Türkiye'de katma değer vergisi tevkifatı ve vergi idaresinin takdir yetkisi
Withholding of value added tax in Turkey and discretionary authority of the tax administration
Yazar: NİLGÜN ERDOĞAN DAŞTAN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ZİYA TAŞKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Katma değer vergisi = Value added tax ; Takdir yetkisi = Discretionary power ; Tevkifat = Withholding ; Vergi güvenlik önlemleri = Tax security measures ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergi tevkifatı = Tax witholding ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Katma değer vergisi, üretimden tüketim aşamasına kadar geçen her safhada her üretici tarafından ürüne eklenen ek değerin vergilendirilmesi şeklinde karşımıza çıkmakta olup vergi yükünü dağıtması, tarafsızlığı ve etkinliği ile en gelişmiş harcama vergisi olarak kabul edilmektedir. Katma değer vergisinde vergi güvenliğinin, vergi sorumluluğunun görünümü olan tevkifat uygulaması ile sağlanması hedeflenmektedir. Katma değer vergisinde vergi güvenliği, vergi sorumluluğunun bir görünümü olan tevkifat müessesesi ile sağlanmaktadır. Bu doğrultuda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda, belirlenen koşullar ve gerekli görülen diğer hallerde tevkifat uygulaması yapılabileceğine dair Hazine ve Maliye Bakanlığına takdir yetkisi tanınmıştır. Takdir yetkisi, kamu yararının sağlanması amacıyla idareye tanınan hareket serbestisini ifade etmektedir. Vergi idaresinin takdir yetkisiyle donatılması, etkin vergi sisteminin ancak teknik bilgi ve uzmanlık ile sağlanabileceği düşüncesinin ve vergilendirmede ayrıntılı düzenlemelere duyulan ihtiyacın doğal bir yansımasıdır. Öte yandan, takdir yetkisinin hukuk normlarının ve hukukun genel ilkeleri ile vergilendirme ilkelerinin dışına çıkılarak kullanılamayacağı ifade edilmektedir. Tevkifat usulü için tanınan takdir yetkisinin de bu sınırlara riayet edilerek kullanılması gerekmektedir. 
Çalışmamız kapsamında katma değer vergisinde uygulanan tevkifat usulünün mahiyeti açıklanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kullanılan takdir yetkisinin anayasal vergilendirme ilkeleri ve iktisadi vergilendirme ilkeleri açısından tahlil edilmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
Value added tax is the taxation of the additional value added to the product by each producer at every stage from production to consumption and is considered to be the most advanced expenditure tax with its tax burden distribution, impartiality and efficiency. Tax security in value added tax is aimed to be ensured through withholding tax, which is a manifestation of tax responsibility. Accordingly, the Value Added Tax Law No. 3065 grants discretionary authority to the Ministry of Treasury and Finance to impose withholding tax under specified conditions and in other cases deemed necessary. Discretionary authority refers to the freedom of action granted to the administration in order to ensure the public interest. Granting discretionary authority to the tax administration is a natural reflection of the idea that an effective tax system can only be achieved through technical knowledge and expertise and the need for detailed regulations in taxation. On the other hand, it is stated that the discretionary authority cannot be exercised by going beyond the legal norms and general principles of law and taxation principles. The discretionary authority granted for the withholding tax procedure should also be exercised in compliance with the said limits. 
This study aims to explain the nature of the withholding procedure applied in value added tax and to analyze the discretionary authority exercised by the Ministry of Treasury and Finance in terms of constitutional taxation principles and economic taxation principles.