Bir tekstil fabrikasında çalışma duruşlarına yönelik ergonomik risk analizi ve iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Ergonomic risk analysis of working postures in a textile factory and their evaluation in terms of occupational health and safety
Yazar: GÜLER İMAMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEM ESİ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil sektörü, ülkemizdeki toplam istihdama ve ihracata önemli bir katkıya sahiptir ve aynı zamanda emek yoğun, işlerin büyük bir kısmının el ile ve tekrarla yapıldığı bir üretim yapısına sahiptir. Tekstil üretiminde vardiyalı ve uzun çalışma saatleri sonucunda ergonomik olmayan duruş ve tekrarlayan hareketler sonucu çalışanlarda bazı kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ortaya çıkmaktadır. Tedavi edilmeyen ve ihmal edilen kas iskelet sistemi rahatsızlıkları uzun vadede çalışanlar için daha ciddi sorunlara neden olmaktadır. Literatür incelendiğinde, tekstil sektörü bünyesinde yapılan ergonomik analizlerin genellikle hazır giyim ve konfeksiyon bölümlerinde çalışanlar değerlendirilerek yapıldığı görülmektedir. Ancak sektör emek yoğun bir üretim yapısına sahiptir ve birçok üretim sahası ve departmanda manuel yapılan işler olduğu için diğer birimlerin de incelenmesi alınacak önlemler açısından büyük önem taşımaktadır. Tekstil fabrikalarında dokuma bölümleri incelendiğinde çalışanların  taşıma, kaldırma vb. el ile yaptıkları işlerin oldukça yaygın olduğu görülmektedir.
Bu çalışmada, bir tekstil fabrikasının dokuma bölümünde çalışan tekstil işçilerinin çalışma duruşları için REBA (Hızlı Tüm Vücut Değerlendirme) ve RULA (Hızlı Üst Vücut Değerlendirme) yöntemleri kullanılarak ergonomik risk değerlendirmesi yapılmıştır. Böylece çalışanların maruz kaldığı potansiyel risk faktörleri ve ergonomik zorlanma seviyeleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda çalışanın her iki durumda da yüksek riske maruz kaldığı ve kısa sürede önlem alınması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarının önlenmesi ve bazı önlemlerle işletmede verimlilik kaybının önüne geçilmesi için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The textile sector has a significant contribution to total employment and exports in our country, and at the same time, it has a labor-intensive production structure in which most of the work is done manually and repeatedly. As a result of shift and long working hours in textile production, some musculoskeletal disorders occur in employees as a result of non-ergonomic posture and repetitive movements. Untreated and neglected musculoskeletal disorders cause more serious problems for workers in the long run. When the literature is examined, it is seen that ergonomic analyzes made within the textile sector are generally made by evaluating the employees in the ready-to-wear and apparel departments. However, the sector has a labor-intensive production structure and since there are manual works in many production sites and departments, it is of great importance to examine other units in terms of measures to be taken. When the weaving departments in textile factories are examined, it is seen that the manual work of the employees such as carrying, lifting, etc. is quite common.
In this study, ergonomic risk assessment was carried out using REBA (Rapid Entire Body Assessment) and RULA (Rapid Upper Body Assessment) methods for the working postures of textile workers working in the weaving department of a textile factory. Thus, potential risk factors and ergonomic strain levels to which employees are exposed have been determined. As a result of the research, it was determined that the employee was exposed to high risk in both cases and precautions should be taken in a short time. In addition, some suggestions have been made to prevent musculoskeletal disorders and to prevent loss of productivity in the enterprise with some measures.