Zihinsel engelli öğrencilerin görsel sanatlar dersindeki öncelikli renk tercihleri
The primary colour choices of children with mental disabilities in visual arts
Yazar: ASUDE ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. MELEK ŞAHİNDOKUYUCU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Renk seçimi = Color selection ; Renkler = Colors ; Sanat = Art ; Sanat eğitimi = Art education ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bolu ilindeki zihinsel engelli öğrencilerin cinsiyetlerine ve engel durumlarına göre görsel sanatlar dersindeki öncelikli renk tercihlerini belirlemektir. Öğrencilerin seçtikleri renklerin engel durumlarına ve cinsiyetlerine göre bir tutarlılık gösterip göstermediği bu çalışma da ortaya konulmuştur. Çalışma öğrencilerin renk seçimlerinin tesadüfî olup olmadığının anlaşılması açısından 15 gün arayla iki kez uygulanmıştır.Araştırmada zihinsel engelli öğrenciler ve bu öğrencilerin renk seçimleri üzerine pilot bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Genel tarama modeli esas alınarak yapılmış olan bu araştırmada evreni temsil ettiği düşünülen bir çalışma grubundan yararlanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu, Bolu ilindeki eğitim uygulama okulu ve iş eğitim merkezine devam eden yüz atmış zihinsel engelli öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrenci grubu verilen talimatları anlayan, el ? göz koordinasyonu olan ve hafif düzeyde iş ? teknik sınıfındaki zihin engelli (mental retardasyon) , down sendromu ve epilepsi ( sara hastalığı ) olan 8 ? 24 yaş arası öğrencilerdir. Araştırma grubunu belirlemek için Bolu ilindeki Rehberlik Araştırma Merkezi'nden ön koşul becerilere sahip olan öğrenciler tespit edilmiştir.Araştırmanın birinci uygulamasında elde edilen veriler sonucunda zihinsel engelli öğrencilerin görsel sanatlar dersinde tercih ettikleri öncelikli tek seçimli renk tercihlerinde sıcak renklerden kırmızı ve turuncuyu, soğuk renklerden mavi ve yeşile göre daha çok tercih ettiklerini, çoklu seçimli renk tercihlerine bakıldığında ise yeşil ? mavi ve kırmızı ? sarı renkleri tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Cinsiyetlerine göre renk tercihlerine bakıldığında kızların ve erkeklerin tek seçimli olarak kırmızı rengi, çoklu seçimli olarak yeşil ? turuncu renkleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Engel durumlarıyla renk tercihlerine bakıldığında zihin engelli (mental retardasyon) bulunan öğrencilerin tek seçimli renk tercihlerinde kırmızı rengi, çoklu seçimli renk tercihlerinde yeşil ? turuncu renklerini; down sendromu bulunan öğrencilerin tek seçimli renk tercihlerinde turuncu rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerinde yeşil ? mavi renklerini; epilepsi ( sara hastalığı ) bulunan öğrencileri tek seçimli renk tercihlerinde mavi rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerinde yeşil ? sarı renklerini tercih ettikleri ortaya konulmuştur.Araştırmanın ikinci uygulamasından elde edilen veriler sonucunda ise zihinsel engelli öğrencilerin görsel sanatlar dersinde tercih ettikleri öncelikli tek seçimli renk tercihlerinde yine sıcak renklerden turuncu ve kırmızıyı, soğuk renklerden mavi ve yeşile göre daha çok tercih ettiklerini, çoklu seçmeli renk tercihlerine bakıldığında ise ilk tercihlerinden farklı olarak yeşil ? turuncu ve yeşil ? kırmızı renkleri tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Cinsiyetlerine göre renk tercihlerine bakıldığında kızların tek seçimli renk tercihlerinde yine kırmızı rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerine bakıldığında ilk tercihlerinden farklı olarak mavi ? yeşili tercih ettikleri, erkeklerin tek seçimli renk tercihlerinde ilk tercihlerinden farklı olarak sarı rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerine bakıldığında mavi ? yeşili tercih ettikleri belirlenmiştir. Engel durumlarıyla renk tercihlerine bakıldığında zihin engelli (mental retardasyon) bulunan öğrencilerin tek seçimli renk tercihlerinde yine kırmızı rengi, çoklu seçimli renk tercihlerinde yine yeşil ? turuncu, down sendromu bulunan öğrencilerin tek seçimli renk tercihlerinde ilk seçimlerinden farklı olarak sarı rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerinde yine yeşil ? mavi renklerini; epilepsi ( sara hastalığı ) bulunan öğrencileri tek seçimli renk tercihlerinde ilk seçimlerinden farklı olarak yeşil rengi, çoklu seçmeli renk tercihlerinde ilk seçimlerinden farklı olarak mavi ? sarı renklerini tercih ettikleri ortaya konulmuştur.Araştırmanın sonucunda, zihinsel engelli öğrencilerin görsel sanatlar dersinde öncelikli olarak tercih ettikleri renkler, cinsiyetleri ve engel durumları içerisinde değerlendirildiğinde iki uygulama sonucunda birbirine yakın renklerin seçilmesi nedeniyle uygulanan çalışmanın tesadüfîlik derecesinin düşük olduğu izlenimini vermektedir.Anahtar Kelimeler; Zihinsel engelli birey, görsel sanat eğitimi, renk tercihleri

