Çok partili hayat dönemi'nde Hatay (1946-1960)
Hatay in multi-party life period (1946-1960)
Yazar: CEMALİ SULTANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NEDİM YALANSIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Hatay = Hatay ; Hatay sorunu = Hatay problem ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Çok partili dönem = Multiparty period ; Çok partili döneme geçiş = Multiparty transition period

Özet:
Hatay ili tarihin en eski kaynaklarından bugüne kadar büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve her çağda önemi ve sosyal yapısıyla dikkatleri üzerine çekmiş bir kenttir. Kentin coğrafi konumu, Anadolu ve Ortadoğu coğrafyaları arasında bir köprü oluşu ve çok dinli sosyal yapısının bunda etkisi büyüktür.
Hatay kenti, Türkiye'nin üstün çabalarının ve diplomatik başarılarının neticesinde 1938 yılında bağımsızlığını kazanmış ve ertesi yıl da Türkiye'ye iltihak etmiştir. Henüz bağımsız bir devlet olduğu dönemde Türkiye ile uyum yasalarını kendi meclisinde yürürlüğe koyarak oluşturulan altyapının ardından iltihak süreci ve sonrası pek uyum sorunu yaşamamıştır. Türkiye'nin II. Dünya Savaşı sürecine ve demokratikleşme adımlarına kendi dinamikleriyle de olsa bilfiil şahit olmuştur. Bu çalışmamızda tüm bu süreçler 1939-1960 arası genel ve yerel seçimler, sosyal hayatta yaşanan olaylar ve siyasi süreçler incelenmiştir. Bu bağlamda dönem hakkında bilgi ve ilgisi olanlarla görüşülmüş, TBMM kayıtları, dönem yerel ve ulusal gazeteleri ve arşiv belgeleri incelenmiştir. Aynı dönemde yaşanan olayların Hatay'a yansımaları yorumlanmıştır.
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkiye'deki çok partili hayata geçiş denemeleri ve süreçleri; İkinci bölümde Hatay Mücadelesinin kısa bir özeti; Üçüncü bölümde 1939-1950 dönemi siyasi ve sosyal olaylar ve dördüncü bölümde de 1950-1960 arası siyasi ve sosyal olaylar incelenmiştir.

Abstract:
From the earliest times in history until today, Hatay has been a city which hosted great civilizations and in every age, it has attracted great attraction with its importance and social structure. The geographical location of city, being a bridge between Anatolia and Middle east and its multi religious social structure play a vital role in this. 
Hatay has gained its independence in 1938 and the following year joined the Turkish Republic as a result of outstanding efforts of Turkey and its diplomatic success. Hatay did not have many problems during the joining process thanks to its substructure which was constituted by enforcing the adjustment laws by its own parliament, while it was still an independent state. Hatay witnessed the second world war and the democratization process of Turkey within its own dynamics. In this study, all of these processes and the social and political events between 1939 and 1960 have been examined. In this regard, those who witnessed or knew the relevant period were interviewed and records of the Grand National Assembly Of Turkey, the archives, the national and local newspapers have been scanned. Moreover, the impacts of events in that period on Hatay have been interpreted. 
The study comprises of four sections. In the first section, Turkey's attempts of transition to a multi-party system, in the second section a brief history of the Hatay struggle, in the third section political and social events between 1939 and 1950 in the final section social and political events have been analyzed.