COVID-19 geçirme durumuna göre Gümüşhane ilindeki hastane öncesi ve acil çalışanlarında depresyon, travmatik biliş ve ölüm kaygısı
Depression, traumatic cognition, and death anxiety in pre-hospital and emergency workers in Gümüshane province according to COVID-19 passage status
Yazar: ALİ DOĞAN
Danışman: PROF. GÜLSEREN KESKİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Tıbbı Ana Bilim Dalı / Afet Tıbbı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Gümüşhane = Gümüşhane ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Giriş: Pandemi şeklinde duyurulan COVID-19 salgını, kişilerin ve toplumların
yalnızca fiziksel değil, ruhsal sağlığını da olumsuz yönde etkilemiştir. Pandemi ile
mücadelede ön saflarda yer alan, tanı ve tedavi aşamalarında doğrudan bulunan ve
buna ek olarak pandeminin getirdiği belirsizlik, artan işi yükü, farklı varyant
türlerinde, vaka sayılarındaki artış ve önlemlere rağmen pandemi ile mücadelede
doğrudan bulunan hastane öncesi acil sağlık ve acil servis personelleri sağlık hizmet
birimleri içerisinde ruhsal olarak en çok etkilenen grup olmuştur.
Amaç: Bu çalışmada Gümüşhane ilinde görev yapmakta olan hastane öncesi acil
sağlık personeli ve acil servis çalışanlarının, COVID-19 hastalığı geçirme durumuna
göre travmatik biliş, depresyon ve ölüm kaygısının değerlendirilmesi
amaçlanmaktadır. Bu sayede özellikle COVID-19 süreci gibi afet dönemlerinde
hastane öncesi ve acil servis çalışanlarının ruh sağlığını açısından yaşadıkları bu
olumsuz süreçle ilgili farkındalığın sağlanması, gelecekte olması muhtemel benzer
afet durumlarında personelin ruh sağlığı açısından koruyucu önlemlerin alınması
sürecinde rehberlik etmesi ve literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma verilerinin toplanması, Gümüşhane ilinde bulunan
hastane acil servisleri, acil sağlık istasyonları ve KKM'de görev yapmakta olan
hastane öncesi acil sağlık ve acil servis çalışanlarının (n=304) katılımı ile
gerçekleşmiştir. Çalışma için hazırlanan; COVID-19 Klinik Bilgi Formu, Sosyodemografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Bilişler Ölçeği (TSBÖ), Beck Depresyon
Ölçeği (BDÖ) ve Türkçe Ölüm Kaygısı Ölçeği (TÖKÖ) kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların TSBÖ, BDÖ ve TÖKÖ puan ortalamaları sırası ile 𝑋̅=85,42,
𝑋̅=14,05 ve 𝑋̅=35,54 dür. COVID-19 geçiren çalışanların travma sonrası biliş
düzeyleri ve depresyon düzeyleri geçirmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir
şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ölüm kaygısı ise COVID-19 tanısı almayanlar
alanlara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Ölüm kaygısı ölçeklerinden maruz kalma ve acı çekme alt ölçeklerinin tanı alma
değişkenine göre anlamlı bir farka sahip olmadığı görülmüştür. TSBÖ'de kadınların
(𝑋̅=99,29) erkeklerden (𝑋̅=73,59) daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır. Bu farklılık
III
istatistiksel olarak anlamlıdır (t= -8,634; p<0,05). BDÖ düzeylerinin kadınlarda
(𝑋̅=18,59) erkeklerden (𝑋̅=10,18) yüksek belirlenmiştir (t= -7,058; p<0,05). Yapılan
korelasyon analizi sonucuna göre; TÖKÖ, TSBÖ ve BDÖ arasındaki ilişkinin
istatistiksel olarak anlamlılık göstermediği belirlenirken (p>0,05), BDÖ ile TSBÖ
arasındaki arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde bir ilişki saptanmıştır. COVID-19
tanısı almayan katılımcıların TÖKÖ, TSBÖ ve BDÖ arasındaki ilişkinin istatistiksel
olarak anlamlılık göstermediği saptanmıştır. (p>0,05). BDÖ ile TSBÖ arasındaki
arasında (r= 0,822) pozitif yönlü yüksek seviyede bir ilişki vardır. COVID-19 tanısı
alan katılımcıların BDÖ (t=15,579 p=0,000 p<0,05) düzeylerinin TSBÖ düzeyleri
üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu % 95 güven düzeyinde olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: COVID-19 salgını ve ileride görülebilecek benzer salgınlar ile etkili bir şekilde
savaşmak ve sağlık hizmetlerinin devamlı kılmak adına yetkili mercilerin sağlık
hizmeti sunan sağlık çalışanlarına psiko-sosyal tedbirler alması, özellikle süreçten
daha fazla etkilenen kadın ve COVID-19 tanısı almış çalışanlara özel önlemler
alınması, kişisel koruyucu donanım vb. ekipmanların tedariği ve denetiminin
yapılması çalışanlar için önem arz etmektedir. Yine çalışanlar için salgın döneminde
hazırlıklı olmak adına konu ile ilgili belli aralıklarda salgın eğitimleri verilmesi ve alan
yönelik sürveyans çalışmaların desteklenmesi oldukça elzemdir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19; Depresyon, Hastane Öncesi Acil Sağlık Personeli;
Acil Servis Personeli; Travmatik Biliş; Ölüm Kaygısı

Abstract:
Introduction: Announced as a pandemic, the COVID-19 outbreak has adversely
affected not only the physical but also the mental health of individuals and societies.
