Etkileşimci liderlik, örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti ilişkisi üzerine bir araştırma
A study of the relationships among interactionist leadership, organizational silence, intent to resign
Yazar: KORHAN ALİ DUMAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL GÖK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Günümüzde örgütler açısından 'liderlik' kavramı büyük önem taşımaktadır. Liderler örgütleri amaç ve hedeflerine ulaştırırken değişen piyasa koşulları içerisinde, zamana ve çevresel etmenlere uyum sağlayarak izleyenlerini harekete geçirmektedir. Örgütlerde geçmişten günümüze, çalışanların etkin ve verimli bir şekilde sürece katılabilmeleri için bir çok bilimsel çalışma ve yaklaşım geliştirilmiştir. Etkileşimci Liderlik kavramı da geliştirilmiş bu yaklaşımlardan biridir. Etkileşimci Lider izleyicilerinin ihtiyaçlarını karşılayıp çalışanları üretime yönlendirirken, ödül ve ceza gibi motivasyon araçları ile izleyenlerin davranışlarını süreç içerisinde etkilemektedir. Değişim ve yeniliğe minimum seviyede açık olan etkileşimci liderler, çalışanların davranışları üzerinde olumlu- olumsuz bir çok etki bırakmaktadır.
Küreselleşmenin ve esnek üretim şartlarının etkisiyle örgütler değişime ayak uydurabilmek için sürekli kendilerini yenilemektedir. Üretimdeki bu başkalaşım süreci lider-üye etkileşimi, motivasyon araçları, iletişim, üretime katılma süreci gibi bir çok faktörü doğrudan etkilemektedir. Bu değişim ve dönüşüm sürecinde yeni kavram ve davranışların incelenmesi, anlaşılıp tedbiri alınması son derece gereklidir. Henüz litaretürde, yakın zamanda yerini alan 'örgütsel sessizlik' ve 'işten ayrılma niyeti' de bu davranışlar arasındadır. Çağımızda bireyler; olağan durumu değiştirmeyecekleri inancı ile kendilerini- örgüt içerisindeki statülerini korumak veya örgütlerini dışarıdan gelecek tehditlere karşı korumak amacı ile sessiz kalmayı tercih etmektedir. Bireylerin kendilerini yeterince iyi ifade edememeleri, iletişimde oluşan aksaklıklar, lider- üye ilişkisindeki ortaya çıkan olumsuz koşullar bireyleri işten ayrılma niyeti ile karşı karşıya bırakabilmektedir.
Araştırmanın ilk iki bölümünde, etkileşimci liderlik, örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti kavramları incelenmiş ve kavramların aralarındaki ilişkileri açıklamaya yönelik bilgiler sunulmuştur. Araştırmanın son bölümünde ise turizm sektöründe faaliyet gösteren bir otel işletmesinin toplam 200 çalışanı üzerinde 'Etkileşimci Liderliğin İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Sessizliğin Aracı Etkisi'nin incelendiği anket uygulamasının sonuçlarına yer verilmektedir.
Tezin alan çalışmasında veri toplama aracı olarak Etkileşimci Liderlik, Örgütsel Sessizlik ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçekleri kullanılmıştır. Kişisel bilgi formundan ve ölçeklerden elde edilen veriler IBM SPSS 25.0 ve AMOS 23 programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler doğrultunda; etkileşimci liderlik ile örgütsel sessizlik arasında pozitif yönlü orta seviyede bir ilişki olduğu ve işten ayrılma niyeti ile etkileşimci liderliklik ve örgütsel sessizlik arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda oluşturulan yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına ve turizm sektöründe faaliyet gösteren otel işletmesinde çalışanlardan elde edilen verilere göre; etkileşimci liderlik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide örgütsel sessizliğin aracı rolünün bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Abstract:
In today's world 'leadership concept' has a high importance in terms of organizations. While leaders make organizations achieve their purposes and targets they also impel their followers by adapting to time and environmental factors in changing market conditions. So far, a lot of scientific works and approaches have been developed by organizations for workers to efficiently participate in the process. Interactionist Leadership is one of the approaches that have been developed. While providing their followers' needs and directing their employees to production interactionist leaders also affect their audiences' behaviours by motivations such as reward and punishment during the process. Interactionist leaders who are minimally open to change and innovation make a lot of impacts on their employees both positively and negatively. With the effect of globalization and flexible production conditions, organizations constantly renew themselves in order to adapt to change. This metamorphosis process in the production directly impacts a lot of factors such as leader-member interaction, motivation tools, communication and joining to production process. In this process of change and transformation, it is inevitable to examine new concepts and behaviors, to understand and to take measures. 'Organizational silence' and 'intention to resign' which have recently taken their place in literature are among these behaviors. Individuals in our age,believing that they will not be able to change the usual situation, they prefer to remain silent in order to protect themselves - their status within the organization or to protect their organization from external threats. Individuals' inability to express themselves sufficiently, disruptions in communication, negative conditions in the leader-member relationship may expose individuals to the intention to resign. In the thesis study, 'The Mediating Effect of Organizational Silence on the Effect of Interactive Leadership on the Intention to Leave', which is a leadership approach, has been examined. In the first two parts of the study, in line with all this information, the concepts of transactional leadership, organizational silence, and intention to resign have been examined and information has been presented to explain the relationships between the concepts.
In the last part of the research, the results of a survey application conducted on a total of 200 employees of a hotel business operating in the tourism sector are included. In the study, Interactive Leadership, Organizational Silence and Intention to Resign Scales, which are preferred as data collection tools,have been used.The data obtained from the personal information form and the scales have been analyzed by using IBM SPSS 25.0 and AMOS 23 programs. In line with the data obtained from the research; It has been determined that there is a moderate and positive relationship between interactional leadership and organizational silence, and there is no significant relationship between the resigning and the interactional leadership and organizational silence. According to the results of the structural equation modeling which has been created in line with the hypotheses of the research and the data obtained from employees in the hotel business operating in the tourism sector; It has been evaluated that organizational silence did not have a mediator role in the relationship between interactionist leadership and intention to resign.