Aile içi yaşlılara karşı tutumlar ve psikolojik sonuçları
Attitudes towards the elders in the family and psychological results
Yazar: YAŞAR UGÜROL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BEKAROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ruh sağlığı = Mental health ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Aile îçi Yaşlılara Karşı Tutumlar ve Psikolojik Sonuçları Araştırma Ekim 1992-Kasım 1993 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın amacı,Trabzon-Sürmene ilçe merkezinde aileleriyle birlikte oturan yaşlılara karşı aile bireylerinin tutumlarını saptamaktır.Bunun sonucu olarak da yaşlıların psikolojik semptomlarını s ıralamaktır. Genel amaç doğrultusunda,aile bireylerinin tutum ve davranışları üzerinde etkili olabileceği düşünülen değişkenlere ilişkin sorular oluşturarak cevapları aranmıştır. Araştırmada kullanılmak üzere SLC-90 John Hopkins üniversitesi 'nde ayakta tedavi gören psikiyatrik hastalarda semptomatik davranışa yönelik olarak geliştirilmiş klinik değerlendirme ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen tutum envanteri kullanılmıştır.ölçekler araştırmacı tarafından geliştirilen "bilgi form"ları ile birlikte Sürmene ilçe merkezinde yaşayan yaşlılar ve yakınlarına uygulanmıştır. Sonuçlar çeşitli istatistiksel teknikler ve "t" testi kullanılarak çözümlenmiştir. Bu araştırmanın belli başlı bulguları şunlardır: 1- Bu araştırma kapsamına giren yaşlı yakını deneklerin yaşlılara karşı tutumları cinsiyet ve yaş alt grupları dağılımı itibariyle olumludur. Bir başka dey işle, Sürmene ilçe merkezinde aileleriyle oturan yaşlılara karşı aile atmosferinde kabul ve hoşgörü ön2- Aileleriyle birlikte oturan yaşlı kadınlarda, erkeklere göre daha çok olumsuz psikolojik semptoma rastlanmıştır.Ayrıca yaşlı kadın grubu daha çok sıkıntılı olduğunu belirtmiştir. 3-Beklenenin aksine yaşlıların akrabalarını ziyaret etmede daha çekingen davrandıkları gözlenmiştir. Bunun nedeni kültürel varsayımlar olabilir. 4- Yaşlı yakınlarının yaşlıyı ziyaret sıklığı oldukça üst düzeydedir.Bu durum yaşlıya gösterilen ilgi ve desteğin bir ifadesi olarak kuşaklar boyu yerine getirilmektedir. 5- Yaşlıların yakınları ile yaşamaktan memnun oldukları saptanmıştır. 6- Yaşlıya karşı olumsuz tutum ifadelerinde kadınların erkeklere oranla daha olumsuz bir tutum içinde oldukları tesbit edilmiştir. 7- Yaşlılar için düzenlenmiş kurumlarda yaşlıların kalmasını gerek yaşlılar gerekse yakınları son çare olarak düşündüklerini söylemişlerdir. 8- Aileleriyle birlikte kalan yaşlılarda en çok gözlenen şikayetler bedensel yakınmalar boyutunda olmuştur. 9- Yaşla birlikte meydana gelen ve bu dönemde hızlanan somut yitim ve kayıplar yaşlıları rahatsız eden temel biyo-psikososyal sorunlardır. 10- Bu dönemde yaşlının daha çok desteğe, bakıma ve saygıya ihtiyacı vardır. Yaşlı bunu ancak eski yaşadığı çevrede giderebilir. Bu nedenle yaşlı mümkün olduğu kadar doğal çevresinden koparı İmama lıdır. 11-Toplumsal ve moral değerlerin baskısı sonucu yaşlı kurumlarına kuşku ile bakan yaşlılar ve yaşlı yakınlarının yaşlılık hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları 103saptanmıştır. 12- Fiziksel ve psikolojik durumlarına bakıldığında aileleriyle birlikte kalan yaşlıların daha sağlıklı oldukları; buna karşın kurumlarda kalan yaşlı lar ınsa hemen büyük bir çoğunluğunun biyo-psikososyal problemlerle yüz yüze oldukları bu araştırmanın sonuçları ile yaşlı kurumlarında yapılan araştırma sonuçlarının karşılaştırılması sonucu tespit edilmiştir.

Abstract:
Attitudes Towards The Elders tn The Family And Psychological Results This survey was done among Octeber 1992-November 1993. The Purpose of the survey is to identify the behaviors of family members for the elders who are living together with their families in Trabzon-Sürmen^e district center. And as a result of this, to enumerate the psychologic symptoms of the elders. In accordance with the general purpose questions are formed relatad with the variables which are thought to be effective on the behaviors of and contidions of family members and answers are sought for these questions. To be used in survey, both clinic evaluation standard (measurement) developed upon symptomatic behaviors of the ambulatory treated patients in the SCL-90 John Hopkins university and attitude inventory developed by the researcher are used. Measures with the "Information Forms" developed by the researcher are applied to elders and their relatives living together in the Sürmene district center. Results are categorized by using various statistical techniques and "t" test method. Main evidences of that researchare as follows: 1- Attitudes of the informants that covered by this research to the elders, regarding distribution of sex and age sub-groups are positive. In an other words assent andtoleration comes first towards the elders who are living together with their relatives in the family atmosphere in Sürmene district center. 2- More negative psychological symptoms are evidericed in the old aged women living together with their families compared to men in the same position. în addition, the old aged women groups reported that they are in distress more than others. 3- Contrary to the expectations, it is observed that elders are acting more timidly in the case of visiting relatives. The reason for that may be the cultural suppositions. 4- Visiting frequency of relatives to elders is considerably at a high level. This situation is going on through out generations as an expression of affinity and support for the elders. 5- ît is evidenced that elders are pleased from living together with their families. 6- Regarding the expression of negative attitudes towards the elders, women are observed in a more negative attitude compared to men. 7- Both elders and their families are reported that they consider the residence of elders in the rest homes as a final solution. 8- Most frequently observed sufferings regarding elders living together with their families are in the physical complaints dimension. 9- Real losses and casualties coming together and accelerating in this period with the age are main bio- psychosocial problems that disturbs the elders. 10610-In this period the elder people need more support, care and respect. She/he can compensate this needs only in the environment where she/he lived before. For that reason the elders should not be separated from the natural environment as much as possible. 11-As a result of the impression at social and moral volues, elders feel suspect about rest homes and moreover it is observed that relatives of elders are not well informed about senility. 12-As a result of the comparison between this resarch and the one made in rest homes realized that in terms of physical and psychological conditions the elders living together with their families are healthier but almost all of the ones that living in rest homes are suffering from bio-psychosocial problems.