Büyük endüstriyel kazaların domino etkileri ve analizinin bir organize sanayi bölgesinde uygulanması
Application of domino effects and analysis of major industrial accidents in an organized industrial zone
Yazar: HÜLAY MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kazalar = Accidents ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Endüstri = Industry ; Endüstri bölgesi = Industrial area ; Endüstriyel kazalar = Industrial accidents ; Kazalar = Accidents ; Modelleme = Modelling

Özet:
Organize Sanayi Bölgeleri için büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin
azaltılması kapsamında, Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunan ve tehlikeli kimyasal
bulunduran tesislerde olası büyük endüstriyel kazanın domino etkilerinin analiz edilerek
sonuçlarının irdelenmesi çalışması yapılmıştır.
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi Ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında
Yönetmelik kapsamına giren alt ve üst seviyeli kuruluşlar irdelenmiştir.
Bu analizde, organize sanayi bölgesinde bulunan kuruluşlarda oluşması muhtemel tank
yarılması, tankta sızıntı olması ve boru hattının yırtılması gibi senaryolar ele alınmıştır.
Bu maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre havuz yangınına, jet yangınına,
parlama yangınına, buhar bulutu patlamasına veya toksik gaz salınımı oluşma ihtimalleri
irdelenerek, tüm organize sanayi bölgesinin toplam domino etkileri analiz edilmiştir.
Tank yarılmasının etrafında bulunan tanka ulaşması muhtemel etkileri ve toplam etkileri
de bu çalışma sırasında analiz edilmiştir.
Kaza senaryoları Dünyada daha önce meydana gelmiş tank kazaları araştırılmış ve
incelenmiştir. Buna göre bir senaryonun gerçekleşmesi ve sonuçlarının analiz edilmesi,
gerçekleşme olasılığı yüksek olan olaylardan yola çıkılarak gerçekleştirilmiştir.
Analiz aşamasında Koruma Katmanları Analizi (IEC 61511-3:2016) standardında
belirtilen ve izah edilen metoda bağlı kalınarak çalışmalar yapılmış ve senaryolar aynı
zamanda kantitatif olarak elde edilmiştir.
Bu nedenle salınımdan başlayarak bir potansiyel olayın ilerlemesini incelediğimiz bu
senaryolarda, yangın modellemeleri yapılarak analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Büyük endüstriyel kaza, modelleme, domino etkisi, yangın, Phast.

Abstract:
Within the scope of prevention and prevention of major industrial accidents for Organized
Industrial Zones, the analysis of the results of a major accident in the facilities located in
the Organized Industrial Zone and containing dangerous chemicals was analyzed.
Lower and higher level organizations which are within the scope of the Regulation on
Prevention of Major Industrial Accidents and Reduction of their Impacts are examined.
In this analysis, scenarios such as tank splitting, leakage in the tank and rupture of the
pipeline are discussed. Based on the physical and chemical properties of these substances,
the effects of pool fire, jet fire, steam cloud explosion or toxic gas emission were
investigated and the total domino effects of the whole organized industrial zone were
analyzed. The possible effects and total effects of the tank splitting around the tank were
analyzed during this study.
Accident scenarios previously tank accidents in the world have been investigated and
investigated. Accordingly, the realization of a scenario and the analysis of its results were
carried out based on the events with a high probability of occurrence.
In the analysis phase, studies have been done by adhering to the method described in the
standards of Protection Layers Analysis (IEC 61511-3: 2016) and the scenarios are also
obtained quantitatively.
Therefore, in these scenarios where we have examined the progress of a potential event
starting from the oscillation, the analysis of fire modeling were analyzed..

Keywords: Major ındustrıal accıdents, modelling, domıno effects, fire, phast