Masalların Türkçe eğitimdeki işlevi ve Türkçe ders kitaplarındaki yerinin incelenmesi
The function of the tales in Turkish education and investigation of its role in Turkish coursebooks
Yazar: EMİNE ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim = Education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Kitaplar = Books ; Masallar = Tales ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim Türkçe ders kitaplarında yer alan masal metinleri incelenmiş ve masalların Türkçe eğitimindeki işlevi açıklanmaya çalışılmıştır. Öncelikle bir edebi tür olan masal hakkında bilgi verilmiştir. Masalların kaynağı,masal inceleme yöntemleri, masal türleri, konularına göre masal sınıflandırmaları belirtilmiştir. Çocuk masallarında aranan nitelikler ve edebiyatımızda masal kitapları hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra ek olarak Türkçe öğretimi hakkında bilgi verilerek Türk Milli Eğitiminin genel amaçları, Türkçe öğretiminin genel ve özel amaçları,Türkçe öğretiminin temel ilkeleri ve yöntemleri üzerinde durulmuştur. Türkçe öğretimi hakkında verilen bilgilere dayalı olarak Türkçe eğitiminde masalların yeri ve işlevi açıklanmaya çalışılmıştır. Tebliğler dergisinde yayımlanan Türkçe ders kitapları içinden 3 adet l.sınıf, 4 adet 2.sınıf, 4 adet 3.sınıf,7 adet 4.sınıf, 3 adet S.sınıf, 15 adet 6.sınıf, 13 adet 7.smıf, ve 13 adet 8.sınıf olmak üzere 62 Türkçe ders kitabında yer alan 90 masa! metni incelenmiştir. Masal metinleri sınıf sıralamasına göre dizilmiş, ders kitabında yer aldığı şekliyle kullanılmıştır. Masa! metinleri, konuları bakımından sınıflandırılmış; Türkçe ders kitaplarında ortak kullanılan masallar belirlenmiştir. Öğrencilere kazandırılması amaçlanan masal iletileri verilmiştir. Masalların işlenişinde bulunan "dinieme- okuma-anlama ve anlatım" bölümleri ile öğrencilere kazandırılacak bilgi ve beceriler ortaya konulmuştur.VIII Sözcük çalışmalarında verilen yeni sözcük, deyim ve masal metinlerinde kullanılan ikilemeler ele alınarak öğrencilerin sözcük dağarcığını zenginleştirmedeki fonksiyonu bulunmaya çalışıldı. Masalların sözcük sayıları bulunarak seviyeye uygunluğu incelendi. Masal metinlerinin işlenişindeki "Hazırlık Çalışmaları" ve " Metni Anlama" bölümlerindeki sorular gruplandırılmıştır. Bu soruların öğrencilere kazandıracağı kavrama yetisi, araştırma, gözlem, değerlendirme yapabilme becerileri verilmeye çalışılmıştır. Bu incelemelerle masalların Türkçe eğitiminde önemli bir işleve sahip olduğu sonucuna ulaşılmaya çalışıldı. Anahtar Kelimeler: Türkçe Eğitimi, Masallar, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Dil, Kültür.

Abstract:
In this research, elementary Turkish coursebooks that contain tale passages has been analysed.Morever,the function of the tales in teaching Turkish has been defined. First of all some information about tales has been given.The resources of taies,and it's analysing techniques,it's types are expressed with respect to it's classification.Furthermore,some details are given about the qualities asked for the child tales and about the tale books. Afterwards,giving details about teaching Turkish,it has been tried to emphasize the general aims of Turkish National Education.Also,specific and general aims,the main principles and the methods of teaching Turkish were underlined. In the last part,it has been tried to express the importance and fuction of tales.From the inside of the Turkish coursebooks,issued in the announcement paper,90 tale passages have been analysed.These tale passages contain in 62 Turkish coursebooks: 3 coursebooks belong to 1. class, 4 coursebooks belong to 2.class, 4 coursebooks belong to S.class, 7 coursebooks belong to 4.class, 3 coursebooks belong to S.class, 15 coursebooks belong to ö.class, 13 coursebooks belong to 7. and 8.dass.The tale passages have been arranged according to the ciassification,and used as it contains in the coursebook. The Tale passages have been classified considering their topics; The tales,commonly used in Turkish coursebooks,have been determined.The tale messages,aimed to cause to obtain, were conveyed.Listening, reading, understandingX in the process of tale passages and " Understanding the passage" parts were emphasized and the questions were classified. Comprehension, investigation and observation skills to be obtained by these questions have been given. By this analysis,it was tried to come to a conclusion indicating the key role of the ta!es,the function of the tales in teaching Turkish. Key Words: Turkish Instruction, The. Tales, The Activity of Written and Verbal Comprehension, Language, The Culture