Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ve kullandıkları öğrenme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relations between middle school student's motivation to learn science and use of learning strategies
Yazar: ZEHRA ÇEKİM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SOLMAZ AYDIN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul (6. , 7. ve 8. sınıf) öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ve kullandıkları öğrenme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca, ortaokul öğrencilerinin sınıf ve cinsiyet değişkenine göre fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının ve kullandıkları öğrenme stratejilerinin farklılaşıp farklılaşmadığı da tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın evrenini Kars il merkezinde bulunan ortaokullar da öğrenim gören 3822 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrenciler altı okuldan 6. sınıflar (255), 7.sınıflar (266) ve 8.sınıflar (232) olmak üzere toplam 753 kişi örnekleme dahil edilmiştir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmadan veri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgiler Anketi", "Fen Bilimleri Öğrenmeye Yönelik Akademik Motivasyon Ölçeği" ve "Fen Bilimleri Dersi Öz-düzenlemeli Öğrenme Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmada betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma vb.) ve bağımsız (ilişkisiz) örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon ve regresyon analizi SPSS 18.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise LISREL 8.80 programı kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda ortaokul öğrencilerinin özellikle içsel motivasyon düzeylerinin diğer motivasyon alt boyutlarına göre daha yüksek olduğu, öz-düzenlemeli öğrenme stratejilerinde ise sırasıyla kaynak yönetme stratejileri, biliş üstü öğrenme stratejileri ve bilişsel öğrenme stratejilerini kullandıkları belirlenmiştir. Strateji kullanımı ve fen başarısının içsel motivasyon, dışsal motivasyon-meslek ve dışsal motivasyon-sosyal boyutları ile pozitif ve anlamlı ilişkili olduğu, motivasyonsuzluk boyutuyla da genellikle negatif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bilişsel stratejilerin, biliş üstü stratejilerin ve kaynak yönetme stratejilerinin kullanımını en yüksek düzeyde içsel motivasyonun yordadığı da belirlenmiştir. Cinsiyet ve sınıf değişkenine göre de motivasyon düzeylerinde ve öğrenme stratejilerinin kullanma oranlarında kızların erkeklere göre daha iyi seviyede olduğu ve 6. sınıfların en yüksek ortalamaya sahip olduğu, yani sınıf düzeyi arttıkça motivasyonun ve öğrenme stratejisi kullanımının düştüğü belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to explore the relations between middle school student's (6th, 7th and 8th grades) motivations to learn science and use of learning strategies. Accordingly it was also tried to be determined whether middle school student's motivation to learn science and their learning strategies changes or not depending on the grade and gender variables.
The study sample includes the 3822 middle school students studying in Kars city center. 255 students from 6th grade, 266 students from 7th grade and 232 students from 8th grade were participated in the study from six different schools. The research is a scanning type study. The date is collected via "Demographic Information Survey", "Academic Motivation Scale for Learning Science" and "Self-Regulated Learning Strategies Scale for Science Courses". 
Descriptive statistics (mean, standard deviation, etc.), independent (one sample) samples t-test, one way analysis of variance and correlation and regression analyses were performed using Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 18.0 software. Besides LISREL software was used for Confirmatory Factor Analysis (CFA). 
Findings show that middle school student's intrinsic motivational levels are higher than other sub dimensions of motivations and among the self-regulated learning strategies, they use resource management strategies, metacognitive learning strategies and cognitive learning strategies respectively. It is found out that use of strategies and science achievements positively and significant correlated with extrinsic motivation-career and extrinsic motivation-social dimensions, while they are often negatively correlated with amotivation dimension. Moreover it is also determined that what leads use of cognitive strategies, metacognitive strategies and resource management strategies to the highest degree is intrinsic motivation. According to the gender and grade level variables, girls have reported higher levels of motivation and use of learning strategies than boys. 6th grades have highest level of motivation and learning strategies use. As the class level increases, the use of motivation and learning strategy falls.