Mekanik ventilatör desteği alan yoğun bakım hastalarına uygulanan sedasyonun optik sinir kılıf çapı ölçümü ile değerlendirilen intrakranial basınç üzerine etkisi
The effect of sedation applied to intensive care patients receiving mechanical ventilator support on intracranial pressure assessed by optic nerve sheath diameter measurement
Yazar: KHATIRA GUNUCH
Danışman: PROF. DR. LALE KARABIYIK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) de takip edilen hastaların önemli bir kısmını solunum yetmezliği nedeniyle mekanik ventilatör (MV) tedavisi alan hastalar oluşturmaktadır. MV'nin olumsuz önemli etkilerinden biri de kafa içi basınç artışına sebep olmasıdır. Kafa içi basınç (KİB) ölçümü için ventriküler drenaj veya parankimal prob yöntemleri altın standart olmakla birlikte, bu invaziv teknikler hemoraji ve enfeksiyon gibi önemli riskler taşımaktadır. Günümüzde KİB takibi için, intrakranial basınç artışı ile paralellik gösterdiği bilinen ve invaziv olmayan bir yöntem olan ultrasonografi ile Optik Sinir Kılıf Çapı (OSKÇ) ölçümü tercih edilmektedir. Bu çalışmada amacımız, YBÜ de MV desteği altındaki sedatize hastalarda ultrasonografi ile OSKÇ ölçümü yapılarak, sedasyonun intrakranial basınç üzerindeki etkisini değerlendirmek ve günlük sedasyona ara verildiğinde yapılan ölçümler ile karşılaştırmaktır. 
Çalışmamız Anesteziyoloji YBÜ'de MV'de takip edilen 40 hasta üzerinde prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya MV desteği altındaki deksmedetomidin infüzyonu ile sedatize edilen 18 yaş üzeri hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik bilgileri, komorbiditeleri, vital bulguları, Glaskow koma (GKS) ve Full Outline of UnResponsiveness (FOUR) Skalaları, Bispektral İndeks Ölçümü (BİS), rutin çalışılan kan gazı analizleri kaydedildi. Sedasyon verilmesi uygun görülen hastalara deksmedetomidin infüzyonu başladıktan 120 dakika sonra ve günlük sedasyon kesildikten 120 dakika sonra yatakbaşı uygulanan USG ile her iki gözün OSKÇ ye transvers ve sagittal olmakla ikişer ölçüm yapılarak ortalaması alındı ve kaydedildi. Bu ölçümler ardışık üç gün tekrarlanarak, ortalamaları istatistiksel olarak değerlendirildi.
Hastaların sedasyonlu ve sedasyonsuz durumları arasında, sağ ve sol gözlerinin sagittal ve transvers OSKÇ değerleri açısından, sedasyonsuz ölçümlerde daha yüksek olmak üzere, istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). 
Çalışmamızın sonucunda MV desteği alan hastalarda sedasyonun OSKÇ'yi önemli ölçüde azalttığını, sedasyona ara verildiğinde ise OSKÇ'nin anlamlı derecede arttığını gözledik. MV desteği alan sedatize, özellikle KİB'si yüksek olma riski bulunan kritik hastalarda, günlük sedasyon kesilmeleri sırasında USG ile OSKÇ'yi ölçerek KİB'nin takip edilmesinin yararlı olacağı kanısındayız.

Abstract:
A significant proportion of patients followed up in the Intensive Care Unit (ICU) are patients receiving mechanical ventilator (MV) treatment for respiratory failure. One of the important adverse effects of MV is increased intracranial pressure. Although ventricular drainage or parenchymal probe methods are the gold standard for intracranial pressure (ICP) measurement, these invasive techniques carry significant risks such as hemorrhage and infection. Currently, Optic Nerve Sheath Diameter (ONSD) measurement with ultrasonography, which is a non-invasive method known to correlate with increased intracranial pressure, is preferred for IOP monitoring. In this study, we aimed to evaluate the effect of sedation on intracranial pressure in sedated patients under MV support in the ICU by ultrasonography and to compare it with the measurements made when daily sedation was interrupted.
Our study was carried out prospectively on 40 patients who were followed up in MV in Anesthesiology ICU. Patients over 18 years of age who were sedated with dexmedetomidine infusion under MV support were included in the study. Demographic information such as age, gender, comorbidities, vital signs, Glasgow coma (GCS) and Full Outline of UnResponsiveness (FOUR) Scales, Bispectral Index Measurement (BIS) and routine blood gas analysis were recorded. In patients for whom sedation was deemed appropriate, two measurements were made transversely and sagittal to the ONSD of both eyes with bedside USG 120 minutes after dexmedetomidine infusion was started and 120 minutes after daily sedation was discontinued, and the average was taken and recorded. These measurements were repeated on three consecutive days and the averages were evaluated statistically.
There was a statistically significant difference between sedated and non-sedated patients in terms of sagittal and transverse ONSD values of the right and left eyes, which was higher in non-sedated measurements (p<0.001).
As a result of our study, we observed that sedation significantly decreased ONSD in patients receiving MV support, whereas ONSD increased significantly when sedation was interrupted. We believe that in sedated patients receiving MV support, especially in critically ill patients at risk of high ICP, it would be useful to monitor ICP by measuring ONSD with USG during daily sedation interruptions.