Hasan Şu'ûrî Efendi'nin Pend-nâme-i Attâr tercümesi: Metin ve inceleme
Hasan Şu?ûrî Efendi?s translation of Ferîduddîn Attâr?s Pend-nâme: Text and textual analysis
Yazar: AİŞE HANDAN KONAR
Danışman: PROF. GÜNAY KUT
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hasan Şu`uri Efendi = Hasan Şu`uri Efendi ; Metin = Text ; Metin inceleme = Text examination ; Pend-i Attar = Pend-i Attar ; Pendnameler = Pend-names ; Çeviri = Translation

Özet:
Klasik Fars Edebiyatının en ünlü ve en etkili şairlerinden biri olan Ferîdüddîn Attâr'ın Pend-nâme adlı eseri, çeşitli konularda yapılması gereken şeyler ile kaçınılması gerekenleri sıralayarak öğütler veren dinî-ahlakî türde kısa bir mesnevidir. Asırlar boyunca her zaman ve her yerde geçerli içeriğiyle Pend-nâme, İslam geleneğinden beslenen edebiyatlar içerisinde en çok tercüme ve şerh edilen eserlerden biri olagelmiştir. Özellikle Eski Türk Edebiyatında pekçok şair ve yazar tarafından tekrar tekrar tercüme ve şerh edilmiştir. Eser, din ve ahlak kurallarına uygun bir hayat sürmede gerekli görülen konulara ilişkin bir derleme olarak görülebilir. İçerdiği konular; nefisle mücadele, cömertlik, kanaat, takva, sabır, söz söylemede ölçü gibi güzel huylarla dünya hırsı, tembellik, kibir, cimrilik gibi kötü huylar olarak sıralanabilir.Bu çalışmanın amacı Pend-nâme'nin on yedinci yüzyıl sonunda Hasan Şu'ûrî Efendi tarafından yapılmış manzum tercümesini bir metin halinde ortaya koymak ve metnin gerek konu gerekse tercüme bakımından bir incelemesini sunmaktır. Birinci bölümde Ferîdüddîn Attâr ve eserleri, pend-nâme geleneği ve Hasan Şu'ûrî Efendi'nin hayatı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde eserin içerik özellikleri; konular, eserin şekilsel özellikleri ve tercüme hususiyetleri ele alınmıştır. Son bölümde de metni oluşturmada kullanılan nüshalar tanıtılmış ve ardından transkripsiyonlu metin sunulmuştur.

Abstract:
Ferîduddîn Attâr is undoubtedly one of the most famous and influential classical Persian poets whose influences can be observed in many literatures over the world. His Pend-nâme is a short mathnawi which focuses on ethical and religious issues by giving advices and listing things to be done and things to be avoided. Over the centuries Pend-nâme has become one of the most widely read and translated literary work with its all-time and worldwide valid content. Especially in the Ottoman literature it was translated and annotated over and over by various poets and writers. The book can be taken as a compilation of advices about the issues which can be deemed as essential in order to lead a pious and moral life. Those issues can be listed as: dispraising nafs (the evil part of human soul), good deeds such as abondoning the earthly delights, ascetism, endurance to neediness, taciturnity, generosity, integrity, godliness, hospitality, contentment; and bad habits like greediness, foolishness, rage, stinginess and so forth.In this study, a seventeenth century writer Hasan Şu?ûrî Efendi?s verse translation of Pend-nâme is to be transliterated and examined. In the first chapter, Ferîduddîn Attâr and his works, pend-nâme tradition and Hasan Şu?ûrî Efendi have been examined. In the second chapter, the thematic, structural and translational qualities of the work at question have been described and evaluated. And in the final chapter, the manuscripts used in preparing the text have been described and the transcribed text has been given.