Araştırmacı öğretmen kimliğinin bir modeli
A model of the idendity of teacher as researcher
Yazar: KEVSER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ŞİRİN KARADENİZ ORAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-inceleme yoluyla öğretim = Research-investigation by learning ; Araştırmacı öğretmen = Teacher as researcher ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Eğitim alanında yapılan araştırmaların hem teorik hem de pratik nedenlerle okullarla, dolayısıyla öğretmen ve öğrencilerle ilişkili olması kaçınılmazdır. Aynı zamanda araştırma eğitimi de araştırmanın öğrenmeyle olan ilişkisi nedeniyle tüm öğrenci ve öğretmenleri ilgilendirmektedir. Bu durumda; öğretmenlerin hem eğitim araştırmaları hem de araştırma eğitiminde aktif bir şekilde rol almalarının eğitim sistemine de eğitim bilimleri alanına da katkı yapacağı öngörülebilirdir. Öğretmenlerin, okullarda araştırmacı olarak konumlanmalarının kendi mesleki gelişimlerine ve genel olarak eğitim sistemine de katkı yapacağı göz önüne alındığında bu konunun daha fazla üzerinde durulması gerektiği görülmektedir.   
Bu araştırmanın amacı, yukarıda belirtilen gerekçelere dayalı olarak yapılacak teorik ve pratik çalışmalarda bir çerçeve olarak kullanılması için araştırmacı öğretmen kimliğinin bir modelini oluşturmaktır. Araştırma, nitel kuram oluşturma (grounded theory) deseninde yürütülmüştür. Araştırmada teorik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen araştırmacı öğretmen niteliği gösteren 21 öğretmenle yapılan görüşmelerin verileri kuram oluşturma desenine göre analiz edilmiştir. Veri analizinde MAXDA12 veri analiz programı kullanılmıştır. 
Araştırmanın geçerlik-güvenirlik açısından değerlendirmesi yapılarak; nesnellik / doğrulanabilirlik;  güvenilirlik / güvenilebilirlik / denetlenebilirlik; iç geçerlilik / inanılırlık / özgünlük; dış geçerlilik / aktarılabilirlik / uygunluk; kullanım / uygulama / eylem uyumluluğu açısından nitel araştırmalarda araştırma sonuçlarının niteliğine uygun standartları taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre; Durum: Öğretmen, Öğrenci ve Okul; İmkân: Araştırmacı Öğretmenlik; Kılavuz: Öğretmen Araştırması ve Çocuklarla Araştırma; Alternatif: Araştırmacı Toplum Yolunda şeklinde isimlendirilen dört ana temaya ulaşılmıştır. Temalar, bulgular bölümünde detaylı olarak sunulmuş ve tartışma bölümünde literatürle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Araştırmacı Öğretmen, Araştırmacı Öğretmen Kimliği, Öğretmen Araştırması, Araştırma Okuryazarlığı, Kuram Oluşturma

Abstract:
Because of theoretical and practical reasons, researches on education bound to be related to teachers and students.  At the same time, due to research's relation to learning, research education concerns all teachers and students. In this case, it can be predicted that teachers' playing an active role in both educational reasearch and the research education would contribute to educational system as well as educational sciences. Teachers' being placed as researchers at schools would add to their professional development as well as the educational system in general. When this is considered, it is seen that this issue has to be much more scrutinized.
The aim of this research is to supply a framework to form the model of the identity of researcher teacher to supply a framework to be used in the future researches to be carried out for the reasons cited above. This research was conducted in qualitative grounded theory design. The study was carried out by 21 teachers who were determined by using theoritical sampling method and held researcher teacher identity. The data was gathered from the interviews conducted with these teachers and analyzed according to the grounded theory design. MAXDA12 data analysis program was used for data analysis.
The research was evaluated in terms of validity and reliability; objectivity / verifiability; reliability / dependability; / auditability; internal validity / credibility / credibility / originality; external validity / transmissibility / suitability; utilization / application / suitability of action and it is concluded that the research carries the standards required for the results of qualitative researches. 
According to the results of the research; four main themes were achieved; Circumstance: Teacher, Student and School; Opportunity: Teacher as Researcher; Guide: Teacher Research and Research with Children; Alternative: On the way to Researcher Society. The themes were evaluated in detail in comparison with the literature in the discussion section and are presented in the findings section.

Keywords: Teacher as Researcher, Researcher Teacher Identity, Teacher Research, Research Literacy, Grounded Theory