Turist taşıma kapasitesi algısının hizmet çıktılarına etkisi: Hasankeyf örneği
The effect of tourist carrying capacity perception on service outcomes: Hasankeyf example
Yazar: ERCAN KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. REŞAT ARICA
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Araştırmada, Hasankeyf'e yönelik taşıma kapasitesi algısının hizmet çıktılarına etkilerinin incelemesi amaçlanmaktadır. Bu odakta, araştırmada karma yöntem benimsenmiş, hem yerel yöneticiler ve işletme yöneticileri hem de turistlerden veri elde edilmiştir. İlk olarak, yerel yöneticileri ve işletme yöneticilerinden yarı-yapılandırılmış görüşme yöntemi ile veri toplanmıştır. Görüşme kapsamında toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Buna göre yerel yöneticiler ve işletme yöneticileri Hasankeyf'te turizmin yeterli düzeyde gelişmediğini ve bundan ötürü taşıma kapasitesi sorununun olmadığını, turizm gelişimi için alt yapı ve üst yapı yatırımlarının arttırılmasının gerekliliğini vurguladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber Hasankeyf'i ziyaret eden turistlerden anket yolu ile veriler elde edilmiştir.  Turistlerden toplamda 390 geçerli anket verisi derlenmiş, veriler açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilerek ölçüm modellerinin faktör yapıları tespit edilmiş, akabinde değişkenler arası ilişkileri belirlemek üzere yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Sonuçlar, turistlerin taşıma kapasitesi algısının, aidiyet davranışı ve memnuniyet ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir turizm teorisini destekler nitelikte olup taşıma kapasitesi algısının, algılanan hizmet çıktıları ile pozitif bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma hem akademik alan yazına hem de turizm planlamacılarına ve karar alıcılara, sürdürülebilir turizm uygulamaları için değerli bilgiler sunmaktadır. Mevcut araştırma, Hasankeyf gibi yeni yapılanan destinasyonlarda taşıma kapasitesi göz önüne alınarak turistik altyapı ve üst yapı girişimleri ile faaliyetlerin kurgulanması ve turizm kaynaklı sürdürülebilirlik kaygılarının azaltılması doğrultusunda izlek oluşturulması açısından yerel yönetimler için önemlidir. Buna ek olarak, araştırmanın sürdürülebilir gelişim, taşıma kapasitesi ve hizmet çıktısı incelenerek literatüre katkı sunması beklenmektedir.

Abstract:
The study aims to examine the effects of the perception of carrying capacity for Hasankeyf on service outputs. In this focus, a mixed method was adopted in the research, and data were obtained from both local administrators and business managers and tourists. Firstly, data were collected from local managers and business managers through semi-structured interviews. The data collected within the scope of the interview were analyzed by descriptive analysis and content analysis techniques. Accordingly, it was concluded that local administrators and business managers emphasized that tourism in Hasankeyf has not developed sufficiently and therefore there is no carrying capacity problem and that infrastructure and superstructure investments should be increased for tourism development. In addition, data were obtained from tourists visiting Hasankeyf through questionnaires.  A total of 390 valid questionnaire data were collected from tourists, the data were evaluated by exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis to determine the factor structures of the measurement models, and then structural equation modeling was used to determine the relationships between variables. The results show that tourists' perception of carrying capacity has an impact on belonging behavior, satisfaction and intention to revisit. The findings support the sustainable tourism theory and reveal that the perception of carrying capacity is positively related to perceived service outcomes. The research provides valuable information to both academic literature and tourism planners and decision makers for sustainable tourism practices. The current research is important for local governments in terms of designing touristic infrastructure and superstructure initiatives and activities by taking into account the carrying capacity in newly built destinations such as Hasankeyf and establishing a path towards reducing tourism-related sustainability concerns. In addition, the research is expected to contribute to the literature by examining sustainable development, carrying capacity and service output.