Tedaviye uyumsuz diyabetli bireylerde öğrenme biçemlerine dayalı diyabet eğitiminin tedaviye uyum ve metabolik hedeflere etkisi
The effect of diabetes education based on learning styles in individuals with diabetes incompatible with treatment on compliance and metabolic goals
Yazar: ÖZLEM KARDAŞ KİN
Danışman: PROF. DR. AYNUR TÜREYEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta eğitimi = Patient education ; Metabolizma = Metabolism ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme biçemi = Learning modality

Özet:
Amaç: Bu araştırma tedaviye uyumsuz olan diyabetli bireylerde öğrenme biçemlerine dayalı verilen eğitimin tedaviye uyum ve metabolik hedeflere olan etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Çalışma, randomize kontrollü çalışma olarak Şubat - Nisan 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği ve Dahiliye Polikliniği'nde yürütülmüştür. Polikliniğe başvuran ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan bireylerden tekli sayılar uygulama grubuna, çift sayılar kontrol grubuna atanmıştır. 30 kişilik uygulama grubu ve kontrol grubu kendi içinde işitsel (n:10), görsel (n:10) ve bedensel öğrenenler (n:10)  olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Araştırma verileri;  Birey Tanılama Formu, Tip 2 DM Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği, BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri, Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve Metabolik Hedef Kontrol Formu kullanılarak toplanmıştır. Uygulama grubuna öğrenme biçemlerine göre eğitim verilmiştir. Eğitim sonrası uygulama grubunda yer alan işitsel gruba; telefonla aranarak, görsel gruba; SMS ile, bedensel gruba; telefon + SMS ile hatırlatıcı uyarılar yapılmıştır. Kontrol grubuna ise standart eğitim verilmiştir. Uygulama ve kontrol grubunun eğitim sonrası 3. ve 6. ayda metabolik hedef değerleri incelenmiştir. 
Bulgular: Eğitim öncesi ve sonrasında uygulama ve kontrol gruplarının Tip 2 DM tedavisine hasta uyum ölçek toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Uygulama grubunun eğitim sonrası toplam ölçek puanının anlamlı düzeyde azaldığı gözlenirken, kontrol grubunun ise eğitim sonrasında ölçek toplam puanının anlamlı derecede arttığı saptanmıştır. Öğrenme biçemlerine dayalı verilen diyabet eğitimi sonucunda uygulama grubunun kontrol grubuna göre HbA1c, AKŞ, TKŞ, BKI, HDL ve kan basıncı değerlerinde anlamlı azalmalar görülmüştür.
Sonuç: Çalışma bulguları; uygulama grubuna öğrenme biçemlerine göre verilen diyabet eğitiminin bireylerin diyabet yönetimini ve tedaviye uyumunu olumlu etkilediğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Diyabet Eğitimi, Öğrenme Biçemi, Tedaviye Uyum, Metabolik Hedef

Abstract:
Objective: This study was planned to examine the effect of education based on learning styles in diabetic individuals who are incompatible with treatment, on treatment compliance and metabolic goals.
Method: The study was conducted as a randomized controlled study between February - April 2020 in Dokuz Eylül University Training and Research Hospital Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic and Internal Medicine Polyclinic. Among the individuals who applied to the outpatient clinic and were eligible for inclusion in the study, the odd numbers were assigned to the application group, and the even numbers to the control group. The practice group of 30 people and the control group were divided into 3 groups as auditory (n: 10), visual (n: 10) and physical learners (n: 10). Research data; The Individual Identification Form was collected using the Patient Compliance Scale for Type 2 DM Treatment, the BIG 16 Learning Styles Inventory, the Standardized Mini Mental Test (SMMT) and the Metabolic Goal Control Form. The training group was given according to the learning styles. The auditory group in the post-training practice group; calling by phone, to the visual group; By SMS, to the physical group; reminder alerts were made by phone + SMS. Standard training was given to the control group. Metabolic target values of the application and control groups were examined at 3 and 6 months after the training.
Conclusion: It was determined that there is a significant difference between the patient compliance scale scores of the treatment and control groups before and after the training with Type 2 DM treatment. It was observed that the total scale score of the application group decreased significantly after the training, while the total scale score of the control group increased significantly after the training. As a result of the diabetes education given based on learning styles, significant decreases were observed in HbA1c, FBG, PBG, BMI, HDL and blood pressure values of the application group compared to the control group. Study findings; It shows that the diabetes education given to the application group according to their learning styles positively affects the diabetes management and treatment compliance of the individuals.

Key Words: Diabetes Education; Learning Style; Compliance With Treatment; Metabolic Target