Fiberoptik bronkoskopi (FOB) ve endobronşial ultrasonografi (EBUS) uygulanacak olan hastaların işlem öncesi anksiyete durumunu belirlemede anksiyete ölçekleri ve serum copeptin düzeyi yeri
The role of anxiety scales and serum copeptin level in determining the pre-procedure anxiety status of the patients WHO will be applied with fob and ebus
Yazar: SÜMEYYE KODALAK CENGİZ
Danışman: PROF. DR. AHMET SELİM YURDAKUL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Copeptin = Copeptin ; Fiber optik = Fiber optics ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Stres = Stress ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Fiberoptik Bronkoskopi (FOB) ve Endobronşiyal Ultrasonografi (EBUS), çeşitli akciğer hastalıklarının tanı ve tedavisi için günümüzde sıklıkla kullanılan, güvenli ve minimal invaziv girişimsel işlemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Girişimsel bir işleme girme kararı, işlemin türüne bakılmaksızın bireyde anksiyete gelişmesine neden olmakta ve hem hekim hem de hasta açısından işlem sırasında güçlüklere, hastanın işlemi reddetmesine, tanı ve tedavinin gecikmesine, işlem başarısında düşüşe ve hastanın olumsuz deneyimi sonucu prosedürü tekrarlamayı reddetmesine neden olmaktadır. Amaç: FOB ve EBUS öncesi hastaların anksiyete düzeylerini belirlemede kullanılacak olan Durumluk Kaygı Ölçeği (STAİ-SA), Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI-TA), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Görsel Analog Skala (GAS) ve serum Copeptin düzeyinin yerini, duyarlılık ve özgüllüklerini ve aralarındaki korelasyonu belirlemektir. Metot: Şubat 2020 ile Aralık 2021 yılları arasında FOB / EBUS yapılma endikasyonu konulmuş, işlemin yapılmasına ve çalışmaya katılmaya yazılı ve sözlü olarak onay veren, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 219 hasta çalışmamıza alındı. Yaş ve cinsiyetini içeren demografik özellikleri, ayaktan veya yatan hasta olmaları, sosyoekonomik durumları, beden kitle indeksleri, eğitim seviyeleri, geçirilmiş bronkoskopi-girişimsel işlem öyküleri, sigara kullanımları, ek hastalıkları kaydedildi. İşlem öncesi yüz yüze görüşme ile STAİ-SA, STAI-TA, BAÖ ve GAS uygulandı. İşlemden önce ve işlem bitiminden sonra taburcu edilmeden hastalardan alınan 2-3cc venöz kan örneğinden serum Copeptin düzeyi ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya katılan 219 olgunun 150'si (%68.5) erkek, 69'u (%31.5) kadın olup, yaş ortalaması 59.90±13.53 idi. Olguların 140'ına (%63.9) FOB, 79'una (%36.1) EBUS yapıldı. STAİ-SA'ya göre anksiyete skor ortalaması 44.9±16.1, STAİ-TA'ya göre 43.7±11.1 olarak bulundu ve her iki ölçeğe göre hastalar orta düzeyde anksiyetikti. BAÖ'ye göre ortalama anksiyete skoru 10.3±11.2 olarak bulunup, hafif düzeyde anksiyetik iken, GAS'a göre 4.6±1.7 olup, orta düzeyde anksiyetikti. Tüm anksiyete ölçeklerinde; ayaktan / yatan hasta olma, sigara kullanımı, ek hastalık durumu, bronkoskopistin deneyimi, hastanın girişimsel işlem öyküsü ve FOB / EBUS deneyimi ile anksiyete düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0.05). Cinsiyetler arasında STAİ-SA, STAİ-TA ve GAS anksiyete düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0.01, p=0,006, p=0,02) ve kadınlarda erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksekti. STAİ-TA ve BAÖ'ye göre 65 yaş altı olgular ile 65 yaş ve üstü olguların anksiyete düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0.013), (p=0.02) ve 65 yaş altı olgular daha anksiyetikti. Düşük sosyoekonomik durum ve işlem öncesi sedasyon ihtiyacı olan olguların, GAS skoruna göre anksiyete düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti. Tüm anksiyete ölçekleri birbirleriyle pozitif yönde korele bulundu (p<0.001). İşlem öncesi serum Copeptin düzeyi ortalaması 5.8±4.8, işlem sonrası serum Copeptin düzeyi ortalaması 4.3±3.9 idi ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). Olguların cinsiyet, yaş, ayaktan / yatan olgu durumu, sigara kullanımı, sosyoekonomik durumları, FOB / EBUS deneyimi, ek hastalık varlığı, KOAH veya malignite tanısı eşlik etme durumu, girişimsel işlem öyküsü, öncesinde FOB / EBUS işlem tecrübesi, bronkoskopistin deneyimi ve işlem öncesinde sedasyon ihtiyacı olup olmaması arasında işlem öncesi ve sonrası serum Copeptin düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.05). İşlem öncesi ve sonrası serum Copeptin düzeyleri birbirleri ile pozitif yönde korele idi (r=0.707, p<0.001). ROC analizinde Copeptin için AUC değeri: 0.59, spesifitesi: %56.6, sensitivitesi %56.8 bulundu, BAÖ için AUC değeri: 0.76, spesifitesi: %66.3, sensitivitesi %68.2, GAS için AUC değeri: 0.81, spesifitesi: %74.3, sensitivitesi %77.3 bulundu. Sonuç: Tüm anksiyete ölçekleri birbirleriyle korele olup, hastalar tarafından daha kolay anlaşılabilir ve uygulanabilir olması açısından klinik pratikte GAS'ı güçlü bir alternatif olarak önermekteyiz. Anksiyete ölçekleri sonucunda hafif, orta ve ağır anksiyete düzeylerindeki hastalara FOB / EBUS işlemleri öncesi gerekli önlemler alınması gerekmektedir. Copeptin üzerine yapılacak ileri çalışmalar ile Copeptin'in fizyopatolojik davranışının daha iyi aydınlatılması ve kabul görmüş bir cut-off değerinin bulunması halinde psikolojik stresi değerlendirmede hali hazırda kullanılan ölçeklerin haricinde; kantitatif, karşılaştırılabilir ve tekrarlanabilir bir stres değerlendirme ölçütü olacağını düşünmekteyiz. Copeptin ile ilgili çok merkezli, geniş hasta popülasyonunun dahil edildiği ileri araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: anksiyete, copeptin, endobronşiyal ultrasonografi, fiberoptik bronkoskopi, ölçek, stres

