İlk okuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi
Evaluation of problems encountered in initial literacy teaching
Yazar: HATİCE ÖZEN
Danışman: PROF. DR. FATMA KIRMIZI
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-yazma = Reading-writing ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Yazma öğretimi = Writing training ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazmada karşılaştıkları sorunların araştırıldığı bu çalışmada Denizli ilinde 2022-2023 eğitim yılında 1. sınıf okutan sınıf öğretmenlerinin görüşleri araştırılmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde karma yöntem ve zenginleştirilmiş desendedir. Nicel verilerin toplanmasında Ülkeroğlu (2022) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin İlk Okuma Yazma Öğretiminde Yaşadığı Sorunlara İlişkin Algıları Ölçeği (İYS)" kullanılırken nitel veriler araştırmacı tarafından uzman görüş alınarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada nicel veriler 163 öğretmenden toplanırken nitel veriler 13 sınıf öğretmeninden toplanmıştır. Alt boyutlar ve genel olarak ölçek verilerinin Cronbach's Alpha değerlerinin ,809 ile ,899 arasında olduğu ve verilerin güvenirlik düzeyinin yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmada öğretmenlerin ilk okuma ve yazmada yaşadıkları sorunların başında "Öğrencinin teknolojik araç gereçlere ilgisinin yüksek olmasının dikkat dağınıklığına neden olması" sorununu yaşadıklarını belirttikleri görülmüştür. Bunu "Öğrencinin çabuk sıkılması" izlerken en az yaşadıkları sorun ise "Ailelerin gerekli malzemeleri temin etmemeleri" olmuştur. 
Öğretmenlerin ilk okuma ve yazmada yaşadıkları sorunların alt boyutlar ve genel olarak en yüksek sorunun aile boyutunda yaşandığı görülmüştür. Bunu öğrenme boyutu ve öğretmen süreci boyutları izlemiştir. Genel ortalamanın ise katılıyorum düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin ilk okuma yazmada karşılaştıkları sorunların görev yaptıkları okulun sosyo-ekonomik düzeyi, cinsiyet ve mezuniyet düzeyi değişkenlerine göre farklılık göstermediği görülürken yaş, kıdem ve sınıfında sığınmacı öğrenci olma değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazmada karşılaştıkları sorunların aile boyutunda yaşa göre 41 yaş ve üzerindeki öğretmenler ailelerle daha yüksek düzeyde sorun yaşamaktadır. Öğretmenlerin ilk okuma yazmada karşılaştıkları sorunların öğretmenlerin kıdemlerine göre aile boyutunda kıdemi 1-10 yıl olan öğretmenlerle kıdemi 16 yıl ve üstünde olanlar öğretmenler arasında 16 yıl ve üzerindeki öğretmenler lehine yüksek olarak anlamlı farklılık görülmüştür. Öğretmenlerin ilk okuma yazmada öğretmenlerin sınıflarında sığınmacı öğrenci bulunup bulunmaması durumuna göre öğrenme ve genel olarak ise okuma yazmada sınıflarında sığınmacı öğrenci bulunan öğretmenlerin sığınmacı öğrenci olmayanlara göre daha fazla sorun yaşadıkları görülmektedir.
