Erken lohusalık döneminde eş desteğinin anne sütü üzerine etkisi
The effect of spousal support on breast milk in the EARLY puerperium period
Yazar: HATİCE ALTUNHAN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Doğum = Delivery ; Emzirme = Breast feeding ; Eş desteği = Spousal support ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Anne sütünün anneye ve bebeğe yararları konusunda hala birçok çalışma yürütülmekte, anne sütünün önemi her gün yeni bir boyut kazanmaktadır. Anneye en yakın kişi olan babanın bu konuda etkisi olduğu literatürdeki birçok çalışma ile desteklenmiştir. Literatürde algılanan eş desteğinin genellikle emzirme öz yeterliliği üzerine etkisi incelenmiş, süt miktarına ve süt algısına etkisini direk inceleyen çalışmaya rastlanmamıştır. Sunulan çalışmada annenin algıladığı eş desteğinin süt miktarına ve annenin süt algısına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
 Gereç ve yöntem: Bu çalışma, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Yenidoğan Polikliniği'ne 1 Şubat 2022- 29 Nisan 2022 tarihleri arasında başvuran erken lohusalık dönemindeki emziren kadınlar ile yapılan kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Katılımcılara araştırmacılar tarafından oluşturulan sosyodemografik bilgi formu, Bebeğin Aldığı Anne Sütü Miktarını Puanlama Sistemi (İMDAT), Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteğini Belirlemeye Yönelik Ölçek Formu (ELSKAEDÖ), Yetersiz Süt Algısı Ölçeğini (YSAÖ) içeren anket formu yüz yüze uygulandı. Elde edilen veriler değerlendirilirken istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmada 312 anne değerlendirildi. Annelerin yaş ortalamasının 28,69±5,88 yıl, babaların yaş ortalamasının ise 31,72±5,66 yıl olduğu görüldü. Katılımcıların %50,0'ı lise ve altı eğitim düzeyine sahip iken %50,0'ının eğitim düzeyi üniversite ve üstü idi. Katılımcıların %15,7'si kronik bir hastalığa, %19,9'u ise gebelikte tanı alınan hastalığa sahipti. Annelerin % 23,7'si, babaların ise %97,4'ü çalışıyordu. Gebeliklerin %79,2'si planlı gebelikti. Katılımcıların %73,1'inin doğum şekli sezaryendi. Bebeklerin %76'sı matüre, %80,8'i ise normal doğum ağırlığındaydı. Katılımcıların erken lohusalık döneminde eş desteği algısının iyi düzeyde olduğu tespit edildi. Araştırmaya katılan annelerin anne sütü miktarını puanlama sistemi (İMDAT) puan ortalamalarının 8,32±1,81 olduğu tespit edildi. %71,8'inin süt miktarı ise yeterliydi. Katılımcıların %81,7'si bebeğini doyuracak kadar süt ürettiğine inanmaktaydı. Yetersiz süt algısı ölçeği toplam puan ortalaması ise 41,65±8,03'tü. Anne ve baba yaşı 30'un altında olanlarda, geliri giderine denk olanlarda, beş yıldan kısa süredir evli olanlarda ve ilk gebeliği olanlarda algılanan eş desteği daha yüksek bulundu.

Sonuç: Erken lohusalık sürecinde kadınların algıladıkları eş desteğinin düzeyi ve kalitesi annenin ve bebeğin sağlığı, emzirme motivasyonu sağlanması için oldukça önemlidir. Eşlerin bu zor süreçte bebek bakımına katılımları sağlanmalı, anne sütünün verilmesinin ve bunun için babanın desteğinin önemi anlatılmalı, bunun için gebelikten başlanarak anne ve babaya birlikte eğitim verilmelidir.
Anahtar kelimeler: Eş desteği, erken lohusalık dönemi, anne sütü, emzirme, yetersiz süt algısı

Abstract:
Aim: Many studies are still being conducted on the benefits of breast milk for the mother and the baby, and the importance of breast milk gains a new dimension every day. It has been supported by many studies in the literature that the father, who is the closest person to the mother, has an effect on this issue. In the present study, it was aimed to investigate the effect of the mother's perceived spousal support on the amount of milk and the mother's milk perception. In the literature, the effect of perceived spousal support on breastfeeding self-efficacy has been examined, but no study has been found that directly examines the effect of milk quantity and milk perception.

Materials and Methods: This study is a cross-sectional and descriptive study conducted with lactating women in the early puerperium who applied to Konya Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Neonatal Outpatient Clinic between February 1, 2022 and April 29, 2022. The sociodemographic information form created by the researchers, the Scoring System for the Baby's Breast Milk Amount, the Scale Form for Determining the Spousal Support Perceived by Women in the Early Postpartum Process, the Insufficient Milk Perception Scale were applied face-to-face to the participants. While evaluating the obtained data, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0 program was used for statistical analysis. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: 312 mothers were evaluated in the study. The mean age of the mothers was 28.69±5.88 years, and the mean age of the fathers was 31.72±5.66 years. While 50.0% of the participants had a high school or lower education level, 50.0% of them had a university or higher education level. 15.7% of the participants had a chronic disease and 19.9% had a disease diagnosed during pregnancy. 23.7% of mothers and 97.4% of fathers were working. 79.2% of pregnancies were planned pregnancies. The mode of delivery of 73.1% of the participants was cesarean section. 76% of the babies were mature and 80.8% of them were normal birth weight. It was determined that the perception of spousal support of the participants in the early puerperium was at a good level. It was determined that the mean score of the breast milk amount scoring system (IMDAT) of the mothers participating in the study was 8.32±1.81. The amount of milk in 71.8% of them was sufficient. 81.7% of the participants believed that they produced enough milk to feed their baby. Insufficient milk perception scale mean total score was 41.65±8.03. Perceived spousal support was found to be higher in those whose mothers and fathers were under 30, whose income was equal to their expenses, who had been married for less than five years, and who had their first pregnancy.
Conclusion: The level and quality of spousal support perceived by women in the early puerperium process is very important for the health of the mother and the baby, and for the motivation to breastfeed. Spouses should be encouraged to participate in baby care during this difficult period, the importance of breastfeeding and the father's support should be explained, and for this, mothers and fathers should be educated together, starting from pregnancy.
Keywords: Spousal support, early puerperium, breast milk, breastfeeding, perception of insufficient milk