Elazığ bölgesi süt ineklerinde klinik ve subklinik mastitislerin dağılımı, mastitislere sebep olan mikroorganizmaların izolasyonu ve antibiyotiklere duyarlılıkları üzerine çalışma
Clinic and subclinic incidence and isolation, antibiotic sensitivity of the microorganisms caused mastitis in dairy cows in Elazığ district
Yazar: ALİ RİŞVANLI
Danışman: PROF.DR. CAHİT KALKAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
56 6. ÖZET Bu çalışmada, Elazığ ve çevresindeki ineklerde mastitisin dağılımının belirlenmesi ve bölgede mastitise sebep olan mikroorganizmaların tespiti ve bu mikroorganizmaların değişik antibiyotiklere duyarlılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini, Elazığ'da halk elinde bulunan ve yaşları 2- 16 arasında değişen, 396'sı Esmer, 338'i Holştayn, 31*1 Simental, 355'i melez, 123'ü Yerli ve 6'sı Jersey olmak üzere 1249 inek oluşturdu. İneklerde mastitis bulunup bulunmadığı klinik muayene ve CMT ile tespit edildi. CMT'ye pozitif sonuç veren ve klinik mastitisli meme foblarından, steril cam tüplere, en az 5 mi süt numunesi alındı. Alman bu süt numuneleri 2 saat içerisinde mikrobiyolojik muayenelerinin ve antibiyogram testlerinin yapılması için, F.Ü. Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı laboratuvanna ulaştırıldı. İneklerin muayenesinden sonra, hem mastitis bulunan hem de bulunmayan hayvanların sahiplerinden hayvanın yaşı, kaç doğum yaptığı, ne zaman doğum yaptığı, bir önceki laktasyonda hayvanın kaç gün süre ile kuruda bırakıldığı, günlük süt verimi, sağım öncesi ve sonrası herhangi bir hijyen işlemi uygulanıp uygulanmadığı ve sağım şekli hakkında bilgi alındı. Ayrıca hayvanların barındırıldığı ahırdaki hayvan sayısı, hayvan basma düşen alan, ahırdaki sinek yoğunluğu, havalandırma, hijyen ve ışıklandırma durumu gibi konularda bilgi toplandı. Yine hayvanların muayene edildiği tarihlerdeki günlük yağış miktarı, sıcaklık ve nem ortalamaları Elazığ Meteoroloji Müdürlüğü'nden temin edildi. Daha sonra bu bilgiler mikrobiyolojik muayene ve antibiyogram sonuçları ile karılaşt irildi. Sonuç olarak, Elazığ ve çevresindeki ineklerde mastitisin oram %60.53 olarak tespit edildi. Bunun da %55.17'sinin subklinik, %5.36'sının da klinik mastitis olduğu görüldü. Meme loblarında ise, mastitisin dağılımının %30.96 olduğu, bunun da %29.32'sinin subklinik, %1.64'ünün klinik mastitis olduğu tespit edildi. CMT'ye pozitif sonuç veren hayvanlardan alman süt numunelerinde %58.86 ve meme loblarından alman numunelerde de %47.78 oranında mikrobiyolojik üreme olduğu görüldü. CMT pozitif ve klinik mastitisli sütlerden en fazla üreyen mikroorganizma türünün Staph, aureus olduğu ve üretilen bu mikroorganizmaların en fazla sefalosporine duyarlı olduğu tespit edildi.

Abstract:
57 7. SUMMARY In this study, we have investigated distribution of mastitis in Elazığ and surrounding region, microorganisms causing mastitis and susceptibility of these microorganisms to different antibiotics. A total of 1249 cows (396 Brown-Swiss, 338 Holstein, 31 SimentaL, 355 hybrid, 6 Jersey and 123 local strain) aged between 2-16 and owned by the people in Elazığ served as subjects. Presence of mastitis was determined by clinical examination and CMT. Five ml milk sample was collected into sterile glass tubes from mastitis infected udder lobes of the CMT positive cows. These milk samples were transferred to the Microbiology Department laboratory of F.U. Faculty of Veterinary Medicine within two hours for microbiological examination. After the examination of the animals, information about the age, number of parturition, date of parturition, non-lactating period in the last lactation, daily amount of milk, application of any hygienic procedure before and after milking and type of milking was taken from the farmers for mastitis positive and control cows. In addition, information on the number of animals in the same stall, area per animal, density of flies in the stall, ventilation, hygiene and lightening conditions was also recorded. Daily data on rainfall, temperature and humidity were obtained from the Elazığ Department of Meteorology on the dates when the animals were examined. Then, these data were compared with the microbiological and antibiogram results. In conclusion, it was found that previewence of mastitis in cows living Elazığ and surrounding region was 60.53% of this, 55.17% and 5.36% were recorded as subclinical and clinical mastitis, respectively. When findings from the udder lobes were reviewuated, it was seen that previewence of mastitis was 30.96%. Subclinical and clinical mastitis were 29.32% and 1.64%, respectively. In the CMT positive cows, microbiological proliferation percentages were 58.86% and 47.78% in milk and udder lobe samples, respectively. It was determined that the most proliferated microorganism in milk samples of CMT positive and clinically diagnosed mastitis cows was Staph, aureus which was most sensitive to sefalosporin.