Gemi kira sözleşmesi
Bareboat charter contract
Yazar: SALİH ÖNDER
Danışman: PROF. DR. HAKAN KARAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Deniz Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Denizcilik = Marine ; Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Gemi kira kontratı = Charter party ; Gemiler = Ships ; Kira sözleşmesi = Lease agrement

Özet:
Deniz taşımacılığında gemiye duyulan ihtiyaç karşısında, yeni bir gemi inşa ettirmenin çok uzun zaman alması, gemi maliyetlerinin yüksekliği ve gemi sahibi olmanın getirdiği mali yükümlülük ve riskler, geminin kiralanması yoluyla teminini her zaman için daha avantajlı duruma getirmiştir. Söz konusu avantajları nedeniyle geminin, kira sözleşmesiyle temin edilmesi Dünyada olduğu gibi Türk denizciliğinde de oldukça sık başvurulan bir yoldur. Bu nedenle gemi kira sözleşmesi, ülkemiz denizciliği ve deniz hukuku açısından yeni bir kavram değildir. Buna rağmen sözleşme, ilk defa 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenmiştir. 
Türk Ticaret Kanunu gemi kira sözleşmesini, 1119 ile 1130. maddeleri arasında, genel hatları ile düzenlerken burada hüküm bulunmayan durumlarda Türk Borçlar Kanununun adi kira sözleşmesine ilişkin hükümlerinin nitelikleri elverdiği ölçüde uygulanmasını öngörmektedir. Uygulamada ise bu sözleşme, taraflarınca ayrıca hazırlanmak yerine genellikle bu konuda hazırlanmış tip sözleşmeler üzerinden yapılmaktadır. Söz konusu tip sözleşmelerin en çok kullanılanı ise Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (The Baltic and International Maritime Council) tarafından ve "BARECON" ön adıyla anılan tip sözleşmelerdir. Bunlardan en günceli ve en çok kullanılanı "BARECON 2001" şeklinde isimlendirilen tip sözleşmedir.
Gemi kira sözleşmesi, bir deniz hukuku sözleşmesi olduğundan gerek hukuki yapısı gerekse tarafların yükümlülükleri bakımından diğer kira sözleşmelerinden farklıdır. Bu nedenle sözleşmenin akademik bir çalışmada incelenmesi ve benzer sözleşmelerden ayrılan hususlarının belirlenmesi Türk hukuk doktrini açısından faydalı olduğu gibi sözleşmeye ilişkin olarak uygulamada yaşanan sorunların çözümüne de katkı sağlayacaktır. Bu kapsamda tezin amacı, gemi kira sözleşmesinin hukukî niteliği, benzer sözleşmelerden farkları ile tarafların hak ve borçlarının maddi hukuk, uygulama ve doktrindeki mevcut görüşler ışığında ayrıntılı şekilde incelenmesidir.

Abstract:
Ships are vital for maritime commerce. Reasons such as long ship building periods, high costs for purchasing a ship, financial responsibilities and risks for owning a ship has made chartering of ships more advantageous. As a consequence, provision of the ships by way of bareboat charter is frequently applied recourse in Turkey like any other maritime country. Therefore, bareboat charter contract is not considered as a new concept for Turkish maritime law. However, this contract has been regulated in the Turkish law for the first time with the enactment of Turkish Commercial Code (Law No: 6102).
Articles between 1119 and 1130 of the Turkish Commercial Code regulates the bareboat charter contracts in general terms. Provisions of "Contract of Hire" that are found in the Code of Obligations acts as supplementary in the absence of applicable provision in the TCC. However in practice, standard contracts are used by the parties. The most common standard contract form is called the BARECON which is prepared by The Baltic and International Maritime Council. The latest version of this standard form came out in 2001 (i.e. BARECON 2001).
Bareboat charter contract has a maritime law character therefore it is distinct from contracts of hire both for its legal structure and obligations of the parties to the contract. For this reason, examining the bareboat charter contract and defining its distinct terms from similar contracts is significant for Turkish law. This will also contribute solving problems that are faced in practice. The aim of the thesis is examining the legal character and distinct features of the bareboat charter contract by making a comparison with other similar contracts and also examining the rights and obligations of the parties in the light of doctrine and practice.