Prematüre bebeklerde farklı d vitamini profilaksi dozlarınınretrospektif olarak karşılaştırılması
Retrospective comparison of different vitamin d profilaxy doses in premature babies
Yazar: DİDEM BİÇER
Danışman: UZMAN EBRU TÜRKOĞLU ÜNAL
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Preterm bebeklerde verilecek D vitamini profilaksi dozu tartışmalı bir konudur. Vitamin
D düzeyini yeterli miktarda tutabilmek ve prematüre osteopenisini azaltmak için farklı ekoller
farklı profilaksi dozlarını önermektedir. Çalışmamızda preterm bebeklerde D vitamini
profilaksisinin uygun dozunu belirleyip prematüre osteopenisini minimal düzeye indirmek
amaçlanmıştır. Gebelik haftası ≤32 olan ve/veya 1500 gram altında doğan toplam 39 bebek
çalışmaya alındı. Hastalar verilen günlük D vitamini takviyesi dozuna göre (400 IU-800 IU1200 IU) 3 gruba ayrıldı. D vitamini takviyesi sonrasında her üç grupta da, kord D vitamini
düzeyine göre postnatal 1.ay ve postnatal 3.ay serum D vitamini düzeylerinde artış saptandı. D
vitamini yetersizliği açısından grupları karşılaştırdığımızda istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmadı. Ancak, 1200IU/gün D vitamini desteği alan grupta, postnatal 1. ve 3. ayda vitamin
D eksikliğinin daha az olduğu görüldü. D vitamini takviyesi ile her üç grupta postnatal 1. ve
3.ayda kalsiyum ve alkalen fosfataz değişiminde anlamlı fark saptanmadı.. Günlük 1200 IU D
vitamini profilaksisi alan grupta dahi idrar kalsiyum/kreatinin oranında artış olmadı ve renal
kalkül açısından yapılan ultrasonografik incelemelerinde diğer gruplara kıyasla fark
saptanmadı. Prematürite komplikasyonları ile D vitamini arasındaki ilişki değerlendirildiğinde;
kord D vitamini düzeyi ile RDS ve BPD gelişme sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Postnatal 1.ay serum D vitamini düzeyi düşük olan bebeklerde ROP gelişme sıklığı daha fazla
bulunurken; kord kanı ile 1.ay kan D vitamini düzeyi arasındaki artış, NEK gelişen bebeklerde
diğerlerine göre daha düşük bulundu. Kan kültüründe üreme olanlarda kord kanı ile postnatal
1.ay D vitamini düzeyi değişim ortalaması, üreme olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı
düşük saptandı. İdrar kültüründe üreme olanlarda kord kanı D vitamini düzeyi ortalaması üreme
olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Sonuç olarak çalışmamızda, farklı D
vitamini profilaksisi verilen preterm bebeklerde gruplar arasında kordon, postnatal 1. ve 3. ay
D vitamini düzeyi istatistiksel anlamlı saptanmadı.. Ancak, 1200IU/gün D vitamini desteği
alan grupta, postnatal 1. ve 3. ayda vitamin D eksikliğinin daha az olduğu görüldü. Yüksek doz
D vitamini desteği ile gruplar arasında hiperkalsiüri, hiperkalsemi ve renal kalkül açısından fark
saptanmamasına karşın, farklı D vitamini dozlarının etkinliği ve güvenilirliğini araştıran geniş
kapsamlı çok merkezli çalışmalara gereksinim olduğu kanısındayız.

