Renal transplant hastalarında rejeksiyonların yönetimi: tek merkez deneyimi
Management of rejections in renal transplant patients: a single-center experience
Yazar: CANTUĞ ÇALT
Danışman: PROF. DR. EBRU GÖK OĞUZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Transplantasyon sonrası karşılaşılan en büyük zorluklardan biri,
immün yanıt nedeniyle gelişen rejeksiyon ataklarını kontrol altına almaktır. Akut
humoral rejeksiyon tedavisinde yeni ajanlara duyulan ihtiyaç devam ederken, kronik
rejeksiyon tedavisinde halen fikir birliği sağlanamamıştır. Çalışmamızın amacı, renal
transplantasyon hastalarında rejeksiyon tedavilerinin ilk yıl içindeki etkilerini
değerlendirmek ve greft sağkalımına olan katkılarını analiz etmektir. Bu bağlamda,
fonksiyonel greft süresi, tedaviye direnç, son dönem böbrek yetmezliği gibi klinik
sonuçlar ile tanı anındaki demografik, patolojik, klinik ve laboratuvar faktörlerinin
etkisi incelenmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular literatürle karşılaştırılarak
benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, renal rejeksiyon tanısı almış toplam 75
hasta dahil edilmiştir. Hastaların klinik ve laboratuvar verileri retrospektif olarak
incelenmiş, tedaviye yanıtları değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS V.15
yazılımı ile yapılmış olup p<0.05 anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmadaki hastaların yaş ortalaması 46,37 ± 11,85 yıl olup,
%74,7'si erkekti. Renal biyopsilerin patoloji sonucu; 69 (92%) hastada antikor aracılı
rejeksiyon, 6 (8%) hastada t hücre aracılı rejeksiyon, akut antikor aracılı
rejeksiyonların 62 (82,6%)'si akut, 7 (9,3%)'si kronik rejeksiyon, t hücre aracılı
rejeksiyonların 4 (5,3%)'ü akut, 2 (2,6%)'si kronik rejeksiyon olarak saptanmıştır.
Antikor aracılı rejeksiyon tanılı hastalara plazmaferez-ivig veya plazmaferez-ivigrituksimab tedavisi verilmiş olup bu 2 grup karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada 6. ve
12. aylarda serum kreatinin ve eGFR değerleri açısından anlamlı fark bulunmamıştır
(p>0.05). Bununla birlikte, PF-IVIG-rituksimab grubunda 12. ay proteinüri
düzeyinin anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0.006). Greft ve hasta
sağkalım oranları arasında tedavi gruplarına göre fark gözlenmemiştir.
Sonuç: Tedavi grupları arasında hasta ve greft sağkalım oranlarının
benzerliği literatürle uyumlu bulunmuştur. Antikor aracılı rejeksiyon tedavisine
rituksimab eklemenin tedaviye anlamlı faydası saptanmamıştır. Ancak rituksimab
eklenmesinin 6. ay proteinüri üzerinde olumlu etki saptanmazken 12. ayda olumlu
etkisi olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın sonuçları, rejeksiyon tedavisinin
geliştirilmesine ışık tutabilir.
Anahtar Kelimeler: Renal transplantasyon, rejeksiyon, antikor aracılı
rejeksiyon, rituksimab, greft sağkalımı.

Abstract:
Objective: One of the biggest challenges after transplantation is controlling
rejection episodes caused by immune responses. While the need for new agents in
the treatment of acute humoral rejection persists, no consensus has yet been reached
regarding the treatment of chronic rejection. The aim of this study is to evaluate the
effects of rejection treatments in renal transplant patients during the first year and
analyze their contributions to graft survival. In this context, we examined clinical
outcomes such as functional graft duration, treatment resistance, and end-stage renal
disease, along with the impact of demographic, pathological, clinical, and laboratory
factors at the time of diagnosis. Additionally, the findings were compared with the
literature to highlight similarities and differences.
Materials and Methods: The study included 75 patients diagnosed with
renal rejection. Clinical and laboratory data were retrospectively analyzed, and
treatment responses were evaluated. Statistical analyses were performed using SPSS
V.15, with a significance threshold of p<0.05.
Results: The mean age of the patients was 46.37 ± 11.85 years, and 74.7%
were male. Pathological evaluations revealed antibody-mediated rejection (ABMR)
in 69 (92%) patients and T-cell-mediated rejection (TCMR) in 6 (8%) patients. Of
the ABMR cases, 62 (82.6%) were acute, and 7 (9.3%) were chronic; among TCMR
cases, 4 (5.3%) were acute, and 2 (2.6%) were chronic. Patients with ABMR
received either plasma exchange-IVIG or plasma exchange-IVIG-rituximab therapy,
and the outcomes of these two groups were compared. No significant differences
were observed between the groups in terms of serum creatinine and eGFR values at 6
and 12 months (p>0.05). However, the 12-month proteinuria level was significantly
lower in the PF-IVIG-rituximab group (p=0.006). Graft and patient survival rates did
not differ between the treatment groups.
Conclusion: The similarity in graft and patient survival rates between the treatment
groups aligns with findings in the literature. Although adding rituximab to ABMR
treatment did not provide significant therapeutic benefits, its positive effect on
proteinuria was observed at 12 months, though not at 6 months. These
findings may guide future developments in rejection treatment.
Keywords: Renal transplantation, rejection, antibody-mediated rejection,
rituximab, graft survival.