Osteosarkom tanısı alan hastaların geriye dönük klinik ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi /
Yazar: CANAN ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM KARTAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Osteosarkom, çocukluk çağında en sık görülen primer malign tümörüdür. Bu
çalışmada, kliniğimizde takip ve tedavisi yapılan hastaların verileri kullanılarak,
prognostik faktörlerin sağkalım ile ilişkisini ve tedavi sonuçlarını incelemeyi amaçladık.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmamıza Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi Çocuk Onkoloji Kliniğine 1 Ocak 2000-1 Ekim 2023 tarihleri arasında
başvuran ve osteosarkom tanısı alan hastalardan verilerine ulaşılabilen ve 18 yaşın
altındaki çocuk hastalardan 51 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, tümör bölgesi
ve büyüklüğü, tümör histopatolojik yanıtı, metastaz, nüks, progresyon, verilen tedaviler,
uygulanan cerrahi, tedavi yan etkileri ve prognostik faktörlerin sağkalım ile ilişkisi
incelendi. Verilerin p değeri, p <0,05 ise istatistiksel anlamlı sayıldı.
Bulgular: Hastalarımızın ortanca tanı yaşı 13,5 yıl (6-18), erkek/kız oranı 1.12 bulundu.
Hastaların başvuru sırasındaki en sık şikayetleri; ağrı 43 hastada (%84,3), şişlik 27
hastada (%52,9) olduğu görüldü. Hastalarda tümör yerleşiminin %96 ekstremite
yerleşimli olduğu ve en sık %50,9 femur distali olduğu görüldü. Hastaların %37,2'sinde
tanı anında metastaz saptandı. Tümörlerin %74,5'i metafiz yerleşimli idi. Hastaların
%19,6'sında patolojik kırık mevcuttu. Hastaların %60,7'sinde tümör uzun aksının 8 cm
ve üzeri olduğu bulundu. Hastaların %43,1'inde tümörün kemoterapiye histopatolojik
yanıtının %90'ın üzerinde olduğu görüldü. Hastaların %74,1'inde ekstremite koruyucu
cerrahi uygulanmıştır. Hastaların %92,1'ine neoadjuvan kemoterapi uygulanmıştır.
Kliniğimizde hastaların büyük çoğunluğuna (%88,2) yüksek doz metotreksatlı
kemoterapi uygulanmış olup, özellikle 2015 yılından sonra %52,9 hastaya Euramos
kemoterapi protokolü uygulanmıştır. Hastaların %23,5'inde nüks gelişmiştir, %35,2'si
ise eksitus olmuştur.
Sonuçlar: Hastaların tümör yerleşiminin diz bölgesi olması, tümör nekroz oranının
%90 üzerinde görülmesi, lokalize hastalık ve nüks görülmemesi sağkalımı artırdığı
görülmüş olup, istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Çok değişkenli Cox Regresyon
analizine göre ise, tümör yerleşiminin diz bölgesi olması ve tümör boyutunun 8 cm ve
üzerinde saptanması sağkalımı artırdığı görülmüş olup, istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuştur.

Abstract:
Purpose: Osteosarcoma is the most common primary malignant tumor in childhood. In
this study, we aimed to investigate the relationship between prognostic factors and
survival, as well as treatment outcomes, using data from patients who were followed
and treated at our clinic.
Patients and Methods: In our study, data were collected from 51 patients who were
diagnosed with osteosarcoma and had their information accessible, among those who
presented to the Pediatric Oncology Clinic at Ondokuz Mayıs University Faculty of
Medicine Hospital between January 1, 2000, and October 1, 2023, and were under 18
years of age. We examined the relationship between survival and various factors such as
patients' age, sex, tumor location and size, tumor histopathological response, metastasis,
recurrence, progression, treatments administered, surgeries performed, treatment side
effects, and prognostic factors. A p-value of <0.05 was considered statistically
significant.
Results: The median age at diagnosis for our patients was 13.5 years (range 6-18), with
a male-to-female ratio of 1.12. The most common presenting complaints were pain in
43 patients (84.3%) and swelling in 27 patients (52.9%). Tumors were located in the
extremities in 96% of the cases, with the most frequent site being the distal femur in
50.9% of the cases. Metastasis was detected at diagnosis in 37.2% of patients. Tumors
were metaphyseal in 74.5% of cases. Pathological fractures were present in 19.6% of
patients. Tumor long axis was 8 cm or larger in 60.7% of the patients. Histopathological
response to chemotherapy was greater than 90% in 43.1% of patients. Limb-salvage
surgery was performed in 74.1% of patients. Neoadjuvant chemotherapy was
administered to 92.1% of patients. The majority of patients in our clinic (88.2%)
received high-dose methotrexate-based chemotherapy, with the Euramos chemotherapy
protocol used in 52.9% of patients, particularly after 2015. Recurrence occurred in
23.5% of patients, and 35.2% of patients experienced death.
Conclusions: It was found that tumor location in the knee region, a tumor necrosis rate
greater than 90%, localized disease, and absence of recurrence were associated with
improved survival and were statistically significant. According to multivariable Cox
regression analysis, tumor location in the knee region and a tumor size of 8 cm or more
were associated with increased survival and were statistically significant.