Marmara denizi İzmit Körfezi Altınova tersane bölgesinde ağır metal ve çevresel radyoaktivite incelemesi
Investigation of heavy metal and environmental radioactivity in Izmit Gulf of Marmara sea Altinova shipyard region
Yazar: KÜBRA BAYRAK
Danışman: PROF. DR. EROL KAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Doğal radyoaktivite = Natural radioactivity ; Rezervuar sedimantasyonu = Reservoir sedimentation ; Tersaneler = Shipyards ; Yalova = Yalova ; İzmit Körfezi = İzmit Bay

Özet:
Bu çalışmada, İzmit Körfezi Altınvova Tersaneler bölgesi kıyılarından elde edilen deniz sedimenti örneklerinin analizleri TAEK Teknoloji Daire Başkanlığı laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sediment örneklerinin analizleri ile hem bölgenin radyoaktivite seviyesi hem de ağır metal kirlilik oranları ortaya koyulmuştur. Bölgede son 10 yıldır aktif olarak yapılmakta olan tersanecilik faaliyetlerinden deniz ekosisteminin ne derece etkilenmiş olabileceği değerlendirilmiştir.
Bölgenin radyoaktiflik düzeyinin açığa çıkarılmasında toplam alfa ve toplam beta analizleri Bethold LB770 marka düşük fon sayıcı toplam alfa/beta cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Yüksek saflıkta HpGe dedektörü ile de sediment örneklerinin gama ölçümü yapılmıştır. Bunun yanında bölgeden alınmış olan su numunelerinin toplam alfa/beta analizleri de yapılmıştır. Ayrıca bölgenin fon radyasyonu seviyesi Eberline marka taşınabilir bir sintilasyon dedektörü yardımıyla çeşitli noktalardan ölçümler alınarak gama doz hızları tespit edilmiştir. Ölçümler sonucunda bölgenin radyoaktivite seviyesi belirlenerek Türkiye ve Dünya'daki farklı bölgelerde yapılmış olan benzer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. 
Sediment numunelerinin ağır metal analizleri ise XRF yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sedimentlerin morfolojik ve topografik özellikleri SEM görüntüleri ile elde edilmiştir. Bunun yanında bölgeden elde edilen su numunelerinin ICP-OES cihazı ile element içerikleri belirlenmiştir. Tüm analizlere ilaveten sediment örneklerinin element içeriklerinin belirlenmesinde daha hızlı, kolay ve analitik bir yöntem olan Laser Induced Breakdown Spectroskopi (LIBS) tekniği ile ölçümler yapılmıştır. 
Analizler sonucunda elde edilen veriler değerlendirilerek bölgenin ağır metal kirlilik düzeyi ve radyoaktivite seviyesi ortaya koyulmuştur.

Abstract:
This study was carried out in Management of TAEK Technology Development Department laboratory. With the analysis of the obtained sediment samples, both the radioactivity level of the region and the heavy metal pollution rates were determined. It was evaluated how much the marine ecosystem could be affected by the shipyard activities that have been active in the region for the last 10 years.
Total alpha and total beta analyzes were performed with the Bethold LB770 low-level counter alpha / beta device while gamma measurement was performed with high purity HpGe detector. In addition, total alpha / beta analyzes of the water samples taken from the region were also performed. Also, the ground radiation level of the region was measured by a plastic scintillation detector (Eberline) and the gamma dose rates were determined. As a result of the this part of the study, the radioactivity level of the Altınova shipyard region was revealed. The obtained results were compared with similar studies carried out in Turkey and the World. 
Heavy metal analyzes of sediment samples were performed by XRF method. In addition, the morphological and topographical characteristics of the sediments were obtained by SEM images. Also, the water content of the region was determined by the ICP-OES device. In addition to all analyzes, measurements were made by Laser Induced Breakdown Spectroscopy (LIBS) which is a faster, easier and analytical method for determining the elemental contents of sediment samples. 
The data obtained from the analyzes were evaluated and the level of heavy metal pollution and radioactivity of the region were determined.