İstanbul Kağıthane vadisinin şehir ekolojisi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of İstanbul Kağıthane valley in terms of urban ecology
Yazar: KÜBRA ÖNCÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA VAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Peyzaj Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Doğal yapı = Native state ; Ekoloji = Ecology ; Kağıthane Deresi = Kağıthane Stream ; İklid = İalid

Özet:
Şehir ekolojisi jeomorfolojik yapıyı oluşturan tepeler, vadiler, ovalar, yamaçlar ve kıyılar ile bunların meydana getirdiği topoğrafik yapı, jeolojik yapı, hidrolojik yapı, toprak yapısı, flora-fauna, donatı alanları, yerleşim alanları, açık-yeşil alanlar gibi doğal ve fiziki özelliklerden meydana gelmektedir. Akarsu vadileri sahip oldukları morfolojik yapıları ile şehirlerin ekolojik dengelerin sağlanabilmesi için korunması gerekli alanlardır. 20. yüzyılın başlarından günümüze kadar hızlı bir nüfus artışı yaşanan şehirler genişleyerek doğal çevreye yayılmaya başlamıştır. Kağıthane ilçesi de merkezi iş alanlarına yakınlığı, erişilebilirliğinin kolay olması, sanayi tesisleri ve yakın çevresinde sunduğu çalışma olanakları ile İstanbul'a kırsal kesimden göç ile gelen nüfusun yerleşim alanı olarak seçtiği bölgeler arasında yer almaktadır. Kağıthane ilçesinde giderek artan nüfus dere kıyılarında, dereye bakan yamaç, vadi ve tepelerde doğal, fiziki ve ekolojik yapı özellikleri gözetilmeksizin gecekondulaşmayı başlatmıştır. Artan gecekondular ilk olarak 3-4 katlı apartmanlara dönüşmüştür. Günümüzde ise dikey yapılaşma olarak devam ederek yapı ve nüfus yoğunluğunun hızlı artışına neden olmuştur. Plansız oluşan yapılaşma, doğal yapıyı dikkate almayan yanlış yer seçim kararları sonucu şehir ekolojisi kriterleri dikkate alınmadığından giderek artan çevre sorunlarına sebep olmuştur. Bu çalışma da Kağıthane ilçesinin doğal yapı özellikleri, Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar gerçekleştirilmiş planlar, demografik ve fiziki yapı özellikleri, arazi kullanım kararlarının değişimi araştırılmıştır. Akarsu vadilerinde şehir ekolojisi açısından doğal ve yapılı çevrenin bütünlüğü ile sürdürülebilirliğinin sağlanmasına için gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Urban ecology consists of hills, valleys, plains, slopes and shores that make up the geomorphological, natural and physical features such as topographical structure, geological structure, hydrological structure, soil structure, flora-fauna structure, residential and green spaces. River valleys are the habitats that are necessary for the protection of the environment of the areas related to their morphological structure. From the beginning of the 20th century to the present day, cities that experienced a rapid population growth began to expand and spread to the natural enviroment. Kağıthane district is also among the regions chosen by the population who migrated to İstanbul from rural areas as a residential area, with its proximity to the central business areas, easy accessibility, industrial facilities and working opportunities in its close vicinity. Increasing population in Kağıthane district has started squatting on the streams sides, valleys and hills overlooking the stream, regardless of the natural, physical and ecological features. Increasing slums first turned into 3-4 storey apartments. Today, it has continued as a vertical structuring and caused a rapid increase in the density of buildings and population. Unplanned construction has led to increasing environmental problems as the city ecology criteria are not taken into account as a result of wrong site selection decisions that do not take into account the natural structure. In this study, the natural structure features of Kağıthane district, the plans that have been carried out since the proclamation of the Republic, demographic and physical characteristics, and the change in land use decisions were investigated. In the river valleys have been made to necessary suggestions ensure the integrity and sustainability of the natural and built environment in terms of urban ecology.