Temel sanat eğitiminde teknik öğretiminin öğrenci tasarımlarına etkisi: Zentangle örneği
The effect of technique teaching in basic art education on student designs: The example of Zentangle
Yazar: BURCU ZEYNEP TOPRAKCI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜRSOY
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Zentangle uygulamaları, tekrarlayan çizgi, doku ve örüntülerle belli bir
kalıp içine sığdırılma zorunluluğu olmaksızın çizenin hayal gücü ve
bezemesiyle ilerleyen dinlendirici, keyif verici çizimleri içermektedir (Hsu vd.,
2021). Zentangle, Türkiye'de günümüzde yeni yeni gelişen, eğitimleri
verilmeye başlanan bir sanat uygulamasıdır. Eğitmen eğitimlerindeki
çalışmalarla da bu ilerleme desteklenmektedir. Zentangle çizimlerinde çizgi,
nokta, doku, leke gibi tasarım elemanlarının kullanılması sonucu ortaya çıkan
ürünlerin temel sanat eğitimi ürünleri ile aynı olması Zentangle
uygulamalarının araştırmaya örnek alınabilmesini sağlamaktadır. İlk bakışta
karışık ve karmaşık örüntüler olarak görünen çizimlerin, uygulayıcıya
çözümlenerek aktarılması halinde uygulama içindeki her basamakta temel
tasarım öğelerinin harmanlanmış olduğunun anlaşılacağı öngörülmektedir.
Bütün parçaların toplamıdır ve uygulamada izlenecek yol bütüne bakıp
parçaları adım adım takip ederek tekrar bütüne ulaşma çabasını teknik ile
desteklemektir.
Türkiye'de Temel Sanat Eğitimi içerikleri Milli Eğitim müfredatlarında
yer almakla birlikte Güzel Sanatlar Liseleri'nde müfredat konusu olmakla
kalmayıp 9. sınıfta resim bölümü alan dersleri arasında "Temel Sanat Eğitimi"
adıyla ayrı bir ders olarak eğitim programına dâhil edilmiştir. Bu çalışmada,
Temel Sanat Eğitimi dersinin içeriği olan temel sanat elemanları baz alınarak,
temel tasarım elemanları konusunda Zentangle örneği üzerinden teknik
öğretimi yapılmasının öğrenci tasarımları üzerindeki etkilerini incelemek
amaçlanmış, Temel Sanat Eğitiminde teknik öğretiminin öğrencilerin
tasarımlarım becerilerine ve tutumlarına etkisi var mıdır? sorusuna cevap
aranmıştır. Seçilen örneklemden iki grup oluşturulmuş, bir grup Kontrol
Grubu olarak adlandırılırken diğer grup Deney Grubu olarak adlandırılmıştır.
Tanımlanan sürede Kontrol Grubu öğrencileri uygulamalarını kendi mevcut
bilgileri ile Deney Grubu öğrencileri ise teknik bilgi öğretimi desteğiyle
tamamlamıştır. Süreç sonunda teknik bilgi öğretimi alan ve almayan
öğrencilerin çalışmaları üzerinden, temel sanat elemanlarını kullanma
bakımından benzerlik gösteren Zentangle uygulamaları örneği kullanılarak,
Temel Sanat Eğitiminde teknik öğretiminin öğrenci tasarımlarına ve derse
ilişkin tutumlarına etkisi olup olmadığı yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sanat, Temel Sanat, Sanat Eğitimi, Tasarım, Zentangle

Abstract:
Zentangle applications include relaxing and enjoyable drawings that proceed
with the imagination and decoration of the illustrator, without having to fit into a
certain pattern with repetitive lines, textures and patterns (Hsu et al., 2021).
Zentangle is an art practice that is newly developing in Turkey and its training has
begun. This progress is also supported by the studies in the training of trainers. The
fact that the products resulting from the use of design elements such as lines, dots,
textures, and stains in Zentangle drawings are the same as basic art education
products enables Zentangle applications to be taken as an example in the research. It
is foreseen that if the drawings, which appear as complex and complex patterns at
first glance, are analyzed and transferred to the practitioner, it will be understood that
the basic design elements are blended at every step in the application. It is the sum of
all parts, and the way to be followed in practice is to look at the whole and follow the
parts step by step to support the effort to reach the whole again with technique.
​Although the basic art education content is included in the curriculum of the
National Education in Turkey, it is not only a curriculum subject in Fine Arts High
Schools, but also included in the education program as a separate course under the
name of "Basic Art Education" in the 9th grade courses in the painting department.
In this study, it was aimed to examine the effects of technical teaching on basic
design elements through the Zentangle example on student designs, based on the
basic art elements, which are the content of the Basic Art Education course; "Does
technical teaching in Basic Art Education have an effect on students' design skills
and attitudes in their designs?" the answer to the question has been sought. Two
groups were formed from the selected sample, one group was called the Control
Group and the other group was called the Experimental Group. Within the defined
period, Control Group students completed their applications with their own existing
knowledge, and Experimental Group students completed their applications with the
support of technical knowledge teaching. At the end of the process, it was
interpreted whether technical instruction in Basic Art Education had an effect on
student designs and attitudes towards the course using the example of Zentangle
applications which are similar in terms of using basic art elements and through the
works of students who received and did not receive technical knowledge instruction.
Keywords: Art, Basic Art, Art Education, Design, Zentangle