Tüketim mekanlarında insan-doğa ilişkisinin yeniden kurgulanması
Reproduction of human-environment relationship through consumption places
Yazar: BÜŞRA ARI
Danışman: DOÇ. DR. TUĞÇA POYRAZ TACOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Benzetim = Simulation ; Mekan tasarımı = Space design ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; İnsan doğa ilişkisi = Human nature relations ; İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship

Özet:
Bu araştırma, insan-doğa ilişkisinin geçirdiği dönüşümün tüketim mekânları üzerinden değerlendirilmesini konu edinmektedir. Dolayısıyla, araştırma kapsamında insanların doğaya ilişkin anlamları ve doğayla kurdukları ilişkinin tüketim kültürü çerçevesinde dönüşümünün anlaşılması hedeflenirken, aynı zamanda çalışmanın anahtar kavramlarından yapay doğa olgusunun tüketim mekânları aracılığıyla insanların hayatlarına dâhil olması ve bunun insanların anlam dünyalarındaki karşılığının ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırma Ankara'daki bir botanik kafe, bir AVM ve bir temapark olmak üzere üç tüketim mekânında gerçekleştirilmiştir. Bu mekânların seçilmesinin sebebi mekân tasarımında ve düzenledikleri etkinliklerde doğa simülasyonlarının sıklıkla kullanılmasıdır. Bu kapsamda sıralanan tüketim mekânların kullanıcısı olan 25 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.  Mekânların tasarım süreçlerini anlamak ve doğa kurgularının hangi sebeplerle kullanıldığının anlaşılması sebebiyle 4 mimar katılımcı da araştırmaya dâhil edilmiştir. Derinlemesine görüşmelere ek olarak araştırmanın sahasını oluşturan mekânlarda katılımlı gözlemler yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, doğayla ilişki kurmanın değişen görünümlerine, yapay doğanın sentetikleşme ve doğallaştırma süreçleri ile estetikleştirilerek gündelik hayatın bir parçası haline geldiğine ve tüketim mekânlarında doğa kurgularının kullanılmasının insanların anlam dünyalarındaki karşılıklarına dair sonuçlara ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler
İnsan-doğa ilişkisi, yapay doğa, simülasyon, tüketim mekânları, tüketim kültürü

Abstract:
This research focuses on the reviewing of the transformation of the human-nature relationship through consumption spaces. Therefore, while aiming to understand the meanings that people attribute to nature and the transformation of their relationship with it within the context of consumption culture, it is also aimed to show how the artificial nature phenomenon is included into the lives of people through consumption spaces and what it means in their semantic world. The research was carried out in three consumption venues: a botanical cafe, a mall and a theme park. The reason for choosing these spaces is that nature simulations are frequently used in space design and events they organize. In this context, in-depth interviews were conducted with 25 participants who visit or use the consumption venues listed. 4 architects were also included in the research to understand the design processes of the spaces and understanding the reasons for using nature constructs. In addition to the in-depth interviews, participant observations were made in the spaces that make up the area of the research. The result of the research demonstrates the changing views of the relationship with nature, artificial nature becoming a part of everyday life by aesthetics and naturalization processes, and the use of nature fiction in consumer spaces in the semantic world of people. 
Key Words
Human-nature relationship, artificial nature, simulation, consumption spaces, consumption culture