Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki
Relationship between administrator anxiety levels of school administrator and problem solving skills
Yazar: URAL ESEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CENGİZ ŞAHİN
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul yöneticileri = School administrators ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.Araştırmanın evrenini, 2010?2011 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Kırşehir ili ve ilçelerindeki okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında çalışan yöneticiler (müdür, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı) oluşturmaktadır. Evrendeki yöneticilere ulaşmak mümkün olduğundan örneklem seçimine gidilmemiş, evren üzerinde çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini 310 okul yöneticisi oluşturmuştur.Bu çalışma, betimsel bir araştırma niteliğindedir. Tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmanın bağımsız değişkenleri hakkında bilgi toplamaya yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu?; okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeylerini belirlemek için Şahin (2011) tarafından geliştirilen ?Yönetici Kaygı Ölçeği? ve problem çözme beceri düzeylerini belirlemek için ise ?Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen ve Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Problem Çözme Envanteri? kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler üzerinde, aritmetik ortalama ( ), standart sapma (Ss), t testi, varyans analizi (ANOVA), korelasyon testi (r), Scheffe testi uygulanmıştır. Anlamlılık testleri için p<.05 düzeyi yeterli görülmüştür.Araştırma sonucunda, okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeylerinin; yönetim süreci kaygısı alt boyutunda ve yönetici kaygısı toplam puanında yüksek; iş yükü kaygısı alt boyutunda orta düzeyde olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin iş yükü kaygısı alt boyutu ile yaş, görev ve yöneticilik kıdemi; iş yükü kaygısı alt boyutu ve yönetici kaygısı toplam puanı ile mesleki kıdem; yönetim süreci kaygısı alt boyutu ile öğrenci sayıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu; cinsiyet, branş, öğrenim durumu, seminer veya kursa katılma sayısı, okulun yerleşim birimi, yöneticilerin ikamet yeri, okul türü ve personel sayısı değişkenleri ile yönetici kaygısı toplam puanı ve alt boyutlar arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.Okul yöneticilerinin problem çözme beceri düzeyleri, aceleci yaklaşım, düşünen yaklaşım, kaçıngan yaklaşım, değerlendirici yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım ve planlı yaklaşım alt boyutlarında ve problem çözme becerisi toplam puanda yüksek düzeyde bulunmuştur. Okul yöneticilerinin problem çözme becerileri ile cinsiyet, görev, öğrenci sayısı, personel sayısı toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki olduğu; yaş, öğrenim durumu, seminer ve kursa katılma sayısı, mesleki kıdem, yöneticilik kıdemi, öğrenci sayısı ile problem çözme becerisi toplam puanları arasında; branş, okulun yerleşim birimi, ikamet yeri, okul türü ile problem çözme becerisi alt boyutlar ve toplam puanlar arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır.Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeyleri ile problem çözme becerileri arasında kaçıngan yaklaşım alt boyutu ile yönetim süreci kaygısı alt boyutu; iş yükü kaygısı alt boyutu ve yönetici kaygısı toplam puanlar arasında yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu; problem çözme toplam puanı ile yönetim süreci kaygısı alt boyutu puanı arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Yönetici Kaygısı, Problem Çözme, Okul öncesi eğitim, İlköğretim, Ortaöğretim

Abstract:
The aim of this research is to determine the relation between the problem solving skills and administrator anxiety levels of school administrators.The population of the research is formed by the administrators (director, chief assistant, vice director) who work for primary and secondary education schools of Ministry of Education in towns of Kırşehir and Kırşehir city center. Since it has been possible to reach the administrators in population of the research, sampling is not used; study is carried on the population. The population of the research is formed of 310 school administrators.This study is a descriptive research. It is carried out by scanning model. As for the data of the research, "Personal Information Form",which was develeoped by the researcher is used in order to gather information about the independent variables of the research, "Administrator Anxiety Scale" which was developed by Şahin (2011) is used in order to determine the anxiety levels of the administrators, and "Problem Solving Inventory" which was developed by Heppner and Petersen (1982) and adopted to Turkish by Şahin and Heppner (1993) is used to determine the levels of problem solving skills.Arithmetic mean ( ), standard deviation (Ss), T test, variance analysis (ANOVA), correlation test (r), Scheffe test are applied on the data gathered in the research. p<.05 level is approved for the meaningfulness tests.As the result of the research, it is found out that administrator anxiety level in sub dimension in administration process of the school administrators is high in total score; in the sub dimension of workload it is medium level. It is found of that there is a meaningful relation between the sub dimension of workload anxiety and age, duty and administration seniority of the school administrators; the sub dimension of workload and total score of administrator anxiety and occupational seniority; sub dimension of administration process anxiety and the number of the students; on the other hand, there is not a meaningful relation between sex, field of study, educational status, the number of attendance to seminars or courses, the location of school, the residence of the administrators, the type of the school and the variables of personnel numbers and the total score of administrator anxiety and sub dimensions.The levels of problem solving skills of the school administrators are found high in the sub dimensions of quick-tempered approach, thinking approach, timid approach, evaluating approach, self-confident approach, planned approach and also in total score of problem solving skills. It is determined that there is a meaningful relation between the problem solving skills of the school administrators and the total score of sex, duty, number of students, number of personnel; and there is not a meaningful relation between the total score of problem solving skills and age, educational status, the number of attendance to seminars or courses, the occupational seniority, the seniority of administration, the number of the students.It is found out that there is a meaningful relation in a highly positive way between the administrator anxiety levels of school administrators and problem solving skills with timid sub dimension and administration process anxiety sub dimension; workload anxiety sub dimension and the total score of administrator anxiety; on the other hand there is a lower meaningful relation in a negative way between the total score of problem solving and administration process anxiety sub dimension score.Keywords: School Administrator, Administrator Anxiety, Problem Solving, Pre-school, Primary School, Secondary School.