Sleeve gastrektomi yapılan obez kadınlarda serum ghrelin düzeyinin ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Assessment of serum ghrelin level and nutritional status in obese women with sleeve gastrectomy
Yazar: NEŞE ALIÇ
Danışman: PROF. DR. AYLİN AYAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Duygudurum = Mood ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Ghrelin = Ghrelin ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Bu çalışma, sleeve gastrektomi yapılan obez kadınların serum ghrelin düzeyleri ile beslenme ve duygusal durumunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Lokman Hekim Akay Hastanesi ve Memorial Ankara Hastanesinde sleeve gasterektomi ameliyatı geçiren, yaşları 20-50 yıl arasında değişen toplam 30 gönüllü kadın birey çalışmaya dahil edilmiştir. Bireylerin ameliyat öncesi ve sonrası 3. ayda antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulguları, miktarlı besin tüketim sıklığı, üç faktörlü yeme ölçeği (TFEQ-Tr21) ile yeme davranışları, Beck depresyon ölçeği ile depresyon düzeyleri ve ELISA yöntemi ile toplam serum ghrelin düzeyleri değerlendirilmiştir. Bireylerin ameliyat sonrasında 3.ayda ortalama beden kütle indeksi (BKİ) anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (preop: 40,16±5,01 kg/m2, postop: 32,47±5,04 kg/m2)  (p<0,001). Bireylerin ortalama çikolata ve çikolatalı ürün, pasta ve bisküvi ile şeker ve şekerli ürün tüketimlerinin ameliyattan sonra anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır (p<0,001). Cips, hamburger ve pizza, patates kızartması tüketim miktarlarının ameliyat sonrasında istatistiksel açıdan anlamlı olarak düştüğü saptanmıştır (p<0,001). Serum ghrelin düzeyleri postoperatif dönemde düşmüştür (preop:1125,85±1010,74 pg/mL, postop:51,33±118,54 pg/mL) (p<0,001). Ameliyat sonrasında serum ghrelin düzeyi ile bilişsel kısıtlama (p=0,230), duygusal yeme (p=0,391), kontrolsüz yeme davranışı (p=0,803) ve depresyon düzeyi (p=0,856) arasında anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Kontrolsüz yeme davranışı ve BKİ (r=0,466 p=0,009) arasında da pozitif yönlü orta düzeyde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Serum ghrelin düzeyi ile diyetle ortalama enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alımı arasında ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bireylerin kontrolsüz yeme davranışları ile günlük ortalama enerji alımı (r=0,441, p=0,015) ve duygusal yeme davranışı ile karbonhidrat alımı (r=0,436 p=0,016) arasında orta düzeyde korelasyon olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak bu çalışmada sleeve gastektomi sonrası azalan serum ghrelin düzeyleri ile beslenme ve duygu durumları arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak sleeve gastrektomi sonrası hastalarda sağlıklı yeme davranışı eğiliminin arttığı gözlenmiştir. Uzun dönemde tekrar ağırlık kazanımını önlemek için multidisipliner yaklaşımda sağlıklı beslenme önerilerine uyulmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Sleeve gastrektomi, serum ghrelin, obezite, yeme davranışı, duygu
durum

Abstract:
The aim of this study is conducted to evaluate serum ghrelin levels, nutrition and emotional status of obese women undergoing sleeve gastrectomy. Thirty volunteer women aged between 20-50 years who underwent sleeve gasterectomy operation at Lokman Hekim Akay Hospital and Memorial Ankara Hospital were included in the study. The anthropometric measurements, serum biochemical parameters, nutrition status by FFQ (Food frequency questionnaire), eating behaviors by Three Factor Eating Scale (TFEQ-Tr21), depression levels by Beck Depression Inventory and total serum ghrelin levels measured using the ELISA method were evaluated at preoperative and postoperative 3rd month. The mean body mass index (BMI) of the subjects was significantly lower in the postoperative 3rd month (preop: 40.16±5.01 kg/m2, postop: 32.47±5.04 kg/m2) (p<0.001). It was determined that the average consumption of chocolate and chocolate products, pastry and biscuits, sugar and sugar products decreased significantly after surgery (p<0.001). The mean consumption of chips, hamburger and pizza, french fries decreased significantly postoperatively (p<0.001). Serum ghrelin levels decreased in the postoperative 3rd month (preop:1125.85±1010.74 pg/mL, postop:51.33±118.54 pg/mL) (p <0.001). There was no significant relationship between serum ghrelin levels and cognitive restriction (p= 0.230), emotional eating (p=0.391), uncontrolled eating behavior (p= 0.803) and depression levels (p=0.856) (p>0.05). There was a positive moderate correlation between uncontrolled eating behavior and BMI (r = 0.466 p = 0.009) (p <0.05). No correlation was found between serum ghrelin level and diet and average energy, carbohydrate, protein and fat intake (p>0.05). There was a moderate correlation between uncontrolled eating behaviors and daily average energy intake (r = 0.441 p = 0.015), emotional eating behavior and carbohydrate intake (r=0.436, p=0.016) (p<0.05). In conclusion, there was no relationship between decreased serum ghrelin levels and nutritional and emotional states after sleeve gastectomy. However, the tendency of healthy eating behavior increased after sleeve gastrectomy. In order to prevent weight gain in the long term, it is thought to be beneficial that follow healthy nutrition recommendations in multidisciplinary approach.


Keywords: Sleeve gastrectomy, serum ghrelin, obesity, eating behavior, emotional state