Afrika'da güvenliğin bölgeselleşmesi: G5 Sahel örneği
Regionalization of security in Africa: The case of the G5 Sahel
Yazar: ZAKARIA SAWADOGO
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OSMAN ÇATI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyasi Tarih ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Afrika ülkeleri = African countries ; Bölgeselleşme = Regionalization ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Sahel bölgesi = Sahel region ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Yüzölçümü ve nüfus büyüklüğü bakımından Asya'dan sonra dünyanın en büyük ikinci kıtası olan Afrika, barış ve güvenlik açısından en istikrarsız alanıdır. Afrika'daki istikrarsızlık, ülkelerin ekonomik ve siyasi zaafları; etnik çatışmaları tırmandıracak sosyo-politik bir ortamın varlığı; bazı kaynakların ürettiği çatışma ortamı ve küresel rekabete maruz kalan doğal kaynaklar gibi birçok nedenden kaynaklanmıştır. Son yıllarda terör gibi istikrarsızlığın en çok yaşandığı bölge Sahel bölgesidir. Bu bağlamda, bu çatışmaları durdurmak için, Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad Sahel'in beş ülkesi bir araya gelerek G5 Sahel örgütünü kurmuşlardır. Kuruluşundan beri bölgede barış ve güvenliği sağlayamamıştır. Bu çalışmanın amacı, G5 Sahel organizasyonunu yeni bölgesel güvenlik teorisi kapsamında açıklamak, başarısızlığının nedenlerini ortaya koymak ve başarısı için önerilerde bulunmaktır. G5 G5S'in en büyük hedefi olan bölgede barış ve huzurun sağlanmasına odaklanacaktır. Çalışmada, G5S ülkelerinin iş birliği boyutları detaylı bir şekilde verilecektir. Çalışma, G5 Sahel'in başarısızlığının Sahel ülkelerinde alınan güvenlik önlemlerinin bölgenin gerçeklerine uyarlanmamasından kaynaklandığı hipotezine dayanmaktadır. Çalışmanın yanıt arayacağı temel araştırma soruları ise şunlardır: Afrika'daki bölgesel güvenlik çalışmaları nelerdir? Güvenlik ihtiyaçlarına tutarlı bir yanıt vermekte midirler? Kıtadaki tehditlerle etkili bir şekilde mücadele etmek için en uygun yöntemler nedir?  Uluslararası aktörler, bölgede varlığını göstermelerine rağmen, neden hala terör mağdurları çoğalmakta? Terörü durdurmak için bölgedeki karar alıcıların rolü, siyasi sınıfları ve sivil toplulukların rolü nedir? Bölgede bulunan uluslararası güçlerin, bölge güvenliğini sağlamaktan başka ekonomi çıkarları var mıdır? Çalışmada, G5S ülkelerinin yaşadığı en büyük zorluk terörle mücadele olduğu için bölgedeki terörizmin üzerinde ağırlıklı olarak durulacaktır. Bölgede neden terör olayları gerçekleşmektedir? Teröristler kimlerdir? Terörü geliştiren faktörler nelerdir? Bölge hükümetleri bu olaylarda sorumlu mudur? Bu çalışmanın sonunda tüm bu sorulara yanıt verilecektir. Çalışma, nitel araştırma yöntemini kullanarak dört bölüm olarak yazılmıştır. Birinci bölümde tezin kuramsal ve kavramsal çerçevesi açıklanmıştır. İkinci bölümde Afrika'daki bölgesel güvenlik örgütlerinden bahsedilerek Batı, Doğu, Güney, Kuzey ve Orta Afrika olmak üzere beş bölgedeki en önemli bölgesel örgütler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde G5 Sahel ülkeleri ayrı ayrı ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde G5 Sahel organizasyonu ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Son olarak sonuç ve öneriler bölümü ile tamamlanmıştır.
Anahtar kelimler: Afrika, Sahel, terör, Güvenlik, G5 Sahel, G5S, Bölgesel güvenlik

Abstract:
Africa, the second largest continent in the world after Asia in terms of area and population density, is the most unstable area in terms of peace and security. Instability in Africa has been caused by many reasons, such as economic and political weaknesses of countries; the existence of a socio-political environment that will escalate ethnic conflicts; the conflict environment generated by some resources, and natural resources exposed to global competition. The Sahel region is the region where the most instability such as terrorism has been experienced in recent years. In this regard, in order to Dec these conflicts, the five countries of the Sahel of Mauritania, Mali, Burkina Faso, Niger, and Chad have come together and established the G5 Sahel organization. Since its inception, it has not been able to ensure peace and security in the region. The purpose of this study is to explain the G5 Sahel organization within the scope of the new regional security theory, to reveal the reasons for its failure, and to make suggestions for its success. The study will focus on achieving peace and tranquility in the region, which is the biggest goal of the G5 Sahel. In the study, the cooperation dimensions of the G5S countries will be given in detail. The study is based on the hypothesis that the failure of the G5 Sahel is due to the fact that the security measures taken in the Sahel countries are not adapted to the realities of the region. The main research questions that the study will seek answers to are: What are the regional security studies in Africa? Do they provide a consistent response to security needs? What are the most appropriate methods to effectively combat threats on the continent?  Why is there still a proliferation of victims of terrorism despite the presence of international actors in the region? What is the role of decision-makers in the region, the political class, and civil society to stop terrorism? Do the international powers in the region have any economic interests other than ensuring the security of the region? In the study, the biggest challenge experienced by the G5S countries in the fight against terrorism. The study was written in four chapters using the qualitative research method. In the first chapter, the theoretical and conceptual framework of the thesis is explained. In the second chapter, regional security organizations in Africa are mentioned and the most important regional organizations in five regions, namely West, East, South, North, and Central Africa, are explained. In the third chapter, the G5 Sahel countries are discussed separately. In the fourth and final chapter, the G5 Sahel organization is described in detail. Finally, it is completed with the conclusion and recommendations section.
Keywords: Africa, Sahel, terrorism, Security, G5 Sahel, G5S, Regional security.