Hastalık kaygısının (COVID-19) çalışma hayatı üzerindeki etkisi: Bir alan çalışması
The effect of disease anxiet (COVID-19) on work life: A field study
Yazar: ALEV YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MELİH EYİTMİŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastalanma kaygısı = Ilness anxiety ; Performans = Performance ; Sağlık personeli = Health personnel ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life ; İş performansı = Job performance ; İş stresi = Job stress

Özet:
COVID-19 salgını tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına almıştır. Yeni bir virüsün ortaya çıkması ve salgın hastalığa dönüşmesi ekonomik, sosyal ve psikolojik gibi birçok alanda etkisini göstermektedir. Hastalığın biyolojik etkileri sıklıkla araştırılırken, psikolojik ve çalışma hayatına olan etkisi çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Bu salgında en çok çalışan ve yorulan kesim sağlık çalışanları olmuştur. Sağlık personellerinin başta acil servislerinin yoğunluğu ile mücadele etmesi, stresi ve psikolojik durumlarının etkilenmesini de beraberinde getirmektedir. Sağlık çalışanları, toplumun sağlığı için mücadele verirken kendi sağlığını riske etmiş olmakla kalmayıp psikolojik olarak kısa ve uzun vadede bir takım olumsuz problemlerle karşılaşabilmektedir. Bu problemlere yol açan ana etkenin de hastalık kaygısı olabileceği düşünülmektedir. Hastalık kaygısı; kişinin bedensel belirtilerini yanlış yorumlamasına bağlı olarak, ciddi bir hastalığa yakalanmış olduğu inancını ya da yakalanacağı korkusunu taşımasıdır. 

Bu araştırmanın amacı hastane çalışanlarının COVİD-19 döneminde (2020-2021), hastalık kaygısı, iş tatmini, iş performansı, örgütsel bağlılık ve iş stresinin çalışma yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini Kahramanmaraş şehir merkezinde bulunan devlet, tıp ve özel hastanelerdeki çalışanlar oluşturmaktadır. Veriler yüz yüze anket yöntemi kullanılarak elde edilmiş ve istatistiksel analizleri SPSS 23.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında faktör, korelasyon, regresyon, aracı ve düzenleyici etki analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu hastalık kaygısı, iş tatmini ve iş performansının çalışma yaşam kalitesini pozitif olarak doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Çalışanların örgütsel bağlılıkları çalışma yaşam kalitesini doğrudan etkilemezken, hastalık kaygısının aracılığı ile dolaylı olarak etkilediği belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Hastalık Kaygısı, COVID-19, İş Tatmini, İş Performansı, İş Stresi, Örgütsel Bağlılık, Çalışma Yaşam Kalitesi, Aracılık Etkisi

Abstract:
The COVID-19 pandemic has affected the whole world and our country. The emergence of a new virus and its transformation into an epidemic shows its effects in many areas such as economic, social and psychological. While the biological effects of the disease are frequently investigated, its psychological and working life effects are often ignored. In this epidemic, the most working and tired people have been health workers. The fact that the health personnel struggle with the intensity of the emergency services brings about the stress and the effect of their psychological state. While fighting for the health of the society, health workers may not only risk their own health, but also encounter some negative psychological problems in the short and long term. It is thought that the main factor causing these problems may be disease anxiety. Disease anxiety; It is the belief that one has a serious illness or the fear of getting it, depending on the person's misinterpretation of somatic symptoms.

The aim of this research is to examine the effects of disease anxiety, job satisfaction, job performance, organizational commitment and job stress on the quality of working life of hospital workers during the COVID-19 period (2020-2021). The sample of the research consists of employees in state, medical and private hospitals in Kahramanmaraş city center. The data were obtained using the face-to-face survey method and statistical analyzes were made using the SPSS 23.0 package program. In the light of the data obtained, factor, correlation, regression, mediator and regulatory effect analyzes were performed. As a result of the analyzes, it was determined that disease anxiety, job satisfaction and job performance directly affect the quality of working life positively. While the organizational commitment of the employees does not directly affect the quality of work life, it has been determined that it does affect it indirectly through disease anxiety.

Keywords: Disease Anxiety, COVID-19, Job Satisfaction, Job Performance, Job Stress, Organizational Commitment, Quality of Work Life, Mediation Effect