Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarındaki dilbilgisi terminolojisinin standardizasyonunun karşılaştırılması
Comparison of the standardisation of grammatical terminology in the textbooks of Turkish and English as a foreign language
Yazar: EMİNE GÜLBİN ATÇALI
Danışman: DR. FUNDA UZDU YILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı / Genel Dilbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil bilgisi = Grammar ; Standartlaşma = Standardization ; Terimler = Terms ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçe alanında kullanılan dilbilgisi terimlerinde bir birlik oluşmadığına dair alanyazında birçok araştırma mevcuttur. Araştırmalar, Türkçe dilbilgisi terimlerinde standardizasyon problemi bulunduğunu ve bunun
da terim karmaşası sorununa yol açtığını göstermektedir. Bu çalışmada, adı geçen standardizasyon probleminin boyutlarını daha net ortaya koyabilmek için, yabancı dil olarak Türkçe ders kitapları ile yabancı dil olarak İngilizce ders
kitapları, dilbilgisi terimlerinin standardizasyonu açısından karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, doküman analizi yöntemi kullanılarak, hem Türkçe hem de İngilizce ders kitapları tek tek incelenmiş, kitapların kullandıkları dilbilgisi terim türleri ve terim sunumlarındaki düzenlemeleri betimlenmiş ve terim kullanımlarındaki iç tutarlılıkları gösterilmiştir. Ardından, kitaplardan taranarak tablolarda sunulan dilbilgisi terimleri, karşılaştırma yoluyla analiz edilmiş ve ilgili yabancı dile ait kitaplar arası terim birliğinin ne derece gerçekleştiği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgulara göre, İngilizce yabancı dil ders kitaplarında kullanılan dilbilgisi terimlerinin standardizasyonu, Türkçe yabancı dil ders
kitaplarındakinden görece daha başarılıdır. Ancak, hem Türkçe hem de İngilizce ders kitaplarının dilbilgisi terim kullanımlarında çeşitli iç tutarsızlıklar saptanmıştır. Araştırma sonucunda, yabancı dil olarak Türkçe dilbilgisi
terimlerinde görülen terim birliği sorununa, biçimsel terimlerin de eklendiği görülmüştür. İngilizce yabancı dil ders kitaplarında görülen en belirgin sorunun  ise, eponim terimlerin düzenlenmesinde olduğu ortaya çıkmıştır. Terim birliğinin
sağlanması, yabancı dil öğretiminin niteliğini arttırması bakımından son derece önemlidir. Bu amaçla, yabancı dil ders kitaplarında kullanılacak olan terimlerin hazırlanmasında ve sunulmasında dilbilimsel veriler kadar, pedagojik ihtiyaçlar
da gözetilmeli, yabancı dil ders kitaplarının hedef kitlesinin dil öğrenicileri olduğu akılda tutularak, öğrenici merkezli anlayış benimsenmelidir.
Anahtar sözcükler: Terminoloji Standardizasyonu, Terim Türleri, Yabancı Dil Eğitimi, Pedagojik Dilbilgisi.

Abstract:
In the literature, there are many studies indicating that the grammatical terms used in the field of Turkish as a foreign language lacks unity. Studies also show that there exists a standardisation problem in Turkish grammatical terms
which causes the problem of terminological confusion. In this present study, in order to reveal the dimensions of the aforementioned problem of standardisation more explicitly, textbooks of Turkish as a foreign language and textbooks of
English as a foreign language were compared in terms of standardisation of the grammatical terms. For this purpose, by using the document review method, both Turkish and English textbooks were examined one by one, the types of grammar
terms used by the books and their arrangements in the presentations of the terms were described, and then, the internal consistency in their usage of the terms were depicted. Afterwards, the grammatical terms presented in the tables by scanning from the books were analysed by comparison, and to what extend the terminology unity among the relevant foreign language textbooks was maintained was revealed. Findings show that, the standardisation of grammatical terms used in
English as a foreign language textbooks is relatively more successful than in Turkish as a foreign language textbooks. However, there are various internal inconsistencies found in the grammatical term usage of both Turkish and English
textbooks. As a result of the research, it was seen that iconic terms were added to the term unity problem occurring in grammatical terms used in Turkish as a foreign language textbooks. The arrangement of eponymous terms has emerged as the most prominent problem in English foreign language textbooks. Ensuring unity of terms is of extreme importance in terms of enhancing the quality of foreign language teaching. So as to achieve this purpose, in the derivation and
presentation of terms to be used in foreign language textbooks, pedagogical needs should be taken into account as much as linguistic data, and when considering that the target group of foreign language textbooks is language learners, a
learner-centred approach should be adopted, 
Keywords: Terminology Standardisation, Types of Terms, Foreign Language
Education, Pedagogical Grammar.