6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin olasılıksal akıl yürütme düzeylerinin cinsiyet, sınıf seviyesi ve matematik başarısı açısından incelenmesi
Investigating 6th, 7th and 8th grade students' probabilistic reasoning levels in terms of gender, grade level and mathematics achievement
Yazar: HAYRİYE MERVE SARIBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP SONAY AY
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Başarı = Success ; Cinsiyet = Gender ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Olasılıksal öğrenme = Probability learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin olasılıksal akıl yürütme beceri düzeylerinin belirlenmesi ve bu becerilerinin cinsiyet, sınıf seviyesi, matematik başarısı açısından incelemektir. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama ve ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu Marmara Bölgesi'ndeki bir ildeki devlet ortaokullarında öğrenim gören 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri olmak üzere toplam 286 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin olasılıksal akıl yürütme düzeylerini belirlemek için araştırmacı tarafından oluşturulan olasılıksal akıl yürütme ölçeği kullanılmıştır. Olasılıksal akıl yürütme becerisi örnek uzay, bir olayın deneysel olasılığı, bir olayın teorik olasılığı, olasılık karşılaştırmaları, bağımlı olasılık ve bağımsızlık olmak üzere altı anahtar kavramda incelenmiştir. Öğrencilerin olasılıksal akıl yürütme düzeylerinin belirlenmesinde betimsel istatistik kullanılmıştır. Ayrıca bu düzeyler ile cinsiyet, sınıf seviyesi ve matematik başarısı değişkenleri ile ilişkisinin olup olmadığı ki-kare analizi kullanılarak belirlenmiştir. Bu istatistiksel analizler için Microsoft Office Excel ve SPSS paket programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda örnek uzay, bir olayın deneysel olma olasılığı, bağımlı olasılık ve bağımsızlık kavramlarında en fazla düzey 1; bir olayın teorik olma olasılığı ve olasılık karşılaştırmaları kavramlarında en fazla düzey 3 olarak öğrencilerin olasılıksal akıl yürütme becerisine sahip oldukları bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni ile sadece örnek uzay arasında ilişki bulunmuştur. Sınıf seviyesi değişkeni ile tüm kavramlarda ilişki bulunmuştur. Matematik başarısı değişkeni ile bir olayın deneysel olma olasılığı ve bağımsızlık haricinde diğer kavramlarda ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine probabilistic reasoning skill levels of 6th, 7th and 8th grade students and to examine these skills in terms of gender, grade level and mathematics achievement. This research is a descriptive and a relational survey model. The study group consisted of 286 students in 6th, 7th and 8th grade students attending state middle schools in a province in Marmara Region. In order to determine the probabilistic reasoning levels of the students, probabilistic reasoning scale created by the researcher was used. The probabilistic reasoning skills are studied in six key concepts: sample space, experimental probability of an event, theoretical probability of an event, probability comparisons, conditional probability and independence. Descriptive statistics were used to determine the probabilistic reasoning levels of the students. In addition, the chi-square analysis was used to determine whether these levels were correlated with gender, grade level, and mathematics achievement variables. For these statistical analyses, Microsoft Office Excel and SPSS program were used. As a result of the analysis, sample space, experimental probability of an event,  conditional probability and independence maximum level of 1; it was found that students had the possibility of probabilistic reasoning as maximum level 3 in theoretical probability of an event and probability comparisons. The relationship between gender variable and only sample space was found. Class level variable was found to be correlated in all concepts. In all other concepts, the relationship with mathematics achievement was found except for in experimental probability of an event and independence.