Akut koroner sendrom tanısı almış kadın hastalarda yaş gruplarına göre etiyolojik faktörler ve hastane içi mortalite sıklığı /
Yazar: HALİL GÜLYİĞİT
Danışman: PROF. DR. ÇAĞDAŞ ÖZDÖL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Akut koroner sendrom (AKS) tüm dünyada önemli bir kardiyovasküler mortalite ve
morbidite nedenidir. Kadınlarda AKS tanısı ve tedavisinde erkeklere göre farklılıklar olduğu
kadınlarda atipik semptomların daha yaygın olması nedeniyle tanının genellikle geciktiği,
ayrıca diyabet, dislipidemi, hipertansiyon ve kalp yetmezliği gibi eşlik eden hastalıkların daha
sık görüldüğü bilinmektedir. Genç kadınlarda AKS farkındalığı düşük olup, non-
aterosklerotik nedenler de bu grupta önemlidir. Bu çalışma, özellikle genç kadınlar olmak
üzere, kadınlarda AKS'nin görülme sıklığını, etiyolojisini, risk faktörlerini, tedavi
yöntemlerini ve kısa dönem prognozunu incelemeyi amaçlamaktadır.
2010-2023 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde koroner yoğun
bakımda yatarak tedavi edilen 479 kadın hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışma kapsamında,
hastaların tanı tetkikleri, görüntüleme sonuçları, tedavi rejimleri ve hastane içi olayları gibi
veriler incelenmiştir. Çalışmada, hastaların yaş gruplarına göre (55 yaş ve altı, 56-74 yaş ve
75 yaş ve üstü) risk faktörleri, laboratuvar sonuçları, EKG ve ekokardiyografi, anjiografi
bulguları değerlendirilmiştir. Ayrıca hastane içi mortalite ve diğer klinik sonuçlar yaşa göre
karşılaştırılmış ve AKS'nin genç kadınlardaki hastane içi prognozu incelenmiştir.
Çalışmada popülasyonun %20,3'ü 55 yaş ve altı, %51,7'si 56-74 yaş arası ve %28'i 75
yaş ve üstü olduğu görülmüştür. İleri yaş gruplarında hipertansiyon yaygınken, genç yaş
grubunda aile öyküsü ve sigara kullanımı daha fazla saptanmıştır. Tüm gruplarda diyabet
yaygın olup, yaşa göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Klasik risk faktörlerinin yanında, genç
kadın AKS hastalarında romatolojik hastalık ve renal transplantasyon hikayesi anlamlı oranda
daha fazla gözlenmiştir.

NSTEMİ oranı tüm yaş gruplarında STEMİ'den daha fazla görülmüştür ve en
yüksek oran orta yaş grubunda saptanmıştır. İnvaziv koroner anjiyografi yapılan hastalarda,
yaşa göre medikal tedavi kararı verilme oranları farklılık göstermektedir; 75 yaş ve üstü
hastalarda sadece medikal tedavi oranı daha yüksek saptanmıştır. Koroner anjiyografi yapılan
hastalarda non-obstrüktif koroner arter hastalığı zemininde miyokard infarktüsü tanısı alan
hasta oranları genç grupta %10,4, orta yaş grubunda %9,9 ve yaşlı kadın AKS grubunda
%13,9 saptanmıştır.

16
Hastane içi olaylar ve mortalite ile ilişkili faktörler incelenmiş; yaş arttıkça düşük
ejeksiyon fraksiyonu (EF), aritmi, kanama ve kardiyojenik şok gibi komplikasyonlar daha sık
görülmüş ve bu durum hastane içi mortaliteyi artırmıştır. Lojistik regresyon analizi, düşük EF,
STEMİ tipi MI, düşük GFR hastane içi ölüm riskini bağımsız olarak artırdığını göstermiştir.

Her beş kadın AKS hastasından birinin 55 yaş altında olduğu ve bu grupta önemli risk
faktörlerinin aile hikayesi, sigara ve romatolojik hastalık olduğu gözlenmiştir ve hastane içi
takiplerde prognozun ileri yaşa göre daha iyi seyrettiği saptanmıştır. Genç kadın AKS
hastalarında her ne kadar kısa dönem prognoz diğer yaş gruplarına göre iyi olsa da uzun
dönem takipleri ile ilgili yeterli bilgi olmayıp, uzun dönem prognozu ile ilgili güncel,
prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Acute coronary syndrome (ACS) is an important cause of cardiovascular mortality and
morbidity worldwide. It was observed that there were differences in the diagnosis and
treatment of ACS in women compared to men, and women were less included in large
randomized controlled trials. Diagnosis is often delayed because atypical symptoms are more
common in women. Additionally, comorbidities such as diabetes, dyslipidemia, hypertension,
and heart failure are more common in women. Awareness of ACS is low in young women,
and non-atherosclerotic causes are also important in this group. This study aims to examine
the incidence, etiology, risk factors, treatment methods and short-term prognosis of ACS in
young women.

This article is a retrospective study aiming to examine acute coronary syndrome (ACS)
cases in young women. It was conducted on 479 female patients treated in the coronary
intensive care unit at Ankara University Faculty of Medicine between 2010 and 2023. Within
the scope of the study, data such as patients' diagnostic examinations, imaging results,
treatment regimens and in-hospital events were examined. In the study, risk factors, laboratory
results, ECG and echocardiography findings were evaluated according to the age groups of
the patients (55 years and below, 56-74 years and 75 years and above). Additionally, in-
hospital mortality and other clinical outcomes were compared by age and the prognosis of
ACS in young women was examined. Parametric and non-parametric tests were used in
statistical analysis, and the results were analyzed using IBM SPSS Statistics ver. It was
analyzed in 25 programs.

In this study, the demographic and clinical characteristics of acute coronary syndrome
(ACS) cases seen in young women were compared according to age groups. 479 female
patients were examined in the study; 20.3% of them are 55 years or younger, 51.7% are 56-74
years old, and 28% are 75 or older. While hypertension is common in older age groups, family
history and smoking are more common in the younger age group. Diabetes was common in all
groups, and no significant difference was found by age.

The rate of NSTEMI is higher than STEMI in all age groups, and the highest rate is in
the middle age group. In patients undergoing invasive coronary angiography, the rates of
medical treatment decisions vary depending on age; The rate of medical treatment is higher in

19
patients aged 75 and over. PTCA procedure was performed more frequently in the group aged
55 and under.

Factors associated with in-hospital events and mortality were examined; As age
increases, complications such as low ejection fraction (EF), arrhythmia, bleeding and
cardiogenic shock have become more common, and this has increased in-hospital mortality.
Logistic regression analyzes showed that low EF, STEMI-type MI, low GFR, and no
intervention independently increased the risk of in-hospital death.

It was observed that one in every five female ACS patients was under the age of 55, and
the most important risk factors for ACS in this group under the age of 55 were family history,
smoking and rheumatological disease, and the course of in-hospital follow-up was better than
that of older ages. Although the short-term prognosis in young female ACS patients is better
than other age groups, there is not enough information about long-term follow-up, and current
studies on long-term follow-up results are needed.