Majör depresyon saptanan meme kanseri hastalarında plazma interlökin-6 düzeyleri deksametazyon supresyon testi sonuçları ve essitalopiram tedavisine yanıt
Plasma levels of interleukin-6, dexamethasone suppression test results and escitalopram treatment response in breast cancer patients with major depressive disorder
Yazar: HALDUN SOYGÜR
Danışman: PROF.DR. ÖZDEN PALAOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Klinik Farmokoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET Majör Depresyon Saptanan Meme Kanseri Hastalarında Plazma İnterlökin-6 Düzeyleri, Deksametazon Supresyon Testi Sonuçları ve Essitalopiram Tedavisine Yanıt Belirgin bir biçimde fizyolojik ve psikolojik stres altında olan kanser hastaları, genel popülasyona göre daha yüksek oranda majör depresyon yaygınlığı gösterirler. Depresyon etyolojisinde proinflamatuar sitokinlerin rolüne ilişkin giderek artan sayıda kanıt bulunmaktadır. Depresyona eşlik eden nörokimyasal, nöroendokrin, nöroanatomik ve nöroimmün değişikliklere yönelik bir çok araştırma yapılmış olmasına karşın, depresyonu olan kanser hastalarındaki bu psikobiyolojik değişiklikler sistematik olarak araştırılmamıştır. Bu çalışmada, majör depresyonlu meme kanseri hastalarının, majör depresyon saptanmayan meme kanseri hastaları, yalnızca majör depresif bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması, gruplar arasında Deksametazon Supresyon Testi ve plazma IL-6 düzeyleri açısından farklılık olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca majör depresyonlu meme kanseri hastalan ve yalnızca majör depresif bozukluğu olan hastaların essitalopiram verilerek uygulanan antidepresan tedaviye verdikleri klinik yanıt incelenmiş ve tedavinin IL-6 plazma düzeyleri ile Deksametazon Supresyon Testi sonuçlan üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Majör depresif bozukluk saptanan 30 meme kanseri hastası, Majör depresif bozukluk saptanmayan 30 meme kanseri hastası, yalnızca majör depresif bozukluk tanısı almış hasta ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Hastaların tanıları DSM-IV için yapılandılmış klinik görüşme (SCID) ile konulmuştur. Depresyonun şiddeti Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Plazma IL-6 düzeyleri ve DST sonrası plazma kortizol düzeyleri ölçülmüştür. Majör depresyon saptanan meme kanseri hastalarında DST pozitifliği, postDST kortizol düzeyleri ve ölçülebilir değerdeki plazma IL-6 düzeyleri diğer gruplara göre istatiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). DST testi majör depresyon saptanan hastaların tümünde pozitif bulunmuştur. Bununla birlikte, bu hastalarda depresyon belirtilerinin şiddeti ile, postDST plazma kortizol düzeyleri ve plazma IL-6 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Essitalopiram tedavisi sonrasında, majör depresyon saptanan meme kanseri hastalarında depresyon belirtileri, postDST kortizol düzeyleri ve ölçülebilir değerde plazma IL-6 düzeyleri istatiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0.05). Meme kanseri zemininde major depresif bozukluk gelişen kadın hastalarda belirgin bir HPA ekseni aktivasyonu saptanmış ve bu aktivasyondan IL-6nın sorumlu olabileceği kanaatine varılmıştır. Antidepresan tedavi ile, bu immün ve endokrin aktivasyon geri çevrilebilmektedir. Ancak bu aktivasyonun meme kanserinin gelişimine karşı adaptif mi yoksa maladaptif mi olduğu konusu dikkatle irdelenmeli ve antidepresan tedavinin kullanımı bu bağlamda yeniden gözden geçirilmelidir. Anahtar sözcükler: Deksametazon supresyon testi, lnterlökin-6, Kortizol, Majör depresif bozukluk, Meme kanseri 63

Abstract:
SUMMARY Plasma Levels of lnterleukin-6, Dexamethasone Suppression Test Results and Escitalopram Treatment Response in Breast Cancer Patients With Major Depressive Disorder Cancer is associated with a rate of major depression that is higher than general population, because cancer patients show obvious psychological and physical distress. There are many evidences for the role of proinflammatuar cytokines in the etiology of of depression. A number of studies were reported about the neurochemical, neuroendocrine, neuroimmun and neuroanatomical alterations in major depression. However, only very few of these alterations have been systematically investigated in cancer patients with major depression. This study investigated whether breast cancer patients with and without major depressive disorder, exhibit plasma interleukin-6 abnormalities, dexamethasone suppression test results and treatment response with escitalopram similar to those reported in medical healthy, patients with major depressive disorder. Four groups, 30 women in each, were compared to each other in this study: 1- Healthy women 2- Patients with major depressive disorders (without cancer or another organic disease) 3- Breast cancer patients without major depressive disorder 4- Breast cancer patients with major depressive disorder Psychiatric evaluation were made by structured clinical interview for DSM-IV (SCID). Severity of depression was measured with Hamilton Depression Rating Scale. Plasma levels of interleukin-6 were measured. Dexamethasone suppression test was made and then plasma levels of postDST Cortisol were measured. Measures were repeated before and after escitalopram treatment. Breast cancer patients with major depressive disorder had markedly higher plasma levels of interleukin-6 than breast cancer patients without major depressive disorder, patients only with major depressive disorder and healthy subjects. All of patients with breast cancer and major depressive disorder together had abnormal dexamethasone suppression test results. There was not any significant correlation between severity of depression and plasma levels of interleukin-6 and plasma levels of postDST Cortisol. Symptoms of depression, elevated plasma levels of IL-6 and abnormal dexamethasone suppression test results were significantly decreased after treatment with escitalopram. A significant hyperactivation of hypothalamo-pituiter-adrenal axis was found in breast cancer patients with major depressive disorder and it was thought that interleukin-6 could be responsible for this activation. This immun and endocrine activation could be reverted by antidepressant treatment. But it is concluded that the matter if this activation is adaptive or maladaptive for the breast cancer should be searched very carefully and the use of antidepressant treatment should be evaluated considering this point of view. Key Words; Dexamethasone supression test, Interleukin-6, Cortisol, Major Depressive Disorder, Breast Cancer 64