Kamu mali yönetiminde Sayıştay'ın denetimi
The audit of the court of accounts in Turkish public Financial Administration
Yazar: İSMAİL BABACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR SAZAK DOĞAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Teorisi Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
İktidarların denetlenmesinin en önemli ayağını finansal denetim oluşturmaktadır. Finansal denetim; gelirlerin toplanması, toplanan gelirlerin harcanması, devletin sahip olduğu taşınır ve taşınmazların kullanımı gibi konuları içermektedir. Halkların yönetimde söz sahibi olmaya başlamaları, ilk olarak iktidarların tek taraflı iradeleriyle koymuş oldukları vergilerin denetlenmesiyle olmuştur. Zamanla mali alanda yaşanan gelişmeler ve değişimler denetimleri zor ve karmaşık bir hale getirmiştir. Bundan dolayı finansal denetimin daha sağlıklı bir biçimde yerine getirilmesi için profesyonel kişi ve kurumlara ihtiyaç duyulmuştur. Sayıştay bu ihtiyacı gidermek üzere ortaya çıkmış bir kurumdur. Demokratikleşmenin en önemli unsurlarından olan parlamentoların kökleşmesiyle birlikte Sayıştaylar denetimlerini parlamentolar adına yapmaya başlamıştır. 
Türkiye'de Sayıştay, yaptığı denetimleri Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yaptığı şuan yürürlükte bulunan 1982 Anayasası'nda açıkça belirtilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduğu günden bugüne kadar sahip olduğu tüm anayasalarda Sayıştay kurumuna yer vermiştir. Sayıştay'ın temel görevi, kamunun sahip olduğu kaynakların daha önce belirlenmiş hukuki normlara uygun olarak etkin, verimli ve tutumlu bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır. Sayıştay'ın yaptığı denetimin sonucunda varsa bir kamu zararı, bununla ilgili hesap sorma işlevini yerine getirmektedir. Dünya genelinde Sayıştay kurumları ofis ve kurul tipi olmak üzere iki şekilde örgütlenmiştir. Ülkemizde Sayıştay, kurul tipi olarak örgütlenmiştir. 
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Sayıştay'ın ortaya çıkışı, Sayıştay'ın önemi, anayasal ve yasal konumu ile teşkilat yapısı incelenmiştir. İkinci bölümde, yönetim, kamu mali yönetimi, denetim kavramları, denetimin türleri, mali ve performans denetimleri konularına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Sayıştay'ın denetim süreci, görev alanı, kamu zararı, yargılama faaliyeti, raporlama ve Sayıştay'ın sorunlarına değinilmektedir.

Abstract:
Financial auditing is the most important aspect of auditing governments. Financial audit; It includes issues such as collecting revenues, spending the collected revenues, and using movable and immovable properties owned by the state. People first started to have a say in government when governments audited the taxes they imposed with their unilateral will. Developments and changes in the financial field over time have made audits difficult and complex. Therefore, professional people and institutions were needed to carry out financial auditing in a more reliable way. The Court of Accounts is an institution that emerged to meet this need. With the establishment of parliaments, which are one of the most important elements of democratization, Courts of Accounts began to carry out their audits on behalf of parliaments. In Turkey, it is clearly stated in the 1982 Constitution that is currently in force that the Court of Accounts carries out its audits on behalf of the Grand National Assembly of Turkey. The Republic of Turkey has included the institution of the Court of Accounts in all its constitutions since the day it was founded. The main duty of the Court of Accounts is to ensure that public resources are used effectively and efficiently in accordance with previously determined legal norms. The purpose of the Court of Accounts is to fulfill the function of holding to account, if there is any public damage, as a result of the audit carried out by the Court of Accounts. Court of Accounts institutions around the world are organized in two types: office and board type. In our country, the Court of Accounts is organized as a board type. This study consists of three parts. In the first part, the emergence of the Court of Accounts, its importance, constitutional and legal position and organizational structure are examined. In the second part, management, public financial management, auditing concepts, types of auditing, financial and performance audits are discussed In the third section, the audit process of the Court of Accounts, its scope of duty, public damage, judicial activity, reporting and the problems of the Court of Accounts are discussed.