Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi ve sınıf yönetimine ilişkin mesleki yeterliliklerinin incelenmesi
Examination of classroom teachers' professional competency about inclusive/integrated education and classroom management
Yazar: KISMET DELİVELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KILINÇ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya/bütünleştirme eğitimi ve sınıf yönetimine ilişkin yeterlilik düzeylerini incelemektir. Nicel ve nitel veri tekniklerinin birlikte kullanıldığı araştırma, karma yöntemlerden "yakınsayan paralel desene" göre tasarlanmıştır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Sınıf Yönetimi Yeterlikleri Ölçeği, Kaynaştırma Eğitimi Ölçeği'yle" toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evreni 2019-2020 öğretim yılında Muğla ilinde 13 ilçede görev yapan 2.402 sınıf öğretmeni ve örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 420 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel ve çıkarımsal istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel kısım fenomenolojik desende tasarlanmış, kaynaştırma öğrencisi olan 168 öğretmen arasından amaçlı ve maksimum çeşitlilik yöntemiyle seçilen 50 öğretmenin görüşü "içerik ve betimsel analiz" teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırmada cinsiyet ve hizmet yılı değişkenleri ile sınıf yönetimi beceri düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olduğu; hizmet yılı arttıkça sınıf içi ilişkiler düzeni ve fiziksel düzende ortalamaların yükseldiği belirlenmiştir. Plan-program, zaman yönetimi, sınıf içi ilişkiler düzeni, sınıfta davranış kontrolü boyutlarında kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. "Özel eğitime muhtaç bireyleri tanıma" alt boyutu ile yaş değişkeni ve hizmet yılı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığın olduğu, yaş ve kıdem arttıkça özel eğitime muhtaç bireyleri tanıma yeterliklerinin arttığı tespit edilmiştir. Kaynaştırma eğitimi ve sınıf yönetimi ölçeğinin boyutları arasındaki anlamı ilişkiler olduğu; fiziksel düzen, plan-program, zaman yönetimi, sınıf içi ilişkiler düzeni, sınıfta davranış yönetimi değişkenleri birlikte, öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi yeterlikleri ile anlamlı bir ilişki sergilediği ve söz konusu 5 değişkenin kaynaştırma eğitimi yeterliklerindeki değişimin % 45.2'sini açıkladığı; fiziksel düzen, plan-programın öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi yeterliliğini pozitif yönde anlamlı düzeyde (p< .05) yordadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 47,9'nun kaynaştırma uygulamaları konusunda aldıkları eğitimi yeterli bulmadıkları; % 63.7'sinin kaynaştırma bütünleştirme eğitimi konusunda bilgi düzeylerini; % 48,6'sının sınıf yönetimi bilgi düzeylerini yetersiz buldukları, % 60,2'sinin, kaynaştırma/bütünleştirme seminerine katılmak istedikleri; % 56,2'si kaynaştırma uygulamaları sırasında sorunlar olduğunu belirttiği; % 57,9'nun okul içi desteği; % 68,8'nin okul dışı desteği yetersiz buldukları tespit edilmiştir.  Kaynaştırma öğrencisi olan sınıf öğretmenlerinin de kaynaştırma uygulamalarında öğretmenin mesleki yeterlilik düzeyinin (f=36, %72) etkili olduğunu düşündükleri; okulla ilgili unsurlar kapsamında "fiziki koşullar, eğitim materyalleri, kaynaştırmaya ayrılan bütçe, kaynaştırma öğrencisi sayısını" önemli unsurlar olarak gördükleri; okul, aile ve RAM ile geliştirilen işbirliğinin kaynaştırma uygulamalarının başarısını etkilediğini düşündükleri belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma/bütünleştirme Eğitimi, Mesleki Yeterlik, Sınıf Öğretmeni, Sınıf Yönetimi.

Abstract:
The research purpose is to investigate classroom teachers' competence level regarding inclusive/integrated education and classroom management. Being qualitative and quantitative, the study was based on "convergent parallel design". Data were collected through "Personal Information Form, Semi-Structured Interview Form, Classroom Management Proficiency Scale, Inclusive Education Scale". 420-person sample was determined through simple random sampling from the population of 2402 classroom teachers working in 13 districts of Muğla during 2019-2020. In quantitative data analysis, descriptive and inferential statistical techniques were utilized. Qualitatively, the study was based on phenomenological design. 50 out of 168 teachers with inclusive students were selected through purposive and maximum variation sampling. Their opinions were evaluated through "content and descriptive analysis". The results revealed a significant relationship between gender, service-time variables and classroom management skills. As service-time extended, in-class relationship and physical order mean values increased. In plan-program, time-management, in-class relationship order and behavior control, females scored higher. Regarding inclusion/integration competence, there was a significant relationship between "Recognizing individuals with special educational needs" subdimension and age, service-time variables. As age and seniority increased, the competence improved. The study indicated significant relationships between inclusion and classroom management, and between teachers' inclusion competences and physical order, plan-program, time-management, in-class relationships, behavior control variables that explained 45,2 % of the change in inclusion competences. Physical order and plan-program predicted the competences at a significantly positive level (p<.05). Participant teachers considered inadequate their inclusion training (47,9 %), knowledge on inclusion/integration (63,7%) and on classroom management (48,6%). 60,2 % of them wanted to attend seminars on inclusion/integration; 56,2% stated to experience problems during inclusion practices, and they found in-school support (57,9 %) and out-of-school support (68,8 %) insufficient. Classroom teachers who are mainstreaming students think that their professional competence (f=36, 72 %) is effective in inclusion practices; "physical facilities, educational materials, budget allocated, inclusive students' number" are important factors; cooperation between school, family and RAM (Guidance Research Center) affects the success of inclusion practices.
Key Words: Classroom Management, Classroom Teacher, Inclusive/Integrated Education, Professional Competence.