İntrakranyal ve ekstrakranyal karotis arter ve vertebrobaziller arter aterosklerozuna bağlı iskemik inme geçiren hastaların risk faktörlerinin karşılaştırılması
Comparison of the risk factors between patients with ischemic stroke due to atherosclerosis of intracranial and extracranial internal carotid artery and vertebrobasillary artery
Yazar: MEHMET ALİ ALDAN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN SOYSAL ; DR. EDA ÇOBAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arteri-internal = Carotid artery-internal ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Vertebral arter = Vertebral artery ; Vertebrobaziler yetmezlik = Vertebrobasilar insufficiency

Özet:
Amaç: İntrakranyal internal karotis arter ve ekstrakranyal internal karotis arter ile ve vertebrobaziller arter aterosklerozuna bağlı iskemik inme geçiren hastaların risk faktörlerini karşılaştırıp, bölgelere göre ateroskleroz gelişiminde hangi risk faktörlerinin daha etkili olduğunu araştırmak ve verilerin sonucuna göre aterosklerotik inmelerde daha etkin stratejiler geliştirilebilmektir.
Yöntem: Çalışmamızda, hastanemiz Nöroloji Kliniklerinde Eylül 2013 ile Eylül 2015 tarihleri arasında akut iskemik inme tanısı ile ilk 7 gün içerisinde başvurup serviste yatarak tetkik ve tedavi edilen yaklaşık 3500 hastanın dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Hipertansiyon, diyabetes mellitus, iskemik kalp hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, dislipidemi öyküsü sorgulanan ve tetkik edilen, sigara ve alkol kullanım alışkanlığı sorgulanan, MR Anjiyografide ilgili damarda en az % 50 darlık saptanan ve Diffüzyon MR da saptanan lezyonla arter sulama alanı uyumlu olan 105 ekstrakranyal internal karotis arter ateroskleroz (EKİKAAS), 57 intrakranyal internal karotis arter ateroskleroz (İKİKAAS), 85 vertebrobaziller arter ateroskleroza (VBAAS) bağlı inme geçiren toplam 247 hasta çalışmaya alındı. Üç grup risk faktörleri açısından karşılaştırılıp EKİKAAS, İKİKAAS ve VBAAS'u ile risk faktörleri arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: İKİKAAS saptanan hastaların yaş ortalaması hem EKİKAAS saptanan hastalar hem de VBAAS saptanan hastaların yaş ortalamasından anlamlı olarak düşük bulundu. İKİKAAS saptanan hastalarda hipertansiyon varlığı vertebrobaziller arter ateroskleroz saptanan hastalardan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. Diyabetes mellitus, iskemik kalp hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, dislipidemi, alkol ve sigara kullanımı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Yaş değişkeninin bir birim artması diğer inme türleri yerine EKİKAAS tipi inme ihtimalini 1.031 kat; yaş değişkeninin bir birim azalması ise diğer inme türleri yerine İKİKAAS tipi inme ihtimalini 0.933 kat artırırken, kadın cinsiyetin İKİKAAS tipi inme ihtimalini 2.092 kat arttırdığı saptandı. Değişkenlerden hiçbirisi diğer inme tipleri yerine Vertebrobaziller Arter Ateroskleroz tipi inmenin gerçekleşmesini yorumlayamamadı.
Sonuç: Sonuçlarımız özellikle ekstrakranyal ve intrakranyal interna karotis ateroskleroz gelişiminde yaş ve cinsiyet gibi değiştirilemez risk faktörlerinin önemli olduğunu gösterirken üç grubun bilinen önlenebilir risk faktörleri açısından benzer olduğunu ve bunlara yönelik tedavilerin başlanması gerektiğini düşündürmüştür.

Abstract:
Objective: To compare the risk factors between patients with ischemic stroke due to the atherosclerosis of internal and extracranial internal carotid artery and vertebrobasillary artery, to investigate which risk factors are more effective in the development of atherosclerosis by region, and suggest more effective strategies for the management of atherosclerotic stroke in the light of these data. 
Methods: Hospital records of approximately 3500 patients who presented within the first 7 days of acute ischemic stroke, was hospitalized and treated at the neurology clinic of our hospital between September 2013 and September 2015 were examined retrospectively. A total of 247 patients consisting of 105 extracranial internal carotid artery atherosclerosis (ECICAAS), 57 intracranial internal carotid artery atherosclerosis (ICICAAS), and 85 vertebrobasillary artery atherosclerosis (VBAAS) were included in the study whose history of hypertension, diabetes mellitus, ischemic heart disease, congestive heart disease, and dyslipidemia were questioned and examined, also whose history of smoking and alcohol use were recorded, who had at least 50% stenosis of the related vessel in magnetic resonance (MR) angiography and a compatible lesion in diffusion MR in the supplying area of the related artery. The three groups were compared in terms of risk factors to investigate the relationship between ECICAAS, ICICAAS and VBAAS and risk factors. 
Results: Mean age of patients with ICICAAS was significantly lower compared to both patients with ECICAAS and VBAAS. Hypertension was statistically significantly less common among patients with ICICAAS compared to patients with vertebrobasillary artery atherosclerosis. There was no significant difference between the groups with regard to the presence of diabetes mellitus, ischemic heart disease, congestive heart disease, dyslipidemia, alcohol consumption and smoking. One unit increase in the age parameter translated into a 1.031 times greater risk of ECICAAS type of stroke rather than other types of stroke; while one unit decrease in the age parameter translated into a 0.993 times greater risk of ICICAAS type of stroke rather than other types of stroke; and female sex increased the risk of ICICAAS type of stroke 2.092 times. None of the parameters could account for the occurrence of vertebrobasillary artery atherosclerosis type of stroke rather than other types of stroke.
Conclusion: The results of our study demonstrated that non-modifiable risk factors including age and sex are important in the development of particularly the extracranial and intracranial internal carotid artery atherosclerosis, and that all three study groups were comparable in terms of the known modifiable risk factors and targeted therapies should be administered for these.