831 numaralı Erzurum Ayniyat Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
The transcription and evaluation of Erzurum Ayniyat Registry number 831
Yazar: ENİSE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED YASİN TAŞKESENLİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ayniyat Defterleri = Ayniyat Registers ; Erzurum = Erzurum ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Ayniyat Defterleri; Osmanlı Arşivi'nde Bab-ı Âli Evrâk Odası Ayniyat Defterleri (BEO, AYN. d) fonunda bulunmaktadır. Arşivde 1227-1313 (1812-1895) yılları hakkında bilgi içeren 1719 defter mevcuttur. Bu defterler 19. yüzyılda Osmanlı bürokrasisinin ve müesseselerinin işleyişi hakkında bilgi vermektedir. Çalışmada, 831 numaralı Erzurum Ayniyat defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Defter, 1283/1291 (1866-1874) yıllarını kapsayıp, Erzurum vilayetinde şahıslara ve devlete karşı işlenen suçlara ait mahkeme tutanaklarının yanı sıra göreve atama ve azletme gibi birçok konuda bilgiler içermektedir. Toplamda 869 adet belge bulunan defterde yoğunluğun ikili ilişkiler üzerinde olduğu görülmektedir. Ardından ise hukuki ve mali konular için yazılan belgelerin çokluğu göze çarpmaktadır. Belgeler incelendiğinde 831 numaralı Erzurum Ayniyat Defterinin, Osmanlı Devletinin o dönemdeki var olan işleyişi hakkında bize bilgi verdiği görülmektedir.
Çalışması yapılan Ayniyat defteri, Erzurum Vilâyeti'nin o dönemdeki idari, iktisadi, adli, askeri tarihine ışık tutmaktadır. Çalışmanın amacı, 831 numaralı Erzurum Ayniyat defterini daha anlaşılır hale getirmek ve şehir târîhi çalışmak isteyen araştırmacılara kaynak oluştumaktır.araştırmacılara kaynak oluştumaktır.
Anahtar Kelimeler: 831 Numaralı Ayniyat defteri, Erzurum Vilâyeti, Erzincan, Van, Muş.

Abstract:
Ayniyat registry have been found in the fund of Ayniyat registry (BEO. AYN. d) in the Bâb-ı âli documents room in Ottoman archive. There are 1719 books including information about the years 1227-1313 ( 1812-1895) in the archive. These boks give us information about process of 19th century otoman bureaucracy and institutions.
The transcription and evulation of Erzurum inventory book numbered 831 have been carried out in the study. Book has involved years of 1283/1291 (1866/ 1874) and included information on many subjects such as assignment and dismissal as well as court records against individuals and the state in Erzurum province. In the book, which has a total of 869 documents, it is seen that the density is on bilateral relations. Then there is the multiplicity of documents written for legal and financial matters. When the documents are examined, it is seen that the Erzurum Ayniyat ledger numbered 831 gives us information about the existing functioning of the Ottoman state at that time.
The book which was stutied has shedded light on history of administrative, economic, forensic, military that belongs to period of Erzurum province. The purpose of the study is to make Erzurum inventory book numbered 831 more understandable and to help researchers who want to study city history.Keywords: Erzurum ayniyat registry number 831, Erzurum Province, Erzincan, Van, Muş.