İngiliz aydınlanma geleneği ve John Locke özelinde tolerans kavramı
The tradition of English enlightenment and the concept of toleration in John Locke
Yazar: MEVLÜDE BEYZA ESKİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜNENÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aydınlanma = Enlightenment ; Aydınlanma felsefesi = Enlightenment philosophy ; Hoşgörü = Tolerance ; Locke, John = Locke, John ; İngilizler = British

Özet:
Giderek artan bir biçimde, günümüzde farklı kültürlerin küreselleşen dünyada iç içe geçmiş şekilde yaşaması tolerans kavramını karşımıza çıkarmaktadır. Bu önemli kavramın kökeni Aydınlanma dönemine kadar gitmektedir. Aydınlanma on yedinci yüzyılın son çeyreğinden, on sekizinci yüzyılın ilk çeyreğine kadar, Kıta Avrupa'sında etkisini sürdürmüş entelektüel ve toplumsal bir inşa sürecidir. "Akıl Çağı" olarak adlandırılan bu dönemin arka planında toplumsal idealler yatmaktadır. İşte bu ideallerden biri de tolerans algısıdır. Sosyal olaylarla ilgili olan bu kavram, eşitlik ve özgürlük düşüncesinin bir sonucudur. Otuz Yıl Savaşları boyunca süren kanlı din savaşlarından sonra, birbirleri üzerinde hâkimiyet kuramayacağını anlayan dini gruplar Westphalia Barış Anlaşmasıyla hem dini hem de sosyal açıdan birbirlerini kabul ederek dini toleransın en somut örneğini ortaya koymuşlardır. Bu açıdan karşıt görüşlerdeki insan ya da grupların mevcudiyetini zorunlu olarak kabul etmeye dayanan bir tavır olan tolerans, daha çok İngiltere'deki siyasi ortamda kendine yer bulmuştur. Şanlı Devrim, Tolerans Akdi ile birlikte yaşanan hoşgörü ortamı bunun kanıtı olarak değerlendirilerek, dönem konu özelinde incelenmiştir. Aydınlanma düşüncesinden büyük pay alan tolerans algısının felsefi temelleri de İngiliz filozof John Locke tarafından atıldığı görülerek,  konu düşünürün eserleri bağlamında incelenmiştir. Tezimizin amacı günümüzde de önemli olan bu kavramın kökenine ilişkin olarak belirlemelerde bulunmaktır.
Anahtar Kelimeler: Aydınlanma, İngiliz Aydınlanması, Tolerans, John Locke

Abstract:
The gradually increasing intertwined existence of different cultures within the globalized world brings forth the concept of toleration. The root of this crucial concept goes back to the Enlightenment period. The Enlightenment is the intellectual and social construction process, influencing the Continental Europe from the late seventeenth century till the first quarter of the eighteenth century. The foundational background of this period, also called as the "Age of Reason", is constituted by social motivations. One of these motivations is the notion of toleration. This society-oriented concept is a result of the idea of equality and freedom. Following the bloody religious battles during the Thirty-Years Wars, the religious groups, understanding the fact that they would not be able to defeat one another, would accept the religious and social existence of each other via the peace treaty of Westphalia and manifest the one of the most concrete examples of religious toleration. Toleration, based upon the compulsory acceptance of the existence of people or groups of opposing views, would mostly find place in the political sphere of the Great Britain. Interpreting the tolerant atmosphere following the Glorious Revolution and the Toleration Act as evidences, this study analyzes the period with a particular attention on toleration. Regarding John Locke as the pioneer of the philosophical foundations of the notion of toleration, greatly affected by the premises of the Enlightenment, the analysis concentrates on his works. In this framework, the aim of the study is to explore the conceptual roots of toleration, which also maintains its significance in the present day, on the basis of a particular case study on the works of John Locke. 
Keywords:  Enlightenment, English Enlightenment, Toleration, John Locke