Parkinson hastalığı NON-motor semptomlar (motor olmayan bulgular) ölçeği türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validation and reliability study of Turkish version of the parkinson's disease non-motor symptoms questionnaire
Yazar: BURCU BULUT
Danışman: PROF. DR. EMİNE NEŞE TUNCER ELMACI
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç
Non-motor semptomları tek başına teşhis eden ve tedaviye cevabını takip eden, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış bir ölçek veya skala olmaması nedeni ile biz bu çalışmamızda, "Non-Motor Semptomlar Ölçeği" nin Türkçe versiyonunun geçerli, güvenilir ve kullanışlı olduğunun gösterilmesini amaçladık. Klinik pratikte NMS'lar motor semptomlar kadar önemsenmeyip atlanabilimektedir. NMS ölçeği özürlülük derecelendirme aracı olarak değil, non-motor semptomlara dikkati çekmek ve hastayı bu yönden taramak, tedavi etmek ve ileri araştırma yapmak için tasarlanmıştır.
Metot
Çalışma 1 Haziran - 1 Eylül tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı 'nda toplam 114 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin orijinali yabancı dilde yazılmış ve yabancı ülkenin kültürüne göre geliştirilmiş olduğundan, Türk toplumunun kültürüne uygun olarak Türkçe'ye ileri çevirisi, dilsel geçerlilik ve güvenilirlik çalışması kurallarına uygun olarak yapıldı. NMSÖ'nün Türkçe'ye uyarlanmış versiyonunun (NMSÖ-TR), BPHDÖ, Hoehn&Yahr Skalası (H&Y), Hastane anksiyete ve depresyonu ölçeği (HADÖ), Mini-mental Test (MMT), Epworth Uykululuk skalası , Pittsburg Uyku kalitesi indeksi (PSQI), Vizüel Analog Skala (VAS) gibi Türkiye'de geçerlilik güvenilirlik çalışmaları yapılmış ölçekler ile korelasyonu yapıldı.
4
Bulgular
Ölçeğin güvenilirliğinin test edilmesinde KR-20 (Kuder-Richardson 20) formülünden yararlanılmıştır. Olguların NMSÖ-TR ölçeği toplam puanları ile BPHD ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde 0.589 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (r:0.589, p<0.001). Test-tekrar test güvenirlik analizi 49 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizinde Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Çalışmamızda PH'nın bütün evrelerinde non-motor septomların görüldüğü ve hastalık evresi arttıkça daha da sıklaştığı ve ağırlaştığı saptandı. NMSÖ-TR ve Hoehn&Yahr arasında lineer ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.001). Bu durum Hoehn-Yahr evresi arttıkça NMS ciddiyetinin/seviyesinin arttığını göstermektedir. (Linear-by-linear association)
Olguların NMSÖ-TR ölçeği toplam puanları ile hastalık süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Olguların NMSÖ-TR ölçeği Uyku alt boyutu puanları ile PSQI ölçeği ve Epworth skalası puanları ve Duygudurum alt boyutu puanları ile HADS Depresyon ve Anksiyete puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır Chaudhuri ve arkadaşlarının yapmış olduğu çalışmada ve bir çok çalışmada benzer sonuçlar elde edilmiştir (161-163).
Sonuçlar
Bizim çalışmamızda çoğu NMS'nin çok sık görüldüğü ve NMSÖ-TR ölçeği hastaya uygulanmadan önce bu semptomlardan ne hastanın ne de doktorunun farkında olmadığı saptanmıştır ve bu da NMSÖ-TR'nin pratik ve klinik değerlendirmede ayrıntılı ve güvenilir olduğunu göstermiştir. Çalışmamız NMSÖ-TR'nin her kontrolde düzenli olarak yapılmasının, hastalığın gidişatında her evrede NMS'lerin özelliği değiştiği için mutlak bir gereklilik olduğunu vurgulamıştır. Hastanın bu semptomlarının Parkinson Hastalığına bağlı olduğunun farkına varması ve doktoru ve hemşiresi ile bu şikayetlerini hızlıca ve kolayca paylaşabilmesi için her rutin kontrolde düzenli olarak NMSÖ-TR'yi kuvvetle önermekteyiz.

Abstract:
Objectives
Non-motor Symptoms of Parkinson's Disease are common and one of the most important determinant of quality of life of patients and carers. Many of these sypmtoms can began years before the motor signs. This study aimed to evaluate Turkish transcultural adaptation, reliability and validity of Non-motor Symptoms Questionnaire (NMSQ) which is a screening tool developed to asses non-motor symptoms of  Parkinson's Disease. 
Method
A hundred and fourteen patients who were included in the study were diagnosed with Parkinson's Disease. They were presented to the outpatient clinic of the Marmara University Faculty of Medicine, Neurology department, between May 2016 and September 2016. The Turkish translated version of NMSQ (NMSQ-TR), UPDRS, Hoehn & Yahr (H&Y), Hospital anxiety and depression scale (HADs), Mini mental state examination (MMSE), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Pittsburgh Sleep Quality index (PSQI) were used as the main outcome measures. 
Results 
The data analysed with Cronbach's alpha coeficients for internal consistency and NMSQ-TR total score were higher than 0.80. Test-retest reliability analysis was conducted with 49 patients, Pearson's correlation coefficient for the total score was found to be 0.844. In our study the NMSQ-TR mean score was 17.9, which is higher than the previously reported results (mean of 10.9) 
We noticed that among the thirty questions in the NMSQuest "urgency" %81.6 (n=93) scored the most positive answers followed by "pain" %73.7 (n=84) and "nocturia" %72.8 (n=83). 
There is a positive relationship between NMSQ-TR total scores and UPDRS total scores and they were found to be statistically significant at the 0.589 level (r = 0.589, p <0.001). Although NMSQ-TR total scores and the H&Y stage was found to be statistically significant correlation (r = 0.419, p <0.001), there was no statistically significant relationship between the duration of illness by the total scores (p> 0.05).
The correlation coeficients between NMSQ-TR subdomains and UPDRS, H&Y, MMSE scores , and between NMSQ-TR subdomains are statistically significant.

Conclusions

The psychometric features of NMSQ-TR are satisfactory and our results are consistent with the previous literature findings. NMSQ-TR is a valid and reliable tool to screen NMS in Parkinson's disease.