Yönetişim yaklaşımı ve belediyeler: Yönetişim göstergeleri açısından Malatya belediyeleri araştırması
Governance approach and municipalities: Research on Malatya municipalities in terms of governance indicators
Yazar: ABDULLAH ABİD ÖZTOPRAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ÇUKURÇAYIR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Etkinlik = Efficiency ; Eşitlik = Equality ; Katılım = Participation ; Malatya = Malatya ; Malatya Belediyesi = Malatya Municipality ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetişim = Governance ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
İnsan hakları, demokratikleşme ve etkinlik üçlü sarkacını dengede tutarak; yönetsel süreçlerin ve yapıların küresel, ulusal, bölgesel ve yerel boyutlarda şekillenmesinde ve incelenmesinde bütüncül bir perspektif sunan yönetişim yaklaşımı, kent yönetimlerinin darboğazlardan kurtulmasında, çeşitli uluslararası kurum ve akademisyenlerce önemli bir çıkış yolu olarak kabul edilmekte ve geliştirilmektedir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler (BM) HABİTAT Programı, 1999 yılında başlatılan `Kent Yönetişimi için Küresel Kampanya' çalışması ile birbirini destekleyen ve karşılıklı bağımlılık gösteren evrensel yönetişim normlarını, belediyelerin incelenmesinde ve evrilmesinde bir kaldıraç olarak kullanmaya çalışmış ve belediyelerin yönetişim normlarına göre analiz edilmesini sağlayan `Kentsel Yönetişim Endeksi' adıyla bir endeks geliştirmiştir. Yaşanan uluslararası gelişmelere paralel olarak, Türkiye'de de belediyeler, yönetişim yaklaşımı esas alınarak yerel yönetimler reformu sürecinde önemli değişimler geçirmektedir.Bu çerçevede bu çalışma, öncelikle yönetişim yaklaşımını kuramsal olarak birçok açıdan irdelemiş ve Türkiye'deki belediyelerde bu anlayış doğrultusunda gerçekleştirilen düzenlemeleri, uygulamaları ve yaşanan sorunları analiz etmiştir. Ayrıca bu çalışmada, farklı ülkelerdeki yenilikçi yerel yönetişim uygulamaları ve yasal düzenlemeler de incelenmiştir. Alan araştırmasında ise BM tarafından geliştirilen endeks, belediyeleri yönetişim perspektifinden çok yönlü olarak incelemek üzere Türkiye'deki belediyeler için uyarlanmış ve Malatya ilinde nüfusları 879 ile 16.979 arasında değişen 50 ilçe ve belde belediyesi üzerinde uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, çalışmanın kuramsal bölümlerindeki tartışmalar ve analizler ışığında geliştirilen varsayımlara paralel olarak örneklemdeki belediyelerin genelinde yönetişim anlayışı ile geliştirilen uygulamalara rastlanmamıştır. Öte yandan araştırmada, yönetişim yaklaşımı ile ilgili yasal düzenlemelere belediyelerin büyük bir bölümünde önemli ölçüde riayet edilmediği görülmüştür. Son olarak çalışmada, Türkiye'deki belediyelerin yönetişim yaklaşımı açısından geliştirilebilmesi amacıyla çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
By stabilizing the triple pendulum of human rights, democratization and effectiveness; the approach of governance which presents an integrated perspective in embodiment and analysis of the administrative processes and structures in global, regional and local dimensions is admitted as an important way out for local authorities by various international institutions and academics to get rid of bottlenecks. In this respect, with the study `Global Campaign for Urban Governance? which was launched in 1999, United Nations (UN) HABITAT Programme tried to use the governance standards, that shows mutual dependency and supports each other, as a lever for examining and evolution of municipalities, and developed an index called `Urban Governance Index? which ensures analysing municipalities according to governance standards. In parallel with international developments, municipalities in Turkey also undergo important changes in local government reform process by predicating on governance approach.In this context, this study, firstly, scrutinized the governance approach theoretically in several aspects, and analysed arrangements, implementations and experienced problems which were actualized in accordance with this concept in the municipalities in Turkey. Furthermore, in this study, innovative local governance implementations and legal arrangements in different countries were examined. In the field survey, the index developed by UN was adapted for the municipalities in Turkey for the purpose of examining the municipalities from the governance perspective in a multidimensional manner, and applied in Malatya Province on 50 district and town municipalities whose populations are ranging between 879 and 16.979. As the result of the survey, in parallel with the hypothesis developed in the lights of the discussions and analyses in theoretical parts of the study, in the entire sample of municipalities, the applications which were developed with the governance understanding, were not found. On the other hand, in the survey, it was seen that the legal regulations related to governance approach were not complied in the majority of the municipalities. Finally, in the study, some recommendations were presented for the development of the municipalities in Turkey in terms of governance approach.