Kamu ihalelerinde yarım kalan yapım işlerinin kamuya zararlarının bir örnek üzerinden incelenmesi
Investigation of the public damages of uncompleted construction works in public tenders through an example
Yazar: SERHAT ATMACA
Danışman: PROF. DR. ŞENOL GÜRSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye ekonomisinin büyümesinde inşaat sektörünün önemli bir payının olduğu 
görülmektedir. Çünkü ülkenin dört bir yanında havalimanından tünellere, 
otoyollardan metrolara kadar yüzlerce alanda inşaatlar devam etmektedir. İnşaat 
sektörünü incelediğimizde ihale usulü gerçekleştirilen kamu yatırımlarının sektörde 
önemli payının olduğu görülmektedir. Ancak ihale usulüyle gerçekleştirilen kamu 
yatırımlarında bazı işlerin tekniğine ve şartnamesine uygun bir şekilde zamanında 
bitirildiği, bazı işlerin ise süresinde bitirilemeyip yarım kaldığını görmekteyiz.
Yapı işletmesinin uygulama alanı; verimliliği üst düzeye çıkararak kaliteli iş ortaya 
koymayı sağlamaktır. Kaliteli iş ise istenilen zamanda istenilen bütçede ve istenilen 
kalitede, işi tekrarsız ve cezasız olarak bitirebilmektir. Bu doğrultuda bu tez 
çalışmasının temel amacı, kamu ihalelerinde yarım kalan yapım işlerinin kamuya 
verdiği zararları irdeleyerek bazı çözüm önerileri sunmaktır. Çünkü yarım kalan 
ihalelerde kamu daha çok işi bitirmeye odaklandığı için süreçte uğradığı zararın 
farkına varamamaktadır.
Bu amaçla gerçekleştirilen bu tez çalışması toplam beş bölümden oluşmaktadır. 
Birinci bölümde bu konuyla ilişkili geçmişte yapılan bazı çalışmalar ele alınarak 
çalışmanın amaç ve kapsamı sunulmaktadır. İkinci bölümde kamuda yapılan ihale 
çeşitleri ve ihale süreci hakkında bazı bilgiler verilmektedir. Üçüncü bölümde önce 
örnek olarak seçilen yapım işi hakkında bazı bilgiler verilmiştir. Daha sonra ilk 
yüklenici tarafından yapılan yapım işiyle ilgili süreç aktarılmakta, sonrasında fesih 
aşaması ve hesaplamaları verilerek yeniden ihale süreci ve yapım işinin 
tamamlanarak tesliminden bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde yapım işinin yarım 
kalıp yeniden tamamlanmasından kaynaklı kamunun uğradığı zararlardan 
bahsedilerek maliyet, kullanılabilirlik ve süre açısından uğranılan zararlardan 
bahsedilmiştir. Beşinci bölümde ise çalışmanın bütününden çıkartılan başlıca sonuç 
ve öneriler verilmekte ve bu son bölümü kaynaklar dizini izlemektedir.
Elde edilen bulgular, kamu ihalelerine katılan yüklenicilerin mal varlıklarını ipotek 
göstererek bankalardan aldıkları teminat yazısı ile milyonlarca liralık ihalelere 
katılabildiğini, ancak sonraki süreçte yapım işinin aksadığını ve bundan dolayı 
kamunun zarara uğradığını göstermektedir. Kamu ihalelerine katılım noktasında 
oluşturulabilecek sistem ile sadece nakit parası olan yüklenicilerin ihalelere
katılımının sağlanması gerektiği, böylece söz konusu işin daha nizami ve tekniğine 
uygun süresinde tamamlanabileceği görülmektedir. Ayrıca kamuda, işini düzgün 
yapan yüklenici firma ile işini kötü yapan yüklenici firma arasında ayrım 
bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasının sonuçlarından, kamuda işini düzgün yapan ve 
yapmayan yüklenici firma ayrımı sağlayan puanlama sisteminin oluşturulması 
gerektiği ve özellikle ikmal ihalelerinde yüklenici firmalara söz konusu şantiye 
alanının gezilerek eksikliklerin kontrol teşkilatıyla tespiti sonrasında ihaleye 
katılımlarının sağlanması gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
It is seen that the construction sector has an important share in the growth of the 
Turkish economy. Because construction continues in hundreds of areas all over the 
country, from airports to tunnels, from highways to subways. When we examine the 
construction sector, we see that public investments made through tendering have a 
significant share in the sector. However, in public investments carried out through 
tendering, we see that some works are completed on time in accordance with the 
technique and specifications, while some works cannot be completed on time and 
remain unfinished.
Application area of construction enterprise; To ensure quality work by maximizing 
productivity. Quality work means completing the job at the desired time, within the 
desired budget and with the desired quality, without repetition and without penalty. 
In this regard, the main purpose of this thesis is to examine the damages caused to 
the public by unfinished construction works in public tenders and to offer some 
solution suggestions. Because in unfinished tenders, the public cannot realize the 
damage it suffers in the process because it focuses more on completing the work.
This thesis study, carried out for this purpose, consists of five chapters in total. In the 
first chapter, some past studies related to this subject are discussed and the purpose 
and scope of the study are presented. In the second section, some information is 
given about the types of public tenders and the tender process. In the third section, 
some information is given about the construction work chosen as an example. Then, 
the process related to the construction work carried out by the first contractor is 
explained, then the termination phase and calculations are given, and the re-tendering 
process and the completion and delivery of the construction work are mentioned. In 
the fourth chapter, the damages suffered by the public due to the unfinished and recompletion of the construction work are mentioned and the losses suffered in terms 
of cost, usability and time are mentioned. In the fifth section, the main conclusions 
and recommendations drawn from the whole study are given, and this last section is 
followed by the references index.
The findings show that contractors participating in public tenders were able to 
participate in tenders worth millions of lira with the letter of guarantee they received 
from banks by mortgaging their assets, but in the following process, the construction 
work was disrupted and the public suffered losses as a result. It is seen that with the 
system that can be created at the point of participation in public tenders, only 
contractors with cash should be able to participate in tenders, so that the work in 
question can be completed in a more orderly and technical time. In addition, in the 
public sector, there is no distinction between the contractor company that does its job 
properly and the contractor company that does its job poorly. From the results of this 
thesis study, it is suggested that a scoring system should be created that distinguishes 
between contractor companies that do their job properly and those that do not in the 
public sector, and especially in supply tenders, contractor companies should be 
allowed to participate in the tender after visiting the construction site in question and 
identifying the deficiencies with the control organization.