Çift fazlı çeliklerin termomekanik haddeleme yolu ile üretilmesi ve üretim parametrelerinin mekanik özelliklere etkisi
Effects of production parameters on mechanical properties of thermomechani̇cally rolled dual phase steel
Yazar: SİNEM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SİBEL DAĞLILAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Otomotiv endüstrisindeki yakıt tasarrufu üzerine yapılan çalışmalar malzeme teknolojisinin gelişmesini zorunlu hale getirmiş ve devamında yüksek dayanımlı düşük alaşımlı, ticari olarak kullanılabilir çift fazlı çelikler geliştirilmiştir. Bu çelikler, araçta kullanılan parçalarda herhangi bir mukavemet kaybı olmaksızın, parça kalınlıklarının azaltılması ile ağırlık azaltılmasını sağlamaktadır. 
Ülkemizdeki yerli çelik üreticileri için sıcak haddelenmiş çift fazlı çelik üretimi kısa bir geçmişe sahiptir. Özellikle otomobil jantı üretiminde kullanılan ve nihai ürün olarak ihraç edilen sıcak haddelenmiş yassı mamul halindeki çift fazlı çelikler geniş kullanım alanı ve yüksek katma değeri ile günümüz otomotiv üreticileri için vazgeçilemez bir malzeme haline gelmiştir. 
Bu çalışmada termomekanik haddeleme yöntemi ile DP600 kalite çift fazlı çelik üretimi hedeflenmiş ve proses parametrelerinin faz oluşumuna ve mekanik özelliklere etkisi incelenmiştir. Sıcak haddehanede termomekanik haddeleme yöntemi ile üretimen bir bobin farklı sarılma sıcaklıkarına tabi tutularak, bobin sarma sıcaklığının etkileri gözlenmiştir.  Yapılan deneylerde farklı sarım sıcaklğına sahip, dolayısıyla farklı ısıl işlem parametreleri ile haddelenen malzemelerin faz oranları ve mekanik özellikleri tespit edilmiştir. 
Deneyler sonucunda elde edilen verilerin ışığında bobin sarım sıcaklığının, akma mukavemeti, çekme mukavemeti, uzama değeri, malzemenin mikroyapısındaki faz dağılımı ve  martenzit hacim oranı üzerindeki etkisi belirlenmiştir.

Abstract:
regard to automotive applications due to their attractive combinations of mechanical properties. For the automotive/heavy transportation industry, these steels are primarily used for underbody components, which require good press formability and ductility as well as acceptable surface appearance despite in most cases being hidden away. In addition to developing steels that satisfy customer requirements, the additional challenge facing strip steel producers of today is in the production of a hot rolled coil with optimum mechanical properties that satisfy the demands of the final application (i.e. fitness for purpose), whilst causing minimal disruption to rolling practices or increasing costs.
In this study, effect of rolling and coiling temperature in thermo mechanical controlled process (TMCP), on the microstructure and mechanical properties of dual phase (DP) steel according to martenzite volume fraction (MVF) rate was investigated. By using various finishing mill exit temperature and cooling conditions that is controlled laminar cooling system, the microstructural evolution of coil improves the mechanical properties with lower costs and higher productivity, in comparison to the heat treatment after rolling. The main part of the paper contains the result of tensile, yield and microstructure properties of DP600 steel produced on hot strip rolling plant and run- out table line. The results show that a higher MVF and an increasing cooling rate after the last deformation raised strength of the DP600 steel. The yield strength and ultimate tensile strength increase by decreasing coiling temperature.