Ziziphus jujuba Mill. (Hünnap) bitkisinin sanayinin değişik alanlarda kullanım potansiyelinin araştırılması
Investigation of potential use of Ziziphus jujuba Mill. (Hünnap) plant in various area in industry
Yazar: GÜLDEN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM AŞAN ÖZÜSAĞLAM
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Moleküler Biyoloji  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Güneş = Solar ; Hünnap = Jujube ; Katkı maddeleri = Additives

Özet:
Bu tez çalışmasında, su ve etanol çözücüleri kullanılarak elde edilen, Ziziphus jujuba Mill. (Hünnap) meyve su (MS), yaprak su (YS), meyve etanol (ME) ve yaprak etanol (YE) ekstrelerinin gıda, klinik, balık patojenleri ve anne sütünden elde edilen probiyotik mikroorganizmalar üzerine antimikrobiyal ve antifungal aktivitesi, güneşten koruma faktörü (GKF) ve ticari olarak temin edilen vücut kremlerinin GKF değeri üzerine etkisi araştırılmıştır. Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin, patojen mikroorganizmalar üzerine antimikrobiyal aktiviteye sahip iken, anne sütünden elde edilen probiyotik adayı laktik asit bakterileri üzerine herhangibir inhibitör aktiviteye sahip olmadığı belirlenmiştir. Makro-dilüsyon yöntemi ile Pseudomonas aeruginosa ve Vibrio anguillarum A4 patojenleri üzerine MS ekstresinin antimikrobiyal aktivitesi belirlenmiştir ve 48. saatin sonunda Z. jujuba MS ekstresi içeren bakteri süsponsiyonlarda, her iki patojen mikroorganizmanın canlı hücre sayılarında belirgin bir düşüş olduğu kaydedilmiştir. Z. jujuba MS, YS, ME ve YE ekstrelerinin GKF değeri spektrofometrik olarak belirlenmiştir. Test edilen Z. jujuba ektrelerinde en yüksek GKF değerleri 11.78-22.64 olarak YS ve YE ekstrelerinde belirlenmişir. Z. jujuba ekstrelerinin ticari olarak temin edilen normal ve su bazlı vücut kremlerinin GKF değeri üzerine etkisi in vitro olarak belirlenmiştir. Elde edilen test sonuçlarına göre Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin, iki krem formülasyonunun da GKF değerini arttırdığı kaydedilmiştir. Her iki krem+ekstre karışımında en yüksek GKF değeri 10 ml konsantrasyonda Z. jujuba YE ektresinde 12.95 olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasında elde edilen sonuçlara göre Z. jujuba meyve ve yaprak ekstrelerinin gıda, klinik, farmakoloji, ilaç ve kozmetik endüstrilerinde alternatif doğal katkı maddesi olarak kullanım potansiyaline sahip olduğu rapor edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, Ziziphus jujuba Mill. Antimicrobial and antifungal activity of fruit water (MS), leaf water (YS), fruit ethanol (ME) and leaf ethanol (YE) extracts on food, clinical, fish pathogens and probiotic microorganisms obtained from breast milk, sun protection factor (GKF) and commercially available body creams on GKF value was investigated. It was determined that while Z. jujuba fruit and leaf extracts had antimicrobial activity on pathogenic microorganisms, they did not have any inhibitory activity on lactic acid bacteria, which are candidate probiotics obtained from breast milk. Antimicrobial activity of MS extract was determined on Pseudomonas aeruginosa and Vibrio anguillarum A4 pathogens by macro-dilution method, and at the end of 48th hour, a significant decrease in viable cell counts of both pathogenic microorganisms was noted in bacterial suspensions containing Z. jujuba MS extract. GKF values of Z. jujuba MS, YS, ME and YE extracts were determined spectrophotometrically. The highest GKF values in the tested Z. jujuba extracts were determined as 11.78-22.64 in the YS and YE extracts. The effect of Z. jujuba extracts on the GKF value of commercially available normal and water-based body creams was determined in vitro. According to the test results obtained, it was 
noted that Z. jujuba fruit and leaf extracts increased the GKF value of both cream formulations. The highest GKF value in both cream+extract mixtures was determined as 12.95 in Z. jujuba YE extract at 10 ml concentration. The results obtained in the thesis study, it has been reported that Z. jujuba fruit and leaf extracts have the potential to be used as an alternative natural additive in the food, clinical, pharmacology, pharmaceutical and cosmetic industries.