Okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of preschool teachers' attitudes towards developmental assesment of young children
Yazar: GİZEM EKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILDIRIM
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada; okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarına ilişkin tutumlarının ortaya koyulması ve gelişimsel değerlendirme uygulamalarına yönelik tutum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Karma yöntemle desenlenen bu çalışmada araştırmanın nicel verileri Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Teknikleri Tutum Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma verileri, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenen 181 okul öncesi öğretmeninden web tabanlı veri toplama aracı olan Google form aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerini oluşturmak için ise Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Teknikleri Tutum Ölçeği (ÇTDTTÖ)'nden en yüksek puanı alan beş öğretmen ve en düşük puanı alan beş öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. 
Bu çalışmada elde edilen nicel veriler SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Normal dağılmayan verilerden dolayı, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; Kruskall Wallis H Testi, normal dağılan verilerden dolayı ise ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; bağımsız t-testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda ise ANOVA testi kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metod kullanılmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup, p<0,05 olması durumunda anlamlı bir farklılığın/ilişkinin olduğu, p>0,05 olması durumunda ise anlamlı farklılığın/ilişkinin olmadığı belirtilmiştir. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın nitel verilerinin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. İlk olarak öğretmenler ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler araştırmacı tarafından deşifre edilmiştir. Daha sonra kodlama işlemine yer verilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik kapsamında katılımcılardan elde edilen bilgilerden alıntılara yer verilerek, veriler üzerinde mümkün olduğunca az değişiklik yaparak sade bir şekilde okuyuculara sunulmuştur. 
Elde edilen bulgulara göre; okul öncesi öğretmenlerinin çocuğu tanıma ve değerlendirme tekniklerine yönelik tutumlarında, cinsiyet değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu; yaş, mezuniyet, lisansüstü eğitim durumu, mesleki kıdem, ortalama öğrenci sayısı arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır.
Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde kullandıkları gelişimsel değerlendirme stratejileri incelendiğinde en çok; gözlem, görüşme, portfolyo, ev ziyareti, oyun ve anekdot kaydı tekniklerini kullandıkları görülmektedir.  
Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarında dikkat ettikleri noktalar incelendiğinde en çok; bireysel farklılıklar, çocuk merkezli yaklaşım, aile katılımı, doğal ortam şeklinde kategorilere vurgu yapmışlardır.
Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarından elde ettikleri verileri kullandıkları alanlar incelendiğinde öğretmenlerin en çok; aile bilgilendirme, gerekli birimlere yönlendirme, gelişimi destekleme ve etkinlik planlama kategorilerine değinmişlerdir.
Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları gelişimsel değerlendirme stratejilerinin amaca uygunluğu hakkındaki düşünceleri en çok amaca uygun olduğu üzerinde yoğunlaşmıştır.

Abstract:
In this study; It was aimed to reveal the attitudes of preschool teachers working in preschool education institutions towards developmental assessment practices and to examine their attitude levels towards developmental assessment practices in terms of various variables.
In this study designed with a mixed method, the quantitative data of the research were obtained through the Child Recognition and Evaluation Techniques Attitude Scale. Research data was collected through Google form, a web-based data collection tool, from 181 preschool teachers determined by purposeful sampling method. In order to create the qualitative data of the research, semi-structured interviews were conducted with the five teachers who received the highest score from the Child Recognition and Evaluation Techniques Attitude Scale (ÇTDTTO) and the five teachers who received the lowest score.
The quantitative data obtained in this study were analyzed through the SPSS 22 package program. Due to non-normally distributed data, comparisons between three or more groups; Kruskall Wallis H Test is used in comparisons between pairs due to normally distributed data; independent t-test was used, and ANOVA test was used for comparisons between three or more groups. Descriptive statistical method was used when evaluating the study data. 0.05 was used as the significance level, and if p<0.05, it was stated that there was a significant difference/relationship, and if p>0.05, it was stated that there was no significant difference/relationship. The qualitative data of the research were analyzed with the descriptive analysis method.
Descriptive analysis technique was used to analyze the qualitative data of the research. First, the data obtained from the interviews with the teachers were deciphered by the researcher. Then, the coding process was included. Within the scope of validity and reliability, quotations from the information obtained from the participants are included and the data is presented to the readers in a simple manner, making as few changes as possible.
According to the findings; There is a statistically significant difference in the attitudes of preschool teachers towards child recognition and evaluation techniques according to the gender variable; It was determined that there was no significant difference between age, graduation, postgraduate education, professional seniority and average number of students.
When the developmental evaluation strategies used by pre-school teachers working in pre-school education institutions during the education process are examined, the most common ones are; It is seen that they use observation, interview, portfolio, home visit, game and anecdote recording techniques.
When the points that pre-school teachers working in pre-school education institutions pay attention to in developmental assessment practices are examined, the most common points are; They emphasized categories such as individual differences, child-centered approach, family participation, and natural environment.
When the areas where preschool teachers working in pre-school education institutions use the data obtained from developmental assessment practices are examined, the teachers' most common use is; They touched upon the categories of family information, referral to necessary units, development support and event planning.
The opinions of pre-school teachers working in pre-school education institutions about the suitability of the developmental assessment strategies they use are mostly focused on the suitability for the purpose.