Özel gereksinimli çocuklar ile normal gelişim gösteren çocukların çizdikleri resimler aracılığıyla algı ve sorunlarının karşılaştırılması
Comparing perception and problems of children with special needs and normally developed children through their drawings
Yazar: FATİH SOLMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSAK PARDO
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Farklılıklar = Differences ; Çocuk = Child ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmada , normal gelişim gösteren çocuklar ve özel gereksinimli çocukların (4–14 yaş) insan ve aile resmi çizimlerinden yola çıkıp çevrelerini algılamaları ve çevresel sorunlarını resimle ne derece yansıttıklarını belirlemek amaçlanmıştır.
Araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: 
4- 14 yaş arası özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin çizdiği resimlerin özellikleri anlamlı şekilde farklılaşmakta mıdır? 
4- 14 yaş arası özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin çizdikleri resimlere göre "Goodenough-Harris İnsan Çiz" testinden aldıkları puanlar anlamlı şekilde farklılaşmakta mıdır?
4- 14 yaş arası özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin çizdikleri aile resimlerinde ne gibi farklılıklar vardır?
Yapılan bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın konusu, amacı ve önemi verilmektedir. İkinci bölümde, araştırmanın literatür taraması ile bu konu hakkında bilgiler sunulmuştur. Üçüncü bölümde, araştırmanın modeli, evreni, veri toplama amaçları verilmekte, dördüncü bölümde ise ortaya çıkan bulgular verilip yorumlanmaktadır. Çalışmanın sonunda ise araştırmanın sonuçları verilip ve öneriler sunulmaktadır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde kullanılmıştır. Gruplu değişkenler arasındaki ilişki ki-kare analizi ile test edilmiştir. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Çocukların çizimlerinin yaşa uygunlukları, çizgilerin kalın, zayıf ve kesik- kesik olmaları, yaşadığı sorunları ailesi ile konuşabilmeleri ile gelişim durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocukların, gelişim durumlarının farklılıklarına rağmen, çizdikleri resimlerin kendilerini ifade etmede ikinci bir dil niteliği taşıdığı; sözel olarak kendilerini ifade etmekte zorluk çeken çocukların da yaptıkları resimlerde farkında olmadan kendilerini yansıttıkları gözlenmiştir. Farklı gelişim özelliklerine sahip özel gereksinimi olan ve normal gelişimli çocukların çizdiği resim çalışmaları arasında bazı farkların bulunduğu görülmesine rağmen benzerlikler ağırlıktadır.  



Anahtar Sözcükler: İnsan resmi çizimi, aile resmi çizimi, çocuk ve resim

Abstract:
In this study,it was aimed to determine how the children reflect their enviroment perceptions and environment problems through human and family pictures which were drawn by the special needs children and children with normal development   (aged 4-14)
Research has sought to  anwer the following questions:
Do Aged 4-14 with  the special needs children and the development children' drawings '  features differ significantly?
According to pictures taken from "Good enough-Harris draw human"test scores,are they being changed significantly?
What are differences in Aged 4-14 with the special needs children and normal development children' family  drawings ?
  Made in this study, consists of five sections.The first part of the research,given the research's subject,purpose,importance.The research has been  presented with the second chapter of the literature about this topic.In chapter 3,the research's model, the  universe and data collection purposes are given.The findings are reviewed and interpreted in the fourth chapter.At the end of study,the results of the research are given and recommendations are presented.
  The data obtained in this study were analyzed using the SPSS(Statistical Package for Social Sciences)for Windows 22.0 programme.For evaluating of data,as define the statistical methods number and percentage was used.It was tested by Chi -square analysis of relationship between group variables.T-test  was used for  the comparison of continuous quantitative data between two independent samples.The findings were evaluated at a significance level of 5% through,95% confidence.
  Age appropriateness of children' drawings,thick and thin of line,they are intermittent,possibility to talk to  their family about their problems  with  significant correlation between the development of the situation  were found. It was observed and reflected that despite the differences in the development status of children used the second language qualifications in their own paintings,without being aware of having difficulty to express themselves verbally. Despite having different developmental characteristics,the study found that there are some similarities are predominate between pictures  which were drawn by the normal development children and with  the special needs children.



Keywords : Drawing human picture,drawing family picture,child and art