Oksijen verme yönteminin vital bulgular ve konfor düzeyine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of oxygen delivery method on vital signs and comfort level
Yazar: ÖZGE TOLAY
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRAY
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, oksijen verme yönteminin vital bulgular ve konfor düzeyine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı analitik olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, bir üniversite hastanesinin genel cerrahi yoğun bakım ünitesine post-op 0 olarak kabul edilen 84 hasta oluşturmuştur. Araştırmada nazal kanül (n=42) ve oksijen maskesi (n=42) olmak üzere iki grupla çalışılmıştır. Araştırma verileri, 11/03/2024-22/04/2024 tarihleri arasında, araştırmaya katılmayı kabul eden 84 hastadan; "Hasta Tanılama Formu" ve "Genel Konfor Ölçeği Kısa Formu (GKÖKF)" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ve post-op vital bulgu takibi yapılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri analizine ölçme aracının yapı geçerliliği test edilerek başlanmıştır. Veri analizinde yüzde frekans dağılımı, ki-kare testi, t testi, Kruscal Wallis H testi, Mann Whittney U testi, ANOVA testi, Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, oksijen maskesiyle oksijen alan hastaların nazal kanülle oksijen alan hastalara göre daha çok psikolojik rahatsızlık hissettiği,  oksijen maskesiyle oksijen alan hastaların ağız kuruluğu ve susama hissi, nazal kanülle oksijen alan hastaların ise burnunda tahriş/acı hissi olduğu, GKÖKF ortalama puanı nazal kanül grubunda 4,301 oksijen maskesi grubunda 4,352 olarak bulunduğu ve iki yöntemin GKÖKF puanları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı (p>0,05) tespit edilmiştir.  Oksijen verme yöntemiyle vital bulgular arasında ilişki değerlendirildiğinde; oksijen tedavisine başlanmadan önce (post-op 0. dakika) ölçülen SPO2 daha düşük olan hastalara oksijen maskesi daha yüksek olan hastalara ise nazal kanül takıldığı, post-op 45-60. dakikalar,  2. saat ve 4. saatte ölçülen SPO2 değeri oksijen maskesi grubunda daha yüksek bulunduğu ve  oksijen maskesi grubundaki hastaların ameliyat öncesi solunum sayıları nazal kanül grubundan daha yüksek olduğu, hastaların konfor puanları ile vital bulguları arasında negatif zayıf ilişki olduğu, vital bulguların BKİ değişkeni ve konfor puanlarının yaş ve yapılan ameliyat değişkenlerinden etkilendiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda iki yöntemle verilen oksijenin GKÖKF puanları arasında fark bulunmasa da hastaların fiziksel olarak yaşadıkları ve psikolojik olarak hissetikleri sorgulandığında oksijen maskesi grubunda daha çok rahatsızlık hissi yaşandığı sonucuna varılmıştır. Nazal kanülle oksijen alan hastaların post-op SPO2 değerleri oksijen maskesi grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Oksijen uygulanırken hastaların konforunun değerlendirilmesi, konforu etkileyen etmenler doğrultusunda bakım planı oluşturulması, hastaların vital bulguları değerlendirilip; hipoksi bulguları yönünden takip edilerek oksijen verme yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi ve etkin oksijen verme yöntemiyle tedavinin kalitesinin artırılması önerilebilir.

Abstract:
This descriptive analytics study was conducted to examine the effect of oxygen delivery method on vital signs and comfort level. The study population consisted of 84 patients admitted to the general surgery intensive care unit of a university hospital as post-op 0. The study was conducted with two groups: nasal cannula (n=42) and oxygen mask (n=42). The research data were collected from 84 patients who agreed to participate in the study between 11/03/2024 and 22/04/2024 by using the "Patient Identification Form" and "General Comfort Scale Short Form (GCOSF)" with face-to-face interview technique and post-op vital signs follow-up. Data analysis was started by testing the construct validity of the measurement tool. In data analysis, percentage frequency distribution, chi-square test, t test, Kruscal Wallis H test, Mann Whittney U test, ANOVA test, Pearson correlation coefficient. According to the results of the statistical analysis, it was determined that the patients who received oxygen used with oxygen mask felt more psychological discomfort than the patients who received oxygen with nasal cannula, the patients who received oxygen with oxygen mask felt dry mouth and thirst, and the patients who received oxygen with nasal cannula felt irritation/pain in the nose, the mean score of GCOSF was 4.301 in the nasal cannula group and 4.352 in the oxygen mask group, and there was no significant difference between the GCOSF scores of the two methods (p>0.05).When the relationship between oxygen delivery method and vital signs was evaluated; patients with lower SPO2 measured before starting oxygen therapy (post-op minute 0) were given oxygen mask and patients with higher SPO2 were given nasal cannula, SPO2 values measured at post-op 45-60 minutes, 2nd hour and 4th hour were higher in the oxygen mask group and preoperative respiratory rates of patients in the oxygen mask group were higher than those in the nasal cannula group. The SPO2 value measured at post-op 45-60 minutes, 2nd hour and 4th hour was higher in the oxygen mask group and the preoperative respiratory rate of the patients in the oxygen mask group was higher than the nasal cannula group, there was a negative weak relationship between the comfort scores and vital findings of the patients, vital findings were affected by the BMI variable and comfort scores were affected by age and surgery variables. As a result of the study, although there was no difference between the GCOSF scores of oxygen given by two methods, it was concluded that the patients experienced more discomfort in the oxygen mask group when questioned about what they experienced physically and felt psychologically. Post-op SPO2 values of patients receiving oxygen with nasal cannula were found to be lower than the oxygen mask group. It may be recommended to evaluate the comfort of the patients during oxygen administration, to create a care plan in line with the factors affecting comfort, to evaluate the vital signs of the patients, to evaluate the effectiveness of the oxygen delivery method by following the patients in terms of hypoxia findings and to improve the quality of treatment with effective oxygen delivery method.