Serebral palsili çocuğu olan annelerin algıladıkları sosyal desteğin anne çocuk ilişkileri üzerine etkisinin incelenmesi
Examination the effect of perceived social support on relationship between mother and children with cerebral palsy
Yazar: GİZEM KERİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Hemşirelik = Nursing ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Sosyal destek = Social support

Özet:
KERİMOĞLU, Gizem., Serebral Palsili Çocuğu Olan Annelerin Algıladıkları Sosyal Desteğin Anne Çocuk İlişkileri Üzerine Etkisinin İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012. Araştırma serebral palsili çocuğu olan annelerin algıladıkları sosyal desteğin, çocukları ile olan ilişkilerindeki kabul edici ve reddedici tutumlara etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk kliniğine gelen 127 serebral palsili çocuğun annesi oluşturmuştur. Serebral palsi tanısı ile izlenen ve serebral palsi dışında hastalığı olmayan 3- 18 yaşları arasındaki çocukların bakımlarıyla primer olarak ilgilenen anneler alınmıştır. Annelere sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formu, algıladıkları sosyal desteği belirlemek amacıyla Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve anne çocuk ilişkilerini belirlemek amacıyla Aile Çocuk İlişkileri Ölçeği Anne Formu uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formunda; anne ve çocuğun yaşı, anne babanın eğitim durumu, ailenin çocuğun tedavi masraflarını karşılayabilme durumu, gelir düzeyini algılama biçimi gibi demografik soruların yanında tedavi için hastanede kalış süresi, annenin çocuğun bakımıyla ilgili sosyal çevresinden ve sağlık ekibinden beklentileri ve serebral palsinin annenin yaşantısı üzerindeki etkileri gibi toplam 34 soru yer almaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Değerlendirmede Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis varyans analizi kullanılmıştır. Çocukların % 58.3' ünün erkek ve % 60.6' sinin 7 yaş altında olduğu bulunmuştur. Annelerin ise % 43.3' ünün 20-30 yaşları arasında, % 55.1' inin ilkokul mezunu ve % 95.3' inin evli olduğu bulunmuştur. Anneler % 92.1 oranla herhangi bir işte çalışmamakta ve çocuklarının tedavisi için 40 güne yakın bir süre hastanede kalmaktadır. Anneler kendilerine ve diğer aile üyelerine yeterli zaman ayıramadıklarını belirtmişlerdir. Annelerin çoğu serebral palsili bir çocuğa sahip olmaları nedeniyle sosyal çevrelerinden uzaklaştıklarını ve çocuklarının durumunu çevrelerine açıklamakta zorlandıklarını belirtmişlerdir. Bunun yanında araştırmamızın sonucunda annelerin algıladıkları sosyal desteğin anne çocuk ilişkileri üzerine olumlu bir etkisi olduğu, annelerin algıladığı sosyal destek düzeyi arttıkça çocukları ile olan ilişkilerinin daha iyi olduğu belirlenmiştir. Sosyal destek algısı yüksek olan annelerde çocuklarını kabul etme davranışları daha fazla görülürken, sosyal destek algısı düşük olan annelerin çocuklarını reddetme davranışını daha çok gösterdikleri belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Serebral Palsi, Anne- çocuk ilişkisi, Sosyal Destek, Hemşirelik

Abstract:
KERİMOĞLU, Gizem., Examination the effect of perceived social support on relationship between mother and children with cerebral palsy, Hacettepe University Health Science Institute Child Health and Illness Nursing Program Master of Science Thesis, Ankara, 2012. It is a descriptive study made for examining the effect of perceived social support on mothers? receptive and rejective attitude in relationship with her children who have cerebral palsy. The study sample consisted of 127 mothers who came to Ankara Physical Therapy and Rehabilitation Training and Research Hospital for treatment of their children with cerebral palsy. The mothers who were included in this study have children who did not have any disease other than cerebral palsy and children were between 3- 18 years old. The mothers were primary care giver. A data collecting form which prepared by researcher applied to the mothers for determining the sociodemographic characteristics of both mother and child. Multidimensional Perceived Social Support Scale applied to the mothers for determining the social support they perceived and Parent Child Relationship Scale, Mother Form to determine relationship between mothers and their children who have cerebral palsy. Data collecting form which prepared by the researcher consisted of 34 questions about demographich characteristics such as ages of mother and child, parents education level, the economic status of the family to meet the child's treatment costs and questions about expectations of mothers from social environment and health team related to their child care and questions about the effect of having children with cerebral palsy on mothers? social life. SPSS 16.0 program was used to evaluate the data. During the evaluation process Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis analysis of variance were used. In results we found that the 58.3 % of children were boy and 60.6 % were over the age 7. 43.3 % mothers were between 20- 30 ages, 55.1 % graduated from primary school and 95.3% were married. Generally 92.1% mothers did not work and they stayed at hospital for treatment of their children for about 40 days. Mothers stated that they can not take enough time for themselves and for other family members. And they stated that they departed from their social enviroment because of having children with cerebral palsy and they had difficulty in explaining their children? s status to the enviroment. Besides in result of our study we found that social support that percived by mothers has a positive effect on relationship with their children who have cerebral palsy and by the increasing of perceived social support the relationship between mother and child is getting better. We found that mothers who have high perception of social support showed more acception behavior to their children who have cerebral palsy and mothers who have low perception of social support showed more rejection behavior to their children.Keywords: Cerebral Palsy, Mother- child Relationship, Social Support, Nursing