Kekik suyunun topraktaki pythium yoğunluğu ve çökerten hastalığına etkileri
Effect of oregano water on pythium density of soil and damping off disease
Yazar: EMİNE DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Pythium cinsi; birçok bitkide kök çürüklüğü ve çökerten hastalıklarıyla kayıplara neden olan önemli toprak kökenli bitki patojenlerini içermektedir. Pythium türlerinin mücadelesinde çoğunlukla fungisitler kullanılmaktadır, ancak çevre ve insan sağlığına olumsuz etkilerinden dolayı alternatif yöntem ve kimyasallar üzerindeki araştırmalar önem kazanmıştır. Bitkisel ekstrakt veya uçucu yağlar daha güvenli kimyasallar arasındadır. Kekik bitkisi hastalık etmenlerine karşı etkinliği yüksek bileşenler içermektedir. Bu çalışmada, kekik suyunun ülkemizde en virülent türlerden biri olan P. deliense'ye karşı kullanılabilirliği incelenmiştir. Araştırmada, Origanum onites türüne ait kekik suyu; %100, 80, 60, 40, 20, 10 ve 5 oranlarında saf su ile seyreltilerek toprağa uygulanmış, P. deliense'nin topraktaki yoğunluğu ve buna bağlı olarak fasulye bitkilerinde çökerten hastalığı şiddeti üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. 

Uygulamalardan sonra üç günde bir alınan toprak örneklerinde %10'un üzerinde kekik suyu içeren tüm uygulamalar patojen yoğunluğunu önemli seviyede azaltmış, en düşük inokulum yoğunluğu ise daima seyreltilmeden uygulanan kekik suyu ile elde edilmiştir. Uygulamalardan 24 gün sonra kontrol uygulamasında bir gram topraktaki ortalama inokulum yoğunluğu 808.67 iken %100 kekik suyu uygulamasında 367 olarak bulunmuştur. Aynı şekilde, patojen uygulamasında fide çıkış oranı %20 iken, kekik suyunun artan dozlarına bağlı olarak çıkış oranları da artmış ve seyreltilmemiş kekik suyu uygulamasında bu oran %76.67 olarak belirlenmiştir. Hastalık şiddeti değerlendirmelerinde de, sadece patojen inokulasyonu yapılan uygulamada kök ve hipokotil çürüklüğü şiddeti sırasıyla %98 ve %99.33 iken, seyreltilmeden uygulanan kekik suyu çözeltisinde bu oranlar %52.67 ve 46.67 olarak saptanmıştır. Ayrıca kekik suyu uygulaması patojenin bitki gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini de azaltarak sürgün ve kök gelişimini desteklemiştir.

Abstract:
Pythium genus includes significant soil borne plant pathogens causing losses on many plants by root rot and damping-off diseases. Usually fungicides are used against Pythium species, but investigations on alternative methods and chemicals gained importance because of the harmful effects of pesticides on human health and environment. Plant extracts and essential oils are among the safer chemicals. Oregano plant has highly effective constituents against plant pathogens. In this study effect of oregano water was investigated against P. deliense, one of the most virulent species in our country. Oregano water obtained from Origanum onites, diluted with distilled water in 100, 80, 60, 40, 20, 10 and 5% rates was applied to soil and its effects on P. deliense population density in soil and severity of damping-off disease on bean plants caused by the pathogen were evaluated in the research. 

All solutions containing oregano water over 10% rate significantly decreased pathogen populations in the soil samples taken every three days after the applications, and the least pathogen density was obtained with undiluted oregano water. Mean inoculum density was 808.67 propagules per gram of soil in the control, 24 days after the applications, while it was found 367 in 100% oregano water applied soil. Similarly, emergence rate was 20% in the pathogen inoculated soil, while this rate increased with the increasing doses of oregano water and found 76.67% in the undiluted oregano water application. Root and hypocotly rot severity rates in the positive control application were 98 and 99.33%, while these rates were respectively 52.67 and 46.67%, in the 100% oregano water application. In addition, oregano water application supported shoot and root development by decreasing the negative effect of the pathogen on plant growth.