Tip 2 diabetes mellitus hastalarında sosyal desteğin fiziksel aktiviteye etkisi
The effect of social support to physical activity in patients with Type 2 diabetes mellitus disease
Yazar: SELİN SÜRÜCÜ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç:. Diyabetli hasta sayısındaki artış tüm dünyada büyük bir sorun haline gelmektedir. Tip 2 diyabetin oluşmasında veya etkili bir biçimde kontrol edilmesinde yalnızca tıbbi tedaviler değil, önleyici ve düzenleyici faaliyetler de büyük rol almaktadır. Bu faaliyetlerden biri olan fiziksel aktivite davranışını başlatma ve sürdürme çabasının desteklenmesi önemlidir. Bu çalışmada, Tip II DM hastalarında eş/partner/ebeveyn ve arkadaş desteğinin fiziksel aktivite davranışına etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem:. Prospektif, tanımlayıcı özellikteki araştırmamıza Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne 1 Nisan-31 Temmuz 2022 aylarında başvuran Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalar dahil edildi. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Fiziksel Aktivitelerde Sosyal Destek Ölçeği (FASDÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-kısa form (UFAA) uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi için Statistical Package for the Social Sciences 23.0 paket programı kullanıldı ve tüm testlerde istatistiksel önemlilik düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Bulgular: Çalışma, 196 (%54,14)'sını kadın, 166 (%45,85)'sını ise erkeklerin oluşturduğu ve yaş ortalamaları 55,64±9,34 yıl olan 362 hasta ile yürütülmüştür. Hastaların FASDÖ ölçeğinden aldıkları ortalama genel puan 11,24±8,10, eş/partner ve arkadaş alt boyutlarına ilişkin ortalama puanlar sırasıyla 6,57±5,16 ve 4,67±5,01'di. UFAA sonuçlarına göre hastaların 59'u (%16,29) 'inaktif', 266'sı (%73,48) 'minimal aktif' ve 37'si de (%10,22) çok aktif bulunmuştur. UFAA ve FASDÖ puanları karşılaştırıldığında, UFAA grupları ile eş/partner alt boyutu puanları arasında anlamlı bir fark bulunamazken (p=0,647), FASDÖ genel puanları ve arkadaş alt boyutu puanları ile istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Buna göre, fiziksel aktivite düzeyi çok aktif olanların, inaktif ve minimal aktif olanlara göre fiziksel aktivitelerde FASDÖ skalası genel puan ile arkadaş alt boyutu puan ortalamalarının anlamlı bir şekilde yüksek olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Tip 2 diyabet hastalarında, diyabetten korunma ve kan şekeri regülasyonunda önem arz eden fiziksel aktivite davranışına, sosyal desteği oluşturan unsurlardan biri olan arkadaş çevresinin pozitif yönde etkisi olduğu sonucuna vardık.
Anahtar Kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, fiziksel egzersiz, sosyal destek

Abstract:
Objective: The increase in the number of patients with diabetes has become a bigger problem all over the world. Not only medical treatments, but also preventive and regulatory activities play a major role in occurence or effective control of Type 2 Diabetes Mellitus (DM). It is important to support the effort to initiate and maintain the physical activitiy behavior which is one these activities. In this study, it is aimed to investigate the effect of spouse/partner/parents and friends' support to physical activity in patients with Type 2 DM.
Materials and Methods: Patients with Type-2 DM applied to Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital Family Medicine Clinic between April and June, 2022, were included in our prospective and descriptive study. The data were collected by face to face interview method. Sociodemographic Data Form, Social Support Scale for Physical Activities (ASAFA) and International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF) were applied to the participants. The data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences 23.0. and the p-value less than p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The study was conducted with 362 patients, 196 (54.14%) women and 166 (45.85%) men, with a mean age of 55.64±9.34 years. The mean score of the patients on the ASAFA scale was 11.24±8.10, and the mean scores of the spouse/partner and friend sub-dimensions were 6.57±5.16 and 4.67±5.01, respectively. According to the IPAQ-SF results, 59 (16.29%) of the patients were 'inactive', 266 (73.48%) 'minimally active' and 37 (10.22%) 'very active'. When IPAQ and ASAFA scores were compared, no significant difference between ASAFA spousal/partner sub-dimension scores and IPAQ groups (p=0.647), while a statistically significant difference was found between ASAFA general scores and friend sub-dimension scores (p<0.001). Accordingly, it was determined that the overall mean score of the ASAFA scale and the mean score of the friend sub-dimension of the patients whose physical activity level was 'very active' were found to be significantly higher than with 'inactive' and 'minimally active'.
Conclusion: It was concluded that, the circle of friends, which is one of the factor of social support, has a positive effect on physical activity behaviour, which plays a cruical role in prevention from diabetes and regulation of blood glucose level in Type 2 DM patients.
Keywords: Type-2 Diabetes Mellitus, physical activity, social support.