Deneysel hayvan modelinde oluşturulan akut mezenter iskeminin erken tanısında d-dimer, l-laktat, IFABP'ın yeri ve prognostik değeri
The value of L-laktat, D-di̇mer, ifabp levels in the early diagnosis of acute mesenteric ischemia in an experimental animal study
Yazar: EMRE ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE GÜNALP
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; D-dimer = D-dimer ; Laktatlar = Lactates ; Prognoz = Prognosis ; Taşıyıcı proteinler = Carrier proteins ; Teşhis = Diagnosis ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Erken teşhis ve tedavi edilmediğinde ölüme yol açabilen akut mezenter iskemi olgularında iskeminin mukoza düzeyinde olduğu erken dönemde L-laktat, D-dimer ve IFABP biyobelirteçlerinin düzey değişikliğini belirlemek, tanısal değerini araştırmak ve tanının gecikmesine bağlı oluşabilecek mortaliteyi önlemektir.
Yöntem: Deneysel randomize kontrollü çalışmada altmış üç adet yaklaşık 250-300 gram ağırlığında Wistar-Albino cinsi dişi rat kullanıldı. Çalışma süresince tüm hayvanlar 12 saatlik zaman dilimlerinde aydınlık-karanlık döngüsünde tutularak, suya ve yiyeceğe serbestçe ulaşabilmeleri sağlandı. Gruplar randomize edildi. Ratlar 1 den 63'e kadar numaralandırıldı. Deney hayvanları 3 kontrol grubu, 3 taklit grubu ve 3 iskemi grubu olarak toplam 9 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna sadece anestezi, taklit gruplarına laparotomi, iskemi gruplarına ise laparotomi ve SMA'ya klempleme yapılarak 30.dakika, 60.dakika ve 3.saat lerde L-laktat, D-dimer ve IFABP düzeyleri bakılmak üzere kardiyak ponksiyonla kan örnekleri alındı. Her gruptaki 6 denekten jejunum 6 cm, ileum 3 cm rezeke edildi ve histopatolojik olarak ışık mikroskopisinde incelendi. 
Bulgular : 30.dakika iskemi grubu L-laktat değerlerinin 30.dakika kontrol ve taklit gruplarından anlamlı yüksek olduğu görüldü (p<0.002, p<0.001). IFABP; taklit gruplarının tüm zaman dilimlerinde IFABP değerlerinin kontrol gruplarına göre yüksek olduğu saptandı bununla birlikte 30.dakika kontrol grubuyla iskemi grubu arasında anlamlı fark bulundu (p<0.004). D-dimer tüm iskemi gruplarında negatif olarak değerlendirildi.
Sonuç: Bulgular IFABP'ın iskemiye ve süresine bağlı olarak artış gösterdiğini aynı zamanda laparatomi gibi diğer nedenlerle de yükselebileceğini ortaya çıkardı. Erken tanıdaki yerini belirlemek için daha fazla çalışma yapılması gerektiği öngörüldü. Erken iskemi döneminde L-Laktatın tanında kullanılabileceği sonucuna varıldı. D-dimer'in nontrombotik AMİ'yi ekarte etmede şu an için yeterli olamayacağı görüşü savunuldu.

Abstract:
Abstract 
Objectives: This study investigated the diagnostic value of L-laktat, D-dimer, IFABP in the early diagnosis of acute mesenteric ischemia, a life-threatening condition which can result in multiple organ injury and death if not identified and treated promptly.
Methods: Sixty-three female 250-300 gr wistor-albino rats were used in this randomized, controlled study. Rats were numbered 1-63 and divided into 9 groups as control, sham and ischemia groups.  Control, sham and ischemia groups for the 30th minute, 1st hour and 3rd hour were established. Anaesthesia was performed only in the control group. Laparotomy performed in the sham groups, and the superior mesenteric artery was ligated followed by laparatomy in the ischemia groups. Blood and tissue specimens were collected at the specified intervals.
Results: Compared to ischemia group values with those of the control and sham groups a significant rise revealed in L-Laktat levels at the 30th minute (p<0.002, p<0.001). The rise in IFABP values in ischemia group at 30 min was significantly high compared to control gorup (p<0.004). However in the sham groups IFABP levels are elevated than control group. D-dimer was negative in all ischemia groups.
Conclusions: These findings suggested that L-laktat levels can be useful in the early diagnosis of acute mesenteric ischemia. IFABP levels are found to be correlated with intestinal pathologies other than ischemia, therefore it needs to be further insvestigated. D-dimer assessed as an  invaluable biomarker in the non trombotic acute mesenteric ischemia. 

Key words: Acute mesenteric ischemia, experimental study, L-laktat, D-dimer, IFABP, randomized controlled experimental study