Tip 2 diyabetik hastaların birinci derece yakınlarında glukoz metabolizması, lipit metabolizması ve insülin direncinin değerlendirilmesi
The evaluation of the glucose and lipid metabolism and insulin resistance in the first degree relatives of type 2 diabetic patients
Yazar: MÜJDAT KARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENDER ARIKAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Endokrinoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2005
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZET Tip-2 Diyabet genetik ve çevresel faktörlerin belirlediği bir hastalıktır ve birinci derece yakınlarında Tip-2 Diyabeti olan kişiler hayatlarının ileriki döneminde %30-40 oranında hastalığa yakalanma riski taşırlar. Bu nedenle birinci derece yakınlarına Tip-2 Diyabeti olan bireylerin, glukoz metabolizması, lipid metabolizması ve insülin direncim incelemeyi amaçladık. Çalışmaya, çalışma grubu olarak birinci dereceden akrabalarında Tip-2 Diyabeti olan 33 (24 kadın, 9 erkek) ve kontrol grubu olarak birinci dereceden akrabalarında Tip-2 Diyabeti olmayan 22 (12 kadın, 10 erkek) gönüllü olgu alındı. Her iki gruba 75 gr glukoz ile oral glukoz tolerans testi yapıldı ve ayrı bir gün enerjinin % 22'si protein, % 25'i yağ, % 53'ü karbohidrat olacak şekilde 625 kcal standart diyet ile mixed meal testi yapıldı. O saatte glukoz, insülin, trigliserid, kolesterol, high density lipoprotein, low density lipoprotein ve non-esterified fatty acid düzeyleri, 2. saatte glukoz, insülin, trigliserid ve non-esterifıed fatty acid ölçüldü ve karşılaştırıldı. Her iki grup arasında Tip-2 Diyabet gelişimi ve homeostasis model assestment açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Çalışma grubunun mixed meal 2. saat non- esterifıed fatty acid değeri anlamlı yüksek bulundu ve vücut kitle indeksi (p = 0,006), 0. saat non-esterifıed fatty acid (p = 0,0001) ve homeostasis model assestment (p = 0,045) ile ilişkiliydi. Çalışma grubunda 0. saat trigliserid düzeylerine göre mixed meal 2. saat trigliserid düzeyleri anlamlı yüksekti (p = 0,0001). Homeostasis model assestment değerleri vücut kitle indeksi (p = 0,002) ve bel çevresi (p = 0,0001) ile ilişkili bulundu. 40Oral glukoz tolerans testi, mixed meal testine göre glukoz metabolizmasını değerlendirmede daha etkindir, çünkü mixed meal için henüz tanı kriterleri belirlenmemiştir. Ancak mixed meal Tip-2 Diyabet patogenezinde yer alan metabolik parametreleri göstermede etkindir ve sonuçlarımıza göre mixed meal ile 2. saat non-esterified fatty acid düzeyleri genetik yatkınlığı olan kişilerde anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir. Tip-2 Diyabet patogenezinde genetik yatkınlık yanında, çevresel faktörler ve fenotipik özelliklerin de etkin olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Esterleşmemiş serbest yağ asitleri, diabetes mellitus, insülin direnci.

Abstract:
EVALUATION OF THE GLUCOSE AND LIPID METABOLISM AND INSULIN RESISTANCE IN THE FIRST DEGREE RELATIVES OF TYPE 2 DIABETIC PATIENTS SUMMARY Type-2 Diabetes is a condition determined by both genetic and environmental factors, and first degree relatives of type-2 diabetic patients have a %30-40 lifetime risk of developing the disease. Thus, we aimed to evaluate the glucose and lipid metabolism and the insulin resistance in the first degree relatives of type 2 Diabetes patients. We took the first degree relatives of 33 type 2 Diabetes patients (24 females, 9 males) as a case group and 22 volunteers (12 females and 10 males) who do not have a type 2 Diabetes history in the first degree relatives. Oral glucose tolarance test performed with 75 gr glucose for both of the groups and in a different day we planned a total of 625 kcal standart diet composed of 22 % protein, 25 % fat, 53 % carbohydrate and mixed meal test applied to the participants. Glucose, insulin, trigliserid, cholestrol, high density lipoprotein, low density lipoprotein and non- esterified fatty acid levels at 0. hours and trigliserid, insulin, glucose and non-esterified fatty acid levels and 2 hours are detected and compared with eachother. We did not detect a statistically significant difference between the two groups from the aspects of type 2 Diabetes development and homeostasis model assestment (p>0.05). The mixed meal in second hour and non-esterified fatty acid values were statistically significant in the case group and was related with body mass index (p = 0.006), zero hour non-esterified fatty acid (p = 0.0001) and homeostasis model assestment (p = 0.045). mixed meal levels at 42the second hour were significantly higher than the 0. hour trigliserid levels (p = 0.0001). Homeostasis m odel a ssestment v allies w ere r elated w ith b ody m ass i ndex ( p = 0.002) a nd waist circumfarance (p = 0.0001). Oral glucose t olarance t est i s m ore e ffective t han t he m ixed m eal i n e valuating t he glucose metabolism because the diagnostic criterias for mixed meal are not certain. But mixed meal might be effective in representing the metabolic parameters which take part in type 2 Diabetes pathogenesis and according to our results the second hour non-esterified fatty acid levels with mixed meal are significantly higher in people with genetic suspectibility. Besides genetic tendency, we think that environmental factors and phenotypic specialities also have a role. Key word: Nonesterified fatty acides, diabetes mellitus, insulin resistance. 43