Yüksek ve üst orta gelirli ülkelerde demokrasi ve ekonomik büyüme ilişkisi
The relationship between democracy and economic growth in high and upper middle income countries
Yazar: AYŞE NUR DESTEBAŞI
Danışman: DOÇ. TÜRKER ŞİMŞEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Siyasal haklar = Political rights ; Özgürlük Evi Endeksi = Freedom House Index

Özet:
Demokrasi ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine ilk çalışma 1959 yılında Lipset tarafından yapılmıştır. Literatürde ilgili konu üzerine yapılan çalışmalar üçe ayrılmaktadır. Demokrasi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki bağdaşma, çatışma ve şüpheci yaklaşım olarak gruplanmaktadır. Bu çalışmanın amacı demokrasi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin farklı gelir grupları üzerindeki etkisini incelemektir. Gelişmiş ülkeleri temsilen yüksek gelirli ülkeler, gelişmekte olan ülkeleri temsilen üst orta gelirli ülkeler kullanılmıştır.  Çalışmada 2003-2018 yılları arası için yüksek gelir ve üst orta gelir grubu olmak üzere iki gelir grubu kullanılmıştır. Yüksek gelir grubu için 19 ülke ve üst orta gelir grubu için 14 ülke kullanılmıştır. Ülkeler coğrafi konumlarına göre her kıtadan en az bir ülke olacak şekilde tercih edilmiştir. Analizde kullanılan veriler Dünya Bankası Ekonomik Kalkınmalar Göstergeleri veritabanı ve Özgürlük Evi Endeksi'nden alınarak dengesiz panel veri analizi ile çözümlenmiştir. Analiz için Stata/IC 14.2, Evievs 9 ve Gauss v10 programlarından yararlanılmıştır. Kullanılan ekonometrik modelde GSYİH bağımlı değişken olarak kullanılırken; dışa açıklık, enflasyon, sivil özgürlük ve politik özgürlük bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Yüksek gelir grubu için sabit etkiler tahmincisi uygun görülmüştür. Aynı zamanda üst orta gelir grubu için de sabit etkiler tahmincisi uygun görülmüştür.  Elde edilen sonuca göre, yüksek gelir grubunda sivil özgürlük ve politik özgürlük değişkenleri ile GSYİH arasında anlamlı ve pozitif ilişki mevcuttur. Öte yandan üst orta gelir grubu için sivil özgürlük ve politik özgürlük değişkenleri ile ekonomik büyüme değişkeni arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Üst orta gelir grubu için politik özgürlük ve ekonomik büyüme arasında negatif bir ilişki mevcutken; sivil özgürlük ve ekonomik büyüme arasında pozitif ilişki sonucuna ulaşılmıştır. Yüksek gelirli ülkeler için bağdaşma yaklaşımı desteklenirken; üst orta gelirli ülkeler için şüpheci yaklaşım desteklenmektedir.  Bilgiler doğrultusunda varılan sonuç; üst orta gelirli ülkenin, yüksek gelirli ülke kategorisinde değerlendirilebilmesi için ilk olarak ekonomik anlamda ilerlemeyi hedeflemesi ardından demokratik sürece odaklanması daha doğru olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Demokrasi, Özgürlük Evi Endeksi, Panel Veri Analizi.

Abstract:
The relationship between democracy and economic growth first came to the agenda with an article in 1959 by Lipset. In the literature, studies on the subject are divided into three. The relationship between democracy and economic growth is grouped as the compatibility Perspective the conflict perspective, the skeptical perspective. The present study is intended to analyze the impact that the relation between democracy and economic growth poses onto different income groups. High income countries representing developed countries and high middle income countries are used to represent developing countries. The present study includes two income groups i.e. high-income and upper-middle-income groups for the period between 2003-2018. The group of high-income countries consists of 14 countries and the group of upper-middle-income countries consists of 19 countries. Countries are preferred to be at least one country from each continent according to their geographical location. The data used in analysis is collected from the World Bank Economic Development Indicators database and the Freedom House Index and analyzed employing the unbalanced panel data analysis model. The Stata/IC 14.2, Eviews 9 and Gauss v10 software programs were used to analyze the collected data. The econometric model created incorporates independent variables of openness, inflation, civil liberties and political rights, as well as the GDP-dependent variable. According to the results of Hausman and BP Lm test, it was determined that a fixed effect estimator should be preferred for both income groups. The present study concluded that the civil liberties and political rights variable and GDP are positively correlated at a significant level in the high-income group. The study results also indicated that civil and political liberties are significantly correlated with GDP in the upper-middle-group. In the upper-middle-income political rights and GDP are negatively correlated while civil liberties and GDP are positively correlated. While the compatibility perspective is supported for high-income; the skeptical perspective is supported for upper-middle-income countries.  These results suggest that, for an upper-middle-income country to move up to the group of high-income countries, economic growth should be its primary objective while integrating the rule of law principle into its system should be the next one, which might all contribute to its development. 
Key Words: Economic Growth, Democracy, Freedom House Index, Panel Data Analysis.