Alzheimer hastalığı ve normal popülasyonda serum vitamin d düzeylerinin nörokognitif fonksiyonlara etkisi
Effect of serum vitamin D levels on neurocognitive functions in alzheimer's disease and normal population
Yazar: ESRA ERTİLAV
Danışman: DOÇ. DR. NUR EBRU BARCIN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Demans-vasküler = Dementia-vascular ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Vitamin D 3 =   ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Alzheimer Hastalığı ve Normal Popülasyonda Serum Vitamin D Düzeylerinin Nörokognitif Fonksiyonlara Etkisi

Demans, zihinsel işlevlerde bozulma ile kişinin günlük yaşamdaki aktivitelerinin bozulmasına yol açan bir sendromdur. 
Tüm demansların %60-80 gibi büyük bir bölümünü Alzheimer hastalığı (AH) oluşturmaktadır.
Vitamin D'nin ana etkisi, kalsiyum ve fosfat homeostazını sağlamak olarak bilinse de kalsiyum homeostazı dışındaki görevleri arasında, inflamasyon ve immünite mekanizmalarındaki anti-inflamatuvar ve immünmodülatör etkileri; hücre büyümesi, farklılaşması ve apoptoz kontrolü; tümörogenez karşısında konak defansı sağlaması yer almaktadır.
Oksidatif stres, inflamasyon ve nöronal kalsiyum sinyalizasyon defektlerinin Alzheimer Hastalığı'nın patogenezinde önemli yer tuttuğu bilinmekte; Vitamin D ise APO A1 ve proinflamatuar bir sitokin olan TNF-alfa üzerinden antiinflamatuar etki göstermektedir. 
Vitamin D, NO sentaz ve glutamil transpeptidaz üzerinden antioksidan etkisi ile reaktif oksijen radikallerinin oluşumunu azaltarak beyni oksidatif stresten korumaktadır.
Vitamin D ve metabolitleri amiloid fagositozu ve klirensi ile Alzheimer hastalığının patogenezinden sorumlu olan anormal amiloid birikimlerini engelleyerek ve tau proteinini defosforile eden fosfataz2A enziminin aktivasyonunu düzenleyerek nöroprotektif etki gösterir.
Sağlıklı kontroller ve Alzheimer hastalıları ile yapılan çalışmalarda düşük serum 25 (OH) vitamin D düzeylerinin Alzheimer hastalığı gelişiminde artmış riskle ilişkili olduğu ve vitamin D replasmanı ile suprese sinaptik plastisitenin yeniden düzenlendiği gösterilmiştir.
Yine hafif ve orta evre Alzheimer hastalığı olanlarda düşük doz vitamin D ile tedavinin bellek ve kognitif alanda belirgin düzelme olduğunu göstermiştir. 
Çalışmamızda Vitamin D'nin santral sinir sistemi üzerindeki hücre proliferasyonu, kalsiyum sinyalizasyonu, nörotrofik faktör sinyalizasyonu, nörotransmisyon, sinaptik plastisite üzerindeki bilinen etkileri göz önüne alınarak Vitamin D'nin kognisyon üzerindeki etkileri, Vitamin D eksikliğinin Alzheimer hastalığı ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Bu bağlamda 60 yaş üzeri kognitif olarak normal olan 85 hastayı Addenbrooke's Cognitive Examination (ACE-R) testi ile; 
NIA-AA kriterlerine göre muhtemel Alzheimer hastalığı tanısı alan 85 hastayı MMTT ile değerlendirerek, tüm hastalardan serum 1,25(OH)2 VitD3, 25(OH) Vit D3, Vitamin D bağlayıcı protein (VDBP), PTH, Ca, P düzeyleri çalışmayı planlayarak Alzheimer Hastalığı ve normal popülasyonda serum vitamin D düzeylerinin nörokognitif fonksiyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Çalışmamızın hedefi sağlıklı kontroller ile AH grubu arasında serum vitamin D düzeylerini karşılaştırarak AH grubunda kontrollere göre azalmış vitamin D düzeylerini göstererek vitamin D'nin bilişsel fonksiyonlarla korele olduğunu vurgulamaktır.
Sonuçlar değerlendirildiğinde serum 25(OH) Vit D3 düzeylerini AH grubunda kontrollere göre anlamlı olarak düşük saptamış olup mevcut bulgular daha önce yapılan çalışmaları destekler niteliktedir. Serum 1,25 (OH)2 Vit D3, kalsiyum, fosfor, PTH düzeyleri arasında her iki grupta anlamlı farklılık saptamadık.
Vitamin D'nin etkin formunun tespiti için hesaplanan serbest VitD3, bioavailable VitD3, bioavailable Vit D3 / Total Vit D3 düzeyleri AH grubunda kontrollere kıyasla anlamlı olarak düşük saptanmıştır. VDBP düzeylerini ise kontrollerde AH grubuna oranla anlamlı olarak düşük saptanmış olup, bulgular AH'de Vitamin D'nin hem serum düzeylerinde azalma, hem de aktif form olan serbest hormon düzeylerinde azalma ile vitamin D'nin etkinliğinin hasta grubunda sınırlandığına dikkat çekmektedir.
Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlarla AH grubunda serum 25(OH) VitD3 düzeylerinin, Vitamin D'nin etkin formu olan serbest VitD3 düzeylerinin,  biyoyararlanılabilir (bioavailable) VitD3 düzeylerinin kontrol grubundan daha düşük değerlerde olduğunu göstermiş olduk. Literatür bilgileri bir arada değerlendirildiğinde geriatrik popülasyonda dietle yetersiz alım, malabsorbsiyon, oral alım güçlüğü gibi nedenlerle vitamin D eksikliğinin sık görüldüğü bilinmektedir. Yaşlı hastalarda düşük vitamin D düzeylerinin AH gelişimi açısından bir risk faktörü olabileceği; serum düzeylerinin taranması, yetersiz ve eksiklik saptanan hastalara henüz demans evresine ilerlemeden replasman tedavisine başlamanın bilişsel fonksiyonlarda düzelmeyle ilişkili olabileceği kanısındayız.
Henüz demans gelişmeyen sağlıklı kontrollerde bazal vitamin D düzeyleri ile başlanan uzun dönem takip çalışmaları ve vitamin D eksikliği olup replasman tedavisi verilen hastalarda bilişsel düzelmeyi değerlendirecek çalışmalar bizim çalışmamıza ışık tutabilir.

