Tip 1 diyabeti olan ve olmayan bireylerin diyet glisemik indeks ve yükünün hesaplanması ve değerlendirilmesi
Calculation and evaluation of diet glycemic index and glycemic load of type 1 diabetics and non-diabetics
Yazar: ÇİĞDEM AKSOY
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Kan glükozu = Blood glucose

Özet:
Bu çalışma Ekim 2012 ? Nisan 2013 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beslenme ve Diyet Birimi?ne başvuran, İstanbul?da yaşayan, 19-29 yaş arası Tip 1 diyabetli ve diyabetli olmayan toplam 76 bireyin diyetlerinin içerdiği glisemik indeks (Gİ) ve yükün (GY) değerlendirilmesi ve beslenme alışkanlıkları yönünden incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya katılan tüm bireylerin ortalama BKI?si 23,1±3,8 kg/m2 olup, her iki grup arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Elde edilen sonuçlara göre; diyabetlilerin günde 3 ana öğün tüketme oranı (%89,5), kontrol (diyabetli olmayan) grubundan (%63,2) anlamlı (p<0,05) olarak daha yüksek bulunmuştur. Diyabetli bireylerde ara öğün sayısı 3 ve üzeri olanların oranı (%60,5), kontrol grubundan (%5,4) anlamlı (p<0,05) olarak daha yüksek olarak saptanmıştır. Kontrol grubunun öğün atlama oranının, diyabetlilerden anlamlı (p<0,05) şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Diyabetlilerin ara öğün tercihi olarak; diyet bisküvi, diyabetik çikolata, kepekli tost/sandviç, yoğurt/süt, kepekli galeta gibi yiyecekleri tüketim oranı, kontrol grubundan anlamlı (p<0,05) olarak daha yüksek çıkmıştır. Üç günlük besin tüketim kayıtlarına göre; diyabetli bireylerin kontrol grubuna göre karbonhidrat oranları, disakkarit ve sakkaroz miktarları anlamlı olarak daha düşük (p<0,05); yağ oranları ve lif miktarları ise anlamlı olarak daha yüksek (p<0,05) olduğu tespit edilmiştir. Diyabetli bireylerin diyetlerinin Gİ ve GY değerleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak (p<0,05) daha düşük çıkmıştır. Diyabetlilerin %81,6?sının diyet Gİ değeri 70?in altında olarak bulgulanmış olup, kontrol grubunda bu değer %57,9?dur. Sonuç olarak; Gİ?si düşük besinlerin yalnızca diyabetliler için değil, tüm bireylerin sağlıklı beslenme programlarında yer alması önerilmelidir.

Abstract:
This study is conducted to evaluate the glycemic index (GI) and glycemic load (GL) of diets of 76 type 1 diabetics and non-diabetics aged 19 to 29 years, live in Istanbul who consult Department of  Nutrition and Dietetics, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Education and Research Hospital  between October 2013 and April 2013. Mean BMI of participants is 23,1±3,8 kg/m2 while there was no significant difference between both groups. According to results of the study, percentage of diabetics (%89,5) who have 3 meals per day is significantly (p<0,05) higher than control group (non-diabetics) (%63,2). Moreover, percentage of diabetics (%60,5) who have 3 or more snacks per day is significantly (p<0,05) higher than control group (%5,4). Furthermore, percentage of non-diabetics who are skipping meals is significantly (p<0,05) higher than diabetics. Percentage of diabetics who prefer diet biscuit, diabetic chocolate, bran sandwich/toast, bran grissini significantly (p<0,05) higher than control group. According to three day nutrient intakes, it is found that compared with control group, diabetics consume significantly (p<0,05) more carbohydrate, disaccharide and sucrose and less fat and fiber. GI and GL of diabetics is significantly (p<0,05)  lower than control group. It is also found that GI of 81,6 % of Tip 1 diabetics is lower than 70. In control group, the value has been seen as 57,9 %. As a consequent, the food that has low GI should be suggested not only to diabetics, but also to every individual?s healty nutrition programmes.