Üniversite öğrencilerinde besin güvencesizliğinin mental sağlık ve uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of food insecurity on mental health and sleep quality among university students
Yazar: KÜBRA KİŞİOĞLU KEKEÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ÇALAPKORUR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde besin güvencesizliği durumu ve bu durumun öğrencilerin mental sağlığı ve uyku kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Nevşehir ilinde bulunan Hünkâr öğrenci yurdunda gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere ait sosyodemografik özellikler anket formu ile elde edilmiştir. Besin güvencesizliği 'Hane Halkı Besine Ulaşılabilirlik Ölçeği Kısa Formu'; mental sağlık durumu 'Warwick-Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ)' ve uyku kalitesi 'Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)' ile değerlendirilmiştir. Öğrencilerin besin öğesi tüketimlerinin belirlenebilmesi için 3 günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Çalışma, %68,9'u kız ve %31,1'i erkek olmak üzere toplam 370 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir Çalışmaya dâhil edilen öğrencilerin yaş ortalaması 20,49±2,01'dir. Çalışma kapsamında yer alan öğrencilerin %57,3'ünde besin güvencesi bulunmakta iken, %42,7'sinde besin güvencesizliği bulunmuştur. Besin güvencesizliği ile WEMİOÖ puanı arasında anlamlı ve negatif yönlü (r=-0,132; p<0,05), PUKİ skoru arasında ise anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,219; p<0,05). Aynı zamanda besin güvencesi olmayan öğrencilerde enerji, yağ, TDYA, A vitamini, karoten, K vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, sodyum, potasyum, magnezyum, fosfor, çinko tüketiminin besin güvencesi olanlardan daha az olduğu görülmüştür (p<0,05). Bu çalışmanın sonucunda besin güvencesizliğinin mental sağlık ve uyku kalitesi açısından olumsuz sonuçlara neden olduğu tespit edilmiştir. Besin güvencesizliği üniversite öğrencilerinde önemli bir problemdir ve bu problemin öğrencilerde olası başka etkilerini görmek ve çözüm yollarını bulmak için gelecekte daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Besin güvencesizliği, mental sağlık, uyku kalitesi.

Abstract:
This study was conducted to evaluate food insecurity among university students and its impact on students' mental health and sleep quality. The study was carried out in the Hünkâr student dormitory located in Nevşehir. Sociodemographic characteristics of the students were obtained through a survey form. Food insecurity 'Household Food Accessibility Scale Short Form'; mental health status was evaluated with the 'Warwick-Edinburg Mental Well-Being Scale (WEMIOS)' and sleep quality with the 'Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI)'. In order to determine the students' nutritional consumption, 3-day food consumption records were taken. The study was conducted with the participation of a total of 370 students, 68.9% of whom were girls and 31.1% of whom were boys. The average age of the students included in the study was 20.49±2.01. While 57.3% of the students included in the study had food security, 42.7% were found to be food insecure. It was determined that there was a significant and negative relationship between food insecurity and WEMIOS score (r=-0.132; p<0.05), and a significant and positive relationship between PSQI score (r=0.219; p<0.05). At the same time, it was observed that the consumption of energy, fat, TDFA, vitamin A, carotene, vitamin K, vitamin B1, vitamin B2, sodium, potassium, magnesium, phosphorus and zinc in students without food security was less than those with food security (p<0.05). As a result of this study, it was determined that food insecurity causes negative consequences in terms of mental health and sleep quality. Food insecurity is an important problem in university students, and more studies are needed in the future to see other possible effects of this problem on students and to find solutions.
Key Words: Food insecurity, mental health, sleep quality.