Öğretmenlerin teknoloji kabulünde dijital yeterliklerin rolü
The role of digital competences in teachers' technology acceptance
Yazar: NURGÜL ÇAKIR DEMİRAY
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA ÇEBİ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde teknoloji hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Dijital yeterlik gelecek nesillerin sahip olması gereken yetkinlikler arasındadır ve bu yetkinliğin gelecek nesillere aktarılabilmesi için öğretmenlerin dijital yetkinliğe sahip olması, teknolojiyi kabullenmesi ve sınıflarında kullanması beklenmektedir.  
Bu çalışmada öğretmenlerin teknoloji kabulünde dijital yeterliklerinin rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda gerek dijital yeterlikler gerekse de teknoloji kabulüne yönelik inançlar çeşitli değişkenler açısından incelenmiş ve öğretmenlerin dijital yeterlikleri, teknoloji hakkındaki inançları (algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda), teknolojiye ilişkin tutumları, teknolojiyi kullanma niyetleri ve teknoloji kullanım durumları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmada ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de görev yapan 735 öğretmen oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak "Öğretmenler İçin Teknoloji Kabul Ölçeği", "Eğitimciler için Dijital Yeterlik" öz değerlendirme aracı ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. 
Bulgular, öğretmenlerin dijital yeterlik seviyelerinin genel olarak "bütünleştirici" düzeyde olduğunu göstermiştir. Dijital yeterlik düzeyleri; cinsiyet, yaş, mesleki hizmet yılı, eğitim durumu, branş alanına ve okuldaki altyapı ve donanıma göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Öğretmenlerin teknoloji kabul ve kullanım düzeylerinin genellikle yüksek olduğu ve çeşitli demografik ve mesleki faktörlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi uygulandığında gerçek kullanımı en iyi tahmin eden değişkenin dijital yeterlik olduğu ve dijital yeterliğin teknoloji kullanım durumları üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, öğretmenlerin dijital yeterliklerinin geliştirilmesinin, teknoloji kabul ve kullanımını artıracağını ve dolayısıyla eğitimde teknoloji entegrasyonunu olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir.

Abstract:
Nowadays, technology is a crucial part of our daily existence. Digital competence is among the competences that future generations should have and in order to transfer this competence to future generations, teachers are expected to have digital competence, accept technology and use it in their classrooms.  
This study aims to determine the role of digital competences in teachers' acceptance of technology. In this context, both digital competences and beliefs about technology acceptance were examined in terms of various variables and the relationship between teachers' digital competences, their beliefs about technology (perceived ease of use and perceived usefulness), their attitudes towards technology, their intentions to use technology and their technology use status was investigated. Correlational research model was used in the study. The study group consisted of 735 teachers working in Turkey in the 2023-2024 academic year. "Technology Acceptance Scale for Teachers", "Digital Competence for Educators" self-assessment tool and demographic information form were used as data collection tools. 
The results showed that teachers' digital competence levels were generally at the "integration" level. Digital competence levels showed significant differences according to gender, age, professional service years, educational status, field of specialization, and infrastructure and equipment in the school. It was found that teachers' technology acceptance and use levels were generally high and differed according to various demographic and professional factors. When structural equation modeling was applied, it was seen that the variable that best predicted actual use was digital competence. Digital competence had direct, and indirect effects on technology use. This conclusion suggests that improving teachers' digital competence will increase their acceptance and use of technology and thus positively affect technology integration in education.