Gıda sektöründe helal sertifikalı ürünlerin tüketici tercih ve davranışlarına olan etkisi, Türkiye-İngiltere karşılaştırması
The effect of halal certified products on consumer preferences and behaviors in the food industry, comparison of Turkey and England
Yazar: YAKUP GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAT KARTAL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Gıda sektörü = Food sector ; Helal gıda = Permissible food ; Kaşer = Kosher ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Türkiye = Turkey ; Ölçekler = Scales ; İngiltere = England

Özet:
Pazarlamanın amacı tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını tatmin etmek ve karşılamaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için yapılması gereken ilk şey tüketici davranışlarını analiz etmektir. Yani mal, hizmet ve ürünlerin nasıl, nereden, niçin ve ne zaman satın alındığı, kullanıldığı ve elden çıkarıldığı araştırılmalıdır.

Müslümanlar iki milyar civarındaki nüfusuyla ticari işletmeler için oldukça önemli bir pazardır. Helal gıda konusun ayrıntılarıyla ele alınması bu pazarda faaliyet gösterecek firmaların belirleyeceği pazarlama stratejisi açısından da son derece önemlidir. İnancına uygun ürün tüketmek isteyen Tüketiciler açısından da helal gıda sertifikası vazgeçilmez hale gelmiş ve ülkemizde de bu alanda bir farkındalık oluşmaya başlamıştır.

Bu çalışma kapsamında öncelikle helal gıda, helal sertifikası, kosher, tüketici davranışları ve tüketici etnosentrizmi kavramlarıyla ilgili literatürdeki çalışmalara değinilmiş ardından Türkiye, İngiltere ve Dünya geneli Helal gıda pazarıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. 

Çalışmanın son bölümünde ise helal gıda sertifikası ve tüketici davranışları ile ilgili Türkiye ve İngiltere'de yapılan anket çalışmasının sonuçlarına yer verilerek araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.  

Özellikle helal gıda pazarına girmek isteyen firmalara yol göstermesi açısından Helal gıda sertifikalı ürünlerin tüketiciler nezdinde kabul görebilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarca dikkat edilmesi gereken hususlara da yer verilerek bir yol haritası oluşturulmaya çalışılmıştır.  

Helal Gıda sertifikası, helal gıda pazarı, kosher, tüketici davranışları ve tüketici etnosentrizmi konularının ve helal sertifikasyonla ilgili Türkiye ve İngiltere'deki uygulamaların olumlu ve olumsuz yönlerinin birlikte ele alındığı ilk doktora tezi olma özelliğini taşımaktadır. Bu yönüyle de bundan sonraki çalışmalara ışık tutması arzu edilmektedir.  

Bu çalışmanın sonuçları hem helal gıda konusunda hassas olan tüketicilere ışık tutacak hem de gıda sektöründe çalışan ve helal gıda ile ilgilenen firmaların satış ve pazarlama faaliyetlerinde faydalanabileceği bir rehber niteliği taşıyacaktır.

Abstract:
The aim of marketing is satisfying consumers' needs and expectations. Analyzing the consumer behaviors is the first thing needs to be done to achieve that purpose. So the answers of how, where, why and when goods and services are purchased, used and sold should be researched.

Approximately two billions populated Muslim markets are notably significant for commercial enterprises. Further discussing halal food issue elaborately is an essential element for the marketing strategy, which is carried by companies in the market. Halal food certificate becomes irreplaceable for the consumers who are willing to consume products that meet the requirements for their religion and awareness started to raise about that issue in our country. 

Within the scope of that study the researches about halal food, halal certificate, kosher, consumer behaviors and ethnocentricism of consumers are touched upon and information is given about Turkey, UK and Global halal food market.

The last part of study contains evaluations of survey results, which was carried out at Turkey and UK about consumer behaviors and halal food.

With that study it is especially aimed to develop a roadmap to guide businesses which are willing to enter that market about key points of gain acceptance from consumers about halal food certificate products.

This is the first PhD thesis that treats together Halal Food Certificate, halal food market, kosher, consumer behaviors and ethnocentricism of consumers and pros& cons of halal certification implementation in Turkey and UK. In this scope it is expected that thesis shed light on next studies.

Results of this study will shed light on both sensitive consumers about halal food and can be used as a guide to sales& marketing activities of businesses in food sector which are interested in halal food.