Renal transplant alıcılarında anjiotensin reseptör blokörlerinin kullanımının etkinliği ve güvenilirliği /
Yazar: ÇAĞLAR COŞARDERELİOĞLU SEÇER
Danışman: PROF. DR. İHSAN ERGÜN
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Albüminüri = Albuminuria ; Anjiyotensin konverting enzim = Angiotensin converting enzyme ; Anjiyotensin konverting enzim inhibitörleri = Angiotensin converting enzyme inhibitors ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Hidroklorotiyazit = Hydrochlorothiazide ; Proteinüri = Proteinuria ; Reseptörler-anjiotensin = Receptors-angiotensin

Özet:
Renoprotektif ve kardiyoprotektif etkinlikleri gösterilmiş,  anjiotensin reseptör blokörlerinin (ARB) renal transplant alıcılarında kullanımı halen tartışmalı bir konudur. Albüminüri üzerine etkinlikleri gösterilse de hiperkalemi, anemi, glomerüler filtrasyon hızında azalma, graft yaşam süresinde azalma gibi yan etkilerinden bahsedilmektedir.
Bu çalışmada Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde takip edilen renal transplant alıcılarından albüminüri nedeniyle ARB olarak losartan başlanan renal transplant alıcılarının ARB tedavisi öncesi ve sonrası laboratuvar ve klinik özelliklerini karşılaştırarak ARB'lerin etkinliğini ve yan etkilerini göstermeyi amaçladık. Çalışmamıza, öncesinde anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü ve ARB kullanmamış ve albüminürisi nedeniyle ARB başlanan tüm hastalar (17 vaka) dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 49,1 ± 11,8 yıldı. Hastaların üçünde NODAT gelişmişti. Hastaların % 58,8'inde tedavi öncesi hipertansiyon tanısı mevcuttu. ARB'lerin etkinliğine baktığımızda; albüminürideki azalma oranı ortalama %55 düzeyinde olmuştur. Yan etki profilini incelediğimizde, ARB öncesi potasyum 3,8 ± 0,3 mEq/L iken ARB sonrası 4,1 ± 0,4 mEq/L' ye yükselmiştir. Hiçbir hastada hiperkalemi nedeniyle ARB tedavisinin kesilmesine gerek kalmamıştır. Bu ilaçların bilinen bir diğer yan etkisi de eGFH'deki azalmadır. Çalışmamızda bir hastada kreatinin değeri bazale göre %20'nin üzerinde yükseldiği için ARB kesilmiştir. Hastaların hiçbirinde öksürük ve/veya allerjik reaksiyon gözlenmezken bir hastada ortostatik hipotansiyon gelişmesi üzerine ARB kesilmiştir.
Hastalarda albüminüri belirgin olarak azalırken, kreatinin, eGFH,  hemoglobin değerleri üzerinde belirgin değişiklik gözlenmemiştir. Potasyum düzeyinde hafif bir artış olurken, hiçbir hastada ciddi hiperkalemi görülmemiştir.   Bu çalışmada, 17 renal transplant alıcısı üzerinde ARB tedavisi ile albüminüri seviyesinde belirgin azalma gösterilmesi yanında hiçbir hastada kalıcı bir yan etki görülmemiştir. Klinik deneyimlerimiz sonucu renal transplant alıcılarında ARB kullanımının güvenli ve etkili olduğu söyleyebiliriz.

Abstract:
Although renoprotective and cardioprotective effects of angiotensin receptor blockers (ARB) have been demonstrated, their use in renal transplant recipients is still controversial. Further, side effects such as reduction in glomerular filtration rate, reduced graft survival, hyperkalemia, and anemia are mentioned in addition to their efficacy on albuminuria. 
In this thesis, positive and negative effects of ARBs are investigated. We included 17 patients who had no history of using angiotensin converting enzyme inhibitor and ARB and who started using ARB due to albuminuria. NODAT had developed in three patients. 58.8% of patients were diagnosed with hypertension before the therapy. Albuminuria level reduced by 55%. We have seen an increase in potassium to 4,1 ± 0,4 mEq/L from 3,8 ± 0,3 mEq/L. Even though this was an expected consequence of ARB, none of the patients developed hyperkalemia. Decrease in eGFH is another common side effect of ARB drugs. In our study, we discontinued ARB therapy of only one patient who had creatinine advanced by 20% above nominal reference value. There was no cough or allergic reaction in patients. 
We have seen a significant reduction in albuminuria while there is no notable change in creatinine, eGFH, and hemoglobin values in patients. There was a slight increase in potassium levels of some patients without any severe hyperkalemia. In summary, a significant reduction in albuminuria was observed with ARB treatment, but no permanent side effects were observed. Our clinical experience suggests that the use of ARB in renal transplant recipients is safe and effective.