Kısmi akıl hastalarına uygulanan güvenlik tedbirleri
Security measures applied to partially mental patients
Yazar: AYŞE MİRAY ALTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİLER DAMLA BAYRAKTAR
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure

Özet:
Akıl hastaları psikoloji, tıp ve hukuk gibi birçok disiplinde ele alınmaktadır. 
Çalışmamızda akıl hastalarının sorumluluğunu, ceza hukuku bağlamında incelemeyi uygun 
gördük. Bu sebeple çalışmamızın temelinde "ceza hukukunda akıl hastaların cezai 
sorumluluğu" yatmaktadır. Ancak -cezai sorumluluk açısından- tüm akıl hastalıkları birbiriyle 
aynı sonuçları doğurmamaktadır. Tam da bu sebeple Türk Ceza Kanunu'muzda m.32'de akıl 
hastaları iki fıkra halinde düzenlenmiştir. Hükmün ilk fıkrasında akıl hastalığının, kişinin "cezai 
sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırdığı" durum; ikinci fıkrasında ise kişinin cezai 
sorumluluğunu yalnızca "kısmen ortadan kalktığı" durum düzenlenmiştir.  
Bahsedilen durumlardan ilki, tıp ve ceza hukuku literatüründe en sık ele alınan 
düzenlemedir. İkinci durum ise bu öğretilerde kendine pek yer bulamamaktadır. Bu sebeple biz 
çalışmamız kapsamında ikinci durumdaki "kısmi akıl hastası failleri" ele almaktayız. Bu failleri 
ele alma çerçevemiz ise, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleridir.  
Bu sebeple çalışmamızın başlığı "Kısmi Akıl Hastalığına Uygulanan Güvenlik 
Tedbirlerinin Hukuki Sonuçları" olarak belirlenmiştir. Tez kapsamına daha yakından 
bakıldığında, çalışmada kişinin kusur yeteneğini tam olarak ortadan kaldırmayan, ancak 
azaltacak şekilde negatif etkisi bulunan akıl hastalığına sahip "kısmi akıl hastaları" sınıfına, bu 
hastalara özgü güvenlik tedbirlerine ve bunların sonuçlarına yer verildiği görülecektir.  
Ancak ifade edilmelidir ki, konumuz her ne kadar TCK m.32 düzenlemesinin ikinci 
fıkrası olsa dahi, ikinci fıkranın ilk fıkraya atıf yapılması sebebiyle her iki fıkra da tezimizde 
inceleme konusu olmuştur.  
Bu kapsamda öncelikle ilk bölümde "kusursuz ceza olmaz" ilkesi gereğince, kısmi akıl 
hastalarının kusur yeteneğine, kusur yeteneğine ilişkin teorilere, kusur yeteneği için yasal 
düzenlemenin öngördüğü "anlama yeteneği ve "irade yeteneği" hususlarına değinilmiştir.  
İkinci bölümde, Amerikan Psikiyatri Birliği'nin hazırladığı "DSM-5" sınıflandırması 
dikkate alınarak, tıp biliminde akıl hastalıklarının belirtilerine ve tanılarına değinilmiştir. Bu 
aşamada özellikle ceza hukuku bağlamında sık karşılaşılan akıl hastalıkları seçilerek onlara 
değinilmiş ve örnek yargı kararlarına yer verilmiştir.   
Son bölümde ise, TCK m.57/6 düzenlemesindeki kısmi akıl hastalarına uygulanacak 
güvenlik tedbiri ve cezalar hususu ele alınmıştır. Bu inceleme kapsamında güvenlik tedbirinin 
kısmi akıl hastalarına uygulanması şartlarına ve yasal düzenlemelerin öğretide karşılaştığı 
eleştirilere de değinilmiştir.

Abstract:
Numerous fields, including psychology, medicine, and law, deal with mental health issues. 
According to us, it is appropriate to look at the accountability of mentally ill people in the 
framework of criminal law in our study. Because of this, "criminal responsibility of the mentally 
ill in criminal law" serves as the foundation for our research. But not every mental disorder 
carries the same consequences in terms of criminal responsibility. For this reason, the Turkish 
Penal Code governs mentally sick people under Article 32, which is divided into two articles. 
The first paragraph of the rule regulates the scenario in which the person's mental illness 
"completely eliminates the criminal responsibility"; the second paragraph regulates the situation 
in which the person's criminal liability is "partially eliminated" but not entirely erased.  
In terms of medical and criminal law, the first of these scenarios is the one that is addressed 
the most. On the other hand, these teachings do not address the second scenario. Because of 
this, we address "partially mentally ill perpetrators" in the second scenario within the 
parameters of our study. Our framework for handling these offenders consists of the mental 
health-specific security protocols.  
Our work has been titled "Legal Consequences of Security Measures Applied to Partial 
Mental Illness" as a result. Examining the thesis's scope in more detail reveals that the 
security measures unique to these patients and their ramifications fall under the category of 
"partially mentally ill," which is created by mental illness that minimizes but does not entirely 
eliminate a person's capacity to defect. 
It should be noted, nevertheless, that even though the second paragraph of the TCK 
Article 32 regulation is the topic of our thesis, both paragraphs have been examined. This is 
because the second paragraph makes reference to the first paragraph. 
First and foremost, in this context, the first chapter discusses the "ability to understand" 
and "ability to will" that are stipulated by the legal regulation for fault ability, as well as the 
fault ability of partially mental patients and theories regarding fault ability in accordance with 
the principle that "there is no punishment without fault." 
The symptoms and diagnosis of mental diseases in medical science are examined in the 
second chapter, with consideration given to the American Psychiatric Association's "DSM-5" 
categorization system. At this point, common mental diseases are highlighted and stated, 
particularly in relation to criminal law, and sample court rulings are provided. 
The final section discusses the Turkish Penal Code article 57/6's security measures and 
sanctions for patients who are just partially mentally ill. The circumstances in which security 
measures may be applied to patients who are only partially mentally ill as well as the objections 
raised by the legal restrictions in the theory fall within the purview of this review.