Süreğen düzenli diyaliz tedavisi uygulanmakta olan hastalarda serum irisin düzeyi ile ateroskleroz gelişimi ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between serum irisin level and the development of atherosclerosis in patients under continuing regular dialysis treatment
Yazar: SELİN SATMAZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT ÜSTÜNDAĞ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; İrisin = Irisin

Özet:
İrisin, iskelet kası tarafından salgılanan egzersize bağlı olarak konsantrasyonu artan 
yakın zamanda keşfedilmiş peptid yapıda bir hormondur. İrisin beyaz yağ dokusu hücrelerini 
kahverengi yağ dokusuna çevirir ve bu sayede enerji harcanmasını artırarak lipid ve enerji 
metabolizmasını etkilemektedir. İrisinin metabolik hastalıklar için tanısal bir biyomarker veya 
tedavi için kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu amaçla çalışmalar yapılmaya devam 
edilmektedir.
Bu çalışmanın amacı, bilinen aterosklerotik hastalığı olmayan Evre 5 kronik böbrek 
hastalığı tanılı; pre-diyaliz hastalar, hemodiyaliz ve periton diyalizi ile takip edilen hastaların 
serum irisin düzeyleri arasında bir fark olup olmadığını ve irisin düzeyleri ile ateroskleroz
arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Serum irisin düzeyleri ile aterosklerozun erken 
ve noninvaziv bir göstergesi olan karotis intima media kalınlığını; irisin düzeyleri ve karotis
intima-media kalınlığı ile ilişkili olabilecek diğer parametreleri değerlendirdik.
Çalışmada Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Ekim 2020- Ekim 2021 
tarihlerinde başvuran Evre 5 kronik böbrek hastalığı yanılı 23 pre-diyaliz, 23 periton diyalizi 
ve 23 hemodiyaliz ile takip edilen hastanın irisin düzeyi ve karotis intima media kalınlığı 
ölçümleri yapılmış, etkileyen faktörler araştırılmıştır. 
Hastaların verileri rutin kontrol muayeneleri sırasında toplanmıştır. Serum irisin 
seviyesi ölçümü hastaların rutin kontrolleri sırasında alınan serumlarda ELISA yöntemi ile 
gerçekleştirilmiştir.
Yapılan istatiksel analizler sonucunda Evre 5 kronik böbrek hastalığı tanılı bu hasta 
gruplarında irisin ve karotis intima media kalınlığı arasında anlamlı ilişki saptamadık.
Literatüre bakıldığında irisin düzeyleri ile karotis intima media kalınlığının karşılaştırıldığı
çalışmaların sayılarının yeterli olmadığı ve bu konuda farklı sonuçlar olduğu, daha geniş ölçekli 
çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir. Bu sayede kronik böbrek hastalarında, ateroskleroz
ile irisin arasındaki ilişki daha net verilerle ortaya konulabilecektir.
Anahtar kelimeler: Evre 5 KBH, periton diyalizi, hemodiyaliz, irisin, karotis intima
media kalınlığı

Abstract:
Irisin is a recently discovered peptide hormone secreted by skeletal muscle and whose 
concentration increases with exercise. Irisin transforms white adipose tissue cells into brown 
adipose tissue, in this way it increases energy expenditure and affects lipid and energy 
metabolism. It is considered that irisin could be used as a diagnostic biomarker or treatment for 
metabolic diseases. For this purpose, studies are in progress.
The aim of this study is to determine whether there is a difference in serum irisin levels 
among patients with stage 5 chronic kidney disease, who do not have known atherosclerotic 
disease, who are pre-dialysis, hemodialysis and peritoneal dialysis patients; and to determine 
whether there is a relationship between irisin levels and atherosclerosis. We evaluated serum 
irisin levels and carotid intima media thickness, which is an early and noninvasive indicator of 
atherosclerosis, and other parameters that may be associated with irisin levels and carotid intima 
media thickness.
In this study, irisin level and carotid intima media thickness measurements were made 
in 23 patients with pre-dialysis, 23 peritoneal dialysis, and 23 hemodialysis without known 
chronic diseases who applied to Trakya University Faculty of Medicine Hospital between 
October 2020 and October 2021, and the affecting factors were investigated.

The data of the patients were collected during routine control examinations. Serum irisin level 
measurement was performed by ELISA method in the serums taken during routine controls of 
the patients.
As a result of the statistical analyzes, we did not find a significant relationship between 
irisin and carotid intima media thickness in these patient groups with stage 5 chronic kidney 
disease.
When the the literature is considered, it is seen that the number of studies comparing 
irisin levels and carotid intima media thickness are not sufficient, there are different results on 
this subject, and larger-scale studies are needed. In this way, the relationship between 
atherosclerosis and irisin in patients with chronic kidney disease will be revealed with clearer 
data.
Keywords: Stage 5 CKD, peritoneal dialysis, hemodialysis, irisin, carotid intima media 
thickness