Dava dosyalarının hakaret bildiren ifadeler bağlamında incelenmesi
Analysis of case files in the context of insulting statements
Yazar: TUĞÇE ATAV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA GÖKÇE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Hukuk = Law ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adli dil bilim = Forensic linguistics ; Sosyodilbilim = Sociolinguistic ; Toplumdilbilim =   ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish

Özet:
Toplumun farklı kesimlerinden insanların dil tutumunun ve iletinin alıcıda anlamlandırılma şeklinin sosyal etkenlere göre farklılık gösterdiği düşünülmektedir. Bu farklılıklar ise dilin edim bilimsel yönleri ile oluşmaktadır. Toplumda büyüğün küçüğe, küçüğün büyüğe, kadının erkeğe, erkeğin kadına karşı kullandığı dilin yanında dil konuşurlarının yakınlık dereceleri, statüleri ve bulundukları ortam da diyalog bağlamını değiştirmektedir. Çalışmada bu değişkenler etrafında hakaret içeren sözcükler incelenmeye alınmış olup dil verisi olarak ise 2019, 2020 ve 2021 yıllarında sonuçlanmış olan hakaret dava metinlerini incelemek hedeflenmiştir. İncelenen davalarda geçen hakaret sözcükleri saptanarak gözlemlenen durumların çeşitliliğine göre tasnif edilmiştir. Toplum tarafından hangi söz ya da söz öbeklerinin hakaret olarak nitelendirildiği, Türk Dil Kurumu tarafından bu sözcüklerin nasıl tanımlandığı ve yargıda hangi sözcük kullanımının hangi bağlamda nasıl sonuçlar doğurduğu değerlendirilerek araştırmada sunulmuştur. Tespit ve tasnifi yapılmış hakaret bildiren ifadelerin sıklık listesi ve bağlamda kullanımları belirtilerek istatistiksel bir durum tespitinin yapılması hedeflenmiş olup verileri suç unsuru, suç faili, suç mağduru, suç türü, karar, bağlam vb. düzeylerde değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma Türkiye Türkçesinde, hukuk dili ve hakaret dili özelinde yeniden araştırılmaya açık bir alan ortaya koyma arzusu taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: adli dil bilimi, hakaret davaları, edim bilimi.

Abstract:
It is thought that the language attitude of people from different parts of the society and the way the message is interpreted by the receiver differ according to social factors. These differences are due to the pragmatic sensitivity of the language. In addition to the language used by the elder to the young, the young to the elder, the woman to the man, the man to the woman in the society, the closeness of the language speakers, their status and the environment they are in also change the context of dialogue. In the study, insulting words around these variables were deemed worthy to be examined, and as language data, it is aimed to examine the texts of defamation lawsuits that were concluded in 2019, 2020 and 2021. Insulting words in the examined cases will be determined and classified according to the variety of observed situations. It will be presented in the research by evaluating which words or phrases are considered insulting by the society, how these words are defined by the Turkish Language Association, and what kind of results the use of which word in the judiciary has in which context. It is useful to make a statistical due diligence by specifying the frequency list of the identified and classified insulting expressions and their use in the context. levels are to be evaluated. The research has the desire to reveal an area open to re-exploration in terms of legal language and insulting language in Turkey Turkish.

Keywords: defamation cases, forensic linguistics, pragmatics.