Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin tersine mentorlük davranışlarının incelenmesi
Examining the reverse mentoring behaviors of school administrators and teachers
Yazar: EMRAH EROK
Danışman: PROF. DR. SERKAN KOŞAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tersine mentörlükte deneyimli kişiler genç kişilerin yenilikçi düşüncelerini ve farklı bakış açılarını keşfederler. Genç nesillerle birlikte çalışmak, deneyimli kişilerin liderlik stillerini yeniden değerlendirmelerine ve bu stilleri daha etkili hale getirmelerine olanak tanır. Genç kişiler, deneyimli kişilerin bilgi ve deneyimlerinden faydalanırken; deneyimli kişiler de yenilikçi düşünceler ve farklı bakış açıları sayesinde kariyerlerinde ve özel hayatlarında ilerlerler. Bu nedenle, tersine mentörlük, özellikle eğitimde ve toplumda daha fazla teşvik edilmelidir. Bu araştırma, okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin tersine mentörlük davranışlarının incelenmesine odaklanarak eğitimde tersine mentörlük davranışlarını teşvik etmeye yönelik katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemi takip edilerek fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Beş okul müdürü, beş müdür yardımcısı, beş öğretmen araştırmanın çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın veri toplama aracı araştırmacı tarafından geliştirilen, uzman görüşü alınan yarı yapılandırılmış görüşme formundan oluşmaktadır. Ulaşılan veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda katılımcıların; mentörlük kavramını tanımlayabildikleri, mentörlüğün bireyin potansiyelini keşfetmesine yardımcı olduğunun farkında oldukları, mentörlük aksayan yanlarının olduğunu düşündükleri, tersine mentörlük kavramına yönelik bilgi sahibi oldukları, tersine mentörlüğün değişim ve yeniliklerin etkisiyle oluştuğunu düşündükleri, tersine mentörlüğün okullarda değişim ve yeniliği teşvik edeceğine dair algıya sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan diğer bulgulara göre tersine mentörlüğün genç kuşakların bilgi ve becerisinin önemli olduğunu çağrıştırdığı, ilerleyen süreçte tersine mentörlüğün mentörlüğün yerini alabileceği, tersine mentörlükte bilişim teknolojileriyle ilgili rehberlik yapma faydasının öne çıktığı, çalıştıkları okulda tersine mentörlük uygulamalarının yeterli olmadığı, tersine mentörlük uygulamalarının yaygınlaşması için farkındalığın geliştirilmesi gerektiği, ileriki dönemlerde tersine mentörlüğün rolünün daha iyi anlaşılacağı, mentörlükle birlikte tersine mentörlüğü kullanmanın daha faydalı olacağı, tersine mentörlüğün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için bu bağlamda teşvik edici adımlar atılması gerektiği yönünde sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Experienced people explore the innovative thoughts and different perspectives of young people during reverse mentoring. Working with the younger generation allows veterans to reevaluate their leadership styles and make them more effective. While young people benefit from the veterans' experience and knowledge; veterans also improve their careers and private life thanks to innovative thoughts and different perspectives. Therefore, reverse mentoring should be further encouraged, especially in education and society. This research aims to contribute to encouraging reverse mentoring behaviors in education by focusing on the examining of reverse mentoring behaviors of school administrators and teachers. For this purpose, the qualitative research method was followed and the phenomenology patttern was used in the study. While determining the study group in the research, the maximum variety and criterion sampling of purposeful sampling methods was used. Five school administrators, five assistant principals and five teachers were determined as the study group of the research. The data collection tool of the research consists of a semi-structured interview form developed by the researcher and presented to the expert opinion. The obtained data were interpreted with descriptive and content analysis methods. As a result of the analysis, the participants; they had a perception that they could define the concept of mentoring, that they were aware of the mentoring helped the individual discover his/her potential, that they thought that the mentoring had flaws, that they had knowledge about the concept of reverse mentoring, that they thought that reverse mentoring was formed by the effect of change and innovations, that reverse mentoring will encourage change and innovation at schools had been determined. According to other findings in the research, reverse mentoring evoked the young generations' importance of knowledge and skills, that reverse mentoring can replace mentoring in the future, the benefit of guiding about information technologies during reverse mentoring stands out, reverse mentoring practices were not sufficient in the school they work, and awareness should be raised for the widespread of reverse mentoring practices. It had been concluded that the role of reverse mentoring will be better understood in the future, that using reverse mentoring together with mentoring will be more beneficial and that encouraging steps should be taken in this context in order to develop and become widespread reverse mentoring.