İliotibial bant gerginliği olan sporcularda farklı miyofasyal gevşetme tekniklerinin ağrı, fonksiyonellik ve performansa etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of different myofascial release techniques on pain, functionality and performance in athletes with iliotibial band tightness
Yazar: BAYRAM SÖNMEZ ÜNÜVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL DEMİRDEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Kor egzersiz programı = Core exercise program ; Miyofasyal gevşeme tedavisi = Myofascial release therapy ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Tibia = Tibia ; Yumuşak doku = Soft tissue

Özet:
Bu çalışmada, iliotibial bant (İTB) gerginliği olan sporcularda egzersize ek olarak uygulanan Alet Yardımlı Yumuşak Doku Mobilizasyonu (AYYDM) ve Foam Roller (FR) uygulamalarının ağrı, performans ve fonksiyonellik üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Çalışmaya İTB gerginliği olan ve Ober Testi'ne göre eğim açısı 24,59 derecinin altında olan, 18-25 yaş aralığında 39 sporcu dahil edildi. Sporcular randomizasyon yöntemiyle her grupta 13'er sporcu olacak şekilde üç gruba ayrıldı. Tüm sporcuların 6 hafta boyunca haftanın her günü kuvvetlendirme ve germe egzersizleri yapması istenildi. Gruplardan birine egzersiz programına ilave olarak FR uygulaması (FR grubu) verilirken; bir gruba da egzersiz programına ilave olarak AYYDM tekniği (AYYDM grubu) uygulandı. Gruplardan biri kontrol grubu olarak sadece egzersiz programı ile takip edildi. Ober eğim açısı inklinometre ile, eklem hareket açıklığı (EHA) gonyometre ile, basınç ağrı eşiği (BAE) algometre ile, kalça bölgesi kas kuvveti izokinetik cihaz ile, çeviklik pro-çeviklik testi ile, patlayıcı güç dikey sıçrama testiyle, dinamik denge Y Denge testi ile, postüral kontrol Denge Hata Puanlama Sistemi (DHPS) ile ve fonksiyonellik ise Alt Ekstremite Fonksiyonel Ölçeği (AEFÖ) ile değerlendirildi.
Uygulamalar sonrasında Ober eğim açısında her üç grupta da artış gözlenirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki hem dominant hem de nondominant ekstremitedeki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (sırasıyla; F=4.475, p=0.018 ve F=6.540, p=0.004). Uygulamalar sonrasında EHA'da her üç grupta artış meydana gelirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (p=0.001). Basınç ağrı eşiği'nde AYYDM ve FR gruplarında artış meydana gelirken (p=0.001), kontrol grubunda dominant ve nondomint ekstremitede değişim gözlenmedi (sırasıyla; F=0.01, p=0.92 ve F=0.067, p=0.797). Kalça bölgesi kas kuvvetinde her üç grupta da artış gözlenirken (p=0.001), AYYDM ve FR grubundaki değişim kontrol grubuna oranla fazlaydı (p=0.001). Çeviklik sürelerinin AYYDM ve FR gruplarında iyileştiği tespit edilirken (sırasıyla; F=33.461, p=0.001 ve F=26.991, p=0.001), kontrol grubunda değişim gözlenmedi (F=0.231, p=0.634). Tedavi sonrasında dikey sıçrama skorlarında AYYDM, FR ve kontrol gruplarında değişim görülmedi (sırasıyla; F=0.035, p=0852; F=0.001, p=0.986 ve F=0.016, p=0.901). Dinamik denge bileşik uzanma mesafesi skorlarında her üç grupta da artış olduğu (p=0.001) ve bu artışın üç grupta da hem dominant hem de nondominant ekstremite için benzer olduğu görüldü (sırasıyla; F=2.365, p=0.108 ve F=1.252, p=0.298). Postüral kontrol DHPS toplam değerleri AYYDM ve FR gruplarında iyileşirken (sırasıyla; F=24.352, p=0.001 ve F=17.321, p=0.001), kontrol grubunda değişim göstermedi (F=3.62, p=0.065). Fonksiyonellik skorlarında AYYDM, FR ve kontrol gruplarında artış olduğu (sırasıyla; F=7.839, p=0.008, F=7.839, p=0.008 ve F=6.194, p=0.018) ve bu artışın üç grupta da benzer olduğu (F=0.032, p= 0.968) tespit edildi.
