Liseye yerleştirmede kullanılan merkezi sınavlardaki matematik başarısını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting mathematics success in central exams used in high school placement
Yazar: BURAK CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE TOPRAK
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ile öğrenci ve matematik öğretmeni bakış açısına göre, liseye yerleştirmede kullanılan merkezi sınavlardaki matematik başarısını etkileyen faktörlerin önem sırasının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem benimsenirken; araştırmanın nitel boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme ve içerik analizi, nicel boyutunda ise anket tekniği kullanılmıştır. Alanyazın taramasıyla sınavda başarı düzeyini en çok etkilediği düşünülen faktörler belirlenerek öğrenci ve öğretmen görüşleriyle bir faktör havuzu oluşturulmuştur. Bu faktör havuzundan, içerik analizi tekniğiyle belirlenen 14 faktör öğrenciler ve öğretmenler tarafından önem sırasına göre anket tekniğiyle sıralanmıştır. Toplanan veriler katılımcıların demografik bilgileri de göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde 30 sekizinci sınıf öğrencisi ile 10 ilköğretim matematik öğretmeninden görüş alınmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini ise Kayseri'de öğrenim gören 1102 sekizinci sınıf öğrencisi ile Kayseri'de görev yapan 183 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Yargıcı kararlarına dayalı ölçekleme yaklaşımlarından olan sıralama yargıları kanunuyla ölçekleme yönteminden elde edilen verilerin analizinde istatistik programlarından faydalanılmıştır. Anketten elde edilen bulgulara göre matematik öğretmenleri, matematik başarısında en önemli olduğunu düşündükleri faktörleri "disiplinli çalışma, matematik dersine karşı tutum, özgüven, kitap okuma alışkanlığı, aile desteği, sınav kaygısı, öğretmenin tutumu, anne eğitim düzeyi, dershaneye gitme/özel ders alma, çalışma odasının bulunma durumu, baba eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi, öğretmenin kıdemi ve cinsiyet" şeklinde sıralamaktadırlar. Sekizinci sınıf öğrencileri ise matematik başarısında en önemli olduğunu düşündükleri faktörleri "disiplinli çalışma, özgüven, matematik dersine karşı tutum, sınav kaygısı, aile desteği, öğretmenin tutumu, kitap okuma alışkanlığı, evde çalışma odasının bulunma durumu, öğretmenin kıdemi, dershaneye gitme/özel ders alma durumu, aile gelir düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve cinsiyet" şeklinde sıralamışlardır.

Abstract:
It is aimed to determine the order of importance of the factors affecting mathematics achievement in the central exams used in high school placement from the perspective of students and mathematics teachers with this research. While mixed method was adopted in the research; semi-structured interview and content analysis were used in the qualitative dimension of the research, and survey technique was used in the quantitative dimension. By reviewing the literature, the factors that are thought to affect the success level in the exam the most were determined and a factor pool was created with the opinions of students and teachers. From this factor pool, 14 factors determined by the content analysis technique were ranked by students and teachers in order of importance using the survey technique. The collected data was analyzed taking into account the demographic information of the participants. In the qualitative part of the research, opinions were taken from 30 eighth grade students and 10 primary school mathematics teachers. The sample of the quantitative part of the research consists of 1102 eighth grade students studying in Kayseri and 183 primary school mathematics teachers working in Kayseri. Statistical programs were used to analyze the data obtained from the scaling method with the law of ranking judgments, which is one of the scaling approaches based on judge's decisions. According to the findings of the survey, mathematics teachers ranked the factors that they thought most important in mathematics success as follows: "disciplined study, attitude towards mathematics lessons, self-confidence, book reading habit, family support, exam anxiety, teacher's attitude, mother's education level, going to private teaching institutions/taking private lessons, availability of a study room, father's education level, family income level, teacher's seniority and gender". Eighth grade students ranked the factors that they thought most important in mathematics success as follows: "disciplined study, self-confidence, attitude towards mathematics lessons, exam anxiety, family support, teacher's attitude, book reading habit, availability of a study room at home, seniority of the teacher, going to a private teaching institution/taking private lessons status, family income level, mother's education level, father's education level and gender".