Ankara Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne 2008 Yılı ilk yarısında başvuran yaşa bağlı maküla dejenerasyonu olgularının NEI VFQ-25/TR Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Değerlendirilmesi.
Evaluation of life quality of age related macular degeneration-AMD Patients by NEI VFQ-25/TR questionnaire who ddmitted to Ankara Ulucanlar Eye Diseases Training Hospital of Türkiye, through the first half of 2008.
Yazar: SEMİHA ÖNER İĞİCİ
Danışman: PROF. DR. AHMET SALTIK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Göz hastalıkları-kalıtsal = Eye diseases-hereditary ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Yaşa Bağlı Maküla Dejenerasyonu (YBMD), başta nüfusu giderek yaşlanmakta olan gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm Dünya ülkelerinin en önemli sağlık sorunlarındandır. Çalışmamızın amacı; YBMD tanısı alan hastaların sosyo-demografik özellikleri, YBMD tanısı alma süreleri ve binoküler görme keskinliklerinin, NEI VFQ-25/TR ölçeğinin alt puanlarıyla karşılaştırmak ve hastaların yaşam kalitelerinin nasıl bir değişim izlediğini saptamaktır.Örneklemi, Sağlık Bakanlığı Ankara Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 2008 yılı ilk yarısında başvuran yeni tanı almış ve izlemde olan toplam 381 hasta oluşturmuştur ve yüz yüze görülmüştür. Bu tanıyı almış olan ve izlemleri sürmekte olan hastalardan çalışmamıza katılmayı kabul edenlerle yürütülen çalışmamızda hastaların sağ göz, sol göz ve binoküler görme keskinlikleri `Early Treatment of Diabetic Retinopathy Study' (ETDRS) Eşeli ile belirlenmiştir. `National Eye Institute-Visual Function Questionnaire' (NEI VFQ-25/TR) Yaşam Kalitesi Ölçeği ile de yaşam nitelikleri irdelenmiştir. Yaşın artışıyla genel sağlık ve görme niteliğinin düştüğü (p=0,001), yakın ve uzak görme niteliğinin azaldığı, faaliyetle ilgili zorluklar ve esenlik-sıkıntı-bağımlılığın arttığı görülmüştür. Olgularda genel sağlık ve görme ve rol kısıtlılığı puanlarının kadınlarda yüksek olduğu ve buna göre yaşam niteliği puanlarını daha düşük olduğu saptanmıştır. Esenlik-sıkıntı-bağımlılık puanlarının erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada incelenebildiği ölçüde hastalığa yatkınlıkla ailesel özellikler arasında kaynaklardaki verilerden farklı olarak önemli derecede (%27) bağ bulunmuştur.Görme Keskinlikleri Sınıflamasında, 381 hasta içinde ?Tam Kör? olan yokken, 4 olgu ?Tama Yakın Kördür?, ?İleri Derecede Görsel Yetersizlik %7.3'tür (28 olgu). Büyük çoğunluğu oluşturanlar Orta Dereceli Az Görme, Normale Yakın ve Normal Görme (sırasıyla %45,7- %29,1- %13,1) gruplarıdır. Bu kişilerin çoğu evli ya da bir yakınıyla yaşamakta olup, risk kümesi kabul edebileceğimiz yalnız yaşayanların oranı %14.4'tür.YBMD'li hastaların yaşam niteliği puanlarının ilerleyen yaşla düştüğü, cinsiyet ve azalmış görmelerinin rol kısıtlılıkları yarattığı, bağımlılıklarını artırdığı, esenlik-sıkıntı-bağımlılıklarını, günlük faaliyetlerle ilgili zorluklarını olumsuz etkilediği görülmüştür. Hastaların sosyal destek kapsamında hemşirelik bakımı ve esenlendirme (rehabilitasyon) gereksinimini karşılanmalıdır.

Abstract:
Age Related Macular Degeneration (ARMD) is one of the biggest health problems mostly among the countries where the population is getting older and the other entire World countries. Our research aim is to set how ARMD patients? life qualities change by comparing their social demographics characteristics, diagnosing duration, and binocular visual acuity levels with NEI-VFQ-25/TR subscales.In this sample were included 381 patients who admitted the ?Ministry of Health Training and Research Eye Hospital in Ankara Ulucanlar, during the first half of 2008 and who took a new diagnose and who were being already followed up and interviewed face to face by the Thezis owner. Patients who have been diagnosed and accepted to include our research are selected with 'Early Treatment of Diabetic Retinopathy Study' (ETDRS) chart by their visual acuities of right, left and both eyes. Also their quality of life is examined by Quality of Life Scale `National Eye Institute-Visual Function Questionnaire? (NEI-VFQ-25/TR).In this research, when increasing their age, there is increase in impairment of health, loss in the visual acuity (p<0,001), decrease in near and far visual quality, decrease in contribution to social activities, role limitation in daily life and an increase in dependency and distress have been observed. In patients; general health, general vision and role limitation scores are higher in women. This means their quality of life score is lower. It is figured out that mental health and well-being scores for men are higher than the women. In this research it is seen that there is relation between susceptibility and familial predisposition (unlike the parameters in literature) at a certain level of 27%. In classification of visual acuity, legal blindness is 7.3% (28 cases). Among 381 patients there is no ?total blind?, 4 patients are nearly blind. Most of these patients are either married or living with their relations but the group which we consider as ?high risk group? is the ones who live alone (14.4%).It is seen that ARMD decreases the quality of life scores depending on the rise of the age. Gender and different visual acuities causes role limitation. It augments the dependency and it affects the mental health, well-being, social activities, motor and other daily needs negatively. Within the context of patients? social support, their nursing care and rehabilitation needs must be met.