Mimarlıkta tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle etkileşimi
Interaction between design research with digital design and production technologies in architecture
Yazar: ESRA YILMAZ UĞUR
Danışman: PROF. DR. MERAL ERDOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tasarım araştırması alanı; literatür, tartışmalar, konferanslar ve uygulamalar yoluyla tartışılmaya ve gelişmeye devam etmektedir. Özellikle son yıllarda sayısal teknolojilerin tasarıma entegrasyonuna bağlı olarak alandaki çalışmalar uygulamada ve akademide hız kazanmıştır. Alanda, Frayling'in sanat ve tasarım araştırmalarındaki simgesel sınıflandırması yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar tasarım araştırmasında, tasarımla ilgili hangi araştırmanın nerede bulunduğunun tanımlanması etrafında dönen; tasarımla ilgili araştırma (research into design), tasarım için araştırma (research for design) ve tasarım yoluyla araştırma (research through design) olmak üzere üç kategoride özetlenmiştir. Günümüzde tasarımın büyük bir bölümünün bilgisayarla gerçekleştirildiği düşünüldüğünde sayısal teknolojilerin tasarım araştırması üzerinde artan etkisi, tasarım ve üretimin ardındaki süreçleri yeniden bağlama ve iç içe geçirme potansiyeli taşımaktadır. Bu bağlamda tasarım araştırmaları sayısal teknolojiler öncülüğünde odak noktası haline gelmiştir. Tez çalışmasında, tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle etkileşimi, tasarım alanını özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılan bu üç kategori ile ilişkilendirerek, günümüzde tasarım ve araştırma arasında bütünleşmeye doğru giden süreçte yer alan paradigma değişmeleri ile ele alınmaktadır. 
Öncelikle tasarım bilgisi ve tasarım araştırması kavramları tanımlanarak, tasarım araştırmacılarının tasarıma olan yaklaşımları, birinci ve ikinci nesil olmak üzere, ve tasarım yöntemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde tasarım araştırması ile sayısal tasarım ve üretim teknolojileri arasındaki ilişki, Frayling'in tasarım araştırması sınıflandırmasıyla kategorize edilmiştir. Her bir kategorinin kapsamı, ilgili kategorinin içeriğinin tanımlanmasının ardından detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Sınıflandırmaya  tasarımla ilgili araştırma (research into design) kategorisiyle başlanarak, kapsamında tasarımın bir disiplin olarak belirmesi tarihsel süreçte incelenmiştir. Sınıflandırmanın tasarım için araştırma (research for design) kategorisinde sayısal teknolojilerin tasarım ve üretim üzerindeki etkisi çeşitli kuramlar üzerinden incelenmiştir. Bu etki tasarımcıdan bağımsız düşünülemeyeceği için bölümde, tasarımcı ile sayısal teknolojiler arasındaki etkileşime de vurgu yapılmıştır. Sınıflandırmanın son ve en çok gelişen kategorisinde, tasarım yoluyla araştırma (research through design), tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle bütünleşerek ürettiği yeni tasarım ve araştırma yöntemleri, araştırma ve tasarımın bütünleştiği örnekler üzerinden irdelenmiştir. Her bir bölüme bir tasarım araştırması olarak yaklaşılmıştır. Sayısal teknolojilerin yarattığı dijital devrimle tasarım ve araştırmanın, disiplinlerüstü bir düzeyde nasıl bütünleştiği ve bu bütünleşmenin ürünler, malzemeler, süreçler ve çeşitli uygulama örnekleri üzerinden nasıl okunabildiği ve bunun mimari tektonik üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.

Abstract:
The field of design research continues to be discussed and evolve through literature, discussions, conferences and practices. Particularly, due to the integration of design and digital technologies, the studies in the field have gained momentum both in practice and academia. The field widey used Frayling's symbolic classification which is for art and design research. These revolve around what research is about design, and where it belongs, and summarized in three categories; research into design, research for design, research through design. At the present time when it's considered that a large part of design is computerized, the increasing influence of digital technologies on design research has the potential to reconnect and nest the processes behind design and production. In this context, design research has become a focus in the forefront of digital technologies. In the thesis, the interaction of design research with the digital design and production is studied by paradigm shifts in the process of integration between design and research today, associating the design field with these three categories which are widely used in recent years.
First, the concept of design knowledge and design research are defined and approaches of design as first and second generation from researchers perspectives are examined. In the third part, the relationship between design research and digital design and production technologies is categorized by Frayling's design research classification. The scope of each category is explained in detail after the content of the relevant category is identified. Starting with the category of research into design, the scope of design as a discipline is examined in the historical process. In the category of research for design of classification, the effect of digital technologies on design and production is examined through various theories. Since this effect can not be considered independent of the designer, the interaction between designer and digital technologies in this category is also emphasized. In the final and most developed category of classification research through design, new design and research methods that are integrated with digital design and production is examined through integrated examples of research and design. Each part is considered as a design research. Through the study, the digital revolution created by digital technologies which integrates design and research at an transdisciplinary level is discussed and how this integration can be read through the various application examples of products and processes is evaluated.