Ses ötesi dalgaların cevher zenginleştirmede kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation on the useability of ultrasonic waves in mineral processing
Yazar: GÜLAY GÜRPINAR
Danışman: PROF.DR. ENDER SÖNMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
SES ÖTES DALGALARIN CEVHER ZENG NLEŞT RMEDEKULLANILAB L RL Ğ N N ARAŞTIRILMASIGÜLAY GÜRPINARÖZETBu çalışmada, ses ötesi dalgaların cevher hazırlama sistemlerindekullanılabilirliği araştırılmıştır. Flotasyon, kimyasal zenginleştirme ve yıkama yoluylazenginleştirme deneyleri, çeşitli cevherler kullanılarak yapılmıştır. Çalışmalarda 35KHz frekansta ultrases üreten ultrasonik banyo düzeneği kullanılmıştır.Flotasyon deneyleri kalsit, kuvars, barit, pirit ve galen mineralleri kullanılarakyapılmıştır. Ses ötesi dalgalar kalsit, barit, pirit ve galen flotasyonunda verim artışısağlarken, kuvars flotasyonunda verim düşüşüne neden olmuştur. Flotasyon deneylerisonucunda, ses ötesi dalgaların adsorpsiyon mekanizmasına bağlı olarak flotasyonverimini etkilediği belirlenmiştir.Kimyasal zenginleştirme deneylerinde, Gümüşhane-Kaletaş ve Bergama-Ovacık altın cevherleri ile Kırka tinkal konsantresi ve saf tinkal numunesikullanılmıştır. Çalışmalar sonucunda, ses ötesi dalgaların her iki altın cevheri için, altınözütleme veriminde artış sağladığı belirlenmiştir. Tinkal ile oda sıcaklığında yapılançalışmalarda ise çözme veriminde artış görülmüştür.Yıkama yoluyla zenginleştirme deneylerinde, Kırka tinkal konsantratöründenalınan -6 mm tinkal konsantresi kullanılmıştır. Tinkal tanelerinin üzerini kaplayan,yıkamayla temizlenememiş ince kilin, ses ötesi dalgaların etkisiyle koparılarakuzaklaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmalar sonucunda çözme veriminde artışsağlanmıştır.Anahtar kelimeler: Ses ötesi dalgalar, flotasyon, liç, karıştırma-yıkama

Abstract:
INVESTIGATION ON THE USEABILITY OF ULTRASONIC WAVESIN MINERAL PROCESSINGGÜLAY GÜRPINARSUMMARYIn this study, the useability of ultrasound waves in the mineral processing systemshas been investigated. Flotation, leaching and washing tests were carried out usingdifferent types of ores. Ultrasonic bath operating at a frequency of 35 KHz wasemployed throughout the experiments.Flotation experiments were performed using calcite, quartz, barite, pyrite andgalenite minerals. Ultrasound waves caused an increase in flotation recoveries ofcalcite, barite, pyrite and galenite while causing a decrease in flotation recovery ofquartz. As a result of flotation experiments, it was observed that ultrasound wavesaffect the flotation recoveries of minerals depending upon the adsorption mechanism.In leaching experiments, Gümüşhane-Kaletaş and Bergama-Ovacık gold ores,Kırka tincal concentrates and pure sample of tincal were used. As result of theseexperiments, it was found that ultrasound waves resulted in an increase in leachingrecoveries of both gold ores and tincal ores at room temperature.In washing experiments, -6 mm tincal concentrates were employed. The removalof fine clay layers on the surfaces of tincal particles was aimed. As a result of theseexperiments, dissolution recovery of tincal was improved.Keywords: Ultrasound waves, flotation, leaching, scrubbing-washing.