Psikolojik süreklilik modeli bakımından spor taraftarlarının takıma bağlılık ve ilgilenim düzeylerinin incelenmesi
Examination of team commitment and involvement levels of sports fans with respect to the psychological continuum model
Yazar: GÜLÇİN SEZER HOCAOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEMA ALAY ÖZGÜL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Araştırmanın ilk amacı, taraftarların spora yönelik ilgilenim düzeyini belirlemek için geliştirilen Spor İlgilenimi Ölçeği'nin (SİÖ) ve spor taraftarlarının takımlarına bağlılık düzeylerini belirlemek için geliştirilen Taraftar Psikolojik Bağlılık Ölçeği'nin (TPBÖ) Türk kültürüne uyarlamasını yapmaktır. İkinci amaç ise spor taraftarlarının futbola yönelik ilgilenim düzeylerine göre takıma psikolojik bağlılık düzeylerini belirlemektedir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 1 kapsamında SİÖ ve TPBÖ'nün psikometrik özelliklerini sınamak için DFA yapılmıştır. Her iki ölçeğin ölçüt geçerliği için Değişime Direnç Ölçeği'nin Duygusal Direnç alt ölçeği kullanılmıştır. Araştırma 2 kapsamında SİÖ ve TPBÖ kullanılmıştır. Katılımcıların PSM evrelerine göre TPBÖ alt boyutlarındaki farklılıkları incelemek için Kruskal-Wallis, SİÖ alt boyutlarıyla takıma psikolojik bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma 1 bulguları SİÖ ve TPBÖ'nün özgün yapısını desteklemiştir. Araştırma 2 bulguları taraftarların, yaş, gelir düzeyi, kombine bilet sahibi olma durumu, müsabakaları TV'den ve stadyumdan izleme sıklığına göre ilgilenim ve bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir. Katılımcıların PSM evrelerine göre takıma psikolojik bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılık vardır. Katılımcıların futbola yönelik ilgilenim düzeyleri ile taraftarı olunan takıma yönelik psikolojik bağlılık düzeyi arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki belirlenmiştir.
Sonuç: SİÖ ve TPBÖ Türk kültüründe yapılacak araştırmalarda kullanılabilir. Taraftarların futbola yönelik ilgilenim düzeyiyle, taraftarı oldukları takıma yönelik psikolojik bağlılığında güçlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective: The primary aim of the research is to test the Sports Involvement Scale (SIS) developed in line with the Psychological Continuum Model (PCM), and the Fan Psychological Commitment Questionnaire (FPCQ) developed for determining the level and reasons of sports fans' commitment to their teams, for use in Turkish culture. The second aim is to determine sports fans' psychological commitment levels to their teams in terms of their level of involvement with football.
Material and Methods: In Study 1, CFA was conducted for testing the psychometric properties of SIS and FPCQ. Emotional Resistance to Change subscale of the Resistance to Change Scale was used to test the criterion validity of both scales. SIS and FPCQ were used in Study 2. Kruskal-Wallis analysis was performed to examine the differences in the FPCQ sub-dimensions according to the PCM stages of the participants, and Pearson correlation analysis was performed to examine the relationship between the SIS sub-dimensions and the psychological commitment levels of the participants to their teams. 
Findings: Findings of Study 1 supported the original structures of SIS and FPCQ. Findings of Study 2 showed that there were significant differences in the fans' involvement and commitment levels according to their age, income level, season ticket ownership, and frequency of watching the matches on TV and in the stadium. There is a significant difference in the participants' psychological commitment levels to their teams depending on their PCM stages. A significant positive correlation was determined between the participants' levels of involvement with football and the levels of psychological commitment towards the supported team.
Conclusion: SIS and FPCQ can be used for future research in Turkish culture. Furthermore, a strong relationship was determined between fans' levels of involvement with football and their psychological commitment levels to the team they support.