Hemşirelerin el hijyeni ile ilgili inançlarının el hijyeni uygulamalarına etkisi
The influence of nurses' beliefs about hand hygiene on hand hygiene practices
Yazar: FEYZA TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ESKİMEZ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: El = Hand ; El yıkama = Hand disinfection ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hijyen = Hygiene ; Sağlık = Health ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; İnançlar = Beliefs

Özet:
El hijyeni hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde en önemli ve basit fakat uyumun da en az olduğu bir etkendir. Önemli bir bilgi birikimi ve beceri gerektiren hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde en önemli sorunlardan biri, el hijyenine uyumda karşılaşılan sorunlardır. Bu  sorunların birçoğu bilgi, tutum, uygulama, inanç ve algı gibi bireysel faktörler olup bunların belirlenmesi, el hijyenine uyma davranışının artırılmasında önemli bir yere sahiptir. 
Bu araştırma, hemşirelerin el hijyeni ile ilgili inançlarının el hijyeni uygulamalarına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 
Mart - Haziran 2019 tarihlerinde Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapmakta olan 960 hemşire oluşturmuştur. Evrenin tamamı örnekleme alınmış fakat araştırmaya katılmayı kabul eden 529 hemşire ile araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, El Hijyeni İnanç Ölçeği ve El Hijyeni Uygulama Envanteri kullanılmıştır. Anket formları araştırmacı tarafından dağıtılmış ve toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics 24) adlı paket program kullanılmıştır. Bulguların yorumlanmasında frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır.
 Araştırmada, hemşirelerin EHİS puan ortalaması 83,64±9,14, EHUE puan ortalaması 65,88±5,66 olup hemşirelerin orta düzeyde el hijyeni inançlarına sahip ve el hijyeni uygulamalarının iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin EHİS puanlarını sadece cinsiyetin etkilediği;  EHUE puanlarını ise çocuk sahibi olma, çalışma şekli, çalışılan birim, birimdeki hasta sayısı ve mesleki memnuniyet durumunun etkilediği saptanmıştır. Sonuç olarak, EHİS ile EHUE arasında pozitif yönde, çok zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). El hijyeni inanç ölçeği puanı arttıkça, el hijyeni uygulama envanteri puanı artmıştır. Hemşirelerin el hijyeni hakkındaki olumlu ve olumsuz inançlarının el hijyeni uygulamalarını etkilediği konusunda literatürde  daha geniş ve daha çeşitli örneklem içeren çalışmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
Hand hygiene is the most important and simple factor in the prevention of nosocomial infections. Hand hygiene is also a factor where compliance is minimal. One of the most important problems in the prevention of nosocomial infections requiring significant knowledge and skills is the problems in hand hygiene compliance. Adaptation to hand hygiene is a complex issue. Many of these factors are individual factors such as knowledge, attitude, practice, belief and perception. Their identification has an important role in enhancing the compliance with hand hygiene. 
The aim of this study is to investigate the effects of nurses' beliefs about hand hygiene on hand hygiene practices. The population of the study consisted of 960 nurses working in Adana City and Education Research Hospital between March - June 2019. The entire population was sampled, but the study was completed with 529 nurses who agreed to participate. Personal Information Form which were prepared by the researcher, Hand Hygiene Belief Scale and Hand Hygiene Practices Inventory were used in the data collection. The questionnaire forms were distributed and collected by the researcher. SPSS (IBM SPSS Statistics 24) was used for statistical analysis of the data. Frequency tables and descriptive statistics were used to interpret the findings. In the study, the average score of the EHIE of the nurses was found to be 83.64 ± 9.14, and the average score of the EHUE was 65.88 ± 5.66. It was determined that nurses had moderate hand hygiene beliefs and good hand hygiene practices. It was found that only gender influenced nurses' EHİS scores; EHUE scores were affected by having a child, working style, unit worked, number of patients in the unit, and occupational satisfaction. As a result, a positive, very weak and statistically significant relationship was found between EHİS and EHUE (p <0.05). As the hand hygiene belief scale score increases, the hand hygiene application inventory score will increase. In the literature, it may be suggested that studies with a wider and more diverse sample should be conducted in terms of the positive and negative beliefs of nurses about hand hygiene affect hand hygiene practices.