Kuru kafatası kemiklerinde fossa temporalis morfometrisinin araştırılması
Investigation of temporal fossa morphometry in dry skull bones
Yazar: HATİCE KÜBRA YEŞİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ MALAS
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Kafatası = Skull ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Periton = Peritoneum ; Temporal fossa = Fossa temporalis

Özet:
Giriş-Amaç: Fossa temporalis, kafatasına norma lateralis'ten bakışta kafatasının her iki tarafında da yer alan ve canlıda esas olarak m. temporalis'in yerleştiği geniş çukurluklardır. Tez çalışmamızda kuru kafatası kemiklerinde fossa temporalis'in sınırlarını yapan kemik yapıların morfometrik açıdan incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Tez çalışmamız 32 kuru kafatası kemiği üzerinde gerçekleştirildi. Kafataslarından 23 tanesinde çift taraflı çalışıldı. 9 tanesinde ise taraflardan birinde arcus zygomaticus (AZ) yapısı kırık veya kusurlu olduğu için çalışma dışı bırakıldı, sağlam olan 9 taraf (sağ: 4, sol: 5) ise çalışmaya dahil edildi. Toplamda 55 adet fossa temporalis yapısı üzerinde çalışıldı. Çalışmamızda kafatası ve orificium zygomaticumlardan alınan silikon kalıplardan elde edilen dijital görüntüler üzerinde ImageJ programı kullanıldı. Arcus zygomaticus morfolojik özellikleri ve farklı şekil tipleri, pterion noktasının ve tuberculum marginale'nin (TM) yerleşimi, orificium zygomaticum'un (OZ) tiplendirilmesi ve morfometrik parametreleri belirlendi.
Bulgular: Arcus zygomaticus yerleşiminde; norma lateralis'te AZ arka kök ile tuberculum marginale arka noktasına mesafesi, norma basalis'te ise AZ arka kök ile zygion noktası mesafesinde taraflar arasında asimetri görülmüştür. Arcus zygomaticus'un boyutları bakımından; AZ'nin en arka noktasının yüksekliğinde ve zygoma external açısında taraflar arasında asimetri görülmüştür. Arcus zygomaticus şekil tiplendirmesinde, Frankfurt Horizontal Düzlemi'ne (FD) göre Tip 1 (Düz), Tip 2 (Yükselen), Tip 3 (Alçalan), Tip 4 (Konveks) ve Tip 5 (Konkav) olmak üzere 5 tip belirlenmiştir. Arcus zygomaticus yerleşim tiplendirmesinde, Frankfurt Horizontal Düzlemi'ne göre FD AZ'nin içerisinde olan tip (Tip A) ve FD AZ'nin üzerinde olan tip (Tip B) olmak üzere 2 tip belirlenmiştir. Pterion noktasının kafatasındaki yerleşiminde sağ ve sol taraflar arasında asimetri görülmemiştir. Tuberculum marginale'nin norma lateralis'te porus acusticus externus (porus) ön noktasına göre yerleşiminde asimetri görülmüştür. Orificium zygomaticum boyutlarında taraflar arasında asimetri görülmemiştir. Ancak orificium zygomaticum şekil tipinin olgular arasında farklılık gösterdiği ve uzunluk ve genişlik index oranı bakımından ise standart bir tipte olmadığı farklı index boyutlarında orificium zygomaticum'un görülebileceği tespit edilmiştir.
Sonuç: Kuru kafatası kemiklerinde fossa temporalis yapısı içerisinde yer alan, arcus zygomaticus, pterion noktası, tuberculum marginale ve orificium zygomaticum ile ilgili çalışmamızda belirlenen morfolojik parametrelerin bu bölgede yapılacak araştırma çalışmalarında, cerrahi girişimlerde ve tıbbi uygulamalarda yararlı olacağı umulmaktadır.

Abstract:
Introduction-Aim: The temporal fossa is a large depression on both sides of the skull, in which the temporal muscle is mainly located, when viewed from the cranium from the lateral aspect. In our thesis study, it was aimed to examine the bony structures forming the borders of the temporal fossa from a morphometric point of view in dry human skulls.
Materials and Methods: Our thesis study was carried out on 32 dry skull bones. In 23 of the skulls, bilateral studies were performed. In 9 of them, one of the sides was excluded because the zygomatic arch was broken or defective, and 9 intact sides (right: 4, left: 5) were included in the study. A total of 55 temporal fossa structures were studied. In our study, ImageJ program was used on digital images obtained from skulls and silicone molds taken from zygomatic orifices. Morphological features and different shape types of zygomatic arch, localization of pterion and marginal tubercle, typing and morphometric parameters of zygomatic orifice were determined.
Results: In terms of the location of the zygomatic arch, asymmetry was observed between the sides in the distance between the posterior root of AZ and the posterior point of the marginal tubercle in lateral aspect, and in the distance between the posterior root of AZ and the zygion point in the inferior aspect. In terms of the dimensions of the zygomatic arch; in the morphometric measurement values taken from the lateral aspect of the AZ, asymmetry was observed between the sides at the height of the most posterior point of the AZ and the external angle of the zygoma. In zygomatic arch shape typing, 5 types were determined according to Frankfurt Horizontal Plane (FD), Type 1 (Flat), Type 2 (Ascending), Type 3 (Descending), Type 4 (Convex) and Type 5 (Concave). In the zygomatic arch localization type, 2 types were determined according to the Frankfurt Horizontal Plane: the type FD passes through AZ (Type A) and the type FD is above AZ (Type B). No asymmetry was observed between the right and left sides in the localization of the pterion in the skull. Asymmetry was observed in the placement of the marginal tubercle relative to the anterior point of the porus in the lateral aspect. No asymmetry was observed between the sides in the zygomatic orifice dimensions. However, it has been determined that the zygomatic orifice shape type differs between the cases and it is not a standard type in terms of length and width index ratio, and zygomatic orifice can be seen in different index sizes.
Conclusion: It is hoped that the morphological parameters determined in our study on zygomatic arch, pterion, marginal tubercle and zygomatic orifice, which are located in the temporal fossa in dry skull bones, will be useful in research studies, surgical interventions and medical applications in this region.