Kronik kas-iskelet sistemi sorunu olan bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri: Engeller ve kolaylaştırıcılar ile ilişkisi
Physical activity levels of individuals with chronicmusculoskeletal system problems: Relationship withbarriers and facilitating factors
Yazar: AYŞE SEVİM KALIN
Danışman: PROF. DR. YEŞİM KURTAİŞ AYTÜR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniklerine başvuran kronik kas iskelet sistemi sorunu (KİSS) saptanan bireylerde fiziksel aktivite düzeyini saptamak, engel ve kolaylaştırıcı faktörlerle ilişkisini değerlendirmektir.
Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya kronik kas-iskelet sistemi sorunu olan 305 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar Fibromiyalji (FMS), Miyofasyal Ağrı Sendromu (MAS), Osteoartrit (OA), Periartiküler Bölgesel Ağrılar (PBA) ve Dejeneratif Omurga Sorunları (OMURGA) olarak beş tanı grubunda toplandı ve demografik bilgileri kaydedildi. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyleri IPAQ-Kısa form (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi) ile belirlendi. Fiziksel aktivite/egzersiz yapmak için algılanan engeller ve kolaylaştırıcılar, toplumumuzun özelliklerine uygun biçimde tasarlanarak farklı araştırmaların incelenmesi sonucu tarafımızca geliştirilen anket ile değerlendirildi. Ayrıca çalışmamızda ağrıyı değerlendirmek için VAS (Vizüel Analog Skala), emosyonel etkiyi değerlendirmek için HADS (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği), yaşam kalitesini değerlendirmek için NHP (Nottingham Sağlık Profili) anketleri kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların 66'sı (% 21,6) erkek, 239'u (% 78,4) kadındı. 305 katılımcının 29'u (%9,5) FMS, 74'ü (%24,3) MAS, 39'u (%12,8) OA, 56'sı (%18,4) BPA ve 107'si (%35,1) OMURGA tanı grubunda idi. IPAQ-kısa form değerlendirilmesine göre katılımcıların 196'sı (%64,3) fiziksel olarak inaktif, 94'ü (%31,1) düşük düzeyde aktif, 15'i (%4,6) yeterli düzeyde aktif bulundu. Katılımcıların en çok bildirdiği engeller sırasıyla yorgun hissetmek/enerji eksikliği (%72,1), ağrı (%66,2) ve motivasyon/istek eksikliği (%54,4) oldu. En sık bildirilen kolaylaştırıcı faktörler ise sağlıklı vücuda sahip olma isteği (%72,8), egzersizden keyif almak (%59,7) ve formda kalma/kilo verme isteği (%59) oldu.
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre kronik KİSS olan bireylerde fiziksel aktivite düzeyi beklenenin çok altındadır. Fiziksel aktivite ve egzersizin kas-iskelet sağlığı açısından yararlı etkileri göz önüne alındığında bu bireylerde fiziksel inaktivite ile ilişkili altta yatan sorunları belirlemek önemlidir. Çalışmamızda fiziksel hareketsizliğin nedenleri olabilecek engel faktörler ve daha aktif bir yaşam sürmesini sağlayacak kolaylaştırıcı faktörler ortaya konmuştur. Bu engel ve kolaylaştırıcı faktörleri anlamak ve ortaya koymak hekimlerin egzersiz programlarının bireyselleştirilmesinin önemi konusunda farkındalığını artıracak ve gelecek çalışmalarda uygun ve özgün stratejilere ışık tutacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kas iskelet sistem sorunu, ağrı, fiziksel aktivite, engeller, kolaylaştırıcılar

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the level of physical activity in individuals with chronic musculoskeletal system problems who admitted to outpatient clinics of Physical Medicine and Rehabilitation, and to evaluate their relationship with barriers and facilitating factors.
Materials and methods: Three hundred five participants with chronic musculoskeletal problems were included in the study. Participants were divided into five groups according their diagnosis as Fibromyalgia (FMS), Myofascial Pain Syndrome (MPS), Osteoarthritis (OA), Periarticular Regional Pain (PRP) and Degenerative Spine Problems (SPINE) and demographics were recorded. The physical activity levels of the participants were determined with the IPAQ-Short form (International Physical Activity Questionnaire). After reviewing existing literature on similar questionnaires, a questionnaire was developed considering the social and linguistics characteristics of our study population to assess the barriers and facilitators for physical activity/exercise perceived by the patients. In addition, VAS was used to (Visual Analogue Scale) for pain, HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale) was used to evaluate emotional effect, and NHP (Nottingham Health Profile) questionnaire was used to evaluate quality of life.
Results: 66 (21.6%) of the participants were male and 239 (78.4%) were female. Of the 305 participants, 29 (9.5%) were in FMS, 74 (24.3%) in MPS, 39 (12.8%) in OA, 56 (18.4%) in PRP, and 107 (35.1%) in SPINE group. According to the IPAQ-short form evaluation, 196 (64.3%) of the participants were physically inactive, 94 (31.1%) low-active and 15 (4.6%) sufficiently active. The most frequently reported barriers were fatigue/lack of energy (72.1%), pain (66.2%) and lack of motivation/desire (54.4%), respectively. The most commonly reported facilitating factors were desire to have a healthy body (72.8%), enjoying exercise (59.7%) and desire to stay fit/lose weight (59%).
Conclusion: According to the results of our study, the level of physical activity is lower than expected in individuals with chronic musculoskeletal disorders. Considering the beneficial effects of physical activity and exercise on musculoskeletal health, it is important to identify the underlying problems in these individuals. In this study, barriers that may hinder physical activity and facilitating factors that may lead to more active life were identified. Understanding and revealing these barriers and facilitators will increase awareness in physicians about the importance of customized exercise programs and shed light on appropriate and original strategies for future studies.

Keywords: Musculoskeletal system disorders, pain, physical activity, barriers, facilitators.