Farklı yönetmeliklere göre tanımlanan kesit hasar sınırlarının düşük ve orta katlı binaların performansı üzerindeki etkileri
The effect of low and mid-rise buildings performance due to the definition of section damage limits with different codes
Yazar: AHMET SELİM AKBIYIK
Danışman: PROF. DR. MEHMET İNEL
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çalışmada ülkemizdeki betonarme yapıları temsil etmesi için seçilen 5, 10 ve
15 katlı bina modellerinin aynı ivme kayıtları altında farklı yönetmeliklere göre
sismik performans düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tasarım aşamasında
2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) dikkate alınmıştır. Bina
lokasyonları için Pamukkale Üniversitesi, Denizli, zemin sınıfı için ise ZD
seçilmiştir. TBDY-2018'e göre tasarlanan bina modelleri, 4 farklı yönetmelikte
tanımlanan (DBYBHY-2007, TBDY-2018, ASCE 41-17, Eurocode-8) kesit hasar
sınırları ve etkin kesit rijitlikleri kullanılarak doğrusal elastik olmayan bina
modellerine dönüştürülmüştür. Tasarlanan modeller için TBDY-2018 ile uyumlu bir
şekilde 11 ivme kaydı takımı seçilmiştir. 22 ivme kaydı 3 bina modelinin x ve y yönü
için ayrı ayrı etkitilerek doğrusal olmayan zaman tanım alanında dinamik analizler
yapılmıştır. Analizler sonucunda binaların deplasman talepleri, göreli kat ötelenme
oranları (GKÖO), deplasman profilleri ve hasar dağılımları farklı yönetmelikler için
kıyaslanmıştır. Deplasman taleplerinde kesit rijitliğine, performanslar düzeylerinde
ise kesit hasar sınırı tanımlamalarına bağlı olarak farklı sonuçlar elde edilmiştir.
Diğer üç yönetmelikten ayrışan TBDY-2018'in performans düzeylerinin tasarım ile
uyumsuz olduğu gözlenmiştir. Bu durumun kesit rijitliği ve donatı çeliği birim şekil
değiştirme kaynaklı olduğu değerlendirilmiştir. Yeni tasarım binalarda performans
değerlendirmesi uyumsuzluğunu gidermek için kesit rijitliği ve donatı çeliği birim
şekil değiştirmesi için yeni öneriler sunulmuştur. Önerilen değerler ile yapılan
performans değerlendirmesinin tasarım ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to determine the seismic performance levels of 5, 10
and 15-storey building models selected to represent reinforced concrete structures in
Turkiye, according to different regulations under the same acceleration records. 2018
Turkish Building Earthquake Code (TBEC-2018) was taken into consideration
during the design phase for the selected buildings. Pamukkale University, Denizli for
the building location and ZD soil type were chosen during design and seismic
performance evaluation. Building models designed according to TBEC-2018 were
modelled for nonlinear analyses using section damage limits and effective section
stiffness values defined in four different standards or codes: 2007 Turkish
Earthquake Code, 2018 Turkish Building Earthquake Code, ASCE-41-17 and
Eurocode-8. 11 acceleration pairs compatible with TBEC-2018 were selected for
nonlinear time history analyses by applying both x- and y-directions of the models.
The displacement demands, relative story drift ratios, displacement profiles and
damage distribution ratios were compared for the considered standards/codes. The
results differ depending on the section stiffness and section damage limit definitions
for the performance level. It has been observed that the performance levels of
TBDY-2018, which differs from the other three standards/codes, are incompatible
with the design. It was evaluated that this situation was caused by effective section
stiffness and reinforcing steel strain limits. To eliminate the incompatibility between
new design and performance evaluation, new recommendations have been presented
for section stiffness and reinforcing steel strain limits. It has been observed that the
performance evaluation made with the recommended values is compatible with the
design.