E-tarım kapsamında bitkisel üretimde tarımda dijital teknoloji kullanım seviyesinin belirlenmesi ve  politika önerilerin geliştirilmesi (Konya ili örneği)
Determining the level of use of digital technology in agriculture in crop production within the scope of e-agriculture and developing policy suggesti̇ons (Konya province case)
Yazar: HAKAN SAÇTI
Danışman: PROF. DR. İLKAY DELLAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, dijital teknoloji kullanımının seviyesini çiftçi düzeyinde belirlemek ve politika önerileri geliştirmektir. Bu amaçla çiftçilerin dijitalleşme seviyelerini tespit etmek için araştırma verileri Konya ilinde bitkisel üretim yapan 147 işletme yöneticisi ile yüz yüze uygulanan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Çiftçilerin dijitalleşme düzeyinin tespitinde amaca uygun olarak geliştirilmiş nominal ölçekten yararlanılmıştır. Çiftçilerin dijitalleşme düzeyini etkileyen faktörlerin ortaya konulmasında Çift Taraflı Tobit modeli (two limit tobit model) kullanılmıştır. Kategorik araştırma değişkenleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasında ki kare analizi ve incelenen değişkenler açısından gruplar arasındaki farklılıkların testinde ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. 
Araştırma bulguları çiftçilerin ortalama dijitalleşme seviyelerinin 0-1 aralığında 0,4390 olduğunu ortaya koymuştur. Dijitalleşme ölçeğinin alt boyutları olan cep telefonu kullanımı (0,7493) görece yüksek seviyede iken akıllı tarım teknolojileri kullanımı (0,0680) ise oldukça düşük düzeyde tespit edilmiştir.  Tobit modeli sonuçlarına göre;  işletme yöneticisinin eğitim düzeyinin artması, erkek olması, evli olması, üretici örgütlerine üyeliği, sözleşmeli üretim yapması ve kayıt tutma durumu, traktör sayısı, sahip olduğu işletmenin bitkisel üretim değeri incelenen çiftçilerin dijitalleşme düzeyini pozitif yönde etkilerken yaşın artması ve sosyal güvencenin varlığı negatif yönde etkilemektedir.
Araştırma kapsamında incelenen çiftçilerin internet kullanım oranı %88,44 olarak tespit edilmiş ve arazi büyüklüğü ile internet kullanımı arasında anlamlı ilişki söz konusudur. İnternet kullanan çiftçilerin %99'23'ü cep telefonu üzerinden internet kullanmaktadır. Çiftçilerin %85,72'sinin tarımsal amaçlı internet kullandığı tespit edilmiştir. İncelenen çiftçilerin tarımsal elektronik ticaret yapma oranı % 21,80, dijital olarak kayıt tutma oranı %14,97 olarak tespit edilmiştir. İncelenen çiftçilerin %23,81'inin dron, %16,33'ünün otomatik dümenlemeli traktör kullandığı ve sensörlü makine kullanımının da %10,88 oranıyla öne çıktığı görülmüştür.

Abstract:
The main aim of this study is to determine the level of digital technology use at the farmer level and develop policy recommendations. For this purpose, to determine the digitalization levels of farmers, research data was collected through face-to-face surveys with the managers of 147 farms engaged in crop production in Konya province of  Türkiye. A nominal scale developed to reach the aim was used to determine the digitalization level of farmers. Two-limit tobit model was used to reveal the factors affecting the digitalization level of farmers. Chi-square analysis was used to reveal the relationships between categorical research variables, and one-way analysis of variance was used to test the differences between groups in terms of the variables examined.
Research findings revealed that the average digitalization level of farmers was 0.4390 on a scale of 0-1. While the sub-dimension of the digitalization scale, mobile phone usage (0.7493), was found to be at a relatively high level, the use of smart agricultural technologies (0.0680) was found to be at a very low level. According to the Tobit model results; While the increase in the education level of the farm manager, being male, being married, membership in farmers' organizations, contract production and record keeping status, the number of tractors, the crop production value of farm positively affect the digitalization level of the farmers examined, the increase in age and the presence of social security have a negative effect. .
The internet usage rate of the farmers examined within the scope of the research was found to be 88.44% and there is a significant relationship between land size and internet use. Of the total farmers 99.23% use the internet via mobile phones. It was determined that 85.72% of farmers use the internet for agricultural purposes. The rate of agricultural electronic commerce of the examined farmers was found to be 21.80%, and the rate of keeping digital records was 14.97%. It was observed that 23.81% of the farmers examined used drones, 16.33% used tractors with automatic steering, and the use of sensor machines stood out with 10.88%.