Tavuk çiftliklerinden kaynaklanan gübre atıklarının incelenmesi ve uygun arıtma sisteminin önerilmesi
Research of laying hens manure wastes and suggesting a suitable treatment system
Yazar: EMEL ENTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, tavuk çiftliklerinden kaynaklanan atıkların bertarafi araştırılmıştır. Bu amaçla, anaerobik çürütme esasına dayanan biyogaz teknolojisi kullanılarak sistemin fizibilitesi değerlendirilmiştir. Türkiye'deki tavuk atıkları potansiyeline göre, üretim kapasitesi ve tavuk atıkları problemi nedeniyle Çorum ili için bir pilot çiftlik tasarlanmıştır. Birinci bölümde, biyogaz sisteminin Türkiye için önemi, çalışmanın kapsamı ve amacı kısaca açıklanmıştır. İkinci bölümde, biyogaz teknolojisinin ana kavramları (biyogazm özellikleri ve bileşimi, biyogaz sisteminin avantaj ve dezavantajları, biyogaz sistemi ile kompost teknolojisinin kıyaslanması, biyogaz üretim aşamaları ve biyogaz üretimi etkileyen ana parametreler) detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, dünyadaki ve Türkiye'deki biyogaz tesisleri kısaca izah edilmiştir. Dördüncü bölümde, küçük ve büyük ölçekli biyo-reaktör tipleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Biyo-reaktör tiplerine göre, küçük ölçekli bir anaerobik çürütücü pilot çiftlik için en uygun çürütücü olarak göz önüne alınmıştır. Beşinci bölümde, biyogaz tesislerinin işletilmesi ve inşası incelenmiştir. Örneğin; ısıtma ve karıştırma sistemleri, gaz toplama ve çürütücü hacmi hesabı, günlük gaz üretiminin hesaplanması vb. kısaca açıklanmıştır. Altıncı bölümde, gazın ve gübrenin değeri açıklanmış ve aynı zamanda sulu atığın tarımsal uygulamalar için fizibilitesi değerlendirilmiştir. Yedinci bölümde, tavuk yetiştiriciliği (kümesler, gerekli ekipmanlar ve inşaat uygulamaları vb.) ve hayvan atıklarının özellikleri kısaca izah edilmiştir. Sekizinci bölümde, Çorum ilindeki tavuk atıkları incelenmiş ve Ankara yolu üzerindeki bir tavuk yetiştirme çiftliği için söz konusu biyogaz pilot tesisi tasarlanmıştır. Son bölümde, çalışmada elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve açıklanmıştır. Önerilen biyogaz pilot tesisinin plan ve kesit çizimleri, çalışmanın en son kısmına Ek olarak ilave edilmiştir. Anahtar kelimeler : Biyogaz, anaerobik çürütme, gübre, tavuk atıkları, biyogaz reaktörü, biyogaz tesisi, biyo-reaktörler. xiii

Abstract:
ABSTRACT In this study, the disposal of manure wastes using biogas technology based on anaerobic digestion generated in hens farm was investigated. The feasibility of the system was also evaluated. In Turkey, Çorum City has a big production potential for the waste manure from hens farm and works on disposal of this waste. Due to the high potential, a pilot plant for a farm was designed for manure disposal and biogas production together. For this purpose, nine sections were composed as below; In the first section; the importance of biogas system for Turkey and objective of the study were explained briefly. In the second section, the main concepts such as properties and composition of biogas, advantages and disadvantages of the system, comparison of biogas system and compost technology, steps of biogas production and main parameters affecting biogas production of biogas technology were explained in detailed. In the third section, the biogas plants both in the world and Turkey were explained briefly. In the fourth section, the small and large scale bio-reactor types were evaluated in detailed and a small scale anaerobic digester was considered as the most appropriate digester for the pilot farm according to bio-reactor types. In the fifth section, the operating and construction features of biogas plants were evaluated such as heating and mixing systems, determination of volume of digester and gas holder, calculation of daily gas production etc. In the sixth section, the value of gas and fertilizer exposed from the system was explained. The feasibility of the slurry for the agricultural applications was also evaluated. In the seventh section, poultry-houses, required equipments and construction applications etc. in hens breeding and properties of animal wastes were explained briefly. In the eighth section, hens manure wastes produced in Çorum City were evaluated and the proposed biogas pilot plant was designed for a hens breeding farm on Ankara highway. In the last section, the results obtained in this study were evaluated and summarized. The drawings of plan and section of proposed biogas pilot plant were added as an appendix. Keywords : Biogas, anaerobic digestion, manure, hens manure wastes, biogas reactor, biogas plant, bio-reactors. xiv