Üniversitelerin akademik ve yönetsel açıdan özerkliği 1961 Anayasası ve 1982 Anayasası dönemi bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of academic and administrative autonomy of universities in the context of the 1961 Constitution and the 1982 Constitution
Yazar: NURGÜL UZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ULUSOY
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Üniversiteler ve toplumlar çoğu zaman istikrarsız ve değişken bir ilişki içinde olmuşlardır. Toplum hem kapsayıcı hem de dışlayıcıyken, üniversiteler; toplumu hem eleştiren hem de ona hizmet eden kurumlardır. Bu ilişki toplumsal gelişim için önem verilen bir ilişkidir. Üniversiteler geniş kapsamlı yapıları ile en ilgi çekici kurumlar arasında yer almaktadırlar. Sadece ülkemizde değil, tüm dünyada tüm yükseköğretim reformları büyük toplumsal olaylar veya değişimler sonrasında gerçekleştirilmiştir. Yaşanan siyasi gelişmeler sonrasında üniversitelerin verdikleri tepkiler, toplumsal şekillenmeyi sağlamaktadır. Üniversitelerin bu denli bir etkiye sahip olabilmeleri üniversitelerin özerkliği kavramı üzerinde yoğunlaşılmasına sebep olmuştur. 
Ülkemizde üniversitelerin özerkliği konusu yaşanan siyasal gelişmeler sonrasında hazırlanan Anayasalar ile şekillenmiştir. Üniversitelerin özerkleşmesine yönelik yasal düzenlemeler, yaşanan siyasi olaylar sonucunda farklılaşmış, yapılan yeni düzenlemeler ile üniversitelerin özgürlüklerinin kapsamı her geçen gün biraz daha daraltılmıştır.   
Üniversitelerin misyonlarını en iyi bir şekilde yerine getirebilmeleri için özerk bir yapıya sahip olmaları gerekmektedir. Bu çalışma da 1961 Anayasası ve 1982 Anayasası ile başlayarak günümüze kadar üniversitelerin akademik ve yönetsel özerlik açısından değerlendirilmesi Türkiye'de yükseköğretimin tarihsel gelişimine ve geleceğine projeksiyon tutması bakımından önemlidir. 
1961 ve 1982 Anayasası ile birlikte yükseköğretimi ilgilendiren yasama faaliyetleri, kalkınma planları raporu, kanun hükmünde kararnameler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gibi dokümanları kapsayan çalışmada, üniversitelerin Akademik ve Yönetsel Açıdan Özerkliğinin 1961 Anayasası ve 1982 Anayasası Dönemi Bağlamında Üniversitelerin gelişimini, değişimini, yapılanmasını bu dönemlerdeki siyasal süreçler bağlamında açıklama amaçlanmıştır. Tarihsel süreç ve siyasal hukuksal zemin üzerinden yapıların kuruluş ve yeniden düzenleniş biçimine tarihselci yapısalcı bir perspektifle yaklaşım bu çalışmada yöntem olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Universities and societies have often been in an unstable and volatile relationship. While society is both inclusive and exclusionary, universities; They are institutions that both criticize and serve society. This relationship is an important relationship for social development. Universities are among the most interesting institutions with their extensive structures. Not only in our country, but all over the world, all higher education reforms were carried out after major social events or changes. The reactions of the universities after the political developments provide social formation. The fact that universities can have such an impact has led to the focus on the concept of autonomy of universities.
The autonomy of universities in our country has been shaped by the Constitutions prepared after the political developments. Legal arrangements for the autonomy of universities have been differentiated as a result of the political events, and the scope of the freedoms of universities has been narrowed a little more with each passing day.
Universities need to have an autonomous structure in order to fulfill their mission in the best way. In this study, starting with the 1961 Constitution and the 1982 Constitution, the evaluation of universities in terms of academic and administrative autonomy is important in terms of keeping a projection on the historical development and future of higher education in Turkey.
In the study, which covers documents such as legislative activities related to higher education, development plans report, decree laws, Presidential decree, together with the 1961 and 1982 Constitutions, the development, change and structuring of universities in the context of the academic and administrative autonomy of the universities in the context of the 1961 Constitution and the 1982 Constitution. explanation is intended. A historicist structuralist approach to the establishment and reorganization of structures over the historical process and political legal ground has been determined as the method in this study.