COVID-19 pnömonisinde serum pentraksin-3 düzeyinin prognostik değeri
Prognostic value of serum pentraxin-3 levels in COVID-19 pneumonia
Yazar: DENİZ AKÇAYÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SERAP DURU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Mortalite = Mortality ; Pentraksin 3 = Pentraxin 3 ; Pnömoni = Pneumonia ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Kısa sürede küresel salgın haline gelen COVİD-19 pandemisi hafif hastalık tablosundan, yoğun bakım ihtiyacına kadar geniş bir yelpazede seyredebilir. Hastalık şiddetini ve prognozu tahmin eden laboratuvar parametreleri ve biyobelirteçler kritik öneme sahiptir. Çalışmamızda ekstrasellüler matriksin bir komponenti olup, mikroorganizmalara karşı doğal bağışıklıkta rol oynayan pentraksin-3 (PTX-3)'ün COVID-19 pnömonisinde hastalık ağırlığı, prognoz ve mortaliteye etki eden bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini göstermeyi amaçladık
Gereç Yöntem: Prospektif olarak planlanan çalışmamıza COVID-19 pnömonisi tanısı almış 132 hasta ile sağlıklı 50 gönüllü dahil edildi. Her iki gruptan serum PTX-3 düzeyini ölçmek amacıyla örnek alındı. COVID-19 hastalarından hastane yatışlarında istenen laboratuvar parametreleri, radyolojik görüntülemeleri, fizik muayeneleri, demografik özellikleri incelendi. Yaş, sigara kullanımı, influenza ve pnömokok aşıları ile ek hastalıklar sorgulandı. Pnömoni ağırlık indeksi (PSI), CURB-65 ve MuLBSTA skorları hesaplandı. Serum PTX-3 örnekleri ELISA (Enzyme-linked immunosorbent assay) yöntemi ile ölçüldü. Hastaların prognozunu gösteren hastanede kalış süresi, oksijen ihtiyacında artış, yoğun bakım ihtiyacı ve takipte, 30 ve 90 günlük mortalite verileri kaydedildi.  
Bulgular: Serum PTX-3 düzeyi oksijen ihtiyacında artış (p <0,001) ve yoğun bakım ihtiyacı ile ilişkili bulundu (p <0,05). ROC analizine sonrası serum PTX-3 için belirlenen cut-off değerine göre bakıldığında ise 750 pg/ml ve üzeri olarak yapılan gruplama sonrası oksijen ihtiyacında artış (p=0,009), yatış sırasında (p=0,012) ve 30 günlük mortalite (p=0,035) ile pozitif yönde korele idi. PSI, CURB-65 ve MuLBSTA skorları ile PTX-3 arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p= 0,63; 0,28; 0,91). Serum PTX-3 kötü prognostik parametrelerden prokalsitonin (p=0,01), alanin aminotransferaz (p=0,013), kreatinin (p=0,015), sodyum  (p=0,028) ilişkili olarak saptandı.  Diğer parametrelerle arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı (p>0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda COVID-19 pnömonisinde başvuruda bakılan serum PTX-3 düzeyini ile oksijen ihtiyacında artış, yoğun bakım ihtiyacı ve mortalite arasında anlamlı ilişki saptanmış olup, hastaların takibinde kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceği düşünülmüştür. Daha fazla hasta ile yapılacak çalışmalar ile klinik kullanımda yerinin netleştirilmesi gerekmektedir. 
Anahtar Kelime: COVID-19, Pentraksin-3, prognoz, mortalite

Abstract:
Objective: COVID-19 was regarded as a pandemic in a short time, with its clinical course varying from a mild disease to a need of intensive care. Laboratory parameters and biomarkers that predict disease severity and prognosis are critical. PTX-3, which is defined as a microvascular inflammation marker, is responsible for the resistance against bacteria, viruses, fungi and the regulation of  inflammatory processes. Our study aims to examine the relationship between Pentraxin-3, a component of the extracellular matrix and plays a role in innate immunity against microorganisms, 
Material and Method: 132 patients diagnosed with COVID-19 and 50 healthy volunteers were included in the prospectively planned study. A sample was taken from each group to measure the serum PTX-3 level. Laboratory parameters, radiological imaging, physical examination and demographic characteristics of COVID-19 patients were scanned. Factors such as age, smoking habit, influenza and pneumococcal vaccines and additional diseases were questioned. Pneumonia severity index (PSI), CURB-65 and MuLBSTA scores were calculated. Pentraxin-3 samples were studied by ELISA (Enzyme-linked immunosorbent assay) method. Duration of hospital stay, increase in oxygen demand, need for intensive care and mortality data during hospitalization, 30 and 90 days were recorded, which showed the prognosis of the patients. 
Results: Serum PTX-3 levels were associated with increased oxygen demand (p <0,001) and need for intensive care (p <0,05). According to the cut-off value determined for PTX-3 after ROC analysis, after grouping as 750 pg/ml and above, PTX-3 levels were also associated with increased oxygen demand (p=0,009), mortality during hospitalization (p=0,012) and 30-day mortality (p). =0,035) No significant correlation was found between PSI, CURB-65 and MuLBSTA scores and PTX-3 (p= 0,63, 0,28, 0,91, respectively). Serum PTX-3 was found to be associated with poor prognostic parameters such as procalcitonin (p=0,01), alanine aminotransferase (p=0,013), creatinine (p=0,015), sodium (p=0,028). There was no statistically significant relationship between PTX-3 and the other parameters (p>0,05).
Conclusion: In our study, a significant relationship was identified between the serum PTX-3 levels measured at the time of admission in COVID-19 pneumonia and the increase in oxygen demand, the need for intensive care and mortality. Pentraxin-3 is thought to be useful in monitoring patients. It is necessary to clarify its place in clinical use with larger studies.
Keywords: COVID-19, Pentraxin-3, prognosis, mortality