Kaçarak evlenen kadınların kök aile ilişkilerinin ve kaçarak evlenme deneyimlerinin feminist sosyal hizmet yaklaşımı temelinde incelenmesi: Düzce ili örneği
Investigation of the family relationships and the reasons of eloping of women who elope with someone for marriage on the basis of feminist social work approach: Düzce city sample
Yazar: HATİCE KÜBRA DOĞANCI
Danışman: DOÇ. DR. TARIK TUNCAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ataerkil = Patriarchal ; Düzce = Düzce ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminizm = Feminism ; Kız kaçırma = Girl kidnapping ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu çalışmanın amacını, kaçarak evlenen kadınların kök aileleri içinde karar alma süreçlerine katılımının, aile içinde cinsiyetçi iş bölümünün, toplumsal cinsiyet rollerinin, kadınların eğitimde kalma sürelerinin ve problemlerle başa çıkma stratejilerinin gelişmişliğinin, ebeveyn tutumlarının ve sosyokültürel kodların kadınların evlenmek amacıyla evden ayrılmasıyla bağlantısını ve kaçarak evlenme aşaması ve sonrasında oluşan yaşam deneyimlerini feminist yaklaşım perspektifinde sorgulamak oluşturmuştur. 
Araştırmanın kuramsal çerçevesi, ataerkil kodların üreticisi ve uygulayıcısı olarak ailenin; feminizm ve feminist sosyal hizmet yaklaşımı açısından değerlendirilmesine dayanmaktadır.  
Araştırmada, feminist bir bakış açısıyla nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Düzce'de ikamet etmekte olan ve kartopu amaçlı örneklem metoduyla seçilmiş 24 kaçarak evlenen kadın oluşturmaktadır. Araştırmada derinlemesine görüşme ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA10 programı yardımıyla temalara ve kodlara ayrılarak incelenmiştir.
Bu araştırmaya göre; kadınların kök ailelerindeki ataerkil aile dinamikleri, otoriter ebeveyn tutumları, evlilik öncesi flört veya cinselliğin yasak oluşu, aile içinde karar alma süreçlerinde söz haklarının bulunmayışı, eğitimden mahrum bırakılmaları ve toplumsal cinsiyet rolleri onların kaçarak evlenmelerine zemin hazırlamaktadır. Kaçarak evlenmenin, kaçarak evlenen kadınların eşleri ve eşlerinin aileleri açısından ekonomik ve toplumsal bazı kazançları olduğu için tercih edildiği; ancak kaçarak evlenen kadınların evlilik şekillerinin, evlilik sürecinde ve hayatlarının geri kalanında onları olumsuz yönde etkilediği, kadınların kaçarak evlenme tercihlerinden kaynaklı olarak suçluluk ve pişmanlık duydukları, eşleri ve eşlerinin aileleri ile kurdukları ilişkilerinde kaçarak evlenmelerinin kendileri açısından genellikle sözlü ve psikolojik şiddet boyutundaki yansımaları nedeniyle dezavantaj yaşadıkları gözlenmiştir.
Kadınlarla gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarında, sosyal adalet sisteminde var olan eşitsizliklere karşı mücadele eden özgürleştirici yaklaşımlardan biri olan feminist sosyal hizmet yaklaşımı çerçevesinde, kadınların güçlü yönlerine odaklanarak kendi hayatlarının kontrolünü ve sorumluluğunu alma becerilerini ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalar düzenlenmelidir. Kadınların eğitime katılımlarının arttırılması ve problem çözme kapasitelerinin yükseltilmesi sağlanarak kadınların sosyal, ekonomik ve toplumsal konumu yükseltilmeli, ataerkil iktidar örüntüleriyle başa çıkabilecekleri bilgi ve becerilerle donatılmaları sağlanmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to question the connection between elopement of women and their participation in decision-making process within their stem families, sexist division of labor within the family, their gender roles, development of their duration of education and their coping strategies for the problems, their parental attitudes and sociocultural codes, and to examine their elopement phase and subsequent life experiences with a feminist approach perspective.  
Theoretical framework of the study was based on the evaluation of the family that is the producer and practitioner of patriarchal codes, in terms of feminism and feminist social work approach. 
In the study, a qualitative research method was used with a feminist perspective. Sample of the study included 24 eloped women who were living in Duzce and chosen by snowball sampling method. In-depth interview and observation techniques were used in the study. Data which were obtained from the interviews were assessed by splitting into themes and codes by MAXQDA10 program. 
According to this study, patriarchal family dynamics in the stem families of women, authoritarian parental attitudes, prohibition of dating or sexuality before marriage, absence of their right to speak during decision-taking process within the family, deprivation of them from education and their gender roles form a basis for their elopement. It was also observed that elopement was preferred for some of its economic and social gains for the spouses of eloped women and the families of their spouses; however, marriage types of eloped women affected them in a negative way during their marriage and rest of their lives, they felt guilt and regret due to their preference of elopement and they experienced disadvantages due to the reflections of verbal and psychological violence to themselves within their relationship with their spouses and their families.
Within social work practice with women, some studies should be organized for exposing women's abilities to take control and responsibility of their own lives by focusing on their strengths within the framework of feminist social work approach that is one of the liberating approaches which are struggling against inequalities found in social justice system. Social, economic and communal status of the women should be improved by increasing women's participation in education and enhancing their problem solving capacities; and they should be equipped with knowledge and skills that may help them to cope with patriarchal power patterns.