Kütüphanelerde performans değerlendirmesi ve yönetime etkisi
Performance evaluation in libraries and effected to management
Yazar: NERMİN ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI ALKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
ÖZET Temel amacı, düzeltme, özendirme ve geliştirme olan performans değerlendirmesi, performans yönetimi içerisinde yer alan en önemli aşamalardan biridir. Örgütler, performans değerlendirmesiyle hem çalışanlarının bireysel performansını, hem de içsel işletme süreçlerini izleyerek; geleceğe yönelik stratejik hedefler ve planlar belirleyebilmektedirler. Performans değerlendirmesi, birer hizmet işletmesi olan kütüphanelerin, hizmet kalitesini ve verimliliğini artırmaları, yeni teknikleri uygulayabilmeleri ve değişen teknik ve yöntemlerle kendilerini, geleceğe taşıyabilmelerini sağlayacak verileri sunması açısından son derece önemlidir. Bu önemin bilinciyle gerçekleştirilen araştırmamızın amacı, performans değerlendirmesi ve performans göstergelerinin ne olduğunu ve yönetimle ilişkisini ortaya koymak; kütüphane yönetiminin kütüphaneye yönelik uzun ve kısa dönemli amaç ve planlarının gerçekleştirmesinde hizmetlerin performansının ölçülmesinin önemini açığa çıkarmak, performans değerlendirmesinin kütüphane yöneticilerinin karar verme sürecine verdiği desteği saptamak; ülkemiz üniversite kütüphanelerinde performans değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığını, yapılıyor ise bunun ne şekilde ve hangi oranda gerçekleştirildiğini ve elde edilen değerlendirme sonuçlarından yöneticilerin yararlanıp yararlanmadığım belirlemektir. Çalışmanın kapsamı içine Ankara'daki üniversitelerin Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlık'larına bağlı merkez kütüphaneler alınmıştır. Belirlenen bu 227üniversite kütüphanelerinin Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanları veya Başkan Yardımcıları ile yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Betimleme yönteminin kullanıldığı araştırmada veriler, literatür incelemesi ve görüşme teknikleriyle elde edilmiştir. Araştırma hipotezimiz "Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinde performans değerlendirmesi, ekonomik problemler, personel azlığı ve yönetimin performans değerlendirme bilgisine sahip olmaması gibi nedenlerden dolayı yapılamamaktadır" şeklinde belirlenmiştir. Araştırmamızda elde edilen bulgulara göre hipotezimiz kanıtlanmıştır. Araştırmamız sonucunda, üst yönetimin kütüphaneye desteğinin yetersiz olması, çalışanların nitel ve nicel olarak yetersizliği, ekonomik problemler ve yöneticilerin yönetim ve davranış bilimlerindeki bilgi eksikliği nedeniyle performans değerlendirme çalışmasının yapılamadığı saptanmıştır. Bütün bu bulgular doğrultusunda, üniversite kütüphanelerinde, performans değerlendirmesinin yapılmasında nelere dikkat edilmesi gerektiği ve önemi hususlarında öneriler getirilmiştir. Bu araştırmanın, performans değerlendirmesi yapmayı ve kendi gelecekleriyle ilgili önemli kararlar almayı planlayan kütüphaneler için faydalı ve yardımcı bir rehber olacağına inanılmaktadır. 228

Abstract:
ABSTRACT Performance evaluation having mainly reforming, encouraging and improvement objectives is one of the most important steps found in performance management. Using performance evaluation organizations, can determine strategic objectives and plans for the future by following not only individual performance of staff but intristic management procedures as well. Performance evaluation is very important because it provides data for the libraries, which are service organizations, to improve their service qualities and productivity properties, to apply new techniques and using these new and improved methods and techniques so as to adapt to the new impovements. Keeping in mind of this importance, the resarch was carried out in order to reveal the performance evaluation and its indicators and its relations between the management; to put the importance of service performance measurement in improving the short and long term objectives of the library by the library manager; to determine the decision making support of the performance evaluation to the library managers and to determine whether the performance evaluation is done in Turkish university libraries, if it is done to what extent how it is done and whether the managers use, these evaluation conclusions. Research covered the central libraries belonging to the Library and Documentation Office Chairmanship of the universities in Ankara. In this research the data obtained 229from the interviews made with the chairmen or the assisstant chairmen of these universitiy libraries were evaluated. This research is based on survey method and data have been collected through interviews and literature analysis techniques. The research hypothesis was as follows : " performance evaluation is not done in university libraries of Turkey because of the economic problems, scarcity of the staff and insufficient performance evaluation knowledge of the managers etc.". The results based on the data proved the research hypothesis. As a result it is determined that performance evaluation is not done because of the support of the administrators to the library is not sufficient, insufficient of the staff both in quantity and quality, economic problems and knowledge inssufficiency of the managers in management and behavior sciences. In the light of these data, recommendations were given about the precautions and importance of the performance evaluation procedure for university libraries. This research is beleived to be a useful and helpful guide for the libraries planning to carry out a performance evaluation and to make important decisions about their future. 230