Bağlanma stilleri ile bağışlama arasındaki ilişkide sorumluluk yüklemelerinin aracı rolü
Linking attachment styles to forgiveness: The mediating role of responsibility attributions
Yazar: ASİYE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. DENİZ ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bağışlama = Forgiveness ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk yükleme = Responsibility attiribution

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yakın ilişkilerde bireylerin bağlanma stilleri, sorumluluk yüklemeleri ve güdüsel bir sistem olarak ele alınan bağışlama arasındaki ilişkileri incelemek ve bağlanma stilleri ile bağışlama arasındaki ilişkide sorumluluk yüklemelerinin aracı rolünü sınamaktır. Araştırma hâlihazırda romantik bir ilişkisi olan toplam 212 katılımcı (119 kadın ve 93 erkek) ile yürütülmüştür. Veriler üzerinde hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve sorumluluk yüklemelerin aracı rolü Baron ve Kenny tarafından önerilen model takip edilerek her bir bağlanma stili ve bağışlamanın bileşenleri olan öç alma, kaçınma ve iyilikseverlik için ayrı ayrı test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, hem bağlanma stilleri hem de sorumluluk yüklemeleri bağışlama ve alt boyutları olan öç alma, kaçınma ve iyilikseverliğin yordayıcısıdır. Aynı zamanda, bağlanma stilleri sorumluluk yüklemelerini de yordamaktadır. Dahası, bağlanma stilleri ile bağışlama arasındaki ilişkiye sorumluluk yüklemeleri kısmen aracılık etmektedir. Güvenli bağlanan bireyler, güvenli olmayan bağlanma grubundakilere göre, partnerlerinin olumsuz davranışına yönelik daha az sorumluluk yüklemesi yapmakta ve bunun aracılığıyla daha fazla bağışlama göstermektedir. Güvenli olmayan bağlanma gruplarından korkulu bağlanma stili, güvenli stil ile karşılaştırıldığında, sorumluluk yüklemelerini en iyi yordayan stildir. Korkulu bağlanma, bağışlamanın alt boyutlarını yordamakta ve yordayıcı gücü açısından değişkenler arasındaki sıra kaçınma, öç alma ve iyilikseverlik şeklindedir. Sorumluluk yüklemelerinin kısmi aracılığıyla bağışlamayı yordayan diğer bağlanma stili kayıtsız bağlanmadır. Ancak bu stilin yordayıcılığı korkulu stilden daha düşüktür. Kayıtsız bağlanma, iyilikseverlik ve kaçınmayı yordamaktadır. Bu ilişkiye sorumluluk yüklemeleri kısmen aracılık etmektedir. Güvenli bağlanma stili ile karşılaştırıldığında, saplantılı bağlanma stilinin bağışlamayı yordamadığı görülmektedir. Diğer yandan, bağışlamanın alt boyutlarından sadece iyilikseverlik için yordayıcılığı anlamlı bulunmuştur.Araştırmadan elde edilen bu sonuçlar ilgili literatüre göre tartışılmıştır.Anahtar SözcüklerYakın ilişkiler, bağlanma stilleri, sorumluluk yüklemeleri, bağışlama

Abstract:
The purpose of the present study was to examine the relationships among individuals? romantic attachment styles, responsibility attributions and forgiveness conceptualized as a motivational system, and to investigate whether responsibility attributions mediated the relationships between attachment styles and forgiveness in close relationships. Totally, 212 (93 males and 112 females) university students who currently had a romantic relationship participated in the study. A series of hierarchical regression analyses were conducted and the mediating roles of responsibility attributions were tested by following the procedures of Baron and Kenny, separately for each attachment style and the revenge, avoidance and benevolence components of forgiveness. The results indicated that attachment styles and responsibility attributions were significant predictors of forgiveness and its components. At the same time, attachment styles predicted responsibility attributions. Furthermore, responsibility attributions partially mediated the relationship between attachment styles and forgiveness. Securely attached individuals attributed less responsibility to their partner?s negative behavior and showed higher levels of forgiveness than the insecurely attached groups. Fearful attachment style in insecurely attached group appeared to be the most powerful predictor of the responsibility attributions compared to secure style. Fearful attachment style significantly predicted the components of forgiveness such as avoidance, revenge and benevolence respectively. Another attachment style was dismissive attachment which predicted forgiveness by the partial meditational role responsibility attribution. However, the predictive ability of dismissive attachment style was lower than the fearful one. Dismissive attachment style predicted significantly both the benevolence and avoidance components of forgiveness and also responsibility attributions partially mediated these associations. Preoccupied attachment style accounted for significant variation only in the benevolence component of forgiveness.Implications of the findings of the current study were discussed with respect to relevant literature.Key wordsClose relationships, attachment styles, responsibility attributions, forgiveness