Küresel gıda krizi nedenleri etkileri ve uygulanan politikaların etkinliği
Global food crisis, it?s reasons, effects and efficiency of responses to food crisis
Yazar: AHMET ÜMİT SUCU
Danışman: PROF. DR. M. NEJAT COŞKUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Dünya Bankası = World Bank ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda krizi = Food crisis ; Kriz = Crisis ; Tarım politikaları = Agricultural policies

Özet:
2006 yılından itibaren hızla artmaya başlayan gıda fiyatları 2008 yılının haziran ayında son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Bu durum özellikle yoksul ülkeleri olumsuz olarak etkilemiş ve gıda güvenliği olarak adlandırılan tehlikeye atmıştır. 1,5 yıl içerisinde 100 milyondan fazla insan açlıkla karşı karşıya kalmıştır. Bu durum pek çok insanı etkilediği için gıda krizi veya gıda fiyat krizi olarak adlandırılmıştır.Gıda krizinin pek çok sebebi vardır. Artan dünya nüfusu, yüksek petrol fiyatları, değişen tüketim kalıpları, tarım sektöründeki altyapı sorunları, spekülatif yatırımlar bu sebeplerin bazılarıdır. Sebeplerin etkileri üzerinde bilim adamları arasında tam bir uzlaşma sağlanamamış olsa da, dünyada özellikle yoksul ülkeleri etkileyen bir gıda krizinin olduğunu herkes kabul etmektedir. Bu sebeplerin dışında gıda krizinin en büyük sebebi satın alım gücünün olmaması başka bir ifade ile yoksulluktur.Gıda krizi özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeleri etkilemiştir. Özellikle bu ülkelerde yaşayan yoksul insanlar daha fazla desteğe ve yardıma ihtiyaç duymuşlardır. Gıda krizi sebebiyle artan kamu harcamaları bütçe açıklarına sebep olmuş ve bu ülkeler de bütçe açıklarından kurtulabilmek için uluslararası desteğe ihtiyaç duyar hale gelmişlerdir.Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, FAO yoksul ülkelere yardım eden başlıca uluslararası kuruluşlardandır. Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu gıda krizinin etkilerini azaltmak için milyarlarca dolarlık fon yaratmış olmalarına rağmen politika ve önlemlerinin gıda krizine yol açtığı yönündeki eleştirilerle de karşı karşıya kalmışlardır.Bir ülke Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'nun yardımına ihtiyaç duyarsa onların kurallarına göre uymak zorundadır. Bu kurallara göre devletin ekonomideki payı azaltılmalı, özelleştirme özendirilmeli, gıda yardımları ve tarım teşvikleri azaltılmalı, ithalatın önündeki engeller kaldırılmalıdır. Bu gibi koruyucu tedbirlerin kaldırılması, ülkedeki işsizliği ve yoksulluğu ciddi şekilde arttırmıştır. Üretilen tarım ürünleri miktarı ve gıda alımını sağlayan gelir düzeyinde önemli azalmalar meydana getirmiş ve gıda krizi özellikle yoksul ülkelerde yıkıcı etkiler yaratmıştır.Anahtar Sözcükler1.Gıda Krizi2.Gıda Güvenliği3.Açlık4.Uluslararası Para Fonu5.Dünya Bankası

Abstract:
Food prices started to increase in 2006 and in June 2008, some basic foods prices? reached their highest level for 30 years. This situation especially affected poor countries negatively and food security was threatened. Over 100 million people pushed into hungry nearly within a 1, 5 year. This economic situation was called ?food crisis? or ?food price crisis? as lots of people were affected in the world.There are lots of reasons contributed for food crisis. Increasing population in the world, high oil prices, new consumption pattern, underinvestment in agriculture, speculative investment are major of them. There is no consensus on the effect of those reasons among the institutions and economist. However, nearly everybody believes that the world faced with food crisis and it affected lots of poor people in the world. Apart form these, the most important reason of the food crisis is the lack of purchasing power in other word poverty.Food crisis mostly affected developing and less developed countries. Especially poor people living in those countries needed more support and help. As public expenditures rose for the reason of food crisis, countries had to overcome budget deficit. Those countries also needed international support for budget constraints.United Nations, World Bank, International Monetary Funds and Food and Agriculture Organizations are the major international institutions helped poor countries. World Bank and International Monetary Fund created billions of funds for decreasing the effect of food crisis. However, they were criticized that their policy? measures and rules were the real reasons of food crisis.If a country needs their help it obeys their rules. According to their rules; the role of the state should be minimized, privatization should be support, food subsidized, incentives and import tariffs should be eliminated. As those countries should decrease those kinds of support for their consumers and farmers, number of poor people and unemployment increased sharply. Agricultural production and people?s income decreased sharply. Food crisis have devastating effect on poor countries.Key Words1.Food Crisis2.Food Security3.Hungry4.International Monetary Funds5.World Bank