Değişen kentsel bellek ögelerinin alışveriş mekanları üzerinden okunması: Hamamyolu çarşısı örneği
Reading the changing urban memory elements through shopping spaces:Example of Hamamyolu bazaar
Yazar: ÖZLEM BÜYÜKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞEN ÖZTÜRK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK KALKAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Eskişehir = Eskişehir ; Kentsel bellek = Urban memory ; Kolektif bellek = Collective memory

Özet:
Alışveriş mekanları, antik dönemlerden beri kentlerin en önemli parçası olmuştur. Kentin kalbi niteliğini taşıyan bu alanlarda, alışverişin yanı sıra bir araya gelme, sosyo-kültürel paylaşım gibi ihtiyaçların da karşılandığı görülmektedir. Bu mekanlar aynı zamanda geçmiş, bugün ve gelecek arasında bağ kuran önemli bellek mekanlarıdır. Bu bağı destekleyen ise kolektif bellek kavramıdır. Aldo Rossi'ye göre toplumun kolektif belleği, kentin kendisidir. Diğer bir deyişle; kolektif bellek, kenti oluşturan peyzaj, mimari, yer, nesne vb. fragmanların bütünüdür. Rossi'nin bu düşüncesinden yola çıkarak, bireylerin içerisinde bulunduğu mekanla etkileşimini, bellek bağlamında incelemek bu tez çalışmasının ana çıkışını oluşturmaktadır. 
Bu çalışma kapsamında Eskişehir kentinin ilk ticari nüvesi olan Hamamyolu Çarşısı'nda meydana gelen dönemsel değişimlerin kullanıcıların belleğinde nasıl yer aldığı ve alanın geçmişten günümüze önemini koruyan bellek ögelerinin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Konu ile ilgili literatür taramasının ardından, alanın tarihsel süreçteki önemi ve kentsel kullanımı için arşiv çalışması yapılmış, daha sonra seçilen alanın bugünkü fiziksel yapısını anlayabilmek ve sahip olduğu değerleri anket ve anı-mekan aktarımları ile sorgulayabilmek için Kevin Lynch'in Kentin İmgesi'nin  kavranmasında kullandığı parametreler analiz edilmiş ve  alana özgü mekânsal fragmanlar belirlenmiştir. Hamamyolu Çarşısı'nın günümüzdeki düzenlemelere ait kullanıcı görüşleri alınarak mevcut durum saptamaları yapılmıştır. Hamamyolu Çarşısı ile kullanıcılarının etkileşimi bellek bağlamında incelenmiş, anı mekanları çerçevesinde kent kültürünün dönüşen yapısı değerlendirilmiştir.

Abstract:
Shopping places have been the most important part of cities since ancient times. In these heart-of-the-city areas, it is seen that the needs of shopping and gathering, socio-cultural sharing, are met. These places are also significant memory places that connect between the past, the present and the future. The concept of collective memory supports this connect. According to Aldo Rossi, the collective memory of society is the city itself. In other words, collective memory, landscaping, architecture, location, that makes up the city. the object, etc., is the entire elements. Based on Rossi's idea, it is the main output of this thesis study to study the interaction of individuals within the context of memory.
This study has been aimed at determining how the periodic changes in the Hamamyolu Bazaar, the first commercial core in Eskişehir, are in the memory of users and what memory elements are that preserve the importance of the area from the past to the present. Following the literature searching on the subject, there was an archival study for the importance of the field in the historical process and its urban use, the parameters that Kevin Lynch uses to comprehend The City's Image were analyzed and space-specific space elements were determined to understand the physical structure of the chosen area today and to question the values it has with survey and location transfers. The interaction between the Hamamyolu Bazaar and its users has been studied in the context of memory, and the transforming structure of urban culture has been evaluated within the framework of their place of memory. 
As a result, the Hamamyolu Bazaar has been identified to be concerned that the main structure and presence of the city over time will be lost in the near future, with the disappearing of many places of memory, the change of shopping culture, and the change of urban and collective memory.