Nurhak dağı bitki biyoçeşitliliği (Kahramanmaraş
Türkiye) / Plant biodiversity of Nurhak mountain (Kahramanmaraş / Turkey)
Yazar: FARUK TÜLÜCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER UZUN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Akdeniz bölgesinin kuzey doğu ucunda yer alan Kahramanmaraş, farklı fitocoğrafik bölgelerin (Akdeniz ve İran-Turan ve kalıntı halde Avrupa-Sibirya elementleri) kesişiminde bulunmakla beraber aynı zamanda kuzey doğu Anadolu'dan başlayıp güneyde Toroslar ve Amanoslar'a çatallanan Anadolu diyagonalinin de geçiş hattı üzerindedir. Hatta çaprazın, Kahramanmaraş üzerinde çatallandığı söylenebilir. Bu nedenlerden dolayı Kahramanmaraş'ın bitki türleri açısından oldukça farklı ve çeşitliliğe sahip bir lokalitede bulunduğu açıktır. Günümüze değin yapılan floristik çalışmalar bu bilgiyi destekler mahiyettedir. Mevcut çalışmalar şehrin kuzey batı kesimi ile güney doğu-güney batı kesimlerinde yoğunlaşmaktadır. Ancak kuzeydoğu bölgelerde flora çalışması günümüze değin yapılmamıştır. Buralarda yapılacak çalışmaların şehir florasına katkı yapacağı düşünülmektedir. Çalışma alanı olarak uzun süre terör nedeniyle gidilemeyen Nurhak Dağı seçilmiştir. Bu dağ şehrin en yüksek tepe noktasını (Killi tepe, 3075 m) ve buzul göllerini (örneğin; Ali göl) kapsamaktadır. Florası hem Akdeniz hem de İran-Turan fitocoğrafik bölgelerinden beslenmektedir. Bu nedenle de oldukça zengin bitki varlığına ev sahipliği yaptığı düşünülmektedir. Bu dağdaki bitki dağılımları ve yayılışları konusunda bilgiler daima eksik kalmıştır. Bu proje sayesinde bu eksikliği gidermek ve Nurhak Dağının bitki biyoçeşitliliğini belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için ilk olarak bitki türlerinden örnek toplamak suretiyle bitki teşhisleri yapılacak, dağın vasküler sistematik bitki listesi oluşturulacak, araziden elde edilecek bitkilere ait koordinatlar Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımı ile haritalanacak ve kritik ekosistemler hakkında kanaatler oluşturulacaktır. Bitkilere ait habitus, çiçek, meyve, tohum, yaprak, sürgün, tomurcuk ve kök parçaları arazide fotoğraflanacaktır. Bunun yanında çalışma alanında tespit edilen nesli tehdit altında olan endemik bitkilerin tohum ve polenleri çalışılacaktır. Tohum ve polen için mikroskop ve SEM fotoğrafları çekilecektir. Endemik olduğu tespit edilen türlerin IUCN tehlike kategorileri mevcut kriterlere göre yeniden değerlendirilecektir. Bu sayede; bu bilgiler Nurhak Dağı'nın ileri planlamasına ışık tutacaktır. Bu amaçla bitki örnekleri toplanacak ve tanımlanacak, vasküler sistematik bitki listesi oluşturulacaktır.

Abstract:
Kahramanmaraş, at the north-eastern end of the Mediterranean region, is located at the intersection of different phytogeographical regions (Mediterranean and Iran-Turan, and some Europe-Siberian enclaves), and this province is also on the crossing line of the Anatolian diagonal starting from North East Anatolia and bifurcated to Taurus and Amanos in the south. It can even be said that the cross forks on Kahramanmaraş, For these reasons, it is obvious that Kahramanmaraş is in a different and diverse locality in terms of plant species. Floristic studies carried out to date support this information. Current studies are concentrated in the north-western part of the province and in the south-east, south-west part. However, flora studies have not been conducted in the northeast regions until today. It is thought that the studies to be carried out here will contribute to the provincial flora. Nurhak Mountain, which could not be reached due to terrorist activities for a long time, was chosen as the study area. This mountain covers the highest peak of the province (Killi hill, 3075 m) and the glacier lakes (eg. Ali lake). Its flora is fed from both the Mediterranean and Iran-Turan phytogeographic regions. For this reason, it is thought to host a very rich plant presence. Information about plant distributions and spreads in this mountain has always been lacking. With this project, it was aimed to overcome this deficiency and to determine the plant biodiversity of Nurhak Mountain. For this, firstly plant identification will be made by collecting samples from plant species, the vascular systematic plant list of the mountain will be created, the coordinates of the plants to be obtained from the land will be mapped with the help of Geographic Information Systems and opinions about critical ecosystems will be created. The habitus, flower, fruit, seed, leaf, shoot, bud and root parts of plants will be photographed in the field. In addition, the seeds and pollen of endangered endemic plants in the study area will be subject to further research. Microscopic and SEM photographes will be taken for seeds and pollen. The IUCN threat categories of the species found to be endemic will be re-evaluated according to current criteria. In this way; this information will shed light on the advanced planning of Nurhak Mountain. For this purposes, plant samples will be collected and identified, vascular systematic plant list will be created.