Ebelik öğrencilerinde premenstrual sendrom ile yeme davranışı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relati̇onshi̇p between premenstrual syndrome and eating behavior and sleep quality in midwifery students
Yazar: BÜŞRA ÇOKYETER
Danışman: PROF. GÜLTEN GÜVENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Ebelik öğrencileri = Midwifery students ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesindeki ebelik bölümü öğrencilerinde premenstrual sendrom ile yeme davranışı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Anabilim dalında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Ocak 2022 ve Nisan 2022 tarihleri arasında araştırmaya katılmayı kabul eden 354 öğrenci oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan veri toplama formu, Premenstrual Sendrom Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 25.0 lisanslı paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 354 öğrencinin yaş ortalaması 20,55±1,95'dir. Beden Kitle İndeksi ortalamaları ise 22±3,75 olup normal kategorisine girmektedir. Öğrencilerin %77,4'ünün (n=274) ağrılı menstruasyon yaşadığı ve %35,3'ünün (n=125) ağrı kaynaklı devamsızlık yaptığı belirlenmiştir. Öğrencilerin %70,6'sının (n=250) menstruasyon öncesi iştah artışı yaşadığı, %53,4'ünün (n=189) menstruasyon öncesi vücut ağırlığının arttığı, %8,2'sinin (n=29) ise azaldığı saptanmıştır. Çalışmada öğrencilerin %50'sinde (n=177) PMS olduğu saptanmıştır. PMSÖ toplam puan ortalaması PMS olan öğrencilerde 155,38±19,26, PMS olmayan öğrencilerde 102,40±21,13 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin %62,1'inin kötü uyku kalitesine sahip olduğu tespit edilmiş ve PUKİ toplam puan ortalamaları 6,48±2,74 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin PMS ölçeğinden aldıkları toplam puan ile diğer ölçekler arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01).
Sonuç: Çalışmamızda öğrencilerin yarısında premenstrual semptomların olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sosyodemografik ve menstruasyon ile ilgili bazı özelliklerin premenstrual sendrom yaşama durumu üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Premenstrual semptomların şiddetindeki artışla beraber olumsuz yeme davranışlarının arttığı buna karşın uyku kalitesinin azaldığı tespit edilmiştir. Ergenlik döneminde vücut gelişimini sağlıklı bir şekilde devam ettirmek ve ileride kronik hastalıkları önlemek amacıyla özellikle PMS'den muzdarip olan öğrencilere yeme alışkanlıklarının ve uykunun önemi anlatılmalıdır. Bu süreçte PMS ile nasıl baş edebileceklerine dair danışmanlık hizmeti verilmesine ve eğitim programlarının düzenlenmesine yönelik planlamalar önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Premenstrual Sendrom, Beslenme Örüntüsü, Uyku İlişkisi, Hemşire

Abstract:
Objective: This study was conducted in order to a descriptive type to investigation of the relationship between premenstrual syndrome and eating behavior and sleep quality in midwifery students at Ondokuz Mayıs University.
Materials and Methods: The research was carried out in the Nineteen May University Faculty of Health Sciences Midwifery Department. The study sample consisted of 354 students who accepted the study between 2021 January-April 2022. The data were collected through the data collection form prepared by the researcher in line with the literature, Premenstrual Sydrome Scale, Dutch Eating Behaviour Questionnaire and Pittsburgh Sleep Quality Index Scale. The data obtained were evaluated using the IBM SPSS Statistics 25.0 licensed package software.
Findings: The mean age of 354 students included in the study was 20,55±1,95. Body Mass Index averages were 22±3,75. It was determined that 77,4% of the participants experienced painful menstruation and 35,3% of them were absent due to pain. It was also found that 70,6% of the students experienced increased appetite before menstruation, 53.4% had increased body weight before menstruation and 8.2% had decreased body weight before menstruation. In the study, it was found that 50% of the students had PMS. The average total PMS score was determined as 155,38±19.26 in students with PMS and 102,40±21.13 in students without PMS. It was determined that 62,1% of the students had poor sleep quality and the total mean score of PSQI was determined as 6.48±2.74. A statistically significant correlation was found between the PMS scale total score and other scales (p<0.01).
Conclusion: In our study, it was established that half of the students had premenstrual symptoms. It was observed that some of the students sociodemographic and menstruation-related characteristics were effective on the premenstrual syndrome experience. In addition, it has been determined that with the increase in the severity of premenstrual symptoms, negative eating behaviors increased while sleep quality decreased. In order to maintain a healthy body development during adolescence and to prevent chronic diseases in the future, the importance of nutrition and sleep should be explained to students who suffer from PMS. In this process, it is recommended to provide consultancy services on how to deal with PMS and to organize training programs.

Key words: Premenstrual Syndrome, Nutrition Pattern, Sleep Relationship, Nurse