Türk köyünde yeni modernleşme eğilimleri ve kültürel değişim: Polatlı/ Kabak köyü örneği
The new trends for modernization and cultural change in Turkish village: The case of Kabak village in Polatlı
Yazar: ÖMER DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKERİM SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyal değişme = Social change ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change

Özet:
Bu çalışma Türk köyünde yeni modernleşme eğilimleri ve kültürel değişme hakkındadır. Bu konu Ankara ilinin Polatlı ilçesine bağlı Kabak Köyü'nde yapılmış olan bir alan araştırması vasıtasıyla üç konu ekseninde incelenmektedir. Bunlar: (i) Ailenin kuruluş ve işleyişine yön veren değerler, normlar, algılar ve ilişkilerdeki biçimsel ve özsel değişmeler, (ii) benzer şekilde köy cemaatinin üyeleri ve bu kapsamda hanehalkları arasındaki yardımlaşma ve dayanışma ilişkileri ve uygulamalarındaki değişmeler ve (iii) üretim-tüketim, sosyal, iktisadi refah ve yaşam tarzındaki değişmeler. Çalışmada, değişim sürecinin nasıl değerlendirildiği aynı hane içinde yaşayan farklı kuşaklara mensup bireylerle yapılmış olan derinlemesine mülakat verilerine dayalı olarak ele alınmaktadır. Bu yolla değişim sürecinin belli bir vaka bağlamında nasıl işlediği ve köyün kendisini kuşatan dış dünya ile temas ve ilişkilerinde geleneksel-modern ikiliğini nasıl yeniden konumlandırdığı, yorumladığı ve yeni bir kırsal varoluş biçimi ortaya koyduğu aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Araştırma kapsamında köy cemaatinin üyesi olan 23 kadın ve 37 erkek ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Araştırma bulguları farklı kuşaklar arasında ailenin biçimsel ve özsel niteliklerinde, komşuluk ilişkilerinde ve köyün iktisadi yapısında birçok değişim olduğunu ortaya koymaktadır. Bu değişmeler bazı hallerde modernleşme kuramlarının hanehalkı/aile biçimlerinin değişmesi, hane içi otorite yapısının değişmesi, bireyselleşme, hane ve cemaat içi dayanışma bağlarının çözülmesi ve özgürleşme iddiaları ile uyumlu bir yönde iken bazı hallerde kişilerin değişimlere direnç gösterdikleri, eski durumu sürdürdükleri veya değişme sürecini kendi durumlarına uyarlama yönüne gittikleri görülmektedir. Dolayısıyla, köyde aile ve komşuluk ilişkilerindeki eski saygı ve otorite biçimleri kaybolmaya, bireyselleşme ve özgürleşme artmaya ve komşular arasındaki yardımlaşma/dayanışma eskiye göre zayıflamaya başlamış olmakla birlikte niteliksel olarak bu durumun aşırı boyutlara ulaşmadığı aksine "biz bilinci" ve dayanışma ilişkilerinde zayıflama olarak görülen birçok hususun, dayanışmanın eski biçimleri ile sürdürülmesine gerek olmaması ile de alakalı olduğu görülmektedir.

Abstract:
This study is about new modernisation trends and cultural change in a Turkish village. This issue is examined through the field study that took place in Kabak, a village in Polatlı district in Ankara, on axis of three main subjects: (i) formal and substantive changes in the values, norms, perceptions and relations that shape the organisation and function of family, (ii) similarly, changes in the relations and practices of cooperation and solidarity among the members of the village community and households in this context, and (iii) changes in production-consumption, social and economic welfare and lifestyle. Within the study, the evaluation of this change is handled through in-depth interviews with individuals from different generations in the same household. In this vein, how the process of change operates in the context of a certain case, how the village community repositions and interprets the traditional-modern dichotomy during its contact and relations with the outside world, and how it reveals a new form of rural existence are aimed to be scrutinised. This study is designed in accordance with intensive research design and it covers in-depth interviews conducted with 23 females and 37 males who are the members of the village community. The findings of research put forwards that there have been many changes in the formal and substantive qualities of family, neighbourhood relations and economic structure of the village across different generations. In some cases, the direction of these changes is in line with the discourses of the thesis of modernisation, changes in the structure of household authority, individualisation, resolution of the community relations whereas in other cases, it is observed that the individuals either resist to the changes by preserving the early situation or revise the new situation according to them. On this issue, it is revealed that the old forms of respect and authority in family and neighbourly relations in the village have started to disappear, individualisation and liberation have increased, and cooperation/solidarity between neighbours has weakened. However, it is safe to claim that this situation has not reached its extremes yet. Indeed, it is observed that many issues perceived as a decay in the sense of "we" and cooperation relations are related to the fact that the old versions of village solidarity are not necessarily preserved.