Bazı bitki ekstraktları ve deltamethrin ile karışımlarının Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Bruchıdae)'a etkileri
Effects of some plant extracts and their combination with deltamethrin against Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Bruchidae)
Yazar: GÜLŞEN KAYAHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN /ÇETİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada ısırgan (Urtica dioica), fesleğen (Ocimum basilicum), şerbetçi otu (Humulus luputus) ve sütleğen (Euphorbia cyparissias) bitkilerinden elde edilen methanol ekstraktlarının Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Bruchidae) erginlerinde kontakt, kalıntı, ovisit, yumurta bırakmayı engelleme etkileri ve yumurta bırakma tercihine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca bitki ekstraktlarının deltamethrin ile karışımlarının Callosobruchus maculatus erginlerinde kontak etkileri tespit edilmiştir. Denemeler laboratuvar şartlarında 28° C sıcaklık % 55±5 orantılı nem ve karanlık ortamda yürütülmüştür.Kontakt etki testlerinde Callosobruchus maculatus erginlerine % 0.15625, 0.3125, 0.625, 1.25, 2.5, 5, 10, 20 'lık (w/w) ekstrakt dozları uygulanmıştır. Tüm uygulama sürelerinde, en yüksek etkinin ısırgan ekstraktında, en düşük etkinin ise şerbetçi otu ekstraktında olduğu saptanmıştır. Ayrıca üç uygulama süresinin her birinde bitki ekstraktı için LC50 ve LC90 değerleri tespit edilmiştir. LC50 değerinin en düşük olduğu bitki ısırgan' dır.Kalıntı toksisite testlerinde, 24 ve 48 saat sonunda en yüksek etkinin ısırgan ekstraktında olduğu tespit edilmiştir.Yumurta koymayı engelleme etkisinde, yumurta koymayı engelleme oranına göre bitkiler ısırgan>şerbetçi otu>fesleğen>sütleğen olarak sıralanmıştır.Bitki ekstraktlarının Callosobruchus maculatus' un yumurtalarındaki ovisit etkisinde, en yüksek toksik etkiyi ısırgan ve fesleğen ekstraktları göstermiştir.Yumurta bırakma tercihi denemesinde ise ekstraktlar arasında bırakılan toplam yumurta sayısı bakımından fark bulunmamıştır.Deltamethrin ile karıştırılan bitki ekstraktlarının, deltamethrinin toksik etkisinde bir artışa neden olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the contact, residual toxicity, ovipositon deterrent effects of methanol extracts which were derived from nettle (Urtica dioica), basil (Ocimum basilicum), hops (Humulus luputus), spurge (Euphorbia cyparissias) on Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Bruchidae) adult were researched. In addition, contact toxicity of mixtures of plant extracts with deltamethrin were investigated. The experiments were conducted in laboratory conditions of 28?C, 55±5% RH and continuous dark.In the tests of contact effect, the doses of 0.15625, 0.3125, 0.625, 1.25, 2.5, 5, 10 % (w/w) of the plant extracts were applied to Callosobruchus maculatus adult. The highest mortality rate was found to be the lowest in the extracts of hops and the highest in the extracts of nettle in all phases. In addition,each of the three application period were determined values of LC50 LC90 values for plant extract. Nettle had the lowest LC50 value among others.In the tests of residual toxicity, at the end of 24-48 hours nettle extract was found to be the most toxic.Ovipositon deterrent rate was arranged as nettle> hops> basil> euphorbia in order of all the doses of the same plant.It was determined that nettle and basil have the highest and equal toxic effect on eggs of the Callosobruchus maculatus.In a free-choice test it was not difference in the total number of egg laid among plant extracts.Plant extracts mixed with deltamethrin did not cause an increase in toxic effect of deltamethrin.