Muğla ili Bodrum ilçesinde bulunan deri ürünlerin ve sandalet yapımının incelenmesi
Study of the leather products and sandals making in Muğla county's Bodrum town
Yazar: DİDAR ÇELER
Danışman: PROF. DR. MELDA ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Ayakkabılar = Shoes ; Deri ürünleri = Leather products ; Dericilik = Leather trade ; Muğla-Bodrum = Muğla-Bodrum

Özet:
Geleneksel dericilik sanatının bir parçası olan ayakkabılar bugün "Bodrum sandaletleri" ile adını duyuran Bodrum ilçesiyle özdeşleşmiştir. Bodrum İlçesi, bu sanatta şöhretini günümüzde de korumaktadır. Bu araştırma ile Muğla İli Bodrum İlçesinde bulunan sandaletlerin yanı sıra deri ürünleri örnekleri belgelenmiş ve bu alan ile ilgili bilimsel bir doküman hazırlanmıştır. Yörede dericilik sanatı ile uğraşan bireylerin çoğunluğu, turistik değere de sahip olan bu sanatı önemsemektedir. Dericilik sanatı yöre için gittikçe önem kazanmaktadır. Bodrum' da merhum Ali Güven ile başlayan Bodrum sandaletleri yapımı ve dericilik sanatı günümüzde de devam etmektedir. Araştırma konusu olarak, Muğla İli Bodrum İlçesinde bulunan deri ürünlerin ve sandalet yapımının incelenmesi ele alınmıştır. Bodrum ilçesinde deri sanatı ile uğraşan atölye ve firmalar incelenmiştir. Toplamda 100 adet deri ürün örneği fotoğraflanmış, deri ürünlerin boyut, araç-gereç, kompozisyon ve teknik özellikleri incelenmiş ve her bir ürün için hazırlanan bilgi formlarında bu özellikler belirtilmiştir. Bilgi formlarından yola çıkılarak analiz çizelgesi yapılmıştır. Bir adet sandalet yapımı fotoğraflanarak yapım aşamaları incelenmiştir. Yörede çoğunlukla deri ürünlerde kahverengi, taba, siyah renkler hakimdir. Süslemede en çok antik sarı kullanılmış olup zımba ve metal aksesuarların deriye en çok yakışan materyaller olduğu tespit edilmiştir. Ardından boncuk ve iğne oyaları gibi süsleme materyalleri kullanılmaktadır. Sandaletlerde figür ve motiflere az rastlanmıştır. Sandaletin yanı sıra çanta, takı ve ev aksesuarlarının yapıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Shoes that are a part of traditional art of leather products have become, today, synonymous with the Bodrum county, which has made a name for itself with "Bodrum Sandals". Bodrum County is still continuing to protect its reputation in this art.With this research, besides the sandals that are made in Mugla province's Bodrum county also leather products were documented with examples and a scientific document was prepared on the subject. The majority of the individuals engaged in the art of leather products in the region cares about this art which has touristic value. The art of leather products is becoming increasingly important for the region. The production of Bodrum sandals, which started with the deceased Ali Güven in Bodrum, and the art of leather products still continue today. As a research topic, the leather products and sandals in Mugla Province's Bodrum county are studied. Workshops and firms dealing with leather art in Bodrum county were analyzed. In total 100 pieces of leather products were photographed, the size, tools, composition and technical properties of leather products were examined and these properties were stated in the information forms prepared for each product. An analysis chart was prepared based on the information included in the forms. The making of one sandal was photographed and its production stages were examined. In the region, leather products generally have brown, tannish red and black colors. The ancient yellow was used mostly in ornamentation and staples and metal accessories are found to be the most befit materials for the leather. Then, ornament materials such as beads and embroidery are also applied. Figures and motifs were rarely seen in sandals. As well as sandals, craftsmen also make bags, jewelry and home accessories from the leather.