Öğretmenlerin istihdam biçimi farklılıkları ve yarattığı sorunlar: Ankara'da çalışan sözleşmeli ve ücretli öğretmenlerin görüşlerine dayalı bir araştırma
The differences in teachers? employment types and the problems it caused; a study based on the thoughts of contract and substitute teachers working in Ankara
Yazar: GÜLÇİN BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Ekonomisi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğretmenler = Teachers ; İstihdam = Employment

Özet:
Bu çalışma, öğretmenlerin istihdam biçimi farklılıkları ve yarattığı sorunlarailişkin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeliolarak ve 89. Maddesi kapsamında ücretli olarak görev yapmakta olan öğretmenleringörüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmış tarama modelinde betimsel birçalışmadır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2008-2009 yılında, Ankara ili merkezilçelerinde Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli olarakve 89. Maddesi kapsamında ücretli olarak görev yapmakta olan öğretmenleroluşturmaktadır. Araştırma ile ilgili veriler araştırmacı tarafından hazırlanan üç farklıbölümden oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Çözümleme tekniği olarakfrekans ve yüzde analizi ile Kay- Kare analizi kullanılmıştır. Anketteki açık uçlusorular içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Bu araştırmadan elde edilenbulgular, sözleşmeli ve özellikle ücretli öğretmenlerin istihdam biçimlerinden dolayıbaşta iş garantilerinin olmamasından ve özlük haklarının kadrolu öğretmenlere göreazlığından kaynaklanan birçok sorun yaşadıklarını göstermektedir. Ayrıca istihdambiçimlerinin sözleşmeli öğretmenleri daha az fakat ücretli öğretmenleri çok daha fazlaetkilediği bulunmuştur. Bakanlık tarafından her fırsatta sözleşmeli öğretmenlerinkadrolu öğretmenlerle aynı ücreti alarak aynı olduklarının ifade edilmesine rağmen,durumun sözleşmeli öğretmenler tarafından bu şekilde algılanmadığı ortaya çıkmıştır.Sözleşmeli öğretmenler sözleşmelerinin yenilenmemesi endişesi taşırken, ücretliöğretmenler geleceğe dair birçok endişeye sahiptir. Ücretli öğretmenlerin ikinci enbüyük sıkıntısı hemen hemen açık uçlu her soruda belirttikleri gibi ücretlerinin çokdüşük olmasıdır. Bunlarla birlikte yine ücretli öğretmenler yoğun olmak üzeresözleşmeli öğretmenler yöneticilerle, diğer öğretmenlerle, öğrenci ve velilerle olanilişkilerinde, ayrıca toplum içerisinde istihdam biçimlerinden dolayı sıkıntıyaşamaktadır. Özellikle ücretli öğretmenler kendilerinin herkes tarafından ikinci sınıföğretmen statüsünde görüldüklerini ifade etmektedir.Geleceğe ilişkin olarak sözleşmeli ve ücretli öğretmenler istihdam biçimlerinindevam etmesini istememektedir. Kendilerinin kadrolu olarak istihdam edilmesini,ayrıca sözleşmeli ve ücretli istihdam biçimlerinin kaldırılarak tüm öğretmenlerinkadrolu olarak istihdam edilmesini temenni etmektedirler.Sonuç olarak sözleşmeli ve ücretli öğretmenlerin istihdam biçimlerinden dolayı,özlük hakları bakımından, yöneticilerle, öğretmenlerle, öğrenci ve velilerle çeşitlisorunlar yaşadıkları ve istihdam biçimlerinin toplum içerisinde kadroluöğretmenlerden düşük statülü olarak algılandığı söylenebilir. Araştırma sonuçlarınadayalı olarak, sözleşmeli ve ücretli istihdam biçimleri kaldırılması önerilmiştir.Anahtar kelimeler: Sözleşmeli öğretmen, Ücretli öğretmen,Kadrolu öğretmen, Öğretmen istihdam biçimleri.

Abstract:
This study is a survey modeled scientific work based on the aim of determiningthe thoughts of contract teachers working according to the 4/B article of the number657 Public-Employee Law (PEL) and substitute teachers working according to the89th article of PEL on differences in teachers? employment types and the problems itcaused. The study environment consists of contract teachers working in centercounties of Ankara during 2008- 2009 according to the 4/B article of the number 657Public-Employee Law(PEL) and substitute teachers working in center counties ofAnkara during 2008- 2009 according to the 89th article of PEL. Data have collectedvia a survey (questionnaire) form consisting of three different parts.. Frequency andpercentage analyzing, and Chi- square analyzing have been used as for theanalyzing techniques, by using SPSS. The open-ended questions in the survey havebeen analyzed through content analyzing method. The findings of this research haveshown that contract and especially substitute teachers have a lot of problems causedby their employment types because firstly they have no job warranty and theiremployee personal rights are less than civil servant teachers. In addition it has beenfound that the employment types affect the job of contract teachers less but muchmore the jobs of the substitute teachers. Although it has been declared by theMinistry on all occasions that contract teachers are the same with the civil servantteachers by getting the same salary with them, it has turned up that the situation isn?tevaluated as so by the contract teachers. While the contract teachers carrying theanxiety of whether their contracts will be renewed again or not, the substituteteachers have a lot of anxious about their future. The second biggest problem of thesubstitute teachers as they have mentioned in almost all of the open- endedquestions is that their salaries are too low. In addition, again with the weight of thesubstitute teachers, contract teachers have problems in relationships with theadministrators, other teachers, students and parents additionally in the public theyhave problems because of their type of employment. Particularly substitute teachersexpress that they have been seen as at the statute of second class teacher byeveryone.About the future contract and substitute teachers do not want that theiremployment types still go on. They wish themselves to be employed as civil servantteachers and by the abolition of the contracted and substituted employment types allthe teachers would be employed as civil servant teachers.Finally, it can be said that contract and substituted teachers have problems astheir employee rights are less and different problems with administrators, otherteachers, students and parents, additionally their employment types are seen assecondary in public. So, the contract and substituted types of employment should beabolished , suggested in the research depending on the findings and conclusions.Key words: Contract teacher, Substitute teacher, Civil servant teacher,Teacher employment types.