Özel sektörde çalışan kadınların anneliğe geçiş deneyimleri: Hamilelik, doğum izni ve işe geri dönüş süreci
Transition to motherhood experiences of women working in the private sector: Pregnancy, maternity leave and return to work
Yazar: GÖZDE BATMAZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ELİF KARABULUT TEMEL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Doğum izni = Parental leave ; Gebelik = Pregnancy ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Bu tez çalışmasında özel sektörde çalışan kadınların hamilelik, doğum izni ve işe geri dönüş süreciyle ilgili deneyimler ve bu deneyimlerin örgütsel ve bireysel faktörler tarafından nasıl şekillendiğinin anlaşılması amaçlanmaktadır. Bu amaç kapsamında 'Hamilelik sürecinde ve sonrasında kadınlar nasıl deneyimler yaşamakta, iş tutumlarında ne gibi değişiklikler ortaya çıkmakta, bu değişiklikler örgütsel ve kişisel faktörlerden nasıl etkilenmektedir?' sorusuna yanıt aranmıştır. Niteliksel araştırma yöntemiyle yürütülen bu araştırmada fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın özneleri benzeşik durum örneklemesi ve amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir.  Bu doğrultuda literatüre dayalı oluşturulan açık uçlu sorular aracılığıyla özel sektörde çalışan 16 katılımcı ile hamilelik, doğum izni ve işe geri dönüş dönemi olmak üzere toplam üç görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler deşifre edilerek MAXQDA Plus 2022 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Tümevarımsal tematik analiz tekniği kullanılmıştır. Hamilelik dönemine ilişkin araştırma bulguları "sektör eşitsizlikleri, hamileliğin ilânı, damgalanma, yasal haklara ilişkin farkındalık, işe geri dönme kararını etkileyen faktörler" olmak üzere beş ana tema, doğum izni dönemine ilişkin bulgular, "yeni anne ikilemi, doğum izninde işyeri ile iletişim, annelerin gözünden izinler, çalışma şekli ve çalışma koşullarına ilişkin düşünceler" olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Son olarak işe geri dönüş dönemine ilişkin bulgular ise "çalışan anne olmaya geçiş, işe uyumu kolaylaştıran ve zorlaştıran faktörler, annelerin beklentileri ve önerileri" olmak üzere üç ana tema altında toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarında, kadınların hem çalışan hem de anne olarak yeni kimliklerine alışma sürecinde, çalıştıkları şirketlerden ve kişisel yaşamdan edindiği deneyimlerin iş tutumları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to elucidate the experiences of women working in the private sector during the periods of pregnancy, maternity leave and return to work, and to determine the extent to which these experiences are shaped by organisational and individual factors. In order to address this objective, the research sought to answer the following question: What are the experiences of women during and after pregnancy, what changes occur in their work attitudes, and how are these changes affected by organisational and personal factors? Phenomenological approach was used in this qualitative research. The subjects of the research were selected through the application of two sampling techniques: similar case sampling and purposive sampling. To this end, three interviews were conducted with a total of 16 participants working in the private sector during pregnancy, maternity leave and return to work. The interviews were based on open-ended questions derived from the relevant literature. The data were transcribed and analysed using the MAXQDA Plus 2022 software package. The inductive thematic analysis technique was employed. The findings related to the pregnancy period were grouped under five main themes: sector inequalities, announcement of pregnancy, stigmatisation, awareness of legal rights and factors affecting the decision to return to work. The findings related to the maternity leave period were grouped under four main themes: new mother dilemma, communication with the workplace during maternity leave, leaves from mothers' perspective and working style and thoughts on working conditions. Ultimately, the findings pertaining to the process of returning to work were organised into three principal themes: transition to being a working mother, factors that facilitate and complicate adaptation to work, expectations and suggestions of mothers. The research findings indicated that the experiences gained from the companies they worked for and their private lives had an impact on women's work attitudes in the process of getting used to their new identities as both employees and mothers.