Büyükşehirlerde kırsal mahalle deneyimi: Ayvalık örneği
Rural neighborhood experience in metropolitan municipalities the case of Ayvalık
Yazar: MELİKE HANİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER NEGİZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Balıkesir-Ayvalık = Balıkesir-Ayvalık ; Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Büyükşehirler = Metropolitan ; Deneyim = Experience ; Deneyim alanı = Experienscape ; Kırsal bölge = Rural region ; Kırsal yaşam = Rural life ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Mahalleler = Neighborhoods

Özet:
Kırsal mahalleler veya yerleşimler, üretimin tarım ve hayvancılığa ve yaşam biçiminin geniş aile tipine ve mahalle anlayışına dayalı olduğu yerleşim yerleridir.
Yerel yönetimleri bütünüyle etkileyen 6360 sayılı Kanun ile birlikte; illerin mülki sınırı ile büyükşehir belediyesi sınırı bütünleştirilmiş; bu sınırlar içerisinde kalan, kırsal/kentsel, şehir merkezine uzak/yakın, nüfusu büyük/küçük tüm belde ve köylerin tüzel kişilikleri son bulmuştur. Mahalleler ile ilgili yakın zamanda bir diğer gelişme ise; 2020 yılının ekim ayında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa eklenen bir ek madde ile kırsal mahalle uygulaması başlamıştır. Uygulamanın nasıl yürütüleceğine dair ayrıntılar ise 15 Nisan 2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği ile mevzuattaki yerini almış ve mahalleden/kırsal mahalleye olan değişim, çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Yönetmelik sonrası başvuru yapan ve onaylanan Ayvalık ilçesine bağlı; Bağyüzü, Akçapınar, Çakmak ve Çamoba mahalleleri çalışma kapsamına alınmış yerlerdir. Mahalle muhtarları ile derinlemesine görüşme tekniği ve mahalle sakinleri ile de anket yöntemi kullanılarak, uygulamalarda eksiklikler ve beklentiler tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışma kapsamında, ilk bölümde 6360 sayılı Kanun öncesi ve sonrasındaki gelişmeler ele alınmıştır. İkinci bölümde köy ve mahalle yönetimleri ele alınarak; tarihsel ve yasal gelişimleri, organları ve bütçeleri aktarılmıştır. Üçüncü bölümde kır ve kırsal alan kavramlarını açıkladıktan sonra, kırsal mahalleye yönelik yasal gelişmeler aktarılmıştır. Alan araştırmasında görüşme ve anketler ile mevzuat incelemesinden elde edilen veriler değerlendirildiğinde, 6360 sayılı Kanun sonrası; hizmetsel, yönetsel, ekonomik birçok sorun ve aksaklıkların görüldüğü, Kırsal Mahalle Yönetmeliğinin içerik yönünden yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 6360 Sayılı Kanun, Köy Yönetimi, Mahalle Yönetimi, Kırsal Mahalle, Ayvalık Örneği

Abstract:
Rural neighborhoods or settlements are settlements where production is based on agriculture and animal husbandry, and where the lifestyle is based on the extended family type and understanding of the neighborhood.
With the Law No. 6360, which completely affects local governments; the administrative border of the provinces and the border of the metropolitan municipality have been integrated; The legal entities of all towns and villages within these borders, rural/urban, far/close to the city center, large/small population, have come to an end. Another recent development regarding the neighborhoods is; In October 2020, with an additional article added to the Metropolitan Municipality Law No. 5216, rural neighborhood practice started. Details on how the implementation will be carried out have taken their place in the legislation with the Regulation on Rural Neighborhoods and Rural Settlement Areas published in the Official Gazette on April 15, 2021, and the change from neighborhood to rural neighborhood has been the subject of the study. Affiliated with the Ayvalık district, which applied and was approved after the regulation; Bağyüzü, Akçapınar, Çakmak and Çamoba neighborhoods are included in the scope of the study. Deficiencies and expectations in practices were tried to be determined by using in-depth interview technique with the neighborhood headmen and the survey method with the residents of the neighborhood.
Within the scope of the study, the developments before and after the Law No. 6360 were discussed in the first part. In the second part, village and neighborhood administrations are discussed; their historical and legal developments, organs and budgets are conveyed. In the third chapter, after explaining the concepts of rural and rural areas, legal developments regarding rural neighborhoods are presented. When the data obtained from the interviews and surveys and the legislation review in the field research are evaluated, after the Law No. 6360; It has been concluded that there are many service, administrative, economic problems and disruptions, and that the Rural Neighborhood Regulation is insufficient in terms of content.

Keywords: Law no. 6360, Village Administration, Neighborhood Administration, Rural Neighborhood, Ayvalık Example