Cerrahide hasta güvenliği: Cerrahi ekibinin güvenli cerrahi kontrol listesini uygularken karşılaştığı ramak kala olayların incelenmesi
Patient safety in surgery: An investigation of the near-miss cases encountered by the surgical team while applying the surgical safety checklist
Yazar: SULTAN BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL TÜZER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Güvenlik = Security ; Güvenlik protokolleri = Security protocols ; Hasta güvenliği = Patient safety

Özet:
Araştırma cerrahi ekip üyelerinin Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi'nin kullanımı sırasında karşılaştığı ramak kala olayları incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.

Araştırma 25 Haziran 2018-07 Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan üç kamu hastanesinin cerrahi servislerinde ve ameliyathanelerinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim Araştırma Hastanesi, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin cerrahi servisleri (n=94) ve ameliyathanede çalışan (n=293) cerrahi ekip üyeleri (anestezi uzmanı, hemşire, cerrah, cerrahi teknisyen, anestezi teknikeri) oluşturmuştur (n=387). Veriler Bireysel Bilgi Formu ve Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi Uygulama Formu ile elde edilmiştir. Veriler değerlendirilirken sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri Ki-Kare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır (p<0.05).

Araştırma sonucunda, cerrahi servis ve ameliyathanelerde çalışan cerrahi ekip üyelerinin %27.1'i Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi ile ilgili eğitim almadığı belirlenmiştir. Cerrahi ekip üyelerinin %72.9'unun Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi (GCKL) ile ilgili eğittim aldığı, %37.0'sinin ise GCKL'nin kullanımı sırasında bu uygulamanın önlediği ramak kala olaylar ve tıbbi hatalar olduğunu ifade ettiği bulunmuştur. Ramak kala olayı %90.2'sinin bilmesine ve karşılaşanların oranın %37.0 olmasına karşın, olay bildirimi yapanların oranı %7.8 olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılanların en çok karşılaştığı ramak kala olaylar %26.0 taraf işaretlemenin olmaması, %23.0 takıların çıkarılmaması, %18.0 hastanın tok gelmesi olarak saptanmıştır. Ayrıca tıbbi hata oluşum nedeni olarak %26.2 dikkatsizlik, %10.1 yoğunluk ve %14.8 bilgi eksikliği bildirilmiştir.   

Araştırma sonucunda, cerrahi ekip üyelerinin özellikle kullanım oranı yüksek olan hemşirelerin GCKL'ni kullanımı sırasında ramak kala olaylar ile karşılaştığı belirlenmiştir. Önlenebilir tıbbi hataların erken saptanması bu hataların oluşumunu engelleyecektir. Konu ile ilgili eğitimlerin artırılması ve cerrahi ekip üyelerine olumlu geri bildirimler yapılması GCKL formunun daha çok kullanımını ve olay bildirimlerinin artmasını sağlayacaktır. 

Anahtar kelimeler: Cerrahi, GCKL, hasta güvenliği, ramak kala olay

Abstract:
The study was conducted as a descriptive study in order to investigate the incidents that surgical team members encountered near-miss cases during the use of the Surgical Safety Checklist.

The research was carried out between June 25, 2018 and September 7, 2018 in the surgical services and operating theaters of three public hospitals in Ankara. The sample of the study was the surgical services of Ankara Yıldırım Beyazıt University Yenimahalle Training and Research Hospital, Gazi University Health Research and Application Center, Ankara Atatürk Training(n=94) and Research Hospital and the surgical team members (n=293) working in the operating room (anesthesiologist, nurse, surgeon, surgical technician, anesthesia technician) formed (n=387). Data were obtained with the individual Data Sheet and Surgical Safety Checklist Application Form. Chi-square test and Mann-Whitney U test were used for statistical analysis (p<0.05).

As a result of the research, it was determined that 27.1% of the surgical team members working in surgical service and operating rooms did not receive training on the Surgical Safety Checklist. It was found that 72.9% of surgical team members received training on Surgical Safety Checklist (SSC) and 37.0% said that there were near-miss cases and medical errors that prevented this practice during the use of SSC. Although 90.2% of the near-miss cases were known and 37.0% of the respondents, the rate of those reporting the event was determined as 7.8%. The near-miss cases most commonly encountered by the participants in the study were found to be 26.0% absence of side marking, 23.0% not to remove jewelry, and 18.0% to be full. In addition, 26.2% carelessness as a cause of medical error. 

As a result of the study, it was determined that surgical team members were faced with near-miss cases during the use of SSC of nurses, especially those with high rates of use. Early detection of these errors will prevent the occurrence of preventable medical errors. Increasing training and making positive feedback to surgical team members will increase the use of SSC form and event notifications. 

Keywords: Near-miss case, patient safety, ssc, surgery