Hemşirelerin organ nakli ve bağışına  yönelik tutum ve bilgi düzeyleri: Şehir hastanesi örneği
Nurses' attitudes and knowledge levels towards organ transplantation and donation: The case of the city hospital
Yazar: ESRA KARAYEL
Danışman: PROF. DR. NEVİN KANAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutumlar = Attitudes ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma hemşirelerin organ nakli ve bağışına yönelik tutum ve bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Bu araştırma tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul il merkezinde bulunan Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesinde çalışan 921 hemşire oluşturmuştur. Örneklem yapılmayıp tüm evren araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden 229 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Veriler "Tanıtıcı Özellikler Formu, Organ Nakli ve Bağışına Yönelik Bilgi Formu, Organ Nakli ve Bağışına Yönelik Davranış Formu, Organ Bağışı ve Tutum Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; "t testi, tek yönlü varyans analizi ve Scheffe testleri" kullanılmıştır.
Yapılan bu çalışmada hemşirelerin konu ile ilgili bilgi durumları incelendiğinde; organ nakli ve bağışının tanımını, bağışın yapıldığı birimleri, tıbbi
ölüm kriterlerini ve tıbbi ölümün gerçekleştiğine onay veren uzmanlar ile nakli yapılan organ ve dokuları bilenlerin oranı yüksek (%73.4-%89.5) bulunmuştur. Hemşirelerin Organ Bağışı Tutum Ölçeği'nin pozitif tutumları gösteren boyutundan 107.36±8.51, negatif tutumları gösteren iki boyutundan sırasıyla 17.78±6.59 ve 18.33±6.24 puan almıştır. Araştırmada hemşirelerin çok azının (%22.7) organ/doku bağış kartı olduğu saptanmıştır.
Yapılan bu çalışmada tüm verilerin değerlendirilmesi sonucunda, hemşirelerin organ ve doku bağışına yönelik bilgi düzeyleri ve pozitif tutumları iyi düzeyde bulunmuştur. Ancak organ bağışına yönelik davranışlarının yetersiz olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilgi, Hemşire, Organ Bağışı, Organ Nakli, Tutum.

Abstract:
This research was conducted to determine the attitudes and knowledge levels of nurses towards organ transplantation and donation.
This research was conducted in a descriptive manner. The universe of the research is Kartal Dr. located in the city center of Istanbul. It consisted of 921 nurses working at Lütfi Kırdar City Hospital. No sampling was done, and the whole universe was included in the study. The study was completed with 229 nurses who agreed to voluntarily participate in the study. Data were collected with the Introductory Characteristics Form, the Information Form for Organ Transplantation and Donation, the Behavior Form for Organ Transplantation and Donation, and the Organ Donation and Attitude Scale. In the analysis of data; t test, one-way analysis of variance and Scheffe tests were used.
In this study, when the knowledge of nurses on the subject was examined; The percentage of experts who approved the definition of organ transplantation and donation, the units where donation was made, the criteria for medical death, and those who knew the transplanted organs and tissues were found to be high (73.4% - 89.5%). She scored 107.36±8.51 from the nurses' Organ Donation Attitude Scale's dimension showing positive attitudes, and 17.78±6.59 and 18.33±6.24 points from the two dimensions showing negative attitudes, respectively. In the study, it was determined that very few of the nurses (22.7%) had organ/tissue donation cards.
As a result of the evaluation of all the data in this study, the knowledge levels and positive attitudes of the nurses towards organ and tissue donation were found at a good level. However, it was determined that his behaviors towards organ donation were insufficient.

Keywords: Attitude, Knowledge, Nurse, Organ Donation, Organ Transplantation.