Üniversite öğrencilerinde mükemmeliyetçilik ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide stresle başa çıkma durumlarının aracı rolü
The mediating role of coping with stress situations in the relationship between perfectionism and intolerance of uncertainty among university students
Yazar: EMRE GÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DİLEK TEL ; DOÇ. DR. İBRAHİM UYSAL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde cinsiyete göre belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi ile algılanan anne-baba tutumların göre mükemmeliyetçilik düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi ve mükemmeliyetçilik ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide stresle başa çıkmanın (çözüme dönük, duygusal ve kaçınmacı başa çıkma) aracı rolünün test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini lisans eğitimini sürdüren 462'si kadın, 185'i erkek olmak üzere toplam 647 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. İlişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Üç Büyük Mükemmeliyetçilik Ölçeği Kısa Formu ve Stresli Durumlarla Başa Çıkma Envanteri Kısa Formu uygulanmıştır.
Araştırmada elde edilen verilen analizi için SPSS 25.0, JASP 0.17.1.0 ve JAMOVI 2.3.26 yazılımları kullanılmıştır. Cinsiyet değişkeni ile belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek için Welch Testi ve anne baba tutumları ile mükemmeliyetçilik düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Mükemmeliyetçilik ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide stresle başa çıkmanın aracı rolü oluşturulan aracılık modeli ile test edilmiştir. 
Gerçekleştirilen analizler sonucunda belirsizliğe tahammülsüzlüğün cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı, mükemmeliyetçilik düzeyinin algılanan anne-baba tutumları açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Araştırmada oluşturulan model sonucunda mükemmeliyetçiliğin ve duygusal başa çıkmanın belirsizliğe tahammülsüzlüğü pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordadığı, mükemmeliyetçiliğin duygusal başa çıkmayı pozitif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Duygusal başa çıkmanın mükemmeliyetçilik ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü bulunduğu saptanmıştır. Çözüm odaklı ve kaçınmacı başa çıkma yollarının ise aracılık rolünün bulunmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is two-fold: (a) to examine whether the level of intolerance of uncertainty differs in relation to gender and whether the level of perfectionism changes  considering perceived parental attitudes among university students; (b) identify the mediator role of coping with stress (task-oriented, emotional, and avoidant coping) in terms of the relationship between perfectionism and intolerance to uncertainty. A total of 647 university students consisting of 462 female and 185 male participated in the study. Employing the correlational research methods, Demographic Information Form, Intolerance of Uncertainty Scale, Short Form of the Big Three Perfectionism Scale and Inventory for Coping Inventory for Stressful Situations Short Form were used as data collection tools.
SPSS 25.0, JASP 0.17.1.0 and JAMOVI 2.3.26 software were used for the analysis of the data. Welch Test was used to examine the relationship between gender and level of intolerance to uncertainty. One Way Analysis of Variance (ANOVA) was used to decipher the relationship between parental attitudes and perfectionism level. The mediator role of coping with stress in the relationship between perfectionism and intolerance of uncertainty was tested with the priorly formed mediation model.
The results showed that intolerance of uncertainty did not differ significantly considering the gender variable, while the level of perfectionism differed significantly in terms of perceived parental attitudes. Examining the results of the model created in the research, it was revealed that perfectionism and emotional coping predicted intolerance of uncertainty positively, while perfectionism was found to predict emotional coping positively and significantly. Emotional coping was found to have a partial mediating role in the relationship between perfectionism and intolerance of uncertainty. Further, task-oriented and avoidant coping methods did not have a mediating role.