Acil serviste kontrast ilişkili akut böbrek hasarının tanısında üriner trehalaz aktivitesinin tanısal değerliliği
Diagnostic value of urinary trehalase activity in contrast associated acute kidney injury in emergency department
Yazar: BİLGİNAR KOVANCI
Danışman: DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Teşhis = Diagnosis ; Trehaloz = Trehalose

Özet:
Amaç: Acil servise başvuran, kontrast madde verilerek tomografi çekilen hastalarda noninvaziv ve ucuz bir test olan idrar trehalaz aktivitesinin kontrast ilişkili akut böbrek hasarını (Kİ-ABH) erken tanısında kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal ve Metod: Prospektif gözlemsel kontrollü tanı testi performans çalışması olarak dizayn edilen çalışmaya, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 15.11.2019 ile 15.03.2020 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üstü, intravenöz kontrast madde verilerek tomografi çekilen 48 hasta vaka grubuna ve kontrast madde maruziyeti olmayan 25 hasta kontrol grubuna alındı. Hastaların intravenöz kontrast maruziyetinden önce ve sonrasında 12. saat, 24. saat, 48. saat idrar örneklerinde üriner trehalaz aktiviteleri ölçüldü. Kontrast sonrası 48. saat serum kreatinin değerinde kontrast öncesi bazal kreatinin değerinden %25 veya 0,5 mg/dl'lik artış olması akut böbrek hasarı (ABH) olarak tanımlandı.
Bulgular: Çalışmaya alınan iv kontrastlı tomografi çekilen vaka grubundaki kontrast sonrası ABH gelişen hasta grubunun yaş ortalaması 80,78±9,484 yıl, ABH gelişmeyen hasta grubunun yaş ortalaması 62,21±19,086 yıl idi. Kİ-ABH gelişen ve gelişmeyen hasta gruplarının yaş ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı. Kİ-ABH gelişen hasta grubunun mortalitesi %55,6 olup Kİ-ABH gelişmeyen hasta grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Kİ-ABH gelişen ve gelişmeyen hasta grupları arasında cinsiyet, vital bulgular, kronik hastalık öyküsü ve mehran skoru açısından anlamlı fark saptanmadı. Üriner trehalaz aktiviteleri açısından Kİ-ABH olan hastalar ve ABH olmayan tüm hastalar karşılaştırıldığında 12. saat üriner trehalaz aktiviteleri arasında istatiksel anlamlı fark saptandı. ABH gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında yapılan ROC analizinde 12. saat trehalaz aktivitesinin eğri altında kalan alanı 0,766 (%95 CI 0,653-0,858) olup; eşik değeri 4,7 mg/dl olarak belirlendiğinde sensitivite %88,89, spesifite %60,94 bulundu. Üriner trehalaz aktivitesi ile serum üre, kreatinin, glukoz arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Ancak HbA1c ile üriner trehalaz aktivitesi arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0,491, p=0,004).Sonuç: Kİ-ABH ile 12. saat üriner trehalaz aktivitesi arasında anlamlı ilişki saptanmış olup kontrast maruziyeti sonrası akut böbrek hasarını öngörmede 12. saat üriner trehalaz aktivitesi kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Üriner Trehalaz, Kontrast İlişkili Akut Böbrek Hasarı, Acil Tıp

Abstract:
Objective: The aim of this study to investigate the role of urinary trehalase activity, which is a noninvasive and cheap test, in the early diagnosis of contrast-associated acute kidney injury (CA-AKI) in patients who planned tomography with contrast agent in emergency department. Material and Method: The study was designed as a prospective observational controlled diagnostic test performance study. 48 patients who applied to Sadi Konuk Training and Research Hospital Emergency Medicine Department between 15.11.2019 and 15.03.2020, aged 18 and over, who received tomography with intravenous contrast agent, and 25 patients without contrast agent exposure were included in the control group. Urinary trehalase activities were measured in the urine samples which was collected before, and at 12 hours, 24 hours and 48 hours after intravenous contrast exposure. An increase of 25% or 0,5 mg / dl in basal creatinine value was determined as acute kidney injury (AKI). Results: The mean age of the patient group who developed AKI after contrast exposure was 80.78 ± 9.484 years, and the mean age of the patient group without AKI was 62.21 ± 19.086 years. A statistically significant difference was found between the mean ages of patients with and without CA-AKI. The mortality rate of the patient group who developed CA-AKI was 55.6% and was significantly higher than that of the patient who did not develop CA-AKI. There was no significant difference between the groups of patients who developed and did not develop CA-AKI in terms of gender, vital signs, chronic disease history, and mehran score. In terms of urinary trehalase activities, when compared with patients with CA-AKI and all patients without AKI, there was a statistically significant difference between 12th hours urinary trehalase activities. In the ROC analysis between the groups that developed and did not develop AKI, the area under the curve of the 12th hour trehalase activity was 0.776 (95% CI 0.653- 0.885); When the threshold value was determined as 4.7 mg / dl, the sensitivity was 88.89% and the specificity was 60.94%. There was no significant correlation between urinary trehalase activity and serum urea, creatinine and glucose. However, a positive correlation was found between HbA1c and urinary trehalase activity (r = 0.491, p = 0.004). Conclusion: There was a significant relationship between contrast-related acute kidney injury and 12-hour urinary trehalase activity, and 12th hour urinary trehalase activity can be used to predict acute kidney damage after contrast exposure. Key words: Urinary Trehalase, Contrast-Associated Acute Kidney Injury, Emergency Department