Hastanede çalışan sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci ve psikologların çocuk istismarı ile ilgili farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Study on the awareness levels of social workers, child development speacialist and psychologists working at hospitals about child abuse
Yazar: TUĞBA CESUR YILMAZ
Danışman: PROF. NESLİHAN AVCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hastaneler = Hospitals ; Psikologlar = Psychologists ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk psikolojisi = Child psychology

Özet:
Bu araştırma çocuk istismarının tanınmasında ve önlenmesinde önemli rolü olan hastanede çalışan çocuk gelişimci, psikolog ve sosyal çalışmacıların konuya ilişkin bilgilerini ve etkileyen değişkenleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın genel evrenini Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerde görev yapan 1048 sosyal çalışmacı, 1823 psikolog ve 379 çocuk gelişimci oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden kartopu örnekleme tekniği ile seçilen 60 Çocuk gelişimci, 55 sosyal çalışmacı, 39 psikologdan oluşan 154 katılımcı oluşturmuştur. Nicel yöntem ve tarama deseni kullanılan araştırmada verilerin toplanmasında katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ve çocuk istismarını tanıma, tanımlama konusunda ve çocuk istismarının önemi konusundaki farkındalıklarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından bu alanda görev yapan yedi öğretim üyesinin görüşüne sunularak, uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan bir anket formu kullanılmıştır. Analizler SPSS v.21 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılarak çözümlenmiştir ve anlamlılık değeri p<.05 kabul edilmiştir. Araştırmanın çocuk gelişimci, psikolog ve sosyal çalışmacı olmalarına göre mezuniyet öncesi ve sonrası çocuk istismarı eğitimi alıp almadıklarına, aldıkları eğitimi yeterli bulup bulmadıklarına, meslek yaşamları süresince çocuk istismarı olgusu ile karşılaşıp karşılaşmadıklarına, çocuk istismarı ile ilgili vakalarda en çok hangi konularda zorlandıklarına, kurumlarında çocuk istismarına yönelik prosedürlerin bulunup bulunmadığına ve var olan prosedürleri yeterli bulup bulmadıklarına göre frekans dağılımları ve yüzdelikleri hesaplanmış ve bu dağılımlar arasındaki farkın p<.05 düzeyinde anlamlı olup olmadığının belirlenmesi amacı ile ki-kare analizi kullanılmıştır. Katılımcıların Çocuk İstismarı Farkındalık Anketinin duygusal istismar, fiziksel istismar ve cinsel istismar alt boyutlarından aldıkları ortalama puanlar ve anketten aldıkları toplam puan ortalamalarının bağımsız değişkenler açısından karşılaştırılması bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizinde anlamlı çıkan sonuçlar için ortalamalar arasında ortaya çıkan farkın kaynağının tespit edilmesi amacıyla Tukey post-hoc testi kullanılmıştır. Sonuç olarak Çocuk gelişimci, psikolog ve sosyal çalışmacıların mesleklerine göre çocuk fiziksel istismarı farkındalıkları arasındaki farklar ele alındığında psikologların fiziksel istismar farkındalıkları sosyal çalışmacıların bilgi düzeylerinden yüksek bulunmuştur. Genel olarak çocuk istismarı farkındalığı açısından değerlendirildiğinde de psikologların çocuk ihmali ve istismarı konusundaki farkındalıkları sosyal çalışmacıların farkındalığından yüksek bulunmuştur. Çocuk istismarı farkındalığı anketine göre erkeklerin farkındalığı kadınların farkındalığından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Mezuniyet sonrası çocuk istismarı eğitimi / bilgisi almayanların Çocuk istismarı farkındalığı alanların farkındalığından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.  Mezuniyet sonrası verilen çocuk istismarı eğitimi / bilgisini yeterli bulmayanların Çocuk İstismarı Farkındalığı yeterli bulanların farkındalığından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Çalışmaları süresince çocuk istismarı ile karşılaşanların çocuk istismarı farkındalığı karşılaşmayanların farkındalığından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Bu çalışmadan elde edilen bulgular ve literatürdeki diğer araştırmalardan elde edilen sonuçlara bakıldığında, Türkiye'de çocuk istismarına ilişkin farkındalık düzeyinin umulan düzeyde olmadığı görülmektedir. Bu konuda çalışan uzmanların çalıştıkları kurumlarda hizmetiçi eğitimlerle sürekli olarak desteklenmelidir.

Abstract:
This study was conducted to examine the knowledge of child development specialists, psychologists and social workers working at hospitals on child abuse and influencing variables since these workers have an effective role in identifying and preventing child abuse.  General population of the study consists of 1048 social workers, 1823 psychologists and 379 child development specialists working in the hospitals of the Ministry of Health of the Republic of Turkey. Research sample of the study consists of 60 child development specialists, 55 social workers and 39 psychologists chosen from the general population of the study with the help of snowball sampling technique. Quantitative method and descriptive research design was used in the study. A survey form was prepared in accordance with expert opinions in order to determine the socio-demographic features of the participants and their ability to recognize and define child abuse and their awareness on the importance of child abuse. This survey form was also presented to the seven experts who worked on this field by the researcher. Analyzes were analyzed using the SPSS v.21 (Statistical Package for Social Sciences) program and significance value was accepted as p <.05. Frequency distributions and percentages of the study were calculated and chi-square analysis was conducted to determine whether the difference between these distributions was significant at p <.05 level. These distributions depend on variables such as whether the participants are child development specialists, social workers or psychologists, whether they had education on child abuse before or after graduation, whether they ever encountered a child abuse case during their work life, if they did then what was the most difficult part in child abuse cases, whether there are procedures for child abuse in their institutions and whether they find these procedures adequate. In the participants' Survey on Child Abuse Awareness, the mean scores from the subscales of emotional abuse, sexual abuse and sexual abuse and the total scores from the questionnaire were compared by means of independent sample t test and one way analysis of variance. In one-way variance analysis, the Tukey post hoc test was conducted to determine the source of the difference between the averages for meaningful outcomes. As a conclusion it was found that psychologists' awareness of physical abuse was found to be higher than knowledge level of social workers given the differences in child physical abuse awareness according to the professions of child development, psychologists and social workers. When evaluated in terms of child abuse awareness in general, psychologists 'awareness of child neglect and abuse was found to be higher than social workers' awareness. According to the survey on awareness of child abuse, the awareness of men was found significantly higher than the awareness of women. Awareness of child abuse of those who did not have education / information on child abuse after graduation was found significantly higher than those who had child abuse education. Awareness of child abuse of those who finds child abuse education inadequate after graduation was found significantly higher than those who find it adequate. The awareness of child abuse by those who encountered child abuse during their work life was found significantly higher than that of those who did not. When the findings obtained from this study and the results obtained from other researches in the literature are examined, it is clearly seen that the level of awareness of child abuse in Turkey is not at the desired level. Specialists working in this area should be supported on an ongoing basis with in-service trainings in their institutions.