KIRGIZ SİNEMASINDA MİTOLOJİK
UNSURLARIN KULLANIMI
THE USE OF MYTHOLOGICAL
ELEMENTS IN KYRGYZ CINEMA
Yazar: CAMİLA ABDIMALIKOVA
Danışman: PROF. DR. MEHMET SEZAİ TÜRK
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Sinema ve mitoloji, insanlığın anlam arayışında ve öykü anlatma ihtiyacında kesişen iki güçlü araçtır. Mitolojik anlatılar, evrensel temaları, kahramanları ve sembolleri aracılığıyla insan deneyiminin derinliklerine ışık tutarken, sinema bu anlatıları görsel bir şölenle yeniden canlandırır. Sinema, mitolojinin gücünden yararlanarak izleyiciyi farklı dünyalara taşır, kültürel mirası yaşatır ve toplumsal değerleri sorgulatır. Bu iki alan arasındaki etkileşim, sinemanın sadece bir eğlence aracı olmadığını, aynı zamanda kültürel bir ayna ve insanlığın ortak bilinçdışına açılan bir kapı olduğunu gösterir.
Kırgız sinemasında mitolojik unsurların kullanımı, ulusal kimliğin ve dünya görüşünün önemli bir yansıması olarak karşımıza çıkar. Bu çalışma, Kırgız sinemasında mitolojik unsurların nasıl kullanıldığını ve bu kullanımın Kırgız kimliğinin yansımasında ve temsiline nasıl katkı sağladığını incelemektedir.
Araştırma hem teorik bir çerçeve sunmak hem de Kırgız sinemasında mitolojik unsurların kullanımını betimsel olarak analiz etmek amacıyla üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde mit ve mitoloji kavramları ele alınmış, Kırgız mitolojisinin temel özellikleri ve bu alandaki çalışmalar incelenmiştir. İkinci bölümde ise sinema ve mitoloji ilişkisi genel olarak ve Kırgız sineması özelinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen on iki Kırgız filmi, on yedi mitolojik kategori üzerinden betimsel olarak analiz edilmiştir.
Analiz sonuçları, Kırgız sinemasında mitolojik unsurların hem açık hem de örtük bir şekilde kullanıldığını göstermektedir. Bu unsurlar, Kırgız halkının kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılmasında, toplumsal değerlerin vurgulanmasında ve ulusal kimliğin güçlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, mitolojik unsurların modern sinema teknikleriyle harmanlanması, Kırgız sinemasının hem yerel hem de uluslararası alanda daha geniş bir kitleye hitap etmesini sağlamaktadır.
Bu çalışma, Kırgız sinemasındaki mitolojik unsurların kullanımına dair kapsamlı bir bakış sunarak, bu alanda yapılacak yeni araştırmalara da ışık tutmayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, Kırgız sinemasının kültürel kimlik inşasındaki rolünü ve mitolojinin çağdaş yorumlanış biçimlerini anlamamıza katkı sağlamaktadır.
2
Anahtar kelimeler: Sinema, Kırgız sineması, Mitoloji, Kırgız mitolojisi

Abstract:
Cinema and mythology are two influential
tools that intersect in addressing humanity's
quest for meaning and the innate drive to
share stories. Mythological narratives
explore the profound aspects of human
experience through universal themes,
heroes, and symbols, while cinema brings
these narratives with a visual spectacle.
By harnessing the power of mythology,
cinema immerses the audience to different
worlds, preserves cultural heritage, and
provokes consideration of societal values.
The interaction between these two realms
demonstrates that cinema serves as more
than just entertainment, but rather as a
cultural mirror and a gateway to the
collective unconscious of humanity.
The employment of mythological elements
in Kyrgyz cinema plays a crucial role in
depicting the nation's national identity and
worldview. The study investigates the
application of mythological elements in
Kyrgyz cinema and their role in reflecting
and representing Kyrgyz identity.
The study consisted of three parts and aimed
to provide both a theoretical framework and
a descriptive analysis of the use of
mythological elements in Kyrgyz cinema.
The first part discusses the concepts of myth
and mythology, examines the basic
characteristics of Kyrgyz mythology, and
reviews existing studies in this field. The
second part explores the relationship
between cinema and mythology in general,
as well as specifically in Kyrgyz cinema.
The third part involves a descriptive analysis
of 12 selected Kyrgyz films using a
purposive sampling method, based on 17
mythological categories.
The analysis findings indicate that Kyrgyz
cinema employs mythological elements in
both explicit and implicit ways. These
elements are a key medium for passing down
the cultural heritage of the Kyrgyz people to
future generations, highlighting social
values, and reinforcing the sense of national
identity. Furthermore, the integration of
mythological elements with modern
cinematic techniques makes Kyrgyz cinema
appealing to a wider audience, both
domestically and internationally. This study
intends to provide a comprehensive
overview of mythological elements in
Kyrgyz cinema, seeking to shed light on new
research in this field. The findings contribute
to our understanding of Kyrgyz cinema's
role in cultural identity construction and the
contemporary interpretation of mythology.