Yenidoğanlarda omfalit gelişimine etki eden güncel faktörlerin belirlenmesi: Prospektif olgu kontrol çalışması
Determining the current factors on omphalitis development in newborns: A prospective case control study
Yazar: FİGEN ÇELEBİ ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NURAY DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Umbilikal kord = Umbilical cord

Özet:
Giriş ve Amaç: Omfalit önlenebilir bir enfeksiyon olmakla birlikte özellikle gelişmekte olan ülkelerde yenidoğan mortalite ve morbiditesinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Omfalit gelişimiyle ilişkili zararlı ya da koruyucu olabilecek durum ve uygulamaları saptayarak ülkemizde ve bölgemizde omfalit gelişimine etki eden güncel faktörlerin belirlenmesini amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Prospektif olgu kontrol olarak planlanan bu çalışmaya 1 Mayıs 2014 – 31 Mayıs 2015 tarihleri arasındaki bir yıllık sürede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan ya da Çocuk Acil Polikliniğinde omfalit tanısı alan term ve terme yakın yenidoğanlar ile aynı tarihlerde benzer cinsiyet ve yaş grubundaki normal yenidoğanlar alındı.  Omfalitli yenidoğanların prenatal, perinatal, postnatal ve sosyokültürel özellikleri ile omfalit gelişimine etki edebilecek faktörler kontrol grubu ile karşılaştırıldı. 
Bulgular: Omfalit tanısı alan 100 yenidoğan (Grup 1) ile kontrol grubu olarak seçilen 100 yenidoğan (Grup 2) çalışmaya dahil edildi. Omfalit grubundaki bebeklerin 71'inde hafif, 29'unda orta dereceli omfalit bulgusu mevcuttu. Ağır omfalitli yenidoğan görülmedi. Omfalit grubunda, kontrol grubuna göre anne yaşı daha genç (p=0,03), anne eğitim düzeyi daha düşük (p=0,043), primipar gebelik oranı daha yüksek (0,046), bebeklerin gestasyonel yaşı daha büyük (p=0,001), doğum ağırlığı (p<0,001) ve vaginal yolla doğum sıklığı daha fazla (p=0,048); göbek düşme süresi daha uzun (p=0,016), hospitalizasyon öyküsü daha az (p=0,009), pamuklu giyim türü sıklığı daha düşük (p=0,004) saptandı. Omfalit gelişimi için hospitalizasyon öyküsü varlığı koruyucu (OR= 2,6; GA: 1,2 - 5,3), pamuklu dışı giyim varlığı ise önemli bir risk faktörü (OR= 13,50; GA: 1,72-105,93) olarak saptandı. Hafif ve orta dereceli omfalit olguları ile kontrol grubu karşılaştırıldığında; gestasyon yaşı (p<0,001), doğum ağırlığı (p=0,001), hospitalizasyon öyküsü (p=0,020) ve giyim türü (p=0,006) açısından üç grup arasında anlamlı farkın devam ettiği, ayrıca el yıkama alışkanlığı açısından orta derecede omfalit grubu ve kontrol grubu arasında da anlamlı fark (p=0,022) olduğu görüldü. Omfalit görülme sıklığı mikroorganizmaların kolayca kolonize olup üreyebildiği sıcak aylarda (Nisan-Ekim) soğuk aylara göre anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). İzmir ilinde göbek bakımının ağırlıklı olarak, doğum odasında % 10 povidoniyodür ile (% 89), doğum sonrasında ise kuru temiz bakım (% 62,5) şeklinde yapıldığı, geleneksel yöntemlerin yaygın olmadığı görüldü. 
Sonuç ve öneriler: Omfalit gelişiminde birçok etkenin rol oynayabileceği görülmüştür. Genç,  primipar,  normal vajinal yolla doğum yapan, düşük eğitim düzeyine sahip annelerin göbek bakımı eğitimine önem verilmesi, pamuklu dışı giysi kullanmamaları ve el yıkama sıklıklarını arttırmaları ve sıcak aylarda daha dikkatli olmaları konusunda bilgi verilmesi, ilimiz koşullarında güncel omfalit sıklığını azaltma yöntemleri olarak belirlenmiştir. Doğumda ve sonrasında kullanılan göbek bakımı yöntemlerinin omfalit gelişimi üzerine etkisi olmadığı saptanmıştır. Buna göre ilimiz koşullarında doğum sonrası kuru temiz bakım ile devam edilebileceği, doğumda ise çok yüksek oranda kullanılan %10 povidoniyodür uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiği düşünülmüştür.

Abstract:
Introduction and Objectives: Although Omphalitis is a preventable infection, it constitutes an  important part of neonatal mortality and morbidity in developing countries. We aimed to define current factors that affect omphalitis development in our region and country thereby determining protective or harmful practices and conditions associated with omphalitis development.
Material and Method: This study is planned as a prospective case control study and included newborns who are termed and nearly termed newborns diagnosed with omphalitis in Dokuz Eylul University School of Medicine Department of Neonatology or Pediatric Emergency Clinic and normal newborn in the same period and in similar sex and age groups between the date of 1 May 2014- 31 May 2015 in a one year period. Prenatal, perinatal, postnatal and sociocultural characteristics of newborns with omphalitis and the factors which can affect development of omphalitis were compared with the control group.
Results: In this study, newborns were included 100 diagnosed with omphalitis (Group 1) and 100 as a control group (Group 2). In omphalitis group, 71 have mild, 29 have moderate omphalitis. Severe omphalitis was not observed. In omphalitis group, compared  to the control group, maternal age was younger (p=0.03), maternal education level was lower (p=0.043), primipar pregnancy rate was higher (0.046), gestational age of infants was greater (p=0.001), birth weight was greater (p<0.001), vaginal birth frequency was higher (p=0.048), cord separation time was longer (p=0.016), history of hospitalization rate was less (p=0.009) and cotton clothing type frequency was lower (p = 0.004). The presence of a hospitalization history was detected as a protective factor (OR = 2.6; CI: 1.2 to 5.3), non-cotton clothing was detected a significant risk factor (OR = 13.50; CI: 1.72 to 105.93) for omphalitis development.  Mild and moderate omphalitis facts as compared with the control group; significant difference among three groups has been continuing in terms of gestational age (p <0.001), birth weight (p = 0.001), hospitalization history (p = 0.020) and clothing types (p = 0.006); additionally, significant difference was detected between  moderate omphalitis group and the control group in terms of hand washing habits (p = 0.022). Omphalitis incidence was significantly higher in the warmer months (April-October) when microorganisms can easily breed and colonized than the colder months (p <0.001). In Izmir, the umbilical cord care is done mainly with 10% povidone-iodine (89%) in delivery room and with dry clean care after birth (62.5%) and there were not widespread traditional methods.
Conclusion and recommendations: Many factors have been shown to play a role in the omphalitis development. In Izmir conditions, attaching importance to giving umbilical cord care education, emphasizing cotton clothes usage and giving directions about handwashing practice to the mothers; who are young, primipar, making normal vaginal delivery and  not well educated; are determined as methods for decreasing the recent omphalitis frequency. Umbilical cord care regimens at delivery and postnatal period have no impact on omphalitis development. Accordingly, in our city conditions, dry cord care at postnatal period can be continued and high rate using of 10% povidone-iodine practice at delivery can be reviewed.
Key words: dry cord care, newborn, omphalitis, risk factors, umbilical cord care