Abstract:
The primary color choices of mental-disabled students in visual arts course The aim of this research is to define the primary color choices of mentally disabled students in visual arts course in Bolu with respect to their gender and health conditions. The consistency of the color that the students have selected with the difact and genders has been demonstrated. The research has been repeated two times in 15 day intervals to show whether the color choices of students are coincidental.A pilot application has been implemented on the mentally disabled students and their color choices. Based on the general screening model, this research has utilized a study group representing the universe.The study group consists of one hundred and sixty trainable mentally disabled students attending to training application school and business education center in Bolu. This student group includes students who can understand the instructions, have the hand-eye coordination, and possess the mild-level work-technique class mental retardation, down syndrome, and epilepsy with an age range of 8 to 24. In order to define the research group, students who met the preconditions were determined through the communication with the Research Guidance Center in Bolu.With respect to the results obtained in the first application of the research in visual arts course, it was found that mentally disabled students preferred more the red and orange in hot colors in comparison to blue and green in cold colors in single color choices, whereas, green-blue and red-yellow combinations were selected more in combinatorial color preferences. According to the analysis on the effect of gender on choices, it was observed that both girls and boys chose the red color in single color preferences and the orange-green combination in multiple color selections. The research on the effect of diseases on color choices demonstrated that mentally disabled students selected the red in single color favorites and the green-orange colors in multiple choices, while the orange in single colors and the green-blue combination in multiple color choices were selected by students with down syndrome. The same research on students with epilepsy disease showed that blue was the favorite one in single colors and the green-yellow colors were the most preferred in multiple color choices.In the second application of the research, it was exhibited that the mentally disabled students again preferred more the orange and red hot colors in comparison to the green and blue cold colors in single color selections. In their multiple color selections, these students chose the green-orange and green-red colors in multiple choices which were different than their options in the first research group. On the effect of gender on color choices, it was shown that girls again preferred the red color in single color choices, whereas, their selection shifted to blue-green combination in multiple color selections. Boys chose the yellow color, different than their preference in the first analysis, in single color determinations and preferred the blue-green colors in multiple color favorites. In regards to the analysis of diseases on color choices, mentally disabled students again chose the red color and green-orange combination in single and multiple color selections, respectively. Students with down syndrome preferred yellow, different than their choice in the first research group, in single colors and again green-blue colors in multiple color choices. Students having epilepsy preferred green in single color choices and blue-yellow color combination in multiple color preferences which were both different than their favorites in the first research group.At the end of this research, it was concluded that mentally disabled students in visual arts course demonstrated similar color choices in both group of analysis with respect to their gender and disease states proving the effectiveness of the research.Key words: Mentally disabled individuals, Visual Arts Course, Color choices.