Pediatri servisinde yatan çocuk hastalarda demir, vitamin b12 ve folat eksikliğine bağlı anemi sıklığının belirlenmesi
determination of frequency of anemia related to ıron, vitamin B12 and folate deficiency in pediatri patiens in pediatrics service
Yazar: AYŞE MERVE ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ENES COŞKUN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Folat = Folate ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Yatan hastalar = Inpatients ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Giriş ve Amaç : Anemi dünya genelinde sık görülen ve insan sağlığını etkileyerek önemli sonuçlara neden olan bir halk sağlığı problemidir. Anemi yaşamın tüm dönemlerinde insanları etkileyebilmektedir ancak en çok etkilenenler okul çağı öncesi çocuklar ve gebelerdir. Aneminin en sık nedeni nutrisyonel anemidir. Nutrisyonel anemi demir, vitaminB12, folat,çinko ve bakır gibi mikrobesinlerin yoksunluğunda ortaya çıkar. Demir eksikliği çocukluk çağında en sık görülen nütrisyonel eksikliktir. Bu çalışma servise yatırılan ve kronik böbrek yetmezliği (KBY) ve primer kemik iliği hastalığı olmayan çocuklarda nutrisyonel anemi sıklığını saptamak amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Yapmış olduğumuz  çalışma kesitsel bir çalıma olup, Ocak-Haziran 2018 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi çocuk sağlığı ve hastalıkları servisinde yatan  toplam 879 hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastalar içinden KBY ve primer kemik iliği hastalığı olan çocuklar çıkarıldı ve geriye kalan 131 hastanın hemogram, retikülosit düzeyi , vitamin B12 ,folat, ferritin,C-reaktif protein (CRP) düzeyleri belirlendi. Boy ve kiloları ölçülerek Türk çocuklarının persentil büyüme eğrilerine göre değerlendirildi.
Bulgular: Serviste yatan 879 hastada anemi oranı %54 olarak tespit edildi. KBY ve primer kemik iliği hastalığı olan hastalar çıkarıldığında ise anemi oranı %27 olarak bulundu. Çalışmaya dahil edilen hastaların %40'ı 0-2 yaş grubundaydı. Kız ve erkek hastalar arasında hemoglobin, retikülosit, demir, ferritin, vitamin B12 ve folat değerleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05).
Hastaların %55'inde herhangi bir nutrisyonel eksiklik tespit edilemedi, %37'sinde demir eksikliği, %3'ünde vitamin B12 eksikliği ve %13'ünde folat eksikliği tespit edildi. Hastaların; %44,3'ünde ortalama eritrosit hacmi (MCV) düşük (mikrositer), %48,9'unda MCV normal (normositer), %6,9'unda  MCV yüksek (makrositer) bulundu.
Çalışmaya dahil edilen hastalardan %55'i akut enfeksiyonlar nedeiyle servise yatırılan hastalardan oluşuyordu.
Sonuç: En sık rastlanan nutrisyonel anemi demir eksikliği anemisidir. Vitamin B12 eksikliğini değerlendirmesini sadece serum vitamin B12 düzeyi ile yapmak yanlış pozitif veya negatif sonuçlar elde edilmesine sebep olabilir. MCV değerini vitamin B12 ve folat eksikliği anemisini tanımada yardımcı parametre olarak kullanmak yanıltıcı olabilir. Akut enfeksiyonlar esnasında tespit edilen ve herhangi bir nutrisyonel eksikliğin eşlik etmediği anemiler akut enfeksiyon anemisi olarak değerlendirilebilir. Ancak bu hastalarda enfeksiyon sonrasında anemi parametrelerini tekrar değerlendirmek gerekir. 

Anahtar Kelimeler: Anemi, Nutrisyonel Anemi.

Abstract:
Introduction and Objective: Anemia is a common public health problem in the world and causes significant consequences by affecting human health. Anemia can affect people of all ages, but the most affected are preschool children and pregnant women. Nutritional anemia is the most common cause of anemia. Nutritional anemia occurs in the absence of micronutrients such as iron, vitaminB12, folate, zinc and copper. Iron deficiency is the most common nutritional deficiency in childhood. This study was conducted to determine the frequency of nutritional anemia in childrenstaying in the service without chronic renal failure (CRF) and primary bone marrow disease.
Material and Methods: Our study was a cross-sectional study preformed on 879 patients who were hospitalized in Gaziantep University Faculty of Medicine Hospital pediatrics service between January and June 2018. Children with primary bone marrow disease and CRF were excluded and hemogram, reticulocyte, vitamin B12, folate, ferritin, C-reactive protein (CRP) levels were determined for the remaning 131 patients. Their height and weight were measured and evaluated against the percentile growth curves of Turkish children according.
Findings: The rate of anemia was found to be 54% in 879 patients who were hospitalized. The rate of anemia was found to be 27% after exclusion of patients withCRF and primary bone marrow disease. 40% of the patients included in the study were in the 0-2 age group.There was no significant difference between hemoglobin, reticulocyte, iron, ferritin, vitamin B12 and folate levels (p> 0.05) of female and male patients.
No nutritional deficiency was detected in 55% of the patients, while 37% had iron deficiency, 3% had vitamin B12 deficiency and 13% had folate deficiency. The mean erythrocyte volume (MCV) was low (micrositer) in 44.3%, MCV was normal (normositer) in 48.9%, and MCV was high (macrocytic) in 6.9% of the patients.
55% of the patients included in the study were patients who were admitted to the service due to acute infections.
Result: The most common nutritional anemia is iron deficiency anemia. One can be misled to inaccurate negative or positive results by evaluatingthe deficiency of vitamin B12 with only serum vitamin B12 levels. It can be misleading to use MCV leves as an auxiliary parameter in the recognition of vitamin B12 and folate deficiency anemia.
Anemia detected during acute infections which is not accompanied by any nutritional deficiencies can be evaluated as acute infection anemia. However, in these patients, anemia parameters should be re-evaluated after infection. 
       
Keywords: Anemia, Nutritional Anemia