Ortaokul öğrencilerinin temel demokratik değerlere karşı tutumları ile beden eğitimi dersindeki sportmenlik davranışlarının incelenmesi
The investigation of secondary students' attitudes towards basic democratic values and sportmasnship behaviours  in physical education classes
Yazar: MERVE HASDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİHAN HAZAR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Demokratik değerler = Democratic values ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Spor = Sports ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Bu araştırmada, beden eğitimi ve spor dersine katılan ortaokul öğrencilerinin temel demokratik değerlere karşı tutumları ve beden eğitimi dersindeki sportmenlik davranışları incelenmiştir. Beden eğitimi ve spor yoluyla edinilen değerler ve kazanılan sportmenlik davranışlarının, insanların ihtiyacı olan ve koruma altına alınması gereken toplumsal davranışlar ve kurallarla bütünleştiği için eğitim öğretim süreci içerisinde, beden eğitimi ve spor faaliyetlerinin önemini belirlemek ve bu davranışları eğitim sürecinde doğru ve etkin kullanımını sağlamak aynı zamanda bu kazanımlara dikkat çekmek bu çalışmanın en önemli boyutudur. Nicel araştırma modelinin benimsendiği bu araştırmada korelasyonel (ilişkisel) yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini 11-14 yaş grubundaki ortaokul öğrencileri oluştururken, örneklemi ise uygun (kolayda ulaşılabilir) örneklem yöntemi kullanılarak Ankara ili Keçiören ilçesi 23 Nisan Ortaokulu 5,6,7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak öğrencilerin sportmenlik davranış algılarını belirlemek için Koç (2013) tarafından geliştirilen ''Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği" ve değer yönelim algılarını tespit etmek için ise Uygun ve Engin tarafından geliştirilen "Temel Demokratik Değerler Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma süresince verilerin istatiksel analizi ve çözümlenmesi için SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Çalışmada bağımsız iki grup ortalamalarının karşılaştırıldığı, bağımsız örneklem olan T-TESTİ kullanılırken, ikiden fazla bağımsız grup ortalamasının karşılaştırılmasında ise One Way ANOVA testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi p=,05 olarak alınmıştır.
Araştırma bulguları doğrultusunda katılımcıların temel demokratik değerler ve sportmenlik davranışı ile ilgili tutumlarının cinsiyet değişkeni üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Beden eğitimi dersi sportmenlik davranış ölçeği ve temel demokratik değerler ölçeği toplam puanları incelendiğinde sınıf değişkeni arasında herhangi anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Katılımcıların iki ölçek üzerinde lisanslı olarak spor yapma, yaptıkları spor türü, spor yapılan yıl ve haftada spor yapma sıklığı değişkenleri açısından incelendiğinde herhangi bir etki görülmediği, katılımcıların annelerinin eğitim durumu değişkeni üzerinde hiçbir etki görülmezken, babalarının eğitim durumu değişkeni incelendiğinde temel demokratik değerler üzerinde etkili olduğu, sportmenlik davranışı üzerinde herhangi bir etki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada demokratik değerler ve sportmenlik davranışı puanlarına ilişkin pearson-korelasyon testi sonuçları doğrultusunda beden eğitimi ve spor dersi programında yer alan temel demogratik değerlerin ortaokul öğrencilerinin tutum ve davranışlarına aktarılmasında beden eğitimi ve spor dersinin katkı sağladığı ve temel demokratik değerler ile sportmenlik davranış düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu arasında (r=0,357; p=0,00) sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışı ve temel demokratik değer algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of educational games used in physical education and sports classes on values education were examined. Since the values acquired through physical education and sports and the sportsmanship behaviors gained are integrated with the social behaviors and rules that people need and should be protected, it is also important to determine the importance of physical education and sports activities in the education and training process and to ensure the correct and effective use of these behaviors in the education process. drawing attention to these achievements is the most important dimension of this study. In this research, in which the qualitative research model was adopted, the correlational method was used. While the population of the research consists of secondary school students aged 11-14, the sample consists of 5,6,7 and 8th grade students of 23 Nisan Secondary School in Keçiören district of Ankara, using convenient (easily accessible) sampling method. As a measurement tool in research. The "Physical Education Class Sportsmanship Behavior Scale" developed by Koç (2013) was used to determine students' perceptions of sportsmanship behaviors, and the "Basic Democratic Values Scale" developed by Uygun and Engin to determine their value orientations. SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Sciences, Chicago, Illinois, United States) package program was used for statistical analysis and analysis of the data obtained in the study. In the study, T-TEST, which is an independent sample, in which the means of two independent groups are compared, was used, while One Way ANOVA tests were used to compare the means of more than two independent groups. The level of significance in the study was taken as p=.05.
In line with the research findings, it was determined that the attitudes of the participants about basic democratic values and sportsmanship behavior were effective on the gender variable. When the total scores of the physical education lesson sportsmanship behavior scale and the basic democratic values scale were examined, no significant difference was found between the class variable. When the participants are examined in terms of licensed sports on two scales, the type of sports they do, the year they do sports, and the frequency of doing sports per week, there is no effect; It was concluded that there was no effect on sportsmanship behavior. In the study, in line with the Pearson-correlation test results regarding democratic values and sportsmanship behavior scores, it was found that physical education and sports lessons contributed to the transfer of basic demographic values in the physical education and sports lesson program to the attitudes and behaviors of secondary school students, and there was a positive significant difference between basic democratic values and sportsmanship behavior levels. It was concluded that there was a relationship between (r=0.357; p=0.00). In addition, it has been determined that secondary school students' physical education lesson sportsmanship behavior and basic democratic value perceptions are at a high level.