Yenidoğan işitme tarama programının gelişim alanlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of neonatal hearing screening program on development areas
Yazar: SEÇİL BAŞPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAĞLAM
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Erken teşhis = Early diagnosis ; İşitme = Hearing ; İşitme testleri = Hearing tests

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Yenidoğan İşitme Tarama Programı kapsamında işitme kaybı tanısı alan ve normal işiten 0-6 yaş çocukların gelişimsel değerlendirmelerinin yapılarak çeşitli değişkenlerin gelişime etkisini saptamaktır.
Materyal ve Metot: Araştırma grubu, 2018-2020 yılları içinde Malatya ve Kahramanmaraş ilinde ikamet eden 50 işitme kayıplı ve 51 işitme kaybı bulunmayan 101 bebek/çocuk ve ailesi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. DGTT, AGTE ile Genel Bilgi Formu uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS 2007 programı, tanımlayıcı istatistik metotları, Pearson ki-kare, Fisher's Exact, Fisher Freeman, Halton testi kullanıldı. Uyumun değerlendirilmesinde Mc Nemar test ve Kappa uyum düzeyi kullanılmıştır.
Bulgular: Tüm olguların AGTE genel sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). İşitme kaybı olması durumuna göre olguların DGTT sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,031; p<0,05). İşitme kaybı olan olguların DGTT sonucunun normal olması oranı, işitme kaybı olmayan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. İşitme kaybı olması durumuna göre olguların DGTT  "DG" sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmazken (p=0,052; p>0,05), işitme kaybı olan olguların DG'nin normal olması oranı, işitme kaybı olmayan olgulara göre dikkat çekici düzeyde düşük saptanmıştır. AGTE "İMG" sonucu normal olan olguların tanı yaşları, test sonucu normal olmayan olan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,040; p<0,05). İşitme kaybı tanısı erken konan, erken cihazlanan ve erken  özel eğitime başlayan çocuklarda AGTE ve DGTT sonuçları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Annenin gebelikte risk faktörü taşıma durumu ise işitme kaybı olgularında anlamlı düzeyde yüksek oranda saptanmıştır (p<0,01). 	İşitme kaybı gruplarına göre anne ve babanın yaş, eğitim, çalışma ve gelir durumları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: YİTP işitme kayıplı çocukların erken tespit edilmesini sağlarken erken müdahalede hedeflenen düzeye ulaşılamadığını ve gelişimde kritik evrelerin kaçırılabileceğini göstermiştir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı tarafında topuk kanı, görme tarama, işitme tarama gibi rutin programlara  gelişim tarama programının eklenmesi de önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Gelişim, erken müdahale, Yenidoğan İşitme Tarama Programı.

Abstract:
Objective:The purpose this study is to determine the effects of various variables on development by making developmental evaluations of 0-6 years old children who are diagnosed with hearing loss within the scope of Neonatal Hearing Screening Program.
Materials and Methods: The research group, 101 babies / children and 50 families with 51 hearing loss and 51 hearing loss who lived in Malatya and Kahramanmaraş between 2018 and 2020 were the sample of the research.General Information Form was applied with DGTT, AGTE.NCSS 2007 program, descriptive statistical methods, Pearson chi-square, Fisher's Exact, Fisher Freeman, Halton test were used for statistical analysis. Mc Nemar test and Kappa compliance level were used to evaluate the compliance.
Results:There was no statistically significant difference between the overall results of AGTE in all cases (p> 0.05). There was a statistically significant difference between the DGTT results of the patients according to the condition of hearing loss (p=0.031; p <0.05). The rate of normal DGTT results of cases with hearing loss was significantly lower than those without hearing loss. According to the condition of hearing loss, there was no statistically significant difference between the DGTT "DG" results of the cases (p= 0.052; p> 0.05), whereas the rate of normal DG with hearing loss was significantly lower compared to the cases without hearing loss. The age of diagnosis of patients with normal AGTE "IMG" result was found to be statistically significantly higher than those with normal test results (p=0.040; p<0.05). No significant difference was found between AGTE and DGTT results in children who were diagnosed with hearing loss, who were diagnosed early, who started early special education. The risk factor carrying status of the mother during pregnancy was found to be significantly higher in cases of hearing loss (p <0.01). There was no significant difference between the age, education, employment and income levels of the parents according to hearing loss groups.
Conclusion:YİTP has shown that children with hearing loss can be detected early, while the target level in early intervention has not been reached and critical stages in development can be missed. In addition, development screening program should be added to routine programs such as heel blood, vision screening, hearing screening on the SB side.
Key Words:Development, early intervention, Neonatal Hearing Screening Program.