İnmeli hastalarda botulinum toksin a enjeksiyonunun farklı  uygulama tekniklerinin fonksiyonel duruma etkisinin karşılaştırılması
The effects of different injection techniques of botulinum toxin a in poststroke patients with plantar flexor spasticity
Yazar: IŞIL TURNA
Danışman: PROF. DR. BELGİN ERHAN
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç
Ayak plantar fleksör spastisitesi olan inmeli hastalarda BTX-A enjeksiyonunun, farklı uygulama tekniklerinin fonksiyonel duruma etkisinin karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem
Çalışmaya inme sonrası rehabilitasyon görmek üzere yatarak tedavi gören ve ayaktan takip polikliniklerimizde izlenen, ayak plantar fleksör spastisitesi nedeni ile BTX-A uygulanmış 40 hasta, retrospektif olarak dahil edildi. Hastalar geliş sıralarına göre, 1. grup: Ayak plantar fleksör  spastisitesi nedeni ile ES rehberliğinde BTX-A uygulanan 20  inmeli hasta, 2. grup: Ayak plantar fleksör  spastisitesi nedeni ile USG rehberliğinde BTX-A uygulanan  20 hasta şeklinde 2 gruba ayrıldı. Hastaların tedavi öncesi,  tedavi sonrası 2.hafta ve tedavi sonrası  3.ay muayeneleri Ashworth skalası, ayak bileği gonyometrik ölçüm, brunnstrom evrelendirmesi, bartell indeksi ve 20 m yürüme testi ile değerlendirilerek, farklı teknikler ile toksin uygulanan, bu iki  grup karşılaştırıldı. 

Bulgular
GK, soleus  ve TP kasının, tedavi öncesi, tedavi sonrası 2. hafta ve tedavi sonrası 3. ay değerlendirilen Ashworth skalasında 1. ve 2. grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.Her iki grubun BI, brunnstrom, yürüme hızları ve gonyometrik  değerlendirmeleri arasında tedavi öncesi, tedavi sonrası 2. hafta ve tedavi sonrası 3. ay kontrollerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık  bulunmadı. ES ve USG grubu, grup içi ayak bileği spastisiteleri incelendiginde ise soleus kasına uygulama sonrası, 2. hafta ve 3. ay spastisitesinde, uygulama öncesine göre anlamlı azalma mevcuttu.ES ve USG grubundaki hastaların, grup içi; yürüme hızları ve diz ekstansiyonda ve fleksiyonda iken ölçülen dorsifleksiyon açılarının  tedavi sonrası 2. hafta ve 3.ayki sonuçları incelendiğinde tedavi öncesine göre anlamlı olarak artış mevcuttu.
Sonuç
Sonuç olarak, iki grup arasında fonksiyonel açıdan farklılık saptanmadı. Toksin etkinliğini değerlendirirken,doğru enjeksiyon tekniğinin kullanılması ve deneyimli klinisyenler tarafından uygulanıyor olmasının en önemli koşullardan biri olduğu unutulmamalıdır. 
Anahtar kelimeler:Botulinum toksin, inme, spastisite tedavisi, ultrasonografi, elektrik stimülasyonu.

Abstract:
Objective
The purpose of this study was to comparethe effects ofdifferent injectiontechniques -guidence with electrical stimulation (ES) vs ultrasonography (USG) of botulinum toxin A injection (BoNT A)  inpoststroke patients with plantar flexor spasticity. 
Material and methods: Forty chronic poststrokepatients with plantar flexor spasticity and who were able to walk were included in the study. They were randomized into two groups:  in 20patients the  BoNT A  injection was appliedwiththe guidance ofES, in 20patientswiththe guidance ofUSG by the same physician. Gastrocnemius, soleus, tibialis posterior were injected. Spasticity was evaluated by  ashworth scale, the functional status was evaluated by ankle goniometry for range of motion (ROM), Brunnstrom stages,BarthelIndex and 20-mt walk test before the treatment, 2  weeks and 12 weeks after the treatment. Statistical significance was defined as  p<0.05.
Results: Two groups were similar in respect to demographical and clinical features. In both groups walking speed and range of motion increased significantly after the treatment. When the two groups were compared at 12 weeks after the treatment; ROM of the ankle  joint plantar flexion and dorsiflexion when knee in extension, showed a significant difference between the two groups.Ashworth scale, Brunnstrom stages,BarthelIndex, walking speed tests and other ankle goniometry for ROM showed no statistically significant difference between two groups.

Conculation: We can conclude that USG and ES guidence are both effective injection techniquies when applying BoNT A to ankle plantar flexor muscles.

Key words: Botulinumtoxin-A, poststroke spasticity management, injection techniques, ultrasonography, electrical stimulation.