Filtresiz tedavi planlarının film dozimetri ile kalite kontrolü
Quality control of flattening filter free treatment plans with film dosimetry
Yazar: SÜLEYMAN ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. MELTEM SERİN
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Film = Film ; Gama ışınları = Gamma rays ; Kolimatör sistemleri = Collimator systems ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Radyoterapide verilmek istenilen dozun hedef hacime doğru bir şekilde verilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada 6 MV ve 6 FFF enerjili X ışınları kullanılarak hazırlanan tedavi planlarının kalite kontrolleri(KK) film dozimetri kullanılarak yapılması ve gama indeks değerlerine bakılması üzerine çalışılmıştır. Işınlanacak olan EBT3 filmler alan boyutlarına göre kesilmiş ve ışınlanarak iki boyutlu(2B) doz dağılımı tek kanal ve çok kanal analizine sahip  FilmQATM Pro yazılımı ile değerlendirilmiştir. Radyokromik film kullanılarak yapılan KK planlarının 6 MV tek analizlerinde DD %2 ve DTA 2mm'nin  gama indeks değerlerine bakıldığında %95 ve üzeri gama geçme yüzdeleri elde edilirken, 6 FFF tek kanal analizine ise DD % 1.5 ve DTA 1.5mm ve üstündeki değerlerde %95 ve üzeri  gama geçme yüzdeleri bulunmuştur. Çok kanallı analiz değerlerinin, tek kanallı analiz değerlerine göre daha yüksek dozimetrik doğruluğa sahip olduğu gözlemlenmiş ve yapılan analiz sonuçlarına göre 6 MV çok kanallı analizlerde DD %1.5 ve tüm DTA değerlerinde %95 gama geçme yüzdesi elde edilirken, 6 FFF çok kanallı analizlerde ise yeşil kanal ile tüm DD ve DTA değerlerinde %95 ve üzeri gama geçme yüzdeleri elde edilmiştir. Çok kanallı analizlerde, tek kanallı anlizlere göre DD %2 ve DTA 2mm'den daha düşük gama indeks değerlerinde %95 ve üzeri gama geçme yüzdeleri bulunmuştur. Çok kanallı analizde K, Y ve M kanalları da kendi aralarında analiz edilmiş ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çok kanal ve tek kanalı karşılaştırdığımızda ise istatistiksel olarak anlamlı farkın bulunduğu ve çok kanallı analiz sonuçlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Film dozimetrisi genellikle çalışmalarda kullanılmakta; çok karmaşık  ve uzun süren işlemlerden geçmesinin gerekliliği nedeniyle halen klinikte rutin uygulamalarda tercih edilmemektedir. Ancak, yapılan çalışmalarla birlikte film dozimetrisinin daha kısa sürede ve daha hızlı uygulanması için gereken yöntemlerin kullanılmasıyla süreç daha kolay uygulanabilir hale getirilebilir. Bu çalışmalar sayesinde film dozimetrisinin kliniklerde KK yöntemi olarak kullanılması bir seçenek haline gelmelidir.

Abstract:
In radiotherapy it is of utmost importance that delivering the desired dose accurately to the target volume. In this study, the treatment plans prepared with 6 MV and 6 FFF X ray energies are performed with quality assurence (QA) film dosimetry and gamma index values to be investigated. The EBT3 films to be irradiated, were evaluated by QA Pro software, which has two-dimensional (2B) dose distribution single-channel analysis and multi-channel analysis, cut and irradiated according to area dimensions. When gamma index percentages were taken into account, gamma penetration percentages were obtained when the gamma index values of DD 2% and DTA 2 mm were evaluated in the 6 MV single analysis of radiocromic films made using the radiocromic film, and 1.5% and DTA 1.5 mm and 95% and the gamma passing percentages were found. It was observed that the multichannel analysis values had higher dosimetric accuracy than the single channel analysis values. According to the analysis results, the percentage of gamma penetration was obtained in 6 MV multichannel analyzes and 1.5% in all DTA values while in 6 FFF multichannel analyzes, green channel with all DD and DTA values of 95% and above gamma penetration percentages. In multichannel analyzes, gamma penetration percentages were obtained at 95% for gamma index values lower than DD 2% and DTA 2 mm. In the multichannel analysis, the K, Y, and M channels were analyzed among themselves and a statistically significant difference was found between them. When we compared multi channel and single channel, we found statistically significant difference and multichannel analysis results were higher. Film dosimetry is usually used in studies and is currently not preferred for clinical use due to its very complicated and cumbersome procedures. However, with the studies done, the film dosimetry usage can be made simpler by using the necessary methods for quicker and faster application. Thanks to these studies, film dosimetry might become an option as a QA method in clinics.