Annelerin hamilelik sürecinde bebeğin beyin gelişimine ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesi
Research on the mothers' level of knowledge concerni̇ng the baby's brai̇n development duri̇ng the process of pregnancy
Yazar: NURİYE FINDIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ARİFE KEBİRE NİLGÜN SARP
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Beyin = Brain ; Fetal gelişim = Fetal development ; Gebelik = Pregnancy ; Genetik = Genetics ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Türkiye'de çocuk gelişimi alanında yapılan; annelerin hamilelik sürecinde bebeğin beyin gelişimine ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesi, ilk olması açısından önemli bir çalışmadır. Beyin gelişimi üzerine farklı araştırmaların yapıldığı bilinmekte; fakat annelerin hamilelik sürecinde bebeğin beyin gelişimini olumlu ya da olumsuz etkileyen, planlı hamilelik, sağlıklı beslenme, folik asit, müzik, omega-3 ve stres, kan uyuşmazlığı, iyot eksikliği, radyasyona maruz kalma, enfensiyonlar, alkol, sigara,  ilaçlar, kalıtsal bozukluklar, şeker hastalığı ve fitalat gibi anne adayından kaynaklı kalıtsal ve çevresel etkilere bağlı araştırma yapılmadığı saptanmıştır.

       Bu araştırmanın örneklemi, 2018-2019 yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesindeki Zeynep Kamil Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine, kontrole gelen 351 anne adayından oluşmaktadır. Araştırma tanımlayıcı istatistikler içermekte ve kesitsel araştırma tipindedir. Bağımsız Örneklem T-testi, Tek yönlü Anova testi, Post hoc test grubu Scheffe testi, Pearson Krolasyon Ki-Kare testi ile verilerin analizinde SPSS 22,0 programı kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada kullanılan soru formuna ait ölçeğin genel güvenirlik ve geçerlik KR-20 katsayı analizine bakılmıştır.

       Araştırmada, anne adaylarının beyin gelişimini olumlu ve olumsuz etkileyen faktörlerle ilgili bilgi düzeyleri analiz edilmiştir. Sonuçlarda anne adaylarının eğitim durumu, meslek durumu, gelir düzeyi ve doğum sayısı ile pozitif korelasyon göstererek bilgi düzeylerinin daha yüksek seviyede olduğu saptanmıştır. "Hamilelik sürecinde bebeğin beyni hasar görmüş ise nöronları tamir edilemez ve yeni nöronlar oluşmaz" bilgisini anne adaylarının %70,70'inin bilmediği; "Bebeğin beyin gelişimini olumlu yönde etkileyen, folik asitin bebeklerde görülen baş büyümesini ve beyne baskı riskini %70 oranında azaltır" bilgisini %76,10'unun bilmediği; "Bebeğin beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyen, annedeki iyot eksikliği, bebeğin beyin gelişimini olumsuz etkiler" bilgisini %78,30'unun anlamlılık düzeyinde bilmedikleri saptanmıştır.

       Anne adayları, hamilelik sürecinde bebeklerin beyninin gelişim aşamasında geriye dönüşü olmayan nörolojik bozukluğu anlamlılık düzeyinde bilmedikleri saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Beyin Gelişimi, Hamilelik Süreci, Kalıtsal ve Çevresel Etkiler

Abstract:
This reseach pertaining to the child's brain development during the process of mothers' pregnancy will be an important work as it has been the first of its kind in Turkey. It is known that various researches have been conducted on the brain development but no research have been taken about such positive factors affecting child's brain development during the mothrs' pregnancy process as planned pregnan- cy, health nutrition, folic asid, listening music, omega-3, and negative factors as  stress  erythroblastosis fetalis, iodine deficiency, radiation exposure, infections, alchol, smoking, medications, and diabetes and phtalate owing to mother's hereditary disfunctions and environmental conditions. 

       The sample of the research consisting of 351 pregnant mothers who had come for control at Zeynep Kamil Training and Research Hospital on Maternity and Child Deseases at Üsküdar, İstanbul in 2018-2019. As descriptive statistics, SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data with distribution of the mother candidates according to their charecteristics in the questionaire and demographic information form, T-Test, One-way Anova test, Post hoc group Scheffe test, Pearson Cromium Chi-Square test. The findings of the data were evaluaded by accepting p<0.01 as statistical significance of the 99% confidence level. In addition, KP-20 Reliability test of the questionaire used in the research and  examination. 

       This research have surveyed the level of the mother candidates' knowledge about the factors which had positive and negative effects on brain development. In conclusion positive correlations have been found between the high level of knowledge of mother candidates and their literacy, income level and  profession and number of child born. It is found that 70.70 percent of mother candidates did not know that the folic asid had positive effect which reduced the risk of child's head growing and its pressure on the brain by 70 percent. And 78.30 percent of mother candidates did not know concep- tually that the deficiency of iodine in mother causes negative effect on the brain development of child. 

       It was found that the mother candidates did not know the irreversible neurological disfunctions at the level of significance during the critical periods for their brain development in pregnancy period. 

Keywords: Pregnancy Process, Brain Development, Hereditary and Environmental Effects