Popüler kutlama ritüelleri ve toplumsal yansımaları: Çanakkale ili örneği
Rituals of popular celebration and its social reflections: Case of Çanakkale province
Yazar: NURİYE AKYEL ILGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT KIYLIOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kutlamalar = Celebration ; Popüler kültür = Popular culture ; Ritüel = Ritual ; Sosyal medya = Social media ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Ritüel kültürün, inançların, geleneklerin, duygu ve deneyimlerin sürekli ve eylemsel bir biçimde sergilenmesidir. Diğer bir deyişle ritüel, geniş bir kitle tarafından benimsenen, tekrarlanan ve stilize edilen davranışlar bütünüdür. Ritüelin sahip olduğu süreklilik onun geleneksel ve kültürel bir formda benimsenmesine ve aynı ciddiyette uygulanmasına sebep olmaktadır. Bu kavrayış araştırmalar açısından da geçerli olmakta ve ritüeller yalnızca katı bir gelenek ve kültür ürünü olarak ele alınmaktadır. Değişen tüketim davranışları ve iletişim teknolojileri ile birlikte hem kültür hem de kültürün somut aktarıcısı olarak ritüeller popüler etkilere maruz kalmış ve birtakım dönüşümler geçirmiştir. Bu çalışma ise 'popüler kutlama ritüelleri' olarak ifade edilen bu dönüşümleri şekil ve içerik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla çalışmada kutlama ritüellerinin geleneksel formları yerine popülerleşen formlarına odaklanılmıştır. Yine kültür ve ritüellerin devamlılığını sağlayan aktörler olarak kişilerin nitelikleriyle popüler kutlamalara olan yaklaşımları ve etkileri çalışmanın farklı bir perspektifini oluşturmaktadır. İnsan eylemliliğinin ideal yansımalarını barındıran, yaşamlarımıza yönelik ipuçları sunan ve zamanımızın büyük bir bölümünün geçtiği alanlar olarak sosyal medya da ritüellerin 'sanal' görünümlerini sunması açısından araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada söz konusu bölgedeki genel tutum ve eğilimi saptamak ve yaygınlığını ölçeklendirebilmek amacıyla nicel; katılımcıların duygu, deneyim ve motivasyonlarını daha derinlikli sorgulayabilmek adına ise nitel yöntemlerin her ikisine de yer verilmiştir. Bu amaçla nicel yöntem olarak 200 kişiyle 44 sorudan oluşan bir anket çalışması; nitel yöntem olarak ise 30 kişiyle 12 sorudan oluşan yarı-yapılandırılmış görüşme çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada geleneksel karaktere sahip pek çok kutlama ritüelinin önemli değişimler geçirdiği, yepyeni kutlamaların ortaya çıktığı, süsleme ve organizasyon faaliyetlerine verilen önemin arttığı ve sosyal medyanın da bu dönüşümde önemli bir yeri olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca bu yeni nitelikler öngörülemez bir şekilde büyümeye ve gelişmeye devam etmektedir.

Abstract:
Ritual is exhibited of culture, beliefs, traditions, emotions and experiences continuously and actively. In other words, the ritual is a set of behaviors that are adopted, repeated and stylized by a wide class. The continuity of the ritual causes its adoption in a traditional and cultural form and its practice in the same seriousness. This understanding also applies to research, and rituals are considered only as a product of a strict tradition and culture. Along with changing consumption behaviors and communication technologies, both culture and rituals as concrete transmitters of culture have exposed to popular influences and undergone several transformations. This study aims to analyze these transformations, which are referred to as 'popular celebration rituals', in terms of form and content. Therefore, the study focused on the popular forms of celebration rituals instead of traditional ones. Also, as the actors that ensure the continuity of culture and rituals, the qualities of people, their approach and effects to popular celebrations constitute a different perspective of the study. Social media are the areas that including the ideal reflections of human activism, providing clues to our lives, and covering most of our time. For this reason, social media is included in the research in terms of presenting the 'virtual' views of the rituals. In the research, quantitative method was used to determine the general attitude and tendency and to scale its prevalence in Çanakkale. In addition, qualitative method was also used to question the emotions, experiences and motivations of the participants in more depth. For this purpose, a questionnaire consisting of 44 questions was conducted with 200 people as a quantitative method. As a qualitative method, a semi-structured interview study which consisting of 12 questions was conducted with 30 people. In the study, it was concluded that many celebration rituals with traditional character have undergone significant changes, new celebrations have emerged, the importance given to ornament and organization activities increased, and social media has an important place in this transformation. Further, new qualities continue to grow and develop unpredictably.