Entisol, inceptisol, vertisol ordosu topraklarında yetiştirilen farklı ayçiçeği tohumlarının verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of efficiency and quality characteristics of different sunflower seeds cultivated in entisol, inceptisol, vertisol ordos soils
Yazar: FERRUH FEZA YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU BOYRAZ ERDEM
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2013, 2014 ve 2015 ayçiçeği yetiştirme sezonlarında Tekirdağ İli Marmara Ereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi lokasyonunda Trakya Bölgesinde ağırlıklı olarak yer alan Entisol, İnceptisol ve Vertisol Toprak Ordosu'nda sınıflandırılan tarım arazilerinde yürütülmüştür. Araştırmada LG 5580, P64 LL05, Maxtor ve Bosfora yağlık ayçiçeği hibrit tohum çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma; Bölünen Bölünmüş Parseller Düzenlemesinde göre ana parseller çeşitler (LG 5580, P64 LL05, Maxtor, Bosfora), alt parseller topraklar (Entisol, İnceptisol, Vertisol) olarak 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki boyu, tabla çapı, tohum verimi, ham yağ oranı, rutubet oranı, oleik asit oranı, linoleik asit oranı, palmitik asit oranı, stearik asit oranı, linolenik asit oranı, diğer doymuş ve doymamış yağ asitlerinin oranı incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; çeşitlerin tohum verimleri 160 kg/da ile 255 kg/da, ham yağ oranları % 31,79 ile % 43,693 arasında değişmiştir. Yılların, toprakların ve çeşitlerin; bitki boyu, tabla çapı, tohum verimi, ham yağ, oleik asit, linoleik asit, stearik asit ve palmitik asit oranları üzerine etkilerinin istatistiki olarak 0,01 düzeyinde önemli, yılların; diğer doymamış yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak 0,01 düzeyinde önemli, rutubet oranı ve diğer doymuş yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak 0,05 düzeyinde önemli, toprakların; rutubet oranı ve diğer doymuş yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak 0,01 düzeyinde önemli, diğer doymamış yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak 0,05 düzeyinde önemli, çeşitlerin; diğer doymamış yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak 0,01 düzeyinde önemli, rutubet oranı ve diğer doymuş yağ asitleri oranı üzerine etkisinin istatistiki olarak önemsiz, yılların, toprakların ve çeşitlerin linolenik asit oranı üzerine istatistiki olarak önemsiz etkilerinin olduğu araştırmada bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yağlık Ayçiçeği, Kalite, Tohum Verimi, Yağ Oranı, Toprak Sınıflandırması, Tekirdağ

Abstract:
This research was carried out in 2013, 2014 and 2015 in sunflower seed cultivation seasons, most on agricultural lands classified in Entisol, Inceptisol and Vertisol Soil Ordos that are located in Trakya Region in Yeniciftlik Neighbourhood locality of Tekirdag MarmaraEreglisi. In the study, various hybrid seeds like LG 5580, P64 LL05, Maxtor and Bosfora sunflower seed used for oil production were used as materials. Research has been designed as The main parcel varieties (LG 5580, P64 LL05, Maxtor, Bosfora). Three replications have established with subparcelial soils (Entisol, Inceptisol, Vertisol) in the Split Split Parcel Arrangement. The ratio of plant size, diameter of table, seed yield, crude oil content, moisture content, oleic acid content, linoleic acid content, palmitic acid content, stearic acid content, other saturated and unsaturated fatty acids were investigated. Based on the results of the research, various seed yields ratios alternated between 160 kg to 225 kg and the crude oil`s ration changed between 31,79 % to 43,693 %. The effects of years, soils and varieties plant height, seed weight, seed yield, crude oil, oleic acid, linoleic acid, stearic acid and palmitic acid ratios were statistically significant at 0.01 level and the effects of years on other unsaturated fatty acids ratio were statistically significant at 0.01 level; on humidity ratio and other saturated fatty acids ratio were statistically significant at 0.05 level, the effects of soils humidity ratio and other saturated fatty acids importance from statistical point of view is on 0.01 level. According to research findings, the effect of other unsaturated fatty acids are statistically important at 0.05; the effects of varieties the ratio on the proportion of fatty acids and other unsaturated fatty acids are statistically important at 0.01. During the ratio of humidity and other saturated fatty acids effects is statistically insignificant, the effects of years, soils, and varieties on linolenic acid ratio were found statistically insignificant in process of the research.

Keywords: Sunflower seed used for oil, Quality, Seed Production, Oil Ratio, Soil Taxonomy, Tekirdag