Gece yeme davranışının yordayıcıları olarak anksiyete, dürtüsellik ve stres yönetimi becerileri
Anxiety, impulsivity and stress management skills as predictives of night eating behaviour
Yazar: BELİZ ŞANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK İNCE ÇAĞLAR
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Dürtüsellik = Impulsivity

Özet:
Günümüzde değişen alışkanlıklar, yaşam tarzları ve imkanlar nedeniyle sağlıklı beslenme oldukça popüler ve incelenen bir alan haline gelmiş ve birçok farklı disiplin tarafından ele alınan bir olgu olmuştur. Bu çerçevede araştırmacılar beslenme bozuklukları, bozulmuş yeme tutum ve davranışları gibi alanlara yönelmiştir. Bireylerin fizyolojik ve psikolojik sağlıkları üzerinde etkili olan yeme bozukluklarından birisi olan gece yeme sendromu da bu araştırmanın ana odağını oluşturmaktadır.
Bu çalışmada gece yeme davranışının olası yordayıcıları olarak anksiyete, dürtüsellik ve stres yönetimi becerileri ele almak; aynı zamanda gece yeme davranışının yaygınlığı ve cinsiyetlere göre dağılımının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede 218'i kadın 214'ü erkek toplam 432 bireyden (yaş ort= 36) kişisel bilgi formu ile birlikte Gece Yeme Anketi, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, UPPS Dürtüsel Davranış Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Toplanan veriler parametrik test yöntemleri olan bağımsız örneklem t-testi, pearson korelasyon testi ve regresyon analizleri ile incelenmiştir.
Araştırma kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde anksiyetenin ve stresle başa çıkma tarzlarından iyimser yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve sosyal destek arama davranışlarının gece yeme davranışının istatistiksel olarak anlamlı birer yordayıcısı olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu yordayıcılıkların cinsiyetlere göre farklılıklar gösterdiği; kadın örneklemde stres ile başa çıkma tarzlarından iyimser yaklaşım davranışının gece yeme davranışının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülürken erkeklerde ise yalnızca sosyal destek arama davranışının gece yeme davranışının anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Bulgulardan yola çıkarak, gece yeme davranışı ile mücadelede kadın ve erkeklere yönelik farklı yaklaşımlar geliştirilmesi önem taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, due to changing habits, lifestyles and opportunities, healthy nutrition has become a very popular and researched area and has been a phenomenon that is investigated by many different disciplines. In this context, researchers have focused to areas such as feeding disorders, disordered eating attitudes and behaviors. Night eating syndrome, as one of the eating disorders that affect the physiological and psychological health of individuals, is also the main focus of this study.
In this study, it was aimed to investigate anxiety, impulsivity and stress management skills as potential predictors of night eating behavior, as well as to examine the prevalence of night eating behavior and its distribution by gender. In this context, data were collected from a total of 432 individuals (mean age= 36) of 218 females and 214 males, using the Night Eating Questionnaire, Eating Disorder Examination Questionnaire, Beck Anxiety Inventory, UPPS Impulsive Behavior Scale, and Stress Coping Styles Scale, together with a personal information form. The collected data were analyzed by independent sample t-test, pearson correlation test and regression analysis, which are parametric test methods.
When the findings obtained within the scope of this study were examined, it was seen that the optimistic approach, submissive approach and social support seeking behaviors as stress management styles were statistically significant predictors of night eating behavior. In addition, it was found that these predictors differ based on genders, and optimistic approach behavior, as one of the stress coping styles, is a significant predictor of night eating behavior in the female sample, while only social support seeking behavior is a significant predictor of night eating behavior in men. Based on the findings, it was concluded that it is important to develop different approaches for men and women who are dealing with night eating behavior.