Bir tuğla fabrikasında ergonomik risk etmenlerinin REBA, OWAS ve Muri metodları ile değerlendirilmesi
Evaluation of ergonomic risk factors in a brick factory using REBA, OWAS, and Muri methods
Yazar: MEHMET KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHRİ GÜR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tuğla fabrikası = Brick factory ; Ölçekler = Scales ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ulusal ve uluslararası resmi makamlarca beyan edilen istatistiklere göre çalışanlar, çalışma hayatlarında kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına (KİSR) ciddi oranda maruz kalkmaktadır. Bilimsel çalışmalar ve çok tehlikeli işlerde çalışanlarla yapılan anket verileri de bunu desteklemektedir. Günlük mesai süresince tekrarlayan hareketlere bağlı olarak orta ve uzun periyotlarda ortaya çıkan bu rahatsızlıklar iş gücü kaybına yol açmakta ve iş yerine, ulusal ekonomiye ve topluma olumsuz yönde etki etmektedir. Bu olumsuz etkileri bertaraf etmek veya zararları en aza indirmek amacıyla alınacak birtakım proaktif tedbirler hem çalışanlar hem de işletmeler açısından hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, bir tuğla fabrikası çalışanlarının alt ve üst ekstremitelerini etkileyen çalışma biçimlerine bağlı olarak ortaya çıkabilecek KİSR ve çeşitli mesleki hastalık riskleri REBA, OWAS ve Muri risk değerlendirme yöntemleriyle analiz edilmiştir. Böylelikle işçi sağlığı ve iş güvenliğinin önemi ve alınması gereken önlemler hem işverenler hem de çalışanlar açısından özenle vurgulanmıştır. Yapılan saha çalışmalarında tuğla üretim faaliyetleri farklı zamanlarda gözlemlenerek fotoğraflama işlemi ve video çekimleri yapılmıştır. Gözlem esnasında eğilme, kalkma ve yerine koyma gibi tekrarlanan aynı tip hareketleri yapan personel özellikle dikkate alınmıştır. Tespit edilen bu üç farklı görevi yapanlara; önceden belirlenen risk değerlendirme yöntemleri uygulanmış, her bir çalışma duruşu için farklı risk skorları elde edilmiş ve risk derecelendirmesine tabi tutulmuştur. Risk değerlendirme sonuçlarımıza göre, çalışmamızda gözlemlenen işlerin riskli seviye denilen ve önleyici tedbirlerin gecikmeksizin alınmasını gerektiren türden işler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sağlık gözetimi kapsamında yapılan çalışmalarda, çalışanların çoğunda farklı şiddette de olsa KİSR'in var olduğu ortaya çıkmıştır. Tüm bu sonuçlar değerlendirildiğinde; çalışanlarda KİSR'e yol açabilecek çalışma duruşlarının düzeltilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasına vurgu yapılmış, bu tedbirler alınmadığı takdirde ilerleyen süreçte meslek hastalığı ve KİSR gibi istenmeyen sonuçların ortaya çıkacağına dikkat çekilmiş ve bu konuda hem çalışanlar hem de yetkililer bilgilendirilmiştir.

Abstract:
According to the statistics issued by national and international official authorities, employees are seriously exposed to work-related musculoskeletal disorders (MSDs) during their working lives, which is substantiated by the data of scientific studies and surveys conducted on workers employed in highly hazardous jobs. Apart from causing loss of workforce, such disorders, which occur in the medium and long runs due to a cycle of repetitive movements during the daily work, may also adversely affect the workplace, national economy, and ultimately society as a whole. Certain proactive measures to be taken in eliminating these negative effects or minimizing the damage are of vital significance for employees and businesses alike. Within the scope of this study, the risks related to MSDs and various other occupational diseases that can result from the working style, which affects the lower and upper extremities of workers, were analyzed and evaluated for the workers employed in a brick factory with the aid of the REBA, OWAS and Muri risk assessment methods. Thus, the significance of occupational health and safety of workers, as well as the measures to be taken, have been carefully emphasized in terms of both employers and employees.  During the field studies, photography and video shots were made by observing the brick production activities at different times. In the meantime, the workers performing the same type of repetitive movements such as bending, rising, and replacing were in particular focus. The risk assessment methods were applied to those performing the aforementioned three different tasks before distinct risk scores could be obtained for each and every work stance, which were then subjected to risk rating. According to the risk assessment results, the work observed in our study was the type of work that poses a high-risk level and thus required that preventive measures be taken without delay. Added to that, studies conducted within the scope of health surveillance revealed that a considerable number of workers had suffered from MSDs, albeit of different severity. All these taken into account, the present study emphasizes that unless necessary preventive measures are taken to correct the postures of the workers, undesirable consequences, such as occupational diseases and MSDs, may ensue. Finally, the workers and the authorities in the factory have been informed about this crucial issue.