Doğum sonu dönemdeki kadınların aile planlaması konusundaki tutumları ve ilişkili faktörler
The attitudes of women towards family planning and related factors in the postpartum period
Yazar: NERGİZ ERYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL EGE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Aile Planlaması = Family Planning
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Doğum = Delivery ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif cihazlar = Contraceptive devices ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Doğum sonu dönem; istenmeyen gebeliklerin önlenmesi, doğurganlığın bilinçli bir şekilde
planlanması ve bireylere hizmet sunma açısından önemlidir.
Bu araştırma doğum sonu dönemdeki kadınların aile planlaması konusundaki tutumlarını ve
ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini doğum
sonu dönemdeki 272 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Aile Planlaması Tutum Ölçeği"
(APTÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler araştırmacı
tarafından 15-04-2013 ve 15-07-2013 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır.
Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis
testi kullanılmıştır.
Kadınların %84,9ʼunun ilköğretim, %15,1ʼinin lise ve üzeri eğitimi olduğu,% 47,8'inin AP
yöntemlerine yönelik bilginin kaynağının sağlık personelini işaret ettiği ve % 76,1'inin AP
yöntemlerine yönelik danışmanlık hizmeti aldığı saptanmıştır. Çalışan, lise ve üzeri eğitim alan,
sosyal güvencesi olan, çekirdek ailede yaşayan, ekonomik durumunu iyi olarak algılayan kadınlar ile
APTÖ puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). AP
danışmanlık hizmeti alan ve doğum sonu AP kullanmayı düşünen kadınlarda APTÖ puan
ortalamasının yüksek olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Kadınların APTÖ puan ortalamaları ile aylık
gelir arasında zayıf, pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır
(p<0,05).
Sonuç olarak; sosyo-ekonomik seviyesi düşük ve danışmanlık hizmeti almamış kadınların
APʼye ilişkin tutumlarının olumsuz yönde olduğu ve bu kadınların riskli grupta yer aldığı
saptanmıştır. Bu nedenle sağlık çalışanlarının, kişilerin APʼye yönelik tutumlarının farkında olması ve
APʼye ilişkin tutumu olumsuz etkileyen risk faktörlerini belirleyerek danışmanlık hizmeti
vermelerinin yararlı olacağı söylenebilir.

Abstract:
The postpartum period is important in terms of; preventing unwanted pregnancies, fertility
planning consciously and providing services with individuals.
This is a descriptive study aimed to determine the attitudes of women towards family
planning and related factors in the postpartum period. The samples consist of 272 women in
postpartum period. "Family Planning Attitude Scale" (FPAS) and personal information form prepared
by the researchers have been used to collect the data. Data were obtained by researchers through face
to face interviews between 15-04-2013 and 15-07-2013. Number, percentage, mean and standard
deviation, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis test were used for the analysis of the data.
It was determined that 84,9% of the women were primary school graduates, 15,1% had high
and higher school education, and 47,8% ticked up that the source of their FP was the health personnel
and 76,1% of them received FP counseling service. The difference between the mean FPAS of the
women, who had a job, had a social security, lived in nuclear families, were perceived as with better
economic situation, was statistically significant (p <0,05). It was established that the mean FPAS of
the women, who received FP counseling service, and the women who considered using postpartum
FP, was higher (p <0,05). There was a weak, positive and statistically significant relationship between
the main FPAS and monthly income (p <0, 05).
As a result; it has been determined that of the attitudes of women, with low socioeconomic
level and have not received counseling services, towards family planning is negative and it has been
found that these women are in the risk group. Therefore, it can be said that it will be useful for the
health workers to be aware of the attitudes of the people towards FP, and provide consulting services
identifying the risk factors affecting adversely the attitudes towards FP.