Pre-hospital emergency health and emergency service personnel who are at the
forefront of the fight against the pandemic, who are directly involved in the diagnosis
and treatment stages, and who are also directly involved in the fight against the
pandemic despite the uncertainty, increased workload, different variant types, the
increase in the number of cases and precautions brought by the pandemic. has been the
group most affected psychologically among the service units.
Aim: In this study, it is aimed to evaluate the traumatic cognition, depression and death
anxiety of pre-hospital emergency health personnel and emergency service workers
working in Gümüşhane province according to their COVID-19 disease status. In this
way, it is aimed to raise awareness about this negative process experienced by prehospital and emergency service workers in terms of mental health, especially during
disaster periods such as the COVID-19 process, to guide the personnel in the process
of taking protective measures in terms of mental health in similar disaster situations
that may occur in the future, and to contribute to the literature.
Material and Methods: The collection of study data was carried out with the
participation of pre-hospital emergency health and emergency service workers
(n=304) working in hospital emergency services, emergency health stations and KKM
in Gümüşhane province. Prepared for work; COVID-19 Clinical Information Form,
Socio-demographic Information Form, Post Traumatic Cognitions Inventory (PTCI),
Beck Depression Inventory (BDI), and Turkish Death Anxiety Inventory (TDAI) were
used..
Results: The mean scores of the participants in PTCI, BDI and TDAI were 𝑋̅=85,42,
𝑋̅=14,05 and 𝑋̅=35,54 respectively. Post-traumatic cognition and depression levels of
employees who had COVID-19 were found to be statistically significantly higher than
those who did not (p>0,05). Death anxiety was found to be statistically significantly
higher than those who were not diagnosed with COVID-19 (p>0,05). It was observed
V
that the subscales of exposure and suffering, which are among the death anxiety scales,
did not have a significant difference according to the variable of being diagnosed. It
was determined that women (𝑋̅=99,29) scored higher than men (𝑋̅=73,59) in PTCI.
This difference is statistically significant (t= -8,634; p<0,05). BDI levels were found
to be higher in women (𝑋̅=18,59) than in men (𝑋̅=10,18) (t= -7,058; p<0,05).
According to the results of the correlation analysis; While it was determined that the
relationship between TDAI, PTCI and BDI was not statistically significant (p>0,05),
a high level of positive correlation was found between Beck depression and posttraumatic cognitions scale. It was determined that the relationship between TDAI,
PTSD and BDI of the participants who were not diagnosed with COVID-19 was not
statistically significant. (p>0,05). There is a high level of positive correlation (r=
0,822) between BDI and PTCI. It was determined that the BDI (t=15,579 p=0,000
p<0,05) levels of the participants diagnosed with COVID-19 had a significant effect
on their PTCI levels, with a 95% confidence level.
Conclusion: In order to effectively fight the COVID-19 epidemic and similar
epidemics that may be seen in the future and to ensure the continuity of health services,
the competent authorities should take psycho-social measures for healthcare workers
providing healthcare services, taking special precautions especially for women who
are more affected by the process and employees who have been diagnosed with
COVID-19, personal protective equipment etc. Procurement and inspection of
equipment is important for employees. Again, in order to be prepared for the
employees during the epidemic period, it is essential to provide epidemic training at
certain intervals and support field-based surveillance studies.
Keywords; COVID-19; Depression; Prehospital Emergency Personnel; Emergency
Service Personnel; Traumatic Cognition; Death Anxiety