Aile içi şiddete tanıklık etmiş çocuklarda, çocuk ebeveyn ilişki terapisine dayalı oyun desteğinin; Ebeveynin stresi ve kabulüne, çocuk davranışlarına etkisi
Witnessed  domestic   violence  in children supported by parent -child   relationship  therapy based  on games;  The  effect  on parent  stress   and  acceptance, child's  behavior
Yazar: YURDAGÜL GÜNAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN ZİNCİR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; Aile tedavisi = Family therapy ; Ana-baba = Parents ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Stres = Stress ; Çocuklar = Children ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırma Aile İçi Şiddete Tanıklık Etmiş Çocuklarda, Çocuk Ebeveyn İlişki Terapisine Dayalı Oyun Desteğinin; Ebeveynin Stresi ve Kabulüne, Çocuk Davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.  Nicel  ve nitel olmak üzere karma çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutu, kontrol gruplu ön test-son test randomize kontrollü çalışmadır. Araştırmanın nitel boyutu ise aile içi şiddete tanıklık etmiş çocuğu olan annelerin çocuk ebeveyn ilişki terapisine dayalı oyun destek programını uygulama sürecine ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik bireysel görüşme yöntemi ile yapılmıştır. Çalışma Kayseri Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 4 okulda aile içi şiddete tanıklık etmiş çocuğu olan, araştırmaya dahil edilme ölçütlerine uyan 20 müdahale ve 18 kontrol grubu olmak üzere toplam 38 anne ve çocuğu ile tamamlanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı, kurum izni ve bireylerden yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Veriler anket formu, "Ebeveyn Stres Ölçeği"  (PSI;), Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği Ebeveyn Formu  (PAR/ CQ), Güçler ve Güçlükler Anketi   (GGA) ve yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır.  Müdahale grubundaki bireylere ilk 4 hafta iletişim ve çocuk merkezli oyun becerileri kazandırılmıştır. İzleyen 6 hafta süresince anneler çocuğu ile düzenlenen oyun odasında haftalık 30 dakika oyun oturumunu gerçekleştirilmiş ve bu oturumlarla ilgili süpervizyon aldılar. Müdahale grubundaki 12 anneyle uygulama sonrası yarı-yapılandırılmış görüşme formu doğrultusunda bireysel görüşmeler yapılmıştır.  Uygulama sonrası Kontrol grubuna 2 haftalık eğitim oturumu düzenlenmiştir. Kantitiatif verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi, bağımsız iki örneklem t testi, Mann-Whitney U testi kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi için p<0.05 değeri kabul edilmiştir. Nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılmıştır. 
Çalışmada uygulama öncesinde müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin Ebeveyn Stres Ölçeği puan ortalamalarında fark varken  (p<0.05),  müdahale grubunun ebeveyn stres ölçeği toplam puanlarının uygulama sonrasında azaldığı (p<0.05),  kontrol grubunda ise arttığı (p>0.05)  saptanmıştır. 
Çalışmanın uygulama öncesinde müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği, Güçler ve Güçlükler anketi toplam puan ortalamaları benzerdir  (p>0.05). Uygulama sonrasında ise müdahale grubunda Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği, Güçler ve Güçlükler anketi puan ortalamalarının azaldığı (p<0.05), kontrol grubunun puan ortalamalarında ise anlamlı olmayan düşüşün olduğu saptanmıştır (p>0.05).
Çalışma sonucunda müdahale ve kontrol grubundaki annelerin Ebeveyn Stres Ölçeği, Güçler ve Güçlükler anketi'nden aldıkları puan ortalamalarının ön test ve son test puan ortalama farklarının farkı ile müdahale grubundaki annelerin uygulama öncesinde ve sonrasında Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği toplam puan ortalamalarının istatiksel olarak anlamlı olduğu  (p<0.05) saptanmıştır. 
Sonuç olarak aile içi şiddete tanıklık etmiş çocuklarda, çocuk ebeveyn ilişki terapisine dayalı oyun desteğinin; ebeveynin stresini ve olumsuz çocuk davranışlarına azalttığı, annenin kabul düzeyini arttırdığı belirlenmiştir. Gelecek çalışmalarda Çocuk Ebeveyn İlişki Terapisine Dayalı Oyun Desteğine dayalı  modelin hemşirelik çalışmalarında kullanılabileceği ve Çocuk Ebeveyn İlişki Terapisine Dayalı Oyun Desteği programı daha geniş kitleleri içine alacak şekilde, farklı ebeveyn eğitim programlarıyla etkinliğinin test edilebileceği önerilebilir. 
Anahtar Kelimeler: Aile İçi Şiddet, Çocuk Ebeveyn İlişki Terapisi, Hemşirelik

Abstract:
The research has been conducted for children who have witnessed domestic violence. The aim of this study is to determine the effect on stres and acceptance, child's  behavior of the parent supported by games which is based on child-parent relationship therapy. It is a mixed study of qualitative and quantitative. The quantitative dimension of the study pretest-posttest was a randomized control group. The qualitative dimension of the study was conducted by the individual interview method to determine the opinions of the mothers with children who witnessed domestic violence about the process of implementing the game support program based on child-parent relationship therapy. This research was completed for the children who have witnessed domestic violence and meeting inclusion criteria this study with a total of 38 mother and child including 20 interventions and 18 control grup in 4 schools of Kayseri National Education Directorate. Ethics committee approval, institution permit and written informed paper obtained from all of the volunteers in this research. 
The data were collected by using survey form, parental stress scale PSI, parental acceptance-rejection \ parental contol scale form (PAR\CQ), Strengths and Difficulties Questionnaire, semi-structured interview form. The first 4 weeks are for communication and child-centered play skills were provided to the people in the intervention group. During the following 6 weeks, the mothers with their child held a 30 minute every week in the playroom and receive supervision about these sessions. After the interview wih 12 mother in intervention group , individual interviews were conducted in accordance with the semi-structured interview form . Two weeks of traning session was organized to the control group after the application. In the evaluation of quantitaive data , descriptive statistics , two-way variance analysis , independent two-sample t-test , mann whitney U-test were used . P<0.05 value was accepted for the statistical significance level . Descriptive and content analysis methods were used in the analysis of qualitative data.
Before the application of this study, while there was a difference in the score averages of the Parent Stress Scale in intervention and control group individually (p<0.05), Parental Stress Scale total scores of intervention group decreased after application (p<0.05), it was found increased in control group.  
The total score of the Parental Acceptance-Rejection\Contol Scale,  Powers And Challenges Survey were similar in intervention and control group individually before the application of this study (p>0.05) . After the application, it was observed that the mean scores decreased of the Parental Acceptance-Rejection/Control Scale, Powers and Strengths and Difficulties Questionnaire (p<0.05) in the intervention group, the mean score of the control group was found to be non-significant decrease (p>0.05).
At the end of this study, the mothers' avarege score in the intervention and control group obtained from the parent stress scale, strengths and difficulties questionnaire of the pretest & posttest difference with the mothers' total avarege score in the intervention group after & before the application  obtained from the parental acceptance-rejection \ control scale were statistically significant  (p<0.05). 
As a result, the witnessed domestic   violence  in children supported by parent -child   relationship  therapy  based  on games were successfully decreased the parents' stress and the nigative behavior of the children & increased the mothers' level of acceptance. In future studies, based on Child-Parental Relationship Therapy, the model based on Game Support can be used in nursing studies and it can be suggested that the effectiveness can be tested with different parental education programs. to include wider audiences with Child Parental Relationship Therapy Based Game Support program. 

Keywords: Domestic Violence, Child Parental Relationship Therapy, Nursing