Anonim ortaklıklarda risk yönetiminin hukuki boyutu
Legal aspects of risk management in joint stock companies
Yazar: ORHAN ÖNÇIRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ALİ DURAL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmanın amacı, risk yönetimi kavramını anonim ortaklıklar hukuku açısından incelemek ve bu faaliyetlerin hukuki boyutunu ortaya koymaktır. Hukukumuzda risk yönetimi özellikle pay senetleri borsada işlem gören anonim ortaklıklar açısından ele alınmış olsa da çalışmamız bununla sınırlı tutulmamış, diğer anonim ortaklıklar da çalışmamızın kapsamına dahil edilmiştir. Bununla beraber; bankalar ve sigorta şirketleri ile ortaklıklar toplulukları çalışmamızın kapsamı dışında bırakılmıştır. Çalışmamızın birinci kısmı, risk ve risk yönetimi kavramlarının tanıtılması ve risk yönetimi kavramının tarihsel gelişimine ilişkindir. Çalışmamızın ikinci kısmı, risk yönetiminin, anonim ortaklıklar özelinde hukuki çerçevesine ayrılmıştır. Bu kısımda yapmış olduğumuz tespit ile anonim ortaklıklarda risk yönetiminin yönetim kurulu, riskin erken teşhisi ve yönetimi komitesi ve bağımsız denetçiden oluşan bir üçlü sacayağı üzerinde konumlandığı ifade edilmiştir. Yönetim kurulunun risk yönetimi kapsamındaki faaliyetlerini irdeleyen üçüncü kısımda, yönetim kurulu ile ortaklık arasındaki ilişkinin irdelenmesi ile başlayarak yönetim kurulunun risk yönetimi kapsamındaki yükümlülüklerinin kaynağı araştırılmış ve yönetim kurulu üyelerinin özen yükümlülüğü ile risk yönetimi arasındaki ilişki ortaya konulmuştur.  Dördüncü kısımda, Türk Ticaret Kanunu'nun 378. hükmü ile pay senetleri borsada işlem gören ortaklıklarda kurulması zorunlu tutulmuş, diğer ortaklıklarda ise denetçinin gerekli görmesi hâlinde kurulması zorunlu hâle gelecek olan riskin erken teşhisi ve yönetimi komitesinin oluşumu, niteliği ve yürüteceği faaliyetler, ilgili mevzuatın uygulama alanına göre farklılaşan noktaları ile birlikte ifade edilmiştir. Bağımsız denetçinin faaliyetleri, çalışmamızın beşinci kısmında incelenmiştir.  Çalışmamızın altıncı ve son kısmı, risk yönetimi kapsamında hukuki sorumluluğa ilişkindir. Ayrı ayrı alt bölümlerde; yönetim kurulu üyelerinin, riskin erken teşhisi ve yönetimi komitesi üyelerinin ve bağımsız denetçinin sorumluluğu tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the concept of risk management in terms of joint stock company law. Although risk management in Turkish Law has been addressed especially in listed companies, other joint stock companies are also included in the scope. The first part of our study is about the introduction of the concepts of risk and risk management and their historical development. The second part is devoted to the legal framework of risk management for joint stock companies. In this section, it is stated that risk management in joint stock companies is positioned on a tripod consisting of the board of directors, the early detection and management of risk committee and the auditor. In the third section, which examines the activities of the board of directors within the scope of risk management, starting with the examination of the relationship between the board of directors and the company. In the fourth section, the formation, qualifications and activities of the early detection and management of risk committee, which is mandatory for listed companies, and which will become mandatory for other companies if deemed necessary by the auditor, are explained. The activities of the independent auditor are analyzed in the fifth part. The sixth and final part of our study is related to legal liability within the scope of risk management. The liability of the members of the board of directors, members of the early detection and management of risk committee and the independent auditor are discussed.