Yabani x kültür arpa melezlerinin genetik analizi ve bunlardan ıslahta yararlanma olanakları /
Yazar: GÜLDEHEN BİLGEN
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM DEMİR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1989
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
- 6«» r 7. ÖZET Bu araştırma, altı yabani arpa populaByonu (A,B,C,X, Y,Z) ile altı ticari varyete (Kaya, Quantum, Zafer, Tokak, Yer- çil, Cumhuriyet) araamda çoklu dizi yöntemine göre elde edilen melezlerde bitki boyu, başak boyu, başakta dane sayısı, bitkide başak sayısı, tek başak verimi, bin dane ağırlığı ve danede protein oranı özellikleri bakımından populasyonun genetik yapıaını incelemek, uygun ebeveyn ve üstün melezleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çoklu dizi varyans analizi sonuçlarına göre incele nen özellikler bakımından ebeveyn ve melezler arasında yeterli düzeyde bir varyasyonun bulunduğu belirlenmiştir. Genel ve özel kombinasyon güçleri varyans tahminle ri, eklemeli ve dominantlık varyans komponentleri ile oransal ilişkileri; birinci yıldaki materyalde bitki boyu ve bitkide başak sayısı, diğer materyalde ise başak boyu ve başakta dane sayısı için eklemeli, diğer özellikler için eklemeli olmayan gen etkilerinin sözkonusu olduğunu göstermiştir. Her iki materyalde ebeveynlerin genel kombinasyon güçleri ve ortalama değerleri dikkate alındığında bitki boyu için Quantum, başak boyu için B populasyonu ve Quantum, başakta dane sayısı için Quantum, bitkide başak sayısı için Tokak ve Kaya, bin dane ağırlığı için Kaya, Quantum ve Zafer, tek başak verimi için Quantum ve Zafer, danede protein oranı için Kaya, Quantum, Zafer, Yerçil ve Y populasyonunun uygun ebeveynler olabileceği ortaya çıkmıştır. Materyallere göre özelliklerin tümü için melezlerin özel kombinasyon güçleri ve ortalama değerleri göz önüne alındığında, bitki boyu için Y x Yerçil, başak boyu için A x Tokak ve X x Tokak, başakta dane sayısı için B x Quantum, B x Yerçil, V x Quantum, Z x Yerçil ve X x Kaya,- 65 - bitkide başak aayısı için Z x"Kaya, bin dane ağırlığı için A x Quantum, B x Zafer, C x Kaya, X x Cumhuriyet, Z x Zafer ve X x Quantum, tek başak verimi için A x Tokak, A x Quantum ve Y x Kaya, danede protein oranı için B x Quantum, B x Tokak ve X x Cumhuriyet ' in ümitli melezler olarak ıslah çalışmalarında yer alabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
- G6 - B. SUMMARY In this research, the crosses obtained between six wild barley papulations and six commercial varieties by the line x tester method were studied in terms of plant height, spike length, kernels/spike, tiller number, grain yield per spike, thousand kernel weight and grain protein content in order tD investigated the genetical structure of population and to select suitable parents and superior hybrids. It was determined that the significant variations were present among the parents and their crosses for all the traits studied based on the results of line x tester analysis. The estimates for general and specific combining ability variances, the magnitudes of additive and nan-addi tive genetic components and the ratios of GCA/SCA indicated that the additive gene effect were important for the plant height and tiller number in the papulation of the first year Bnd for the spike length and kernels/spike in the second one but the non-additive gene action was impor tant for the other characteristics. Considering the general combining ability effects and mean values for parents, it was found that Quantum for plant height, B population and Quantum for spike length, Quantum for kernel/spike, Tokak and Kaya for tiller number, Kaya, Quantum and Zafer for thousand kernel weight, Quantum and Zafer for grain yield per spike and Kaya, Quantum, Zafer, Yerçil and Y population for grain protein contentmay be suitable parents in both genetic mate rials. With respect to spesific combining ability effects and mean values for the crosses, Y x Yerçil for plant height, A x Tokak and X x Tokak for spike lenght, B x Quantum, B x Yerçil, Y x Quantum, Z x Yerçil and X x Kaya- 67 - Far kernels/spike, Z x Haya for tiller number, A x Quantum, B x Zafer, C x KayB, X x Cumhuriyet, Z x Zafer and X x Quantum fur thousand kernels weight, A x Tokak, A x Quantum and Y x Kaya for grain yield per spike and B x Quantum, B x Tokak and X x Cumhuriyet For grain protein content appeared to be better combinations included in the barley breeding programs.