Psikolojik danışman adaylarının, yüz ifadelerindeki duyguları tanıma becerileri
Psychological counselor candidates abilities of recognizing emotions in facial expressions
Yazar: AHMET METİN
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu tanıma = Emotion recognition ; Kişilik = Personality ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yüz ifadesi = Facial expressions ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Duygular, insan yaşamında önemli bir role sahiptir ve duyguların insan bedeninde ilk ortaya çıktığı yüz bölgesine odaklanmak duyguları anlamaya aracılık etmektedir. Bu araştırmanın amacı psikolojik danışman adaylarının, yüz ifadelerindeki duyguları tanıma becerilerinin; sınıf, cinsiyet, yaşamının büyük bölümünü geçirdiği yerleşim yeri, ebeveyn eğitim durumu, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve beş faktör kişilik özellikleri değişkenlerine göre incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarını uygun örnekleme yöntemi aracılığıyla seçilen 235 Psikolojik Danışma ve Rehberlik lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, JACFEE fotoğraf seti, Beş Büyük Kişilik Faktör Envanteri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde; açıklayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler için t testi, çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçları, katılımcıların yüz ifadelerindeki duyguları tanımada cinsiyete ve baba eğitim durumuna göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir fark olmadığını ancak sınıf düzeyi, yaşamlarının büyük bir bölümünü geçirdiği yerleşim yeri ve anne eğitim durumu açısından anlamlı düzeyde bir farkın olduğunu göstermiştir. Ayrıca beş faktör kişilik özellikleri alt boyutlarından duygusal dengesizlik ile tiksinme ifadesi arasında korelasyon olduğu ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri alt boyutlarından kendini suçlama, pozitif tekrar odaklanma ve pozitif tekrar gözden geçirme ile nötr ifade; diğerlerini suçlama ile aşağılama ifadesi arasında korelasyon olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, yüz ifadelerindeki duyguları tanımaya ilişkin benzer araştırmalar bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar sözcükler: Psikolojik danışman adayı, yüz ifadeleri, duyguları tanıma, kişilik, duygu düzenleme.

Abstract:
Emotions have an important role in human life, and their focusing on the face, where emotions first appeared in human body, mediates understanding to emotions. The purpose of this study is to examine the ability of the psychological counselor candidates to recognition emotions in facial expressions according to their class level, gender, the place where spent most of life, parental education status, cognitive emotion regulation strategies and five factor personality traits. 235 psychological counseling and guidance undergraduate students are selected through convenience sampling method. In gathering the data; Personal Information Form, JACFEE photo set, Big Five Inventory, and Cognitive Emotion Regulation Questionnaire. In the analysis of the data; descriptive statistics, independent sample t-test, multivariate analysis of variance (MANOVA) and multiple regression analysis were performed. The results of the research showed that there was no statistically significant difference in terms of emotions in the facial expressions of the participants according to gender and father education status, but there was a significant difference in the class level, the place where a large part of their lives were spent, and the mother education status. In addition, the neuroticism from the subscales of five factors personality traits were correlated between disgust expression, and self-blame, positive refocusing, and positive reappraisal from the subscales of cognitive emotion regulation strategies were correlated between neutral expression; while blaming others were correlated between contempt expression. These results were discussed in the context of similar investigations of the recognition of emotions in facial expressions.

Keywords: Psychological counselor candidates, facial expression, emotions recognition, personality, emotion regulation.