Harran Ovası koşullarında soğuğa tolerant pamuk genotiplerinin belirlenmesi
Identification of cold tolerant cotton genotypes in Harran Plain conditions
Yazar: BÜLENT KARTAL
Danışman: Y.DOÇ.DR. YÜKSEL BÖLEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Bülent KARTALKAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALIYÜKSEK LİSANS TEZİÖZETHARRAN OVASI KOŞULLARINDA SOĞUĞA TOLERANT PAMUKGENOTİPLERİNİN BELİRLENMESİBülent KARTALDANIŞMAN: Yrd. Doç. Dr. Yüksel BÖLEKYıl: 2005, Sayfa: 59Jüri : Yrd. Doç. Dr. Yüksel BÖLEK: Prof. Dr. Mustafa OĞLAKÇI: Yrd. Doç. Dr. Osman ÇOPURBu çalışma, 2004 yılında, Harran Ovası koşullarında, çok erken, erken venormal ekim tarihlerinde (15 Mart, 28 Mart ve 25 Nisan), 20 pamuk genotipininsoğuğa tolerantlık durumunu belirlemek amacıyla ele alınmıştır. Genetik stokmateryallerinden; Gossypium barbadense L. türüne ilişkin Aşkabat-91, Bahar-14,Giza-75; G. herbaceum L. türüne ilişkin Maydos Yerlisi ve G. hirsutum L. türüne aitSayar-314, Maraş-92, Çukurova-1518, Nazilli-84S, Teks, Suregrow-125, Stoneville-453, Deltaopal, Gürelbey, Carmen, Semu, Aktaş-3, Taşkent-6, Albenia, Togo ve Ak-4genotipleri çalışmanın bitki materyalini oluşturmuştur.Çalışma, tesadüf blokları bölünmüş parseller deneme desenine göre 2tekrarlamalı olarak düzenlenmiş ve Şanlıurfa Köy Hizmetleri Talat DemirörenAraştırma İstasyonu deneme alanında yürütülmüştür. Tarla denemeleri sonucunda;14. ve 21. gün sayımlarında; Sayar-314, Nazilli-84, Stoneville-453, Carmen veGürelbey genotipleri en fazla çıkış oranına (14. gün için; % 41-48 ve 21. gün için; %50-53) sahipken; 7. gün sayımlarında Çukurova-1518, Nazilli-84S, Suregrow-125,Teks ve Taşkent-6 (% 16-22) genotipleri en fazla ortalama çıkışıgerçekleştirmişlerdir. Laboratuvarda 18 oC'de yapılan çimlendirme sonuçlarına göreise Aşkabat-91, Nazilli-84S, Ak-4, Teks, Suregrow-125, Gürelbey, Togo, Stoneville-453 ve Aktaş-3 genotipleri %60'ın üzerinde çimlenirken; 30 ºC'de, bütün genotipler% 80'nin üzerinde çimlenmiştir. Verim yönünden değerlendirildiğinde ise; Gürelbey,Sayar-314, Aktaş-3, Maraş-92, Semu ve Maydos Yerlisi erken ekimlerdedüşünülebilir.Ekim zamanı geciktikçe ilk çiçek açma ve ilk koza çatlatma gün sayılarıazalmaktadır. Tarla çıkış sonuçları ve laboratuvar çıkışları dikkate alındığındaIIIÖZET Bülent KARTALGürelbey ve Nazilli-84 genotipleri soğuğa tolerantlık yönünden en iyi sonucuvermiştir. Ayrıca anılan genotipler bunlara ek olarak verimde de olumlu sonuçlarvermiştir.Anahtar Kelimeler: Pamuk, Soğuğa Tolerantlık, Ekim Zamanı, Erkencilik, GAP,Harran Ovası.IV

Abstract:
ABSTRACT Bülent KARTALUNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAMINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESDEPARTMENT OF FIELD CROPSMSc THESISABSTRACTIDENTIFICATON OF COLD TOLERANT COTTON GENOTYPESIN HARRAN PLAIN CONDITIONSBülent KARTALSupervisor : Assist. Prof. Dr. Yüksel BÖLEKYear: 2005, Page: 59Jury : Assist. Prof. Dr. Yüksel BÖLEK: Prof. Dr. Mustafa OĞLAKÇI: Assist. Prof. Dr. Osman ÇOPURThis research was conducted to determine cold tolerance ability of 20 cottongenotypes planted ultra early, early and optimum time (March 15, March 28 andApril 25) at Harran Plain in 2004. Plant materials were Aşkabat-91, Bahar-14, Giza-75 (Gossypium barbadense L.), Sayar-314, Maraş-92, Çukurova-1518, Nazilli-84S,Teks, Suregrow-125, Stoneville-453, Deltaopal, Gürelbey, Carmen, Semu, Aktaş-3,Taşkent-6, Albenia, Togo ve Ak-4 (G. hirsutum L.), and Maydos Yerlisi (G.herbaceum L.).Study was organized as split plots on randomized block design with 2replications at experimental area of Şanlıurfa Rural Services, Talat DemirörenResearch Station. As a result of field experiments, while Sayar-314, Nazilli-84,Stoneville-453, Carmen and Gürelbey yielded the highest germination rates at the14th and 21st days (41-48% for the day 14th, 50-53% for the day 21st), Çukurova-1518,Nazilli-84S, Suregrow-125, Teks and Taşkent-6 (% 16-22) resulted the highestaverage germination at 7th day counts.Germination tests at 18 oC in the lab experiments showed that Aşkabat-91,Nazilli-84S, Ak-4, Teks, Suregrow-125, Gürelbey, Togo, Stoneville-453 and Aktaş-3had germinations over 60% besides all genotypes were germinated over 80% at 30ºC. In respect to yield, genotypes Gürelbey, Sayar-314, Aktaş-3, Maraş-92, Semu andMaydos Yerlisi could be considered for early planting.When planting date was delayed, days to first flowering and boll crackingwere shortened. When field and lab germinations were considered, genotypesVABSTRACT Bülent KARTALGürelbey and Nazilli-84 yielded the optimistic results for cold tolerance. On the otherhand, same genotypes had also higher seed cotton yield.Key Words: Cotton, Cold Tolerance, Planting date, Earliness, GAP, Harran Plain.VI