Evre 3-4 periodontitisli hastalarda alt 1. molar dişlerin kök morfolojisi ile periodontitis yıkım düzeyi ve yıkım hızı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between root morphology of mandibular first molars and the stage of periodontitis and rate of destruction in patients with stage 3-4 periodontitis
Yazar: MURAT HAKTAN DURMAZ
Danışman: PROF. DR. RAHİME MERAL NOHUTCU
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis

Özet:
Amaç: Diş kökü morfolojisi ve boyutları periodontal hastalık için lokal risk faktörleri olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı kök genişliği başta olmak üzere kök morfolojisinin, periodontitis yıkım hızı ve yıkım düzeyi üzerine olan etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na başvurmuş hastaların panoramik radyografileri ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografileri incelendi. Ayrıca bu hastaların bir kısmının arşivde mevcut olan klinik muayene bilgileri de değerlendirildi. Bir grup periodontitis olmayan hastanın da kontrol grubu olarak panoramik radyografileri ve klinik muayene bilgileri değerlendirildi. Araştırma raporu oluşturulurken, anlamlılık düzeyi için %95 güven aralığı kullanıldı.
Bulgular: Toplam 108 birey çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların %47,2'si kadın iken, %52,8'i erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 40,27 olarak belirlendi. Tüm katılımcıların yıkım miktarı (radyografik kemik kaybı, RKK) ortalaması 4,02 mm, yıkım hızı (RKK/Yaş) ortalaması 0,98, yıkım düzeyi (kemik kaybı yüzdesi, RKK/KU) ortalaması 28,45 olarak saptandı. Kök morfolojisi ölçümlerine bakıldığında ise kök uzunluğu (M)'nin 14,32, kök uzunluğu (D)'nin 13,88, kök gövde uzunluğunun 4,20, kök genişliği ortalaması (K)'nın 3,62, kök genişliği ortalaması (O)'nun 2,92, kök genişliği ortalaması (A)'nın 2,21 ortalamaya sahip olduğu saptandı.  Tüm kök genişliği ortalaması ölçümleri RKK, RKK/Yaş, RKK/KU ile istatistiksel olarak anlamlı derecede negatif ilişki gösterdi. Kök gövde uzunlukları ile RKK, RKK/Yaş, RKK/KU istatistiksel olarak anlamlı derecede negatif ilişki gösterdi. 36 ve 37 numaralı dişleri karşılaştırdığımızda, 36 numaralı dişlerin RKK, RKK/Yaş, RKK/KU ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptandı. Bu dişlerin kök genişliklerine bakıldığında ise tüm kök genişliği ortalamaları 36 numaralı dişlerde istatistiksel anlamlı olarak daha düşük bulundu. Panoramik radyografi ölçümleri ile konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ölçümleri karşılaştırıldığında, aralarında belirli düzeyde bir fark olduğu ancak bu farkın tüm ölçümlerde tutarlı olduğu belirlendi. 36 ve 46 no'lu dişlerinde farklı düzeylerde yıkım görülen hastalarda, yıkım düzeyi ile kökün orta üçlü (-0,650) ve koronal üçlü seviyesindeki genişlikleri (-0,588) arasında istatististiksel olarak anlamlı düzeyde negatif korelasyon olduğu görüldü. Kök boyu ile yıkım düzeyi arasında korelasyon görülmedi (-0,068). Araştırmanın bulguları; orta üçlüde kök genişliği 3,225 mm'den az (özgüllük 0,848) ve apikal üçlüde 2,425 mm'den az olmasının (özgüllük 0,922) hastalık derecesi ve evresi için eşik değerler olduğu görülmektedir.
Sonuç: Bu çalışmanın bulguları; Evre 3 ve 4 periodontitisli hastalarda orta ve apikal üçlü seviyesinde kök genişliğinin az olmasının kemik kaybı yüzdesi ve peridontal hastalık derecesi açısından belirleyici olduğunu göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: periodontitis, kök genişliği, kök morfolojisi, yıkım hızı, yıkım düzeyi

Abstract:
Objective: Tooth root morphology and dimensions are considered as local risk factors for periodontal disease. The aim of this study is to evaluate the effect of root morphology, especially root width, on periodontitis destruction rate and destruction level.
Materials and Methods: In our study, panoramic radiographs and cone beam computed tomography of patients who applied to Hacettepe University Faculty of Dentistry Department of Periodontology were examined. In addition, the clinical examination information available in the archive of some of these patients was also evaluated. Panoramic radiographs and clinical examination data of a group of patients without periodontitis were evaluated as a control group. While creating the research report, 95% confidence interval was used for the significance level.
Results: A total of 108 individuals were included in the study. While 47.2% of the participants were women, 52.8% were men. The average age of the participants was determined as 40.27. The mean amount of destruction (radiographic bone loss, RCC) of all participants was 4.02 mm, the mean rate of destruction (RCC/Age) was 0.98, and the mean level of destruction (percentage of bone loss, RCC/CC) was 28.45. When the root morphology measurements are examined, the root length (M) is 14.32, the root length (D) is 13.88, the root stem length is 4.20, the root width average (K) is 3.62, the root width average ( It was determined that O) had a mean of 2.92, and mean of root width (A) had a mean of 2.21. All root width mean measurements showed a statistically significant negative correlation with RCC, RCC/Age, RCC/CI. Root stem lengths and RCC, RCC/Age, RCC/KU showed a statistically significant negative correlation. When we compared teeth 36 and 37, the mean RCC, RCC/Age, RCC/KU mean of teeth 36 were found to be statistically significantly higher. When the root widths of these teeth were examined, the average of all root widths was found to be statistically significantly lower in teeth 36. When we compared the patient and control groups on panoramic radiography measurements, no significant difference was found. When panoramic radiography measurements and cone beam computed tomography measurements were compared, it was determined that there was a certain level of difference between them, but this difference was consistent in all measurements. In patients with different levels of destruction in their 36 and 46 teeth, a statistically significant negative correlation was observed between the level of destruction and the widths of the root at the middle third (-0.650) and coronal third level (-0.588). There was no correlation between root length and destruction level (-0.068). Findings of the research; Root width of less than 3,225 mm (specificity 0.848) in the middle third and less than 2,425 mm in the apical third (specificity 0.922) seem to be threshold values for disease degree and stage.

Conclusion: The findings of this study; In patients with stage 3 and 4 periodontitis, the fact that the root width is low at the middle and apical third level is determinative in terms of the percentage of bone loss and the degree of periodontal disease.

Keywords: periodontitis, root width, root morphology, rate of destruction, level of destruction, stage, grade