Deleuze felsefesinde kavram üretme biçimleri
Concept formation in Deleuzian philosophy summary
Yazar: FAYİM KAYA
Danışman: DOÇ. DR. CEM DOĞAN YAŞAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Deleuze, Gilles = Deleuze, Gilles ; Felsefe = Philosophy ; Kavramlar = Concepts ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Bu çalışmada, 20. Yüzyılın önemli post-yapısalcı düşünürlerinden Deleuze ve Guattari'nin felsefesindeki anlam mantığına bakıldı, felsefe tarihindeki yeri incelenerek, nasıl felsefi analiz yaptıkları ortaya çıkarıldı. Özellikle bazı Yunan filozoflar ile  Kant ve Hegel gibi belli felsefi geleneğe sahip olan filozofların karşıtlığı üzerine düşüncelerini nasıl kurduklarıincelendi. Deleuze'ün çalışmaları Guattari öncesi ile Guattari sonrası olarak iki şekilde ele alındı. Deleuze, Guattari ile karşılaşmadan önce, Fransız düşüncesine uzun süre hakim olan Hegilciliğe karşı bir alternatif olarak gördüğü Nietzsche felsefesineyoğunlaştı. Buradan hareketle Nietzsche'nin "güç istenci" kavramı ve özellikle "fark" felsefesinin "fark ve tekrar" kavramlarıyla geliştirdi. "Anti-Oedipus"ta "şizoanaliz" tekniğini de psikanalize karşı ileri sürdü. AyrıcaDeleuze ve Guattari Freudcu ve Lacancı edebiyat eleştirisi ile psikanalize çok ciddi bir meydan okuma  yaptılar.
Deleuze ve Guattari'nin kavramüretme biçimlerine bakılırken, kavram yaratma ediminde bulunan disiplinlerden felsefenin nasıl ayrıldığı ve farkının ne olduğu ortaya çıkarıldı. Çünkü her disiplin kavram yaratma ediminin asıl sahibi olarak kendisini görür. Hatta günümüz pazarlamacılık sektörü daha ileri giderek, kavram üretmede ve dolaşıma sokmada kendisini merkeze koyar. Böylece kavram üretmenin nasıl ticarileştirildiği ve felsefeden nasıl farklılaştığı ortaya konuldu. Bu çalışmada Deleuze'ün, bu ticarileşen kavram üretme biçimine karşı felsefenin, özünde de filozofun kendisini nasıl konumlandırması gerektiği üzerine düşüncesi açıklandı. Deleuze felsefesinde, felsefece her kavram üretilirken kendi kavramsal zemini üzerinden bir tür haritacılık yapıldığı görülür. Dolayısıyla bu haritacılık, Deleuze'ün, Foucault'nun "Hapishanenin Doğuşu" kitabına yazdığı önsözdeki gibidir. Foucault'yu bir tür haritacı olarak görür. Bu bağlamdan yola çıkarak, Deleuze ve Guattari felsefesinin  kavramsal haritası çıkarılarak, kavramlar arasındaki ilişkiler tanımlanmıştır ve belli başlı kavramları üzerinde durulmuştur. Bu kavramların hem kendi içinde hem de diğer kavramlarla nasıl ilişkilendiği de belirlenmiştir. Kavramın pratik felsefede "oluş"u nasıl olumluladığı açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca Deleuze'ün hem sanat metinlerinde hem de edebi metinlerde yaptığı incelemelere bakıldı. Burada özellikle Kafka ve Proust metinlerinin kavramsal ilişkilenmeleri incelendi. Proust'un "göstergeler"i ve "kayıp zaman" kavramlarının  nasıl ele alındığına bakılarak, edebi ve felsefi yorumu ortaya çıkarıldı. Ayrıca Deleuze felsefesinin Guattari ile karşılaşmadan önceki ve karşılaştıktan sonraki değişimleri gözlemlendi. Özellikle Bin Yayla Kitabında, beraberce üretilen kavramların hem sosyolojik hem de sanatsal olarak nasıl okumaya  tabi tutulduğu üzerine duruldu. Deleuze ve Guattari'ye ait on tane kavramın (metinlerde en fazla yer edinen olarak) üretilme biçimi ayrıca ele alınıp, diğer kavramlarla olan ilişkilenme biçimleri incelendi. Bu bağlamdan yola çıkarak, Deleuze felsefesinin, diğer felsefi oluşumlardan nasıl farklılaştığı ve yakınlaştığı açıklandı. Bilgi-filozof ilişkisi bağlaımında da, kavramın inşası ve bir geo-felse düşüncesinin kartografya'sının nasıl oluştuğu ortaya çıkarıLdı. 

