Balçova ilçesinde toplumun ve Dokuz Eylül Üniversitesi sağlık personellerinin sepsis hakkındaki farkındalık, bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi: Bir anket çalışması
Evaluation of awareness, knowledge levels and attitudes of the society and health personnel of  Dokuz Eylul University in Balçova district: A survey study
Yazar: RUSLAN GASIMOV
Danışman: PROF. DR. UĞUR KOCA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sepsis = Sepsis ; Tutumlar = Attitudes ; İzmir-Balçova = İzmir-Balçova

Özet:
Giriş: Çalışmamızın amacı Balçova ilçesindeki toplumun sepsis hakkındaki bilgi düzeyleri ve
tutumlarının; Dokuz Eylül Üniversitesindeki sağlık personellerinin sepsisin yeni tanı ve
tedavi klavuzları konusundaki farkındalık düzeylerinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Dokuz Eylül Üniversitesi girişimsel olmayan araştırmalar
etik kurulundan etik onamı alınması ardından yapıldı. Çalışmanın ilk kısmında Balçova
ilçesinde toplumun "sepsis" konusundaki farkındalık, bilgi düzeyleri ve tutumlarının
belirlenmesi için 10 soruluk anket uygulanmıştır. Çalışmanın diğer kısmında, Dokuz Eylül
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesindeki Hekim ve hemşirelerin "sepsis" konusundaki
farkındalık, bilgi düzeyleri ve tutumlarının belirlenmesi için 24 soruluk bir anket
uygulanmıştır. Çalışmamızın verileri SPSS 24.0 istatistik paket programına girilerek analiz
edildi.
Bulgular: Balçova ilçesinde toplumun sepsis konusunda farkındalık, bilgi düzeyleri ve
tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla toplam 200 kişiye yüz-yüze anket uygulaması
yapıldı. Çalışmamızda Balçova bölgesinde halkın sepsisi duyma oranı %57,5 iken, Sepsis
bilgisi sorgulamasında ortalama %37 oranında, sepsis belirtileri sorgulamasında ortalama
%28,9 oranında doğru yanıt verdikleri belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmı, Dokuz Eylül
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesindeki hekim ve hemşirelerin "sepsis" konusundaki
farkındalık, bilgi düzeyleri ve tutumlarının belirlenmesi amacıyla Dokuz Eylül Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesindeki hekim ve diğer sağlık çalışanı 144 kişiye yüz yüze anket
uygulaması yapıldı. Ankete katılan sağlık çalışanlarının %61,8‟inin hızlı sepsis tanı skorunu,
%56,3‟ünün ise sepsis 3‟e göre tanı kriterlerini bildiği belirlenmiştir. 101 sağlık çalışanının
servisinde standart sepsis tedavi şeması mevcut iken, sepsis 3 tanımının yayınlanması sonrası
82 departmanda şema değişiklikleri olmuştur. Hızlı SOFA puanı 102 sağlık çalışanının
servisinde tarama aracı olarak kullanılmıştır. Sepsis 3 tanımına göre laktatın bir parametre
olarak kullanımı %60,4 (doktor-%47,2, hemşire-%13,2, p=0,191) oranında bulunmuştur
Tartışma: Sepsis farkındalığı, 2013 ve 2017 yıllarında Almanya'nın toplam nüfusunu temsil eden
1014 katılımcıyla anketler düzenleyen Alman Sepsis Vakfı'nın sonuçlarına kıyasla önemli ölçüde
artmış olduğunu belirlemiştir. Araştırma; 2013' ten 2017 yılına kadar, 60 yaşın üzerindeki nüfus içinde
sepsis terimi bilgisinin %9,7 oranında artarak %64,7' ye yükseldiğini ortaya koymuştur. Bizim anket
çalışmamızda ise, sepsis bilinme oranı %57,5 olarak saptanmıştır Sepsise karşı aşı durumunun
sorgulanması sadece %16 oranında evet cevabı almıştır. Benzer şekilde, birkaç uluslararası çalışmada
