Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme tutumu ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between social media addiction, eating attitudes, and body perception among university students
Yazar: NUREVŞAN ZEHİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, genç yetişkinlerde son yıllarda artan sosyal medya kullanımı ile beden algısı ve yeme bozukluğu ilişkisinin saptanması ve değerlendirilmesidir. İstanbul'daki özel üniversitelerde öğrenim gören 18-25 yaş aralığındaki öğrencilere tez anket formu çevrimiçi olarak yapılmıştır. Katılımcılara demografik sorular, 3 günlük besin tüketim kaydı, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği-Yetişkin Formu, Beden Algısı Ölçeği ve Yeme Tutumu Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 22,11'dir. Yeme tutumu ile sosyal medya bağımlılığı (r=,192; p<0,05) arasında pozitif yönde düşük güçte anlamlı ilişki bulunmuştur. Cinsiyet ile beden algısı (t=2,735; p=0,007) ve yeme tutumu (t=2,586; p=0,010) arasında kadın katılımcılarda beden algısı (91,92) ve yeme tutumu (177,31) puan ortalamaları erkek katılımcıların beden algısı (79,20) ve yeme tutumu (163,24) puan ortalamalarından yüksektir. Günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi ile sosyal medya bağımlılığı (f=23,866; p=0,000), sanal tolerans (f=15,501; p=0,000) ve sanal iletişim (f=25,375; p=0,000) arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. Sosyal medya kullanım süresinin artış göstermesi ile sosyal medya bağımlılığı düzeyleri de artmıştır. Sosyal medya kullanım süresi ile beden algısı (f=3,749; p=0,025), sosyal medya bağımlılığı (f=5,936; p=0,003), sanal tolerans (f=7,682; p=0,001) ve sanal iletişim (f=3,167; p=0,044) arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. Son olarak 5-8 yıl arası sosyal medya kullanımına sahip katılımcılarda sanal iletişim düzeyi 9 yıl ve üstü sosyal medya kullanım süresine sahip katılımcılardan yüksek bulunmuştur. Enerji (-0,153, p=0,015) ve karbonhidrat (-0,142, p=0,023) alımının beden algısı ile negatif bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir, bu da daha yüksek enerji alımının beden algısında olumsuz bir etki yaratabileceğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak sosyal medya kullanımının bilinçli olması adına eğitimler verilebilir.

Abstract:
This study aims to identify the relationship between social media use, body image, and eating disorders among young adults. An online survey was conducted with students aged 18–25 from private universities in Istanbul. Participants answered demographic questions, completed a 3-day food record, the Social Media Addiction Scale-Adult Form, the Body Image Scale, and the Eating Attitudes Scale. The mean age was 22.11. There was a low but significant positive correlation between eating attitudes and social media addiction (r = 0.192; p < 0.05).Body image (t = 2.735; p = 0.007) and eating attitudes (t = 2.586; p = 0.010) differed significantly by gender. Females had higher scores in body image (91.92) and eating attitudes (177.31) than males (79.20 and 163.24). Social media addiction (F = 23.866; p = 0.000), virtual tolerance (F = 15.501; p = 0.000), and virtual communication (F = 25.375; p = 0.000) increased with longer daily social media use.Significant differences were found between social media usage time and body image (F = 3.749; p = 0.025), social media addiction (F = 5.936; p = 0.003), virtual tolerance (F = 7.682; p = 0.001), and virtual communication (F = 3.167; p = 0.044). Participants using social media for 5–8 years had higher virtual communication levels than those with 9+ years of use.Energy (r = -0.153; p = 0.015) and carbohydrate intake (r = -0.142; p = 0.023) were negatively correlated with body image. Higher energy intake may negatively affect body image. In conclusion, educational programs can promote conscious social media use to reduce its negative impacts.