Demir eksikliği anemisi tedavisinin tiroid volümüne etkisi
The effect of treatment of iron deficiency anaemia on thyroid volume
Yazar: DİĞDEM ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. MURAT FAİK ERDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZET DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ TEDAVİSİNİN TİROİD VOLÜMÜ ÜZERİNE ETKİSİ Demir ve iyot gelişmekte olan ülkelerde eksiklikleri hala süren iki önemli eser elementtir. Demir statüsü iyot ve tiroid hormon metabolizmasını etkilemektedir. Bu, demir bağımlı bir enzim olan tiroid peroksidazın tiroid hormon sentezinde rolü ile ilşkilendirilebilir. Demir eksikliği tiroid hormon metabolizmasını bozarak tiroid volümünü etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, demir eksikliği anemisi olan kadınlarda, oral demir tedavisi öncesi ve sonrasında serum tiroid hormon düzeylerini ve tiroid volümünü değerlendirmektir. Çalışmaya demir eksikliği anemisi saptanan, ötrioid vakalar alındı. 18-45 yaş arası 66 kadında demir statüsü, Hb değeri, tiroid fonksiyon testleri, idrar iyot düzeyi ve tiroid volümü belirlendi. Hastalar 6 ay süre ile, günde 2 kez, oral, 100 mg ferroglisinsülfat içeren preparatlar kullandılar. Tedavinin sonunda hastaların demir eksikliği anemisi tablosu, serum tiroid hormon düzeyleri ve tiroid volümü yeniden değerlendirildi. Başlangıçta serum Hb ve ferritin ortalama+s.d düzeyleri sırasıyla 9,84±1,26 gr/dL ve 4,17±2,02 ng/mL idi. 6 ay sonraki Hb ve ferritin değerleri sırasıyla 13,18+1,1 9 gr/dL, 24,76±18,03 ng/mL'a çıkmıştı (p=0,001). Tiroid volümü tedaviden önce ortalama+s.d 16.06+5.42 mL iken tedavi sonrası 14.23+5.55 mL'e geriledi (p=0.001). sTSH, sT3 and idrar iyot düzeyi takip boyunca belirgin değişim göstermezken tedavi sonunda sT4 düzeyleri belirgin olarak arttı. Tirod peroksidaz gibi demir içeren enzimler demir eksikliğine duyarlıdır. Böylece demir eksikliği, Tiroid peroksidaz enzim aktivitesini azaltarak tiroid hormon düzeylerini etkileyebilir. Bundan başka tiroid bezi volümündeki azalmada, demir eksikliği anemisindeki hiperkinetik dolaşımın düzelmesi ile ilgili olabilir. Çalışmanın sonuçları, demir eksikliği anemili hastalarda, demir tedavisinin tiroid volümünün gerilemesinde etkili olduğunu öngörmektedir. Klinikte demir eksikliği anemili ve ötiroid guvatrlı hastalarda önce demir eksikliğinin tedavisi ve daha sonra gerekirse guvatr tedavisi öneriyoruz. Anahtar kelimeler :demir eksikliği, anemi, guvatr, iyot, tiroid hormonları 24

Abstract:
SUMMARY THE EFFECT OF TREATMENT OF İRON DEFICIENCY ANAEMIA ON THYROİD VOLUME Iron and iodine are two important micronutrients still deficient in developing countries. Iron status influences thyroid and iodine metabolism by which thyroperoxidases that catalyse thyroid hormone synthesis are iron dependent enzymes.lron deficiency may effect thyroid volume through impairment thyroid hormone metabolism. This study aimed to examine the thyroid hormone levels and the thyroid volumes of iron deficient, anaemic women before and after correction of the anaemia with oral iron supplementation. Iron status, hemoglobin(Hb) value, thyroid function tests, urinary iodine concentration(UIC) and thyroid gland volume were assessed in 66 women aged 18-45 years. Patients who have normal levels of thyroid hormones and iron deficiency anaemia(IDA) are included. Patients received an oral dose of 100 mg ferrous glycynesulphate with two times daily for six months and re evaluated for iron deficiency anaemia, thyroid hormone levels and thyroid volumes after iron supplementation. Initially mean+s.d serum Hb. and ferritin levels of the group were 9,84+1,26 gr/dL and 4,17±2,02 ng/mL respectively. After six months Hb and ferritin values were increased significantly to 13,18+1,19 gr/dL, 24,76±18,03 ng/mL respectively (p=0.001). Mean+s.d thyroid volume was 16.06+5.42 mL before treatment and decreased significantly to 14.23±5.55 mL after six months (p=0,001). sTSH, fT3 and UIC did not change during follow-up whereas fT4 increased significantly at the end of the treatment. The iron containing enzymes such as throperoxidases are sensitive to depletion of iron. Furthermore iron deficiency may decrease enzyme activity and interfere with thyroid hormone syntesis. Moreover improvement of hyperkinetic blood supply of thyroid gland may associated with a decrease in thyroid volume. The findings in this study suggest that iron supplementation has an effect on regression of thyroid volume in patients with iron deficiency anaemia. We suggest that iron supplementation should be prefered in goitrous patients with IDA before the treatment of goitre. Key words: iron deficiency, anaemia, goitre, iodine, thyroid hormones 25