Din dersine bir alternatif olarak değerler ve normlar dersi (Almanya Niedersachsen Eyaleti örneği)
As a alternative course to religions course values and norms (example of The State of Niedersachsen in Germany)
Yazar: RUVEYDE SAVAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİSE KADER ZENGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanya = Germany ; Alternatif eğitim = Alternative education ; Alternatif seçenek = Alternative option ; Ders programları = Curriculum ; Değerler eğitimi = Values education ; Din = Religion ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Normlar = Normlar

Özet:
1970'li yıllardan sonra Almanya'da zorunlu din dersine katılımın azalmasıyla
din dersine katılmayan öğrenciler için alternatif olarak etik dersi okutulmaya
başlanmıştır. Günümüzde etik dersinin yanında eyaletlerde farklı adlara ve statülere
sahip başka alternatif dersler de mevcuttur. Çalışmaya konu olan ve Niedersachsen
Eyaleti'nde uygulanan 'değerler ve normlar' dersi bunlardan birisidir.
Çalışma örgün öğretimde din dersine alternatif bir derste değerler eğitiminin
nasıl uygulandığını tanıtması açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın problemi
Niedersachsen Eyaleti'nde 1980 yılında resmî müfredat programlarında yer almaya
başlayan değerler ve normlar dersini inceleyerek hedefini, içeriğini, konusu ve
kazanımlarını ortaya koymak ve bunları analiz etmek olarak belirlenmiştir.
Değerler ve normlar dersi için okul türlerine ve sınıflarına göre değişen altı
müfredat programı mevcuttur. Çalışmada bunlar arasından bir tanesi ayrıntılı olarak
incelenmiş ve değerler ve normlar dersi bu müfredat programı üzerinden
değerlendirilmiştir. Her ne kadar din dersine alternatif olarak ortaya çıkmış bir ders
olsa da, değerler ve normlar dersinin dinden tamamen bağımsız bir ders olmadığı
saptanmıştır.
150
Çalışmada dersin öğretmenlerini yetiştiren programlar ve bunlardan mezun
olan öğretmen adaylarının değerler ve normlar dersini vermeye yetkin olup
olmadıkları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Almanya'da Etik Dersi, Değerler Eğitimi, Değerler ve Normlar
Dersi, Etik Dersi, Din Dersi Alternatifi, Niedersachsen

Abstract:
After the 1970s, with the decrease of participation in the compulsory religious
education in Germany, ethics courses were started to be taught as an alternative for the
students who did not attend religious education. Today, besides the ethics course, there
are other alternative courses in the states with different names and statuses. This study
is about one of these courses, 'Values and Norms' which is taught in the state of
Niedersachsen.
The study is important in terms of introducing how values education is applied as an
alternative course to religion course in formal education. The main problem of this
research is to examine the values and norms taught in the state of Niedersachsen as an
alternative to religious course in terms of education and religious education.
There are six curriculum programs varying in terms of school types and classes for
Values and Norms course. In the study, one of them was examined in detail and Values
and Norms course was evaluated through this curriculum. Although it has emerged as
an alternative to the religion course, it is identified that Values and Norms is not
completely independent from religion course. In this study, the programs that train the
teachers of the course and teacher candidates who graduated from these programs are
examined and evaluated whether they are competent to teach values and norms course.
152
Key Words: Ethics Class in Germany, Values Education, Values and Norms Course,
Ethics Course, Alternative to Religions Course, Niedersachsen