Moğolistan'ın tarımsal yapısı ve buğday tarımındaki mekanizasyon düzeyi
Agricultural structure of Mongolia and mechanization level in wheat farming
Yazar: BURENSAİKHAN CHİMEDDAMBA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN GÜLSOYLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
MOĞOLİSTAN'IN TARIMSALYAPISI VE BUĞDAY TARIMINDAKİMEKANİZASYON DÜZEYİCHİMEDDAMBA, BurensaikhanYüksek Lisans Tezi, Tarım Makinaları Anabilim DalıTez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Ercan GÜLSOYLUAğustos 2012, 78 sayfaBu tez kapsamında Moğolistan'ın genel tarımsal yapısı, buğday yetiştiriciliği ve mekanizasyon düzeyi araştırılmış, Moğolistan ekonomisi, tarımsal faaliyetler, buğday yetiştiriciliği ve tarımsal mekanizasyon düzeyi ile ilgili veriler kaynak araştırma metoduyla toplanarak biraraya getirilmiştir. Moğolistan'ın genel tanıtımı, ekonomisi ve tarımsal yapısının bugünkü durumunun bulunduğu bir bölüm ile dünya ve Moğolistan'daki buğday yetiştiriciliği ile mekanizasyon düzeyini gösteren diğer bir bölümden oluşmaktadır.Moğolistan'ın tarımsal mekanizasyonu 1959 yılında eski Sovyetler Birliği'nden gelen destekle büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. Tarım sektörü ile ilgili veriler 1989 yılına kadar hep iyiye doğru gittiği görülmektedir. Tezin içeriğinde araştırılan buğday yetiştiriciliği ve tarımsal mekanizasyon düzeyi de bu yıllarda en zirve noktalarına ulaşmıştır. Ancak 1990 yılında gerçekleşen rejim değişikliğinden sonraki 20 senede diğer birçok sektörde olduğu gibi buğday yetiştiriciliğinde de tarımsal mekanizasyonun her geçen yıl daha da kötüleştiği görülmektedir. Daha önceleri Moğolistan tarım sektörü kendi iç ihtiyacını karşılayabilen bir durumdayken, 1990 yılından sonra tarımsal ürünlerinin çoğunu ithal eden bir ülke durumuna gelmiştir.1989 yılında 11500 traktör ve 2500 biçer-döver ile ortalama 530 bin ha alanda buğday üretimi yapılırken, 2010 yılına geldiğinde traktör sayısı 2674, biçer-döver sayısı 1031'e düşmüş ve buğday üretim alanı da 250 bin ha seviyesine gerilemiştir. Tarımsal alanın yeterince kullanılmaması ve tarımsal kapasitenin atıl bırakılmasından dolayı yaklaşık 680 bin ton olan buğday üretimi bugün 345 bin ton'a kadar azalmıştır.Bugün Moğolistan GSMH'sı madencilik sektöründen elde edilen gelirleri ile 1990'lı yılların sonuna göre yaklaşık 6 kat daha artmış bulunmaktadır. Her ne kadar Moğolistan yer altı kaynakları bakımından zengin olsa da kaynakların bir gün tükeneceği süphesizdir. Bu yüzden madencilikten elde ettiğimiz sermayeyi geri dönüşlü tükenmez bir sektör olan tarım sektörüne kanalize etmek akıllı davranış olacaktır.

Abstract:
AGRICULTURAL STRUCTURE OFMONGOLIA AND MECHANIZATION LEVELIN WHEAT FARMINGCHİMEDDAMBA, BurensaikhanMaster?s Thesis in Agricultural Mechanization.Supervisor: Asst. Prof. Dr. Ercan GÜLSOYLUAugust 2012, 78 pagesWithin the scope of this thesis, Mongolia?s general agricultural structure and the current wheat farming including its mechanization level have been studied. Related datas of Mongolian economy, agriculture, wheat farming and agricultural mechanization were accumulated by the method of literature search. The first phase of this thesis involves the statistics of general economy and current agricultural structure of Mongolia. In the second phase, nowadays, to which level have been reached the wheat farming and agricultural mechanization of both Mongolia and worldwide.Mechanized agricultural sector of Mongolia was launched in 1959 and had progressively developed until 1989. Wheat farming and agricultural mechanization level, which are discussed in this thesis, are also had reached their peak points during this period of time. Unfortunately, they have deteriorated like many other sectors during the last 20 years, after polytical system of Mongolia was changed in 1990. Before it happened, Mongolian agricultural sector was able to provide its domestic need with its own capability. But right after the polytical system was changed, Mongolia became a country which is importing many of its agricultural domestic need.In the last years of old regime, total wheat farming area had already reached to nearly 530 thousand hectare, but in 2010 it was decreased to 250 thousand hectare. Furthermore, agricultural tractors decreased in number from 11500 to 2674 and harvesters decreased in number from 2500 to 1031. In result of being lost that much of agricultural capacity, total wheat production was decreased from 680 thousand metric ton to 345 thousand metric ton.Today, due to the mining sector, there has been approximately 6 fold increase in amount of GDP in comparison with how much it was in 1990?s. Although there are rich underground resources, it is clear that they will run out someday unless we use it sensibly. That?s why we have to channel the capital, gained from the mining, into agricultural sector which is a never-ending and a recycling natural wealth.