Çevresel konfor özelinde işitsel ve mekansal algının değerlendirilmesi
The evolotion of audial and spatial perception at the special enviromental comfort
Yazar: DİĞDEM ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. NAZİRE PAPATYA SEÇKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET
Konfor, optimum stres, rahatlık ve durağanlığın hüküm sürdüğü evre olarak tanımlanırken, çevresel konfor yaşadığımız alanda fizyolojik ve psikolojik olarak rahat hissedebilme durumu olarak tanımlanabilir. Bu tez kapsamında, çevresel konforun sağlanabilmesi için, mekânsal ve işitsel algının önemi üzerinde çalışılmıştır. 
Nüfus, sanayileşme, kırsaldan kente göçün artması ile beraber işitsel ortam bozulmuş, kentsel ısı adaları oluşmuş, iklim değişmiş ve gün ışığı kullanımının zorlaşması görsel konforun da bozulmasına neden olmaya başlamıştır. Buradan hareketle, tezin ilk bölümünde giriş ve literatür çalışması, ikinci bölümünde ise konfor tanımından yola çıkarak çevresel konfor parametreleriyle, ısısal, görsel ve işitsel konfor kavramlarından bahsedilmiştir. Görsel konfor, binanın hem içinde hem de dışında, malzeme, renk ve görünüm açısından uyumlu bir estetik algı yaratılmasıyla, gün ışığının ve aydınlatmaların etkin kullanılmasıyla; akustik konfor, istenmeyen ses olarak tanımlanan gürültünün azaltılmasıyla, rahatsız etmeyen ve ortama ait seslerin korunmasıyla; ısısal konfor ise optimum ortam sıcaklığı ile ilişkilidir. Konfor, tamamen duyularımızla yani algılarımızla ilgilidir. 
Tezin üçüncü bölümünde mekânın çok duyululuğu, duyum, algı ve algısal süreç, mekânsal algıyı etkileyen faktörler ile belli başlı algı teorilerinden bahsedilmiştir. Duyum, duyu organlarıyla gerçekleşen bir sinir sistemi olayı iken algı beynin derinliklerinde gerçekleşen ve geçmiş deneyimlerle desteklenen bir süreçtir. Bu durum, algının kişiden kişiye, yaşam şekilleri ve yaşanan bölgenin kültürüne, yaşa göre değişebileceğini gösterir. Bütün duyularımız makine gibi çalışarak algılamamızı sağlar. Görme, işitme, dokunma, tatsal, koklama duyusu hepsi beraber algısal süreçte iş başındadır. Mekân, sadece içinde hayati faaliyetlerimizi sürdürdüğümüz dört duvardan oluşan bir alan olmamakla birlikte içinde konforlu hissedebileceğimiz, kendimizden bir parça bulacağımız, duyusal etkilere sahip, çok duyulu bir alandır. Mekânın bileşenleri olan renk, doku, biçim, ölçü-oran, ses, ışık, koku mekânsal algıyı etkilemektedir. Günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte mimaride görsellik işlevin önüne geçmeye başlasa da tek başına asla yeterli değildir. Görsel algının, baskın görünmesi diğer algıların mekânsal algıya etkisinin neler olduğu sorusunu akıllara getirmektedir. Mekânsal konforun sağlanabilmesi için görsel, işitsel, tatsal, dokunsal ve kokusal algı bir bütün olarak çalışarak mekânın algılanmasını sağlamaktadır.
Tezin son bölümünde günümüzün en büyük sorunlarından biri olan gürültü problemi, bu problemi önleme yolları ve sesin mekânsal algıya etkisinin neler olduğu sorularına yanıt aranmıştır. İnsan göz merkezli bir canlı olabilir ama işitme duyusu da en az görme duyusu kadar önemlidir. Yaşadığımız çevrede, her mekânın kendisine özgü sesi vardır ve bizler o mekânları sesleriyle tanırız. Gürültü ise istenmeyen ses olarak tanımlanabilir. Gürültünün artmasıyla birlikte işitsel ortam bozulmaya başlamış ve bu durum işitsel peyzaj çalışmalarının başlamasına neden olmuştur. Bu işitsel peyzaj çalışmalarının belli başlıları tez kapsamında incelenerek, değerlendirilmiştir. İşitsel peyzaj çalışmalarında çok farklı yöntemler kullanılmakla birlikte, sonuçta nesnel ve öznel değerlendirmenin birlikte yapılmasının gerekliliği, genel bir sonuca varılamayacağı ve her bölge için ayrı çalışmalar yapılmasının gerekliliği dikkat çekicidir. Bu durum işitsel konforun da diğer konfor parametreleri gibi algıya bağlı olduğunun göstergesidir. Yine aynı bölümün sonunda, birey için bu denli önemli olan görsel ve işitsel duyuların eksikliğinde hangi algıların devreye girdiği üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Meanwhile ,comfort, is identified as the stage of optimum stress, easiness and stability , the enviromental comfort is the situation of feeling relaxed both physiological and psychological at our living areas. Within the context of this theses in order to provide the enviromental comfort ,the importance of the spatial perception and audial conception have been studied.Increase in Population,industrialisation, migration from the country to town is caused to the degradation of the audial environment therefore urban thermal islands are formed,the climate has changed and the using of daylight has become difficult and as a result visual comfort is started to degrate.from this point of view at the first section the introduction and literature studying and at the second section based upon the definition of comfort. ,enviromental comfort and enviromental comfort parameters,thermal,visual and audial comfort conception is mentioned .
Visual comfort is related to create harmonious estetical conception in terms of materials,colour and perspective   both in and out the buildings Acustic comfort is provided by shortened of noise described as voice which is undesired and the protection of the voices which are belonged to the environment and which are calm ,and the thermal comfort is related to the enviromental temperature.Comfort is totally related to our feelings in other words it is related to our perception. At the third part of the theses the multi sensual characteristic of the place,the  sensation ,the perception, and the process of perception ,the factors that effects the spatial perception and perception theories have been mentioned.
This situation shows us the perception can be changable from person to person,acording to the life styles and the cultural situation of the region and Age. All our senses work as a machine and they make us understand the conception. Seeing,hearing,touching,tasting,and smelling are all at work in the process of perception.The space is not only a place formed with four walls that we keep up our vital activities but also itis  a place which we feel comfort and find a piece of ourselves and which has sensual effects with a  multisensual area. The components of the space effect the colour,the texture,the form,the dimension-proportion,the light and the scent. Nowadays although by the developing technology visiualty has become more at the forefront  in architecture it is always insufficient by oneself 
In the last chapter of the thesis, the noise which is one of the most problem of nowadays and the ways of taking precautions about this problem and the effects of the sound to the spatial perception is searched answers to question Human Beings can be eye centered living creatures but a sense of hearing is also as important as an eyesight.At the area we live every space has its own sound  and we recognise those spaces with their original sounds.though noise can be identified as the voice which is not desired by the increasing of the noise the audial enviroment has been disarranged and this situation has beeen caused the starting of soundscape studies.the main studies of these soundscapes have been examined within this theses. Although many different methods have been used at soundscape studies ,as a result the objective and the subjective evaluation must be done together ,and it can not be reached to a general solution and the necessity of doing different  studies for every region is striking.This situation is the  indicator of  audial confort is also related to the conception likewise the other confort parametres.and at the end of the same section,what kind of perceptions have been activated in the lack of visual and audial senses which are very important for a person have been emphasized.