Sağlıklı genç erişkinlerde sigara içiminin ve sigara dumanına maruz kalmanın kardiyak otonomik fonksiyonlar üzerindeki etkisi
Effect of smoking and exposure cigarette smoke on cardiac autonomic function of healthy young adults
Yazar: YUSUF ARPACIK
Danışman: PROF. DR. KENAN GÜMÜŞTEKİN ; DOÇ. DR. ALİM ERDEM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Gençler = Youngs ; Kalp = Heart ; Kalp hızı = Heart rate ; Kalp hızı = Heart rate ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Sigara, kardiyovasküler hastalık riskinin, inmenin, ani ölümün, kalp krizinin, periferik damar hastalıklarının, aort ani ölümünün, periferik damar hastalıklarının ve aort anevrizmasının ana etkenlerinden biridir. Sigara kullanımına ek olarak sigara dumanına maruz kalmada kardiyovasküler hastalıkların görülmesine sebep olmaktadır. Zaman içerisindeki sinüs hızındaki siklik değişiklikler olarak tanımlanan kalp hızı değişkenliği (KHD) sempatetik-parasempatetik denge hakkında bilgi verdiğinden kardiyak otonom tonusun bir ölçüsü ve göstergesi olarak kullanılmaktadır. Kalp hızı türbülansı (KHT) ise ventriküler erken atım sonrası sinüs hızındaki fizyolojik değişiklikler olarak tanımlanmakta ve barorefleks duyarlılıgının bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Avrupa Kardiyoloji Derneği, KHT'yi vagal aktivitenin iyi bir göstergesi ve toplam mortalitenin güçlü, bağımsız bir belirleyicisi olarak kabul etmiştir.
Çalışmamızda, sigara kullanan ve sigara dumanına maruz kalan genç erişkinlerde kardiyak otonomik fonksiyon belirteçleri olan KHD ve KHT değişikliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Kardiyoloji AD'na ayaktan başvuran 18-24 yaş arası, herhangi bir hastalık taşımayan aktif sigara içen (grup 1) ve günde en az 2 saat sigara dumanına maruz kalan kişiler (grup 2) çalışmaya katıldı. Aynı özellikte sigara içmeyen ve sigara dumanına maruz kalmayan kişilerden kontrol grubu (grup 3) oluşturuldu. Seçilen olgulara bilgilendirme yapılıp bilgilendirilmiş onam formu imzalatıldı. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ile olguların bağımlılık durumları değerlendirildi. Hastalar ve Sağlıklı olgular Kardiyoloji polikliniğine yönlendirilerek, kardiyoloji asistanı ya da uzmanı tarafından kardiyolojik muayenesi yapılarak hastanın EKG ve EKO'su çekilerek, hastaya 24 saatlik ritm holter takılarak kalp hızı değişkenliği ve kalp hızı türbülansı parametreleri değerlendirildi.
24 saatlik holter kaydı ile elde edilen ortalama kalp hızları açısından grup 1 ve grup 2'de fark saptanmamışken grup 3'de ise diğerlerinden istatistiksel anlamlı olacak şekilde daha düşük saptanmıştır (Grup 1: 82.25 ± 7.87 vuru/dakika; Grup 2: 81.87 ± 6.45 vuru/dakika; Grup 3: 71.47 ± 5.23 vuru/dakika, p<0.001). 24 saatlik holter kaydı ile elde edilen total ventriküler ek vuru (VES) sayısı açısından grup 1ve grup 2'de fark saptanmamışken grup 3'de ise diğerlerinden istatistiksel anlamlı olacak şekilde daha düşük saptanmıştır (Grup 1: 21.12 ± 6.23 vuru/gün; Grup 2: 19.87 ± 3.45vuru/gün; Grup 3: 5.34 ± 2.23vuru/gün, p<0.001). Grupların 24 saatlik holter analizleri sonucu hesaplanan Total Onset (TO) ve Turbulance Slope (TS) değerleri açısından; istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde farklı saptandı (p<0.01).KHT analizinde; patolojik değer olarak kabul edilen TO değerinin">0%" olması durumu Grup 1'de 24 olguda mevcutken, Grup 2'de 10 olguda ve Grup 3'de ise sadece 2 olguda gözlendi (p<0.05). Benzer şekilde patolojik değer olarak kabul edilen TS değerinin "<2,5 ms/RRI" olması durumu Grup 1'de 21 olguda mevcutken, Grup 2'de 8 olguda ve Grup 3'de ise sadece 1 olguda gözlendi (p<0.05).
