Akut iskemik inme tanılı hastalarda ABCB1(MDR-1) geni C3435T polimorfizminin aspirin direnci ile ilişkisinin değerlendirilmesi, prospektif çalışma
Evaluation of the relationship between ABCB1(MDR-1) gene and C3435T polymorphism with aspirin resistance in patients with acute ischemic stroke, prospective study
Yazar: EMRAH YÜREK
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN ÇOLAK ; DOÇ. DR. ESRA GÜZEL TANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Aspirin = Aspirin ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Aspirin, serebrovasküler ve kardiyovasküler hastalıkların tedavi sürecinde en çok tercih edilen antiplatelet ajandır. İskemik inme sonrası aspirin kullanımının tekrarlayan iskemi ve ölüm riskini %20-25 oranında azalttığı gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı düzenli aspirin kullanımı altında akut iskemik inme geçiren hastalarda aspirin direnci oranı ile aspirin direncini etkileyen faktörleri araştırmak ve aspirin direnci ile ABCB1 (MDR-1) geni C3435T polimorfizmi arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza vasküler risk nedeniyle en az son bir aydır düzenli aspirin kullanımı olan ve acil serviste akut iskemik inme tanısı alan 174 hasta prospektif olarak dahil edildi. Kontrol grubuna ise, antiagregan ya da antikolagülan tedavi kullanmayan 106 gönüllü dahil edildi. Hasta grubunda aspirin direnci 'multiplate platelet function anlyzer' cihazı ile ölçüldü Aspirin duyarlı, aspirin dirençli ve kontrol grubunda ABCB1 (MDR-1) geni C3435T polimorfizmi Ppolimoraz zincir reaksiyonu (PCR) ile analiz edildi. Ayrıca aspirin direnci olan ve olmayan hastalar ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, ek hastalıklar ve laboratuvar parametreleri (lökosit, nötrofil, lenfosit, hemoglobin, hemotokrit, platelet, kan üre azotu (BUN), kreatinin, kreatinin kinaz, albümin, C reaktif protein (CRP), sodyum, potasyum, klor, CRP/kreatinin, BUN/kreatinin, anyon gap, bikarbonat) incelenerek aspirin direncini etkileyen faktörler analiz edildi. Akut iskemik inme hasta grubunda tek değişkenli analizler sonucunda aspirin direnci ile ilişkili bulunan faktörler ile çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda 37 iskemik inme hastasında (%21,3) aspirin direnci görülürken 137 hastanın (%78,7) aspirin duyarlı olduğu saptandı. Aspirin direnci olan ve aspirin duyarlı olan hastaların rs1045642 gen polimorfizmini incelendiğinde; aspirin direnci olan grupta heterozigot (CT) (%64,9 ve %44,6) ve homozigot (TT) (%8,1 ve %0,7) genotipin daha yüksek oranda olduğu bulundu (p=0,001). Aspirin direnci olan grupta T alleli oranı (%40,5) aspirin duyarlı gruba göre (%23) anlamlı daha yüksek saptandı. 
İskemik inme hastalarında aspirin direncini etkileyen faktörler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile incelendiğinde HT varlığı (OR: 5,679; %95 GA: 1,144-28,19; p=0,034), heterozigot (CT) genotip (OR: 2,557; %95 GA: 1,126-5,807; p=0,025), artan platelet değeri (OR: 1,005; %95 GA: 1,001-1,009; p=0,029) ve CRP/Albumin değerinin (OR: 1,547; %95 GA: 1,005-2,382; p=0,047) aspirin direnci riskini arttırdığı saptandı.
Sonuç: Sonuç olarak, aspirin tedavisi alan akut iskemik inme tanılı hastalarda aspirine yanıtın benzer olmadığını gösterdik. Hipertansiyon, heterozigot (CT) genotip, artan platelet değeri ve CRP/Albumin değerinin aspirin direnci riski ile ilişkili olduğunu gösterdik.

Anahtar Kelimeler: Aspirin direnci, iskemik inme, ABCB1 geni C3435T, polimorfizm, RT-PCR

Abstract:
Aim: Aspirin is the most preferred antiplatelet agent in the treatment of cerebrovascular and cardiovascular diseases. It has been shown that the use of aspirin after ischemic stroke reduces the risk of recurrent ischemia and death by 20-25%. The aim of this study was to investigate the rate of aspirin resistance and the factors affecting aspirin resistance in patients with acute ischemic stroke under regular aspirin use, and to examine the relationship between aspirin resistance and ABCB1 (MDR-1) gene C3435T polymorphism.

Materials and Method: In our study, 174 patients who had regular aspirin use for at least one month due to vascular risk and were diagnosed with acute ischemic stroke in the emergency department were prospectively included. The control group consisted of 106 volunteers who did not use antiaggregant or anticoagulant therapy. Aspirin resistance was measured with a 'multiplate platelet function analyzer' device in the patient group. The ABCB1 (MDR-1) gene C3435T polymorphism in the aspirin-sensitive, aspirin-resistant and control groups was analyzed by polymerase chain reaction (PCR). In addition, age, gender, comorbidities and laboratory parameters (leukocyte, neutrophil, lymphocyte, hemoglobin, hematocrit, platelet, blood urea nitrogen (BUN), creatinine, creatinine kinase, albumin, C-reactive protein (CRP), sodium, potassium, chlorine, CRP/creatinine, BUN/creatinine, anion gap, bicarbonate) were compared between patients with and without aspirin resistance and the control group. Multivariate logistic regression analysis was performed with factors associated with aspirin resistance as a result of univariate analyzes in the acute ischemic stroke patient group.

Results: In our study, aspirin resistance was observed in 37 (21.3%) patients with acute ischemic stroke, while 137 patients (78.7%) were found to be aspirin sensitive. When examining the rs1045642 gene polymorphism of patients with aspirin resistance and aspirin sensitivity; Heterozygous (CT) (64.9% and 44.6%) and homozygous (TT) (8.1% and 0.7%) genotypes were found to be higher in the group with aspirin resistance (p=0.001). The rate of T allele (40.5%) was found to be significantly higher in the aspirin-resistant group than in the aspirin-sensitive group (23%). When factors affecting aspirin resistance in ischemic stroke patients were examined by multivariate logistic regression analysis, presence of HT (OR: 5.679; 95% CI: 1.144-28.19; p=0.034), heterozygous (CT) genotype (OR: 2.557; 95% CI: 1.126-5.807; p=0.025), increased platelet value (OR: 1.005; 95% CI: 1.001-1.009; p=0.029), and CRP/Albumin value (OR: 1.547; 95% CI: 1.005-2.382; p=0.047) was found to increase the risk of aspirin resistance.

Conclusion: In conclusion, we showed that the response to aspirin was not similar in patients with acute ischemic stroke who received aspirin therapy. In our study, aspirin resistance was found at a rate similar to the literature. We showed that hypertension, heterozygous (CT) genotype, increased platelet value and CRP/Albumin value are associated with the risk of aspirin resistance.

Keywords: Aspirin resistance, ischemic stroke, ABCB1gene C3435T, polymorphism, RT-PCR