Yalpa sönümleyici sistemlerin analizi
Analysis of anti roll systems
Yazar: SEYFİ ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN YILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Yalpa = Roll

Özet:
Yalpa hareketi gemilerin denizlerde yaptığı hareketler arasında en fazla önlem alınması gerekenidir. Yalpa hareketi yapan bir gemide karşılaşılan başlıca sorunlar; yüklerin hasar görmesi, yolcular için rahat bir seyahat ortamı sağlanamaması, gemideki personelin işlerini gerektiği gibi ve zamanında yapamaması, gemi rotasının dalgalara göre sürekli değiştirilmesi ve gemi mukavemeti açısından ortaya çıkan problemlerdir.Geminin bir başka hareketi olan baş - kıç vurma hareketi ile bir karşılaştırma yapıldığında ortaya çıkan momentler daha küçük olduğu için yalpa hareketinin kontrol altına alınması daha kolaydır. Bu kuvvetlerden yalpa hareketinin kısıtlanması ile geminin daha kısa sürede daha fazla yol alması sağlanır.Yalpa hareketinin genel karakteristiklerine ilişkin birçok çalışma yapılmış olup genel olarak istenilen yalpa açılarının küçültülmesi ve periyot sürelerinin uzatılmasıdır. Bu sistemlerden bazıları kağıt üstünde kalırken büyük kısmı başarı ile uygulanabilmiş ve geliştirilmiştir.Dizayn edilen bazı tasarımlar gemiye verebilecekleri ciddi hasarlar ve çözülememiş güvenlik sorunları nedeniyle kullanımda pek sık görülmez.Yalpa sönümleyici bir sistemle donatılması gereken bir gemide mevcut koşullar iyice araştırılmalı, kapsamlı bir değerlendirmeden sonra en uygun sisteme karar verilmelidir. Unutulmaması gereken yalpa sönümlemek için birçok başarılı sistem tasarlanmıştır. Ancak, her geminin ihtiyacı farklıdır. Kapsamlı bir çalışma yapılmadan tercih edilen yalpa sönümleme sistemi sonucunda, işe yaramayan ve boş yere hacim kaplayan bir grup teçhizat yığını ile baş başa kalınabilir.Bu tezde kullanılmakta olan başlıca yalpa sönümleme sistemleri ele alınacak ve seçim kriterleri hakkında bir fikir verilmeye çalışılacaktır. Tezde belirtilen noktalara dikkat edildiği sürece çalışma şartları belirli bir gemi için ne tür bir yalpa sönümleme sistemi seçilmesi gerektiği hakkında bir fikir elde edilebilir.Anahtar kelimeler: Yalpa hareketi, yalpa sönümleme sistemleri, yalpa sönümleme sistemi seçilmesi.

Abstract:
Roll motion is one of the most important motions of the vessels that should be taken into precaution. The most seen problems on a rolling vessel are; cargo damage, uncomfortably of the passengers, the difficulties in working of the crew and the problems that may occur in the strength of the vessel.It is easier to control roll motion of the vessel compared with the pitch motion as the moments occurred are less. In the situation forces can be controlled, the vessel has to move on a certain course by considering roll and pitch motions. By decreasing the roll motion, the vessel gathers way more distance in a less time.Many system theories and designs are studied in roll motion. In general the aim is to decrease the roll angle and increase the period. Most of these systems succeeded and were applied since some failed.Some of the designs can not be applied in real because of the serious damages and unsolved safety problems that may occur on the vessel.The conditions of a vessel that will be fit with roll stabilization should be examined well and after investigations the most suitable system should be fit on the vessel. A random selection can cause results that are not expected and a group of equipments that occupy unnecessary volume.This thesis gives views on the mainly roll stabilization systems that are applied and the criteria about the selection of the systems. In case working conditions for a vessel is considered, a good decision can be made about the selection of the system.Keywords: Roll motion, roll stabilization systems, selection of the roll stabilization system.