Hitit büyü ritüelleri ve segment alanlarının çözümlenmesi (CTH 390-470)
The magical rituals of Hittites and their segment categories (CTH 390-470)
Yazar: SEVGÜL ÇİLİNGİR CESUR
Danışman: PROF. DR. ŞEYHMUS RECAİ TEKOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Bölütleme = Segmentation ; Büyü = Incantation ; Dini tören = Ritual ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit metinleri = Hittite texts ; Hititler = Hittites ; Hititoloji = Hittitology ; Ritüel = Ritual

Özet:
Hititler, Anadolu topraklarında egemenlik kurmaya başladıkları MÖ 17. yüzyıl ortalarından yıkıldıkları dönem olan MÖ 12. yüzyıl sonlarına kadar din ve onun gerekliliği olan uygulamalar ile iç içe bir hayat sürdürmüşlerdir. Bu bakımdan din, devletin idaresinden, yasalara, sosyal düzenden günlük yaşama kadar toplumun her noktasında etkili olmuştur. En genel ifadeyle kutsal varlıklara odaklanan, bilinçli ve istekli olarak tekrar edilen ve geleneksel bir biçimde icra edilen sembolik davranışlar olarak tanımlanan ve bu çalışmanın konusunu oluşturan ritüeller ise Hitit dininin dinamik boyutunu temsil eder. Büyü ile harmanlanmış bu dini pratikler, Hitit toplumunun tanrılarla iletişim kurmasında her zaman en etkili araçlardan biri olmuştur. Hititler yaşadıkları tüm olumsuzlukların tanrılar tarafından gönderildiğine ve bunların ancak tanrılar tarafından ortadan kaldırılabileceğine inanıyordu. Bu nedenle büyü ritüellerinde tanrılarla bozulan ilişkinin düzeltilmesi ve yaşanan olumsuzluğun ortadan kaldırılması temel amaçtı. Ritüel uygulayıcıları tarafından icra edilen bu dini pratikler esnasında çok sayıda ve çeşitli malzemeler kullanılırdı. Bu çalışma; söz konusu malzemeler arasında herhangi bir ilişkinin var olup olmadığının parçadan bütüne gitme yoluyla araştırılması ve elde edilen sonuçların karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Parçalarına ayırarak inceleme şeklinde tanımlayabileceğimiz segmentasyon yöntemi ile Hitit büyü ritüellerinde kullanılan kil, hamur, taş, ahşap ve metal malzemeler incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda büyü ritüelleri arasında yapılış amacı ve kullanılan malzemeler bakımından bir ilişkinin olduğu ve kimi ritüel davranışları ile bunlar esnasında başvurulan malzemelerin ortak özellikler sergiledikleri ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Religion and religious practices affected Hittite culture from 17th century BC till the collapse of the empire through the end of 1200 BC. It is known that religion has an influence on every single aspect of Hittite society i.e. state administration, laws, social patterns, daily life etc. As being the dynamic dimension of Hittite religion, rituals can be defined as symbolic behaviours which focuses on sacred beings. Additionally a ritual is performed consciously and willingly in traditional ways. Hittite religious life was encircled by magical practices and these religious activities were one of the most significant ways of communicating with their gods and goddesses. Hittites believed that all negative things they experience such as plague, illness, curse, death, black magic were sent by deities living both in heaven and netherworld and they could only be taken away with the help of their deities. Therefore, in magical rituals, the main purpose is always to reform the disrupted relations with the gods and thus wipe the negativeness out and become purified. When the cuneiform tablets are taken into account, it is understood that the magical rituals were performed by ritual experts and a wide range of materials were applied during these ceremonies. This research aims to investigate whether there are any interrelations among these materials with the help of part-to-part research. By means of segmentation method, which can be defined as examining something by disassembling its components, the materials of Hittite magical rituals have been examined in detail. The segment categories of this study are the materials made of clay, dough, stone, wood and metals. This research support the idea that there is a close relationship between the materials applied during rituals. Furthermore, some ritual behaviours and materials also show common features.