Ergenlerde benlik algısının psikolojik sağlamlık ve dindarlık ile ilişkisi
The relationship of self-perception with psychological resilience and religiousness in adolescents
Yazar: HİLAL EBRAR YENİYOL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BAYNAL
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ergenlerde Benlik Algısının Psikolojik Sağlamlık ve Dindarlık arasındaki ilişkiyi bazı değişkenler açısından incelemek ve açıklamaktır. Araştırma Yalova ilinde öğrenim gören, Anadolu lisesinden 308, İmam hatip Lisesinden 128, diğer lise türlerinden 18 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Bu araştırmaya tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen %60,4 kız ve %39,6  erkek olmak üzere toplam 454 kişi katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin benlik algılarını belirlemek için Çocuklar için Öz Kavram Ölçeği, psikolojik sağlamlık düzeylerini belirlemek için "Çocuk ve Ergenler için Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ", Dindarlık düzeylerini belirlemek için "Dindarlık" ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini test etmek amacıyla "Güvenilirlik Analizi" yapılmıştır.
Kullanılan verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık çarpıklık değerleri ile test edilmiştir. Normal dağılıma sahip olan verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni kullanılmıştır. Numerik değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson korelasyon uygulanmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştırmak için çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulguların sonucunda cinsiyet değişkenine göre psikolojik sağlamlık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Erkek katılımcıların İbadet- bilgi puanlarının kız katılımcılara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dindarlık ölçeğinin tümünden elde edilen ortalamalar bakımından erkeklerin dindarlık düzeyleri, kızlarınkiyle istatiksel olarak anlamlılık düzeyine ulaşmıştır. Verilerden elde edilen sonuçlara göre 13-14 ve 15-16 yaş grubunun psikolojik sağlamlıkları, yaşı 17-18 olanlara göre daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca anne eğitim durumu ve aile yapısının psikolojik sağlamlık düzeyinde anlamlı farklılaşma olduğu görülmüştür.  Ölçeklerden elde edilen verilere göre psikolojik sağlamlık ile benlik algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, orta düzey bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Katılımcıların dindarlık düzeyi ile benlik algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, düşük düzey bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca psikolojik sağlamlık ile dindarlık arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, orta düzey bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Benlik Algısı, Psikolojik Sağlamlık, Dindarlık, Din Psikolojisi

Abstract:
The aim of this research is to examine and explain the relationship between Self-Perception, Psychological Resilience and Religiosity in Adolescents in terms of some variables. A total of 454 students, 60.4% female and 39.6% male, selected by random sampling method from 308 Anatolian high school students, 128 Imam Hatip High School students studying in Yalova province, and 18 other high school type students were included in the research participated. Self-Concept Scale for Children was used to determine the self-perceptions of the students participating in the research, the "Psychological Resilience Scale for Children and Adolescents" was used to determine their psychological resilience levels, and "Religiosity" scale was used to determine their level of religiosity. A personal information form was applied to determine the demographic characteristics of the participants. The data obtained in the study were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. Descriptive statistical methods (number, percentage, min-max values, mean, and standard deviation) were used when evaluating the data. "Reliability Analysis" was conducted to test the reliability of the scales. The suitability of the data used for normal distribution was tested with kurtosis and skewness values. In comparing quantitative data with normally distributed data, an independent sample t-test was used for the difference between two independent groups, and in comparing more than two independent groups, one-way analysis of variance was applied, and in case of a difference, Bonferroni was used to find the group that made the difference. Pearson correlation was applied to test the relationship between numerical variables. Multiple linear regression analysis was applied to investigate the effect of independent variables on the dependent variable. As a result of the findings, it was concluded that there was no statistically significant difference between psychological resilience according to gender variable. It was determined that the worship-knowledge scores of male participants were higher than those of female participants. In terms of the averages obtained from the entire religiosity scale, the religiosity levels of boys reached a statistically significant level with those of girls. According to the results obtained from the data, it was found that the psychological resilience of the 13-14 and 15-16 age group was higher than the 17-18 age group. In addition, mother's education level and family structure were found to have a significant difference in the level of psychological resilience.  According to the data obtained from the scales, it was found that there was a statistically significant positive, medium-level relationship between psychological resilience and self-perception. It was found that there was a statistically significant positive, low-level relationship between the participants' level of religiosity and self-perception. In addition, it was concluded that there is a statistically significant positive, medium-level relationship between psychological resilience and religiosity.
Keywords: Adolescent,Self Perception, Psychological Resilience, Religiosity, Psychology of Religion