Primer akciğer kanseri nedeniyle lobektomi uygulanacak olan hastalarda postoperatif solunum fonksiyonlarını öngörmede, preoperatif bilgisayarlı tomografi ile volümetrik ölçüm yönteminin etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of preoperative computed tomography and volumetric measurement method in predicting postoperative respiratory functions in patients who will undergo lobectomy due to primary lung cancer
Yazar: HASAN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. KUTSAL TURHAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery

Özet:
Amaç: Çalışmamızda akciğer kanseri nedeniyle lobektomi uygulanan hastalarda preoperatif ve postoperatif kantitatif BT ile yapılan volümetrik ölçümün, preoperatif ve postoperatif FEV1 ile FVC ve preoperatif dönemde hesaplanan postoperatif tahmini FEV1 (ppoFEV1) ile FVC (ppoFVC) arasındaki ilişkinin ve korelasyonunun araştırılması amaçlandı. Ayrıca kantitatif BT ile yapılan volümetrik ölçümün, postoperatif solunum fonksiyonu (PSF) kaybını öngörmede solunum fonksiyon testine alternatif ve/veya üstün bir yöntem olup olmadığı araştırıldı.
Gereç ve yöntem: Kasım 2021 ile Haziran 2023 arasında primer akciğer kanseri nedeniyle lobektomi uygulanan 65 hastanın verileri analiz edildi. Hastaların demografik verileri, solunum fonksiyon testleri, kantitatif BT ölçümleri gibi preoperatif değerlendirme kapsamındaki tetkikleri ve uygulanan cerrahi prosedürler kayıt altına alındı. Kantitatif BT ölçümleri ve solunum fonksiyon testleri üzerinden beklenen ve gerçek postoperatif değerler ve bu değerler ile preoperatif değerler arasındaki farklara göre PSF kayıpları belirlendi. Bu parametreler arasındaki korelasyonlar incelenerek kantitatif BT'nin öngördürücü etkisi araştırıldı. Ayrıca %DAA için kesme değeri belirlendi ve hastalar bu değere göre gruplandırılarak amfizemin PSF kaybı üzerindeki ve kantitatif BT'deki volüm değişimi üzerindeki etkisi incelendi.
Bulgular: PpoFEV1, BT'ye göre beklenen FEV1 ve gerçek FEV1 değerlerinin birbiri ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek oranda korele olduğu saptandı (KK: 0,96, 0,86, 0,83, p <0,001, <0,001, <0,001; sırasıyla). Fark olarak saptanan değerler arasında da (ppoFEV1 farkı, BT'ye göre beklenen FEV1 farkı ve gerçek FEV1 farkı) istatistiksel anlamlı şekilde yüksek oranda korelasyon saptandı (KK: 0,67, 0,68, 0,53, p <0,001, <0,001, <0,001; sırasıyla). Aynı korelasyon testleri FVC değerleri için de uygulandı ve benzer sonuçlar elde edildi. PSF kaybı üzerinden yapılan tek gruplu korelasyon testlerinde Kristersson formülüne göre beklenen PSF kaybı ile preoperatif BT'ye göre beklenen PSF kaybı ve BT'ye göre gerçek PSF kaybı arasındaki korelasyon katsayıları sırasıyla 0,24 ve 0,26'ydı ve bu katsayılar istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,047, p=0,034, sırasıyla). FEV1'e göre gerçek PSF kaybı ile diğer değerler arasındaki korelasyon testlerinde ise anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Buna göre FEV1'e göre gerçek PSF kaybını öngörmede hem Kristersson formülünün, hem de BT'nin yetersiz kaldığı ortaya koyuldu. İki gruplu korelasyon testlerinde ise; tek gruplu analizlerde anlamlı saptanmayan FEV1'e göre gerçek PSF kaybı ile Kristersson formülüne göre beklenen PSF kaybı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı saptandı (KK: 0,33, p=0,042). Ayrıca tek gruplu analizler ve amfizemli olmayan gruptaki analizlerde anlamlı saptanmayan BT'ye göre beklenen PSF kaybı ile BT'ye göre gerçek PSF kaybı arasındaki ilişki, amfizemli grupta 0,40 KK ile istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,032).
Sonuç: Kantitatif BT PSF kaybını öngörmede ve gerçek PSF kaybında Kristersson formülü ile eşdeğer sayılan sonuçlar vermektedir. Ayrıca amfizem PSF kaybını öngörmede Kristersson formülü için negatif bir faktördür ve amfizemli hastalarda BT'nin güvenilirliğinin Kristersson formülüne göre üstün olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Aim: The aim of our study was to investigate the relationship and correlation between preoperative and postoperative volumetric measurement with quantitative CT, preoperative and postoperative FEV1 and FVC, and postoperative predicted FEV1 (ppoFEV1) and FVC (ppoFVC) calculated preoperatively in patients undergoing lobectomy for lung cancer. We also investigated whether volumetric measurement with quantitative CT is an alternative and/or superior method to pulmonary function testing in predicting the loss of postoperative pulmonary function (PPF).
Materials and methods: Data of 65 patients who underwent lobectomy for primary lung cancer between November 2021 and June 2023 were analyzed. Demographic data, pulmonary function tests, preoperative evaluations such as quantitative CT measurements and surgical procedures were recorded. Predicted and actual postoperative values based on quantitative CT measurements and pulmonary function tests and PPF losses based on the differences between these values and preoperative values were determined. The predictive effect of quantitative CT was investigated by examining the correlations between these parameters. In addition, a cut-off value for LAA% was determined and patients were grouped according to this value and the effect of emphysema on PPF loss and volume change on quantitative CT was analyzed.
Results: PpoFEV1, predicted FEV1 based to CT and actual FEV1 values were found to be statistically significantly highly correlated with each other (CC: 0.96, 0.86, 0.83, p < 0.001, < 0.001, < 0.001, < 0.001; respectively). There was also a statistically significant high correlation between the values determined as differences (ppoFEV1 difference, predicted FEV1 difference based to CT and actual FEV1 difference) (CC: 0.67, 0.68, 0.53, p <0.001, <0.001, <0.001, <0.001; respectively). The same correlation tests were performed for FVC values and similar results were obtained. In one-group correlation tests performed on PPF loss, the correlation coefficients between predicted PPF loss based to Kristersson's formula, predicted PPF loss based to preoperative CT and actual PPF loss based to CT were 0.24 and 0.26, respectively, and these coefficients were statistically significant (p=0.047, p=0.034, respectively). No significant correlation was found in the correlation tests between the actual PPF loss based to FEV1 and other values. Accordingly, it was revealed that both Kristersson's formula and CT were insufficient in predicting the actual PPF loss based to FEV1. In the two-group correlation tests, the relationship between the actual PPF loss based to FEV1 and the predicted PPF loss based to Kristersson's formula, which was not significant in single-group analyses, was statistically significant (CC: 0.33, p=0.042). In addition, the relationship between the predicted PPF loss based to CT and the actual PPF loss based to CT, which was not significant in single-group analyses and analyses in the non-emphysema group, was statistically significant in the emphysema group with a CC of 0.40 (p=0.032).
Conclusion: Quantitative CT is equivalent to Kristersson's formula in predicting PPF loss and actual PPF loss. Moreover, emphysema is a negative factor for the Kristersson formula in predicting PPF loss, and the reliability of CT in patients with emphysema was superior to the Kristersson formula.