Kur'an-ı Kerim'de muttarid olmayan zamir mercileri
Non-gramer pronouns in The Quran
Yazar: SALİH TÜRKMENOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET YÜKSEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-zamir = Grammar-pronoun ; Dil bilim = Linguistics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Söz dizim = Syntax ; İslamiyet = Islam

Özet:
"Kur'an-ıKerim'de Muttarid Olmayan Zamir Mercileri" konusunu içeren bu araştırma giriş, dört ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Araştırmada zamirlerin Arap dilinde özellikle de Kur'an-ı Kerim'de kullanımı sözdizimi ve anlambilim açısından ele alınmıştır.
Giriş bölümünde araştırma konusunun önemi, seçilme nedeni, araştırmanın temel kavramları, problem durumu ele alınırken izlenen yöntem ve kaynaklarla ilgili bilgilere yer verildi.
Birinci bölümde "Arapçada Kelime ve Çeşitleri" başlığı altında Arap dilinde kelime ve çeşitleri ele alındı. Bu bölümde kelimenin tanımı, çeşitleri, isim, fiil, harfin tanımları, özellikleri ve bölümlerine değinildi.
İkinci bölümde; araştırma konusuna esas teşkil eden zamirler ele alındı. Burada zamirin tanımı,farklı açılardan çeşitleri (Bunlar; fasl zamiri, şan zamiri, muttasıl zamirler ve munfasıl zamirlerdir.) incelenmiştir. Her birisi izah edilirken örnekler hem Arapça temel kaynaklardan, hem deKur'an-ı Kerim'den alınmıştır. Özelliklebuzamirlerinisimlendirilmesivekullanımlarıylaalakalıgörüş farklılıklarına yer verilmiş, zamirler ve mercileri konusu geniş bir şekildeele alınmıştır.Arap dilindeki en temel kurallardan biri olan uyum konusu zamir ile merci bağlamında incelenmiştir. Zamirlerin mercii ile olan cinsiyet ve sayı uyumunun nasıl olduğuna dair geniş ve detaylı bilgiye yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, araştırmanın problemini oluşturan Kur'an'da muttarid (genel geçer kurala uygun) olmayan zamir mercileri ele alındı. Bu konuyla ilgili ayetler,Kur'an-ı Kerim'den veArapçagramer kitaplarından tespit edilip konuyla ilgili tefsir ve nahiv kaynaklarına başvuruldu.
Sonbölümdeise,ArapDiligramercilerininvemüfessirlerin görüşleri üzerinden, konuyla ilgili olarak elde edilen bütün verilerin değerlendirilmesi yapıldı.
Anahtar Kelimeler:zamir, isim, müzekker, müennes

Abstract:
This research consists of prologue, three main part and conclusion which is including non-grammar pronouns in the Quran. The research handled pronouns according to their using, syntax and lexical semantics in Arab Language especially in Quran.
In the prologue part while the importance of the research's topic, reason of choosing, research' s main notions, problem situation are handled, some informations about the method and sources have been given.
In the first part words and the types in Arabic Language were handled under the title of "Words and Types". In this part definiton of Word, types, noun, verb, definitions of letter, feature and sections were mentioned.
In the second part main pronouns that consist the research were handled. In here definition of pronoun, pronoun's types from different sides –fasl pronoun, Shan pronoun, Contiguous pronouns and Munfasıl pronouns-  were handled. While each of them were explaining examples were used from Arabic main sources and Quran. Especially different opinions about naming and using these pronouns were mentioned.
In the third part main pronouns and the nouns which are expressing the pronouns were handled and one of the main rules about Arabic Language which we call "rapport rule" were handled here abut pronouns and the nouns which are expressing the pronoun. How is it pronouns gender and amount rapport between the noun which are expressing pronouns was handled extensively.
In the fourth part non-grammar pronouns in Quran which consist the problem of research were handled. Some verses were detected in Quran and some other researchs and grammar books. Some verses have been analyzed from rede sources and disjointedness' reasons between pronouns and the nouns which are expressing the pronouns were dwell on.
In this part all the obtained datas' (which have been taken from main Arabic Language grammar books and main redes' opinions)  considerations have been done.
Keywords: pronoun, noun, masculine, feminine