Sigara kullanan ve sigara dumanına maruz kalan bireylerde KHD ve KHT değerlerinin kardiyovasküler risk oluşturabilecek değerlerde olduğu gösterilmektedir.

Abstract:
Smoking is the one of the main factor in the risk of cardiovascular disease, stroke, sudden death, heart attack, peripheral vascular diseases, aortic sudden death and aortic aneurysm. In addition to cigarette smoking, exposure to cigarette smoke also leads to the occurrence of cardiovascular diseases. Heart rate variability (HRV) that is defined as cyclic changes over time in the sinus rateis used as a measure and indicator for cardiac autonomic tone since it provides information about sympathetic-parasympathetic balance. Heart rate turbulence (HRT) is defined as the physiological changes in the ventricular premature beats after the sinus rate and is considered as an indicator of the baroreflex sensitivity. European Society of Cardiology accepted HRT as a good indicator of vagal activity and independent and powerful indicator for total mortality.
In this study, it was aimed to evaluate the changes in HRV and HRT that are the indicators of cardiac autonomic functions in young adults who are either active smokers or passive smoker. 
In this study, 18-24 years old patients who applied to outpatient cardiology service were selected and allocated into two groups. Group 1 consist of active smokers who has no obvious disease history and group 2 consist of passive smokers who have been exposed to cigarette smoke at least two hours in a day. Group 3, the control group, is made up from patients who have same selection criteria as above groups and consists of non-smokers who have not been exposed to cigarette smoke. Selected individuals were informed and informed consent was signed. Dependence of patients was evaluated with Fagerstrom Test for Nicotine Dependence. Patients and healthy subjects were directed to the cardiology outpatient clinic by cardiology assistant or specialist who performs the cardiological examination and record the patient's ECG, EKO and then the values of HRT and HRV of the subjects were evaluated after taking record of rhythm holter for 24 hours.
According to the 24-hour Holter recordings of mean heart rate; no differences have been found between group 1 and group 2, nevertheless, these values in group 3 were found lower than from the other two groups in terms of statistical significance.  (Group 1: 82.25 ± 7.87 beats / min; Group 2: 81.87 ± 6:45  beats / min; Group 3: 71.47 ± 23.5 beats/ min, p <0.001).
No difference has been found between group 1 and 2 in terms of total ventricular additional beat (VES) according to values obtained from 24 hours holter recordings, nevertheless, in group 3 this value has been found lower from the other 2 groups in terms of statistical significance.  Group 1: 12.21 ± 6.23 beat/day; Group 2: 19.87 ± 3.45 beat/day; Group 3 was 5.34 ± 2. beat/day, p <0.001). Statistically significant difference was found in value of Total Onset (TO) and Turbulance Slope (TS) that were calculated from the analysis of 24 hours holter recordings of all groups (p <0.01).
 In the analysis of HRT; there were 21 cases in group 1, ten cases in group 2 and two cases in group 3 which have the OT value bigger than zero per cent (>0%) that is accepted as a pathologic value (p<0.05). 
Similarly, the number cases that include the accepted pathological value of TS "<2.5 ms / RRI that observed from the three groups were as follows: 21 cases in group 1, 8 cases in group 2 and 1 case in group 3 (p<0.05).
It has been shown that the value of HRV and HRT in cigarette smokers and in passive smokers, are high enough that can cause cardiovascular risk.