Yumurta içi (in ovo)  glutamin enjeksiyonunun embriyo gelişimi, çıkış parametreleri, bağırsak gelişimi, kan parametreleri, civciv kalitesi, etlik piliç performansı ve karkas özelliklerine etkisi
The effect of in-ovo injection of glutamine on embryo development, hatching parameters, intestinal development, blood parameters, chick quality, broiler performance and carcass characteristics
Yazar: ARDA SÖZCÜ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, etlik piliçlerde yumurta içi glutamin enjeksiyonunun embriyo gelişimi, çıkış parametreleri, bağırsak gelişimi, kan parametreleri, civciv kalitesi, büyüme performansı ve karkas özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, Ross 308 genotipli 36 haftalık yaştaki damızlık sürüden elde edilen yumurtalar kullanılmıştır. Kuluçkanın 17. gününde yumurtaların hava boşluğuna sıvı formda L-glutamin enjekte edilmiştir. Çalışmada, kontrol (enjeksiyon yapılmamış), 0,5 ml steril su enjeksiyonu (negatif kontrol), 0,5 ml steril su içinde 20 mg (1. doz), 40 mg (2. doz), 60 mg (3. doz) ve 80 mg (4. doz) glutamin enjeksiyonu olarak altı farklı grup oluşturulmuştur. Kuluçkanın 20. gününde embriyo büyüme özellikleri, çıkış gününde ise civciv kalite parametreleri, iç organ gelişimi, bağırsak morfolojisi, kan parametreleri (glukoz düzeyi, immünoglobulin, karaciğer enzimleri ve kan hücreleri), yaşama gücü ve geç dönem embriyo ölümleri belirlenmiştir. Büyütme döneminde (1-6 hafta) uygulama gruplarında haftalık besi performansları saptanmıştır. Büyütme döneminin 14. ve 42. günlerinde iç organ gelişimi, bağırsak morfolojisi ve kan parametreleri, 42. gününde ise kesim ve karkas parametreleri belirlenmiştir. Kuluçkanın 20. gününde embriyo ağırlığı, sarı emilimi, embriyo vücut ve bacak uzunluğuna ait en yüksek ortalama değerler 2. doz grubunda gözlenmiştir (P<0,01). Yaşama gücü 1. ve 2. doz gruplarında sırasıyla %95,2 ve %96,7 değerleriyle daha yüksek, ıskarta civciv oranı ise kontrol, 1. ve 2. doz gruplarında daha düşük bulunmuştur. Civciv çıkış ağırlığı ve relatif civciv ağırlığı ise 2. doz uygulamasında daha yüksek (sırasıyla 45,9 g ve %72,2) saptanmıştır. Çıkışta duodenum, jejenum ve ileuma ait villüs büyümesi ile bağışıklık sistemi gelişimi bakımından 2. doz grubunda uygulamanın uyarıcı etkisi olduğu gözlenmiştir. Büyütme döneminin sonunda 2. doz grubundaki etlik piliçlerin canlı ağırlıklarının 3 090,3 g ortalama ile daha ağır oldukları, diğer uygulama gruplarındaki piliçlerin ise benzer canlı ağırlıkta oldukları gözlenmiştir (P<0,01). Yemden yararlanma oranı ise 1. ve 2. doz gruplarında sırasıyla 1,65 ve 1,60 değerleriyle daha iyi, negatif kontrol ve 4. doz gruplarında ise sırasıyla 1,81 ve 1,84 değerleriyle daha kötü olduğu belirlenmiştir (P<0,01). Ölüm oranı ise, negatif kontrol ve 4. doz gruplarında %8,9 oranıyla daha yüksek bulunmuştur. Karkas randımanının 1. ve 2. doz uygulamalarında sırasıyla %77,3 ve %78,2 değerleriyle daha yüksek olduğu saptanmıştır (P<0,01). Sonuç olarak, 2. doz olarak uygulanan 40 mg düzeyinde glutamin enjeksiyonu embriyo büyümesinde artışa, civciv kalitesinde iyileşmeye, yaşama gücünde artışa, sindirim sistemi organları, villüs gelişimi ile bağışıklık sistemi üzerinde uyarıcı etkiye, büyüme performansında iyileşmeye ve ölüm oranında azalmaya neden olmuştur.

Abstract:
This study was carried out with the aim of determining the effect of in-ovo injection of glutamine on embryo development, hatching parameters, intestinal development, blood parameters, chick quality, broiler performance and carcass characteristics. In the study, hatching eggs were obtained from 36 weeks of age of Ross 308 broiler breeder flock. The eggs were injected with liquid form of L-glutamine into air sac on day 17th day of incubation. Six treatment groups were created as control (no injection), injection with distilled water (shame group), injection with 20 mg (dose 1), 40 mg (dose 2), 60 mg (dose 3) and 80 mg (dose 4) glutamine dissolved in 0,5 ml distilled water. Embryonic growth traits were measured on day 20th of incubation, whereas chick quality parameters, organ development, intestinal morphology, blood parameters (glucose level, immunoglobulins, liver enzymes and blood cells), survival rate and late term embryonic mortalities were determined at hatch. During growing period (1-6 weeks), weekly broiler performance was determined in the treatment groups. On days 14 and 42 of growing period, organ development, intestinal morphology and blood parameters, on day 42 slaughter and carcass parameters were detected. On day 20 of incubation, the highest mean values for embryo weight, yolk absorption, embryo body and leg length were observed in dose 2 group (P<0,01). Survival rate was found to be higher in dose 1 and dose 2 groups with values of 95,2% and 96,7%, respectively, whereas cull chick rate was lower in control, dose 1 and dose 2 groups. Chick hatching weight and relative chick weight were determined as the highest in dose 2 group (respectively 45,9 g and 72,2%, respectively). At hatch, a stimulating effect og the treatment was observed in dose 2 group for villus growth in duodenum, jejenum and ileum, and immune system development. At the end of the growing period, broilers in dose 2 group was heavier with a body weight of 3 090,3 g, whereas broilers in other groups had similar body weights (P<0,01). Feed conversion rate was better in dose 1 and dose 2 groups with values of 1,65 and 1,60, whereas worse feed efficiency in shame group and dose 4 with values of 1,81 and 1,84, respectively (P<0,01). Mortality was higher with a value of 8,9% in shame and dose 4 groups. Slaughter yield was found to be higher as 77,3% and 78,2% in dose 1 and dose 2 groups (P<0,01). In conclusion, 40 mg glutamine in-ovo injection that was applied as dose 2 caused an increament in embryonic growth, improvement for chick quality, increament in survival rate, a stimulating effect for digestive system organs, villus development and immune system, improvement of growth performance parameters and a reduction in mortality.