İsrail'in Azerbaycan'a yönelik enerji politikası ve Türkiye, Rusya ile ilişkilerine etkisi
Israel's energy policy towards Azerbaijan and its effect on itsrelations with Turkey and Russia
Yazar: TUBA ASLAN
Danışman: PROF. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Sahip olduğu kaynaklar sayesinde Azerbaycan 21. yy'de bağımsızlığının ardından enerji üreten önemli devletler sıralamasında yerini almıştır. Azerbaycan'ın bağımsızlığı özellikle enerji ihraç ettiği ülke sayısı az olan ve enerji üreticisi ülkelere bağımlılığı büyük olan İsrail ve Türkiye için büyük önem arz etmiştir. Asrın anlaşmasının ardından ana akım boru hattının Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı olarak seçilmesi, Türkiye'ye önemli kazanımlar sağlarken İsrail'e ise petrol satın alabileceği yeni bir üretici ülke kazandırmıştır. Rusya devleti yakın bölgesi olarak gördüğü Güney Kafkasya bölgesindeki devletlerin liberalleşmesine karşı dururken aynı zamanda stratejik hamlelerde bunarak hem yakın coğrafyasını güvenlikleştirmeye hem de kendi iradesi dışında oluşan fiziki ve politik değişimleri engellemeye çalışmıştır. 
Bu araştırmada Türkiye ve İsrail Azerbaycan ile stratejik bir ittifaka varan ilişkilerinin 2020 Dağlık Karabağ savaşı sonrasında Azerbaycan'ın iki devletin ilişkilerinin iyileşmesine olumlu yönde katkıda bulunduğu hipotezi araştırılarak kanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla bölgede en çok etkisi bulunan Rusya ile geçmiş ilişkiler ve bağımsızlıktan 2022 yılına kadar Türkiye, İsrail ve Rusya ile olan ilişkiler ayrıntılı olarak ele alınmış ve incelenmiştir. Petrolün, jeopolitik konumun ve silah ticaretinin belirleyici karakter olduğu araştırmada Azerbaycan'ın, Türkiye-İsrail ilişkilerine olumlu etkide bulunduğu ortaya çıkartılarak tezin hipotezi kanıtlanmıştır. Tezin hazırlanması için literatür taramasıyla yürütülen araştırmada güncel haberlerden, bilimsel araştırmalardan ve önemli kuruluşların yayınladıkları raporlardan yararlanılmıştır.

Abstract:
Thanks to its resources, Azerbaijan took its place among the important energy producing states after its independence in the 21st century. Azerbaijan's independence has been of great importance, especially for Israel and Turkey, which have few countries to which they export energy, they are highly dependent on energy producing countries. Following the deal of the century, the selection of the mainstream pipeline as the Baku – Tbilisi - Ceyhan Oil Pipeline brought significant gains to Turkey and provided Israel with a new producer country from which to purchase oil. While the Russian state opposes the liberalization of the states in the South Caucasus region, which it sees as its immediate region, it has also tried to both securitize its immediate geography and prevent physical and political changes that occur beyond its control by making strategic moves that.
In this research, the hypothesis that the relations between Turkey and Israel, which amounted to a strategic alliance with Azerbaijan, contributed positively to the improvement of Azerbaijan's relations between the two states after the 2020 Nagorno-Karabakh war, was investigated and tried to be proven. For this purpose, past relations with Russia, which has the most influence in the region, and relations with Turkey, Israel and Russia from independence until 2022 were discussed and examined in detail. In the research where oil, geopolitical location and arms trade are the determining characters, it was revealed that Azerbaijan has a positive impact on Turkey-Israel relations and the hypothesis of the thesis has been proven. In the research carried out through literature review for the preparation of the thesis, current news, scientific research and reports published by important organizations were used.