Doğa yürüyüşü ve zeka oyununun ayaktan COVİD-19 geçiren 50-70 yaş arası bireylerin bilişsel becerileri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of green walking and intelligence games on the cognitive skills of individuals between the ages of 50-70 survived COVİD-19 disease
Yazar: ZAHİDE AKEREN
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bellek = Memory ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; COVID 19 = COVID 19 ; Dikkat = Attention ; Doğa yürüyüşü = Hiking ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Yürüyüş = Gait ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Doğa yürüyüşü ve zeka oyununun ayaktan COVID-19 geçiren 50-70 yaş arası bireylerin bilişsel becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirilen bu çalışma 20 "doğa yürüyüşü ve zeka oyunu grubu" ve 20 "kontrol grubu" olmak üzere 40 birey ile tamamlandı. Veriler, Erzincan Tercan Devlet Hastanesi'nde Ocak-Mayıs 2022 tarihleri arasında "Birey Bilgi Formu", "Montreal Bilişsel Değerlendirme Uygulama Yönergesi", "Zeka Oyunu (Beyin Oyunları-Hafıza Düşünme ve Beyin Egzersizi) Bilgilendirme Broşürü", "Doğa Yürüyüşü Bilgilendirme Broşürü", "Deney Grubu İzlem Formu" ve ön test olarak uygulanan "Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği" ile toplandı. Girişim olarak doğa yürüyüşü ve zeka oyunu grubuna bir ay boyunca haftada üç gün 30 dakika doğa yürüyüşü ile her gün 15 dakika zeka oyunu uygulaması yaptırıldı. Ardından son test olarak "Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği" uygulandı. Kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak; sürekli değişkenler ortalama, standart sapma, ortanca (çeyrekler arası aralık (25.-75. yüzdelikler), en küçük - en büyük değerler olarak verildi. Veriler Ki-kare, Paired Sample t testi ve Independent Sample t testi, One-Way ANOVA ve Fisher Kesin Ki-kare testleri ile değerlendirildi. Doğa yürüyüşü ve zeka oyunu grubu bireylerin bilişsel becerileri ile "dikkat konsantrasyon, bellek, lisan ve yönelim" bilişsel boyutlarının kontrol grubu bireylerine göre anlamlı olarak arttığı belirlendi. Ayrıca, yaşın doğa yürüyüşü ve zeka oyunu grubu bireylerin bilişsel becerilerileri ile "dikkat konsantrasyon, bellek, lisan ve yönelim" bilişsel boyutlarını; gelir algı düzeyi ise "bellek" bilişsel boyutunu anlamlı olarak etkilediği bulundu (p<0.05). Sonuç olarak doğa yürüyüşü ve zeka oyunu uygulamasının ayaktan COVID-19 geçiren 50-70 yaş arasındaki bireylerin bilişsel becerilerini artırdığı saptandı.

Abstract:
The randomized controlled study to examine the effects of green walking and intelligence games on the cognitive skills of individuals aged 50-70 years who had COVID-19 on an outpatient basis were completed with 40 individuals, 20 of which were in the green walking and intelligence game group and 20 were in the control group. The data were collected in Erzincan Tercan State Hospital between January-May 2022, "Patient Information Form," "Montreal Cognitive Assessment Implementation Guideline," "Brain Games (Brain Games-Memory Thinking and Brain Exercise) Information Leaflet," "Hiking Information Brochure," and "Experimental Group Follow-up Form" by the "Montreal Cognitive Assessment Scale" applied as a pre-test. As an initiative, the green walking and intelligence game group was given a 30-minute nature walk three days a week for a month and a 15-minute intelligence game practice every day. Then, the "Montreal Cognitive Assessment Scale" was applied as a post-test. Categorical variables as numbers and percentages; continuous variables were given as mean, standard deviation, median (interquartile range (25th-75th percentiles), and smallemost significan trgest values.Data were evaluated with Chi-square, Paired Sample t-test and Independent Sample t-test,, One-Way ANOVA and Fisher's Exact Chi-square tests. It was determined that the cognitive skills and cognitive dimensions of "attention, concentration, memory, language and orientation" of the individuals in the green walking and intelligence game group increased significantly compared to the control group individuals. In addition, cognitive skills and cognitive dimensions of "attention, concentration, memory, language and orientation" of individuals in the green walking and intelligence game group; income perception level was found to affect the cognitive dimension of "memory" significantly (p<0.05). As a result, it was determined that green walking and intelligence game application increased the cognitive skills of individuals between the ages of 50-70 who had COVID-19.