Bir tıp fakültesi hastanesindeki araştırma görevlilerinde COVID-19 sürecinde tükenmişlik, umutsuzluk, depresyon ve anksiyete
Burnout, hopelessness, depression and anxiety in the COVID-19 process in research assistants at a medi̇cal faculty hospi̇tal
Yazar: NURCANSU OĞRAK DUMLU
Danışman: PROF. DR. NESİM KUĞU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Araştırma görevlileri = Research assistants ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Doktorlar = Physicians ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Covid-19 tüm dünyayı etkisi altına alan küresel bir salgındır. Şüphesiz Covid19 pandemisi ile mücadelede ilk cepheyi hekimler ve sağlık çalışanları 
oluşturmaktadır. Uzun çalışma saatlerinde, kimi zaman yeterli ekipman olmadan, 
enfekte hastalarla yakın temas içinde Covid-19 hastalarının teşhis ve tedavi etmek gibi 
ağır bir yükü hekimler omuzlarında taşımaktadırlar. Bu çalışmanın amacı Sivas 
Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapmakta olan araştırma görevlilerinde 
tükenmişlik, umutsuzluk, depresyon ve anksiyete yaygınlığının araştırılması ve 
sosyodemografik özellikler ile tükenmişlik, umutsuzluk, depresyon ve anksiyete 
düzeyleri arasında ilişki olup olmadığının incelenmesidir.
Çalışmaya 01.06.2021-01.06.2022 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet 
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde araştırma görevlisi olarak çalışan 207 hekim 
alındı. Katılımcıların tümüne Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, 
Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği yüz yüze anket görüşmesi ile 
uygulandı. Ayrıca çalışmaya katılanların sosyodemografik özelliklerini belirlemek 
amacı ile araştırma ekibi tarafından hazırlanan anket formu kullanıldı.
Araştırma görevlilerinde; orta düzeyde duygusal tükenme, az düzeyde 
duyarsızlaşma, orta düzeyde kişisel başarı alt boyutlarında tükenmişlik, düşük düzeyde 
umutsuzluk, hafif düzeyde depresyon ve anksiyete saptanmıştır.
Araştırmamız COVID-19 pandemisinde araştırma görevlilerinde 
damgalanmaya maruz kalma, Covid-19 enfeksiyonu ile yakınını kaybetme, cerrahi 
branşta çalışma, bekar olma, Covid-19 pandemi sürecinde istifayı düşünme ve 
psikiyatrik destek ihtiyacı hissetme ile tükenmişlik düzeylerinin anlamlı olarak 

arttığını, bekar olma, Covid-19 enfeksiyonu geçirme, Covid-19 pandemi sürecinde 
istifayı düşünme ve psikiyatrik destek ihtiyacı hissetme ile umutsuzluk düzeylerinin 
anlamlı olarak arttığını, damgalanmaya maruz kalma, Covid-19 pandemi sürecinde 
istifayı düşünme ve psikiyatrik destek ihtiyacı hissetme ile depresyon düzeylerinin 
anlamlı olarak arttığını, Covid-19 pandemi sürecinde istifayı düşünme ve psikiyatrik 
destek ihtiyacı hissetme ile anksiyete düzeylerinin anlamlı olarak arttığını saptamıştır.
Duygusal tükenme düzeyi, duyarsızlaşma düzeyi, umutsuzluk düzeyi, 
depresyon düzeyi ve anksiyete düzeyi arasında orta ve düşük şiddetli anlamlı pozitif 
ilişki olduğu saptanmış, kişisel başarı düzeyi ile orta ve düşük şiddetli anlamlı negatif 
yönlü ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmamız ışığında Covid-19 pandemisinde, araştırma görevlilerinde sürecin 
zorluklarına bağlı ortaya çıkması olası ruhsal bozuklukların erken dönemde tespiti ve 
ilerlemesinin önlenmesinin son derece önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Covid-19 is a global epidemic that affects the whole world. Undoubtedly, 
physicians and health workers hold the first front in the fight against the Covid-19 
pandemic. Physicians carry the heavy burden of diagnosing and treating Covid-19 
patients during long working hours, sometimes without adequate equipment and in 
close contact with infected patients. The aim of this study is to investigate the 
prevalence of burnout, hopelessness, depression and anxiety among research assistants 
working at Sivas Cumhuriyet University Hospital and to examine whether there is a 
relationship between sociodemographic characteristics and burnout, hopelessness, 
depression and anxiety levels.
207 physicians working as research assistants at Sivas Cumhuriyet University 
Medical Faculty Hospital between 01.06.2021 and 01.06.2022 were included in the 
study. Maslach Burnout Inventory, Beck Hopelessness Inventory, Beck Depression 
Inventory, Beck Anxiety Inventory were administered to all participants through faceto-face questionnaires. In addition, a questionnaire form prepared by the research team 
was used to determine the sociodemographic characteristics of the participants.
In research assistants; moderate emotional exhaustion, low level of 
depersonalization, moderate level of personal achievement sub-dimensions burnout, 
low level of hopelessness, mild depression and anxiety were determined. Our research 
revealed that burnout levels increased significantly due to being stigmatized in the 
COVID-19 pandemic, losing a relative with Covid-19 infection, working in the 
surgical branch, being single, thinking of resigning during the Covid-19 pandemic, and 
feeling the need for psychiatric support; the levels of hopelessness increased 
vii
significantly due to being single, having Covid-19 infection, thinking about 
resignation during the Covid-19 pandemic process and feeling the need for psychiatric 
support; the depression levels increased due to exposure to stigma during the COVID19 pandemic, thinking about resignation during the Covid-19 pandemic process, and 
feeling the need for psychiatric support; the anxiety levels of research assistants 
increased significantly with thinking about resignation and feeling the need for 
psychiatric support during the COVID-19 pandemic during the COVID-19 pandemic.
It was determined that there was a moderate and low degree of significant 
positive correlation between the level of emotional exhaustion, the level of 
depersonalization, the level of hopelessness, the level of depression and the level of 
anxiety, and a moderate and low level of significant negative correlation with the level 
of personal achievement.
In the light of our study, it was concluded that early detection and prevention 
of mental disorders that may occur due to the difficulties of the process in research 
assistants in the Covid-19 pandemic is extremely important.