Ortaöğretim kurumlarındaki kadın öğretmenlerin yöneticilik engelleri: Kırıkkale ili örneği
Administrative barriers of female teachers in secondary education institutions: Kırıkkale sample
Yazar: GÜLŞEN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN ATANUR BASKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kadın öğretmenler = Women teachers ; Kadınlar = Women ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Yöneticiler = Managers ; Yöneticilik yeteneği = Manegerial positions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ortaöğretim kurumlarındaki kadın öğretmenlerin yöneticilik engellerini ortaya çıkarmak ve bu engellerin giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Tarama modelinde olan araştırmanın evrenini Kırıkkale Merkez ilçesindeki 23 ortaöğretim kademesinde görev yapan kadın öğretmenler oluşturmuştur. Köstek (2007) tarafından geliştirilen anket veri toplama aracı olarak kullanılmış ve bu anket 2009-2010 eğitim-öğretim yılında uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 13.0 istatistik programında test edilmiştir. Araştırmanın birinci alt probleme ilişkin analizler yüzde ve frekans dağılımları alınarak yorumlanmıştır. İkinci alt problem için Kruskal Wallis ve Mann Whitney u testleri yapılmıştır.Araştırmanın sonuçları söyle özetlenebilir:1.Kadın öğretmenlerin yöneticilik engellerine ilişkin bazı bulgular:?Aileden Kaynaklanan Yöneticilik Engelleri? boyutunda çocuk bakımı sorumluluğunun kadınların üzerinde olması; kadınların ev yaşamlarına daha bağlı olmaları; kadınların ev işlerini ve anneliği ihmal etme endişesi; aile içindeki görevlerini aksatırım düşüncesi; eve yönelik işleri sadece kendi görevleri gibi algılaması, ?aile içinde huzursuzluk çıkar? düşüncesi, ?evlilik? kadınların yöneticilik engelleri olarak görülmüştür.?Toplumsal Yapıdan Kaynaklanan Yöneticilik Engelleri? boyutunda eğitim kurumlarında kadın öğretmenlerin kariyer yapma girişimlerinin desteklenmemesi ve toplumsal yapımızın, kariyer yapmayı erkek işi olarak kabul etmesi kadın öğretmenlerin yöneticilik engelleri olarak görülmüştür.?Okul ve Çevreden Kaynaklanan Yöneticilik Engelleri? boyutunda kadın öğretmenler; kariyer geliştirme çalışmalarının zamanlamasının kadın öğretmenlere uymamasının ve kariyer geliştirme faaliyetlerine yöneticilerin genellikle erkekleri uygun görmesinin yönetici olmalarını engellediğini ifade etmişlerdir.?Ekonomik Nedenlerden Kaynaklanan Yöneticilik Engelleri? boyutunda kadın öğretmenler; ekonomik gücün genelde erkekte olmasını, kariyer gelişim planlarının genelde erkeğe yönelik olarak yapılmasını ve erkek egemen kültüre sahip toplum yapısını yöneticilik için engel olarak görmüşlerdir.?Eğitim, Çalışma Saati, Yaş ve Medeni Durumdan Kaynaklanan Yöneticilik Engelleri? boyutunda kadın öğretmenler; aile ve okuldaki çocukların eğitiminin fazla zaman almasının, yöneticilik görevlerinin çalışma saatlerini dışında da çeşitli çalışmalar yapmayı zorunlu kılmasının, belirli bir yaşı geçtiğine inanan kadın öğretmenlerin kariyer yapma yaşını da geçirdiğine ilişkin düşüncelere kapılmalarının yöneticilik için engel olduğu görüşüne katılmışlardır.2)Kadın öğretmenlerin yöneticilik engellerinin farklı değişkenlere göre değişip değişmediğine ilişkin bazı bulgular:Kıdem:12.,15. ve 16. maddede kıdem grupları arasında 6-10 yıl arası kıdeme sahip öğretmenler lehine farklılık saptanmıştır. 23. maddede kıdem grupları arasında 1-5 yıl arası kıdeme sahip öğretmenler lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Eğitim:4. maddede ve 5. maddede eğitim grupları arasında yüksek lisans yapmış öğretmenlerin ortalamalarının diğer eğitim gruplarındakinden daha yüksek olmasından kaynaklanan anlamlı farklılık saptanmıştır.30.maddede eğitim grupları arasında lisans düzeyinde eğitime sahip öğretmenlerin ortalamalarının diğer eğitim gruplarındakinden daha yüksek olmasından kaynaklanan anlamlı farklılık saptanmıştır. Medeni Durum:1. madde, 2. madde, 3. madde, 4. madde ve 25. madde, 26. madde ve 28. madde için maddeler için kadın öğretmenlerin görüşleri arasında evli öğretmenler lehine farklılık olduğu söylenebilir. Ödül Durumu: 23. maddede için ödül almayanlar lehine farklılık vardır. Çocuk Sayısı: Anketin 1. maddesi, 18. maddesi ve 23. maddesi için çocuk sayısı grupları arasında 4 veya daha fazla sayıda çocuğa sahip kadın öğretmenlerin lehine farklılık olduğu saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Eğitim Yönetimi, Kadın Öğretmenler, Yöneticilik Engelleri

