Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi asistan hekimlerinin sağlıklı yaşam alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the healthy living habits of Ankara University Faculty of medicine assistant physicians
Yazar: İLBİLGE UZUNOSMANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Doktorlar = Physicians ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Sağlıklı yaşam biçimi kişinin sağlığını etkileyebilen tüm davranışlarını kontrol etmesi, günlük yaşam tarzını devam ederken kendi seviyesine uyumlu davranışları seçerek düzenlemesi, sağlık davranışı ise bireyin sağlıklı kalmak ve hastalıklardan korunmak için inandığı ve uyguladığı davranışların tamamıdır. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları bulaşıcı olmayan hastalıkların önlenmesinde, morbidite ve mortalite oranlarında büyük oranda azalmaya yardımcı olmaktadır. Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının aktarılmasında ise hekimler büyük rol model olarak yer almaktadır. Bu çalışmamızda Ankara Üniversitesi'nde çalışan asistan hekimlerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01 Ağustos 2021- 30 Eylül 2022 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapan 165 asistan hekim ile değerlendirildi. Çalışmada gönüllülük esas alınmıştır. Veri toplamak için sağlıklı yaşam alışkanlıkları anketi, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Değerlendirmelerde IBM SPSS Statistics 20.0  programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 165 asistan hekim dahil edildi.  Katılımcıların %61.8'i 26-30 yaş aralığında, %50.9'u erkek %49,1 kadın olmakla birlikte %66.1'i bekar ve %82.4' ü çocuksuz idi. Katılımcıların % 27.3'ünün branşı temel bilimler, %43'ünün dahili bilimler ve %29.7'sinin cerrahi bilimler idi. Katılımcıların en fazla sıklıkta (%7.9) halk sağlığı branşından olduğu görüldü. Asistan hekimlerin SYBD ölçek puanları incelendiğinde ortalama 121.27±18.89 puan (minimum 78-maksimum 179 puan) alındığı belirlendi. Alt ölçek ortalamaları sağlık sorumluluğunda 18.95±4.16 puan, fiziksel aktivitede 17.03±4.52, beslenmede 19.53±3.97, manevi gelişimde 23.39±3.97, kişilerarası ilişkilerde 24.25±3.94, stres yönetiminde 18.12±3.52 puan alındığı tespit edildi.
Sonuçlar: Çalışmamızın sonucunda SYBD ölçeği toplam puan ortalaması ortalama sayılabilecek düzeyde idi. En düşük alt ölçek puan ortalaması fiziksel aktivite olurken en yüksek alt ölçek puan ortalaması kişisel ilişkiler oldu. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, uyku süreleri ve farkındalık ile SYBD ölçeğinde önemli puan farkları geliştiği görüldü. Toplumdaki önemli rol model olmaları sebebi ile hekimlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirmek adına gerekli adımlar atılmalı, yeterli eğitimler ve kolaylaştırıcı faktörler üzerinde çalışılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Hekim, Sağlık, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları

Abstract:
Purpose: A healthy lifestyle is the individual's controlling all behaviors that may affect his health, regulating his daily lifestyle by choosing behaviors that are compatible with his/her own level, and health behavior is all the behaviors that the individual believes and practices in order to stay healthy and to be protected from diseases. Healthy lifestyle behaviors help prevent non-communicable diseases and greatly reduce morbidity and mortality rates. Physicians are a great role model in conveying healthy lifestyle behaviors. In this study, it was aimed to evaluate healthy lifestyle behaviors in physicians working at Ankara University.
Materials and Methods: It was evaluated with 165 assistans working at Ankara University Faculty of Medicine, between 01 August 2021 and 30 September 2022. The study was based on volunteerism. The healthy lifestyle habits questionnaire and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II were used to collect data. IBM SPSS Statistics 20.0 program was used in the evaluations and p<0.05 was accepted as the statistical significance limit.
Results: 165 assistans were included in the study. While 61.8% of the participants were between the ages of 26-30, 50.9% were male, 49.1% were female, 66.1% were single and 82.4% were childless. The branches of 27.3% of the participants were basic sciences, 43% were internal sciences and 29.7% were surgical sciences. It was seen that the participants were from the public health branch with the highest frequency (7.9%). When the Healthy Life Style Behaviours scale scores of the resident physicians were examined, it was determined that the average score was 121.27±18.89 points (minimum 78-maximum 179 points). The subscale scores were 18.95±4.16 points in health responsibility, 17.03±4.52 points in physical activity, 19.53±3.97 points in nutrition, 23.39±3.97 points in spiritual development, 24.25±3.94 points in interpersonal relationships, and 18.12±3.52 points in stress management.
Results: As a result of our study, the total mean score of the Healthy Life Style Behaviours scale was at an average level. The lowest subscale score was physical activity, while the highest subscale score was personal relationships. It was observed that there were significant differences in scores on the Healthy Life Style Behaviours scale with regular exercise, healthy eating, sleep durations and awareness. Due to the fact that physicians are important role models in the society, necessary steps should be taken to develop healthy lifestyle behaviors of physicians, adequate training and facilitating factors should be studied.