Tecavüze ilişkin tutumların tecavüz mitleri, adil dünya inancı, cinsiyet rolleri ve demografik değişkenler açısından incelenmesi
İnvestigation of attitudes of rape through rape myths, just world beliefs, sex roles and demographic variables
Yazar: FERİHAN YANCI SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruhsal Travma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Adil dünya inancı = Belief in a just world ; Cinsel saldırı suçu = Sexual attack crime ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kadınlar = Women ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Tecavüz = Rape ; Şiddet = Violence

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, farklı tecavüz senaryoları üzerinden katılımcıların, tecavüze maruz bırakılan
kadına ve saldırgana yönelik tutumları, tecavüz mitleri, adil dünya inancı ve cinsiyet rollerinin
cinsiyet, yaş ve eğitim gibi değişkenlerle ve birbirleri ile olan ilişkisi incelenmiştir.

Yöntem: Araştırmaya seçkisiz olmayan örnekleme içinden 18 yaş üzeri 164'ü kadın, 136'sı erkek
olmak üzere toplam 300 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Illinois
Tecavüz Mitlerini Kabul Ölçeği, Bireysel ve Genel Adil Dünya Ölçeği, Bem Cinsiyet Rolü
Envanteri ve 6 farklı tecavüz senaryosuna ilişkin 10 soruluk değerledirme anketi doldurtulmuştur.
Ölçeklerin birbiri ile olan ilişkisini incelemek için Anova, her bir ölçeğin yordayıcılığını
değerlendirmek içinse Regeresyon analizi uygulanmıştır.

Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre; erkeklerin kadınlara oranla tecavüze maruz bırakılan kadını
daha fazla suçladıkları, tecavüz mitlerini daha fazla kabul ettikleri, düşük eğitimli katılımcıların ve
erkeksilik düzeyi yüksek katılımcıların tecavüz mitlerini daha fazla kabul ettikleri ve tecavüze
uğrayan kadını daha fazla suçladıkları bulgulanmıştır. Senaryolarda diğerlerine göre daha saygın
olarak sunulan kadının, daha az tahrik edicilik ve dikkatsizlikle suçlandığı, olaydan daha az sorumlu tutulduğu ve daha fazla etkilendiğinin düşünüldüğü görülmüştür.

Sonuç: Beklenildiği gibi tecavüz mitlerinin kabulü arttıkça tecavüze maruz bırakılan kadının daha
fazla suçlandığı görülmektedir. Ayrıca literatürle uyumlu olarak; erkekler kadınlara oranla tecavüze
uğrayan kadını daha fazla suçlama eğilimindedirler. Kadının saygınlığının kadını suçlama düzeyini
etkilediği görülmüştür. Kadının suçlanması, failin sorumluluğun azımsanmasına ve tecavüz
olgusunun olağanlaştırılmasına zemin yaratabilmektedir. Bu bağlamda gereken tedbirlerin alınması
ve yaptırımların uygulamaya dökülmesinin önemi dikkati çekmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, the relationship among attitudes towards rape victims and perpetrators,
rape myths, just world belief and gender roles are investigated and also analyzed against a number
of demographic variables such as gender, age, and education level through multiple rape scenarios.

Methods: A total of 300 people were included in the study, including 164 female and 136 male
participants over the age of 18, who were non-random sampling. Paticipants were asked to complete
Personal Information Form, Illinois Rape Myth Acceptance Scale, Just World Scale, BEM Sex-
Role Inventory and Evaluation Test with ten questions about rape scenarios. To measure the
relationship among the variables correlation analysis was carried out and to examine the difference
between the variables ANOVA.

Results: The results demonstrated that male participants tended to blame the victim and accept the
rape myths more than female participants. Participants who have lower education level and have
greater masculinity levels accepted the rape myths and accused the victim. The victim, once
depicted as a more respectable person in the scenario, was blamed less as being the instigator and
careless, was considered less as the responsible party, was considered to be affected more from
what happened.

Conclusion: As expected, it became evident that the rape victim was blameed more as the acceptance of the rape myths increased. Similarly to the literature, males tended to put the blame on the victim and hold her accountable more than females. It was showed that the respectability of the victim influenced the accusation tendency of the victim. It is crucially important to take the required precautions and to utilize various sanctions.