Aydın, Kuşadası Camiatik mahallesi tarih ve kültürel rotası Yıldırım caddesi üzerindeki Saraçlar evi koruma sorunları ve restorasyon projesi
Aydin, Kuşadasi Camiatik neighborhood historical and cultural route, Saraçlar house conservation problems and restoration project on Yıldırım street
Yazar: ENES KARACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK TUNCER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanlık tarihi açısından büyük önem arz eden kültürel miras alanlarının korunması ve yaşatılması günümüzde bir gereklilik haline gelmiştir. Bu alanların korunması için yerel yönetimlerin ve bölge halkının bilinçlendirilmesi, alanın tanıtılması, uzmanlar tarafından belgelenmesi ve bu süreçler sonucunda tespiti yapılan sorunlar için önlemler alınması ve müdahale edilmesi gerekmektedir. 
Kuşadası ilçesi, Türkiye'nin Ege Bölgesi Aydın ili sınırları içerisinde Bizans döneminden süregelen bir yerleşimin bulunduğu, kültürel ve mimari dokusuyla önemli turizm ve liman kentlerinden biridir. Suriçi bölgesinde limana bağlı olarak gelişen kent, Osmanlılar döneminde zamanla sur dışına taşmaya başlamıştır. Sur dışında gelişen yerleşimlerdengünümüze kadar özgünlüğünü önemli ölçüde koruyabilen mahallelerinden biri de Camiatik Mahallesi'dir. Camiatik Mahallesi'nden geçen Kuşadası Tarih ve Kültürel Rotası Yıldırım Caddesi üzerindeki kültür varlıkları bakımsızlık, terk edilme, bilinçsiz müdahaleler, doğal etkenler, vandalizm gibi birçok nedenden dolayı olumsuz yönde etkilenmişlerdir.
Bu çalışma kapsamında Kuşadası'nın tarihi süreci ve geleneksel mimari kimliği, mevcut Kuşadası Tarih ve Kültür Rotası üzerinde bulunan Camiatik Mahallesi'nin sivil mimarlık kimliği araştırılmış, Camiatik Mahallesi 75 ada 1-38 parselde yer alan ''Saraçlar Evi'' incelenmiştir. İncelemede ilk olarak belgeleme çalışmaları yapılmış, koruma sorunları tespit edilmiş, rölöve, restitüsyon, restorasyon ve yeniden işlevlendirme projeleri hazırlanmıştır.
Çalışmanın amacı, Kuşadası geleneksel konut mimarisini incelemek, çalışma kapsamındaki yapının korunmasını sağlamak ve aynı yapı üzerinden Tarih ve Kültür Rotası, Camiatik Mahallesi ve geleneksel Kuşadası sivil mimarlık örneklerinin durum değerlendirmesini yaparak, bölgedeki sürdürülebilirlik ve koruma çalışmalarına kaynak oluşturmaktır. Yapılan öneriler sayesinde, bütüncül bir koruma yaklaşımı gözetilerek Kuşadası genelinde kültürel mirasın sürdürülebilirliği sağlanmış ve gelecek nesille aktarılmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kuşadası, kültürel rota, koruma, geleneksel mimari, sürdürülebilirlik

Abstract:
The preservation and preservation of cultural heritage sites, which are of great importance in terms of human history, has become a necessity today. In order to protect these areas, it is necessary to raise awareness of local governments and the people of the region, to introduce the area, to document it by experts, and to take measures and intervene for the problems identified as a result of these processes.
Kuşadası is one of the important tourism and port cities with its cultural and architectural texture, where there is an ongoing settlement from the Byzantine period within the borders of Aydın province in the Aegean Region of Turkey. The city, which developed in the inner city region depending on the port, started to overflow outside the city walls in time during the Ottoman period. Camiatik Neighborhood is one of the neighborhoods that has been able to preserve its originality to a great extent from the settlements that developed outside the city walls. The cultural properties on the Kuşadası Historical and Cultural Route Yıldırım Street, which passes through the Camiatik District, have been adversely affected by many reasons such as neglect, abandonment, unconscious interventions, natural factors, and vandalism.
Within the scope of this study, the historical process and traditional architectural identity of Kuşadası, the civil architectural identity of Camiatik Neighborhood on the current Kuşadası History and Culture Route were investigated, and the "Saraçlar House" located in Camiatik District, block 75, parcel 1-38. In the examination, firstly, documentation studies were carried out, conservation problems were determined, and survey, restitution, restoration and re-functioning projects were prepared.
The aim of the study is to examine the traditional residential architecture of Kuşadası, to ensure the preservation of the structure within the scope of the study, and to create a resource for sustainability and conservation studies in the region by evaluating the situation of the History and Culture Route, Camiatik District and traditional Kuşadası civil architecture examples through the same building. Thanks to the suggestions made, the sustainability of the cultural heritage throughout Kuşadası will be ensured and transferred to the next generation by considering a holistic conservation approach.

Keywords: Kuşadası, cultural route, conservation, traditional architecture, sustainability