Tema-temelli yaklaşıma dayalı İngilizce öğretimiyle öğrencilerin dil becerilerini ve küresel konulara ilişkin farkındalıklarını geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması
An action research on development of students' language skills and awareness of global issues through theme-based English teaching
Yazar: FATMA BAŞARIR
Danışman: DOÇ. DR. MEDİHA SARI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Farkındalık = Awareness ; Küresel hareketler = Spherical motions ; Küreselleşme = Globalization ; Tema = Theme ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce = English

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı içerik temelli dil öğretim yaklaşımının tema-temelli modeline dayalı olarak gerçekleştirilen İngilizce öğretimi ile yükseköğretim öğrencilerinde temel dil becerileri ve küresel konulara yönelik farkındalığın nasıl geliştirilebileceğini ve uygulamada karşılaşabilecek sorunların nasıl giderilebileceğini araştırmaktır. Bu genel amaç doğrultusunda, öğrencilerin tema-temelli modele dayalı olarak gerçekleştirilen İngilizce öğretiminin uygulanması sürecine ilişkin görüşleri de araştırılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden biri olan eylem araştırması biçiminde desenlenen çalışma 2015-2016 akademik yılı bahar döneminde Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Meslek Yüksekokulu'nun Turizm ve Seyahat İşletmeciliği programında eğitim alan ikinci sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. 
Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem, öğrenci günlüğü, araştırmacı günlüğü, öğrenci ürünleri ve küçük sınav formunda hazırlanan başarı testleri ile toplanmıştır. Uygulama öncesinde ihtiyaç ve ilgi anketleri yoluyla ders kapsamında çalışılacak temalar olarak farklılıklara saygı, toplumsal cinsiyet eşitliği ve küresel ısınma temaları belirlenmiştir. Uygulama yapılan sınıftaki mevcut durumu ortaya koymak için, temel dil beceri düzeylerini ölçmek amacıyla, küçük sınav niteliğindeki birinci başarı testi; küresel konulara ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla yarı-yapılandırılmış görüşmeler uygulanmıştır. Uygulama aşamasında içerik temelli dil öğretim yaklaşımının tema temelli modeli doğrultusunda tasarlanan İngilizce ders planları 11 haftalık bir zaman diliminde 22 ders saatinde uygulanmıştır.
Uygulamada eylem araştırması süreci döngülere dayalı olarak yürütülmüş, her döngüde belirlenen temalara yönelik hazırlanan ders planının uygulama aşaması izlenmiştir. Süreç içerisinde ortaya çıkan sorunları çözme amacıyla eylem planları geliştirilmiş ve sorun çözüldükten sonra bir sonraki döngüye geçilmiştir. Öğrencilerdeki dil gelişimi; başarı testleri, öğrenci ürünleri ve gözlemler yoluyla ölçülürken, farkındalık gelişimi; yarı yapılandırılmış görüşmeler, öğrenci ürünleri ve araştırmacı günlüğü ile takip edilmiştir. Eylem araştırması sürecini değerlendirmek için ise öğrenci günlükleri ve araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Toplanan nitel veriler içerik analizi ve betimsel analiz ile çözümlenmişken; başarı testleriyle toplanan nicel veriler üzerinde Wilcoxon işaretli sıralar testi ve t-testi yapılmıştır.  
Araştırma sonuçları, tema-temelli dil öğretim yaklaşımı kullanarak gerçekleştirilen İngilizce öğretiminin öğrencilerde temel dil becerileri gelişimini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Uygulama sürecinde dil becerilerinin gelişimine yönelik karşılaşılan sorunların telaffuz ve topluluk önünde konuşma konusunda özgüven sorunu, derste anadil kullanımı, uygun olmayan kelime seçimi, formal yazım kurallarına dikkat etmeme ve çeviri programlarını kullanma ile ilişkili olduğu ve alınan önlemlerle bu sorunların eylem araştırması sürecinde çözümlendiği görülmüştür. 
Çalışmada, küresel konulara ilişkin farkındalık gelişimi ile ilgili olumlu sonuçlar alınmıştır. Öğrencilerin farklılıklara saygı kavramı ve farklılıkları oluşturan unsurlara ilişkin algılarında gelişme meydana geldiği, farklılıklara saygı ilkesine ters düşen örnekleri çeşit ve sayı bakımından artırdıkları belirlenmiştir. Uygulama öncesi toplumsal cinsiyet eşitliği kavramı, genel olarak kanun önünde kadın-erkek eşitliği ile sınırlandırırlarken, uygulamanın ardından bu kavramın kapsamı, hem kanunları hem de iş, aile ve toplumsal yaşamı birçok yönden kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Uygulama öncesi küresel ısınma ile sera gazı arasındaki ilişki çoğu öğrenci tarafından kurulamazken, uygulamalar sonrası gerçekleştirilen görüşmelerde bu ilişkinin kurulduğu, ayrıca öğrencilerin küresel ısınmanın nedenleri, muhtemel etkileri ve küresel ısınmaya karşı alınabilecek önlemlere ilişkin farkındalık düzeylerinin arttığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca uygulamalarda, öğrencilerin farklılıklara saygı ilkesi ile bağdaşmadığı fark edilen çeşitli ifade ve davranışlarının da süreçte tasarlanan çeşitli etkinlikler sonucunda ortadan kalktığı görülmüştür. 
