İlaç aşırı alımı ile acil servise başvuran hastaların psikiyatrik durumlarının incelenmesi
Examination of the psychiatric conditions of patients admitted to the emergency department due to drug overdose
Yazar: MUHAMMED ÖZTAŞ
Danışman: PROF. DR. SEÇGİN SÖYÜNCÜ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servislere ilaç aşırı alımı nedeniyle yapılan başvurular, 
acil başvuruları içinde önemli bir yer tutmaktadır. Psikiyatrik hastalıklar, bu tür acil 
durumların ortaya çıkmasında belirleyici bir faktör olabilir. Bu hastalar genellikle 
ilk etapta acil tıp hekimleri tarafından değerlendirilir ve tedavi süreci genellikle 
medikal ve ruhsal tedavilerin bütünleşmiş bir şekilde planlandığı multidisipliner bir 
yaklaşım gerektirir. Bu çalışmamızda, acil servise ilaç aşırı alımı nedeniyle 
başvuran hastaların demografik özelliklerini ve ruhsal durumlarını değerlendirmeyi 
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 1 Ocak 2018 ve 31 Aralık 2022 tarihleri 
arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'ne aşırı dozda ilaç alımı 
nedeniyle başvuran hastalar, hastane bilgi yönetim sistemi kullanılarak retrospektif 
olarak taranmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, verilerinde eksiklik bulunmayan 
hastalar dâhil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, başvuru anındaki vital 
bulguları, aldıkları ilaçların grupları ve ilaç miktarı bilgileri, konsültasyon bilgileri, 
ilaç alım nedenleri, daha önceki ilaç aşırı alım öyküleri, psikiyatrik hastalık 
öyküleri, psikiyatrik durumları, verilen tedavi bilgileri, ilacın toksik dozda olup 
olmadığı, acil servis takipleri ve sonlanımları değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan 769 hastanın 267'sinin erkek (%34,7), 502'sinin 
(%65,3) kadın olduğu saptandı. Hastaların ortalama yaş değerinin 31,68±12,44 yıl 
olduğu bulundu. Hastaların 604'ünün (%78,5) intihar amacıyla ilaç aldığı tespit 
edildi. Hastaların 185'inde (%24,1) daha önce ilaç aşırı alım öyküsü ve 365'inde
(%47,5) psikiyatrik hastalık öyküsü bulunduğu belirlendi. Hastaların 627'sinden 
(%81,5) psikiyatri konsültasyonu istendi. Psikiyatri konsültasyonu istenen 
hastaların ruhsal durumları değerlendirildiğinde; 447 hastada (%71,3) dürtüsel 
intihar girişimi, 44 hastada (%7) depresif bozukluk düşünüldü. Hastaların almış 
oldukları ilaç gruplarına göre dağılımı incelendiğinde; 215 hasta (%14,8) tek başına
Non Steroidal Antienflamatuar İlaçlar (NSAİİ) ya da NSAİİ kombinasyonları, 68 
hasta (%4,7) parasetamol kombinasyonları, 92 hasta (%6,3) tek başına parasetamol 
içeren ilaçlar, 219 hasta (%15,1) antidepresan, 127 hasta (%8,7) antipsikotik grubu 
ilaç aldığı belirlendi. Tedavi olarak 227 hastaya (%29,5) sadece aktif kömür, 177 
hastaya (%23,0) aktif kömür ve gastrik lavaj beraber uygulanırken; 202 hastaya 
(%26,3) sadece semptomatik tedavi verildi. Hastaların 262'sinin (%34,1) toksik 
dozda ilaç aldığı, 455'inin (%59,2) ise toksik olmayan dozda ilaç aldığı görüldü. 
