Zeytinin ve hububatın üretim ve pazarlama sürecinde yapılanmuȃmelȃtın İslam hukuku açısından değerlendirilmesi (Çanakkale'nin Ezine ve Çan ilçeleri özelinde bir inceleme)
Evaluation of the treatments made in the production andmarketing process of olive and cereals in terms of Islamiclaw (A study in Çanakkale's Ezine and Çan districts)
Yazar: KEMAL GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ YARGI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Tezimizde Çanakkale ilinin Çan ve Ezine ilçelerinde üretilen hububat ve zeytinin
üretim ve pazarlama sürecinde yapılan işlemlerin İslam hukukuna uygun olup olmadığı
fıkhî açıdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tezimiz giriş, iki bölüm ve sonuçtan
oluşmaktadır. Birinci bölümde hububat ve zeytinin üretimi için yapılan toprak kiralama,
ziraat ortakçılığı ve bağ-bahçe ortakçılığı, ikinci bölümde ise bu ürünlerin pazarlamasında
başvurulan peşin satım, vadeli satım ve dalında satım işlemlerinin yapılış şekilleri tespit
edilip Hanefî mezhebinin görüşleri esas alınarak değerlendirilip yorumlanmıştır.
Araştırmamız Çan ve Ezine ilçelerinde üretim ve pazarlama yapan birçok çiftçi ve
tüccar ile yaptığımız görüşmelere ve bölgede yapılan muâmelâta dair gözlemlerimize
dayanmaktadır. Elde ettiğimiz veriler çerçevesinde araştırma bölgemizde hububat ve
zeytinin üretim ve pazarlama sürecinde yapılan muâmelâtın incelenmesi sonucunda bunlar
içinde İslam hukukuna uygun olanlar ve uygun olmayanlar tespit edilip her birinin
gerekçesi ortaya konmaya çalışılmıştır. Yapılan işlemlerde İslam hukukuna uygun
düşmeyen ve akdi fâsit kılan uygulamaların bulunduğu, bunların da çoğunun akitle ilgili
bilinmezlikten (cehâlet) kaynaklandığı tespit edilmiş, hukuka uygun hale getirilmesi için
çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Ezine, Çan, Muȃmelȃt, Kira, Müzâraa, Müsȃkȃt, Satım, Ziraat
Ortakçılığı, Bağ Bahçe Ortakçılığı, Zeytin, Hububat

Abstract:
In this dissertation, an evaluation of the adherence to Islamic law, from the
standpoint of canon law, is attempted concerning the production and marketing process of
grain and olives in the districts of Çan and Ezine of Çanakkale. The thesis is comprised of
an introduction, two chapters, and a conclusion. In the initial section, we assessed land
rental, agricultural partnerships, and vineyard-orchard partnerships for promoting the
production of cereals and olives, and assessed them in light of the Hanafi sect's beliefs. The
subsequent section examines the methods of cash sales, forward sales, and sales in
branches employed in marketing these products.
This research is founded on interviews conducted with a variety of farmers,
producers, and traders in the Çan and Ezine districts, as well as our observations of the
region's farming practices. Biases have been avoided throughout the study to ensure
fairness and accuracy of results. Technical terminology has been clearly defined for the
ease of comprehension. Conventional academic formatting has been employed, and
meticulous attention has been given to grammatical correctness. Within the scope of our
analysis of cereals and olives production and marketing in our research region, we have
determined the items that are compliant and non-compliant with Islamic law, while also
providing the reasoning behind each determination. Our findings are based on objective
evaluations of transactional data. It has been found that certain practices within the contract
violate Islamic law, and many of these stem from ignorance (illiteracy) about the contract.
To rectify this, several suggestions have been made to legalise the contract.
Keywords: Ezine, Can, Muȃmelȃt, Rent, Müzâraa, Müsȃkȃt, Sale, Agricultural
Partnership, Vineyard and Garden Partnership, Olive, Grain.