Otizm tanısı almış ve almamış kişilerde duygu ifadelerine ilişkin çalışma belleği ve duygu ifadelerinin anlamlandırılması
Working memory for emotional expressions and emotional expression labeling in individuals with autism and typically developing individuals
Yazar: SEVİM EROL ADAKLI
Danışman: DOÇ. DR. SAİT ULUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu = Emotion ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Bu çalışmanın amacı, otizm tanısı almış ve almamış kişilerin yüzdeki duygu ifadelerini algılama ve anlamlandırma becerilerinde grup içi ve gruplar arası farklılıkların olup olmadığını incelemektir. Çalışmanın örneklemi yaş, cinsiyet, sosyoekonomik düzey, sözel beceri ve genel zeka düzeyi açısından eşlenmiş deney ve kontrol gruplarını içermektedir. Deney grubu otizm tanısı almış 20 katılımcıdan, kontrol grubu ise herhangi bir sağlık problemi bulunmayan 20 katılımcıdan oluşmaktadır. Tüm katılımcılara ?Demografik Bilgi Formu, Yüz Tanıma Performans Görevi, Yüz İfadelerini Tanıma Performans Görevi ve Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği (WÇZÖ-R) Sözcük Dağarcığı Alt Testi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilere Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, otizm tanısı almış katılımcıların yüz ifadelerini hem algılama hem tanımlama aşamasında tanı almamış katılımcılara göre daha fazla hata yaptıkları görülmüştür. Hata sayısının otizm tanısı almış kişiler için yüzdeki duygu ifadelerini algılama aşamasında, tanı almamış kişiler için ise tanımlama aşamasında daha fazla olduğu bulunmuştur. Ek olarak, otizm tanısı almış ve almamış kişilerde olumsuz duygu ifadelerini algılama ve tanımlama performanslarının olumsuz olmayan duygu ifadelerine göre daha düşük olduğu görülmüştür. Tüm çehredeki bilginin her iki grubu ağız ve göz bölgesindeki bilgiye göre daha doğru tanımlamalara götürdüğü bulunmuştur. Otizm tanılı kişilerin duygu ifadelerini algılamada tanımlamaya göre; ağız ve göz bölgelerindeki ifadeleri tanımlamada tüm çehredeki ifadeleri tanımlamaya göre; yüz ifadelerini algılamada nesneleri algılamaya göre daha uzun tepki süresine ihtiyaç duyduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazındaki çalışmaların ışığında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The purpose of the study was to examine whether there were differences between individuals with autism and typically developing individuals on the performance of facial expression perception and and facial expression labeling. The sample in the study included 20 participants with autism and a control group of 20 participants with normal development, matched for chronological age, gender, socio-economic development, the level of verbal abilities and general intelligence. In the study, ?Demographic Information Form?, The Vocabulary Subtest of the Wechsler Intelligence Scale?, Face Recognition Task? and ?Facial Expressions Recognition Task  were administered to the participants respectively. Wilcoxon Signed Rank Test and Mann-Whitney U Test were applied to the gathered data in the study. Results of the analysis revealed that subjects with autism made more errors than the comparison group in both the facial expression perception and the facial expression labeling processes. Results showed that subjects with autism had more errors in perceiving the facial expressions, whereas typically developing subjects made more errors in the labeling process. Moreover, in both groups, facial expression perception and labeling performances for the negative emotions was lower than the non-negative emotions. It was shown that the whole face led both groups to more correct labeling than the knowledge in the mouth and eye region. Individuals with autism needed more time to perceive than to label emotional expressions; and to label emotional expressions in the mouth and eye regions than to label the expressions in the whole face. Moreover, reaction time was longer for perception of the facial expressions than for perception of the objects. The results of the study were discussed in the light of the literature.