Hacimsel ayarlı ark terapide lineer hızlandırıcının kalite kontrolü
Quality assurance of linear accelerator in volumetrik modulated ark therapy
Yazar: ÜMMÜGÜL HASANOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEKİ GÖKAY KAYNAK
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Kalite kontrol = Quality control ; Kolimatör sistemleri = Collimator systems ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Parçacık hızlandırıcılar = Particle accelerators ; Radyasyon = Radiation ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Hacimsel Ayarlı Ark Terapi, dinamik çok yapraklı kolimatör tekniklerini ve gantri arkını eş zamanlı olarak birlikte kullanır; bu nedenle kalite kontrolünün yapılması uygun bir tedavi için gereklidir. Bu çalışmada Uludağ Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalın'da bulunan Elekta Synergy lineer hızlandırıcı cihazında 6 MV X-ışını kullanılarak Hacimsel Ayarlı Ark Terapi tedavi tekniğinde lineer hızlandırıcı cihazının kalite kontrolü gerçekleştirildi. Öncelikle lineer hızlandırıcının doz-monitor unit (MU) değerlerinin doğrusallığı, ışık alanı / radyasyon alanı doğruluğu, küçük MU değerleri için lineer hızlanıdırıcı performansı, Çok Yapraklı Kolimatör (ÇYK) pozisyon doğruluğu testi, ÇYK sızıntısı testleri incelendi. Farklı enerjiler için lineer hızlandırıcıda yüzde derin doz ( %DD), demet düzgünlüğü ve simetri ölçümleri yapıldı. Daha sonra çeşitli ÇYK kontrolü testleri yapıldı.
Sonuç olarak lineer hızlandırıcı doğrusallık testine göre lineer hızlandırcı doz - MU değerleri doğrusaldır. Işık alanı / radyasyon alanı doğruluğu için ışınlanan film < 2 mm bulunmuştur. Küçük MU değerleri için lineer hızlandırıcı testinde 5 MU ve daha  büyük değerler  için sapma < % 2 ve 5 MU'dan küçük değerler için sapma < % 5 bulundu. ÇYK pozisyon doğruluğu < 1 mm ve ÇYK sızıntısı < % 5 bulundu.  6 MV ve 15 MV için cihazın % DD değerleri The British Journal of Radiology (BJR) Supplement 25 raporu ile uyumlu bulunmuştur. Demet düzgünlüğü ve simetri değerleri American Association of Physicist in Medicine (AAPM)  Task Group 40 raporuna göre tolerans sınırları içerisinde bulunmuştur. ÇYK kontrolü testleri için lineer hızlandırıcıda ölçülen ile TPS'de hesaplanan dozlar karşılaştırılmış ve sonuçlar uyumlu bulunmuştur. Uygulanan teknik ve donanımla cihazın kalite kontrolü uluslararası protokollere uygun olarak gerçekleştirilmiş ve test edilen bu cihazın bu tedavi tekniğine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Volumetric modulated arc therapy (VMAT) involves the simultaneous use of dynamic multileaf collimator (DMLC) techniques and gantry arcing; appropriate quality assurance is therefor required. This study examines the quality assurance of a linear accelerator in volumetric modulated arc therapy technique by the Elekta Synergy linear Accelerator set up in Department of Oncology of Uludag Univercity at an energy level of 6 MV. First of all dose-monitor unit (MU) value linearity, accuracy of illuminated area / irradiated area, the linear accelerator performance for small MU delivery, test of Multileaf Collimator possition accuracy and interleaf leakage are considerated. % DD, flatness and symetry values in different energies are analysed for linear accelerator. Second, tests of Multileaf Collimators are analysed.
Consequently, it is found that  dose - MU value is linear. Accuracy of illuminated area / irrradiated area is < 2 mm. Linear accelarator performance for small MU values is < % 5 for < 5 MU and < % 2 for ≥ 5 MU. It is found that  possition accuracy of MLC < 1 mm and  İnterleaf leakage value is < % 5. % DD values of the device found in the tolerance zone according to The Bristish Journal of Radiology  Supplement 25 Report for 6 MV and 15 MV. The dosimetric value of flatness and symetry found in the tolerance limits according to American Association of Physicist in Medicine (AAPM) Task Group Report 40. Measured and calculated doses are compared for MLC control tests and the results were consistent. The device quality assurance controls are made by the techniques and hardware conforming to international protocols and it's concluded that this device is suitable for this type of threatment.