Memenin elektron huzmesi ile ek doz ışınlamasında doz optimizasyonu
Dose optimisation of boost irradiation using electron beam in breast cancer
Yazar: MURAT OKUTAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL KEMİKLER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Radyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Fototerapi = Phototherapy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, elektron boost alanının, klinik veriler + cerrahi insizyon veya klinik veriler + cerrahi insizyon ve küplere göre saptandığı iki tedavi planlaması doz optimizasyonu yönünden karşılaştırmıştır. Materyal ve Metot: Değerlendirme, cerrahi girişim sırasında tümör yatağının sınırları küplerle işaretlenmiş 10 hastada yapılmıştır. Başlangıçta bu hastalarda tedavi alanı ve tedavi derinliği, cerrahi insizyon hattı ve cerrahi öncesi verilerle tespit edilmiştir. Bilgisayarlı tomografi filmleri çekilerek, tümör yatağı derinliği bilinmediği için merkezi kesitte % 85'lik referans izodozun göğüs duvarı iç yüzünden geçmesi referans alındı. İkinci planlamada ise cerrahi küpler dikkate alınarak % 85 referans izodozun her kesitteki klipi 1 cm. marj ile kapsaması amaçlanarak enerji, alan boyutu, gantry açısı, kolimatör açısı ve alan merkezi gibi parametrelerin değişikliği incelendi. Her iki boost tedavi alanı belirleme yöntemi, referans izodoz ve target volüm ilişkisi gözönüne alınarak boost alanının akciğer dozlarına katkısını değerlendirmek üzere doz-volüm yönünden analizi yapıldı. Bulgular: Küpler dikkate alındıktan sonra değerlendirme yapıldığı zaman 10 hastanın 5'inde (% 50) enerji, 9'unda (% 90) alan boyutu, 5'inde (% 50) gantry açısı, 4'ünde (% 40) kolimatör açısı ve 5'inde (% 50) de alan merkezinde değişiklik yapılmıştır. Skar ve klinik bilgilere dayalı yapılan ek doz planlamasında, homojenite düzeltmesi yapılmamış hastalarda target dozunun % 75, 50 ve 25'ini alan akciğer volümü % 0-2, % 0-4, % 0-9 arasında değişirken, küpler gözönüne alındığı zaman ve homojenite düzeltmesi yapıldığı zaman bu volümler % 0-5, % 2-1 1, % 6-32 olarak belirlenmiştir. 32Sonuç: Bu veriler ışığında lokal başarısızlığı azaltmak ve target volümde optimum doz dağılımı elde etmek için cerrahi küplerin kullanımını önermekteyiz.

Abstract:
The aim: The study has been designed to compare the difference between two types of guides for the boost treatment planning methods which are clinical parameters plus surgical scars, and clinical parameters plus surgical scars plus clips placed in the tumor bed. Methods: Ten patients who had surgical clips placed in the tumor bed at the time of tumor excision were evaluated. At first, treatment field and treatment depth of this patients were defined according to incision scars and clinical parameters of the patients before surgery. In the first types of treatment planning since the tumor bed depth was can not be determined, CT scan were done and inner surface of the thorasic wall were covered by 85% reference isodose on the central slice. In the second one, ifs aimed that all clips within 1 cm in 85% reference dose of each slice encompassed in the treatment plan. The changes in field, energy, gantry angle, collimator angle, and field center were evaluated. Each boost treatment planning method were analyzed in order to evaluate the contribution of boost field to the lung doses, in consideration of reference isodose and target volume. Results: It has been shown that in 5 out of 10 patients (50%) the energy, in 9 patients (90%) the fields, in 5 patients (50%) the gantry angles, in 4 patients (40%) the collimator angles, and in 5 patients (50%) the field centers should have been corrected when the clips were taken in consideration. In the patients in whom the boost dose planning were done according to the incision scar and clinical findings and the homogeneity correction was not done dose volume that took the 75%, 50%, and 25% of the target dose were 0-2 %, 0-4 %, 0-9 % respectively. But if the clips were considered and the homogeneity was corrected, the volume was 0-5 %, 2-1 1 %, 6-32 % respectively. 34Conclusion: This study demonstrates that surgical clips and CT scan usage are important to correct the lung tissue volume doses and to do appropriate boost treatment planning.