Biyofilik tasarım ve sürdürülebilirliğin tohum biçimi üzerinden seramik form ve yüzeylerde ifadesi
Expression of biophilic design and sustainability on ceramic forms and surfaces through the seed image
Yazar: CANAN SALMAN
Danışman: PROF. F. DENİZ KORKMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Biofilik tasarım = Biophilic design ; Doğa tasarımı = Natural design ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Soyut seramik = Abstract ceramic

Özet:
Bu çalışma, biyofilik tasarımın seramik sanatına uyarlanması ve bu bağlamda
sürdürülebilirlik kavramının incelenmesini amaçlamaktadır. Özellikle, tohum
formlarının estetik ve sembolik potansiyelini kullanarak, insanların doğayla bağ
kurması hedeflenmektedir. Çalışmada, antik Yunan filozofu Anaksagoras‟ın "tohum
arkhesi" kavramı ve Hegel felsefesinin diyalektik yaklaşımı kavramsal çerçeve
olarak kullanılmıştır. Bu felsefi bakış açıları, seramik sanatında tohum formlarını
kullanarak, doğanın yaratıcılığını, sürekli dönüşümünü ve değişimin
kaçınılmazlığının yansıtılmasına olanak sağlamıştır. Deneysel olarak, tohum
formlarından ilham alınarak tasarlanan seramik objelerin katılımcılarda doğayla
bağlantı kurma ve çevreye duyarlılık geliştirme duygularını önemli ölçüde artırdığı
gözlemlenmiştir. Bu bulgunun varlığıyla, biyofilik tasarımın sadece estetik bir
deneyim sunmakla kalmadığı, aynı zamanda iyi oluş (well-being) hali üzerinde de
olumlu etkiler yarattığı görülmektedir. Doğa ile kurulan bu bağ, insanların stres
seviyelerini düşürüp, ruh sağlıklarını iyileştirerek ve genel yaşam kalitesini artırarak
iyi oluş hali kavramına önemli katkılar sağlamaktadır. Çalışmada, seramik
üretiminde sürdürülebilirlik ilkelerinin benimsenmesiyle, süreç sanatına dikkat
çekilmiştir. Bu durum, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde iyi oluş halini
destekleyen bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Sonuç olarak, bu araştırma,
biyofilik tasarımın seramik sanatında başarılı bir şekilde uygulanabileceğini ve insan-
doğa ilişkisini güçlendirerek iyi oluş hali kavramını destekleyebileceğini
göstermektedir. Çalışma, biyofilik tasarımın sadece bir sanat tekniği değil, aynı
zamanda insan ve doğa arasındaki ilişkiyi yeniden hatırlatan ve bireylerin yaşam
kalitelerini artıran bir felsefe olduğuna vurgu yapmaktadır.

Abstract:
This study aims to adapt biophilic design to ceramic art and to examine the concept
of sustainability in this context. In particular, it aims to connect people with nature
by utilising the aesthetic and symbolic potential of seed forms. In the study, the
concept of „seed archetype‟ of the ancient Greek philosopher Anaxagoras and the
dialectical approach of Hegel's philosophy are used as conceptual frameworks. These
philosophical perspectives have enabled the reflection of the creativity of nature, its
continuous transformation and the inevitability of change by using seed forms in
ceramic art. Experimentally, it was observed that ceramic objects inspired by seed
forms significantly increased participants' feelings of connecting with nature and
developing environmental awareness. This finding suggests that biophilic design not
only provides an aesthetic experience, but also has a positive impact on participants'
well-being. This connection with nature contributes to the concept of well-being by
reducing people's stress levels, improving their mental health and increasing their
overall quality of life. The study draws attention to process art by adopting
sustainability principles in ceramic production. This can be considered as an
approach that supports well-being at both individual and social levels. As a result,
this research shows that biophilic design can be successfully applied in ceramic art
and can support the concept of well-being by strengthening the human-nature
relationship. The study emphasises that biophilic design is not only an art technique,
but also a philosophy that recalls the relationship between human and nature and
improves the quality of life of individuals.