Hazard oranının testinde uyarlamalı grup ardışık düzenler
Adaptive designs in the test of hazard ratio
Yazar: YAPRAK PARLAK DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL BACANLI
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Çalışmanın amacı, uyarlamalı test düzenleri için kullanılan yöntemler tanıtılmış, yöntemlerin hazard oranının testi için kullanılabileceği göstrilmiştir ve yeni bir varyans uyarlaması yaklaşımı önerilmiştir. Ayrıca önerilen varyans uyarlaması yaklaşımının etkinliğini Monte Carlo benzetimi ile araştırılmıştır.İkinci bölümde, hazard oranlarının testinde kullanılan ağırlık ve skor testleri tanıtılarak, grup ardışık düzenlerde testleri verilmiştir. Üçüncü bölümde, uyarlamalı düzenlerin genel özellikleri, uyarlama türleri ve iki aşamalı uyarlamalı düzenlerden: Bauer&Köhne, Proschan&Hunsberger, Liu&Chi, Lehmacher&Wassmer ve Shen&Fisher yöntemleri tanıtılmış ve farklı adımlarda elde edilen farklı test istatistiklerinin birleştirilmesi için Lawrence tarafından önerilen yöntem incelenmiştir. Dördüncü bölümde, hazard oranlarının ikinci bölümde verilen parametrik olmayan istatistikler kullanılarak uyarlamalı düzenlerde testi için, üçüncü bölümde verilen yöntemlerin kullanılabileceği gösterilmiştir. Uygulamada karşılaşılabilecek sorunlardan yola çıkılarak, farklı adımlarda varyans uyarlaması yapılabileceği önerilmiştir. Varyans uyarlaması yapılması durumunda test istatistiklerinin hesaplanıp, üçüncü bölümde verilen yöntemler kullanılarak birleştirilmesi üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde hazard oranının uyarlamalı testleri gerçek bir veri kümesi üzerinden uygulanmış, ayrıca önerilen varyans uyarlamasının ve üçüncü bölümde verilen yöntemlerin etkinliğini incelemek için bir Monte Carlo benzetim çalışmasıyla güç analizi yapılmıştır. Son bölümde ise, genel yorumlar ve tartışmalara yer verilerek çalışma değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hazard Oranı, Uyarlamalı Düzenler, Grup Ardışık Düzenler, Varyans Uyarlaması, Ağırlık testleri, Skor Testleri, Log-rank Testi.

Abstract:
The methods that are used for adaptive test designs are introduced, and, it is showed that these methods can be used for the test of hazard ratios. Also a variance adaptation approximation is proposed. Besides efficiency of the proposed approximation is investigated via Monte Carlo simulations.The second chapter covers both weight and score tests for testing hazard ratio, and group sequential settings of these tests. The third chapter covers the general aspects of the adaptive designs, important adaptation rules, and the methods that known also as two stage adaptive designs of Bauer&Köhne, Proschan&Hunsberger, Liu&Chi, Lehmacher&Wassmer and Shen&Fisher. In addition to these methods, the third chapter also covers the Lawrence?s methods, which is given for combination of two different statistics coming from different stages of the study. In the fourth chapter, it is shown that methods given in the third section can be used to test the hazard ratio in adaptive designs by using the non-parametric statistics that given in the second section. When the problems that occur in practise are evaluated, it is proposed here to make a variance adaptation. Then it is mentioned that the methods of section three can be used for the combination of results obtained from different stages of the study. Chapter five covers an application over a real data set to show the test of the hazard ratio in adaptive designs. Besides, a Monte Carlo simulation study is done to make a power analysis of the methods in chapter three and evaluation of the proposed variance adaptation. In the last part, results of the study are discussed and some suggestions are given for further researches.Keywords: Hazard Ratio, Adaptive Designs, Group Sequential Designs, Variance Adaptation, Weight Tests, Score Tests, Log-rank Test.