Biber tohumu üretiminde tohum kalitesinin iyileştirilmesine yönelik araştırmalar
Studies on improving of seed quality in pepper seed production
Yazar: ÖZLEM ALAN
Danışman: PROF.DR. BENİAN ESER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2004 ve 2005 yıllarında E.Ü. Ödemiş MYO arazi ve laboratuarları ile E.Ü. TOTEM ve E.Ü. Bahçe Bitkileri Bölümü laboratuarlarında yapılan bu çalışmada, Ilıca-256 acı sivri biber ve Yalova Yağlık-28 kapya biber çeşitleri kullanılmıştır. Deneme-I, deneme-ü ve deneme-III şeklinde üç aşamalı olarak yürütülen çalışmada, deneme-I'de, her iki çeşitte, hasat zamanı ve bekletme süresinin etkisi ile aynı zamanda hasat zamanı ve hasat seviyesinin de tohum kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, üç tohum hasat zamanı (çiçeklenmeden 40, 60 ve 80 gün sonra) ve üç hasat sonrası bekletme süresi (0, 10 ve 20 gün) kullanılmıştır. Hasat zamanı ve hasat seviyesi ile ilgili olarak, üç tohum hasat zamanı (çiçeklenmeden 40, 60 ve 80 gün sonra)ve üç hasat seviyesi (I., II., ve III. seviye) kullanılmıştır. Her iki çeşitte, çiçeklenmeden 40 gün sonra yapılan hasat ve 0 gün bekletme süresinde tohumların canlılıklarının çok düşük olduğu, bu hasat zamanında yapılan 10 ve 20 gün süre bekletme sürelerinin, tohum kalitesi üzerine olumlu etki yaptığı belirlenmiştir. Acı sivri ve kapya biberde çiçeklenmeden 60 gün sonra yapılan hasatlar en iyi hasat zamanı olarak belirlenmiştir. Acı sivri biberde bu hasat zamanında yapılan 10 gün bekletme süresi ile tohum kalitesi açısından herhangi bir olumsuzluk belirlenmemiştir. Yine bu hasat zamanında yapılan 20 gün bekletme ve çiçeklenmeden 80 gün hasat ile bu hasat zamanının bekletme süreleri tohum gücünde azalmaya neden olmuştur. Kapya biberde ise çiçeklenmeden 60 gün sonraki hasatta yapılan bekletme süreleri ve çiçeklenmeden 80 gün sonraki hasatta yapılan bekletme süreleri tohumluk meyvelerde çürümelere neden olmuş ve meyve içinde çimlenme gözlenmiştir. Hasat seviyelerinin etkileri ile ilgili olarak, bütün hasat zamanlarında I. seviye hasatlardan, III. seviye hasatlara doğru meyve büyüklüklerinin ve buna bağlı olarak elde edilen tohum veriminin ve çimlenme ve çıkış oranlarının azaldığı belirlenmiştir. Deneme-H'de, her iki çeşitte, üç bekletme süresi (0, 10 ve 20 gün) ve üç tohum ayırma ve kurutma yönteminin (kuru tohum ayırma+güneşte kurutma, kuru tohum ayırma+gölgede kurutma ve yıkayarak tohum ayırma+gölgede kurutma) tohum kalitesi üzerine etkisi olduğu belirlenmiştir. Yıkayarak tohum ayırma ve gölgede kurutma, en iyi tohum ayırma ve kurutma şekli olarak belirlenmiştir. Kuru tohum ayırma yöntemlerinde ise güneşte yapılan kurutma işlemi, gölgede yapılan kurutma yöntemine göre canlılık oranlarının ve tohum gücünün azalmasına neden olmuştur. Deneme-HFde her iki çeşitte, deneme-I ve deneme-H'den elde edilen biberde maksimum tohum kalitesini sağlayan uygulamaları içeren yöntem-I ile geleneksel biber tohumu üretiminde belirtilen koşullara ait kullanılan yöntemleri içeren yöntem-H'nin kalite ve verim açısından karşılaştırılması yapılmıştır. Buna göre, yöntem-I ve yöntem-H arasında bitki basma ve dekar basma tohum verimleri açısından herhangi bir fark belirlenmemiştir. Buna karşın, yöntem-I ile elde edilen tohumların canlılık oranlan ve tohum gücü yöntem-II'ye göre daha yüksek olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler Biber, tohum hasat zamanı, hasat sonrası bekletme süresi, hasat seviyesi, tohum ayırma-kurutma yöntemi, tohum verimi.

Abstract:
This study was done in three stage which are trial-I, trial-II and trial-Ill. Trial-I has two aims which are showing the effects of harvest time and post harvest maturity on seed quality and the effects of harvest time and fruit pozition of plant on seed quality of both two varieties. For the first aim of trial-I, three different harvest time (days after anthesis 40, 60 and 80) and three different post harvest stage (days after harvest 0, 10 and 20) were used. For the second aim of trial-I, three different harvest time (days after anthesis 40, 60 and 80) and three different fruit position of plant (first level, second level and third level of plant) were used. For both two varieties, seeds, which were harvested 40 days after anthesis and with non post harvest process, have poor germination. But, the seeds which were harvested in same time with and 20 days post harvest maturity have higher germination. 60 days after anthesis is the best harvest time for both varieties to get maximum germination rate and vigour. 60 days after anthesis and 10 days post harvest maturity didn't make any important differences for hot pepper. Harvest times 60 days after anthesis with 20 days post harvest maturity and 80 days with 10, 20 days post harvest maturity decreased vigour of seeds. All the post harvest maturity processes of 60 and 80 days after anthesis caused roting of fruit and seed germination in fruit. From first toward third level of fruits on plant fruit size, seed yield and percentage of germination decreased. Trial-n, three different post harvest maturity (days after harvest 0, 10 and 20) and three different seed exraction and drying method (dry seed exraction and drying under sun, dry seed exraction and drying in shadow, seed exraction with washing and drying in shadow) were used in both varieties. Extraction with washing and drying in shadow is the best method for the highest germination and vigour. When it comes to in dry seed exraction method, drying in shadow has higher germination and vigour than drying under sun. In triaHü, there's a comparison between traditional methods (method-H) and results of trial-I and trial-II (method-II). There is no significant difference between method-I and method-II for seed yield. Method-I makes it possible to having higher germination rate and vigour than method-II.Key Words:Pepper, fruit maturation, harvest time, post harvest maturity, fruit position, seed extraction and drying method, seed yield.