Klozapin tedavisine kısmi yanıt veren şizofreni hastalarında tedavinin lamotrijin ile güçlendirilmesi
Lamotrigine augmentation in patients with schizophrenia who show partial response to clozapine treatment
Yazar: SEFA VAYISOĞLU
Danışman: PROF. DR. A. ELİF ANIL YAĞCIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Klozapin = Clozapine ; Lamotrijin = Lamotrigine ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Trankilizan ajanlar = Tranquilizing agents ; Uyumsuzluk = Mismatch ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Klozapin tedavisi kullanan şizofreni hastalarının önemli bir oranı tedaviye kısmi yanıt vermektedir. Klozapin tedavisine değişik psikotropların eklendiği güçlendirme yöntemleri ile ilgili bulgular çelişkilidir. Bu çalışmanın amacı klozapin tedavisine kısmi yanıt veren şizofreni hastalarında lamotrijin güçlendirme tedavisinin etkisi ve emniyetini değerlendirmek, ek olarak bir işitsel uyarılmış potansiyel olan Uyumsuzluk Negatifliği (MMN) ölçümüyle bu güçlendirme yönteminin glutamaterjik sistem üzerindeki etkisini incelemektir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı Anabilim Dalı'na başvuran DSM-IV tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı konumuş 34 hasta çalışmaya katılmıştır. Araştırma deseni çift kör, plasebo kontrollü, 12 haftalık randomize ve ileriye dönüktür. Çalışmaya yaşları 18-65 arasında, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) Toplam puanı ?72, Klinik Genel İzlenim Ölçeği puanı ?4 olan hastalar dahil edilmiştir. Psikopatoloji şiddetini gösteren PANNS ölçümleri 2 haftada bir yapılmıştır. Ek olarak çalışmanın başında ve sonunda, dikkat, çalışma belleği, sözel bellek ve sözel akıcılık ile yürütücü işlevleri değerlendiren bir nöropsikolojik test bataryası, sosyal işlevsellik, hastalık şiddeti ve depresyon belirtilerini değerlendiren ölçekler uygulanmış ve MMN ölçümleri yapılmıştır. Tedavinin emniyetini değerlendirmek için fizik muayene yapılmış ve bir yan etki değerlendirme ölçeği uygulanmış, aynı zamanda klozapin ve lamotrijin kan düzeylerine bakılmıştır. Hastalar plasebo ve lamotrijin tedavi gruplarına yarı yarıya (%50) olacak şekilde randomize olmuşlardır. Tüm örneklemin yaş ortalaması (SS) 40,9 (10,2) olarak saptanmış ve 11 (%32,4) kadın ve 23 (%67,6) erkek hasta çalışmaya dahil olmuştur. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda (ANOVA, Wilcoxon, Mann-Whitney U) tedavi süresinin sonunda psikopatoloji, hastalık şiddeti, işlevsellik ve tedavi emniyeti ile MMN ölçümleri açısından her iki tedavi grubu arasında fark saptanmamıştır. Literatürdeki bazı çalışmalarla uyumlu olarak bu çalışmada klozapin tedavisine kısmi yanıt veren şizofreni hastalarında lamotrijin güçlendirme tedavisinin yararlı bir etkisi gözlenmemiştir. Tedaviye kısmi yanıt veren hastalarda klozapinin daha uzun süre (>12 hafta) ve yüksek dozda (>200 mg/gün) lamotrijin ile güçlendirilmesinin incelenmesine halen gereksinim vardır. Ancak, bu grup hastalarda klozapinin lamotrijin dışı yöntemlerle güçlendirilmesine yönelik çalışmalara öncelik verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
A significant proportion of patients with schizophrenia receiving clozapine remain with partial response. Findings regarding addition of various psychotropics to ongoing clozapine treatment for augmentation are controversial. The aim of this study was to further investigate the efficacy and safety of lamotrigine augmentation of clozapine in schizophrenia patients with partial response. Further, we aimed to examine the effect of this augmentation strategy on the glutamatergic system through utilizing mismatch negativity (MMN) measurements. This study included 34 patients diagnosed with DSM-IV schizophrenia who were followed up at Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Psychiatry. The study design was prospective, 12 weeks long, double blind, placebo controlled, and randomized. Patients included were 18-65 years old, with a Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) score ?72 and Clinical Global Impression (CGI) score of ?4. The severity of psychopathology was assessed with PANSS biweekly. A neuropsychological test battery assessing attention, working memory, verbal memory and fluency, executive functions, in addition to scales assessing global functioning, depression and illness severity were administered, and MMN measurements were obtained at the beginning and end of the study. Safety measurements included physical examination and a side effect rating scale. Clozapine and lamotrigine serum levels were also measured. Seventeen patients (50%) were randomized to lamotrigine and placebo in each group. Mean age (SD) of the whole sample was 40.9 (10.2) and the sample consisted of 11 female (32.4%), 23 (67.6%) male patients. Statistical analysis results (ANOVA, Mann Whitney U, Wilcoxon Test) revealed no significant differences between the two treatment groups in psychopathology, illness severity, global functioning and safety, as well as MMN measurements at the end of the study. Parallel to the conclusions of some studies in the literature, this study did not show any benefit of augmentation of clozapine with lamotrigine in schizophrenia patients with partial response. In this group of patients, augmentation with lamotrigine at a longer duration (>12 weeks) and higher dose (>200 mg/day) still needs further investigation. However, it is suggested that priority should be given to investigation of other augmentation strategies of clozapine in this group of patients.