Ebeveyn destekli okuma müdahale programının ilkokul öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of parent-assisted reading intervention program on primary school students' fluent reading and reading comprehension skills
Yazar: CUMALİ KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Müdahale programları = Intervention programs ; Okuma akıcılığı = Reading fluency ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma hızı = Fluent reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, geliştirilen Ebeveyn Destekli Okuma Müdahale Programının (EDOMP) ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. 
Araştırma karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda gerçek deneysel desen modellerinden öntest – sontest kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. Nitel boyutta ise etnografik durum çalışmasından ve program uygulama durum çalışmasından yararlanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Kocaeli'nin İzmit ilçesinde bir ilkokulunun ikinci sınıf düzeyinde öğrenim gören 16 öğrenci, 8 veli ve 4 öğretmenden oluşmaktadır. Nicel boyutun çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme ve basit seçkisiz örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nitel boyutta ise ölçüt örnekleme kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel bölümünde veri toplama aracı olarak program tabanlı ölçme, yanlış analizi envanteri, prozodik okuma ölçeği ve okuduğunu anlama testleri kullanılmıştır. Nitel bölümde ise yapılandırılmamış gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşmesi, alan notları, hikâyeler ve video kayıtlarından yararlanılmıştır. 
Araştırmanın nicel bölümünde bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, bağımlı grupların karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, bağımlı grupların tekrarlı ölçümlerinin karşılaştırılmasında ise Friedman Testi kullanılmıştır. Friedman Testi sonucunda ölçümler arasında anlamlı fark çıkması durumunda post-hoc analizi olarak Conover Testi kullanılmış olup, sonuçlara Bonferroni ve Holm düzeltmesi uygulanmıştır. Nicel verilerin istatistiki analizinde JASP Version 0.12.0.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Testlerin sonuçları .05 anlamlılık düzeyine göre etki büyüklüğü ile birlikte yorumlanmıştır. Nitel bölümde ise içerik analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde Microsoft Office Excel programından yararlanılmıştır.
Araştırmada, geliştirilen programın öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişimi üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. EDOMP, öğrencilerin doğru okuma ve okuma hızı becerileri üzerinde hızlı bir şekilde, prozodi ve okuduğunu anlama becerileri üzerinde ise daha uzun vadede etkili olmuştur. İkinci sınıf müfredatının kontrol grubu öğrencilerinin sadece okuma hızı becerileri üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmanın nitel bulgularının nicel bulguları desteklediği görülmüştür. EDOMP'un uygulama sürecinin ve yapısının uygun olduğu, ebeveyn eğitimi sağladığı ve öğrencilerin okuma gelişimini sağlayacak çeşitli etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri bakımından yeterli düzeyde performans sergileyememelerinin çeşitli düzeylerde ailesel ve sistemsel nedenleri olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırma bulguları, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve araştırmacılar ile uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Akıcı okuma, doğru okuma, okuma hızı, prozodi, okuduğunu anlama, ebeveyn destekli okuma müdahale programı

Abstract:
In this study, the aim is to examine the effect of the Parent - Assisted Reading Intervention Program (EDOMP) on the fluent reading and reading comprehension skills of primary school second graders.
The research design of study was convergent parallel design, a mixed method designs. The study was designed with a randomized pretest-posttest control group design, one of the true experimental design models in quantitative dimension. In the qualitative dimension, ethnographic case study and program implementation case study were used. 
The study participants were consisted of 16 students, 8 parents and 4 teachers at the second grade level of a primary school in İzmit district of Kocaeli, in the 2018-2019 education year. Criterion sampling and simple random sampling methods were used in determining the study group of the quantitative dimension. In the qualitative dimension, criterion sampling was used.
In the quantitative dimension of the study, program-based measurement, error analysis inventory, prosodic reading scale and reading comprehension tests were used as data collection tools. In the qualitative dimension, unstructured observation, semi-structured interview, focus group interview, field notes, stories and video recordings were used.
In the quantitative dimension of the study, the Mann-Whitney U test was used to compare two independent groups, the Wilcoxon Signed Ranks Test for the comparison of dependent groups, and the Friedman Test for the comparison of repeated measures of dependent groups. When there was a significant difference between the measurements as a result of the Friedman Test, the Conover Test was used as a post-hoc analysis, and Bonferroni and Holm correction was applied to the results. JASP Version 0.12.0.0 statistics program was used for statistical analysis of quantitative data. The results of the tests were interpreted together with the effect size according to .05 significance level. In the qualitative dimension, content analysis was used. Microsoft Office Excel program was used to analyze qualitative data.
It was concluded that the program developed in the study was effective on the development of students' fluent reading and reading comprehension skills. EDOMP had an effect on the students' reading accuracy and reading rate skills quickly, and on the prosody and reading comprehension skills in the longer term. It was observed that the second grade curriculum was effective only on the reading speed skills of the control group students. It has been observed that the qualitative findings of the research support the quantitative findings. It has been concluded that the application process and structure of EDOMP are appropriate, it provides parent education and has various effects that will ensure the reading development of students. The results suggest that there are various levels of familial and systemic reasons for students' inability to perform adequately in terms of fluent reading and reading comprehension skills.
The research findings were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were made for researchers and practitioners.
Keywords: Fluent reading, reading accuracy, reading rate, prosody, reading comprehension, parent-assisted reading intervention program