Trabzon ekolojik koşullarında bazı hibrit atdişi mısır çeşitlerinin performansları
Performances of some hybrid dent corn cultivars in Trabzon ecological conditions
Yazar: İZZET GÜR
Danışman: PROF. DR. BURHAN KARA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hibrit tohum = Hybrid seed ; Mısır = Maize ; Mısır tohumu = Corn seed ; Organik tarım = Organic farming ; Performans = Performance ; Trabzon = Trabzon ; Trabzon = Trabzon ; Verimlilik = Productivity ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Araştırma, Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Trabzon (Of ilçesi) ili iklim koşullarında 10 adet hibrit atdişi mısır çeşidinin verim performanslarını incelemek amacıyla 2015 yılında, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. 

Araştırmada, çeşitlerin verim ve verim özellikleri arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli olmuş, incelenen verim özelliklerinin en yüksek ve en düşük değerleri çeşitlere göre değişmiştir. Tane verimi 698.2.2-1113.3 kg/da arasında değişmiş, en yüksek tane verimi P1429 (1113.3 kg/da) ve P1547 (1019.7 kg/da) çeşitlerinde, en düşük tane verimi ise Bora (698.2 kg/da) çeşidinde belirlenmiştir.

Korelasyon analiz sonuçlarına göre, mısırda tane verimi ile koçanda tane sayısı (r=0.832**), koçan ağırlığı (r=0.6789**) ve koçan boyu (r=0.555**) arasında önemli ve pozitif ilişkiler belirlenirken, tane verimi ile bitki boyu, koçan çapı, hektolitre ağırlığı ve bin tane ağırlığı arasında ilişkiler istatistiksel olarak önemli olmamıştır. 

Path analizine göre; mısırda tane verimine pozitif yönde direk etkisi en yüksek koçanda tane sayısı (p=0.970, %69.864) olurken, bunu sırasıyla 1000 tane ağırlığı (p=0.138, %45.274), koçan ağırlığı (p=0.132, %12.019) ve koçan boyu (p=0.068, %8.474) izlemiştir. Tane verimine bitki boyu (p=-0.022, %3.310), koçan çapı (p=-0.266, %25.571) ve hektolitre ağırlığı (p=-0.172, %17.500)'nın direk etkileri ise negatif olmuştur. 

Sonuç olarak; Trabzon (Of ilçesi) iklim koşullarında daha yüksek tane verimlerinden dolayı P1429 ve P1547 atdişi mısır çeşitleri önerilmektedir. Korelasyon ve path analizine göre; tane verimine birinci sırada koçanda tane sayısı önemli ve pozitif etki göstermiş, bunu koçan ağırlığı ve koçan boyu izlemiştir.

Abstract:
The research was conducted with aim to examine yield performances of ten hybrid dent corn cultivars at Trabzon (Of town) province climatic conditions in East Black Sea Region of Turkey during 2015 year. The experiment was set up according to the Randomized Complete-Block Design with three replicates.

Results of the research showed that differences among the grain yields and yield components of cultivars were statistically significant and the highest and the lowest value of yield components varied according to cultivars. The grain yield varied in between 698.2.2-1113.3 kg da-1, and the highest grain yields were determined in P1429 (1113.3 kg da-1) and P1547 (1019.7 kg da-1) cultivars, the lowest grain yield was identified in Bora cultivar (698.2 kg da-1).

According to correlation analysis, while grain yield was positively and significantly correlated with number of kernel per ear (r=0.832**), ear weight (r=0.6789**) and ear length (r=0.555**), the non-significant statistically correlations were determined in between grain yield with plant height, ear diameter, hectoliter weight and 1000 grain weight.

According to path analysis, while the highest positive and direct effect was number of kernel per ear (p=0.970, 69.864%), it followed to 1000 grain weight (p=0.138, 45.274%), ear weight (p=0.132, 12.019%) and ear length (p=0.068, 8.474%). Direct effects of plant height (p=-0.022, 3.310%), ear diameter (p=-0.266, 25.571%) and hectoliter weight (p=-0.172, 17.500%) on grain yield were negative. 

As a result, it was advised to P1429 and P1547 cultivars because of their higher yields in the Trabzon (Of town) climatic conditions. According to correlation and path analysis; significant and positive effect of number of kernel per ear on grain yield was the first and its followed to ear weight and ear length.