Kişilerarası problem çözme davranışı, yetişkinlerdeki bağlanma biçimleri ve psikolojik rahatsızlık belirtileri arasındaki ilişkiler
The relationships among interpersonal problem solving behavior, adult attachment styles, and psychological distress symptoms
Yazar: BAHAR ESİN ERGİN
Danışman: PROF. DR. İHSAN DAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Problem çözme = Problem solving ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Bu çalışma yetişkinlerdeki bağlanma biçimleri, kişilerarası problem çözme davranışı ve psikolojik rahatsızlık belirtileri arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla Hacettepe Üniversitesi'nde lisans düzeyinde okumakta olan 458 kişiye ?Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri?, ?Kişilerarası Problem Çözme Envanteri? ve ?Kısa Semptom Envanteri? uygulanmıştır. Yapılan korelasyon, MANOVA ve regresyon analizleri sonucunda, güvensiz bağlanmaya işaret eden kaçınmacı ve kaygılı bağlanma örüntülerinin etkili olmayan kişilerarası problem çözme davranışlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca hem kaçınmacı ve kaygılı bağlanma örüntülerinin hem de etkili olmayan problem çözme davranışlarının psikolojik rahatsızlık belirtileriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet ile yetişkinlerdeki bağlanma örüntüleri arasındaki ilişkiye bakıldığında kadınların erkeklere oranla daha fazla kaygılı bağlanma eğiliminde olduğu ortaya çıkmıştır. Cinsiyet ile kişilerarası problem çözme davranışı arasındaki ilişkiye bakıldığında ise kadınların etkili problem çözmeye işaret eden Yapıcı Problem Çözme ve Israrcı-Sebatkar Yaklaşım alt ölçeklerinde erkeklere oranla daha yüksek puanlar elde etmiş oldukları dikkati çekmektedir. Etkili olmayan problem çözme davranışlarını ölçen alt ölçeklere bakıldığında ise Kendine Güvensizlik alt ölçeğinde erkekler kadınlardan anlamlı olarak daha yüksek puanlar alırken, Probleme Olumsuz Yaklaşma ölçeğinde kadınlar erkeklerden daha yüksek puanlar almıştır. Sorumluluk Almama alt ölçeğinde ise cinsiyetler arası anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son olarak, bağlanma ile psikolojik rahatsızlık belirtileri arasındaki ilişkideki kişilerarası problem çözme davranışının aracı rolüne ilişkin kanıtlar sağlanmıştır. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde, yetişkinlerin bağlanma örüntüleri, kişilerarası problem çözme davranışları ve yaşanan psikolojik rahatsızlık belirtileri arasında anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna varılmıştır. Bulgular ilgili literatürde yer alan sonuçları da büyük ölçüde desteklemiştir. Bu ilişkilerden yola çıkılarak da kişilerarası ilişkilerde yaşanan sorunlardan kaynaklı problemlerle ya da psikolojik rahatsızlık problemleriyle danışmaya gelen danışanların tedavilerinde güvensiz bağlanma örüntülerinin değiştirilmeye çalışılmasının ve bu kişilere etkili problem çözme becerileri kazandırılmasının önemi vurgulanmıştır.

Abstract:
This study aimed at examining the relationships among adult attachment styles, interpersonal problem solving behavior, and psychological distress symptoms. In accordance with this purpose, ?Experiences in Close Relationships Inventory?, ?Interpersonal Problem Solving Inventory?, and ?Brief Symptom Inventory? had been administered to 458 Hacettepe University undergraduate students. The correlation, regression and MANOVA analysis results revealed that the avoidant and anxious attachment styles, which are the indicators of insecure attachment, are related to ineffective interpersonal problem solving behaviors. Moreover, it?s seen that both avoidant and anxious attachment styles and ineffective problem solving behaviors are related to psychological disturbance symptoms. Regarding the relationship between the gender and adult attachment styles, women were more anxiously attached than men. When the relationship between gender and interpersonal problem solving was examined, it?s seen that women had higher scores on Constructive Problem Solving and Insistent-Persevering Approach subscales which are the indicators of effective problem solving. Among the subscales indicating ineffective problem solving behaviors, men had higher scores on Lack of Self-Confidence and women had higher scores on Approaching Problems in a Negative Way. There was no significant difference on Unwillingness to Take Responsibility subscale among men and women. Last of all, the mediating role of interpersonal problem solving behavior between adult attachment and psychological disturbance symptoms has been supported. The results of the study revealed that there are significant relationships among adult attachment styles, interpersonal problem solving behavior, and psychological disturbance symptoms. To a large extent, these findings support the findings of the related literature. Based on these results, the importance of striving to replace insecure attachment patterns and development of effective problem solving skills in the therapies of clients with interpersonal relationship problems or psychological disturbance problems has emphasized.