Endometrial kanserde lipogenez ile transkripsiyon faktörü srebp ve hedef genlerinin ilişkisi
Relati̇onshi̇p of transcri̇pti̇on factor srebp and i̇ts target genes involved i̇n li̇pogenesi̇s wi̇th endometri̇al cancer
Yazar: NAJWA DABOUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE EFSUN ANTMEN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Endometrial kanser (EC) kadınlarda en sık teşhis edilen altıncı kanser türüdür ve kadın üreme sisteminin en sık görülen üç malign tümöründen biridir. Son yıllarda, EC'nin dünya çapında görülme sıklığı artmış ve başlangıç yaşı düşmüştür. Bu nedenle, tedavisi ve önlenmesi önemli küresel sağlık sorunları haline gelmiştir. Menopoz sonrası uterin kanama, EC'de en sık görülen ve genellikle hızlı tespit sağlayan erken bir semptomdur. EC'nin risk faktörleri arasında üreme faktörleri, hormonal kullanım, metabolik sendrom ve genetik faktörler yer almaktadır. Ortaya çıkan kanıtlar, kanserin karsinogenezinde ve progresyonunda yağ asidi metabolizmasının yeniden programlanmasının fonksiyonu hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. Bu çalışma kapsamında endometrial dokularda lipogenez ile ilişkili moleküller Sterol düzenleyici element bağlayıcı proteinleri bölünmesini aktive eden proteinler (SCAP), Sterol düzenleyici element bağlayıcı proteinler (SREBP), Yağ asidi sentaz (FASN), Stearoil-CoA desatüraz (SCD) gen ekspresyonu değerlendirmesi amaçlandı. 
Hasta grubu (n=54) ve kontrol grubu (n=36) olmak üzere iki ana grup oluşturuldu. Gen ekspresyon analizleri Real time PCR yöntemiyle yapıldı. SCAP, SREBPF1, FASN, SCD gen ekspresyon ortalamalar arası farklar incelendiğinde hasta grubunun sonuçları kontrol grubunun sonuçlarından yüksek ve istatiktiksel olarak anlamlı bulunurken(p<0,05), grade1, grade2 ve grade3 arasında ise farklılık bulunmadı (p>0.05). Kontroller kendi aralarında karşılaştırıldığında FASN (p=0.014) ve SCD (p=0.0001) arasında anlamlı fark bulundu. Bu gruplarda proliferatif faz (kontrol 1) ekspresyon değerleri sekretuar faz (kontrol 2) değerlerinden daha yüksek gözlenirken, SREBPF1 (p=0.694) ve SCAP (p=0.386) arasında anlamlı fark bulunmadı. Elde ettiğmiz sonuçlara göre EC'de lipogenez ile ilgili genlerin upregüle edildiği belirlendi. 
Sonuç olarak, EC'nin lipit metabolizmasındaki regülasyon mekanizmasının daha iyi anlaşılması, daha etkili terapötik stratejilerin ve yöntemlerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Bu çalışma, EC'nin karsinogenezi ve progresyonunda yağ asidi metabolizmasının yeniden programlanmasının önemini vurgulamakta ve bu alanın gelecekteki araştırmalar için önemli bir hedef olabileceğini önerilmektedir.

Abstract:
Endometrial cancer (EC) is the sixth most commonly diagnosed cancer in women and one of the three most common malignant tumors of the female reproductive system. In recent years, the worldwide incidence of EC has increased and the age of onset has decreased. Therefore, its treatment and prevention have become important global health issues. Postmenopausal uterine bleeding is the most common early symptom in EC and often provides rapid detection. Risk factors for EC include reproductive factors, hormonal use, metabolic syndrome and genetic factors. Emerging evidence has provided important insights into the function of reprogramming of fatty acid metabolism in the carcinogenesis and progression of cancer.  The aim of this study was to evaluate the gene expression of lipogenesis-related molecules Sterol regulatory element binding proteins (SREBP) cleavage activating proteins (SCAP), SREBP, Fatty acid synthase (FASN), Stearoyl-CoA desaturase (SCD) in endometrial tissues. Two main groups were formed as patient group (n=54) and control group (n=36). Gene expression analysis was performed by Real time PCR method. When the differences between SCAP, SREBPF1, FASN, SCD gene expression averages were analyzed, the gene averages of the patient group were higher than that of the control group and statistically significant (p<0.05), while there was no difference between the grades (p>0.05). When the controls were compared among themselves, a significant difference was found between FASN (p=0.014) and SCD (p=0.0001). In these groups, proliferative phase (control 1) expression values were higher than secretory phase (control 2) values, while no significant difference was found between SREBPF1 (p=0.694) and SCAP (p=0.386). In conclusion, lipogenesis-related genes were upregulated in EC.
In conclusion, a better understanding of the mechanism of regulation of lipid metabolism in endometrial cancer will help in the development of more effective therapeutic strategies and methods. This study highlights the importance of reprogramming of fatty acid metabolism in the carcinogenesis and progression of EC and suggests that this area may be an important target for future research.