Kemani bestekâr Tatyos Efendi tarafından bestelenen saz semâîlerinin tür ve biçim analizi ve Türk müziği keman icraları için çalışma kılavuzu önerisi
Genre and form analysis of saz semai, composed by violin composer Tatyos Efendi, and a study guide for Turkish music violin performances
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA ÇALIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ESİN DE THORPE MILLARD
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu araştırma Geleneksel Türk müziği üslubunu Kemani Bestekar Tatyos Efendi tarafından bestelenen saz semâîlerinin tür ve biçim analizleri sonucu elde edilen çalışma örneklemlerinin oluşturulabilirliğinin ve Türk müziği keman icraları için kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Bu çalışma; keman tarihi, Türk müziği keman tarihi, eserlerin tür ve biçim analizi ve elde edilen verilerle çalışma örneklemlerinin oluşturulmasıyla üç bölümden meydana gelmiştir. İkinci bölümde Tatyos Efendi eserleri dikkate alınarak literatür taraması yapılmıştır. Bunun sonucunda saz semâî tercih edilerek, Hüseyin Saadettin Arel nazariyatı kapsamında tür ve biçim analizi yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde yapılan tür ve biçim analiz sonucunda Geleneksel Türk müziği keman icraları için çalışma kılavuzu oluşturulmuştur.
Türk müziğinin dinamiğini oluşturan unsurların başında nazariyat ve icra gelmektedir. Bu dinamiği koruyan en önemli özelliğini icrâlar oluşturmaktadır. Çalışmamızda Türk müziğinde önemli bir yere sahip olan Kemani Bestekâr Tatyos Efendi'ye ait olan; Hüseynî Saz Semâî , Sûznâk Saz Semâi, Kürdilihicâzkâr Saz Semai, Karcığar Saz Semâî ve Râst Saz Semâî olmak üzere 5 adet Saz Semâînin Tür, biçim ve makamsal analizleri yapılmış olup yine aynı makamlarda 5 adet çalışma kılavuzu örneklemleri oluşturulmuştur.

Abstract:
This research was conducted with the aim of evaluating the feasibility and applicability of the study samples derived from the genre and form analyses of saz semais composed by the violinist and composer Tatyos Efendi in the style of Traditional Turkish music for violin performances in Turkish music.
This study consists of three parts: the history of the violin, the history of Turkish music violin, the analysis of the genre and form of the compositions, and the creation of study samples based on the obtained data. In the second part, a literature review was conducted focusing on Tatyos Efendi's compositions. As a result, saz semai was preferred and type and form analysis was carried out within the scope of Hüseyin Saadettin Arel theory. In the third part of the study, a study sample was created for violin performances in Traditional Turkish music based on the genre and form analysis conducted.
At the beginning of the elements that make up the dynamics of Turkish music theory and performance. The most important feature that preserves this dynamic is the performances. In our study, which belongs to Violin Composer Tatyos Efendi, who has an important place in Turkish music; Genre, form and modal analyzes of 5 Saz Semai, namely Hüseynî Saz Semâî, Sûznâk Saz Semâi, Kürdilihicâzkar Saz Semai, Karcığar Saz Semâî and Râst Saz Semâî, were made and 5 study guide samples were created in the same makams.