Râ'if divançesi inceleme-metin
Râ'if's divance text and textual study
Yazar: HAFSANUR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER BAYRAM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divançe = Divançe ; Mehmed Ra'if = Mehmed Ra'if

Özet:
Mehmed Râ'if Bey, on dokuzuncu yüzyılda yaşamış önemli bir devlet adamı ve şairdir. İyi bir eğitim alan Râ'if, uzun yıllar muhtelif yerlerde kadılık yapmış, İstanbul payesi almış ve Anadolu kazaskerliğine kadar yükselmiştir. Gerek meslek hayatı gerekse verdiği eserlerle bizce on dokuzuncu yüzyıl için oldukça önemli bir isimdir. Şairin İstanbul'da Millet Kütüphanesinde kayıtlı, kendi hattıyla yazmış olduğu iki divançesi vardır. Bu divançelerde yer alan klasik tarzda kaleme alınmış manzumeler, divan edebiyatına yeni malzemeler kazandırması açısından; aynı zamanda eserlerde yer alan dönemin diğer şairlerine yazılmış nazireler ve yine bu kişilerden nazire isteme amacıyla yazılmış manzumeler bu edebiyatın önemli bir unsuru olan nazire isteme geleneğine katkı sağlayacak değerli metinlerdir. Bunların dışında divançelerdeki sayısı oldukça fazla olan tarih metinleri on dokuzuncu yüzyıldaki önemli hadiselere, dönemin önemli devlet adamları ve şairlerinin doğum tarihleriyle hayatlarına ve bu dönemde yapılmış önemli eserlerin kim tarafından ve hangi tarihlerde yapıldığına kaynaklık edebilecek bilgiler vermektedir. Divançelerin sonunda şairin kalemiyle ele alınmış divan edebiyatının tarih boyunca, bilhassa on dokuzuncu asırda, verdikleri eserlerle meşhur olmuş şairlerin şiirlerinden örneklerin bulunması yine bu şairlerin incelenmesinde kullanılabilecek ürünlerdir. Bu nedenle şair Râ'if Bey'in tanıtımının ve eserlerinin neşrinin yapılmasıyla, klasik Türk edebiyatına katkı sağlayacak önemli metinler edebiyata kazandırılacaktır. Bu düşüncelerden hareketle Millet kütüphanesinde Ali Emiri Manzum Eserler (Millet Ktb.) 153 ve 154'te kayıtlı divançe nüshaları temin edilmiş ve metin neşrinin merkeze alındığı bir tez çalışmasında bulunulmuştur.

Abstract:
Mehmed Râ'if is a remarkable statesman and poet of 19th century. Having been well-educated, he worked as a muslim judge in various places, was positioned in Istanbul, and rose to judge of the müslim judge (qadi) of Anatolia. He is an important name in 19th century in terms of both his career and his works. There are two divances available in his own calligraphy in Millet (National) Library. Classical styled poems, written to demand nazires from poets whose names were mentioned, in those divances are important and valuable works with regard to bringing new material to Divan Literature and making contributions to nazire tradition which is a significant element of this genre. Apart from these, numerous historical texts in divances include notable events that took place in this period of time, lives and birth dates of important statesmen and poets, and information about authors and dates of significant works. Example poems of reputed poets of Divan Literature, especially of those who became well-known with their works in 19th century, may be used as sources when analyzing these works. Therefore, introduction and emission of Râ'if Bey and his works will bring in remarkable sources that will contribute to Classical Turkish Literature. From this point of view, divances copies registered at 153 and 154 Ali Emiri Manzum Works (National Library) have been provided from National Library and a thesis study has been carried out based on text emission.