Sivas'ın doğusundaki eosen yaşlı Karataş ve neojen yaşlı Şerefiye volkanitlerinin petrolojisi
Petrology of eocene Karatas and neogene Serefiye volcanics in Eastern Sivas
Yazar: KEMAL FURKAN ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TANER EKİCİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma alanı İç Anadolu' da yer alan Sivas ilinin Zara ilçesinin Şerefiye beldesi ve kuzeyini kapsamaktadır. Bölgede bulunan birimler alttan üste doğru Üst Kreatase-Paleosen yaşlı Refahiye Karmaşığı, Orta-Üst Eosen yaşlı Akıncılar Formasyonu, Karataş volkanitleri ve Kösedağ Siyeniti, Alt Miyosen yaşlı Onarı Formasyonu, Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı İsola Volkanitleri, Şerefiye Volkanitleri ve Kadıköy Formasyonu en üstte ise Kuvaterner oluşukları yer almaktadır.
Eosen zamanının ikinci magmatik faaliyeti sonucunda oluşan Orta-Üst Eosen yaşlı Karataş volkanitleri ve bölgenin son magmatik evresini temsil eden Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Şerefiye volkanitleri çalışmanın temelini oluşturan birimlerdir. İnceleme alanında yer alan Karataş volkanitleri bozunmamış temiz yüzeylerinde yeşilimsi siyah bazı bölümlerinde kahve-mor renkli olup belirgin çatlak sistemleri mevcuttur. Bozunmanın yoğun olarak gözlendiği bölgelerde ise kırmızımsı-pembemsi bir renk dağılımı göstermektedir. Karataş volkanitleri bazaltik trakiandezit ve trakiandezitlerden oluşmaktadır. Bölgedeki diğer temel birim olan Şerefiye volkanitleri bölgedeki en genç volkanik evreyi oluşturmaktadır. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Şerefiye volkanitleri üst seviyelerinde oldukça bol gaz boşlukları bulunmakta ve siyah-gri renklidir. Bu çalışmada; daha önce Şerefiye bazaltı olarak isimlendirilen bu birimin farklı litodem birimlerinden oluştuğu saptanmış ve Şerefiye volkanitleri olarak düzeltilmesi uygun görülmüştür.
Karataş volkanitleri yoğun miktarda mikrolit ve fenokristal şeklinde plajiyoklaz mineralleri içermektedir. Yoğun olarak gözlenen plajiyoklazların yanında sanidin, ojit, olivin mineralleri gözlenmiştir. Karataş volkanitlerinde yapılan incelemelerde genel olarak hipokristalin porfirik dokuya rastlanmıştır. Diğer temel birim olan Şerefiye Volkaniti iki ayrı dokusal özellik göstermektedir. Bu dokulardan birincisi oldukça ince taneli olmakla birlikte genellikle hipokristalin porfirik dokulu olmaktadır. Bu dokuda plajiyoklaz fenokristalleri yoğun olarak gözlenmektedir. İkinci tür dokuda ise zengin fenokristal içeriği gözlenmektedir ve bunlar; plajiyoklaz başta olmak üzere ojit, olivin, nefelin ve granat mineralleridir. 
Karataş volkanitlerinin ve Şerefiye volkanitlerinin oluşumu esnasında fenokristal fazdaki sıvı-kristal fraksiyonel kristalleşmesinin (FC) kanıtları jeokimyasal diyagramlarda belirgin olarak izlenmektedir. Kısmi ergime ve kabuksal kirlenmenin izlerine jeokimyasal çalışmalarda rastlanmıştır. 
Bölgede Neo-Tetis okyanusunun kapanmasının devamında Neo-Tetis'in kuzey kolunun kuzeye doğru dalımı ile birlikte bölgede yaygın bir kabuk kalınlaşması gerçekleşmiş ve bu hat boyunca bir sütur zonu oluşmuştur. Karataş ve Şerefiye volkanitleri bölgede çarpışma sonrası etkin volkanizma ürünü olarak oluşmuştur.

Abstract:
The working area is including the Şerefiye Resort and It's North of Zara of Sivas that located in Central Anatolia Region. Units in area is consist of the bottom to top: Upper Cretaceous-Paleocene mixed Refahiye, the Middle-Upper Eocene Akıncılar Formation, Karataş Volcanics and Kösedağ Syenite, Lower Miocene Onarı Formation, Upper Miocene- Pliocene İsola Volcanics, Şerefiye Volcanics, Kadıköy Formation and Kuvartener Formation.
The Middle-Upper Eocene Karataş Volcanics are occures in result of second magmatic activity of Eocene and Upper Miocene-Pliocene Şerefiye volcanics are represents the last stage of area and these are units that create the basis of study. Karataş volcanics that located in study area, have colour greenish-black in pristine clean surfaces and have colour brown-purple in some section and significant cracks system are available. It's shows colour reddish-pinkish in areas that observed decomposition as intensive. Karataş volcanics are consist of basalthic-tracy and trachyandesite. Şerefiye volcanics that another basic unit in area, is creates the youngest volcanic stage in area. Upper Miocene-Pliocene Şerefiye Volcanics have quite abundant gas gap in Upper stage and these are black-grey. In this study, the unit that named as Şerefiye basalt in earlier time, It is detected that consist of different lithodemic unit and It was deemed appropriate to fix as Şerefiye Volcanics.
Karataş Volcanics contain a large amount plagioclase minerals shaped phenocrystals and microlit. İn addition to plagioclase, sanidine, augite, and olivine were also observed as intensely. It was found to hypocrystalline porphyritic texture in the investigations in general. Şerefiye Volcanics that the other basis unit shows two texture at features. The first of these tissues shows fine-grained structure and it is generally hypocrystalline porphyritic. Plagioclase phenocrystals are observes intensely in this tissue. In the second type of tissue, rich phenocrystal content is observes, and them; especially plagioclase, augite, olivine, nepheline, and granat minerals. The evidences of liquid-crystal fractional crystallization in phenocrystals phase, observing markedly in geochemical diagrams during the formation of Karataş Volcanics and Şerefiye Volcanics. It was found that Marks of partial melting and crustal contamination in geochemical studies. In the continuation of the closure of Neo-Tetis ocean in area, northward dip of the northern branch of the Neo-Tetis, common crustal thickening is occured and suture zone formed along the line. Karataş and Şerefiye Volcanics formed as active volcanism product after collision in area.