Aethıonema corıdıfolıum ve A. grandıflorum (Brassıcaceae) türleri üzerine palinolojik, mikromorfolojik ve karyolojik çalışmalar
Palynological, micromorphological and karyological studies on aethionema coridifolium and A. grandiflorum (Brassicaceae)
Yazar: BÜŞRA YILMAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. KUDDİSİ ERTUĞRUL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Karyotip = Karyotype ; Kaya gülü = Rock rose ; Kromozom sayısı = Chromosome number ; Mikromorfoloji = Micromorphology ; Turpgiller = Crucifers ; Çiçek tozu = Pollen

Özet:
Bu çalışmada, Aethionema W. T. Aiton cinsine ait A. coridifolium DC., A. grandiflorum Boiss. & Hohen. türleriyle, birçok Florada A. grandiflorum'un sinonimi olarak değerlendirilen A. pulchellum Boiss. & A.Huet türlerine ait çok sayıda populasyonda mikromorfolojik, palinolojik ve karyolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Morfolojik çalışmalar kapsamında çalışılan türlere ait populasyonlarda meyve ve tohumların farklı büyütmelerde ışık mikroskobunda resimleri alınmıştır. Tohum mikromorfolojisi kapsamında tohumların çeşitli büyütmelerde SEM görüntüleri elde edilmiştir. Polen morfolojisi araştırmaları Işık ve Elektron mikroskobu kullanılarak yapılmıştır. Işık mikroskobu çalışmalarında Wodehouse (1935) yöntemi kullanılmıştır. Ölçümler Kameram 21 ve Image Tool 3.1 programları kullanılarak yapılmıştır. Kromozom sayımları kök uçlarında ezme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kromozomların resimleri Olympus BX53 mikroskobu-Olympus DP72 digital kamera ile çekilmiştir. İncelenen taksonlarda karyotip ölçümleri KAMERAM programıyla gerçekleştirilmiş ve çeşitli simetri indeksleri kullanılarak taksonlar karyomorfolojileri bakımından karşılaştırılmıştır. İncelenen türlerde meyve ve tohum boyutlarının, kanat uzunluklarının, kanat kenarlarının ve sinüs açıklıklarının farklı olduğu belirlenmiştir. SEM çalışmaları sonucunda tohum yüzey ornementasyonu verrukat, retikulat-verrukat ya da retikulat olarak tespit edilmiştir. Polen çalışmalarında apertür yapısı, polen şekilleri, kolpus uzunluğu, ekzin ve intin kalınlığı bakımından farklılıklar belirlenmiştir. Kromozom sayıları A. grandiflorum türünde 2n=24, A. coridifolium'da 2n=24, A. pulchellum'da ise 2n=36 ve 2n=48 olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları önceden A. grandiflorum türünün sinonimi olarak kabul edilen A. pulchellum taksonunun tür olarak yeniden canlandırılmasını desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Cruciferae, Kayagülü, Karyotip Kromozom sayısı, Mikromorfoloji, Polen

Abstract:
In this study, micromorphological, palynological and karyological analysis were carried out in many populations of A. coridifolium DC., A. grandiflorum Boiss. et Hohen, and A. pulchellum, accepted a synonym of A. grandiflorum, species belonging to genus Aethionema W.T. Aiton. In morphological studies, photos of the mature fruits and seeds of the populations were taken under light microscope at different magnifications. In study of seed micromorphology, SEM images of seeds were obtained at various magnifications. Pollen morphology studies were done by using Light and Scanning Electron microscopy. Wodehouse (1935) method will be used in light microscope studies. Measurements were made using Kameram and Image Tool 3.1. programs. The karyological studies were carried out by squashing methods on the germinating root-tips of the specimens. The photos of chromosomes were taken by Olympus BX53 microscope and Olympus DP72 digital camera. Karyotype measurements were performed with KAMERAM program, and then taxa were compared in terms of karyomorphologies by using various symmetry indices. It was determined that fruit and seed sizes, wing lengths, wing margins and sinus lengths were different in the studied species. As a result of SEM studies on seeds, surface ornamentation was determined as verrucate, reticulate-verrucate or reticulate. In pollen studies, some differences were determined in terms of aperture structure, pollen shapes, colpus length, exine and intin thickness. Chromosome numbers were determined as 2n=24 in A. grandiflorum, 2n=24 in A. coridifolium, 2n=36 and 2n=48 in A. pulchellum. The results support the revival of the A. pulchellum, previously accepted as a synonym of A. grandiflorum, as a species.
Keywords: Cruciferae, Rock rose, Karyotype, Chromosome Number, Micromorphology, Pollen