Türkiye'de elektrik dağıtımında hizmet kalitesi ve etkinlik ölçümü
Efficiency estimation and quality of service in Turkish electricity distribution
Yazar: ORÇUN SENYÜCEL
Danışman: PROF. DR. NECMİDDİN BAĞDADİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Elektrik = Electricity ; Elektrik dağıtım sistemleri = Electric distribution systems ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Regülasyon = Regulation ; Stokastik sınır analizi = Stochastic frontier analysis ; Teknik etkinlik = Technical efficiency ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Türkiye, Avrupa Birliği Enerji müktesabatını takip etmesi gerektiği için, elektrik dağıtım firmalarının performanslarının nasıl değerlendirileceğini açıklamak zorundadır. Ancak düzenleyici otorite olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, henüz bu tarz bir düzenlemenin altyapısını açıklamamıştır. Fakat, yakın zamanlı bir elektrik kesintisi, özellikle hizmet kalitesi ölçütünü içeren düzenleyici bir yapının belirlenmesini gerekli hale getirmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu hizmet kalitesine yönelik bir yönetmelik çıkarmış olmasına karşın, söz konusu yönetmelik dağıtım firmalarının performansı ile hizmet kalitesini bir araya getiren bir çatı içermemektedir. Bu çerçevede bu çalışmanın amacı, Türkiye'de elektrik dağıtım sektöründe regülasyon açısından hizmet kalitesi ölçütünü dahil etmektir.Bu çalışmada, elektrik dağıtımında regülasyonun yapısının biçimlendirilmesi amacıyla hizmet kalitesi ölçütünün öneminin belirlenmesi için, stokhastik sınır analizi yöntemiyle girdi mesafe fonksiyonları tahmin edilmiştir. Veri seti, 2003-2008 yılları arasında dengeli bir yapı içermektedir. Çalışma, etkinlik modeline hizmet kalitesinin dahil edilmesinin dağıtım regülasyonu açısından önemli olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Buna ilaveten, literatürde göz ardı edilmiş olan elektrik kayıp kaçakları da incelenmiş ve Türkiye gibi kayıp kaçak oranı yüksek ülkelerde yapılacak analizlerin -eğer söz konusu değerler göz önüne alınmazsa- sapma gösterebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Turkey should announce how performance of electricity distribution companies will be evaluated due to the requirements of European Union Energy Acquis. However, the sector regulator, the Energy Market Regulatory Authority, has not announced such a regulatory framework yet. But the recent blackout makes it necessary to design a regulatory framework specifically accounting for service quality measures. Although the Energy Market Regulatory Authority published a regulation on service quality, the regulation does not include a framework incorporating performance of distribution companies and service quality. In this context, this study aims to incorporate service quality measures into regulation of Turkish electricity distribution.In this study, Stochastic Frontier Analysis is used to estimate input distance function to observe the significance of service quality measures for likely regulation design of electricity distribution in Turkey. The data are balanced between years 2003-2008. The study concludes that the incorporation of quality in efficiency model has significant effect upon distribution regulation. Moreover energy losses, which have been widely neglected, are also analyzed and we conclude that the results of efficiency analyzes may be biased specifically for the countries that have high energy loss ratios such as Turkey, if the energy losses are not considered.