Turistlerin çevresel tutumlarının iklim değişikliğine davranışsal uyum niyetleri ve yeşil inovasyon davranışları üzerindeki etkisi
The effect of tourists' environmental attitudes on behavioral adaptation intentions to climate change and green innovation behaviors
Yazar: AYŞE NUR AKAN
Danışman: DOÇ. DR. CEM IŞIK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Dağ turizmi = Mountain tourism ; Eko inovasyon = Eco innovation ; Kış turizmi = Winter tourism ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism

Özet:
İklim değişikliği farkındalığı arttıkça, turizm endüstrisinde yer alan paydaşların iklim değişikliğine uyum konusundaki algıları ve eğilimleri de giderek dikkat çeken bir araştırma konusu olmaya başlamıştır. Bu noktadan hareketle bu çalışmada, turizm paydaşları arasında yer alan kış turistlerinin iklim değişikliğine davranışsal uyum niyetleri ve yeşil inovasyon davranışını benimsemelerini etkileyen çeşitli değişkenler arasında yapısal ilişkiler kurularak bir model oluşturulmuştur. Bu modelin oluşturulmasında, Planlı Davranış Teorisi ve Koruma Motivasyon Teorisi temel alınmıştır. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine de katkı sağlaması bakımından önemli görülen bu çalışmada, Erzurum ili Palandöken Kayak Merkezini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin iklim değişikliğine yönelik algılarının tespit edilmesi ve bu algıları doğrultusunda oluşturdukları çevresel tutumlarının iklim değişikliğine davranışsal uyum niyetleri ve yeşil inovasyon davranışları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Palandöken Kayak Merkezini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerden elde edilen 255 adet anket formu üzerinden SPSS 23 ve AMOS 24 paket programları kullanılarak çeşitli analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, araştırma değişkenleri arasında yer alan çevresel tutumun yeşil inovasyon davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir (β=0,735; p<0,001). Çevresel tutumun ayrıca, tehdit değerlendirmesi aracılığıyla iklim değişikliğine davranışsal uyum niyeti üzerinde dolaylı bir etkisi olduğu da bulunmuştur (β=0,402; p=0,001). Elde edilen sonuçlar doğrultusunda bu alanda çalışma yapan araştırmacılar, politika yapıcılar ve sektör temsilcilerine yönelik birtakım öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Turist Davranışı, İklim Değişikliği Algısı, Tehdit Değerlendirmesi, Yeşil İnovasyon, Palandöken.

Abstract:
As awareness of climate change increases, the perceptions and tendencies of stakeholders in the tourism industry regarding climate change adaptation have become a research topic of growing interest. Based on this point, this study aims to establish a model by establishing structural relationships among various variables that influence the behavioral adaptation intentions to climate change and the adoption of green innovation behavior among winter tourists, who are stakeholders in the tourism sector. The Theory of Planned Behavior and the Conservation Motivation Theory are the foundations for constructing this model. This study, considered important for contributing to the United Nations Sustainable Development Goals, aims to identify the perceptions of domestic and foreign tourists visiting the Palandöken Ski Center in the Erzurum province regarding climate change and determine the impact of their environmental attitudes, formed based on these perceptions, on their behavioral adaptation intentions to climate change and green innovation behavior. In this context, various analyses were conducted using 255 survey forms obtained from domestic and foreign tourists visiting the Palandöken Ski Center, using SPSS 23 and AMOS 24 software packages. As a result of the analyses, it was found that environmental attitude, among the research variables, had a significant and positive effect on green innovation behavior (β=0.735; p<0.001). Furthermore, environmental attitude was found to have an indirect effect on behavioral adaptation intentions to climate change through threat assessment (β=0.402; p=0.001). Based on the obtained results, some recommendations were developed for researchers, policymakers, and industry representatives working in this field.

Keywords: Sustainable Development Goals, Tourist Behavior, Perception of Climate Change, Threat Assessment, Green Innovation, Palandöken.