Koroner arter hastalarında beslenme durumu ile serum asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status and serum asymmetric dimethyl arginine (ADMA) levels in patients with coronary artery disease
Yazar: AYŞE AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: ADMA = ADMA ; ADMA = ADMA ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Sağlık = Health

Özet:
Serum asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeyi kardiyovasküler hastalıklar (KVH) için tanımlayıcı bir faktördür. Bireylerin beslenme durumu, diyet kalitesi ve diyetin antioksidan bileşiminin serum ADMA düzeyinin düzenlenmesinde rolü olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma, koroner arter hastalığı (KAH) tanısı almış bireylerin beslenme durumu, diyet kaliteleri, ve bazı antropometrik ölçümleri ile serum ADMA düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Polikliniğinde koroner anjiyografiye yönlendirilen gönüllü 129 yetişkin birey üzerinde yapılmıştır. Klinikte, fizik muayeneleri yapılan bireylerin genel özellikleri, 24 saatlik besin tüketimleri, beslenme durumları ve diyet kalite skorları (Sağlıklı Yeme İndeksi/ SYİ) değerlendirilmiş, bazı biyokimyasal analizleri yapılmıştır. Bireylerin %30,2'i kadın, %69,8'i erkek olup yaş ortalamaları 63,00±10,00'dur. Bireylerin beden kütle indeksine (BKİ) göre %48,8'i hafif şişman, %32,6'ı şişman olup kadın bireylerin BKİ ortalamaları erkek bireylerden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ)'ne göre kadın ve erkek bireylerin diyet kaliteleri (SYİ puanı ortalama 61,3 ± 10,5/ diyet kalitesi normal) arasında önemli bir fark gözlenmemiştir (p>0.05). Ancak SYİ'e göre bireylerin toplam meyve ve tam tahıl tüketiminin yetersiz, sodyum alımının ise yüksek olmasının diyet kalite puanını düşürdüğü saptanmıştır. Kadın bireylerin serum ADMA düzeyi (1,3±1,0 mol/L) erkek bireylerden (1,2±1,0 mol/L) daha yüksek bulunmuştur (p>0.05). Serum ADMA düzeyi ile diyet kalite indeksi arasında negatif, BKİ ve antropometrik ölçümlerle doğrusal yönlü olarak saptanan ilişki istatiksel olarak önemli bulunmamıştır (p>0.05). Kardiyovaskuler hastalıklar için önemli risk faktörleri olan diyet kalitesi, BKİ ve bel çevresi gibi antropometrik ölçümlerle serum ADMA düzeyi arasında ilişkiyi gösteren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Serum ADMA level is a factor to determine cardiovascular diseases (CVD). It is hypothesized that individual nutritional status, dietary quality and dietary antioxidant composition may play a role in regulation of serum ADMA levels. This study was conducted to evaluate the relationship between nutritional status, diet quality and some anthropometric measurements and serum ADMA levels in 129 adult volunteers who were referred to Hacettepe University Faculty of Medicine, Cardiology Policlinic to undergoing coronary angiography. General characteristics, 24-hour food recall, nutritional status and diet quality scores (Healthy Eating Index/HEI) were evaluated after physical examination and some biochemical analyzes were performed. 30,2% of individuals were female, 69,8% were male and the average age was 63,0 ±10,0 years. According to body mass index (BMI), 48.8% of individuals were slightly fat and 32.6% were obese and BMI of female subjects were higher than male subjects (p <0.05). According to the Healthy Eating Index (HEI) there was no significant difference between the dietary qualities of male and female subjects (the average of HEI score was 61.3 ± 10.5 / normal diet quality) (p> 0.05). However, it was determined that inadequate total fruit and whole grain consumption and high sodium intake caused reduce diet quality score. Serum ADMA levels were higher in female subjects (1,3 ± 1,0 mol / L) than male subjects (1,2 ± 1,0 mol / L) (p> 0.05). There was negative correlation between serum ADMA level and dietary quality index and linear relationship between serum ADMA level and BMI and anthropometric measurements, but it was not statistically significant (p> 0.05). There is a need for studies showing an association between serum ADMA levels and anthropometric measurements such as BMI and waist circumference which are important risk factors for cardiovascular diseases.