Pnömoni tanısıyla kliniğimizde izlenen 3 ay- 10 yaş arası çocuklarda serum çinko ve a vitamini düzeyleri
The serum zinc and vitamin a levels of children followed up with the diagnosis of pneumonia in our clinic aged between 3mounths-10 years
Yazar: GÜLCAN KAYA
Danışman: PROF. DR. M.CAHİT KARAKELLEOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Pnömoni = Pneumonia ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Vitamin A = Vitamin A ; Çinko = Zinc ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç. Pnömoni; konak savunmasının yetersiz kalması ve bunun sonucu olarak patojen mikroorganizmaların akciğer dokusunu işgal etmesi ile ortaya çıkan akciğer dokusu yangısıdır. Ekonomisi gelişmekte olan ülkelerde bir numaralı ölümcül çocuk enfeksiyonu olarak karşımıza çıkmaktadır.  Çocukluk çağında pnömoniden korunma önlemleri içinde besinsel faktörler, çinko ile A vitamini desteğinin yapılması, pasif sigara içiminin engellenmesi, sosyoekonomik durumun iyileştirilmesi ve aşılama bulunmaktadır.  Bu çalışmada amacımız bölgemizde toplum kaynaklı pnömoni tanısıyla kliniğimize yatan çocukların besinsel ve sosyal faktörlerini araştırmak, serum A vitamini ve çinko düzeylerini belirlemektir.
Materyal ve Metot. Hastanemiz Çocuk İntaniye Kliniğinde Kasım 2011-Mart 2012 tarihleri arasında alt solunum yolu enfeksiyonu tanısıyla yatırılarak izlenen 40 hasta çocuk ile kliniğimize ayaktan başvuran 40 sağlıklı çocuk vaka-kontrol çalışmamıza dahil edildi. Tüm vakalar yaş, cinsiyet, antropometrik ölçümler ve Dünya Sağlık Örgütünün belirlediği pnömoni risk faktörleri açısından değerlendirildi. Hasta grubunun tedavi öncesi ile tedavi sonrası ve kontrol grubunun serum A vitamini, çinko, hemogram, biyokimyasal parametreleri, sedimentasyon ve C reaktif protein  düzeyleri ölçüldü.
Bulgular. Olguların 16?sı (%40) kız, ortalama yaş 22,85±4,054 ay (min-max:3 ay-9 yaş) idi. Olguların 22?sinin (%55) sosyoekonomik durumu orta ve kötü düzeyde idi. Evde pasif sigara içimi %35?inde mevcuttu. Çalışmamıza katılan hastalardan 10?unun (%25) malnutrisyonu mevcuttu. Hasta ve kontrol grubu arasında serum A vitamini ve çinko düzeyleri yönünden anlamlı fark saptandı(p<0,001). Hasta grubunda ortalama serum A vitamini düzeyi 12,38±1,36 ?gr/dl (min-max: 1-34) ve çinko düzeyi 17,835±1,335?gr/dL (min-max:6,7-43,5) saptandı. Vitamin A 34 (%85) ve çinko 40 (%100) hastada düşük bulundu.  Çalışmamıza katılan hastaların hepsi 2011-2012 kış mevsiminde kliniğimize başvurmuştur. Hasta grubunun 40?ınında (%100) aşı programına göre yapılan aşılarında eksik yoktu. Hasta grubunun en az 3 ay süreyle olmak üzere hepsinin anne sütü aldığı öğrenildi. Hasta grubunda prematüre doğum ve düşük ağırlıklı doğum hikayesi hiçbirinde olmayıp ayrıca hiçbirinde altta yatan kronik bir hastalık yoktu. 
Sonuç. A vitamini ve çinko düşüklüğü çocukluk çağı pnömonilerinde bir risk faktörü olabilir. Sosyoekonomik düzeyi düşük bölgelerde pnömoni gibi enfeksiyon hastalıklarının mortalite ve morbiditesinden korumak için yeterli beslenme sağlanmalı, gıdalarla beraber A vitamini ve çinko desteği yapılmalı, ev içi pasif sigara içimi önlenmeli, aile-toplum eğitimine önem gösterilmeli ve hala ev içinde şebeke suyu ile tuvaleti bulunmayan ve sanitasyon kurallarına uygun olmayan yaşam koşullarının iyileştirilmesi için gerekli önlemler alınması kanaatindeyiz. 
Anahtar Kelimeler: A vitamini çinko, pnömoni, çocuk, beslenme.

Abstract:
Aim. Pneumonia, which emerges through insufficient host defense and as a result of it the occupation of pathogen microorganisms to the lung tissue, is the inflammation of the lung parenchyma. In economically-developing countries, it is the leading fatal infection of childhood. Among the precautions taken against the pneumonie during the childhood, there are nutritional factors, vitamin A and zinc supplement, prevention of passive smoking, improving the social economic status and vaccination. In this study it is aimed to research nutritional and social factors of children in our district who were hospitalized in our clinic with the diagnosis of community acquired pneumonie besides to determine the serum vitamin A and zinc levels of them. 
Material and Method. 40 children patients who were hospitalized with the diagnosis of lower respiratory tract infection in our Children Infectious Diseases Clinic between November 2011 and March 2012 and 40 healthy children who applied to our clinic were included in our case-control study. All cases were evaluated according to age, sex, anthropometrical measures and the pneumonia risk factors indicated by World Health Organization. Serum vitamin A, zinc, hemogram, biochemical parameters, sedimentation and C-reactive protein levels of the patient group and before and after treatment of the control group were measured.
Result. Sixteen (40%) of the cases were girls, avarage age was 22,85±4,054 months(min-max:3 months-108 months). From the cases the socioeconomic status of twenty-two (55%) was in the levels of middle and bad. Passive smoking at home was present in 35% of them. Ten (25%) of the patients in the study had malnutrition. The differnce between the serum vitamin A and zinc levels of patient and control group was significantly meaningful (p<0,001). It was detected that in the patient group the mean levels of serum vitamin A was 12,38±1,36 ?gr/dl (min-max: 1-34) and zinc was 17,835±1,335?gr/dL (min-max:6,7-43,5). In 34 (85%) patients vitamin A and in 40 (100%) patients zinc was low. All patients participated in this study consulted to our clinic in 2011-2012 winter season. From all 40 patients (100%) there weren?t any inadequacy in the vaccinations which were planned according to the vaccination program. It was realized that the entire patient group was breast-fed at least for three months. There weren?t any premature delivery or low birth weight history in the patient group in addition there weren?t any underlying chronic disease. 
Conclusion. Low levels of vitamin A and zinc can be a risk factor in childhood pneumonia. In socioeconomically disadvantaged districts to protect from the mortality and morbidity of infectious diseases like pneumonia we consider that adequate nutrition should be provided, vitamin A and zinc support should be supplied with the nutriments, passive smoking at home. 
Key Words: Vitamin A, zinc, pneumonia, children, nutrition.