Güney Bithynia'da bir kent: Prusa ad Olympum
A city in South Bithynia: Prusa ad Olympum
Yazar: ALPER CAN
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL DOĞANCI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Bithynia = Bithynia ; Hannibal = Hannibal ; Prusa ad Olympum = Prusa ad Olympum ; Tarihi coğrafya = Historical geography

Özet:
2000'li yıllara kadar Prusa ad Olympum kenti hakkında sadece birkaç çalışma
yapılmıştı. Prusa kenti Antik Çağda Asia Minor'un orta büyüklükteki önemsiz
kentlerinden biri olduğu için araştırmacılara fazla malzeme sunamamış, sunduğu
kıt malzeminin bir kısmı da modern kentin aynı yerde konumlanması sebebiyle
tahrip olmuştu. Bu eksikliği giderme gayesi güden çalışmamızda tarihi,
numismatik, epigrafik, arkeolojik veriler incelenerek yeni görüşler sunulmuştur:
kentteki yapılar, resmî kurumlar, yakın çevresindeki köyler, kontrol ettiği
arazisiyle birlikte nüfusu gibi. Bunun dışında çokça tekrarlanan ve doğru sanılan
bazı bilgilerin temelsizliğini ortaya koyduk: Tophane'deki Bithynia sarayı ve
Bizans imparatoriçesinin Çekirge/Pythai'de yaptırdığı saray gibi. Bu yanlışların
hangi yazarlardan kaynaklandığını, sonraki araştırmacıların bu yanlışları
sorgulamadan nasıl tekrarladıklarını gösterdik. Temelsizliğini gösterdiğimiz en
dikkat çekici konu ise kentin Hannibal tarafından kurulduğunu iddiasıdır. Tarih
yazıcılığını dair yaptığımız mukayeseli analiz, çapraz kaynakların incelenmesi
Hannibal'in bu kente geldiğine dair en ufak veri sunmadı. Prusa'yı bölgesiyle
ilişkileri bağlamında incelerken kuzey komşuları Kios ve Apameia'nın dikkat
çekici rollerini de saptadık. Kios'un Roma Dönemine kadar Apameia'nın ise Roma
Döneminin başlamasıyla birlikte sonra sahip oldukları önem onları Nikaia ile
birlikte Güney Bithynia'nın en önemli kentleri yapmıştır.

Anahtar kelimeler: Prusa ad Olympum, Kios, Apameia, Bithynia, Hannibal

Abstract:
Until the 2000s, only a few studies were made about the city of Prusa ad Olympum.
Since the city of Prusa was one of the middle-sized insignificant cities of Asia
Minor in Antiquity, it could not provide so much material to the researchers, and
some of the scarce material it offered was destroyed due to the location of the
modern city in the same place. In our study, which aims to eliminate this
deficiency, new views are presented by examining historical, numismatic,
epigraphic and archaeological data: its buildings, official institutions, villages in its
immediate vicinity, its population with the land it controls. Apart from this, we
have revealed the invalidity of some arguements that is often repeated and thought
to be true, such as the Bithynian palace in Tophane and the palace built by the
Byzantine empress in Çekirge/Pythai. We showed which authors caused these
ongoing mistakes, and how later researchers repeated them without questioning.
The most striking subject, whose baselessness we have shown, is the claim that the
city was founded by Hannibal. The comparative analysis of historiography and the
cross-examination of sources did not provide the slightest indication that Hannibal
came to this city. While examining Prusa in terms of its relations with its region,
we also identified the remarkable roles of its northern neighbors, Kios and
Apameia. The importance of Kios until the Roman Period and Apameia with the
beginning of the Roman Period made them the most important cities of Southern
Bithynia together with Nikaia.

Keywords: Prusa ad Olympum, Kios, Apameia, Bithynia, Hannibal