Yerel bilimsel dergilerin uluslararasılığının ölçülmesi
Measuring internationality of regional scientific journals
Yazar: OĞUZ ÇOLAK
Danışman: DOÇ. KASIM BİNİCİ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Uluslararası bilimsel dergilerde yayın yapmak günümüzde araştırmacılar için akademik yükselme kriterlerini karşılama, araştırma teşvik ödemeleri alma, bilimsel araştırma projeleri için fon bulma gibi pek çok konuda önemli bir ölçüt olarak görülmektedir. Önemli dokümanlarda ve politikalarda yeri olan uluslararası dergilerde yayın yapma olgusunda kastedilen "uluslararası derginin" tanımında belirsizlikler bulunmaktadır. Kavramın kullanımı daha çok Web of Science (WoS) ve Scopus gibi bazı ticari atıf indekslerinde yer alma olarak algılanmaktadır. Uluslararası dergi/yerel dergi kavramındaki belirsizliğin giderilebilmesi için dergilerin detaylı analizi gerekmektedir. Analiz için atıf dizinlerinde de yer alan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) dergileri seçilmiştir. Çalışmanın amacı, dergilerin uluslararasılıklarını; yazar-ülke bağlantıları, aldıkları atıflar ve editör kurullarının yapısı üzerinden değerlendirmektir. Değerlendirme kriteri olarak Index of National Orientation (Ulusal Yönelim İndeksi- INO) ölçevi kullanılmıştır. INO, bir dergide yayın yapmış yazarların coğrafi dağılımında en fazla temsil edilen ülkenin yüzdelik ölçüsüdür. Çalışmada doğa bilimleri (9), tıp (1) ve mühendislik (1) konu alanlarında toplam 11 derginin 2020-2022 yılları içerisinde yayınladığı araştırma makaleleri (n=2408) ile dergilerin 2023 yılında aldığı atıfların ülke bağlantıları (n=1732) çeşitli bibliyometrik tekniklerle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda dergilerdeki yayınların %71,13'ü ile dergilerin aldığı atıfların %38,86'sının Türkiye'de yer alan kurumlardaki yazarlar tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. 5 Yıllık Etki Faktörü ile dergilere yapılan atıfların uluslararasılık ölçüsü olarak belirlenen INO-C değeri arasında orta düzeyde negatif kolerasyon bulunmasına rağmen bu ilişki anlamlı değildir (r = -,528 p =,095 r2 = 0,278). Bu sonuca göre Etki Faktörü ile dergilerin atıflarının uluslararasılığı arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı ve Etki Faktörünün bir derginin atıflarının uluslararasılığını yansıtmakta yetersiz olduğu söylenebilir.

Abstract:
Publishing in international scientific journals is currently seen as an important criterion for researchers in many matters such as meeting academic promotion criteria, receiving research incentive payments, and finding funding for scientific research projects. There are ambiguities in the definition of "international journal", which is meant by publishing in international journals that have a place in important documents and policies. The use of the concept is perceived as being included in some commercial citation indexes such as Web of Science (WoS) and Scopus. In order to eliminate the ambiguity in the concept of international journal/local journal, detailed analysis of journals is required. Journals of the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK), which are also included in the citation indexes, were selected for analysis. The aim of the study is to evaluate the internationality of journals through their author affiliations, the citations they receive, and the structure of their editorial boards. The Index of National Orientation (INO) metric was used as the evaluation criterion. INO is a measure of the percentage of the country most represented in the geographical distribution of authors who have published in a journal. In the study, the research articles (n = 2408) published by a total of 11 journals in the subject areas of natural sciences (9), medicine (1) and engineering (1) between 2020-2022, and the affiliation countries of the citations received by the journals in 2023 (n = 1732) were analyzed using bibliometric techniques. As a result of the study, it was determined that 71.13% of the publications in the journals and 38.86% of the citations received by the journals were made by authors in institutions in Turkey. Although there is a moderate negative correlation between the 5JIF and the INO-C value, this relationship is not significant (r = -,528 p =,095 r2 = 0,278). According to results, Impact Factor is an insufficent metric to reflect the internationality of journals.