Tarım işletmelerinin girdi tedarik yöntemlerinin incelenmesi ve uygun finansman yönteminin belirlenmesi: Konya ili örneği
Investigation of input supply methods of agricultural enterprises and determination of suitable finance method: Example of Konya province
Yazar: ORHAN EROĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gübreler = Fertilizers ; Konya = Konya ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Tarım ilaçları = Pesticides ; Tarımsal girdiler = Agricultural inputs

Özet:
Bu çalışmada tarım işletmelerinde kimyasal gübre ve zirai ilacın tedarik yöntemleri incelenerek uygun finansman yönteminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak Konya ili araştırma alanı seçilerek tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre 265 tarım işletmesi ile anket yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda incelenen işletmelerde bitkisel değişen masraflar içerisinde kimyasal gübre ve zirai ilacın payının %31.47 olduğu belirlenmiştir. Bu oranın diğer tarımsal girdilere göre yüksek olması tarım işletmelerinde tarımın genel sorunları olarak aktarılmaktadır. Çalışma kapsamında tarımın genel sorunları incelenmiş olup 5'li likert ölçekli soru tipine göre değerlendirilmiştir. İncelenen işletmelerde girdi fiyatlarının yüksek olması sorunu 4.55 ile en yüksek değere sahip sorun olarak tespit edilmiştir. 
Kimyasal gübre ve zirai ilaç fiyatları girdi tedariki yapan işletmelere göre farklılık göstermektedir.  Bununla birlikte kimyasal gübre ve zirai ilaç ödeme şekline göre de fiyatlar farklılık göstermektedir. Bu nedenle çalışma kapsamında kümeleme analizi kullanılarak tarım işletmelerinde girdi tedarik yöntemleri incelenmiştir. Kümeleme analizinin yapılması için çalışma kapsamında üreticilerden elde edilen yedi faktör analize dahil edilmiştir. Bu faktörler; gübre tedarik yeri, gübre ödeme şekli, zirai ilaç tedarik yeri, zirai ilaç ödeme şekli, arazi varlığı, toplam brüt kar ve üretici yaşıdır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre incelenen işletmeler dört küme altında sınıflandırılmıştır. Kümeler arasında karşılaştırılma yapıldığında ve toplam brüt kar faktörüne göre değerlendirildiğinde en yüksek brüt kara 2. kümenin sahip olduğu tespit edilmiştir. 2. kümedeki kimyasal gübre ve zirai ilacın tedarik yeri ve ödeme şekli incelendiğinde gübrenin bayiden ve peşin, zirai ilacın ise bayiden ve vadeli alınması önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the appropriate financing method by examining the supply methods of chemical fertilizers and pesticides in agricultural enterprises. For this purpose, Konya province was selected as the research area and a survey was conducted with 265 agricultural enterprises according to the stratified random sampling method. In line with the data obtained within the scope of the study, it was determined that the share of chemical fertilizers and pesticides in the vegetable variable costs in the examined enterprises was 31.47%. The fact that this rate is higher than other agricultural inputs is cited as the general problems of agriculture in agricultural enterprises. Within the scope of the study, the general problems of agriculture were examined and evaluated according to the 5-point Likert scale question type. The problem of high input prices in the examined enterprises was determined as the problem with the highest value with 4.55.
The prices of chemical fertilizers and pesticides differ according to the enterprises supplying inputs. However, prices vary according to the payment method of chemical fertilizers and pesticides. For this reason, input supply methods in agricultural enterprises were examined by using cluster analysis within the scope of the study. In order to carry out the cluster analysis, seven factors obtained from the producers were included in the analysis within the scope of the study. These factors are; fertilizer supply location, fertilizer payment method, pesticide supply location, pesticide payment method, land assets, total gross profit and producer age. According to the results of the analysis obtained, the companies examined were classified under four clusters. When the clusters are compared and evaluated according to the total gross profit factor, it has been determined that the 2nd cluster has the highest gross profit. When the place of supply and payment method of chemical fertilizers and pesticides in the 2nd cluster is examined, it is suggested that the fertilizer be purchased from the dealer in cash, and the pesticide from the dealer and in deferred payment.