Üniversite öğrencilerinde kahve ve kahve çeşitlerinin tüketiminin sağlıklı yaşam ile ilişkilendirilmesi
Association of coffee and coffee TYPES consumption with HEALTHY life in university students
Yazar: RAHEL ÖNEÇ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SABİHA ZEYNEP AYDENK KÖSEOĞLU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kahve = Coffee ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Uyku = Sleep ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Kahve dünyada sıklıkla tüketilen, son zamanlarda globalleşmeyle birlikte gün geçtikçe popülaritesini arttıran ve gelecekte de daha sıklıkla tüketilebilecek bir içecek konumuna gelmektedir. Bu çalışma Nisan 2022 – Mayıs 2022 tarihleri arasında İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesinde okuyan 7906 öğrenci arasından, rastgele seçilen ve çalışmaya gönüllü 375 kişi (312 kadın ve 62 erkek) üzerinde yürütüldü ve çalışmada öğrencilerin kahve ve kahve çeşitlerinin tüketiminin sağlıklı yaşam ile ilişkilendirilmesi amaçlandı. Çalışma araştırmacı tarafından hazırlanıp, çevrimiçi olarak öğrencilere ulaştırılan anket yardımıyla gerçekleştirildi. Bu anket 7 bölümden oluşmakta olup; tanımlayıcı özellikler, sağlık durumları, antropometrik ölçümler (ağırlık, boy ve beden kütle indeksi) ,beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklığı ve kahve tüketim durumlarını içermekteydi. Öğrencilerden aynı zamanda yetişkinler için beslenme bilgi düzeyi ve besin tercihi (YETBİD) ile uyku ölçeklerinin (SCOPA) de doldurulması istendi. Veriler SPSS 22.0 ile değerlendirildi. Bulgulara göre; öğrencilerin hepsinin normal BKİ (22,45 kg/m2) aralığında olduğu, %98,7'sinin kahve tükettiği, en çok tükettikleri kahvenin Türk kahvesi ( %32,8), en az tüketilen kahvenin ise Espresso (%2,4) ve kahve tüketme amaçlarının ise en fazla keyif için (%63,7) olduğu bulundu. Yaşa göre incelenen değişkenlerden; temel beslenme puanının 27 yaş üzeri fazla olduğu ( p=0,000 ), besin tercih puanının 21-23 yaş arası olanlarda daha çok olduğu ( p=0,000) belirlendi. Öğrencilerde temel beslenme bilgi düzeyi ve besin tercihi bilgi düzeyi gruplarının cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaştığı saptandı(p=0,002; p<0,05). Kahve tüketmeyenlerin gece ve gündüz uyku kalite puanlarının tüketenlere göre anlamlı olarak daha fazla olduğu saptandı (p=0,000). Kahvesini metabolizma hızlandırma ve diğer amaçlarla tüketenlerin beden kütle indeksi (BKİ) değerlerinin diğer amaçla kahve içenlere göre daha fazla olduğu saptandı ( p=0,006; p<0,05). 
Bu çalışma ve diğer literatür çerçevesinde sonuç olarak; kahve beslenmemizde sıklıkla yer alan içeceklerin başında gelmesinden dolayı faydalarının yanı sıra fazlasıyla zararlı etkilerinin de olması nedeniyle, özellikle gençlik döneminde tüketim miktarı, çeşidi ve sıklığı bakımından ele alınmalı, bağımlılık yapan maddeler arasında kabul edilip, sağlık profesyonellerince gerekli uyarılar yapılmalıdır.

Abstract:
Coffee is a beverage constantly consumed in the world. Its popularity is increasing daily with globalization and will possibly be consumed more frequently in the future.
This study was carried out on 375 volunteers (312 women and 62 men) randomly selected among 7906 students studying at Istanbul Sabahattin Zaim University between April 2022 and May 2022. The aim is to associate the consumption of coffee and coffee varieties with a healthy lifestyle.
The study was carried out with the help of a questionnaire prepared by the researcher and delivered to the students online. It consists of 7 parts; descriptive features, health status, anthropometric measurements (weight, height and body mass index), dietary habits, food consumption frequency, and coffee consumption status.
Students were asked to fill in the nutritional knowledge level and food preference (YETBİD) and sleep scales (SCOPA) for adults. Data were evaluated with SPSS 22.0. According to the findings; All of the students were in the normal BMI (22.45 kg/m2) range, 98.7% of them consumed coffee, the most consumed coffee was Turkish coffee (32.8%), the least consumed coffee was Espresso (2.4%) and it was found that the purposes of coffee consumption were mostly for pleasure (63.7%).
Among the variables examined according to age; It was determined that the basic nutrition score was higher over the age of 27 (p=0.000), and the food preference score was higher in those between the ages of 21-23 (p=0.000). It was found that the basic nutritional knowledge level and food preference knowledge groups of students differed significantly by gender (p=0.002; p<0.05). It was determined that the night and daytime sleep quality scores of those who did not consume coffee were significantly higher than those who had consumed coffee (p=0.000). Furthermore, the body mass index (BMI) values of those who consumed coffee for metabolic acceleration and other purposes were higher than those who drank coffee for other purposes ( p=0.006; p<0.05).
Within the framework of this study and other literature, results show that coffee is one of the most frequently used beverages in our diet. It should be carefully considered in terms of amount, type and frequency of consumption, especially in the youth period. Coffee should be considered among addictive substances, and necessary warnings should be made by health professionals.