İmkân kanıtı ve yeter neden ilkesi
The argument from contingency and the principle of sufficient reason
Yazar: ZEYNEB BETÜL SARIYILDIZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT REÇBER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Kozmoloji = Cosmology ; Tanrı = God ; Yeter neden ilkesi = Principle of sufficient reason

Özet:
Kozmolojik kanıt, âlem hakkında bir açıklama arayışından yola çıkarak Tanrı'nın varlığını delillendirmektedir. Kozmolojik kanıtın bir türü olan imkân kanıtı, âlemin imkânından hareketle zorunlu bir varlığın olması gerektiğini ve bu zorunlu varlığın Tanrı olduğunu öne sürmektedir. 

Giriş bölümünde kozmolojik kanıt ile imkân kanıtı arasındaki ilişki incelenerek, Yeter Neden İlkesine dayanan imkân kanıtının kozmolojik kanıt geleneğindeki yeri gösterilmeye çalışılmıştır. Bu kanıt, Yeter Neden İlkesine dayandığı için imkân kanıtının haklı çıkarımı Yeter Neden İlkesinin haklı çıkarımına bağlıdır. Aynı zamanda imkân kanıtına yöneltilen eleştirilerin önemli bir kısmı Yeter Neden İlkesi üzerinden yapılmaktadır. Bu açıdan birinci bölümde Yeter Neden İlkesinin anlam ve kapsamı ile haklı çıkarımı incelenmiştir. 

İkinci bölümde, Yeter Neden İlkesine dayanan imkân kanıtının diğer öncüllleri incelenmiştir. İmkân kanıtı iki aşamadan oluştuğu için bu inceleme iki başlıkta yapılmıştır. İlk aşama, âlemin imkânı ile zorunlu varlık arasında Yeter Neden İlkesi vasıtasıyla bir irtibat kurmaktır. Buna göre eğer âlem mümkün bir varlık ise, bir açıklamaya sahip olmalıdır. Mümkün olan âlemin açıklaması kendisi olamayacağına göre bu açıklama ancak zorunlu bir varlık ile sağlanabilir. O halde âlemin açıklaması, zorunlu bir varlıktır. İmkân kanıtının ikinci aşaması, zorunlu varlığı klasik teizmin öngördüğü bir tanrı anlayışıyla özdeşleştirmektir.
Bu tezde, Yeter Neden İlkesine dayanan imkân kanıtının Tanrı'nın varlığını temellendirmede sağlam bir kanıt olup olmadığı incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Cosmological argument is an argument for the existence of God by seeking an explanation for the existence of the universe. Contingency argument as a type of cosmological argument states that the explanation of the contingent universe should be a necessary being, and this necessary being is God. 

In the introduction part, the relationship between cosmological argument and the contingency argument is indicated. Also, the importance of contingency argument in the tradition of cosmological argument is discussed. Since the justification of the contingency argument depends on the justification of the Principle of Sufficient Reason, in the first part, the definition and justification of the Principle of Sufficient Reason is analyzed. In the second part, the rest of the premises of contingency argument is examined. Since contingency argument has two stages, this part consists of two sections. First section states that the universe has an explanation that should be a necessary being. In the second section, it is claimed that this necessary being is God. 

In this dissertation, the soundness of cosmological argument from contingency is explored.