Matematik dersinde alternatif bir öğrenme ortamı: Sınıf içi olumlu hata iklimi
An alternative learning environment in mathematics: Positive error climate in the classroom
Yazar: EDA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MERVE ÖZKAYA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı matematik dersinde uygulanan sınıf içi olumlu hata ikliminin; öğrencilerin hata yönelimleri, matematik öz yeterlikleri, matematik kaygıları, matematik dersindeki sınıf içi etkinliklerine katılım düzeylerine etkisinin varlığı ve SİOHİ'nin oluşturulduğu sınıflarda gözlenen değişimlerin ve öğrencilerin SİOHİ uygulaması hakkındaki görüşlerinin belirlenmesidir. 
Yöntem: Karma yöntem çalışması olan bu araştırmanın nicel yaklaşımla yürütülen boyutunda SİOHİ uygulamalarının öğrencilerin hata yönelimlerinin düzeyi, matematik öz yeterliklerinin düzeyi, matematik kaygılarının düzeyi, matematik dersindeki sınıf içi etkinliklerine katılım düzeylerinin incelenebilmesi amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzurum'un Oltu ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilen çalışma 9 hafta sürmüştür. Nicel verilerin toplanmasında sınıf hata iklimi ölçeği (SHİÖ), matematik öz yeterlik ölçeği (MÖYÖ), matematik kaygısı ve endişesi ölçeği (MKEÖ) ve ilköğretim öğrencilerine yönelik sınıf içi etkinlik ölçeği (SİEÖ) kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bunun dışında durum çalışması olan bu araştırmanın nitel yaklaşımla yürütülen boyutunda ise gözlem formu, öğrenci ve öğretmen günlükleri ve deney grubundan 11 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Gözlem formları okuldaki ders öğretmeni tarafından, öğretmen günlüğü araştırmacı tarafından ve öğrenci günlüğü öğrenciler tarafından oluşturulmuştur. Görüşmeler ise ses kaydına alınmış ve elde edilen nitel veriler içerik analizine tabi tutulmuştur.
Bulgular: SHİÖ'nin, MÖYÖ'nün, MKEÖ'nün ve SİEÖ'nün ön test-son test verileri incelendiğinde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık oluşurken kontrol grubunda anlamlı farklılık oluşmamıştır. Nicel kısmın dışında nitel kısımdaki yarı yapılandırılmış görüşmeler içerik analizine tabi tutulmuş ve dört kategori ortaya çıkmıştır: Öğrencinin SİOHİ'ne karşı duygusal ve motivasyonel durumu, sınıf ortamının öğrenciye hissettirdiği duygular, Öğrencinin SİOHİ'ndeki sınıf içi ve sınıf dışı konu öğrenme durumu ve öğrencinin SİOHİ'nin diğer derslere uygulanması. Nitel kısımdaki gözlem formları ise Excel programı ile grafiğe dönüştürülmüş ve yorumlamaları diğer nitel veri toplama araçları ile yapılmıştır. 
Sonuçlar: Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle SİOHİ'nin öğrencilerin duygusal-motivasyonel ve eylemsel ögeleri üzerinde sınıf içi olumlu hata iklimi olumlu yönde etkili olmuştur. Öğrencilerin sınıf içinde daha etkin olduğu, endişe ve kaygılarında azalma olduğu, öz yeterliklerinde artış olduğu ve hatalara olan bakış açılarının ve öğrenme durumlarının arttığı sonucuna varılmıştır. SİOHİ uygulaması matematikteki diğer konulara ve okuldaki diğer derslere uygulanması öğrencide olumlu yönde artış sağlayacağı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: sınıf hata iklimi, olumlu hata iklimi, matematik kaygısı ve endişesi, duygusal-motivasyonel durum, eylemsel durum, öz yeterlik

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to determine the effect of positive classroom error climate on students' error orientations, mathematics self-efficacy, mathematics anxiety, and participation levels in classroom activities in mathematics course, and to determine the changes observed in the classrooms where positive classroom error climate was created and students' opinions about the implementation of positive classroom error climate. 
Method: In the quantitative dimension of this mixed-method study, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in order to examine the level of students' error orientation, mathematics self-efficacy, mathematics anxiety, and participation in classroom activities in mathematics course. The study, which was conducted in a public secondary school in Oltu district of Erzurum in the 2023-2024 academic year, lasted 9 weeks. Classroom Error Climate Scale (CCCS), Mathematics Self-Efficacy Scale (MSES), Mathematics Anxiety-Concern Scale (MCA), and Classroom Activity Scale for Elementary School Students (CCIPS) were used to collect quantitative data. The quantitative data obtained were analyzed in the SPSS program. In addition, in the qualitative dimension of this research, which is a case study, observation forms, student and teacher diaries, and semi-structured interviews were conducted with 11 students from the experimental group. The observation forms were created by the course teacher at the school, the teacher diary was created by the researcher and the student diary was created by the students. The interviews were audio recorded and the qualitative data obtained were subjected to content analysis.
Findings: When the pre-test and post-test data of the SHES, MÖYÖÖ, MKEÖ, and SİEÖ were examined, a significant difference occurred in favor of the experimental group, while no significant difference occurred in the control group. Apart from the quantitative part, semi-structured interviews in the qualitative part were subjected to content analysis and four categories emerged: The student's emotional and motivational state towards SİOHİ, the emotions that the classroom environment makes the student feel, the student's in-class and out-of-class subject learning in SİOHİ, and the student's application of SİOHİ to other courses. The observation forms in the qualitative part were converted into graphs with Excel program and their interpretations were made with other qualitative data collection tools. 
Conclusions: Based on the analysis of the data obtained, the positive error climate in the classroom had a positive effect on the emotional-motivational and actional elements of the SİOHİ. It was concluded that students were more active in the classroom, their anxiety-anxiety decreased, their self-efficacy increased, and their perspectives on errors and learning increased. It was concluded that the application of SİOHİ to other subjects in mathematics and other courses in the school will provide a positive increase in students.
Keywords: classroom error climate, positive error climate, mathematics anxiety, emotional-motivational state, actional state, self-efficacy