Türkiye'nin doğu anadolu bölgesi'ndeki bazı illerden toplanan bal örneklerinde metal düzeylerinin belirlenmesi
Determination of the metal contents in honey samples, collected from some of the cities of east-anatolian region in turkey
Yazar: METİN GÜLEÇ
Danışman: PROF.DR. ENDER YARSAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Yapılan çalısmada Türkiye'nin Dogu Anadolu Bölgesi'ndeki bazı illerden (Mus,Agrı, Bitlis ve Erzurum) 2004 Temmuz-Agustos aylarında her ay 25'er adet olacaksekilde, bölgede gezginci arıcılık yapan bal üreticilerinden temin edilen 200 adetsüzme çiçek balı numunesinde metal (Pb, Cd, Cu, Fe, Mn, Zn) düzeyleri arastırıldı.Örneklerin çogunlugu yol kenarlarına 50 m ile 2 km mesafede konaklayanarıcılardan saglandı.Pb ve Cd analizleri Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektrometre ve Zeemanzemin düzeltici sistem ile; Fe, Cu, Mn ve Zn analizleri ise Alevli AtomikAbsorpsiyon Spektrometre cihazı ile döteryum zemin düzeltici sistem kullanılarakyapıldı.Analizler sonucunda Temmuz-Agustos aylarında alınan bütün bal örneklerinde Pb,Cd, Cu, Fe, Mn ve Zn tespit edildi; ancak Erzurum ilinden alınan bir örnek ve Musilinden alınan iki örnekte Cd tespit edilmedi. Her iki aya ait ortalama degerlerkarsılastırıldıgında Pb ve Cd yönünden istatistiksel bir fark tespit edilmedi. Agustosayına ait numunelerde temmuz ayına göre Cu, Fe ve çinko düzeylerinde artıs tespitedildi. Mn düzeyinde ise azalma görüldü. Analiz edilen bal örneklerinde Pb0,131±0,081 ppm, Cd 0,006±0,007 ppm, Cu 2,635±1,198 ppm, Fe 9,799±5,615 ppm,Mn 2,592±1,318 ppm ve Zn 3,705±1,708 ppm düzeyinde tespit edildi.Bu çalısma sonucunda belirlenen Pb ve Cd düzeylerinin Avrupa Birligi tarafındankabul edilen maksimum kalıntı limitlerini asmadıgı, diger metal düzeylerinin isekabul edilebilir düzeylerde oldugu görüldü. Metaller yönünden balların iyi kalitedeoldugu tespit edildi.Elde edilen sonuçlara göre arıcılık faaliyetlerinin anayol trafiginden veya digerkirletici kaynaklardan uzak mesafelerde yapılması uygun olacaktır.Anahtar Sözcükler: Atomik absorpsiyon spektrometre, bal, kirlilik, metal,Türkiye

Abstract:
In this study the concentrations of metals (Pb, Cd, Cu, Fe, Mn, Zn) in 200 different honeysamples collected from some of the cities of East-Anotolian Region in Turkey (Mus, Agrı,Bitlis and Erzurum) in July and August (25 samples per month) were examined. Most of thesamples were obtained from the apieries located at a distance of 50m-2000m to the roads.Graphite furnace atomic absorbtion spectrometer equipped with Zeeman backgroundcorrector was applied for the determination of Pb and Cd; Cu, Fe, Mn and Zn weredetermined by flame atomic absorption spectrometer and a deuterium background corrector.Although Pb, Cd, Cu, Fe, Mn and Zn were found in all of the samples, no Cd were found inone sample from Erzurum and in two samples from Mus. The content of Pb and Cd did notdiffer significantly in the mean values of July and August. There was an increase in the Cu, Feand Zn contents in August and a decrease in the Mn content according to July. The contentsof metals in honey samples were found to be in the range of 0,131±0,081 ppm, 0,006±0,007ppm, 2,635±1,198 ppm, 9,799±5,615 ppm, 2,592±1,318 ppm, 3,705±1,708 ppm for Pb, Cd,Cu, Fe, Mn and Zn, respectively.According to our datas the levels of Pb and Cd were found well belove the maximum residuelimits of EU. Other metal levels were in the acceptable levels. The honey were in good qualityfrom the point of metal contents.The results suggested that apiaries must be located far from highways, roads, traffic or otherpolluting sources.Key Words: Atomic absorption spectrometer, honey, metal, pollution, Turkey