Dezavantajlı gruplara yönelik manevi danışmanlık hizmetlerinde kullanılan dinî referansların ruh sağlığı üzerine etkileri
The effects of religious references in spiritual counseling services for disadvantaged groups on mental health
Yazar: FATMA ZEHRA IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK SÖYLEV
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Dezavantajlı gruplar, alanyazında çoğunlukla sahip oldukları sosyo-ekonomik yapıya göre tanımlanmışlardır. 21. Yüzyılda ise bu gruplar tanımlanırken dezavantajlılara ilişkin anlayışın genişletilmesi gerekmektedir. Bu durum toplumsal yapı ve coğrafyaya göre değişiklik gösterse de kadınlar, gençler, engelliler, eski hükümlüler ve yaşlılar gibi temel bazı gruplar bütün toplumlarda dezavantajlı olarak tanımlanmaktadır. Bu grupların din veya maneviyatla bağdaştırdıkları problemlerin üstesinden gelmelerine yönelik gerçekleştirilen manevi danışmanlık hizmetlerinde Diyanet İşleri Başkanlığının önemli bir yeri vardır.
 Özellikle son yıllarda dezavantajlı gruplara yönelik artan manevi danışmanlık hizmetleri, bu çalışmanın ana omurgasını oluşturmaktadır. Bu araştırma Diyanet İşleri Başkanlığının çalışma alanına dâhil olan dezavantajlı grupları kapsamaktadır. Dezavantajlı kişilere verilen manevi danışmanlık hizmetlerine ilişkin olarak 2021-2023 yılları arasında Kütahya Müftülüğü bünyesinde, il merkezinde aktif olarak görev yapan personel ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Yarı yapılandırılmış mülakatlar yoluyla katılımcıların görüş ve gözlemlerine dayalı olarak elde edilen nitel veriler, Maxqda 24 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada dezavantajlı grupların sorunlarının aşılmasında ve ruh sağlıklarının korunmasında önemli rol oynayan manevi danışmanlık hizmetleri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dezavantajlı, Din, Maneviyat, Ruh Sağlığı, Ruh

Abstract:
Disadvantaged groups in the literature are mostly defined according to their socio-economic structures. However, it is necessasry to broaden our understanding of the disadvanteged when defining these groups in the 21st century. Although this stuation varies according to social structure and geography, basic groups such as women, youth, disabled people, ex-convicts, and the elderly are defined as disadvantaged in all societies. The Presidency of Religious Affairs has an important place in the spiritual counseling services provided to these groups to overcome the problems they associate with religion or spirituality. 
Spiritual counseling services, which have increased, especially in recent years, for disadvantaged groups, constitute the main backbone of this study. This research included disadvantaged groups within the scope of the Presidency of Religious Affairs. Regarding the spiritual counseling services provided to disadvantaged people, interviews were conducted with the personnel actively working at the center of Kutahya Mufti's office between 2021 and 2023. 
The qualitative data obtained based on the opinions and observations of the participants through semi-structured interviews was analyzed using the Maqda 24 program. In this study, spiritual counseling services related to religion and spirituality, which play an important role in overcoming the problems of disadvantaged groups and protecting their mental health, were examined.
Keywords: Disadvantaged, Mental Health, Religion, Soul, Spirituality