Neoliberal politikalar çerçevesinde sermayenin mahkum emeği kullanımı ve Türkiye örneği
In the context of neoliberal policies capital's exploitation of prisoner's labor and the case of Turkey
Yazar: ÖZDENİZ PEKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALP YÜCEL KAYA
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Emek = Labour ; Hükümlüler = Convicts ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sermaye = Capital ; Çalışanlar = Workers ; Çalışma = Work

Özet:
Bu çalışmanın amacı, neoliberal politikalar ile birlikte, 1980 sonrasındacezaevlerinin, küresel olarak, sermaye için üretim yapan mekanlar ve mahkumemeğinin de, özgür olmayan bir emek biçimi olarak, sermaye için ucuz ve üretken biriş gücü kaynağı haline gelmesini tartışmaktır. Bu bağlamda söz konusu sürecinTürkiye'de nasıl bir süreç izlediğinin gösterilmesi ikinci odak noktasınıoluşturacaktır.1980'ler öncesi dönemde mahkumların çalıştırılmasının temel amaçlarını ıslah vedevlet ihtiyaçlarının ?devlet işletmelerinde ve savaş zamanlarında iş gücü açığınınkapatılması- karşılanması oluşturmaktadır. '80 sonrasında da devlet için üretimdevam etmekle birlikte, yeni olan olgu cezaevlerinin kapılarının sermayeye açılmasıve bu çerçeve de cezaevlerinin piyasa için üretim yapan mekanlara dönüşmesidir. Bubağlamda, özgür olmayan emek olarak, mahkumlar da, hem Türkiye'de hem de diğerpek çok ülkede emek gücü piyasasının bir bileşeni haline gelmektedir. Bu çalışmaiçerisinde, söz konusu dönüşümün daha net anlaşılabilmesi için, hem Batı dünyasıhem de Türkiye bağlamında, '80 öncesi dönem geniş bir aralıkta, fakat yalnızcagenel hatlarıyla ele alınacaktır.Bu genel çerçeve içerisinde,'80 sonrası Türkiye örneği, yasal düzenlemeler, resmikaynaklar ve basına yansıyan örnekler ışığında incelenmektedir. Türkiye'de mahkumemeğinin ucuz iş gücü kaynağı haline gelmesi ve cezaevlerinin piyasa için üretimyapan mekanlara dönüşümünün, `90'lı yılların sonunda başladığı, 2000'li yıllarınikinci beş yılı içerisinde ise hız kazandığı vurgulanmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to discuss that with the arrival of neoliberal policies, after1980, prisons globally became places which have begun to produce for capital andthat prison labor, as a type of unfree labor, became cheap and productive labor forcefor capital. In this respect, the second focal point of this study is to show how thisprocess have developed in Turkey.The main targets of employing prisoners in the period before 1980s were correctionof inmates and meeting needs of the state ? compensation of labor deficiency in stateenterprises and in wartime. However, production for state has continued after ?80s,the new trend is to open the doors of the prisons to capital and transformation ofprisons to the places producing for market. In this context, prisoners, as unfreelabor, have become a component of labor market both in Turkey and in many othercountries. In this study, in order to understand this transformation more clearly in thecontext of both Turkey and the Western world, the period before ?80 will bediscussed in a wide range but only in general terms.Within this general framework, the case of Turkey after `80 is examined in the lightof legal regulations, official sources and samples reported in news. It is emphasizedthat the emergence of prison labor as a source of cheap labor and the transformationof prisons to places producing for market began at the end of `90s and gainedmomentum in the second five-year of 2000s in Turkey.