Ankilozan spondilit tanılı hastalarda yaşam kalitesi ölçekleri, kinezyofobi, sosyodemografik özellikler, hsatalık aktivasyonunun, hastalık değerlendirilmesinde kullanılan laboratuvar parametlerinini değerlendirilmesi
Evaluation of life quality scales, sociodemographic characteristics , kinesiophobia and disease activation inpatients with ankylosing spondylitis
Yazar: MURAT KIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜJGAN GÜRLER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kırılganlık = Frailty ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ankolizan Spondilit (AS); sakroiliak eklemlerle birlikte aksiyal omurgayı tutan ,zaman zaman  periferik eklem tutulumlarıyla birlikte eklem dışı klinik bulguların da eşlik edebildiği,omurgada ilerleyici kemik harabiyetine yol açabilen, daha çok genç erişkinlik döneminde görülen, etyolojisi tam olarak ortaya konulamamış inflamatuar bir romatolojik hastalıktır. Yaş dekatı olarak insan hayatının en üretken ve en dinamik döneminde daha sık rastlanan AS hastalığı, üretim ve hizmet sektörü açısından ciddi iş gücü kaybı oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalarda  AS hasta grubunda yüzde on beş ile yüzde otuz arasında  (%15-%30) iş gücü kaybı görülmüştür. Yapılan bir çok çalışmada AS hastalarında depresyonun çok sık görüldüğü,hastanın psikolojik durumunun da kinezyofobiyi etkilediği ortaya konulmuştur.Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki bu çalışma  Eylül 2021'den ve Nisan 2022'ye kadar   Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Romatoloji Polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan modifiye New York kriterlerine  göre AS  tanısı almış ve dahil olma kritlerleri tutan hastalarda 80 kişi ve sağlıklı gönüllülerden oluşan 55 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir.Çalışmamıza katılan bireylere Beck Depresyon Ölçeği,Tampa Kinezyofobi Ölçeği,Maslach Tükenmişlik Analizi,Edmmonton Kırılganlık Ölçeği,BASDAI,BASFI,BASMI skorları ve SF-36 yaşam standartı ölçeği ile hastaların retrospektif laboratuar verileri ve sosoyodemografik değişkenleri multianaliz incelenmiştir.Yaptığımız çalışma neticesinde AS hastalarında,kontrol grubuna göre Depresyon,Kinezyofobi,Maslach Tükenmişliğin Duygusal Tükenme Pateni,SF-36 yaşam standartı öçleği,BASDAI,BASMI,BASFI skorları daha yüksek çıkmıştır.AS hastalarında kontrol grubuna göre vitamin B12, D vitamini değerleri daha düşük, CRP ve SAA  laboratuar değerleri daha yüksek çıkmıştır. Spinal mobilite kaybı ve iş gücü kaybı açısından önemli bir hastalık olan Ankilozan Spondilit için çalışmamız yaşam kalitesi ölçekleri, kinezyofobi,sosyodemografik özellikler,hastalik aktivasyonun , hastalik değerlendirilmesinde kullanilan laboratuvar parametlerinin  değerlendirilmesi açısından multianalizli bir çalışma olup,geleceğe yönelik daha büyük çalışmalar için öncülük edecektir.

Anahtar Kelimeler: Ankilzoan Spondilit, Depresyon, Tükenmişlik,Kırılganlık,Tükenmişlik

Abstract:
Ancholysing Spondylitis (AS); It is an inflammatory rheumatological disease of which etiology has not been fully revealed, which affects the axial spine together with the sacroiliac joints,can sometimes be accompanied by peripheral joint involvements, and extra-articular clinical findings, which can lead to progressive bone destruction in the spine. AS disease, which is more common in the most productive and most dynamic period of human life in terms of age range, creates serious workforce loss in terms of production and service sectors.In the studies conducted, between fifteen and thirty percent (15-30%) of the AS patient group was found to have a loss of work force. In many studies, it has been revealed that depression is very common in patients with AS,and the psychological state of the patient also affects kinesiophobia, apart from the pain pattern.This observational and cross-sectional study consisted of 80 patients and healthy volunteers who applied to Bolu Abant İzzet Baysal University Rheumatology Polyclinic from September 2021 to April 2022 and were diagnosed with AS according to the modified New York criteria and met the inclusion criteria.55 people were included in the study as the control group. Beck Depression Scale, Tampa Kinesiophobia Scale, Maslach Burnout Analysis, Edmmonton Frailty Scale, BASDAI, BASFI, BASMI scores and SF-36 standard of living scale, retrospective laboratory data of the patients and sociodemographic variables were analyzed in the multi-analysis of the individuals who participated in our study.Vitamin B12 and vitamin D values were lower and CRP and SAA laboratory values were higher in AS patients compared to the control group. Our study for AS, which is an important disease in terms of spinal mobility loss and loss of workforce, is a multi-analysis study in terms of evaluating quality of life scales,kinesiophobia,sociodemographic characteristics, disease activation, laboratory parameters used in the evaluation of the disease, and will be a priority for future larger studies.

Keywords: Ankilzoan Spondylitis, Depression, Burnout, Vulnerab