Anahtar kelimeler: Demans, Alzheimer hastalığı, Vitamin D, kognisyon

Abstract:
Effect of Serum Vitamin D Levels on Neurocognitive Functions in Alzheimer's Disease and Normal Population

Dementia is a syndrome that causes impairment of mental functions and impairs one's activities in daily life.
Alzheimer's disease (AD) accounts for as much as 60-80% of all dementia.
The main effect of vitamin D is known to provide calcium and phosphate homeostasis, but also among anti-inflammatory and immunomodulatory effects of inflammation and immunity mechanisms among tasks outside of calcium homeostasis; cell growth, differentiation and apoptosis control; there is host defense against tumorigenesis.
Oxidative stress, inflammation, and neuronal calcium signaling defects are known to play an important role in the pathogenesis of Alzheimer's disease; Vitamin D is an antiinflammatory effect via APO A1 and TNF-alpha, a proinflammatory cytokine.
Vitamin D protects the oxidative strate of the brain by reducing the formation of reactive oxygen radicals with antioxidant effect via NO synthase and glutamyl transpeptidase.
Vitamin D and its metabolites have a neuroprotective effect by inhibiting amyloid phagocytosis and cholestasis and abnormal amyloid deposits responsible for the pathogenesis of Alzheimer's disease and regulating the activation of the enzyme phosphatase 2A, which dephosphorylates tau protein.
Studies with healthy controls and Alzheimer's disease have shown that low serum 25 OH vitamin D levels are associated with increased risk of developing Alzheimer's disease and that vitamin D replacement and suprasese synaptic plasticity are reorganized.
It has also been shown that treatment with low-dose vitamin D in patients with mild to moderate Alzheimer's disease has significant improvements in memory and cognitive domain.
In our study, it was aimed to investigate the effects of vitamin D on cognition taking into account the known effects on cell proliferation, calcium signaling, neurotrophic factor signaling, neurotransmission, synaptic plasticity on central nervous system of vitamin D, the relationship of vitamin D deficiency to Alzheimer's disease.
In this context, 85 cognitively normal patients over 60 years of age were tested with Addenbrooke's Cognitive Examination (ACE-R) test;
We studied 85 patients who were diagnosed probable Alzheimer's disease according to NIA-AA criteria by using MMSE and found that serum levels of 1,25 (OH) 2 VitD3, 25(OH) Vit D3, vitamin D binding protein (VDBP), PTH, Ca. The aim of this study was to evaluate the relationship between serum vitamin D levels and neurocognitive function in Alzheimer's disease and normal population.
The aim of our study is to emphasize that vitamin D correlates with cognitive functions by comparing serum vitamin D levels between healthy controls and the AH group by showing reduced vitamin D levels in the AH group compared to controls.
When the results were evaluated, serum 25(OH)Vit D3 levels were found to be significantly lower in the AH group than controls, and present findings support previous studies. Serum 1,25 (OH)2 Vit D3, calcium, phosphorus, PTH levels were not significantly different between the two groups.
The free VitD3, bioavailable VitD3, bioavailable Vit D3 / Total Vit D3 levels calculated for the determination of the effective form of vitamin D were found to be significantly lower than controls in the AH group. VDBP levels were found to be significantly lower in the controls than in the AH group, and it is noted that vitamin D is reduced both in serum levels and in the active form of vitamin D, and the effect of vitamin D is limited in the patient group.
Our results in our study have shown that vitamin D levels in AH are low and that the active vitamin D efficiency is less bioavailable
When literature information is evaluated, it is known that Vitamin D deficiency is frequent in the geriatric population due to inadequate dietary insufficiency, malabsorption, poor oral intake, decreased thickness of the skin.
Low vitamin D levels in elderly patients may be a risk factor for the development of AD; the screening of serum levels, insufficiency and deficiency of the disease may be associated with the improvement in cognitive functioning in the onset of replacement therapy not yet progressing to dementia.
Long-term follow-up studies starting with basal vitamin D levels in healthy controls that do not yet develop dementia, and studies evaluating cognitive improvement in patients with vitamin D deficiency who are receiving replacement therapy may shed light on our work..

Key words: Dementia, Alzheimer's disease, Vitamin D, cognition