Öğretmenlerde örgütsel adalet ve psikolojik sözleşme ihlal algısı
Teachers' organizational justice and psychological contract violation perceptions
Yazar: ZEYNEP OĞUL SELEKLER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞÜHEYDA DOYURAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Örgütsel adalet, örgütün verimli olarak çalısabilmesi ve isgörenlerinmemnuniyeti için temel bir gereklilik olup, isgören tavır ve davranıslarının anabelirleyicilerindendir (Greenberg,1990). Örgütlerde isgören memnuniyetinin digerbir önemli belirleyicisi ise psikolojik sözlesmedir. Ortak unsurlar içeren psikolojiksözlesme ve örgütsel adalet kavramlarının örgütsel davranıs üzerindeki karsılıklıetkilesimi hakkındaki arastırma eksikligi mevcuttur. Bu arastırma, ilk ve ortaderecelerdeki devlet okullarında görevli ögretmenlerin örgütsel adalet algılarının,okullarına ve yöneticilerine duydukları psikolojik sözlesme ihlal algıları ile iliskisinive bu iliskiye kültürün güç mesafesi boyutunun etkisini saptayarak, ögretmenlerin ismemnuniyetinin arttırılmasında egitim yönetimine ısık tutmayı amaçlamaktadır.Güç mesafesi, örgütsel adalet ve psikolojik sözlesme ihlal algısını ölçenbölümlerden olusan toplam 41 maddelik anket, 16 devlet okuluna uygulanmıstır.Dagıtılan 555 anketten 430 adeti doldurularak geri gönderilmistir. Verilerinanalizinde ?t-test, anova ve korelasyon ve kısmi-korelasyon? istatistiksel yöntemlerikullanılmıstır.Arastırmanın sonucunda ögretmenlerin güç mesafesi algıları ile örgütseladalet algıları arasında pozitif yönde (p<0.01), güç mesafesi algıları ile psikolojiksözlesme ihlal algıları arasında ise negatif yönde bir iliski (p<0.01) oldugu tespitedilmistir. Ayrıca, örgütsel adalet boyutlarından islemsel ve etkilesimsel adaletalgıları ile ögretmenlerin yöneticilerine duydukları psikolojik sözlesme ihlal algılarıarasında negatif bir iliski bulunurken (p<0.01), örgütlerine duydukları psikolojiksözlesme ihlal algıları arasında anlamlı bir iliski saptanamamıstır (p>0.05). Ayrıca,güç mesafesi degiskeni kontrol edilerek örgütsel adaletin iki boyutu ile psikolojiksözlesme ihlal algısının iki boyutu arasındaki iliski arastırılmıs, güç mesafesininörgütsel adaletin her iki boyutunun yönetime duyulan psikolojik sözlesme ihlal algısıile arasındaki negatif iliskiyi güçlendirdigi saptanmıstır. Bu arastırmanın güçmesafesi, örgütsel adalet ve psikolojik sözlesme ihlali arasındaki iliskileri incelemeksuretiyle alana katkıda bulunması beklenmektedir.

Abstract:
Organizational justice, which is one of the main determiners of organizationalbehavior, is essential for the employees to feel satisfied with their jobs and to workefficiently (Greenberg,1990). Another important determiner of employee satisfactionin the organizations is the psychological contract. Lack of research on the interactiveeffect of psychological contract and organizational justice on organizational behaviorhas been put forward. This study aims to establish the relationship between teachers?organizational justice perception and psychological contract violation perception inorganizational and management dimensions and to analyze the possible effect ofcultural values, namely power distance, on this relation. All in all the study aims tohighlight a perspective on teachers? job satisfaction for the educationaladministrators.The questionnaire which is composed of 41 items about power distance,organizational justice and psychological contract violation perception was applied to16 state schools. Out of 555 questionnaires, 430 were responded and returned. In theanalysis of the data ?t-test, one-way anova and bivariate correlation? statisticalanalysis were used.The results of the statistical analysis showed that power distance andorganizational justice perceptions were positively (p<0.01) and power distance andpsychological contract violation perceptions were negatively related to each other(p<0.01). Procedural and interactional justice perceptions were found to benegatively related to the teachers? psychological contract violation perceptions forthe administrators (p<0.01). However, the relationship between the procedural andinteractional justice perceptions and teachers? psychological contract violationperceptions for the organization itself was not statistically significant (p>0.05).Moreover, the relation between the dimensions of organizational justice and thedimensions of psychological contract violation was analyzed once more with thepower distance as the controlling variable. The results showed that the negativerelation between the dimensions of organizational justice and psychological contractviolation perception for the administrators was even stronger with the effect of powerdistance. This study is expected to help improve the literature by analyzing therelations between power distance, organizational justice and psychological contractviolation perceptions.Key Words: Organizational Justice, Psychological Contract Violation, Power