Total kalça protezi uygulanan hastalarda basınç yarası riskinin değerlendirilmesi
Assessment of pressure ulcer risk in patients undergoing total hip arthroplasty
Yazar: SİNHAL CEYLAN
Danışman: PROF. DR. EMEL YILMAZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma; total kalça protezi (TKP) uygulanan hastalarda basınç yarası riskinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma ileriye dönük izlem çalışmasıdır. Çalışmaya TKP ameliyatı yapılan 126 hasta alındı. Hastalar ameliyat pozisyonuna göre (supine, lateral) ikiye ayrıldı. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemi ile kişisel bilgi formu, Braden Skalası, 3S Ameliyathane Basınç Yarası Değerlendirme Ölçeği, Cerrahi Pozisyonlara Bağlı Olarak Gelişen Yaralanmalar İçin Risk Değerlendirme Ölçeği, Uluslararası NPUAP-EPUAP Basınç Ülseri Sınıflandırma Sistemi ve Ameliyat Sonrası Basınç Yarası Gözlem Formu ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler ve tek değişkenli analizler ile değerlendirildi. 
Bulgular: Araştırmada total kalça protezi yapılan hastaların %11,9'unda basınç yarası geliştiği saptandı. Lateral pozisyonda ameliyat yapıların hastaların %15,9'unda, supine pozisyondakilerin %7,9'unda basınç yarası geliştiği ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamı fark belirlenmedi (p>0,05). Araştırma kapsamına alınan hastaların basınç yarası gelişme durumu ile sosyodemografik özellikler ve basınç yarasını etkileyen risk faktörleri arasında istatistiksel olarak anlamı fark bulunmadı (p>0,05). Hastaların ameliyat sonrası mobilize edilme süresi ile basınç yarası gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamı fark saptandı (p<0,05).
Sonuçlar: Araştırma sonucunda total kalça protezi yapılan hastaların %11,9'unda basınç yarası geliştiği ve ameliyat sırasındaki pozisyonun basınç yarası gelişiminde etkili olmadığı ancak ameliyat sonrası mobilizasyon süresinin etkili olduğu belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Basınç yarası, total kalça protezi, ameliyat, pozisyon

Abstract:
Aim: The study was conducted to evaluate the risk of pressure ulcers in patients who underwent total hip arthroplasty (THA).
Materials and Methods: The study is a prospective follow-up study. A total of 126 patients who had undergone THA surgery were included in the study. The patients were divided into two groups based on the surgical position: supine and lateral. Data were collected through face-to-face interviews, a personal information form, the Braden Scale, the 3S Operating Room Pressure Injury Risk Diagnostic Scale, the Risk Evaluation Scale for Injuries Developed Due to Surgical Positions, the International NPUAP-EPUAP Pressure Ulcer Classification System, and the postoperative pressure ulcer observation form. Descriptive statistics and univariate analysis were used to analyze the data.
Results: According to the research, 11.9% of patients who underwent complete hip replacement developed pressure ulcers. Although there was no statistically significant difference between the groups, there were 15.9% of patients in the lateral position and 7.9% of patients in the supine position who developed pressure ulcers (p>0.05). There was no statistically significant difference between the pressure ulcer development status of the patients included in the study, sociodemographic characteristics and risk factors affecting pressure ulcers (p>0.05). A statistically significant difference was found between the postoperative mobilization time of the patients and the development of pressure ulcers (p<0.05)
Conclusion: As a result of the study, it was determined that pressure ulcers developed in 11.9% of the patients who underwent total hip replacement and that the position during the operation was not effective in preventing the development of pressure sores, but the postoperative mobilization period was effective. 
Keywords: Pressure ulcer, total hip replacement, surgery, position