Lise öğrencilerinin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Bitlis ve Yozgat ili örneği)
Investigation of social appearance levels of high school students in terms of different variables (Example of Bitlis and Yozgat province)
Yazar: VEDAT EBEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR ÇORUH
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Yapılan çalışmadaki amaç, lisede öğrenim gören öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerini farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın evrenini Bitlis ve Yozgat illerinde öğrenim gören lise öğrencileri, araştırmanın örneklemini ise 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Bitlis'teki liselerde öğrenim gören, rastgele seçilmiş 247 erkek, 249 kız öğrenci ve Yozgat ilinde öğrenim gören 201 erkek, 165 kız öğrenci toplamda 822 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmamızda verileri toplamak için; öğrencinin cinsiyeti, yaşı, gelir durumu, spor yapma durumu ve spor yapma süreleri gibi demografik bilgiler elde etmeye yönelik soruların bulunduğu "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Sosyal görünüş kaygısını ölçmek için, Hart ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilen, Doğan (2010) tarafından Türkçeye çevrilen ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılan ''Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği(SGKÖ)'' kullanılmıştır.
Araştırmada, ölçekler aracılığı ile elde edilen verilerin analiz edilebilmesi için önce verilerin işlenmesiyle ilgili çalışmalar yapılmıştır. Bunun için öncelikle, Bitlis ve Yozgat "ta öğrenim gören öğrencilerin doldurduğu ölçekler detaylı bir şekilde kontrol edilmiştir. Eksik ya da yanlış doldurulan anketler değerlendirmeye alınmamıştır. Daha sonra araştırmaya uygun olan anketler, bilgisayara aktarılıp, verilerin analizinde değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Verilerin analizi için; SPSS 22.00 paket programıyla veriler bilgisayara aktarılıp işlenmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı analiz yöntemi kullanılmıştır. Bunlar; Frekans, aritmetik ortalama, standart hata, standart sapma ve yüzdelik dağılımdır. Farklı iki bağımsız değişkenler ile sosyal görünüş kaygı düzeyi arasındaki farklılaşmayı belirlemek için Bağımsız-Tek Örnek T Test ve ikiden fazla farklı değişken ile sosyal görünüş kaygısı arasındaki farklılaşmayı belirlemek için Tek-Yön One Way testi yapılarak sonuçlar P<0,05 önem düzeyine göre değerlendirilmiştir. Sosyal görünüş kaygısı ile yaş arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon ve regrasyon analizleri yapılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre araştırmaya katılan öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeyleri ile yaşları arasında anlamlı düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaşları bir puan arttıkça Sosyal Görünüş Kaygı düzeyleri de ters oranda -,010 puan düşüş olduğu gözlenmektedir.
Kız ve erkek öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin karşılaştırılması için yapılan t testi sonrasında p<,050 anlamlılık düzeyinde anlamı farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p<,183). Ancak sayısal değer olarak erkek öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin kız öğrencilerden yüksek olduğu sonucu da gözlenmektedir. 
Farklı aile gelir düzeyindeki öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin karşılaştırılması için yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi sonrasında p<,050 anlamlılık düzeyinde anlamı farklılık olduğu tespit edilmemiştir (p>.020, p>,040). Aile aylık gelir düzeyi 4000 tl ve üzeri olan öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin 100-2000 tl arası ve 2001-3999 tl arası olan öğrencilerden düşük olduğu sonucu bulunmuştur. Öğrencilerin aile aylık gelir düzeyi arttıkça sosyal görünüş kaygı düzeyinin ters oranda düşmekte olduğu da dikkat çeken sonuç olarak gözlenmektedir.
Spor yapan ve yapmayan öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin karşılaştırılması için yapılan t testi sonrasında p<,050 anlamlılık düzeyinde anlamı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p>,001). Spor yaptıklarını ifade eden öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin spor yapmadıklarını ifade eden öğrencilerden düşük olduğu sonucu bulunmuştur.
