Çevre hakkı bağlamında 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'ndaki çevrenin kasten ve taksirle kirletilmesi suçları
Intentional or negligent offences against environment under the Turkish Penal Code no 5237 in the context of right to environment
Yazar: YAĞIZ YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMAN DURSUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kanunlar 5237 sayılı = Laws 5237 numbered ; Suç = Crime ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Çevre = Environment ; Çevre hakkı = Environmental rights ; Çevre kirleticiler = Environmental pollutants ; Çevre kirliliği = Environmental pollution

Özet:
Salt kâr odaklı sanayileşme ve teknoloji kullanımının çevre üzerinde yarattığı akılalmaz tahribat özellikle 20. yüzyılın ortalarından itibaren hissedilir ölçüde günyüzüne çıkmıştır. Bu tahribatın giderek insanların yegâne yaşam ortamı olan çevreyi, dolayısıyla da insan varlığını tehdit eder boyutlara ulaşması, sorunu önleme adına bu alana özgü hukuk kurallarının doğumunu sonuçlamıştır. Ancak, tek başına çevreye özgü hukuk kuralları ile de istenilen verim alınamamıştır. Bu nedenle, uluslararası arenada, zaman içerisinde çevrenin bir insan hakkı olarak kabul edilerek korunmasının öneminin ve etkinliğinin artırılması yoluna gidilmiştir. Ne var ki, özel hukuk ve idare hukuku yaptırımlarıyla müeyyidelendirilen çevre hakkı koruması ile de umulan netice sağlanamamıştır. Bu noktada ceza hukuku kural ve yaptırımları devletler tarafından, çevrenin hukuk yoluyla korunmasında başvurulabilecek en sert ve en etkili yöntem olarak nitelendirilmek suretiyle son çare kullanılmaya başlanmıştır.

Dünyadaki bu gelişmelere paralel olarak, 5237 sayılı TCK'da ilk defa kendilerine özgülenmiş bir bölüm altında toplanan çevre suçları öngörülmüştür. Çalışmamızın konusunu oluşturan TCK m. 181 ve 182 bu grupta yer alan, Türk hukukunda çevrenin ceza hukuku vasıtasıyla korunmasında başvurulabilecek temel normlar olma özelliği gösteren ve öngörüldükleri dönem itibarıyla geleceğe yönelik olumlu bir ilk adım olarak nitelendirilen suçlardır. Bununla birlikte, günümüzde hem kapsamı hem de öngördükleri yaptırımlar itibarıyla daha etkili bir koruma sağlayabilecek seviyeye getirilme ihtiyaçları göze çarpmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çevre Hakkı, Çevre Ceza Hukuku, Çevre Suçları, Çevrenin Kasten ve Taksirle Kirletilmesi Suçları

Abstract:
Due to solely profit-oriented industrialization and use of technology, massive destruction of environment has been clearly revealed, especially mid-20th century. This destruction's menacingly progression against nature – the unique habitat of mankind and therefore mankind itself; has led the particular rule of law to be delivered, for sake of prevention. Nevertheless, the aimed efficiency could not be provided with rules solely related to environmental law. Therefore, environment as a human right has been acknowledged over time in international public opinion and aforementioned protection's importance and efficiency has been boosted. However, protection of right to environment which has been imposed with the enforcements of private and administrative law still could not provide the aimed outturn. Due to inefficiency of these regulations, the rules and sanctions of penal law have started to been applied as a last resort by the state, labeled as the most severe and efficient method in order to protect environment by law.

Correspondingly with the world's progress on this matter, crimes against environment have been issued in Turkish Penal Code no 5237 and gathered together in an allotted chapter. The framework of our dissertation, Turkish Penal Code art. 181 and 182 are characterized as the first positive steps towards future since the issue moment for being the main rules in Turkish law for environment with the protection of penal law. In addition, regarding its content and sanctions, need of even more efficient protection for aforementioned crimes stands out. 

Keywords: Right to Environment, Environmental Criminal Law, Environmental Crimes, Intentional or Negligent Offences Against Environment