18-22 yaş sedanter bireylerde 12 haftalık kombine antrenman programının bazı performans, kan enzim ve metabolit değişimlerine etkisinin incelenmesi
The examination of the effects of a 12-week combined training program on some performance, blood enzyme and metabolite changes in sedentary individuals aged 18-22 years
Yazar: MEHMET GÖKSU
Danışman: PROF. DR. ALİ TEKİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ŞENTÜRK
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, 18-22 yaş sedanter bireylerde 12 haftalık kombine antrenman programının vücut kompozisyonu, aerobik kapasite, kuvvet, kan enzim ve metabolit değişimlerine etkisi incelenmiştir. Araştırmaya ortalama yaşı 19,4±1,76 yıl, boy uzunluğu 177,16±5,35 cm, vücut ağırlığı 68,64±7,28 kg. olan 60 erkek, gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar özelliklerine göre eşleştirilmiş ve kura yöntemi ile deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden gerçek deneysel model kullanılmıştır. Çalışmaya başlanmadan önce katılımcılara egzersiz protokolü hakkında bilgi verilmiş ve gönüllü katılımı kabul edenlere onam formu imzalatılmıştır. Katılımcılar; sürekli koşular, aralıklı koşular ve kalistenik egzersizlerin ağırlıkta olduğu 12 haftalık kombine antrenman programına devam etmişlerdir. Ön ve son test ölçümleri sonucunda deney grubunda; VKİ (t=-3,654; p˂.05), VA (t=3,976; p˂.05), İKA (t=-7,237; p˂.05), VYO (t=7,555; p˂.05), SK (t=-2,868; p˂.05), BK (t=-2,748; p˂.05), sağ EKK (t=-4,822; p˂.05), sol EKK (t=-4,376; p˂.05), LD (t=-4,698; p˂.05) ve Yo-Yo Testi koşu mesafesinde (t=-10,870; p˂.05) anlamlı ve olumlu farklar oluşmuştur. Kontrol grubunun ön ve son test sonuçları; VKİ (t=-2,849; p˂.05), VA (t=-3,168; p˂.05), SK (t=-3,820; p˂.05), BK (t=2,261; p˂.05), LD (t=-2,405; p˂.05) değişkenlerinde anlamlı ve olumsuz bir farkı işaret ederken diğer değişkenlerde fark görülmemiştir. Gruplar arası ön test verilerinin karşılaştırılması sonucunda hiçbir değişkende anlamlı farka rastlanmamıştır. Grupların son test ölçümlerine göre yapılan karşılaştırmalarda VKİ (t=1,177; p˃.05), VA (t=1,112; p˃.05) ve İKA (t=-1,144; p˃.05) değişkenlerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak VYO (t=2,880; p˂.05), SK (t=-2,171; p˂.05), bacak kuvveti (t=-1,860; p˂.05), sağ EKK (t=-2,968; p˂.05), sol EKK (t=-2,153; p˂.05), LD (t=-3,634; p˂.05) ve Yo-Yo Testi koşu mesafesinde (t=-9,912; p˂.05) anlamlı fark belirlenmiştir. Gruplar arası biyokimyasal değişkenlerin ön test karşılaştırmaları sonucunda farka rastlanmazken grupların kombine antrenman sonrası alınan son test değerlerinin karşılaştırmalarına göre; G6PD (t=11.077; p˂.05), 6PDG (t=-2,526; p˂.05), GR (t=-8,912; p˂.05), CA (t=-3,655; p˂.05), AChE ve BChE enzim aktivitesinde (t=1,652; p˂.05) anlamlı düzeyde fark tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, sedanter bireylerde uygulanan 12 haftalık kombine antrenman müdahalesinin vücut kompozisyonu, aerobik kapasite, kuvvet ve enzim aktivitelerine olumlu yönde katkı sağladığını göstermiştir. Ancak bu sonuçlar bu araştırmanın kapsamıyla sınırlıdır, genelleme yapılamaz. Konuyla ilgili daha açık, kesin ve genellenebilir sonuçlar elde edebilmek için yeni araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: kalistenik, aerobik kapasite, kuvvet, sedanter, hematoloji.

Abstract:
This study examined the impact of a 12-week combined training program on body composition, aerobic capacity, strength, body mass index, blood enzyme, and metabolite changes in sedentary males aged 18-22. A total of 60 volunteers with an average age of 19.4 ± 1.76 years, a height of 177.16 ± 5.35 cm, and a body weight of 68.64±7.28 kg participated in the study. Participants were matched according to their characteristics and assigned to experimental and control groups by random selection. A true experimental model, a quantitative research method, was used. Before the study began, participants were informed about the exercise protocol, and those who consented to voluntary participation signed consent forms. The participants followed a 12-week combined training program focused on continuous runs, interval runs, and calisthenics. After the pre- and post-test measurements, significant improvements were observed in the experimental group in BMI (t=-3.654; p<.05), BW (t=3.976; p<.05), SMM (t=-7.237; p<.05), BFP (t=7.555; p<.05), BS (t=-2.868; p<.05), LS (t=-2.748; p<.05), RHG (t=-4.822; p<.05), LHG (t=-4.376; p<.05), LL (t=-4.698; p<.05), and Yo-Yo Test running distance (t=-10.870; p<.05). In the control group, pre- and post-test results indicated significant but unfavorable changes in BMI (t=-2.849; p<.05), BW (t=-3.168; p<.05), BS (t=3.820; p<.05), LS (t=2.261; p<.05), and LD (t=-2.405; p<.05), while no significant changes were in the other variables. The comparison of pre-test data between groups showed no significant differences in any variables. The comparison of post-test measurements between groups showed no significant differences in BMI (t=1.177; p>.05), BW (t=1.112; p>.05), and SMM (t=-.144; p>.05).  Significant differences, however, were found in BFP (t=2.880; p<.05), BS (t=-2.171; p<.05), LS (t=-1.860; p<.05), RHG (t=-2.968; p<.05), LHG (t=-2.153; p<.05), LD (t=-3.634; p<.05), and Yo-Yo test running distance (t=-9.912; p<.05). There were no differences in pre-test comparison of biochemical variables between groups. However, the post-test comparisons following the combined training program revealed significant differences in G6PD (t = 11.077; p < .05), 6PDG (t = -2.526; p < .05), GR (t = -8.912; p < .05), CA (t = -3.655; p < .05), and AChE and BChE enzyme activities (t = 1.652; p < .05). These results indicate that a 12-week combined training intervention in sedentary individuals positively impacts body composition, aerobic capacity, strength, and enzyme activity. However, these findings are limited to the scope of this study and cannot be generalized. Further research is needed to obtain clearer, more definitive, and generalizable results on this topic.
Keywords: calisthenics, aerobic capacity, strength, sedentary, hematology.