Obezojenik çevre ile sağlık davranışlarına yönelik sosyal desteğin ergenlerin beden kitle indeksi ve vücut algısına etkisi
The effect of obesogenic environment and social support for health behaviors on body mass index and body image of adolescents
Yazar: EMRİYE HİLAL YAYAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDA ÇELEBİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity ; Sağlık = Health ; Sosyal destek = Social support ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışma, obezojenik çevre ve sağlık davranışlarına yönelik sosyal desteğin ergenlerin beden kitle indeksi ve vücut algısına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan araştırma Mayıs 2013-Temmuz 2014 tarihleri arasında Malatya il merkezinde yürütülmüştür. İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile görüşülerek il merkezinde bulunan okullar sosyoekonomik düzeylerine göre üç bölgeye ayrılmış ve bu bölgelerden kura yöntemiyle üç okul tespit edilmiştir. Bu üç okuldan rastgele seçilen toplam 270 öğrenci ile uygulama yapılmıştır. Verilerin toplanmasında; "Öğrenci Bilgi Formu", OÇDF, VAÖ, Beden Kitle İndeksi ve SDSDÖ kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik dağılımlar, korelasyon, ki-kare testi, ANOVA,  bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulguları SDSDÖ'nin orijinal ölçekle benzer bir yapıda olduğunu, geçerlik güvenirliğinin yüksek olduğunu ve Türkiye'de yapılacak araştırmalarda kullanılabileceğini göstermiştir. Elde edilen verilere göre çalışma grubunda yer alan ergenlerin  %10.7'si aşırı kilolu ve %3.0'ü obezdir. Obezojenik çevre ile beden kitle indeksi arasında pozitif ilişki bulunmakta ve ergenlerin içinde bulundukları çevrenin obezojenik özellikleri artıkça beden kitle indeksleri de artmakta, vücut algısı puanları azalmaktadır. Ergenlere anne, baba, öğretmen, sınıf arkadaşı ve yakın arkadaştan sağlanan sağlık davranışlarına yönelik sosyal destek arttıkça beden kitle indeksleri düşmekte, kendi vücutlarından memnuniyet düzeyleri artmaktadır.
Sonuç: Çalışma sonuçları obezojenik çevrenin ergenlerin beden kitle indeksini arttırdığını ve vücutlarından memnun olma düzeyini azalttığını, sağlık davranışlarına yönelik sosyal desteğin beden kitle indeksi ve vücut algısı üzerinde olumlu etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Beden Kitle İndeksi, Obezojenik Çevre, Sosyal Destek, Vücut Algısı

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to examine the effect of obesogenic environment and social support for health behaviors on body mass index and body image of adolescents.
Material and Method: The study designed as methodological and descriptive was conducted in the city center of Malatya between May 2013 and July 2014. Interviews were made with the Provincial Directorate for National Education, the schools located in the city center were divided into three regions according to their socioeconomic levels and three schools were determined among the regions by drawing of lots. The application was performed with a total of 270 students randomly selected from three schools. "Student Information Form", OEAF, BIS, "Body Mass Index" and CASSS-HB were used to collect the data. Percentage distributions, correlation, chi-square test, ANOVA, and independent samples t test were used in the data analysis. 
Results: Results of the study revealed that CASSS-HB had a similar structure with original scale, its validity and reliability is high and it could be used in studies to be conducted in Turkey. According to the data acquired, 10.7% of adolescents in the study group were overweight and 3.0% were obese. There was a positive relationship between the obesogenic environment and body mass index and as the obesogenic features of the environments of adolescents increased, this body mass index increased, and the body image scores decreased. As the social support provided by their mothers, fathers, teachers, classmates and close friends to adolescents for their health behaviors increased, the body mass index decreased and they become more satisfied with their bodies.
Conclusion: : Results of the study demonstrated that while obesogenic environment increased body mass index of adolescents and decreased their body satisfaction, social support given for health behaviors had a positive effect on body mass index and body perception. 
Keywords: Body Mass Index, Body Perception, Obesogenic Environment, Social Support.