Ortaokul öğrencilerinde akademik başarının rekabetçi tutum ve problem çözme becerileri açısından incelenmesi
Analysis of academic achievement in secondary school students in terms of competitive attitude and problem solving skills
Yazar: BÜŞRA ŞEYMA BİÇEN KARTAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Rekabet = Competition

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinde akademik başarının rekabetçi tutum ve problem çözme becerileri açısından incelenmesidir. Araştırmada amaç doğrultusunda genel tarama modelinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 
Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Ankara İli ilçelerine göre tabakalara ayrılmıştır. Random olarak seçilen merkez ilçelerden Mamak, Yenimahalle, Etimesgut, Çankaya merkez ilçeleri diğer ilçelerden ise Çubuk ilçesinden, ortaokul öğrenci sayıları dikkate alınarak 12 okul ve bu okullardan 426 öğrenci tesadüfi olarak seçilmiştir.  Araştırmada öğrencilerin problem çözme becerileri puanlarını belirlemek amacıyla "Problem Çözme Envanteri" ve rekabetçi tutumlarının belirlenmesi amacıyla ise "Rekabetçi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Öğrencilerin akademik başarı düzeyleri, kişisel bilgi formunda yer alan yılsonu başarı notları alınarak kullanılmıştır. Cinsiyet, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi ve sınıf düzeyi gibi bilgilerin toplanabilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında verilerin analizi "IMB SPSS 21" paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin rekabetçi tutum ve problem çözme becerilerinin akademik başarı üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada, cinsiyete göre ortaokul öğrencilerinin problem çözme beceri düzeyleri ve rekabetçi tutumlarında anlamlı bir fark olmadığı görülürken, akademik başarı düzeylerinde ise erkeklerin kızlara oranla daha yüksek akademik başarıya sahip olduğu bulunmuştur. Öğrenim görülen sınıf düzeyine göre; ortaokul öğrencilerinin rekabetçi tutum, akademik başarı ve problem çözme beceri anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Ailenin algılanan sosyoekonomik düzeyine göre; ortaokul öğrencilerinin problem çözme beceri düzeyi, rekabetçi tutumları ve akademik başarılarında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Ayrıca araştırma sonucunda problem çözme becerisi ile rekabetçi tutumun birlikte, akademik başarının % 10'nu açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin akademik başarıları üzerinde problem çözme becerilerinin ve rekabetçi tutumlarının etkili olduğunu göstermektedir. Eğitim kurumlarında öğrencilerin problem çözme becerilerinin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapılmalıdır. Rekabetçi tutumun hangi düzeyde öğrenciler üzerinde olumlu etkilere sahip olabileceğine yönelik araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar kelimeler:  Akademik başarı, Problem çözme becerisi, Rekabetçi tutum

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to analysis of academic achievement in secondary school students in terms of competitive attitude and problem solving skills. In line with the purposes of the study, one of the general screening models, relational screening model, was used. 
Method: A quantitative research method, relational screening model, was used in the study. The universe of the study consists of secondary school students studying in the province of Ankara. Ankara province was grouped in grades in terms of its districts. 12 schools and 426 students were chosen randomly from Mamak, Yenimahalle, Etimesgut and Çankaya central districts, which were chosen randomly, and Çubuk district by taking the number of secondary school students into consideration. In the study, "Problem Solving Inventory" was used to find out the problem solving skills of students, while "Competitive Behavior Scale" was used to find out the competitive attitudes of students. Students' academic achievement levels were used by taking their end of the year grades included in the personal information scale. "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to collect information such as the socio-economic level of the family and students' grades. The data were analyzed with "IMB SPSS 21" program. Hierarchical regression analysis was used to find out the effects of students' competitive attitude and problem solving skills on their academic achievement.
Results: While no significant difference was found between secondary school students' problem solving skills and competitive attitudes in terms of gender, it was found that male students had higher academic achievement than female students. Significant differences were found between students' competitive attitude, academic achievement and problem solving skills in terms of their grade. No significant difference was found between students' problem solving skills, competitive attitudes and academic achievement in terms of the family's perceived socioeconomic level. In addition, it was concluded that problem solving skills and competitive attitude together accounted for 10% of academic achievement. 
Conclusion and Recommendations: This study shows that problem solving skills and competitive attitude have an effect on secondary school students' academic achievement. Studies should be conducted in educational institutions to develop students' problem solving skills. It is recommended that studies should be conducted to find out which levels of competitive behavior can have positive influences on students. 

Keywords: Academic achievement, Problem solving skills, Competitive attitude