Travelbee'nin İnsan İnsana İlişki Modeli'ne temellendirilmiş umut aşılama psikoeğitim programı'nın bipolar bozukluk tanılı bireylerde iyileşmeye etkisi
The effect of hope instillation psychoeducation program based on Travelbee's Human-to-Human Relationship Model on recovery in individuals with bipolar disorder
Yazar: TUĞBA DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. ESRA ENGİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Çalışmanın amacı, Travelbee'nin İnsan-İnsan İlişkileri Modeli'ne Dayalı Umut Aşılama Psikoeğitim Programı'nın bipolar bozukluk tanılı bireylerde iyileşmeye olan etkisini belirlemektir. Karma tipte yürütülen bu araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test-izlem kontrol gruplu desen, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmaya alınacak kişiler belirlenirken rastgele randomizasyon yöntemi uygulanmıştır: girişim grubuna (sekiz oturum psikoeğitim + rutin uygulama) 18, kontrol grubuna (rutin uygulama) 18 bipolar bozukluk tanılı birey olmak üzere toplam 36 birey dahil edilmiştir. Bulgular incelendiğinde müdahale grubunun İyileşme Değerlendirme Ölçeği toplam puanı ve beş alt boyut puanından üçünün kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Tek bir alt boyutta gruplar içinde ve gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bir diğer alt boyutta ise grup içi puanlar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, gruplar arası puan farkı bulunmaktadır. Beck Umutsuzluk Ölçeği sonuçlarında ise kontrol grubunun son test ve izlem puanları, girişim grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur(p<0.05). Nitel veriler incelendiğinde ise girişim grubunda üç ana tema (bir hedefim var, iyileşme direksiyonu, yanımda biri var), kontrol grubunda üç ana tema (bir hedefim var, olmasını isterdim, gelecek) ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde, geliştirilen ve kullanılan psikoeğitim programının bireylerin iyileşmelerine ve umut düzeylerine katkı sağladığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler; Bipolar Bozukluk; İyileşme, Psikoeğitim; Umut; Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
The aim of the study is to determine the effect of the Hope Instillation Psychoeducation Programme Based on Travelbee's Human-to-Human Relationship Model on the recovery of individuals diagnosed with bipolar disorder.  In the quantitative dimension of this mixed-type research, pre-test-post-test-monitoring control group design has been used, and in the qualitative dimension, case study design has been used. A randomisation method has been used to determine the participants: 18 individuals with bipolar disorder has been included in the intervention group (eight-session psychoeducation programme + Treatment as Usual) and 18 individuals with bipolar disorder have been included in the control group (Treatment as Usual). When the findings has been analysed, the total score and three of the five sub-dimension scores of the Recovery Assessment Scale of the intervention group have been found to be statistically significantly higher than the control group.  No significant difference has been found within and between groups in a single sub-dimension. In another sub-dimension, there is no significant difference between scores in-group, but there is a difference in scores between groups. In the Beck Hopelessness Scale results, the post-test and follow-up scores of the control group have been significantly higher statistically the intervention group. When the qualitative data has been analysed, three main themes have emerged in the intervention group (I have a goal, recovery direction, there is someone with me), and three main themes have emerged in the control group (I have a goal, I would like to, future). When the research results are examined, we can say that the psychoeducation programme developed and used in the project contributed to the recovery and hope levels of individuals.
Keywords; Bipolar Disorder; Recovery; Psychoeducation; Hope; Psychiatric Nursing