Reel ücretler ve işgücü verimliliği arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisi örneği
The relationship between real wages and labor productivity: The case of Turkish economy
Yazar: FURKAN TORUN
Danışman: PROF. DR. HAKAN NAİM ARDOR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada reel birim ücret ve saatlik işgücü verimliliği arasındaki ilişki tarihsel olarak ele alınmıştır. Söz konusu ilişki, öncelikle farklı düşünce okullarının ücretlerin belirlenmesine yönelik teorilerinin ortaya konmasıyla değerlendirilmiştir. Bu teoriler, içinde bulundukları tarihsel koşullarla birlikte incelenmiştir. Ardından Türkiye'de 1960 yılı sonrasında yaşanan dönüşümler belirtilmiş ve bu dönüşümlerin işgücü piyasası üzerindeki etkileri saptanmıştır. Planlı kalkınma döneminden sonraki süreçte söz konusu olan neoliberal küreselleşmenin, ülke ekonomisi ve işgücü piyasası üzerindeki olası etkileri tartışılmıştır. Çalışmada temel olarak neoliberal küreselleşmenin işgücü piyasası üzerinde olumsuz etkiler yarattığı görüşünün üzerinde durulmuştur. Ardından reel ücretlerde yaşanan değişimlerin nedenleri tarihsel dönemlere ayrılarak incelenmiştir. Çalışmada 1988Q3-2022Q4 dönemi içerisinde Türk imalat sanayinde, reel birim ücret ve saatlik işgücü verimliliği arasındaki ilişki ARDL Sınır Testi kullanılarak araştırılmıştır. Sonrasında ilgili dönem içerisindeki dinamik ilişki zamanla değişen Kalman Filtresi ile tahmin edilmiştir. Anılan dönem içerisinde neoliberal küreselleşme sürecinin etkinliğini arttırdığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda hareket edildiğinde 1989 senesinde sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ve 1994 sonrası dönemde işgücü piyasasını esnekleştirmeye dönük düzenlemelerin uygulanması, ülkede neoliberal küreselleşmeyi pekiştirmeye dönük hamleler olarak karşımıza çıkmıştır. Ele alınan dönem içerisinde reel birim ücret ve saatlik işgücü verimliliği arasında, verimlilikten ücretlere doğru negatif bir korelasyon bulunmuştur. Bununla birlikte Kalman Filtresi yardımıyla zamanla değişen regresyon katsayıları araştırılmış ve dönem içerisinde reel birim ücret katsayısının pozitif gerçekleştiği dönemlere de rastlanmıştır. Elde edilen bulgular söz konusu tarihsel süreç ile birlikte değerlendirilerek ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between real unit wage and hourly labour productivity is examined historically. This relationship has been evaluated primarily by presenting the theories of different schools of thought on the determination of wages. These theories are analysed together with the historical conditions in which they exist. Then, the transformations that took place in Türkiye after 1960 are indicated and the effects of these transformations on the labour market are determined. The possible effects of neoliberal globalisation on the national economy and the labour market in the period following the planned development period are discussed. The study mainly focuses on the view that neoliberal globalisation has negative effects on the labour market. Then, the reasons for the changes in real wages are analysed by dividing them into historical periods. In the study, the relationship between real unit wages and hourly labour productivity in the Turkish manufacturing industry over the period 1988Q3-2022Q4 is investigated using the ARDL Bounds Test. Then, the dynamic relationship within the relevant period is estimated with the time-varying Kalman Filter. It is determined that the neoliberal globalisation process has increased its effectiveness in the mentioned period. In this direction, the liberalization of capital movements in 1989 and the implementation of regulations to flexibilize the labour market in the post-1994 period are considered as moves to reinforce neoliberal globalization in the country. A negative correlation was found between real unit wages and hourly labour productivity, from productivity to wages in the period under consideration. In addition, time-varying regression coefficients were investigated with the help of Kalman Filter and periods in which the coefficient of real unit wage was positive were also found. The findings obtained are evaluated together with the historical process in question.