Yaratıcı drama temelli çatışma çözme programının ergenlerde öfke, saldırganlık ve çatışma çözme becerisine etkisi
Effect of the creative drama based conflict resolution programme on the anger, agression and conflict resolution skills in adolescents
Yazar: REZZAN GÜNDOĞDU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN IZGAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Çatışma = Conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
Bu yarı deneysel araştırmanın amacı, yaratıcı drama temelli çatışma çözme programının (YDTÇÇP) ergenlerde öfke, saldırganlık ve çatışma çözme becerisine etkilerini incelemektir.Bu araştırmanın örneklemi 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Ankara ili, Mamak ilçesinde bulunan orta sosyo-ekonomik düzeyde bir okul olan Abidinpaşa Lisesi'ne devam eden 9. sınıf öğrencileridir. Araştırmanın bağımlı değişkenlerini ölçmek için Koruklu (1998) tarafından geliştirilen Çatışma Çözme Davranışını Belirleme Ölçeği (ÇÇDBÖ), Spielberger (1988) tarafından geliştirilen Sürekli Öfke-Öfke Tarz Ölçeği (SÖÖTÖ), Buss ve Perry (1992) tarafından geliştirilen Saldırganlık Ölçeği (SÖ) kullanılmıştır. Deney grubu 13, plasebo grubu 14 ve kontrol grubu 16 olmak üzere toplam 43 öğrenci ile çalışmalar yürütülmüştür.Kruskal Wallis H-Testi kullanılarak deney, kontrol ve plasebo grupları birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Mann Whitney U-Testi ile farkın hangi gruptan kaynaklandığı belirlenmiştir. Grupların kendi içlerinde karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Verilerin analizleri SPSS 10.0 programı kullanılarak bilgisayarda yapılmış, hata payı p< 0.05 alınmıştır.Deney grubunun ÇÇDBÖ problem çözme alt ölçek puanları açısından gruplarla arasında anlamlı bir fark bulunmazken; son test-izleme testleri puanlarında anlamlı düzeyde bir artışın olduğu bulunmuştur. Deney grubunun ÇÇDBÖ saldırganlık alt ölçek puanlarının kontrol ve plasebo gruplarına göre anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur. Deney grubunun son test ve izleme testleri puanlarında anlamlı düzeyde bir azalmanın olduğu bulunmuştur.Deney grubunun, SÖ toplam saldırganlık puanlarının kontrol ve plasebo gruplarına göre anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur. Ayrıca son test-izleme testleri puanlarında anlamlı düzeyde bir azalma olduğu bulunmuştur.Deney grubunun, SÖÖTÖ alt ölçek puanları açısından gruplarla arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Deney grubunun öfke kontrol alt ölçek son test-izleme testi puanlarında anlamlı düzeyde bir artışın olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Çatışma Çözme, Öfke, Saldırganlık, Yaratıcı Drama

Abstract:
The aim of this semi experimental study was to investigate the effects of The Creative Drama Based Conflict Resolution Programme (CDBCRP) on the anger, aggression and conflict resolution skills in adolescents.The data for this research were collected from the 9th grade students in Abidinpaşa Lisesi, representing a middle socio-economic level secondary school, in Mamak, Ankara in the 2008-2009 academic year. To measure the dependent variables of the study, A Scale for Identification of Conflict Resolution Behaviour (SICRB) developed by Koruklu (1998), The State Trait Anger Scale-STAS, developed by Spielberger (1988), The Aggression Questionnaire (AQ) developed by Buss and Perry (1992) were used. The study was carried out with 43 students; 13 students in experiment group, 14 students in placebo group and 16 students in control group.Experiment, control and placebo groups were compared by using Kruskal Wallis H- Test. The group causing the difference was identified by Mann Whitney U-Test. Wilcoxon Signed Rank Test for Paired Samples was used to compare the scores within each group. Data were analysed on the computer by using SPSS 10.0, margin of error was assumed to be p< 0.05.Although no meaningful difference was found in the scores from SICRB problem solving sub-scale between the experiment group and the other two groups, it was determined that there was a meaningful increase in the scores from the post test quizzes. It was found out that SICRB aggression sub-scale scores of the experiment group were decreased at a meaningful level, in comparison with the control and placebo groups. Experiment group?s scores from the post test and the quizzes went down at a meaningful level.Experiment group?s total aggression score from AQ was meaningfuly lower than control and placebo groups?. Also it was found that there was a meaningful decrease in the scores from post-test quizzes.No meaningful difference was found between the experiment group and the other groups in the scores from STAS sub-scales. A meaningful increase was found in the scores of experiment group from the anger control sub-scale post test quiz.Key Words: Conflict Resolution, Aggression, Anger, Creative Drama