Üniversite öğrencilerinde öz-şefkat, aleksitimi ve fonksiyonel olmayan tutumların yeme tutumları ile ilişkisi
The relationship of eating attitudes with self-compassion, alexithymia and dysfunctional attitudes in university students
Yazar: TUĞÇE AŞCIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE SÖĞÜTLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Fonksiyonel olmayan tutum = Dysfunctional attitude ; Tutumlar = Attitudes ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde öz-şefkat, aleksitimi ve fonksiyonel olmayan tutumların yeme tutumları ile ilişkisini incelemektir. Ayrıca bu değişkenlerin yeme tutumlarını ne düzeyde yordadığının açıklanması hedeflenmektedir. 

Gereç ve Yöntem: Araştırma Sakarya Üniversitesi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde okumakta olan 18-30 yaş aralığında 283 kadın 106 erkek olmak üzere toplamda 389 öğrencinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Yeme Tutum Testi, Öz-şefkat Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler katılımcılara çevrimiçi formlar aracılığıyla gönderilmiş olup, gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra gönüllülük esası ile veriler toplanmıştır. Çalışmanın analizleri SPSS 22.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde, Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek yönlü Varyans Analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı yöntemi ve Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. 

Bulgular: Araştırma sonucunda yeme tutumu ile öz-şefkat toplam puanının negatif yönde, aleksitimi ve fonksiyonel olmayan tutumların ise pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğu ortaya konmuştur. Yordayıcı özellik analizleri sonucunda aleksitiminin duyguları tanıma zorluğu ve fonksiyonel olmayan tutumların mükemmeliyetçi tutum alt boyutunun yeme tutumlarını anlamlı düzeyde yordayıcı etkileri olduğu bulunmuştur.  

Sonuç: Mevcut çalışma öz-şefkat, aleksitimi ve fonksiyonel olmayan tutumların yeme tutumları ile ilişkisini inceleyen ilk araştırma olması niteliğiyle literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca beslenme ve yeme ile ilişkili patolojilere dair öz-şefkat temelli programlar ve duygu ifadesine yer veren tekniklerin kullanılmasının terapi süreçlerine katkı sağlamak açısından önemli olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Öz-şefkat, Aleksitimi, Fonksiyonel Olmayan Tutum, Yeme Tutumu

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship of eating attıtudes with self-compassion, alexithymia and dysfunctional attitudes in university students. In addition, it is aimed to explain the predictive levels of these variables on eating attitudes. 

Materials and Methods: The sample of the research composed of 389 university students, 283 females and 106 males, aged between 18-30, who were attending at the Sakarya University, Bolu Abant Izzet Baysal University and Health Sciences University. The measurement instruments for data collection included Demographic Information Form, Self-Compassion Scale, Eating Attitudes Test, Toronto Alexithymia Scale and Dysfunctional Attitudes Scale. The scales were sent to the participants via online forms, and the data were collected on a voluntary basis after the necessary information was given. The data was analyzed with SPSS 22.0 program. Independent samples t-Test, One-way Analysis of Variance, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient method and Hierarchical Regression Analysis were used in the analysis of the research data.  

 Results: As a result of the research, it was revealed that eating attitude and self-compassion total score had a negatively correlation, and alexithymia and dysfunctional attitudes had a positively significant correlation. As a result of the predictive feature analysis, it was found that difficulty recognizing emotions of alexithymia and the perfectionist attitude subscale of dysfunctional attitudes had significant predictor of eating attitudes.  

Conclusion: Present study contributes to the literature as it is the first study to examine the relationship of eating attıtudes with self-compassion, alexithymia, and dysfunctional attitudes. Based on the findings of the study, it is thought that the use of self-compassion-based programs and techniques that include emotion expression in nutrition and eating-related pathologies will be important in terms of contributing to therapy processes. 

Key Words: Self-compassion, Alexithymia, Dysfunctional Attitudes, Eating Attitude