Çocuk merkezli afet yönetiminde acil yardım müdahale personellerinin travma bilgi düzeyleri
Trauma information level of emergency response personnel in child-centered disaster management
Yazar: GÜLŞAH ŞARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil durumlar = Emergencies ; Afet yönetimi = Disaster management ; Sağlık personeli = Health personnel ; Travma = Trauma ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma İstanbul 112'de çalışan acil yardım müdahale personellerinin çocuk travma bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırma, 01.09.2019 – 01.12.2019 tarihleri arasında İstanbul 112 Avrupa Bölgesi İl Ambulans Servisi Başhekimliği'ne bağlı komuta kontrol merkezi ve acil yardım istasyonlarında çalışan 400 acil yardım müdahale personeli ile gerçekleştirildi. Veriler literatür doğrultusunda geliştirilen anket formu kullanılarak toplandı. Anket formu; demografik özelliklerin yer aldığı Tanıtıcı Bilgi Formu ve Çocuk Travma Müdahale Bilgi Düzeyi testi olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. 25 sorudan oluşan Çocuk Travma Müdahale Bilgi Düzeyi testinde; pediyatrik-yenidoğan ileri yaşam desteği algoritmaları, yetişkin ve çocuk hava yolu anatomik farklılıkları, çocuklarda şok tablosu, çocuk travma vakalarında dikkat edilecek hususlar ile ilgili sorular yer almaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 24.0 kullanılarak analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde; frekans ve yüzde analizleri, ortalama, standart sapma analizleri, ikili gruplar için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla gruplarda tek yönlü Anova analizi; çoklu grupların analizinde p değerinin 0.05'ten küçük çıkması durumunda farklılığın hangi gruptan kaynaklandığının tespiti amacıyla post-hoc testlerinden Scheffe testi, Ki-kare analizi, örneklem grubu için  tutarlılığın test edilmesinde cronbach's alpha güvenirlik kat sayısı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Araştırmaya katılanların %42,0'ı (n=168) 20-25 yaş aralığında olup, %51,0'ı (n=204) kadındır. %61,0'ı (n=244) önlisans, %26,3'ü (n=105) lise, %12,8'i (n=51) lisans mezunudur. Meslek gruplarına göre çalışmaya katılanların %57,5'i (n=230) AABT/Paramedik, %42,5'ı (n=170) ise ATT olarak çalışmakta olup; görev yapılan birimde deneyim sürelerine bakıldığında %52,0'ının (n=208) 1-3 yıl, %21,8'inin (n=87) 10 yıl ve üzeri, %13,5'inin (n=54) 4-6 yıl, %12,8'inin (n=51) 7-10 yıl çalıştığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; cinsiyet, meslek grupları, eğitim durumu, alınan eğitimler ile travma bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. 36 yaş ve üzerinin diğer yaş gruplarına göre travma bilgi düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0.000, p<0.05). Yaş, mesleki deneyim ve görev alınan birimdeki deneyim süreleri ile yıl süresi arttıkça travma bilgi düzeyinin de arttığı tespit edildi. Görev yapılan birimlere bakıldığında; acil yardım istasyonlarında çalışanların komuta kontrol merkezinde çalışanlara göre travma bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu saptandı (p=0.000; p<0.05). 17 yaşının altında çocuğu olanların olmayanlara göre travma bilgi düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0.001; p<0.05). Bir afet/olağan dışı durumda görev alanların almayanlara göre travma bilgi düzeyleri daha yüksek olarak saptandı (p=0.000; p<0.05). Çocuk vakalarıyla karşılaşma oranları %10'dan fazla olanların diğer gruplara göre travma bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edildi.

Abstract:
This research was conducted in a descriptively to determine the child trauma information levels of emergency response personnel working in Istanbul 112. The research was carried out with 400 emergency response personnel working at the command and control center and emergency health services stations of the Istanbul 112 European Region Provincial Ambulance Service Directorate between 01.09.2019- 01.12.2019. The data were collected using questionnaire developed in line with the literature. The survey consists of 2 sections, Descriptive Information Form including demographic features and Child Trauma Intervention Knowledge Level test. İn the Child Trauma Intervention Knowledge Level test consisting of 25 questions; pediatric-neonatal advanced life support algorithms, anatomical differences of adult and child airway, shock in children, includes questions on issues that should be considered in child trauma cases are included. Descriptive statistics were used to evaluate the data. The resulting data was analyzed using IBM SPSS Statistics 24.0. Frequency and percentage analysis, mean, standard deviation analysis, independent sample t test binary groups, one-way Anova analysis for more than two groups, in the case that the p value results less than 0.05 in the analysis of multi-groups; in order to determine the group which creates the difference, the post-hoc tests Scheffe test, chi-square analysis, cronbach's Alpha reliability coefficient was used for testing consistency for the sample group were used to evaluate the data. The significance was accepted as p<0.05. 42.0% (n=168) of the participants in the study were between the ages of 20-25 and 51.0% (n=204) were women. 61.0% (n=244) of them were associate graduates, 26.3% (n=105) of them were high school graduates and 12.8% (n=51) of them were bachelor graduates. It's been identified that 57.5% (n=230) were working as paramedic and 42.5% (n=170) were working as emergency medical techinican according to occupational groups; 52.0% (n=208) were working 1-3 years, 21.8% (n=87) were working 10 years or more, 13.5% (n=54) were working 4-6 years and 12.8% (n=51) were working 7-10 years considering the duration of experience in the unit served. According to the results of the study; it wasn't determined statistically significant difference between trauma knowledge levels and gender, occupational groups, educational status, education received. Trauma knowledge levels were found to be statistically significantly higher than other age groups of 36 years and older (p=0.000, p<0.05). Age, professional experience and duration of experience in the assigned unit were found to trauma knowledge levels increased as the duration of the year increased. Looking at the units assigned, it was found that those working at emergency stations had higher levels of trauma information than those working at the command and control center (p=0.000; p<0.05). Trauma knowledge levels of those who had children under the age of 17 were found to be statistically higher than those who did not (p=0.001; p<0.05). Trauma knowledge levels of those who involved in a disaster/unusual situation were found to be higher than those who did not (p=0.000; p<0.05). It was determined that those who had more than 10% encounter with child cases had higher levels of trauma knowledge than other groups.