Bolşevik İhtilali öncesi Kazakistan'da dini durum (1850-1917)
The religious situation in Kazakhstan before Bolshevik Revolution (1850-1917)
Yazar: BERİK KUDAIBERGENOV
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ERTEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Bolşevik Devrimi = Bolshevik Revolution ; Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Dini değerler = Religious values ; Dini hayat = Religious life ; Kazakistan = Kazakhstan

Özet:
Kazak toprakları XVIII. Yüzyıldan itibaren Rus işgaline uğramış ve sömürge siyaseti sonucu baskı ve acılar uzun yıllar boyunca devam etmiştir. Geniş Kazak topraklarına olan Rus Çarlığının iştahı bu stratejik toprakların sadece Rus hâkimiyeti altına girmesi ve siyasal değişim haricinde ekonomik, sosyal-kültürel ve dini açıdan önemli sonuçlara zemin hazırlamıştır. 
Bu araştırmada, XIX. Yüzyılın sonu ve XX. Yüzyılın ilk başlarında Rus imparatorluğu Kazak topraklarındaki Müslüman halkına, İslam ve kurumlarıyla ilgili siyasetini sürdürmüştür. Orta Asya'daki Müslümanları ve Kazak toplumunun dini yapısını derinden etkilenmesi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bununla birlikte, Rusya'nın Kazak halkına karşı yürüttüğü politikaları ele alarak, iki yüzyıl Kazaklara karşı Rus sömürge siyasetinde dine yönelik politika izlenimleri tezimizin temel konusudur. 
Birinci bölümde; Kazaklar hakkında genel bilgiler verilmiştir. Kazakların tarihi, kazak kelimesinin anlamı, Kazakistan coğrafyası ve demografik durumu, Kazakların İslamlaşma süreci ve Rus hâkimiyeti altına girme hakkında kısa bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Çarlık Rusya'sı hâkimiyetindeki Kazaklara yönelik politikalar anlatılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, XIX. Yüzyılın ikinci yarısı ile XX. Yüzyılın başında Kazak aydınlarının din eğitimi ve sosyal görüşleri ve faaliyetleri incelenmelerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında, Kazak toplumunun dini yapısı kısaca değerlendirerek konumuzla ilgili ulaşılan genel bilgi neticesinde ek olarak tezin içerisinde tekliflere yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kazak, Din, Çarlık, Rus, İşgal, Eğitim, Sosyal, Kültür.

Abstract:
Kazakh lands XVIII. It was under Russian occupation since the 18th century and the pressure and suffering of colonial politics continued for many years. The Russian Tsarist appetite for the vast Kazakh territory has laid the ground for the economic, social-cultural and religious important results, except for the political change that these strategic lands have under Russian rule. 
In this study, XIX. century and XX. In the early days of the 18th century, the Russian empire maintained its policy regarding the Muslim people in the territory of the Kazakh nation, Islam and its institutions. Information on the deeply influenced religious structure of Muslims in Central Asia and the religious structure of the Kazakh society. However, by addressing the policies of Russia towards the Kazakh people, the two-century policy impressions of Russian colonial politics against the Kazakhs are the main subject of our thesis.
In the first chapter; General information about the Kazakhs is given. The history of the Kazakhs, the meaning of the word kısa Kazakh, the geography of Kazakhstan and its demographic status, the Islamization process of the Kazakhs and the introduction of Russian domination were briefly given. In the second part, the policies towards the Kazakhs under the control of the Tsarist Russia were explained. In the third and last part, XIX. The second half of the 20th century. At the beginning of the century, the students of Kazakh intellectuals and their social views and activities were examined. In the conclusion part, in the context of general information about the subject, the proposals are included in the thesis.
Key Words: Kazakh, Religion, Tsarist, Russian, Occupation, Education, Social, Culture.