Okul öncesi öğretmenlerinin COVID-19 pandemi sürecinde mesleki yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relation between professional alienation and burnout levels of early childhood educators during COVID-19
Yazar: SENEMHAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL ÇOBAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pandemiler = Pandemics ; Örgütsel tükenmişlik = Organizational burnout ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin COVID-19 pandemi döneminde mesleğe yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma yöntemi açıklayıcı sıralı karma yöntem olarak planlanmıştır. Araştırmanın nicel verileri gönüllü örneklem ile seçilen, en az 3 yıldır alanda aktif olarak çalışan 284 okul öncesi öğretmeninden toplanmıştır. Nitel veriler için nicel örneklem içerisinden tabakalı tesadüfi örnekleme yoluyla ve oranlı olarak seçilmiş 82 öğretmen ile görüşmelere başlanmış ve görüşme süreci veri doyumuna ulaşıldığı noktada, 15 okul öncesi öğretmeniyle tamamlanmıştır. Nicel veriler Demografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu ve Okul Öncesi Öğretmenleri Mesleğe Yabancılaşma Ölçeği kullanılarak Google Forms aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Nitel veriler Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak Zoom aracılığıyla çevrimiçi ancak birebir toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 ve MAXQDA programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Pearson, Spearman, Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve içerik analizi yöntemleri değerlendirme için kullanılmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin düşük düzey duyarsızlaşma yaşarken orta düzey duygusal tükenme ve kişisel başarıda azalma ile yüzleştiğini; anlamsızlık, yalıtılmışlık, güçsüzlük boyutlarında düşük düzey yabancılaşma yaşadıklarını; mesleğe yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu; tükenmişlik ve yabancılaşma düzeylerinin yaşa ve medeni hale göre farklılaşmadığını; çocuk sahibi olmayan öğretmenlerin daha fazla tükenmişlik ve yabancılaşma yaşadıklarını;  3-8 yıllık mesleki deneyime sahip öğretmenlerin daha fazla deneyime sahip öğretmenlere göre daha çok tükenmişlik ve yabancılaşma deneyimlediklerini; özel kurumda çalışan öğretmenlerin resmi kurumda çalışan öğretmenlere göre daha fazla yabancılaşma yaşadıklarını göstermiştir.

Abstract:
The aim of the research is to examine the relationship between work alienation and burnout levels of preschool teachers during COVID-19 pandemic period. The research method is planned as the explanatory sequential mixed method. Quantitative data of the study were collected from 284 preschool teachers who were selected by voluntary sampling, who have been active in the field for at least 3 years. For qualitative data, interviews were started with 82 teachers selected proportionally and through stratified random sampling from the quantitative sample, and the interview process was completed with 15 preschool teachers at the point where data saturation was reached. Quantitative data was collected as online through Google Forms by using Demographic Data Form, Maslach Burnout Inventory-Educator Form and Profession Alienation Scale for Preschool Teachers. Qualitative data was collected as online but one-to-one through Zoom application by using Semi-structured Interview Form. The obtained data were analysed by SPSS 26.0 and MAXQDA programs. Pearson, Spearman, Kruskal Wallis, Mann Whitney U and content analysis methods were used for evaluation. Results show that teachers faced moderate level emotional exhaustion and decreased personal achievement while experiencing low level depersonalization; they experience low level alienation in the dimensions of meaninglessness, isolation, and powerlessness; there is a significant and positive relationship between professional alienation and burnout levels; burnout and alienation levels did not differ according to age and marital status; teachers who do not have children experience more burnout and alienation; teachers with 3-8 years of professional experience experience more burnout and alienation than teachers with more experience; teachers working in private schools experience more alienation than teachers working in public schools.