Kıraatlerin sıhhat kriterlerinin değerlendirilmesi
Validity of kiraats evaluation of criteria
Yazar: CAFER YERLİKAYA
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA PAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Sahih = Sahih ; Yedi harf = Seven letter ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm ile ilgili birçok bilim dalı ortaya çıkmış ve bunlardan biri de ‎‎"Kıraat İlmi" olmuştur. Bu çalışmada Hz. Peygamberden döneminden başlanarak kıraat ‎ilminin tarihi süreciyle birlikte bir kıratın kabul edilebilir olmasını sağlayan sıhhat ‎kriterleri incelenip tahlil ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. ‎
Bir kıraat için olmazsa olmaz şartlar nedir? Bu şartlar ne zaman hangi saiklerle ‎ortaya çıkmış ve bunları kimler belirlemiştir? Değerlendirme kriterleri arasında herhangi ‎bir öncelik ve derece var mıdır? Bu şartlar zorunlu mudur? Bu ve buna benzer meseleler ‎incelenerek değerlendirilmiş ve bu sorulara cevaplar bulunmaya gayret gösterilmiştir. ‎Kıraatlerin tespit kriterleri olarak da isimlendirilen sıhhat kriterlerinden, isnâd, Mushaf ‎imlası, Sahabe icması-Tevatür kriterleri ve Arapça dil yapısına uygunluk şartları, genel ‎kabul gören şartlar olmuştur. Kıraatleri seçme ve ispat anlamında kullanılan Tespit ‎kriterleri ve tercih kriterleri arasındaki farklar ile "kıraatlerin sıhhat kriterleri" hakkında ‎değişik yorum ve görüşler incelenerek, değerlendirilmiştir.‎
Araştırma konusunun kapsamı, kıraat ilmiyle alakalı birçok meseleyi incelemeyi ‎gerektirdiğinden dolayı, Kur'ân ve kıraat tarihiyle ilgili birçok talî konu da araştırılmıştır. ‎Tez projesi esnasında tefsir, siyer, fıkıh, hadis gibi diğer ilmi disiplinlerden de ‎yararlanılmıştır. Bu çalışmada imkân nispetinde tüm alan taranarak "Kıraatlerin Sıhhat ‎kriterleri"nin ilk kez ortaya çıkış izleri tespit edilmeye çalışılarak, konu ‎değerlendirilmiştir. ‎
Anahtar Kelimeler: Kur'an, Mushaf, Kıraat, Yedi Harf, Sahih.‎

Abstract:
Many branches of science related to the Qur'an have emerged and one of them ‎has been the "Science of Kıraat". In this study, Mr. Starting from the time of the ‎Prophet, along with the historical process of the science of qiraat, the health criteria that ‎make a qirat acceptable were examined and subjected to analysis and evaluation.‎
What are the indispensable condition/s for a kıraat? When did these conditions ‎arise and with what motives and who determined them? Are there any priorities and ‎degrees among the evaluation criteria? Are these conditions mandatory? These and ‎similar issues have been examined and evaluated, and efforts have been made to find ‎answers to these questions. Among the health criteria, which are also called as the ‎determination criteria of the kıraats, the criteria of isnâd, mushaf spelling, the consensus ‎of the Companions-Tevatur and the conditions of conformity to the Arabic language ‎structure have been the generally accepted conditions. The differences between the ‎determination criteria and preference criteria, which are used in the sense of choosing ‎and proving the recitations, and the different interpretations and opinions about the ‎‎"health criteria of the recitations" have been examined and evaluated.‎
Since the scope of the research topic requires studying many issues related to the ‎science of the Qur'an, many secondary issues related to the history of the Qur'an and the ‎Kıraat have also been investigated. During the thesis project, other scientific disciplines ‎such as tafsir, siyer, fiqh and hadith were also used. In this study, the whole area has ‎been scanned as much as possible and the subject has been evaluated by trying to ‎determine the traces of the "Health Criteria of Kıraats" for the first time.‎
Keywords: Kur'an, Mushaf, Kıraat, Seven Harf, Sahih.‎