Laparoskopi̇de ergonomi̇ ve cerrah kas gücü deği̇şi̇mi̇ ve yorgunluğunun değerlendi̇ri̇lmesi
Evaluation of ergonomics and sergeon's fatigue and change ın muscle strange ın laparoscopy
Yazar: DİLEK KOCA
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM ERDEMOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Elektromiyografi = Electromyography ; Ergonomi = Ergonomics ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Laparoskopide Ergonomi ve Cerrah Kas Gücü Değişimi ve Yorgunluğunun Değerlendirilmesi
Laparoskopik cerrahi son dekatlarda teknolojideki ilerlemeler sayesinde hızla gelişmiş ve yayılmıştır. Ayrıca bir çok cerrahi girişimin klasik yollar yerine laparoskopik olarak yapılabilmesi hekimlerin ilgisini minimal invaziv cerrahiye sevk etmiştir. Laparoskopik cerrahi yapılabilmesi, öğretilmesi ve öğrenilmesi klasik cerrahi yollara göre daha zordur.
 Bu çalışmada kullanıma yeni giren minimal invaziv cerrahi modeli ile konvansiyonel laparoskopi modellerinin etkinliği ve her iki yöntemin birbirine olan üstünlükleri araştırılmıştır. Bu amaçla hastanemiz cerrahlarından oluşan on iki kişi daha önce her hangi bir laparoskopi deneyimi olmayanlar ve laparoskopi konusunda deneyimli olanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Laparoskopi konusunda daha önceden deneyimi olmayan gruba gerekli eğitimin tamamlanmasından sonra her katılımcı laparoskopik eğitim kutusu üzerinde verilen dört çeşit görevi sırasıyla yerine getirmiştir. Görevler önce single port laparoskopi ile başka bir gün de konvansiyonel laparoskopi ile gerçekleştirilmiştir. Her görevi gerçekleştirme süreleri ölçülmüştür. İşlem öncesi ve sonrası her katılımcıdan yorgunluk oluşumunu karşılaştırmak için yüzeyel EMG ile kayıt alınmıştır. Cerrahi öncesi ve sonrası el kaslarında oluşabilecek kas gücü azalmasını nesnel olarak değerlendirmek için Jamar el dinamometresi ve bir pinch metre kullanılmıştır.
Sonuçta Single port laparoskopi ile aynı işlem konvansiyonel laparoskopiye göre daha uzun sürede gerçekleştirilmiştir. Laparoskopi deneyimi olan grup tüm görevleri hem single portta hemde multiple portta deneyimsiz gruba göre daha kısa sürede tamamlamıştır. Bu da laparoskopide deneyimin önemini vurgulamaktadır. Single portun elektrofizyolojik değerlendirmede daha fazla yorgunluğa neden olduğu görülmüştür. Her iki uygulama sonrası anlık kas gücünde bir miktar azalma görülmüş ama bu azalma iki uygulama arasında farklı bulunmamıştır. Single port uygulamaları sonrası ince el becerileri bir miktar azalmış ve bu değişim konvansiyonel laparoskopiye göre anlamlı bulunmuştur. Yani single port laparoskopinin konvansiyonel laparoskopiye göre daha uzun sürdüğü, daha fazla yorgunluğa ve el becerilerinde azalmaya sebep olduğu görülmüştür.
Tüm bu bulgulara rağmen, single port laparoskopinin avantaj-dezavantajlarının ve konvansiyonel laparoskopiyle üstünlüklerinin olup olmadığının belirlenebilmesi için daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmamız laparoskopik eğitim kutusu üzerinde gerçekleştirildiği için karşılaştırma sadece ergonomi ile sınırlı kalmıştır. Canlı model üzerinde yapılacak çalışmalardan daha farklı sonuçlara varılabileceği düşüncesindeyiz.

Anahtar kelimeler: Laparoskopi, minimal invaziv cerrahi, ergonomi, EMG

Abstract:
Evaluation of Ergonomics and Sergeon's Fatigue and Change In Muscle Strange In Laparoscopy
Laparoscopic surgery has developed and spread in the latest decades in parallel to improvements on technology. Besides, after figuring out that lots of different surgery attempts can be performed with laparoscopic approach instead of classic approach, directed surgeons to use minimal invasive.  Learning, performing and teaching laparoscopic surgery is harder than classic surgery methods.
In this research paper, a new approach that is called as minimal invasive surgery model and conventional laparoscopy models were compared and explained. For this purpose, our twelve staff who works at the hospital spread into two groups. The first group consists of the staff that had prior experience on laparoscopy and the second group was filled by staff that did not have any experience. After completion of theoretic training of the group which did not have any experience, each individual in the group fulfilled four duties which had presented on training box. Firstly, duties fulfilled using single port laparoscopy and later using conventional laparoscopy. Each duty occurrence times were scaled. In order to compare every individual's fatigue, records were taken by electromyography before and after the process. A possible result after surgery which is a brawn decrease on hand muscles was recorded by a Jamar hand dynamometer and a pinch meter in order to assess the change objectively.
As a result, single port laparoscopy takes longer than conventional laparoscopy. Another observation is recorded as single port caused more fatigue according to electrophysiological assessment. Both applications prove that there is a decrease on instant brawn but there is no recorded difference in between those two applications. After single port laparoscopy applications there is a decrease on sensitive hand skills and this made more sense compare to conventional laparoscopy which means single port laparoscopy takes longer, causes more fatigue and a decrease on hand skills in comparison to conventional laparoscopy.
In spite of all evidence acquired, more studies needed in order to determine advantages and disadvantages of single port laparoscopy over conventional laparoscopy. This research has been limited by ergonomics because of working on a training box. Working on live models may rise different results.  

Keywords: Laparoscopy, minimal invasive surgery, ergonomy, EMG