Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımında ilköğretim öğrencilerinin etik olmayan davranışlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Nvestigation of elementary school students? opinions related to unethical behavior in the use of information and communication technologies
Yazar: FATMA KÜBRA ÇELEN
Danışman: DOÇ. DR. S. SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilişim = Informatics ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Etik = Ethics ; Farkındalık = Awareness ; İletişim = Communication ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışma, bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımında ilköğretim öğrencilerinin etik olmayan davranışlarla ve bu davranışların nedenleriyle ilgili görüşlerinin çeşitli demografik değişkenler açısından incelendiği betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıfa devam eden 358 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen üç veri toplama aracı kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre ilköğretim öğrencilerinin yarısından çoğunun bilgisayara ve yaklaşık yarısının İnternete erişim olanağı bulunmaktadır. Ayrıca katılımcılar bilgi ve iletişim teknolojilerine daha çok evlerinden ulaşmaktadırlar. Öğrencilerin yarısından fazlası bilgisayar ve İnternet kullanmayı kendi kendilerine deneyerek öğrenmişlerdir. Bununla birlikte katılımcılar bilgisayarı ve İnterneti orta düzeyde kullanmaktadırlar.BİT kullanımında etik olmayan davranışlara ilişkin ilköğretim öğrencilerinin düşünceleri cinsiyet, anne eğitim durumu, İnterneti günlük ortalama kullanma süresi ve İnterneti kullanım düzeyi açısından farklılık gösterirken; maddi durum, baba eğitim durumu, sınıf düzeyi, bilgisayara sahip olma, bilgisayarı ve İnterneti kullanma süreleri ve bilgisayar kullanma düzeylerine göre farklılık göstermemektedir.Öğrencilerin bilgi ve iletişim teknolojilerinin etik olmayan şekilde kullanılması konusundaki düşüncelerine ilişkin toplam puanları maddi sebeplerin etkisine göre anlamlı bir farklılık göstermezken; aile bireylerinin, arkadaş çevresinin, yakalanılmayacağına olan inancın, yeterli bilgiye sahip olmamanın, ahlaki değerlerin, dini inançların, kimsenin zarar görmeyeceğine olan inancın, yasal sorumlulukları bilmemenin ve toplumsal sorumluluklara önem vermemenin etkisine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir.Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımında etik olmayan davranışlara neden olan etkenler sırasıyla; yasal sorumlulukları bilmemek, arkadaş çevresinin etkisi, toplumsal sorumlulukları önemsememek, yeterli bilgiye sahip olmamak, ahlaki değerlere verilen önem, yakalanmayacağına olan inanç, aile bireylerinin etkileri, süreçten hiç kimsenin zarar görmeyeceğine inanıyor olmak, maddi sebepler ve dini inançlar olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study is a descriptive study carried out to determine the opinions of elementary school students related to unethical behavior and the causes of these behaviors in the use of information and communication technologies (ICT) in terms of various demographic variables. The working group of the study consisted of 358 students who attend to elementary school during the school year of 2011-2012. In order to collect data three instruments were used.According to the findings, approximately more than half of the participants have both computer and the Internet access. Furthermore, the participants generally reach ICT from their houses. Almost half of the students reported that they learned how to use computer and Internet by trial an error. However participants use computer and the Internet at medium level. Findings also indicated that participants? opinions about unethical behavior in the use of ICT change according to mother?s education level, gender, the Internet usage time duration per day and the level of Internet usage.Finally, it was confirmed that the causes of unethical behaviors of the elementary school students in the use of ICT were listed as ?not having enough knowledge about legal responsibilities, friends? roles, social responsibilities, not having sufficient knowledge about ethics, moral values, family, believing that no one will be impaired, financial status, and religious beliefs?.