Peritondiyaliz ve hemodiyaliz hastalarında ateroskleroz, malnutrisyon ve akut faz reaktanları arasındaki ilişki
The relationship between malnutrition, atherosclerosis and acute phase reactants among the patients on hemodialysis and peritoneal dialysis.
Yazar: MUAMMER BİLİCİ
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP KÜLAH
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda kardiyovasküler mortalite ve morbidite oranının sağlıklı bireylere göre belirgin biçimde arttığı bilinmektedir. Bu hasta grubunda malnutrisyon ve hızlanmış ateroskleroz gelişimi patogenezinde inflamasyon önemli bir rol oynamaktadır. Biz çalışmamızda son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulanan hastaları ayrı ayrı gruplandırarak aterosklerozu ve malnutrisyonu olan ve olmayan hasta gruplarında inflamasyon parametrelerinin (özellikle PRC ile CRP) yerinin araştırılmasını amaçladık.Çalışmaya Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalında Mart 2009-Mart 2010 tarihleri arasında SDBY nedeniyle takipli, haftada 3 kez hemodiyaliz tedavisi uygulanan 14'ü kadın 22'si erkek ve periton diyalizi uygulayan 13'ü kadın 25'i erkek olmak üzere sırasıyla 36 HD ve 38 SAPD hastası dahil edildi. Hasta grubu seçiminde bilinen bir malign hastalığı, akut veya kronik inflamatuvar bir hastalığı olmaması hedeflendi. SAPD ve HD hastalarında ateroskleroz saptanan grupta sağ/sol İMK ölçümleri anlamlı bir şekilde daha artmış ve CRP? 10 mg/dl olanlarda olmayanlara göre sağ/sol İMK ölçümleri daha yüksek olarak bulundu. Ayrıca gruplarda albumin düzeylerindeki azalma belirgenliştikçe anlamlı bir şekilde ateroskleroz varlığı ile ilişki olduğunu tespit ettik. Ayrıca inflamasyon parametrelerinden prokalsitonin ile CRP düzeyleri arasında HD hastalarında kuvvetli bir korelasyon varken SAPD hasta grubunda benzer bir ilişki gözlenmedi.HD grubunda inflamasyon belirteçlerinden CRP ve PRC ile malnutrisyon varlığı arasında anlamlı bir ilişki vardı ancak SAPD hastalarında da malnutrisyon gelişen grupta ortalama düzeyleri daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. SAPD ve HD grupları karşılaştırıldığında prealbumin düzeylerinde SAPD grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu ve bunun peritoneal albumin kaybının tetiklediği hepatik sentez artışına bağlı olabileceği düşünüldü. SAPD grubunda ateroskleroz parametrelerinin HD grubuna göre nispeten daha iyi olduğu görüldü.Sonuç olarak diyaliz hastalarında malnutrisyon, ateroskleroz ve inflamasyon birbirleriyle çok yakından ilişkili faktörlerdir. İnflamasyonun daha çok malnutrisyonla birlikte olduğu ve dolaylı yoldan ateroskleroza neden olabileceği düşünülebilir. Akut faz reaktanlarının yüksek olduğu diyaliz hastaları, ateroskleroz ve malnutrisyon gelişme olasılığının yüksek olduğu bir gurubu oluşturmaktadır. İnflamasyon belirteçlerinden CRP ile PRC arasında HD grubunda kuvvetli pozitif bir korelasyon tespit edilmiş olup PRC ve CRP düzeylerin kombine edilmesi diyaliz hastalarında kronik inflamasyonun güvenilir bir belirteci olacaktır. Muhtemel peritoneal albumin kaybının stimüle ettiği hepatik prealbumin sentezindeki artışa bağlı olarak SAPD ve HD hastalarındaki serum albumin ve prealbumin referans aralıklarının ve klinik hedef değerlerinin SAPD ve HD için ayrı ayrı ayarlanması uygun olacaktır. SDBY'inde malnutrisyon, inflamasyon ve ateroskleroz arasındaki ilişkiyi tam olarak aydınlatmak için ileri araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: İnflamasyon, Malnütrisyon, Ateroskleroz, Prokalsitonin, C- Reaktif Protein

Abstract:
It?s well known that the patients with chronic renal failure are more prone to cardiovascular morbidity and mortality than the healthy subjects. In this patient population, inflammation is a key feature among the development of malnutrition and acceleration of atherosclerosis. We have planned to compare the patients on hemodialysis and peritoneal dialysis each other considering the parameters of inflammation (especially PCT and CRP), malnutrition and atherosclerosis.Patients who were followed up in our center with the diagnosis of end stage renal disease were included. 14 female and 22 male patients on regular 3 times weekly hemodialysis and 13 female and 25 male patients on peritoneal dialysis were evaluated among the parameters of inflammation and malnutrition. Patients with known previous malign neoplasms and chronic inflammatory diseases were excluded. Right and left carotid IMT were higher among the patients who had atherosclerosis and on any kind of dialysis therapy. Procalcitonin which is an inflammatory parameter was strongly correlated with CRP levels among the patients on hemodialysis but this was not observed among the patients on CAPD.Considering the patients on hemodialysis, there were significant correlation between the inflammatory parameters CRP and PRC, and the development of malnutrition. However this significant correlation was not observed among the patients on CAPD despite they had increased levels of CRP and PRC. Prealbumin levels were significantly higher in the patients on CAPD compared with the patients on HD. This could be explained with the increased albumin synthesis stimulated with the peritoneal loss of albumin. Atherosclerotic parameters were mildly worse in the patients on HD compared with the patients on CAPD.Malnutrition, atherosclerosis and inflammation are all closely related among the patients on dialysis therapy. Inflammation is usually goes together with malnutrition and indirectly related with atherosclerosis. The patients on dialysis who have increased levels of acute phase reactants have also increased risk of developing malnutrition and atherosclerosis. Considering the patients who were on hemodialysis, there was a strong correlation between the levels of CRP and PRC. Combination of PRC and CRP is assumed to become a reliable marker of inflammation in this patient population. With regard to the stimulated hepatic prealbumin synthesis due to the peritoneal loss of albumin, reference and target levels of albumin and prealbumin considering the patients on HD or CAPD can be determined seperately. Future studies needed to clarify the relationship between malnutrition, inflammation and atherosclerosis in end stage renal disease.Key words: İnflammation, Malnutrition, Atherosclerosis, Procalcitonin, C-ReactiveProtein