Yer altı zenginliklerinin değerlendirilmesi: Sürdürülebilir madencilik açısından bir AHP analizi
Evaluation of mining undergraund riches: An AHP analysis in terms of sustainable mining
Yazar: ARZU KOLÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ ÖZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı  / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Maden ocakları = Mine ; Madencilik = Mining ; Madenler = Mines ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yer altı madenciliği = Underground mining

Özet:
Ülkelerin zenginliği ve yoksulluğu tarih boyunca araştırma konusu olmuştur. Bu bağlamda, ülke nezdinde zenginliğin en önemli kaynakları olarak görülen yer altı zenginlikleri mercek altına alınmış ve araştırmaya değer olarak görülmüştür. Türkiye, Zonguldak havzasında maden ocakları üzerine, Osmanlı döneminde ilk yazılı normları üretmesinin ardında da aynı anlayış olabileceği görülmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de yer altı madenlerinin kullanımında, üretilmesinde katma değerli ürünlere dönüştürülmesinde ve alternatif kullanım alanlarının geliştirilmesi ve hammadde olarak ihracında politika geliştirme ve mevcut yaşanan sorunlar nitel olarak araştırılmış, sürdürülebilirlik konusu fenomenoloji metodu desteği ile analitik hiyerarşik süreç (Analytical Hyararchick Process – AHP) analizi ve literatür çalışması yapılmış ve nihayet sürdürülebilirlik konusunda ekonomik bakış açısından "Üretici Üzerindeki Vergi Yükü" 0,37 katsayısı ile ilk sırada iken, sosyal bakış açısından da "Çalışanların ISG Yatkınlığı" 0,24 katsayısı ile en önemli etken oldukları sonucuna varılmıştır. Çalışmanın madencilik sektöründe özelleştirilerek odaklanmış madenler üzerine yenilenmesi gereği de bilime yön verecek bir tavsiye şeklinde önerilmiştir. Bunun yanı sıra sektörel bazı tavsiyelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Maden Ocakları, Madencilik, Sürdürülebilirlik, Sanayi Politikaları, AHP

Abstract:
The wealth and poverty of countries have been the subject of research throughout history. In this context, underground riches, which are seen as the most important sources of wealth in the country, have been examined and seen as worth researching. It is seen that the same understanding may be behind Turkey's production of the first written norms on the mines in the Zonguldak basin during the Ottoman period. In this study, policy development and current problems in the use of underground mines in Turkey, in their production, in their transformation into value-added products, in the development of alternative areas of use and in their export as raw materials, have been qualitatively researched, with the support of the phenomenology method on sustainability, Analytical Hierarchical Process (AHP) analysis and literature study were made and finally, it was concluded that "Tax Burden on Producer" was the first factor with a coefficient of 0.37 from the economic point of view, while "The OHS Susceptibility of the Employees" was the most important factor with a coefficient of 0.24 from the social point of view. The necessity of renewing the study on privatized and focused mines in the mining sector has also been suggested as a recommendation that will guide science. In addition, some sectoral recommendations were made.

Keywords: Mines, Mining, Sustainability, Industrial Policies, AHP