Abstract:
Preterm bebeklerde verilecek D vitamini profilaksi dozu tartışmalı bir konudur. Vitamin
D düzeyini yeterli miktarda tutabilmek ve prematüre osteopenisini azaltmak için farklı ekoller
farklı profilaksi dozlarını önermektedir. Çalışmamızda preterm bebeklerde D vitamini
profilaksisinin uygun dozunu belirleyip prematüre osteopenisini minimal düzeye indirmek
amaçlanmıştır. Gebelik haftası ≤32 olan ve/veya 1500 gram altında doğan toplam 39 bebek
çalışmaya alındı. Hastalar verilen günlük D vitamini takviyesi dozuna göre (400 IU-800 IU1200 IU) 3 gruba ayrıldı. D vitamini takviyesi sonrasında her üç grupta da, kord D vitamini
düzeyine göre postnatal 1.ay ve postnatal 3.ay serum D vitamini düzeylerinde artış saptandı. D
vitamini yetersizliği açısından grupları karşılaştırdığımızda istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmadı. Ancak, 1200IU/gün D vitamini desteği alan grupta, postnatal 1. ve 3. ayda vitamin
D eksikliğinin daha az olduğu görüldü. D vitamini takviyesi ile her üç grupta postnatal 1. ve
3.ayda kalsiyum ve alkalen fosfataz değişiminde anlamlı fark saptanmadı.. Günlük 1200 IU D
vitamini profilaksisi alan grupta dahi idrar kalsiyum/kreatinin oranında artış olmadı ve renal
kalkül açısından yapılan ultrasonografik incelemelerinde diğer gruplara kıyasla fark
saptanmadı. Prematürite komplikasyonları ile D vitamini arasındaki ilişki değerlendirildiğinde;
kord D vitamini düzeyi ile RDS ve BPD gelişme sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Postnatal 1.ay serum D vitamini düzeyi düşük olan bebeklerde ROP gelişme sıklığı daha fazla
bulunurken; kord kanı ile 1.ay kan D vitamini düzeyi arasındaki artış, NEK gelişen bebeklerde
diğerlerine göre daha düşük bulundu. Kan kültüründe üreme olanlarda kord kanı ile postnatal
1.ay D vitamini düzeyi değişim ortalaması, üreme olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı
düşük saptandı. İdrar kültüründe üreme olanlarda kord kanı D vitamini düzeyi ortalaması üreme
olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Sonuç olarak çalışmamızda, farklı D
vitamini profilaksisi verilen preterm bebeklerde gruplar arasında kordon, postnatal 1. ve 3. ay
D vitamini düzeyi istatistiksel anlamlı saptanmadı.. Ancak, 1200IU/gün D vitamini desteği
alan grupta, postnatal 1. ve 3. ayda vitamin D eksikliğinin daha az olduğu görüldü. Yüksek doz
D vitamini desteği ile gruplar arasında hiperkalsiüri, hiperkalsemi ve renal kalkül açısından fark
saptanmamasına karşın, farklı D vitamini dozlarının etkinliği ve güvenilirliğini araştıran geniş
kapsamlı çok merkezli çalışmalara gereksinim olduğu kanısındayız.
Anahtar kelimeler: Prematürite, Vitamin D, Vitamin D takviyesi, kalsiyum, fosfor,
osteopeni
SUMMARY
4
Prophylactic doses of vitamin D given to preterm infants is a controversial issue.
Different schools propose different prophylaxis doses to maintain vitamin D level sufficient
and to reduce osteopenia of prematurity. In our study, we aimed to determine appropriate dose
of vitamin D prophylaxis to reduce osteopenia of prematurity to minimal level. Thirty nine
infants who born with gestational weeks ≤32 and/or birthweight ≤1500 grams included in
study. Patients were divided into 3 groups according to daily given vitamin D supplementation
dose (400 IU-800 IU-1200 IU). In all three groups after vitamin D supplementation, increase in
levels of serum vitamin D at postnatal 1st month and 3rd months according to cord vitamin D
levels detected. There was no statistically difference detected when we compare groups
according to vitamin D deficiency. However, in group of 1200 IU/day vitamin D supplemented,
vitamin D deficiency found to be less at 1st and 3rd months. There was no meaningful change
detected in calcium and alkaline phosphotase levels at 1st and 3rd months in all 3 groups taken
vitamin D supplementation. Even in the group receiving 1200 IU/day vitamin D prophylaxis,
urinary calcium/creatinine ratio did not increase and no significant difference detected
according to renal calculus in ultrasonographic examinations compared with other groups.
Considering the relationship between complications of prematurity and vitamin D levels; there
was no significant association between cord vitamin D levels and incidence of RDS and BPD
detected. Retinopathy of prematurity incidence was found higher in babies with low serum
vitamin D levels at postnatal 1st month; increase in vitamin D levels from cord blood to 1st
month was found lower in NEC developed babies compared with others. Mean change of
vitamin D levels from cord blood to postnatal 1st month was significantly lower statistically in
blood culture positive babies according to culture negative ones. Cord blood vitamin D levels
were significantly lower statistically in urine culture positive babies according to negative ones.
In conclusion of our study; cord, postnatal 1st and 3rd months vitamin D levels was detected
nonsignificant statistically according to groups given different vitamin D prophlaxis doses.
However, in group of 1200 IU/day vitamin D supplemented, vitamin D deficiency found to be
less at 1st and 3rd months. Although it was not detected statistically significant difference in
terms of hypercalciuria, hypercalcemia and renal calculus among high dose vitamin D
supplemented group with other groups, we believe that multicenter comprehensive studies
needed to investigate reliability and effectiveness of different vitamin D doses.