Erzurum Orman Fidanlık Müdürlüğü risk değerlendirmesi ve analizi
Erzurum Forest Nursery Directorate risk assessment and analysis
Yazar: BİRKAN KIZGIN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇAKMAK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Fine Kinney yöntemi = Fine Kinney method ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Orman işletmeleri = Forest enterprises ; Risk faktörleri = Risk factors ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Dünya var olduğu süreçten günümüze kadar bünyesinde çeşitli canlıları barındırmıştır. Canlılar için önemli olan ekosistemin ana temel taşlarından biri olan ormanlar, dünya ve gelecek nesiller için önemli bir yere sahiptir. Ormanlar canlıların yaşam habitatlarını oluşturduğu gibi insanoğlunun temel ihtiyaçlarınıda karşılamaktadır. Bunlar gıdadan, enerjiye ve hatta inşaat malzemesi sağlamaya kadar birçok alanda etkiye sahiptir. Buna bağlı olarak dünyada ve ülkemizde ormanların düzeni, geliştirilmesi ve işletilmesine yönelik bakanlıklar ve bu bakanlıklara bağlı bölge orman işletmeleri kurulmuştur. 
Orman işletmeleri, ofis ortamı çalışmaları ve açık alan çalışmaları olarak ele alınmalıdır. Ülkemizde ormancılık işletmelerinde; yangınla mücadele, ağaçlık alanlarda seyreltme sırasında kesim işlemleri, zararlı ve haşerelerden müdahale işleri gibi çok tehlikeli işlerin yanında, fidan yetiştiriciliği, plan–proje hazırlama faaliyetleri gibi düşük tehlike çalışma faaliyetlerini kapsamaktadır. Orman işlerinde yapılan çalışmalar genel olarak mekanik harici çalışanın kas gücü ile açık alanda yapılan çalışmalar oldukça fazladır. Mekanik işler kullanılmadan yapılan orman çalışmalarında çalışanlar; yapılacak iş hakkında genel bilgi ve beceriye sahip olduğu kadar, kas gücünü doğru kullanabilecek yetenekte olmak zorundadır. Bu sebepten orman işlerinde çalışanların çalışma ortamı ergonomisi ele alındığında; işin çalışana çalışanında işe uyumu sağlanabilmesi için, çalışanın kültürel yetişmesi, beslenme durumları, eğitim düzeyleri ve verilen ekipmanların kullanma alışkanlığını oluşturulmasına kadar İSG faaliyetlerin sürdürülebilir olması hedeflenmiştir.
Ormancılığın açık alanda tüm yapılan çalışmalarına bağlı olarakta çeşitli tehlikeler ve buna bağlı risklerde ortaya çıkmaktadır. Ülkemizde 30 Haziran 2012 yılında yayımlanan "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" ile birlikte buna bağlı yönetmelikler ile çalışanların maruz kalabileceği iş kazası ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla çalışmalar başlatılmıştır. Orman işlerinde çalışanlara yönelik, İSG eğitimleri, acil durum planları, düzenleyici – önleyici faaliyet çalışmaları, ramak kala bildirim formları, çalışma öncesi interaktif ve tool-box eğitimleri, talimatlar, İSG açısından güvenlik kültürün oluşması sürdürülebilirlik faaliyetleri açısından ele alınmıştır. 
Orman işlerinde yapılan çalışmalarda İSG açısından 2013-2018 iş kazası ve meslek hastalıkları istatistikleri ele alınacak ve çıkan istatistikler yorumlanacaktır. Bu yorumların sonucunda; iş kazası ve meslek hastalıkların kök nedenleri tespit edilecek, iş organizasyonu ve takım çalışması faaliyetleri takip edilerek tehlikeler ve riskler minimize seviye düşürülecektir. 
Bu tez kapsamı Erzurum Orman Fidanlık Müdürlüğü ele alınarak işletmenin tüm çalışma faaliyetlerinin yapıldığı işler öncesi kontrol formun hazırlanması, hazırlanan kontrol formuna uygun İSG açısından risk değerlendirme tablosu için iki metodoloji uygulanacaktır. Bu metodolojiler Fine Kinney Metodu ve 5X5 (L-Matrisi) metodları uygulanılanarak çıkan risk değerlendirme skorlarında yüksek skora sahip olan tehlike kaynakları için; mümkünse tehlikeleri ortadan kaldırma ya da minimum seviyeye düşürme ve İSG kültürünün sürdürülebilir çalışmaları uygulamaları hazırlanmıştır.

Abstract:
The world has harbored various living things from the time of its existence until today. Forests, one of the cornerstones of the ecosystem that is important for living things, has an important place for the world and future generations. Forests not only constitute the living habitats of living things, but also meet the basic needs of human beings. These have an impact in many areas, from providing food to energy and even building materials. Accordingly, ministries and regional forest enterprises affiliated to these ministries have been established for the order, development and management of forests in the world and in our country.
Forest enterprises should be considered as office environment studies and open field studies. In forestry businesses in our country; It includes very dangerous works such as firefighting, cutting operations during thinning in wooded areas, pest and pest response works, as well as low-hazard work activities such as sapling cultivation, plan-project preparation activities. The work done in the forestry works is generally quite high with the muscle power of the non-mechanic worker in the open field. Those who work in forestry work without the use of mechanical works; He must have general knowledge and skills about the job to be done, as well as have the ability to use muscle power correctly. For this reason, when the working environment ergonomics of the forest workers are considered; In order for the employee to adapt to the job, it is imperative that the OHS activities are sustainable until the employee's cultural upbringing, nutritional status, education levels and the habit of using the equipment provided.
Various dangers and related risks arise depending on all the work done in the open field of forestry. With the "Occupational Health and Safety Law" published on 30 June 2012 in our country, studies have been initiated to prevent work accidents and occupational diseases that employees may be exposed to. OHS trainings for employees in forestry, emergency plans, regulatory - preventive action studies, near-miss notification forms, pre-study interactive and tool-box trainings, instructions, creation of safety culture in terms of OHS are discussed in terms of sustainability activities.
In the studies carried out in forestry works, 2013-2018 occupational accident and occupational diseases statistics will be discussed in terms of OHS and the statistics will be interpreted. As a result of these comments; The root causes of work accidents and occupational diseases will be determined, and dangers and risks will be minimized by following the work organization and teamwork activities.
Within the scope of this thesis, Erzurum Forest Nursery Directorate will be taken into consideration and two methodologies will be applied for the preparation of the control form before the works in which all the work activities of the enterprise are carried out, and the risk assessment table in terms of OHS in accordance with the prepared control form. For hazard sources that have high scores in risk assessment scores obtained by applying these methodologies Fine Kinney Method and 5X5 (L-Matrix) methods; If possible, the practices of eliminating or minimizing the dangers and sustainable studies of the OHS culture have been prepared.