Sosyal bilgiler dersinde yer alan beyin göçü konusuna ilişkin öğrenci görüşleri
Student opinions on the subject of brain drain in the social studies course
Yazar: FERHAT OKUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN EŞEL
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnsanlar tarih boyunca doğup büyüdüğü topraklardan ziyade başka yerleşim yerleri içerisinde yaşamlarını sürdürebilmişlerdir. Tarihi çağlar boyunca temel ihtiyaçlarını karşılamak, güvenlik endişelerini gidermek veya ticaret maksadıyla bulundukları yerleri terk etmişlerdir. Bununla beraber bazı doğa olayları ve zorlu iklim koşullarından kaynaklanan sorunlar ya da yeni yerleşim yeri bulup daha rahat hayat sürdürmek için bulundukları bölgeyi terk ederek başka alanlara gitmişlerdir. Günümüzde teknoloji, ekonomik koşullar, güvenlik endişeleri gibi nedenler insanların farklı bölgelere gitmelerine neden olabilmektedir. İşte bu yer değiştirme hareketleri göç olgusunu çıkarmaktadır. Göç olayı insanların yaşantısına etki etmekle beraber ortaya çıkardığı sosyolojik, psikolojik, ekonomik ve demografik özellikleriyle de araştırmacıların dikkatini çekmiştir. 
Bu çalışmada göç türleri arasında yer alan ve son yıllarda popülerliği artan beyin göçü konusu ele alınmış, beyin göçünün 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında yer alması sebebiyle derslerde konuyu işlerken öğrencilerin beyin göçü konusundaki görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmaya 7. Sınıf öğrencileri dahil edilmiştir. Bu noktada tespit çalışması yapılırken nicel ve nitel veri analizi yöntemlerinden birlikte faydalanılmıştır. Nicel veri toplama süreçlerinden biri olan anket yöntemi ile toplanan veriler ışığında elde edilen bulgular ile nitel veri toplama süreçlerinden olan görüşme/mülakat yöntemi ile ulaşılan verilerden hareketle elde edilen bulgular birlikte değerlendirilerek analiz edilmiştir. Verilerden hareketle beyin göçünün ülkemize zarar verdiği, gidenlerin geri dönemlerine yönelik tedbirler alınması gerektiği, ders kitabının bu konunun öğrenilmesinde katkısının olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Konunun işlenmesinde gerekli örneklemelerin ve etkinliklerin yapılması, ders kitabında bu örneklere ve etkinliklere yer verilmesi, daha sonra yapılacak olan araştırmalar için beyin göçünün ülkemiz açısından zararları noktasında durulması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Beyin Göçü, Değer Algısı, Göç, Sosyal Bilgiler, Vatanseverlik

Abstract:
Throughout history, people have been able to continue their lives in other settlements rather than the lands where they were born and raised. Throughout the historical ages, they have left their places to meet their basic needs, to solve their security concerns or to trade. However, they left the region they were in and went to other areas in order to find a new settlement or to lead a more comfortable life. Today, reasons such as technology, economic conditions, security concerns may cause people to go to different regions. These displacement movements bring about the phenomenon of migration. The phenomenon of migration has attracted the attention of researchers with its sociological, psychological, economic and demographic characteristics, as well as affecting people's lives.
In this study, the subject of brain drain, which is one of the types of migration and has increased in popularity in recent years, has been discussed, and since brain drain is included in the 7th Grade Social Studies textbook, it has been tried to determine the opinions of the students on the brain drain while teaching the subject in the lessons. 7th grade students were included in the study. At this point, quantitative and qualitative data analysis methods were used together while determining the study. The findings obtained in the light of the data collected by the survey method, which is one of the quantitative data collection processes, and the findings obtained from the data obtained by the interview/interview method, which is one of the qualitative data collection processes, were evaluated and analyzed together. Based on the data, it was concluded that the brain drain harms our country, that measures should be taken for the return of those who left, and that the textbook contributed to the learning of this subject. It is recommended to make necessary examples and activities in the processing of the subject, to include these examples and activities in the textbook, and to focus on the harms of brain drain for our country for future research.

Keywords: Brain Drain, Emigration, Patriotism, Social Studies, Value Perception