Aspirinin kavun fidelerinin değişik abiyotik stres koşullarına karşı toleranslarının artırılması üzerine etkileri
Enhancing muskmelon seedling tolerance to various abiotic stress factors by aspirin application
Yazar: MURAT UZUNLU
Danışman: DOÇ.DR. AHMET KORKMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Salisilik asit bitkiler tarafından üretilen ve birçok biyotik ve abyiotik stressfaktörüne karşı toleransı sağlayan mekanizmada sinyal molekülü olarak görev yapanbir moleküldür. Bu nedenden dolayı tasarlanan bu denemede değişikkonsantrasyonlarda ve değişik yöntemlerle uygulanan aspirinin üşüme, kuraklık vetuz streslerine maruz bırakılan kavun fidelerinde meydana gelen zararı önlemeüzerine etkileri araştırılmıştır. Kavun tohumları 0, 0.10, 0.25, 0.50 ve 1.00 mMaspirin içeren suda 1 gün bekletilmişler ve ekilmişlerdir. Ayrıca 21 günlük fidelere deyine aynı konsantrasyonlarda aspirin içeren su yapraktan sprey olarak uygulanmışve daha sonra tüm fideler yukarıda adı geçen stres koşullarına maruz bırakılmıştır.Üşüme stresi bitkilerin 3Â± 0.5 oC'de 3 saat tutulması ile gerçekleştirilmiştir. Kuraklıkstresi sırasında bitkiler bir hafta boyunca hiç sulanmamışlar, tuz stresi sırasında isebir hafta boyunca her gün 150 mM NaCl içeren su ile sulanmışlardır. Stresuygulamalarından 3 gün sonra yapılan gözlem ve analizlerde 0.10 mM ile 1.00 mMarasında değişen konsantrasyonlarda yapılan aspirin uygulamalarının kavunfidelerinde uygulanan stres faktörlerine karşı toleransı artırdığı fakat aspirinuygulama metodları arasında bir fark olmadığı sonuçlarına varılmıştır. Aspirinuygulanmış bitkilerin kontrol bitkilerine kıyasla genelde daha düşük görsel hasariçerdiği ve daha yüksek klorofil, stoma iletkenliği, yaprak ve kök yaş ve kuru ağırlıkve karbonhidrat içeriğine buna karşılık daha düşük göreceli elektriki iletkenlikdeğerine sahip olduğu belirlenmiştir. Aspirin konsantrasyonları arasında ise 0.25 ve0.50 mM konsantrasyonlarının en iyi sonucu verdiği ve kullanılan en yüksek aspirinkonsantrasyonu olan 1.00 mM, stres faktörlerine karşı toleransı arttırmada dahadüşük konsantrasyonlara kıyasla daha az etkili bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Cucumis melo, salisilik asit, üşüme stresi, kuraklık stresi, tuzstresi, stres toleransı.III

Abstract:
Salicylic acid is a common plant-produced signal molecule that is responsiblefor inducing tolerance to a number of biotic and abiotic stresses. An experiment was,therefore, conducted to test whether aspirin applications at various concentrationsthrough seed immersion or foliar spray would protect muskmelon seedlings subjectedto chilling, drought, and salinity stresses. Twenty one day old plants pre-treated withaspirin (0, 0.10, 0.25, 0.50 or 1.00 mM) were subjected to various stress factors. Forchilling stress, plants were exposed to 3 Â± 0.5 oC for 3 days. Drought stress wasimposed by withholding water for one week while salinity stress was achieved bywatering plants everyday with water containing 150 mM NaCl for one week. Aspirin,applied either through seed immersion or foliar spray, was effective within the rangeof 0.10 to 1.00 mM in inducing tolerance to stress factors employed in muskmelonseedlings; however, there was no difference between application methods indicatingthat both methods provided similar levels of protection. Aspirin generally affectedsignificantly all seedling growth and stress indicator variables tested and bestprotection appeared to be obtained from seedlings pre-treated with 0.25 and 0.50mMaspirin. The highest aspirin concentration used (1.00 mM) was slightly less effective inproviding protection against stress factors and therefore it is not recommended to beused. Even though both methods provided similar means of protection, due to itssimplicity, immersion of muskmelon seeds prior to sowing in 0.25 or 0.50 mM aspirinwould be an effective method to induce tolerance to various abiotic stress factors.Key Words: Cucumis melo, salicylic acid, chilling stress, drought stress, salinitystress, chilling stress tolerance.IV