Türkiye'de kültürü yapılan E. purpurea (L.) Moench ve E. pallida (Nutt.) Nutt türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic research on Echinacea purpurea (L.) Moench ve Echinacea pallida (Nutt.) Nutt cultivated in Turkey
Yazar: ALİ RİFAT GÜLPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Kafeik asit = Caffeic acid

Özet:
Echinacea türleri Asteraceae familyasından Kuzey Amerika orijinli bitkiler olup fitoterapi vehomeopati'de kullanılmaktadır. Echinacea türleri Amerika yerlileri tarafından haricen yara iyi edici;dahilen ise bas ağrısı, mide ağrısı ve öksürük kesici olarak kullanılmıstır. Farmakolojik olarak buendikasyonlarda kullanımı kanıtlanmasa da immünostimülan etkileri birçok deneysel yöntemle ortayaçıkarılmıstır. Echinacea bitkisi herbası ve köklerinden hazırlanan preparatlar tekrar eden üst solunumyolu ve üriner sistem enfeksiyonlarının tedavisinde yardımcı olarak kullanılmaktadır. Bugün,Echinacea türlerinden elde edilen ekstre ve preparatlar Avrupa ülkeleri ile birlikte A.B.D'de bitkiselilaç pazarından yüksek bir paya sahiptir. Türkiye Konya ekolojik kosullarında yürütülen 3 yıllık kültürdeneme sonuçlarına göre, Echinacea purpurea (L.) Moench. ve Echinacea pallida (Nutt.) Nutt.türlerinin ?ç Anadolu Bölge'si kosullarında yetistirilebileceği ortaya çıkmıstır. Ülkemizde üretilenEchinacea ürünlerinin, ilaç sanayi tarafından değerlendirilmesi, ülke ekonomimiz açısından önemtasımaktadır.Bu çalısmada ülkemizde E. purpurea ve E. pallida kök ve herbalarındaki bazı kafeik asit türevlerinin(kaftarik asit, kikorik asit, ekinakozit) miktarları Avrupa Farmakopesi'nde bildirilen YBSK yöntemikullanılarak arastırılmıstır. Hesaplanan etken madde miktarlarının, Avrupa Farmakopesi'ne ait altsınırların üstünde olduğu bulunmustur.Echinacea purpurea ve E. pallida çiçeklerinin uçucu yağ kompozisyonu arastırılmıs, her iki türde demajör uçucu yağ bileseni olarak germakren-D bulunmustur.DPPH serbest radikal süpürücü etki ve metal selasyon aktivite (ilk defa) tayin yöntemleri kullanılarakantioksidan aktivite çalısmaları yapılmıstır. Deneylerde 4 farklı çözücüyle (metanol, etanol:su-70:30,kloroform, petrol eteri ve petrol eteri sonrası metanol) kullanarak Soxhlet cihazında elde edilmis, E.purpurea ve E. pallida topraküstü ve kök ekstreleri kullanılmıstır. DPPH radikal süpürücü aktivite,ekstrelerde düsük (% 68 en yüksek) bulunmustur. Metal selasyon aktivitesi ise E. purpurea herbakloroform ekstresi (% 81) dısında yine yüksek çıkmamıstır. Ayrıca ekstrelerden elde edilen aktivitesonuçlarıyla fitokimyasal içerikleri arasındaki iliskinin anlasılabilmesi için deneyde kullanılan 20ekstrenin YBSK, SK-KS analizleri, total fenolik madde ve total flavonoit tayini yapılmıstır. Aktivitesiyüksek ekstrelerin kafeik asit türevleri, polifenol içeriği ve flavonoit içeriğinin diğer ekstrelere göredaha yüksek olduğu saptanmıstır.Antikolinesteraz aktivitenin tayini amacıyla 4 farklı çözücüyle (metanol, etanol:su-70:30, kloroform,petrol eteri ve petrol eteri sonrası metanol) hazırlanmıs E. purpurea ve E. pallida topraküstü ve kökekstreleri kullanılmıs ancak hiçbir ekstre etkinlik göstermemistir. Bu çalısma Echinacea'ya ait ilkantikolinesteraz aktivite çalısmasıdır.Anahtar Kelimeler: Echinacea purpurea, Echinacea pallida, alkamitler, kafeik asit, kikorik asit

Abstract:
Echinacea species of North American origin of the Asteraceae family are the plants which are used inphytotherapy and homeopathy. Echinacea species were used by indigenous Americans, externally forwounds; internally for the headaches, stomach pains and coughing. Despite of the unprovenpharmacological indications, their immunostimulant effects were experimentally revealed. Echinaceapreparations which are prepared from root and herb are used as supportive in the treatment of chronicupper respiratory tract infections. Today, the extract obtained from Echinacea species and preparationshave a great share in the countries of Europe and in the U.S. market of herbal medicines. In Konya(Turkey) ecological conditions 3-year cultivation experiments were carried out and according to theresults, it is concluded that Echinacea purpurea (L.) Moench. and Echinacea pallida (Nutt.) Nutt. canbe cultivated in the Central Anatolia Region. Echinacea products, which are produced in our countryshould be considered by the Turkish pharmaceutical industry and it is crucial for our economy.In this study, by using the HPLC method decleared in European Pharmacopeia, the content of somecaffeic acid derivatives (caftaric acid, cichoric acid, echinacoside) in E. purpurea and E. pallida wasinvestigated. It was found that the levels of these components are above the minimum limits ofEuropean Pharmacopeia.Volatile oil compositions of the flowers of Echinacea purpurea and E. pallida were investigated and inboth species the major component of the volatile oil was found to be germacrene-D.Antioxidant activity was carried out using DPPH free radical scavenging activity and metal chelatingactivity (first time) methods. For the experiments, root and herb extracts of E. purpurea and E. pallidaobtained using Soxhlet extractor with different solvents (methanol, ethanol:water-70:30, chloroform,petrolum ether, methanol after petroeleum ether) were employed. Occurrence of scavenging activity ofthe extracts against DPPH was found to be low, 68 % inhibition being the highest. Maximum metalchelating activity was demonstrated by the chloromform extract of E. purpurea herb (81 %). Theactivity data obtained from the extracts are supported by phytochemical experiments such as HPLCanalysis of caffeic acid derivatives, total phenol and total flavonoid contents. The higher antioxidantactivity accompanied by higher caffeic acids, higher polyphenol and flavonoid contents.For anticholinesterase activity, the root and herb extracts of E. purpurea and E. pallida which wereobtained using Soxhlet extractor with different solvents (methanol, ethanol:water-70:30, chloroform,petroleum ether, methanol after petroeleum ether) were employed. But there were no significanteffects. This is the first anticholinesterase activity study of Echinacea species.Keywords: Echinacea purpurea, Echinacea pallida, alkamides, caffeic acid, cichoric acid