Siyasi parti kapatma kararlarında AİHM ve Türk Anayasa Mahkemesi'nin yaklaşım tarzı
Approaching style of The European Court of Human Rights (The ECHR) and The Turkish Constitutional Courton the dissolution of political parties decisions
Yazar: ONUR HAMURCU
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ GÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Hukuk = Law ; Parti kapatma = Political parties closedowns ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk Anayasası = Turkish Constitution

Özet:
Siyasi partiler demokratik hayatın vazgeçilmez unsurları olup, demokrasinin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için hayati öneme sahiptirler. Siyasi partilerle birlikte, devletin yönetim kademesi oluşur ve benzer fikirler aynı çatı altında toplanarak siyasi düzende kendini gösterme imkânına kavuşur. Bunula birlikte bazı parti politikaları, temel hak ve hürriyetlere aykırılık teşkil edebilir. Bu durumlarda siyasi partilere değişik yaptırımlar söz konusu olurken, bu yaptırımların en ağırı da bir siyasi partinin kapatılmasıdır. Türkiye açısından siyasi partilerin kapatılması, Anayasa Mahkemesi eliyle gerçekleştirilirken, uluslararası düzeyde ise, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ele alınmaktadır. Tezin temel amacı ise, siyasi partilerin kapatılması konusunda bu iki yargı organının kararları arasındaki yaklaşım farkının incelenmesidir.
Çalışmamızda ilk olarak siyasi parti kavramı, siyasi partilerin gelişimi ve hukuki nitelikleri üzerinde durulduktan sonra, parti yasakları ve partilerin kapatılma nedenleri de ayrıca irdelendi. Yaklaşım farkını belirlemek için, öncelikle Anayasa Mahkemesi'nin parti kapatma yaklaşımı, önemli kararlar ışığında, odak olma kavramının öncesi ve sonrası da ele alınarak incelendi. Ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yaklaşımı, kullandığı ölçütler üzerinde durularak, yine önemli kararlar ışığında tespit edilmeye çalışıldı. Son olarak, iki yargı organı arasındaki yaklaşım farkı, karşılaştırmalı olarak ele alındı.

Abstract:
Political parties are indispensable for democratic life and have vital importance for democratic process. State level of government is composed with political parties and similar ideas can be collected under the same roof and have an opportunity to show themselves in political system. However, some party politics can be against even fundamental rights and freedoms. In these cases, there may be some sanctions on political parties and the most serious of these is the closed the party. In Turkey, the dissolution of political parties is done by the Constitutional Court, while by the European Court of Human Rights for the international level. The main aim of this thesis is, analyzing the approaching differences between these two judicial organs, about dissolution of political parties.
In our study, firstly political party concept, development of political parties and the legal qualifications of political parties has handed, afterwards political party prohibitions and reasons of closure. To determine the differences between two approaches, firstly The Constitutional Court's approach analyzed, in the light of important decisions, before the being focus point concept and after that. Then, The European Court of Human Rights' approach tried to determine about the same subject, in the light of important decisions and criterias about the party closure, used by the court. Finally, approach differences were studied between two judicial organs comparatively.