Oyunla yazının keşfi programının okul öncesi çocukların yazı farkındalığı becerilerine etkisi
The effect of the discovery of printing through play program on print awareness skills of preschool children
Yazar: NİLÜFER KURUL
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DURMUŞOĞLU SALTALI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada; oyun temelli hazırlanan Oyunla Yazının Keşfi Eğitim Programı'nın okul öncesi çocuklarının yazı farkındalığı becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada Oyunla Yazının Keşfi Programı'nın okul öncesi çocuklarının yazı farkındalığı becerisine etkisinin incelenmesi amacıyla deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Konya il merkezinde bir devlet okuluna bağlı anasınıfında öğrenim gören 5-6 yaş grubundaki (60-72 ay) 26 (16'sı deneme, 10'u kontrol grubu olmak üzere) çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; çocuklara ve ailelere ilişkin bazı demografik bilgilerin (çocuğun yaşı, cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, anne yaşı, baba yaşı, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu) elde edilmesi amacıyla kişisel bilgi formu ve çocukların yazı farkındalığı becerilerini ölçmek için Karaman-Benli ve Güngör Aytar (2016) tarafından geliştirilen Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı'nın yazı farkındalığı alt boyutu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında deney ve kontrol grubunda yer alan çocuklara öncelikle ön test olarak 'Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı'nın yazı farkındalığı alt boyutu uygulanmıştır. Daha sonra deneme grubundaki çocuklara 8 hafta boyunca haftada 3 gün yaklaşık 45 dakika süren ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Oyunla Yazının Keşfi" eğitim programı uygulanmıştır. Bu süreçte kontrol grubu ise Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) okul öncesi eğitim programı çerçevesinde eğitimine devam etmiştir. Eğitim programı uygulamasının bitmesinin ardından deneme ve kontrol gruplarına son test olarak tekrar Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı'nın yazı farkındalığı alt boyutu uygulanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde SPSS 26.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde grupların normal dağılım şartlarını sağlaması dikkate alınarak bağımsız gruplar için t testi ve bağımlı gruplar için t testi istatistikleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre deneme ve kontrol grubundaki çocukların yazı farkındalığı becerileri ön test ve son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında; deneme grubundaki çocukların son test puanlarının kontrol grubu çocuklarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Deneme grubundaki çocukların son test puan ortalamalarındaki artışın kontrol grubu çocuklarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olması Oyunla Yazının Keşfi Eğitim Programı'nın okul öncesi dönem çocukların yazı farkındalığı becerilerinin desteklenmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırma kapsamında ayrıca Oyunla Yazının Keşfi Eğitim Programı'nın etkisinin kalıcı olup olmadığının belirlenmesi amacıyla deney grubunda yer alan çocuklara program uygulamasından sekiz hafta sonra yazı farkındalığı testi izleme testi olarak yeniden uygulanmıştır. Deneme grubu çocuklarının son test-kalıcılık testi karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmadığı saptanmıştır. Bu bulguya dayalı olarak Oyunla Yazının Keşfi Eğitim Programı'nın okul öncesi dönem çocuklarının yazı farkındalığı becerilerini artırmadaki etkisinin kalıcı olduğu söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Çocuklar, Yazı Farkındalığı Becerisi, Oyunla Yazının Keşfi Programı.

Abstract:
In this study; The effect of the integrated game-based "Discovery of Printing through Play Education Program" on the print awareness skills of preschool children was examined. In the study, a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group, one of the experimental designs, was used to examine the effect of the Discovery of Printing through Play Program on the print awareness skills of preschool children. The study group of the research consisted of 26 children (16 in the trial group and 10 in the control group) in the 5-6 age group (60-72 months) studying in a kindergarten affiliated with a public school in Konya city center in the 2022-2023 academic year. As a data collection tool in the research; Personal information form to obtain some demographic information about children and families (child's age, gender, number of siblings, birth order, mother's age, father's age, mother's education level, father's education level) and The print awareness sub-dimension of the Early Literacy Skills Assessment Tool developed by Güngör Aytar (2016) was used. The study group of the research consists of 26 preschool children (60-72 months), 16 of whom are experimental and 10 are control. Within the scope of the research, the print awareness sub-dimension of the "Early Literacy Skills Assessment Tool" was applied to the children in the experimental and control groups as a pre-test. Then, the "Discovery of Printing with Play" training program, developed by the researcher and lasting approximately 45 minutes, 3 days a week for 8 weeks, was applied to the children in the trial group. During this process, the control group continued its education within the framework of the Ministry of National Education (MEB) pre-school education program. After the training program implementation was completed, the print awareness sub-dimension of the "Early Literacy Skills Assessment Tool" was applied to the experimental and control groups as a posttest. SPSS 26.0 statistical package program was used to analyze the research data. In the analysis of the data, t-test statistics were used for independent groups and t-test statistics for dependent groups, taking into account that the groups met normal distribution conditions. According to the findings of the study, when the pre-test and post-test score averages of the children in the experimental and control groups were compared for print awareness skills; It was revealed that the increase in the scale scores of the children in the experimental group was statistically significantly higher than that of the children in the control group. The fact that the increase in post-test mean scores of the children in the experimental group was significantly higher than that of the children in the control group was interpreted as the "Educational Program for Discovery of Printing with Play " being effective in supporting the print awareness skills of preschool children. Within the scope of the research, the print awareness test was re-applied to the children in the experimental group as a follow-up test eight weeks after the program implementation, in order to determine whether the effect of the "Educational Program for Discovery of Printing with Play" was permanent. It was determined that there was no statistically significant difference in the posttest-retention test comparisons of the experimental group children. Based on this finding, it can be said that the effect of the "Educational Program for Discovery of Printing with Play" in increasing preschool children's print awareness skills is permanent.

Keywords: Preschool Children, Print Awareness Skills, Discovery of Printing with Play Program.