Çalışmamızın sonuçları egzersizin İTB gerginliği olan sporcularda ağrı, performans ve fonksiyonellik üzerine etkili olduğunu; fizyoterapist eşliğinde egzersize ilave uygulanan AYYDM ve FR tekniklerinin ağrı, EHA, kas kuvveti, çeviklik, denge ve fonksiyonellik üzerine egzersize oranla daha etkili olduğunu ortaya koydu.

Abstract:
In this study, it was aimed to compare the effects of Instrument Assisted Soft Tissue Mobilization (IASTM) and Foam Roller (FR) applications applied in addition to exercise on pain, performance and functionality in athletes with iliotibial band (ITB) tightness.
Thirty-nine athletes between the ages of 18-25 years, who had ITB tightness and whose inclination angle was below 24.59 degrees according to the Ober Test, were included in the study. Athletes were divided into three groups with 13 athletes in each group by randomization method. All athletes were asked to do strengthening and stretching exercises every day of the week for 6 weeks. While FR application (FR group) was given to one of the groups in addition to the exercise program; IASTM technique (IASTM group) was applied to one group in addition to the exercise program. One of the groups was followed only with exercise program as the control group. Ober inclination angle with inclinometer, range of motion (ROM) with goniometer, pressure pain threshold (PPT) with algometer, hip muscle strength with isokinetic device, agility with pro-agility test, explosive power with vertical jump test, dynamic balance with Y Balance test, postural control was evaluated with the Balance Error Scoring System (BESS) and functionality was evaluated with the Lower Extremity Functional Scale (LEFS).
While an increase was observed in the Ober inclination angle in all three groups after the applications (p<0.001), the change in both the dominant and non-dominant extremities in the IASTM and FR groups was higher than in the control group (F=4.475, p=0.018 and F=6.540, p=0.004, respectively). While there was an increase in ROM in all three groups after the applications (p=0.001), the change in the IASTM and FR groups was higher than in the control group (p=0.001). While there was an increase in the pressure pain threshold in the IASTM and FR groups (p=0.001), no change was observed in the dominant and nondominant extremities in the control group (F=0.01, p=0.92 ve F=0.067, p=0.797, respectively). While an increase was observed in hip muscle strength in all three groups (p=0.001), the change in the IASTM and FR groups was higher than in the control group (p=0.001). While agility times were found to be improved in the IASTM and FR groups (F=33.461, p=0.001 and F=26.991, p=0.001, respectively), no change was observed in the control group (F=0.231, p=0.634). There was no change in vertical jump scores in all three groups after treatment (respectively; F=0.035, p=0852; F=0.001, p=0.986 and F=0.016, p=0.901). Dynamic balance composite reach distance scores in both dominant and nondominant extremities increased in all three groups and this increase was similar in all three groups (respectively; F=2.365, p=0.108 and F=1.252, p=0.298). While the postural control BESS total values improved in the IASTM and FR groups (F=24.352, p=0.001 and F=17.321, p=0.001, respectively), the postural control BESS total values did not change in the control group (F=3.62, p=0.065). In the functionality scores, there was an increase in the IASTM, FR and control groups (respectively; F=7.839, p=0.008, F=7.839, p=0.008 and F=6.194, p=0.018) and this increase was similar in all three groups (F=0.032, p= 0.968) was determined.
The results of our study show that exercise is effective on pain, performance and functionality in athletes with ITB tightness; revealed that IASTM and FR techniques applied in addition to exercise under the guidance of a physiotherapist are more effective on pain, ROM, muscle strength, agility, balance and functionality than exercise.