Bilgi yönetim projeleri uygulamalarındaki teknolojik değişimlere karşı çalışan direncinin ölçümü Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Anadolu Sağlık Merkezi`nde bir uygulama
The measurement of resistance of employees against the technological changes in the information management projects: A practice in Kocaeli University`s Medicine Faculty and in Anadolu Health Center
Yazar: DİDEM RODOPLU
Danışman: PROF. DR. NURRULLAH GENÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
VIBİLGİ YÖNETİM PROJELERİ UYGULAMALARINDAKİTEKNOLOJİK DEĞİŞİMLERE KARŞI ÇALIŞAN DİRENCİNİN ÖLÇÜMÜKOU TIP FAKÜLTESİ VE ANADOLU SAĞLIK MERKEZİNDE BİRUYGULAMAÖzetSanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş sürecinde, teknolojik, sosyal veekonomik şartlarda değişmiştir. Yönetim kavramında ve anlayışında da zamaniçerisinde önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bilgi teknolojilerinin sağladığı bilgiavantajı yeni bir güç olmuştur. Bilginin üretim, tüketim, dağıtım, pazarlama gibi tümişlevsel alanlardaki kullanımı, bilginin yönetimi önem kazanmıştır. Bilgiyönetiminin yanı sıra ihtiyaç duyulan bilginin elde edilme hızı, üretilmesi, koordineedilmesi, transfer edilmesi ve paylaşılması, çalışanların ihtiyaç duydukları bilgiyemümkün olabildiğince kolay ve hızlı biçimde erişebilmesi bilgi yönetim projeleriylemümkündür. Böylelikle bilgi teknolojileri organizasyon bünyesindeki bilginindağıtılması ve paylaşılmasını destekleyerek, organizasyonlar arası bilgi transferine vepaylaşılmasını da sağlar.Ancak bilgi yönetim projelerinin işletme içinde veya dışında aktif olarakkullanılması beraberinde bir çok yeni sistemi, uygulamayı, yeni sorumluluk ve görevtanımlarını getirmektedir. İşletmeler bu değişim için gerekli alt yapıyı sağlamış olsabile, davranışları değişkenlik gösteren çalışanların tepkileri önceden tahminedilemez. Değişimin etkili olabilmesi için bilgi teknolojileri uygulamaları ve çalışanbağlantısı ilişkisi kurulmalıdır.Çalışan, insanı duygusal bir yapıya sahiptir ve tüm tavırları, davranışlarıalışkanlıklarına, kültürüne, algılayışına, yaratıcılığına bağlı olarak şekillenir. BilgiVIIteknolojilerine geçiş süreci ve alışkanlıklarını terk etmesinden dolayı ortaya çıkandirenç, davranışları kabullenmeme, red etme, direniş şeklinde kendini gösterir.Bu süreç her ne kadar çalışanların, çalışma alışkanlıklarını iyileştirmek, yenibeceriler kazandırmak ve kendilerini aşmak için olan yenilikler olsa da. Yeni olanher şey gibi içinde bir miktar korku, çekinme, tereddüt, heyecan barındırır. Yeniliğekarşı büyük adımlar atılırken mevcut durumu terk etme, sorumluluk, yetki, statügüvenlik, para gibi unsurlar üzerinde yaşanacak değişim, çalışanlarda tedirginlikyaratır. Yeni durumu bilmeme, belirsiz bulma, kendinin başarısız olma ihtimali,gelecekteki tabloyu net görememe ve tüm bunlardan kaynaklı isteksizlik en önemlidirenç nedenlerini oluşturur.Bu çalışma bilgi yönetim projeleri uygulamalarını aktif olarak kullanan, Kocaelibölgesinde hizmet veren özel ve kamu hastanelerinde yapılmıştır. Bu hastanelerdeçalışanların bu uygulamalara karşı direnç gösterip göstermediği, direnç düzeyleri,direnç kaynaklarıyla ilişkileri değerlendirilmektedir. Bu ilişkinin cinsiyet, yaş,eğitim düzeyi, çalışma süresi ve pozisyonu gibi özelliklerle bağlantısıbelirlenmektedir. Ayrıca çalışmada sadece hastane bilgi sistemi uygulamalarına karşıçalışanların gösterdiği direnç ölçülmemiştir. Yönetim alanları farklı kurumlardagösterilen dirençte karşılaştırmalı olarak kurum bazında, neden ve düzeyleriaçısından da analiz edilmiştir. Bunun için araştırmanın uygulama kısmı yönetimalanları farklı iki kurum olan ASM özel, KOU Tıp Fakültesi kamu işletmelerindeyapılmıştır. Gerek özel gerekse kamu sektöründe hizmet veren işletmelerin yönetim,yönetici ve çalışan düzeyinde ne gibi önlemler alması, seçimler yapması, teknikdonanımlara sahip, nasıl bir yönetim ve liderlik yaklaşımı uygulaması gerektiğiüzerinde durulmuştur.

