Sezgisel bulanık TOPSIS yöntemiyle ergonomik oda seçimi
Ergonomic room selection with intuitive fuzzy TOPSIS method
Yazar: HİLAL BİDERCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYRUL CANBAZ
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Halk Sağlığı = Public Health ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Bulanık küme teorisi = Fuzzy Set Theory ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Ergonomi = Ergonomics ; Ergonomi = Ergonomics ; Sezgisel bulanık mantık = Intuitive fuzzy logic ; İş güvenliği = Work safety ; İş ortamı = Work environment ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışmada, üniversitelerdeki çalışma odalarının akademisyenler için ergonomik açıdan fiziksel risk etmenlerini göz önünde bulundurularak uygunluğu araştırılmıştır. Bu çalışma sırasında aynı çalışma ortamında bulunan akademisyenler için en uygun ergonomik oda seçimi yapılmıştır. Bu seçim TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) metodunun sezgisel bulanık ortama genişletilmesi ile sağlanmıştır.
Çalışma ortamının değerlendirilmesinde ergonominin fiziksel risk etkenleri ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda bir üniversitenin farklı özelliklere sahip beş odası alternatif olarak seçilmiştir. Alternatifler, ergonominin sadece fiziksel risk etkenleri (gürültü ve ses, aydınlatma, termal konfor ve havalandırma vb.) kriterler açısından karar verici üç akademisyen tarafından değerlendirilmiştir.
Bu çalışmanın sonunda, çalışmaya katılan akademisyenler için sezgisel bulanık TOPSIS kullanılarak seçilen en uygun oda, karar vericilerin beklentilerini ne derece karşıladığı da gösterilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre, grup kararına göre seçilen odanın, karar vericilerden biri için iyi, diğer ikisi için orta derecede bir seçim olan oda olduğu görülmüştür.
Bulanık mantık insan gibi düşünmeyi amaçlayan ve bu ifadeleri matematiksel fonksiyonlara çevirerek işlem yapan bir alandır. Gelişen teknoloji ile birlikte hayatımıza giren yapay zekâ tekniklerinden biri olan bulanık mantık yöntemi, ergonominin farklı birçok çalışma alanında kullanılarak bu disiplin içerisinde yapay zekânın gelişimi ergonomiye katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, the suitability of the study rooms in universities in terms of ergonomics by considering the physical risk factors have been investigated. During this study, the most suitable ergonomic room has been chosen for the academicians who are in the same working environment. This selection has been achieved by extending the TOPSIS method (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) to the intuitive fuzzy environment.

The physical risk factors of ergonomics have been reviewed in the evaluation of the working environment. For the purpose of this study, five chambers with different characteristics of a university have been chosen as alternatives. The alternatives have been evaluated by three decision-maker academicians in terms of only the physical risk factors (noise and sound, lighting, thermal comfort and ventilation, etc.) criteria of ergonomics.

At the end of this study, it has also been shown how the most appropriate room, chosen by using intuitive fuzzy TOPSIS for the academicians participating in the study, has met the expectations of the decision makers. According to the results of the study, the room, chosen according to the decision of the group, has been found to be good for one of the decision-makers and a moderate choice for the other two.

Fuzzy logic is a field that tries to think like a human being and transforms these statements into mathematical functions. Through the use of fuzzy logic, that is one of the artificial intelligence techniques entered into our lives along with developing technology, in several study fields of ergonomic, the development of artificial intelligence in ergonomics will contribute immensely to ergonomics.