Analı kuzu büyütme yönteminde değişik sürelerde alıştırma yemlemesine geçişin Merinos kuzularının büyüme, besi ve karkas özellikleri ile analarda süt verimi üzerine etkileri
The effects of initial age of creep feeding on growth, fattening performance and carcass characteristics of Merino lambs and dam's milk production
Yazar: AYHAN CEYHAN
Danışman: PROF.DR. OSMAN TORUN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2002-2003 yıllan arasında Marmara Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Koyunculuk îşletmesi'nde yürütülmüş çalışmada, analı kuzu büyütme yönteminde farklı sürelerde alıştırma yemlemesine geçişin Karacabey Merinosu erkek kuzularında büyüme, besi ve karkas özellikleri ile anaların süt verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Deneme materyali kuzular 30'ar başlık 4 gruba ayrılmış; I. grupda 14. günde, II. grupda 21. günde, III. grupda 28. günde alıştırma yemlemesine başlanmış, IV. grup işletmenin geleneksel kuzu büyütme yöntemi ile büyütülmüştür. Alıştırma yemlemesi 56 gün sürmüştür. Alıştırma yemlemesi sonunda her gruptan 10' ar kuzu 8 hafta süreyle besi uygulamasına alınmıştır. Kesim ve karkas özellikleri ile ilgili veriler her gruptan 5'er baş kuzunun besi sonunda kesime tabi tutulmasıyla elde edilmiştir. Kuzuların alıştırma yemlemesi uygulaması sonucunda canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışları; I., II., III., ve IV. gruplarda sırasıyla; 21.1 kg ve 294 g, 20.1 kg ve 273 g, 20.4 kg ve 281 g, 19.4 kg ve 262 g olarak saptanmıştır. Karacabey Merinos kuzuların büyüme performansı üzerine farklı yaşlarda yemlemeye başlanmasının ve cinsiyetin etkisi önemsiz (P>0.01) bulunmasına rağmen, ana yaşı ve doğum tipinin etkisi önemli bulunmuştur (P<0.01). Beside, gruplardan V. grup kuzular alıştırma yemiyle, I., II., III., ve IV grup kuzular ise standart kuzu besi yemi ile beslenmişlerdir. Besi periyodu sonucunda kuzuların toplam canlı ağırlık artışı, günlük canlı ağırlık artışı ile yem değerlendirme oranlan sırasıyla; I. grupta 22.4 kg, 400 g ve 3.98 kg; II. grupta 20.9 kg, 373 g/gün, 4.18 kg; III. grupta 22.5 kg, 402 g ve 3.88 kg; IV. grupta 22.3 kg, 399 g ve 3.81 kg; V. grupta 20.4 kg, 364 g ve 3.91 kg olarak saptanmıştır. Uygulamaların çeşitli besi dönemlerinde canlı ağırlık artışı üzerine etkisinin önemli bulunmasına rağmen toplam canlı ağırlık artışı üzerine etkisi önemsiz (P>0.01) bulunmuştur. Deneme süresince 1 kg canlı ağırlık için tüketilen yem miktarının maliyeti 869 857 TL ile V. grupta en yüksek düzeyde saptanmıştır. Bunu sırasıyla 835 993 TL, 796 155 TL 762 123 TL ve 756 537 TL ile II., I., IV. ve III. grup kuzular izlemiştir. Karkaslar boyun, etek, kaburgalar (sırt ve bel), omuz ve but olarak parçalanmıştır. Her bir parçanın kas kemik ve yağı aynlmıştır. I., II., III., IV. ve V. gruplarda kesim öncesi canlı ağırlık 44.0, 42.8, 43.6, 43.6 ve 38.6 kg, sıcak karkas ağırlığı, 23.2, 21.6, 22.5, 22.9 ve 19.9 kg, sıcak karkas randımanı %52.8, 50.6, 51.4, 52.4 ve 51.6 soğuk karkas ağırlığı, 22.5, 21.2, 22.0, 22.4 ve 19.5 kg, soğuk karkas randımanı %51.2, 49.6, 50.4, 51.2 ve 50.4 olarak bulunmuştur. Grupların, kesim ve karkas özelliklerinden kesim öncesi ağırlık, sıcak ve soğuk karkas ağırlıklan, kas miktan, göz kası alanı, sol ve sağ karkas ağırlığı, deri ağırlığı, baş ağırlığı, dört ayak ağırlığı, böbrek ağırlığı ve göğüs çevresi ve karkas parçalarından kaburgalar, uzun but ve omuz ağırlıkları üzerine etkisi önemli (PO.01) bulunmuştur. Diğer özellikler bakımından farklılıklar önemsiz (P>0.01) bulunmuştur. Karacabey Merinos koyunlarının I., II., III. ve IV. gruplarda laktasyon süresi ve süt verimleri sırasıyla; 156.7 gün ve 77.0 1, 156.7 gün ve 86.5 1, 140.0 gün ve 82.5 1, 125.5 gün ve 73.0 1 olarak hesaplanmıştır. Gruplar arasında laktasyon süresi bakımından farklılık önemli bulunurken, laktasyon süt verimi farklılığı istatistik olarak önemsiz (P>0.01) bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Merinos, Alıştırma Yemlemesi, Kuzu Büyütme, Karkas, Süt Verimi I

