Muhasebe hileleri ile mücadelede beden dilinin kullanılması
The usage of body language to fight against accounting frauds
Yazar: KEMAL GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. BURCU UTKU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Beden dili = Body language ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
"Beden dilinin kullanımına hakim olmak, yalanın ortaya çıkartılmasında araştırmacılara bir katkı sağlar mı?" Bu soru, çalışmanın temel araştırma sorusudur.
Bu sorudan yola çıkarak "Muhasebe hileleri yalanın bir türü müdür?", "Muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılmasında, denetçinin beden diline hakimiyeti etkinliği arttırır mı?", "Denetçilerin beden dili hakimiyeti nasıl geliştirilebilir" gibi alt sorular türetilmiştir.
İnsanlık tarihi boyunca ahlaki bir konu olarak gündemdeki yerine koruyan "yalanın ne olduğu", gayet iyi bilinmekle beraber, yalanın nerede, hangi zamanlarda başladığına dair bir açıklama yapmakta güçlük çekiyoruz. Yalanı da içinde barındıran hile ise temelinde kişisel kazanç sağlamak veya başka bir kişiye zarar vermek adına yapılan aldatma faaliyeti olarak tanımlanmaktadır. 
Çalışma kapsamında temel araştırma sorusuna hizmet edecek bir uygulama yapılmıştır. Uygulama kapsamında öncelikle, Akdeniz Üniversitesinde eğitimine devam eden üniversite öğrencilerinin katılımı ile psikologların gözetiminde gerçekleştirilen video çekimleri ile eğitim materyalleri oluşturulmuştur. Daha sonra tek grup Öntest-Sontest deneysel deseni kullanılarak Antalya'da faaliyette bulunan ve çalışmaya dahil edilen muhasebe meslek mensuplarına bir uzman ve bir psikolog tarafından beden dili eğitimi verilmiştir. Muhasebe meslek mensuplarının –ki uygulamada kendilerine gözlemci denilmiştir" katılımı ile gerçekleştirilen uygulama sonucunda, gözlemcilerin yalanı –dolaylı olarak bir yalan türü olan muhasebe hilelerini" yakalama becerilerinin arttığı ve beden dili eğitiminin denetçilerin yalanı yakalama becerilerinin üzerinden pozitif yönde etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
"Does controlling the usage of body language can contribute to the researchers in revealing lie?" This question is the fundamental question of this study. 
Beginning with this question sub-questions were derived such as "Are accountancy frauds a kind of lie?", "In order to reveal accountancy frauds, do auditors' control over the usage of body language increase the effectiveness?", "How do auditors' control over body language can be improved?"
Throughout the history of mankind, "what lie is" preserves its place on the agenda as a matter of morality, as well as being well known, it is difficult to make a statement about where and when the lie began. On the other hand, fraud which also includes the lie, is defined as an act of cheating on the basis of providing personal gain or harming another person.
Within the scope of this study, an application was conducted that would serve to the basic research question. Within the scope of this application firstly, training materials were prepared by the video records with the participation of Akdeniz university students who continue their education, under the supervision of psychologists. Then, by applying pre-post test experimental design, a body language training was given to accounting professions who are operating in Antalya and included in the study, by a specialist and a clinical psychologist. As a result of the application with the participation of accounting professions- in this application who are called observers-, there was an increase on detecting the accounting frauds which are indirectly a type of lie and body language.