Sınır kişilik bozukluğunda ayrılma/bireyleşme deneyimleri, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve kaçınma boyutları
Separation/individuation experiences, anxiety and avoidance experienced in close relationships in borderline personality disorder
Yazar: EBRU TEMİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YEŞİM KORKUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı sınır kişilik bozukluğu hastalarının ayrılma/bireyleşme deneyimlerinin ve yakın ilişkilerde yaşadıktan kaygı ve kaçınma boyutlarının araştırılmasıdır. Bu çalışmada sınır kişilik bozukluğu hastalarının bölme, farklılaşma, ilişki problemleri, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve yakın ilişkilerde yaşanan kaçınma değişkenleri açısından karşılaştırma grubundan farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Yine bu çalışmada sınır kişilik bozukluğunu bölme, farklılaşma, ilişki problemleri, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve yakın ilişkilerde yaşanan kaçınma değişkenlerinin ne kadar yordadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmadaki katılımcılar DSM-IV tanı kriterlerine göre sınır kişilik bozukluğu tanısı konan 30 hasta ve sınır kişilik bozukluğu tanısı almayan yaş, eğitim ve cinsiyet açısından hasta grubuyla eşleştirilmiş 30 kişidir. Katılımcılar Ayrılma/Bireyleşme Envanteri (ABE), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Anketi (YİYA) ve Katılımcı Bilgi Formu'nu doldurmuşlardır. Araştırmada bölme, farklılaşma, ilişki problemleri, ayrılma/bireyleşme deneyimleri, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve yakın ilişkilerde yaşanan kaçınma değişkenlerine göre, hasta grubunun puanlarının karşılaştırma grubuna kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Tüm bu bulgular hipotezleri destekler doğrultudadır. Daha sonra bölme, farklılaşma, ilişki problemleri, ayrılma/bireyleşme deneyimleri, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve yakın ilişkilerde yaşanan kaçınma değişkenlerinin sınır kişilik bozukluğunu ne kadar yordadığına ve bu değişkenlerin kendi aralarındaki nedensel ilişkiye bakılmış ve söz konusu değişkenlerin açıklayıcı gücünün yüksek olduğu bulunmuştur. Sınır kişilik bozukluğunu yordayan değişken, bölme savunma mekanizması olarak saptanmıştır. Ayrıca hasta grubunun karşılaştırma grubuna kıyasla daha fazla kendini yaralayıcı davranışlarda bulunduğu, intihar girişiminde bulunduğu ve madde kullandığı rapor edilmiştir. Hasta grubu karşılaştırma grubuna göre duygusal, fiziksel ve cinsel kötüye kullanıma maruz kaldığını daha fazla rapor etmiştir. Elde edilen tüm bulgular ve değişkenler arasındaki nedensel ilişkiler, ayrılma/bireyleşme kuramı ve bağlanma kuramı bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: sınır kişilik bozukluğu, ayrılma/bireyleşme, bağlanma, kaygı, kaçınma

Abstract:
The main aim of this study was to explore borderline personality disorder patients' separation/individuation experiences and their dimensions of anxiety and avoidance experienced in close relationships. It was examined whether borderline personality disorder patients differ from the comparison group, regarding splitting, differentiation, relationship problems, and anxiety/avoidance experiences in close relationships. Participants in this study were comprised of 30 borderline personality disorder patients who were diagnosed according to the DSM-IV criteria, and 30 individuals who were not diagnosed as borderline personality disorder patients, whose ages, sexes and educations matched with the diagnosed patients'. All participants were administered the Separation Individuation Inventory (Sll), the Experiences in Close Relationships Questionnaire (ECRQ) and the Participant Information Forms. It was found that the borderline personality disorder patients differed significantly from the comparison group on splitting, differentiation, relationship problems, anxiety and avoidance experienced in close relationships. All these outcomes were in correspondence with the hypothesis. Afterwards, it was examined to what degree these variables predicted on the borderline personality disorder, and was found that splitting defense mechanism predicted strongly on borderline personality disorder. Causal relationships between the variables mentioned above were explored and the contribution powers of these variables were found highly significant. Furthermore, it was found that, in contrast with the comparison group, the patient group reported critically higher on self-mutilation, attempted suicide and substance abuse. Also, the patient group reported to be more exposed to emotional, physical and sexual abuse in contrast with the comparison group. Acquired findings and causal relationships between the variables were discussed in the context of the separation/individuation theory and the attachment theory. Key Words: borderline personality disorder, separation/individuation, attachment anxiety, avoidance