Dini referanslı radikalleşme örüntüleri: Suriye örneği
Radicalization patterns with religious motivation: Syria field
Yazar: ABDULLAH GÖKHAN YAŞA
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER ÇELİK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Güvenlik stratejileri = Security strategy ; Mikro sosyoloji = Micro sociology ; Radikalleşme = Radicalism ; Savaş = War ; Savaş sosyolojisi = War sociology ; Suriye = Syria ; İslami radikalizm = Islamic radicalism ; İç savaş = Civil war

Özet:
Radikalleşme bir olgu olarak karmaşık ve katmanlı bir süreci ifade etmektedir. Yürütülen çalışma dini motivasyonlu radikalleşme üzerine odaklanmakta ve Suriye sahasını incelemektedir. Araştırmanın konusu Türk vatandaşlarının Suriye'de gerçekleşen iç savaşa hicret veya cihat amacıyla katılım gösterme nedenleri ve radikalleşme örüntüleridir.  Bu kapsamda yeni medya ve sosyal ağlar sağladığı imkânların da göz ardı edilemeyeceği açıktır. Araştırma bireysel, grupsal veya kitlesel nedenlerden beslenen ortak süreç ögelerinin ortaya çıkarılması radikalleşme olgusunun daha net tanımlanmasına ve buna karşı yürütülecek politikanın da dinamiğinin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Araştırma kapsamında nitel bir yaklaşım benimsenmiştir. Çalışma, radikalleşmiş bireyler ile radikalleşme hikâyeleri ve süreçleri üzerine gerçekleştirilmiş vaka incelemeleridir. Aynı zamanda akademik bir amaca yönelik, bilimsel topluluğa hitap eden temel bir araştırmadır. Araştırma açıklayıcı bir çalışma olmakla birlikte zaman açısından ise kesitsel bir yaklaşıma sahiptir. Araştırma bulgularına bakıldığında medeni durumun radikalleşme ve cihada katılma yönünden fark yarattığı belirlenmiştir. Katılımcıların hiçbirinin orta öğretim üzerinde bir eğitim almaması dikkat çekici olmakla birlikte bu durum uluslararası literatürde ki çalışmalardan ayrılan bir bulgu olmaktadır. Katılımcılarda toplumsal uyuşmazlık ve aidiyet hissedememe durumları görülmektedir. Bazı katılımcıların geçmişlerinde uyuşturucu madde kullanımı, suç ve hapis cezası aldıkları görülmekte bu da çalışma içerisinde arınma diskuru olarak bahsedilen durumu desteklemektedir. Kişilerin sosyo-ekonomik durumunun orta sınıfın ağırlıklı olmasına karşın alt sınıflarda yoğun bir yığılma göze çarpmamaktadır. Bu durum farklı çalışma verileri ile de uyum göstermektedir. Katılımcılardan sadece birinde daha önce farklı bir cihat sahasında deneyimi bulunmaktadır. Kişilerin radikalleşmesinde en önemli hızlandırıcının sosyalizasyon ve farklı bir çevre edinimi ile olduğu görülürken sosyal medya 
v 
 
ve internet bilgi kaynaklarına ulaşmayı kolaylaştırmıştır. Katılımcılar özledikleri çeşitli şeyler olduğunu belirtmekle birlikte geri dönmeyi düşünmemektedir. . Katılımcıların kendi yaşadıklarını ve deneyimlerini aktarmış olmaları sürecin resmini çizebilmek açısından önemli olmuştur. Çalışmanın literatürde hem radikalleşme örüntüleri bağlamında katkı sağlayacağı hem de de-radikalizasyon için önemli bulgular sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Radicalization refers to a complex and detailed process as a phenomenon. The study focuses on religious motivated radicalization and examines the Syrian area. The subject of the research is the participation of Turkish citizens in the civil war in Syria for the purpose of hejira or jihad. The causes of this process and the patterns of radicalization were examined. In this context, it is clear that the opportunities provided by new media and social networks cannot be ignored. The exploration of the common process elements that are fed by individual, group or mass causes will help to clarify the phenomenon of radicalization. In this way, it will contribute to the determination of the dynamics of the policy to be conducted against it. A qualitative approach was chosen within the scope of the research. The study is a case study of radicalized individuals and radicalization stories and processes. The study is a basic research aiming at an academic purpose and addressing the scientific community. Although research is a descriptive study, it focuses on a certain point in terms of time. When the research findings are examined, it is determined that the marital status makes a difference in terms of radicalization and jihad. None of the participants received any education on secondary education. At the same time, this situation is different from the studies in the international literature. social inconsistency and lack of belonging can be seen in the participants. Some participants have been using drugs, criminal offenses and imprisonment in their past. Jihad can be considered as a result of the desire for purification. Although the socio-economic status of the people is predominant in the middle class, there is no intense agglomeration in the lower classes. This situation also corresponds with the different study data. Only one participant had experience in a different jihad area. It is seen that the most important accelerator in the radicalization of the people is with the socialization and the acquisition of a different environment. Social media and internet have made it easier to access information sources. The participants stated that they had missed various things from their past lives, but they did not intend to return. The fact that the participants had expressed their experiences and experiences has been important in order to draw a picture of the process. It is thought that this study will contribute both in the context of radicalization patterns in the literature and provide important findings for de-radicalization.