Serbest bölgelerin dış ticaret üzerindeki etkileri:Türkiye uygulaması
The effects of free trade zone on foreign trade: The case of Turkey
Yazar: HANDAN GAMZE UZANDAÇ
Danışman: PROF. DR. FAİK BİLGİLİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Tar. ve İkt. Teori Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1980'den itibaren ithal ikame politikası terk edilip, ihracata dayalı sanayilesme stratejisinin tercih edilmesiyle birlikte Türkiye'de serbest bölge olgusu gündeme gelmis ve ihracatı arttırmak, yabancı sermaye ve teknoloji girisini hızlandırmak gibi amaçlarla serbest bölgeler kurulmaya baslanmıstır.Çalısmada ilk olarak serbest bölge kavramı, özellikleri ve türleri açıklanmaya çalışılmıştırİkinci bölümde ise dış ticaretin tanımı, çeşitleri, politikaları, serbest bölgelerin ülke ekonomisine olumlu olumsuz etkileri ve serbest bölgelerin ticaret hacimleri açıklanmıştırÜçüncü bölümde serbest bölgelerin dıs ticareti üzerindeki etkilerinin Türkiye'de kurulan yirmi bir  serbest bölgeler  incelenerek bölgelerin fiziki yapısı, bölgelerde gerçeklesen faaliyetlerin sektör ve konulara göre dağılımı ile dış ticaret performanslarına ilişkin veriler kullanılarak ortaya konmaya çalışılmıştır.Bu çalışmanın son bölümünde   ihracat ve ithalat fonksiyonları üzerine ampirik literatür incelenmiştir. 1996-2007 dönemine ilişkin Türkiye'ye ait  aylık veriler kullanılarak, serbest bölgelerin ihracat ve ithalat üzerine etkisi zaman serisi ve Ko-entegrasyon analizleri ile açıklanmıştır..  Ampirik bulgular sonucu serbest  bölge ihracatının, Türkiye ihracatını pozitif etkilediği görülmüştür. Sonuç olarak Türkiye ihracatını arttırmak, ve teknoloji çekmek için serbest bölgelere gereken önemi vermelidir.Anahtar Kelimeler: Serbest Bölge, Dış Ticaret, İhracat ve İthalat Talep Fonksiyonu,  birim kök.

Abstract:
1980, by reason of leaving import substitution policies and preferring industrialization depending on export policies instead of them, free zones have gained greater importance. Hence, free trade zones in Turkey have been established in order to increase amount of export, to accelerate entrance of foreign capital and technology benefit from external financing and opportunity of trade. In the first part of the study, the concept of ?foreign trade zone?, its properties and kinds have been tried to be explained.In the second part of the study, definition of ?foreign trade? concept and its kinds, the positive and negative effects of free trade zones on economy and trade volumes of foreign trade zones have been given in detail. In the third part, the effects of free trade zones on foreign trade volume of Turkey have been tried to be explained by referring to the data of totally 21 free trade zones established in Turkey in accordance with their physical regions they built in, their activities and trade performances.In the fourth and the last part of the study, empirical literature about functions of import and export has been mentioned. Bu using monthly data in the period of 1996-2007 of Turkey, the effects of free trade zones on import and export have been tried to be come out by time series and co-integration analyses. According to the empirical findings, it has been found out that export of free trade zones affect Turkey?s export positively. In conclusion, it is possible to recommend that policy makers should have to give greater importance to free trade zones in Turkey in order to increase the amount of export and attract technology investments.Keywords: Free Trade Zone, Foreign Trade, Import and Export Demand Functions, Unit Root,