasyon oranının,
tomurcuk patlamada %91.25, yapraklanmada %90, yaprak sararmada %100 ve yaprak
dökümde %92.5 olduğu belirlenirken, ortalama fenolojik varyasyonun ise %93.43 olduğu
hesaplanmıştır.
Yapılan moleküler analizler sonucunda toplamda 29 bant elde edilmiştir. Bu
bantlardan 26 tanesinin (%89.6) polimorfik olduğu görülürken, ortalama allel sayısının ise
4.33 olduğu belirlenmiştir. En fazla bant ISSR 5 ve ISSR 12 primerlerinden elde edilmiştir.
Genotiplerde polimorfizm bilgi içerik (PIC) değeri 0.21 ile 0.98 arasında değişirken,
ortalama PIC değerinin ise 0.63 olduğu belirlenmiştir. Kümeleme analizi sonucunda,
genotiplerin net bir şekilde 2 ana kümeye ayrıldığı görülmüştür.
Araştırmada kullanılan genotiplerin hem kendi aralarında hem de ana çeşide göre
fenolojik ve genetik olarak önemli bir varyasyona sahip olduğu belirlenmiştir. Bu
çalışmadan elde edilen sonuçlar, gen kaynaklarının yönetiminde fenolojik ve moleküler
verilerin birlikte kullanılmasının önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca, akraba ceviz
genotiplerinde genetik farklılıkların belirlenmesinde ISSR markör tekniklerinin etkili bir
yöntem olduğu teyit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out to determine the phenological and genetic differences
of the genotypes obtained from free dusting in the Maras-18 walnut variety and the main
variety (Maras-18). In order to determine the phenological differences between the main
plant and genotypes, traits such as budburst, first foliation, leaf yellowing and defoliation
dates periods were investigated. 12 ISSR primers were used to determine genetic variation.
Among the phenological characteristics examined in the study, it was determined
that was distributed budburst, first leafing, leaf yellowing and defoliation 45 days, 45 days,
31 days and 43 days, respectively. The variation rate between the main variety and
genotypes was determined to be 91.25% in bud burst, 90% in the first foliation, 100% in
leaf yellowing and 92.5% in defoliation, while the average phenological variation was
93.43%.
As a result of genetic analysis, 29 bands were obtained in total. While 26 of these
bands (89.6%) were polymorphic, it was determined that the average number of alleles was
4.33. Most bands were obtained from ISSR 5 and ISSR 12 primer. According to genotypes,
Polymorphism Information Content (PIC) value ranged between 0.21 and 0.98, while the
mean PIC value was calculated as 0.63. As a result of clustering analysis, the genotypes
were clearly divided into 2 main clusters.
It has been determined that the genotypes used in the research have a
phenologically and genetically important variation both among themselves and according
to the main variety. The results obtained from this study show that it is important to use
phenological and molecular data together in the management of gene resources. In
addition, ISSR marker techniques have been confirmed as an effective method in
determining genetic differences in relative walnut genotypes