Küresel kriz döneminde tüketicilerin çevre dostu satın alma alışkanlıkları (Covid-19 krizi)
Consumers' eco-friendly product purchasing habits during the global crisis (Covid-19)
Yazar: DUYGU UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. HİDAYE AYDAN BİLGİLİER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Küresel kriz = Global crises ; Pandemiler = Pandemics ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Çevre dostu davranışlar = Pro-environmental behaviours

Özet:
Çevresel sorunlar yıllardır dünyanın gündemini meşgul etmektedir. Günümüzde bu kaygıya bir de Covid-19 pandemisi sorunu eklenmiştir. Kişilerin sağlıklı bir çevrede ve sağlıklı bir ortamda yaşamaları en doğal haklarıdır. Kişiler sağlıklı yaşamak için beslenme, giyinme gibi birçok alanda sağlıklı ürünler tüketmeye yönelmektedir. Bundan hareketle bu araştırmayla Covid-19 küresel kriz döneminde tüketicilerin çevre dostu satın alma alışkanlıklarının ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmaya İzmir'de bir vakıf üniversitesinde görevli 287 kişi katılmıştır. Araştırmada Çevre Dostu Satın Alma Alışkanlıkları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmayla; araştırmaya katılan tüketicilerin çevre dostu satın alma alışkanlık düzeylerini yüksek olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan tüketicilerin medeni durumları dışında diğer tüm özelliklerinde çevre dostu satın alma alışkanlıklarında (çevre dostu ürünleri satın alma, atık azaltmak için akıllı alışveriş) anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 
Araştırmaya katılanların çevre dostu satın alma alışkanlık düzeylerinin yüksek olduğu, kadınların çevre dostu satın alma alışkanlıklarının erkeklerden yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaş ilerledikçe, öğrenim düzeyi, aylık gelir ve hane geliri arttıkça, çevresel endişe düzeyi arttıkça çevre dostu satın alma alışkanlıklarının da arttığı belirlenmiştir. Çevresel satın alma alışkanlıkları ile çevre dostu ürünleri satın alma davranışı ve atık azaltmak için akıllı alışveriş arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde, anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çevre dostu ürünleri satın alma davranışının atık azaltmak için akıllı alışveriş davranışları üzerinde bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırmayla; tüketicilerin çoğunlukla çevre dostu ürün satın alma alışkanlıklarının sosyo-demografik özelliklerine göre farklılaştığı, çevre dostu satın alma alışkanlıkları ile çevre dostu satın alma ve atık azaltmak için alışveriş arasında yüksek derecede, pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Çevre dostu ürünleri satın alma davranışının atık azaltmak için akıllı alışveriş davranışları üzerinde orta düzeyde bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Küresel Kriz, Tüketici, Çevre Dostu Satın Alma, Atık Azaltma, Geri Dönüşüm

Abstract:
Environmental problems have been on the agenda of the world for years. Today, the problem of the Covid-19 pandemic has been added to this concern. It is the most natural right of people to live in a adequate conditions of life. People tend to consume healthy products in many areas such as nutrition and dressing in order to live a healthy life. Based on this, this research aims to reveal the eco-friendly purchasing habits of consumers during the Covid-19 global crisis. 287 people working at a foundation university in İzmir participated in the research. Eco-Friendly Purchasing Habits Scale was used in the research. With research; It has been found that the level of eco-friendly purchasing habits of the consumers participating in the research is high. Significant differences were found in eco-friendly purchasing habits (buying eco-friendly products, smart shopping to reduce waste) in all other characteristics of the consumers participating in the research, except for their marital status.
With research; it was determined that the eco-friendly purchasing habits of the participants were higher, and the eco-friendly purchasing habits of women were higher than those of men. Moreover; it has been determined that as the age increases, the level of education, monthly income and household income increase, and the level of environmental concern increases, so does the eco-friendly purchasing habits. It has been determined that there is a positive, high level, significant relationship between eco-purchasing habits and purchasing behavior of eco-friendly products and smart shopping to reduce waste. It has been determined that the behavior of purchasing eco-friendly products has an effect on smart shopping behaviors to reduce waste. With research; It has been concluded that consumers' purchasing habits of eco-friendly products differ according to their socio-demographic characteristics, and there is a high degree of positive relationship between environmentally friendly purchasing habits and eco-friendly purchasing and shopping to reduce waste. It was concluded that the behavior of purchasing eco-friendly products has a moderate effect on smart shopping behaviors to reduce waste.
Keywords: Covid-19, Global Crisis, Consumer, Eco-Friendly Purchasing, Waste Reduction, Recycling