Vergi teşviklerinin Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı sermayeyi çekme potansiyeli
Potential of tax incentives to atract foreign direct investment towards Turkey
Yazar: AYÇİN DEMİRCİ YERTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA ERDEN ÖZSOY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Finansman = Financing ; Teşvikler = Incentives ; Uluslararası finansman = International financing ; Vergi teşvikleri = Tax incentives ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
İktisadi büyüme ve kalkınmanın dış finansman kaynaklarından biri, belki de en önemlisi doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıdır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ülkeye sadece döviz getirmekle kalmaz aynı zamanda milli gelir ve istihdamda, teknoloji düzeyinde, ihracatta ve vergi gelirlerinde artış, cari açıkta ise düşüş gibi katkılar sağlar. Bu katkıları nedeniyle ülkeler doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını kendi ülkelerine çekebilmek için çeşitli teşvik politikaları uygulamaktadır. Bu teşvik politikalarından biri de vergisel teşviklerdir. Vergisel teşvikler; düşük oranlı gelir ve kurumlar vergisi, geçmiş yıl zararlarının sonraki dönemlere intikali, vergi tatili, vergi kredisi, yatırım indirimi, hızlandırılmış amortisman, vergi cennetleri, özel nitelikli harcamalar üzerinden yapılan vergi indirimleri, sosyal güvenlik ödemelerinin indirimi, gümrük vergisi iadesi ve gümrük vergisi muafiyeti, ihracata yönelik yatırımlarda vergi teşvikleri, serbest bölgelere sağlanan vergisel teşviklerdir. Türkiye'de de yıllardan beridir çeşitli vergisel teşvik politikaları uygulanmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de doğrudan yabancı sermayeye uygulanan vergisel teşvikler ele alınmakta ve yabancı sermayeyi çekme potansiyeli tartışılmaktadır. Türkiye'de vergisel teşvik olarak, gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası,  KDV iadesi, gelir vergisi stopajı desteği, vergi indirimi, faiz desteği,   sigorta primi işveren desteği, Ar-Ge desteği, teknoloji geliştirme bölgeleri desteği ve diğer vergi teşvikleri uygulanmaktadır. Çalışmada Türkiye'de uygulanan vergisel teşviklerin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekmede tek başına etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Türkiye'de yatırımlar daha çok ekonomik konjonktüre göre şekillendiğinden, ekonomik reformlara öncelik verilmelidir. Teşvik politikaları, güçlü bir ekonomik yapı çerçevesinde hazırlandığında doğrudan yabancı sermaye giriş için daha güçlü bir zemin oluşturulabilir.

Abstract:
One of the external financing sources of economic growth and development, perhaps the most important, is directly foreign capital investments.  Directly foreign capital investments not only bring currency to the country but also increase national income and employment, technology level, exports and tax revenues. In addition, these invesments contribute to decrease in current account deficit. Because of these contributions, countries apply various incentive policies to attract foreign capital investments to their own countries. One of these incentive policies is the 	taxational incentives. Taxational incentives inclued low rate of income and corporation tax, transfer of previous year losses to the subsequent periods, tax holiday, tax credit, investment tax credits, accelerated depreciation, tax havens, tax deductions on special expenditures, discount of social insurance payments, customs duty refund and customs duty exemption, tax incentives for export-oriented investments and taxational incentives provided to free areas. However, various taxational incentives policies have been implemented in Turkey for many years. In this study, taxational incentives applied to directly foreign capitals are tackled and the potential of attracting foreign capital is discussed. In Turkey, customs duty exemption, value-added tax exception and value-added tax refund, withholding of income tax support, tax reduction, interest support, employer's national insurance support, R&D support, support for technology development areas and the other tax incentives are applied as taxational incentives. Tax incentives are implemented in Turkey, were not effective alone in attracting foreign direct investments has been concluded in this study. Due to investments in Turkey is shaped by further the economic conjuncture, priority should be given to economic reform. If incentive policies are prepared within the framework of a strong economic structure, a  stronger ground for directly foreign capital inflow can be created.