AB iklim değişikliği politikaları bağlamında bisikletli ulaşımın değerlendirilmesi
Evaluation of cycling in the context of EU climate change policies
Yazar: FATIMA ZEHRA ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÖZLEM AKTUĞLU AKTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bisiklet = Bicycle ; Bisiklet sporu = Cycling ; Sera gazı = Greenhouse gases ; İklim değişikliği = Climate change ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Sanayi devrimiyle artan tüketim karşısında, üretim için gerekli enerjinin yenilenemeyen enerji kaynakları kullanılarak sağlanması, sera gazı emisyonunun artmasına ivme kazandırmış ve yer kürenin sıcaklığının artmasına sebep olmuştur. Geçtiğimiz yüzyılda küresel sıcaklığın 1°C artması ile iklim değişikliği, buzulların erimesi, okyanusların asitlenmesi, yeraltı suyunun azalması, kuraklığın artması, orman yangınlarının artması, canlı biyolojik çeşitliliğinin azalması, ekosistemlerin bozulması, atmosferdeki karbondioksit seviyesinin artması gibi birçok probleme sebep olmaktadır. Avrupa Birliği (AB), iklim değişikliğinin yıkıcı sonuçlarına karşı mücadele ve uyum politikaları belirlemiş, belirlenen politika hedeflerine ulaşmak için izlenen rotada hem yatırım uygulayan hem de iş birliği yapılan ülkelerin hedeflerine ulaşması konusunda öncülük eden bir rehber konumuna gelmiştir.
Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) üçüncü değerlendirme raporuna göre; antropojenik (insan kaynaklı) faaliyetler sonucu atmosfere salınan gazların sera gazı emisyonu oluşturmasında en fazla karbondioksit etkilidir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)'nın 2021 yılı sektöre göre karbondioksit salım verileri, ulaşım sektöründen kaynaklanan karbondioksit miktarının küresel sera gazı emisyonunun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu göstermekte olup, ulaşım türlerine göre karbondioksit salımı incelendiğinde ise karayolu ulaşımının dörtte üç oran ile birinci sırada yer aldığı görülmektedir. Kent içi ulaşımda karayolunun sera gazı oluşumundaki etkileri göz önüne alındığında, ulaşımda fosil yakıtların kullanımını azaltmak, enerji verimliliğini artırmak, kaliteli bir yaşama alanı ve sağlıklı toplum için iklim dostu bir ulaşım türü olan bisikletli ulaşım ön plana çıkmaktadır. 
AB'nin sıfır karbon hedefi kapsamında, AB üyesi kentlerde kentsel hareketliliğin sağlanmasında öncü ulaşım tercihlerinden biri de bisikletli ulaşımdır. Bu kapsamda tezin amacı; AB üyesi ülkelerde bisikletli ulaşıma yönelik geliştirilen politikalar ile AB üyesi ülkelerden seçilen kent örneklerinde bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemindeki yerine ilişkin değerlendirmelerin yapılmasıdır.
Tez çalışması kapsamında belirlenen kriterlere göre seçilen örnek kentlerde bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemine entegre edilmesinin amacı ve bu amaçlar doğrultusunda belirlenen stratejiler dolaylı deneyim olarak da adlandırılan karşılaştırma yöntemi ile irdelenerek, İstanbul kentinde iklim değişikliği politikaları bağlamında bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemine entegre edilmesi için izlenmesi gereken stratejiler belirlenmiştir. 
İstanbul kentinde iklim değişikliği süreci ve bisikletli ulaşım kriterleri uluslararası ve ulusal literatürden edinilen bulgular ile ilgili kurum ve kuruluşlardan edinilen veriler ışığında analiz edilerek, bisikletli ulaşımın entegre olduğu örnek kentler bağlamında karşılaştırmalı değerlendirme yapılarak bisikletli ulaşımın kentsel alanda geliştirilmesi için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the face of increasing consumption with the industrial revolution, providing the energy required for production by using non-renewable energy sources accelerated the increase in greenhouse gas emissions and caused an increase in the temperature of the earth. In the last century, with the increase in global temperature by 1°C, climate change has caused many problems such as melting of glaciers, acidification of the oceans, decrease in groundwater, increase in drought, increase in forest fires, decrease in biodiversity of living things, deterioration of ecosystems, increase in carbon dioxide level in the atmosphere. 
According to the third evaluation report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Carbon dioxide is the most effective in creating greenhouse gas emissions of gases released into the atmosphere as a result of anthropogenic (human-induced) activities. The International Energy Agency (IEA)'s carbon dioxide emission data by sector for 2021 shows that the amount of carbon dioxide originating from the transportation sector constitutes approximately one-fourth of global greenhouse gas emissions. When carbon dioxide emissions are analyzed by transportation types, it is seen that road transportation ranks first with three-quarters. Considering the effects of highways on greenhouse gas formation in urban transportation, bicycle transportation, a climate-friendly mode of transportation, comes to the forefront for reducing the use of fossil fuels in transportation, increasing energy efficiency, a quality living space and a healthy society.
Within the scope of the EU's zero carbon target, bicycle transportation is one of the leading transportation choices in ensuring urban mobility in EU member cities. In this context, the aim of the thesis; The place of bicycle transportation in the urban transportation system in selected city examples in the context of the policies developed for bicycle transportation in EU member countries and the criteria set out as a result of literature review; The aim of this study is to examine the effects of bicycle transportation on the traffic density in the city by conducting research on subjects such as the frequency of use of bicycle transportation, the most preferred areas in the city according to the purpose of use, the problems that bicycle transportation has solved and the issues still waiting for solution.
The aim of integrating bicycle transportation into the urban transportation system in the sample cities selected according to the criteria determined within the scope of the thesis study and the strategies determined for these purposes were examined with the comparison method, also called indirect experience. The strategies to be followed to integrate bicycle transportation into the urban transportation system in the context of climate change policies of Istanbul were determined.
The effect of cycling on the climate change process in the city of Istanbul has been analyzed in the light of the findings obtained from the international and national literature and the data obtained from the relevant institutions and organizations, and suggestions have been made for the development of bicycle transportation in the urban area by making a comparative evaluation in the context of sample cities where bicycle transportation is common.