Abstract:
In this study, the effects of the initial age of transition to creep feeding on growth, fattening performance and carcass traits of Karacabey Merino ram Jambs as well as dam's milk production were investigated in the Sheep Unit of Marmara Livestock Research Institute during the lambing season of the years of 2002-2003. Animal material of the research trial were divided into four groups of 30 each. The first, second and third groups were put on creep feeding on the 14th, 21 *, 28th days respectively. But the fourth group (conrol group) was reared according to the traditional system of the Institute. Creep feeding continued for 56 days. At the end of the creep feeding 10 lambs from each group were put on fattening trial for 8 weeks. Data on the slaughter and carcass traits were obtained from 5 lambs in each group slaughtered at the end of the fattening period. The results of creep feeding treatment of Merino lambs; live weight and daily weight gain of the first, second, third and fourth groups were found as 21.1 kg and 294 g/day, 20.1 kg and 273 g/day; 20.4 kg and 281 g/day, 19.4 and 262 g/day respectively. Although the effects of the time of transition to creep feeding and sex on growth performance of lambs were found to be insignificant (P>0.01), the effects of birth type and dam ages were found significant (P<0.01). The fifth group was fed creep feeding ration but the first, second, third and fourth, groups were fed standart lambs fattening rations. At the fattening periods average final weights, daily live weight gains and feed conversion rates of the first, second, third, fourth and fifth groups were 22.4 kg, 400 g and 4.0 kg; 20.9 kg, 373 g and 4.2 kg; 22.5 kg, 402 g and 3.9 kg; 22.3 kg, 399 g and 3.8 kg; 20.4 kg, 364 g and 3.9 kg respectively. The differences of weight gains between the groups during the fattening period were significantly different but total live weight gains of the groups were found insignificant. The cost of one kg live weight gain for the fifth group was 835 993 TL, the highest among the groups. The mean costs for the groups following in descended order were 835 993 TL for the second group; 796 155 TL for the first group; 762 123 TL for the fourth group and 756 537 TL for the third group. The carcasses were dissected into the parts of neck, flank, ribs, shoulder and long leg. Each joint was phisically separated into muscle, bone and fat components. The first, second, third, fourth and fifth groups' slaughter weight, hot carcass weight, hot carcass dressing percentage, cold carcass weight and cold carcass dressing percentage were found as 44.0, 42.8, 43.6, 43.6 and 38.6 kg; 23.2, 21.6, 22.5, 22.9 and 19.9 kg; 52.8, 50.6, 51.4, 52.4 and 51.6; 22.5, 21.2, 22.0, 22.4 and 19.5 kg; 51.2, 49.6, 50.4, 51.2 and 50.4 respectively. The differences among the groups in relation to slaughtering weight, warm and cold carcass weights, total muscle, longissimus dorsi muscle area, left and right carcass weights, skin weight, head weight, four legs weight, kidney weight, chest length, long leg weight, shoulder weight were found to be significant (P<0.01). The differences among the rest of the traits were insignificant. Lactation length (day) and lacatation milk yield (litre) of first, second, third and fourth groups were calculated as 156.7, 77.0, 156.7, 86.5, 140.0, 82.5, 125.5, 73.0 respectively. The age of initiation of creep feeding had no significant (P>0.01) effect on the lactation yields of Karacabey Merino Sheep, but the effect on the lactation length was found to be significant (P<0.01).Key Words: Merino, creep feding, lamb growth, carcass traits, milk production