Sanal yükseköğretim uygulamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of virtual higher education applications
Yazar: MEHMET KURT
Danışman: Y.DOÇ.DR. NURETTİN ŞİMŞEK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, sanal yükseköğretim uygulamalarının karşılaştırmalıolarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tarama modelindegerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; Amerika BirleşikDevletleri'nden 246, Avustralya'dan 10, Güney Afrika Cumhuriyeti'nden 3,Hindistan'dan 10, ngiltere'den 21, Japonya'dan 6 ve Türkiye'den 4 kurumolmak üzere toplam 300 yükseköğretim kurumu oluşturmaktadır. htiyaçduyulan veriler çevrimiçi anketle toplanmıştır. Anketin uygulaması, Mart-Kasım 2004 tarihleri arasında yaklaşık 40 hafta sürdürülmüştür. Geçerlisayılan 133 anket çalışma grubunun yaklaşık % 44'ünü oluşturmaktadır.Veritabanında toplanan çevrimiçi anket verileri, dış veri bağlantısı ileSPSS ortamına aktarılmıştır. Toplanan veriler bilgisayar ortamında ve SPSSistatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerinçözümlenmesinde, frekans (f), yüzde (%) ve aritmetik ortalamadan ( Ã )yararlanılmıştır. Verilerin ülke, kurum, başlama yılı ve diğer değişkenlere görekarşılaştırılmasında Kay-kare, ilişkisiz t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (FTesti) kullanılmıştır. lişkisel çözümlemelerde parametrik tekniklerinkullanılamadığı durumlarda karşıt non-parametrik testlerden Kruskal-Wallis Htesti ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.Verilerin çözümlenmesi sonucunda, sanal eğitim uygulamaları ülke,eğitim kademesi ve türleri açısından farklı tercih ve uygulamalar gösterse deçalışma grubunun; yüksek lisans ve lisans kademesinde, daha çok bireyselkullanıcı uçlardan yararlanan, yüksek öğrenim beklentisi içerisinde olan, 26-35 yaşlar arasında yoğunlaşan ve tam gün çalışan öğrenci özelliklerinehizmet verdikleri görülmektedir. Daha çok sosyal bilimlerde, ön lisanstanlisans üstü eğitime kadar, akredite edilmiş, belge, sertifika ve dereceyegötüren program türlerine yer vermektedirler. Ders veren öğretimpersonelinin büyük çoğunluğu planlı bir eğitim aldığı, insan gücü olarak dahaçok tam zamanlı öğretim üyesi ve teknik destek uzmanı istihdam edildiğigörülmektedir. Finansmanın ençok öğrencilerden alınan ücretlerle sağlandığıve bu kaynakların daha çok personel giderlerine harcandığı görülmektedir.Uygulamalarında merkezi yönetim ve organizasyon ağır bastığı, en çoküniversitelerle işbirliği yapıldığı, fiziki tesisler açısından bilgi işlem merkezlerive sanal derslikleri kullandıkları, altyapı ve destek hizmetlerinden bilgi işlemhizmetlerini kullandıkları görülmektedir.Kurumların öğretim süreçlerinde senkron ve asenkron sunumteknolojilerini birlikte kullandıkları, ders içeriklerinin desteklenmesinde e-posta, web, cd ve ders kitabı teknolojilerini daha çok temel öğrenme ortamınısağlama işlevini yerine getirmek için kullandıkları, yüz yüze eğitimgereksinimlerini karşılamak için farklı ortamları tercih ettikleri, uygulamalardaçoğunlukla kendi kendine öğrenme ve işbirlikçi öğrenme yöntemlerini esasaldıkları, proje ve dönem sonu değerlendirme etkinliklerine daha çok yerverdikleri, çoktan seçmeli test ve alıştırma türlerini daha çok tercih ettikleri vesanal derslerin sınavlarını çoğunlukla internet kullanarak yaptıklarıgörülmektedir.Çalışma grubunun, kendi kurumlarının uygulamalarını karakterizeeden özelliklerden en çok erişim ve bağlantı olanaklarına bağımlı olmaözelliğine katılmışlardır. Kendi kurumlarının uygulamalarını karakterize edenözellikler ile bilgisayar laboratuvarlarının kurulması ve çalıştırılması içinkullanılan model, ders vermeye başlama yılları, kullanılan sunum teknolojileriarasında anlamlı fark bulunurken, kurum, sanal eğitimden yararlanma yerleri,sertifika verip vermeme, akredite edilip edilmeme, personelin planlı eğitimgörüp görmemesi ve derslerin sınavlarını internetten yapma değişkenleriarasında anlamlı fark bulunmamıştır.

Abstract:
The research was conducted in order to make comparative analysis ofvirtual higher education applications. The research is conducted in surveymodel. The study group consists of total 300 institutes providing virtualeducation in the fall, spring and summer semesters of 2004; 246 in USA, 10in Australia, 3 in South Africa, 10 in India, 21 in UK, 6 in Japan, 4 in Turkey.The information has been collected by online questionnaire. Theapplication of the questionnaire has taken 40 weeks during March-November2004. Only 135 institutes have replied. Valid 133 questionnaires coverapproximately 44% of the study group.Questionnaires saved in the online database have been transferred toSPSS by external database connection. In regards of the researchobjectives, the data collected has been analyzed on computer and by usingSPSS statistics package program. In data analysis frequency (f), percentage(%) and arithmetic mean ( Ã ) have been used. In comparisons of country,institute, year, and other variables, che-square test, independent t-Test andone way variance analysis (F Test) have been used. Kruskal-Wallis H testand Mann-Whitney U test have been used.Although virtual education applications differentiate in choices andapplications in different countries, education levels and types, aftercompletion of the data analysis it is seen that study group consists of peoplewhom are graduate and undergraduate level, personal users havingeducation expectations, between the ages of 26-35 and working full time.They mostly offer programs providing undergraduate and graduate educationin social sciences, giving accredited document, certificate and title. It is seenthat most of the instructors have taken a planned education and they aremostly working as full time instructors and they are taking technical support.Financial resources are obtained from fees taken from students and theresources are mostly used for personnel costs. In applications centraladministration and organization take place and it is seen that they interferewith universities, for physical facilities they use information process centersand virtual classrooms, and for infrastructure and support services they useinformation process services.It is seen that while in the teaching process they use bothsynchronous and asynchronous presentation technologies; in order tosupport course content they use e-mail, web, cd, and course booktechnologies to provide basic learning environment function; they preferdifferent environments to cover face to face education needs; they take selflearning and collaboration as basis and they take projects and term paperevaluations serious; they mostly prefer multiple choice tests and they usuallymake virtual courses exams through the internet.Regarding the characteristics of their institutions? applications, thestudy group have agreed on mostly to connection and being dependent onconnection opportunities. A significant difference between their institutions?characteristics and the model for developing computer labs, when they hadstarted to provide virtual lessons and presentation technologies used hasbeen found. An insignificant difference between the places of virtualeducation, certification, accreditation, planed education of personnel andmaking exams through the internet was found.