Deprem riskli bir alanın kamu yararına yenilenmesine yönelik uygulama önerisi: İstanbul/Merter (A. Nafiz Gürman mah.)
Implementation proposal for renewal of an earthquake risk area for the public welfare: Istanbul/Merter (neighbourhood of A. Nafiz Gürman)
Yazar: REYHAN HAZAL ŞİRİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kanunlar 6306 sayılı = Laws 6306 numbered ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Riskli yapı = Risky building ; İstanbul-Merter = İstanbul-Merter

Özet:
Kırsal bölgelerden kente plansız bir şekilde göç alınması ile kentlerde; alt yapısı yetersiz, sosyal donatı alanları olmayan ve mühendislik hizmetleri almamış yapılar oluşmuştur. Meydana gelen bu tür durumların düzeltilmesi ve iyileştirilmesi için de kentsel yenileme kaçınılmaz bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de kentsel dönüşüm deneyimi, plan ve programların, politik müdahale biçimlerinin doğrudan sonucundan çok, piyasa koşullarına, toplumun anlık çözümlerine, merkezi ve yerel yönetimin karşılıklı etkileşimine dayanmaktadır. Mevcut yapı stoklarının büyük bir kısmı beklenen İstanbul depremine dayanıksız olması sebebiyle, il ve ilçe belediyelerce kentsel yenileme çalışmaları hız kazanmıştır fakat yenilenen binalar da genel olarak parsel bazlı yenilenmesinden kaynaklı ortaya çıkan yapılaşma eskinin tekrarından öteye gidememektedir. Sağlıklı, estetik ve sosyal kentler oluşturulması için tez çalışmasında, yapılan sağlıksız yenilemelerin yerine kamu yararına olacak şekilde uygulama önerisi sunulacaktır. Öneri sonucunda sunulan önerinin faydaları ve zararları irdelenecektir.
Ülkemizde yaşanan depremler sebebiyle geç kalınmış olan kanun düzenlemesi 2012 yılında "6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" olarak yürürlüğe girmiştir. Kanunun başlıca çıkış noktası, olası bir deprem karşısında oluşacak can ve mal kaybının engellenmesi, mevcut sağlıksız binaların yenilenmesini sağlamaktır. Kanunun çıkarılmasıyla birlikte il ve ilçe belediyeleri kentsel yenilemenin önünün açılması için plan notları düzenlemişlerdir, tez çalışmasında da örneklem alan olarak belirlenen Merter bölgesinin bağlı olduğu Güngören Belediyesi'nin hazırladığı plan notu incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Kentsel yenileme planlamalar yapılırken semt ölçeğinde, bölgenin kaldırabileceği nüfusa göre yapılmalı; genelden özele gidilmelidir. Her ihtiyaç grubuna hitap eden, bireylere sosyal alanlar sağlanan, statik açıdan sağlıklı konutlar sağlanmalıdır.

Abstract:
Due to the unplanned migration from rural areas to the cities; structures with inadequate infrastructure and structures without engineering services were built. Therefore, Urban Renewal is an inevitable necessity for the correction and improvement of such situations. The urban renewal experience in Turkey is not the result of direct plans, programs and forms of political intervention, but is based on market conditions, instant solutions to the society, and the interaction of central and local government. Due to the fact that most of the existing building stocks are not resistant to the expected Istanbul earthquake, the urban renewal works of the provincial and district municipalities have accelerated. Nevertheless, the structuring that emerged with the renewal of the renovated buildings on a parcel basis in general cannot go beyond the repetition of the old one. In the thesis study, an application proposal will be presented in order to create healthy, aesthetic and social cities, instead of unhealthy renovations, for the benefit of the public. As a result of the proposal, the benefits and damages of the proposal will be examined.
The law, which was postponed for many years due to the earthquakes in our country, was enacted in 2012 as "Law No. 6306 on Transformation of Areas Under Disaster Risk". The main starting point of the law is to prevent loss of life and property in the face of a possible earthquake and to ensure the renewal of existing unstable structures. With the enactment of the law, provincial and district municipalities prepared plan notes to pave the way for urban renewal, and the plan note prepared by Gungoren Municipality, including the Merter Region, which was determined as a sample area in the thesis study, was examined and evaluated. While planning the urban renewal, it should be done on a district scale according to the population that the region can support; a path should be followed from the general to the specific. Staticly healthy structures that appeal to every need group and that provide social areas for individuals should be provided.