Bifosfonat verilen ratlarda diş çekimi öncesi ve sonrasında kullanılan selenyumun kemik iyileşmesi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of selenium used before and after TOOTH extraction on biphosphonate given rats on bone healing
Yazar: MUSTAFA İŞLEYEN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ÇINA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Mandibula = Mandible ; Osteonekroz = Osteonecrosis ; Selenyum = Selenium ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bifosfonatlar kemik yıkımından sorumlu osteoklastların aktivitelerini inhibe ederek kemik rezorbsiyonunu önlerler. Bifosfonatların birçok hastalığın tedavisinde gittikçe yaygınlaşan kullanımları, ilaca bağlı olarak çene kemiklerinde görülen osteonekroz tablosunun görülme sıklığını arttırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bifosfonat uygulanan ve diş çekimi yapılan ratlarda diş çekiminden önce veya sonra selenyum uygulamasının kemik iyileşmesindeki etkilerini biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak incelemektir.
Bu çalışmada 48 adet Wistar albino cinsi erkek rat kullanılmıştır. Deney hayvanları kontrol, bifosfonat, bifosfonat + preop selenyum ve bifosfonat + postop selenyum grubu olmak üzere her grupta 12 adet rat olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna salin, diğer gruplara ise zoledronik asit; 0,06 mg/kg dozda haftada bir defa 5 hafta boyunca intraperitoneal yol ile uygulanmıştır. Beş haftanın sonunda mandibular sol birinci ve ikinci molar dişlerin çekimi gerçekleştirilmiştir. Bifosfonat + preop selenyum grubuna diş çekiminden önceki 15 boyunca ve bifosfonat + postop selenyum grubuna ise diş çekiminden sonra 15 gün boyunca olacak şekilde selenyum; 0.3 mg/kg dozda günde bir defa 15 gün boyunca intraperitoneal yol ile uygulanmıştır. Ratlar diş çekimi sonrası 4. haftanın sonunda sakrifiye edilmiştir. Sakrifiye edilerek elde edilen mandibula örnekleri biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyasal yöntemlerle incelenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Yaptığımız çalışmanın istatistiksel değerlendirmeleri sonucunda yeni kemik alanı, nekrotik kemik alanı, fibrozis, yeni bağ doku oluşumu, osteoblast sayısı ve serum osteokalsin düzeyleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). En yüksek yeni kemik alanı, fibrozis, yeni bağ doku oluşumu, osteoblast sayısı ve serum osteokalsin düzeylerinin ve en az nekrotik kemik alanı düzeyinin bifosfonat + post selenyum grubunda olduğu gözlenmiştir.
Sonuç olarak; MRONJ modeli oluşturulan ratlarda bifosfonatların yumuşak ve sert doku iyileşmesi üzerindeki olumsuz etkilerinin, selenyum uygulamasının gösterdiği anlamlı sonuçlar ile giderilebileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Bisphosphonates prevent bone resorption by inhibiting the activities of osteoclasts responsible for bone resorption. The increasingly widespread use of bisphosphonates in the treatment of many diseases increases the incidence of drug-induced osteonecrosis in the jaw bones. The aim of this study is to examine the effects of selenium application on bone healing before or after tooth extraction biochemically, histopathologically and immunohistochemically in rats treated with bisphosphonates and undergoing tooth extraction.
In this study, 48 Wistar albino male rats were used. Experimental animals were randomly divided into 4 groups as control, bisphosphonate, bisphosphonate + preop selenium and bisphosphonate + postoperative selenium group, with 12 rats in each group. Saline to the control group, zoledronic acid to the other groups; It was administered intraperitoneally once a week at a dose of 0.06 mg/kg for 5 weeks. At the end of five weeks, mandibular left first and second molars were extracted. Selenium for 15 days before tooth extraction in the bisphosphonate + preop selenium group and for 15 days after tooth extraction in the bisphosphonate + postoperative selenium group; It was administered intraperitoneally at a dose of 0.3 mg/kg once a day for 15 days. Rats were sacrificed at the end of the 4th week after tooth extraction. Mandible samples obtained by sacrificing were examined by biochemical, histopathological and immunohistochemical methods. The data obtained as a result of the examination were evaluated statistically.
As a result of the statistical evaluations of our study, statistically significant differences were found between the groups in terms of new bone area, necrotic bone area, fibrosis, new connective tissue formation, osteoblast count and serum osteocalcin levels (p<0,05). The highest new bone area, fibrosis, new connective tissue formation, osteoblast count and serum osteocalcin levels and the lowest level of necrotic bone area were observed in the bisphosphonate + post selenium group.
As a result; It has been shown that the negative effects of bisphosphonates on soft and hard tissue healing in MRONJ model rats can be eliminated with the significant results of selenium application.