Akut piyelonefrit tanısında inflamatuvar belirteçler
Inflammatory markers for prediction of acute pyelonephritis
Yazar: FUNDA GÖREN KETENCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ETHEM PİŞKİN
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Piyelonefrit = Pyelonephritis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İnflamasyon = Inflammation ; İnterlökin 6 = Interleukin 6

Özet:
Üriner sistem enfeksiyonları böbrek parankimini tutarak akut piyelonefrit tablosuna yol açabileceği gibi, alt üriner sistemi tutarak akut sistit ve üretrit şeklinde de seyredebilir. Akut piyelonefrit geçiren böbrekte kalıcı hasar oluşma riski vardır ve bu durum daha sonraki dönemlerde böbrek fonksiyonlarında bozulma, kronik böbrek yetmezliği ve hipertansiyona yol açabilir. Akut piyelonefrit ve alt üriner sistem enfeksiyonlarının özellikle çocukluk yaş grubunda ayırımı gerek klinik bulgular gerekse de sık olarak kullanılan tanısal testlerle tam olarak yapılamamaktadır. Bu çalışmada akut piyelonefrit ile alt üriner sistem enfeksiyonlarının ayırıcı tanısında inflamatuvar belirteçlerden beyaz küre, nötrofil sayısı, C-reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), prokalsitonin (PCT), serum interlökin-6 (IL-6) ve interlökin-8 (IL-8)'in kullanılabilirliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servisi'ne ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne ateş şikayeti ile başvurup, idrar kültüründe üremesi saptanarak üriner sistem enfeksiyonu tanısı konulan 3 ay ile 16 yaş arasında toplam 51 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalardan antibiyotik tedavisi öncesi CRP, beyaz küre, nötrofil sayısı, ESR, IL-6, IL-8 ve PCT çalışılmak üzere kan alındı. Üriner sistem enfeksiyonu tanısı konularak ilk yedi gün içinde dimerkaptosüksinik asit (DMSA) sintigrafisi çekilen hastalar renal parankimal tutulumlarına göre 23'ü akut piyelonefrit, 28'i alt üriner sistem enfeksiyonu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Sistemik inflamatuvar belirteçlerden nötrofil sayısı (p=0,014), CRP (p<0,001) ve ESR (p=0,006) akut piyelonefrit grubunda alt üriner sistem enfeksiyonu grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. IL-6, IL-8 ve PCT düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. CRP için eşik değeri 10 mg/l alındığında duyarlılığı % 100 iken, özgüllüğü % 60,7 idi. Eritrosit sedimentasyon hızı için eşik değeri 20 mm/sa alındığında duyarlılığı % 86,9 iken, özgüllüğü % 46,4 idi. Mutlak nötrofil sayısı için eşik değeri % 70 olarak alındığında duyarlılığı % 39,1, özgüllüğü % 78,5 olarak bulundu. Akut piyelonefrit tanısında altın standart olarak kabul edilen DMSA tetkikinin, her merkezde bulunamaması, hastaların radyasyona maruz kalması ve akut parankimal hasar ile eski skar ayrımının net olarak yapılamaması göz önünde bulundurulduğunda akut piyelonefrit ile sistit ayırıcı tanısında daha düşük maliyette ve daha kolay ulaşılabilir tetkikler olan nötrofil sayısı, CRP ve ESR ölçümlerinin kullanışlı birer inflamatuvar belirteç olabileceği sonucuna varılmıştır. Özellikle CRP'nin yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip olması nedeniyle akut piyelonefrit ile alt üriner sistem enfeksiyonu ayırıcı tanısında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bununla beraber sonuçlarımızı doğrulamak için daha fazla kişide yapılmış ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Urinary tract infections can cause acute pyelonephritis by affecting renal parenchym and also can lead to acute cystitis and urethritis by affecting lower urinary tract. Kidney with acute pyelonephritis has a risk of permanent damage and this situation can lead deterioration of renal function, chronic renal failure and hypertension in later times. Distinction of acute pyelonephritis and lower urinary tract infections especially childhood age group is not able to be done exactly either clinical findings or often used diagnostic parameters. In this study, we aimed to determine the availability of inflammatory markers such as leukocyte counts, neutrophil counts, C-reactive protein (CRP), erythrocyte sedimentation rate (ESR), procalcitonin (PCT), blood serum interleukin 6 (IL-6) and interleukin-8 (IL-8) at differential diagnosis of acute pyelonephritis and lower urinary tract infections. Totally 51 patients who are diagnosed as urinary tract infection in urine cultures, are between 3 months and at the age of 16, consult with the complaints of fever to Child Emergency Department and Child Health&Disease Polyclinic of Medical Faculty of Zonguldak Bulent Ecevit University (BEU), are included in this study for this purpose. Before initiation of antibiotic treatment, blood samples was collected for CRP, leukocyte counts, neutrophil counts, ESR, IL-6, IL-8 and PCT levels. The patients who have dimercaptosuccinic acid (DMSA) scintigraphy within the first 7 days, are diagnosed as urinary tract infection, were divided into two groups: According to renal parenchymal involvement, 23 of them were diagnosed as having an acute pyelonephritis, 28 patients were diagnosed as having a lower UTI. Systemic inflammatory markers including neutrophil count (p=0,014), CRP (p<0,001) and ESR (p=0,006) were found significantly higher in children with acute pyelonephritis group than in the lower UTI group. There was no significant difference between IL-6, IL-8 and PCT levels in patients with acute pyelonephritis group or lower UTI group. When cut-off value for the CRP was accepted 10 mg/l, sensitivity was % 100 and specificity was % 60,7. When cut-off value for the erythrocyte sedimentation rate was accepted 20 mm/h, sensitivity was % 86,9 and specificity was % 46,4. When cut-off value for absolute neutrophil count was accepted %70, sensitivity was % 39,1 and specificity was % 78,5. DMSA examination which is regarded as gold standard at acute pyelonephritis diagnosis, is not able to be found in each center, exposes the patients to radiation and is not able to be separated acute parenchymal damage from old skar. Considering these reasons, it was concluded that , neutrophil count, CRP and ESR measurements, which are more readily available and lower cost tests, may be useful inflammatory markers at differential diagnosis of acute pyelonephritis and cystitis. It is thought that CRP can be used at the differential diagnosis of acute pyelonephritis and lower urinary tract infection, due to its high sensitivity and specificity. Nonetheless, prospective studies which were applied more people, are required in order to confirm our results.