Maimonides'in felsefesinde Tanrı, evren ve insan
God, the universe and human being in Maimonides' philosophy
Yazar: MELTEM ATÇI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KASIM ÖZGEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Evren = Universe ; Maimonides, Moses = Maimonides, Moses ; Müslüman-Yahudi ilişkileri = Muslim-Jews relations ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding ; Tanrı Öğretisi = Divine Doctrine ; Tevrat = Old Testament ; Yahudilik = Judaism ; İnsan = Human

Özet:
Ortaçağ dönemi, felsefi düşünce sayesinde farklı dini inançlara ve dogmalara mensup düşünürler tarafından akıl ve imanın uzlaştırılmaya çalışıldığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde yaşamış olan ve bütün yaşamını İslam coğrafyasında geçiren Maimonides, ( (משֶׁה בֶּן מַימוֹן Yahudi inanç bünyesinde, Yahudi felsefesini tekrar canlandırmıştır. Yahudilik, Tanrı tarafından vahyedilmiş dini buyruklara, kutsal metinlere ve yorumlara kayıtsız şartsız inanılması ve itaat edilmesi ilkesine dayalı kitaplı bir dindir. Yahudilikte iman önceliği esas alınarak özgün ve dinden bağımsız bir felsefe oluşturulması ve bu felsefenin Tevrat'taki buyruklara ve yorumlara aykırı olması mümkün değildir. Ortaçağ'daki Aristotelesçi en önemli düşünür olan Maimonides, felsefe ile Yahudi hukukunu eş değer göstermek yerine; her ikisinin de önem ve yerini aklın sistematik işleyişine göre dizayn eder. Ancak, Tevrat hukukuna felsefeye kıyasla biraz daha fazla imtiyaz tanır.

Yahudi Felsefesi, Yahudi İnanç ve eylemlerinin "var olmak" çemberi içerisinde " üç varlık alanı" olarak adlandırabileceğimiz bir alan araştırması üzerinde kendini açığa çıkarmaktadır. İşte bu " üç var olan" varlık alanı "Tanrı, Evren ve İnsandır." İyi bir düşünce ve gözlem yapısına sahip olan Maimonides, rasyonelci İslam Kelamının önemli düşünürlerinden oldukça etkilenmiş ve tıpkı onlar gibi Tanrı sözü olan Kutsal Kitaba dayanan ifadeleri mantıksal analizlerle açıklayarak felsefeye yeni bir boyut kazandırmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ortaçağ, Maimonides, Tanrı, Evren, İnsan, Yahudi Felsefesi, Kelam

Abstract:
Medieval period has been a period in which philosophers thought to try to reconcile reason and faith by thinkers belonging to different religious beliefs and dogmas. Maimonides, who lived during this period and spent all his life in Islamic geography, revived the Jewish philosophy within the Jewish faith. Judaism is a book religion based on the principle of unconditional belief and obedience to religious commandments, scriptures and interpretations revealed by God. It is not possible to create a unique and independent religion philosophy based on the priority of faith in Judaism and that this philosophy is against the commandments and interpretations in the Torah. Maimonides, the most important Aristotelian thinker in the Middle Ages, instead of showing philosophy and Jewish law as equivalent; it designs the importance and location of both according to the systematic functioning of the mind. However, it gives slightly more privilege to Torah law than philosophy.

The Jewish Philosophy reveals itself on a field study of Jewish Beliefs and actions that we can call "three spheres of existence" within the "being" circle. That "three existing" spheres of existence "is God, the Universe and the Human." Having a good thought and observation structure, Maimonides was influenced by the important thinkers of the rationalist Islamic Word and brought a new dimension to philosophy by explaining the Bible-based expressions just like them with logical analysis.

Key Words:  Medieval, Maimonides, God, Universe, Human, Jewish Philosophy, Kalam