Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Kamu Denetçiliği Kurumu
Ombudsman Institute in the process of European Union compliance
Yazar: AHMET CAN PINAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKTEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Kamu Denetçiliği Kurumu = Ombudsman Institution ; Ombudsman = Ombudsman ; Türkiye = Turkey ; Uyum süreci = Adaptation process

Özet:
Kökeni 18. yüzyıla dayanan kamu denetçiliği mekanizması, ilk olarak İsveç'te uygulanmaya başlamıştır. Bu denetim sisteminin ortaya çıkmasında ve yaygınlaşmasında, devletin günlük yaşamda artan fonksiyonları ile karmaşık bir hal alan yapısı ve mevcut denetim mekanizmalarının bu yapıyı etkin bir şekilde denetlemekte yetersiz kalması etkili olmuştur. Kamu denetçiliği sistemi özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra, insan haklarına verilen önemin artmasıyla siyaset, sosyal yaşam, kültür, ekonomi ve nüfus bakımından birbirinden farklı birçok ülkede; her ülkenin kendi idari, hukuki ve özel gereksinimlerine göre ve niteliklerinde bazı değişiklikler yapılarak farklı adlar altında uygulanmaya başlamıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu bağımsız ve tarafsız olmasının yanında kolay, masrafsız ve hızlı işleyen yapısı ile uygulandığı ülkelerde yönetimi etkin ve verimli şekilde denetlemekte ve yönetimin iyileştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. İdarenin eylem ve işlemlerinden zarar gören vatandaşların başvurabildikleri geniş bir denetim yetkisine sahip olan Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye tarafından Avrupa Birliği'ne uyum süreci çerçevesinde uygulamaya konulan bir kurumdur. Bu kapsamda hazırlanmış kuramsal bir çalışma olan bu tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kamu Denetçiliği Kurumu'nun ortaya çıkışı ile tarihi gelişim süreci ve kurumun türleri ele alınarak işlevleri ve işleyişi, genel özellikleri de dikkate alınarak örnek ülke incelemeleri ve Avrupa Kamu Denetçisi ile birlikte incelenmektedir. İkinci bölümde Türkiye'de idarenin denetimi, teori ve mevcut uygulamalar dikkate alınarak geniş biçimde ele alınmıştır. Devamında ise Türkiye'de Kamu Denetçiliği Kurumu'nun kurulması yolunda yapılan çalışmalar, AB uyum süreci dikkate alınarak ele alınmakta ve kurumun nasıl bir yapıya ve işleve sahip olması gerektiği ile ilgili öneriler sunulmaktadır. Çalışmanın sonuç kısmında, Türkiye'de Kamu Denetçiliği Kurumu'nun uygun yasal düzenlemelerin yapılması durumunda, idarenin denetiminde ortaya çıkan sorunların çözülmesine önemli katkılar sağlayabileceği, yönetimin iyileştirilmesinde büyük rol oynayacağı, kötü yönetim uygulamalarının azalmasında, halkın hizmet memnuniyetinin artmasında ve nihayetinde Türkiye'nin AB'ye üyeliğinin sağlanmasında olumlu rolünün olabileceği hususunda öngörülerde bulunulmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Kamu Denetçiliği, Kamu Denetçiliği Kurumu, Kamu Yönetimi, Kötü Yönetim, Türkiye, Avrupa Birliği

Abstract:
The origin of ombudsman mechanism dates back to 18th century and put into practice for the fist time in Sweden. Increasing functions and complicated form of the state in the daily life and the existing supervision mechanisms insufficiency to oversee this structure efficiently became influential in the appearence and spreading of this inspection system. Especially after the World War II with the increase of significance given to human rights, public supervising and started to be practised, by making changes according to administrative, judicial and special needs of each country, in many countries whose in terms of politics, social life , culture, economics and population features are different from each other.
The Ombudsman Institute is an independent and impartial structure which provides the effective and efficient control in applied country and improvement of the administration with it's cheap and rapid adapting character. The Ombudsman Institute, to whom people suffer from the activities and acts of administration could apply and who has a large scale of supervisory power, is an institute that has been implemented within the process of Turkey's adaptation to the European Union framework. In this context, this thesis consists of two parts, which prepared a theoretical work. In the fist part, the functions and operations of the Ombudsman Institute has been studied in respect of the general characteristics, the historical evolution of the institution with the studies sample countries and European Ombudsman. In the second part of the study, the supervising of the administration in Turkey has been elaborated within the theoretical and existing applications framework in a wide range of perspective. In continuation of studies in Turkey towards the establishment of the Ombudsman Institute are dealt with by taking into consideration the EU harmonization process, and provides recommendations for how the organization should have a structure and function. At the conclusion of the study there are some predictions like; Ombudsman Institute which will be cerated in accordance with the necessary regulations will be provide very important contributions in order to solve the problems during the supervising process of the administration, play a major role in improving governance, ensure the reduction of poor management practices, increase in satisfaction of the public service and may have an important positive role about Turkey's membership to EU.



Key Words: Public Supervising, Ombudsman Institute, Public Administration, Maladministration, Turkey, European Union