Sosyal medyanın aile bireyleri arasındaki iletişime olan etkisinin sosyolojik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of social media on communication between family members from a sociological perspective
Yazar: ZEYNEP GENÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN KALKANDELER ÖZDİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada sosyal medya kullanımının aile bireyleri arasındaki iletişime olan etkisi araştırılmıştır. Yapılan araştırmada aile bireyleri arasındaki ilişkinin sosyal medya kullanım seviyelerine göre değişkenlik gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, nicel bir araştırma olup, veri toplama aracı olarak anket tekniği tercih edilmiştir. Ayrıca çalışmada bulguların elde edilmesi için 18 maddelik sosyal medya ölçeği formu kullanılmıştır.  Araştırma örneklemi 18 yaşından küçük, 18 -25 yaş, 26-40 yaş, 40-64 ve 65 yaş üstü kadın-erkek 215 aile bireylerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada aile bireylerinin sosyal medya kullanım amacı, kullanım sıklığı ve sürelerine ilişkin veriler elde edilmiştir. Bireylerinin aile içi iletişimlerinde meydana gelen değişimler ile elde edilen verilerin ilişkisi gözlemlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken skewness (çarpıklık) ve kurtosis (basıklık) testinden, güvenilirlik için iç tutarlılık katsayısı Cronbach's Alpha test istatistiğinden, gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken t ve ANOVA testinden yararlanılmıştır. ANOVA testinde farklılık olması durumunda varyansların homojenliği varsayımı dikkate alınarak Tukey testi ile farklılıklar hesaplanmıştır. Kategorik değişkenler arasında ilişki bakılırken ki-kare testinden yararlanılmıştır. 
Yapılan araştırma sonucunda katılımcıların büyük bir çoğunluğunun sosyal medya kullandığı (%91,6), her gün mutlaka internete girdikleri, günlük zamanlarının ortalama 1-3 saatini internet ortamında harcadıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada bireylerin sosyal medya hesaplarında genellikle kendi isimleriyle hesap açtıkları, sosyal medya üzerinden tanışılan kişilerle yüz yüze görüşme oranı yüksek olduğu ve farklı sosyal medya platformlarının katılımcılar arasında farklı düzeylerde önem arz ettiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu bulgular doğrultusunda sosyal medya kullanımının aile bireyleri arasındaki iletişimi olumsuz etkilediği, bu etkilerin kişilerin yaş, cinsiyet, sosyal medya üzerinde geçirilen zaman gibi etkenlere göre değişkenlik gösterebildiği kurulan hipotezlerin sonuçlarına göre tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of social media use on communication between family members was investigated. In the study, a descriptive scanning model was used to determine whether the relationship between family members varies according to social media usage levels. The research is a quantitative research and survey technique was preferred as the data collection tool. Additionally, an 18-item social media scale form was used to obtain the findings in the study. The research sample consists of 215 family members, male and female, who are under 18 years old, 18-25 years old, 26-40 years old, 40-64 years old and over 65 years old. In this study, data regarding family members' purpose of social media use, frequency and duration of use were obtained. The relationship between the changes in the family communication of the individuals and the data obtained was observed. The data obtained in this study were analyzed with the SPSS 25 package program. While investigating whether the variables came from a normal distribution, skewness and kurtosis tests were used, internal consistency coefficient Cronbach's Alpha test statistics were used for reliability, and t and ANOVA tests were used when examining the differences between groups. In case of differences in the ANOVA test, differences were calculated with the Tukey test, taking into account the assumption of homogeneity of variances. Chi-square test was used when examining the relationship between categorical variables. 
As a result of the research, it was determined that the majority of the participants use social media (91.6%), go online every day, and spend an average of 1-3 hours of their daily time on the internet. In addition, it was determined in the research that individuals generally open social media accounts with their own names, the rate of face-to-face meetings with people they meet through social media is high, and different social media platforms have different levels of importance among the participants. In line with these findings, it has been determined according to the results of the hypotheses that social media use negatively affects the communication between family members and that these effects may vary depending on factors such as age, gender, and time spent on social media.