Hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of team empowerment level of nurses and related factors
Yazar: ERDOĞAN YOLBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER BAŞARAN AÇIL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Yapısal güçlendirme = Structural empowerment

Özet:
Bu araştırma, Sieloff-King Kurumlarda Çalışma Ekibi/Grubu Güçlendirme Değerlendirme Ölçeği'nin (Sieloff-King Assessment of Work Team/ Group Empowerment within Organizations) Türkçeye uyarlanması amacıyla metadolojik ve hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ilişkisel desende olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı hastaneler ve üniversite hastanelerinde çalışan hemşireler oluşturmuştur. Araştırmanın birinci aşaması metodolojik olduğu için ölçek madde sayısının 10 katı olan 260 hemşire, ikinci aşama ise 205 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Hemşire Tanıtıcı Bilgiler Formu, Örgütsel Güçlendirme Ölçeği, Sieloff-King Kurumlarda Çalışma Ekibi/ Grubu Güçlendirme Değerlendirme Ölçeği Türkçe Versiyonu (SKAWTGEO-TR) kullanılarak, 15 Aralık 2022-30 Eylül 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında kapsam geçerliği için Davis tekniği, yapı geçerliği için Doğrulaycı Faktör Analizi (DFA) ve ölçüt bağımlı geçerlik, güvenirlik analizi için Cronbach's α değeri ve test-tekrar test güvenilirliği, Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasının verileri değerlendirilirken iki bağımsız grup arasındaki puan farkı Bağımsız Örneklem T Testi ile, ikiden fazla bağımsız grup arasında puan farkı Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile incelenmiş olup hangi gruplar arasında fark olduğu ise Tukey Testi ile incelenmiştir. Hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyleri ile ilişkili faktörleri belirlemek için Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. SKAWTGEO-TR ölçeğinin Kapsam Geçerliği İndeksi (KGİ) %94'tür. Ölçeğin, χ²/sd=1.990, GFI=0.901, AGFI=.861, NFI=.931 NNFI (TLI)= 954 CFI= .964 RMSEA=.062 SRMR=.045 uyum indeksleri ile 20 madde 7 alt boyutta yapı geçerliği sağlanmıştır. Türkçeye uyarlanan ölçek ile Örgütsel Güçlendirme ölçeği arasında ölçüt bağımlı geçerlik orta düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r=0,657; p<0,001). SKAWTGEO-TR ölçeğinin alt boyutlarının Cronbach's α değerleri 0,81- 0,93 arasında değişmekte olup genel Cronbach's α değeri 0,94 bulunmuştur. Test-tekrar test puanları yüksek düzeyde anlamlı doğrusal ilişkiler göstermiştir (r=0,792-0,954; p<0,001). Hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyi puan ortalaması yüksek (78,25±11,658) bulunmuştur. Öğrenim durumu ile Çevresel Güçlerin Etkilerinin Kontrolü ve Güçlendirme Kapasitesi puan ortalamaları, çalıştığı birim ile Pozisyon ve Kaynak alt boyutu, pozisyonundan memnuniyet ile Güçlendirme Perspektifi, Amaçlar/Çıktılar Yetkinliği, Grup Liderinin Güçlendirme Yetkinliği, Pozisyon, Kaynak, Güçlendirme Perspektifi ve Güçlendirme alt boyutları ve yöneticilerin yönetim ile ilgili eğitim alması ile Güçlendirme Perspektifi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; SKAWTGEO-TR Türkiye'de hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir araçtır. Ayrıca lisans mezunu hemşirelerin çalıştırılması, hemşirelerin memnun oldukları pozisyonlarda çalışmaları için fırsatların yaratılması, yönetici hemşirelerin yönetim pozisyonuna gelmeden önce yönetim ile ilgili eğitim almaları, çalışılan birim özelinde hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyinin ve ilişkili faktörlerin incelenerek hemşirelerin ekip güçlendirme düzeyinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted in two stages: metadological design to adapt the Sieloff-King Assessment of Work Team/Group Empowerment within Organizations scale into Turkish and descriptive relational design to determine the level of team empowerment of nurses and related factors. The population of the study consisted of nurses working in hospitals affiliated to Ankara Provincial Health Directorate and university hospitals. Since the first stage of the study was methodological, 260 nurses, which is 10 times the number of scale items, and the second stage was conducted with 205 nurses. The data of the study were collected between December 15, 2022, and September 30, 2023 using the Nurse Descriptive Information Form, Organizational Empowerment Scale, Sieloff-King Scale for Assessment of Work Team/Group Empowerment in Organizations Turkish Version (SKAWTGEO-TR). In the first stage of the study, Davis technique was used for content validity, Confirmatory Factor Analysis (CFA) and criterion-dependent validity for construct validity, Cronbach's α value and test-retest reliability, Pearson correlation coefficient for reliability analysis. While evaluating the data of the second phase of the study, the difference in scores between two independent groups was analyzed by Independent Sample T Test, the difference in scores between more than two independent groups was analyzed by One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and the difference between which groups was analyzed by Tukey Test. Pearson Correlation Coefficient was used to determine the factors associated with nurses' team empowerment levels. The Content Validity Index (CVI) of the SKAWTGEO-TR scale was 94%. The construct validity of the scale was achieved in 20 items and 7 sub-dimensions with χ²/sd=1.990, GFI=0.901, AGFI=.861, NFI=.931 NNFI (TLI)= 954 CFI= .964 RMSEA=.062 SRMR=.045 fit indices. Criterion-dependent validity between the scale adapted into Turkish and the Organizational Empowerment scale was found to be statistically significant at a moderate positive level (r=0.657; p<0.001). The Cronbach's α values of the sub-dimensions of the SKAWTGEO-TR scale ranged between 0.81 and 0.93 and the overall Cronbach's α value was 0.94. Test-retest scores showed highly significant linear relationships (r=0.792-0.954; p<0.001).   The mean team empowerment level score of the nurses was found to be high (78.25±11.658). A significant correlation was found between educational status and the mean scores of Controlling the Effects of Environmental Forces and Empowerment Capacity, between the unit of employment and Position and Resource sub-dimension, between satisfaction with the position and Empowerment Perspective, Goals/Outcomes Competency, Group Leader's Empowerment Competency, Position, Resource, Empowerment Perspective and Empowerment sub-dimensions, and between managers' training on management and Empowerment Perspective (p<0.05). In conclusion, SKAWTGEO-TR is a valid and reliable tool to determine team empowerment levels of nurses in Turkey. In addition, it is recommended to employ nurses with bachelor's degree, to create opportunities for nurses to work in positions they are satisfied with, to provide management training for nurse managers before coming to the management position, and to improve the team empowerment level of nurses by examining the team empowerment level of nurses and related factors specific to the unit they work in.