Fırtına Deresi havzasında doğal olarak yetişen ayı üzümü (Vaccinium arctostaphylos L.) populasyonlarında bazı ekolojik faktörlerin bitki ve meyve özelliklerine etkisi üzerine araştırmalar
The investigations on effect of some ecological factors on plant and fruit properties in whortleberry (Vaccinium arctostaphylos L.) populations naturally growing in Firtina River basin
Yazar: FİLİZ YÜKSEK
Danışman: PROF. DR. LOKMAN ALTUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada; Rize-Fırtına Dersi Havzasında bazı ekolojik faktörlerin Vaccinium arctostaphylos L.' un vejetatif ve generatif özellikleri ile toprak özelliklerine olan etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla üç farklı yükselti grubunda, iki farklı Jeolojik formasyonda (Kaçkar ve Çatak) ve meşçere kapalılığında (% 0 ve % 40?60) toplam 30 adet deneme alanı alınmıştır. Bu deneme alanlarından 267 adet toprak örneği alınmış ve yapılan analizler sonucunda toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri (kum, kil, toz oranı, hacim ağırlığı, gözenek hacmi, faydalı su, pH, organik madde, toplam azot vb.) belirlenmiştir. Ayrıca bitkinin boyu, m2'deki gövde sayısı, yaprak eni, boyu, alanı, LMA, meyve eni, boyu ve ağırlığı, toplam polifenol miktarı, antioksidan aktivitesi gibi özellikler de ortaya koyulmuştur.Çalışmanın sonucunda; çalılık alanda çalılık+orman göre daha düşük pH ve kil oranı görülürken, ortalama toplam azot, gözenek hacmi ve organik madde değerlerinde artış gözlenmiştir. Çalılık+ormanlık alanda çalılık alana göre 100 meyve ağırlığı, birim alandaki gövde sayısında ve LMA değerlerinde düşüş tespit edilmiştir. Yükseltiye göre LMA değerlerinde düzensiz değişim gözlenirken, bitki boyu, gövde sayısı ve yaprak alanı değerlerinde azalma görülmüştür. Yükselti ile toplam polifenol miktarı arasında pozitif yönlü korelasyon tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects some ecological factors on vegetative and generative characteristics of Vaccinium arctostaphylos L. and soil properties were investigated in Fırtına River Basin, Rize. For this purpose, 30 experimental sites were taken in three different levels of altitude, in two different geological formations (Kaçkar and Çatak) and stand closure (0% , and 40-60 %). A total of 267 soil samples were taken in the experiment sites. Some physical and chemical soil analysis (such as: sand, silt and clay ratio, bulk density, total porosity, available water, pH, soil organic matter, total nitrogen) were done in laboratorys. In addition plant height, number of stems in m2, leaf width, leaf length and leaf area, LMA, fruit width, length and weight, total polyphenol and antioxidant activity were determined.As a result of, while lower pH and clay ratio were determined in heath sites than heath+forest sites, total nitrogen, total porosity and soil organic matter were higher in heath sites than heath+forest sites. 100 fruit weight, number of stems per unit area and LMA were decreased in heath+forest sites than heath sites. According to elevation while the LMA values changed irregularly, plant height, number of stems per unit area and leaf area decrease. Positive corelation was determined between total polyphenol and altitude.