Öğretmen adaylarının problemli internet kullanımı ve internet öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of problematic internet use and internet self efficacy level of teacher candidates
Yazar: MUSTAFA SIRAKAYA
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez çalışmasında öğretmen adaylarının problemli internet kullanımı ve internet öz-yeterlik düzeyleri incelenmiş ayrıca katılımcıların demografik özelliklerine göre çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmaya 2009/2010 Öğretim yılında Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 226 öğretmen adayı katılmıştır.Çalışmada, öğretmen adaylarının problemli internet kullanımlarını belirlemek için Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan (2007) tarafından geliştirilen `Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği', internet öz-yeterliklerini ölçmek için Türkçeye uyarlaması Küçük (2002) tarafından yapılan `İnternet Öz-yeterlik Ölçeği' ve katılımcıların kişisel bilgilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen `Kişisel Bilgiler Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, LSD testi ve regresyon analizi kullanılmıştır.Bulgulara göre öğretmen adayları orta düzeyde problemli internet kullanımına ve orta düzeyin üzerinde internet öz-yeterliğine sahiptirler. Problemli internet kullanımıyla ilgili bulgular ?internetin olumsuz sonuçları?, ?sosyal fayda/sosyal rahatlık? ve ?aşırı kullanım? alt boyutları ve ölçeğin toplam puanları göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır. Cinsiyete göre ?internetin olumsuz sonuçları? alt boyutunda anlamlı farklılık bulunurken ?sosyal fayda/sosyal rahatlık? ve ?aşırı kullanım? alt boyutlarında ise bir farklılık gözlenmemiştir. Buna göre erkek öğretmen adayları kadın öğretmen adaylarına göre problemli internet kullanımı kapsamında internetin olumsuz etkilerini daha fazla yaşamaktadırlar. Bilgisayar sahibi olma durumuna göre ölçeğin tüm alt boyutları ve toplam puanı bakımından öğretmen adayları arasında problemli internet kullanımına göre anlamlı farklılık görülmüştür. İnterneti ne zamandan beri kullandığına göre öğretmen adayları arasında alt boyutlar ve ölçek toplam puanı bakımından anlamlı bir farklılık görülmezken günlük internet kullanım süresine göre tüm alt boyutlar ve ölçek toplam puanında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.İnternet öz-yeterliği bakımından ise, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmezken, bilgisayar sahibi öğretmen adaylarının, bilgisayarı olmayanlardan anlamlı derecede yüksek internet öz-yeterliğe sahip oldukları bulunmuştur. İnternetin yıl açısından ne kadar zamandır kullanıldığı ve günlük internet kullanım süresi değişkenleri bakımından da öğretmen adayları arasında, internet öz-yeterliği açısından anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Son olarak, problemli internet kullanımı ve internet öz-yeterliği değişkenlerinin birbirinden bağımsız yapılar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate problematic internet usage and internet self efficacy levels of teacher candidates, and to examine participants? problematic internet use and internet self efficacy in terms of demographic characteristics. The participants of this descriptive study consist of 226 teacher candidates from the Faculty of Education of Ahi Evran University who enrolled in during the spring semester of 2009-2010 academic year.In order to collect data three instruments were used. First instrument, ?Problematic Internet Use Scale? developed by Ceyhan, Ceyhan and Gürcan (2007), was used to find out teacher candidates? problematic internet usage. The second instrument, ?Internet Self Efficacy Scale? adapted to Turkish by Küçük (2002), was used to find out teacher candidates? internet self efficacy levels. Finally ?Personal Information Form?, developed by the researcher was used to gather information about participants? demographic characteristics. The data were analyzed using descriptive and inferential statistics. First, frequency distributions and percentages were reported. The data were also analyzed in terms of the relationships between different variables. In addition single direction variance analysis, LSD test and regression analysis were used.Results indicated that teacher candidates have middle level of problematic internet usage and a little over middle level of internet self efficacy. Results of problematic internet usage were interpreted in terms of three subdimensions, ?negative effects of internet?, ?social benefit/social contentment?, ?excessive use?, and total score of the scale. While, in terms of gender there was a significant difference in ?negative effects of internet? subdimension, there were no significant differences in ?social benefit/social contentment? and ?excessive use? subdimensions. This means, male teacher candidates tend to be more exposed to negative outcomes of problematic internet usage than female teacher candidates. In terms of owning a computer, participants who own computers have higher scores in all subdimensions, and in total score of the scale. While there were no significant differences in all subdimensions and in total score of the scale in terms of the years of internet usage, there were significant differences in all subdimensions and in total score of the scale in terms of daily internet usage. In addition, there was no significant difference in internet self efficacy in terms of gender. Participants who own computers have higher level internet self efficacy than participants who don?t. There were significant differences in internet self efficacy in terms of the years of internet usage, and daily internet usage. Finally, it was confirmed that internet self efficacy level does not have any effect on problematic internet use according to the results of linear regression analysis.