Türkiye ekonomisinde enerji bağımlılığı ve etkisi
Energy dependency in Turkey economy and affect
Yazar: ENES KURTULDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM MURAT BİCİL
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Dışa bağımlılık = External dependence ; Ekonomik bağımlılık = Economic dependence ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji = Energy ; Enerji ekonomisi = Energy economy ; Enerji talebi = Energy demand ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Enerjide bağımlılık enerji tüketiminin yerli kaynaklarla karşılanamadığı durumda
ortaya çıkmaktadır. Bir ülkede enerji bağımlılığının artması enerji arz güvenliğini olumsuz
etkileyebilmektedir. Bunun yanında enerji ithalatının cari işlemler dengesi üzerinde olumsuz
etkileri söz konusu olabilmektedir. Enerjide dışa bağımlılık ekonominin hem arz cephesi hem
de talep cephesinden etkilenmektedir. Bağımlılık artışı üretim yetersizliğinin yanı sıra
tüketimde enerjinin verimli kullanılıp kullanılmadığıyla da yakından ilişkilidir. Enerji
üretiminde kaynaklar fosil yakıtlar ve yenilebilir enerji kaynakları kullanılmaktadır. Fosil
yakıtların ülkeler arasındaki dağılımı farklılık göstermektedir. Yenilenebilir enerji
kaynaklarının kullanımı ise teknolojik ilerlemelere bağlı olarak artmaktadır.
Türkiye ekonomisinde enerji bağımlılığı yüksek düzeyde seyretmektedir. Bu bağlamda
bu çalışmada Türkiye'de enerji bağımlılığını etkileyen faktörler değerlendirilerek enerji
bağımlılığının nasıl azaltılabileceği tartışılmıştır. Çalışmada enerji bağımlılığı ile fosil yakıt
kullanımı ve toplam ithalat arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Üretimde
fosil yakıt kullanımının artması ve ithalatın artması enerji bağımlılığını arttırmaktadır. Elde
edilen bu sonuçlardan hareketle Türkiye'de enerji bağımlılığının azaltılmasında üretimde
kaynak çeşitliliğinin artırılması ve ithalatın azaltılmasına yönelik uygulamaların etkili olacağı
söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Dışa Bağımlılık, Enerji Bağımlılığı, Türkiye Ekonomisi.

Abstract:
Energy dependency emerges in situations when energy consumption is not met with
internal resources. Increase in energy dependency of a country may affect energy supply
security negatively. In addition to this, energy imports yields a negative impact on current
account balance of a country. Economy is pressured both supply and demand sides with
external energy dependency. Increasing dependency is highly related with internal supply
insufficiency as well as inefficient consumption. Considering fossil resources' geographical
distribution across countries, renewable energy use as an alternative is subject to
technological advancement.
Energy dependency in Turkish economy remains at high levels. Considering related
effects on energy security and current account balance, this study aims to analyse factors that
increase energy dependency in Turkey and to propose solutions to the issue. The results show
that energy dependency has a long run relationship with fossil fuel use and total imports.
Increase in fossil fuel use and total imports cause increase in energy dependency. Based on
these findings, energy dependency in Turkey can be decreased by resource diversification in
energy production and policies that target reduction of total imports.
KeyWorlds: External Dependency, Energy Dependency, Turkısh Economy.