Gestasyonel diyabeti olan ve olmayan gebelerde maternal metabolik faktörlerin ve lipid profilinin yenidoğan kilosuna etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of maternal metabolic factors and lipid profile on newborn weight in pregnant women with and without gestational diabetes
Yazar: LÜTFİYE UYGUR
Danışman: PROF. DR. MURAT MUHÇU
Sağlık Bakanlığı / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn.

Özet:
Amaç:
Gestasyonel diyabetli gebelerle normal glikoz toleranslı gebeler arasındaki maternalmetabolik özelliklerin farkını ortaya koymak, bu metabolik faktörlerle ve lipid profiliyle intrauterinfetal büyüme arasındaki ilişkiyi araştırmak.
Hastalar ve Yöntem:
Zeynep Kamil Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine başvuran 199 gebe, 24-28. haftalarında gestasyonel diyabet taraması için 50 gram glikoz yükleme testine geldiklerinde gebeliklerinin başındaki ilk muayenelerinde ölçülen boy ve kiloları, anamnezleri, bazı demografik özellikleri sorgulanarak ve poliklinik takip dosyalarından kontrol edilerek kaydedilip çalışmaya alınmıştır. Teste en az 8 saatlik açlıkla gelmişler, glikoz yüklemesi yapılmadan önce açlık kan glikozu bakılırken bir tüp kan örneği de serum lipidlerinin kontrolü için alınmıştır. Gestasyonel diyabet (GDM) tanısı Carpenter-Coustan kriterleriyle koyulmuş, GDM'li hastalar gerekli tedavilerini alarak gebeliğin 35. haftasından sonra HbA1c düzeyleri kontrol edilmiştir. Takiplerde sistolik ve diyastolik kan basıncı ≥ 140 ve ≥90 olan, antihipertansif ilaç kullanan hastalar hipertansiyonlu kabul edilmiştir. Her iki grubun doğum bilgileri kaydedilmiştir. Hastalardan 23 tanesi 37 haftadan önce doğurduğu için sonuçları değerlendirmeye alınamamıştır.
Bulgular:
GDM'li olan grupta hastaların yaşı, parite sayısı, BMI ortalamaları, gebelik öncesi ve sonu kiloları, makrozomik bebek doğurma öyküsü oranları, ortalama yenidoğan doğum kilosu, LGA bebek doğurma oranı, sezaryen oranları, ortalama trigliserid değeri normal glikoz toleranslı gruptan anlamlı yüksek, ortalama HDL değerleri anlamlı düşük bulundu. Hipertansiyon oranı GDM'li
vi
grupta yüksekti ancak istatistiksel anlamı yoktu. Hipertrigliseridemili hastaların her iki grupta da BMI'leri normal trigliseridlilerden yüksek, diyabetik grupta hipertrigliseridemililerin HbA1c'si normal trigliseridlilerden anlamlı yüksekti. GDM olmayan grupta doğum ağırlığını etkileyen en önemli faktörler; BMI ve gebelikte alınan kiloyken bu grupta trigliseridlerin etkisi görülmemiştir. GDM'li grupta ise BMİ, gebelik öncesi ve sonu kilo, TG, LDL, total kolesterol, HDL, makrozomi öyküsü ve termde HbA1c değerinin doğum ağırlığına anlamlı etkisi görülmüştür.
Sonuç:
GDM'li grupta BMI, gebelik öncesi ve sonrası anne kilosu, TG seviyelerinin sağlıklı gebe grubundan anlamlı yüksek olması, HDL'nin GDM'li grupta anlamlı olarak düşük olması, hipertansiyon oranının istatistiksel olarak anlamlı çıkamasa da GDM'li grupta daha yüksek çıkması, tamamı metabolik sendrom kriterleri olan bu faktörlerin GDM'li kadınların aleyhinde olduğunu göstermektedir. Bu hastalığın komponentlerinin herbiri birbirleriyle de etkileşerek intrauterin ortamı etkiler ve fetal aşırı büyümeye katkıda bulunmaktadır. Bu hastalara sadece diyabet değil, diğer bozuklukları da göz önüne alarak yaklaşılmalı, postpartum takipleri de bu doğrultuda yapılmalıdır. Obezitenin azaltılmasıyla insülin direnci, hipertrigliseridemi ve makrozomi oranları azaltılabilir, gestasyonel diyabetik gebeliklerin maternal ve fetal sonuçları iyileştirilebilinir.

Abstract:
Objective:
The aim of this study is to determine the differences between metabolic features of pregnants with gestational diabetes and normal glucose tolerance and to evaluate the contribution of these metabolic factors along with maternal lipids to intrauterine fetal growth.
Research Design and Methods:
199 pregnant women were recruited among the patients applied to our clinics beginning from their first prenatal visit. Their medical history, weight and height measured in the first prenatal visit were recorded. They were advised to come after overnight fasting for 50 g oral glucose loading test. Before glucose loading, an additional serum sample was taken to determine lipid levels at 24-28th gestational weeks. Gestational diabetes (GDM) was diagnosed according to Carpenter-Caustan criteria and those with GDM were treated appropriately. GDM group was evaluated in terms of glucose control with HbA1c just before delivery. Hypertension was diagnosed when systolic and diastolic blood pressure is ≥140 and ≥90 respectively. The results of 23 patients were not taken into account as they delivered before 37th gestational week.
Results:
In GDM group, maternal age, parity, prepregnancy weight and BMI, maternal weight before delivery, macrosomic baby history, mean newborn birth weight, proportion of LGA baby, proportion of caesarean sections, and mean triglyceride levels were significantly higher comparing with normotolerant group. HDL levels were significantly lower in GDM group. Hypertension rate was higher in GDM group but it was not statistically significant. In both groups, BMI of the patients with hypertriglyceridemia were significantly higher than that of the patients with normal triglyceride levels. In diabetic group, patients with higher triglyceride levels had significantly elevated HbA1c. In non-diabetic group, the most important contributers of newborn birth weight were, BMI and weight gain during pregnancy, triglycerides had no impact on birth weight in
viii
this group. In GDM group, prepregnancy BMI and weight, last weight before delivery, TG, LDL, cholesterol, HDL, macrosomia history of former babies and HbA1c at term were significantly associated with newborn birth weight.
Conclusion:
BMI, obesity, high triglyceride levels, hypertension are some of the components of metabolic syndrome and these factors are all worse in GDM patients comparing with normal pregnancies. These metabolic factors are associated with each other and contribute to macrosomia both in collaboration and individually. Clinical approach to these patients should be held considering not only gestational diabetes but also other components of metabolic syndrome and postpartum follow up should be done with the same point of view as well. Diminishing obesity rates could result in decreased insulin resistance, decreased triglyceride levels, decreased macrosomia rates and better pregnancy outcomes.