Sağlık iş kolunda çalışan kadınların çalışma yaşamı ile ilgili sorunların değerlendirilmesi /
Yazar: SEYHAN HIDIROĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. NADİ BAKIRCI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
1. ÖZET Kadınların aile sorumlulukları yanında, çalışıyor olmalarından da kaynaklanan güçlükleri vardır. Sağlık sektörü ise emek yoğun olarak çalışılan, kendine özgü zorluklan ve riskleri olan ve kadınların yoğun olarak çalıştıkları bir iş koludur. Bu çalışmada sağlık sektöründe çalışan kadınların çalışma yaşamındaki sorunlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, İstanbul'un Ümraniye ilçesinde, özel ve kamu sağlık kuruluşlarında yapıldı. Bu kuruluşlarda çalışan kadınlar araştırma evrenini oluşturuyordu. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflendi. Yüz yüze görüşme tekniği ile kadınların çalışma yaşamından kaynaklanan sorunları ve çözüm önerileri anket formu ile sorgulanarak, veriler toplandı çalışma kesitsel bir çalışmadır. Veriler tanımlayıcı ve analitik istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Araştırmaya 607 (%92) kadın katılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 28,9 ±7,8 yıl olarak bulunmuştur. Katılımcıların %67,2'si eğitimlerini sağlık meslekleri üzerine yapmışlardır ve %80,9'u orta ve üzerinde sosyo-ekonomik statüdedir. Katılımcıların %78,4'ü sağlık sektöründe çalışmanın avantajları olduğunu belirtmektedir. En sık belirtilen avantaj sağlık bilgisine sahip olma ve gerektiğinde bunu kullanmak olmuştur. Sağlık hizmetlerinde çalışmanın dezavantajları olduğunu söyleyenler ise çalışmaya katılanların %53,5'ini oluşturmaktadır. En sık belirtilen dezavantaj %50,8 ile enfeksiyon geçiş riski olmuştur. En çok çözülmesi istenen sorun %69,9 ile çocuk bakımı ile ilgili sorunlardır. Araştırmaya katılanların %42,0' si aile ve çalışma yaşamlarının bir şekilde çatıştığım belirtmektedirler. Katılımcıların %40,7' si nöbet tutmaktadır ve katılımcıların %54,4 ü çalışma hayatında yorulduklarını belirtmektedir. Katılımcıların %15'i ise kendileri ya da bir başkasına cinsel tacizde bulunulduğunu ya da buna tanık olduklarını söylemektedir. Araştırmanın sonucunda sağlık sektöründe çalışan kadınların işlerinden kaynaklanan risklerle yüz yüze oldukları bulundu. Ev işleri ve işi bir arada yürütmenin bir sorun olduğu, gebelik, emzirme, enfeksiyon hastalıklarına yakalanma, ev iş yaşam çatışması ve çocuk bakımı konusunda sorun yaşadıkları gözlemlendi. Öncelikli çözülmesi gereken sorun olarak çocuk bakımı belirtildi. Anahtar kelimeler: İşçi sağlığı, kadın işçiler, sağlık işkolu, emzirme, çocuk bakımı, cinsel taciz, cinsiyet ayrımı.

Abstract:
2. SUMMARY Problems Of Women Working İn Health Sector Women have problems arising from working and having family responsibilities. Health sector is a demanding job and has its own risks and difficulties. Women constitute a large sum of the work force. The problems of women were analyzed in this study. The study was conducted in public and private health institutions in Ümraniye district of Istanbul. Women working in these institutions constitute the population the study. Covering the whole population was aimed in year 2005. Data about women's problems arising from work life and their suggestions for solution were collected by a questionnaire. The data were analyzed using descriptive and analytical methods. 607 women (92 %) were included in the study. Mean age of the participants were 28.9 ±7.8 years. 67.2% of the participants had education in health professions and 80,9% of the participants were in middle or higher socio-economic class. 78.4% of the participants said that there were advantages of working in health sector. The most cited advantage was having knowledge about health issues and using in need. 53.5% of the participants said that there were disadvantages of working in health sector. The most cited disadvantage was the risk of transmission of infectious diseases. Participants wanted solutions for problems of childcare most (69.9%) and 42.0% of the participants said that there were conflicts between family and worklife. 40.7% of the participants were having night shifts and 54.4 % of participants said that their work life was tiring. 29.5%o of the participants said that they were either victims or witnesses of sexual harassment. Women working in health sector were found to have risks originating from their jobs. House work and job together was found to be a problem. The women were found to be experiencing problems about childcare. Childcare was found to be the most important problem to solve. Key words: Occupational health, women workers, health sector, breast feeding, child care, sexual harassment, gender discrimination.