Türk aydın profilinin siyasi iktidar ile olan ilişkisinin incelenmesi (1920-1930)
The political power of the Turkish intellectual profile investigation of the relationship (1920-1930)
Yazar: OZAN CİVELEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL FATİH TÜRE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Entelektüel = Intellectual ; Modernleşme = Modernization ; Muhalefet = Opposition ; Siyasi iktidar = Political power ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Aydın kavramı tarih boyunca dinamik bir gelişim süreci izlemiş, her dönem farklı bir aydınsal işlev daha fazla ön plana çıkmıştır. Dreyfus Davası'nın dönüm noktası olarak kabul edildiği tarihten itibaren modern aydının öne çıkan rolleri arasına eleştirellik, muhaliflik rolü de eklenmiştir. Böylelikle, aydın ve siyasi iktidar arasındaki mevcut ilişkiler de daha farklı bir hal almaya başlamıştır. Değişen bu ilişkiler ağı, modernleşme adımlarının atıldığı Osmanlı Devleti'nde de karşılık bulmuş, devlet eli ile başlatılan Türk modernleşmesini yürüten bürokrat aydın kesim ile bu kesimin attığı adımları eleştiren muhalif aydın gruplar ortaya çıkmıştır. Muhalif gruplar, önce bürokrat aydınları sonra Padişah'ı ve siyasi yapıyı eleştirerek, hürriyet ve meşrutiyet taleplerini dile getirmişlerdir. 
Osmanlı Devleti'nin nasıl kurtulacağı sorusuna verilen çeşitli cevaplar etrafında şekillenen muhalif hareketler Cumhuriyet Dönemi'ne kadar devam etmiştir. Aydınları, Cumhuriyet Dönemi'nde de siyasi iktidara yakın ve muhalif aydınlar olmak üzere iki farklı grup halinde değerlendirebilmek mümkündür. Çalışmada, sınırları çizilen dönem ve bu dönemin sahip olduğu özellikler doğrultusunda aydınların siyasi iktidar ile olan ilişkileri incelenecek, Cumhuriyet Dönemi aydınının muhalif, eleştirel yönden nasıl bir görüntü sergilediği değerlendirilecektir. Ayrıca, aydınların muhalif, eleştirel yönlerini etkileyen unsurların da üzerinde durulmaya çalışılacaktır.
Bu doğrultuda, 1920-1930 dönemi içerisinde siyasi iktidar ile farklı ilişkiler geliştirmiş olan aydınlar ele alınmıştır. Siyasi iktidar ile yakın ilişkilere sahip aydınlardan: Falih Rıfkı Atay, Yunus Nadi Abalıoğlu ve Yahya Kemal Beyatlı isimleri ele alınırken, siyasi iktidar ile dalgalı ilişkilere sahip olan muhalif aydınlardan: Halide Edip Adıvar, Hüseyin Cahit Yalçın ve Ahmet Emin Yalman isimleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The concept of intellectual has followed a dynamic development process throughout history, and a different intellectual function has come to the fore in each period. Since the Dreyfus Case was accepted as the turning point, the roles of criticism and opposition have been added to the prominent roles of the modern intellectual. Thus, the existing relations between intellectuals and political power began to take a different form. This changing network of relations also found a response in the Ottoman Empire, where modernization steps were taken, and the bureaucrat intelligentsia that carried out the Turkish modernization initiated by the state and opposition intellectual groups criticizing the steps taken by this section emerged. Opposition groups expressed their demands for freedom and constitutionalism, criticizing first the bureaucrat intellectuals and then the Sultan and the political structure.
Opposition movements, shaped around various answers to the question of how the Ottoman Empire would be saved, continued until the Republican Period. It is possible to evaluate the intellectuals in the Republican Era as two different groups as close to the political power and opposition intellectuals. In the study, the relations of the intellectuals with the political power will be examined in line with the period whose boundaries were drawn and the characteristics of this period, and it will be evaluated how the intellectuals of the Republican Era displayed an oppositional and critical view. In addition, it will be tried to focus on the factors that affect the oppositional and critical aspects of intellectuals.
In this direction, the intellectuals who developed different relations with the political power in the 1920-1930 period are discussed. While the names of the intellectuals who have close relations with the political power: Falih Rıfkı Atay, Yunus Nadi Abalıoğlu and Yahya Kemal Beyatlı are discussed, the names of the opposition intellectuals who have fluctuating relations with the political power: Halide Edip Adıvar, Hüseyin Cahit Yalçın and Ahmet Emin Yalman.