Kanser hastalarının oral antineoplastik ilaç kullanımına ilişkin bilgi ve uygulamaları
Knowledge and implication about oral antineoplastics drugs use of cancer patient
Yazar: HURİ SEVAL GÖNDEREN
Danışman: PROF. DR. NURAN AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma kanser hastalarının oral antineoplastik ilaç kullanımına ilişkin bilgi ve uygulamalarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ankara Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji polikliniklerinde oral antineoplastik ilaç kullanan 100 kişi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak literatür bilgisinden yararlanılarak araştırmacı tarafından hazırlanan Hasta Görüşme Formu (Ek1) ve İlaca İlişkin Bilgilerini değerlendirme formu (Ek2) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare önemlilik testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Çalışmaya katılan bireylerin ilaca ilişkin konulardan sadece ne sıklıkta kontrole gidileceği ve ilacın yan etkileri konusunda bilgi sahibi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca eğitim durumu arttıkça bireylerin ilaç ile ilgili bilgilerinin arttığı belirlenmiştir. Uygulamalara ilişkin; bireylerin %81'i oral antineoplastik ilaç kullanımında yardım almakta olup, yardım aldığı kişilerin %59,8'ini çocukları oluşturmaktadır. Bireylerin %93'ü ilaç kullanımı hakkında bilgiyi doktordan ve %71'i sözel olarak almaktadır. Bireylerin %71'i kullandıkları ilacı hergün aynı saatte almadıklarını ifade etmiş ve kadınların erkeklere göre ilacı aynı saatte alma konusunda daha başarısız olduğu belirlenmiştir. Ayrıca eğitim seviyesi düşük olan kişilerin aynı saatte ilaç kullanma konusunda başarısız olduğu ve ilaç kullanma süreleri arttıkça aynı saatte ilaç kullanmada başarılarının azaldığı belirlenmiştir. Kadınların erkeklere göre ilaç kullanımında daha fazla yardım aldığı ve tüm bireylerde eğitim seviyesi düştükçe ilaç kullanımında yardım almanın arttığı belirlenmiştir. Ayrıca bireylerin yaşı arttıkça ilaç almayı daha çok unuttukları belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda oral antineoplastik ilaç kullanan bireylerin ilaç kullanımında sorunlar yaşadığı görülmüş ve hemşirelerin oral antineoplastik ilaç kullanan hastalara düzenli ilaç eğitimi yapmaları gerektiği önerilmişitir.Anahtar kelimeler: oral kemoterapi, kanser, ilaç, kanser tedavi

Abstract:
This study was conducted as descriptive to evaluate information and practice about oral antineoplastics drug use of cancer patients. The researchs sample consists of 100 person who use oral antineoplastic drugs in Ankara Numune Education and Research Hospital and Ankara Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital Oncology Policlinic. Patient conversation form(Appendix-1) and evaluation of drug information form(Appendix-2), which was developed by investigator according to literature, was used as a data obtaining instrument. In the evaluation of data, percentage and chi square tests was used. It was observed, patients are only well-informed about adverse effects of drugs and how often they must be checked, in the topics about drug. It is determined, information about drug is increasing with the educational level. Related to applications; 81.0% of individuals take assistance in oral antineoplastic drug use and 59.8% of them take this assistance from their children. 93.0% of individuals obtains information from doctor about drug and 71.0% of the information is verbal. 71.0% of individuals express, they are taking drug at a spesific hour every day and it is determined, female are less succesfull compared to male in drug taking at the same hour. Besides, it is observed, individuals have a low educational level are unsuccesfull in drug taking at the same hour and long period of drug taking decrease this success. Female take assistance in drug use more than male and taking assistance increases while educational level decrease in both gender. It is observed, forgetting drug use increases with age of individuals. According to results, it is determined that individuals have problems in oral antineoplastic drug use and it is suggested nurses should give drug education to patients systematically.Keywords: oral chemotheraphy, cancer, drug, cancer treatment