Ortaöğretim için belirlenen 100 Temel Eser serisinin Türk dili ve edebiyatı eğitiminin genel amaçları çerçevesinde incelenmesi
Examination of the One Hundred Primary Literary Works for secondary education in terms of the aims of Turkish language and literature course
Yazar: BETÜL ALEMDAR ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 100 temel eser = 100 basic works ; Edebi eserler = Literary works ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Eğitim hedefleri = Education targets ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Dil bilinci gelişmiş, kültür düzeyi yüksek, eleştiren ve sorgulayan, estetik duyarlılığı gelişmiş bir toplum haline gelebilmek, okuma alışkanlığı ve eleştirel okuma becerileri gelişmiş bireylerle mümkündür. Bu temeli kurmanın en etkili yolu ise bu yönde geliştirilmiş eğitim programlarının oluşturulmasıdır. Edebi değeri yüksek eserler de bu amaca ulaşmada en etkili kaynaklardır.Milli Eğitim Bakanlığı'nın amaçlarından biri de okuma alışkanlığı kazandırmaktır. Bu sebeple Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2004/60 sayılı genelgeyle ortaöğretim öğrencilerine okuma alışkanlığı ve okuma zevki kazanmış, kültür birikimi zengin bir toplum haline gelebilmek amacıyla 100 Temel Eser listesi belirlenmiştir. Bu amaca yönelik de eserlerin Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredat programı ile ilişkilendirilip okutulması gerektiği belirtilmiştir. Genelgede yer alan amaçlar, Türk Dili ve Edebiyatı eğitimin genel amaçlarıyla örtüşmektedir. Bu çalışmanın amacı 100 Temel Eserin Dil ve Anlatım ve Türk Edebiyatı derslerinin genel amaçları doğrultusunda incelenmesidir.Araştırmanın evrenini 100 Temel Eser listesinde yer alan roman türündeki eserler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 3'ü yerli, 2'si yabancı olmak üzere 5 roman oluşturmaktadır. Örneklem doğrultusunda seçilen beş eser; tarama modeliyle incelenmiştir. İncelenen eserlerin öğretmenler rehberliğinde okutulduğunda amaçlara ulaşmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple de 100 Temel Eserin öncelikle öğretmenler tarafından okunması gerekmektedir. Bu eserlere yönelik çalışmalar için bir ders saati ayrılmalıdır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda eserler Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı dersleri müfredat programlarıyla ilişkilendirilmiştir. Osmanlıca sözcüklerin yoğun olarak yer aldığı eserlerde bu sözcüklerin yoğunluğu öğrencilerin okumadan haz almalarına engel olabileceğinden, bu eserlerin gençler için yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca öğrencilerin Türk Edebiyatı ve Türkçenin gelişimini takip edebilmesi açısından listede güncel eserlere de yer verilmelidir.

Abstract:
Becoming a society having language awareness, cultural background, questioning and being critical is only possible with individuals who have a reading habit and critical reading skills. The most efficient way to do this is forming programs for these purposes. Moreover, valuable literary works are the effective sources that should be used.One of the aims of the Ministry of National Education is to bring individuals in a reading habit. For this, one hundred primary literary works were identified by the Ministry in 2004 to train high school students having a reading habit and taste. Toward this aim, it was also stated that these literary works should be integrated into the Turkish Language and Literature course. The aims set by the Ministry were compatible with the objectives of the course. The aim of this study is to examine the one hundred literary works in terms of the course objectives.The population of the study is the novels in the one hundred primary literary works list. The sample, on the other hand, is five novels, three of which are domestic and two are foreign. These literary works were examined using screening model. It was found that the literary works were effective in reaching the goals when they were used under the guidance of the teachers. For this reason, the one hundred literary works should be initially read by the teachers. Additionally, class time should be devoted to the activities towards these works. In line with the results, the literary works have been related with the Turkish Language and Literature syllabus. Since there are plenty of words from Ottoman Turkish discouraging students to read, these books should be revised for them. Furthermore, more contemporary literary works should be included in the list so that the students can follow the development of Turkish literature and language.