Eksfoliasyon sendromu sıklığı ve oftalmolojik hastalıklarla ilişkisi
Exfoliation syndrome: prevalence and relation with ophthalmologic diseases
Yazar: BEYHAN GÖL
Danışman: PROF. DR. MERİH ÖNOL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
EFS ilk kez 1917'de Lindberg tarafından tanımlanan ve glokom gelişimine neden olduğu bilinen bir hastalıktır. Dünyamn bir çok bölgesinde ve farklı etnik gruplarda görülen bir yaşlanma hastalığıdır. Hastalığın ortaya çıkmasında hem çevresel hem genetik faktörlerin rol aldığı düşünülmektedir. Bir çok çalışmada EFS'lu hastalarda glokom sıklığının normal populasyona göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Bu hastalarda glokom gelişiminin nedeninin eksfoliatif materyalin açı bölgesinde birikmesinden kaynaklanan bir mekanik obstrüksiyondan ziyade, jukstakanaliküler bölgede hücrelerin organizasyon ve fonksiyon bozukluğu olduğunu düşünülmektedir. Ayrıca EFS'a sekonder açık açılı glokomlu hastalarda PAAG'lu hastalara oranla GİB'nın daha yüksek seyrettiği ve buna bağlı olarak glokomun klinik gidişinin daha ciddi olduğu ve daha kötü prognoz gösterdiği bilinmektedir. EFS ile ilişkili olduğu düşünülen bir diğer oftalmolojik hastalık senil katarakt gelişimidir. Ayrıca bu hastalarda katarakt cerrahisi sırasında zonüler dializ ve vitreus kaybı gibi intraoperatif komplikayonlarm daha sık görüldüğü düşünülmektedir. EFS'da gözdeki bir çok damar yapısında tutulum olduğu ve buna bağlı olarak iris neovaskülarizasyonlan ve oküler hemodinami bozukluğu görülebildiği bildirilmiştir. EFS'lu hastalarda göz sışı dokularda da eksfoliatif materyal varlığı gösterilmiştir. EFS tanısı lens ön yüzünde ya da pupil çevresinde grimsi beyaz materyal birikimi görülmesi ile konur. Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Kliniği 'ne başvuran 40 ve üzeri yaşta hastalar değerlendirildi ve 2568 hasta çalışma kapsamına alındı. EFS sıklığı 38bu yaş grubunda % 11.41 olarak bulundu. EFS sıklığı yaşla belirgin olarak artış göstermekteydi. EFS'lu hastalarda açık açılı glokom görülmesi sıklığı %42.7 olarak bulundu ve bu oran aynı yaş grubunda PAAG gelişim riskine oranla çok daha yüksekti. EFS'a sekonder açık açılı glokomdu gözler PAAG'lu gözlerle karşılaştırıldığında ortalama başlangıç GİB'm, ortalama C/D oranının ve kullanılan ortalama ilaç sayısının daha yüksek olduğu görüldü. EFS'a sekonder açık açılı glokomlu gözlerde ilaçla hastalığın kontrol altına almabilme oranı daha düşüktü ve cerrahi (trabekülektomi) gerektiren göz sayısı daha yüksekti. Ancak cerrahi basan açısından iki grup arasında fark izlenmedi. EFS'lu gözler, senil katarakt gelişimi ve intraoperatif katarakt cerrahisi komplikasyonlan açısından EFS bulunmayan gözlerle karşılaştırıldığında hem katarakt gelişimi oranının hem de zonüler dializ ve vitreus kaybı gibi komplikasyonlarm EFS'lu gözlerde daha sık görüldüğü saptandı. EFS, Orta Anadolu Bölgesinde, çeşitli şikayetlerle oftalmoloji kliniğine başvuran hastalar arasında % 11.41 sıklıkta izlenen, görülme sıklığı yaşla belirgin olarak artan ve glokom ve katarakt gibi iki önemli oftalmolojik hastalıkla yakın ilişki gösteren bir hastalıktır. 39

Abstract: