Dışkılama zorluğu olan bebeklerin annelerindeki anksiyete ve fonksiyonel kabızlık durumları
Anxiety and status of functional constipation in mothers of infants with defecation difficulties
Yazar: ESRA AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL ÜNLÜSOY AKSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bir yaş altında organik patolojisi olmayan dışkılamada zorluk şikayeti ile başvuran bebeklerin annelerinde anksiyete ve fonksiyonel kabızlık durumlarını etkileyen etkenler araştırıldı.
Gereç ve yöntem: Bir yıl içinde dışkılamada zorluk şikayeti ile başvuran, organik bir patolojisi olmayan 1 yaş altı 350 bebeğin annelerine toplam 39 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Bebeğe ait demografik bilgiler, bebeğin dışkılama özellikleri, beslenme durumu, demir takviyesi ve ilaç kullanma durumu ve kardeşte dışkılamada zorluk öyküsü; bebeklerin annelerinde Roma IV kriterlerine göre kabızlık baskın irritabl bağırsak sendromu ve fonksiyonel kabızlık varlığı ile, STAI FORM ölçeğine göre anksiyete durumu sorgulanmıştır.
Bulgular: Dışkılamada zorluk şikayeti olan 350 bebekten 125'inin annelerinde (%35,7) anksiyete, 87 bebeğin annelerinde (%24,8) fonksiyonel kabızlık, 5 bebeğin annelerinde (%1,4) kabızlık baskın irritabl bağırsak sendromu olduğu belirlenmiştir. Dışkılama zorluğu olan bebeklerin anne yaşı artıkça ve anne eğitim durumu üniversite ve üzerinde ise anksiyete oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir (P<0,05). Anne yaşı artıkça ve annenin 3 ve üzeri çocuğu varsa fonksiyonel kabızlık oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir (P<0,05).
Dışkılama zorluğu bebek yaşı 2 aylık ve üzeri ise annelerinde anksiyete oranı daha fazla bulunmuştur (P<0,05). Dışkılama öncesi en az 10 dakika süren ıkınma ve ağlama %93,1 (n=326) ve dışkılama ile rahatlama %92,5 (n=324) hastada vardır. Araba, süpürge ve saç kurutma sesiyle rahatlayan ve kardeşinde dışkılama zorluğu öyküsü olan bebeklerin annelerinde anksiyete ve fonksiyonel kabızlık daha fazla bulunmuştur (P<0,05). Anal fissür %22,2 (n=78) oranında saptandı ve anal fissürü olmayanların annelerinde anksiyete durumu daha fazla saptanmıştır(P<0,05). Demir takviyesi kullanmayanların, dışkılama zorluğu için probiyotik ve laktuloz kullanmayanların annelerinde anksiyete daha fazla bulunmuştur. (P<0,05). Annede anksiyete varlığı %35,8 oranında anne fonksiyonel kabızlığı ile ilişkili saptandı.
Sonuç: Anne yaşı 25 yaş ve üzerinde ise, anne üniversite mezunu ise, dışkılama zorluğu ile başvuru 2 ay ve üzerinde başlamış ise, bebekte anal fissür yoksa, bebek demir takviyesi almıyorsa, dışkılama zorluğu için öncesinde probiyotik ve laktuloz kullanılmamışsa, kardeşte dışkılama zorluğu olan dışkılama zorluğu ile başvuran bebeklerin annelerinin anksiyetesi artmaktadır. Anne yaşı 25 yaş ve üzerinde ise, annenin 3 ve üzeri çocuğu var ise, bebek demir takviyesi almıyorsa, kardeşte dışkılama zorluğu varsa dışkılama zorluğu olan bebeklerin annelerinde fonksiyonel kabızlık daha fazla bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bebeklerde dışkılama, fonksiyonel kabızlık, anksiyete, anne

Abstract:
Introduction: The factors influencing anxiety and functional constipation status in mothers of infants under one year of age complaining of difficulty defecating, without organic disease were investigated.
Methods: Within one year, a total of 350 mothers of infants under one year of age, complaining of defecation difficulties without organic disease, were interviewed with a questionnaire containing a total of 39 questions. The questionnaire included questions on demographic information about the infant, characteristics of the infant's bowel movements, nutritional status, iron supplementation, medication use, and a history of defecation difficulties in siblings. In addition, the presence of irritable bowel syndrome with constipation and functional constipation in the mothers was determined according to the Rome IV criteria, as well as their anxiety level as measured by the STAI FORM scale.
Results: Of the 350 infants who complained of difficulty defecating, the mothers of 125 infants (35.7%) were anxious, the mothers of 87 infants (24.8%) had functional constipation, and the mothers of 5 infants (1.4%) had irritable bowel syndrome with predominant constipation. Among infants who had difficulty defecating, the frequency of anxiety was found to increase with increasing maternal age and maternal education level of at least college (P<0.05). It was found that as the mother's age increased and if the mother had three or more children, the rate of functional constipation was higher (P<0.05). When the infant is 2 months old or older and has difficulty defecating, the rate of maternal anxiety is higher (P<0.05). Straining and crying before defecation lasting at least 10 minutes were present in 93.1% (n=326) of cases, and relief at defecation was observed in 92.5% (n=324) of patients. Babies who are comforted by the sound of a car, vacuum cleaner or hair dryer and whose siblings suffered from constipation have a higher rate of anxiety and functional constipation in their mothers (P<0.05). Anal fissures were found in 22.2% (n=78) of cases, and higher rates of anxiety were observed in mothers of infants without anal fissures (P<0.05). Infants who had not received iron supplementation and probiotics and lactulose for constipation in the past had higher anxiety scores (P<0.05). The presence of anxiety in mothers was associated with functional constipation in 35.8% of cases.
Conclusion: If the mother is 25 years old or older, if she has a college degree, if the infant's defecation difficulties are 2 months or older, if the infant does not have an anal fissure, if the infant is not receiving iron supplementation, if probiotics and lactulose have not been used prior
to the onset of defecation difficulties, and if there is a history of defecation difficulties in a sibling, then the anxiety of mothers of infants with defecation difficulties increases.

Keywords: Defecation in infants, functional constipation, anxiety, mother