Enerji iletim hatları planlamasında coğrafi bilgi sistemi uygulaması
Geographical information systems application in energy transmission lines planning
Yazar: ALİ KAAN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bir elektrik üretim tesisi için yer belirlenirken bazı faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekir. Bu faktörlerden en etkili olanları, santralin EİH'na yakınlığı ve hatta bağlı tüketicilerdir. Tamamlandığında, Sinop Nükleer Güç Santrali, 4560 MW kapasitesi ile Türkiye'nin en yüksek kapasiteli ikinci elektrik üretim tesisi konumunda olacaktır. Bu nükleer güç santrali, Sinop ili sınırları içerisinde yer alan İnceburun bölgesinde inşa edilecektir. Projenin elektrik iletim altyapısı içerisindeki en yakın trafo merkezi ise Sinop 154KV trafo merkezi olacaktır. Sinop Nükleer Güç Santrali'nin 2028 yılına kadar hedeflenen 4560 MWe kurulu güce ulaşması halinde mevcut 154KV iletim hattının yetersiz kalacağı açıktır. Sinop Nükleer Güç Santrali'nin elektrifikasyonunu sağlamak için Altınkaya-Sinop ve Sinop-Kastamonu doğu-batı güzergahında en uygun 380KV enerji iletim hattının belirlenmesi gerekmektedir. Bu hat ileride kurulmak üzere elektrifikasyon haritasına eklenmelidir. Bu çalışmada, enerji iletim hatlarının ideal güzergahını etkileyebilecek faktörler belirlenmiştir ve uygun ağırlık katsayıları tespit edilmiştir. Belirtilen örnek çalışma alanında, planlanan Sinop-Altınkaya ve Kastamonu-Sinop enerji iletim hatlarının en uygun güzergahlarını belirlemek amacıyla, masaüstü tabanlı coğrafi bilgi sistemi (CBS) yazılımı olan ArcMap kullanılmıştır. Bu yazılım, eğitim lisanslı bir versiyona sahiptir ve gerekli verilerin oluşturulması sürecinde temel araç olarak kullanılmıştır. Enerji iletim hatları için en uygun güzergahı belirlemek amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı olan ArcGIS yardımıyla çok kriterli karar analizi kullanılmıştır. İletim hattı için hat parametreleri ve elektriksel büyüklükler hesaplanmıştır. İdeal güzergah seçilmiş ve mevcut elektrifikasyon vektör haritasına entegre edilmiştir. Çalışma, güç sistemi kullanımları için en uygun rotayı belirlemek üzere coğrafi bilgi sistemlerinin kullanılmasının faydalarını ortaya koymuştur. Güç sistemi çalışmalarına yönelik olarak, dağıtım, üretim ve iletim süreçlerinde planlanan elektrifikasyon haritasına entegre edilecek yeni hatların uç bağlantı konumlarını belirlemeyi içeren bir sistem önerisi geliştirilmiştir.

Abstract:
When locating a site for an electricity generation plant, several factors require consideration. The most significant of these factors include the plant's proximity to the EIH and the linked consumers. With a capacity of 4560 MW, the Sinop Nuclear Power Plant will be the second most robust electricity generation facility in Turkey upon completion. This nuclear power plant's construction will occur in the Inceburun area, located within the Sinop Province's borders. The nearest substation within the project's electricity transmission infrastructure is the Sinop 154KV substation. It is objective and evident that the existing 154KV transmission line will not suffice if the Sinop Nuclear Power Plant achieves the aimed installed capacity of 4560 MWe by 2028. To guarantee the plant's electrification, the optimal 380KV power transmission line needs to be identified on the Altınkaya-Sinop and Sinop-Kastamonu east-west route. This line must be included in the future installation's vector map of electrification. In this investigation, we determined factors that could impact the optimal placement of power transmission lines and established suitable weighting coefficients. To identify the optimal routes for the proposed Sinop-Altınkaya and Kastamonu-Sinop transmission lines within the specified case study area, we utilised ArcMap, a desktop GIS software. This software has an educational licence version and served as the primary tool in generating essential data. To determine the optimal energy transmission line route, multi-criteria decision analysis was employed using ArcGIS, a GIS software. Transmission line parameters and electrical quantities were calculated, and the ideal route was selected before being incorporated into the existing electrification vector map. The research revealed the advantages of employing geographic information systems to identify the best course for power system applications. A proposal for the system has been created for power system research to identify the final connection points for newly constructed lines, which will be incorporated into the proposed electrification map throughout the distribution, generation, and transmission procedures.