Primer hiperparatiroidide tırnak kıvrımı kapiller yapıların dermatoskopik değerlendirilmesi ve kapiller değişikliklerin klinik-laboratuar parametrelerle ilişkisi
Dermatoscopic evaluation of nailfold capillary structures in primary hyperparathyroidism and correlation of capillary changes with clinical-laboratory parameters
Yazar: AHMET ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN KORKMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer hiperparatiroidizm (PHPT) klinikte sık rastlanılan endokrin bir patolojidir. PHPT'nin yaygın görülen osteoporoz, nefrolitiyazis gibi kemik ve üriner sistem komplikasyonları dışında çeşitli kardiyovasküler sistem komplikasyonları da bulunmaktadır. Tırnak kıvrımı kapilleroskopisi, mikrosirkülasyonun kapiller damarlar düzeyinde değerlendirilmesini sağlayan önemli bir araçtır. Dermatoskop, kapilleroskopik inceleme için yaygın kullanılan bir aygıttır. Mikrosirkülasyon düzeyindeki bozukluklar ise ateroskleroz ve hipertansiyon gibi süreçlerde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmadaki öncelikli amacımız PHPT'li hastalarda çeşitli ne tür kapilleroskopik bulguların olduğunu ve bunların hangi laboratuvar parametreler ile ilişkili olabileceğini değerlendirmektir. 

Materyal ve Metod: Kliniğimize başvuru yapan 18-65 yaş arası PHPT tanısı alan 62 kişi ve herhangi bir sistemik hastalığı olmayan 34 sağlıklı kontrol kişi çalışmaya alındı. Tüm katılımcıların laboratuvar parametreleri ve FotoFinder dijital dermatoskop (FotoFinder Systems GmbH, Bad Birnbach, Germany) kullanılarak tırnak kıvrımı kapilleroskopi bulguları kaydedildi.

Bulgular: PHPT grubunda sağlıklı kontrollere göre minör morfolojik değişimler (MiMD) daha sık saptandı (p=0.001). Çaprazlamış kapiller ve genişlemiş kapillerin görülme sıklığında artış olduğu belirlendi (sırasıyla, p=0.025 ve p<0.001). Kapilleroskopik bulgularının semikantitatif skorlamasında PHPT grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre MiMDS anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.001). Kapiller dallanma skoru PHPT hastalarında sağlıklı kontroller göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0.013). PHPT grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre kapiller disorganizyon skoru, avasküler alan skoru (AAS), kapiller yoğunlukta azalma skoru (KYAS) ve mikroanjiyopati değerlendrime skoru (MDS) daha yüksekti (her biri için p<0.001). AAS ile PTH, düzeltilmiş kalsiyum (dCa) ve yaş pozitif koreleydi (sırasıyla, r=0.498, p<0.001; r=0.552, p<0.001; r=0.346, p=0.001). MiMD skoru ile serum dCa ve PTH pozitif koreleydi (r=0.387, sırasıyla p<0.001; r=0.374, p<0.001). PHPT hastalarında MiMD skoru üzerinde serum dCa düzeyinin bağımsız etkisi gösterildi (p=0.036). Ayrıca PHPT hastalarında AAS üzerinde PTH ve yaşın bağımsız etkisi gösterildi (sırasıyla, p=0.032; p=0.002). 

Sonuç: PHPT'de tırnak kıvrımında kapiller yapılarda mikrovasküler değişikliklerin gözlenmesi, PHPT'de daha önce gözlenen kardiyovasküler değişikliklere ek olarak sistemin en uç ve küçük biriminde de değişimler olduğunu ortaya koymaktadır. 

Anahtar kelimeler: Primer Hiperparatiroidi, Kapilleroskopi, Dermatoskopi,  Mikrosirkülasyon

Abstract:
Aim: PHPT is a common endocrine pathology in clinical practice. In addition to the common bone and urinary complications of PHPT such as osteoporosis and nephrolithiasis, there are also various cardiovascular complications. Nailfold capillaroscopy is an important tool to assess the microcirculation at the level of capillary vessels. The dermatoscope is a commonly used instrument for capillaroscopic examination. Disturbances at the microcirculatory level play an important role in processes such as atherosclerosis and HT. Our primary aim in this study was to evaluate what kind of capillaroscopic findings are present in patients with PHPT and which laboratory parameters may be associated with these findings.

Materials and Methods: A total of 62 patients aged 18-65 years with PHPT and 34 healthy control subjects without any systemic disease were included in the study. Laboratory parameters and nailfold capillaroscopy findings were recorded using a FotoFinder digital dermatoscope (FotoFinder Systems GmbH, Bad Birnbach, Germany).

Results: Minor morphologic changes (MiMC) were more frequent in the PHPT group compared to healthy controls (p=0.001). The frequency of crossed capillaries and dilated capillaries increased (p=0.025 and p<0.001, respectively). In semiquantitative scoring of capillaroscopic findings, the MiMC score was significantly higher in the PHPT group compared to the healthy control group (p<0.001). Capillary branching score was significantly higher in PHPT patients compared to healthy controls (p=0.013). Capillary disorganization score, avascular area score (AAS), decreased capillary density score and microangiopathy assessment score were higher in PHPT group compared to healthy control group (p<0.001 for each). Avascular area score (AAS) was positively correlated with PTH, dCa and age (r=0.498, p<0.001; r=0.552, p<0.001; r=0.346, p=0.001, respectively). MiMC score was positively correlated with serum adjusted calcium (aCa) and PTH (r=0.387, p<0.001; r=0.374, p<0.001, respectively). Serum aCa level was shown to have an independent effect on MiMC score in PHPT patients (p=0.036). An independent effect of PTH and age on AAS in PHPT patients was also demonstrated (p=0.032; p=0.002, respectively).

Conclusion: The observation of microvascular changes in capillary structures in the nailfold in PHPT reveals that in addition to the cardiovascular changes previously observed in PHPT, there are also changes in the most extreme and smallest unit of the system.
Keywords: Primary Hyperparathyroidism, Capillaroscopy, Dermatoscopy, Microcirculation