Yükselen orta ölçekli güçlerin dış politika davranışları: Türkiye'nin otonomi mücadelesi
Foreign policy behaviors of emerging middle powers: Türkiye's struggle for autonomy
Yazar: HALİS ESAD FARIMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEM OĞULTÜRK
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Soğuk Savaş sonrası dönemde çatışma ve krizlerin giderek çoğalması, aktörler arasındaki gelir eşitsizliğinin daha belirgin hale gelmesi, terörizm, düzensiz göç, enerji ve gıda krizleri, hibrit tehditler gibi yeni nesil tehditlerin doğması, 21.yüzyılın belirsizlik ve kaygı çağı gibi sıfatlarla anılmasına neden olmuştur. Söz konusu tehditlerin güvenlikçi politikaları yaygın hâle getirdiği ve güç boşluklarının yeni aktörler tarafından doldurulmaya başladığı bu dönemde, uluslararası ilişkilerde yükselen orta ölçekli güçlere atfedilen önem de artmıştır. Bu tez çalışmasında, yükselen orta ölçekli güç konseptinden hareketle Türk dış politikasında ortaya konulan davranışların bu konseptle uyum düzeyi ele alınarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel dış politika motivasyonu ve güç hiyerarşisindeki konumu konu edilmiştir. Çalışmada erken cumhuriyet döneminden itibaren Türk dış politikası değerlendirilmekte, temel dış politika davranış kalıpları incelenerek güç kapasitesi ile ilişkilendirilmekte ve esas olarak 21.yüzyılda Türk dış politikasında ortaya konulan davranışların güç hiyerarşisindeki konumla ilişkisi otonomi mücadelesi kavramı çerçevesinde irdelenmektedir. Mevcut ve güncel literatürde yer alan yükselen orta ölçekli güç özelliklerine ve davranışlarına ilişkin tespitlerle Türk dış politikası davranışlarının uyumu ele alınırken, sahip olunan güç kapasitesi, uluslararası sistemin yapısının beraberinde getirdiği fırsatlar ve kısıtlar da incelemeye dahil edilerek detaylı ve özgün bir çalışma ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda çalışmanın temel bulgusu, Türkiye'nin bir yükselen orta ölçekli güç olduğu ve dış politika davranışlarının ana motivasyonunun otonomi mücadelesi olduğu şeklindedir.

Abstract:
The increasing number of conflicts and crises in the post-Cold War period, the increasing income inequality between actors, the emergence of new generation threats such as terrorism, irregular migration, energy-food crises, and hybrid threats have caused the 21st century to be referred to as the age of uncertainty and anxiety. In this period, when the aforementioned threats made security policies globally widespread and power gaps began to be filled by new actors, the importance attributed to emerging middle powers in international relations has also increased. In this thesis, starting from the emerging middle power concept, the level of compliance of the behaviors revealed in Turkish foreign policy with this concept, the main foreign policy motivation of the Republic of Türkiye and its position in the power hierarchy are discussed. In the study, Turkish foreign policy since the early republic period is evaluated, prominent foreign policy behavior patterns are examined and associated with power capacity, the relationship between the behaviors put forward in Turkish foreign policy in the 21st century and the position in the power hierarchy is examined within the framework of the concept of struggle for autonomy. While the compatibility of Turkish foreign policy behaviors with the determinations regarding the characteristics and behaviors of the emerging middle power in the current and up to date literature is discussed, a detailed and original study has been put forward by including the power capacity and the opportunities and constraints brought by the structure of the international system. In this direction, the main finding of the study is that Türkiye is an emerging middle power and the main motivation of her foreign policy behaviors is the struggle for autonomy.