Sıçanlarda siklosporin ve takrolimus uygulamasının periodontal dokular üzerine etkileri
The effects of cyclosporin and tacrolimus on the periodontal tissues of rats
Yazar: URAL KARADUMAN
Danışman: PROF. DR. MİHTİKAR GÜRSEL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Gingiva = Gingiva ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Siklosporinler = Cyclosporins ; Takrolimus = Tacrolimus

Özet:
Bu araştırmanın amacı deneysel oluşturulan sıçan gruplarında siklosporin (CsA) ve takrolimus (tak) kullanıldığında dişeti dokularındaki enflamasyon bulguları üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Bu amaçla deneysel olarak oluşturulan sıçanlardan alınan doku örnekleri rutin histolojik kesit işlemleri ile incelenmiş, daha sonra da dişeti büyüme miktarı, kemik yıkım miktarına bakılmıştır. Kemik remodelasyonunda, rezorbsiyonun değerlendirilmesinde tartrat rezistant asit fosfataz (TRAP) pozivite değerlerine bakılarak kemik kaybıyla ilişkisi değerlendirilmiştir.Ortalama 200?250 g. ağırlığında 50 dişi Sprague-Dawley sıçan çalışmaya dahil edilmiştir. Sıçanlar sadece standart yem ve su ile beslenmiştir. Sıçanlar 6 gruba ayrılmıştır. Birinci gruba 15 gün boyunca her gün CsA (10 mg/kg) subkutanoz olarak, ikinci gruba 30 gün boyunca her gün CsA (10 mg/kg) subkutanoz olarak verilmiştir. Üçüncü gruba 15 gün boyunca her gün takrolimus (1,5 mg/kg) subkutanoz olarak, dördüncü gruba 30 gün boyunca her gün takrolimus (1,5 mg/kg) subkutanoz olarak verilmiştir. Kontrol gruplarını da subkutan serum fizyolojik (%0,9 NaCl) enjekte edilmiştir. Sıçanlar her gün tartılmış ve ağırlıklarına göre ilaç dozu ayarlanmıştır. İlaç uygulamasından sonra yüksek doz anestezik enjekte edilerek sakrifiye edilmişlerdir. Dişetindeki histolojik değerlendirmeler 15. gün ve 30. gün haftalarda alınan mandibuler kesitlerde değerlendirilmiştir. Histomorfometrik ölçümlerin yapıldığı bölgeler E, toplam epitel kalınlığı; C, epitel yüksekliği; H, dişeti bağ dokusu yüksekliği; L, dişeti bağ dokusu genişliği şeklinde gösterilmiştir.Çalışmanın sonucunda grupların başlangıç ve 15. gün canlı ağırlık ortalamaları arasında anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.05). Ancak 30. günde, CsA grubunun canlı ağırlık ortalamasının diğer gruplarınkinden önemli derecede daha düşük olduğu tespit edildi (p<0.05). Grupların 15 günlük E, C, L değerlerinin, CsA grubunda arasında anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). Ancak 15 günlük H değeri incelendiğinde gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p>0.05). Grupların 30 günlük E, C, L, H değerlerinin, CsA grubunda arasında anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). Grupların 15. günlük TRAP pozivite değerleri arasında anlamlı fark tespit edilmedi (p=0.05). Ancak 30. günde, CsA grubunun 15. ve 30. günlerdeki TRAP pozitivite değerleri diğer gruplarınkinden önemli derecede daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). CsA grubundaki hayvanların 15. ve 30. günlerdeki TRAP pozivite değerleri arasında ise anlamlı fark tespit edilmedi (p=0.05).Bu araştırmanın sınırları içerisinde CsA'nın takrolimusa göre daha fazla dişeti büyümesi yapma ve kemik yıkım kapasitesi olduğu, aynı zamanda takrolimusun yan etkilerinin ortaya çıkmasının süreye bağlı olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Dişeti büyümesi; Alveoler kemik; CsA; Tak; TRAP

Abstract:
The aim of this study was to evaluate histologic alterations of gingiva and alveoler bone of rats treated daily with 10 mg/kg Cyclosporin A and 1,5 mg/kg takrolimus for 30 days. Enzyme histochemically the levels of tartrate resistance acid phospotaz (TRAP) are observed and their relationship with bone loss is evaluated.Cyclosporin A (CsA) and Takrolimus(Tak) are immunosupressive drugs which is freguently used in organ transplantation. CsA can cause to various side effects including gingival overgrowth. However, it has unfavorable effects on kidney, liver and bone healing. 50 Sprague-Dawley female rats were used in our study. Animals were divided in to six main groups respectively: control 15, control 30, CsA 15, CsA 30, takrolimus 15, takrolimus 30. All experimental groups received 10 mg/kg/day CsA and 1,5 mg/kg takrolimus via subcutan injection. All main groups were sacrified at 16th, 31th days respectively. At this time all rats were weighed. Right segment of the mandible were processed for rutine histological observation.According to our findings, there were diferences in weight levels between groups on 16th and 31th days, which were statistically significant (p<0.05). In CsA administrated group weight levels was significantly less than others groups. On the other hand, in group in which CsA group was diferences in histologic observation between groups (p<0.05). In CsA administered group developed gingival overgrowth developed, with increased thickness of the epithelium, height and width of the connective tissue. The density of fibroblasts and collagen fibers also increased. Also in CsA group was diferences in alveoler bone volume. In CsA administered group TRAP leves was significantly more than others group.In the limit of study, it can be stated cyclosporin and tacrolimus were capable causing gingival enlargement in Sprague-Dawley rats. However, the magnitude of tacrolimus in ? uenced gingival enlargement seemed to be comparatively less than cyclosporin. These results indicate CsA decrease the loss of alveoler bone volume. It may be concluded that the deleterious side effects of tacrolimus on the gingival tissues of rats may betime-related.Key Words: Gingival enlargement; Alveoler bone; CsA; Tak; TRAP