244 Numaralı Ankara Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transkription and evalation of Ankara Shari'a Record Number 244
Yazar: OĞUZ ALPOĞLU
Danışman: PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Ankara = Ankara ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Günümüzde değişen tarih tasavvuru devlet ve hanedanlardan daha ziyade
geniş halk kitlelerinin yaşamına eğilmektedir. Bu eğilim bizi Osmanlı sosyal
tarihinin ana kaynakları olan şer'iyye sicillerine götürmektedir. Sicildeki
belgelerden halkın yaşam tarzı, birbirleriyle olan münasebetleri, sorunları
(evlenme, boşanma, miras ve ticaret) ve devletin hukuki düzeni takip
edilebilmektedir. Bu belgeler devlete bağlı resmi makamlarca kayıt altına
alındığından dolayı oldukça güvenilir, sağlam ve birinci elden bilgiler içermektedir.
Bu çalışmada, M. 1838-1855 yılları arasını kapsayan 244 numaralı Ankara
şer'iyye sicili incelenerek bu defterin içerdiği belgeler ışığında Ankara'nın sosyal,
kültürel, siyasi ve ekonomik yapısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tarihler arasında
Ankara'nın bir eyalet merkezidir, fakat sadece 1850-1852 yılları arasında sancağa
dönüştürülmüştür. Şehirde farklı etnik unsur ve dinlere mensup kişilerin
(Müslüman, Hristiyan, Yahudi, Türk, Rum, Ermeni) farklı mahallelerde huzûr ve
güven içinde yaşadığı belirlenmiştir. Sicil toplam 133 sayfa ve 187 adet belgeden
oluşmaktadır. Bu belgeler alım-satım, borç, miras, nafaka, mehir, vakıf, atama ve
azil gibi konuları içermektedir. Bu açıdan sicilin sosyal tarih araştırmaları için
önemli bir kaynak olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Şer'iyye sicili, Ankara.

Abstract:
Today, the changing historical conception focuses on the life of the wider
population rather than the state and dynasties. This tendency leads us to Shariah
records, the main sources of Ottoman social history. The documents in the registry
determine the life style of the people, their relations with each other, their problems
(marriage, divorce, inheritance and trade) and the legal order of the state. These
documents contain very reliable, sound and first-hand information because they are
recorded by the government official authorities.
In this study, it is tried to determine the social, cultural, political and
economic structure of the 19th century Ankara by examining the Ankara court
record number 244 which is between 1838-1855. It is understood that Ankara was a
state center between the dates mentioned and it was determined that it was
converted into a sanjak only between 1850-1852. It was determined that people
belonging to different ethnic and religious groups (Muslim, Christian, Jewish,
Turkish, Greek, Armenian) lived in different neighborhoods in peace and security.
The registry consists of 133 pages and 187 documents. These documents include
issues such as purchase-sale, debt, inheritance, alimony, foundation, assignment,
and decree. In this respect, the record is considered to be an important source for
social history research.
Keywords: The Ottoman State, Court Record, Ankara.