Uluslararası silahlı çatışmalar hukukunda savaş esirlerinin korunması
Treatment of prisoners of war in the international law of armed confliscts
Yazar: MERVE ERGÜL HIRDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR SAMANCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cenevre Sözleşmesi = Geneva Convention ; Silahlı çatışmalar hukuku = Law of Armed Conflicts ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Silahlı çatışmalar sırasında en çok zarar gören kişi gruplarından biri de 
savaş esirleridir. Tarih boyunca esir alınan savaşçıların öldürülmeleri, 
köleleştirilmeleri ya da fidye karşılığı serbest bırakılmaları gibi insanlık dışı 
çeşitli muamelelere tâbi tutuldukları bilinmektedir. Günümüzde gelinen 
aşamada ise savaş esirlerinin korunmasına ilişkin uluslararası hukuk kuralları 
geliştirilerek onlara karşı insani muamele gösterilmesi ilkesi benimsenmiştir.
Çalışmamızda savaş esirlerinin korunmasına ilişkin insancıl hukuk 
kuralları ele alınmaktadır. Bu kapsamda başta Savaş Esirlerine Yapılacak 
Muameleye İlişkin Cenevre Sözleşmesi olmak üzere 1949 tarihli Cenevre 
Sözleşmeleri ve Ek Protokol Ⅰ'in savaş esirlerine yapılacak muameleye ilişkin 
hükümleri incelenerek bunların uygulanmasına ilişkin örneklere yer
verilmektedir. Böylece bahse konu düzenlemelerin varlığının ve çatışma 
taraflarınca gerektiği gibi uygulanmasının, savaş esirlerinin hayatta 
kalabilmeleri ve şeref ve haysiyetlerini koruyabilmeleri için ne kadar önemli 
olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde savaş, kuvvet 
kullanma ve silahlı çatışma kavramları ile silahlı çatışma türleri 
açıklanmaktadır. 
Çalışmamızın ikinci bölümünde, savaşçı ve savaşçı olmayan ayrımı 
yapılarak silahlı çatışmalar sırasında alıkonulan kişilerden savaş esiri statüsünün 
kimlere tanınacağı ile bu statünün nasıl sona ereceği ele alınmaktadır.
Çalışmamızın üçüncü bölümünde, savaş esiri statüsünün sağladığı 
korumaya ilişkin kurallar ve bu kuralların ihlali durumunda sorumluluk 
konuları ile ilgili açıklamalar yapılmaktadır. Bu kurallar, her koşulda ve 
durumda uygulanması gereken genel düzenlemeler ile bazı durum ve koşullarda 
uygulanması gereken özel düzenlemeler olarak gruplandırılarak 
değerlendirilmiştir. Bu kuralların ihlali durumunda ise devletlerin uluslararası 
sorumluluğu ve kişilerin uluslararası cezai sorumluluğu hakkında açıklamalarda 
bulunulmuştur.

Abstract:
One of the groups of people who suffer the most during armed conflicts is 
prisoners of war. Throughout history, it is known that captured fighters have 
been subjected to various inhumane treatments, such as being killed, enslaved or 
released in exchange for ransom. At present, the rules of international law 
regarding the protection of prisoners of war have been developed and the 
principle of humane treatment has been adopted.
In our study, the rules of humanitarian law regarding the protection of 
prisoners of war are discussed. In this context, the provisions of the 1949 Geneva 
Conventions and their Additional Protocols, in particular the Geneva Convention 
on the Treatment of Prisoners of War, regarding the treatment of prisoners of 
war is examined and examples of situations regarding their implementation are 
covered. Thus, It has been tried to reveal how important the existence of such 
arrangements and their proper implementation by the parties to the conflict 
ensures the survival of prisoners of war and to protect their honor and dignity.
Our study consists of three parts. In the first part, the concepts of war, use 
of force and armed conflict as well as the types of armed conflict are explained.
In the second part, by making a distinction between combatants and noncombatants, It is discussed who will be granted the status of prisoners of war 
among the people detained during armed conflicts and how this status will end.
In the third part, the rules regarding the protection provided by the 
prisoner of war status and the issues of responsibility in case of violation of these 
rules are explained. These rules have been evaluated by grouping them as general regulations that should be applied in all conditions and situations, and special 
regulations that should be applied in some situations and conditions. In case of 
violation of these rules, explanations have been made about the international 
responsibility of States and the international criminal liability of individuals.