Farklı toprak işleme-ekim yöntemlerinin fiziksel ve hidrolik toprak özellikleri ile silajlık mısır su kullanımı ve verimine etkisi
The effect of different tillage-sowing methods on physical and hydraulic soil properties and water use and yield of silage maize
Yazar: MESUT CEMAL ADIGÜZEL
Danışman: PROF. DR. ÜSTÜN ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, yüksek rakımlı yarı kurak bir iklim bölgesinde geleneksel toprak işleme–ekim (GT) yönteminin yerine uygulanabilecek koruyucu toprak işleme ekim yöntemleriyle (AT: Azaltılmış toprak işleme–ekim, DE: doğrudan ekim) silajlık mısırın üretim olanakları ve fiziksel–hidrolik toprak özellikleri üzerine etkiler araştırılmıştır. Çalışma tesadüf blokları deneme planında üç tekrarlı olarak yürütülmüştür.

Toprak fiziksel ve hidrolik özelliklerinden; kütle yoğunluğu, tane yoğunluğu, tarla kapasitesi, solma noktası, yarayışlı su ve ıslak agregat stabilitesi ile gözenek büyüklük dağılımında yöntemler arasında önemli farklılıklar tespit edilmemiştir. Optimum tohum yatağı için en uygun parçacık dağılımı (1–8 mm) AT yönteminde, yüksek porozite ve düşük penetrasyon direnci GT yönteminde, toprakta nem birikimi ile yüksek kararlı ve ortalama infiltrasyon hızları DE yönteminde belirlenmiştir.

Çimlenme–çıkış ve vejetatif gelişme açısından DE yöntemi en iyi sonuçları sağlamış, en az mevsimlik su tüketimide 273,2 mm ile DE yöntemin de belirlenmiş, AT ve GT yöntemlerinde su tüketimleri sırasıyla 280,4 mm ve 290 mm olmuştur. Silajlık verim GT, AT ve DE yöntemlerinde sırasıyla 77,8, 76,9 ve 85,0 t/ha ve kuru madde verimleri de 15,4, 16,2 ve 18,3 t/ha'dır. Silajlık verime göre sulama suyu ve su kullanım etkileri DE yönteminde 0,50 ve 0,31 t/ha/mm olarak belirlenmiş, GT uygulamasından sırasıyla %8,4 ve %13,8 daha fazla olmuştur.

Bu sonuçlara göre DE yöntemi, yüksek rakımlı yarı kurak iklim koşullarda silajlık mısır üretiminde kısa süreçte infiltrasyonu ve toprak nem içeriğini geliştirerek daha az su tüketimiyle daha fazla verim elde edilme olanağı sağlayarak ve daha az toprak işlemeden kaynaklı üretim girdilerini de azaltarak ekonomik silajlık mısır yetiştiriciliğini mümkün kılabilecektir.

Abstract:
The production possibilities of silage maize with conservative soil tillage - sowing methods (RT: Reduced tillage - sowing, DS: direct sowing), which can be an alternative to convensional tillage – sowing (CT) in a high altitude region with a semi-arid climate and the effects on the physical-hydraulic soil properties have been examined in this study. The experiment was carried out in randomized block design with three replications.

No significant differences were determined between the methods in the bulk density, particle density, field capacity, wilting point, available water amount and wet aggregate stability and pore size distribution in terms of soil physical and hydraulic properties. Optimum particle size (1–8 mm) distribution for seedbed was determined in the RT method, high porosity and low penetration resistance was observed in the CT method while moisture accumulation in soil and high stable and average infiltration rates were determined in the DS method.

In terms of germination and vegetative development, the DS method yielded the best results, the least seasonal water consumption was determined with the DS method as 273.2 mm while the RT and CT methods revealed a water consumption of 280.4 mm and 290 mm, respectively. The silage yield was 77.8, 76.9 and 85.0 t/ha for the CT, RT and DS methods, and dry matter yields were 15.4, 16.2 and 18.3 t/ha, respectively. Irrigation water and water use effects according to the silage yield were determined as 0.50 and 0.31 t/ha/mm for the DS method and they were 8.4% and 13.8% higher than for the CT application, respectively. 

According to these results, the DS method will enable economic silage maize cultivation by improving infiltration and soil moisture content in a short time in silage maize production in high altitude semi-arid climate conditions and providing more efficiency with less water consumption and decreasing production inputs from less tillage.