Kimya öğretmenlerinin bağlam temelli etkinlik hazırlama ve uygulama becerilerinin geliştirilmesi
Developing chemistry teachers skills for designing and implementing context based activities
Yazar: FATMA MERVE MUSTAFAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞEM SEDA YÜCEL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Etkinlik = Efficiency ; Kimya = Chemistry ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Mesleki uygulama = Professional practice ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, kimya öğretmenlerinin bağlam temelli etkinlik hazırlama ve uygulama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu hedeften yola çıkarak öğretmenlerin; süreçten beklentilerinin, bağlam temelli kimya öğretimi sonucunda elde ettikleri kazanımların, bağlam temelli kimya öğretiminin uygulanabilirliğine ilişkin görüşlerinin ve uygulamalar sonrasında verilen dönütlerin öğretmenlerin bağlam temelli öğretim yeterliklerinin gelişimine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma paradigmasıyla yürütülen bu araştırmada durum çalışması deseninin kolektif durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, araştırmacı tarafından verilen Bağlam Temelli Kimya Öğretimi Hizmet İçi Eğitim Kursu'na katılan iki kimya öğretmeniyle yürütülmüştür. Araştırmada, her bir öğretmen üç bağlam temelli kimya öğretim etkinliği hazırlamış ve uygulamıştır. Uygulamalar sırasında öğretmenler, bağlam temelli öğretim yeterlikleri çerçevesinde gözlemlenmiş ve her uygulama sonrasında öğretmenlere bu yeterlikleri sağlayıp sağlayamamaları durumlarına göre dönütler verilmiştir. Her uygulama video kayıt cihazıyla, yapılan görüşmeler ise ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınmıştır. Araştırmanın verileri, gözlem, görüşme ve alan notları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular kodlar ve kategoriler oluşturularak sunulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, A Öğretmen'in beş bağlam temelli öğretim yeterliğinin; B Öğretmen'in ise iki bağlam temelli öğretim yeterliğinin geliştiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin bağlam temelli öğretim yeterliklerinin gelişimine dönütlerin etkisi olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, sürece etki eden faktörler öğretmen profili ve öğrenci özellikleri kategorileri altında, öğretmenlerin beklentileri öğrenci ve öğretim sürecine yönelik beklentiler kategorileri altında, öğretmenlerin süreç sonunda elde ettiği kazanımlar mesleki ve bireysel kazanımlar kategorileri altında; bağlam temelli öğretimin uygulanabilirliği öğretim programı, eğitim ortamı ve eğitim politikaları kategorileri altında incelenmiş ve sonuç-tartışma bölümünde sunulmuştur.
Anahtar sözcükler: bağlam temelli kimya öğretimi; bağlam temelli öğretim yeterlikleri; öğretmenler; dönüt verme.

Abstract:
The focus of this study to develop the competence of chemistry teachers in designing and applying context based activities. With this in mind, there was a aim on determining the expectations of teachers from the process, professional-individual gains as a result of context based chemistry teaching, views about the practicality of context based chemistry teaching and the impact of feedback provided at the end of the practices on teachers' context based chemistry teaching competences. In the study, as being one of qualitative approaches, collective case study design was employed. The study was carried out with two chemistry teachers who participated in an in-service context based chemistry teaching program that was performed by the researcher. The data of the study were collected through observations, interviews and field notes. The collected data were analysed through employing both descriptive analysis and content analysis. As the result of the study, it was figured out that Teacher A did show an improvement in five context based teaching competences; whereas, Teacher B showed an improvement in two context based teaching competences. Additionally, the factors that might affect the process were investigated under the categories such as teacher profile and students' characteristics; teachers' expectations were investigated under the categories of expectations from students and teaching process; gains attained at the end of the process were investigated in accordance with professional and individual gains; the practicality of context based teaching were investigated under the categories of curriculum, context and educational policies.
Keywords: context based chemistry teaching; context based teaching competences; teachers; feedback.