Simetrik ve asimetrik bilgi ortamlarında suçluların yakalanmasına yönelik, olasılıklı şebeke engelleme model önerileri
Probabilistic network interdiction model proposals to capture criminals in symmetric and asymmetric information environments
Yazar: KAMİL AKEL
Danışman: PROF. DR. CEVRİYE GENCER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Dağıtım şebekeleri = Distribution networks ; Doğrusal olmayan programlama = Nonlinear programming

Özet:
Suçlular ile güvenlik güçleri arasındaki mücadele, tarihin ilk çağlarından beri süregelmektedir. Söz konusu mücadele karşılıklı hamleler yaparak bir diğerini yenmeye çalışan iki oyuncu arasındaki çekişmeye benzetilebilir. Bu çalışmada, suçun işlendiği noktadan kaçarak kendileri için güvenli olduğunu düşündükleri başka bir noktaya veya noktalara karayolu ağını kullanarak ulaşmaya çalışan suçlular ile ellerindeki kaynaklarla onları yakalamaya çalışan güvenlik güçlerinin hareket tarzları sıfır toplamlı oyun şeklinde modellenmiştir. Çalışmada, her bağlantı (yol) için suçluların o bağlantıyı güvenlik güçlerine yakalanmadan geçme olasılıkları üzerinden hesaplama yapılarak, suçluların hedef noktasına veya noktalarına ulaşmalarına yönelik engelleme kaynaklarının tahsis edilmesi ve bir engelleme planı oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmada iki tarafın da eşdeğer bilgiye sahip olduğu ve olmadığı durumu içeren; iki katmanlı doğrusal olmayan 0-1 tamsayılı iki ayrı model önerilmiştir. Söz konusu modeller "suçluların nihai hedeflerinin tam olarak bilinip bilinmemesi", "engelleme etkinliklerinin suçluların hareketlerine bağlı olup olmaması" durumlarına göre oluşturulan dört farklı senaryo ve Harita Genel Müdürlüğü'nden temin edilen gerçek karayolu topolojik verileri ile çalıştırılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
There has been a struggle between law enforcement forces and criminals since the very early ages of history. This struggle can be seen as a debate between two players who try to beat each other by the sequential mutual moves. In this study, moves of the criminals who run away from a crime scene and try reach a point or points where seem as safe by them, using the road network and the moves of law enforcement forces who have two different resources to interdict the roads are modelled as a zero-sum game. The aim of the study is to allocate interdiction resources and to set up an interdiction plan to prevent the criminals reaching their target point, by calculating probability of each arc (road) to be passed thorough without captured. Two different bi-level nonlinear 0-1 integer models which contain states that both sides have equal information and not are proposed. Those models have been run with the topographical data that was procured from The General Directorate of Mapping and with four different scenarios that are set up in accordance with the states that "the exact target point of criminals is known or not" and "the efficiency of the interdiction is depended upon the movement of criminals or not". The results are evaluated and the conclusions that were derived from the results are presented in the last chapter.