Selçuk Gelişimsel Değerlendirme Envanteri (48-72 ay)'nin geliştirilmesi
Development of Selçuk Developmental Assessment Inventory (48-72 months)
Yazar: ALPER YUSUF KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Dil gelişimi = Language development ; Gelişimsel değerlendirme = Developmental assessment ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Motor gelişim = Motor development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özbakım = Self-care

Özet:
Ailelerin görüşleri doğrultusunda 48-72 aylık çocukların gelişimsel değerlendirmesini yapabilmeyi hedefleyen norm referanslı, güvenilir ve geçerli bir envanterin geliştirilmesi ve ilgili yaş grubundaki çocukların gelişimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma genel tarama modelinde tasarlanmıştır. 
Selçuk Gelişimsel Değerlendirme Envanteri (SEGDE)'nin geliştirilmesi için olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolay örnekleme yöntemi kullanılarak Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesini temsil yeteneğine sahip olacak şekilde 48-53 ay 30 gün grubunda 304, 54-59 ay 30 gün grubunda 218, 60-65 ay 30 gün grubunda 270 ve 66-72 ay 30 gün grubunda 307 olmak üzere toplam 1099 çocuk çalışma grubuna dahil edilmiştir. Çocukların gelişimleri hakkındaki veriler ebeveynlerden çevrimiçi yöntemler ile toplanmış ve alt amaçlar doğrultusunda analiz edilmiştir. 
SEGDE'nin güvenirliğini değerlendirmek için iç tutarlık ölçütleri olarak madde-toplam puan korelasyonu, alt-üst grup madde ortalama puanları arasındaki farkın analizi, iki yarı test güvenirliği ve Cronbach alfa güvenirliği incelenmiştir. Dış tutarlık ölçütleri olarak da test-tekrar test ve gözlemciler arası tutarlık incelenmiştir. SEGDE'nin geçerliğini değerlendirmek için ise kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerliği incelenmiştir. SEGDE ile elde edilen veriler doğrultusunda çocukların bilişsel gelişim, dil gelişimi, sosyal duygusal gelişim, kaba motor gelişim, ince motor gelişim ve öz bakım becerileri alanlarında elde ettikleri puan ortalamalarının cinsiyet, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme, ailedeki toplam çocuk sayısı, ebeveyn yaşı, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve ailenin aylık toplam geliri değişkenlerine göre incelenmiştir.
Analizler sonucunda SEGDE'nin 48-53 ay 30 gün, 54-59 ay 30 gün, 60-65 ay 30 gün ve 66-72 ay 30 gün olmak üzere dört farklı yaş grubu için geliştirilen formlarında yer alan bilişsel gelişim, dil gelişimi, sosyal duygusal gelişim, kaba motor gelişim, ince motor gelişim ve öz bakım becerileri alt boyutlarıyla ailelerin görüşleri doğrultusunda çevrimiçi yöntemlerle Türk çocuklarının gelişimsel değerlendirmesini yapabilmek amacıyla kullanılabilecek güvenilir, geçerli ve norm referanslı bir test olduğu söylenebilir. Ayrıca çocukların gelişimlerinin cinsiyet, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme, ailedeki toplam çocuk sayısı, ebeveyn yaşı, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve ailenin aylık toplam geliri değişkenlerinden etkilendiği görülmüştür.

Abstract:
The current study conducted by using a general survey model which aims to develop an inventory that is norm-referenced, valid, reliable, and assess the developmental evaluation of 48-72 months children regarding opinions of families and examination of the development of relevant age groups in terms of different aspects. 
For the evolution of the Selçuk Developmental Assessment Inventory (SEGDE), the convenient sampling method is a non-probability sampling method which was used for representing 7 geographical regions of Turkey, 304 children in the 48-53 months 30 days group, 218 children in the 54-59 months 30 days group, 270 children 60-65 months 30 days group and 307 children in the 66-72-month 30 days group. Overall, 1099 children participated in the current study. Data about children's development were collected from parents by online methods and analyzed according to the defined subgoals.
The item-total correlation and analysis based on the difference between the upper and lower group averages, the two-half test reliability, and Cronbach α reliability were examined for internal consistency to evaluate the reliability of SEGDE. The test-retest method and inter-observer reliability were examined for determining external consistency. Content validity, construct validity, and criterion validity values were examined for determining the validity of SEGDE.
The results of data indicate that SEGDE which was developed for four different age groups as mentioned above include sub-themes which are children's cognitive development, language development, social emotional development, gross motor development, fine motor development, and self-care ability is a legitimate test for conducting a developmental evaluation of Turkish children by using online methods in regards with opinions of families. Furthermore, the development of children affects gender, attending pre-school education, the total number of children in the family, ages of parents, education level of the mother, education level of father, and total monthly income of the family. In line with the data obtained with the SEGDE, the mean scores of children' cognitive development, language development, social-emotional development, gross motor development, fine motor development, and self-care ability were examined with variables which are gender, attending pre-school education, the total number of children in the family, ages of parents, education level of the mother, education level of father and total monthly income of the family.