Romatoid artrit hastalığının teşhisi için bir bulanık uzman sistem tasarımı
Design of a fuzzy expert system for diagnosis of rheumatoid arthritis
Yazar: FATİH TARAKCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER ALİ ÖZKAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Bulanık = Fuzzy

Özet:
Romatoid Artrit (RA) hastalığı, birden fazla eklemde aynı anda görülebilen, kronik seyirli, etiyolojisi bilinmeyen, klinik seyri hastadan hastaya değişiklik gösteren, sistemik, otoimmün inflamatuar romatizmal bir hastalıktır. RA hastalığında tanının erken konulması ve hastalığın şiddetinin bilinmesi uygulanacak tedavi için oldukça önem arz etmektedir. Romatoid artrit hastalığının tanısı için hastanın fiziki muayenesine, laboratuvar testlerine ve tıbbi öyküsüne ihtiyaç duyulmaktadır. Hastalığın teşhisinde kullanılacak laboratuvar bulguları romatoid artrite özgü değildir ve bu bulgular klinik belirtilere göre konulan tanıyı desteklemede veya hastalığın gidişatında yapılacak değerlendirmede kullanılmaktadır. 
Bu tez çalışmasında, alanında uzman bir doktordan yardım alınarak, doktorlara hastalık teşhisinde yardımcı olacak ve doktorların karar vermelerine destek sağlayacak bir bulanık uzman sistem (BUS) tasarlanmıştır. Bu BUS için uzman doktor tarafından belirlenen CRP (C-Reaktif Protein), Sedim, RF (Romatoid Faktör), ANA (Anti Nükleer Antikor) laboratuvar test sonuçları kullanılmıştır. Bu testlerin sonuçları, hastaların tıbbi öyküleri ve uzman doktor görüşü ile MATLAB programı kullanılarak sistem tasarlanmış ve doğruluğu kontrol edilmiştir. Elde edilen BUS sonucu, hasta öyküsü ve Anti-CCP (Anti Siklik Sitrülinlenmiş Peptit Antikoru) değerleri ile birleştirilerek RA hastalığının teşhisi hakkında bir sonucu varılmıştır. Tasarlanan BUS, web tabanlı PHP programlama dilinde kodlanarak doktorların ve hastaların kullanması için web sitesi olarak yayınlanmıştır. Web sitesi aracılığı ile BUS tabanlı yapılan teşhislerin, uzman doktorun koyduğu teşhislerin ve 2010 ACR/EULAR romatoid artrit klasifikasyon kriterlerine göre yapılan teşhislerin birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüş ve sistem uzman doktor tarafından onaylanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bulanık Uzman Sistem, Hastalık Teşhisi, Romatoid Artrit, Uzman Sistem

Abstract:
The disease of Rheumatoid Arthritis (RA) is a systemic, chronic, and autoimmune inflammatory rheumatic disease which is seen in multiple joints at the same time and has an unknown aetiology, and of which clinical course varies from patient to patient. The early recognition and the knowledge of severity of the RA disease is very important for treatment to be conducted. The physical examination of the patient, laboratory tests, and medical story are needed to diagnose the condition of Rheumatoid Arthritis. The laboratory findings to be used in the diagnosis of the disease are not specific to Rheumatoid Arthritis, and these findings are used to support the diagnosis made according to the clinical indications and in evaluating the course of the disease.
In this thesis, a Fuzzy Expert System (FES) is designed to assist doctors in diagnosing the disease and to help doctors make decisions by getting help from a specialist in his field of study. For this FES, it has been used the laboratory tests of CRP (C-Reactive Protein), Sedim, RF (Rheumatoid Factor), and ANA (Anti-Nuclear Antibody) that were determined the specialist. The system has been designed by the results of these tests, the medical stories of the patients, and the specialist doctor's views using the MATLAB program, and its accuracy has been checked. Uniting the FES result with the patient's story and the values of Anti-CCP (Anti Cyclic Citrullinated Peptide Antibody), it has been concluded in the diagnosis of RA disease. A website has been published for the use of doctors and patients by the designed FES was coded in a web-based PHP programming language. It has been found that the diagnosis made on the basis of the FES via the website, the diagnosis by the specialist doctors, and the diagnosis made according to 2010 ACR / EULAR Rheumatoid Arthritis Classification Criteria are compatible with each other, and the system has been approved by the specialist doctor.

Keywords: Disease Diagnosis, Expert System, Fuzzy Expert System, Rheumatoid Arthritis