Mehmet Sadettin Heper'in hayatı, eserleri ve bestelerinin müzikal analizi
Mehmet Sadettin Heper's life, works and musical analysis of his compositions
Yazar: HASAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TIRAŞCI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Besteler = Compositions ; Dini müzik = Religious music ; Heper, Saadettin = Heper, Saadettin ; Makamlar = Modes ; Mevlevi ayini = Mevlevi ceremony ; Müzik eserleri = Music works ; Müzikal analiz = Musical analysis ; Türk dini musikisi = Turkish religious music ; Türk müziği = Turkish music

Özet:
Mehmet Sadettin Heper'in Hayatı, Eserleri ve Bestelerinin Müzikal Analizi adlı bu çalışmada, Heper'in 1899 ve 1980 yılları arasını kapsayan yaşamı boyunca Türk mûsikîsine yapmış olduğu katkılarını; yaşadığı dönem içerisindeki Türk mûsikîsinin durumunu ve Sadettin Heper'in Türk mûsikîsindeki yerinin ortaya çıkarılarak bestelerinin müzikal analizleri yapılmıştır. Yaşadığı yıllar göz önüne alındığında Heper, Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Cumhuriyet yıllarında musîki çalışmaları yapmış, sanatını da bu doğrultuda geliştirmiştir. 
Hazırlamış olduğumuz tezimizin birinci bölümünde Heper'in hayatı, ailesi, hocaları ve talebeleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde Heper'in yazmış olduğu gazete yazıları ve makalelerden elde ettiğimiz veriler ışığında, Heper'in mûsikîmizdeki yeri, önemi, mûsikî anlayışı ve mûsikîmize yapmış olduğu katkılara değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise Heper'e ait bestelerin müzikal analizi yapılmıştır.
Çalışma yapılırken elde edilen veriler ışığında, analiz yapılmış olup, bilgiler bu doğrultuda tasnif edilmiştir. Araştırma aşamasında ulaşılan makaleler, yüksek lisans ve doktora tezleri, gazete köşe yazıları ve birebir yapılmış görüşmeler neticesinde Heper'in yaşadığı dönemin özelliklerini yansıtan bir mûsikîşinas olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk Müziği, Türk Din Mûsikîsi, Sadettin Heper, Klasik Türk Müziği, Hisar Buselik Mevlevî Âyini, Bend-i Buselik

Abstract:
In this work titled as "The Life, Works and Compositions of Mehmet Sadettin Heper", it was aimed to make musical analysis of his compositions by revealing Heper's contributions to Turkish music during his lifetime between 1899 and 1980, the status of Turkish music in the period he lived and the place of Sadettin Heper in Turkish music. Considering the years he lived, Heper made music studies in the last period of the Ottoman Empire and the Republic years, and developed his art in this direction.
In the fist part of the thesis we have prepared, information about Heper's family, life, teachers and stıdents is given. In the second part, Heper's place in our music, his importance, his understanding of music and his contributions to our music are mentioned in the light of the information we have obtained from the newspaper articles and articles written by Heper. In the third part, musical analysis of Heper's compositions was made.
In the light of the data obtained during the study, the analysis was made and the information was classified accordingly. As a result of the articles, master's and doctoral theses, newspaper columns reachedand one-to-one interviews doneduring the research phase, it was observed that Heper was a music lover that reflects the characteristics of the period he lived in.

Keywords: Turkish Music, Turkish Religious Music, Sadettin Heper, Classical Turkish Music, Hisar Buselik Mevlevî Âyini, Bend-i Buselik