Juvenil miyoklonik epilepsi ve migren komorbiditesinde klinik, genetik ve elektrofizyolojik özelliklerin değerlendirilmesi
The assessment of clinical, genetic and electrophysiological features in the comorbidity of juvenile myoclonic epilepsy and migraine
Yazar: ZEYNEP VİLDAN OKUDAN
Danışman: PROF. DR. BETÜL BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Elektronörofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-miyoklonik = Epilepsy-myoclonic ; Genetik = Genetics ; Komorbidite = Comorbidity ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Epilepsi ve migren birlikte sık görülen paroksizmal ve kronik bozukluklardır. Komorbiditelerinden kortikal yayılan depresyon, genetik ve iyon kanalı mekanizmaları sorumlu tutulmaktadır. Bu çalışmada juvenil miyoklonik epilepsi (JME) ve migren komorbiditesinde; demografik özellikleri, nöbet ve migren tetikleyicilerini, elektrofizyolojik özellikleri diğer idyopatik jeneralize epilepsi (İJE) gruplarıyla kıyaslamak ve komorbiditeyi açıklayacak ortak genetik varyantları araştırmak amaçlanmıştır. Toplam 146 İJE tanılı hasta çalışmaya alındı, klinik, elektrofizyolojik, nöro-görüntüleme özellikleri incelenerek standart bir epilepsi formu ve başağrısı özellikleri ayrıntılı şekilde sorgulanarak başağrısı anketi dolduruldu. Aynı zamanda Beck depresyon ölçeği (BDÖ), allodini ölçeği ve Epworth uykuluk skalası (ESS) uygulandı. Tüm İJE tanılı hastaların %30,1'i (44), JME tanılı hastaların ise %30,8'i (24) migrenliydi. JME ve migrenli grubun %83,3'ü (20) kadındı. Ailede migren öyküsü, JME ve migreni olanlarda (%50) daha sıktı (p<0,05). Epileptik nöbet tetikleyicilerinden; zihinsel aktivite, güneş ve parlak ışık, gürültü, sınav günleri JME ve migrensiz gruba kıyasla, bunların dışında da stres varlığı diğer İJE ve migrensiz gruba kıyasla, JME ve migrenli grupta daha sık olarak bulundu (p<0,05). JME ve migrenli grupta inter-iktal (p=0,002) ve post-iktal başağrısı (p=0,001) sıklığı da anlamlı olarak fazlaydı. Tüm ekzom analizi yapılan alt grupta migren ve İJE komorbiditesi olan tüm hastaları açıklayacak kesişen veya ayrı varyantlar saptanmadı. Nadir varyantlardan özellikle CPA6 ve EHFC1 JME açısından, HEATR3 ve SDR9C7 ise komorbiditede dikkat çekerken, KCKN18 ise patojenik olma açısından önemli varyantlardı. Sonuç olarak, JME ve migren komorbiditesinde olguların daha kötü seyirli olmaksızın daha sık nöbet tetikleyicileri tarif etmeleri artmış bir duyarlılık düşündürmektedir. Yeni nesil sekanslamanın ve derin fenotipleme stratejilerinin migren patofizyolojisi, sık komorbiditeler ve ilişkili genetik mekanizmaları konusundaki anlayışı daha da arttırması beklenmektedir.

Abstract:
Epilepsy and migraine are common paroxysmal and chronic disorders. Their comorbidity might be explained by cortical spreading depression, genetic mechanisms, and channelopathies. The aim of this study is to compare the demographic characteristics, seizure, and migraine triggers, electrophysiological findings of juvenile myoclonic epilepsy (JME) with other idiopathic generalized epilepsy (IGE) subgroups and to investigate underlying genetic variants that explain the comorbidity with migraine. We assessed a total of 146 IGE patient; their clinical, electrophysiological and neuroimaging features were evaluated by a standardized epilepsy form and a detailed headache questionnaire was completed for each patient. Furthermore, Beck depression inventory (BDI), allodynia scale and Epworth sleepiness scale (ESS) were also applied. Migraine was diagnosed in 30.1% (44) of all IGE patients and 30.8% (24) of JME patients. Twenty patients (83.3%) of the JME and migraine group were women. Family history of migraine was more frequent in patients with JME and migraine (50%) (p<0.05). Epileptic seizure triggers such as mental activity, sun and light sensitivity, noise, exam days were more frequently cited in JME and migraine group compared to JME and migraine-free group, whereas stress was more frequent in JME and migraine group compared to other IGE and migraine-free group (p<0.05). Inter-ictal (p=0.002) and post-ictal headaches (p=0.001) were also significantly higher in the JME with migraine group. In the subgroup investigated by whole-exome analysis (WES); there were no overlapping or separate variants to explain all patients with migraine and IGE comorbidity. Among the rare variants, especially CPA6 and EHFC1 where associated with JME, on the other side HEATR3 and SDR9C7 were prominent variants in the comorbidity, whereas KCNK18 was likely patogenic. In conclusion, although patients with comorbidity of JME and migraine do not have a much worse course, they describe more frequent seizure triggers suggesting an increased sensitivity. New generation sequencing and deep phenotyping strategies are expected to further enhance understanding of migraine pathophysiology, frequent comorbidities, and related genetic mechanisms.