Ülseratif kolitte endoskopik remisyonun prognoz üzerine etkisi
The effect of endoscopic remission on the prognosis in ulcerative colitis
Yazar: ŞEYMA ŞENOCAK
Danışman: DOÇ. DR. MUKADDES TOZLU
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Ülseratif kolit (ÜK), rektumdan başlayıp tüm kolona yayılan, relaps ve remisyonlarla seyreden kronik inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Ülseratif kolitte tedavi hedefi klinik ve endoskopik remisyonun sağlanmasıdır. Mayo endoskopik subskoru (MSe) 0 ve 1 remisyon olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı klinik remisyonda olan ÜK hastalarında yapılan kolonoskopik incelemelerde MSe 0 ve 1 olanlar arasındaki prognoz, klinik relaps ve relapssız süre açısından fark olup olmadığı belirlemektir.
YÖNTEM: Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde, Ocak 2009 ve Aralık 2023 arasında ÜK tanısı ile takip edilen, klinik remisyon döneminde kolonoskopik inceleme yapılan hastaların hastane sistemindeki tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelendi. Klinik remisyon aktivitesi, Parsiyel Mayo Skoru ile değerlendirildi. Endoskopik hastalık aktivitesi ise MSe kullanılarak değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmaya 157 hasta dahil edildi. Hastaların %42,1'i kadın ve ortalama yaşları 51,64±14,57'dir. Hastaların %37,6'sı pankolit, %40,1'i sol taraf tutulumlu kolit, %22,3'ü proktit olarak tespit edildi. Endoskopik hastalık aktivitesi hastaların %46,8'inde (n=74) MSe 1, %53,1 'inde ise MSe 0 (n=83) saptandı. Hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, hastalık süresi, hastalık yaygınlığı, sigara ve alkol kullanımı, aile öyküsü, ekstraintestinal bulgular, kullanılan ilaç tedavisini içeren demografik özellikleri benzerdi. Klinik relaps hastaların %26,5 (n=42)'sinde izlendi. Relaps oranı MSe 1 olanlarda, MSe 0 olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla; %40,5 vs %14,4, p=0,010). Remisyon süresi MSe 1 olan hastalarda, MSe 0 olanlardan anlamlı olarak daha kısa bulundu (sırasıyla; 29,36±16,30 ay vs 43,58±25,10 ay, p= 0,036). Yaş, cinsiyet, hastalık yaygınlığı, sigara içme durumu, başlangıçta kullanılan tedavi ve CRP değerlerinin relaps ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı.
SONUÇ: Çalışma sonuçları, MSe 0'ın MSe 1 ile karşılaştırıldığında anlamlı oranda düşük relaps riski ile ve uzun remisyon süresi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlarla ÜK hastalarında tam mukozal iyileşmenin terapötik hedef olarak göz önünde tutulması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Klinik remisyon, Mayo skoru, ülseratif kolit.

Abstract:
AIM: Ulcerative colitis is a chronic inflammatory disease characterized by remissions and relapses. The primary treatment goal is to achieve clinical and endoscopic remission. Mayo endoscopic subscore is used in the evaluation of endoscopic activity. This study aims to determine the impact of endoscopic remission (MSe 0 or 1) on prognosis, clinical relapse rates, and relapse-free time in patients with UC who are in clinical remission.
MATERIALS AND METHODS: Between January 2009 and December 2023, medical records of patients with UC who underwent colonoscopic examination during the clinical remission period at Sakarya Training and Research Hospital Gastroenterology Clinic were retrospectively reviewed. The partial Mayo score was used to evaluate clinical activity and MSe was used to assess endoscopic activity.
RESULTS: The study included 157 patients, 42.1% female and a mean age of 51.64±14.57 years. Among patients, 37.6% had pancolitis, 40.1% had left-sided colitis, and 22.3% had proctitis.  Endoscopic disease activity at the time of clinical remission was MSe 1 in 46.8% (n=74) and MSe0 in 53.1% (n=83). There were no significant differences in baseline demographic characteristics of patients such as age, gender, body mass index, disease duration, disease extent, smoking, alcohol use, family history, extraintestinal symptoms, and medication. Clinical relapse occurred in 26.5% (n=42) of the patients. The relapse rate was significantly higher in patients with MSe 1 than those with MSe 0 (40.5% vs 14.4%, p=0.010). The remission duration was significantly shorter in patients with MSe 1 compared to those with MSe 0 (29.36±16.30 vs 43.58±25.10 months, p=0.036). There was no significant relationship between relapse and age, gender, disease extent, smoking, baseline treatment and CRP levels.
CONCLUSION: The study indicates that patients with UC who are in clinical remission with MSe 0 have a lower risk of relapse and a longer remission duration than MSe 1. These findings suggest that achieving complete mucosal healing should be considered a therapeutic goal in UC.

Keywords: Clinical remission, Mayo score, ulcerative colitis.