Lipodistrofi tanısında alt ekstremite subkutan yağ ve kas doku ölçümlerinin kullanılması
The use of lower extremity subcutaneous fat and muscle tissue measurements in the diagnosis of lipodystrophy
Yazar: BERFU YEŞİLLİ KAMIŞLI
Danışman: PROF. DR. FIRAT BAYRAKTAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Alt ekstremite = Lower extremity ; Kaslar = Muscles ; Lipodistrofi = Lipodystrophy ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç
Lipodistrofiler, vücutta yağ doku kaybıyla seyreden nadir bir hastalık grubudur. Nadir görülen bir hastalık olması nedeniyle klinisyenler tarafından az bilinmekte ve tanısında zorlanılmaktadır. Kalıtımına göre konjenital ve kazanılmış, vücutta etkilenen bölgeye göre ise jeneralize ve parsiyel lipodistrofiler olarak majör gruplara ayrılmaktadır. Özellikle parsiyel lipodistrofilerde tanı; ayırıcı tanı zorluğu ve yağ doku kaybındaki çeşitlilik nedeniyle daha komplikedir. Bu nedenle biz de çalışmamızda farklı lipodistrofi alt gruplarıyla kruris MR analizi yaparak tanıda kullanılabilecek olası yeni bir parametre oluşturabilmeyi hedefledik.

Yöntem
Çalışmaya Dokuz Eylül Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı'nda takipli ve 15 yaşını doldurmuş, 53 lipodistrofi tanılı hasta dahil edilmiştir. Bunlardan 16'sı CGL, 28'i FPLD ve 9 tanesi APL tanılıdır. 15 yaş altı, HIV ilişkili lipodistrofi hastaları, ilaç ilişkili lipodistrofi hastaları ve elektronik dosya sisteminde gerekli görüntülemeleri bulunmayan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Ek olarak, AGL tanılı 2 hasta TYMP gen mutasyonu saptanması ve bu genin atipik davranışı nedeniyle çalışmaya dahil edilmemiştir. Kontrol grubu 37 hasta olarak belirlenmiştir. Ölçümler radyoloji anabilim dalı ile ortak olarak çift kör, Analyze 14.0 programı ile T1 ağırlıklı aksiyel ve koronal kesitlerde elde edilen MR görüntülemeleri kullanılarak yapılmıştır. Tibia uzunluğu 4 eşit parçaya bölünerek proksimal, orta ve distal kruris düzeylerinde 3 kesit belirlenmiştir. Bu kesitler sırasıyla yağ1-kas1, yağ2-kas2 ve yağ3-kas3 olarak; ölçülen değerlerin ortalamaları ise yağav ve kasav olarak adlandırılmıştır. Belirlenen kesitlerde, T1 hiperintens cilt altı yağ doku ve T1 hipointens krural kas dokunun alanları mm2 olarak ölçülmüştür.
Bulgular Hem her iki cinsiyette hem de yalnızca kadınlarda yapılan değerlendirmelerde APL-Kontrol ve CGL-FPLD karşılaştırmaları hariç ortak olarak yağ1-3, yağ1/kas1, yağ2/kas2, yağ3/kas3, yağav ve yağav/kasav ölçümlerinde p değerinin istatistiksel anlamlılığı yüksek bulunmuştur. Ölçümler değerlendirildiğinde her iki cinsiyette yapılan analizlerde, yağ alan ölçümünün tek başına sensitivite ve spesifisitesi yüksek saptanmıştır. Yalnızca kas alan ölçümü veya yağ/kas oranlarının tanıya ek bir katkısı gösterilememiştir. Kadınlarda ise yağ/kas oranı, yalnız subkutan yağ ölçümü kadar anlamlı bulunmuştur. CGL ve FPLD hastalarda hem yalnızca kadınlarda, hem de her iki cinsiyette yapılan ölçümler kontrol grubuyla kıyaslandığında; ortalama kalf subkutan yağ dokuda belirgin azalma saptanmış, APL'de ise anlamlı fark saptanmamıştır. Ayrıca FPLD hastalarında ortalama kalf kası ölçümlerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı fark görülmemiştir.

Sonuç
Çalışmamızın sonucunda kruris MR'da subkutan yağ dokuya ek olarak kas doku ölçümünün kadın hastalarda tanıya katkıda bulunabileceği gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Lipodistrofi, ayrıcı tanı, subkutan yağ doku, kalf kası, kruris MRG

Abstract:
Introduction
Lipodystrophies are a rare group of diseases that progress with loss of adipose tissue in the body. Since it is a rare disease, it is less known by clinicians and it is difficult to diagnose. It is divided into major groups as congenital and acquired according to heredity, generalized and partial lipodystrophy according to the affected area in the body. Particularly in partial lipodystrophy, the diagnosis is more complicated due to challenging differential diagnosis and variation in fat tissue loss. In our study, we aimed to form a new potential parameter that can be used in the diagnosis. Therefore we perfomed cruris MRI analysis with different lipodystrophy subgroups.

Methods
The study included 53 patients with a diagnosis of lipodystrophy, over the age of 15, who were followed up in the Dokuz Eylül Endocrinology and Metabolism Department. In the group; 16 were diagnosed with CGL, 28 with FPLD and 9 with APL. Patients under the age of 15, HIV-associated lipodystrophy patients, drug-associated lipodystrophy patients and patients who did not have the necessary imaging in the electronic file system were not included in the study. In addition, 2 patients with AGL were not included in the study due to the detection of TYMP gene mutation and the atypical behavior of this gene. The control group was defined as 37 patients. Measurements were made in partnership with the radiology department, double-blind, with the Analyze 14.0 program and using MRI images obtained in T1-weighted axial and coronal sections. The length of the tibia was divided into 4 equal parts and 3 sections were determined at the proximal, middle and distal cruris levels. These sections were named as fat1-muscle1, fat2-muscle2 and fat3-muscle3, respectively, and the averages of the measured values were named as fatav and muscleav. In the selected sections, the areas of T1 hyperintense subcutaneous adipose tissue and T1 hypointense crural muscle tissue were measured in mm2.

Results
In the evaluations made with both genders and only women, the statistical significance of the p value was found to be high in the measurements of fat1-3, fat1/muscle1, fat2/muscle2, fat3/muscle3, fatav and fatav/muscleav, except for APL-Control and CGL-FPLD comparisons. When the measurements were evaluated, the sensitivity and specificity of the fat area measurement alone were found to be high in the analysis performed with both genders. No additional contribution of muscle area measurement or fat/muscle ratios to the diagnosis could be demonstrated. In women, the fat/muscle ratio was found to be as significant as the subcutaneous fat measurement alone. When the measurements made in CGL and FPLD patients only in women and in both genders were compared with the control group; a significant decrease was found in the mean calf subcutaneous adipose tissue, but no significant difference was found in APL. In addition, there was no significant difference in mean calf muscle measurements in FPLD patients compared to the control group.

Conclusion
As a result of our study, it has been shown that muscle tissue measurement in addition to subcutaneous fat tissue in cruris MRI can contribute to the diagnosis in female patients.

Key Words
Lipodystrophy, differential diagnosis, subcutaneous adipose tissue, calf muscle, cruris MRI