Abstract:
In this study, it is intended to reveal the barriers of female teachers in secondary education institutions against taking place in administrative positions and to suggest solutions to remove these barriers. Thus, the findings of this research will contribute to the further researches in this field.The population of this study consists of female teachers working in 23 secondary education institutions in central district of Kırıkkale in 2009-2010 semester. As data collection tool, the questionnaire developed by Köstek (2007) was used. Findings held after the study was analyzed using SPSS 13.0 statistics programme.The results of the survey are summarized as follows:1.Some findings about the female teachers? administrative barriers:Women?s responsibility of child care, being more dependent to home life, worries about neglecting housework and motherhood, thought of interrupting family tasks and unrest among family, perception of housework as their tasks and marriage are determined as Administrative Barriers Resulting from Family. Educational institutions do not support the female teachers in their attempts to develop their careers. Besides, the society regards career development as a man?s job. This kind of approaches is regarded as Administrative Barriers Resulting from Social Structure. Non accordance of career development timing with female teachers and selection of male teachers for career development activities by the school administrators are regarded as the Administrative Barriers Resulting from School and Its Community. The economic power of men, the planning of career development activities according to the men and the male dominant culture of society are determined as Administrative Barriers Resulting from Economic Reasons. The excess time of child education both in family and school, the obligation of the work related to profession after working hours, the thought of woman as they are late for career making are determined as Administrative Barriers Resulting from Education, Working Hours, Age and Marital Status.2.Some findings as to whether female teachers? administrative barriers vary according to different conditions:Seniority: In the 12th and 15th items, of the seniority groups, teachers with 6-10 years? seniority have a higher average in their answers. This height causes a meaningful difference among the seniority groups. In addition, in the 16th item, teachers with 6-10 years? seniority have a higher value in their answers, which causes a meaningful difference as well. In the 23rd item, a meaningful difference has been found among the seniority groups as teachers with 1-5 years? seniority have a higher average in their answers than the other seniority groups. Education: In the 4th and 5th items, a meaningful difference has been recorded as the teachers with a Masters Degree have a higher average in their answers among the other education level groups. In the 30th item, teachers who hold a bachelor's degree have a higher average in their answers. Thus, a meaningful difference is observed among the education level groups. Marital Status: In 1st, 2nd, 3rd, 4th, 25th , 26th, and 28th items, it can be said that there is a disagreement between single and married teachers. The married ones have a higher average in their answer values than the single ones. Awards: In the 23rd item, a meaningful difference has been found between award-winning teachers and those who do not have any awards. This difference is in favor of the ones with no awards. The sum of award-winning teachers? answer values is higher than the others. Number of Children: For the 1st, 18th, and 23rd items of the questionnaire, there is a meaningful difference between teachers, in favor of the ones with 4 or more children. They clash about the causes of administrative barriers.Key Words: Educational Administration, Female Teachers, Administrative Barriers