Merkez Bankası SWAP işlemlerinin döviz kuruna etkisi: Türkiye örneği
The effect of Central Bank SWAP transactions on exchange rates: The case of Turkey
Yazar: ZAKİA ALBAYOUMİ
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SEVİL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Merkez Bankası = Central Bank ; Swap = Swap ; Swap analizi = Swap analysis ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Ticaretin küresel hale gelmesi ile döviz kurundaki oynaklığının giderilmesi ve makroekonomik faktörlere etkisinin olduğu bilinmektedir. Döviz kurundaki olumsuz dalgalanmalar ülke ekonomisini negatif etkiler, yatırımların azalmasıne neden olur ve ekonomik büyümeye engel olur. Bu nedenle, ülkeler döviz kuruna müdaheleler ederek fiyat ve finansal istikrarı sağlamayı hedefler. Merkez Bankalarının temel rolü de tam da bu anlamda ortaya çıkmaktadır. Kur politikaları geliştirerek döviz kurundaki dalgalanmayı önlenmeye çalışılır. Bu kur politikalarından biri de swap işlemlerinin yapılması ülkenin olası döviz artışları zamanı zarardan korunur ve aşırı oynaklığı azaltır. Ekonomik kriz ve Covid-19 pandemisi Türkiye ekonomisini de olumsuz etkilemiştir. Pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde swap işlemleri ve döviz kuru oranlarındaki ilişkinin tespiti açısından bu çalışmanın büyük önemi vardır ve literatüre katkı sağlamaktadır.
Çalışmada 02.01.0218-29.04.2022 tarihi kapsamında günlük veriler ele alınarak, swap işlemlerinin değeri ve döviz kuru göstergeleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Swap işlemlerinin döviz kuru üzerindeki etkisini saptamak için VAR analizine dayalı etki tepki testi, Varyans ayrıştırması analizi ve Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Bulgulara göre swap işlemlerinin döviz kuru üzerinde çok fazla etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that with the globalization of trade, the volatility of the exchange rate is eliminated and it has an effect on macroeconomic factors. Negative fluctuations in the exchange rate affect the country's economy negatively, cause a decrease in investments and prevent economic growth. For this reason, countries aim to ensure price and financial stability by intervening in the exchange rate. The fundamental role of Central Banks emerges precisely in this sense. It is tried to prevent the fluctuations in the exchange rate by developing exchange rate policies. One of these exchange policies is to make swap transactions to protect the country from damage during possible currency increases and reduce excessive volatility. The economic crisis and the Covid-19 pandemic have also negatively affected the Turkish economy. This study is of great importance and contributes to the literature in terms of determining the relationship between swap transactions and exchange rates in the pre- and post-pandemic periods.
In the study, the relationship between the value of swap transactions and exchange rate indicators was examined by considering daily data within the scope of 02.01.0218-29.04.2022. In order to determine the effect of swap transactions on the exchange rate, impulse response test based on VAR analysis, Decomposition of variance analysis and Granger causality test were used. According to the findings, it has been determined that swap transactions do not have much effect on the exchange rate.