Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletten vilayete geçiş sürecinde valilik kurumunun değişimi
Change of the governorship provincial authority of transition process in the Ottoman Empire State
Yazar: NAZLI CAN AKINBİNGÖL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ARAP
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Tımar = Tımar ; Valilik = Governorship

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu Klasik Dönem yönetim yapısında taşrayı merkeze bağlamanın temel aracı olarak eyalet örgütü düşünülmüştür. İmparatorluk yüzyıllar boyunca tımar sistemi etrafında şekillenen eyalet örgütü ve merkezden atadığı beylerbeyileri (valiler) eliyle taşrayı kendisine bağlamış ve denetim altında tutmuştur. Beylerbeyileri bulundukları eyalette padişahın temsilcisi konumunda oldukları için en uzak eyaletler bile kontrol altında tutulabilmiştir. İmparatorluğun duraklama ve çöküş dönemlerinde bu düzen bozulmuştur. Gerek İmparatorluğun dışından kaynaklanan nedenler, gerekse İmparatorluğun merkezi otoritesinin zayıflaması gibi etkenlerle beylerbeyilik kurumu zaafiyete uğramıştır.
Tanzimat sonrası merkeziyetçilik eğilimi artmıştır. Taşraya ilişkin reformlar yapılmış, valilierin yetki ve görevleri İmparatorluğun içinde bulunduğu koşullara göre yeniden düzenlenmiştir. 1864 tarihli Vilayet Nizamnamesi ile taşra teşkilatı yeniden düzenlenerek eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmiştir. Bu çalışmada tarihsel süreç içerisinde valilik kurumunda meydana gelen değişiklikler incelenmiştir. Sonuç olarak valilik kurumunun yetkilerinin İmparatorluğun içinde bulunduğu koşullara paralel olarak bir arttırılıp bir azaltıldığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tımar, Beylerbeyi, Eyalet, Vilayet, Valilik.

Abstract:
In Ottoman Empire's administration structure of classical period, the state organization was considered to be the main instrument of affiliating the provinces to the center. For hundreds of years, the Empire subjected the provinces to itself and subdued them by means of the manorial system which was formed around the state organization and of the governors who were appointed from the center. Owing to the fact that the governors were accepted as the deputies of the Padishah in the places where they were appointed, even the furthest states were able to be kept under control. During the Empire's period of stagnation and the period of collapse, this system was corrupted. The institution of governorship declined due to both the reasons which stemmed from out of the Empire and the fact that the central authority had weakened.
The tendency to centralization rose after the tanzimat reform era. A number of reforms were implemented, the duties and the authorities of governors were rearranged in accordance with the conditions that the Empire was going through. By rearranging the province organizations with the Charter of Province ( vilayet nizamnamesi), the state organization was switched to the provincial system. In this study, the changes which occurred at the institutions of governorship throughout the historical period were dealt with. As a result, it was concluded that the  authorities of the institution of governorship were sometimes reduced and sometimes expanded  in paralel with the conditions in which the Empire was going through.   
Keywords: Timar, Governor, State,Province, Governorship.