İzmir'de yarıkentsel bir bölgede yaşayan 45-59 yaş grubu kadınlarda sağlık durumu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Women in the 45-59 age group health status and quality of life assessment, living semi-urban area in İzmir
Yazar: PINAR AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Sağlık = Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık ve hastalık = Health and disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İzmir = Izmir

Özet:
AmaçAraştırma 45-59 yaş grubu kadınların sağlık durumunu ve yaşam kalitesini değerlendirmek ve yaşam kalitesine etki eden faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.YöntemKesitsel ve analitik tipte bir araştırmadır. Araştırma grubunu İzmir Bornova ilçesi Çamdibi semtinde yaşayan 45-59 yaş grubu 269 kadının ulaşılan %68.03'ü oluşturmuştur (n=183). Yaşam kalitesini değerlendirmede Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu(WHQOL-BREF) kullanılmış, sosyo-demografik, sosyo-ekonomik, doğurganlık özellikleri ile sağlık durumu, menopozal yakınmalar, yaşam alışkanlıkları ve sağlık davranışlarını belirleyen bir anket uygulanmıştır (tanımlayıcı bilgiler anketi). Tanımlayıcı veriler sayı, yüzde ve ortalama değerler (standart sapma ile birlikte) şeklinde sunulmuştur. Çözümlemede t testi, ki-kare, One-Way ANOVA, çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.BulgularAraştırma grubunun yaş ortalaması 50.7±4.7'dir. Çalışmaya katılan kadınların %42.6'sında en az bir kronik hastalık bulunmakta, kadınların %44.8'i düzenli ilaç kullanmaktaydı. Yaşam kalitesi bedensel ve sosyal alan puan ortalamaları 45-49 yaş grubunda anlamlı olarak yüksekti(sırasıyla; p=0.001 ve p=0.004). ?İlkokul ve altı? öğrenim grubunun yaşam kalitesi ruhsal ve sosyal alan puan ortalamaları anlamlı olarak düşüktü (sırasıyla; p=0.002 ve p=0.002). Kronik hastalık varlığında yaşam kalitesi bedensel alan puan ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düşük çıktı (p=0.017). Düzenli ilaç kullananların yaşam kalitesi bedensel, ruhsal, sosyal ve çevresel alan puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0.000, p=0.001, p=0.002 ve p=0.014). Çalışma grubunda menopozal şikayetlerden ateş basması şikayeti olanların yaşam kalitesi ruhsal alan puan ortalaması anlamlı düşük bulundu (p=0.038). Gece terlemesi şikayeti olanların yaşam kalitesi bedensel, ruhsal ve çevre alan puan ortalamaları şikayeti olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0.032, p=0.039 ve p=0.016). Vajinal kuruluk şikayeti olanların yaşam kalitesi bedensel, ruhsal, sosyal ve çevre alan puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0.000, p=0.016, p=0.006 ve p=0.002). Herhangi bir idrar yakınması olanların yaşam kalitesi bedensel, ruhsal, sosyal ve çevre alan puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (sırasıyla; p=0.000, p=0.002, p=0.001 ve p=0.006).SonuçAraştırmada eğitim durumu, düzenli bir gelir ve sosyal güvence varlığı, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanımı, menopozal yakınmaların varlığının 45-59 yaş grubu kadınların yaşam kalitesini anlamlı olarak etkilediği gösterilmiştir.Anahtar sözcükler: Kadın sağlığı, yaşam kalitesi, menopoz, WHOQOL-BREF

Abstract:
ObjectiveThe research was conducted to assess the health status and quality of life, of the women between 45-59 age group and to identify factors that affect their quality of life.MethodThis is a Cross-sectional and analytical research . Research group is consisted of 68.03% of the 269 women at 45-59 age group, that was reached (N=183) . To Evaluate quality of life World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHQOL-BREF) were used and a questionnaire that determine the socio-demographic, socio-economic, reproductive characteristics and health status, menopausal symptoms, life habits and health behaviors was administered (the user information questionnaire). Descriptive data were presented as numbers, percentages and mean values ( with standard deviation) in the form. In analyzing, t test, chi-square, One-Way ANOVA, multiple regression analysis were used.ResultsThe average age of the study group was 50.7 ± 4.7. 42.6% of the women who participated in the study, had at least one chronic disease, and 44.8% of women were using drugs regularly. Physical and social ?quality of life? scores were significantly higher in the 45-49 age group (respectively, p=0.001 and p=0.004). The group who had an education level, equal or lower than primary school, had significantly low mental and social ?life quality? scores (respectively, p=0.002 and p=0.002). In the presence of chronic disease, Physical ?quality of life? scores were significantly lower (p=0.017). ?Quality of life? of those who use drugs regularly, Physical mental, social and environmental ?quality of life? scores were significantly lower (p = 0.000, p = 0.001, p=0.002 and p=0.014). The group of patients who had hot flash discomfort of menapausal complaints had significantly lower mental ?quality of life? scores (p=0.038). The quality of life scores of the group who had night sweat complaints, were significantly lower than the group who had no Physical mental and environmental complaints (p=0.032, p=0.039 and p=0.016). Those with vaginal dryness discomfort, the quality of life in physical, emotional, social and environmental fields, the mean scores were significantly lower (p=0.000, p=0.016, p=0.006 and p=0.002). Quality of life of those with any urinary complaints, had significantly lower physical, mental, social and environmental area mean scores (p=0.000, p=0.002, p=0.001 and p=0.006).ConclusionThis research shows that, education, regular income, the presence of social security, chronic diseases, regular drug usage and existance of menopausal complaints effect the quality of life of the women between the age 45 and 59.Key words: Women?s health, quality of life, menopause, WOQOL-BREF