Yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin geometrik doğruluk ve detay değerlendirme yönünden incelenmesi
Geometric accuracy and feature compilation assessment of high resolution satellite imagery
Yazar: VEYSEL OKAN ATAK
Danışman: PROF.DR. MEHMET ORHAN ALTAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Ankara yakınlarındaki Gölbası bölgesinde yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleriningeometrik dogruluk ve detay degerlendirme yönünden incelenmesi amacıyla bir çalısmagerçeklestirilmistir. 12 adet yer kontrol noktası (YKN) tespit edilmis ve görüntüalımından önce bu noktalar isaretlenmistir. Bu çalısma için stereo Ikonos ve monoQuickbird görüntüleri ile stereo hava fotografları temin edilmistir.Fotogrametrik ve kartografik yöntemler ile veya Ikonos uydu görüntüsünden elde edilensayısal yükseklik modelleri (SYM), farklı dagılımdaki YKN ile birlikte kullanılarakdegisik özellikte ortofotolar üretilmistir. Bagımsız kontrol noktalarının (testnoktalarının) koordinatları ortofoto görüntüler üzerinde okunmus ve bu koordinatlarGlobal Konumlama Sisteminden (Global Positioning System-GPS) elde edilenkoordinatlar ile karsılastırılmıstır. Farklı özellikte 3 alan belirlenmis ve 1 / 5.000 ölçekliharita üretimi amacıyla 3 farklı operatör tarafından detay degerlendirme çalısmalarıgerçeklestirilmistir. Farklı kaynaklardan (Ikonos, Quickbird ve hava fotografları)gerçeklestirilen bu harita üretimleri kendi aralarında karsılastırılmıslardır. Son olarakda degerlendirilen detaylar arazide kontrol edilmislerdir.Geometrik dogruluk arastırmaları yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin orta /büyük ölçekli harita çalısmalarında kullanılabilecegini göstermektedir. Bununla birliktedetay degerlendirme çalısmalarına iliskin sonuçlar, bu görüntülerin küçük detaylarıntespiti ve teshisi konularında henüz hava fotograflarının seviyesine ulasamadıgınıgöstermistir.Anahtar Kelimeler: Yüksek Çözünürlük, Ortofoto, Sayısal Yükseklik Modeli (SYM),Harita, Detay

Abstract:
A study has been implemented in Gölbası near Ankara for geometric accuracy andfeature compilation assessment of high resolution satellite images. 12 ground controlpoints (GCP?s) were revised and signalized before the recording of images. Stereo-pairIkonos, mono Quickbird and stereo aerial images have been provided for this study.Using digital elevation models obtained with photogrammetric and cartographicmethods or from Ikonos images, various ortophotos have been produced with differentGCP?s distributions. Planimetric coordinates of the checkpoints were measured on allorthophotos and compared with Global Positioning System (GPS) coordinates. 3 regionswhich have different characteristics have been selected and 3 different experiencedoperators compiled features on these regions for 1:5.000 scaled map productions. Themap productions from different sources (Ikonos, Quickbird and aerial images) havebeen compared within each other. And lastly the compiled features have been controlledon land.The geometric accuracy results show that the high resolution satellite images can beused in mid / large scale mapping processes. But feature compilation assessment resultsshow that these images couldn?t reach to the level of aerial images in determining andidentifying of small features yet.Keywords: High Resolution, Orthophoto, Digital Elevation Model (DEM), Mapping,Feature