Eozinofilik gastrointestinal sistem hastalıklarında klinik izlem
Clinical follow-up in eosinophilic gastrointestinal system diseases
Yazar: BETÜLHAN SÖNMEZ BÜYÜKSAYIN
Danışman: PROF. DR. ÖDÜL EĞRİTAŞ GÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Primer eozinofilik gastrointestinal hastalıkları eozinofiliye sebep olan ikincil duurmların (gastroözefagial reflü, ilaçlar, malignite, paraziter enfeksiyonlar, crohn, ülseratif kolit, romotolojik hastalıklar vb.) dışlanması ile tanı alır. Gastrointestinal sistemin farklı bölgelerini seçici olarak etkileyen bu hastalık klinik bulguları ve tutulum yerlerine göre eozinofilik gastrit, eozinofilik enterit, eozinofilik gastroenterit, eozinofilik koliti  ve eozinofilik gastroenterokolit olarak tanımlanmıştır.
Çalışmamızda Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Ocak 2010 - Aralık 2020 tarihleri arasında eozinofilik gastrointestinal hastalık tanısı almış hastaların etyolojisi, aldığı tedaviler, tedaviye yanıt gibi uzun dönemde klinik izlemi geriye dönük olarak dosya üzerinden değerlendirildi. Eozinofilik özefajit tanısı dışında eozinofilik gastrointestinal sistem hastalığı ile takip edilen 50 hastanın 15'i ikincil sebepler, 12'si iki aydan kısa süreli takipli ve iki endoskopiden daha az tetkik yapılmış olduğu için dışlandı ve toplamda 23 hastanın klinik izlem incelemesi yapıldı.
Eozinofilik gastrointestinal sistem hastalıklarında biyopside tanı anında GİS'in her bölgesi için görülen eozinofilik hücre sayısı yüksek çözünürlüklü büyütmede; özofagus için ≥15/hpf, mide için >30/hpf, duedonum ve jejenum için ≥ 20/hpf, çıkan kolon için >50/hpf, transverse kolon için >35/hpf, inen kolon için >25/hpf üzerindeydi.
Hastaların takibinde aralıklı muayene, semptom takibi, endoskopi ve/veya kolonoskopi uygulama yapıldı. Elde edilen bilgiler doğrultusunda öncelikle diyet, PPI tedavisinden fayda görmezse topikal ya da sistemik steroid tedavi modaliteleri aldığı görüldü.
Eozinofilik özefajit ile takipli iken EGİS-H ile diğer bölgelerinde de tutulumu gerçekleşen ya da tanı anında özofageal eozinofili eşlik eden hastaların klinik izleminde steroid kullanım ihtiyaçlarının daha fazla olduğu ve tedaviye yanıt kontrolünün daha güç olduğu görüldü özofagus tutulumunun kötü prognostik faktör olarak düşünülebileceği görüldü.
Literatüre bakıldığında EGİS hastalıklarının tanısı ve tedavisindeyeni tedavi modaliteleri geliştirmek konusunda çalışmaların devam edilmesi gerektiği ve tanı için prognostik faktör olabileceği düşünülen endoskopik bulgular ve yardımcı tanı tetkikleri açısıdan ortak tedavi modalite görüşleri ve çoklu merkezlerde yapılan çalışmlara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Eozinofilik gastrointestinal sistem hastalıkları, eozinofilik özefajit, eozofageal eozinofili

Abstract:
Primer eosinophilic gastrointestinal disorders (EGIDs) receive their diagnosis by excluding secondary conditions that cause eosinophilia (such as gastroesophageal reflux, medications, malignancy, parasitic infections, Crohn's disease, ulcerative colitis, rheumatological disorders, etc.). These diseases, which selectively affect different regions of the gastrointestinal tract, are classified according to clinical manifestations and sites of involvement as eosinophilic gastritis (EG), eosinophilic enteritis (EE), eosinophilic gastroenteritis (EGE), eosinophilic colitis (EC), and eosinophilic gastroenterocolitis (EGEC).
In our study, the etiology, treatments received, and long-term clinical follow-up, including treatment response, of patients diagnosed with eosinophilic gastrointestinal diseases at Gazi University Faculty of Medicine Hospital between January 2010 and December 2020 were retrospectively evaluated based on medical records. Among 50 patients followed up for eosinophilic gastrointestinal system disease, 15 were excluded due to secondary causes, 12 were excluded due to follow-up periods of less than two months, and two were excluded due to fewer than two endoscopies conducted, resulting in a total of 23 patients whose clinical follow-up was analyzed.
In EGID diseases, the eosinophil counts observed in biopsies at the time of diagnosis were as follows on high-resolution magnification: ≥15/hpf for the esophagus, >30/hpf for the stomach, ≥20/hpf for the duodenum and jejunum, >50/hpf for the ascending colon, >35/hpf for the transverse colon, and >25/hpf for the descending colon.
Patients were followed up through intermittent examinations, symptom monitoring, and endoscopy and/or colonoscopy procedures. Based on the information obtained, it was observed that primarily diet adjustments were made, and if no benefit was derived from proton pump inhibitor (PPI) therapy, topical or systemic steroid treatment modalities were administered.
It was observed that the need for steroid use was higher and the response to treatment was more challenging in the clinical follow-up of patients who had involvement of other regions in EGID while being followed up for eosinophilic esophagitis or who had concurrent esophageal eosinophilia at the time of diagnosis. Esophageal involvement may be considered a poor prognostic factor.
When reviewing the literature, it is believed that further studies are needed to develop new treatment modalities for the diagnosis and treatment of EGID diseases. Common treatment modality perspectives based on endoscopic findings and ancillary diagnostic tests, which are considered prognostic factors for diagnosis, and multicenter studies are considered necessary.
Keywords: Eosinophilic gastrointestinal system disorders, eosinophilic esophagitis, esophageal eosinophilia.