Altmış beş yaş ve üstü bireylerde nütrisyonel durum,  sosyodemografik özellikler ve diğer sağlık değişkenlerinin mini mental test üzerine etkisi
The effect of nutritional status, socio-demographic characteristics and health variables on mini mental test in SİXTY-five years and older individuals
Yazar: SADIK TAŞER
Danışman: PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Demans = Dementia ; Depresyon = Depression ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Zeka testleri = Intelligence tests

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Konya Meram, Selçuklu ve Karatay ilçelerinde aile sağlığı merkezlerine (ASM) başvuran 65 yaş ve üstü bireylerde nütrisyonel durum, sosyodemografik özellikler ve diğer sağlık değişkenlerinin Standart Mini Mental Test üzerine etkisi incelenmesi amaçlandı.
 Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel tipte analitik bir çalışma olarak planlanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı bir anket, Mini Nutrisyonel Değerlendirme (MNA) testi, Geriatrik Depresyon Ölçeği-30 (GDÖ-30), Standart Mini Mental Test (SMMT) uygulandı. Katılımcıların vücut ağırlığı, boy, kol-baldır çevresi ve deri kıvrım kalınlıkları ölçüldü. Veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi.
Bulgular: Bu çalışmaya kriterlerlere uygun olan toplam 298 kişi alındı. Katılımcıların  %52,7'si erkek, yaş ortalaması 72,13±5,76 yıl olup, %26,5'i okuryazar değil, %55,7'si ilkokul eğitimli, %17,8'i ortaokul ve üstü eğitimli idi. SMMT sonuçlarına göre; %11,4'ünde hafif demans tespit edilirken, Geriatrik Depresyon Ölçeği uzun formuna göre; %5,7'sinde depresyon varlığı saptandı. Mini-Nütrisyonel Değerlendirme-Kısa Forma (MNA-SF) göre hastaların beslenme durumları değerlendirildiğinde;  %15,8'i malnütrisyon riski altında, %2,3'ü malnütrisyonlu olarak saptandı. MNA-SF de 11 puan ve altında olan 54 kişiye MNA uzun formu uygulandı. MNA'ya göre hastaların beslenme durumları değerlendirildiğinde %14,4'ü malnütrisyon riski altında, %1'i malnütrüsyonlu olarak saptandı. Cinsiyet (p=0,048), yaş grupları (p=0,006),  eğitim, (p<0,001)  ile demans arasında anlamlı bir ilişki saptanırken, ekonomik durum (p=0,179) ile demans arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. MNA-SF (p=0,012) ve MNA (p=0,002) ile demans arasında anlamlı ilişki saptanırken, BKİ (p=0,820) ile demans arasında bir ilişki saptanmadı. Katılımcıların yaş gruplarına göre SMMT alt bileşenleri karşılaştırıldığında 75 yaş altı bireylerde dikkat-hesaplama, hatırlama ve lisan puanları, 75 yaş ve üzeri bireylere göre daha yüksekti.
Sonuç: Bu çalışmada kadınlarda, eğitim durumu düşük olanlarda, GDÖ-30'a göre depresyonu olanlarda, 75 yaş üzeri bireylerde, MNA-SF ve MNA'ya göre malnütrisyonu olanlarda demans görülme oranı daha yüksekti.  Birinci basamak hekimleri 65 yaş üstü hastalarda demans, depresyon ve malnütrisyon konusunda daha dikkatli davranmalı ve yaşlı hastalara kapsamlı geriatrik değerlendirme yapabilmeli, gerektiğinde ilgili uzmanlık alanlarına sevk edebilmelidir.

Abstract:
Background and Aim: The aim of this study was to investigate the effects of nutritional status, sociodemographic characteristics and other health variables on Standard Mini Mental Test in patients aged 65 years and older who applied to family health centers (ASM) in Meram, Selçuklu and Karatay districts of Konya.

Materials and Methods: This study was planned as a cross-sectional analytical study. A questionnaire, Mini Nutritional Assessment (MNA) test, Geriatric Depression Scale-30 (GDÖ-30), Standard Mini Mental Test (SMMT) were applied to the participants. Body weight, height, arm-calf circumference and skinfold thickness were measured. The data were evaluated by appropriate statistical methods.

       Results: A total of 298 individuals were included in this study. 52.7% of the participants were male and the mean age was 72.13 ± 5.76 years, 26.5% were illiterate, 55.7% were primary school educated, 17.8% were secondary and higher educated. According to SMMT results; mild dementia was found in 11.4% of the cases, and according to the long form of Geriatric Depression Scale; depression was detected in 5.7% of patients. When the nutritional status of patients according to the Mini-Nutritional Assessment-Short Formation (MNA-SF) was evaluated; 15.8% were under the risk of malnutrition and 2.3% were malnutrition. MNA long form was applied to 54 subjects with MNA-SF score 11 or below. When the nutritional status of the patients was evaluated according to MNA, 14.4% was found to be under the risk of malnutrition and 1% was malnutrition. There was a significant relationship between gender (p=0,048), age groups (p=0,006), education, (p<0,001) and dementia, while there was no significant relationship between economic status (p=0,179) and dementia. There was a significant relationship between MNA-SF (p=0,012), MNA (p=0,002) and dementia. But there was no correlation between BMI (p=0.820) and dementia. When the sub-components of SMMT were compared according to the age groups of the participants, attention-calculation, recall and language scores were higher in individuals under 75 years of age than in individuals aged 75 years and older.

Conclusions: In this study, the frequency of dementia was higher in women, those with low educational status, those with depression compared to GDÖ-30, those with individuals aged 75 years and older and those with malnutrition with respect to MNA-SF and MNA. Primary care physicians should be more careful about dementia, depression and malnutrition in patients over 65 years of age and should be able to perform comprehensive geriatric assessment in elderly patients and refer them to relevant areas of expertise.