Yeşil binalarda enerji tasarrufu ve geleneksel yöntem olarak rüzgar bacası
Energy saving in green buildings and rüzgâr  baca as traditional methods
Yazar: SEYEDEHSHABNAM ZARGARİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE BİLGE IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Enerjinin etkin kullanılması, iyi bir şekilde tasarrufu, üretim maliyetlerini ekonomi üzerindeki yükünü hafifletilmesi ve geri dönüşmeyen kaynakların korunması amacıyla yeşil binalar geliştirilmektedir. Mimaride geleneksel yöntemleri incelemek doğal kaynaklardan yararlanmak, en önemli hedef olarak belirlenmiştir. 
Çalışmada başvurulan yöntemlerin başında; yeşil binalar kapsamında bir taraftan mevcut yasal dayanakların ve uluslararasında sözleşmelerin değerlendirilmesi, BEP (Bina Enerji Performansı) gibi denetleyici yazılımların incelenmesi, insan sağlığı ve ısı konforu sağlayan şartların irdelenmesi, EKB (Enerji Kimlik Belgesi) standartlarına uyum gösteren yapıların araştırması gelir. Bunun yanı sıra, tüm ulaşabilen akademik çalışmalar, kitaplar ve tezler Türkçe, İngilizce ve Farsça dillerinde taranmıştır. 
Araştırmanın ikinci bölümünde; insanla çevre arasındaki ilişki, iki yönlü bir süreç olduğu, teknoloji ilerlenmesiyle birlikte gelişen sanayi çevre sorunlarını giderek büyük ölçülere ulaşmasını ve doğal kaynakların azalmasını sebep olduğu saptanmıştır. Böylece artık çevre sorumluluğu dikkate alınması, enerji ve su kaynağının düşük oranda kullanılması ve sürdürülebilen çevre dostu yapıların gerekliği ön plana çıkarılmıştır. Aynı zamanda çevre dostu yapılarda enerji ve su tasarrufun sağlamanın yanı sıra, yaşayanların sağlık ve ısı konfor şartlarının temin edilmesinin gereği tespit edilmiştir. Ayrıca malzeme üretimi sırasında hiç bir kimyasal yöntemin gerçekleşmemesi, doğal biçimine benzerliği, insanların sağlık dorumuna önemli bir tehdit yaratmaması dikkati çeken diğer bir konudur. Araştırmanın üçüncü bölümünde; yeşil binalarda bir taraftan enerji üretim miktarını ve kaliteyi azaltmadan, diğer taraftan ekonomik geliştirmeyi ve sosyal refahı önlemeden enerji etkinliğini sağlamak amaçlanmaktaydı. Aynı zamanda enerji tasarrufu yöntemleri, iki kategoriden oluşan somut ve soyuta tedbirler adına önerildi. Ayrıca yeşil binaların dış cephelerinde, enerji etkinliğini sağlayan ısı yalıtımı kullanımın etkileyen parametrelerden bahis edildi. İklim değişikliği çerçeve sözleşmeler adında, yasal dayanaklar olarak Kyoto ve Rio sözleşmeler incelendi. Ülkeler sera gazı salınımını azaltmayı, teknolojik sistemlerin hakkında işbirliği kurmayı ve çevresel öğelerin korunmasını teşvik edilmişlerdir. Araştırmanın dördüncü bölümünde; elde edilen bilgilere dayanarak İran coğrafisinin bölgesel yapılarda kullanılan rüzgâr bacasının enerji etkisi incelendi, Rüzgâr Bacası geleneksel mimarlığın kimlik kazandıran bir parçası olarak havalandırma sisteminin tamamlayan ve binaların soğutma ihtiyacını karşılayan önemli bir faktördür. Bir taraftan iklimsel uyumundan dolayı enerji verimliğini artmaktadır, diğer taraftan geri dönüş malzemelerle yapılması maliye bakımından bir kazanç sağlaması görünmektedir. Rüzgâr bacası; kuru-sıcak bölgelerin binalarının ve büyük ölçüde kentlerinin sürdürebilirliğini sağlayan önemli bir tasarım olarak saptanmaktadır. Rüzgâr bacası farklı mevsimlere göre, doğal havalandırma aracıyla binanın ısı konfor koşullarını sağlar, insan ve çevre sağlığına katkıda bulunur. Buna göre bir binanın havalandırmasının en doğal yöntemi, rüzgârın akış hızıyla ve yönü ile tasarlanmış, rüzgâr bacası önerilmektedir.
Sonuç olarak rüzgâr bacası performansını değerlendirirken, karmaşık teknolojik çözümlerin yansıra, geleneksel doğal havalandırma yöntemlerin modernizasyonu gerekmektedir. 

Anahtar Sözcükler: insan ve konut, malzeme, enerji tasarrufu, geleneksel yöntemler, rüzgâr bacası

Abstract:
The efficient use of energy in buildings and decreasing of its production costs that burden on the economy, a good-saving of natural resources and protection of Non-renewable resources are the most important research backgrounds. The main argument is take advantage of natural resources by using conventional methods. The present study aimed to evaluation of the most effective controller programs. The case study was the buildings which made in different climatic zones. 
Over the centuries relationship between man and the environment, has been established in the form of two-way process. Increasingly, growing of industry with technology progress; caused environmental problems that access to a large measure and decreased natural resources, so anymore environmental responsibility is cared by most of researchers. Therefore on the one hand use of low energy and water resources and on the other hand the necessary of environmentally friendly sustainable building was highlighted. Also in environmentally friendly building In addition to providing of energy and water saving, ensure of Human's health and thermal comfort conditions was intended. So that since 1970; selection of materials and energy consumption in buildings, became the subject of worldwide concern, so some methods were proposed. It should be noted that, no chemical realization in process of materials production, similarity to natural structure and no significant threat to people's health are most important issues.
Nowadays electricity generated from fossil fuel, is cheaper than electricity that generated by wind turbines. A large percentage of the total energy consumption of the world is concerned with building heating and cooling. Accordingly, the most natural method of building ventilation, which designed with a flow rate of wind direction, is wind-catcher recommended. Scientific highlights of master thesis are organized as primary studies for PhD program. According to case study; for different climatic zones, various ways of providing energy efficiency is determined. Finally, it seems that using traditional methods and modern materials for energy efficiency are possible.

Keyword: Human and building, Material, Energy-saving, Traditional methods, Wind-catcher.