Ergenlerde kural dışı davranışlar ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relation between delinquent behavioursand perceived social support in adolescence
Yazar: İSMAİL ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKAY KELDAL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ergenlerde kural dışı davranışlar ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma desenlerinden korelasyonel (korelasyonel desenin amaçlarından olan açıklayıcı çalışmalar)  desende tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 251 kız, 243 erkek toplam 494 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada öğrencilere Kural Dışı Davranışlar Ölçeği, Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılarak incelenmiştir. 
Araştırma bulgularına göre aileden ve öğretmenden algılanan sosyal destek boyutları ile kural dışı davranışlar arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kural dışı davranışların varyansındaki değişkenliğin %14'ü algılanan sosyal destek tarafından açıklandığı saptanmıştır. Kural dışı davranışlar ile cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık olduğu, erkek öğrencilerin kız öğrencilere kıyasla daha fazla kural dışı davranmaya eğilimli oldukları belirlenmiştir. Kural dışı davranışlar ile okul türü açısından anlamlı bir farklılık olduğu, Meslek Lisesinde öğrenim görenlerin Anadolu Lisesinde öğrenim görenlere kıyasla daha fazla kural dışı davranmaya eğilimli oldukları görülmüştür. Sınıf düzeyi açısından ergenlerin kural dışı davranışlarında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Akademik başarı açısından ergenlerin kural dışı davranışlarında anlamlı farklılık olduğu, akademik başarısı orta düzeyde olanların iyi düzeyde olanlara kıyasla daha fazla kural dışı davranış sergileme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Okul türü açısından sosyal destek düzeyinde anlamlı farklılık olduğu, Anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerin arkadaştan, aileden ve öğretmenden algıladıkları sosyal destek düzeyinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyi açısından sosyal destek düzeyinde anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Ekonomik durum açısından sosyal destek düzeyinde anlamlı bir farklılık olduğu, ekonomik durumu yüksek ve orta düzeyde olanların düşük olanlara kıyasla arkadaştan daha fazla sosyal destek algıladıkları belirlenmiştir.  Akademik başarı açısından sosyal destek düzeyinde anlamlı bir farklılık olduğu, akademik başarısı iyi düzeyde olanlar orta düzeyde olanlara kıyasla aileden, arkadaştan ve öğretmenden daha fazla sosyal destek almaktadır belirlenmiştir. Elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to the investigation of the relation between delinquent behaviours and perceived social support in adolescence. The study was designed in a correlational (explanatory studies, which are one of the purposes of correlational design) pattern, one of the quantitative research designs. The study group consists of 494 high school students, 251 female and 243 male. In the study, students were applied the Delinquet Behavior Scale and the Social Support Assessment Scale for Children and Adolescents. Information Form prepared by the researcher. The obtained data were analyzed using Independent Groups T-test Analysis, One Way Analysis of Variance (ANOVA), Correlation Analysis and Regression Analysis. 
According to the reseach findings, there was a significant relationship between the dimensions of social support perceived from parents and teachers and delinquent behaviours. İt was determined that 14% of total variability in the delinquent behaviours was explained by percevied Social support. It has been determined that there is a significant difference in terms of irregular behavior and gender, and male students tend to behave more irregularly than female students. It has been observed that there is a significant difference between irregular behaviors and school type and those studying at vocational high schools tend to behave more irregularly than those studying at anatolian high schools. It was determined that there was a significant difference in the irregular behavior of adolescents in terms o f grade level. It has been determined that there is a significant difference in the irregular behavior of adolescents in terms of academic success and those with moderate academic success tend to exhibit more irregular behavior compared to those with good academic success. It was determined that there was a significant difference in the level of social support in terms of school type and that the level of social support perceived by students studying in Anatolian high schools from friends, family and teachers was higher. It was determined that there was a significant difference in the level of social support in terms of grade level. It was determined that there was a significant difference in the level of social support in terms of economic status, and those with high and medium economic status perceived more social support from friends compared to those with low economic status. It was determined that there was a significant difference in the level of social support in terms of academic success and those with good academic success perceived more social support from family, friends and teachers compared to those with moderate academic success. The findings were discussed within the framework of the literature and suggestions were presented.