Batman ili ekili alanlarda bulunan Orthoptera:Insecta faunasının araştırılması ve tarım alanlarında zarar oluşturabilecek türlerin belirlenmesi
Research of Orthoptera:Insecta fauna which in cultivated area of Batman city and identify types of them which gives harm to agricultural areas
Yazar: MUSTAFA İLÇİN
Danışman: PROF. DR. ALİ SATAR
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada özellikle Batman İli ve Yöresi; Batman-Beşiri, Batman-Kozluk, Batman-Hasankeyf, Batman-Gercüş, Batman-Sason, merkez ve kırsal alanlarında bulunan Orthoptera:Insecta faunasının türlerinin araştırılması, sistematiğinin belirlenmesi, tarım arazilerinde hangi türlerin zararlı, yararlı ve predatör olduğunun  tespit edilmesi çerçevesinde 2012-2015 yılları arasında; toplam dört yıl boyunca çok sayıda örnek tür toplanmıştır. Toplanan örnek tür sayısı yaklaşık olarak 700 civarındadır. Toplanan çekirge faunası örneklerinin tür listesi çıkarılmıştır. Ayrıca toplanan materyaller taksonomik açıdan değerlendirilmiş, bu değerlendirme sonucunda; Araştırma sahası olan Batman ili ve ekili alanlardan elde edilen Orthoptera:Insecta faunasına ait örneklerden iki alttakıma ait, altı familya, yirmi sekiz cins, otuz bir tür ve yirmi üç alttür saptanmıştır. Bu türlerden en önemlileri; Tettigonia viridissima, Tettigonia caudata, Acrida bicolor, Platycleis intermedia, Platycleis affinis, Platycleis escalaria iranica, Conocephalus fuscus, Conocephalus discolor, Saga ephippigera ephippigera, Gryllus bimaculatus, Gryllotalpa gryllotalpa, Oedipoda caerulescens caerulescens, Oedipoda aurea, Oedipoda miniata miniata, Sphingonotus satrapes satrapes, Sphingonotus caerulans, Sphingonotus caerulans caerulans, Sphingonotus caerulans caspicus, Truxalis robusta robusta, Nocaracris cyanipes, Arcyptera labiata, Calliptamus italicus, Calliptamus barbarus cephalotes, Calliptamus barbarus barbarus, Pyrgodera armata, Locusta migratoria, Dociostaurus maroccanus, Dociostaurus anatolicus verilebilir. 
Araştırma sonucunda Sphingonotus (Sphingonotus) satrapes satrapes Saussure,1884 Türkiye orthoptera faunası için yeni kayıttır. Batman ili ve yöresi için birçok fazla yeni kayıt ortaya çıkarılmıştır. Daha önceki çalışmalarda Batman iline ait orthoptera faunasıyla ilgili çok fazla çalışmanın olmaması araştırmamızın önemini de ayrıca ortaya koymuştur. Araştırma neticesinde elde edilen veriler, türlerin hem zoocoğrafik açıdan öneminin belirtilmesi hem tarıma yönelik zirai açıdan yarar-zarar ilişkisinin ortaya konulması, predatör türlerin teşhis edilip saptanması bakımından, türlere ilişkin gözlem ve öneriler belirtilmiştir.
Bu çalışmanın önemli bir tarafı da zararlı olan türlerin hangi tür bitkilere zarar verdiği ve spesifik olarak bitkinin hangi yapılarına etki edip büyümesine ket vurup engellediği, ayrıntılarıyla ortaya konmuştur. Özellikle tarımsal açıdan önemli görülen kültür bitkilerinin ve diğer bitkilerinin orthoptera türleri tarafından belli zamanlarda istilaya uğraması bu türlerin teşhis edilip zararlılarının da saptanması ayrıca önemli olduğunun göstergesidir. 

Anahtar Kelimeler: Orthoptera, Batman yöresi, Tarım alanları ve Zararlılar

Abstract:
In this research, for exploration types of Orthoptera:Insecta fauna specially in Batman city and arroun it; Batman-Beşiri, Batman-Kozluk, Batman-Hasankeyf, Batman-Gercüş and Batman-Sason center and rural areas, research of types of Orthoptera:Insecta fauna, determination of systematic of them determination which types of them gives harm, which types profitable or predator between years of 2012-2015; totally during 4 years a lot of sample types collected. Number of collected types is arround 700. Taxson list of Sample of Fauna of Locust found out. Additionally materials which collected evaluated, as result of this evaluation; orthoptera which obtained from research field Batman and  cultivated areas of it: from samples of  insecta 6 families, 28 genus, 31 types, and 23 subspecies determined which belonged to two underframe. The most important of this species; Tettigonia viridissima, Tettigonia caudata, Acrida bicolor, Platycleis intermedia, Platycleis affinis, Platycleis escalaria iranica, Conocephalus fuscus, Conocephalus discolor, Saga ephippigera ephippigera, Gryllus bimaculatus, Gryllotalpa gryllotalpa, Oedipoda caerulens, Oedipoda aurea, Oedipoda miniata, Sphingonotus satrapes satrapes, Sphingonotus caerulans, Sphingonotus caerulans caerulans, Sphingonotus caerulans caspicus, Truxalis robusta robusta, Nocaracris cyanipes, Arcyptera labiata, Calliptamus italicus, Calliptamus barbarus cephalotes, Calliptamus barbarus barbarus, Pyrgodera armata, Locusta migratoria, Dociostaurus maroccanus, Dociostaurus anatolicus.
As result of this research Sphingonotus (Sphingonotus) satrapes satrapes Saussure, 1884 is new record in Turkey. Add to this a lot of new records discovered in the region of southeast of Turkey, Batman and its districts. Absence of a lot of stidies about orthoptera fauna displayed an importance of our study. Types which collected in cultivated area of Batman and generally becoming of this types as representative of whole region became indication of whole district and inclusive. As result of those datas also describe importance of zoographic aspect and also display aspect of relation of profit-harm which about agricultura and identification of profitable predator.
One of importance aspect of this study to find out that which plants get harmed from types of harmfull and specifically which organ and structure of plant effected, how effect stulfication of grow of plants displayed overall. Specially from aspect of people who gain from agriculture it is importance that culture and cereal plants at certain times ridden by types of orthopteras, identify this types and damages of them became also indicatior of this study. 

Key Words: Orthoptera, District of Batman, Agricultural Areas and Pests.