İlköğretim okullarında özdeğerlendirme uygulamalarının yönetici ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Ankara ili - Çankaya ilçesi örneği)
Evaluation of self-assessment applications in elementary schools according to manager and teacher opinions (Ankara province - Çankaya district sample)
Yazar: DEMET AĞCA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRBOLAT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara-Çankaya = Ankara-Çankaya ; Değerlendirme = Evaluation ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kalite = Quality ; Kalite yönetimi = Quality management ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Yöneticiler = Managers ; Öz değerlendirme = Self-assessment ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Toplam Kalite Yönetimi'nin yaygınlaşmasıyla birlikte neredeyse bir zorunluluk hâline gelen ?kurumsal özdeğerlendirme?nin ilköğretim okullarında uygulanma durumunun yönetici ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir.Bu amaçla, Ankara ili Çankaya ilçesi resmî ilköğretim okullarında görev yapan 339 öğretmen ve 57 yöneticiye anket formu uygulanmıştır. Anket; kişisel bilgiler, okulun Toplam Kalite Yönetim Sistemi ve özdeğerlendirme uygulamaları olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Özdeğerlendirme uygulamaları bölümü ?Liderlik; Stratejik Plânlama; Öğrenci, Paydaş ve Piyasa Odaklılık; Ölçüm, Analiz ve Bilgi Yönetimi; Öğretmen ve Personel Odaklılık; Süreç Yönetimi; Organizasyonel Performans Sonuçları? olmak üzere yedi alt boyuttan ve toplam 81 maddeden oluşmaktadır.Verilerin analizinde, frekans ve yüzde değerleri, yöneticiler ve öğretmenlerin yanıtları arasındaki anlamlı farklılık için Kay Kare Testi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre; öğretmen ve yöneticilerin tamamı herhangi bir kalite yönetim modeli ile ilgili eğitim almamıştır ve okulların bir kalite yönetim programı bulunmamaktadır. Buna karşın bulgular, tüm alt boyutlar ile ilgili olarak altı madde haricinde çoğunlukla özdeğerlendirme uygulandığını göstermektedir.Ayrıca, ?Liderlik; Öğrenci, Paydaş ve Piyasa Odaklılık; Öğretmen ve Personel Odaklılık; Süreç Yönetimi; Organizasyonel Performans Sonuçları? alt boyutlarında öğretmen ve yönetici görüşleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.Bulgu ve sonuçlara uygun olarak, okullarda uygulanacak özdeğerlendirme çalışmalarına ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Özdeğerlendirme, ilköğretim okullarında özdeğerlendirme, Toplam Kalite Yönetimi, eğitimde Toplam Kalite Yönetimi, kalite ödülü modelleri.

Abstract:
Purpose of this research is the evaluation of the situation of ?institutional self-assessment? in elementary schools which has almost become compulsory pursuing the spread of Total Quality Management according to manager and teacher opinions.To this purpose, a survey form is applied to 339 teachers and 57 managers serving in public elementary schools of Ankara province Çankaya district. The survey is composed of three sections as personal information, Total Quality Management System of the school and self- assessment applications. Self- assessment applications section is composed of seven sub dimensions as ?Leadership; Strategic Planning; Student, Stakeholder and Market Focus; Measurement, Analysis and Knowledge Management; Faculty and Staff Focus; Process Management; Organizational Performance Results? and a total of 81 items.Chi-Square Test is employed in the analysis of data for significant difference between frequencies and percent values, replies of managers and teachers.According to the findings of research, all of the teachers and managers have not been trained concerning any quality management model and the schools don?t have any quality management programme. Despite this, the findings demonstrate that self-assessment is applied in majority except six items concerning all sub dimensions.Furthermore, significant differences have been found between the teacher and manager opinions in ?Leadership; Student, Stakeholder and Market Focus; Faculty and Staff Focus; Process Management; Organizational Performance Results? sub dimensions.Relevant with the findings and results, suggestions are presented related to self-assessment studies to be applied in schools and future scientific researches.Key Words: Self-assessment, self-assessment in elementary schools, Total Quality Management, Total Quality Management in education, quality award models.