48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihlerine göre işitsel işlemleme becerilerinin ve görsel algılarının incelenmesi
The investigation of the 48-60 month old children's auditory processing skills and visual perceptions according to hand and foot preferences
Yazar: ŞEYDA ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN DOĞAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ayak = Foot ; El tercihi = Hand prefecence ; Görsel algılama = Visual perception ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çocuk gelişimi = Child development ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Bu araştırmada 48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihleri ile işitsel işlemleme becerileri ve görsel algılarının ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ili Maltepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı resmi 8 anaokuluna devam eden 48-60 aylık 70 çocuğa ulaşılmıştır. Araştırmada, çocuk hakkında temel oluşturacak bazı bilgileri toplamak amacıyla çocuğun yaşını, cinsiyetini, sosyoekonomik durumunu, annenin ve babanın eğitim düzeyini belirten Çocuk Bilgi Formu kullanılmıştır. 48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihleri ile işitsel işlemleme becerileri ve görsel algılarının incelendiği bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çocukların el ve ayak tercihlerini incelemek üzere Head Sağ-Sol Ayırt Etme Testi ve Harris Lateralleşme Testi, işitsel işlemlemelerini ölçmek üzere İŞTE Okul Öncesi İşitsel İşlemleme Testi ve görsel algılarını ölçmek üzere Frostig Görsel Algılama Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 26 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan araştırmada kullanılan toplam dört ölçeğin geçerlik ve güvenirlik düzeyleri Cronbach-Alpha katsayısı ile test edilmiş olup; elde edilen verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov Testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı; fark testleri için Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H testleri kullanılmış ve Kruskal Wallis-H testinde anlamlı çıkan farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için ise Bonferroni Testi uygulanmıştır. İlişki testleri için ise Spearman Korelasyon Testi uygulanmıştır.
Elde edilen bulgular doğrultusunda 48-60 aylık çocukların lateralleşme becerileri ile işitsel işlemleme becerilerinin Aynı Sesle Bitenler ve İşitsel Ayırt Etme altboyutları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sağ-sol ayırt etme becerilerinin Kendinde alt testi ile işitsel işlemleme becerilerinin Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme ve İŞTE Toplam puanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Sağ-sol ayırt etme becerilerinin Çaprazda alt testiyle ise işitsel işlemleme becerilerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme altboyutlarıyla ve İŞTE Toplam puanlarıyla anlamlı bir ilişki ortaya konulmuştur. Çocukların sağ-sol ayırt etme becerilerinin Kendinde alt testi ile görsel algılarının Şekil-Zemin Ayrımı altboyutu arasında, Çaprazda alt testinde ise Şekil-Zemin Ayrımı ve Şekil-Sabitliği altboyutlarında anlamlı ilişki saptanmıştır.
Araştırmada 48-60 aylık çocukların işitsel işlemlemelerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme altboyutları ve İŞTE Toplam puanları ile görsel algılarının Şekil-Zemin Ayrımı altboyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İşitsel işlemlemelerinin Kısa Süreli İşitsel Bellek ve İşitsel Ayırt Etme altboyutları ile görsel algılarının Şekil Sabitliği altboyutu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Frostig Toplam puanları ile işitsel işlemlemelerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme ve İŞTE Toplam puanları ile anlamlı bir ilişki ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular literatür çalışmaları ile tartışılmış ve çalışma önerileri sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between hand and foot preferences, auditory processing skills and visual perceptions of 48-60 month old children. Accordingly, in the 2020-2021 academic year, 70 children aged 48-60 months, attending 8 official kindergartens affiliated with the Maltepe, Ataşehir and Kadıköy District Directorates of National Education in Istanbul, were reached. In the research, Child Information Form, which indicates the age, gender, socioeconomic status, education level of the parents, was used to collect basic information about the child. Correlational survey method was used in this study in which hand and foot preferences, auditory processing skills and visual perceptions of 48-60 month old children were examined. The Head Right-Left Discrimination Test and Harris Lateralization Test were used to examine the hand and foot preferences of the children, the Preschool Auditory Processing Test (İŞTE) to measure their auditory processing, and the Frostig Visual Perception Test to measure their visual perceptions. The obtained data were analyzed using the IBM SPSS 26 (Statistical Package for Social Sciences) statistical program. The validity and reliability levels of the four scales used in the study were tested with the Cronbach-Alpha coefficient; Kolmogorov-Smirnov Test was applied to determine whether the obtained data showed normal distribution. Since the data obtained in the study did not show a normal distribution; Mann Whitney-U and Kruskal Wallis-H tests were used for difference tests and lastly Bonferroni Test was applied to determine between which groups the significant differences that Kruskal Wallis-H test showed. Spearman Correlation Test was used for relationship tests.
In line with the findings, a significant relationship was found between the lateralization skills of 48-60 month-old children and the subscales of auditory processing skills which are "Ends with Same Sound" and "Auditory Discrimination". A significant correlation was found between toward self subscale of Right-Left Discrimination Skills Scale and the subscale of Preschool Auditory Processing Test which is "Short Term Auditory Discrimination" and total score of Preschool Auditory Processing Test. On the other hand, with the right-left discrimination skills scle subscale "Across" a significant relationship was revealed with the sub-dimensions of Auditory Processing Skills which is "Start with the Same Sound", "End with the Same Sound", "Short-Term Auditory Memory", "Auditory Discrimination", and the total score of Preschool Auditory Processing Test. 
A significant relationship was found between the children's the "Toward Self" subtest of right-left discrimination skills and the sub-scale of visul perception test which is "Figure-Ground Discrimination"; and for the "Across" sub-test of left-right discrimination test "the Figure-Ground Discrimination" and "Shape-Constancy" sub-dimensions of visual perception test showed significant relationship. 

In the study, a significant relationship was found between the "Figure-Ground Discrimination" sub-dimension of visual perception test and "Begins with the Same Sound", "Ends with the Same Sound", "Short-Term Auditory Memory", "Auditory Discrimination" sub-dimensions and the total scores of auditory processing test of children ages between 48-60 months old. A significant relationship was found between the "Short-Term Auditory Memory" and "Auditory Discrimination" sub-dimensions of auditory processing and the "Shape Constancy" sub-dimension of visual perceptions. A significant relationship was found between Frostig Total scores and "Begins with Same Sound", "Ends with Same Sound", "Short Term Auditory Memory", "Auditory Discrimination" subscales of auditory processing and total score of auditory processing. The findings were discussed with literature studies and study recommendations were presented.