İskemik kalp hastalarında koroner kollateral dolaşım ile ADAMTS-1 ve ADAMTS-13 düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between coronary collateral circulation and ADAMTS-1 and ADAMTS-13 levels in ischemic heart patients
Yazar: ABDÜLHAKİM HASAN GÜL
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÜLKER ÇAKIR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anjiyogenez = Angiogenesis ; Genler-ADAMTS = Genes-ADAMTS ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kollateral dolaşım = Collateral circulation ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner dolaşım = Coronary circulation ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner kollateral dolaşım, koroner arter hastalığının seyrinde ve prognozunda rol alan çok önemli bir klinik antitedir. Anjiyogenez  ve arteriyogenez koroner kollateral dolaşım oluşumunda rol oynayan anahtar süreçlerdir. VEGF, ADAMTS-1 ve ADAMTS-13'ün anjiyogenez ve arteriyogenez süreçlerine dahil olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda serum ADAMTS-1, ADAMTS-13 ve VEGF düzeyleri ile koroner kollateral gelişimi arasındaki ilişkinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Koroner kollateral dolaşım gelişiminde ADAMTS-1 ve ADAMTS-13'ün rolleri ile ilgili yapılan literatür taramasında herhangi bir yayına rastlanmamıştır. Çalışmamız bu konuda bir ilk niteliği taşımaktadır.

Metod:  Çalışmaya konvansiyonel yöntemlerle iskemi gösterilip, Avrupa Kardiyoloji Cemiyeti (ESC) kılavuzuna göre Koroner Anjiografik Görüntüleme (KAG) endikasyonu olan hastalar alınmıştır. Kollateral derecelendirmesi 'Rentrop Cohen' sistemine göre yapılmıştır. Buna göre 'grade 0-1' kötü kollateral gelişimi olan grup, 'grade 2-3' iyi kollateral gelişimi olan grup olarak tasnif edilmiştir. Tüm hastalardan 8-10 ml periferik venöz kan numunesi alınmıştır. Numuneler santrifüj edildikten sonra serum ve plazmaları -800C'de buzdolabında saklanmış ve ELISA  yöntemi ile VEGF, ADAMTS-1 ve ADAMTS-13 düzeyleri ölçülmüştür.

Bulgular:  Çalışmaya dahil edilen kadın hastaların ortalama yaşı ortalama yaşı 64,2±11,8 erkek hastaların ortalama yaşı 65,1±11,9'dur. Olguların 104'ü (%60,5) erkek, 68'i (%39,5) kadındır. Koroner Anjiografik Görüntüleme'de %90'ın üzerinde darlığa sahip hastalardan 36'sında iyi kollateral gelişmiş olduğu gözlenirken, 33'ünde kötü kollateral gelişimi raporlanmıştır. Her iki gruptaki hastaların plazma ADAMTS-1, ADAMTS-13 ve VEGF düzeyleri arasında her iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark izlenmemiştir (sırasıyla p=0,428, p=0,577, p=0,450). Bununla birlikte iyi kollateral gelişimi olan grupta ADAMTS-1 düzeyleri düşük iken (6,6±6,4), kötü kollateral grubu olan grupta ADAMTS-1 düzeyleri yüksek (9,6±11,9) izlenmiştir. 

Sonuç: Çalışmamız sonucunda normal popülasyona göre Koroner Arter Hastalığına sahip bireylerde VEGF düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte plazma VEGF düzeylerinin, koroner kollateral dolaşımın (KKD) gelişimi ile ilişkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada ADAMTS1 ve ADAMTS13 moleküllerinin klinisyenler için hastanın koroner kollateral dolaşımına dair önceden bilgi verici bir prediktör marker olup olamayacağı incelenmiştir. ADAMTS-1'in koroner kollateral dolaşıma etki edebileceği, bu etkinin ADAMTS-1 düzeyindeki değişime bağlı gelişebileceği düşünülmüştür. Bununla birlikte ADAMTS-13 düzeylerinin koroner kollateral dolaşımının gelişiminde etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eldeki veriler ışığında ADAMTS-1 ve ADAMTS-13 moleküllerinin henüz bir prediktör marker olarak kullanılamayacağı, ancak hasta sayısının genişletilmesi ile yeni çalışmalar yapılmasının bu konuya ışık tutacağı kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: ADAMTS-1, ADAMTS-13, VEGF, Koroner Kollateral Dolaşım, Koroner Arter Hastalığı, Anjiyogenez, Arteriyogenez.

Abstract:
Introduction and Aim: Coronary collateral circulation is an important clinical antity that plays important roles at process and prognosis of coronary artery disease. Angiogenesis and arteriogenesis have key roles in the formation of coronary collateral circulation. Previously, it was revealed that ADAMTS-1, ADAMTS-13 and VEGF are included at  angiogenesis and arteriogenesis processes. In this study, we aimed to show the relationship between plazma ADAMTS-1, ADAMTS-13, VEGF levels and grade of coronary collateral circulation.

Methods:  The patients who were applied to underwent coronary angiography according to European Society of Cardiology guide, were included in study. Collateral degree was graded according to Rentrope Cohen classification. Patients were divided into two different groups according to the degree of collateral development. Patients who had grade 0 or 1 collateral vessels were classified as the poorly-developed collateral group; whereas patients who had grade 2 or 3 coronary collateral vessels were classified as the well-developed collateral group. On the other hand 8-10 ml peripheral blood sample were collected from every patient in the study. After centrifugation, plasma and serum were stored at -800C degree. VEGF, ADAMTS-1 and ADAMTS-13 levels were measured by ELISA method.

Results: The average age of female patients included in this study was 64.2±11.8  and male 65.1±11.9. 104 (%60.5) patients of all were male and 68 (%39.5) were female. From the patients who had >%90 obstruction at Coronary Angiographic View, 36 patients were at well-developed collateral group and 33 patients were at poorly-developed collateral group. There has been no stastically significant difference between two groups ADAMTS-1, ADAMTS-13 and VEGF levels (p=0,428, p=0,577, p=0,450). On the other hand, ADAMTS-1 levels were lower in well-developed collateral group (6.6±6.4) than poorly-developed collateral group (9.6±11.9).

Conclusion: According to the results of the study, VEGF levels of the patients with Coronary Artery Disease (CAD) were higher than the normal population. In addition, plasma VEGF level seems not to be associated with development of Coronary Collateral Circulation (CCC).  In this study, we suggested that whether ADAMTS-1 and ADAMTS-13 levels could be a non-invasive predictor marker for the evaluation of coronary collateral circulation. The alteration of ADAMTS-1 might have role the formation of coronary collateral circulation. However,  we revealed that ADAMTS-13 level is not associated with development of CCC. Our data highlighted that ADAMTS-1 and ADAMTS-13 molecules cannot be used as predictor markers for coronary collateral circulation. However, further studies with more participants and with randomized and controlled nature will elucidate the exact role of ADAMTS-1 and ADAMTS-13 on the development of CCC.