Haliç bölgesi değişimine bağlı olarak Fener semtinde kentsel değişim
Urban change in Fener neighboorhood: Based on the change of golden horn
Yazar: ELİF NAZLI MALKOÇ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ERGUN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kentselgelecekleilgili düşünceler değerlendirildiğindeşehirlerin modernizasyon süreçlerinin kentsel dönüşümün bir tarihi haline dönüştüğü görülmektedir.Bu süreçte kentler yayılmış, dağılmış, ağ haline gelmiş ve hiç olmadıkları kadar hiper gerçek hale gelmişlerdir. Bu durumda, kentsel peyzaj çok çarpıcı bir biçimde değişim göstermektedir. Dünya çapında küreselleşme, teknolojik gelişmeler, ekonominin yeniden formüle edilmesi ve postmodernist gelişmeler nedeniyle 80'li yıllar pek çok kentsel problem üretmiş, bu problemleri çözmek için çok farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Tüm bu radikal değişimler kentsel alanları değişime zorlamış,bu değişimlerle beraber post-fordist üretim süreçleri geride pek çok terkedilmiş endüstriyel alan bırakmıştır. Mekânsal ve sosyal değişimin genel adı olarak kentsel dönüşüm,yaşandığı yerdeki sakinlerin zaman içinde başka yere taşınmasına neden olmaktadır. Bu süreç dönüşümün hayal edilen ile fiziksel gerçekliğinin arasındaki çelişkiyi vurgularken birbirlerine zıt düştüklerini de göstermektedir.Türkiye'de kentsel dönüşüm önceleri sadece gecekondu yenileme projeleri iken, 80'li yıllarda pazar ekonomisine geçişle birlikte gayrimenkul yatırım aracı haline dönmüştür. Modernist ve postmodernist süreçlerin birlikte yaşandığı İstanbul'da kentin çok katmanlı okumasını yapmak plancı, mimar ve peyzaj mimarlığı disiplinleri için bir zorunluluk haline gelmiştir. 
Bu çalışma, Fener semtinde varolan kentsel dokuyu inceleyip kavramsallaştırarak, kentsel peyzaj değişiminin karmaşık süreçlerinin toplumsal ve coğrafi bağlamda okumasını yapmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın yöntemi, niteliksel araştırmayı bir alan çalışması ile destekleyerek, ilgili ulusal ve uluslararası literatür incelemelerini mevcut hükümete ait planlama kararlarının analiziyle birleştirmekte, seçilen alanın mekansal organizasyonunu geliştirilen sosyo-mekansal haritalamalarla temsil  edilmesini amaçlamaktadır.Kentsel değişim sürecinin mekânsal ve toplumsal etkileşimlerini gösterebilmek amacıyla kapsamlı bir görsel dökümantasyon yapılmıştır. Seçilen semt sakinlerinin, kendi toplumsal ve yapılı çevreleriyle ilişkili gündelik pratiklerini ve gelecek hayallerini anlamak için açık uçlu görüşmeler yapılmıştır. Sonuç olarak Fener semtinde kentsel değişim süreçleri incelenmiş kentsel dinamikleri orataya konmaya çalışılarak tartışmaya açılmıştır.

Abstract:
Evaluating the urban future thoughts chronicle, it can be seen the modernizaton processes of the cities became urban transformation history. As  we live the urban future of our past, cities are sprawled, dispersed, networked, and became as hyper real as they could be. Urban landscapes are being dramatically changed.Across the world, globalization, technological developments, re-formulations of the economy and the postmodernism leads the era of 80's into the urban problems and different approaches have been generated to solve these problems. This radical changes forced urban areas to change. Post fordist production generates its own space leaving brownfields behind. 
Urban transformation as a means of spatial and social change, forces local residents to deterritorialise. This process shows the conflict between physical reality and imagined reality of transformation, where they collide in. 
Urban transformation in Turkey has been revaluationed as a real estate investment within the era of transition to market economy in 80's. Thus there has emerged a new dimension of the transformation process, aside from squatter housing renewals. Modernist and postmodernist acts are seem to happen together in İstanbul, that it had became a must to read the urban as a multilayered complexity.Design intervention in the city requires an understanding of these hidden powers operating in the city, and an understanding of the ways in which the users of the space desire, as well as need to be empowered to live within it.
Fostering the qualitative research with a case study, the methodology of the research integrates the relevant national and international literature reviewes, combinining the analysis of current municipal and governmental planning tools and application of developed socio-spatial mappings of the chosen area in order to represent and narrate the territorial organizations of the current neighborhood pattern. Semi-structured interviews have been made with local residents to capture their everyday experiences and future dreams in relation to their social and built environment.  An extensive visual documentation and mappings of neighborhood change and personal observations in the locality is also made to determine the spatial and social interacts of transformation process.