Pulmoner tromboembolide risk faktörleri ve yüzey adezyon molekülleri ile ilişkisi
Risk factors for pulmonary embolism and their correlation with surface adhesion molecules
Yazar: SUNA AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN ATALAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Adezyon molekülleri = Adhession moleculs ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Pulmoner tromboemboli (PTE), dünyanın her yerinde önemli saglık problemi olarakgösterilmektedir. Venöz tromboziste çogu predispoze durum bilinmektedir.Tromboembolizm için kazanılmıs ve genetik risk faktörleri mevcuttur, hastaların %30'undaneden saptanamamaktadır. Son yıllarda yapılan arastırmalarda bilinen risk faktörlerinin yanısıra yeni risk faktörleri de arastırılmaktadır. 01 Ocak 2008 ile 31 Aralık 2008 tarihleriarasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve ArastırmaHastanesinde yaptıgımız olgu kontrol çalısmamızda 88 olguda (50 PTE, 38 kontrol) (42erkek, 46 kadın, yas ortalamaları 64.8±11.5) PTE için bilinen edinsel ve konjenital riskfaktörleri , ve bu risk faktörleri ile yüzey adezyon molekülleri (VCAM-1, ICAM-1, ICAM-3,E-selektin, P-selektin) arasındaki iliski arastırıldı. Aktif sigara içiminin PTE riskini 4.7 kat(GA=1.2-17.6) artırdıgını, kanser ve cerrahi uygulanmasının riski sırasıyla 1.1 kat(GA=0.02-1.2) ve 1.1 (GA=1.0-1.3) kat artırdıgını saptadık. Trombofilik risk faktörlerindenfaktör VIII yüksekliginin riski 1.1 kat (GA=1.0-1.2), protein C ve protein S eksikliginin iseriski sırasıyla 9.1(GA=3-27.2) ve 5.1(GA=1.7-15.4) kat artırdıgını saptadık. En önemli riskfaktörünün homosistein yüksekligi oldugunu ve riski 19 (GA=2.4-151.1) kat artırdıgını,hiperhomosisteineminin aktif sigara içimi, immobilite ile birlikteligini saptadık. Adezyonmoleküllerinin PTE'li olgular ile kontrol grubu arasında farklılık olmadıgını saptadık.sVCAM-1'in total kolesterol, LDL kolestrol ve TG yüksekligi ile ve HDL kolestrolündüsüklügü ile korelasyonunu saptadık. Sonuç olarak edinsel risk faktörlerinden sigaraiçiminin, genetik risk faktörlerinden hiperhomosisteinemi, faktör VIII yüksekligi, protein Cve S eksikliginin toplumumuzda PTE riski için önemli oldugu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: pulmoner emboli, risk faktörleri, adezyon molekülleri

Abstract:
Pulmonary embolism is a significant health problem worldwide. The majority ofpredisposing factors for venous thrombosis are well known. Acquired and geneticrisk factors exist for thromboembolism, however the cause of disease may not bedetermined in more than 30% of patients. In addition to the already known riskfactors new risk factors are still being investigated. We had implemented a casecontrol study in Zonguldak Karaelmas University Hospital between 01 January 2008and 21 December 2008. In 50 pulmonary thromboembolism (PTE) patients and 38control patients, acquired and congenital risk factors and their correlation withsurface adhesion molecules were investigated. All control patients were selectedfrom our outpatient clinic. We found that the risk of PTE increases 4.7 fold withsmoking (Cl=1.2-17.6), whereas 1.1 (Cl=0.02-1.2) and 1.1 fold (Cl=1.0-1.3) withcancer and surgery, respectively. We also found that among thrombophilic riskfactors the higher levels of factor VIII and lower protein C, protein S values increasethe risk of PTE 1.1 (Cl=1.0-1.2), 9.1 (Cl=3-27.2) and 5.1 (Cl=1.7-15.4) folds,respectively. The most significant risk factor was identified as higher homocysteinplasma level which increased the risk 19 fold (Cl=2.4-151.1), andhiperhomocysteinemia was found to be related with active smoking habit andimmobility. We determined that there is no difference between PTE cases andcontrol group concerning the adhesion molecules. sVCAM-1 was found to becorrelated with increased values of total cholesterol, LDL cholesterol andtriglycerides and lower HDL cholesterol levels. Inconclusion, we underline thatamong the acquired risk factors smoking habit and among the genetic risk factorshyperhomocysteinemia, increased factor VIII levels, protein C and S deficiency aresignificant risk factors for PTE in our study population.Keywords: pulmonary embolism, risk factors, adhesion molecules