İznik Roma tiyatrosu mimari bezemesi ve Bithynia bölgesi tiyatroları arasındaki yeri ve önemi
The architectural ornaments of the Iznik Roman theaters and its importance between Bithynia region Roman theaters
Yazar: ÖZLEM AKBAŞ ÖNSOY
Danışman: PROF. NUR URFALIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture

Özet:
1980–2007 yılları arasındaki kazı döneminde bulunan İznik Roma Tiyatrosuna ait bezemeli mimari parçalar ve parçaların süsleme özellikleri ayrıntılı olarak incelenip Bithynia bölgesinde bulunan tiyatrolar ile karşılaştırılması yapılarak yeri ve öneminin saptanması öngörülmüştür. 
İlk bölüm giriş kısmından oluşmaktadır. Bu bölümde genel olarak tez çalışmasında sıklıkla kullanılan kaynakların taraması yapılmış, tezin seçiliş amacı, çalışma konuları, tezin sınırları belirlenerek çalışmada izlenen yöntem ve metodlar hakkında bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde Roma Mimarlığı kısaca değinilmiştir. Bu bağlamda Roma'daki kamu yapıları ve Roma Tiyatroları üzerinde durulmuştur. 
Üçüncü bölümü Bithynia bölgesi içinde İznik oluşturur. Roma döneminde Bithynia Bölgesi mimarlığı ele alındıktan sonra Bithynia Bölgesinde yer alan Nicomedia ve Konuralp Roma tiyatroları ile Bithynia krallığına bağlı Phrygia kenti Aizanoi tiyatrosu incelenmiştir. En son kısmında ise İznik tarihi ve İznik'in Roma dönemi mimarisi detaylı şekilde anlatılmıştır.
Dördüncü bölümde tezimizin ana konusunu oluşturan İznik Roma tiyatrosunun tarihçesi, mimari özellikleri, tiyatroda yapılan kazılar detaylı bir şekilde anlatılmıştır. 
Beşinci bölümde İznik Roma tiyatrosuna ait bezemeli mimari parçaların kataloğu oluşturulmuştur.  Bu katalogda tiyatroda bulunan parçaların yanı sıra, müzede bulunan ve surlarda devşirme olarak kullanılan friz parçaları da dikkate alınmıştır. Katalog kısmında parçaların resimleri konularak detaylı tanımları yapılmış, bugün buluntukları yer ile parçanın ne olduğu belirtilmiş ve biliniyorsa buluntu yılları yazılmıştır. Bu katalog sonucunda parçaların bezeme özellikleri ortaya konularak bu özellikler ayrı bir başlık halinde toplanmıştır.
Altıncı bölümde ise İznik Roma Tiyatrosunun Bithynia Bölgesi Roma Tiyatroları içindeki yeri ve önemi karşılaştırılmalarla yapılmıştır. 
Değerlendirme bölümü olan yedinci bölümde İznik Roma tiyatrosu bezeme özellikleri göz önüne alınarak değerlendirmeler yapılmış ve İznik'in turizme katkısı için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is envisaged to determine the place and importance of the decorated architectural pieces belonging to the Roman Theater of İznik during the excavation period between 1980 and 2007 and to compare them with the theaters in Bithynia in detail.
The first section consists of the introduction. In this section, the resources used frequently in the thesis study are generally searched, the purpose of the thesis selection, the study subjects, and the limits of the thesis is determined and the methods and methods followed in the study are given.
In the second part, Roman Architecture is briefly mentioned. In this context, public buildings and Roman theaters in Rome are emphasized.
The third part consists of İznik in Bithynia region. After the architecture of Bithynia Region in Roman period, Nicomedia and Konuralp Roman theaters in Bithynia region and Aizanoi theater of Phrygia city of Bithynia Kingdom were examined. In the last part, the history of İznik and the Roman architecture of İznik are explained in detail.
In the fourth chapter, the history, architectural features and excavations of the Roman theater of İznik which is the main subject of our thesis are explained in detail.
In the fifth chapter, a catalog of decorated architectural pieces belonging to the Roman theater of İznik was created. In this catalog, in addition to the pieces found in the theater, the frieze pieces found in the museum and used as reused in the city walls are taken into consideration. In the catalog section, detailed descriptions of the parts have been made, where they are today and what the fragment is, and if known, the years of the finds have been written. As a result of this catalog, the decorative features of the pieces were revealed and these features were collected as a separate title.
In the sixth chapter, the place and importance of İznik Roman Theater in Roman Theaters of Bithynia Region was made with comparisons.
In the seventh section, which is the evaluation section, evaluations were made considering the decorative features of the Roman theater of İznik and suggestions were made for the contribution of İznik to tourism.