Canlı okuyucu ve bilgisayar destekli okumanın görme engelli öğrencilerin test başarıları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması
Comparing the effects of the live-reader with computer-aided reading on test achievement of students with visual impairment
Yazar: ERSOY KARABAY
Danışman: PROF. DR. RAHİME NÜKHET DEMİRTAŞLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı / Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ortamında bireyselleştirilmiş test = Computerized adaptive testing ; Görme engelliler = Visually impaired ; Sesli okuma = Oral reading ; TEOG = Transition From Basic Education To Secondary Education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sınavı kapsamında görme engelli öğrencilere yönelik hazırlanan Türkçe ve matematik testlerinin bilgisayar ortamında ve canlı okuyucu tarafından sesli okunmasının görme engelli bireylerin performansında manidar fark yaratıp yaratmadığını araştırmak ve ulusal sınavlarda görme engelli öğrencilere sağlanan sınav uyarlamaları ile ilgili öğrenci ve öğretmen görüşlerini belirlemektir. Araştırma grubu; Ankara, İstanbul ve Konya'da toplam beş görme engelliler okulunda öğrenim görmekte olan sekizinci sınıfta okuyan 48 öğrenciden oluşmaktadır. Bu öğrenciler sınavlarda okuyucu desteği alan ve görme engeli dışında herhangi bir engelleri bulunmayan öğrencilerdir.
	Ulusal sınavlarda görme engelli öğrencilere okuyucu ve kodlayıcı desteği verilmektedir. Ancak öğrenci ve öğretmenler okuyucularda; diksiyon bozukluğundan kaynaklanan anlaşılır ve düzgün okuyamama, farklı branştan olmaları durumunda da terimleri doğru telaffuz edememe sorunları yaşandığını ve öğrencilere maddelerin çözümünde yardımcı olmaya çalışmalarının da oldukça yaygın bir sorun olduğunu ifade etmişlerdir. Araştırma kapsamında görme engelli öğrencilerin sınavlarda kullanabilecekleri Bilgisayar Ortamında Sesli Test Uygulama Aracı geliştirilmiş ve bu araç kullanılarak bilgisayar ortamında uygulanan testin canlı okuyucu uygulaması karşısındaki etkililiği test edilmiştir. Türkçe ve matematik testleri çalışma grubunda yer alan öğrencilerden seçkisiz olarak belirlenen 24'üne bilgisayar ortamında, diğer 24'üne ise canlı okuyucu ile verilmiştir. Deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin araştırma kapsamındaki Türkçe ve matematik başarılarını karşılaştırmak amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda her iki testte (bilgisayar ortamında uygulanan sesli okuma uygulamasındaki test ile canlı okuyucu tarafından okunan test arasında) manidar farklılık bulunmamıştır. Bu bulgu, bilgisayar ortamında yapılan testin canlı okuyucu ile uygulanan test kadar etkili olduğunu ve sınavlarda kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca deney grubunda yer alan öğrencilerle yapılan görüşmelerde de öğrencilerin bilgisayar ortamında test alma konusunda son derece istekli oldukları tespit edilmiştir. Bununla birlikte matematik testinde bilgisayar uygulamasındaki güvenirlik canlı okuyucu ile yapılan teste göre daha düşük bulunmuştur.
Araştırmada, bu çalışma kapsamında geliştirilen test uygulama aracının ulusal sınavlarda kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca testlerde yapılan uyarlamaların geçerlik kanıtlarının da sunulması gerektiği ifade edilmiştir.



Anahtar Sözcükler: Görme engelli öğrenciler, sesli okuma uyarlaması,bilgisayar ortamında test, Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş.

Abstract:
The purpose of this study is to explore possibility of significant differences between a computer-assisted and a live reader during Turkish and mathematics tests prepared for visually impaired students by the ministry of education within the scope of basic education to secondary education passage examination. This semi-experimental research also intends to identify the student and teacher opinions about test accommodatitons provided in the national exams. The study group consists of 48 eighth grade students from five different elementary schools for the visually impaired in Ankara, İstanbul and Konya. These students receive reader assistance in the tests and they have no other disabilities.
	Visually impaired students are given reader and scribe assistance in national exams. But, students and teachers express that there are some problems related to the readers; such as not being clear enough to be understood due to accent, reader not being able to read terms specific to certain subjects due to unfamiliarity. Besides, it was expressed that teachers helping students is a very common practice. A computer apllication named Computerized Audio Test Application Tool was developed within the scope of reasearch and by using this application the effectiveness of computer test against live reader was tested. Randomly selected 24 students from the study group were given Turkish and Mathematics tests to be read by the computer application and 24 by a live reader. Independent samples t-test was used to compare Turkish and mathematics achievements of the students in experimental and control groups. The results showed that there was no significant difference between computerized test and the test read by live reader in either tests. This finding suggests that a test read by the computer application is as effective as the test read by a live reader and both can be used in national exams. It was also determined in the interviews conducted with experimental group students that students were very keen on taking the tests on computer. However, the reliability of computer applications in the math test was lower than the test performed with a live reader.
	It was concluded that testing tool developed in this study can be used in the national exams. It is also stated the need for presenting the validity of the accommodations provided.



Keywords: Visually impaired students, read aloud accommodation, computerized test, Pass from Basic Education to Secondary Education.