daha düşük sepsis farkındalığı kaydedilmişdir. İsveç'te görüşülen kişilerin %21' i, ABD'de %55' i ve
Birleşik Krallık' ta ise %66' sı sepsis terimini daha önce duymuştu. Bizim çalışmamızda ise, sepsis
bilgisi sorgulamasında çalışma grubunun ortalama %37‟ si doğru cevaplama yapmıştır Çalışmamızda
topluma yapılan anket sorgulamasında oryantasyon bozukluğu, hipotansiyon, nefes darlığı ve taşikardi
varlığının sepsis bulguları olduğu bilinmemekteydi. Ankete katılan sağlık çalışanlarının 89‟ u hızlı
sepsis tanı skorunu; 81‟i sepsis 3‟e göre tanı kriterlerini istatistiksel olarak anlamlı doğru
cevaplamıştır. Buna karşılık, Hollanda'da yapılan bir çalışmada yoğun bakım doktorlarının
%22'si ve yoğun bakım dışı doktorların yalnızca %5'i sepsis tanımına doğru cevap
verebilmiştir. Brezilya'da yapılan başka bir çalışmada ise yoğun bakım doktorlarının %48'i,
yoğun bakım dışı doktorların ise sadece %20'si sepsisi doğru tanımlayabilmişlerdir.
Tayland'da yapılmış bir çalışmada, iç hastalıkları asistanlarının %45'i sepsis tanımlamasını
doğru oranda yapabilmişken, cerrahi asistanlarının yalnızca %12‟si bu konuda başarılı
olmuştur. Türkiye'de yapılmış başka bir çalışmada ise sepsis tedavisiyle ilgilenen klinikler
arasında sepsis tedavisi basamaklarına doğru yanıt, asistanlar arasında %12 ile %88 arasında,
uzmanlar arasında ise %16 ve %90 arasında değişim göstermiştir. Bizim çalışma verilerimize
göre ise standart bir sepsis tedavi şemasının kullanım oranı en yüksek Anesteziyoloji ve
Reaminasyon ile Dahiliye kliniğinde elde edilmiştir.Ancak uzman ve asistan hekim olarak
ayrım yapılmamıştır
Sonuç: Sepsis gibi hızlı tanı konulması gereken bir durumda halkın sepsis belirtilerini, sağlık
çalışanlarının ise tanı kriterlerini daha yüksek oranlarda bilmesi oldukça önem taşımaktadır.
Bu sonuçlar, sepsis eğitiminin farklı düzeylerde de olsa, toplumun her kesimine ve sağlık
çalışanlarına kesintisiz olarak yapılması gerektiğini ve toplum geneli ile sağlık çalışanları
arasında sepsis farkındalığının arttırılmasına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Anahtar kelimeler: Sepsis, sepsis-3, toplum, hekim, hemşire, farkındalık, bilgi

Abstract:
Introduction: The aim of our study is to determine the knowledge levels and attitudes of the
society in Balcova district about sepsis; the awareness level of health personnel at Dokuz
Eylul University about the new diagnosis and treatment guidelines of sepsis.
Materials and Methods: Our study was conducted after obtaining ethics approval from
Dokuz Eylul University non-interventional research ethics committee. In the first part of the
study, a 10-question questionnaire was applied to determine the awareness, knowledge levels
and attitudes of the society about "sepsis" in Balçova district. In the other part of the study, a
24-question questionnaire was applied to determine the awareness, knowledge levels and
attitudes of the physicians and nurses about "sepsis" in Dokuz Eylul University Hospital. The
data of our study was analyzed by entering the data to SPSS 24.0 statistical package program.
Results: A face-to-face questionnaire was applied to 200 people in total in order to evaluate
the awareness, knowledge levels and attitudes of the society about sepsis in Balçova district.
