Cabir b. Semure'nin hayatı ve hadis ilmindeki yeri
The life of Jabir b. Semure and his place lore
Yazar: MERYEM EBRU KOCA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH TAHA İMAMOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Cabir b. Semure = Jabir b. Semure ; Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Sahabe = Sahabe ; İslamiyet = Islam

Özet:
Cabir b. Semure'nin (r.a.) hayatı ve rivayetlerinin incelendiği bu çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, sahâbe kavramı ve çocuk sahâbiler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Cabir b. Semure'nin (r.a.) çocukluğu, ailesi ve yaşadığı bazı önemli olaylar incelenmiştir. Çocuk sahâbi olan Cabir b. Semure (r.a.) naklettiği yüz kırk altı rivayetle, yüzün üzerinde rivayet yapan yirmi dokuz sahâbe arasında olmuştur. Ancak ismi çok meşhur olmadığından bilimsel bir çalışmaya konu olmamıştır. Mekke'den ayrılıp Kûfe'ye göç eden ve bu şehirde hayatını devam ettiren Cabir b. Semure'nin (r.a.) yaşadıkları ve Mekke dışında gerçekleşen olaylar hakkında bilgi sahibi olunmasını da sağlamıştır. Veda' Hacc'ında bulunup rivayet ettiği on iki imam hadisi, dayısı Sa'd b. Ebi Vakkâs'ın (r.a.) Kûfe valiliği zamanında gerçekleşen olaylar, Hz. Ömer'in (r.a.) Câbiye Hutbesi, katılmış olduğu Kadisiye savaşı ve Medâin'in fethi hakkındaki rivayetleri de İslam tarihine katkı sağlamıştır.
İkinci bölümde, kendisinin Hz. Peygamber'den (s.a.v.) ve diğer sahâbeden naklettiği hadisler Kütüb-i Tis'a içinden tespit edilmiş, bunlardan sıhhat derecesi en kuvvetli olan rivayetler esas kabul edilerek tetkik edilmiştir. Kütüb-i Tis'a içerisinden dört yüz yirmi üç hadis tahriç edilmiş, bunlardan elli bir tane hadis konu başlığına uygun olarak ele alınmıştır. Üç yüz yetmiş iki hadiste mükerrer olarak rivayet edilmiştir. Tahriç edilen hadisler konu olarak incelendiğinde abdest, namazla alakalı bir çok mevzu, aşure orucu, bayram namazı, cenaze namazının bulunduğu ibadet konuları; müslüman ve yahudilerin recmi ile ilgili ukûbat konuları; cenazeye katılmak, lukâta deve, nesie satışı bahislerinin bulunduğu muamelat konuları; rivayetleriyle isminin ön plana çıktığı şemâil hadisleri; Hz. Peygamber'in (s.a.v.) kıyametle alakalı haberlerinin olduğu, gelecekten haber verdiği mucizeleri, güzel ahlak konularının da içinde olduğu hadislerde diğer konular olarak maddelere ayrılmıştır. Mükerrer olarak zikredilen rivayetlerdeki metin farklılıkları da ayrıca ele alınmıştır.
Bölüm içerisinde yer alan alt başlıklarda ve her konunun sonunda hadislerin sıhhat durumları ve konuyla alakalı hadisleri ilk rivayet eden tâbiin râvilerin rivayet sayılarını gösteren tablolar eklenmiştir. Hadisleri Cabir b. Semure'den (r.a.) rivayet eden tâbiin râvilerin biyografileri de çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın sonunda Cabir b. Semure'den (s.a.v.) ilk nakleden râvilerin rivayet sayıları ve hadislerin konularının Kütüb-i Tis'a içinde sayısal dağılımı birer tablo halinde verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, Cabir b. Semure'nin (r.a.) hayatı ve hadis ilmine katkısı genel olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hadis, Kütüb-i Tis'a, Çocuk Sahâbi, Kufe, Cabir b. Semure

Abstract:
Jabir b. study examining Semure's life and narrations; It consists of an introduction, two parts and a conclusion. In the introduction, information was given about the concept of Companions and child companions. In the first chapter, Jabir b. Semure's childhood, family and some important events she went through were examined. Jabir b. With 146 narrations narrated by Semure, he was among 29 Companions who made more than a hundred narrations. However, since its name is not very famous, it has not been the subject of a scientific study. Jabir b. It also provided information about Semure's experiences and events outside of Mecca. Twelve hadiths of imams he reported during his Farewell Hajj, his uncle Sa'd b. The events that took place during the time of Ebi Vakkâs as the governor of Kufa, Hz.Umar's narrations about the Sermon of Jabba, the Battle of Kadisiye and the conquest of Madain also contributed to the history of Islam.
In the second part, he himself Hz. The hadiths he reported from the Prophet and other companions were determined from within the Kutub-i Tis, and the narrations with the strongest degree of health were condsidered as the basis. 423 hadiths were translated into Kutub-i Tis, 51 of them were dealt with in accordance with the subject heading, and 372 hadiths were reported  repeatedly. When the narrated hadiths are examined as a subject, many issues related to ablution, prayer, ashura fasting, eid prayers, subjects of worship where the funeral prayers are included, the subjects of obedience related to the smash of Muslims and Jews, attendance at the funeral, the sale of the camel to the funeral, the issue of the sale of nesie, Shamail hadiths, in which Hz. The hadiths in which the prophet had news about the apocalypse, the miracles he told about the future, and the subjects of good morality were also divided into items as other subjects. The text differences in the rumors that are mentioned repeatedly are also discussed. In the sub-headings in the chapter and at the end of each subject, tablesshowing the health status of the hadiths and the  number of narrations of the narrators who first narrated the hadiths related to the subject are added. The hadiths of Jabir b. The biographies of the narrators of the subject who narrated from Semure were also included in the study. At the end of the study, Jabir b. The number of narrations of the first narrators from Semure and the numerical distribution of the subjects of the hadiths in the Kutub-i Tis are given in tables. In the conclusion part, Jabir b. Semure's life and contribution to the science of hadith has been evaluated in general.

Keywords: Hadith, Kutub-i Tis, Child Companion, Kufa, Jabir b. Semure