Türk ve Avrupa Birliği sigorta şirketlerinin branşlar açısından istatistiksel yöntemlerle incelenmesi: 2008 krizi sonrası
Analysis of Turkish and European Union insurance companies by statistical methods in term of branches: After the 2008 crisis
Yazar: BURCUM KESER
Danışman: PROF. DR. DİLEK ALTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İstatistik = Statistics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigorta şirketleri = Insurance companies ; Sigortacılık = Insurance ; Türkiye = Turkey

Özet:
Araştırmada Türkiye ve seçilmiş Avrupa Birliği ülkelerinde hayat ve hayat dışı sigorta primlerinin gayri safi yurtiçi hasıla içindeki oranlarına göre karşılaştırmalarını yapmak ve benzer eğilimleri olan ülkeleri 2008-2018 yılları arasındaki durumlarına göre gruplandırarak yıllar bazında değerlendirmelerinin yapılması amaçlanmıştır. 
Araştırmada Türkiye ve Avrupa Birliği üyelerinden seçilmiş toplamda 23 ülkenin 2008-2018 yılları arasındaki dönemde sigorta şirketlerine ödenen hayat ve hayat dışı sigorta primlerinin ülkelerin bu dönemdeki GSYİH içindeki oranları sonucunda yüzdelik dilim oluşturulmuştur. Araştırmada Türkiye ve seçilmiş Avrupa Birliği Üyelerinin 2008-2018 yılları arasındaki GSYİH değerleri ve hayat ve hayat dışı sigorta primlerine ait veriler OECD'nin resmi internet sitesinden alınmıştır. Araştırmada Hiyerarşik Kümeleme analizi yapılmış olup, IBM SPSS 20 paket programı kullanılmıştır. Bu yöntemde gözlemlerin ve ülkelerin göz önünde bulundurularak benzer olanların gruplanması amaç edinilmiştir. Buna göre dendrogram analizinde ward metodunun seçimi yapılmıştır. Bu metot değişkenlerin birbiri arasındaki varyans kaynaklı farkının minimum düzeyde tutulmasına olanak tanıdığından en güvenilir seçim olmakta olup, bu sebeple çalışmada kullanılmıştır. Ayrıca uzaklık ölçümü için kareli öklit uzaklık seçeneği işaretlenmiştir. 
Araştırmada hayat branşı ile ilgili primlerin oranına göre 2008-2018 yılları arasında Danimarka, Birleşik Krallık, İrlanda ve Lüksemburg devletlerinin hayat branşı ile ilgili sigorta prim ödemelerinin GSYİH içindeki paylarının araştırmada yer alan diğer ülkelerden yüksek olduğu ve en üst ortalamaya sahip kümede gruplandıkları ifade edilebilir. Bu yıllar arasında Türkiye ise en düşük ortalamaya sahip kümede yer almıştır. Türkiye ile hayat branşı sigorta prim ödemelerinde Yunanistan, Polonya, Letonya, Litvanya, Slovakya, Slovenya, Çek Cumhuriyeti devletleri aynı kümede genellikle yer almıştır.

Abstract:
Research in Turkey and selected European Union countries in the life and non-life insurance premiums make the comparison according to the proportion of the gross domestic product and year, grouped according to the situation between the two countries 2008-2018 year was similar trends are intended to be made on the basis of evaluation. 
Research in Turkey and 23 countries in total selected from members of the European Union in the period between 2008-2018 year paid to insurance companies life and life outside of the country of insurance premiums was formed slice a percentage of results within GDP in this period. GDP values between 2008-2018 years of research in Turkey and selected EU Member and data pertaining to life and non-life insurance premiums are taken from the OECD's official website. Hierarchical Cluster analysis was performed in the research and IBM SPSS 20 package program was used. In this method, it is aimed to group the observations and similar ones by considering the countries. Accordingly, the ward method was selected in the dendrogram analysis. This method is the most reliable choice since it allows keeping the difference between the variables due to the variance to a minimum and therefore it was used in the study. In addition, checkered euclidean distance option is marked for distance measurement. 
According to the ratio of premiums related to life branch in the research, it can be stated that the share of insurance premium payments related to life branch of Denmark, UK, Ireland and Luxembourg states in GDP was higher than the other countries in the survey and grouped in the cluster with the highest average. Among this year's Turkey took part in the cluster has the lowest average. Life insurance premium payments in Turkey and Greece, Poland, Latvia, Lithuania, Slovakia, Slovenia, the Czech Republic states are usually located in the same cluster.