Pozitif genç gelişimi temelli sınıf rehberliği programının ilkokul öğrencilerinin yaşam becerilerine etkisi
The effects of positive youth development based class guidance program on life skills of primary school students
Yazar: GÜNNUR ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelişimsel rehberlik programı = Developmantal guidance program ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Rehberlik = Guidance ; Yaşam becerileri programı = Life skills program ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmanın amacı Pozitif Genç Gelişimi Temelli Sınıf Rehberliği Programı'nın
ilkokul öğrencilerinin yaşam becerilerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma karma
gömülü desenle desenlenmiştir. Karma yöntem nitel ve nicel yöntemlerin birlikte
kullanıldığı yöntemlerdendir. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel öntest, sontest,
izleme kontrol gruplu 2x3'lük split plot desen kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise nitel
araştırma modellerinden biri olan tekli durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın
çalışma grubunu Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim gören
dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Deney ve kontrol grupları cinsiyet ve sosyoekonomik
dağılımlar dikkate alınarak kura ile belirlenmiştir. Deney grubu 21, kontrol
grubu ise 20 öğrenciden oluşmuştur. Deney grubuna araştırmacı tarafından hazırlanan
Yaşam Becerileri Programı (12 hafta sınıf rehberliği, 12 hafta atölye eğitimi)
uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise farklı bir uygulama (Sağlıklı Beslenme ve Hareketli
Hayat Programı) gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin yaşam becerileri
düzeylerini belirlemek için Tomar ve arkadaşları (2016) tarafından geliştirilen Yaşam
Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca nitel veriler oturum değerlendirme formu, öğrenci
görüşme formu, ebeveyn gözlem formu, öğretmen gözlem formu ve ebeveyn odak grup
görüşmesi ile toplanmıştır. İzleme testi, son test uygulamasından bir ay sonra
gerçekleştirilmiştir.
Deney ve kontrol gruplarının deneysel işlem öncesinde ilgili bağımlı değişkenler
açısından denk olup olmadıkları ilişkisiz ölçümler için t testi ile incelenmiştir. Araştırma
kapsamında yürütülen müdahale programının ilişki ve sosyal ilgi'yi oluşturan her bir alt
boyut üzerindeki etkisi, karışık ölçümler için varyans analizi ile incelenmiştir. Deney
grubundan elde edilen nitel verilerin özetlenmesi ve yorumlanmasında betimsel analiz
tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonunda deney grubundaki öğrencilerin Yaşam
Becerileri Ölçeğinden aldıkları ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark
olduğu saptanmıştır. Uygulanan eğitim programı deney grubuna katılan öğrencilerin ilişki
(farklılıkları yönetme, çatışma çözme, işbirliği yapma, sosyal beceriler ve iletişim), sosyal
ilgi (başkalarıyla ilgilenme, empati, paylaşma ve besleyici ilişkiler) boyutuna ait yaşam
becerilerinde artış sağladığını göstermiştir. Ayrıca deney grubundaki öğrencilerin son test
ve izleme testi ölçümleri arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Deney grubuna
verilen eğitimin uygulamadan bir ay sonra da etkisinin devam ettiği görülmüştür.
Araştırmada elde edilen nitel bulgular da, deney grubuna uygulanan Yaşam Becerileri
Eğitim Programı'nın öğrencilerin yaşam becerilerine dönük olumlu etki ettiği
yönündedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the impact of the Positive Youth
Development Guidance Program on the life skills of primary school students. This
research was designed by mixed-embedded underpinning. Quantitative and qualitative
research methods were used together in this study. As a quantitative method, a 2x3 split
plot pretest –posttest control group semi-experimental design was used. As a qualitative
method, a single case study was used. Study group of this study was the fourth grade
students who are attending a public school in Yenimahalle, Ankara. The experimental
and control groups were drawn by lot considering the gender and socio-economic
distribution. The experimental group consisted of 21 students and the control group
consisted of 20 students.The Life Skills Program (12 weeks classroom guidance, 12
weeks workshop training) prepared by the researcher was applied to the experimental
group. A different treatment (Healthy Nutrition and Active Life Program) was performed
for the control group. The Life Skills Scale developed by Tomar and colleagues (2016)
was used to determine the life skills of the students in this study. In addition, qualitative
data were collected through session evaluation form, student interview form, parent
observation form, teacher observation form and parent focus group interview. The followup
test was performed one month after the last test.
t test was used to determine whether or not the experimental and control groups
were equal in terms of dependent variables before the experimental procedure. The effect
of the intervention program on each subscale composed of the relationship and social
interest was investigated by means of variance analysis for mixed measures. Descriptive analysis technique was used to interpret qualitative data obtained from the experimental
group. At the end of the study, it was found that there was a significant difference between
the pre-test and post-test scores of the students in the experimental group on the Life
Skills Scale.The training program implemented has shown that the students participating
in the experimental group provide an increase in life skills related to the dimension of
relationship (managing differences, resolving conflicts, cooperating, social skills and
communication), social interest (involving others, empathy, sharing and nurturing
relationships). Additionally, there was a significant difference between the post-test and
follow-up test scores of the students in the experimental group. It was found that the effect
continued for a month after the training was given to the experimental group. The
qualitative findings obtained in this study also indicated that the Life Skills Education
Program applied to the experimental group had a positive effect on the life skills of the
students.