24-30 yaş bireylerin ergenlik döneminde izledikleri popüler Türk dizileri temelinde parasosyal etkileşim, benlik saygısı ve psikolojik semptom düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the parasocial interaction, self-esteem and psychological symptom levels on the basis of popular Turkish TV series which individuals aged 24-30 watch in adolescent period
Yazar: İLKER YAVUZ AKSAKAL
Danışman: DOÇ. DR. ADVİYE PINAR KONYALIOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Parasosyal etkileşim = Parasocial interaction ; Popüler televizyon dizileri = Popular television series ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Ruhsal semptomlar = Mental symptoms ; Televizyon dizileri = Television serials ; Türk televizyon dizileri = Turkish TV series ; Ölçekler = Scales

Özet:
Parasosyal etkileşim, kişilerin izledikleri dizi ve film karakterleri ile kurdukları tek taraflı ilişkidir. Bu ilişkinin sonlanması sonucunda izleyici parasosyal anlamda ayrılık yaşamaktadır. Parasosyal etkileşim ve ayrılık kavramlarının birey ruh sağlığı üzerinde etkisi olduğu düşünülmektedir. Yapılan çalışmanın amacı parasosyal etkileşim ve ayrılık ile kişilerin benlik saygısı ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve demografik değişkenlere göre farklılıkların araştırılmasıdır. Bu amaçla yapılan çalışmada demografik veri formu, Parasosyal Etkileşim Ölçeği, Parasosyal Ayrılık Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Çalışmaya 173 kadın ve 127 erkek olmak üzere toplam 300 kişi katılmıştır. Yapılan analizler sonucunda cinsiyet, ekonomik durum, yaşamın çoğunun geçtiği yer ve dizi izleme alışkanlığı değişkenlerine göre katılımcıların puan ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Korelasyon analizi ile parasosyal etkileşim ve ayrılık ile benlik saygısı ve psikolojik semptomlar arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Son olarak parasosyal etkileşim puanı benlik saygısı ve psikolojik semptomların yordayıcısı olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgularla, parasosyal etkileşim ve ayrılık kavramlarının kişilerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri görülmüştür.

Abstract:
Parasocial interaction is the single-sided relationship people contact with the characters of the TV series and movies they watch. As a result of this relationship, the audience experiences a parasocial separation. It is thought that the concepts of parasocial interaction and separation have an effect on individual mental health. The aim of the study is to examine the relationships between parasocial interaction and separation, people's self-esteem and psychological symptoms, and to investigate of differences according to demographic variables. In this study, demographic data form, Parasocial Interaction Scale, Parasocial Separation Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale and Brief Symptom Inventory were used. A total of 300 people, 173 women and 127 men, participated in the study. As a result of the analysis, significant differences were found between the mean scores of the participants according to the variables of gender, financial situation, the place where most of life took place and the habit of watching TV series. With correlation analysis, it was seen that there was a significant relationship between parasocial interaction and separation, self-esteem and psychological symptoms. Finally, parasocial interaction score was found to be a predictor of self-esteem and psychological symptoms. With the findings, the effects of the concepts of parasocial interaction and separation on the mental health of people were observed.