Major depresyon tanılı kadın hastalarda psikolojik sağlamlık, savunma mekanizması ve erken dönem uyumsuz şemalar
Resilience, defense mechanism and early maladaptive schemas in female patients with major depression
Yazar: NİMET BİRCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE SUKUT
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kadınlar = Women ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms

Özet:
Bireyin iç ve dış dünyasını algılamasında, davranış ve tutumlarını 
düzenlemesinde ve bu kavramların yanında bireyin baş etme özelliklerinden biri olan 
psikolojik dayanıklılık, uyum yeteneği ile ilişkilidir. Bu çalışma, erken dönem uyumsuz 
şemalar, savunma mekanizmaları ve psikolojik sağlamlık arasındaki dinamik ilişkinin 
majör depresyon tanısına sahip kadınlar örnekleminde incelenmesi amacıyla yapılan 
ilişki arayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini; Eylül 2020-Eylül 2021
tarihleri arasında bir araştırma hastanesinde akut psikiyatri kadın servislerinde yatan ve
psikiyatri polikliniklere başvuran majör depresyon tanılı 103 kadın hasta oluşturmuştur.
Araştırma verileri hastaya ait tanıtıcı özellikleri içeren soruların yer aldığı bilgi formu, 
Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Savunma Biçimleri Testi (SBT) ve 
Kendini Toparlama Gücü Ölçeği (KTGÖ) ile toplandı. Veriler, non-parametrik 
testlerden Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearmann testi ve değişkenlerin kontrolü 
için linear lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Savunma biçimlerinden olan 
immatür savunmalar ile içindeki beş şema alanı ve bu alanlarda yer alan 14 faktör olan 
kopukluk, terk edilme, duygusal yoksunluk, kusurluluk, sosyal izolasyon/güvensizlik, 
zedelenmiş otonomi, iç içe geçme/bağımlılık, başarısızlık, hastalıklar/tehditler 
karşısında dayanıksızlık, zedelenmiş sınırlar, ayrıcalık/yetersiz özdenetim, diğer 
yönelimlilik, kendini feda etme, onay arayıcılık, karamsarlık, duyguları bastırma, 
yüksek standartlar, cezalandırılma arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif 
yönde zayıf bir ilişki bulundu. Nevrotik savunmalar ve diğerleri yönelimlilik, kendini 
feda etme arasında anlamlı zayıf pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Matür savunmalar
ve kopukluk, duygusal yoksunluk, kusurluluk, iç içe geçme/bağımlılık, karamsarlık 
arasında anlamlı zayıf negatif korelasyon tespit edilmiştir. İmmatür savunmalar ve 
KTGÖ arasında anlamlı zayıf negatif korelasyon tespit edilmiştir. Matür savunmalar ve 
terk edilme, KTGÖ arasında anlamlı zayıf pozitif korelasyon tespit edilmiştir. KTGÖ 
puanları üzerine diğer değişkenlerin etkilerini ölçmek için, modele, YŞÖ ve SBT 
puanları dahil edildi. Terk edilmenin %73, duygusal yoksunluğun %78, başarısızlığın 
%80, matür savunmaların ise %29 etkisi bulunduğu gözlendi.

Abstract:
In the individual's perception of his inner and outer world, regulating his behaviors and 
attitudes, and besides these concepts, psychological resilience, which is one of the 
coping characteristics of the individual, is related to the ability to adapt. The 
correlational study was conducted to examine the dynamic relationship between these 
three variables in a sample of female diagnosed with major depression. 103 female 
patients with a diagnosis of major depression who were hospitalized in acute psychatriy 
women‟s services and applied to psychiatry outpatient clinics in a research hospital 
between September 2020 and Semptember 2021 collected in the study. The data was 
collected with information from, the Defence Style Questionnaire (DSQ-40), the Young 
Schema Questionnaire–Short Form-3 and the Brief Resilience Scale (BRS). .
As a form of defense with five mature immature defences and defences in this field 
which is the field factor and disconnection schema 14, abandonment, emotional 
withdrawal, imperfection, social isolation/mistrust, autonomy bruised, 
nesting/dependency failure, disease/minor resistance in the face of threats, and the 
injured limits, privilege/insufficient self-control, the other orientation, self-sacrifice, 
approval groups, pessimism, feelings suppression, high standards, a statistically 
significant positive and weak relationship was found between punishment and 
decriminalization. A significant weak positive correlation was found between neurotic 
defences and self-orientation, self-decimation, and others. A significant weak negative 
correlation was found between mature defences and disconnection, emotional 
decadence, imperfection, introversion/dependence, pessimism. A significant weak 
negative correlation was found between immature defences and DSQ-40. A significant 
weak positive correlation was found between mature defenses and abandonment, DSQ40. In order to measure the effects of other variables on the DSQ-40 scores, the YSQ-S3 
and BRS scores were included in the model. It was observed that abandonment had an 
effect of 73%, emotional deprivation had an effect of 78%, failure had an effect of 80%, 
and mature defences had an effect of 29%.