Gebe kadınlara yönelik bir sigarayı bıraktırma programının kadınların sigarayı bırakma davranışları üzerine etkisi
The effect of smoking cessation program for pregnant women on their behaviours in terms of giving up smoking
Yazar: ELİF KETEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Gebe kadınlara yönelik bir sigarayı bıraktırma programının kadınların sigarayı bırakma davranışları üzerine etkisiAmaç: Araştırma gebelik döneminde sigara içen kadınlara yönelik yürütülen sigarayı bıraktırma programının gebelerin sigarayı bırakma davranışları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Yöntem: Araştırmanın örneklemini 14 Temmuz- 26 Ağustos 2008 tarihleri arasında Samsun Doğum ve Çocuk Bakımevi'ne doğum öncesi kontroller için başvuran 157 sigara içen gebe oluşturmuştur. Veriler gebelerin bireysel özelliklerini, obstetrik özelliklerini, sigara içme ve bağımlılık durumlarını belirleyen soru formları aracılığıyla toplanmıştır. Gebeler, araştırmaya katılmayı kabul ettiklerine dair yazılı onam alındıktan sonra randomize olarak 3 gruba ayrılmış ve her bir gruba sigarayı bırakmalarına yönelik farklı müdahale programı uygulanmıştır.Grup I. Hastanede kısa eğitim ve danışmanlık, iki kez telefonla destek danışmanlığı ve sigaranın gebelikteki etkileri, bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle başetme yolları ile ilgili bilgilerin fetüsten annesine yazılmış bir mektup aracılığıyla anlatan broşür verilmesiGrup II. Hastanede kısa eğitim ve danışmanlık, iki kez telefonla destek danışmanlığıGrup III. Hastanede kısa eğitim ve danışmanlıkMüdahale programından sonra tüm gebeler 28.-32. ve 34.-36. gebelik haftasında telefonla aranarak sigara içme davranışları değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanılmıştır.Bulgular: Her üç grupta bulunan gebelerin bireysel ve obstetrik özelliklerinin, sigara içme davranışları ve bağımlılık düzeylerinin benzer olduğu bulunmuştur (p>0.05). Müdahale programı sonrası yapılan son değerlendirmede I. gruptaki gebelerin %70.7'sinin, II. Gruptaki gebelerin %48.9'unun, III. gruptaki gebelerin %41.9'unun sigarayı bıraktığı belirlenmiştir. Yapılan analizde I. gruptaki gebelerde sigarayı bırakma oranı II. ve III. gruptaki gebelere göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). I. gruptaki gebelerin %65.9'u müdahale programının sigara bırakma davranışlarında etkili olduğunu söylerken, II gruptaki gebelerin %46.7'si, II gruptaki gebelerin ise %34.9'u müdahalenin sigarayı bırakma davranışları üzerinde etkili olduğunu ifade etmişlerdir.Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre gebeye sigaranın gebelikte anne ve bebek sağlığı üzerindeki etkileri, bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle başetme yollarına ilişkin bilginin doğmamış bebeği aracılığı ile iletilmesinin, sigara bırakma davranışı üzerinde diğer yöntemlerden daha etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Gebelik, Sigara İçimi, Sigarayı Bırakma, Sigarayı bırakma programları

Abstract:
The Effect Of Smoking Cessation Program For Pregnant Women On TheirBehaviours In Terms Of Giving Up SmokingAim: The study was carried out to analyse the influence of smoking cessation program implemented for the women smoking during pregnancy period on their behaviours in terms of giving up smoking.Method: The sampling of the study consists of 157 pregnant women who smoke and applied to Samsun Maternity and Nursery for prenatal control between 14 July-26 August 2008. Data was collected via questionnaire forms asking for individual and obstetrical characteristics of the pregnant women, their smoking and addiction situations. After a written consent was taken form the pregnant stating that they accepted to participate in the study, they were randomly divided into three groups and different intervention programs were implemented for each group.Group I. Short training and consultation in the hospital, consultation via phone calling twice and influences of smoking in pregnancy period, benefits of giving up and coping ways with deprival symptoms, a letter like leaflet penned by fetus for his mother.Group II. Short training and consultation in the hospital, consultation via phone calling twiceGroup III. Short training and consultation in the hospitalAfter the cessation program all the pregnant were called in the 28th-32nd and in the 34th-36th pregnancy weeks and their smoking attitudes were evaluated. Chi-square test was applied in evaluating the dataFindings: It was found out that individual and obstetrical characteristics of the pregnant women, their smoking attitudes and addiction levels were similar (p>0.05). In the last evaluation made in the aftermath of the cessation program it was found out that in the first group 70.7% of the pregnant women gave up smoking, in the second group 48.9% and in the third group 41.9%. In the analyses it was found out that rate of giving up smoking in the first group was higher than the other two groups (p<0.05). While 65.9% of the pregnant in the first group stated that the cessation program influenced their smoking attitudes, 46.7% in the second group and 34.9% in the third group expressed the same things.Result: According to the findings gathered from the study the fact that information relating to benefits of giving up smoking, coping ways with deprival symptoms and influences of smoking on mother?s and baby?s health are given to mother via the unborn baby is much more influential on giving up smoking than other methodsKey words: Pregnancy, smoking, giving up smoking, smoking cessation programs