Kronik hematolojik-onkolojik hastalığı olan çocukların kardeşleri ve annelerine verilen hemşirelik desteğinin kaygı düzeylerine etkisi
The effect to the anxiety levels of nursing support whose given to the siblings and mothers of children with chronic hematologic-oncologic illness
Yazar: ÖZGÜR ÇANKAYA ALPARSLAN
Danışman: DOÇ.DR. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET Araştırma hemşirelik girişimlerine temel oluşturmak üzere, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi / Kayseri Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gevher Nesibe Hastanesi Hematoloji ve Onkoloji servislerinde tedavi gören toplam 45 çocuğun 9-18 yaşındaki kardeşleri (S=45) ve anneleri (S=45) ile onlara ayrılmış özel bir odada görüşülerek; kardeşlerinin ve annelerinin hastalıktan etkilenimleri, stres / kaygı yönetimi konusunda eğitimleri; eğitim ve hemşirelik desteğinin kaygı düzeylerine etkisini ortaya koymak amacıyla tanımlayıcı ve yarı deneysel olarak gerçekleştirildi.. Araştırma verilerinin toplanması araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçları ile 3 aşamada gerçekleştirildi. 1. Aşamada; kardeşlerin ve ebeveynlerin tümünün tanıcı bilgilerini içeren "Kardeş ve Anne-Hasta Çocuk İle İlgili Bilgi Formu" ile çocukların kaygı düzeylerini ölçmek için, 9-13 yaş kardeşlere "Çocuklar İçin Durumluk- Sürekli Kaygı Envanteri", 14-18 yaş kardeşlere ve annelere "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri" uygulandı. 2. aşamada; sağlıklı kardeş ve anneye 7- 15 'er gün ( ortalama 10 gün ) arayla 3 kez araştırmacı tarafından geliştirilen kitapçık ve eğitim materyalleri ile hemşirelik desteğini kapsayan bilgiler verildi. 3. Aşamada; son eğitimin verilmesinden 30 gün sonra son test olarak annelere, yaş dönemlerine uygun olarak çocuklara "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri" uygulandı. Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayarda, İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi (T Testi), Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve %'lik hesaplar kullanılarak değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre; Sağlıklı kardeşlerin hemşirelik desteğinden önceki ve sonraki durumluk-sürekli kaygı puanları ile 14-18 yaş grubu kardeşlerin durumluk kaygı puan ortalamalarının, 9-13 yaş grubundan yüksek olduğu; ancak her iki grubun sürekli kaygı puan ortalamalarının hemşirelik desteği sonrası anlamlı bir fark ile azaldığı ( p<0.05) belirlendi. 75Kardeşlerin cinsiyeti ve hasta çocuktan büyük ya da küçük olmalarının ve aileleri tarafından desteklenmelerinin dururduk kaygı puanı ortalamalarını etkilemediği (p<0.05), ancak sürekli kaygı puanlarının hemşirelik desteği sonrası azaldığı ( p<0.05 ) belirlendi. Araştırma kapsamına alman annelerin genel olarak durumluk kaygı puanlarının hemşirelik desteği sonrası değişmediği, ancak sürekli kaygının hemşirelik desteği sonrası anlamlı derecede azaldığı ( p<0.05 ), annelere uygulanan destek ve öğretilen stres-kaygı ile baş etme yöntemlerinin etkili olduğu görüldü. Annelerin eğitim düzeyleri, sahip oldukları çocuk sayılan ve çocuğun hastalığının da durumluk kaygı puanı ortalamalarını etkilemediği, ama hemşirelik desteği sonrası sürekli kaygı puanı ortalamalarının azaldığı belirlendi. Sonuç olarak, kronik hematolojik-onkolojik hastalıklı çocukların sağlıklı kardeşleri ve annelerine verilen hemşirelik desteğinin sürekli kaygı düzeylerinin azaltılmasında etkili olduğu belirlendi. Kardeş ve annelere stres ile baş etme yöntemlerinin öğretimi ve hemşirelik desteğinin verilmesinin bireysel baş etmeyi güçlendirdiği sonucuna varıldı. Aile merkezli bakım ile birlikte sağlığı geliştirmeye yönelik bu tür müdahale araştırmalarına ağırlık verilmesi önerildi. 76

Abstract:
SUMMARY THE EFFECT TO THE ANXIETY LEVELS OF NURSING SUPPORT WHOSE GIVEN TO THE SIBLINGS AND MOTHERS OF CHILDREN WITH THE CHRONIC HEMATOLOGIC-ONCOLOGIC ILLNESS This research was done as a basis for nursing interferences for 9-18 years old siblings (S = 45 ) and mothers ( S = 45 ) of children who were treated in Hematology- Oncology Services at Sivas Cumhuriyet University Health Services Research and Treatment Hospital / Kayseri Erciyes University Gevher Nesibe Hospital. A conversation was done in a private room, reserved for them, on the purpose of the effectiveness of their siblings and mothers from the disease, their education about stres / anxiety direction; the effect of educational and nursing support on their anxiety level. This research is descriptive and semi-experimental one. Collection of the research data was come true by the help of the data collecting means, developed by the researcher in 3 levels. 1st level; "The Siblings and Mother-Ill Child Information" form including the introductory features information of all the siblings and parents " State-Trait Anxiety for Children Inventory" for 9-13 years old siblings to measure their anxiety level and " State-Trait Anxiety Inventory" for 14-18 years old siblings and mothers. 2nd level; a booklet, educational materials and information including nursing support, which is developed by the researcher, was given three times to the healty siblings and mothers in 7/15 ( in average 10 days ). 3rd level; after 30 days of the last education, "State-Trait Anxiety Inventory" was done to the mothers and the children as a last test. The analysis of the data gained from the resarch was calculated on the computer in the terms of the Student t Test ( Paired samples t Test ),Mann- Whitney U-Test, Wilcoxon Signed Ranks Test and %. According to the gained results; the state- trait anxiety points of the healty siblings before and after the nursing support and the state anxiety average point of 14-18 years old group is higher than 9-13 years old group; but it was determined that the state anxiety average point of both groups decreased ( p<0.05 ) after the nursing support. 77It was determined that siblings and bigger or smaller than the ill child and not supported by their families don't have an effect on state anxiety average point ( p<0.05). But a decrease on trait anxiety points after nursing suport ( p<0.05). It was seen that state anxiety points of the mothers related with the research had no changes after the nursing support, but trait anxiety decreased significantly ( p<0.05) after nursing support.Also methods to cope with stres-anxiety were taught to the mothers, this was significantly effective for them. Mothers' educational levels, their children's diseases do not effect the state anxiety average points, but their trait anxiety points decrease after nursing support. In conclusion, it was determined that nursing support given to the healthy siblings and mothers of the children who had chronic hematologic-oncologic disease has a decreased trait anxeity levels.lt was seen that nursing support and methods to cope with stress which were taught to the siblings and mothers performed a good activity for individual coping. It was suggested that these kinds of interference researches related to developing health and central family caring must go on. 78