Üçüz Açık Hipotezinin geçerliliği: Doğu ve Güney Afrika Ülkelerinin Ortak Pazarı (COMESA) örneği
Validity of the Triple Deficit Hypothesis: The example of the Common Market of Eastern and Southern African Countries (COMESA)
Yazar: RAYALEH SALAH DJAMA
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ÖRUÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
İktisat teorisinde, üçüz açık hipotezi, bir ekonominin bütçe açığındaki dalgalanmaları, o ülkenin ekonomik birimlerinin özel tasarruf açığındaki değişikliklerle birleştiğinde, muhtemel bir cari açığa yol açacağı ve o açık üzerinde çok önemli bir etkiye sahip olacağı varsayımıdır. Bu bakış açısıyla bu araştırmanın amacı, 2000-2022 döneminde Doğu ve Güney Afrika ülkelerinin ortak pazarı (COMESA)'yı oluşturan yirmi bir ülkeden on dokuzu için üçüz açık hipotezinin geçerliliğini doğrulamaktır. Bu nedenle, bu çıkarıma dayanarak, bu araştırma boyunca öncelikle üçüz açık kavramını ve kavramının tanımını özümsemek ve ardından sözde ilişki teorisini oluşturan üç ekonomik göstergenin 19 farklı ülke için evrimlerine bakmak çok büyük bir önem arz etmektedir. 
Bu soruyu cevaplamak için, COMESA Birliği'ni oluşturan 21 ülkelerden 19'unun genel yönünü dikkate almak için panel veri analizi yöntemi gibi ekonometrik bir metoda ihtiyaç duyulmuştur. Bu metot boyunca toplam altı farklı test uygulanmıştır. Analiz sırasında, önce Pesaran testi (2007) gibi bir homojenlik testinin kullanılması, ardından üç farklı testle paneli oluşturan 19 kesitin arasında yatay bir bağımlılığın varlığının doğrulanması test edilmiştir. Daha sonra paneli oluşturan ülkelerin değişkenleri birbirine bağlı olduğu keşfedildikten sonra Pesaran CADF testi (2007) gibi ikinci nesil durağanlık testleri uygulanmıştır. Aynı mantıkla modeli oluşturan üç serinin durağanlığı kontrol edildikten sonra ikinci nesil eşbütünleşme testlerine geçilmesi ve ayrıca uzun dönem katsayılarının tahmin edilmesinde fayda görülmüştür. Modelin tüm bağımsız değişkenlerinin bağımlı değişkenle eş bütünleşik olduğu tanımlandıktan sonra Dimitrescu-Hurlin Granger testi (2012) gibi çalışmanın ilerleyişine uygun  bir nedensellik testi kurulmuştur. Bu testin sonuçlarında bütçe açığının cari açığı etkileyebilecek bir faktör olmadığını, ancak onu önemli ölçüde etkileyenin özel tasarruf-yatırım açığındaki dalgalanmalar olduğunu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Üçüz Açık Hipotezi, COMESA Ülkeleri, Panel Veri Analizi, Dimitrescu-Hurlin (2012) Granger Nedensellik Testi

Abstract:
In economic theory, the triple deficit hypothesis is the assumption that fluctuations in an economy's budget deficit, combined with changes in the private savings deficit of that country's households, will likely lead to a current account deficit and therefore have a very significant effect on that indicator. From this point of view, the aim of this research is to verify the validity of the triple deficit hypothesis for nineteen of the twenty-one countries that make up the common market of Eastern and Southern African countries (COMESA) in the period 2000-2022. Therefore, based on this inference, it was of great importance throughout this research to first assimilate the concept of the triple deficit and its definition, and then to look at the evolution of the three economic indicators that make up the so-called relationship theory for 19 different countries.
To answer this question, an econometric method, such as the panel data analysis method, was needed to take into account the general direction that the majority of the countries that make up the COMESA organization. A total of six different tests were applied throughout this method. During the analysis, it was asked first to use a homogeneity test such as the Pesaran test (2007), and then to confirm the existence of a cross section dependence between the 19 sections that make up the panel with three different tests. Afterwards, it was discovered that the evolution of the sections that make up the panel is interconnected, second generation stationarity tests such as the Pesaran CADF test (2007) were applied. After controlling the stationarity of the three series forming the model with the same logic, it was beneficial to pass to the second generation cointegration tests and also to estimate the long-term coefficients. After defining that all the independent variables of the model are cointegrated with the dependent variable, a causality test suitable for the progress of the study, such as the Dimitrescu-Hurlin Granger test (2012), was established. In the results of this test, it has been determined that the budget deficit is not a factor that can affect the current account deficit, but that it is the fluctuations in the private savings-investment deficit that affect it significantly.

Keywords: Triple Deficit Hypothesis, COMESA Countries, Panel Data Analysis, Dimitrescu-Hurlin (2012) Granger Causality Test