Tip 2 diyabet hastalarında tıbbi beslenme tedavisi uyumu
Medical nutrition treatment in type 2 diabetic patients
Yazar: EKİM ÖZGE GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Diabetes Mellitus (DM), toplumda sayısı her geçen gün artan ve yaşam boyu süren kronik bir hastalıktır. Diyabet gibi kronik hastalıklarda kişilerin hastalıkları ile ilgili tutumları, problemli alanların saptanması ve kontrol altına alınması, hastalığın yönetiminde en etkili yöntemlerdir. Ancak kronik hastalıklarda hastanın tedaviye uyumu önemli bir sorundur. Hastaların tedaviye uyumunu; hekim-hasta arasındaki iletişim, uygulanan tedavinin zorluğu, hastaların sosyoekonomik durumları, eğitim durumları, hastalığı kabullenmeleri ve psikolojik durumları gibi faktörler etkilemektedir. Metabolik kontrolün sağlanması ve diyabet hastalığının ilerleyip komplikasyonlarının gelişmemesi için, hastaların diyete uyumu ve yaşam tarzlarındaki değişim çok önemlidir. Çalışmamızda Tip 2 DM tanısı almış hastaların tıbbi beslenme tedavilerine uyumları değerlendirilmiştir.
GEREÇ-YÖNTEM: Hastanemiz Aile Hekimliği Polikliniğine 01 Kasım-31 Ocak tarihleri arasında başvuran dahil olma kriterlerini sağlayan Tip 2 DM tanısı almış 400 hastaya yüz yüze görüşülerek anket uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 23 programı ile yapılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan diyabet hastalarının ortalama yaşı  58 ±10,6 'di %48,0'i 46-60 yaşında, %58,3'ü kadın, %39,5'i ilköğretim mezunudur. Çalışmamızdaki Diyabet hastalarının%30,0'u 6-10 yıldır hasta, %54,3'ü sadece oral anti-diyabetik ilaçlar kullanmaktadır. Diyabet hastalarının %59,0'u yemeğini kendisi yapmaktadır, %53,5'inin yemeği diyete uygun yapılmaktadır, %95,5'i diyet eğitimi almıştır. Diyabet hastalarının %2,8'i egzersiz yapmakta, egzersiz yapanların %45,5'i her gün egzersiz yapmaktadır. Diyabet hastalarının %41,8'inin kardiyovasküler hastalığı bulunmaktadır. Diyabet tanısı aldığında diyetisyene yönlendirilen toplam 379 hastanın %47'si(178 kişi) diyet listesine uyduğu görülürken %53'ünün (201 kişi) diyetisyene yönlendirildiği halde diyetine uymadığı saptanmıştır. Diyetisyene gönderildiği halde diyetine uymayan hastaların % 2'si (%0,9) anlayamadığı için, 2'si (%0,9) diyet listesini kaybettiği için, 39'u (%17,6) başka kişilerle yaşamak zorunda olduğu için, 146'sı (%65,8) uygulaması zor olduğu için 4'ü (%1,8) verilen listeyle doymadığı için, 3'ü (%1,4) kendine uygun bulmadığı için, 8'i (%3,6) diğer sebeplerden uygulayamamaktadır Hastaların %9,5'unun (21 kişi) ise diyabet tanısı almış fakat diyetisyene gönderilmediği için diyet listesine uymadığı görülmüştür.
SONUÇ: Çalışmamıza katılan hastaların yarısından fazlası diyetisyene yönlendirildiği ve diyet listesi almış olduğu halde verilen listeye uymadığı saptanmıştır. Diyabet hastalarının %64,2'sinin diyetin uygulamasının zor olması nedeniyle diyete uymadığı, %55,7'sinin uygulaması zor olması nedeniyle ara ve ana öğünü düzenli yemediği belirlenmiştir. Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar doğrultusunda; diyet listesinin kişinin alışkanlıklarını ön planda tutan, sosyokültürel ve sosyoekonomik yapısına uygun olmasının önemli olduğunu düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: diyabet, tıbbi beslenme tedavisi, diyet, uyum

Abstract:
INTRODUCTION: Diabetes Mellitus (DM) is a lifelong chronic disease and its prevalence increases significantly day by day. In chronic diseases such as diabetes, disease related attitude of individuals, determination and control of problematic areas are most effective methods in the disease management. In all chronic diseases compatibility of the patient to the treatment is a significant issue. Factors which effects compatibility of the patient to the treatment could be listed as following: communication between doctor and patient, the challenge of the applied treatment, socioeconomic status of the patient, education level, acceptance of disease and psychological state of the patient. In order to achieve metabolic control and to suppress complications and progression of the disease, compatibility of the patient to suggest diet and change in life style play significant role. In our study, compatibility of the patients who were diagnosed with type 2 DM   with medical nutrition therapy is evaluated.

MATERIAL AND METHOD: Between 1st of November and 31st of January, among patients of the Ankara Diskapi Training and Research Hospital Family Medicine Department, a face to face survey conducted to 400 patients with type 2 diabetes who met criteria of inclusion. Collected data set were analysed with SPSSS 23 software. 

RESULTS: Average age of the patients who participated in our study was 58 ±10,6, age of the 48.0% was between 46 -60 and 58.3% were women. 39.5% of the patients were primary school graduate. 30% of the diabetics who participated in our study have been ill for 6-10 years and 54.3% were using only oral anti-diabetic medication. 59.0% of the diabetic patients were cooking their own dish, prepared dish for 53.3% were appropriate for suggested diet and 95.5% were trained on diet. 2.8% of the diabetic patients were exercising, 45.5% of the patients who were exercising were exercising daily.  41.8% of the diabetics had cardiovascular disease. Among 379 patients who were referred to dietician when they were diagnosed with diabetes, it was observed that 47% of them (178 People) were following diet list. Although they were referred to the dietician, 53% of them (201 people) were not following the diet list. It was observed that 9.5% of the patients (21 people) were diagnosed with diabetes but were not following diet list because they were not referred to a dietician.

CONCLUSION: It was determined that more than half of the patients who participated in our study were referred to a dietician and although they were given a diet list, patients were not following the suggested diet list. It was determined that 64.2% of diabetic patients did not comply with the diet because of the difficulty of applying the diet, and 55.7% of them did not eat their meals regularly due to the fact that it was difficult to apply. Based on the results we obtained in our study; we think it is important that the diet list which should keep individuals dietary habits in foreground matches the individual's sociocultural and socioeconomic structure.

Keywords: Diabetes, Medical Nutrition Therapy, Diet, Compatibility