Eğitim fakültesi öğrencilerinin madde bağımlılığı farkındalık düzeyleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişki
The relationship between substance abuse awareness levels and psychological resilience of education faculty students
Yazar: EMİNE DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NEBİLE ÖZMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Amaç: Araştırma genel olarak Eğitim Fakültesi öğrencilerinin madde bağımlılığı farkındalık düzeylerini, psikolojik sağlamlık düzeylerini ve bunların birbirleri ile ilişkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmada bireylerin madde bağımlılığı farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ile sosyo-demografik özelliklerinin karşılaştırılması ve elde edilen bulguların okul sosyal hizmeti perspektifinden değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim – öğretim yılında Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 357 kadın ve 145 erkek öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği" ve ''Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 istatistik yazılımı ile analiz edilmiştir. Veri analizinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), post-hoc analiz tekniklerinden olan Scheffe testi, Pearson momentler çarpımı ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Analiz sonucunda öğretmen adaylarının madde bağımlılığı farkındalık düzeylerinde ve psikolojik sağlamlıklarında yaşa, sınıfa, üniversiteye başlamadan önce yaşadıkları yere ve anne-baba eğitim düzeyine göre manidar bir farklılaşmaya rastlanmamıştır. Öğretmen adaylarının madde bağımlılığı farkındalık düzeylerinde bölüme, aile durumuna, farkındalık eğitimine katılma durumuna, madde kullanan arkadaş durumuna ve madde kullanma durumuna göre ise manidar farklılaşmalara rastlanmıştır. Öğretmen adaylarının psikolojik sağlamlık düzeylerinde ise cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve aile durumuna göre manidar bir farklılaşma olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların madde bağımlılığı farkındalık düzeyleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında doğrusal ve manidar bir ilişki olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç: Araştırmada eğitim fakültesi öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeyleri arttıkça madde bağımlılığı farkındalık düzeylerinin de artış gösterdiği ve psikolojik sağlamlık düzeyinin madde bağımlılığı farkındalık düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada Eğitim Fakültesi öğrencilerinin madde bağımlılığı farkındalık düzeylerinin ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu ortaya koyulmuştur. Öğretmen adaylarının bağımlılıkla mücadele kapsamında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlara ilişkin farkındalık düzeylerinin ise yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Eğitim Fakültesi Öğrencileri, Madde Bağımlılığı Farkındalık Düzeyi, Okul Sosyal Hizmeti, Psikolojik Sağlamlık

Abstract:
Aim: The study in general is conducted to examine the substance addiction awareness level, psychological resilience level of Education Faculty students, and their relationships with each other. Furthermore, the study aimed to compare individuals' substance addiction awareness and psychological resilience levels with their socio-demographic features and evaluate the findings from the perspective of school social services.
Materials and Methods: The sample of the study consists of 357 female and 145 male prospective (pre-service) teachers studying at Marmara University's Education Faculty in the academic year 2022-2023. In the study, "Personal Information Form" "Substance Addiction Awareness Scale" and "Adult Psychological Resilience Scale" were used as data collection tools. The collected data were analyzed with SPSS 26 statistical software. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Scheffe test from post-hoc analysis techniques, Pearson's product-moment, and simple linear regression analysis were used in data analysis.
Results: As a result of the analysis, there was no significant differentiation in prospective teachers' substance addiction awareness levels and psychological resilience regarding age, class, the place they lived before starting the university, and parents' education levels. However, significant differentiations were found in substance addiction awareness levels regarding the department, family situation, participation in awareness education, having friends who use substances, and substance use experience. Significant differentiation was found in prospective teachers' psychological resilience levels regarding gender, socio-economic level, and family situation. In addition, a linear and significant relationship was found between the participants' substance addiction awareness levels and psychological resilience levels.
Conclusion: The study detected that as the psychological resilience levels of education faculty students increase, their substance addiction awareness levels also increase and that the psychological resilience level is a significant predictor of the substance addiction awareness level. In the study, it was revealed that the level of awareness of substance addiction and psychological resilience the students of the Faculty of Education was generally high. It was concluded that the awareness levels of the pre-service teachers about the institutions and organizations operating within the scope of combating addiction are insufficient.

Keywords: Education Faculty Students, Psychological Resilience, School Social Services, Substance Addiction Awareness Level