Medyada bir ayrımcılık kriteri olarak cinsiyetlendirilmiş yaşçılık: Televizyon dizilerinde yaşlı kadınların temsili
Gendered ageism as a discrimination criteria in media: Representation of older women in TV series
Yazar: CANSU KOÇ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Dizi film = Serial film ; Diziler = Serials ; Kadınlar = Women ; Medya = Media ; Televizyon dizileri = Television serials ; Yaşa dayalı ayrımcılık = Ageism ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Araştırma, yaşlıların özellikle de yaşlı kadınların maruz bırakıldığı ayrımcılığın, bir kitle iletişim aracı olan televizyon üzerinden nasıl meşrulaştırıldığı ve topluma yansıtıldığı üzerine yoğunlaşmaktadır. Yaşlanma sadece doğumdan ölüme kadar geçen sürenin kronolojisi değil, aynı zamanda toplum dinamiklerinden etkilenen bir kavramdır. Toplumdaki ayrımcı tutumlar, önyargılar ve kalıp yargılar da yaşlanma sürecini ve yaşlılık dönemini etkilemektedir. Bundan dolayı, çalışmanın temel kavramları yaşlılara karşı ayrımcılığı tanımlayan yaşçılık ve özellikle yaşlı kadınlara karşı negatif tutum ve davranışları ifade eden cinsiyetlendirilmiş yaşçılıktır. Cinsiyetlendirilmiş yaşçılık hem gündelik hayatta hem de kurumsal yapılarda kendine büyük bir yer bulmakta ve kadınlar yaşlandıkça gördükleri baskıyı arttırmaktadır. Kadınların özgürleştirilmesi amacını taşıyan feminist hareket de yaşlı kadınları, ortaya çıktığı günden itibaren göz ardı etmiştir. Yaşlı kadınlara karşı oluşan bu ayrımcı tutum ve davranışların televizyon dizileri içerikleri ile olan ilişkisini, içeriklerde yaşlı kadınların nasıl temsil edildiğini ve yaşlı kadınların yaşlı erkeklere ve genç karakterlere kıyasla nasıl bir konumda bir temsil edildiğini incelemek araştırmanın temel konusudur. Buna yönelik olarak, 1990'lı yıllardan her on yılda yayınlanan bir dizi seçilerek, bu dizilerdeki yaşlı kadın karakterler incelenmiştir. Toplamda 3 dizi ve bu dizideki 10 yaşlı kadın karakter incelemeye dahil edilmiştir. İnceleme boyunca, nitel yöntemden içerik analizi kullanılarak, yaşlı kadın karakterlerin karakter özellikleri, toplumsal konumları, fiziksel özellikleri ve mekânsal ilişkileri feminist bakış açısıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, her ne kadar farklı siyasi ortamlarda ve farklı on yıllarda yayınlanmış olsa da, yaşlı kadınların oldukça geleneksel ve homojen bir çerçevede temsil edildiği görülmüştür. Bütün karakterler, özellikle de yaşlı erkek karakterler, dikkate alındığında, en dezavantajlı konumda temsil edilen grubun yaşlı kadınlar olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma, feminist hareket içerisinde ve feminist yazında geri planda bırakılan yaşlı kadınların maruz bırakıldığı ayrımcılığı öne çıkarmak ve cinsiyetlendirilmiş yaşçılık teriminin literatürde daha fazla yer almasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: yaşlanma, cinsiyetlendirilmiş yaşçılık, medya, televizyon dizileri, içerik analizi

Abstract:
This research focuses on how the discrimination against older people, especially older women, is legitimized and reflected in society through television. Aging is not only the chronology of a lifetime, but also a concept affected by social dynamics. The discriminatory attitudes, prejudices, and stereotypes in society also affect the aging process and old age. Therefore, the fundamental terms of this research are ageism, which defines discrimination against older people, and gendered ageism, which expresses negative attitudes and behaviors towards older women. Gendered ageism finds a place for itself both in daily life and institutional structures and increases the pressure women face as they get older. The feminist movement, which aims to liberate women, has also ignored older women since the day it emerged. The main subject of this research is to examine the relationship of these discriminatory attitudes and behaviors towards older women through the contents of TV series, how older women are represented in the contents, and how older women are represented in comparison to older men and young characters. Therefore, three TV series that are broadcast each decade as of the 1990s was selected, and the older female characters in these TV series were examined. In total, three TV series and ten old female characters were included in the analysis. Throughout this research, the character traits, social positions, physical characteristics, and spatial relationships of the older female characters were analyzed from a feminist perspective, using content analysis from the qualitative method. As a result of the analysis, it was seen that older women were represented in a very traditional and homogeneous framework, although the series are broadcast in different political environments and different decades. When all characters, especially older male characters, are taken into account, it is observed that older women represent the most disadvantaged group. The aim of this research is to highlight the discrimination faced by older women, who are left even in the feminist movement and feminist literature background, and to ensure that the term gendered ageism takes place more in the literature. 
Keywords: aging, gendered ageism, media, television series, content analysis