İlk okuma yazmada hazırlık aşamasında yaşanan sorunların başında okulöncesi eğitim alamama ön plana çıkmıştır. Bunu psiko-motor yetersizlikler izlerken en az ise öğrenci ilgisizliği sorunudur. Öğrenciden kaynaklanan sorunlardan en fazla görüleni öğrenci ilgisizliği ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite olarak ön plana çıkmıştır. Bunu hazırbulunuşluğu kazanmama izlerken en az ise uyum sorunları olmuştur. Ebeveynden kaynaklı sorunların başında yanlış tutum ve davranışlar ön plana çıkmıştır. Bunu veli ilgisizliği ve gereksiz müdahale sorunları izlemiştir. Öğretim ortamından kaynaklanan sorunların başında materyal eksikliği olarak ön plana çıkarken sınıfların kalabalık olması, yabancı öğrenciler ve uygun olmayan ortam sorunları bunu izlemiştir. Sığınmacı öğrencilerle ilgili sorunların başında dil-iletişim sorunu en çok vurgulanan sorun iken ilgisizlik ve devamsızlık sorunları bunu izlemiştir. COVID-19 etkilerine ilişkin olumlu ve olumsuz yargılar birbirine yakın olmakla birlikte etkisinin olmadığı yönünde görüş bildiren sayısı daha fazladır. İlk okuma yazmada karşılaşılan başka sorunlar; veli işbirliğinin yetersizliği, teknolojiyi fazla kullanmanın zararları, ders kitaplarının içeriklerinin yetersizliği ve yabancı öğrenci sorunu olarak ifade edilmektedir. İlk okuma yazmada karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik önerilerin başında veli-öğretmen işbirliğinin sağlanması gelmektedir. Önerilere ilişkin katılım sayıları birbirine çok yakın olmakla birlikte bunu okulöncesi eğitimin zorunlu olması, hazırbulunuşluk düzeylerinin arttırılması ve velilerin bilinçlendirilmesi önerileri bunu izlemektedir. Nicel verilerin bulgularıyla nitel verilerin bulgularının büyük oranda benzer olduğu ve ilk okuma yazmada yaşanan sorunların benzer olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Öğretmen, ilk okuma yazma, sığınmacı, öğrenci, ebeveyn

Abstract:
In this research which searchs the problems of the class teachers related to teach the initialliteracy teaching, the opions of the first grade students' class teachers we researched in Denizli in the 2022-2023 academic year. Descriptive survey model and mix edmethod and enriched  pattern were used in this research.While the "Teachers' Perceptions of the Problems Experienced in İnitial Literacy Teaching" developedby Ülkeroğlu (2022) was used to collect the quantitative data, the qualitative data were collected with a semi-structured interview form created by there searcher by takin gexpert opinion. In the research, while quantitative data were collected from 163 teachers, qualitative data were collected from 13 classroom teachers. It was found that the Cronbach's Alpha values of the sub-dimensions and scale data in general were between 809 and 899, and there liability level of the data washigh. In there search, it was found that teachers statedat the beginning of the problems they experienced in the initialliteracy that the student's high interest in technological tools caused distraction.While this was followed by students getting bored quickly, the least problem they experienced was families not providing the necessary materials.
It has been found that the problems that teachers experience in the irinitialliteracy teaching are experienced in the lower dimensions and the biggest problem in general is experienced in the family dimension.This was followed by the learning dimension and the teacher process dimensions. It is found that the overallaverage is at the level of ' I agree'.While the problems encountered by teachers in initialliteracy were observed not to differentiate according to the socio-economic level, gender and graduation level variables of the school where they worked, they differentiated according to the variables of age, seniority and being a refugee student in the irclass. In the family dimension of the problem sencountered by classroom teachers in initialliteracy, teachersaged 41 and old erexperience higher levels of problems with families compared to age.According to the seniority of the teachers, there was a significant difference between the teachers with 1-10 years of seniority and the teachers whosese niority was 16 years and above, in favor of teachers who were 16 years and above.It is observed that teachers have more problems in initialliteracy learning according to whether the rear refugee students in teachers' classroom sand in general in literacy, teachers with refugee students in their classrooms have more problems than non-refugee students.
One of the problems experienced in the preparation stage in the initialliteracyprocess was the inabilitytoreceivepre-school education.This is followed by psycho-motor deficiencies, while the least is the problem of student apathy.The most common problems caused from students are student indifference, attention deficit and hyperactivity.While this was followed by not being prepared, the least  was compliance problems.At the beginning of the problems caused by the parents, wrong attitudes and behaviors have come to the fore. This was followed by problems of parental apathy and unnecessary intervention.While the lack of materials was coming to the fore at the beginning of the problems caused by the teaching environment, the overcrowding of classes, foreign students and in appropriate environment problems followed this.While the language-communication problem was the most emphasized problem at the beginning of the problems related to there fugee students, apathy and absenteeism problems followed it. Although positive and negative judgments about the effects of COVID-19 are close teach other, the number of people who state that there is no effect is higher. Other problems encountered in initial literacy; inadequacy of parent cooperation, the harms of using technology too much, the inadequacy of the content of the text book sand the foreign student problem. At the beginning of the suggestions for solving the problems encounteredin the initialliteracy is the provision of parent-teacher cooperation.Although the participation numbers related to the proposals are very close to eachother, this is followed by proposals to make preschool education mandatory, increase readiness levels and raise awareness of parents.It was concluded that the findings of quantitative data and the findings of qualitative data are largely similar, and the problems experienced in initial literacy are similar.

Keywords : Teacher, initialliteracy, refugee, student, parent