Hükümet sistemlerinin politik ekonomi üzerindeki etkileri: OECD ve G20 ülkeleri üzerine bir inceleme
The effect of governmental systems on politic economy: A study of OECD and G20 countries
Yazar: AYHAN KOÇ
Danışman: PROF. DR. ADEM ESEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Başkanlık sistemi = Presidency system ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; G-20 ülkeleri = G-20 countries ; Hükümet sistemi = Government system ; Makroekonomik büyüklükler = Macroeconomic indicators ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Parlamenter sistem = Parliamentary system ; Siyasal ekonomi = Political economics ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tezin konusunu başkanlık sistemi ve parlamenter sistemin, ülkelerin ekonomik performansları üzerindeki etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Hükumet sistemlerinin ülkelerin ekonomik performansı üzerindeki etkileri, OECD'ye üye 34 ülke ile G20'ye üye 20 ülke üzerinden yapılmıştır. Çalışmada, bu iki örgütlenmede yer alan başkanlık ve parlamenter sistemle yönetilen ülkelerin 2001-2015 yılları arasındaki ekonomik performansları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.
İnceleme konusu yapılan OECD ve G20'ye üye ülkelerin tamamının hükümet sistemlerinin yapısal özelliklerini inceleme olanağı bulunmadığından, hükümet sistemlerinin incelenmesinde, en iyi uygulandığı modeller olarak öne çıkan ABD ve İngiltere esas alınmıştır. Bununla birlikte aynı sistemi uygulayan ülkelerdeki farklılıklara yer verilmiştir. 
Ülkelerin ekonomik performansları, makroekonomik performans göstergeleri olan, GSMH, milli gelir, büyüme,  işsizlik, enflasyon, cari işlemeler dengesi ve yabancı yatırım gibi kriterlerin yanı sıra The Heritage Foundation tarafından yayınlanan "Ekonomik Özgürlük Endeksi" üzerinden karşılaştırılmıştır. Araştırma sürecinde OECD ve Dünya Bankası tarafından yayımlanan veri setinden faydalanılmıştır. Analizlerde oran, değişim ve trend analizi yöntemleri kullanılmıştır.
Politik ekonomi açısından ülkelerin ekonomik performansını etkileyen birçok siyasal, ekonomik ve uluslararası faktör bulunmaktadır. Siyasal faktörler içerisinde hükümet sistemleri başta olmak üzere, siyasal partiler, seçim sistemleri ve kurumsal yapılar önemli rol oynamaktadır. Ekonomik faktörler olarak enflasyon, işsizlik, faiz oranları ve döviz kurları ön plana çıkan unsurlardır. Yine uluslararası krizler, uluslararası savaşlar ve ekonomik sorunlar ülkelerin performansını etkileyen başat faktörler olarak dikkat çekmektedir.  
Yaptığımız araştırmada, politik ekonomi açısından her iki hükümet sisteminin birbirine üstünlük sağladığı alanların bulunduğu sonucuna varılmıştır. Büyüme, GSMH'dan alınan pay ve işsizlik oranı bakımından başkanlık sistemiyle yönetilen ülkeler parlamenter sistemle yönetilen ülkelere göre daha iyi ekonomik performans sergilemektedirler. Buna karşın kişi başına düşen milli gelir, enflasyon, cari işlemler dengesi, DYY ve ekonomik özgürlük endeksi bakımından ise parlamenter sistemle yönetilen ülkeler, başkanlıkla yönetilen ülkelere göre daha başarılı performans ortaya koymaktadırlar.

Abstract:
The subject of this thesis is the effect of presidential and parliamentary systems on the economic performance of countries. The effect of governmental systems on economic performances are studied through the 34 member countries of the OECD and the 20 members of the G20. The study makes a comparative analysis of economic performances attained in these member countries, governed either by presidential or parliamentary systems, between 2001 and 2015.
Since it would not be possible to inspect the governmental structure features of each and every member of OECD and G20; USA and UK are taken as basis in this study of governmental systems since they strike as the models where such systems appear to be implemented the best. Additionally, differences in countries which use the same system are also mentioned. 
Economic performances are compared on basis of such macroeconomic performance indicators as GNP, national income, growth, unemployment, inflation, current account balance and foreign investment as well as the "Index of Economic Freedom" by The Heritage Foundation. The data set published by the OECD and the World Bank was utilized throughout the research process. The analyses used the ratio, rate and trend analysis methods.
In terms of political economy, many political, economic and international factors are involved in economic performance. Among political factors; governmental systems play a particularly significant role in addition to political parties, election systems and institutional structures. Inflation, unemployment, interest rates and exchange rates are prominent economic factors. Additionally; international crises, wars and economic problems strike as major factors affecting economic performance.  
Our research arrives at the conclusion that both governmental systems have their own superior aspects when it comes to political economy. In terms of growth, share of GNP and unemployment; countries governed with presidential systems present a better economic performance. On the other hand, parliamentary systems attain greater success compared to presidential systems in per-capita income, inflation, current account balance, direct foreign investment and economic freedom index.