Kuşaklar arası elektronik ticaret harcamalarını etkileyen faktörlerin analizi: Kahramanmaraş ili örneği
An analysis on the factors affecting the e-commerce expenditures among generations: The case of Kahramanmaras province
Yazar: SEDA GÜRÜN
Danışman: PROF. DR. EMİNE İKİKAT TÜMER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Tüketimde büyük bir paya sahip olan alışverişin, insanlara zaman kaybettirmeden sunulması önemlidir. Zamanla tüketiciler kolay ve pratik bir şekilde alışveriş yapma imkânı sunan elektronik ticaret (e-ticaret) sistemine ihtiyaç duymaya başlamışlardır. Tüketicilerin bu gereksinimlerini fırsata çevirebilen işletmeciler geleneksel pazarlama yerine e-ticaret yöntemine geçmişlerdir. E-ticaret tüketicilere çeşitli ve çok sayıda ürün seçimi ve ürünler arasında karşılaştırma yapabilme imkânı sunmaktadır. Bu çalışmada Kahramanmaraş ilinde tüketicilerin e-ticaret hizmetine yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesinin yanı sıra e-ticaret harcamalarını etkileyen faktörler konusunun araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada tüketiciler doğum yıllarına göre sınıflandırılmış ve Bebek patlaması, X, Y ve Z kuşağı olarak incelenmiştir. Kahramanmaraş ilinde 2019 Aralık ve 2020 Temmuz ayları arasında 384 tüketici ile yüz yüze anket yapılmıştır. Anket dağılımına göre Bebek patlaması kuşağı bireyleri 58, X kuşağı bireyleri 77, Y kuşağı bireyleri 130, Z kuşağı bireyleri ise 119 kişi olarak belirlenmiştir. Kuşaklarla yapılan anketlerden sağlanan veriler tanımlayıcı istatistiklerle ile açıklanmıştır. E-ticaret tüketim harcamalarını etkileyen faktörler ise Tobit model uygulanarak analiz edilmiştir. 
Tobit Model sonucuna göre; Giyim, süpermarket, kozmetik ve elektronik ürünler için yapılan e-ticaret harcamaları tüm kuşaklar için eşit önem derecesine sahiptir. Z kuşağı bireyleri ayakkabı&çanta için 0.4885 TL daha fazla, çocuk ve bebek ürünleri için 1.6203 TL daha az harcamada bulunmaktadır. X kuşağı bireylerinin saat & aksesuar harcaması 0.1519 TL daha azdır.  Bebek patlaması bireylerine kıyasla X kuşağı 0.4668 TL, Y kuşağı 0.3815 TL ve Z kuşağı 1.0171 TL daha az turizm (seyahat/bilet) harcaması yapmaktadır. Ev&yaşam ürünleri için Y kuşağının 0.6734 TL daha fazla harcama yaptığı belirlenmiştir. Tüketicilerin ortalama 3.55 yıl süredir internet alışverişi deneyimine sahip olmaları, Kahramanmaraş ilinde katılımcıların internet alışverişi konusunda yeteri kadar bilgi sahibi olmadıklarını ve e-ticaret harcamaları konusunda çekimser davrandıklarını kanıtlar niteliktedir. Özellikle Bebek patlaması ve X kuşağı bireylerinin çoğunluğuna e-ticaret ile ilgili bilgilendirilme yapılması, doğru ve güvenilir alışveriş konusunda yönlendirilmelerinin sağlanması gereklidir. İnterneti aktif kullanan Y ve Z kuşakları bu konuda diğer kuşaklara rehberlik etmelidirler.

Abstract:
It is essential to present shopping having a large share in consumption without causing any time waste. Consumers have started to be in need of electronic commerce (e-commerce) systems to shop easily and practically. Business owners who could turn these customer requirements into opportunities have switched to e-commerce instead of traditional marketing. E-commerce offers consumers the opportunity to choose from a variety and a large number of products and enable them make comparisons among them. The aim of the study was to determine the attitudes and behaviors of consumers in Kahramanmaraş province towards e-commerce services and to investigate the factors affecting e-commerce expenditures. In the study, consumers were classified by year of birth and they were examined as Baby boom, X, Y, and Z generations. 384 consumers were surveyed face-to-face between December 2019 and July 2020 in Kahramanmaraş. According to the survey distribution, the number of individuals in the generation baby boom was 58, Generation X was 77, Generation Y was 130, and Generation Z was 119. Data obtained from surveys conducted with generations was explained with descriptive statistics. Factors affecting E-commerce consumption expenditures were analyzed by applying the Tobit model. 
According to the Tobit Model results, e-commerce expenses on clothing, supermarkets, cosmetics, and electronic products have an equal importance for all generations. Generation Z individuals spend 0.4885 TL more on shoes & bags and 1.6203 TL less on children and baby products. Generation X individuals spend 0.1519 TL less on watches and accessories.  Generation X spends 0.4668 TL, Generation Y 0.3815 TL, and Generation Z 1.0171 TL less on tourism (travel/tickets) than the baby boom generation. It was determined that Generation Y spent 0.6734 TL more on home & living products. The fact that consumers have an average experience of internet shopping for 3.55 years proves that participants in Kahramanmaraş do not have sufficient information about internet shopping and abstain from using e-commerce. It is necessary to inform the majority of the baby boom and Generation X individuals about e-commerce and ensure that they are guided to proper and reliable shopping. Generations Y and Z who actively use the internet should guide other generations in this regard.