Helicobacter pylori izolatlarında antimikrobiyal ajanlara karşı direnç
Resistance to antimicrobial agents in isolates of Helicobacter pylori
Yazar: PEREN BAĞLAN
Danışman: PROF. DR. A. MİTHAT BOZDAYI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Hepatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Helicobacter pylori İzolatlarında Ântimikrobiyaî Ajanlara Karşı Direnç Gastroduodenai hastalıkların gelişmesinde önemli patojenik roiü oian H. pylori, tüm dünya da yaygın, gelişmiş ülkelerde %25, gelişmekte olan ülkelerde %80'den daha fazla oranda görülen enfekte edici bir ajandır. Bu nedenlerden dolayı H. pyiorin'ın eradikasyonu ve eradikasyonda kullanılan klaritromisin antimikrobiyal ajanına karşı oluşan direnç önem taşımaktadır. Ayrıca bu direncin, gastrik hastalıklarla ilişkisi olduğu düşünülen iceA. vacA, cagA genleri ile ilişkisinin araştırılması bizi hastaiığın gidişi hakkında daha detaylı olarak aydınlatacaktır. Çalışmamızın amacı, ülkemizdeki Helicobacter pylori klinik izolatlarının klaritromisine direnç oranını saptamak ve bununla birlikte gastrik hastalıklarla ilişkisi olduğu düşünülen İceA vacA ve cagA genlerinin varlığı ile direnç arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmamıza, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalına gastrik yakınmalar nedeniyle başvuran, 65'i fonksiyonel dispepsi, 22'si ise duodenum ülseri tanısı alan 87 hastanın gastrik biyopsi örneklerinden kültürü yapılan H. pylori suşları alındı. Fonksiyonel dispepsi grubuna: normal, gastroduedonit, gastrit ve bulbutisii hastalar dahil edildi. 87 hastanın klaritromisin direnci ile ilişkisi olduğu bilinen 23S rRNA genindeki A2143G ve A2144G mutasyonları polimeraz zincir reaksiyonu ve restriksiyon parçacığı uzunluk poiimorfizmi yöntemi iie saptandı. CagA, vacA, İceA genotipleri saptanmasında da aiiele özgü polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi kullanıldı. Sonuçlar ise agaroz jeide değerlendirmeye alındı. Hastaların %27.5'inde klaritromisine direnç saptandı. Hastaların %17.2'si A2144G, %10.3' ü A2143G mutasyonuna sahipti. IceAl genotipi %57.5 (fonksiyonel dispepsiii hastalarda %61.5, duodenai ülserli hastalarda %45.5), iceA2 genotipi ise %42.5 (fonksiyonel dispepsiii hastalarda %43.1, duodenal ülserli hastalarda %27.3) oranında gözlendi. Hastaların % 24.1 inde iceA1 ve iceA2 genotipleri bir arada görüldü, %3.4'ünde ise ne iceA1 ne de iceA2 genotipleri saptanmadı. H. pylori izolatlarında cagA geni pozitifliği %45.9 (fonksiyonel dispesili hastalarda %46.2, duodenai ülserli hastalarda %45.5'inde) olarak saptandı. VacA orta böige (middle region) genotipieri olan rn1 ve m2'ye bakıldığında ise, %18.4 oranında (fonksiyonel dispepsili hastaların %18.5 'inde, duodenal ülserli hastaların %18.2'sinde) vacA m1. %58 (fonksiyonel dispepsiii hastaların %56.9'unda, duodenal ülserli hastaların %59. 1'inde) vacA m2 genotipleri saptandı. H. pylori izolatlarında baskın genotip olarak vacA m2 genotipi gözlendi. Hastaların %24.5'inde ise vacA m1 ya da m2 genotiplerinden herhangi birine rastlanmazken, %3.4'ünde ise hem m1 hem de m2 genotipi bir arada görüldü. VacA s bölgesine bakıldığında, s2 genotipi yaygın, m ve s genotiplerine birlikte bakıldığında ise s2m2 ve s1m2 yaygın olarak (%23, %24) görüldü. Sonuç olarak, ülkemizde klaritromisine direnç oranı oldukça yüksek görüldü ve iceA2 geninin klaritromisin direnci ile ilişkisi buiundu. İceA, vacA ve cagA genotiplerinin gastrik hastalıklarla ilişkisi görülmedi. Anahtar Kelimeler: Helicobacter pylori, klaritromisin, direnç, 23S rRNA, vacA, cagA, İceA.

Abstract:
Resistance to Antimicrobial Agents in Isolates of Helicobacter pylori H. pylori is an infectious agent, which has an important role in gastroduodenai diseases, it is widespread all over the world, 25% in developed countries and more than 80% in developing countries. For this reason H. pylori eradication and resistance to clarithromycin which is used in eradication, is important. Furthermore, searching the relationship between cagA. vacA and iceA genotypes that has been suggested to be related with gastric diseases, may give some information about progress of the disease. The aim of our study is to determine the clarithromycin resistance preveiance in our country and to search if there is a relationship between the resistance and suggested virulance factors iceA, vacA and cagA. In our study, 87 patients (22 patients with duodenal ulcer, 65 patients with functional dyspepsia) which has been applied to Ankara University Faculty of Medicine Gastroenterology Department with gastric problems included. Diagnosed with bulbutis, gastroduedonitis, gastritis and normal patients added to functional dyspepsia group. For claritromycin resistance, polymerase chain reaction and restriction fragment length polymorphism techniques were performed. To determine the cagA, vacA, iceA genotpyes, allele specific polymerase chain reaction technique was performed. Results were analyzed by agarose gel electrophoresis. Twenty seven point five percent of the patients were determined as clarithromycin resistant. Seventeen point two percent of them have A2144G, 10.3% of them have A2143G mutation. Fifty seven point five percent of the patients (in functional dyspepsia group 61.5%, in duodenal ulcer group 45,5%), have iceA1 genotype. Fourty two point five percent of the patients (in functional dyspepsia group 43.1%, in duodenal ulcer group 27.3%) have iceA2 genotype. Twenty five point three percent of the patients have both iceA1 and iceA2 genotypes. Three point four percent of the patients neither have iceA1 nor iceA2 genotypes. Fourty two point five percent of the patients were cagA gene positive (in functional dyspepsia group 46,2%, in duodenal ulcer group 45.5%). VacA middle region genotype ml were positive in 18.4% of all patients (in functional dyspepsia group 18.5%, in duodenal ulcer group 18.2%) and 54% of the all patients (in functional dyspepsia group 56.9%, in duodenal ulcer group 59.1%) have vacA m2 genotpye. VacA m2 is the dominant genotype in H. pylori isolates. Twenty four point five percent of all patients have neither vacA ml, nor vacA m2 genotype. When we looked at vacA genotypes s2, and both s and m genotypes; s2m2 and s1 m2 genotpes were the dominant (23%, 24%). As a result, in our country clarithromycin resistance is too high and there is a relationship between iceA2 and resistance to clarithromycin. but there is no significant association between iceA, vacA, cagA and iceA genotypes and gastric diseases. Key words: H. pylori, resistance, clarithromycin, 23S rRNA, cagA, vacA, iceA.