In the questionnaire survey, the rate of sepsis knowledge was determined as 57.5%. An
average of 37% (27.5%-45%) of the study group answered correctly in the questioning of
sepsis information. An average of 28.9% (20.5%-42.5%) of the study group answered
correctly in the questioning of sepsis symptoms. In the second part of the study, a face-to-face
questionnaire was applied to 144 physicians and other healthcare workers in Dokuz Eylul
University Hospital in order to determine the awareness, knowledge levels and attitudes of the
physicians and nurses about "sepsis". 89 (61.8%, doctor-51.4%, nurse-10.4%, p=0.002) of the
health workers who participated in the survey, had enough knowledge about rapid sepsis
diagnosis score, while 81 (56.3%, doctor-46.5%, nurse-9.7%, p=0.009) correctly defined the
diagnostic criteria according to sepsis 3. While there was a standard sepsis treatment scheme
in the service of 101 (70.1%, doctor-54.2%, nurse-16.0%, p=0.219) healthcare workers, 82
(56.9%, doctor-43.8%, nurse-13.2%, p=0.425) had schema changes after the publication of
sepsis 3. The rapid SOFA score was used as a screening tool in the service of 102 (70.8%,
doctor-50.7%, nurse-20.1%, p=0.241) healthcare workers. According to the definition of
sepsis 3, the use of lactate as a sepsis parameter was found in the ratio of 87 (60.4%, doctor47.2%, nurse-13.2%, p=0.191).
Discussion: Sepsis awareness has increased significantly compared to the results of the
German Sepsis Foundation, which conducted surveys with 1014 participants representing the
total population of Germany between 2013 and 2017. Study showed increase of sepsis
knowledge in the rate of 9.7% from 2013 to 2017, which resulted knowledge rate to 64.7% in
the population over 60 years. In our survey study, the rate of blood poisoning knowledge was
63% and the rate of sepsis awareness was 57.5%. Questioning of the vaccination against
10
sepsis received only 16% of the yes answers. Similarly, lower awareness level about sepsis
had been noted in several international studies. 21% of interviewees in Sweden, 55% in the
USA and 66% in the UK had heard the term sepsis before. In our study, an average of 37%
(27.5%-45%) of the study group answered correctly the sepsis information inquiry. In our
study, it was not known that disorientation, hypotension, dyspnea and tachycardia were signs
of sepsis. 89 of the healthcare workers answered correctly the rapid sepsis diagnosis score,
while 81 of them knew the diagnostic criteria according to sepsis 3 with statistical
significance. In contrast, in a study conducted in the Netherlands, 22% of intensive care
doctors and only 5% of non-intensive care doctors were able to answer the definition of sepsis
correctly. In another study conducted in Brazil, 48% of intensive care doctors and only 20%
of non-intensive care doctors were able to define sepsis correctly. In a study conducted in
Thailand, 45% of internal medicine residents were able to define sepsis accurately, while only
12% of surgical residents were successful in this regard. In another study conducted in
Turkey, the correct response to sepsis treatment steps among clinics dealing with sepsis
treatment varied between 12% and 88% among residents, and between 16% and 90% among
specialists.
Conclusion: In our study, population living in Balcova heard about sepsis in the rate of
57.5%, they gave an average of 37% correct answers about sepsis information, and averagely
28.9% about sepsis symptoms, although the results showed that 61,8% of healthcare workers
knew rapid sepsis diagnosis score correctly, while it was 56.3% in sepsis 3 diagnosis
criteria‟s. In a situation such as sepsis that needs to be diagnosed quickly, it is very important
for the public to know the symptoms of sepsis and for healthcare professionals to know the
diagnostic criteria with higher rates. These results show that sepsis education should be
provided to all segments of the society and healthcare workers, and there is a need to increase
the awareness of sepsis among population and healthcare workers.
Keywords: Sepsis, sepsis-3, society, physician, nurse, awareness, knowledge