Kur'an eğitim ve öğretimine yönelik kurs programlarının Kur'an-ı Kerim derslerinde meal /
Yazar: ELİF ATLI
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT IŞIKDOĞAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kur`an kursları = Koran schools ; Kurslar = Courses ; Meal = Meaning

Özet:
Türkiye'de yaygın din eğitimi hizmetleri Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilmektedir. Başkanlık bu hizmetler kapsamında Kur'an eğitim ve öğretimine yönelik olarak kurslar düzenlemektedir. Bu kurslarda gerçekleştirilen temel faaliyetlerden biri ise Kur'an-ı Kerim öğretimidir. Kur'an-ı Kerim öğretiminin okuma, ezberleme ve anlama boyutları bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında Kur'an-ı Kerim öğretiminde anlam konusuyla ilgili olmak üzere Kur'an Eğitim ve Öğretimine Yönelik Kurslardaki programların Kur'an-ı Kerim derslerindeki meal konuları incelenmektedir.
Çalışmanın amacı geliştirilen programların, kursların açılış amaçlarından biri olan Kur'an-ı Kerim'in mealinin öğretilmesi hedefini gerçekleştirmesine katkı sağlamaktır. Bunun yanında programların öğrencilerin Kur'an'ı okurken anlamını da öğrenme yönündeki ihtiyaçlarını ve taleplerini karşılaması amacıyla bu kurslarda daha nitelikli eğitim yapılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmada, konunun sınırları dâhilindeki kurs programlarının Kur'an-ı Kerim derslerinde meal konusunun ne düzeyde yer aldığı incelenmiştir. Daha sonra öğretim konusu olan mealin planlı bir şekilde işlenmesi konusu öğrenciler, öğreticiler ve program açısından değerlendirilmiştir.
Çalışma sonucunda programlarda belirtilen meal konularının İhtiyaç Odaklı Kur'an Kursları Öğretim Programında bulunan Kur'an-ı Kerim Ek Öğretim Programı beşinci kuru dışında ezberlenen sure ve ayetlerle sınırlı olduğu, belirtilen konularla ilgili hedeflerin yazılmadığı ve bu konular için özel bir kaynağın hazırlanmamış olduğu görülmüştür.
Kursların açılış amaçlarında belirtilen Kur'an-ı Kerim'in anlamının öğretilmesi amacına yönelik olarak, konu alanı ve program geliştirme uzmanlarının
III
görüşleri doğrultusunda geliştirilen ya da yenilenen programların gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin derse hazırlanmasını, dersi takip etmesini ve istediği zaman konuları tekrar edebilmesini sağlamak için programdaki konuların yer aldığı bir öğretim materyalinin hazırlanması önerilmiştir.

Abstract:
The informal religious education in Turkey is provided by the Presidency of Religious Affairs. The Presidency organizes some courses for education and training of Qur'an within the scope of these services. One of the main services carried out in these courses is the training of Qur'an. Qur'an training has dimensions of reading, memorization and comprehension.
This study aims to provide the teaching of the meaning of Qur'an, which is the one of main opening purposes of this courses and to ensure that the programs meet the needs and demands of the students to learn the meaning while they are reading Qur'an and to make a contribution for more qualified training in these courses. For this purpose, the course programs within the boundaries of this study, are analyzed the inclusion level of meaning subjects in Qur'an lessons. Subsequently the meaning subject, which requires conspiratorially training, is evaluated in terms of students, instructors and program.
As a consequence of this study, it is understood that the meaning subjects stated in programs without the exception of 5th course of the Training Program of Need Based Qur'an Courses, are bounded with memorized sura and verses and the targets related to the stated subjects has not been written and no special resources have been prepared for the subjects. It is emerged that the programs developed or renewed are essential to teach the meaning of Qur'an, which is stated in the reasons of the courses opening, in accordance with the opinions of subject area and program development experts. Furthermore, it is suggested to prepare a material including the subjects in the program, to ensure that the students can follow and repeat the subjects in program at any time.