Üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi oluş ve yaşamda anlamın yordayıcısı olarak prososyal davranışlar
Prosocial behaviors as predictors of psychological well-being and meaning in life of university students
Yazar: DAMLA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ATİK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin prososyal davranış sergilerken bu davranışın hangi alt boyutlarını tercih ettiklerinin ve psikolojik iyi oluş ve yaşamda anlamı yordamada prososyal davranışların rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya toplamda 409 üniversite öğrencisi (%73.8 kadın, %26.2 erkek) katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Yaşamda Anlam Ölçeği ve Prososyal Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, üniversite öğrencilerinin en sık prososyal davranış sergileme şekli sırasıyla; gizli, itaatkâr, özgeci ve kamusal olarak belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda, prososyal davranışlar ve psikolojik iyi oluş değişkenleri ile ilgili; özgeci, itaatkâr ve gizli prososyal davranışların psikolojik iyi oluşu pozitif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı, ancak kamusal prososyal davranışların ise yordamadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Prososyal davranış ve yaşamda anlam değişkenleri ile ilgili ise; özgeci ve gizli prososyal davranışların yaşamda anlamı pozitif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı, ancak itaatkâr prososyal davranışların yordamadığı, kamusal prososyal davranışların ise negatif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçların, genç yetişkinlerin gönüllü şekilde sergiledikleri yardım davranışlarının ve bu davranışların ilgili değişkenlerle ilişkilerinin; kişisel, ailevi ve kültürel değerlerle, bireysel gelişim seviyeleriyle, davranışı sergilerken kullandıkları motivasyon kaynağıyla ve empati, sempati ve perspektif alma benzeri bilişsel süreçlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine which sub-dimensions of prosocial behaviors university students and the role of prosocial behaviors in predicting psychological well-being and meaning in life exhibit. In total, 409 university students (73.8% female, 26.2% male) participated in this research. Psychological Well-Being Scale, Meaning in Life Questionnaire, Prosocial Behaviors Scale were used as data collection tools. According to the results, the most common prosocial behaviors of university students are as respectively anonymous, compliant, altruistic and public prosocial behaviors. As a result of multiple regression analyses, related to prosocial behaviors and psychological well-being variables; it was found that altruistic, compliant and anonymous prosocial behaviors positively and significantly predicted psychological well-being, but public prosocial behaviors did not. Regarding prosocial behaviors and meaning in life variables, it was found that altruistic and anonymous prosocial behaviors positively and significantly predicted meaning in life, but compliant prosocial behaviors did not, while public prosocial behaviors negatively and significantly predicted it. The results obtained in the research indicate that the helping behaviors of young adults voluntarily and the relationships of these behaviors with the relevant variables are related to personal, family and cultural values, individual development levels, the source of motivation they use while exhibiting the behavior and cognitive processes such as empathy, sympathy, and perspective taking.