Kahramanmaraş il merkezindeki bazı ilköğretim ve anaokullarında radon gazı ölçümü
Measurement of radon in some primary schools and kindergartens in the city of Kahramanmaraş
Yazar: YEŞİM AVŞAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER SÖĞÜT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Kahramanmaraş il merkezinde faaliyet gösteren 18 farklı ilköğretim ve anaokullarında radon gazı ölçümleri ve bu okulların bahçelerinden alınan toprakların elemental analizleri yapılmıştır. Radon gazı ölçümleri CR-39 pasif dedektörleri ile elemental analizler ise Skyray Pocek III taşınabilir XRF cihazı ile yapılmıştır. Radon gazının ölçümleri için 28.08.2013-01.11.2013 ve 01.11.2013-03.01.2014 tarihleri arasında olmak üzere, iki farklı periyot seçilmiştir. Dedektörler okulların üç farklı katında birer sınıf seçilerek takılmıştır. Bu şekilde her bir okul için en az iki tane olmak üzere toplam 96 dedektör kullanılmıştır. 
Belirlenen gün sonunda toplanan dedektörler dış ortamla temasının tamamen kesilmesi için alüminyum folyo ile sarılarak izole edilmişlerdir. İzole edilen dedektörler Çekmece Nükleer Araştırma Merkezine (ÇNAEM) deneysel işlemler için gönderilmiştir. Çekmece Nükleer Araştırma Merkezinde dedektörler deneysel ölçümlerden geçirildikten sonra radon aktivite konsantrasyonları Bq/m3 cinsinden bulunmuştur. Bulunan radon aktivite konsantrasyonları, farklı periyotlarda yapılan ölçümlere göre karşılaştırılmıştır. Ek olarak sonuçlar WHO (Dünya Sağlık Örgütü)  ve ICRP (Uluslararası Radyasyondan Korunma Komitesi) tarafından binalar için belirlenen radon aktivite konsantrasyonları ile karşılaştırılmıştır ve deneysel sonuçların genel olarak bu değerlerin altında olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Radon, CR-39, Anaokulu, Toprak, Radyasyon, Kahramanmaraş

Abstract:
In this study, operating in the city of Kahramanmaraş from 18 different primary schools and kindergartens soil samples were taken in order to be analyzed for elemental composition and radon gas content. While radon gas measurements were made with CR-39 passive detectors, elemental analysis were done by the EDX Pocket III Handheld X-Ray Fluorescence Spectrometer. Radon gas contents were measured during two different periods, one from 28.08.2013 to 01.11.2013 and the other is from 01.11.2013 to 03.01.2014. Detectors were installed by choosing floors for each classes. In this way, by using at least two detectors for each floor of the school, totally 96 detectors were used.
Detectors collected at the end of specified day were completely covered with aluminum foil to isolate them from outside completely. Isolated detectors were sent to Çekmece Nuclear Research Center (ÇNAEM) for the experimental study. Isolated detectors Nuclear Research Center (Research center) have undergone experimental procedures and terms Bq/m3 radon activity concentrations have been measured. Radon activity concentrations determined by this study were compared for two different periods. Additionally, when the results of this study were compared radon activity concentrations for the buildings specified by WHO (World Health Organization) and the ICRP (International Radiation Protection Committee) our results were in general found to be below specified radon activity concentrations.
KeyWords : Radon, CR-39, Kindergarten, Soil, Radiation, Kahramanmaraş