X-ray analizörlü enerji dağılımlı taramalı elektron mikroskobu (SEM/EDS) ile ENFSI/GSR (Europan Network Forensic Science Institue/ gun shot residue proficiency test) numunesinde 
elementel atış artıklarının analizi ve optimizasyonu
Standart enfsi-gsr samples with X-RAY energy dispersive/scanning electron microscopy of gunshot residue analysis and optimization
Yazar: EMRAH COŞKUNSU
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN BARANSEL ISIR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Ateşleme sistemleri = Ignition systems ; Ateşli silahlar = Firearms ; Atış artıkları = Gunshot residues ; Mikroskopi = Microscopy ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; X ışını = X ray ; X ışını terapisi = X ray theraphy

Özet:
Ateşli silah fişeği, mermi çekirdeği, sevk barutu ve kovan olmak üzere 3 ana bölümden oluşmaktadır. Kovanın arka kısmındaki kapsül içerisinde başlatıcı, yükseltgen ve yakıt olarak görev yapan Kurşun Stifnat, Baryum Nitrat ve Antimon Sülfür gibi darbeye hassas patlayıcı maddeler bulunmaktadır. Ateşleme iğnesinin kapsüle çarpmasıyla kapsüldeki darbeye hassas patlayıcı maddeler ilk kıvılcımı oluşturarak barutu tutuşturması sonucu ortaya çıkan sıcak gaz basıncının mermi çekirdeğini ileriye doğru itmesiyle çekirdek namlu ağzından büyük bir hızla hedefe doğru fırlatılır. Atış artıkları, bir ateşli silah ateşlendiğinde reaksiyona giren kapsül ve sevk barutu bileşenleri ile fişek ve ateşli silahın metalik bileşenlerinden oluşan gaz ve katı maddelerin hızla soğuması sonucu meydana gelen partiküllerdir.
Atış artığı analizleri ateşli silahların kullanıldığı olaylarda şüpheli veya mağdur şahısların ateşli silahla olan irtibatını ortaya koyabilmek açısından önemlidir. Ateşli silahların yaygın bir şekilde artması ve mühimmatların çeşitlilik kazanmasıyla birlikte atış artığı analiz yöntemlerinin de bu gelişmeler doğrultusunda yenilenmesi ve analitik yöntemlerdeki gelişmelerin yakından takip edilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada X-Işını Analizörlü Enerji Dağılımlı Otomatik Taramalı Elektron Mikroskopi tekniği ile ENFSI /GSR PT kit üzerindeki karbon bant üzerine yerleştirilmiş sayısı, ebatları ve yerleri bilinen atış artıkları üzerinde deneysel çalışmalar yapılmıştır.
Atış artığı analizinde kullanılan X-Ray Analizörlü Enerji Dağılımlı Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM/EDS) ile Standart ENFSI-GSR (Europen Network Forensic Science Institue-Gunshot Residue) yeterlilik test numunesinde atış artıklarının analizi ile değişkenlik gösteren cihaz ve parametre değişimlerinin sonuçları nasıl etkilediği ortaya konularak optimum çalışma parametreleri belirlenmiştir.

Abstract:
A round of a firearm mainly consists of three parts; bullet lead, casing and propellant(black or smokeless powder). The primer which is located on the base of the casing includes shock sensitive explosives like lead styphnate, barium nitrate or antimony sulfide. When the striker hits the primer those shock sensitive explosive mixture creates a spark which ignites the propellant. The hot gas pressure created by the burning propellant pushes the lead forward towards the target at a high speed. The gun shot residue are the particles formed by the rapid cooling of gas and rigid materials which includes the compounds of propellant and the metallic parts of the firearm.
GSR analysis helps to prove the link between the firearm and the suspect/victim. As the variety and prevalence of firearms and their ammunitions increase everyday therefore the GSR analysis methods should be developed and new methods should be followed closely.
In this study we will conduct examinations on GSR material located on the carbon tape of ENFSI/GSR PT kit by utilizing the SEM/EDS technic and the number, size and the location of the material will be known before the test.
By the analysis of GSR on standard ENFSI-GSR (Europen Network Forensic Science Institue-Gunshot Residue) proficiency test sample, the results of changeable variations in device and parameters  will be introduced and then the optimum working parameters will be determined. The outputs of this study will be used as a method for validation works and also will help forensic chemistry experts to standardize their examinations.