Yakın dönem tarihimizde Bulgaristan'ın Nevrokop bölgesindeki Osmanlı mezar taşları
Ottoman tombstones in Nevrokop region of Bulgaria in our recent history
Yazar: DZHEMAL HATIP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ CAN SANNAV
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan-Nevrokop = Bulgaristan-Nevrokop ; Mezar taşları = Tambstones ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Taş anıtlar = Stone monuments ; Taş eserler = Stone works

Özet:
Tarihin en eski dönemlerinden beri dinleri ne olursa olsun her topluluk atalarına saygı duymuş ve bu saygıdan dolayı onları hatırlatacak alâmetlere önem vermişlerdir. Konulan bu alâmetler zaman içerisinde bölgede yaşayan halkların demografik, ekonomik, sosyal ve kültürel hayatlarının yanı sıra, o dönemin tarihi ile alakalı da pek çok önemli bilgiler sunmaktadır.  
Her biri birer tarih abidesi olan ve Bulgaristan Müslüman/Türk halkı açısından büyük bir öneme sahip olan Osmanlı mezar taşlarını konu alan çalışmamızda, taşların tipolojik ve süsleme özellikleri ile beraber, mezar taşlarının tarihi gelişimi ve günümüze dek ulaşma hikâyeleri üzerinde durulmaktadır. 
"Yakın Dönem Tarihimizde Bulgaristan'ın Nevrokop Bölgesindeki Osmanlı Mezar Taşları" adlı çalışmamız, bugün Bulgaristan sınırları içerisinde yer alan ve Cuma-i Bâlâ (Blagoevgrad) iline bağlı olan Nevrokop (Gotse Delçev) kazası ve civarındaki köylerle sınırlandırılmıştır.
Çalışmamızda  16 yerleşim yeri mezarlıklarında, cami hazirelerinde ve harici yerlerinde bulunan 215 adet mezar taşı incelenmektedir.
Çalışmamızda ele aldığımız mezar taşları XVIII. ve XIX. yüzyıllar ile XX. yüzyılın ilk yarısına kadar tarihlenmektedir. En erken tarihli mezar taşı hicri 1118 (1706/1707) yılına ait, en yakın döneme ait olan mezar taşı ise hicri 1388 (1968) yılına aittir.
Anahtar kelimeler: Osmanlı Mezar Taşları, Cum'a-i Bâlâ, Nevrokop.

Abstract:
Since the earliest times of history, regardless of their religion, every community has respected their ancestors, and because of this respect, they have given importance to the signs that will remind them. These signs give very important information about the history of the period, as well as the demographic, economic, social and cultural lives of the people living in the region over time.
In our study, which deals with the Ottoman tombstones, each of which is a historical monument and has a great importance for the Muslim/Turkish people of Bulgaria, the typological and ornamental features of the stones, as well as the historical development of the tombstones and the stories of their arrival until today are emphasized
Our study called "Ottoman Tombstones in Nevrokop Region of Bulgaria in Our Recent History" is limited to Nevrokop (Gotse Delçev) township and the surrounding villages, which is within the borders of Bulgaria and connected to Cuma-i Bala (Blagoevgrad) province today.
In our research, 215 tombstones found in 16 settlement cemeteries, mosque graves and external places are examined.
The tombstones we evaluated in our study are dated to the XVIIIth, XIX th and the first half of the XX th century. The earliest tombstone belongs to the year 1118 h. (1706/1707 AC). The tombstone belonging to the latest period, on the other hand, belongs to the year 1388 h. (1968 AC)
Key words: Ottoman Tombstones, Cuma-i Bala, Nevrokop.