Özel lise öğrencilerinin sosyal medya tutumları ile içedönüklük-dışadönüklük kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationship between attitude of social media and introversion-extraversion personality traits in private high school students
Yazar: MERVE YANIK DÜŞÜNCELİ
Danışman: PROF. DR. SERAP LEMAN BİLGİN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dışa dönüklük = Extroversion ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Kişilik = Personality ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal medya = Social media ; Özel okullar = Special schools ; İçe dönüklük = Introversion

Özet:
Araştırmada özel lise öğrencilerinin sosyal medya tutumları ile içedönük-dışadönük

kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2015-

2016 Eğitim-Öğretim yılında Doğa Koleji'nin kampüslerinde öğrenim gören 118'i

kadın, 182'si erkek 300 öğrenci katılmıştır. Bu araştırmada lise öğrencilerinin sosyal

medya tutumlarını değerlendirmek için "Sosyal Medya Tutum Ölçeği", içedönük-
dışadönük kişilik özelliklerini belirlemek için "Eysenck Kişilik Envanteri"

kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin demografik özelliklerinin ve sosyal medya

kullanımına ilişkin verilerin elde edilmesinde "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır

Katılımcıların demografik özelliklerine, ailelerine, sosyal medya kullanım süre ve

alışkanlıklarına ilişkin mevcut durumu ortaya koymak amacıyla tanımlayıcı

istatistiklerden frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Veri setinin güvenilirliğini

tespit edebilmek için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır. Değişkenlerin normal

dağılım sınanması Kolmogorov Smirnov testi aracılığı ile yapılmış ve değişkenlerimiz

normal dağılım sergilemediği için iki gurup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi,

ikiden fazla gurup karşılaştırmalarında Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen bulgularda içedönük –dışadönük kişilik özellikleri ile öğrencilerin,

paylaşım ihtiyacı tutumları ile zayıf düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit

edilmiştir. Cinsiyete göre içedönük-dışadönük kişilik özellikleri arasındaki ilişkiye

bakıldığında erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha dışadönük olduğu tespit

edilmiştir. Cinsiyete göre sosyal yetkinlik, paylaşım ihtiyacı alt boyutunda ise anlamlı

bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Kadınların erkeklere göre paylaşım ihtiyacı alt

boyutunda daha yüksek düzeyde oldukları saptanmıştır. Sosyal yetkinlik tutum düzeyi

yüksek olanların en fazla Whatsapp'ı, paylaşım ihtiyacı tutum düzeyi yüksek olanların

ve öğretmenlerle iletişim tutumu yüksek olanların en fazla Instagram'ı, kullandıkları

tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sosyal yetkinlik, paylaşım

ihtiyacı ve sosyal izolasyon tutumları ile sosyal medyada günlük geçirilen süre arasında

anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda sosyal yetkinlik, paylaşım

ihtiyacı ve öğretmenler ile iletişim alt boyutlarında sosyal medyayı ihtiyacı olduğunda

bir destek aracı olarak kullananların düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Sosyal izolasyon alt boyutunda ise sosyal medyayı destek amaçlı kullanmayanların

düzeyinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar kelimeler: sosyal medya, kişilik, içedönüklük, dışadönüklük, ergen

Abstract:
The current study was aimed to investigate the relationship between social media

attitude and introversion-extraversion personality traits in private high school students.

The study was conducted on students in Doğa Colleges during 2015-2016 academic

year. Three hundred high school students (118 female, 182 male) were participated in

the study. For evaluating social media attitudes, "Sosyal Medya Tutum Ölçeği"; for

determining personality traits, "Eysenck Personality Questionnaire (EPQ)" and for

gathering information about demographic characteristics on usage and attitude of social

media, "Personal Information Form" were applied to participants. For revealing current

structure of frequency and percentage of participants' demographic characteristics,

family, practice and time on usage of social media, descriptive statistics were used to

analyze. Cronbach alpha coefficient was calculated to test data set's reliability and

Kolmogoroc Smirnov test was used to test normal distribution of variables. Because of

absence of normal distribution, Mann Whitney U test was conducted for comparison of

dual groups and Kruskall Wallis H test was conducted for comparison of more than two

groups. According to the results, it was found that introverted-extroverted personality

traits had positive and weak relationship with the need of sharing subdimension. It was

found statististically significant that male students have more extraverted traits than

female students. Furthermore, results show that need of sharing subdimension was

found higher in female students than male students. Additively, it was found that,

students with high level of social competence attitude use Whatsapp; students with need

of sharing and attitude of interaction with teachers use Instagram more. Relationship

between social competence, need of sharing, social isolation and daily time duration on

social media was found statistically significant. Overall, using social media as a support

medium in social competence, need of sharing and interaction with teachers

subdimensions was found higher; in social isolation, the level of students who use social

media as a support medium was found lower.



Keywords: social media, personality, introversion, extraversion, adolescent