Ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğretiminin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of primary read and writing teaching for students whose native language is not Turkish according to the opinions of teachers, students and parents
Yazar: HAMDİ KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER YILAR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesini ve bu değerlendirmelere göre ilkokuma yazma öğretimi sürecinde kullanılabilecek etkinlik kılavuzu oluşturmayı kapsamaktadır.
Yöntem: Bu araştırma nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı bir karma yöntem çalışmasıdır. Araştırmada önce nicel veriler sonrasında ise nitel veriler toplanmıştır ve karma yöntem araştırmalarından açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü 205 sınıf öğretmeni ile nitel bölümü ise 30 sınıf öğretmeni, 30 öğrenci ve 30 veli ile tamamlanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 24 paket programı, nitel verilerin analizinde ise NVİVO 9 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Sınıf öğretmenlerinin ölçeğin birinci ve ikinci boyutundaki görüşleri ağırlıkla "kesinlikle katılıyorum" olarak saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin ölçeğin üçüncü boyutundaki görüşleri ağırlıkla "katılıyorum" ve "kısmen katılıyorum" ve ölçeğin dördüncü boyutundaki görüşleri ağırlıkla "kesinlikle katılıyorum" ve "katılıyorum" şeklindedir. Sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ölçeğin bütün boyutlarında cinsiyet değişkenine göre farklılaştığı ancak aynı zamanda ölçeğin bütün boyutlarında görev yeri, sınıf düzeyi ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ölçeğin ikinci ve üçüncü boyutunda öğrencinin ana dilini bilme durumu değişkenine göre farklılaştığı saptanmıştır. Sınıf öğretmeni görüşlerinin ölçeğin ikinci boyutunda mesleki kıdem değişkenine göre farklılaştığı ve ölçeğin ikinci boyutunun birinci alt boyutunda ve üçüncü boyutunda birinci sınıf okutma sayısı değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. 
Sonuç: Ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğreten sınıf öğretmenlerinin ilkokuma yazma öğretiminin bütün aşamalarında sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Bu sorunlar öğretmen, öğrenci ve veli görüşmelerinde daha detaylı bir şekilde görülmüştür. Araştırmadan elde edilen nitel ve nicel bulgular doğrultusunda ve ilgili literatür desteğiyle beraber ilkokuma yazma öğretiminin bütün aşamalarını içeren etkinlik kılavuzu oluşturulmuştur.

Abstract:
Purpose: This research aims is to evaluate the problems encountered in primary reading and writing teaching to students whose native language is not Turkish and to evaluate the solution proposals according to the opinions of teachers, students and parents, and to create an activity guide that can be used in the process of primary reading and writing teaching according to these evaluations.
Method: This research is a mixed method study in which quantitative and qualitative data are used together. In the study, quantitative data were collected first and qualitative data were collected and the explanatory sequential pattern was used from mixed method research. The quantitative part of the study was completed with 205 classroom teachers and the qualitative part was conducted with 30 classroom teachers, 30 students and 30 parents. SPSS 24 package program was used to analyze quantitative data, and NVIVO 9 program was used in the analysis of qualitative data.
Findings: The first and second dimensions of the classroom teachers in the scale were predominant as "I absolutely agree". The views of the classroom teachers in the third dimension of the scale are "agreeing" and "partially agree" and their views in the fourth dimension of the scale are "absolutely agree" and "I agree". It was found that the views of the classroom teachers differ according to the gender variable in all dimensions of the scale, but at the same time, in all dimensions of the scale, the location of the task, class level and class existing did not differ according to the variables of the class. In addition, it was found that the students' views differ in the second and third dimension of the scale according to the variable of the student's knowledge of the native language. It was seen that the views of the class teacher differ in the second dimension of the scale compared to the professional seniority variable and differ according to the first -class number of first -class readings in the first lower dimension and third dimension of the second dimension of the scale.
Result: It has been determined that primary school teachers who teach primary reading and writing to students whose native language is not Turkish have problems at all stages of sound-based primary reading and writing teaching. These problems were revealed in more detail in teacher, student and parent interviews. In line with the information obtained from the scale application with the classroom teachers, the interviews with the teachers, students and parents, and the literature review, an activity guide was created that includes all the primary reading and writing teaching stages.