Engelli çocuğu olan ebeveynlerin stresle başa çıkma tutumları ile madde kullanma eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Study of the relationship between stress decontamination attitudes and substance use tendencies of parents with disabled children
Yazar: FİLİZ TANRIVERDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı Kocaeli ilinde yaşayan, engelli çocuğu olan ebeveynlerin en çok kullandıkları stresle başa çıkma tutumları ile madde kullanma eğilimleri arasındaki ilişikiyi saptamaktır. Tarama modeli olarak yapılan araştırmamızda, nicel veriler ile kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya Ağustos 2020 ve  Ocak 2021 ayları arasında Gölcük Rehberlik ve Araştırma Mekezi'ne başvuran ve engelli çocuğu olan 148 anne ve 49 baba olmak üzere 197 gönüllü ebeveyn katılmıştır.   Çalışmamızın verilerinin normal dağılıma uymaması nedeniyle parametrik olmayan, Mann_Whitney U ve Kruskal Wallis testi ile betimsel istatistikler kullanılmıştır.
Araştırmamızın sonuçlarına baktığımızda, annelerin puan ağırlığına göre en çok kullandıkları stresle başa çıkma tutumlarının dini olarak başa çıkma, planlama ve amaca yönelik sosyal destek arama olduğu görülmüştür. Babaların en çok kullandıkları stresle başa çıkma tutumlarının; amaca yönelik sosyal destek arama, dini olarak başa çıkma ve olumlu yeniden yorumlama olduğu görülmüştür. Annelerin ve babaların madde kullanma eğilimi ölçeğinden aldıkları puanlara bakıldığına; 16 puanın üstünde olduğu ve madde kullanma eğilimleri olduğu görülmektedir. Ebeveynlerin anne-baba olma durumuna göre kullandıkları stresle başa çıkma tutumlarından mizah, madde kullanımı, yadsıma ve planlama alt boyutlarında anlamlı bir farklılık görülmüş, ancak ebeveynlerin sahip oldukları engelli çocuk sayısına göre kullandıkları başa çıkma tutumları arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Madde kullanma eğilimi olan ve olmayan ebeveynlerin kullandıkları başa çıkma tutumlarına bakıldığında ise amaca yönelik sosyal destek arama, mizah, madde kullanımı, kabullenme, diğer etkinlikleri bırakma, dine yönelme, olumlu yönde yeniden yorumlama ve planlama alt boyutlarına göre farklılaştıkları görülmektedir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre anne ve babaların madde kullanma eğilimleri üzerinde engelli çocuğa sahip olmanın anlamlı bir farklılık yaratmadığını görmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between the stress-coping attitudes and substance use tendencies most commonly used by parents with disabled children living in Kocaeli. In our research conducted as a screening model, quantitative data and easily accessible sampling method were used. 197 volunteer parents, including 148 mothers and 49 fathers with disabled children, who applied to Gölcük Guidance and Research Center between August 2020 and January 2021, participated in the study. Non-parametric Mann_Whitney U and Kruskal Wallis tests were used because the data of our study did not fit the normal distribution with descriptive statistics. When we look at the results of our study, it was seen that the most frequently used stress coping attitudes by mothers were religious coping, planning and instrumental social support. It has been observed that the most frequently used stress coping attitudes of fathers are the use of instrumental social support, religious coping, and positive reinterpretation. Considering the substance use tendency of the mothers, it shows that they are above 16 and they have a tendency to use substances according to the average. When the averages of fathers' tendency to use substances are examined, it shows that it is above average. A significant difference was observed in humor, substance use, denial and planning sub-dimensions among the stress coping attitudes used by mothers and fathers, but no significant difference was found between the coping attitudes used according to the number of children with disabilities. When we look at the coping attitudes of parents with and without substance use tendencies, it is seen that they differ according to the sub-dimensions of instrumental social support use, humor, substance use, acceptance, quitting other activities, turning to religion, positive reinterpretation and planning. According to the results of this study, we see that there is no difference in the substance use tendencies of parents in terms of having a disabled child.