Antalya ilinde domateste görülen yeni bir zararlı olan Lasioptera sp.'nin mekaniksel ve kimyasal mücadelesine yönelik araştırmalar
Investigations on the mechanical and chemical control of Lasioptera sp., a new pest for tomatoes in Antalya province
Yazar: DİLAN BEK
Danışman: PROF. FEDAİ ERLER
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Domates ülkemizde en fazla üretimi yapılan sebzelerin başında gelmektedir. Son birkaç yıldır Antalya'da domateste görülen ve ekonomik kayıplara da neden olmaya başlayan Lasioptera sp. hakkında gerek biyolojisine gerekse mücadelesine dair sınırlı bilgi bulunmaktadır. Bu tez kapsamında, zararlının mekaniksel ve ilaçlı mücadelesine dair bilinmezleri bir nebze de olsa aydınlatabilmek adına, tür adı dahi henüz belirlenememiş olan bu zararlıya karşı etkin bir çalışma yürütülmüştür. Bu bağlamda, zararlının mekaniksel mücadelesine esas teşkil edecek olan değişik renkteki (siyah, kırmızı, sarı ve mavi) yapışkan tuzakların, zararlının erginlerini yakalamadaki etkinlikleri araştırılmıştır. Zararlının kimyasal mücadelesine katkıda bulunmak amacıyla yürütülen ilaç denemelerinde ise, zararlıya etkin olabileceği düşünülen toplam 5 farklı ticari preparat zararlıya karşı test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, çalışma kapsamında test edilen 4 farklı renkteki yapışkan tuzaklardan sarı renkli olanların Lasioptera sp. erginlerini yakalamada en etkin olduğunu ve zararlı ile yapılacak entegre mücadele (IPM) kapsamında kullanılabileceklerini göstermiştir. Zira zararlı erginlerinin yumurta bırakmadan önce yapışkan tuzaklar kullanarak yakalanması ilaçlı mücadeleye olan ihtiyacı da azaltabilecektir. Yine bu çalışma kapsamında zararlının doku içerisindeki larvalarını kontrol amacıyla hem arazi hem de laboratuvar koşullarında test edilen 5 farklı aktif maddeli ilaçtan sadece Spinetoram+Sulfoxaflor ve Cyromazine tatmin edici sonuçlar vermiştir. Söz konusu bu iki aktif madde zararlı ile kimyasal mücadelede dönüşümlü olarak tavsiye edilebilir.

Abstract:
Tomato is one of the most produced vegetables in our country. There is limited information about both biology and management of Lasioptera sp., which has been observed in tomato greenhouses in Antalya for the last few years and has begun to cause economic losses. Within the scope of this thesis, an effective study was carried out against this pest, the species of which has not been determined yet, in order to enlighten the unknowns relating to mechanical and chemical control of the pest. In this context, efficacy of sticky traps of different colors (black, red, yellow and blue) in capturing adults of the pest was investigated. In insecticide trials aimed at contributing to the chemical control of the pest, a total of 5 different commercial preparations which are considered to be effective to the pest were tested. The results showed that among the 4 different colored-sticky traps tested in the study, yellow ones were the most effective in capturing Lasioptera sp. adults and that they can be used within the scope of an integrated pest management (IPM) against the pest. Because catching the adults of the pest using sticky traps before laying eggs can also reduce the need for chemical control. In addition, from the 5 different active substances which were tested in both field and laboratory in order to control the larvae of the pest in tissue only Spinetoram + Sulfoxaflor and Cyromazine gave satisfactory results. In other words, these two active substances can be recommended alternately in the chemical control with the pest.