Onkoloji hastaları ile çalışan hemşirelerin iletişim becerilerine yardım becerileri eğitiminin etkisi
The effect of helping skills training on communication skills of nurses who work with oncology patients
Yazar: SATI DEMİR ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma yardım becerileri eğitimprogramının onkoloji hastaları ile çalışan hemşirelerin empatik eğilim, empatik beceri ve iletişimbeceri düzeylerine ve klinik ortamda hemşire-hasta iletişimine etkisini belirlemek amacıyla deneyöncesi modellerden ön test-son test düzeni kullanılarak yapılmıştır. Ön test-son test modeli vehemşire-hasta iletişiminin gözlemini içeren araştırmanın örneklemini A.Ü İbn-i Sina Hastanesi veAnkara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde bulunan onkoloji servis ve polikliniklerindeçalışan ve araştırmaya katılmak için gönüllü olan 36 hemşire oluşturmuştur. Veri toplama aracıolarak ?Hemşire Bilgi Formu? ve ?Yardım Becerileri Gözlem Formu?, ?Empatik Eğilim Ölçeği?,?Empatik Beceri Ölçeği? ve ?İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği? kullanılmıştır. VerilerYüzdelik, t Testi, Mann Withney-U Testi, Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek Testi, Kruskall-Wallis Varyans Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.Yardım becerileri eğitimi sonunda hemşirelerin empatik eğilim, empatik beceri ve iletişimbecerileri düzeyleri eğitim öncesine göre önemli derecede artmıştır. Eğitim seansları sonundagözlenen hemşire-hasta iletişimlerinde ?hastaya saygı gösterme, ilkelere uygun geri bildirimverme, etkili beden dili, devam ettirici ve yol açıcı tepkilerin? kullanımında zaman içinde artışolduğu saptanmıştır. Son gözlemde değerlendirmeye alınan ?kendinden referans verme tepkilerive etkisiz iletişim teknikleri?nin kullanım oranlarının düşük olduğu görülmüştür. Araştırmanınsonuçları doğrultusunda, hastanelerde hizmet içi eğitim programlarında iletişim becerilerieğitimlerinin verilmesi ve yaygınlaştırılması, benzer çalışmaların randomizasyonla belirlenendaha geniş gruplar üzerinde kontrol gruplu yapılması ve araştırma sonuçlarının karşılaştırılmasıönerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hemşire-hasta iletişimi, iletişim becerileri, empatik eğilim, empatik beceri,yardım becerileri eğitimi.Destekleyen Kurum: H.Ü.B.A.B,Tez Destekleme (01.T02.102.005).

Abstract:
This research was carried out by using the pre-test-post-test order of pre-experimental model to determine the effect of helping skills training on nurses?empathic tendency, empathic skill and communication skill who work with oncologypatients, and on nurse-patient communication in the clinical settings. The sample ofthis research, which includes the pre-test and post-test model and observation ofnurse-patient communication, comprised 36 volunteer oncology nurses who work inA.U İbn-i Sina Hospital and Ankara Numune Education and Research Hospital.Instruments for data collection were ?Nurse Information Form?, ?Helping SkillsObservation Form?, ?Empathic Tendency Scale?, Empathic Skill Scale? and?Communication Skills Evaluation Scale?. Data were evaluated by usingpercentages, t test, Mann Withney-U Test, Wilcoxon Rank Sum, Kruskall-WallisTest and Pearson Correlation analysis. The post-training levels of nurses? empathictendency, empathic skill and communication skills increased significantly than pre-training. At the end of training sessions, it was identified that ?respect for patient,providing feedback according to principles, the use of effective body language,maintaining and leading reactions? were increased during the observations. The lastobservation indicated that the rates of self-disclosure behaviors and ineffectivecommunication techniques were low. According to the results this research, it wasrecommended that communication skills training should be performed anddisseminated as a part of nursing in-service programs at hospitals and future researchin this area should pay attention to the use of control group, large sample sizes andcompare the results of researches.Key Words: Nurse-patient communication, communication skills, empathictendency, empathic skill, helping skills training.Supported by H.Ü.B.A.B, Ph. D. Thesis Grant (01.T02.102.005)