Türkiye'deki Arapça dil politikalarının aile ve öğrenci düzeyinde incelenmesi: İmam Hatip okulu örneği
Examining Arabic language policies in Turkey at family and student levels: A study of Imam Hatip schools
Yazar: RABİA İZGİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASRET SAYGI ; PROF. DR. GALİP YAVUZ
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile politikaları = Family policies ; Arapça = Arabic ; Dil politikaları = Language policies ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırma, proje okulu olan İmam Hatip lisesinde Arapça eğitimi almakta olan erkek öğrencilerin ve ailelerinin Arapçaya yönelik tutumlarını ve bu tutumların temelinde yatan sebepleri toplum dilbilimsel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamıştır. Dilin ve kültürün karmaşık etkileşimlerini anlama ve dil eğitimi süreçlerini zenginleştirme amacıyla yapılan bu araştırma, dil tutumlarına yönelik derinlemesine bir bakış sunmaktadır. Araştırma, 67 katılımcı üzerinde uygulanan Arapçaya yönelik tutum ölçeği ile başlamış ve en düşük tutuma sahip olan 5 öğrenci ve ailelerini içeren bir alt grup üzerinde detaylı bir analiz gerçekleştirmiştir. Bu alt grup üzerinden elde edilen nitel veriler, bir yıl boyunca yapılan röportajlar, sınıf gözlemleri, bireysel görüşmeler ve odak grup çalışmaları yoluyla toplanmıştır. Söylem analizi yöntemiyle değerlendirilen bu veriler, öğrenci ve ailelerinin Arapçaya yönelik tutumlarına dair derinlemesine bir anlayış sunmaktadır. Nitel veri analizi sonuçları, genel olarak öğrencilerin Arapçaya yönelik tutumlarının ortalamadan düşük olduğunu göstermektedir. Özellikle en düşük tutuma sahip olan 5 öğrenci ve aileleri üzerinde yapılan araştırma, dilin genellikle aileler tarafından tek düze bir bakış açısıyla ele alındığını; özellikle dini açıdan yüceltildiğini ancak öğrencilerin bu durumu benimsemediklerini ve aksine Arapçaya karşı olumsuz bir tutum geliştirdiklerini ortaya koymuştur. Öğrencilerin bu tutumları ile ailelerin dile dair yaptıkları vurgu arasında bir kopukluk olduğunu ortaya çıkarmıştır. Araştırmanın sonuçları, dil tutumlarının sadece dilbilimsel unsurlara değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel algılara bağlı olarak şekillendiğini vurgulamaktadır. Dil eğitim politikalarının, dilin ötesinde kültürel ve sosyal anlayışı etkileme potansiyeline sahip olduğunu gösteren bu bulgular, dil ve kültürü bütünleştiren kapsamlı bir yaklaşıma olan ihtiyacı vurgulamaktadır.

Abstract:
This study examines the attitudes of male students and their families towards the Arabic language in a Imam Hatip (religious vocational)  roject High School, from a sociolinguistic perspective. The research aims to understand the complex interactions of language and culture and enrich language education processes by providing a deep and accurate analysis of language attitudes. The study began by analyzing attitudes toward the Arabic language with 67 participants and conducted a detailed analysis of a group of 5 students with the lowest interest,and their families. Qualitative data on this group was collected through interviews, classroom observations, individual interviews, and focus groups over the course of a year. The analyzed data, provides an in-depth understanding of the student's and parent's attitudes towards the Arabic language. The qualitative data analysis results indicate that, overall, student's interest towards the Arabic language are below average. The research performed on the 5 students  with the lowest interest, and their families, in particular revealed that the language is often treated by families from a monotone perspective, especially from a religious perspective, but the students do not adopt this situation and rather that they develop a negative attitude towards the Arabic language. The research conducted on the five students with the lowest interest, and their families revealed that families often treat the language from a straight, particularly religious perspective. It is important to note that these attitudes are not a good influence for all students. It revealed that there is a disconnect between these interest of the students and their families emphasis on language. The results of the study emphasize that the perception of a language is shaped not only by linguistic factors but also by social and cultural perceptions. These studies show that language education policies have the potential to influence cultural and social understanding beyond language, emphasizing the need for a balanced and comprehensive approach that integrates language and culture.