Yeni kişilik teorisi enneagram ve din psikolojisi açısından kullanım alanları
New personality theory enneagram and its usage in psychology of religion
Yazar: YUSUF KARABULUT
Danışman: Y.DOÇ.DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik = Personality ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Enneagram yeni bir kişilik teoremi değildir. Aksine bilinen en eski kişilik teorilerinden birisidir. Fakat yazılı tarihi çok eski değildir ve özellikle Türkiye'de çok yaygın bir şekilde bilinmemektedir. Ennea dokuz ve gram da nokta, şekil manasına gelir. Kökenleri mistik olmakla birlikte özellikle psikoloji ve psikiyatri alanında giderek daha yaygın kullanılmaktadır. Araştırmamızda her bir ennea tipini, din psikolojisi ile ilişkisi doğrultusunda açıklamaya çalıştık. Daha önceleri yapılmış olan kişilik ve dindarlık arasındaki ilişkilerin kullandığı tümevarım metodundan farklı olarak enneagram, tümden gelim metodunu kullanarak daha bütüncül bir yapı ortaya koymuştur. Bu sebeple enneagram bilgisi içerisinde, bütün hakkında bir fikir vardır. Bu araştırmamızda öncelikle diğer psikoloji ekollerinin kişilik hakkındaki görüşleri özetle anlatılmaya çalışıldı. İkinci bölümde ise kişilik teorileri ile din psikolojisi arasındaki ilişkileri inceleyen daha önce yapılmış çalışmalara yer verildi. Üçüncü ve son bölümde ise enneagram hakkında detaylı bilgiler sunuldu. Çocukluk yapılarından her bir tipin gelişim seyirlerine ve tutkuları, kutsal fikirleri ve ayrılma, çözülme rotaları hakkında her bir ennea tipinin bilgileri ortaya konuldu. Bu çalışma sonuç olarak enneagram konusunda bir giriş çalışması olmuştur. Enneagram özellikle bu alanda kullanılabilecek çok kullanışlı ve güçlü bir bilgidir. Enneagram sayesinde bir çok dini tutum ve davranış paternleri daha kolay açıklanabilir.

Abstract:
Enneagram is not a new personality theory. In contrast it is one of the most oldest theory in personality theories. But it?s written history is new and also it is not widely known in Turkey. Ennea means nine and gram means points. It has mystical roots but it s also very useful knowledge in area of psychology and psychiatry. In our research we tried to define each ennea type for its relation with psychology of religion. There are different personality theories that has been worked in this comparasion. But except enneagram each of them have induction method. Enneagram uses deduction. So Enneagram has knowledge about wholeness. In this research we have given some general informations about other psychological theories especially their personality point of view. In the second chapter we have given informations about personality and psychology of religion works and relations. At the third and last chapter we have given deeply informatios about enneagram. From childhood pattern to levels of development of each type. Passions, virtues, holy ideas and integration and disintegration ways of each enna types. In conclusin this work is just an introduction. Enneagram can be useful and powerful knowledge especially in this area. Enneagram can explain easily most patterns about religious attitudes and behaviours.