Bağlanma stillerinin yas sürecine etkileri
Effects of the attachment styles on the mourning process
Yazar: NURTEN HAMZAÇEBİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ERTUFAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement ; Ölüm = Death

Özet:
Birçok gelişim kuramının temel ortak görüşü, sosyal ilişkilerin çocukluk
döneminde gelişmeye başlayan psikopatolojiye etki ettiği yönündedir. Bu noktada,
nesne ilişkileri ve benlik psikolojisi kuramcıları, yaşamın ilk yıllarında çocuğun
çevresi ile kurduğu yakın ve yoğun ilişkilerin, gelecekteki kişilik yapılanması için
belirleyici olduğunu savunmuşlardır.
John Bowlby'nin bebekler ve anneleri arasındaki davranış örüntülerini
araştırmaya başlamasından sonra bu alanda somut veriler elde edilmeye
başlanılmıştır. Bowlby'ye göre, bebek ve bakım veren arasındaki ilişkinin kalitesi
psikososyal gelişimin en önemli belirleyicisidir. Dolayısı ile ilk bağlanma ilişkisinin
sonraki yıllardaki psikolojik uyumu etkilediğini savunmaktadır. Bağlanma kuramı bu
sürecin nasıl oluştuğunu, nasıl geliştiğini ve zaman içinde nasıl değişime
uğrayabileceğini açıklamaya çalışmaktadır.
Literatürde güvenli bağlanma stili olan kişilerin güvensiz bağlanma stili olan
kişilere oranla stres verici durumlarla karşılaştıklarında veya bir yakınlarının ölümü
ve sonrasında yaşadıkları duygu durumlarıyla daha iyi baş edebildikleri
belirtilmektedir. İhtiyaç anında güvenli bağlanma stili olan kişilerin güvensiz
bağlanma stili olanlara oranla çevrelerinden daha çok destek isteyebildikleri, aynı
zamanda güvenli bağlanma stilinin depresyonla, genel kaygı seviyesi ile negatif 
yönde ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, güvenli bağlanma stili olanlar
duygularını kontrol edebildiklerinden ve daha etkili baş etme yollarını seçtiklerinden
yaşanan süreçte endişe düzeylerinin daha düşük olabileceği olasıdır.
Bu araştırma, bağlanma stillerinin, yetişkinlik döneminde yaşanan birinci,
ikinci ve üçüncü derece akrabaların veya eşin vefatından sonra yaşanan yas sürecine
etkilerinin araştırılması amacıyla yapılmaktadır. Araştırmanın örneklemini 2014
takvim yılı Nisan ayı ile 2016 takvim yılı Nisan ayı arasındaki zaman diliminde
birinci, ikinci, üçüncü derece yakınını veya eşini kaybetmiş, İstanbul ilinde yaşayan
ve gelişigüzel seçilmiş, 18-67 yaş aralığındaki 103 kişilik bir grup oluşturmaktadır.
Araştırmanın geçtiğimiz iki yılı kapsayacak şekilde yapılmış olmasının
nedeni; yasın başlangıç döneminde kaybın inkarı ile birlikte şok ve uyuşma
döneminin bir kaç hafta ile bir kaç ay arasında sürmesi, yasın ikinci dönemi olan
yaşanıp işlenme sürecinin ise bir ile iki yıl arasında değişmesinden dolayı, bundan
sonraki sürecin uzamış yas ya da tamamlanmamış yas olarak nitelendirilebilecek
olmasıdır.
Araştırmada yas sürecinin yaşanması sürecinde etkisinin olacağı düşünülen
ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Sosyodemografik Bilgi Formu", yetişkin
bireylerde bağlanma stillerini tespit edebilmek amacıyla "İlişki Ölçekleri Anketi",
kayıp yaşayan kişinin biyopsikososyal işlevselliği ve kaybedilen kişiyle kayıptan
sonra da farklı bir şekilde devam eden ilişkilere ve kaybedilen kişiyle ilgili anılara,
duygulara ve düşüncelere odaklanan "İki Boyutlu Yas Ölçeği" ve bağlantılı olarak
"Olay Etkisi Ölçeği" ile yas tepkilerinin şiddetini ölçebilmek amacıyla "Temel Yas
Unsurları Envanteri" uygulanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Bağlanma, ölüm, yas, yas süreci, tamamlanmamış yas,
patolojik yas

Abstract:
Basic common opinion of many development theories is that social relations
affect the psychopathology which begins to develop in childhood period. At this
point, theorists of the object relations and ego psychology argued that the immediate
and intense relations founded by child with its environment are decisive for the
future personality structure.
After starting the research about the behavior patterns among infants and their
mothers by John Bowlby, concrete data in this area began to be achieved. According
to Bowlby, the quality of the relationship between infant and caregivers are the most
important determinants of psychosocial development. Therefore, he advocates that
the first attachment relationships affect psychological adjustment in the next years.
Attachment theory attempts to explain the formation of this process, how it has been
developed and how it can be changed over time.
It is stated in the literature that the people who have secure attachment style
cope better relatively than the people which have insecure attachment styles when
faced with stressful situations and emotions they experienced after the death of close
relatives. It is known that the people which have secure attachment can request
support more from their environment relatively than the people which have insecure 
attachment style, and at the same time the secure attachment style is negatively
correlated with depression, and general anxiety level. Therefore, the level of anxiety
experienced of the people who have secure attachment style is likely to be lower
because of they can control their emotions and they choose more effective ways of
coping.
This research is carried out to investigate the effects of attachment styles on
the mourning process during the adulthood period after the death of first, second and
third degree relatives or the spouse. The sample of the study is a group occurred by
the randomly selected 103 persons from İstanbul city that have 18-67 years old and
lost the first, second, third degree relatives or spouse between the dates April 2014-
2016.The reason of the research has been made for past two years; it takes between
several weeks to few months because of shock and numbness period along with the
denial of the loss mourning the initial period, the second period, which is being
experienced processing of the mourning with a due to the change between the one
and two years, the next process prolonged grief or it can be described as incomplete
mourning.
Research will be the impact in the process of experiencing the grief process
considered and developed by the researcher "Social Demographic Information
Form", in order to identify attachment styles in adults "Relationship Scale
Questionnaire", missing people living with the biopsychosocial functionality, and
then the loss with the lost person in the relationship continue in a different way and
lost the memories of people, emotions and focusing on the idea "two-Dimensional
age Scale" and linked "Impact of Event Scale" in order to measure the intensity of
grief reactions "Basic Mourning Elements Scale" were applied.

Keywords: Attachment, death, mourning, mourning process, unfinished
mourning, pathological mourning