Nazal septal cismin sinonazal yapılarla ilişkisinin radyolojik olarak değerlendirilmesi
Radiological evaluation of the relationship between the nasal septal body and sinonasal structures
Yazar: ARTUN KIRMIZITAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL ARSLANOĞLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Nazal septal cisim; nazal valf distal segmentindeki konumundan dolayı hava akımı düzenlenmesi açısından önem taşıyan bir yapıdır. Daha önce yapılan çalışmalarda içerdiği damar ve bez yapılarından dolayı salgı yapabildiği ve erekte olabildiği düşünülmüş olup hakkında ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Biz de bu çalışmada nazal septal cismin septum deviasyonu yönü ve şiddeti, inferior konka hipertrofisi, orta konka ve konka bülloza ile olan ilişkisini incelemeyi, septal cismin yaş, cinsiyet gibi demografik özelliklere bağlı olarak değişkenliğini ortaya koymayı, böylece nazal septal cismin nazal kavite içerisindeki konumunu ve işlevini inceleyerek bu konuda yapılacak diğer çalışmalara ışık tutabilmeyi amaçladık.

Yöntem: Hasta verilerine hastane veri tabanı üzerinden ulaşıldı. Veriler IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM Corp., Armonk, New York, ABD) istatistik paket programında değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler kategorik değişkenler için n, %, sürekli yapıdaki değişkenler için verilerin normallik varsayımı incelenerek ortalama, standart sapma, medyan (M) ve çeyreklikler arası uzaklık değerleri (IQR) ile sunuldu. 2014-2024 yılları arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz kliniğinde septoplasti operasyonu yapılan, daha önceden burundan herhangi bir operasyon ve travma öyküsü olmayan, polip ve sinüzit gibi sinonazal yapıları ilgilendiren diğer hastalıkları bulunmayan, 151 erkek 82 kadın, 233 hastanın preop olarak çekilmiş paranazal sinüs BT (PNS BT) görüntülemeleri değerlendirildi. 18-75 yaş aralığında olmayanlar, kronik-akut rinosinüzit tanısı almış olanlar, burundan operasyon öyküsü olanlar, burna travma öyküsü olanlar, S deviasyonu olanlar çalışmaya dahil edilmedi.
Bulgular: Erkeklerde nazal septal cisim genişliğinin medyanı 11,7 (2,1)mm iken kadınlarda 10,8 (2,4)mm' dir. Septum deviasyonu nazal septal cisim, inferior konka ve orta konka genişliklerinde anlamlı farklılıklar oluşturmakta; bu üç yapının da deviasyon derecesinden bağımsız olarak deviasyona zıt yönde daha büyük olduğu izlenmektedir. Deviasyonun karşı tarafında konka bülloza görülme olasılığı, deviasyonla aynı yönde konka bülloza görülme olasılığından daha yüksektir. Deviasyon derecesi arttıkça iki nazal pasaj arasındaki nazal septal cisimlerin boyut farkları da artmaktadır. Deviasyon yönünden bağımsız olarak aynı nazal pasajdaki nazal septal cismin genişliği ile inferior konka genişliği ve orta konka genişliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ve doğru orantılı bir ilişki bulunmaktadır.

Sonuçlar: Nazal septal cismin, inferior konka ve orta konka gibi burun içi diğer yapılarla yakından ilişkili olduğu, deviasyon yönüne göre kompansatuar olarak büyüyüp küçülebildiği, bulunduğu konumdan dolayı nazal valf yapıyısıyla ve dolayısıyla nefes alışverişiyle doğrudan ilişkili dinamik bir yapı olduğu görüldü ve burundan nefes almada güçlük şikayeti olan hastalarda etyolojide rol alabileceği düşünüldü.

Abstract:
Objective: The nasal septal body, due to its position in the distal segment of the nasal valve, plays a crucial role in regulating airflow. Previous studies have suggested that the septal body may have secretory functions and the ability to become erect due to its vascular and glandular structures; however, detailed information on this structure is limited. In this study, we aim to investigate the relationship of the nasal septal body with the direction and severity of septal deviation, inferior turbinate hypertrophy, middle turbinate, and concha bullosa. Additionally, we seek to determine the variability of the septal body based on demographic factors such as age and gender. By examining the position and function of the nasal septal body within the nasal cavity, we hope to provide insights that will guide future research in this area.
Methods: Patient data were accessed through the hospital database. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM Corp., Armonk, New York, USA). Descriptive statistics were presented as n and % for categorical variables, and as mean, standard deviation, median (M), and interquartile range (IQR) for continuous variables, depending on the normality assumption of the data. Preoperative paranasal sinus CT (PNS CT) images of 233 patients (151 males and 82 females) who underwent septoplasty at İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital's Otorhinolaryngology clinic between 2014 and 2024 were evaluated. These patients had no prior history of nasal surgery or trauma and did not have other sinonasal conditions such as polyps or sinusitis. Patients excluded from the study were those outside the 18-75 age range, those diagnosed with chronic or acute rhinosinusitis, those with a history of prior nasal surgery or nasal trauma, and those with S-shaped septal deviation.
Results: The median width of the nasal septal body in males is 11.7 (2.1) mm, while in females, it is 10.8 (2.4) mm. Septal deviation results in significant differences in the widths of the nasal septal body, inferior turbinate, and middle turbinate; all three structures tend to be larger on the side opposite the direction of the deviation, regardless of the degree of deviation. The likelihood of concha bullosa being present on the side opposite the deviation is higher than on the same side as the deviation. As the degree of deviation increases, the size differences between the nasal septal bodies of the two nasal passages also increase. Regardless of the direction of deviation, a statistically significant and positively correlated relationship exists between the width of the nasal septal body and the widths of the inferior turbinate and middle turbinate within the same nasal passage.
Conclusion: The nasal septal body is closely related to other intranasal structures, such as the inferior and middle turbinates, and can undergo compensatory changes in size depending on the direction of septal deviation. Due to its position, it is directly associated with the nasal valve structure and, consequently, with breathing dynamics. It was observed that the nasal septal body is a dynamic structure that could potentially play a role in the etiology of patients who present with complaints of difficulty in nasal breathing.