Bursa'nın kentsel gelişim sürecinde coğrafyanın etkileri
Impact of geography during urban development period of Bursa
Yazar: ZEHRANUR SAVRAN ŞERBETCİ
Danışman: PROF. DR. SUNA DOĞANER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Coğrafya = Geography ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bursa = Bursa ; Coğrafya = Geography ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Kentsel gelişme = Urban development ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Tarihi kent dokusu = Historical urban tissue ; Tarihi kentler = Historical urbans

Özet:
Bu çalışma, doğal ve kültürel kaynakların Bursa kentine olan etkilerini ortaya koymayı ve kentin bu kaynaklar üzerindeki olumsuz etkilerinin nasıl giderilebileceği üzerinde çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma ayrıca sürdürülebilir çevre koşullarına uygun, kültürel ve doğal çevreye uyumlu, planlı bir kent oluşturulmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Çalışmanın amacı kapsamında, Bursa'nın kesintisiz kent alanındaki (Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer, Gürsu, Kestel) mahallelerin ayrıntılı olarak yükselti, eğim ve bakı analizleri yapılmıştır. Uludağ ve Bursa Ovası'nın da kentle olan karşılıklı etkileşimi üzerinde durulmuştur. Bursa'yı etkileyen doğal çevre bileşenlerinin kentsel yerleşime uygunluk açısından belirlenmesi için Coğrafi Bilgi Sistemleri araçları içinde olan Weighted Overlay (ağırlıklı çakıştırma) analizi uygulanmıştır. Kentsel yerleşime uygunluğun belirlenmesine yönelik yapılan analiz sonucunda %39'unun yerleşime çok uygun, %58'inin uygun, %4'ünün ise uygun olmayan alanlar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Bursa'da ilkçağlardan günümüze kentin mekânsal gelişimi ve kenti etkileyen beşeri faktörler ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Çalışmanın sonunda, doğal ve kültürel kaynakların değerlendirilebilmesi ve korunması adına eko-kent, kaleli kent, tarihi kent, kültürel kent yaklaşımları için kentte yapılan projeler ve üyelikler incelenerek önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, Weighted Overlay, Eko-Kent, Kaleli Kent, Tarihi Kent, Kültürel Kent, Bursa.

Abstract:
Bursa province and proposing solutions regarding how to deal with the adverse effect of the city on these sources. The study also targets to contribute to the formation a planned city, concordant with cultural and natural environment as well as sustainable environmental conditions.
Detailed elevation, slope and exposure analyses have been conducted in the uninterrupted urban districts of Bursa (within the frame of Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer, Gürsu, Kestel districts) within the scope of the aim of this study. Lowlands of Uludağ and Bursa were also emphasized on for their reciprocal interaction with the city. Weighted Overlay analysis, a Geography Information System tool, have been employed in order to determine whether components of natural environment that affect Bursa are appropriate for the urban settlement. According to the analysis conducted to determine appropriateness to urban settlement, it was found out that 39% is very appropriate, 58% appropriate and 4% inappropriate for the urban settlement. Furthermore, the study also scrutinized spatial development of the city from the ancient times to present day as well as human factors that affect Bursa city.
At the end of the study, the projects and memberships in the city were examined for eco-city, kaleli kent, historical city, cultural city approaches in order to evaluate and conserve natural and cultural sources and number recommendations were set forth.


Key Words: Geography Information Systems, Weighted Overlay, Eco-City, Castle City, Historical City, City of Culture, Bursa.