Artan dozlarda bakır sülfat ve azot uygulamalarının ekmeklik buğdayda verim ile kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalığına etkileri
Effects of copper sulfate and nitrogen applications in the increasing doses on the yield and root and root crown rot disease of bread wheat
Yazar: MUHAMMET NURULLAH AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZENGİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, artan dozlarda bakır sülfat (BS; CuSO4.5H2O; %25 Cu) ve azot uygulamalarının Quality çeşidi ekmeklik buğdayda verim ve verim unsurları ile kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalığına (KKBÇH) etkilerini tespit etmek amacıyla 2016-2017 üretim sezonunda Konya'nın Sarayönü İlçesi'nin Değirmenli Mahallesi'nde 0 ada 307 parsel numaralı bir çiftçi tarlasında yağmurlama sulamalı koşullarda yapılmıştır. Çalışmada 3 blok ve her blokta 24 parsel olmak üzere toplam 72 parsel oluşturulmuştur. Bloklara 10, 15 ve 20 kg N da-1 dozları uygulanmıştır. Ayrıca her blokta kendi içinde 4 tekerrürlü olarak 0, 0.5, 1, 2, 4 ve 6 kg CuSO4.5H2O; %25 Cu) da-1 dozları kullanılmıştır.   
Araştırma sonuçlarına göre, çalışmada uygulanan N miktarı arttıkça KKBÇH'nda artış meydana gelmiş, uygulanan BS miktarı arttıkça KKBÇH'nda azalma (%100) meydana gelmiştir. En yüksek buğday verimi (405 kg da-1) '15 kg N da-1 + 4 kg BS da-1' uygulamasından alınmıştır. Ayrıca 10 kg N da-1 bloğunda 2 kg BS da-1 dozu ve üzeri dozlarda, 15 kg N da-1 ve 20 kg N da-1 bloklarında ise 4 kg BS da-1 dozu ve üzerindeki dozlarda BS uygulanan parsellerde KKBÇH'nın oluşmadığı belirlenmiştir. Uygulanan N dozlarının buğdayda verim ve verim unsurlarına etkilerine bakıldığında, en yüksek verim ve verim unsurları değerleri 15 kg N da-1 uygulamasından elde edilmiştir. Bu yüzden benzer koşullardaki buğday yetiştiriciliğinde 15 kg N da-1 ve 4 kg BS da-1 dozlarının kullanılması önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of in the increasing doses of copper sulfate (CS; CuSO4.5H2O; 25% Cu) and nitrogen applications on the yield and yield components, root and root crown disease of Quality variety bread wheat grown in spring irrigated field of a farmer in Değirmenli Town of Sarayönü District of Konya Province in 2016-2017 growing season. In the field experiment, the three blocks and 24 plots in each block, total 72 plots were formed. 100, 150 and 200 kg N ha-1 doses were applied into blocks. In addition, 0, 5, 10, 20, 40 and 60 kg CuSO4.5H2O; %25 Cu ha-1 doses were given into each block as four replications.   
According to the results, as the N amount increased, RRRD (root and root crown diseases) increased, as the Cu amount increased, RRRD decreased (100%). As RRRD decreased, the highest wheat yield (4.050 kg ha-1) was obtained from '150 kg N ha-1 + 40 kg CS ha-1' doses. In addition, the RRRD were not seen in the 20 kg CS ha-1 dose and more high doses in the 100 kg N ha-1 block. The same diseases were not determined in the 40 kg CS ha-1 dose and more high doses in the 150 and 200 kg N ha-1 blocks. When it was look at the effects of N doses, the highest yield and yield components were obtained from 150 kg N ha-1 dose. So, 150 kg N ha-1 and 40 kg CS ha-1 doses can be suggested for wheat growing in the similar conditions.