Yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında oluşan ağrıya amniyotik sıvı, anne sütü ve lavanta kokusunun etkisi
The effect of amniotic fluid, breastmilk and lavender smell for reducing pain during heel-stick in newborns
Yazar: ESMA AKCAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ POLAT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Amniotik sıvı = Amniotic fluid ; Anne sütü = Milk-human ; Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Enjeksiyonlar = Injections ; Koku duyusu = Smell ; Lavanta = Lavender

Özet:
Bu araştırma yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında oluşan ağrıyı azaltmada, amniyotik sıvı, anne sütü ve lavanta kokusunun etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapıldı.
Araştırmanın evrenini, Finike Devlet Hastanesi'nde doğan yenidoğanlar, örneklemini ise 15 Ağustos – 15 Kasım 2011 tarihleri arasında örneklem kriterlerine uyan 102 yenidoğan oluşturdu.  
Topuk kanı işlemi uygulanan yenidoğanlar lavanta (27 yenidoğan), anne sütü (24 yenidoğan), amniyotik sıvı (26 yenidoğan) ve kontrol (25 yenidoğan) grubu olmak üzere dört gruba ayrıldı.  Uygulamada yenidoğanlara topuk kanı almadan beş dakika öncesinden, beş dakika sonrasına kadar koku örneği (lavanta, anne sütü, amniyotik sıvı ve distile su) koklatıldı. Topuk kanı almadan 1 dakika önce, topuk kanı alma sırasında ve uygulama bittikten bir dakika sonra Yenidoğan Bebek Ağrı Skalası (NIPS), kalp atım hızı ve oksijen saturasyonu değerlendirildi. 
Elde edilen veriler; bilgisayarda ortamında uygun tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, intraclass korelasyon analizi, Spearman's Rho Korelasyonu, Bonferroni ileri analizi, Shapiro Wilk, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, Friedman ve Dunnett testleri kullanılarak değerlendirildi. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı. 
Araştırmaya alınan çalışma ve kontrol grubu yenidoğanlar ve ebeveynleri tanıtıcı özellikler bakımından benzerdi. Araştırma kapsamına alınan yenidoğanların ağrılı girişimin zamanına göre NIPS puanları, kalp atım hızları ve oksijen saturasyonları karşılaştırıldı; topuktan kan alma sırası ve sonrasında lavanta, anne sütü, amniyotik sıvı grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. 
Çalışmadan elde edilen bulgular; lavanta, anne sütü ve amniyotik sıvı kokularının invaziv girişimlerde yenidoğanın ağrısını azaltmada etkili yöntemler olduğunu gösterdi.

Abstract:
This  experimental research  study was planned to evaluate the effects of amniotic fluid, breast milk and lavender smell, on reducing the pain response of newborns, during heel stick.
The newborn population in Finike State Hospital formed the nature of this research, and experimental samples were formed by the 102  newborns, pertaining to sample creteria,  between 15 August and 15 Novenber  in 2011.
Heel stick applied newborns were divided into four groups such as group lavender (27 neonates), breast milk (24 neonates), amniotic fluid (26 neonates) and control (25 neonates).
In practice, newborns were smelled odor sample (lavender, breast milk, amniotic fluid, and distilled water) starting until five minutes before the heel stick  procedure to until five minutes after it. Newborn Baby Pain Scale (NIPS), heart beating rate and oxygen saturation were evaluated one minute before the heel stick, during the heel stick and one minute after the heel stick application.
The received data was evaluated  on computer using suitable statistics,  ki-kare, intraclass correlation analysis, spearman's Rho Correlation, Bonferroni further analysis Shapiro Wilk Kruskal – Wallis, Mann –Whitney U, Friedman and Dunnett tests. Level of statistical significance of the study was taken as p<0.05.
The study and control groups and the newborns and their parents taken into research were similar in regard of their introducing peculiarities.
In our research, NIPS points, heart rate and oxygen saturation of newborns were compared according to the time of the procedure and after the procedure; statistically significant correlation was determined in the favor of lavender, breast milk, and amniotic fluid smell groups. 
Consequently, the findings show that the method of lavender, breast milk, and amniotic fluid smell is effective on relieving the newborns' pain during invasive procedure.