Farklı egzersiz türlerinin alt ekstremite kas kalınlığı, tendon kalınlığı, kas kuvveti, propriyosepsiyonu ve dengeye olan etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different exercise types on lower extremity muscle thickness, tendon thickness, muscle strength, proprioception and balance
Yazar: DİLARA ÖZEN ORUK
Danışman: PROF. DR. KILIÇHAN BAYAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Kas kuvveti = Muscle strength ; Kuvvet antrenmanı = Strength training ; Pliometrik antrenman = Plyometric training ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Bu çalışma sağlıklı genç erişkinlerde farklı egzersiz türlerinin denge, propriyosepsiyon, alt ekstremite kas kuvveti, kas-tendon kalınlığına olan etkilerini araştırmak amacıyla yapıldı. Randomize, tek kör tasarımlı çalışmamıza yaş ortalaması 20.03±1.29 olan 65 sağlıklı erkek katıldı. Olguların fiziksel özellikleri kaydedildi. Kapalı zarf yöntemiyle dirençli egzersiz (DE), plyometrik egzersiz (PE) ve yüksek şiddetli aralıklı egzersiz (YŞAE) gruplarına ayrılan katılımcılara egzersiz öncesi ve sekiz hafta sonrasında olmak üzere iki ölçüm yapıldı. Tüm egzersiz gruplarında denge skorlarında iyileşme bulunurken, gruplar arasında fark görülmedi. Tüm egzersiz programlarının propriyosepsiyonu arttırdığı bulundu. 45° diz ekstansiyon propriyosepsiyonunda DE'nin PE'den daha fazla artışa yol açtığı, 10° ayak bileği dorsifleksiyon propriyosepsiyonunda DE ve PE'nin YŞAE'den; 25° ayak bileği plantar fleksiyon propriyosepsiyonunda DE ile kıyaslandığında YŞAE'nin daha etkili olduğu bulundu. Tüm gruplarda kas kuvvetlerinde artış gözlenirken; Kuadriseps femoris (KF) kuvveti artışında PE DE'ye göre, Gastro-soleus kuvveti artışında ise YŞAE diğer gruplara kıyasla daha etkili bulundu. Tüm egzersiz programlarının KF kas kalınlığı artışında etkili olduğu bulundu. PE'nin Rektus Femoris kalınlığı artışında YŞAE'den daha etkili olduğu bulundu. Diğer KF grubu kaslarındaki kalınlık artışı gruplarda benzerdi. Egzersiz programlarının semimembranosus (SM)50 dışındaki hamstringlerin kalınlığını artırdığı bulundu. SM30 dışındaki tüm hamstringlerde programlar benzer etki gösterirken; SM30 kalınlık artışında PE, DE'den daha etkiliydi. Gastroknemius kaslarında meydana gelen kalınlık artışı tüm gruplarda benzerken, soleus kasında PE'nin YŞAE'den daha etkili olduğu bulundu. Tüm gruplarda tendon kalınlıklarında benzer artış saptandı. Denge, propriyosepsiyon, kas kuvveti, kas-tendon kalınlığı parametrelerini geliştirmek için DE, PE ve YŞAE programları önerilebilir, bu programlardan herhangi birisinin gelişim üzerinde etkili olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of different exercise types on balance, proprioception, lower extremity muscle strength, muscle-tendon thickness in healthy young adults. In this randomized, single-blinded study, 65 healthy male with a mean age of 20.03±1.29 years participated. Physical characteristics of the subjects were recorded. Participants were divided into resistance exercise (RE), plyometric exercise (PE) and high intensity interval exercise (HIIT) groups by closed envelope method and two measurements were performed before exercise and after eight weeks. The results showed that balance scores improved in all exercise groups, but there was no difference between the groups. All exercise programs were found to increase knee and ankle proprioception. Results indicated that RE was more effective than PE in 45° knee extension proprioception, RE and PE were more effective than HIIT in 10° ankle plantar flexion proprioception, and HIIT was more effective than PE in 25° ankle plantar flexion proprioception. An increase in muscle strength was observed in all groups; PE was found to be more effective than RE at improving Quadriceps femoris (QF) strength while HIIT was the most effective at increasing Gastro-soleus strength. All exercises were found to be effective in increasing the thickness of the QF muscle group. PE was more effective than HIIT in increasing Rectus Femoris muscle thickness. All exercises increased the thickness of hamstring muscles except semimembranosus (SM)50. All exercise programs had similar effects on all hamstrings except SM30, whereas PE was more effective than RE. The thickness increase in the gastrocnemius muscles was similar in all groups, while PE was more effective than HIIT in the soleus muscle. In each exercise group, the rate of increase in tendon thickness was similar.  Eight-week RE, PE, and HIIT programs might be recommended when the aim is to improve parameters like balance, proprioception, muscle strength, and muscle-tendon thickness. We think that any of these exercise programs will benefit the improvement of these parameters.