Özel eğitim ilkokulu serbest etkinlikler dersine ilişkin öğretmen ve ebeveyn görüşlerine dayalı durum çalışması
Case study based on the opinions of teachers and parents regarding the special education primary school leisure time activities course
Yazar: TUĞBA TÜRKER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ÇOLAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Etkinlik = Efficiency ; Serbest etkinlikler dersi = Free activities course ; Serbest zaman eğitimi = Leisure education ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Araştırmanın amacı, özel eğitim ilkokulunda 1., 2. ve 3. sınıfta öğrenim gören hafif düzeyde zihin yetersizliği olan öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin ve bu öğrencilerin ebeveynlerinin serbest zaman ve "serbest etkinlikler dersi"ne ilişkin görüşlerinin ne olduğunu ve öğretmenlerin bu dersi nasıl yürüttüklerini ortaya koymaktır. Katılımcı grubunu Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı hafif zihin yetersizliği olan bireylerin eğitim gördükleri ilkokulda çalışan yedi özel eğitim öğretmeni ve bu okulda 1., 2. ve 3. sınıfta çocuğu eğitim alan beş anne oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseniyle gerçekleştirilen araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme, belge incelemesi ve araştırmacı günlüğüyle toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeyle elde edilen veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak tümevarım analiziyle, belge incelemesiyle elde edilen veriler ise betimsel analizle analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular; özel eğitim öğretmenlerinin ve annelerin serbest zaman kavramını benzer şekilde tanımladıklarını, serbest zaman etkinliklerine ilişkin görüşlerinin de benzer olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar zihin yetersizliği olan bireyler için serbest zamanın önemli olduğu, bu zaman dilimini değerlendirmeleri için çeşitli sınırlılıkların bulunduğunu, ebeveyn ve öğretmenlerin iş birliği içinde olmasının gereklilik olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin "serbest etkinlikler dersi"ne ilişkin bilgi eksiklikleri olduğu, dersin öğrenciye katkı sağladığı ancak uygulama ve planlamada sorunların yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler dersin etkili ve verimli geçmesi için materyal desteğinin sağlanması, branş öğretmenleriyle iş birliğinin yapılması, derse ilişkin programın geliştirilmesi gibi önerilerde bulunmuşlardır. Araştırmada elde edilen bulgular alanyazınla ilişkilendirilmiş, uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine how the teachers conduct this lesson and the views of the special education teachers of students with mild intellectual disability who were studying in the 1st, 2nd and 3rd grades of special education primary school, and the families of these students about the leisure time and "leisure time activities course". The participants were seven special education teachers working in a primary school of the Ministry of National Education (MoNE), where individuals with mild intellectual disability are educated, and five parents whose children received education in the 1st, 2nd and 3rd grades of this school. The case study design, one of the qualitative research approaches, was adopted, and the data were collected using semi-structured interviews, document reviews and a researcher diary. The interviews were analysed via the MAXQDA 2020 program, and descriptive analysis was used for the data of document analysis. Findings reported that special education teachers and parents had a similar definition for the concept of leisure time and similar views on leisure time activities. According to participants, leisure time was important for individuals with intellectual disability, there were various limitations for them to evaluate this period, and families and teachers should cooperate. Besides, it was found that the teachers had a lack of knowledge about the " leisure time activities course", that the course contributed to the students, but there were problems regarding implementation and planning. Teachers made suggestions such as providing material support, cooperating with branch teachers, and developing the syllabus for the course in order for the course to be effective and productive. The findings were discussed in line with the literature, and suggestions were made for practice and further research.