Özel gereksinimli çocuğu olan anne babaların cinsel eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi
Examination of the attitudes of parents of children with special needs towards sexual education
Yazar: NEFİSE KARTAL
Danışman: PROF. DR. İSMİHAN ZELİHA ARTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, özel gereksinimli çocuğu olan anne babaların cinsel eğitime yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden olan betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen, özel gereksinimli çocuğa sahip 105 anne ve 46 babayı kapsamaktadır. Veriler, Demografik Bilgi Formu ve Cinsel Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği (CETÖ) kullanılarak toplanmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda, özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin cinsel eğitime yönelik tutumlarının anne babanın yaşına, cinsiyetine, özel gereksinimli çocuğun cinsiyetine, doğum sırasına, tanı aldığı yaşa ve özel eğitim alma süresine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anne babanın eğitim düzeyi, ölçeğin Kaçınma alt boyutunda ve Genel Cinsel Eğitime Yönelik Tutum boyutunda anlamlı farklılığa sebep olmuştur. Buna göre eğitim düzeyinin artmasının, cinsel eğitimden kaçınmayı azalttığı söylenebilir. Ayrıca yükseköğrenim mezunu anne babaların cinsel eğitime yönelik tutumlarının, ilkokul mezunu anne babalardan daha olumlu olduğu görülmektedir. Anne babaların çocuk sayısı değişkeni açısından bakıldığında, Profesyonel Destek ve Farklılıklara Saygı alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Bahsi geçen boyutlarda, tek çocuğu olan anne babaların üç çocuğu olanlara göre daha yüksek puanlar aldığı, yani cinsel eğitime daha olumlu tutumlar sergiledikleri söylenebilir. Bunlara ek olarak, bütün çocukları aynı cinsiyetten olan anne babaların, çocukları farklı cinsiyetten olan anne babalara göre Profesyonel Destek ve Farklılıklara Saygı, Ebeveynin Rolü, Gerekliliğine İnanma ve Genel Cinsel Eğitime Yönelik Tutum boyutlarında daha olumlu tutumlar içerisinde oldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the attitudes of parents with children with special needs towards sexual education in terms of different variables. The research was designed in the descriptive survey model, which is one of the quantitative research methods. The study group consisted of 105 mothers and 46 fathers of children with special needs, who were selected through purposive sampling method. Data were collected using the Demographic Information Form and the Attitudes Toward Sexual Education Scale (ATES). According to the analyses, it was concluded that the attitudes of parents with children with special needs towards sexual education did not differ according to the age, gender of the parents, gender of the child with special needs, birth order, age at diagnosis and duration of receiving special education. The educational level of the parents caused a significant difference in the Avoidance sub-dimension of the scale and in the Attitude Towards General Sexual Education dimension. Accordingly, it can be said that an increase in the level of education decreases the avoidance of sexual education. In addition, it is seen that the attitudes of higher education graduates towards sexual education are more positive than those of primary school graduates. In terms of the number of children of the parents, there was a statistically significant difference in the Professional Support and Respect for Differences sub-dimensions. In the aforementioned dimensions, it can be said that parents with one child scored higher than those with three children, in other words, they exhibited more positive attitudes towards sexual education. In addition, it was concluded that parents whose all children were of the same gender had more positive attitudes towards Professional Support and Respect for Differences, Role of Parents, Belief in Necessity and Attitudes Towards General Sex Education than parents whose children were of different genders.