Öğrenme analitiği göstergelerini raporlayan açık erişimli çevrimiçi bir öğrenme platformunun geliştirilmesi
Development an open-access online learning platform that reports learning analytics indicators
Yazar: MERTCAN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. TOLGA GÜYER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açık erişim = Open access ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme analitikleri = Learning analytics

Özet:
Öğrenme analitikleri; öğrenenlere ve öğrenme ortamlarına ilişkin verileri toplama, analiz etme, ölçme ve raporlamaya ilişkin yöntem ve teknikler olarak tanımlanmaktadır (Siemens ve Gasevic, 2012). Öğrenme analitikleri; e-öğrenme, makine öğrenmesi, yapay zekâ ve istatistik gibi birçok konuyu kapsayan disiplinler arası bir çalışma alanıdır (Chatti, Dyckhoff, Schroeder ve Thüs 2012). Günümüzde e-öğrenme ortamlarının yaygınlaşması, bu ortamlarda öğrenmeyi iyileştirmeyi amaçlayan araştırmalarda öğrenme analitiklerinin kullanılmasının önemini artırmıştır. Öğrenme analitiği göstergeleri, öğrenenlerden ve/veya öğrenme ortamlarından elde edilen, öğrenme ile ilişkilendirilmemiş, ancak öğrenmeyi anlamak, çözümlemek ve öğrenmeyle ilgili çeşitli sonuçlara ulaşabilmek için kullanılabilecek kritik veri olarak tanımlanabilir. Her ne kadar çeşitli öğrenme yönetim sistemlerinde bazı temel öğrenme analitiği göstergeleri sunulsa da algoritmik yöntemlere dayalı olarak veya karmaşık formüller kullanılarak hesaplanan analitik göstergeler bulunmamaktadır. Bu araştırma, gelişimsel araştırma yönteminin birinci tipinde gerçekleştirilmiştir. Birinci tip, belirli bir ürünün tasarlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi olarak tanımlanmaktadır (Richey, Klein ve Nelson, 2004). Bu çalışmanın amacı, araştırmacıların teknik beceriye sahip olmaksızın pratik bir şekilde kullanabilecekleri öğrenme analitiği göstergelerini hesaplayan ve raporlayan açık erişimli çevrimiçi bir öğrenme platformunun geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda belirlenen iki alt amacı yerine getirmek için dört aşamalık bir çalışma planı oluşturulmuştur. Çalışmanın birinci alt amacına yönelik gerçekleştirilen ilk aşamasında, Delphi tekniği kullanılarak kritik ve öncelikli öğrenme analitiği göstergeleri belirlenmiş ve bu göstergelerin hesaplanabilmesi için hangi öğrenci verilerinin analizinin gerçekleştirileceğine karar verilmiştir. Delphi turları ile uzmanlardan ve alanyazından elde edilen 62 maddelik bir öğrenme analitiği göstergesi aday listesi oluşturulmuştur. Dört Delphi turu sonucunda 3 üst boyutta (demografik, betimsel ve algoritmik) toplamda 41 öğrenme analitiği göstergesi üzerinde uzlaşıya varılırken; 21 öğrenme analitiği göstergesi üzerinde uzlaşıya varılamamıştır. Çalışmanın ikinci alt amacına yönelik gerçekleştirilen bir sonraki aşamada, araştırmacıların içeriklerini sisteme yükleyerek kolay ve hızlı bir şekilde çevrimiçi bir öğrenme ortamı oluşturmalarına imkân verecek bir öğrenme platformu geliştirilmiştir. Bu aşamada, belirlenen 41 öğrenme analitiği göstergesinden betimsel ve algoritmik olanlara yönelik gelen uzman görüşleri ve alanyazın doğrultusunda hesaplama algoritmaları geliştirilmiş ve raporlanabilmesi için tüm göstergeler açık erişimli çevrimiçi öğrenme platformuna entegre edilmiştir.  Çalışmanın ikinci alt amacına yönelik olarak gerçekleştirilen son aşamada ürün olarak ortaya çıkan açık erişimli çevrimiçi öğrenme platformunun kullanılabilirlik çalışması her bir kullanıcı statüsünde (öğrenci, araştırmacı ve yönetici) 15'er kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında geliştirilen öğrenme ortamının etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutlarında yüksek kullanılabilirlik değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Kullanılabilirlik testlerinden ve kullanıcı görüşlerinden elde edilen veriler ışığında öğrenme ortamında iyileştirmeler yapılmıştır. Çalışma kapsamında geliştirilen çevrimiçi öğrenme platformunda raporlanan göstergelerin, karmaşık öğrenme analitiklerinin hesaplanabilmesine imkân vermesi açısından, alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Learning analytics are defined as methods and techniques for collecting, analyzing, measuring and reporting data for learners and learning environments (Siemens and Gasevic, 2012). Learning analytics are an interdisciplinary work area that covers many topics such as e-learning, machine learning, artificial intelligence and statistics (Chatti et al., 2012). Today, the spread of e-learning environments has increased the importance of using learning analytics in research aimed at improving learning in these environments. Learning analytics indicators can be defined as critical data from learners and/or learning environments that are not associated with learning, but can be used to understand, analyze and achieve a variety of learning outcomes. Although some key learning analytics indicators are presented in various learning management systems, there are no analytical indicators calculated based on algorithmic methods or using complex formulas. This research was conducted in the first type of developmental research method. The first type is defined as designing, developing and evaluating a particular product (Richey, Klein and Nelson, 2004). The purpose of this study is to develop an open access online learning platform that calculates and reports learning analytics indicators that researchers can use in a practical way without technical skills. A four-stage work plan has been created to fulfill the two sub-objectives set out for this purpose. In the first stage of the study, which was carried out for the first sub-purpose, critical and priority learning analytics indicators were determined using the Delphi technique, and it was decided which student data would be analyzed in order to calculate these indicators. With Delphi rounds, a 62-item learning analytics indicator candidate list obtained from experts and literature was created. As a result of the four Delphi rounds, a consensus was reached on 41 learning analytics indicators in 3 dimensions (demographic, descriptive and algorithmic); no consensus has been reached on 21 learning analytics indicators. In the next step, which was carried out for the second sub-purpose of the study, a learning platform was developed that will allow researchers to create an online learning environment easily and quickly by uploading their content to the system. At this stage, computational algorithms were developed in line with the expert opinions and the literature on the descriptive and algorithmic indicators of 41 learning analytics indicators, and all indicators were integrated into the open access online learning platform for reporting. The usability study of the open access online learning platform, which emerged as a product in the last stage, which was carried out for the second sub-purpose of the study, was carried out with the participation of 15 people in each user status (student, researcher and administrator). It has been observed that the learning environment developed within the scope of the study has high usability values in the dimensions of effectiveness, efficiency and satisfaction. In the light of the data obtained from usability tests and user opinions, improvements were made in the learning environment. It is thought that the indicators reported in the online learning platform developed within the scope of the study will contribute to the field in terms of allowing complex learning analytics to be calculated.