Bazı numunelerde bakır ve çinko'nun eş zamanlı olarak 
iyon seçici elektrot ile tayini
Simultaneous determination of copper zinc same samples 
using ion selective electrode
Yazar: CEMİL CAN EYLEM
Danışman: PROF. DR. ADNAN KENAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Çok değişkenli regresyon = Multivariate regression ; Çoklu lineer regresyon analizi = Multiple linear regression analysis

Özet:
Bu çalışmada bakır ve çinko iyonlarının birlikte tayini için çoklu iyon seçici elektrot
dizini ve çoklu kalibrasyon teknikleri kullanılarak bir yöntem geliştirilmiştir. İyon seçici
elektrot dizini, sekiz elektrot ve bir pH elektrottan oluşturulmuştur. Sekiz elektrot
yüzeyine bakır ve çinko seçici iyonoforlardan yola çıkılarak hazırlanan kokteyl
membranlar uygulanmıştır. Çoklu kalibrasyon tekniklerinden CLS, PCR ve PLS1
teknikleri kullanılmıştır. Bu yöntem 5 seviyeli tasarıma uygun olarak hazırlanmıştır.
Ölçümler pH=10 tamponu (amonyak/amonyum klorür) varlığında gerçekleştirilmiştir.
Geliştirilen çoklu iyon seçici elektrot sistemi ile sentetik numunelerin içeresinde var
olan bakır ve çinko iyonları tayin edilmiştir. Aynı şekilde çoklu iyon seçici elektrot
sistemi ile pirinç numunesindeki bakır ve çinko iyonları da tayin edilmiştir. Öte yandan
pirinç numunesi gravimetrik olarak analiz edilmiş olup bakır için (% 63,52 ± 1,38),
çinko için (25,92 ± 1,65) değerleri bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar % 95 güven
seviyesi için istatistiki olarak hesaplanmıştır. PCR yöntemiyle sentetik numunelerde
elde edilen yüzde geri kazanım değerleri, bakır için: % (98,8 ± 4,55), çinko için: %
(100,3 ± 12,18) ; PLS1 yöntemiyle, bakır için: % (98,5 ± 5,13), çinko için (91,73 ±
22,34) olarak bulunmuştur. Pirinç numunelerinde sonuçlar PCR yöntemiyle gerçek
numunelerde, bakır için: % (62,64 ± 3,29), çinko için: % (24,29 ± 3,45); PLS1
yöntemiyle, bakır için: % (60,37 ± 5,41), çinko için: % (20,04 ± 6,83) elde edilmiştir.
Pirinç numunelerinden PCR ve PLS1 yönteminden elde edilen sonuçlar ile gravimetrik
yöntemle elde edilen sonuçlar arasında % 95 ve % 99 güven seviyelerinde anlamlı bir
fark olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, a method for determination of copper and zinc simultaneously using an
ion selective electrode array system and multivariate calibration techniques was
developed. Ion selective electrode array which includes eight ion selective and one pH
electrode was formed using commercial ionophores which sensitive mainly copper and
zinc. Multivariate calibration techniques such as CLS, PCR and PLS1 were used for
calibrating electrode array system using five level multivariate calibration design. The
measurements was performed at pH 10 with ammonia/ammonium chloride buffer.
Calibrated electrode array system was used for analysis of copper and zinc mixtures
which were synthetically prepared from pure constituents. Electrode array system was
also used for determining copper and zinc content of a brass sample. The composition
of brass sample was also determined by gravimetric method. On the other hand, it has
been analyzed by gravimetric brass samples for copper (% 63,52 ± 1,38) , zinc (% 25,92
± 1,65) values were found. The obtained results have been calculated for % 95
confidence level. This results in synthetic samples obtained by the PCR method for
copper : % (98,8 ± 4,55), zinc % (100,3 ± 12,18); with PLS1 method for copper: %
(98,5 ± 5,13), zinc (91,73 ± 22,34), respectively . The results obtained in real samples
by PCR method for copper: % (62,64 ± 3,29) , zinc % ( 24,29 ± 3,45); with PLS1
method for copper : % (60,37 ± 5,41) , zinc % (20,04 ± 6,83), respectively. It is shown
that there is no significant difference between the results obtained from gravimetric
method and PCR, PLS1 method for brass sample at % 95 and % 99 confidence levels.