Posthümanizm açısından bilim kurgu sinemasında robot kavramı
Robot concept in science fiction cinema in the context of posthumanism
Yazar: DUYGU ERGÜN TAKAN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA BUDAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Posthümanizm = Posthumanism ; Robotlar = Robots ; Sinema = Cinema ; Teknoloji = Technology ; İnsan = Human ; İnsan-makine ilişkisi = Human-machine relationship

Özet:
Teknoloji çağında toplumsal kurum ve değerleri insanmerkezci olmayan bir anlayışla niçin yeniden düşünmek gerektiğini, bilim kurgu sinemasının robot karakterleri üzerinden, posthümanizm çerçevesinde açıklamayı hedefleyen bu tez, "Posthümanist Değerlerin Bilim Kurgu Sinemasında Robot Kavramı Üzerinden İncelenmesi" başlığını taşımakta ve  dört bölümden oluşmaktadır.

I. Bölümde, teknoloji ve insan ilişkisini incelemek adına uygun bir ortam sunan "bilim kurgu kavramı" ve "bilim kurgunun tarihsel gelişimi"; ardından, türün "edebiyatta ve sinemada nasıl biçimlendiği" araştırılmıştır.

II. Bölümde, teknoloji ve insan ilişkisini beyaz perdede kültürel açıdan gözlemlemeye olanak sunan "robot ve yapay zeka teknolojileri, tarihsel gelişim süreci içerisinde" ele alınmıştır. Ardından, "teknoloji ile kurduğumuz ilişkide neleri, niçin göz ardı etmememiz gerektiğine" dair bir inceleme yapılmıştır. 

III. Bölümde, öncelikle "hümanizme"; ardından "hümanizm karşıtlığına" ve "kültürel çalışmalarda posthümanizme" değinilmiştir. Devamında ise araştırma yönteminin temalarını oluşturan "beden ve benlik sonrası", "iktidar sonrası" ve "zaman-mekan sonrası" özelinde, "posthümanizm" düşüncesi derinleştirilmiştir.

IV. Bölümde, insan-robot ilişkisini, teknolojinin gelişimiyle paralel bir tarihsel perspektifte yansıttığı düşünülen ve birbirinden farklı temalara sahip yedi adet film seçilmiştir. Bu filmler Metropolis, Westworld, The Matrix Üçlemesi, Artificial Intelligence ve Her'dür. Seçilen filmler, üçüncü bölümde detaylı biçimde yer verilen "beden ve benlik sonrası", "iktidar sonrası" ve "zaman-mekan sonrası" temaları kapsamında, "tematik içerik analizi yöntemiyle" incelenmiş ve "posthümanizm" düşüncesi çerçevesinde yorumlanmıştır. 

Araştırmanın sonunda, bilim kurgu filmlerinde yer bulan "insan ve robot" ilişkisinden yola çıkarak; teknoloji ile beraber hızla dönüşen ve değişen yaşam alanlarına rağmen, "insan kavramına (türümüze) yönelik bakış açımızın", genetik bir mirasmışcasına kanıksadığı, hatta tabu haline dönüştürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This thesis aims to explain why the social institutions and values ​​need to be rethinked in the age of technology in a non-centercorial way, through the robot characters of science fiction cinema and posthumanism, and it consists of four chapters in the title of "Examination of Posthumanist Values ​​on Robot Concept in Science Fiction Cinema".

The "science fiction concept" and "historical development of science fiction", which provide a suitable environment for studying technology and human relations in Chapter I; Followed by "how it shapes in literature and cinema".

III. In the chapter, "robot and artificial intelligence technologies," which enable to observe technology and human relations in a cultural perspective, are covered in the historical development process. Then, a review was made of "what we have to do with technology and why we should not ignore it".

II. In the chapter, primarily "humanism"; Followed by "anti-humanism" and "post-humanism in cultural studies". Subsequently, he deepened the idea of ​​"posthumanism" in the post-bodily and post-empire, after-power, and post-time-space aspects of the research method.

IV. In the chapter, seven films with different themes, which are thought to reflect the human-robot relationship in a historical perspective parallel to the development of technology, have been chosen. These films are Metropolis, Westworld, The Matrix Trilogy, Artificial Intelligence and Her. Selected films were examined by "thematic content analysis method" and "posthumanism" in the context of "body and after self", "post-power" and "after-time" scenes detailed in the third chapter.

At the end of the research, starting from the relation between "man and robot" found in science fiction films; Despite rapidly changing and changing living spaces with technology, we have reached the conclusion that "our point of view towards the concept of human being" is a genetic heritage, even transformed into a taboo.