Kamu sağlık kurumlarında sözleşmeli yöneticiliğin sosyolojik analizi
Sociological analysis of contracted management in public health institutions
Yazar: BAYRAM DEMİR
Danışman: PROF. DR. M. AYTÜL KASAPOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Sözleşmeli personel = Contracted personnel ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Sağlık hizmetlerinin gelişmiş olduğu ülkelerde yaşam döngüsü sağlık kuruluşlarından ayrı düşünülemez. Dolayısıyla, sağlık alanı her zaman için önemini koruyan bir hizmet sektörüdür. Öte yandan, sağlık hizmetinin sunumunda ve hastalık tedavilerinde kullanılan teknolojilerin çok hızlı değişim gösterdiği bir sektör olması sağlık harcamalarını artırıcı bir faktördür. Böylece, hükümetler açısından, halkın genel sağlık düzeyinin yükseltilmesi, sağlık hizmetine erişimdeki eşitsizliklerin azaltılması, sağlık hizmet sunumundaki verimsizliklerin azaltılması ve sağlık harcamalarının kontrol altına alınması için sağlık sektöründe reform ihtiyacı kaçınılmaz hale gelmektedir.
Günümüz toplumları Risk toplumu olarak tanımlanmaktadır. Riskler ise, bireysel ve toplumsal ölçekte belirsizlikler üretmektedir. 1980'li yıllardan sonra küreselleşmenin etkisi, yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde, devletin küçülmesi, özel girişimciliğin özendirilmesi ve verimliliğin artırılması ve de sağlık sisteminin iyileştirilmesi amacıyla gelişmekte olan ülkelerin sağlık sistemleri için büyük ölçüde benzer olan reform paketleri belirlenmiştir. Bu yönüyle, sistem dönüşümleri risklere farklı boyutlar katmaktadır. 
Çalışma, temel olarak dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, konu ve temel kavramlar çalışmanın problemi, amaçları, yaklaşımı, sayıltıları, yöntemi, sınırlılıkları, önemi, evren ve örneklemine yer verilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkiye sağlık sistemi, geçirdiği dönüşümler değerlendirilmiştir. Sağlık hizmeti sunum alanlarında ve kurumsal değişim öngören yasal süreçler, süreç temelli sosyolojik yaklaşım esas alınarak tarihsel dönüm noktaları itibarıyla analiz edilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde hastanelerde yönetici olarak görev yapmış kişilerle görüşmeler yapılmış olup, Bruno Latour, Michel Callon ve John Law gibi bir grup sosyolog tarafından geliştirilen Aktör İlişkiağı Kuramı'nın (AİK) yaklaşımından yararlanarak temellendirilmiş kuram esas alınarak açık kodlama, eksenel kodlama ve seçici kodlama süreçleri gerçekleştirilmiş ve derinlemesine mülakat tekniğiyle elde edilen veriler değerlendirilmiş ve çalışmanın yaklaşımlarına göre tartışılmıştır.
Çalışmanın son bölümünde ise, elde edilen veriler ve sağlık sisteminin tarihsel süreç içinde geçirdiği dönüşümler sosyolojik yaklaşımla birlikte değerlendirilmiş olup katılımcıların önerileri ve problemin çözümüne yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In countries which health services are developed, the life cycle can not be considered apart from health care facilities. Therefore, it is a service sector that always holds importance. On the other hand, the fact that the technology used in the supply of the health service and the treatment of the diseases are changing very rapidly and is a factor to increase the health expenditures. Thus, it is inevitable for governments to reform the health sector to raise public health levels, reduce inequalities in access to health care, reduce inefficiencies in health care delivery, and control health spending.
Today's societies are defined as risk society. Risks, however, generate uncertainties at the individual and social level. After the 1980s, the impact of globalization - largely in the context of neo-liberal new public managment - has been largely determined by similar reform packages for the health systems of developing countries in order to reduce the state, encourage private entrepreneurship and increase productivity and improve the health system. System transformations add different dimensions to the risks.
This study is basically composed of four parts. In the first chapter, the subject and the basic concepts are covered in the problem, objectives, approach, assumptions, methods, limitations, importance, universe and sample of the study.
In the second part of this study, Turkey health system, and the transformation has been evaluated. Legal processes that provide for institutional change in health service delivery areas and institutional change have been analyzed in terms of historical milestones based on process based sociological approach.
In the third part of the study, interviews were conducted with people who served as managers in hospitals. Open coding, axial coding and selective coding processes were performed based on the grounded theory by using the approach of Actor Neywork Theory (ANT) developed by a group of sociologists such as Bruno Latour, Michel Callon and John Law, and the data obtained through in-depth interview technique were evaluated and the study was evaluated. discussed according to their approaches.
In the last part of the study, the data obtained and the changes that the health system has undergone in the historical process have been evaluated and suggestions for solution of the problem have been tried to be made.