Balçova'da sigara bırakma merkezinde bir yıllık bırakma hızı ve nikotin bağımlılık düzeyinin yeniden başlamaya etkisi
One-year rate of smoking in balçova center and effect of nicotine dependence on relaps rate
Yazar: ÖZLEM PEKEL
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Nikotin = Nicotine ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tedavi = Treatment ; İzmir-Balçova = İzmir-Balçova

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Sigara dünyada en önemli önlenebilir ölüm nedenleri arasındadır. Sigaranın bırakılması birçok hastalık için morbidite ve mortaliteyi azaltmasının yanında özellikle sigaraya başlama riski yüksek olan gençler için de çevredeki model sayısını azaltmaktadır. Son yıllarda toplum tabanlı girişimler ve bu konuda tedavi edici hizmetlerin uygulanması gerekliliği artmıştır. Çalışmanın temel amacı Balçova'da sigara bırakma merkezine gelen bireylerde bir yıllık bırakma hızını ve sigaraya yeniden başlama durumunu belirlemek, nikotin bağımlılık düzeyinin etkisini değerlendirmektir.YÖNTEM: İleriye yönelik bir araştırmadır. Çalışmanın hedef grubunu Balçova Sigara Bırakma Merkezine Ekim 2009-Nisan 2010 tarihleri arasında başvuran 746 kişi oluşturmuştur. Araştırma grubunu ise başvuran bireylerden en az dört haftadır sigara içmeyen 359 kişi oluşturmuştur. Sigaraya yeniden başlama riski %50 alınarak %5 sapma, %95 güven düzeyi ile ulaşılması gereken en az kişi sayısı 186 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni bir yıllık bırakma hızı ve yeniden başlama hızıdır. Bağımsız değişkenler; sosyo-demografik özellikler, nikotin bağımlılık düzeyi, depresyon-anksiyete düzeyi, kronik hastalık varlığı, kullanılan tedavi yöntemi ve sigara içme durumu ile ilgili özelliklerdir. Bireyler on iki ay izlenmiş, kendi bildirimine göre ve/veya CO ölçümü 6 ppm üzerinde olanlar sigaraya yeniden başlamış kabul edilmiştir. Çözümlemede Ki-kare, T-testi, Mantel Haenzel, Cox regresyon analizi, Kaplan Meier Sağkalım analizi ve log rank testi kullanılmıştır.BULGULAR: Çalışma grubunda bir yıllık sigara bırakma hızı %30.1'dir. Sigarayı bırakan 359 kişinin bir yılık izleminde %50.1'i yeniden sigaraya başlamıştır. Nikotin bağımlılık düzeyi arttıkça sigara bırakma hızının anlamlı olarak azaldığı, yeniden başlama hızının anlamlı olarak arttığı saptanmıştır. İlaç tedavisi alma sigara bırakma başarısını anlamlı olarak artırmıştır. Kullanılan tedavi yöntemi bakımından sağkalım analizi yapıldığında Vareniklin alan grupta bırakmayı sürdürme süresi en uzundur (p=0.0001).SONUÇ VE ÖNERİLER: Çalışmada nikotin bağımlılık düzeyi arttıkça sigara bırakma hızının azaldığı, yeniden başlamanın arttığı saptanmıştır. Bu nedenle sigara bırakma girişimlerinin bağımlılık düzeyi artmadan başlaması önemlidir. Ayrıca özellikle yüksek düzey grubun ilaçla tedavisi sağlanmalıdır. Sigaraya yeniden başlamayı önleyici etkisi de düşünülerek ilaç tedavisi izlemle birlikte uygulamaya alınmalıdır.Anahtar kelimeler: Sigara bırakma, sigaraya yeniden başlama, Fagerstrom nikotin bağımlılık düzeyi, sigara bırakma tedavisi

Abstract:
INTRODUCTION AND BACKGROUND: Smoking is the leading preventable causes of death in the world. Smoking cessation provides reduction in morbimortality as well as a better enviromental model for the adolescents at risk. There is growing evidence on the need for public based programs on smoking cessation. The main purpose of this study is to establish the rate of smoking cessation and ratio of restarting at one year in Balçova smoking cessation center. We also aimed to determine the effect of nicotine dependence on relaps rate.METHOD: This is a prospective study. The target group of the study was 746 objects who admitted to Smoking Cessation Center Balcova between October 2009-April 2010. 359 of the cases who quitted smoking for at least four weeks were enrolled in the study A minimum of 186 objects were required to be followed for a %50 relaps risk, %5 SD and %95 CI. The dependent variables of the study were one-year cessation rate and relaps rate. Independent variables were: socio-demographic characteristics, nicotine addiction, depression-anxiety level, presence of chronic disease, the treatment method used for smoking cessation and the properties related to smoking status. Individuals who reported restarting, and / or CO measurement above 6 ppm were accepted as resmokers. Chi-square analysis, T-test, Mantel Haenzel, Cox regression analysis, Kaplan-Meier survival analysis and the log-rank test were used for statistical analysis.RESULTS: One year rate of smoking cessation was 30.1 % in the whole study group. 50.1% of objects who quitted smoking restart to smoke at one year of follow-up. The rate of smoking cessation was significantly lower in the objects with high level of nicotin dependency. Relaps rate was also higher in nicotin addicts. Pharmacological treatment was associated with increased success rates in smoking cessation. Survival analysis according to the treatment method showed that length of continuing smoking cessation was highest in vareniclin group.(p = 0.0001).CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS: Nicotine dependency was shown to be associated with lower rates of smoking cessation and higher rates of relaps. Because of this, it is important to begin smoking cessation attempts before the objects become strong addicts. Pharmacological treatment should be initiated for the objects with high level of dependency. Moreover, considering the success of pharmacological treatment in lowering relaps rate, it would be better to apply drug therapy routinely in smoking cessation programs.Key words: Smoking cessation, smoking relaps, Fagerstrom nicotine dependency level, smoking cessation treatment