Antalya ili Kumluca ilçesi örtü altı işletmelerinin özellikleri ve Erzurum ili örtü altı üreticiliğinin geliştirilme olanakları
Features of greenhouses in Kumluca district, Antalya and the development potential of greenhouse production in Erzurum province
Yazar: YETER ÖZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ÖRS CIRIK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Örtü altı yetiştiriciliği; getirisinin yüksek olması, kısa sezonlarda ürünün yetiştirilip tüketime hazır hale gelmesi, üretici açısından maliyetin kısa sürede karşılanması ve ülke ekonomisine sağladığı katkılar nedeniyle; tarla tarımına göre daha çok özen gösterilmesi gereken bir üretim çeşididir. Örtü altı yetiştiriciliği ve seracılık ülkemizde tüm bölgelerde aynı seviyede gelişim göstermemiştir. Bu çalışmanın amacı; Antalya, Kumluca yöresinde yapılan örtü altı yetiştiriciliğine dair gözlem ve verilerle elde edilen bilgiler ışığında Erzurum'da örtü altı yetiştiriciliğin geliştirilebilirliği ve geleceği konusunda değerlendirmeler sunmaktır. 
Bulgular: Çalışma sonucunda seracılık açısından önemli bir potansiyele sahip olan Kumluca'da örtü altı üretimin geleneksel olarak yürütüldüğü işletmeler ile Erzurum'da yapılan örtü altı yetiştiriciliğinin uygulama açısından bazı benzerliklere sahip olduğu görülmüştür. Her iki bölgede de yıl boyunca yetiştiricilik yapmak Erzurum'da ısıtma,  Kumluca'da soğutma için gerekli olan altyapı ve giderler nedeniyle kısıtlıdır. Erzurum verileri incelendiğinde salatalık ve domates üretiminin seralarda en çok yetiştirilen ürünlerdir ve bu açıdan Kumluca bulguları ile örtüşmektedir. 2015-2019 yılları arasında Erzurum'da domates yetiştiriciliği yapılan alanın %54 oranında, salatalık yetiştiriciliği yapılan alanın ise  %60 oranında arttığı görülmüştür. 
Sonuç: Erzurum'da yıllık ısıtma ihtiyacı ve buna bağlı olarak maliyet arttığından ısıtma sistemi kullanılmamaktadır ancak, seracılık yapılabilecek dönemi uzatabilmek adına jeotermal veya güneş enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarının değerlendirilmesi düşünülmelidir. Kumluca'da ise seraların ısıtılması daha çok dondan korunma şeklinde basit sistemler kullanılarak yürütülmektedir. Bu amaçla Kumluca'da uygulanan çatıya kurulmuş yağmurlama başlığı ile çatıda buz katmanı oluşturulması ve ısı perdeleri gibi yöntemlerin kullanılması erkencilik açısından Erzurum bölgesinde de önemli faydalar sağlayacaktır.

Abstract:
Purpose: Greenhouse production needs more attention than field agriculture due to its high profit, market return in a short time for the producer, and a higher possibility to grow and cultivate for consumption in short seasons, as well as the contributions it provides to the national economy. Greenhouse cultivation has not been improved at the same level in all regions of our country. The aim of this study is to evaluate the possibility of improving the greenhouse production in Erzurum in light of the information obtained by observation and data from the Kumluca region of Antalya.
Findings: As a result of the study, it has been noticed that Kumluca, which has a great potential in terms of greenhouse cultivation, has some similarities in application with the enterprises where greenhouse production is traditionally carried out as well as with the greenhouse cultivation in Erzurum. Since the cost of heating in Erzurum and cooling in Kumluca are high due to the harsh climate conditions, greenhouse cultivation cannot be carried out throughout the year in both regions. Cucumber and tomato were the most widely grown two products in greenhouse cultivation in Erzurum and in this respect coincided with the Kumluca findings. Between 2015 and 2019 in Erzurum, it is observed that tomato and cucumber cultivated land has increased by 54% and 60%, respectively.
Results:  As the annual heating need in Erzurum is quite high and the cost increase accordingly, which hinders usage of heating systems. It is inevitable to consider alternative energy sources such as geothermal or solar energy to extend the greenhouse production period. Kumluca producers use simple systems in the form of frost protection to achieve greenhouse heating. The use of methods such as sprinkler system to provide an ice layer on the roof and heat curtains applied for frost protection in the Kumluca region will also provide benefits for earliness in spring in Erzurum