Sosyal bilgiler dersinde doğal afetler konusunda resfebe kullanımının öğrencilerin akademik başarısına, bilişsel yapılarına ve tutumlarına etkisi
The effect of use of resfebe on natural disasters in social studies course on students' academic success, cognitive structures and attitudes
Yazar: ÖZDEN SOFU DELİBALTA
Danışman: DOÇ. DR. SEHER YARAR KAPTAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğal afetler = Natural disasters ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Araştırmada sosyal bilgiler dersinde doğal afetler konusunda resfebe
kullanımının öğrencilerin akademik başarısına, bilişsel yapılarına ve tutumlarına etkisi
tespit edilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel verilerin elde edildiği karma yöntem
kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen
Kelime İlişkilendirme Testi, Doğal Afetler İle İlgili Resfebeler, Sosyal Bilgiler
Dersinde Doğal Afetler Konusunun Resfebe İle Öğretimi Çalışması Görüş Formu ve
Doğal Afetler Başarı Testi kullanılmıştır. Ayrıca Çetinkaya ve Hatay Uçar (2019)
tarafından geliştirilen "Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" de
kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında
Bilecik ili Söğüt ilçesinde yer alan bir devlet okulundaki 4. sınıf öğrencileri
oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucunda sosyal bilgiler dersinde resfebe kullanımının
öğrencilerin dersi sevmelerinde olumlu etki oluşturduğu görülmüştür. Kelime
ilişkilendirme testi sonuçlarında öğrencilerin bilişsel yapılarında anlamlı değişmelerin
meydana geldiği görülmüştür. Doğal Afetler Başarı Testi sonuçlarında 13 öğrencinin
puanlarında artış meydana gelmiş, 2 öğrencinin puanı sabit kalmış ve 3 öğrencinin
puanında düşüş yaşanmıştır. Tutum ölçeğinin bilgiyi kullanma alt boyutunda son test
lehine anlamlı fark görülmüştür. İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde doğal afetler
konusunun resfebe ile zenginleştirilerek öğretiminin öğrencilerin sosyal bilgiler
dersine yönelik tutumlarını ölçeğin geneli boyutunda anlamlı ölçüde etkilediği
görülmektedir. Bu çalışma 4. sınıf öğrencileriyle yapılmış olup ilkokul 2. ve 3. sınıf
öğrencileriyle de yapılabilir. Öğretmenlere resfebe konusu ile ilgili gerekli hizmetiçi
eğitimler verilerek derslere uygulamaların arttırımı sağlanabilir. Resfebe ile ders
öğretimi yapılarak akademik başarı, derse tutum arttırılabilir.

Abstract:
The study determined the effects of using rebus on natural disasters in social
studies course on students' academic success, cognitive structures, and attitudes. A
mixed method was used in the study to obtain qualitative and quantitative data. The
research used the Word Association Test developed by the researcher, Rebuses on
Natural Disasters, the Opinion Form on Teaching Natural Disasters in Social Studies
Course with Rebus. The "Attitude Scale Towards Social Studies Course" and the
Natural Disasters Achievement Test developed by Çetinkaya and Hatay Uçar (2019)
were used as data collection tools. The study group consists of 4th grade students in a
public school located in Söğüt district of Bilecik province in the 2023-2024 academic
year. As a result of the study, it was seen that the use of Rebus in the social studies
course had a positive effect on the students' liking of the course. In the word association
test results, it was seen that there were significant changes in the students' cognitive
structures. In the Natural Disasters achievement test results, there was an increase in
the scores of 13 students, the scores of 2 students remained constant and the scores of
3 students decreased. A significant difference was seen in favor of the post-test in the
knowledge use sub-dimension of the attitude scale. It is seen that the teaching of the
subject of natural disasters in the primary school 4th grade social studies course by
enriching it with Rebus significantly affects the students' attitudes towards the social
studies course in the overall dimension of the scale. This study was conducted with
4th grade students and can also be conducted with 2nd and 3rd grade primary school
students. Necessary in-service trainings can be provided to teachers regarding the
subject of rebus and the application of these to the courses can be increased. Academic
success and attitude towards the course can be increased by teaching the course with
rebus.