Lise öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinin ve gelecek kaygılarının kariyer karar verme güçlüklerini yordaması
High school students' 21st century skills and future anxiety as predictors of career decision-making difficulties
Yazar: HİLAL BİBİN
Danışman: DOÇ. DR. SEHER MERVE ERUS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmada, lise öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinin ve gelecek kaygılarının, kariyer karar verme güçlüklerini ne derece yordadığı incelenmiştir. Bununla birlikte kariyer karar verme güçlükleri ile cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı ve algılanan ekonomik durum arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı da incelenmiştir. Araştırmaya 2023-2024 eğitim öğretim döneminde, İstanbul ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı fen ve anadolu liselerinde öğrenimine devam etmekte olan 11. ve 12. sınıf düzeyindeki 393 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği-Kısa Formu", "Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği", "Gelecek Kaygısı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi; bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre lise öğrencilerinin kariyer karar verme güçlükleri ile cinsiyet, kardeş sayısı ve algılanan ekonomik durumu arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Bununla birlikte lise öğrencilerinin kariyer karar verme güçlüklerinin lise türü, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucu elde edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarında; gelecek kaygısının kariyer karar verme güçlüklerini pozitif yönde anlamlı ve 21. yüzyıl becerilerinin de kariyer karar verme güçlüklerini negatif yönde anlamlı derecede yordadığı görülmüştür. Araştırmanın bulguları alan yazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the study, the extent to which high school students' 21st century skills and future anxiety predict their career decision-making difficulties was examined. In addition, it was also examined whether there is a significant difference between career decision-making difficulties and gender, high school type, grade level, mother-and-father education level, number of siblings and perceived economic status. In the 2023–2024 academic year, 393 11th and 12th grade students attending science and anatolian high schools affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul participated in the study. "Emotional and Personality-Related Career Decision Difficulties Scale-Short Form", "Multidimensional 21st Century Skills Scale", "Future Anxiety Scale" and "Personal Information Form" created by the researcher were used as data collection tools. The data were analyzed using an independent sample t-test, a one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis. According to the results of the study, there was a significant difference between high school students' career decision-making difficulties and gender, number of siblings and perceived economic status. However, it was concluded that high school students' career decision-making difficulties did not differ significantly according to high school type, grade level, mother and father education level variables. The results of multiple regression analysis showed that future anxiety predicted career decision-making difficulties positively and 21st century skills predicted career decision-making difficulties negatively. The findings of the study were discussed in light of the literature, and recommendations were presented.