Havayolu işletmelerinde stratejik yönetim aracı olarak hedef maliyetleme yönteminin uygulanabilirliği
Applicability of target costing method as a strategic management tool in airline companies
Yazar: NAZLI EBRU AKDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERGÜN KAYA
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Hedef maliyetleme = Target costing ; Stratejik yönetim = Strategic management

Özet:
Havayolu işletmelerinde rekabetin giderek küreselleşmesi ile birlikte birim gelirleri giderek azalmaktadır. Küreselleşen ortamda maliyetlerini etkili bir şekilde yönetip, sürekli iyileştirme yapan ve maliyetlerini kontrol altında tutan havayolu işletmeleri rekabet üstünlüğü elde etmektedir. Yüksek rekabet çevresinde havayolu işletmelerinin uzun süre kârlılık sağlaması, rekabetçi pozisyonunu devam ettirmesi, şiddetli rekabet koşullarına karşı işletmenin dayanıklılığını artırması adına stratejik yönetim önem taşımaktadır. Stratejik yönetim araçlarından biri olan hedef maliyetleme yönteminin havayolu işletmelerinde uygulanma durumu bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk iki bölüm teorik kısım olup, üçüncü bölümde ise Türkiye'deki havayolu işletmelerine uygulanan, hedef maliyetlemenin havayolu işletmelerinde uygulanabilirliğine yönelik anket çalışmasının sonuçları değerlendirilmiştir. Teorik bilgilerle uygulama sonuçlarının analizinden elde edilen bilgiler birleştirilerek geliştirilen öneriler sunulmuştur. Araştırmaya katılan 5 havayolu işletmesinden 2'sinin hedef maliyetleme yöntemini mevcut muhasebe sistemleri içinde uyguladıkları, 3 işletmenin hedef maliyetleme yöntemini uygulamadıkları belirlenmiştir. Yöntemi uygulamadıklarını belirten işletmelerin ise hedef maliyetlemenin bazı ilke ve özelliklerine uygun çalışmalar yaptığı da belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Stratejik yönetim, Hedef maliyetleme, Havayolu işletmeleri

Abstract:
With the increasing globalization of competition in airlines, unit revenues are decreasing gradually. Airline companies that manage their costs effectively in a globalized environment, constantly, improve them and keep their costs under control, gain competitive advantage. Strategic management is important in order to ensure the long-term profitability, maintain its competitive position and increase the durability of the business against fierce competition conditions in the environment of high competition. The application of target costing method, which is one of the strategic management tools, in airline companies constitutes the aim of this study. The study consists of three parts. The first and the second sections are theoretical portions, in the third section it is also evaluated the results of the survey studies which is applied to airline companies in Turkey. The suggestions developed by combining the theoretical information with the analysis of the application results are presented. It was determined that 2 of the 5 airline companies participating in the study applied the target costing method within their existing accounting systems, while the 3 companies did not apply the target costing method. It has been determined that the companies, who state that they do not apply the method, are aware of the target costing activities in accordance with some principles and features.
Keywords: Strategic management, Target costing, Airline companies