Fen derslerindeki pratik çalışmalarda epistemoloji ve bilimin doğası anlayışları: Kimya öğretimi örneği
Epistemology and nature of science understandings during practical works in school science: A chemistry course case
Yazar: SEVİNÇ NİHAL YEŞİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİTNAT KÖSEOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Epistemoloji = Epistemology ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı fen derslerindeki pratik çalışmalarda bilimsel epistemolojinin ve bilimin doğası anlayışlarının gözetilmesi gereğini araştırmaktır. Bu amaçla bilimin doğası anlayışları ve pratik çalışmaları kullanma ile ilgili pedagojik anlayışları bir arada/eş zamanlı geliştirmeyi sağlayan bir öğretim tasarlanmıştır. Bu öğretime katılan 22 kimya öğretmen adayının bu anlayışlarının ne şekilde değiştiği incelenmiştir. Araştırmanın tasarımını nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması oluşturmuştur. NVivo programı ile analiz edilmeye hazır hale getirilen veriler, analitik tümevarım ve sürekli karşılaştırma metotları model alınarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, çalışma öncesinde kimya öğretmen adaylarının bilimin doğası ile ilgili pek çok konuda naif düzeyde anlayışlara sahip olduklarını göstermiştir. Bu naif düzeydeki anlayışların büyük bir kısmı bilimin doğası anlayışları ve pratik çalışmaları kullanma ile ilgili pedagojik anlayışları eş zamanlı geliştirmeyi sağlayan öğretimden sonra bilgili düzeye ulaşmıştır. Ayrıca çalışma öncesinde öğretmen adaylarının fen derslerinde pratik çalışmaları kullanma amaçlarının ve planlarının bilimsel epistemolojiyi yansıtmadığı görülmüştür. Elde edilen veriler çalışma sonunda öğretmen adaylarının büyük bir kısmının pratik çalışmaları kullanma amaçlarında ve planlarında bilimsel epistemolojiyi gözettikleri ve yansıttıklarını göstermiştir. Bu sonuçlardan pratik çalışmaları kullanırken bilimsel epistemolojinin neden gözetilmesi gerektiği, bilimin doğasının öğretimi, özellikle örtük yaklaşım ile ilgili ve öğretmenlerin bilimin doğası anlayışları ile fen öğrenimi ve öğretimi anlayışları arasındaki ilişkiler hakkında çıkarımlar yapılmıştır.



Anahtar Kelimeler :Pratik Çalışmalar, Bilimin Doğası ve Bilim Epistemolojisi Öğretimi,Kimya Eğitimi, Öğretmen Eğitimi

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the need of considering scientific epistemology and nature of science (NOS) understandings during practical works in school science. For this purpose, the change in the development of pre-service chemistry teachers' NOS understandings and at the same time pedagogical understandings related to practical work was examined during a course designed to stimulate the development of those understandings. Twenty two preservice chemistry teachers participated in this study. Case study, one of the qualitative research methods, was used as research design. NVivo program was used to prepare the data for analysis. Analytical induction and constant comparative analysis method were used as data analysis methods. The results revealed that the participants had relatively naive understandings about several NOS aspects at the beginning. However, vast majority of the participants indicated noteworthy development in their understandings, after enrollment in the course stimulating the development of both NOS understandings and pedagogical understandings related practical works. Moreover, the participants' purpose of using practical works and practical work plans did not reflect scientific epistemology prior to the study; whereas participants began to consider and reflect scientific epistemology and nature of science in their purpose of using practical works and practical work plans after the course. Based on these results, some inferences were made related to why scientific epistemology and NOS should be considered when using the practical works, teaching NOS especially "implicit teaching" approach, and the relationship between science teachers' NOS understandings and their understandings of science learning and teaching.



Key Words :Practical Works, Tecahing Nature of Science and Science Epistemology,
Chemistry Education, Science Teacher Education