CBS (Coğrafi bilgi sistemleri) destekli öğretimin öğretmen adaylarının akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisi
The effects of GIS (Geographical i̇nformation systems) supported education on academic success and motivation of student candidates
Yazar: YAVUZ DEĞİRMENCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAMIK TANFER ALTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Yükseköğretimde, Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı'nda okutulan "Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği" dersinde CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, motivasyonlarına ve öğrenmedeki kalıcılığına etkisini belirlemektir. Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılmasına imkân sağlayan karma desenli (mixed) araştırma modellerinden biri olan açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırma, 2013-2014 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören 2. sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada sınıflardan biri deney (n=36) diğeri ise kontrol grubu (n=36) olarak rastgele seçilmiştir. Uygulama 6 hafta (18 saat) sürmüştür. Deney grubunda dersler CBS destekli uygulamalarla yürütülürken, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini elde etmek amacıyla uygulama öncesinde ve sonrasında uygulanan Akademik Başarı Testi, araştırmacı tarafından geliştirilen Coğrafya Motivasyon Ölçeği ve Öz Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 21.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde t-testi ve iki yönlü Anova kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi olarak 0.05 dikkate alınmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları dikkate alındığında CBS uygulamalarının, deney grubu öğrencilerinin akademik başarı, motivasyon ve öğrenmede kalıcılıkları üzerinde olumlu bir etki oluşturduğu görülmüştür. Bununla birlikte araştırmanın dikkat çekici bulgularından bir diğeri ise deney grubu öğrencileri ile yapılan görüşme sonrasında öğrenciler, CBS'nin derslerde kullanımının gerekli olduğunu, öğrenmeyi kalıcı ve eğlenceli hale getirdiğini ve benzer derslerde de kullanılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca CBS öğrencilere harita okuma becerisi, sorgulama becerisi ve grafik-tablo okuma becerisi gibi pek çok beceriyi de kazandırmada etkili olduğunu vurgulamışlardır.

Anahtar Sözcükler: Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Coğrafya Eğitimi ve Öğretimi Eğitim Teknolojileri, Akademik Başarı ve Motivasyon.

Abstract:
The purpose of this research is that to determine effect of GIS supported education on student academic achievement, motivation, and stability of learning in "Turkey Geography and Geopolitics" in the Department of Elementary Teacher in higher education. In this research, explanatory method is used which is one of the mixed research model that provides to use both quantitative and qualitative method simultaneously in a research. The research has been applied second grade student in the Department of Elementary Teacher at Bayburt University Education Faculty in the spring in 2013-2014 academic year. One of the classes is experimental group (n=36) and the another is control group (n=36). These classes are selected randomly in this study. Application took 6 weeks (18 hours). While lessons in the experimental group are conducted by GIS supported applications, in the control group by conventional methods. In order to obtain quantitative data before the application of the research and applied after the academic achievement test, developed by researchers Geography Motivation Scale and Self-Assessment Form is used. Semi-structured interview form and the student logs were used to gather qualitative data. Quantitative data were analyzed by SPSS 21.0 software package. T-test and two-way Anova were used in the analysis of quantitative data. 0.05 was considered as the significance level in the analysis. Qualitative data were analyzed by the content analysis. According to research results, it is seen that application of CBS has good impact on academic achievement, motivation and retention of learning of experimental group students. After interviews with  the experimental group students, they sad that CBS uses is necessary in class , that makes learning fun, and should be used in the  similar courses. In addition to these, they emphasized that CBS brings students in plenty of abilities such as reading map and graph-table and questioning. 

Key Words: Geographic Information Systems (GIS), Geography Education and Teaching, Educational Technology, Academic Achievement and Motivation.