Madde bağımlılığındaki geçmiş suç öyküsü ile ruhsal süreçlerin Bağımlılık Profil İndeksi'ne göre karşılaştırılması
Past criminal history in substance abuse with mental processes comparison by Addiction Profile Index
Yazar: ALEYNA DAMLA ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN FİLAZOĞLU ÇOKLUK
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma madde kullanım bozukluğu olan kişilerin yasal süreç yaşaması ve yaşamaması ile ilişkili olarak ruhsal süreçlerinin karşılaştırılması amacı ile yapılmıştır. Yasal süreçler kapsamında katılımcıların, denetimli serbestlikten faydalanma durumları ile daha öncesinde cezaevi öyküsü olup olmaması baz olarak alınmıştır. Ek olarak araştırma içerisinde, cezaevi öyküsü olan ve olmayan katılımcılar ile denetimli serbestlik öyküsü olan ve olmayan katılımcılar, kullandığı madde türleri bazında da karşılaştırılmıştır. Araştırma İstanbul ilinde, MOODİST Hastanesi Yataklı AMATEM servisinde madde kullanım bozukluğu tedavisi gören 607 katılımcı ile yapılarak; mevcut veriler, Bağımlılık Profil İndeksi ölçeğinin servis psikologları tarafından doldurulması ile elde edilmiştir. Mevcut veriler, arşiv verileri olmakla beraber; 2021 Kasım- 2022 Kasım arasındaki verileri kapsamaktadır ve araştırma verileri retrospektif olarak ele alınmıştır.
Araştırma içerisindeki katılımcıların büyük bir kısmının erkeklerden oluştuğu görülmekle birlikte; kadın katılımcıların sayısının oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların birçoğunun, eğitim düzeyinin ortaokul ve üzeri olduğuna rastlanmıştır ve yarısından fazlasının daha öncesinde en az 1 defa psikolojik tedavi aldığı ile karşılaşılmıştır. Yine yarısından biraz fazlasının medeni durumlarının bekar olduğu görülürken; kendine zarar veren kişilerin katılımcılar arasında az olduğu veriler doğrultusunda gözler önüne serilmiştir. Yasal süreç açısından denetimli serbestlikten faydalanan ve cezaevine giren katılımcıların sayısının oldukça az olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma kapsamında denetimli serbestlik öyküsü bulunan katılımcıların denetimli serbestlik öyküsü bulunmayan katılımcılara oran ile ölçek puanlarının mevcut değişkenler doğrultusunda ölçek puanlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Cezaevi öyküsü olan katılımcılar ile cezaevi öyküsü olmayan katılımcılar arasında mevcut değişkenlere ilişkin ölçek puanlarının ise değişkenler doğrultusunda farklılaştığına rastlanmıştır. Bazı madde türleri kapsamında ise katılımcıların yasal süreçlerinin incelenmesi doğrultusunda farklı madde türlerini tercih etme oranları katılımcıların yasal süreçleri olup olmamasına yönelik farklılık göstermektedir.
Araştırma sonucunda; elde edilen bulgular, literatür çerçevesinde değerlendirilerek araştırmanın sınırlılıklarına yöntem kısmında değinilmiştir.

Abstract:
This research was conducted with the aim of comparing the mental processes of people with substance use disorder in relation to experiencing or not experiencing legal proceedings. With in the scope of the leag processes, the statys of the participants to benefit from probation and whether they had a prison history before were taken as a basis. 
  In addition, participants with and without prison history and participants with and without a history of probation were also compared on the basis of the types of substances they used. The research was conducted with 607 participants who were treatedfor substance use disorder in the Inpatient AMATEM service of MOODİST Hospital in İstanbul; Existing data were obtained by completing the Addiction Profile Index scale by service psychologists. Existing data are archival data; ıt covers the data between November 2021 and November 2022, and the research data were discussed retrospectively. Although it is seen that most of the participants in the research are men; ıt was observed that the number of female participants was quite low. It was found that most of the participants had a secondary school education level and above, and it was encountered that more than half of them is single; According to the data, it has been revealed that people who self-harm are low among the participants. It has been observed that the number of participants. It has been observed that the number of participants who benefited from probation and went to prison in terms of legal process is quite low. With in the scope of te research, itwas observed that the retrospectively. 
  Although it is seen that most of the participants in the research are men; ıt was observed that the number of female participants was quite low. It was found that most of he participants had a secondary school education level and above, and it was encountered that more than half of them had received psychologicial treatment at least once before. Again, it is seen that the marital status of a little more than half of them is single; According to the data, it has been revealed that people who self-harm are low among the participants. It has been observed that the number of participants who benefited from probation and went to prison in terms of legal process is quite low. Within the scope of the research, it was observed that the scale scores of the participants with a history of probation compared to those without a history of probation were higher in line with the existing variables. It was found that the scale scores of the existing variables differed between the participants with a prison history and those without a prison history in line with the variables. Within the scope of some substance types, the rate of preference for different substance types varies depending on whether the participants have legal processes or not, in line with the examination of te legal processes of the partoicipants. As a result of the research; The findings obtained were evaluated within the framework of the literatüre and the limitations of the research were metioned.