Kent kimliğinde yapısal estetiğin mevzuattaki karşılığı, uygulama esasları, denetimi ve öneri sistem modeli
Structural aesthetics of urban identity provision in the legislation, application principles, controls and proposed system model
Yazar: ABDULLAH TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİK MESUT EREN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel rant = Urban rent ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Yeni yapılaşma = New structuring

Özet:
Kentler, kuruldukları andan itibaren gelişmekte, kimlik kazanmakta ve belli bir
olgunluğa ulaşmaktadırlar. Bu durum kentlerin ölçeklerine ve bulundukları coğrafyaya
göre üzerindeki yapılar ve doğal oluşumlar sonucu bir siluet kazandırmaktadır.
Kentlerdeki birbirinden bağımsız yapılaşma çabaları, sadece kendi içinde amacına
hizmet vermekte, kentin içinde yer almakta fakat kent kimliğinden soyutlanmış bir ruh
ile yaşamaktadır. Kentlerin ruhu, kimlikleri ile nefes almaktadırlar. Bu nedenle kent
kimliğine aykırı tüm uygulamalar, kendi içlerinde modern, estetik ya da işlevsel
değerlendirilseler dahi çevresiyle uyumsuz, kent estetiğine aykırı bir tutum
sergilemektedir.
Ülkemizde imar faaliyetleri, 3194 sayılı imar kanunu kapsamında genel başlıkta ele
alındığında yapılaşma hareketlerine göre planlama, projelendirme, uygulama ve
denetleme aşamaları olarak yürütülmektedir. Sürecin başlangıç aşaması olan planlama
çalışmaları için kanun, birden fazla kamu kurumuna plan yapma ve onaylama yetkisi
vermektedir. Her kurum kendi sorumluluk alan sınırları içerisinde planlarına uygun
projelendirme yapmakta ve uygulamaya koymaktadır. Bu durum neticesinde
birbirinden bağımsız birçok uygulamalar tamamlanmakta fakat kent içinde hiçbir
harmonisi olmayan yapı ürünleri kendine yer edinmektedir.
Çalışmada kentlerin estetik kaygıdan uzak, ekonomik temeller üzerine kurulu bir
anlayışla kaybetmekte oldukları bu kimlik kaybı karşısında mevzuat, mimari tasarım,
yapısal estetik, ekonomi ve çevre esaslı yapılacak düzenlemeler ve olması gereken
kriterlerin irdelenmiş olup kamu yönetimince yapılması gereken çalışmalar ortaya
konulmuştur.
Özgün kent kimliğine ve kent siluetine sahip kentler ortaya konulup kimlik tahribatına
uğramış, rant odaklı yaklaşımlarla kaybolan kent kimliklerinin tekrar kazanımı ve
yenileme süreçleri anlatılmıştır. Kentin coğrafi, ekonomik, tarihi ve kültürel dokusu
kentteki yapılaşma, dönüşüm ve gelişme faaliyetleri için temel dayanaklar olarak ele
alınmıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. İmar mevzuatı ve yetkili idareler,
korunması esas kentsel kimlik kavramı, ekonomik odaklı yapılaşma faaliyetleri ve
yapılaşma çalışmaları için öneri sistem modeli ana başlıkları oluşturmaktadır. Çalışma
ile başlangıçtaki planlama aşamasından en son yapı ürününün tamamlanma aşamasına
kadar olan ve sonrasını kapsayan sürecin paydaşları, gereklilikleri ve kent kimliğine
uyumu işlenmiş olup tüm süreci kapsayan öneri sistem modeli belirtilmiştir.

Abstract:
Cities, developing from the moment of their establishment, are reaching a certain
maturity and gaining identity. This situation according to the scale of the city and the
geography in which they are located on structures and natural formations that are the
result of a silhouette.
Construction efforts in the cities independent of each other, not only it serves its
purpose in itself, but the identity of the city the city is located inside an isolated soul
living with. The spirit of the city, with IDs are breathing. Therefore the identity of the
city within themselves all the applications that are contrary to modern, aesthetic or
functional, even though they are incompatible with the environment, demonstrate an
attitude that is contrary to the aesthetics of the city.
Construction activities in our country, 3194 zoning code under the general headings
taken according to the movement of construction planning, project development,
implementation and monitoring stages is carried out. Planning studies for the initial
stage of the process, which is law, gives the authority to make and approve a plan to
more than one public institution. Each institution has its own area of responsibility in
accordance with project design conduct and practices within the boundaries of the plan
reveals. This situation is being completed as a result of the many applications that are
independent of each other, but no harmony within the city non-self consists in Building
Products.
In the study the aesthetic concerns of the city, away from economic fundamentals, with
an understanding that they are losing that is built on the loss of identity in the face of
legislation, architectural design, structural, aesthetical, economic and environmental
based on arrangements to be made, and these criteria should be outlined the work that
need to be made by the public administration.
The identity of the original city and the city skyline in the middle of a city with identity
and have suffered the destruction of be put, rant-oriented approach to urban renewal
and recovery processes are described again with lost identities. The city's geographic,
economic, historical and cultural construction in the city, have been taken as the
fundamental basis for conversion and development activities. The study consists of
four main parts. Zoning regulations and the competent authorities, mainly the
protection of the concept of urban identity, economic-oriented system model for the
proposed construction activities and construction constitute the main topics of the
work. From the initial planning phase of the study up to the stage of completion of a
product to the latest build and its aftermath, covering the stakeholders of the process,
requirements, and identity of their city and processed in compliance with the proposed
system, covering the entire process are specified in the model.