Sason (Batman) yöresinde ceviz (Juglans regia L.) seleksiyonu
Walnut (Juglans regia L.) selection in Sason (Batman) region
Yazar: NURSEL TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. SAFDER BAYAZIT
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ceviz = Walnut ; Seleksiyon ıslahı = Selective breeding

Özet:
Bu araştırma, 2018 ve 2019 yıllarında Batman İli Sason İlçesi'nde tohumdan yetişmiş ceviz genotipleri arasında verim ve kalite bakımından üstün özelliklere sahip ceviz genotiplerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada verim ve meyve özellikleri dikkate alınarak örnek alınan 92 adet ceviz tipinden 44'ü değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirmeye alınan ceviz genotiplerinde erkek ve dişi çiçeklenmeler nisan ayında meydana gelmiştir. Ceviz genotiplerinde çiçeklenme süreleri yakın olmasına rağmen erkek çiçekler dişi çiçeklerden daha erken açmıştır. Seçilen ceviz genotitiplerinde denemenin 2 yılında da en yüksek kabuklu ceviz ağırlığı S67 (16.07 ve 15.29 g) genotipinden elde edilirken, en yüksek iç ceviz ağırlığı 2018 yılında S67 (6.41 g) genotipinden, 2019 yılında ise S89 (6.79 g) genotipinden elde edilmiştir. Randıman 2018 yılında %33 (S59) ile %52.15 (S3) ve 2019 yılında%34.64 (S30) ile %59.38 (S92) arasında değişmiştir. Kabuk kalınlıkları 2018 yılında 1.27 mm (S43) ile 2.22 mm (S79), 2019 yılında ise 1.21 mm (S88) ile 2.72 mm (S82) arasında dağılım göstermiştir. Seçilen genotiplerin meyvelerinde yapılan kimyasal analizler sonucunda yağ oranları% 38.44 ile %72.98, protein oranlarının ise % 11.60 ile %21.27 arasında dağılım göstermiştir. Meyve örneği alınan ceviz genotipleri kabuklu ve iç ceviz bakımından ayrı olarak tartılı derecelendirmeye tabi tutulmuşlardır. Yapılan değerlendirme sonucunda hem kabuklu hem de iç ceviz özellikleri bakımından 650 ve üzeri puan alan 13 adet genotip ümitvar olarak belirlenmiştir.  

2020, 110 sayfa
Anahtar Kelimeler : ceviz, seleksiyon, ıslah, Juglans regia L.,Sason

Abstract:
This study was carried out in order to determine the walnut genotypes that have superior characteristics in terms of yield and quality among walnut genotypes grown from seedin Sason District of Batman Province in 2018 and 2019. In the study, fruit samples of 92 walnut genotypes were taken by considering the yield and fruit characteristics. As a result of the observations carried out, male and female flowering occurred in April, and male flowers bloom earlier than female flowers, although their flowering duration is close. In the selected walnut genotypes, the highest walnut weight was obtained from the S67 (16.07 g and 15.29 g) genotype in 2 years of the experiment, while the highest walnut weight was obtained from the S67 (6.41 g) genotype in 2018 and the S89 (6.75 g) genotype in 2019. In 2018, the kernel ratio ranged from 33% (S59) to 52.15% (S3) and in 2019 ranged from 34.64% (S30) to 59.38% (S92). Shell thicknesses were 1.27 mm (S43) and 2.22 mm (S79) in 2018; In 2019, it ranged from 1.21 mm (S88) to 2.72 mm (S82). As a result of the chemical analyses carried out in the kernels of the selected genotypes, the oil rates ranged from 38.44% (S 50) to 56.97% (S 79) in 2018, 40.95% (S31) to 72.98% (S3) in 2019, while protein ratios were 11.60% (S 62) to 20.87% (S 58) in 2018 and in 2019 ranged from 13.16% (S6) to 21.27% (S42). Walnut genotypes, which are taken as fruit samples, were subjected to weighed grading separately in terms of shelled and kernel walnut. As a result of the evaluation, 13 genotypes which scored 650 and above in terms of both shelled and kernel characteristics were evaluated as promising genotypes.

2020, 110 pages
Key Words:Walnut, selection, breeding, Juglans regia L.,Sason