Kayseri kuru tarım koşullarında çerezlik kabak (Cucurbita pepo L.) bitkisinde farklı toprak işleme sistemlerinin enerji kullanımı, ürün verimi ve kalitesine etkisi
The effects of different soil tillage systems on energy use, crop yield and quality in pumpkin seed (Cucurbita pepo L.) crop in Kayseri dryland farming conditions
Yazar: DURAN ALİ KIYAK
Danışman: PROF. DR. CEVDET SAĞLAM ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NECATİ ÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Enerji kullanımı = Energy usage ; Kalite özellikleri = Quality properties ; Kayseri = Kayseri ; Toprak işleme = Tillage ; Verim = Yield ; Çerezlik kabak = Pumpkin seed

Özet:
Kuru tarım koşullarında toprak neminin ve yapısının korunması büyük önem arz etmektedir. Bu sebeple, toprağın daha az işlendiği toprak işleme sistemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada, Kayseri kuru tarım koşullarında çerezlik kabak üretiminde 4 farklı toprak işleme sistemi uygulanmıştır. Bu sistemlerin ilki geleneksel toprak işleme (TİS-1), diğerleri ise alternatif toprak işleme sistemleridir (TİS-2, TİS-3 ve TİS-4). Ülkemizde kuru tarım koşullarında çerezlik kabak üretimi konusunda farklı toprak işleme sistemleri ile ilgili bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Kayseri ili kuru tarım şartlarında çerezlik kabak yetiştiriciliğinde en fazla üretim alanına sahiptir. Çalışmada, toprak işleme sistemlerinin, ürün verimine, yakıt tüketimine, kalite özelliklerine, enerji ve ekonomik özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, toprak işleme sistemlerinin, yakıt tüketimini ve ürün verimini önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yakıt tüketiminin en fazla olduğu uygulamanın TİS-1'de yaklaşık olarak 3.56 L da-1 olduğu saptanmıştır. Buna karşın, en az yakıt tüketimi TİS-4'te 2.51 L da-1 olarak ölçülmüştür. Ürün verimi, en düşük TİS-1 uygulamasında 21.05 kg da-1, en yüksek ise TİS-2 uygulamasında 26.8 kg da-1 olarak belirlenmiştir. Uygulamalarda bin tane ağırlığı en yüksek TİS-1'de 256.92 g, en düşük ise TİS-2'de 231.4 g olarak saptanmıştır. Tohum hacim ağırlığı en yüksek TİS-4 uygulamasında 318.56 g dm-³ olarak bulunurken en düşük ise TİS-3'te 301.16 g dm-³ olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, TİS-4 toprak işleme sisteminin enerji özellikleri ve ekonomik açıdan daha avantajlı olduğu görülmüş olup bu sistem alternatif toprak işleme sistemi olarak önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Çerezlik kabak, toprak işleme, enerji, kalite özellikleri, ekonomik analiz

Abstract:
It is important to preserve soil moisture and structure in dryland farming conditions. For this reason, tillage practices that do not over-cultivate the soil should be used. In this study, 4 different soil tillage systems were used in the farming of pumpkin seeds under dryland farming conditions in Kayseri. The first of these systems is conventional tillage (TİS-1), three of them are alternative tillage (TİS-2, TİS-3, and TİS-4). There are no studies have been conducted on pumpkin seed production in dryland farming conditions. the province of Kayseri in Turkey has the largest dryland farming area for pumpkin production. In this study, the effects of tillage systems on yield, fuel consumption, quality characteristics, energy and economic properties were investigated. According to findings, it was determined that tillage systems significantly affect fuel consumption and yield. It was also obtained that the application with the highest fuel consumption was about 3.56 L da-1 in TİS-1. On the other hand, the lowest fuel consumption was measured as 2.51 L da-1 in TIS-4. The lowest yield was recorded with the values of 21.05 kg da-1 TİS-1 application and the highest yield was recorded with the values of 26.8 kg da-1 in the TİS-2 application. The thousand-kernel weight of the pumpkin seeds was found to be highest 256.92 g in the TIS-1 and lowest 231.4 g in the TIS-2. The bulk density of the seed was highest 318.56 g dm-³ in the TIS-4 application and lowest 301.16 g dm-³ in the TIS-3 application. As a result, TİS-4 tillage system has been found to be more advantageous in terms of energy use and economics, and this system could be recommended as an alternative tillage practice.

Keywords: Pumpkin seed, tillage, energy, quality characteristics, economic analysis