İçgüdüsel alımlarda tüketici suçluluğu ve utancı ile başa çıkma stratejilerinin değerlendirilmesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Evaluation of  the strategies coping  with consumers' guilt and shame in impulse buying: A study on university students
Yazar: HATİCE AYDIN
Danışman: PROF. DR. SEVTAP ÜNAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Güdüsel yönelim = Motivational orientation ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Satınalma = Purchasing ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Suçluluk = Criminality ; Utanma duygusu = Shame ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Suçluluk ve utanç duyguları satın alma davranışından sonra tüketicilerde meydana gelen negatif öz bilinç duygularıdır. Tüketiciler suçluluk ile başa çıkmada plansız alımları ve parasal harcamaları azaltma stratejilerinden yararlanmaktadırlar. Utanç duygusu ile başa çıkmada ise zihinsel kaçış, vazgeçme, başkalarını suçlama, zihinsel telafi, mantığa bürüme ve sosyal destek arama stratejilerinden yararlanmaktadırlar. Suçluluk ve utanç duyguları ile bunlarla başa çıkma stratejileri tüketicilerin yeniden satın alma niyetini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı içgüdüsel alımlardan sonra suçluluk ve utanç duygularının yaşanıp yaşanmadığını ve bu duygularda dikkate alınan başa çıkma stratejilerini belirlemektir. Ayrıca bu duyguların ve başa çıkma stratejilerinin yeniden satın alma niyeti üzerindeki etkisini de tespit etmek amaçlanmıştır.
Bu doğrultuda İstanbul ve Marmara Üniversitelerinde öğrenim gören öğrencilere anket çalışması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; içgüdüsel alımlar suçluluk ve utanç duygularına, bu duygular başa çıkma stratejilerine ve yeniden satın alma niyetine etki etmektedir. Suçluluk duygusunun içgüdüsel alımları ve parasal harcamaları azaltma  planı; utanç duygusunun vazgeçme, zihinsel kaçış, başkalarını suçlama, sosyal destek arama, mantığa bürüme ve zihinsel telafi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca zihinsel telafi dışındaki başa çıkma stratejilerinin yeniden satınalma niyetine etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Guilt and shame are negative self-consciousness emotions which occur after consumer buying behavior. Consumers benefit from the planning to make up for the monetary lost and planning to reduce impulse buying strategies to coping with guilt. They benefit from mental disengagement, resignation, blame others, mental undoing, rationalization and seeking social support coping with shame. Guilt, shame and coping strategy influence consumers' repurchase intention. The aims of this study is to determine whether there has been a sense of guilt and shame after impulse buying  and coping strategies taken into account of these emotions. In addition, it is aim to determine impact of these emotions and coping strategies on the repurchase intention.
In this  direction, a survey was carried out for the students at İstanbul and Marmara Universities. According to the survey results; impulse buying effects  guilt and shame emotions, these emotions effect coping strategies and repurchase intention. It has been determined that guilt effects planning to make up for the monetary lost and planning to reduce impulse buying; shame effects mental disengagement, resignation, blame others, mental undoing, rationalization and seeking social support strategies.  Also it has been determined that coping strategies except mental undoing effect repurchase intention.