Türk vergi sistemi açısından inşaat sektörünün vergilendirilmesi
Taxation of construction sector from the point of Turkish tax system
Yazar: OSMAN KEREM ENGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN AY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alt işveren = Subcontractor

Özet:
Bu tezin amacı; Türkiye'de inşaat sektörünün Cumhuriyet inkuruluşundan günümüze gelişimi, genel bütçe içindeki payı veekonomimizdeki yeri, inşaat çeşitleri hakkında ayrıntılı bilgi, sektörünvergilendirilmesinde uygulanan yöntemleri, detaylı olarak inceledikten sonra;karşılaşılan belli başlı vergileme sorunları, inşaat çeşitlerine göre vergiidaresinin uyguladığı vergileme teknikleri, vergi idaresinin bu sektörünaktörlerine karşı öne sürdüğü tenkitlere istinaden ortaya çıkan vergiuyuşmazlıklarını, benzer nitelikli yargı kararlarını da dikkate alarakirdelemek ve nihayetinde sektörün genel sorunlarına karşı geliştirilebilecekçözüm önerilerini ortaya koymaktır.Ülkemizde inşaat işleri başlıca iki türde gerçekleştirilmektedirÖzel İnşaat İşleri (Yap/Sat şeklinde sürdürülen inşaatlar)İnşaat/Taahhüt ve Onarım İşleri (Bir taahhüt kapsamında sürdürüleninşaatlar.)İnşaat/taahhüt ve onarım işlerinden sağlanan kazançlar "Ticari Kazanç"sayılmıştır. Gelir Vergisi Kanununda öngörülen usullere göre vergilendirilmesigerekir. Eğer söz konusu kazancı "bir kurum" elde etmişse; o zaman kurumkazancı" sayılacak ve Kurumlar Vergisi Kanununda öngörülen usullere görevergilendirilecektir.Yıllara yaygın inşaat/taahhüt ve onarım işlerinin bir takvim yılından uzunsürmesi durumunda ortaya çıkan vergileme tekniklerinde yaşanan sıkıntılar, butezin amacında yer alan sektöre ilişkin sorunlarda başı çeken bir konudur.Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri olarak tanımlanan bu husus, gerekmuhasebesel açıdan gerekse, vergisel boyutta oldukça geniş ve detaylı birmevzuata sahiptir. Bu nedenledir ki yargıya intikal eden bir çok uyuşmazlığınkonusunu teşkil etmektedir. Bu konuya ilişkin bir çok uyuşmazlığı tezimizdekullanarak söz konusu sorunları örneklemeye çalıştık.Özel İnşaat işleri ise, bu sektörün vergisel yönden en fazla kayıp vekaçağını teşkil eden bölümüdür. Bunda en önemli faktör genel olarak bu tipinşaat işlerinin aktörlerinin vergi mevzuatlarına son derece yabancı olması,onlara yol gösterecek profesyonellere, vergi incelemelerinin yeterli sıklık veetkinlikte yapılmaması nedeniyle ihtiyaç duymamalarındankaynaklanmaktadır. Birçoğu vergi mükellefi bile olmayan bu aktörler, sektörünvergi mükellefi olan kayıt içi aktörlerini de olumsuz etkileyen tutum vedavranışlar sergilemektedir. Bu konuya ilişkin birçok belge ve örnek buhususun gerçekliğini doğrulayan bulgulardır. Bu belge ve örneklere yinetezimizde yer almaktadır.Vergileme tekniği bakımından gerek yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerigerekse özel inşaat işleri konusunda geçmişte yaşanan tecrübeleri de göz önünealarak, vergi otoritesinin daha basit, kolay özümsenebilir ve denetimmekanizmasını daha az yoran fakat etkinliğini artıracak bir sistemi devreyesokmasının, her iki tarafı da mutlu edeceği düşünülebilir.

Abstract:
The purpose of this thesis is that; after giving a comprehensiveinformation about the construction sector in Turkey, construction types andmaking a detailed examination of the methods that are applied on the taxationof the sector; examining the main taxation problems that are faced to, taxationtechniques which are apllied by the tax administration according toconstruction types, tax conflict that are based on the criticisms of which the taxadministration put forward against the actors of this sector by taking thesimilar qualified judgements decisions into cosideration and consequentlyexposing the solution proposals that can be developed against the commonproblems of the sector.In our country; construction Works consist of mainly two types: -Privateconstruction Works (constructions which are maintained by the form of"construct/sell" )-Construction / undertaking and repair Works (constructions that aremaintained under the shelter of an undertaking)Profits that are provided by the construction / undertaking and repairWorks are considered as "commercial profits". It's necessary for these profitsto be taxed according to methods that are suggested in the "Law of IncomeTax". If "an institution" obtainsthe profit that is mentioned above; it'sconsidered as "an institution profit" and is going to be taxed according to themethods that are suggested in the Law of ınstitutions Tax.The problems that are met in the taxation techniques which arise in thecase of the maintenance of the years of widespread construction/undertakingand repair works more than one fiscal year is the leading matter in this sectorand in related problems that take place in the purpose of this thesis. This issuewhich is described as the years of widespread construction /undertaking andrepair works has got a comperehensive and a detailed matter both from thepoint of accountancy and from the point of taxational dimension. For thatreason; it forms the matter of many conflict that are transfered to the law. Itried to exemplify the abovementioned problems by using many conflicts aboutthis matter in my thesis.Private construction work is a part that sector which forms the mostlylost and unlicensed construction from the point of taxational structure. Themost important factor in that issue is that; the actors of such constructionworks are so strangers to the dispositions and they don't need to professionalones who are going to guide them since the tax examinations can not be doneenough frequently and efficiently. These actors most of whom are not eventaxpayers display attitudes and behaviours that negatively effect in-registeredactors who are the taxpayers of sector.Several documents and examples that are related with this matter are thefindings which confirm the reality of that issue. These documents and examplestake place in our thesis.By taking the formerly lived experiences both in the matter of the yearsof widespread construction and repair Works and in the matter of privateconstruction Works from the point of taxation technique into consideration; Inour opinion, if the tax authority uses a system which is more simple, easilyassimilated and which tires the control mechanism less, but increases itsefficiency; both sides become happier.