Otizmli ve tipik gelişim gösteren çocukların oyun ve dil becerilerinin incelenmesi
Examination of play and language skills of children with autism and typical development
Yazar: SEMA KARDAŞ
Danışman: PROF. DR. SELDA ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada otizmli ve tipik gelişim gösteren (TGG) çocukların oyun ve dil becerilerinin gruplar arasında karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve bu iki becerinin kendi arasındaki ilişkilerinin grup içinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi dönemde olan 20 otizmli ve 20 TGG'li çocuğun bilişsel gelişim düzeylerini ölçümlemek amacıyla Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA) uygulanmıştır. Bilişsel performansları birbirine eşit olan otizmli ve TGG'li çocuklar araştırmaya dahil edilmişidir.  Araştırmada çocukların oyun becerileri Lifter (2000) tarafından geliştirilen Gelişimsel Oyun Değerlendirmesi (GOD) kullanılarak değerlendirilmiştir. Serbest oyun ortamında Doğal Dil Örneği alımı yapılarak, Türkçe SALT programı aracılığı ile hesaplanan Ortalama Sözce Uzunluğu (OSU), Toplam Sözce Sayısı (TSÖZS) ve Farklı Sözce Sayısı (FSÖZS) değeri dil becerilerinin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre iki grupta yer alan çocukların OSU değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamazken, TGG'li çocukların TSÖZS ve FSÖZS değerleri istatistiksel olarak otizmli çocuklardan daha fazla bulunmuştur. Çocukların oyun performansları gruplar arasında farklılaşırken otizmli çocuklar ayrımsız oyun kategorisinde TGG'li akranlarından daha fazla oyun davranışı sergilemişlerdir. TGG'li çocuklar ise özel fiziksel birleşimler, çocuk aracılı ve eklemeler oyun kategorisinde otizmli akranlarından daha fazla oyun davranışı sergilemişlerdir. Çocukların OSU, TSÖZS ve FSÖZS değerleri ile oyun becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to comparatively examine the play and language skills of children with autism and typical development (TD) between groups and to examine the relationships between these two skills within the group. The Gazi Early Childhood Assessment Tool (GEÇDA) was applied to measure the cognitive development levels of 20 children with autism and 20 children with TD in the pre-school period participating in the study. Children with autism and TD with equal cognitive performance were included in the study. In the study, children's play skills were evaluated using the Developmental Play Assessment (GOD) developed by Lifter (2000). A Natural Language Sample was taken in the free play environment and the Average Word Length (MLU), Total Number of Words and Number of Different Words values calculated through the Turkish SALT program were used in the evaluation of language skills. According to the results of the research, no statistically significant difference could be found between the MLU values of the children in the two groups, while the total number of words and the number of different words values of the children with TD were statistically higher than those of the children with autism. While the play performances of the children differed between the groups, children with autism displayed more play behaviors in the category of indiscriminate play than their peers with TD. Children with TD, on the other hand, exhibited more play behaviors in the special physical combinations, child-mediated and additive play category than their autistic peers. It was concluded that there is a statistically significant relationship between children's OSU, the number of words and number of different words values and their play skills.