Kolposkopi yapılan kadınlarda farkındalık temelli başetme programının kanser korkusu ve farkındalık düzeyine etkisi: randomize kontrollü araştırma
The effect of mindfulness-based coping program on cancer fear and awareness level in women undergoing colposcopy: A randomized controlled trial
Yazar: FATMA ÖZLEM ÜNER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR KÖRÜKCÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kolposkopi işlemi yapılan kadınlarda online olarak yürütülen Farkındalık Temelli Başetme Programı'nın kanser korkusu ve farkındalık düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırmada ön test-son test blok randomize kontrollü tek kör deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Jinkeoloji Onkoloji polikliniğinde Ocak 2022-Temmuz 2023 tarihleri arasında kolposkopi işlemi yapılan kadınlar ile yürütülmüştür. Araştırma örneklemine blok randomizasyon yöntemi ile belirlenen 36'sı müdahale, 36'sı kontrol olmak üzere 72 kadın dahil edilmiştir. Farkındalık Temelli Başetme Programında müdahale grubundaki kadınlara 6 oturum 2 hafta boyunca uygulanmış; kontrol grubundaki kadınlara herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veriler, Kanser Kaygı Ölçeği ve Philadelphia Farkındalık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile bağımsız iki örneklem t testi, Mann Whitney U testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada müdahale grubundaki kadınlarda kanser kaygı puan ortalamasının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldığı, Philadelphia Farkındalık Ölçeği ayrımsama alt boyutu puan ortalamasının kontrol grubuna göre, anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Program sonrası; müdahale grubundaki kadınların Philadelphia Farkındalık Ölçeği kabul alt boyutu puan ortalamasının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.001).
Sonuç:  Farkındalık Temelli Başetme Programı'nın kadınların kanser korku düzeyini azalttığı ve farkındalık düzeyini arttırdığı belirlenmiştir. Bu programın klinik uygulamalara entegre edilmesi ve sağlık profesyonelleri tarafından daha yaygın bir şekilde kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Hasta Eğitimi, Hemşirelik, Kanser, Tarama, Korku

Abstract:
Objective: This study is aimed at determining the effect of the Mindfulness Basic Initiation Program on cancer fear and level of awareness in women undergoing colposcope.
Method: The study used pre-test-post-test randomized controlled single-blind experimental method. The research was carried out with women undergoing colposcopy from January 2022 to March 2023 at the Gynecology Oncology Polyclinic of the Hospital of the School of Medicine of the Mediterranean University. The study sample included 72 women, 36 interventions, and 36 controls, as determined using the block randomization method. In the mindfulness-based coping program, six sessions were applied to women in the intervention group for two weeks; no intervention was applied to women in the control group. Data were collected using the Cancer Worry Scale and the Philadelphia Awareness Scale. Descriptive statistics, independent two-sample t-test, Mann-Whitney U test, correlation, and regression analysis were used in the data analysis.
Results: In the study, it was determined that the mean cancer worry score of the women in the intervention group decreased significantly compared to the control group,  Philadelphia Awareness Scale the mean discrimination sub-dimension score was significantly higher than the control group, and the difference between the groups was statistically significant (p<0.001). After the program, Philadelphia Awareness Scale the mean acceptance sub-dimension score of the women in the intervention group was significantly lower than that of the control group (p<0.001).
Conclusion: This study found that the Mindfulness Basic Initiation Program, used as a nursing initiative, increases awareness that women are less afraid of cancer. It is recommended that this program be integrated into clinical practice and be used more widely by health professionals.
Key words: Cancer, Fear, ScreeningMindfulness,  Nursing, Patient Education