Efrenk Deresi Vadisi ve yakın çevresinin bitki örtüsü
The valley of the Creek Efrenk and the vegetation of its close vicinity
Yazar: ZARİFE ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MERAL AVCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bitki coğrafyası = Plant geography ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Dereler = Streams ; Efrenk deresi = Efrenk stream ; Mersin = Mersin

Özet:
Efrenk Deresi, Mersin il sınırları içerisinde yer almaktadır. Efrenk adı derenin yukarı çığırı için kullanılır. Çeşitli bölümlerinde, Kırmızı Dere, Kızıl Dere, Müftü Deresi adlarıyla Akdeniz'e dökülen dere ve çevresindeki bitki örtüsü inceleme sahasını ve konusunu oluşturur. Akdeniz'den başlayarak Bolkar Dağlarının güney eteklerinde 2350 metre yüksekliğe kadar ulaşan inceleme sahası, sahip olduğu iklim, jeomorfolojik yapı, ve toprak yapısı itibariyle çok çeşitli bitki türlerini barındırır.Yükseltinin artması sıcaklık ve yağış koşullarının değişmesine neden olur. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık değerleri azalırken yağış miktarı artar. Ortalama sıcaklığın 19,2ºC, yıllık yağış miktarının yaklaşık 600 mm ve yağış rejiminin düzensiz olduğu inceleme sahasında yaz kuraklığı hakimdir. Bu durum sıcaklık isteği yüksek, yaz kuraklığına dayanıklı bitkilerin varlığının nedenidir. Tahribat, bitki örtüsünün dağılışını belirleyen en önemli faktörlerden biridir.İnceleme sahasının jeomorfolojik birimlerini, bazen kuzey-güney, bazen doğu ?batı doğrultusunda uzanan Efrenk Deresi ve kolları ile bunlar arasında kalan yükseltiler oluşturur. Karstik arazi ile üzerinde oluşmuş pek çok karstik şekil mevcuttur.Araştırma bölgesinde kırmızı kahverengi Akdeniz toprağı, kahverengi orman toprağı, kireçsiz kahverengi orman toprağı hakim durumdadır. Sahadaki toprak türleri, bitki örtüsü üzerinde ayırt edici bir özelliğe sahip değildir.İnceleme sahasının deniz seviyesine yakın kısımlarında yoğun yerleşimden dolayı doğal bitki örtüsü büyük ölçüde tahrip edilmiş ya da değişikliğe uğratılmıştır. Tahrip sahalarının yerleşim alanı ve ziraat sahaları dışındaki kısımları çoğunlukla maki ve garig toplulukları ile kaplıdır. Bunlar, sahanın hakim türü olan kızılçam ağaçlarının tahribata uğramasıyla ortaya çıkmıştır. Karaçam, göknar, ardıç, sedir sahada yer yer orman oluşturan diğer türlerdir.Araştırma sahasında yaşayan halk, geçmişten günümüze doğal bitkileri çeşitli amaçları doğrultusunda kullanmış ve kullanmaktadır. İnsanın yaşadığı coğrafyayı şekillendirici etkisi bu sahada da kendini gösterir.

Abstract:
The Efrenk Stream is in the borders of Mersin. The name of Efrenk is used for the upper path of the stream. In the various parts, flowing into the Mediterranean with the names of the Red Stream, the Reddish Stream and Müftü Stream , the Efrenk Stream and the plant cover around it comprise of the research area and the topic. The research area, starting from the Mediterranean and reaching the 2350 mt. high to the south foot of the Bolkar Mountain, has a wide variety of plant spices in terms of its climate, jeomorfolojik system and its type of land.The incrase of altitude causes the temperature and rainfall conditions to change. Just as going high altidutes, the rates of temperature decrases and the amount of rainfall incrases. In the research area, the average temperature is 19,2ºC, the amount of rainfalls is about 600 mm per year and rainfall regime is unsteady, summer drought is dominant. This case is the reason being of the plant spices, whose heat request is high and is resistant to summer drought. The devastation is one of the most important factors to determine the widespread of plant spices.The Efrenk Stream, spreading in the direction of sometimes north-south and sometimes east-west, its valleys and the altitudes among these make up the jeomorfolojik units of the research area. There is karstik land and a lot of karstik shapes that are formed on.In the research area, red-brown Mediterranean soil, brown forest soil and brown forest soil without lime are pervasive. The types of soil in the area do not have charecteristic features on the vegetation.Natural vegetation is higly destroyed or undergone changes around the sea-level parts of the research area because of the intensive residental. The residental area of the destructed fields and the parts out of the agricultural fields are mostly covered with the lemur and garig herds. These plants came into life owing to the fact that the dominated red pines of the area was destructed. The larch, fir, juniper and cedar trees are some of the other spices comprising the forest in the area.The residents in the research area used the natural plants for various purposes and have used them from past to present. The effect of peoples? shaping their living environment shows itself clearly in this area as well.