Öğrenci, öğretmen ve yönetici görüşlerine göre Anadolu imam-hatip liselerinde akran zorbalığının durumu
School bullying in Anatolian imam-hatip high schools according to the opinions of students, teachers and school managers
Yazar: ESRA KUŞKAYA
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN AKYÜREK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, öğrenci, öğretmen ve yönetici görüşlerine göre Anadolu İmam-Hatip Liselerinde akran zorbalığının durumunu ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu çalışmada, nitel araştırmadan elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırma; 2020-2021 eğitim öğretim yılında Kayseri ili Kocasinan, Talas, Melikgazi ilçelerinde yer alan 7 Anadolu İmam-Hatip lisesinden 12'si öğrenci, 14'ü öğretmen, 5'i yönetici olan 31 katılımcı ile gönüllülük esasına dayalı olarak, görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Din eğitiminin yoğun olarak yer aldığı Anadolu İmam-Hatip Liselerinde akran zorbalığının durumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla katılımcılarla yarı yapılandırılmış formlar ile yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulardan yararlanılmıştır. Bulgular, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve elde edilen veriler literatür ışığında yorumlanmıştır. Araştırmada Anadolu İmam-Hatip liselerinde görev yapan yöneticiler ve öğretmenler ile bu okullarda öğrenim gören öğrencilerin akran zorbalığı tanımlamalarında eksikliği olduğu, yine bu katılımcılardan okullarında akran zorbalığı ile karşılaştığını belirten katılımcıların karşılaşmadığını belirten katılımcılara göre fazla olduğu, karşılaşma sıklığının sıklıkla olmadığı "nadiren" ve "bazen" düzeyinde karşılaşıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların okullarındaki akran zorbalığının nedenlerini öğrenciden kaynaklanan nedenler, aileden kaynaklanan nedenler, okul işleyişi kaynaklı nedenler ve çevresel nedenlere bağladığı; okullarında akran zorbalığı ile karşılaşılmadığını ifade eden katılımcıların karşılaşmama nedenlerini aileden kaynaklı nedenler ve okul işleyişi kaynaklı nedenlere bağladığı, karşılaşmama nedenlerinde en çok din eğitimi almak/İHL meslek dersleri almak/İmam-Hatip lisesi olması alt temasının ön plana çıktığı görülmüştür. Karşılaşılan zorbalık türlerinin fiziksel-doğrudan (tartaklama, üzerine yürüme), fiziksel olmayan-doğrudan-sözel (argo kelime kullanma, alay etme, tehdit etme bağırma), fiziksel olmayan-dolaylı-sözel (hakkında dedikodu çıkarma), fiziksel olmayan-dolaylı-sözel olmayan (dışlama, ötekileştirme, baskı kurma, bakışlarla rahatsız etme, eşyalarını izinsiz kullanma) şeklinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Akran Zorbalığı, Akran Çatışması, Anadolu İmam-Hatip

Abstract:
This study aims to reveal the situation of peer bullying in Anatolian Imam-Hatip High Schools, where religious education takes place intensively. For this purpose, the findings obtained from the interviews with the participants with semi-structured forms were used. The findings were analyzed by descriptive analysis method and the findings were interpreted in the light of the literature. In the study, it was concluded that the administrators, teachers and students from Anatolian Imam-Hatip high schools were deficient in the definitions of peer bullying, that the participants who stated that they encountered peer bullying in their schools were higher than the participants who stated that they did not encounter it, and that the frequency of encounters was rare and sometimes less frequent. Participants attributed the causes of peer bullying in their schools to student-related reasons, family-related reasons, school functioning reasons and environmental reasons; It was seen that the participants who stated that they were not faced with peer bullying in their schools this situation to the reasons arising from the family and the school functioning. The sub-theme of receiving religious education / IHL vocational courses / being an imam-hatip high school came to the fore the most.This study aims to reveal the situation of encountering peer bullying in Anatolian Imam-Hatip High Schools according to the opinions of student, teacher and manager. It was concluded that the types of bullying encountered in their schools were physical/direct (bullying, walking on them), non-physical/direct/verbal (using slang words, teasing, threatening, shouting), non-physical/indirect/verbal (gossiping about) non-physical/indirect/non-verbal (exclusion, marginalization, pressure, disturbing with glances, unauthorized use of their belongings).
Keywords: Religious Education, School Bullying, Peer Conflict, Anatolian Imam Hatip High Scool, Imam Hatip High School Vocational Courses