1. ve 2. evre basınç yaralanmalarında sarı kantaron (hypericum perforatum) yağı kullanımının iyileşmeye etkisi
The effect of hypericum perforatum on healing of grade 1. and 2. pressure injuries
Yazar: SEVİNÇ YILDIRIM ÜŞENMEZ
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA ; PROF. DR. ÖNER SÜZER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Hemşirelik = Nursing ; Hypericum perforatum = Hypericum perforatum ; Oklüzif pansuman = Occlusive dressing ; Sarı kantaron = Hypericum perforatum ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu araştırma 1. ve 2. evre basınç yaralanmalarında sarı kantaron (hypericum perforatum) yağı kullanımının iyileşmeye etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini huzurevinde kalmakta olan bireyler, örneklemini ise evren içinden araştırma seçim kriterlerini karşılayan 48 birey oluşturdu. Randomizasyonla deney grubuna 24, kontrol grubuna 24 birey alındı. Deney grubundaki bireylerin yara bakımında %0.9 NaCl ve sarı kantaron yağı, kontrol grubundaki bireylerin yara bakımında sadece %0.9 NaCl kullanıldı. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu", "Standardize Mini Mental Test", "Norton Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği" ve "Basınç Yarası İyileşme İzlem Çizelgesi (Pressure Ulcer Scale for Healing Chart-PUSH Toll)" kullanıldı. Veriler SPSS 22.0 programıyla analiz edildi. 
Yara alanı ölçümü değerlendirildiğinde, deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık olmadığı ancak; deney grubunda yara alanı ilk ölçüm değerine göre 3. ve 4. hafta ölçüm değerindeki düşüşün, 1.hafta ölçüm değerine göre de 4.hafta ölçüm değerindeki düşüşün istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (p=0,018). Kontrol grubunun kendi içinde ilk ölçüm, 1., 2., 3. ve 4. hafta yara alanı ölçüm değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). 
Sonuç olarak, yara bakımında kullanılan sarı kantaron yağının yara iyileşmesinde etkili olduğu saptandı. Sarı kantaron yağının basınç yaralanmalarının bakımında kullanılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: yara bakımı, basınç yaralanması, hemşirelik, sarı kantaron, hypericum perforatum.

Abstract:
This research was carried out as a randomized controlled experimental study to evaluate the effect of using St. John's Wort (hypericum perforatum) oil on the healing of 1st and 2nd stage pressure injuries. The individuals staying in nursing home formed the universe of the research and the sample was formed by the 48 individuals who met research selection criteria within the universe. 24 individuals were included in the experimental group and 24 individuals in the control group by randomization. In the wound care of the individuals in the experimental group, 0.9% NaCl and St. John's Wort (hypericum perforatum) oil;  in the wound care of the individuals in the control group, only 0.9% NaCl were used. In data collection "Patient Descriptive Informatıon Form", "Standardized Mini Mental Test", "Norton Pressure Ulcer Risk Assessment Scale" and "Pressure Ulcer Scale for Healing Chart-PUSH Toll" were used.  SPSS 22.0 was used for data anaylsis.
When the measurement of the wound area was assessed, it was defined that there were not significant differences between the experimental group and the control group; however, the fact that the decrease in the 3rd and 4th week measurement value according to the first measurement value of the wound area of the individuals in the experimental group and the decrease in the 4th week measurement value according to the 1st week measurement value showed a statistically significant difference (p=0.018). There was no statistically significant difference between the first measurement, 1st, 2nd, 3rd and 4th week wound area measurement values in the control group (p>0.05).
As a result, St. John's Wort (Hypericum perforatum) oil used in wound care was found to be effective in wound healing.  St. John's Wort (Hypericum perforatum) oil can be recommended to be used in caring for pressure injuries. 

Keywords: wound care, pressure injuries, nursing, St. John's Wort, hypericum perforatum.