Tip II diyabetlilerde sağlık okuryazarlığının diyabet öz yeterlilik ve ayak öz bakımına etkisi
The effect of health literacy on diabetes self-efficiency andfoot self-care in type ii diabetes
Yazar: BURCU KARATÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE SERAP KOÇAK ; DOÇ. DR. EMİNE KAPLAN SERİN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özbakım = Self-care

Özet:
Tip II diyabetlilerde sağlık okuryazarlığının diyabet öz yeterlilik ve ayak öz bakımına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. 01 Eylül 2021 -31 Ağustos 2022 tarihleri arasında tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışma 187 kişi ile gerçekleştirildi. Çalışmada "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği", "Diyabet Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Diyabetik Ayakta Öz Bakım Davranışı Ölçeği" kullanıldı. IBM SPSS 26 programında sıklık, yüzde, ortalama, Kruskal Wallis ve Mann Whitneyy U ve korelasyon analizleri yapıldı. Katılımcıların eğitim seviyesinin düşük ve ileri yaşta olduğu, diyetine uymadığı ve egzersiz yapmadığı, çoğunun ayağının muayene edilmediği ve ayağında yara olmadığı belirlendi. (TSOY-32) Ölçeği ortalama puanı 22.50±10.65, Diyabet Öz Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 72.83±11.84 ve Diyabetik Ayakta Öz Bakım Davranışı Ölçeği' nin puan ortalaması 22.60±5.44 olarak bulundu. Katılımcıların %57.8' inin sağlık okuryazarlık düzeyi yetersiz olarak bulundu. Tip II diyabetlilerin (TSOY-32) Ölçeği ve Diyabet Öz Yeterlilik puanı arasında ilişki olduğu, sağlık okuryazarlığı arttıkça diyabet öz yeterliliğinde arttığı saptandı (p<0.01). (TSOY-32) Ölçeği ile Diyabetik Ayakta Öz Bakım Davranışı Ölçeği puanları arasında anlamlı farklılık bulunmadı. (p>0.05)

Abstract:
In order to determine the effect of health literacy on diabetes self-efficacy and foot self-care in type II diabetics, a descriptive and cross-sectional study was conducted with 187 people between 01 September 2021 and 31 August 2022. "Introductory Information Form", "Turkey Health Literacy Scale", "Diabetes Self-Efficacy Scale" and "Diabetic Outpatient Self-Care Behavior Scale" were used in the study. Frequency, percentage, mean, Kruskal Wallis and Mann Whitneyy U and correlation analyzes were performed in IBM SPSS 26 program. It was determined that the participants in the study were mostly of low education level and advanced age, did not follow their diet regularly and generally did not exercise, most of their feet were not examined and most of them did not have wounds on their feet. Scale total score averages of the participants; The mean (TSOY-32) Scale score was 22.50±10.65, the Diabetes Self-Efficacy Scale mean index score was 72.83±11.84, and the Diabetic Outpatient Self-Care Behavior Scale mean index score was 22.60±5.44. The health literacy level of 57.8% of the participants was found to be insufficient. A correlation was found between the (TSOY-32) Scale and Diabetes Self-Efficacy total scores of the patients included in the study. It was determined that as health literacy increased, diabetes self-efficacy increased (p<0.01). There was no significant difference between the total score averages of the (TSOY-32) Scale and the diabetic outpatient self-care scale. (p>0.05)