Nola J. Pender' in sağlığı geliştirme modelinin obez çocuklarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve özgüven kavramına etkisinin değerlendirilmesi
Assesment of the effects of Nola J. Pender's health promotion model on obese children's healthy life behaviours and self-confidence
Yazar: BERNA EREN FİDANCI
Danışman: PROF. DR. NALAN AKBAYRAK
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Çocuklar = Children ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Bu çalışma, Nola J. PENDER' in Sağlığı Geliştirme Modelinin obez çocuklar ve ebeveynlerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları geliştirmeleri ve özgüvenleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla bir eylem araştırması olarak planlanmış ve uygulanmıştır.Verilerin toplanmasında ?Tanıtıcı Bilgi Formu?, ?Beslenme ve Aktivite Özellikleri Formu?, ?Niteliksel Görüşmeler İçin Ebeveynler ve Çocuklar İçin Bireysel Görüşme Formu? ve ?Piers-Harris Özgüven Ölçeği (Çocuklar için) kullanılmıştır. Bu formlar çalışmanın başında ve eğitim sonrası 3. ayda GATF Eğitim Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinoloji polikliniğinde uygulanmıştır.Araştırma 48'i deney grubunda, 38'i de kontrol grubunda olmak üzere toplam 86 obez çocuk ve ailesi ile tamamlanmıştır. Obez çocuk ve aileleri polikliniğe geliş sırasına göre örnekleme alınmıştır. Deney grubundaki çocuklar ve ebeveynleri ile ayrı ayrı niteliksel görüşmeler yapılmış ve obezite ile ilgili algıları ve eğitim gereksinimi olan konular belirlenmiştir. Bu gruptaki çocuklar bireysel ve pekiştirme eğitimi olarak grup eğitimi verildikten sonra izlem programına alınmıştır. Bu süreçte kontrol grubundaki çocuklara kliniğin normal prosedürü devam etmiş ve araştırma sonunda bu gruptan isteyen çocuklara ve ebeveynlerine eğitim verilmiştir.Eğitim ve izlem programı sonunda, deney grubunda eğitim öncesi ve eğitimi takip eden 3. ay sonunda yapılan değerlendirme sonuçları karşılaştırıldığında; BKİ değerlerinin anlamlı derecede azaldığı, beslenme alışkanlıklarının ve egzersiz alışkanlıklarının düzenlendiği, sedanter aktivite süresinin azaldığı, egzersiz süresinin arttığı ve özgüven ölçeğinden aldıkları puanların arttığı saptanmıştır.Bu sonuçlara göre çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşiresi tarafından Nola J. Pender' in Sağlığı Geliştirme modeline dayalı olarak yapılan planlı eğitim ve izlem programının obez çocuk ve ailelerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları oluşturmasında ve özgüvenlerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür.Obez çocuk ve ebeveynleri için sadece kilo verme odaklı programlardan kaçınılarak, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kazandırılmasına yönelik, hemşirelik modeline dayalı eğitim ve izlem programlarının uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was planned as an action research and carried out to assess the affects of Nola J. Pender? s Health Promotion Model on Obese Children? s Healthy Life Behaviours and Self-Confidence.?Demographic Data Form?, ?Characteristics of Nutrition and Activity Form?, ?Individual Interviewing Form for Obese Children and Parents for Qualitative Interviewing? and ?Piers-Harris Self Confidence Scale? were used for collecting data. These forms were applied at the beginning of the study and at the third month after education in Pediatric Endocrinology outpatient clinic at GMMF.The study was completed with 86 obese children and their parents, 48 in study group and 38 in control group. Obese children and their parents were accepted to the sample by their turn of coming to the outpatient clinic. In study group qualitative interviewings were performed with obese children and parents individually and it was determined their perceptions about obesity and the subjects of education they need. Individual and group educations were given to the study group and they were taken to the follow up program. In this period, the normal clinical procedure went on for the patients in the control group and at the end of the study, the same education was given to the willings.At the end of the education and follow up program, in the study group, it was determined the reducing in BMI scores, regulation in nutritional and activity habits, reducing in the time of sedanter activity, increasing in the time of exercise and scores of self-confidence scale when it is compared before and after education results.According to these results, it was found that the education and follow up program by a pediatric nurse based on Nola J. PENDER? s Health Promotion Model has an affect on obese children and their parents to get healthy life behaviours and self confidence.It is suggested that education and follow up programs based on nursing models should be implemented for obese children and their parents to get healthy life behaviours instead of programs focused on loosing weigth.