Sağlık çalışanlarının HIV/ AIDS damgalama ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Adaptation of HEALTH care providers HIV/AIDS stigma scale to Turkish and examine of psychometric properties
Yazar: BETÜL SERT CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YANGIN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: AIDS = AIDS ; Damgalama = Stigmatization ; HIV = HIV ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sağlık çalışanlarının HIV/AIDS ile enfekte olmuş
hastalara yönelik damgalamasını ölçebilmek için Anne C. Wagner ve arkadaşları
tarafından geliştirilen Sağlık Çalışanlarının HIV / AIDS Damgalama Ölçeği (Health
Care Provider HIV/ AIDS Stigma Scale)' nin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik
özelliklerinin incelenmesidir.
Yöntem: Çalışma, Aralık 2020- Mart 2021 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı
kabul etmiş doktor, hemşire ve ebelerden oluşan 360 sağlık çalışanı ile metodolojik ve
ilişkisel tarzda yapılmıştır. Veri toplamak için "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Sağlık
Çalışanlarının HIV / AIDS Damgalama Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma sonucunda
elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için SAS 9.4 paket programı kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel ve sayımla belirlenen nitel değişkenlerinin analizleri için sayı,
yüzde, ortalama ve standart sapmadan yararlanılmıştır. Verilerin geçerliliği kapsam
geçerlik indeksi, doğrulayıcı faktör analizi, açıklayıcı faktör analizi ile güvenirliği ise
Cronbach Alfa katsayısı ve madde toplam puan korelasyonları kullanılarak
değerlendirilmiştir.
Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerliği için hesaplanan madde içerik indeksi 0.983, ölçek
içerik indeksi ise 0.867 şeklindedir. DFA sonucundaki uyum indeksleri RMSEA
(0.1045), GFI (0.6874), AGFI (0.63579), NFI (0.6357) ve CFI (0.6816), χ2/df değeri
4,92 şeklindedir ve AFA sonrasında orjinal faktör yapısının sayısı ve isimleri
değiştirilmeden yeni faktör yapısı oluşturulmuştur. Ölçeğin maddelerinin faktör
yükleri 0.444 ile 0.763 arasındadır ve belirlenen üç faktörün varyansa yaptıkları
toplam katkı % 48.20'dir. Ölçeğin Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.915 olup alt
boyutlarının Cronbach Alfa katsayıları ise; "Klişeleştirme" 0.911, "Ayrımcılık" 0.851
ve "Önyargı" 0.657 şeklindedir. Madde toplam puan korelasyonlarının tamamı
istatistiksel olarak anlamlıdır (p= 0.0001).
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda "Sağlık Çalışanlarının HIV / AIDS Damgalama
Ölçeği" nin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir araç olduğu saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Damgalama, hemşirelik, HIV/ AIDS, psikometrik özellik, sağlık
çalışanları.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to adaptation Turkish version and examine the
psychometric properties of "Health Care Provider HIV/ AIDS Stigma Scale"
developed by Anne Wagner et al. to measure the stigma levels of healthcare provider.
Method: The study, which was in the methodological and relational research design,
was conducted with 360 healthcare provider consisting of doctors, nurses and
midwives who agreed to participate in the study between December 2020 and March
2021. Data were collected using the "Personal İnformation Form" and the "Health
Care Provider HIV/ AIDS Stigma Scale". Data analysis was performed using the 9.4
version of SAS. Number, percentage, mean and standard deviation were used in the
analysis of the quantitative and qualitative variables of the study. In addition, content
validity index, explanatory and confirmatory factor analysis in the validity analysis of
data and Cronbach's lpha coefficient and item-total score correlations in the reliability
analysis were used.
Results: The item content index calculated for the content validity of the scale item
content index is 0.983, and the scale content index is 0.867. The Goodness of Fit
İndices in the DFA result were RMSEA (0.1045), GFI (0.6874), AGFI (0.63579), NFI
(0.6357) and CFI (0.6816), χ2/df value was 4.92. After AFA, the new factor structure
was created without changing the number and names of the original factor structure.
Factor loads of the items changed between 0.444-0.763 and it was found that the scale
explained %48.20 of the requested variance. Cronbach's Alpha coefficient of the
Turkish adapted "Health Care Provider HIV/ AIDS Stigma Scale" was found 0.915.
The Stereotypes subscale had Cronbach's a = 0.911, The Discrimination subscale had
Cronbach's a = 0.851 and The Prejudice subscale had Cronbach's a = 0.657. All itemtotal score correlations was statistically highly significant (p= 0.0001).
Conclusion: As a result of this study , it was determined that the Turkish version of
the " Health Care Provider HIV/AIDS Stigma Scale", which was developed to evaluate
the stigmatization attitudes and beliefs of healthcare provider about HIV/AIDS, was a
valid and reliable.

Keywords: Health care provider, HIV/AIDS, nursing, psychometric property, stigma