Van ekolojik şartlarında tatlı mısırın (Zea mays L. var. saccharata) çeşit ve ekim zamanının belirlenmesi
Determination of cultivar and seed sowing time for sweet corn (Zea mays L. var. saccharata) in Van ecological conditions
Yazar: CANER YERLİ
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENSOY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tatlı mısırın, dünyada olduğu gibi Türkiye'de de üretim ve tüketimi gittikçe artmaktadır. Bu bağlamda yaptığımız çalışmanın amacı, Van yöresine alternatif bir ürün kazandırmak, Van yöresinde farklı tatlı mısır çeşitlerinde, farklı ekim zamanlarında bazı verim ve kalite kriterlerini belirlemektir. Bu çalışmada 4 adet hibrit tatlı mısır çeşidinin (Challenger, Overland, Jubilee ve Syngenta-8529) ve 1 adet normal mısır çeşidinin (Pioneer-3167), 4 farklı ekim zamanında (27 Mayıs, 10 Haziran, 24 Haziran ve 8 Temmuz) performansı incelenmiştir. Tesadüf bloklarına bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırma 2014 ve 2015 yıllarında ayrı ayrı ve ortalama olarak değerlendirilmiştir. 
Yaptığımız araştırmada elde ettiğimiz bilgiler ışığında, tatlı mısır çeşitleri içerisinde en yüksek kavuzlu koçan veriminin 2982.8 kg/da ile Challenger çeşidinde, en düşük kavuzlu koçan veriminin 2485.8 kg/da ile Overland çeşidinde olduğu bulunmuştur. En erkenci çeşidin Overland, en geççi çeşidin ise Syngenta-8529 çeşidi olduğu belirlenmiştir. SÇKM miktarı bakımından, Challenger çeşidi 23.7 °Briks ile  en yüksek, Overland çeşidi 21.0 °Briks ile en düşük SÇKM değerine sahip çeşitler olmuştur. Tatlı mısırlar arasında yapılan değerlendirmede, Challenger çeşidi incelenen tüm özellikler bakımından Van yöresi için en uygun çeşit olmuştur. 
Van yöresinde tatlı mısır için uygun olan ekim zamanlarının, 24 Haziran ile 8 Temmuz aralığında olduğu belirlenmiştir. Tüm çeşitler Van yöresine uyum sağlamıştır. Fakat değerlendirilen kriterler bakımından, en iyi performansların elde edildiği çeşitler Challenger ve Syngenta-8529 olmuştur. 

Anahtar kelimeler: Çeşit, Ekim zamanı, Tatlı mısır, Van

Abstract:
Production and consumption of sweet corn in the world has been increasing. In this context, the aims of our study were to provide an alternative product in the region and to determine the yield and quality criteria of different sweet corn cultivars and different seed sowing time in the Van region. In this study, 4 hybrid sweet corn cultivars (Challenger, Overland, Jubilee and Syngenta-8529) and 1 normal corn cultivar (Pioneer-3167) were evaluated in 4 different sowing times (May27th, June10th, June 24th and 8 July 8th). The study was conducted as a random split plot design with three replications. The study was evaluated in 2014, 2015 and both year average.
In the light data we have obtained in our research, in sweet corn varieties the highest total husked ear yield (29 828 kg ha-1) was obtained from cv. Challenger, while the lowest value (24 858 kg ha-1) was obtained from cv. Overland. It was determined that the earliest cultivar was Overland, but the latest one was Syngenta-8529. In terms of the amount of TSS, cv. Challenger had the highest TSS value (23.7 Brix°), while cv. Overland had the lowest TSS value (21.0 Brix°). In terms of all traits, it was determined that cv. Challenger was the most suitable cultivar for Van region.
It was determined that the most suitable seed sowing time for sweet corn in Van region was between June 24th and July 8th. All cultivars were adapted to the Van region. However, in terms of all traits, the most prominent sweet corn cultivars were Challenger and Syngenta-8529. 

Keywords: Variety, Sowing time, Sweet corn, Van