Öğretmenlerin okul iklimi algılarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi: Bir meta analiz çalışması
Examining teachers' school climate perceptions in terms of some demographic variables: A meta-analysis study
Yazar: EMRE SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. FERUDUN SEZGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Meta analizi = Meta analysis ; Okul iklimi = School climate ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin okul iklimine yönelik algılarını cinsiyet ve branşa göre incelemek ve bu konuya ilişkin genel bir görüş elde etmektir. Bu araştırmada, içerik analizi tekniklerinden meta analiz yöntemi kullanılmaktadır. Çalışma kapsamında Türkiye'de öğretmenlerin okul iklimine ilişkin görüşlerini konu alan ve çeşitli veri tabanlarında taranan yüksek lisans ve doktora tezleri ile hakemli bilimsel dergilerde yayımlanan makaleler incelendi. Araştırmanın dâhil etme kriterlerine uyan 30 çalışma araştırma kapsamına alındı. Böylece cinsiyet için 9805, branş için ise 3838 örneklem sayısına ulaşıldı. Bu çalışmada, ortalama etki büyüklüğünde rol oynayacağı düşünülen; araştırmaların yayım yılı, yayım türü, araştırmaların uygulandığı örneklem bölgesi, araştırmaların yapıldığı eğitim kademesi ve araştırmalarda kullanılan ölçek türü olmak üzere beş adet kategorik moderatör değişken belirlendi. Araştırma verilerinin analizinde, rastgele etkiler modeli kullanıldı. Araştırma bulguları incelendiğinde; cinsiyetin öğretmenlerin okul ikliminin sınırlayıcılık ve samimiyet boyutuna ilişkin algısı dışında çözülme, yönlendiricilik ve destekleyicilik boyutları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmektedir. Cinsiyetin okul ikliminin sınırlayıcılık boyutunda erkek öğretmenler, samimiyet boyutunda ise kadın öğretmenler lehine anlamlı ve düşük bir etki gözlendi. Diğer taraftan branşın öğretmenlerin okul ikliminin çözülme boyutu dışında sınırlayıcılık, samimiyet, yönlendiricilik ve destekleyicilik boyutlarında anlamlı etkisinin olmadığı görülmektedir. Branşın okul ikliminin çözülme boyutunda branş öğretmenleri lehine anlamlı ve düşük bir etki gözlendi. Son olarak araştırma bulguları kapsamında çeşitli öneriler sunuldu.

Abstract:
The purpose of this research is to examine teachers' perception for school climate in terms of their gender and branch and to have a common remark on this subject. In this research, from the content analysis methods, meta-analysis method has been used. In the scope of the study, post-graduate and doctorate dissertations from different databases and articles which have been published on peer-reviewed scientific journals which include teachers' views about school climate in Turkey have been examined. 30 studies which conform to the inclusion criteria of this study have been taken into the scope of this research. In this way, for gender variable, 9805 samples and for branch variable, 3838 samples have been reached in total. In this study, 5 moderator categorical variables which are thought to have a role in avarege effect size; the publishment year, type of the studies, sample area, educational level and scale type used in the sudies, have been determined. While analysing the data, random effects model has been used. When the findings have been examined, it has been concluded that gender does not have a significant effect on disintegration, leadership and supportiveness dimensions of teachers' perception for school climate while it has a significant effect on restrictiveness and sincerity dimensions. Gender has a significant and low effect on restrictiveness dimension of school climate for the benefit of male teachers while it has a significant and low effect on sincerity dimension of school climate for the benefit of female teachers. On the other hand, it has been realized that branch does not have a significant effect on restrictiveness, sincerity, leadership and supportiveness diemensions of school climate. branch has a significant and low effect on disintegration dimension of school climate for the benefit of branch teachers. As a result, some suggestions have been presented in the scope of research findings.