Hacettepe üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk İmmünoloji Bilim Dalında primer immün yetmezlik tanısı ile izlenen hastaların tanı ve klinik özellikleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the diagnosis and clinical characteristics of patients who followed up with the diagnosis of primary immunodeficiency in Hacettepe University Ihsan Doğramaci Children's Hospital Pediatric Immunology Department
Yazar: BÜŞRA KOÇALİ
Danışman: PROF. DR. FEYZİ İLHAN TEZCAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Alerji-İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akraba evlilikleri = Consanguineous marriages ; Akrabalık = Relatives ; Sınıflandırma = Classification ; Teşhis = Diagnosis ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency ; İmmün yetmezlik sendromları = Immunologic deficiency syndromes

Özet:
Primer immün yetmezlikler (PİY) ağır hastalık yüküne yol açan, nadir olmayan hastalıklardır. PİY ilişkili mortalite ve morbiditenin azaltılmasında erken tanı esas olduğundan klinik özellikleri iyi bilinmelidir. Bu çalışmada bölümümüzde PİY tanısı ile takip edilmiş 2473 hastanın yaş, cinsiyet; eşlik eden otoimmün, alerjik, otoenflamatuar hastalık veya kanser tanısı, etiyolojiden sorumlu genetik defektler, ebeveynleri arasında akrabalık sıklığı, immünoglobulin replasman tedavisi alma ve hematopoetik kök hücre nakli yapılma durumu ile ilgili veriler incelenmiştir. Antikor eksikliğinin ön planda olduğu immün yetmezlikler (İY) 1393 hasta (%56,3) ile en çok hastaya sahip PİY sınıfı olarak bulundu. Süt çocuğunun geçici hipogamaglobulinemisi 678 hasta (%27,4) ile en sık görülen PİY olarak saptandı. Sendromik özellikleri olan kombine İY grubunda ataksi-telanjiektazi 196 hasta ile en büyük paya sahipti. Ağır kombine İY'e yol açan genetik defektler içinde RAG eksiklikleri ve ADA eksikliği en sık saptandı. Kombine İY'de DOCK8 eksikliği ve MHC sınıf 2 eksikliği en sık görülen hastalıklardı. Kronik granülomatöz hastalık, konjenital fagositer sistem defektleri içinde en büyük paya sahip olup bu grupta saptanan genetik defektlerin çoğu otozomal resesif kalıtılmaktaydı. Griscelli sendromu, LRBA eksikliği, EBV ve lenfoproliferatif hastalıklara yatkınlık en sık görülen immün disregülasyonla ilişkili PİY'ler olarak saptandı. Mikobakteriyel hastalıklara Mendelyan yatkınlık doğal immün sistem defektleri içinde en büyük grubu oluşturduğu bulundu. Herediter anjiyödem en sık görülen kompleman eksikliği olarak saptandı. Sonuç olarak; erken tanı için yenidoğan tarama programları yaygınlaştırılmalı, tıp ve uzmanlık eğitimleri sırasında PİY'lerin önemi vurgulanmalıdır. Akraba evliliğinin risklerine yönelik toplumumuzun eğitimi ve bilinçlendirilmesi önemlidir. PİY ulusal kayıt sistemi oluşturulması, bu konuda eğitim ve sağlık politikalarının belirlenmesi açısından gereklidir.

Abstract:
Primary immunodeficiencies (PID) are common diseases that cause severe disease burden. Since early diagnosis is essential in reducing PID-related mortality and morbidity, clinical features of PIDs should be well known. We included 2473 patients who followed up with PID diagnosis in our clinic. We examined their age, gender; presence of concomitant autoimmune, allergic, autoinflammatory diseases or cancer, underlying genetic etiology, consanguinity, receiving IGRT, hematopoietic stem cell transplantation status. Predominantly antibody deficiencies were found to be the most common PID class with 1393 patients (56.3%). Transient hypogammaglobulinemia of infancy was found to be the most common PID with 678 patients (27,4%). Ataxia-Telangiectasia was the most common disease with 196 patients in the combined immunodeficiencies (CIDs) with syndromic features. RAG deficiencies and ADA deficiency were the most common genetic defects leading to severe CIDs. DOCK8 deficiency and MHC class 2 deficiency were the most common diseases in CIDs. Chronic granulomatous disease has the largest share in congenital phagocytic system defects, and most of the genetic defects detected in this group were inherited autosomal recessively. Griscelli syndrome, LRBA deficiency, susceptibility to EBV and lymphoproliferative conditions were the most common PIDs associated with immune dysregulation. Mendelian susceptibility to mycobacterial diseases was found to be the largest group of innate immune system defects. Hereditary angioedema was the most common complement deficiency. In conclusion; for making early diagnosis of PIDs, newborn screening programs should be expanded and PIDs importance should be emphasized during medicine and pediatrics education. It is important to educate society about risks of consanguineous marriage. Establishing a national PID registration system is important in determining education and health policies.