Tema-temelli yaklaşımla işlenen İngilizce derslerinin öğrencilerde kendi önyargılarının farkına varma ve bunlardan vazgeçme, medyanın toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yayma ve sürdürme konusundaki olumsuz etkilerini fark etme, medya tarafından empoze edilenlere eleştirel bir gözle bakabilme, küresel ısınmayı önlemek ya da etkilerini yavaşlatmak konusunda bireylerin sahip oldukları sorumluluklar konusunda bilinçlenme ve doğayı korumanın önemini daha iyi anlama gibi konulardaki farkındalık gelişiminin yanı sıra, öğrencilerin derse, dil öğrenmeye, küresel sorunların çözümü konusunda adım atmaya ve küresel sorunlar konusunda araştırma yapmaya yönelik motivasyonlarını arttırdığı şeklinde sonuçlara ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İçerik temelli dil öğretim yaklaşımı, tema-temelli model, küresel eğitim, küresel konular.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate how to improve higher education students' basic language skills and awareness of global issues with English teaching based on the theme-based model of the content-based language teaching approach and how to overcome problems that may be encountered during the implementation. In line with this general purpose, the views of students on the implementation of English teaching based on theme-based model were also searched. The study was designed as an action research, which is one of the qualitative research designs and was carried out in the spring term of 2015-2016 academic year with the second-grade students who were educated in Nevsehir Haci Bektas Veli University Vocational School of Tourism and Travel Management program.
The research data were collected through semi-structured interviews, observation, student diaries, researcher diary, student products and achievement tests prepared in the form of quizzes. Prior to implementation, the themes to be studied in the course were determined as respecting diversities, gender equality and global warming through needs and interest questionnaires. To demonstrate the current situation in the classroom where the practice was carried out, the first achievement test as a quiz was conducted to measure the level of basic language skills and semi-structured interviews were executed to determine the level of awareness of global issues. In the application phase, the English lesson plans designed in the context of the theme-based model of the content-based language teaching approach were implemented at 22 lessons in an 11-week time period.
The action research process was carried out based on cycles and the application phase of the lesson plan prepared for each theme was monitored in each cycle. Action plans were developed to solve the problems which arose in the process and the next cycle was passed after the problem was solved. While language improvement of students was measured through achievement tests, student products and observations; awareness development was monitored by semi-structured interviews, student products and researcher's diary. The students' diaries and researcher's diary were used to evaluate the action research process. The qualitative data were analysed with content analysis and descriptive analysis, whilst Wilcoxon signed rank test and t-test were performed on quantitative data collected by achievement tests.
The results of the research revealed that English language teaching within the scope of  theme-based language teaching approach had positive effects on the improvement of students' basic language skills. In the implementation process, it was found that the problems encountered in the improvement of language skills were related to the problem of self-confidence in pronunciation and speaking in public, using native language in the course, inappropriate word choice, not paying attention to formal writing rules and using translation applications and it was seen that these problems were solved in the process of action research with the measures taken.
Positive results were gained regarding the awareness development on global issues in the study. It was determined that students developed in their perceptions of the concept of respect for diversities and the elements that make up the differences and increased the number and variety of examples that contrast with the principle of respect for diversity. While the concept of gender equality was generally limited to gender equality under the law prior to application, the scope of this concept was expanded to encompass both law and work, family and social life in many ways after the implementation. While the relationship between global warming and greenhouse effect was not established by most students prior to implementation, it emerged that this relationship was established in post-implementation interviews, and that students became more aware of the causes of global warming, possible effects, and measures to be taken against global warming. Moreover, it was observed that various expressions and behaviours of students that were incompatible with the principles of respect for diversities were also disappeared as a result of various activities designed in the process.
It was concluded that English courses taught within the context of theme-based approach ensured awareness development such as students' being aware of their own prejudices and abandoning them, recognizing the adverse effects of the media on disseminating and maintaining gender inequality, critically evaluating what is imposed by the media, raising awareness of the individual's responsibilities in preventing or slowing down global warming and a better understanding of the importance of protecting nature and increased students' motivation towards the lesson, learning the language, taking a step for solution of global issues and doing research on global issues.

Key words: Content-based language teaching approach, theme-based model, global education, global issues