Özel yetenekli öğrencilerin psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between special talent students' psychological strength and self-esteem
Yazar: ÖZLEM DEMİR ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MARİLENA ZİNOVİA LEANA TAŞCILAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar ve Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Özel yetenek = Special ability ; Özel yetenekliler eğitimi = Gifted education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Özel yetenekli bireyler hem sahip oldukları beceriler hem de duygu durumu bakımından akranlarına kıyasla farklılık gösterebilmektedir. Bu farklılıkların bilimsel yöntemle araştırılması özel yeteneklilerle ilgili literatürün gelişmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırmada amaç özel yetenekli öğrencilerin psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın ilgili değişkenleri ile cinsiyet, eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi ve Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) gitme durumu gibi demografik değişkenlerle arasındaki farklılaşma durumunun ortaya konması amaçlanmıştır.
Araştırma nicel araştırma yöntemleri içinde yer alan ilişkisel tarama modeliyle gerçekleşmiştir. Çalışmanın verileri 2021-2022 yılında İstanbul ilinin Bahçelievler ve Maltepe ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda okuyan, yaşları 9 ile 16 arasında değişen 200 özel yetenekli öğrenciden elde edilmiştir. İlgili verilerin elde edilmesinde Türkiye'de geçerlik ve güvenirliği Çuhadaroğlu (1986) tarafından yapılan 'Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ)' kullanılırken yine Türkiye'de geçerlik ve güvenirlik çalışması Arslan (2015) tarafından yapılan 'Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12)' kullanılmıştır. Bu kapsamda elde edilen veriler SPSS 22 ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.
Araştırmada ulaşılan bulgulara göre; özel yetenekli öğrencilerde psikolojik sağlamlık düzeyleri arttıkça benlik saygıları düzeylerinin de arttığı saptanmıştır. Özel yetenekli öğrencilerin anne ve babalarının eğitim düzeyi yükseldikçe benlik saygısı ve psikolojik sağlamlık düzeyleri de yükselmektedir. Bunun yanında özel yeteneğe sahip kız öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri erkek öğrencilerden yüksek olduğu bulunurken, özel yeteneğe sahip erkek öğrencilerin ise benlik saygısı düzeyleri kızlardan yüksek bulunmuştur. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre özel yetenekli öğrencilerin yüksek psikolojik sağlamlık düzeyine sahip olabilmelerinde, benlik saygısı düzeylerinin yüksek olmasının önemli etkisi olduğu ve katkı sağladığı söylenebilir. Konuyla ilgili yapılan birçok araştırmada da benzer sonuçlara ulaşıldığı görülmüştür. Bu nedenle özel yetenekli öğrencilerin benlik saygılarının arttırılmasına yönelik etkinliklerin psikolojik sağlamlık düzeyine de olumlu yönde katkı sunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özel Yetenek, Psikolojik Sağlamlık, Benlik Saygısı

Abstract:
Gifted individuals may differ from their peers in terms of both their skills and their emotional state. Investigating these differences with the scientific method is very important for the development of the literature on gifted people. The aim of this study is to reveal the relationship between the psychological resilience and self-esteem levels of gifted students. For this purpose, it is aimed to reveal the differentiation between the relevant variables of the research and demographic variables such as gender, education level, mother's education level and going to Science and Art Centers (BİLSEM).
The research was carried out with the relational survey model, which is one of the quantitative research methods. The data of the study were obtained from 200 gifted students aged between 9 and 16, studying in schools affiliated to the Ministry of National Education in Bahçelievler and Maltepe districts of Istanbul province in 2021-2022. While the 'Rosenberg Self-Esteem Scale (RBSS)', of which validity and reliability was made by Çuhadaroğlu (1986), was used in obtaining the relevant data, the validity and reliability of the 'Child and Youth Psychological Resilience Scale (ÇGPSÖ-Scale) was used by Arslan (2015) in Turkey). 12)' was used. The data obtained in this context were analyzed and interpreted with SPSS 22.
According to the findings of the research; It was determined that as the psychological resilience levels of the gifted students increased, their self-esteem levels also increased. As the education level of the parents of gifted students increases, their self-esteem and psychological resilience levels also increase. In addition, it was found that the psychological resilience levels of the girls with special abilities were higher than those of the male students, while the self-esteem levels of the male students with special abilities were found to be higher than those of the female students.
According to the results obtained from the research, it can be said that the high level of self-esteem has an important effect and contributes to the ability of gifted students to have a high level of psychological resilience. It has been observed that similar results have been obtained in many studies on the subject. For this reason, it is thought that activities to increase the self-esteem of gifted students will contribute positively to the level of psychological resilience.
Keywords: Gifted And Talented Children/Students, Resilience, Self-Esteem