Geçmişten günümüze çok katlı çelik yapı taşıyıcı sistemlerindeki gelişmelerin uygulama örnekleriyle analizi
Analysis of the developments in high-rise steel structural systems from past to present with examples
Yazar: DENİZ UYSAL
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM EREN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, dünya çapında, tamamlanmış ve yapım aşamasında olan tamamen çelik sistemlerden oluşmuş yapılarla birlikte, yapımında önemli derecede çelik kullanılmış kompozit taşıyıcı sistemli uygulama örnekleri incelenmiştir.  Örnekler incelenirken, taşıyıcı sistemin yanı sıra, yapının mimarisi de değerlendirilmiş; bulundukları şehir- ülke, yükseklik, kat sayısı, yapım yılı, işlev, toplam bina alanı, yapı üstü başlık durumu, döşeme türü, yapı malzemesi, cephe sistemi, cephe malzemesi, çekirdek yeri ve çekirdek sayısı gibi kriterler analiz edilmiştir. Son olarak elde edilen veriler, tablolar ve grafiklerle karşılaştırılmıştır. 
Çalışmanın girişinde, ilk olarak problem ortaya koyulmuş; amaç, kapsam - sınırlamalar ve çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. 
İkinci bölümde, çeliğin tanımı yapılmış; yapısı, üretimindeki gelişmeler, üretim yöntemleri, hadde mamülleri, çelik kullanımının avantaj ve dezavantajları incelenmiştir. 
Üçüncü bölümde, çok katlı yapılar ve onlara etkiyen yükler hakkında bilgi verilmiş,  çok katlı çelik iskeletli yapılarda kullanılan taşıyıcı sistemler incelenmiştir. Taşıyıcı sistemler; çerçeve sistemler, yatay kafes kirişli ve kuşaklı sistemler, tübüler sistemler, asma sistemler, çekirdek sistemler, mega strüktürler ve diagrid sistemler üst başlıklarında sınıflandırılmış, kapsadıkları alt başlıkların incelemelerine de yer verilmiştir.  
Dördüncü bölümde, seçilen 24 uygulama örneği, belirtilen kriterlere göre künyeler oluşturularak, detaylı bir şekilde incelenmiştir. 
Sonuç bölümünde ise, yapılan incelemeler değerlendirilmiş, elde edilen veriler tablolar ve grafikler halinde ifade edilmiştir. Seçilen örnekler dışında, tamamlanmış ve yapım aşamasında olan dünyanın en yüksek 100 çelik yapısı, bulundukları ülke, yapı malzemesi, yükseklik, kat sayısı ve işlevlerine göre tablolaştırılmış, bulundukları ülkelere ve işlevlerine göre yapılan analizler ve grafiklerle ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, dünya çapında tamamlanmış ve yapım aşamasında olan en yüksek 100 kompozit yapı ve geleceğin en yüksek 100 çelik ve kompozit yapısı bulundukları ülke, yapı malzemesi, yükseklik, kat sayısı ve işlevlerine göre tablolar halinde sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Çelik, Çelik Yapı, Kompozit Yapı, Çok Katlı Yapı, Taşıyıcı Sistem

Abstract:
In this study, worldwide structures that are completed and under construction and which are entirely composed of steel systems and examples of applications with composite structural system in the construction of which a significant amount of steel is used are analysed. While examining the examples, in addition to the structural system, the architecture of the building is also evaluated and criteria such as the city-country, height, story, construction year, function, gross floor area, flooring type, material of structure, facade system, material of facade, place and number of core building are analysed. Finally, the acquired data is crosschecked with charts and graphics.
In the introduction part of the study, initially the problem is presented; information about the objective, scope-confinements and study method is provided. In the second part, the steel is defined; its nature, developments in its manufacture, manufacture methods, rolled products, advantages and the disadvantages of steel use are analysed. In the third part, information about high-rise structures and loads that affect them is provided and structural systems used in high-rise steel buildings are analysed. Structural systems are classified in main headings such as framed systems, outrigger and belt truss systems, tubular systems, suspended systems, core systems, mega structures and diagrid systems, allowing studies of subheadings that they contain to be studied. In the fourth part, 24 chosen application examples are analysed in detail by creating fact sheets according to the specified criteria.
In the conclusion part, the analyses made are evaluated; the acquired data is displayed in charts and graphics. Apart from the chosen examples, the world's 100 highest steel buildings that are completed and under construction are categorized according to the country in which they are located, material of construction, height, number of floors and function and are reflected in analyses and graphics made according to the country in which they are located and their functions. In addition to this, the world's 100 highest composite buildings that are completed and under construction and the world's future 100 highest steel and composite buildings are presented in tables with regard to the country in which they are located, material of structure, height, number of floors and function. 

Key Words: Steel, Steel Building, Composite Building, High-Rise Building, Structural System