Geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin okula yönelik tutumlarının incelenmesi
The attitudes of Syrian students under temporary protection towards school
Yazar: AHMED HALEF
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖÇEN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçler = Migrations ; Suriyeliler = Syrians ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Uluslararası göç = International migration ; Uyum = Adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin okula yönelik tutumlarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ayrıca Suriyeli öğrencilerin okula yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler (yaş, kardeş sayısı vb.) açısından irdelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ili merkez ilçelerindeki (Eyyübiye, Haliliye ve Karaköprü) 278 geçici koruma altındaki Suriyeli öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde uygun örneklem kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli takip edilerek gerçekleştirilen bu araştırmada verilerin toplanması aşamasında "Geçici Koruma Altındaki Öğrencilerin Okula Yönelik Tutum Ölçeği (OYTÖ)" kullanılmıştır. Ölçek 14 maddeden ve "Kapsayıcı Öğretmen, Okul Arkadaşları ve Okul Yönetimi" şeklinde
3 boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Uygulanan analizler sonucunda ölçeğin yeterli yapı geçerliliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin bu çalışmadaki Cronbach's Alpha katsayısı 0,870'dir. Verilerin sunulmasında aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzde hesaplama gibi betimleyici istatistiklerden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılımının sağlanmadığı durumlarda non-parametrik testlerden Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testleri, normal dağılımın sağlandığı durumlarda ise parametrik testlerden t-Testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır.Araştırmaya  katılan geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin okula yönelik genel tutum düzeylerinin "yüksek" olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin alt boyutları incelendiğinde katılımcıların okula ilişkin tutumlarının en yüksek "Okul Arkadaşları" boyutunda olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda katılımcıların okul arkadaşlarıyla iyi ilişkiler kurduğu ve bu durumun okula yönelik genel tutumlarında etkili olduğu söylenebilir. Diğer boyutlarla kıyaslandığında en düşük ortalamaya sahip boyut "Okul Yönetimi" boyutudur. Katılımcıların okula yönelik tutum düzeylerinin "yaş" değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Buna karşın; katılımcı öğrencilerin okula yönelik tutum düzeylerinin cinsiyet, sınıf, yaşadığı şehirden memnuniyet, okul saatleri dışında çalışma, kardeş sayısı, doğduğu ülkeye dönmek ve babanın çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Araştırma sonucunda şu öneriler verilebilir; öğretmen, sınıf arkadaşları ve okul yönetimi Suriyeli öğrenciler için sağlıklı uyum sağlamada yol göstericidir. Bu nedenle politika yapıcıların, bu olguların Suriyeli öğrencilerin okula entegrasyonundaki önemini ele alması ve Suriyeli öğrenci yoğunluğu olan okullarda
kapsayıcı eğitim çalışmalarını güçlendirilmesi gerekmektedir. Benzer araştırmaların Türkiye'de en yüksek Suriyeli öğrenci oranına sahip diğer illerde de yapılması karşılaştırmalı ve farklı sonuçlar üretebilir.

Abstract:
This research was carried out to examine the attitudes of Syrian students under temporary protection towards schools. The study also aimed to examine the attitudes of Syrian students towards schools in terms of various variables (age, number of sibling, etc.). The sample of the study consists of 278 Syrian students under temporary protection in the central districts of "Şanlıurfa" province (Eyyübiye, Haliliye, and Karaköprü) during 2020-2021 academic year. A convenience sampling method was used in selection of the participants. This study, where general survey model was followed, employed the "Scale of Attitudes Toward School for Students Under Temporary Protection" at the stage of data collection. The scale consists of 14 items and 3 dimensions "Inclusive Teacher, Schoolmates and School Management". In the process of developing the scale, Explanatory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were applied. As a result, it was determined that the scale has sufficient construct validity. The Cronbach's Alpha coefficient of the scale in this study is 0.870. Descriptive statistics such as arithmetic mean standard deviation, frequency, and percentage calculation were used to present the data. In the analysis of the data, Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis H tests, which are non-parametric, were used in cases where normal distribution was not provided, and t-Test and ANOVA tests were used as parametric tests in cases where normal distribution was achieved. It was determined that the Syrian students under temporary protection participating in the study have a "high" level of attitudes towards school. When the sub-dimensions of the scale were examined, it was observed that the participants' attitudes towards school were highest in the "Schoolmates " dimension. In this context, it can be said that the participants have good relations with their schoolmates and this situation is effective in their general attitudes towards school. When compared to other dimensions, the dimension with the lowest average is the "School Management" dimension. It was determined that the attitudes of the participants towards school didn't differ significantly according to the "age" variable. However; it was observed that the attitudes of the Syrian students towards school differed significantly according to the variables of gender, class, satisfaction with the city they live in, working out of school hours, number of siblings, returning to the country of birth and the father's working status. The following suggestions can be given as a result of the research. The teacher, classmates, and school management guide Syrian students in ensuring a healthy adaptation. For this reason, policymakers should address the importance of these phenomena in the integration of Syrian students into the school and strengthen inclusive education efforts in schools with a high concentration of Syrian students. Conducting similar studies in other provinces with the highest rate of Syrian students in Turkey may produce comparative and different results.