Eski Anadolu'da tarım (Neolitik Çağdan Urartulara kadar)
Agriculture in Ancient Anatolia (From the Neolithic Period to the Urartians)
Yazar: MUHAMMED BURAK YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNAN YÜKSEL
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarımsal ürünler, insanoğlunun varoluşundan bu yana en temel ihtiyaçlarından biri olmuştur. İnsanlık tarihi boyunca toprakla yakın ilişki içinde olan insanlar, tarım faaliyetleri sayesinde yiyecek üretimi, yerleşik yaşama geçiş ve medeniyetlerin yükselişi gibi büyük dönüşümler yaşamıştır. Bu nedenle, tarımın kökenlerini ve tarih boyunca nasıl geliştiğini anlamak, insanoğlunun yeryüzündeki gelişimini anlamak açısından önemlidir.
  Bu bağlamda öncelikle eski Anadolu'da Neolitik Dönem yerleşim yerlerinden Çayönü, Can Hasan III, Çatal Höyük, Aşıklı, Erbaba, Cafer Höyük, Hallan Çemi, Nevali Çori, Yumuktepe, İkizhöük, Kırklareli Höyüğü Aşağı Pınar Kazısı ve Hoca Çeşme höyüklerinde yapılan tarım faaliyetleri incelenmiştir. Daha sonra Kalkolitik Dönem yerleşim yerlerinden Hacılar II, Kuruçay, Can Hasan I, Arslantepe ve Değirmentepe höyüklerinde yapılan tarım faaliyetleri incelenmiştir.
Tarihi devirlerde ise Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda, Hititler ve Urartular döneminde Anadolu'da tarım araçları, tarım ürünleri, tarım teknikleri ve tarıma dayalı ekonomik sistemler gibi konular ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Aynı zamanda, tarımla ilişkili toplumsal yapılar, kültürel pratikler ve tarımsal üretimin toplum üzerindeki sosyal, ekonomik ve kültürel etkileri incelenmiştir.
 Eski Anadolu'da tarım sayesinde tarih öncesi devirlerde ilk köy ve şehirler kurulmuştur.  Tarihi devirlerde Anadolu'da tarım ve tarım ürünleri Anadolu'nun ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını şekillendirilmiştir.  
Anahtar Kelime: Neolitik Çağ, Tarım, Sulama Sistemleri, Höyük, Eski Anadolu, Tarım Aletleri

Abstract:
Agricultural products have been one of the most fundamental needs of humanity since its existence. Throughout human history, people who have had a close relationship with the land have undergone significant transformations such as food production, the transition to settled life, and the rise of civilizations through agricultural activities. Therefore, understanding the origins of agriculture and its development throughout history is important for comprehending the evolution of humanity on Earth.
In this context, agricultural activities in ancient Anatolia, particularly in the Neolithic Period settlements such as Çayönü, Can Hasan III, Çatal Höyük, Aşıklı, Erbaba, Cafer Höyük, Hallan Çemi, Nevali Çori, Yumuktepe, İkizhöyük, Kırklareli Höyüğü Aşağı Pınar Excavation, and Hoca Çeşme mound, have been examined. Subsequently, agricultural activities in Chalcolithic Period settlements such as Hacılar II, Kuruçay, Can Hasan I, Arslantepe, and Değirmentepe mounds have been studied.
In historical eras, during the period of Assyrian Trade Colonies, as well as the reigns of the Hittites and Urartians in Anatolia, topics such as agricultural tools, agricultural products, farming techniques, and agriculture-based economic systems have been extensively addressed. Simultaneously, societal structures related to agriculture, cultural practices, and the social, economic, and cultural impacts of agricultural production on society have been examined.
In ancient Anatolia, agriculture enabled the establishment of the first villages and cities during prehistoric times. Throughout historical periods, agriculture and agricultural products have shaped Anatolia's economic, social, and cultural structure. 
Keywords: Neolithic Age, Agriculture, Irrigation Systems, Mound, Ancient Anatolia, Agricultural Tools