Louis Althusser'de ideoloji ve bilinç ilişkisi /
Yazar: DUYGU ONAY
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
TEZ ÖZETİÇalışmada ideoloji sorunsalını felsefesinin temeline yerleştirerek yetkin bir kuramortaya koyan Louis Althusser'de ?İdeoloji ve bilinç? ilişkisi incelenmektedir.İdeolojiye maruz kalan ve özne olarak kurulan bireylerin kendiliklerinigeliştirmelerinin olanaklılığı açımlanmaktadır.İlk bölümde, Althusser'in ideoloji kuramı, ideolojinin kurucu kategorisi olarak işlevgören bireylerin ideoloji ile ilişkileri, özne ve ideoloji arasında neler olduğu, özneninideoloji içerisinde nasıl bir kurulama sahip olduğu açımlanmaktadır. Althusser'inaltyapıdan görece özgürleştirdiği üstyapıya ait bir sorunsal olarak ele aldığı ideolojikuramına yaptığı katkılar serimlenmektedir.İdeolojinin somutlaştığı devletin ideolojik aygıtlarının ve işlevlerinin konu edildiğiilk bölümde, Althusser'in kuramına temel hazırlayan Karl Marx'ın görüşleri veideolojiye bakış açısı ortaya konulmaktadır. Dönemin eleştirel düşüncesinde önemlisorunlar geliştirmiş olan Frankfurt Okulu üyelerinin de toplum içerisindeki bireyinözgürleşmesi bağlamında kurama olan katkıları serimlenmektedir.İkinci bölümde Althusser'in bilinci özgür ve eyleyen bireyin bilinci olarak kabuletmesi ve materyalist bağlamda bilinç kuramı geliştirmesi; özbilinç üzerineodaklanmayan bilinç sorunsalında devrimci bilincin olanaklılığını ortaya koyması97serimlenmektedir. İdeoloji içerisinde özne olarak seslenilen bireyin özerkliğinin vebilincinin olanaklı olduğu ortaya konulmaktadır.Öznelerin kendi bilinçlerini geliştirme sorununu, ideolojiyi nasıl aşacakları, kişiliğinbir parçası haline gelen ideolojiden kurtulmanın olanaklılığı açımlanmaktadır.98

Abstract:
ABSTRACTThis study aims to set out the relation between ideology and self-consciousness inLouis Althusser who composes a competent hypothesis disposing the predicament ofideology into his philosophical basis. Possibility or chance of self-improvement ofindividual, who has been subject to ideology and has been established as object, istried to explicated throughout the thesis.The first chapter is devoted to the scrutiny of the terms of ideology and concreteindividual through the traditional Marxist concepts of superstructure andsubstructure. Here, it is pointed up that how Althusser carried out ideology as aproblematical relating to superstructure which is relatively unbounded tosubstructure. Also, this chapter emphasises on the ideological state apparatuseswhich make ideology operates in concrete lives of individuals in society through itsdynamic character. On this issue, additionally, the Frankfurt School members whoaugmented important discussions on the concept of ideology are considered toconfirm the the ways of liberalization of the individual as posited by Althusser.The second chapter discloses that the Althusserian concept of consciousnesscorresponds to the consciousness of an independently acting individual and that hisunderstanding of individual matches the subjects who are aware of both generalideology which makes them as objects, and specific ideologies which provides them99with revolutionary consciousness. This part of the thesis shows the possibility ofemancipation of general ideology and becoming an autonomous individual who hashis own revolutionary conciousness in Althusser?s writings.100