Habad-Lubaviç Hasidiliğinin tarihsel gelişimi ve misyon faaliyetlerinin dini kökeni
The historical development of Habad-Lubavitch Hasidism and the religious origin of mission activities
Yazar: FATİH MEMİÇ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SALİHOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Hasidik geleneğe mensup olan Habad-Lubaviç hareketi rebbe olarak anılan liderler tarafından yönetilmiştir. Bu hareket faaliyetlerini ilk beş rebbe zamanında Rusya'da, son iki rebbe döneminde ise Amerika'da yürütmüştür. Her lider harekete katkıda bulunmuş ve onların rehberliğinde geliştirilen öğretilerle yeni şartlara uyum sağlanmıştır. 
Habad-Lubaviç hareketi, misyoner karakteriyle diğer hasidi ekollerden belirgin bir şekilde ayrılmaktadır. Çalışma da "Habad-Lubaviç'i ortaya çıkartan etmenleri, misyoner karakterini şekillendiren unsurları ve krizler karşısında hareketin atmış olduğu adımları" araştırmaktadır. Hareket, misyon öğretisini Kabalacı geleneğin yaratılış teorisi üzerine kurmuştur. Bu doğrultuda her bir Yahudi'nin kurtuluş için yapacağı eylemlere önem verilmiştir. Yahudiler, hayvani ruh ile birlikte tanrısal bir unsur olan ilahi ruha da sahip oldukları için diğer insanlardan ontolojik açıdan farklı görülmüştür. Hareketin kabul ettiği bu kategorik ayrım, Yahudilere yönelik misyonerliği teşvik eden dini unsurların en önemlisidir. Habad-Lubaviç'in evrensel bir dini hareket olmasında kurtuluşun ancak hasidik öğretinin yayılmasıyla mümkün olduğu inancının yanı sıra Siyonizm'in ortaya çıkışı ve Amerika'ya göç de önemli rol oynamıştır. 
Mesih'in gelişi, Yahudi geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Bu düşünceye özel vurgu yapan 7. rebbenin faaliyetleri, onun Mesih olduğu ile ilgili büyük bir beklenti oluşturmuştur. 1994'te vefat etmesi ise hareketin müntesiplerini hayal kırıklığına uğratmıştır. Ayrım yapmaksızın kurumları ve temsilcileriyle bütün Yahudilere hizmet etmeyi ilke edinen hareket, bugün rebbesiz bir şekilde faaliyetlerini sürdürmektedir. Tüm bu düşünce ve eylemler Habad-Lubaviç'in dünya çapında teşkilatlı bir misyoner Yahudi grup olarak ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Abstract:
The Chabad-Lubavitch movement is a branch of hasidic tradition and has been led by leaders known as rebbes. This movement carried out its activities in Russia during the first five rebbes and in America during the last two rebbes. Each leader contributed to the movement and the new conditions were adapted with the teachings developed under their guidance.
With its missionary character, the Chabad-Lubavitch movement is distinctly different from other hasidic schools. The study aims to investigate "the factors that led to the emergence of Habad-Lubavitch, the elements shaping its missionary character, and the steps taken by the movement in response to crises". The movement built its teaching of mission on the creation theory of the Kabbala tradition. In this perspective, actions of each individual Jew would contribute to the salvation. Jews have been regarded as ontologically different from other people, as they possess the divine soul along with the animal soul. This categorical distinction by the movement is the most important religious motivation that encourages missionary activities towards the Jews. The emergence of Zionism and immigration to America played an important role in Chabad-Lubavitch's being a universal religious movement, as well as the belief that salvation is only possible with the spread of Hasidic teaching.
The coming of the Messiah has an important place in Jewish tradition. The activities of the seventh rebbe, who placed special emphasis on this idea, created a great expectation that he was the Messiah. His death in 1994 disappointed the movement's adherents. This movement, which has adopted the principle of serving all Jews with its institutions and emissaries, continues its activities today without a rebbe. All these thoughts and actions paved the way for the emergence of Chabad-Lubavitch as a worldwide Jewish missionary group.