Genel liselerde görev yapmakta olan yönetici ve öğretmenlerin yıldırmaya ilişkin algılarının incelenmesi
A survey of high school teachers' and administrators' perceptions of mobbing
Yazar: BURCİ DİLMAÇ
Danışman: PROF. DR. HOŞCAN ENSARİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Taciz = Harassment ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, genel liselerdeki öğretmen ve yöneticilerin yaşadıkları yıldırmanın sıklık derecesi, algılanan nedenleri ve başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesidir.Bu bağlamda, ayrıca çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, medenî durum, görev, kıdem yılı, okul türü, saldırganın cinsiyeti, saldırganın rolü) bu değişkenlerle bağlantısı da ortaya konmuştur. Öğretmen ve yöneticiler tesadüfi olarak seçilmiş ve 328 tanesi analiz edilmeye değer bulunmuştur. Veriler araştırmacı tarafından toplanmış ve analizinde t testi, ANOVA ve post hoc scheffe istatistik teknikleri kullanılmıştır.Anket sonuçlarına göre yıldırma mağdurlarının %57,9'u kadın, %42,1'i erkektir. Yıldırma mağdurlarının %63,7'si 10 yıl ve altı kıdeme sahiptir. Mağdurların çoğu (%85,7) öğretmenlerdir. Yıldırma yapanların çoğunun (%57) erkek, kadın saldırganların yüzdesinin %31,1 ve geri kalan saldırgaların ise grup olduğu belirlenmiştir. Saldırganların okuldaki görevine ilişkin sonuçlara göre yarısından fazlası (%55,2) okul müdürleri ve müfettişlerdir. Yıldırma davranışları cinsiyete ve özel ya da resmî okulda çalışmaya göre farklılık göstermemektedir. Kadınların algılarına göre yıldırmanın nedenleri kişisel ve pisikolojik nedenlerden kaynaklanmaktadır. 21-30 yaşları arasındaki mağdurlar yıldırmaya iletişimle ilgili nedenlerin yol açtığını düşünmektedir. Evli ve bekâr öğretmen ve yöneticilere göre yıldırmaya mağdur kaynaklı ve kişisel nedenler yol açmaktadır. 1-5 yıl kıdemi olan yıldırma kurbanları yıldırmanın mağdurdan kaynaklandığını düşünmektedirler. Okul müdürlerinin ve müfettişlerin yıldırma yapmasının nedenleri öğretmen ve yöneticilerin algılarına göre iletişime yönelik nedenlerdir. Evli ve bekâr mağdurlar yıldırmayla baş etmek için seslendirme ve örgütü terk etme stratejilerini kullanmaktadırlar. 11-15 ve 6-10 yıl kıdemi olan yıldırma mağdurları yıldırmayla baş etmek için gözardı etme stratejilerini kullanmaktadırlar. Çalışmanın bulguları son olarak literatür ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study was to determine frequency, perceived reasons and overcoming strategies of mobbing that the high school teachers and administrators experienced.In that context, whether these three main variables were differentiated or not by various socio-demographical variables (gender, age, marital status, role, years of experience, type of the school, bully?s gender, and bully?s role) were under examination. The teachers and the principals were selected randomly and 328 of them were accepted to be worth to analyze. The data were collected by the researcher and independent samples t test, analysis of variance, post hoc scheffe were used to analyze the data.According to the results of the questionnaires, 57,9% of the mobbing victims were women and 42,1% were men. 63,7% of mobbed victims had 10 years or less years of experience. Most of the mobbing victims were teachers (85,7%). It was determined that the offenders were mostly men (57%), women offenders? percentage is 31,1% and the rest of the offenders were groups. According to the role of the offenders, more than half of them (55,2%) were school principals. Perceptions of mobbing behaviors didn?t differ with respect to gender and working at private or public school. According to women?s perceptions, the reasons of mobbing were caused by personal and psychological reasons. The victims between 21-30 years of age thought that communication related reasons cause mobbing. According to the married and single teachers and administrators, victim related and personal reasons cause mobbing. 1-5 years of experienced victims thought that mobbing was caused by victim related reasons. According to the school administrators, the reason of mobbing was communication related reasons. According to the married and single victims? perceptions, they use speaking out and quitting the organization strategies to cope with mobbing. 11-15 and 6-10 years of experienced teachers and administrators use neglecting strategies to cope with mobbing. The study concluded with the discussion of data under the light of current literature and the suggestions.