Disiyanidoaltın(I) içeren yeni komplekslerin sentezi, karakterizasyonu ve biyolojik aktiviteleri
Synthesis characterization and biological activities of novel complexes containing dicyanidoaurate(I),
Yazar: SÜREYYA DEDE
Danışman: PROF. DR. AHMET KARADAĞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, disiyanidoaltın(I) içeren yeni heterobimetalik sekiz kompleks NiII, CuII, ZnII ve CdII metal iyonları, N-(2-hidroksietil)-etilendiamin (hydeten) ve N,N-Bis(2-hidroksietil) etilendiamin (N-bishydeten) ligandları kullanılarak sentezlendi ve yapıları element analizi, kızılötesi spektroskopisi (IR) ve termik analiz (TA) teknikleri ile karakterize edildi. Ayrıca, uygun kristalleri elde edilen [Cu(hydeten)2Au2(CN)4]. CH3OH (K3), [Zn(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K4) ve  [Cd(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K5) komplekslerin yapıları X-ışını tek kristal kırınımı yöntemi ile belirlendi. X-ışını tek kristal analizine göre K3, K4 ve K5'in polimerik yapıda ve  –CN–M(hydeten)–NC–Au(1)–CN–M(hydeten)–CN– (MII= Cu, Zn ve Cd) gibi bir polimer zincirine sahip oldukları tespit edildi. Uygun kristalleri elde edilemeyen komplekslerin yapıları IR, element ve termik analiz ve literatür bilgileri kullanılarak tahmin edildi. Ayrıca, element analizi, X-ışını kırınımı ve termik analiz verilerinden yararlanarak [Ni(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K2), [Zn(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K4), [Cd(hydeten)2 Au2(CN)4].H2O (K5), [Ni2(N-bishydeten)2Au4(CN)8].H2O (K6) ve [Cu2(N-bishydeten)2 Au4(CN)8].H2O (K7) komplekslerin örgü suyu içerdikleri belirlendi. 
Azot atmosferinde gerçekleştirilen termik analiz soçularına göre kompleksler genellikle üç ya da dört basamakta bozunmaktadırlar. Komplekslerin termik bozunmaları; ilk önce varsa örgü suyu (K3 için metanol), ardından nötral ligantlar ((hydeten and N-bishydeten) ve sonunda anyonik siyanido gruplarının uzaklaştığı benzer bir mekanizmada gerçekleşmektedir ve geriye metal ya da metal-metal oksitlere karşılık gelen bir kalıntı meydana gelmektedir. Disiyanidoaltın esaslı bu komplekslerin antikanser, antibateriyel ve antifungal aktivite çalışmaları yapıldı. İn vitro olarak, Hela, HT29 ve C6 kanser hücreleri kullanılarak yapılan antikanser çalışmalar, komplekslerin düşük dozlarda bile yüksek antiproliferatif aktivite ve düşük sitotoksiteye sahip olduklarını gösterdi. 
Diğer taraftan, çeşitli gram pozitif ve gram negatif bakteriler üzerine yapılan çalışmalar, komplekslerin önemli derecede antibakteriyel aktivite sergiledikleri ve bazı bitki mantar patojenleri kullanılarak yapılan antifungal test sonuçlarına göre ise, komplekslerin en yüksek dozda (20 µg/ml) bu mantarlara karşı etkin oldukları tespit edildi. 
Biyolojik aktivite test sonuçları, komplekslerin önemli antibakteriyel, oldukça kayda değer antikanser ve düşük antifungal aktiviteye sahip olduklarını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this study, novel heterobimetallic eight complexes containing dicyanidogold(I) have been synthesized using NiII, CuII, ZnII and CdII ions, N-(2-hydroxyethyl)-ethylenediamine (hydeten) and N,N-bis(2-hydroxyethyl)-ethylenediamine (N-bishydeten) ligands and their structures were characterized by elemental analysis, infrared spectroscopy (IR) and thermal analysis (TA). Furthermore, structures of [Cu(hydeten)2Au2(CN)4].CH3OH (K3), [Zn(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K4) and  [Cd(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K5) complexes obtained suitable crystals were determined using X-ray single-crystal diffraction method. The K3, K4 and K5 complexes according to X-ray single crystal analysis were determined to be the polymeric structures and a polymer chain like –CN–M(hydeten)–NC–Au(1)–CN–M(hydeten)–CN– (MII= Cu, Zn and Cd). The structures of the complexes whose proper crystals couldn't be obtained were estimated using IR, elemental and thermal analyses and literature knowledge. Also, it was determined that lattice water exist in [Ni(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K2), [Zn(hydeten)2Au2(CN)4]. H2O (K4), [Cd(hydeten)2Au2(CN)4].H2O (K5),  [Ni2(N-bishydeten)2Au4(CN)8].H2O (K6) and [Cu2(N-bishydeten)2Au4(CN)8].H2O (K7) by taking advantage of elemental analysis, X-ray diffraction and thermal analysis data. According to the results of thermal analyses carried out in nitrogen atmosphere, the complexes are usually decomposed in three or four steps. The thermal decomposition of the complexes are composed of a similar mechanism in which firstly lattice water (methanol for K3) if there is, then neutral ligands (hydeten and N-bishydeten) and finally anionic cyanido ligands leave from structure and a residue corresponding to the metal or metal-metal oxide remains. 
The biological activities of the dicyanidoaurate(I)-based complexes were studied with anticancer, antibacterial and antifungal tests. The studies conducted by using Hela, HT29 and C6 cancer cells in vitro showed that the complexes are of high antiproliferative activity and low cytotoxicity even at low doses. 

On the other hand, studies on a variety of gram positive and gram negative bacteria showed that the complexes exhibit significant antibacterial activity and also, according to the antifungal test results performed, using various plant fungal pathogens, the highest dose (20 mg/ml) of the complexes was found to be effective against these fungi. Biological activity test results have revealed that complexes possess significant antibacterial, quite remarkable anticancer and low antifungal activities.