Beden eğitim ve spor yüksekokulu yöneticilerinin liderlik stilleri ve çatışma yönetimi stratejilerinin incelenmesi
Leadership styles of physical education and sports school managers and study of conflict management strategies
Yazar: ERKAN FARUK ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. A. AZMİ YETİM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu yöneticilerinin liderlik stilleri ve çatışma yönetim stratejilerini kullanma düzeylerini yönetici ve akademisyenlerin algılarına göre belirlemek, kişisel özelliklerinin liderlik stilleri ile çatışma yönetim stratejileri üzerindeki etkisini araştırmak ve yöneticilerin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri ile çatışma yönetim stratejileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2007?2008 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki devlet üniversitelerine bağlı 38 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullu ve 2 Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu'nda görev yapan, 89 yüksekokul yöneticisi ile 521 akademisyen oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak, Bernard Bass ve Bruce Avolio (1995) tarafından geliştirilen ?Liderlik Stilleri Ölçeği (Multifactor Leadership Questionnaire-MLQ 5X - KISA)?, M. Afzalur Rahim (1983) tarafından geliştirilen ?Çatışma Yönetimi Stratejileri Ölçeği? (The Rahim Organizational Conflict Inventory-II) ve kişisel özellikleri belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Yönetici ve akademisyenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin liderlik stilleri ve çatışma yönetimi stratejilerini kullanma düzeylerinin kişisel özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesinde ikili küme karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi ve ikiden çok küme karşılaştırmalarında ise Kruskal-Wallis varyans analizi istatistik yöntemi kullanılmıştır. Yöneticilerin ve akademisyenlerin liderlik stilleri ile kullandıkları çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişkiyi Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon katsayısı tekniğinden faydalanılarak bakılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda,1.Yöneticiler akademisyenlerden daha yüksek ve anlamlı bir ortalamayla kendilerinin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stili davranışlarını gerçekleştirdiklerini düşünmektedirler.2.Okul yöneticilerinin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri yöneticilerin ve akademisyenlerin kişisel özelliklerine göre bazı boyutlarda anlamlı farklılık göstermiştir.3.Yöneticilerin algılarına göre kullandıkları çatışma yönetimi stratejileri sırasıyla; tümleştirme, uzlaşma, ödün verme, kaçınma ve hükmetmedir. Akademisyenlerin algılarına göre ise okul yöneticilerinin kullandıkları çatışma yönetimi stratejileri tümleştirme, hükmetme, uzlaşma, kaçınma ve ödün vermedir.4.Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejilerini kullanma dereceleri yönetici ve akademisyenlerinin kişisel özelliklerine göre bazı boyutlarda anlamlı farklılık göstermiştir.5.Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile kullandıkları çatışma yönetimi stratejileri arasında, yönetici ve akademisyenlerin algılarına göre anlamlı ilişkiler vardır.

Abstract:
This research was done to determine the using level of leadership styles of physical education and sports school managers and conflict management strategies according to managers? and academicians? perception, to research influence of personal characteristics on their leadership styles and conflict management strategies and to put forward the relationship between the transformational and transactional leadership styles and conflict management strategies.Population was consisted of 89 academy managers and 521 academicians who work in 38 Physical Education and Sports School and 2 Sports Sciences and Technology School that are connected to state universities in Turkey, between 2007-2008 educational term.In order to collect data, Multifactor Leadership Questionnaire-MLQ 5X ? SHORT was developed by Bernard Bass ve Bruce Avolio (1995), The Rahim Organizational Conflict Inventory-II was developed by M. Afzalur Rahim (1983) and ?Personal Information Form? was developed by the researcher in order to determine personal characteristics.U test was used to compare dual groups which were examined whether they are differentioned or not according to their personal characteristics? influence on using level of conflict management strategies and leadership styles of school managers. Kruskal-Wallis variance analyse statistical method was used to compare more than two groups. In order to find source of significance difference, Bonferroni Corrective Mann Whitney U test was used. Spearman Brown Order Differences Correlation factor technique was used to put forward the relationship between leadership styles of the managers and academicians and their conflict management strategies. Significance level was accepted as 0.05.Research results:1.The managers think that they realize transformational and transactional leadership style behaviours with a higher degree and significant average than the academicians.2.There is significant difference school managers? transformational and transactional leadership styles according to managers? and academicians? personal characteristics in some dimensions.3.Conflict management strategies of the managers according to their perception can be ordered as follows: compromising, making concession, avoiding, dominating. However, conflict management strategies of the academicians according to their perception can be ordered as follows; integrating, dominating, compromising, avoiding and making concession.4.There is significant difference school managers? conflict management strategies using degrees according to managers? and academicians? personal characteristics in some dimensions.5.There is a significant relation between school managers? leadership styles and their conflict management strategies compare to perception of managers and academicians.