Muhasebe kalitesi ile sahiplik yapısı arasındaki ilişki: Borsa İstanbul'da imalat sektörü üzerine bir araştırma
The relationship between accounting quality and ownership structure: A research on the manufacturing sector in Borsa Istanbul
Yazar: SERKAN DEMİRKAN
Danışman: DOÇ. DR. MİHRİBAN COŞKUN ARSLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgisi = Accounting information ; Muhasebe kalitesi = Accounting quality ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sahiplik yapısı = Ownership structure ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Muhasebe bilgilerinin kalitesi, bilgi kullanıcılarının doğru bilgilendirilmesini ve kararlarının isabetli olmasını sağlar. Muhasebe kalitesi; literatüre göre muhasebe uygulamalarındaki farklılıklardan, işletmelere ve ülkelere özgü faktörlerden etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı; işletmelere özgü faktörlerden sahiplik yapısı unsurunun muhasebe kalitesi ile ilişkisini muhasebe kalitesinin birden fazla boyutunu dikkate alarak incelemektir. Sahiplik yapısı, işletme sermayesinin kimler tarafından sağlandığını ve bunların sermaye paylarının büyüklüğünü belirtmektedir. Muhasebe kalitesiyle ilgili yapılan çalışmalarda genellikle; muhasebe kalitesi boyutları çalışma konusu yapılmış, ya da sahiplik yapısı ile ilişkisi bağlamında yapılan çalışmalarda muhasebe kalitesi tek boyutlu incelenmiş birden fazla boyut dikkate alınarak yapılan çalışmaya rastlanmamıştır.
Çalışmanın odak noktası olan muhasebe kalitesi ve sahiplik yapısı ilişkisini test etmek amacıyla Borsa İstanbul'da yer alan imalat sektörü işletmeleri için 2009-2018 yılları zaman aralığı olarak alınmış ve panel veri analizi yöntemi uygulanmıştır. Muhasebe kalitesi; değer ilgisi, kar düzleştirmesi, kar yönetimi ölçütleri bağlamında değerlendirilmiştir. Değer ilgisi değişkeni için muhasebe rakamlarının pay senetlerine yansıma derecesi, kar düzleştirmesi değişkeni için net kardaki değişimlerin sapması, kar yönetimi değişkeni için isteğe bağlı tahakkukların büyüklüğü temsilcileri bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olan sahiplik yapısı değişkenleri ise kurumsal, yabancı, dağınık ve aile sahiplik türleridir. Analizler sonucunda değer ilgisi ölçütü için yabancı, dağınık ve aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kar düzleştirmesi ölçütünde aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kar yönetimi ölçütünde ise aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın; sahiplik yapısının muhasebe kalitesine etkilerini birden çok boyutta inceleyerek özgün bir çalışma olma niteliğinin yanında; işletme yönetimlerine, yatırımcılara, analistlere iyi yönetim modeli kurma, halka açılma ve yatırım konularında perspektif sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The quality of accounting information ensures that information users are informed correctly and their decisions are accurate. According to the literatüre; the quality of accounting is affected by differences in accounting practices, factors specific to businesses and countries. The purpose of this study; To examine the relationship between the factor of ownership structure and accounting quality, which is one of the factors specific to businesses, by considering more than one dimension of accounting quality. Ownership structure indicates who provided the working capital and the size of their capital shares. In studies related to accounting quality, generally; Accounting quality dimensions have been the subject of study, or studies conducted in the context of their relationship with ownership structure have not encountered any study conducted considering the multiple dimensions of accounting quality.
In order to test the relationship between accounting quality and ownership structure, which is the focus of the study, 2009-2018 was taken as the time interval for the manufacturing sector companies in Borsa Istanbul and panel data analysis method was applied. Accounting quality; value relevance, profit flattening were evaluated in the context of profit management criteria. For the value interest variable, the degree of reflection of the accounting figures on the stocks, the deviation of the changes in the net profit for the profit flattening variable, and the size of the optional accruals for the profit management variable were used as dependent variables. Ownership structure variables, which are independent variables, are institutional, foreign, scattered, and family ownership types. As a result of the analyzes, a statistically significant relationship was determined with foreign, messy and family ownership for the value interest criterion. A statistically significant relationship was found with family ownership in the profit flattening measure. In the profit management criterion, a statistically significant relationship was found with family ownership. Working; In addition to being an original study by examining the effects of ownership structure on accounting quality in multiple dimensions; it is thought that it will provide perspective to business management, investors, analysts on establishing a good management model, going public and investment.