Milliyetçiliğin Türk romanına yansıması (1960-1980)
Reflection of nationalism on Turkish novels (1960-1980)
Yazar: KAMİL PARIN
Danışman: DOÇ. DR. VELİ UĞUR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Modern çağla birlikte ortaya çıkan milliyetçilik, yaklaşık iki asırdır milletlerin hayatına ve dünya siyasetine yön yeren bir düşünce sistemidir. Öte yandan Türk romanı, Türkiye'deki modernleşme ve milliyetçilik çalışmalarıyla aynı dönemde yükselişe geçer. Milliyetçilik fikri, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren siyaset ve sosyolojide olduğu gibi edebiyatta da etkisini göstermiştir. Bu bağlamda Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu ilkelerinden olan milliyetçilik, yayımlandığı devrin sosyo-politik havasını detaylı bir biçimde yansıtan roman türünde de kendisini gösterir. 
Birçok toplumsal meselenin taşıyıcısı olan Türk romanı, sosyal ve siyasi bakımından zengin bir içeriğe sahiptir. 1960-1980 dönemi romanlarında milliyetçilik ideolojisi belirgin bir şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmada 1960-1980 dönemi arasında yayımlanan yirmi beş farklı yazarın kırk iki romanı milliyetçilik/Türkçülük bağlamında analiz edilmiştir. Kırk iki romanın tespitinde; etno-sembolist bakış açısı kapsamında oluşturulan sembollerin görünürlüğü, Türk milliyetçiliğinin öteki inşasında etkili olan söylem biçimleri, Türk kimliğinin ve yaşam biçiminin yüceltildiği temaların kullanımları belirleyici olmuştur. Çalışmada öncelikle literatürde en çok kabul gören milliyetçilik kuramlarından üç tanesi ve Türkiye'de milliyetçiliğin ortaya çıkışı ile gelişim seyri ele alınmıştır. Ardından Türk romanının etno-sembolist anlayışla nasıl inşa edildiği, Türk milliyetçiliğinin ötekiyi romanlar üzerinden nasıl kurguladığı ve bunun yapılışında somutluk kazanan söylem biçimi incelenmiştir. Söz konusu duruma ilaveten Türk kültür ve yaşam biçiminin milliyetçilik inşası bağlamında nasıl yüceltildiğine dair izler takip edilerek dönem romanlarının milliyetçilik anlayışı kapsamlı bir bakış açısı ile ortaya konulmuştur.

Abstract:
Nationalism, a philosophical construct that gained prominence during the
modern era, has significantly influenced the trajectory of nations and global politics
for nearly two centuries. Concurrently, the emergence of Turkish novels coincided
with the period of modernization and nationalism studies in Turkey. Since the latter
half of the 19th century, the concept of nationalism has played a pivotal role not only
in politics and sociology but also in literature. This paper explores the manifestation
of nationalism, a foundational principle of the Republic of Turkey, within the Turkish
novel genre, providing a detailed reflection of the socio-political atmosphere prevalent
during the period of its publication.
Turkish novels, serve as a conduit for myriad social issues, possess a rich social
and political content. The ideology of nationalism was prominently employed in
novels during the 1960-1980 period. To analyze this phenomenon, this study delves
into forty-two novels authored by twenty-five different writers published between
1960-1980, examining them through the lens of nationalism and Turkism. The
identification of these novels was guided by the visibility of symbols created within
the ethno-symbolist perspective, the discourse forms effective in constructing the
"other" in Turkish nationalism, and the incorporation of themes that exalt Turkish
identity and way of life. The research initially reviews three widely accepted theories
of nationalism in the literature, providing a comprehensive overview of the emergence
and development of nationalism in Turkey. Subsequently, the study analyzes how
Turkish novels were constructed through an ethno-symbolist understanding, exploring
how Turkish nationalism defines and presents the "other" within novels and the
discourse concretized in this process. Additionally, the paper investigates how Turkish
culture and lifestyle were glorified within the context of nationalist construction,
offering a comprehensive perspective on the understanding of nationalism in novels
from this specific period.
Keywords: Nationalism, other, ethno-symbolism, 1960-1980 period, Turkish novel.