Haftalık spor yapma süresi farklı olan öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin karşılaştırılması için yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi sonrasında p<,050 anlamlılık düzeyinde anlamı farklılık olduğu tespit edilmemiştir (p>.029). Haftalık spor yapma süresi 10 saat ve üzeri olan öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin haftalık spor yapma süresi 7-9 saat arası olan öğrencilerden yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. 
Bitlis ve Yozgat'ta öğrenim gören öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin karşılaştırılması için yapılan t testi sonrasında p<,050 anlamlılık düzeyinde anlamı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p>,000). Bitlis ilinde öğrenim gören öğrencilerin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin Yozgat ilinde öğrenim gören öğrencilerden yüksek olduğu sonucu bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Sosyal Görünüş Kaygısı, Spor Yapma Durumu, Demografik Bilgiler, Frekans, Aritmetik Ortalama, Standart Hata, Standart Sapma, Yüzdelik Dağılım

Abstract:
The aim of this study is to examine the social appearance anxiety levels of high school students in terms of different variables. The population of the study consists of high school students studying in Bitlis and Yozgat provinces, and the sample of the research is randomly selected 247 male, 249 female students in Bitlis and 201 male and 165 female students in Yozgat in 2018-2019 academic year. In order to collect data; "Personal Information Form, which includes questions about obtaining demographic information such as gender, age, income status, sports status and duration of sports, was used.  To measure students' social appearance anxiety, 'Social Appearance Anxiety Scale (SAAS)' was used. SAAS was developed by Hart and friends (2008) and translated into Turkish and validity - realizability checked by Doğan(2010).
In order to analyze the data obtained through the scales, studies were carried out on the processing of the data. First of all, the scales filled by the students studying in Bitlis and Yozgat were checked in detail. Incomplete or incorrectly completed questionnaires were not evaluated. Then, the questionnaires suitable for the research were transferred to the computer and evaluated in the analysis of the data. For the analysis of the data; SPSS 22.00 software was used to transfer the data to the computer. Descriptive analysis method was used in the analysis of the data. These are Frequency, arithmetic mean, standard error, standard deviation and percentage distribution. Independent-Single Sample T Test was used to determine the difference between two independent variables and social appearance anxiety level and One-Way One Way test was used to determine the difference between more than two different variables and social appearance anxiety and the results were evaluated according to P <0.05 significance level. Correlation and regression analyzes were performed to determine the relationship between social appearance anxiety and age. 
According to the results of the research, a significant relationship was found between the social appearance anxiety levels of the students and their ages. Social Appearance Anxiety levels of students  decreased - ,010 points, as students' ages increased by one point. 
It was found that there was no significant difference in the significance level of p <, 050 after the t test to compare the social appearance anxiety levels of female and male students (p <, 183). However, it was observed that the social appearance anxiety levels of male students were higher than female students. 
There was no significant difference in the significance level of  p<,050 after one-way ANOVA test in order to compare social appearance anxiety levels of students with different family income levels.(p>.020, p>,040). It was found that the social appearance anxiety levels of students whose family monthly income level was 4000 tl and above were lower than those between 100-2000 tl and 2001-3999 tl. As the monthly income level of the students increases, it is observed that the social appearance anxiety level decreases in the opposite rate. 
After the t test to compare the social appearance anxiety levels of the students who did and did not do sports, it was found that there was a significant difference in the significance level of p<, 050 (p<, 001). It was found that the social appearance anxiety levels of the students who stated that they did sports were lower than those who stated that they did not do sports. 
After the one-way analysis of variance (ANOVA) test to compare the social appearance anxiety levels of students with different sporting duration , there was no significant difference in p <0.05 significance level (p> .029). It was found that the social appearance anxiety levels of the students whose weekly sports duration was 10 hours or more were higher than the students whose weekly sports duration was 7-9 hours.
	It was found that there was a significant difference in the significance level of p <, 050 after the t-test to compare social appearance anxiety levels of the students studying in Bitlis and Yozgat (p>, 000). It was found that social appearance anxiety levels of the students studying in Bitlis province were higher than the students studying in Yozgat province.


Key Words: Social Appearance Anxiety, Sports Status, Demographic Information, Frequency, Arithmetic Mean, Standard Error, Standard Deviation, Percentage Distribution