Abstract:
VIIITHE MEASUREMENT OF RESISTANCE OF EMPLOYEES AGAINST THETECHNOLOGICAL CHANGES IN THE INFORMATION MANAGEMENTPROJECTS: A PRACTICE IN KOCAELI UNIVERSITY?S MEDICINEFACULTY AND IN ANADOLU HEALTH CENTERDuring the transition period from industrial society to information society, thesocial and economical conditions have also changed. There had been importantdifferences in the concept and in the understanding of management in the course oftime. The knowledge that information technologies supplied became a new power.The use of knowledge in all functional fields, like the production, consumption,distribution and marketing, and the management of knowledge has gainedimportance. Along with information management, the access speed, the production,the coordination, the transfer and the sharing of the knowledge needed the easy andquick access of employees to the information needed is only possible with theinformation management projects. In this way information technologies bysupporting the distribution and sharing of the knowledge in the organization body,enables the transfer and sharing of information between organizations.However, the active use of information technology projects in and out ofenterprises brings a number of new systems, practices, new responsibilities and jobdescriptions. Even if the enterprises fulfilled the necessary substructure for thischange, the responses of employees, which shows variety, is unpredictable. The linkbetween information technology practices and employees must be established forchange to be effective.The worker has a sentimental structure and all their attitudes and behaviours areformed in relation to their habits, culture, perception and creativity. The resistancethat stems from the transition to information technologies and by leaving the oldhabits is shown by not admitting the behaviours, rejection and insistance.Even though this process involves the betterment of working habits of workers,make them gain new skills and brings novelties that help them go beyondIXthemselves. It contains a quantity of fear, abstainment, hesitation and excitement likeevery new thing. While making a great step towards a novelty, the change that maybe seen on the elements of leaving the status quo, responsibility, authority, status,security, money creates terror in the employees. Not knowing the new situation,ambiguity, the probability of finding oneself unsuccessful, unable to see the futureclearly and unwillingness that stems from all these above mentioned factors formsthe most important causes of resistance.This study was made in the public and private hospitals which are giving servicein Kocaeli Region and actively using the information technology projects. Theresistance shown by the employees of these hospitals toward these practices, thelevel of resistance, the relationship with the sources of resistance are evaluated in thiswork. The correlation of these relations with the features such as sex, age, level ofeducation, working hours and position are determined. Furthermore, not only theresistance toward the practices of information technologies were measured, but also acomparative analysis was made on the basis of institutions whose administrativefields are different from the perspectives of cause and levels of resistance. Therefore,the survey part of this study was made in two administratively different institutions;Anadolu Health Center, private and Kocaeli University?s Medicine Faculty, public.The question of what has to be done, what measures to be taken, what kind ofchoices to be made, what kind of an administrative and leadership attitude to befollowed will be answered in the administrative and worker levels.