Edebiyat ve hukuk ilişkisi
The relationship between literature and law
Yazar: SABAHATTİN GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Hukuk = Law ; Kurgu = Fiction ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yorumlama = Interpretation

Özet:
Edebiyat ve hukuk ilişkisi çalışmaları temelde üç ana başlık altında yapılmıştır. Bunlar; edebiyatta hukuk, hukukta edebiyat ve edebiyat olarak hukuktur. 'Edebiyat ve Hukuk İlişkisi' başlığını taşıyan bu çalışmanın birinci bölümünde, edebiyat ve hukukun tanımı, edebi ve hukuki metin, hukukun kaynakları, edebiyat biliminin dalları ile edebiyat ve hukukun sosyal hayat ile ilişkisi incelenmiştir. Bu bölümde edebiyat ve hukuk ilişkisinin tarihi gelişimi tespit edilerek Türkiye'de yapılmış edebiyat ve hukuk ilişkisi çalışmaları yöntem bilgisi açısından incelenmiştir. Ayrıca edebiyatta hukuk, hukukta edebiyat ve edebiyat olarak hukuk ana başlıkları hakkında teorik bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde edebiyat ile hukukun ortak yönleri; 'Dil ve Anlatım', 'Yorum' ve 'Kurgu' temelinde oluşturulmaya çalışılmıştır. Edebi dil, hukuk dili; edebiyatta ve hukukta yorum teorileri ve kurgunun yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümü 'Edebiyatta Hukuk' ile 'Hukukta Edebiyat' üst başlıkları oluşturmuştur. 'Edebiyatta Hukuk' bölümünde Türk edebiyatından konusu hukuk olan hikâye, roman ve tiyatro türünde seçilmiş metinler incelenmiştir. Bu bölümde hukukçulara yönelik eleştiriler, edebi metinlerin hukukun benimsenmesinde üstlendiği roller ve hukuk sisteminin edebi eserler aracılığı ile eleştirilmesi konusu incelenmiştir. Ayrıca hukukun benimsenmesinde edebi eserlerin üstlendiği roller örnek metinler aracılığı ile tespit edilmiştir. 'Hukukta Edebiyat' bölümünde; hukuk eğitiminde edebiyat, hukuk mesleğinde edebiyat, hukukun edebiyatı sınırlandırması/yönlendirmesi ile hukukun edebi eseri ve eser sahibinin haklarını koruması konuları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü, edebiyat ve hukuk ilişkisi hakkında belirlenmiş teorik bilgilerin pratiğe aktarılma alanı olmuştur. Bu bölümde Yeni Türk Edebiyatı sınırları içerisinde meydana getirilmiş edebi metinlerden örnekler tematik olarak incelenirken eserlerde geçen hukuk terminolojisi tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise her iki disiplinin insan, hayat ve varlık üzerinde durduğu göz önünde bulundurularak değerlendirmeler yapılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler : Edebiyat, hukuk, edebiyatta hukuk, hukukta edebiyat, dil, kurgu, yorum.

Abstract:
ABSTRACT
The studies on the relationship between literature and law were done under three headings. The following are those: Law in Literature, Literature in Law and Law as Literature. In the first part of this study named as "The Relationship between Literature and Law", the definition of law and literature were given and literary and legal passages, the sources of law, the branches of literature as a science and the connection between social life and law and literature were investigated. In this section, the historical background of literature and law was determined and some scientific articles produced in Turkey were analyzed to find out about the methodology of them as far as the relationship between literature and law is concerned. Moreover, some theoretical information was given about the three headings mentioned above. In the second part of this study, the mutual points of law and literature were tried to be shown on the basis of "language and expression", "comment" and "fiction". Literary language, the language of law, the theories of interpretation in law and literature and the place of fiction was delved into. The headings "Law in Literature" and "Literature in Law" form the third section. In the part "Law in literature", some selected passages from Turkish literature such as story, novel and theatrical works with the topic of law were investigated. In this section, the criticism about legists, the roles of the literary works about internalizing law in the society and the criticism of legal system through literary works were looked through. When this study focused on how the society internalized law, the roles of literary works were determined through sample passages. In the section "Literature in Law", literature in the education of law, literature in the legal occupations, law's limiting and directing literature and law's protection of literary work and its owner were handled. In the third section named as "The Relationship between Literature and Law", the theoretical information was put into practice. In this section, some samples in Turkish Literature were determined to investigate so as to find the terminology of law in them and they were classified thematically. In the conclusion part , some assessments were done and some suggestions were made taking the fact that both of these disciplines deal with human, life and being into consideration.
Key Words : Literature, Law, Law in Literature, Literature in Law, Language, Fiction, Interpretation