Acil yardım, kurtarma ve müdahale çalışanlarının ruhsal zeka ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma: Gümüşhane ili örneği
A study to determine the level of spiritual intelligence and burnoud syndrome staff of emergency, rescue and intervention: an example of Gümüşhane province
Yazar: SEDAT ÇAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL CENGİZ ; DOÇ. DR. EKREM CENGİZ
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Ruhsal zeka = Spiritual Intelligence ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Çalışanlar = Workers ; İlk yardım = First aid

Özet:
Ruhsal zeka, yaşamın hem fiziksel tarafı ile hem de manevi yönüyle ilgilenen, bilginin eksiksiz ve doğru anlaşılmasını sağlamayan bir zeka türüdür. Bireyin iç dinamiklerinin azalması olarak ifade eden tükenmişlik, insanlarla birebir çalışan, iş stresinin, yükünün ve sorumlulukların fazla olduğu meslek mensuplarında sık ortaya çıkan bir sendromdur. Tükenmişlik duygusal tükenme, duyarsızlaşma, bireysel başarı duygusunun azalması olmak üzere üç evreden oluşur. Bu çalışmada, Gümüşhane ilinde acil yardım, kurtarma ve müdahale çalışanlarının ruhsal zeka ve tükenmişlik düzeyleri ve bu iki kavram arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. 
Acil yardım, kurtarma ve müdahale çalışanlarının ruhsal zeka düzeyleri ile ilgili sorulara daha çok katılıyorum (3,16) diye cevapladıkları tespit edilmiştir. Tükenmişlik; duygusal tükenme (2,39), duyarsızlaşma (2,13), bireysel başarı duygusunun azalması (2,33) olarak üç boyutta incelenmiş ve her boyutta düşük bulunmuştur. Ruhsal zeka ile tükenmişlik boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; standardize edilmiş regresyon katsayıları duygusal tükenmişlik için (0,566), duyarsızlaşma için (0,500), bireysel başarı duygusunun azalması için (0,570) olarak tespit edilmiştir. 
Çalışanlarının ruhsal zekaları ile tükenmişliğin her üç boyutu arasında (standardize edilmiş regresyon katsayıları 0,566- 0,500, 0,570) orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Acil, yardım ve müdahale yöneticilerinin mesleklerinden ve çalışma ortamlarından dolayı tükenmişlikle mücadele yöntemlerini bilmeleri ve uygulamaları ve gerekli çalışma koşullarının idari birimler tarafından sağlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Acil Yardım, Kurtarma Ve Müdahale Çalışanları, Ruhsal Zeka (SQ), Tükenmişlik Sendromu.

Abstract:
Mental Intelligence deal with both physical and spiritual side of life and it is a type of intelligence that does not support clarifies the information completely and truly. Burnout syndrome, which is stated as decrease of internal dynamic of individual, is seen in the people who work with other people one to one and occupational groups which are full of stress and workload. Burnout syndrome is divided into three parts which are emotional exhaustion, depersonalization and decreasing of individual success. In this study, mental intelligence and Burnout syndrome levels of workers, who work as an emergency aid, relief and intervention in Gümüşhane, and the relation between two concepts are examined.
It is determined that emergency aid, relief and intervention workers reply the question about level of mental intelligence as "I agree" (3.16). Burnout syndrome, emotional exhaustion, depersonalization and individual success examined as three dimensions and it is determined very low in each dimension. İt is determined that regression coefficients which are standardized determined as (0,566) for emotional fatigue, (0, 5000) for depersonalization and (0,570) for individual success when the relation of mental intelligence and Burnout syndrome dimension is examined.
It is determined that there has an intermediate relation between mental intelligence and three dimension of Burnout syndrome. Reach a conclusion emergency aid and intervention managers have to know the ways of struggle with Burnout syndrome and that also have to apply them. In addition to this, essential working requires have to supply by administration units. 

Key Words: Emergency, Rescue And Intervention Staff, Spiritual Intelligence, Burnout Syndrome