Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi asistan hekimlerinin kuduz hastalığı ve profilaksisi hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of  Dicle University Faculty of Medicine residents' knowledge about rabies disease and prophylaxis
Yazar: MUHAMMED ÇELEBİ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VASFİYE DEMİR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Doktorlar = Physicians ; Kuduz = Rabies ; Profilaksi = Prophylaxis ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Kuduz hastalığı uygun profilaksi ile önlenebilen, etkin tedavisi olmayan ölümcül bir hastalıktır; bu nedenle kuduz riskli vaka yönetimi yapan hekimlerin, yeterli ve doğru bilgiye sahip olmaları çok önemlidir. Bu çalışmada amacımız; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışan asistan hekimlerin kuduz hastalığı ve profilaksisi hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirmektir.
Çalışma kesitsel tanımlayıcı tarzda planlanmıştır. Çalışma için etik kurul onayı ve katılımcılardan onam alınmıştır. Çalışmaya 250 asistan hekim katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikler ve bilgi sorularını içeren 26 soruluk anket formu uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 26.0 programı kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmamıza katılan hekimlerin %94,8'i kuduz hastalığının virüs nedenli olduğunu, %100'ü köpeğin, %92,'i kedinin kuduz riskli hayvan olduğunu bilirken; %98,4'ü yaranın öncelikle bol su ve sabun ile yıkanması gerektiğini doğru bilmişlerdir. Hekimlerin %72,8'i kuduz aşısı uygulama şeklini, %79,6'sı uygulama yerini doğru bilmesine rağmen sadece %22'si aşı koruyuculuk süresini doğru bilmişlerdir. Hekimlerin %91,2'si veteriner hekimlere temas öncesi profilaksi yapılması gerektiğini bilmesine rağmen sadece %27,2'si temas öncesi aşı şemasını doğru bilmişlerdir. Hekimlerin %80'ı 4 dozluk klasik kuduz aşı şemasını bilirken; sadece %29,2'si '2.1.1' ve %25,6'sı daha önce profilaksi almış temaslının aşı şemasını doğru bilmişlerdir. Hekimlerin %51,2'si kuduz immünglobilinin uygulama şeklini doğru bilmesine rağmen; sadece %28'i immunglobulin dozlarını, %26,8'i aşı sonrası uygulama süresini ve %23,2'si immunglobulin sonrası dikiş atılabilme süresini doğru bilmişlerdir. Hekimlerin bilgi sorularından aldıkları puan ile çalıştıkları uzmanlık dalı ve kuduz riskli vaka yönetimi yapmış olma durumu arasında yüksek düzeyde anlamlı fark bulunmuştur (p0,001). 
Sonuç olarak; hekimlerin kuduz hastalığı ve profilaksisi ile ilgili bilgi düzeylerinin yeterli olmadığı görüldü. Güncel rehberlerden yararlanılarak mezuniyet öncesi ve sonrası eğitimler artırılmalıdır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kuduz Hastalığı, Temas Sonrası Kuduz Profilaksisi, Temas Öncesi Kuduz Profilaksisi, Asistan Hekim, Bilgi Düzeyi

Abstract:
Rabies is a fatal disease that can be prevented with appropriate prophylaxis and has no effective treatment; for this reason, it is very important for that physicians, who carry out rabies risk case management, to have sufficient and accurate information. Our aim in this study; evaluate the knowledge level of resident physicians working at Dicle University Faculty of Medicine about rabies and prophylaxis.
The study was planned in a cross-sectional descriptive style. Ethics committee approval and consent of the participants were obtained for the study. 250 resident physicians participated in the study. A 26-question survey form including sociodemographic characteristics and information questions was applied to the participants. Statistical analysis of the data was made using SPSS 26.0 program.
While 94.8% of the physicians participating in our study knew that rabies was caused by virus, 100% of them knew that dogs and 92% of them knew that cats were animals at risk for rabies; 98.4% of them correctly knew that the wound should be washed first with plenty of water and soap. Although 72.8% of the physicians knew the application method of rabies vaccine and 79.6% of them knew the application site correctly, only 22% of them knew the vaccine protection period correctly. Although 91.2% of the physicians knew that pre-exposure prophylaxis should be given to veterinarians, only 27.2% of them knew the pre-exposure vaccination schedule correctly. While 80% of physicians know the 4-dose classical rabies vaccine scheme; only 29.2% of them knew '2.1.1' and 25.6% knew the vaccination schedule of the contact who had taken prophylaxis correctly. Although 51.2% of the physicians knew the application method of rabies immunoglobulin correctly; only 28% correctly knew the immunoglobulin doses, 26.8% the post-vaccine administration time and 23.2% the time to suture after immunoglobulin. Highly significant difference was found between the scores of the physicians on the information questions and the specialty they work in and whether they made rabies risky case management (p0,001).
As a result; It was seen that the knowledge level of physicians about rabies and prophylaxis was not sufficient. Pre- and post-graduation training should be increased by making use of current guides.
KEYWORDS: Rabies Disease, Postexposure Rabies Prophylaxis, Preexposure Rabies Prophylaxis, Resident Physician, Knowledge Level