Acil servise en sık başvuru yaz aylarında olurken (%26,3), hastaların acil serviste 
ortalama kalış süresi 250,35±332,56 dakika olarak saptandı. Hastaların 
sonlanımlarına bakıldığında, 199'u (%25,9) taburcu olurken, 136'sı (%17,7) 
hastaneyi izinsiz terk etti. 61 hasta (%7,9) yoğun bakımlara yatarken, 338 hastanın 
(%43,9) servis yatışı gerçekleşti. 35 hasta (%4,6) ise başka bir sağlık kuruluşuna 
sevk edildi.
Sonuç: İlaç aşırı alımı nedeniyle acil servise başvuran hastaların yönetimi 
zorlu ve multidisipliner bir süreçtir. Bu hastaların psikiyatrik değerlendirmeler 
aracılığıyla ruhsal sağlık kontrollerini daha sık yapmak, tedaviye uyumlarını 
artırmak ve ilaç aşırı alımının tekrarını önlemeye yönelik daha fazla strateji 
geliştirmek doğru bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Introduction and Aim: Emergency department presentations due to drug 
overdose have become a significant element of healthcare systems. Although drug 
overdoses have various causes, they are considered as a serious public health 
problem. Psychiatric disorders can be a decisive factor in the occurrence of such 
emergencies. These patients are usually initially evaluated by emergency medicine 
physicians, and the treatment process generally requires a multidisciplinary 
approach where medical and mental health treatments are integrated. In this study, 
we aimed to evaluate the demographic characteristics and mental health status of 
patients admitted to the emergency department due to drug overdose.
Materials and Methods: In this study, patients admitted to the Emergency 
Department of Akdeniz University Hospital due to drug overdose between January 
1, 2018, and December 31, 2022, were retrospectively screened using the hospital 
information management system. Patients aged 18 and over with complete data 
were included in the study. The demographic data, vital signs at the time of 
admission, information on the drugs taken and their quantities, consultation details, 
reasons for drug intake, previous drug overdose histories, psychiatric disease 
histories, psychiatric conditions, treatment information, whether the drug was in a 
toxic dose, emergency department follow-ups, and outcomes were evaluated.
Results: It was found that out of the 769 patients included in the study, 267 
were male (34.7%), and 502 were female (65.3%). The mean age of the patients 
was found to be 31.68±12.44. 604 patients (78.5%) took drugs with the intention of 
suicide. Of the patients, 185 (24.1%) had a history of previous drug overdose, and 
365 (47.5%) had a history of psychiatric illness. Consultation with psychiatry was 
requested for 627 patients (81.5%). When the mental status of patients for whom 
psychiatric consultation was requested was evaluated, impulsive suicide attempts 
were considered in 447 patients (71.3%), and depressive disorder was considered 
in 44 patients (7%). The distribution of patients according to the drug groups they 
took revealed that 215 patients (14.8%) took NSAIDs alone or in combination with 
NSAIDs, 68 patients (4.7%) took combinations including paracetamol, 92 patients 
(6.3%) took drugs containing paracetamol alone, 219 patients (15.1%) took 
antidepressants, and 127 patients (8.7%) took antipsychotic drugs. As for treatment, 
227 patients (29.5%) received only activated charcoal, 177 patients (23.0%) 
received activated charcoal and gastric lavage together, and 202 patients (26.3%) 
received only symptomatic treatment. While 262 patients (34.1%) took a toxic dose 
of the drug, 455 patients (59.2%) took a non-toxic dose. The highest rate of 
emergency department admissions occurred in the summer months (26.3%); the 
average length of stay in the emergency department was determined as 
250.35±332.56 minutes. Looking at the outcomes of the patients, 199 (25.9%) were 
discharged, 136 (17.7%) left the hospital without permission, 61 patients (7.9%) 
were admitted to intensive care units, 338 patients (43.9%) were admitted to regular 
inpatient wards, and 35 patients (4.6%) were referred.
Conclusion: Managing patients admitted to the emergency department due 
to drug overdose is a challenging and multidisciplinary process. A correct approach 
would involve more frequent mental health check-ups through psychiatric 
evaluations, increasing adherence to treatment, and developing more strategies to 
prevent the recurrence of drug overdose.