Dersim olaylarına dair aktüel tarihyazımının çatışmacı karakteri
The confrontational character of historiography about Dersi̇m case
Yazar: İLKUT TAHA TASLI
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL DEMİRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Dersim ayaklanması = Dersim rebellion ; Siyaset = Politics ; Siyaset bilimi = Political science ; Tarih = History ; Tarihselcilik = Historicism ; Tarihçilik = Historiography ; Tunceli-Dersim = Tunceli-Dersim ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Dersim Olayları hakkındaki tarihyazımı bu sürece egemen çatışmacı karakter ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmada ilgili yazımın söz konusu karakteri üzerinde durulmuştur. Statik bir alan olarak Dersim'e dair eserlerin önsözleri, tematik bir alan olarak da önceden planlama tartışmaları ele alınmış ve çatışmacı boyutların altı çizilmeye çalışılmıştır.

Önsözler bölümünde devlet odaklı ve Dersim odaklı iki eksen olduğu ifade edilmiştir. Her iki eksende de salt savunma güdüsüyle olguları ihmal edebilen eğilimler görülmüştür. Özellikle devlet odaklı anlatımların olayları kavramakta ve kabullenmekte zorlandığı tespit edilmiştir. Dersim ekseninin ise daha politik bir yaklaşım sergileyerek konuyu başka siyasi tecrübelerle birleştirerek anlatma eğilimi olduğu gözlenmiştir.

Önceden planlanmışlık bölümünde, hem tarihyazımı hem de olaylar açısından farklı yorumlar yapılabileceği ifade edilmeye çalışılmıştır. Üç düzeyli açıklama tarzı ile daha analitik çıkarımlar yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre başlangıç dinamikleri, süreç boyunca işleyen dinamikler ve trajik sonuca neden olan dinamikler şeklindeki bir ayrım ile çok daha sağlam  bir açıklama yapılabileceği keşfedilmiştir. Ayrıca müzakere tecrübeleri ve bayındırlık yatırımları, literatürün işaret ettiği önceden planlamanın daha farklı bir niteliği haiz olduğunu düşündürmektedir.

Sonuçta, tüm aktörlerin sürekli bir muhasebe gerçekleştirmesi (bir diğer ifade ile kendi ile sürekli bir eleştirel diyalog kurması da denmektedir), önsözler ve önceden planlama tartışmaları üzerinden gösterilmeye çalışıldığı gibi daha derinliğine anlama ve daha yapıcı bir yazım yapma imkânı sunmaktadır.

Abstract:
The history writing about Dersim events draws attention with the conflictive character it has. In this study, subjected character of the study is pointed. Prefaces as static area and premeditation discussions as thematic area are came up and conflictive dimensions are underlined.

In the part of prefaces it is stated that there are two axes focused on the state and Dersim. It is seen that tendencies that are disregardful of phenomenon with mere motivation of defending. It is detected that especially the state focused expressions are slogged on comprehending and acknowledging the events. It is monitored that Dersim axis has a tendency to represent the event combining with the other political experiences by presenting a more political approach.

At the part of pre planned it is stated that different interpretations can be made by the history writing and events. It is extrapolated that more analytic inferences can be made by the three level explanation styles. It is discovered that more profound explanations can be made by a discrimination that is shaped as a beginning dynamics, running dynamics the process along and the dynamics causing tragic outcome. Besides, negotiation experiences and prosperity investments preoccupy that the premeditation that literature indicates possesses a more different qualification.

In conclusion, accounting made by all the actors (in other saying establishing a critical dialogue with themselves) provides chance to make a more profoundly understanding and  constructive writing as showed in the prefaces and the premeditation discussions.