Covid-19 deneyiminde bilişsel çarpıtmalar ve yaşam doyumunun incelenmesi
Examination of cognitive distortions and life satisfaction in the Covid-19 experience
Yazar: BEYZA ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇETİNKAYA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Sağlıklı toplumu oluşturan en önemli unsurlardan biri, onu oluşturan
bireylerin her yönden sağlıklı olabilmeleri, içinde bulundukları durumu net olarak
algılayıp, gerçeklerden kopmadan değerlendirme yapabilmeleriyle mümkün
olabilmektedir. Çok erken dönemlerden itibaren, bireylerin kendilerini çevreleyen
dünyada doğru adımlar atabilmeleri, sağlıklı kararlar alabilmeleri, geleceklerini
şekillendirebilmeleri bilişsel anlamda doğru düşünüp değerlendirme yapabilmeleri
ile olanaklı hale gelebilecektir. Bireyler bu yeteneklerini geliştirdikçe daha mutlu
olacak ve yaşam doyumuna ulaşabilecektir. Tam tersi durumda ise, gerçeği görme ve
yaşamada sorunlar ortaya çıkabilecek, bu sorunlar da psikolojik problemlere zemin
hazırlayarak yaşam doyumu, öznel iyi oluş ve mutluluğu olumsuz anlamda
etkileyecektir. Bilişsel çarpıtma ve yaşam doyumu pek çok unsurdan etkilenebilmektedir.
Bunlardan biri son zamanlarda yaşanan COVID-19 pandemisidir. COVID-19
pandemisi, tüm yaştaki bireylerin bilişsel çarpıtma düzeylerinin yükselmesine, buna
bağlı olarak da yaşam doyumlarının azalmasına neden olduğu düşünülmektedir. Bu
düşüncelerden hareketle, araştırmada COVID-19 pandemisinde bilişsel çarpıtmalar
ve yaşam doyumunu incelenmek amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden biri
olan ilişkisel tarama tekniğiyle gerçekleştirilen araştırmada Türkiye genelinde 20- 60
yaş arası bireylerle çalışılmıştır. 2020 yılında kartopu örnekleme ile gerçekleştirilen
araştırmada, katılımcılara "Google Form" aracılığıyla ulaşılmıştır. Bu kapsamda, 807
kişiye ulaşılmıştır. Katılımcıların 492'si kadın, 315'i erkeklerden oluşmaktadır.
Araştırmada veriler, "Genel Bilgi Formu", "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve "Bilişsel
Çarpıtma Ölçeği" ile toplanmıştır.
Araştırma sonucunda katılımcıların cinsiyetine göre, bilişsel çarpıtma
düzeyleri ve yaşına göre, yaşam doyumu düzeyleri arasında anlamlı farklılık
saptanmıştır. Yaşam doyum düzeyleri ile bilişsel çarpıtma düzeyleri arasında negatif
yönde ilişki saptanmıştır. COVID-19 hastalığına yakalanma durumuna göre, bilişsel
çarpıtma ölçeği alt boyutlarından çaresizlik alt boyutunda anlamlı farklılık
saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayanarak, bireylere yönelik
destekleyici çalışmaların yapılması, toplumsal farkındalığın arttırılması ve
derinlemesine araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bilişsel çarpıtma, Yaşam doyumu, COVID 19, Öznel iyi oluş,
Psikolojik sağlamlık.

Abstract:
One of the most significant elements that generate a healthy society is that the
individuals who create it should be healthy in all aspects, by clearly perceiving the
situation they are in and making evaluations without breaking away from the facts.
From a very early stage, it will be possible for individuals to take the correct steps in
the world around them, make healthy decisions, shape their fate, by thinking and
evaluating correctly in the cognitive sense. When people develop these abilities, they
will be happier and will be able to reach their life satisfaction. On the other hand,
problems may appear in seeing and living the truth, and these problems may trigger
the way for psychological problems by preventing life satisfaction, subjective well-
being, and happiness.
Cognitive distortion and life satisfaction can be affected by many factors. One
of them is the recent COVID-19 pandemic. The COVID-19 pandemic may cause an
increase in the cognitive distortion levels of individuals of all ages and, accordingly,
a decrease in their life satisfaction. Based on these considerations, it was aimed to
examination of the COVID-19 pandemic with cognitive distortion and life
satisfaction. The study was carried out with the relational scanning technique, one of
the quantitative research methods, on individuals between the age of 20 and 60 were
studied throughout Turkey. In the research, to use the snowball sampling method on
the participants, "Google Form" was used to reach out to them. In this context, 807
people were reached. Of the participants, 492 were women and 315 were men.In the
study, data were collected with the "General Information Form", "Satisfaction with
Life Scale", and "Cognitive Distortion Scale".
As a result of the research, according to the gender, cognitive distortion
levels, and age of the participants; there is a significant difference between life
satisfaction levels. A negative correlation was found between life satisfaction levels
and cognitive distortion levels. A significant difference was found between the
helplessness, which is one of the sub-dimensions of the cognitive distortion scale,
according to the status of contracting the COVID-19 disease. Based on the results
obtained from the research, it is recommended to carry out supportive studies for
individuals, to increase social awareness, and to conduct further studies.
Keywords: Cognitive distortion, Life satisfaction, COVID 19, Subjective well-
being, Psychological resilience.