Bilişim toplumunda ortaya çıkan etik sorunlar
Emerging ethical ıssues in information society
Yazar: SIDIKA GÖZDE DEDEOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERCAN TATLIDİL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilgi toplumu = Information society ; Bilişim = Informatics ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Sosyal değişme = Social change

Özet:
Bilişim teknolojileri yaygın ve etkin olmaları nedeniyle bireysel ve toplumsal yaşamı etkileyerek değiştirmektedir. Bu etki yaşamın her alanında görülmektedir. Bilişim teknolojileri toplumsal değişme için güçlü araçlardır. Ancak, bilişim teknolojilerinin olumlu etkilerinin yanısıra, olumsuz etkileri de olduğu görülmektedir. Vazgeçilemez bir nitelik kazanarak bireysel ve toplumsal yasanım içine yerleşen bilişim teknolojilerinin yirminci yüzyılın özellikle son çeyreğinde iletişim teknolojilerinde kaydedilen gelişme nedeniyle artan etkisi sonunda bilişim toplumunda ortaya çıkan etik sorunlar olduğu gözlenmektedir. Bilişim teknolojileri güçlü, yaygın ve etkin oldukları için, eğer bu teknolojiler etik bir anlayış benimsenerek ve toplumsal duyarlılık anlayışıyla geliştirilir ve kullanılırsa, ortaya çıkan yeni sorunların yanısıra, dünyanın bugüne değin sahip olduğu bir çok sorun için de çözüm oluşturabilirler ve toplumsal değişim olumlu yönde gerçekleşebilir. Bu çalışmada bilişim teknolojilerinin bireysel ve toplumsal etkileri ve bilişim toplumunda ortaya çıkan etik sorunlar incelenmiştir. Çalışma kuramsal nitelikte ve literatür incelemesine yönelik olarak yapılmıştır. Konuyla ilgili ulusal ve uluslararası yayınlar, araştırmalar, toplantılar incelenmiş, belli görüşlere dayanak oluşturan veriler daha önceden yapılmış olan araştırmalardan sağlanmıştır. Bilişim teknolojilerinin toplumsal değişme yönündeki etkileri ve bilişim toplumunun nitelikleri incelendikten sonra bilişim toplumunda ortaya çıkan etik sorunlar sınıflandırılarak etik teorilerin ışığında irdelenmiştir.

Abstract:
ABSTRACT Information and Communication Technologies (ICT) are affecting and changing personal and social life because they are so effective and widespread. This effect is seen on every field of life. ICT are strong tools for social change. But, besides the positive effects it is observed that also negative effects exist. By gaining a characteristics as being indispensable and entreching in personal and social life, it is observed that the ethical problems had emerged in information society especially with the developments and increasing effect of communication technologies in the last quarter of twentieth century. Because ICT are strong, widespread and effective, if these technologies are developed and used in an ethical understanding with socially responsible manner, besides the new problems emerged, mey can produce solutions for the many problems of which world had so far and this social change can be in a positive way. In this study the personal and social impacts of ICT and the emerging ethical issues in information society are analyzed. Study is done as theoritical and by analyzing the literatür. The publications, researches and meetings at national and international level have been analyzed and for the basis of certain opinions the results of the researches which were made beforehand were got benefited. After analyzing the effects of ICT on social change and the characteristics of information society, the ethical problems which emerged in information society has been categorized and analyzed in the light of ethical theories.