2,3-dialkinilik tiyofen türevlerinin radikal yakalama aktivitelerinin ve indirgeme gücü özelliklerinin belirlenmesi
Determination of radical scavenging activities and reduction power properties of 2,3-dialkynilic thiophene derivatives
Yazar: ALİ LAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. METİN KONUŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Serbest radikaller, ortaklanmamış elektron bulunduran yüksek enerjili kararsız ara ürünlerdir. Bu ürünler bileşik halinde de bulunabilmektedir. Serbest radikaller, başta kanser olmak üzere karaciğer hastalıklarına sebep olmanın yanısıra DNA ve protein hasarlarınada yol açabilmektedir. Vücudumuzun savunma sistemi serbest radikalleri nötrleştirirken kullandığı moleküllere antioksidan denmektedir. Bu tez çalışmasında, sentetik kaynaklı dört farklı 2,3-dialkinilik tiyofen türevlerinin radikal yakalama aktiviteleri ve indirgeme gücü kapasiteleri beş farklı antioksidan kapasite yöntemi ile test edilmiştir.
ABTS ve galvinoksil yöntemlerinde test edilen maddelerin EK50 değerleri dikkate alınarak sıralandığında, ABTS metodunda madde 4 > madde 2 > madde 1 > madde 3 iken galvinoksil metodunda ise madde 4 > madde 3 > madde 1 > madde 2 olduğu tespit edildi. Buna karşın, test edilen dört farklı dialkinilik tiyofen türevinin DPPH radikali ile reaksiyona girmediğinden bu yöntem ile antioksidan kapasiteleri tespit edilemedi. Fosfomolibden ve FRAP yöntemlerinde ise maddelerin indirgeme aktiviteleri tespit edildi. Fosfomolibden yöntemi sonuçlarına göre test edilen türevler indirgeme akitivitesine göre sıralandığında madde 4 > madde 1 > madde 2 > madde 3 olarak tespit edildi. Son olarak, FRAP yönteminde ise iki dialkinilik tiyofen türevi bu yöntemle indirgeme aktivitesi göstermiştir. Bunlar, madde 4 ve madde 2'dir. Madde 4 (103,22 µM madde 4 1,49 µM troloksa denk geldi)'ün madde 2 (128,03 µM madde 2 0,34 µM troloksa denk geldi)'ye göre daha aktif olduğu tespit edildi. Buna karşın, madde 1 ve madde 3 FRAP yönteminde herhangi bir indirgeme aktivitesi göstermediği tespit edildi.

Anahtar kelimeler: Antioksidan, Antioksidan kapasite, Tiyofen türevleri.

Abstract:
Free radicals are high energy unstable intermediates containing uncombined electrons.These products may also be present in compound form. Free radicals can cause liver diseases, especially cancer, as well as DNA and protein damage.The molecules that our body's defense system uses to neutralize free radicals are called antioxidants. In this thesis, radical scavenging activities and reducing power capacities of four different 2,3-dialkinylic thiophene derivatives of synthetic origin were tested with five different antioxidant capacity method. 
When the antioxidant capacities of tested derivatives were listed by considering the EC50 values in ABTS and galvinoxyl methods. While, it was determined that compound 4 > compound 2 > compound 1> compound 3 in ABTS assay and compound 4 > compound 3 > compound 1 > compound 2 in the galvinoxyl assay. However, the antioxidant capacities of the four different dialkilic thiophene derivatives were not determined as they did not react with DPPH radicals. Tested derivatives showed reduction activities in phosphomolybdenum and FRAP methods. When tested derivatives listed according to the reduction activies in phosphomolybdenum method, it was determined that compound 4 > compound 1 > compound 2 > compound 3. Consequently, in the FRAP method, two dialkinylic thiophene derivatives showed reduction activity by this method. These are compounds 4 and 2. Compound 4 (103.22 µM compound 4 showed 1.49 µM trolox equivanlent reducing activity) was found to be more active than compound 2 (128.03 µM compound 2 showed 0.34 µM trolox equivalent reducing activity). However, compound 1 and compound 3 did not show any reducing activities in FRAP method.

Key words: Antioxidant, Antioxidant capacity, Thiophene derivatives.