Kazak şairi Säken Seyfullin'in Kökşetaw poeması-aktarma, dil ve üslûp bakımından inceleme-
The poetry book Kökşetaw of the kazakh poet Säken Seyfullin -translation and survey according to language and style-
Yazar: CEMİLE KINACI
Danışman: PROF. M. FATİH KİRİŞÇİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Coğrafya = Geography ; Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, Kazak Edebiyatının Sovyetleştirilmesinde öncü roloynayan Säken Seyfullin'in Kökşetaw Poeması dil ve üslûp açısındanincelenmiştir. ?Giriş? ve ?İnceleme? ana bölümlerinden oluşan tezin, ilkbölümü olan ?Giriş? kısmında Säken Seyfullin'in Hayatı ve Edebî Şahsiyeti,Säken Seyfullin'in Eserleri, Kökşetaw Poeması hakkında bilgiye yerverilmiştir. ?Metin? bölümünde transkripsiyonu yapılan Kazak Türkçesimetinle, bu metnin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli, karşılıklı sayfalarhâlinde verilmiştir. Böylece okuyucuya Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesiarasında mukayese yapma imkânı sağlanmıştır. Türkiye Türkçesine aktarılanbu metinde; Säken Seyfullin, Kökşetaw bölgesi ile ilgili olarak, halk arasındaderlediği menkıbe ve hikâyelere yer vermiştir. Şair, bu menkıbe vehikâyelerde yaşananları Kazak Hanı Abılay devrine uyarlamış, KazaklarınSovyet devrinden önceki hayatlarını tenkit etmiş ve halkların kardeşliği,dostluk, eşitlik, hürriyet gibi insancıl fikirlerini dile getirmiştir. ?İnceleme?bölümü Poemanın Özeti ile Dil ve Üslûp bölümlerinden meydana gelmiştir.Dil ve üslûp bölümü; alınma kelimeler, kelime türleri ve sıklıkları, kelimegrupları, deyimler ve atasözleri, tekrarlar, edebî sanatlar şeklinde altbaşlıklara ayrılarak incelenmiştir. Çalışma, genel bir değerlendirmeyaptığımız ?Sonuç? bölümüyle tamamlanmıştır. Eserin sonunda çalışmaylailgili geniş bir kaynakça verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Kazak, Säken Seyfullin, Kökşetaw, Dil ve Üslûp

Abstract:
In this dissertation, the book ?Kökşetaw Poema? of Säken Seyfullin, who was a leading figure in the process of Russianizing the Kazakhliterature, is examined with regard to its language and style. The dissertationis composed of two main chapters: Introduction and Analysis. ?Introduction?chapter contains Säken Seyfullin?s life and his literary significance, his literaryworks and knowledge about Kökşetaw Poema.In the ?text? part of the ?Introduction? chapter, the text of KazakhTurkish, which has been transcripted, and its translation to Turkish of Turkeyare given on opposite pages. In this way it is aimed to make it possible forresearchers to compare the Kazakh Turkish and Turkish of Turkey. In thistext, which has been translated into Turkish of Turkey, there are stories, talesand legends that Säken Seyfullin compiled from the Kökşetaw region. Thepoet, Säken Seyfullin, adapted the plots of these stories, tales and legends tothe era of the Kazakh Khan Abılay. In this manner he criticized the way of lifeof the Kazakhs before the Soviet dicta and he emphasized the concepts ofhumanism, like brotherhood of the nations, friendship, egalitarianism andliberty. The ?Analysis? chapter is composed of two parts: ?Summary of thePoema? and ?Language and Style?. The ?Language and Style? part is dividedinto those sections: adapted words, kinds of words and their frequency ofusage, groups of words, idioms and proverbs, repetitions and literary arts. The dissertation is completed with a ?Conclusion? chapter in which a generalevaluation is done. At the end of the dissertation, an extensive bibliography ispresented.Key Words: Kazakh, Säken Seyfullin. Kökşetaw, Language and style.