Tüketicilerin yeşil satın alma davranışının demografik faktörler, yeşil pazarlama algısı ve çevresel duyarlılık ve davranış düzeyleri yönünden incelenmesi: Niğde ili örneği
An investigation of consumers' green purchasing behavior in terms of demographic factors, green marketing perception and environmental sensitivity and behavior levels: The case of Niğde province
Yazar: MUHAMMET BURAK EKİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TOPAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers ; Yeşil pazarlama = Green marketing ; Yeşil tüketiciler = Green consumers ; Yeşil ürün = Green product

Özet:
Çevre problemlerinin kökeninde doğal kaynaklar sonsuzdur anlayışı hâkimdir. İnsanoğlunun kaynakları tükenmeyecekmişçesine kullanımı çevresel yıkıma neden olmaktadır. İnsanların göstermiş olduğu bu tavırlar dünyanın dengesini bozarak küresel ısınma, iklim değişikliği şeklinde birçok sorunu meydana gelmiştir. Artık güneş ışınları daha tehlikeli halde yeryüzüne ulaşmakta ve yüksek miktarda kanserojen ışınlar içermektedir. Küresel ısınmayla birlikte meydana gelen iklim değişikliği sebebiyle Dünya'nın pek çok bölgesinde kuraklıklar yaşanırken, pek çok bölgesi de buzulların erimesiyle sular altında kalmaktadır.
Bu problemlerin insan yaşamına yansımasıyla beraber günümüzde tüketicilerde çevre bilinci de hızla artmaktadır. Artan çevre bilinci ile tüketim biçimi ve çevre arasındaki ilişkinin farkında olan tüketici sayısı gün geçtikçe artmıştır. Bunun sonucunda tüketimlerine dikkat edip, alışkanlıklarını değiştirerek çevre açısından zararı daha az olan ürünleri yani yeşil ürünleri satın almaya başlamışlardır. Bu durumu fark edip bunu fırsata çeviren şirketler de bunu bir rekabet unsuru olarak ele alıp, faaliyetlerinde benimsemeye başlamışlardır. Bazı şirketler çevrecilik anlayışına kendiliğinden yönelirken, diğerleri rekabet baskısından dolayı pazarda varlığını devam ettirebilmek için yapmışlardır. Böylelikle  "çevresel (yeşil) işletme", "yeşil pazarlama", "yeşil tüketim", "yeşil tüketici" ve "yeşil ürün"  kavramları gündeme gelmiştir. Bu çalışmada yeşil pazarlama kavramı ele alınmıştır. 
Yeşil pazarlama ile işletmeler, toplumsal sorumluluklarını yerine getirdiğini göstererek prestijlerini arttırmakta ve rekabette öne çıkmaktadırlar. Ancak, aktif bir bicimde yeşil pazarlama faaliyetlerinde bulunmak isteyen işletmeler yeşil pazarlamanın işletmeye getireceği faydalarından yararlanabilmek için yeşil tüketici davranışını ve yeşil tüketimi etkileyen faktörleri iyi analiz etmeli ve iyi yorumlamalıdır. 
Bu çalışmada yeşil pazarlama bağlamında küçük ölçekli yerleşim yerlerinde ikamet eden tüketicilerin satın alma tercihlerinde çevre etkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle çevre problemleri, bu problemlerin sebepleri ve çözüm biçimleri, işletmelerin çevresel problemlere karşı duruşları, yeşil pazarlama faaliyetleri ve sonrasında yeşil pazarlama faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma davranışları üzerindeki tesiri incelenmiştir. Bu kapsamda Niğde ilindeki tüketicilerin yeşil pazarlama algısı ve ürün satın alma tercihleri arasında "çevre" unsurunun önemi araştırılmıştır.
Araştırma sonucunda katılımcıların çevreye karşı duyarlılıkları yüksek olsa da çoğunun satın alma kararlarında ürünün çevreciliğine değil de fiyat ve kalite gibi özelliklerine dikkat ettikleri görülmüştür. Katılımcıların çoğu çevreci ürünleri tercih etmeme nedeni olarak "gereksinimleri ile uygunluk göstermemesi" olarak belirtmiştir. Bunun yanında ürünün fiyatı, markası ve ömrü önemli kriterler arasında yer almasına karşın sağlığa zararı az ya da zararı olmayan ürünlerin tercihi de ön plandadır.

Abstract:
The root of environmental problems springs from thinking that natural resources are infinite. The use of resources as if they will not run out causes environmental destruction. These have destabilized the world, created many problems in the form of global warming and climate change. With the reflection of these problems on human life, environmental awareness of consumers is increasing rapidly nowadays. With increasing environmental awareness, the number of consumers who are aware of the relationship between environment and consumption has increased. As a result, they began to buy products that were less environmentally damaging by paying attention to their consumption and changing their habits. Businesses that realized this change and turned it into an opportunity have started to consider it as a competitive factor and adopt it in their activities. While some businesses began to have environmental approaches willingly, others have done so in order to survive in the market due to competition. Thus, the concepts of "environmental (green) business", "green marketing", "green consumption", "green consumer" and "green product" have been brought up. In this study, the concept of green marketing is discussed.
With green marketing, businesses increase their prestige and stand out in competition by demonstrating that they fulfill their social responsibilities. However, businesses that want to engage in green marketing activities in an active manner should analyze and interpret the green consumer behavior and the factors affecting green consumption accurately in order to benefit from the benefits of green marketing.
In this study, the effect of environmental awareness and consumption behaviors of consumers residing in small cities was examined in the context of green marketing. Accordingly, environmental problems, causes and solutions of these problems, the attitudes of businesses towards environmental problems, green marketing activities and then the effect of green marketing activities on consumer purchasing behaviors were examined. In this context, the importance of the "environment" factor between green marketing perception and product purchase preferences of consumers in the province of Nigde has been investigated. 
As a result of the research, although the participants were sensitive to the environment, it was observed that most of them pay attention to the characteristics of the product, such as price and quality, rather than environmental effect. Many of the participants stated that "not complying with their requirements " as reasons why they do not prefer green products. In addition, although the price, brand and life of the product are significant, the preference of products with little or no harm to health is also significant.