Hastane kaynaklı pnömoni etkeni olan metisiline dirençli Staphylococcus aureus suşlarının moleküler epidemiyolojik incelenmesi
Molecular epidemiological investigation of hospital acquired pneumonia agent methicillin resistant Staphylococcus aureus
Yazar: ZAHİDE DOYUK BEKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANAN KÜLAH
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalışma Eylül 2005?Eylül 2006 tarihleri arasında Z.K.Ü. Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatmakta olan ve solunum yolu örneklerinde metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) izole edilen, hastane kaynaklı pnömoni (HKP) tanısı alan hastaların epidemiyolojik ve klinik verilerinin değerlendirilmesi, izole edilen suşlar arasındaki klonal ilişkinin araştırılması amaçlandı. YBÜ hastalarından laboratuvarımıza rutin tanı amacıyla gönderilen solunum yolu örneklerinden (balgam, trakeal aspirat, bronkoalveoler lavaj) izole edilen HKP etkeni 34 MRSA suşu çalışma grubu olarak belirlendi. Kontrol grubu olarak; aynı süre içerisinde HKP tanısı alan YBÜ hastalarının solunum yolu örneklerinden izole edilen toplam 70 nonfermenter Gram negatif basil (Acinetobacter spp., Pseudomonas spp.) çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu hastalarından izole edilen MRSA suşlarının en sık genel cerrahi YBÜ'den, kontrol grubu suşlarının ise en sık dahiliye YBÜ'den izole edildiği görüldü. Çalışma ve kontrol grubundaki hastaların epidemiyolojik ve klinik verileri değerlendirildiğinde anlamlı fark görülmedi. MRSA suşlarına in vitro olarak en etkili antibakteriyeller %100 duyarlılık oranı ile vankomisin, teikoplanin, kloramfenikol, linezolid ve trimetoprim-sülfometoksazol olarak belirlendi. 34 MRSA suşu için fenotipik ve genotipik tiplendirme çalışmaları yapıldı. Antibiyotik duyarlılık profillerine göre beş farklı antibiyotip (A, B, C, D, E) ve üç alt tip (A1, B1, E1) belirlendi. Bu sonuçlara göre, 25 suşun A antibiyotipi göstererek kümeleştiği gözlendi. İkinci kümeleşme ise, E antibiyotipindeki beş suşta gözlendi. Pulsed-field jel elektroforez (PFGE) sonuçları değerlendirildiğinde 17 suşun kümelenme gösterdiği bir genotip (A) ve yedi alt tip (A1-A7) saptandı. Salgın suşu olarak değerlendirilen A genotipindeki 17 suşun 16'sının aynı antibiyotipte olduğu gözlendi. MRSA suşlarının tiplendirilmesinde antibiyotiplendirme ile PFGE sonuçlarınının büyük uyum gösterdiği izlendi. Çalışmamızda PFGE tiplendirme yöntemi ile tek klon tespit edilerek MRSA suşlarının tümünün birbiriyle ilişkili olarak saptanması dikkat çekici bulundu. Hastalar arasındaki epidemiyolojik ilişki araştırıldığında, bulaşın çapraz geçiş ile olabileceği düşünüldü. Ülkemizdeki MRSA klonal dağılımının saptanması ve epidemiyolojisinin belirlenmesi için ulusal çaplı, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Çalışmamızın verilerinin bu verilerle desteklenmesi gerekmektedir. MRSA epidemiyolojisinin aydınlatılması MRSA'a bağlı hastane infeksiyonlarının önlenmesi ve kontrolünde önemli yarar sağlayacaktır.

Abstract:
This study was performed in ZKU Education, Traning and Research Hospital between September 2005- September 2006. The purpose of this study was to evaluate the epidemiologic and clinical data of the patients in intensive care unit (ICU) whose respiratory samples yielded methicillin resistant Staphylococcus aureus (MRSA) as the etiologic agent of hospital acquired pneumonia (HAP) and to investigate the clonal relationship between the isolated strains. 34 MRSA strains isolated from the respiratory samples (sputum, tracheal aspirate, bronchoalveolar lavage) of ICU patients were determined as the study group. 70 nonfermentative Gram negative bacilli (Acinetobacter spp. , Pseudomonas spp. ) isolated from the respiratory samples of ICU patients diagnosed as HAP were taken as the control group of the study. While MRSA strains of the study group patients were isolated mostly from the general surgery ICU, the strains of the control group were isolated mostly from the internal medicine ICU. When the epidemiologic and clinical data of the study and control group patients were evaluated, no significant difference was found. Vancomycin, teicoplanin, choloramphenicol, linezolide and trimethoprim-sulfamethoxazole were determined as the most efficient in vitro antibacterials with %100 sensitivity rates for MRSA strains. Phenotypic and genotypic typing studies were performed for 34 MRSA strains. According to their antibiotic susceptibility profiles, five different antibiotypes (A,B,C,D,E) and three subtypes (A1, B1, E1) were defined. As a result, it was observed that 25 strains were clustered in antibiotype A while 5 strains were clustered in antibiotype E. When pulsed field gel electorophoresis (PFGE) results were evaluated, one genotype (A) and seven subtypes (A1-A7). 17 strains were clustered in genotype A. 16 of 17 strains of genotype A, which is accepted as the outbreak strain, were observed to be in the same antibiotype. In conclusion, it has been found out that, forthe MRSA strains, there is a high concordance between the antibiotyping and PFGE genotyping . In this study, determination of a single clone by PFGE and establishment of clonal relation between all of the MRSA was remarkable. Investigation of the epidemiologic relation between the patients revealed that the transmission could have occured by cross-contamination. Multicentric national studies are needed to determine the epidemiology and the clonal distribution of MRSA isolates in this country and the results of this study should be supported by these data. Studies highlightening the epidemiology of MRSA will be helpful for the prevention and the control of the hospital infections related to MRSA.