ANAHTAR KELİMELER: Arzulayan Makinelar, Fark ve Tekrar, Göçebe Dağılım  ya da Kaygan Mekan, Köksap, Savaş Makinası, Organsız Beden, Oluş, Olay, Kaçış Çizgisi, Yersizyurtsuzlaşma ve Yer-Yurt.

Abstract:
In this study, the place of Deleuze, an important post-srtucturalist thinker of 20 th centuryin the history of philosophy is established by conducting a philosophical analysis ofDeleuze and Guattari, and examining the logic of meaning in their works. Deleuze isstudied particularly in terms of how he established his philosophy based on theopposition of Greek philosophers against those of other philosophical traditions, such asKant and Hegel. Deleuze studied Nietzsche in detail, which he saw as an alternative toHegelianism that had long dominated French thought. In his studies, he improved Nietzsche's concept of  "will to power" and especially "difference and repetition" in thephilosophy of difference. In "Anti-Oedipus" he proposed "schizoanalysis" as a techniqueagainst psychoanalysis. Hence, Deleuze and Guattari, with their Freudian and Lacanianliterary criticism posed a very serious challenge to psychoanalysis too.
In addition, while examining Deleuze and Guattari's ways of concept formation, anotheranalysis is conducted as to how philosophy differs from other concept creatingdisciplines, since every discipline sees itself as the main owner of the concept creation act. In fact, today's marketing sector goes even further and puts itself at the center ofconcept production and circulation. Thus, this study also puts forward how the conceptproduction is commercialized. In this study, Deleuze's idea about how the philosopher,and in its essence, philosophy should position itself against this commercializing conceptof production is explained. In philosophy, while each concept is produced, a kind ofcartography is drawn through its own conceptual ground. This cartography is similar to Deleuze's preface to Foucault's book, "The Birth of Prison". He sees Foucault as a kindof cartographer. Based on this context, the conceptual map of the philosophy of Deleuzeand Guattari is hereby created, the relations between the concepts are defined, and themajor concepts are emphasized. How these concepts relate both within themselves andwith other concepts are determined. This study also tries to explain how the conceptpositively affirms ''being'' in practical philosophy. In addition, Deleuze's analysis of bothart and literary texts is examined; particularly the conceptual associations of Kafka andProust's texts are investigated. The literary and philosophical interpretation of Proust isrevealed by examining how his concepts of "indicators" and "lost time" are handled. Inaddition, the changes in Deleuze's philosophy before and after his encounter withGuattari are studied. Particularly, how the concepts produced together were subjected toreading both sociologically and artfully in the book "A Thousand Plateaus" isemphasized. The way in which the ten concepts of Deleuze and Guattari (as the most widely used in the texts) were produced is also discussed and their relationship with theother concepts is examined. From this context, how Deleuze's philosophy differentiatedand converged from other philosophical formations is explained. Finally, in the context ofthe knowledge-philosopher relationship, the construction of the concept and the formation of the cartography of the idea of a geo-philosophy is revealed.

KEYWORDS: Desiring Machines, Difference and Repetition, Nomadic Distribution (orSlippery Space), Rhizomme, War Machine, Organless Body, Becoming, Event, Escape Line, Deterritorialization (and Territory).