Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde kullanılan ders kitaplarının NLP açısından incelenmesi
An analysis of Turkish textbooks as a foreign language in terms of NLP techniques
Yazar: AYFER AKTAŞ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA FERYAL ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil öğretimi = Language teaching ; Kitaplar = Books ; Nörolinguistik programlama = Neurolinguistic programming ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Farklı nedenlerden dolayı Türkçe öğrenmek isteyen yabancı insanların sayısı ve Türkçeye karşı olan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Bu yüzden yabancılar için Türkçe öğretimi de son derece önemli ve hassas bir konu durumuna gelmiştir. Öte yandan yabancı bir dili, kısa zamanda, etkili ve doğru konuşabilmek için sürekli yeni bir dil öğretim yöntem ve teknikleri gündeme gelmektedir. Bu noktada eğitimden psikolojiye, iletişimden pazarlamaya kadar birçok alanla ilişkisi kanıtlanan ve kısa zamanda kalıcı bir dil öğretmeyi hedefleyen NLP (Nöro Linguistik Programlama) teknikleri karşımıza çıkmaktadır. Dil öğrenenlerin temel başvuru kaynağı olan ders kitaplarının NLP tekniklerine göre hazırlanmasının Türkçe öğrenmek isteyen yabancıların başarısını artıracağı düşünülmektedir. Bu yüzden bu araştırmanın amacı 'Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde kullanılan ders kitaplarının NLP açısından incelenmesi" olarak belirlenmiştir. Bu amaç kapsamında incelenen Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe (temel–orta–yüksek) ders kitaplarında NLP tekniklerinin hangi yoğunlukta kullanıldığını tespit etmek amacıyla öncelikle 'NLP ve iletişim' ve 'NLP ve dil' başlıklarını içeren iki boyutlu bir şablon oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda ders kitaplarında en sık kullanılan iletişim kapsamındaki NLP tekniğinin kişiselleştirme olduğu görülürken, hiç kullanılmayan tekniklerin ise çapalama ve meta model olduğu saptanmıştır. Daha sonra kullanılma sıklığı olarak temel düzeydeki ders kitabında sırasıyla yeniden çerçeveleme, yönlendirme ve modelleme; orta düzeydeki ders kitabında yönlendirme, yeniden çerçeveleme, modelleme ve yüksek düzeydeki ders kitabında ise yönlendirme, modelleme ve yeniden çerçeveleme tekniklerinin kullanıldığı görülmüştür. Her üç kitapta NLP ve dil kapsamında ele alınan tekniklerin yoğunluğunun ise sırasıyla görsel, işitsel, dokunsal, tatsal ve kokusal temsil sitemleri şeklinde olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: NLP (Nöro linguistik programlama), yabancılara Türkçe öğretimi, dil öğretim yöntemleri, ders kitabı.

Abstract:
There has been  a growing interest  in the number of foreigners who are eager to learn Turkish. Hence, teaching Turkish as a second language has been a  crucial topic, which brings out the issue of learning   a language effectively and accurately. That is why NLP which is connected to many areas from public relations to education and communication, has emerged as  an outlet to teach languages as  well. It is believed  that textbooks are important to deliver the basic fundamental source  for language learners and to lead them to success.  Therefore,  the purpose of this thesis is to analyse the Hitit series  used  to teach Turkish as a  foreign language in terms of NLP techniques and principles. Firts, two frames  were established  to analyze the series  for elementary, intermediate and upper intermediate levels: 'NLP and communication' and 'NLP  and language'.  The thesis yields the results that personalization is the most frequently used technique and that those that are never employed  are anchoring and  metamodelling.  This study also showcases  that secondly, reframing and modelling  are used  for the elementary , intermediate and upper-immediate levels of the series. When it comes  to language, the ranking is visual, auditory, tactile, gustatory and olfactory reperesentations.

Key Words: NLP (Neuro-linguistic programming), Teaching Turkish as a second language, language teaching methods, coursebooks.