Tıp fakültesi öğrencilerinde bilinçli farkındalık temelli ile bilişsel davranışçı stres azaltma gruplarının stres, anksiyete ve depresif belirtiler üzerine etkilerinin karşılaştırılması: Randomize aktif kontrollü bir çalışma
A randomized clinical trial comparing the effects of mindfulness-based and cognitive behavior-based stress reduction in medical students
Yazar: AYŞEGÜL YAY PENÇE
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ASLAN ; DOÇ. DR. İREM EKMEKÇİ ERTEK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Arka plan: Tıp fakültesi öğrencileri yüksek düzeyde stresle baş etmek durumunda kalmaktadır. Genel popülasyona kıyasla yüksek fazla depresif belirtiler göstermekte ve yine daha fazla oranda öz kıyım girişimi gerçekleştirmektedirler. Buna rağmen bu öğrencilerin ruh sağlığın iyileştirmeye yönelik çalışmalar kısıtlı sayıdadır. Literatürde MBSR'nin tıp öğrencileri üzerindeki etkinliğini araştıran birkaç küçük örneklemli çalışma olmasına rağmen, aktif bir müdahale grubuyla karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır.

Amaç: Bu araştırmada 8 haftalık Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma (BFSA) grup müdahalesi ile 8 haftalık Bilişsel Davranışçı Temelli Stres Azaltma (BDSA) Grup müdahalesinin tıp fakültesi öğrencilerinin depresyon, anksiyete belirtileri ve algılanan stres üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Yöntem: 323 tıp fakültesi öğrencisi çalışmaya katılmak için başvuruda bulunmuştur. Değerlendirme sonrası 253 tıp fakültesi öğrencisi (%77 kadın, yaş ort.=21.9 + 2,9) randomize edilerek BFSA (n=127) ve BDSA (n=126) gruplarına dağıtılmıştır. Katılımcıların beş ve üzeri oturuma katılarak %33,2 (BFSA: n=39; BDSA: n=45)'si protokolü tamamlamıştır. Sonuçları değerlendirmek için hem intention to treat (ITT) analiz hem de per protocol (PP) analiz kullanılmıştır.

Bulgular: ITT analizde her iki grup da depresyon (BFSA: d=.50; BDSA: d=.40), anksiyete (BFSA: d=.73; BDSA: d=.52), belirtilerini ve algılanan stresi (BFSA: d=.48; BDSA: d=.42), azaltmada orta düzeyde etkili olarak bulunurken, birbirlerine üstünlükleri gösterilememiştir. PP analizde ise her iki grup depresyon (BFSA:d=1.03; BDSA: d=.74), anksiyete belirtileri (BFSA: r=-.74; BDSA: r=-.72) ve algılanan stresi (BFSA: r=-.80; BDSA: r=-.68) istatistiksel olarak anlamlı olarak azaltmıştır. Depresyon bulguları ve algılanan stresi azaltmada aralarında anlamlı bir fark bulunmazken anksiyete belirtilerini BDSA'nın istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha fazla azalttığı bulunmuştur.

Sonuçlar: Tıp fakültesi öğrencilerinde, BFSA ve BDSA depresyon, anksiyete belirtilerinin ve algılanan stresi azaltmada etkili müdahaleler olarak görünmektedir. Protokolü tamamlamak ya da daha fazla sayıda oturuma katılmak müdahalelerin etkinliğini artırmaktadır. Depresif belirtiler ve algılanan stres üzerine iki yöntemin birbirine etkinlik açısından üstünlüğü yokken, BFSA BDSA'ya kıyasla anksiyete belirtilerini azaltmakta daha etkili olabilir.

Abstract:
Objective: Medical students face an enormous amount of stress. They suffer from higher rates of depression, anxiety, and suicide compared to the general population. Despite experiencing more mental health problems, there is a lack of research exploring ways to improve their mental health. Although there are a few small sample studies investigating the effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) on medical students, there is no study comparing its effectiveness against an active intervention group in the literature.

Aim: We aimed to compare the effects of the Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) and the Cognitive Behavioural Based Stress Reduction (CBSR) group interventions on depressive and anxious symptoms and perceived stress of medical students.

Method: 323 medical students applied to participate in one of the group interventions and were assessed with the Mini International Neuropsychiatric Interview. Of these, 253 (77% female, mean age=21.9 ± 2.9 years) were allocated into online MBSR (n=127) and online CBSR (n=126) groups after randomization. Their anxiety and depressive symptoms and perceived stress levels were assessed at baseline and after 8
weeks of interventions. 33,2% of participants (MBSR: n=39; CBSR: n=45) completed the protocol by attending five or more sessions. Both intention-to-treat(ITT) analysis and per-protocol (PP) analysis were used to assess outcomes. In the ITT analysis, we used multiple imputation to address missing values. All assessments and group interventions were done online. 

Findings: In the ITT analysis, both MBSR and CBSR were found to be slight to moderately effective in reducing symptoms of depression  (MBSR: d=.50; CBSR: d=.40), anxiety (MBSR:d=.73; CBSR: d=.52), and perceived stress (MBSR: d=.48; CBSR: d=.42), but they were no superior to each other. In the PP analysis, both interventions moderately to strongly improved the symptoms of depression (MBSR: d=1.03; CBSR: d=.74), anxiety (MBSR: r=-.74; CBSR: r=-.72),  and perceived stress (MBSR: r=-.80; CBSR: r=-.68). While there was no statistically significant difference between them in reducing depressive symptoms and perceived stress, MBSR was found to be significantly more effective than CBSR in reducing anxiety symptoms (u=469, z=-2.756, p=0.006). 

Conclusions: Both MBSR and CBSR improve symptoms of depression and anxiety in medical students after 8 weeks of interventions. Completing the protocol or attending more sessions may increase the effectiveness of the interventions. While the interventions did not show superiority to each other in terms of effectiveness in reducing depressive symptoms and perceived stress, MBSR appears to be more