Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ile  Türkiye'nin temel makroekonomik göstergeleri arasındaki ilişkinin analizi
The analysis of the relationship between oil price fluctuations and Turkey's main macroeconomics indicators
Yazar: MEHMET DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SELİM YILDIRIM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Fiyat = Price ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Nedensellik = Causality ; Nedensellik testleri = Causality test ; Petrol = Petroleum

Özet:
Bu çalışmanın amacı, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ile Türkiye'nin temel makroekonomik göstergeleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, petrol fiyatının, enflasyon oranı, faiz oranı, döviz kuru, sanayi üretim endeksi, dış ticaret hacmi, işsizlik oranı, cari işlemler dengesi ve dış borç stoku arasındaki ilişki incelenmiştir. Petrol fiyatı ile makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkide geleneksel birim kök testleri, yapısal kırılmalı birim kök testleri, fourier birim kök testleri, yapısal kırılmayı dikkate alan eşbütünleşme testleri ve fourier nedensellik testleri yöntem olarak kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenlerde ele alınan dönemde önemli yapısal değişmeler gözlemlenmiştir. Bu yapısal değişmelere izin veren eşbütünleşme test sonuçlarına göre, petrol fiyatı ile temel makroekonomik değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmaktadır. Daha sonra bu ilişkinin yönü nedensellik testleri ile sınanmıştır. Nedensellik testleri bulguları petrol fiyatlarının Türkiye'nin makroekonomik değişkenler üzerinde etkisi olduğunu destekler yöndedir. Elde edilen ampirik sonuçlar ışığında politika yapıcıların petrol piyasasının yakından takip etmesi gerektiği ve bu piyasadan gelebilecek herhangi bir şoka karşılık alternatif enerji kaynaklarına yönelik kamu ve özel yatırım kararlarını teşvik etmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the relationship between Turkey's macroeconomic indicators and the fluctuations of oil prices. For this purpose, the relationship between oil price, inflation rate, interest rate, exchange rate, industrial production index, foreign trade volume, unemployment rate, current account balance and external debt stock are employed in this analysis. Traditioanl unit root tests, unit root with structual breaks, fourier unit root tests, cointegration tests with structual breaks and fourier causality tests are used to investigate the relation between oil price and macroeconomic indicators. Significant structural changes are observed in the aforementioned variables. According to the cointegration test results that allow structural changes, there is a long-run relationship between oil price and basic macroeconomic variables. Following the cointegration test the direction of this relationship has been tested via causality tests. Causality tests' findings are supportive of the argument that on oil prices have an impact on Turkey's macroeconomic variables. The empirical results suggest that policy makers should closely follow the oil market and encourage public and private investment decisions for alternative energy sources in the face of any shocks that may arise from this market.