Abstract:
Introduction: Fiberoptic bronchoscopy (FOB) and Endobronchial Ultrasonography (EBUS) are considered one of the safe and minimally invasive interventional processes frequently used today for the diagnosis and treatment of various lung diseases. The decision to enter an interventional process causes anxiety development in the individual regardless of the type of process, and difficulties during the procedure for both the physician and the patient, the patient's refusal of the procedure, the delay of diagnosis and treatment, causes a decrease in transaction success and the patient's refusal to repeat the procedure as a result of his negative experience. Objectives: To determine the location, sensitivity and specificity of anxiety scales (State Anxiety Scale (STAI-SA), Trait Anxiety Scale (STAI-TA), Beck Anxiety Inventory (BAI) and Visual Analog Scale (VAS)) and serum Copeptin level and correlation between them in determining the anxiety levels of patients before FOB and EBUS. Method: Between February 2020 and December 2021, FOB / EBUS indication was made, giving written and verbal approval to the transaction and participation in the study, 219 patients who met the inclusion criteria were included in our study. Demographic characteristics including age and gender, being outpatient or inpatient, socioeconomic status, body mass indices, educational levels, passed bronchoscopy-interventional process stories, smoking uses, additional diseases were recorded. STAI-SA, STAI-TA, BAI and VAS were implemented with face-to-face interviews before the transaction. Serum Copeptin level was measured from 2-3cc venous blood sample taken from patients without discharge before and after the procedure. Results: Of the 219 cases participating in the study, 150 (%68.5) were male and 69 (%31.5) were female, and the average age was 59.90±13.53. FOB was made to 140 of cases, and EBUS to 79 of cases. According to STAI-SA, the average anxiety score was 44.9±16.1, according to STAI-TA, 43.7±11.1, and according to both scales, patients were moderate anxiety. According to the BAI, the average anxiety score was 10.3±11.2, while it was slightly anxiety, it was 4.6±1.7 according to GAS and was moderate anxiety. At all anxiety scales; no statistically significant difference was detected between smoking, additional disease status, bronchoscopist experience, patient's history of interventional processing and FOB experience, ambulatory / inpatient and anxiety levels (p>0.05). Gender included statistically significant difference compared to STAI-SA, STAI-TA and VAS anxiety levels (p=0.01, p=0.006, p=0.02) and significantly higher in women than men. According to STAI-TA and BAI, there was a statistically significant difference between cases under 65 and anxiety levels of cases 65 and over (p=0.013), (p=0.02) and cases under 65 were more anxiety. Cases with low socioeconomic status and pre-processing sedation needs were statistically higher than VAS score. All anxiety scales were positively correlated with each other (p<0.001). The average of serum Copeptin level before processing was 5.8±4.8, and the post-process serum Copeptin level average was 4.3±3.9, with a statistically significant difference between them (p<0.001). No statistically significant difference was detected in terms of gender, age, outpatient / inpatient status, smoking, socioeconomic status, FOB / EBUS experience, presence of additional disease, COPD or malignancy diagnosis, history of interventional action, FOB / EBUS processing experience, bronchoscopist experience and whether there was a need for sedation prior to the procedure of cases and serum Copeptin levels before and after processing (p>0.05). Serum Copeptin levels before and after the process were positively correlated with each other (r=0.707, p<0.001). AUC value for Copeptin in ROC analysis: 0.59, specificity: %56.6, sensitivity %56.8 found, AUC value for BOD: 0.76, specificity: %66.3, sensitivity %68.2, AUC value for GAS: 0: %74.3, sensitivity %77.3 found. Conclusion: All anxiety scales are correlated with each other, and we recommend VAS as a powerful alternative in clinical practice in terms of being easier to understand and apply to patients. As a result of anxiety scales, necessary precautions should be taken before FOB / EBUS processes to patients at mild, moderate and severe anxiety levels. Except for the scales already used in assessing psychological stress if there is a better illumination of the physiopathological behavior of Copeptin and an accepted cut-off value with further studies on Copeptin; quantitative, we think it will be a comparable and repeatable stress assessment criterion. Further research is needed, including a multicentre, large patient population on Copeptin. Keywords: anxiety, copeptin, endobronchial ultrasonography, fiberoptic bronchoscopy, scale, stress