Tekstil firmalarının sürdürülebilirlik faaliyetlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determination of sustainable activities in textile companies
Yazar: ÇAĞLA SAĞLIK
Danışman: PROF. DR. HAKAN ADANACIOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil, üretimi antik döneme dayanan insanlığın vazgeçilmez bir ekonomik aracıdır. Endüstriyel devrim, globalleşme ve nüfus artışı ile artan tekstil üretimi, çevresel ve sosyal tehdit haline gelmiş dolayısıyla sürdürülebilir tekstil uygulamalarına yönelim başlamıştır. Su kullanımı, enerji kullanımı, sera gazı salınımları ve kimyasal kullanımı yüksek olan tekstil endüstrisi çok katmanlı bir tedarik zincirine sahiptir. Yeni politikalar, organizasyon ve sivil toplum örgütleri, yasal düzenlemeler ve teknoloji aracılığıyla sürdürülebilir ve döngüsel tekstil payı artış göstermektedir. Tekstil sektöründe sürdürülebilirlik uygulamalarının artışına rağmen çevresel etkisi yüksek olan sentetik liflerin payı hala yüksek, geri dönüşüm oranı ve geri dönüştürülmüş hammadde payı düşüktür. Aynı zamanda sürdürülebilir pamuk başta olmak üzere kenevir gibi bitkisel liflere olan talep artmakta, Türkiye'nin sürdürülebilir hammadde üretiminde yüksek potansiyeli olduğu belirtilmektedir. Bu araştırmada anket aracılığıyla tekstil firmalarının sürdürülebilirlik yaklaşımları araştırılmıştır. Elde edilen veriler sonucu firmaların sürdürülebilirlik faaliyetleri ve yaklaşımları belirlenmiş, büyük ve küçük ölçekli olarak gruplandırılan firmalar karşılaştırılmış ve kompozit sürdürülebilirlik indeksi (CSI) hesaplanmıştır. Tekstil firmalarının sürdürülebilirlik indeks değeri 0,61 olarak hesaplanmış, en çok önem verilen sürdürülebilirlik boyutu 0,31 ile ekonomik boyut olmuştur. Sosyal boyut indeksi 0,19 olarak hesaplanırken, en az önem verilen sürdürülebilirlik boyutu 0,10 ile çevresel boyut olmuştur.

Abstract:
Textile is an irrevocable economic tool for humanity whose production dates back to ancient times. Textile production, which has increased with the industrial revolution, globalization and population growth, has become an environmental and social threat, hence towards sustainable textile practices has begun. Textile industry has a multi-layered supply chain with high water use, energy use, greenhouse gas emissions and chemical use. The share of sustainable and circular textiles is increasing through new policies, non governmental organization projects, legal regulations and technology. Despite the increase in sustainability practices in the textile sector, the share of synthetic fibers with high environmental impact is still have high rate but the recycling rate and the share of recycled raw materials are low. At the same time, the demand for plant fibers such as hemp, especially sustainable cotton, is increasing, and it is stated that Turkey has a high potential in sustainable raw material production. In this thesis, the sustainability approaches of textile companies were investigated through the survey. As a result of the research, the sustainability activities and approaches of the companies were determined, companies grouped as large and small scale were compared in the context of sustainability and composite sustainability index (CSI) was calculated. The composite sustainability index value of textile companies was calculated as 0,61, and economic dimension had the highest importance among the sustainability dimensions, with 0.31. While the social dimension index was calculated as 0,19, the sustainability dimension with the lowest importance was the environmental dimension with 0,10.