Baş boyun kanserli hastalarda radyoterapiye bağlı gelişen oral mukozit tedavisinin retrospektif değerlendirmesi
Retrospective analysis of the treatment of radiotherapy-induced mucositis in patients with head and neck cancer
Yazar: YAHYA HAN MEMİŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZÜMRÜT BAHAT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
BAŞ BOYUN KANSERLİ HASTALARDA RADYOTERAPİ'YE BAĞLI GELİŞEN ORAL MUKOZİT TEDAVİSİNİN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRMESİ

Amaç: Bu çalışmada baş boyun kanseri tanısı ile bölümümüzde RT uygulanmış olan hastalarda, RT'ye bağlı gelişen oral mukozitin tedavisinde kullanılan destek ürünlerinin etkilerinin; dosya kayıtları incelenerek retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği'nde Kasım 2011-Mayıs 2013 tarihleri arasında küratif tedavi gören 30 baş boyun kanseri tanılı hasta dosyası retrospektif olarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Küratif RT tedavisi alan hastaların 10'u (%33,3) RT grubu olarak değerlendirilirken 10 hasta (%33,3) RT + glutamin ve 10 hasta (%33,3) RT + Glutamin/Arginin/HMB grubu olarak değerlendirilmiştir. RT tedavisi 19 hastaya (%63,3) 2 Gy fraksiyonlar ile uygulanırken 11 hastaya (%36,7) ise 2,12 Gy fraksiyonlar ile uygulanmıştır. RT tedavisi 13 hastaya (%43,3) SIB tekniği ile uygulanmıştır. 21 hastaya (%70) RT ile eşzamanlı KT tedavisi uygulanmıştır.

Bulgular: Medyan yaş 54,5 (19-76)'dur. Hastaların 20'si erkek, 10'u kadındır. Çalışmamızda RT grubuna göre RT + glutamin grubunda mukozit daha geç ortaya çıkmasına karşın fark istatistiki anlamlılığa ulaşmamıştır (p=0,650). RT + glutamin grubunda daha düşük mukozit grade'i görülmesine karşın fark anlamlılığa ulaşmamıştır (p=0,655). RT grubuna göre RT + Glutamin/Arginin/HMB grubunda mukozit daha geç ortaya çıkmasına karşın fark anlamlılığa ulaşmamıştır (p=0,650). RT + Glutamin/Arginin/HMB grubunda grade 3 mukozit daha fazla görülmesine karşın fark istatistiki anlamlılığa ulaşmamıştır (p=0,303). RT + glutamin grubu ile RT + Glutamin/Arginin/HMB grubu karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde ise mukozit grade'i yönünden gruplar arasında fark görülmemiştir (p=0,655). RT + glutamin grubunda daha düşük mukozit grade'i görülmesine karşın fark anlamlılığa ulaşmamıştır. SIB uygulananlarda daha yüksek mukozit grade'i görülmesi nedeniyle anlamlılığa yakın bir fark ortaya çıkmıştır (p=0,058). KT uygulananlarda 3 grup arasında mukozit zamanı ve mukozit grade'i açısından fark görülmemiştir (p=1,0). Herhangi bir destek ürünü kullananlar ile RT grubu arasında mukozit grade'i açısından herhangi bir destek ürünü kullananlarda daha az grade 2-3 toksisite görülmesine karşın her iki grup arasında fark görülmemiştir (p=0,709).

Sonuç: Çalışmamızda destek ürünlerinin koruyucu etkisinin varlığına yönelik istatistiki anlamlılığa ulaşmayan fark özellikle RT + glutamin grubunda görülmüştür. Ancak RT'ye bağlı oluşabilecek oral mukozitin önlenmesinde destek ürünlerinin kullanımı ve koruyucu etkisinin daha net değerlendirilmesi için hasta sayısının daha fazla olduğu aynı özelliklere sahip hastaların bulunduğu çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Arginin, baş-boyun kanseri, glutamin, oral mukozit, radyoterapi toksisitesi

Abstract:
RETROSPECTIVE ANALYSIS OF THE TREATMENT OF RADIOTHERAPY-INDUCED MUCOSITIS IN PATIENTS WITH HEAD AND NECK CANCER 

Purpose: Aim of this study is to research supportive products used for treatment of RT induced oral mucositis in head and neck cancer patients  treated with RT at KTU Radiation Oncology Department
 
Materials and methods: Data of 30 head and neck cancer patient treated curative RT  at Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Radiation Oncology Department was investigated and evaluated retrospectively. RT group was composed with 10 (%33) patients  treated with curative RT , as experimental groups were composed with 10 (%33)  patients treated RT + glutamine and 10 (%33) patients teated RT + Glutamine/Arginine/HMB. 19 patients (%63,3) were treated with 2 Gy/fraction and 11 patients (%36,7) were treated  2,12. 13 patients were treated  with SIB method . 21 patient treated with concurrent KRT .
 
Results: Median age is 54,5 (19-76).20 patients are male and 10 patients are female. There is no statistically significant difference between RT group and RT + glutamine group although  mucositis occured lately in RT + glutamine group . Although occuring  lower grade of mucositis in RT + glutamine group, there is no significant difference (p=0,655). There is no statistically significant difference between RT group and RT + Glutamine/Arginine/HMB group although mucositis occured lately in RT + Glutamine/Arginine/HMB group   (p=0,650). Although grade 3 mucositis occured more in RT + Glutamine/Arginine/HMB group compared with RT group, there is no significant difference between groups (p=0,303). Comparing RT + glutamine group and RT + Glutamine/Arginine/HMB group in terms of mucositis grade , there is no statistically difference between two groups (p=0,655). Although occuring  lower grade of mucositis in RT + glutamine group, there is no significant difference .There is nearly significant difference patient treated with  SIB method because of occuring  higher grade of mucositis (p=0,058).There is no significant difference between 3 groups received KT in terms of occrring mucositis time and mucositis grade. (p=1,0). There is no significant difference between patients used any supportive products  and RT group in terms of mucosit grade, although occurring less grade 2-3  toxicity in patients receiving supportive products (p=0,709).
 
Conclusion: Statistically insignificant difference was reached especially in RT + glutamine group at this study aiming to show preventing effects of supportive products. In addition new studies must be researched with more number of patients with same futures to evaluate effects of preventive products for RT induced mucositis.  

Key words: Arginine, head and neck cancer, glutamine, oral mucositis, toxicity of radiotherapy