Acil serviste abdominal sepsis yönetimi
Management of abdominal sepsis in the emergency department
Yazar: AYŞENUR GÖÇMEN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ERBİL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BATUR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Bu çalışmada acil serviste intra￾abdominal sepsis ön tanısıyla değerlendirilen hastaların; epidemiyolojisi, etiyolojisi, erken ve doğru tanısı, hızlı resüsitasyonu, etkin kaynak kontrolü ve uygun antimikrobiyal tedavisinde rol alan faktörleri ve mortalite için risk faktörlerini tanımlamak amaçlanmıştır. 1 Ocak 2018 – 1 Ocak 2023 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Erişkin Acil Servis'e başvuran, sorumlu hekim tarafından 'Sepsis 3.0' kılavuzuna göre sepsis tanı kriterlerini karşılayıp sepsis ön tanısıyla 
değerlendirilen, sepsis odağının görüntüleme/örnekleme/kültür ile abdomen olduğu tespit edilen, 18 yaşından büyük 233 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortancası 65 yıl olarak saptandı. Hastaların %45,5'i hayatta kalmayan grupta idi. Acil servis başvurularındaki şikayetler arasında en sık karın ağrısı (%48,1) ve ateş (%31,3) olduğu görüldü. Hastaların başvuru vital bulguları değerlendirildiğinde vücut sıcaklığı değerleri hayatta kalmayan grupta daha düşük saptandı (p<0,001). Hastalara en sık eşlik eden komorbidite %63,5 oran ile malignite olarak saptanmış olup hayatta kalmayan hasta grubunda metastatik solid malignite oranı daha yüksek saptandı (p<0,001). CCI skoru ise ortanca değeri 6 olarak hesaplandı ve hayatta kalmayan hasta grubunda daha yüksek bir CCI ortalaması elde edildi (p<0,001). İAS'ye neden olan tanılar değerlendirildiğinde en sık kolanjit (%21,9) ve intra-abdominal apse (%15,9) tespit edildi. Hayatta kalmayan hasta grubunda SOFA (p=0,02) ve SAPS-3 (p<0,001) skorları, düşük VKİ(<20) (p=0,02), YBÜ ve toplam yatış süreleri (p<0,001), septik şok tablosu görülme oranı (p<0,001), vazopressör ajan ve mekanik ventilasyon ihtiyacı (p<0,001) daha yüksek tespit edildi. Hayatta kalan grupta, kaynak kontrolünde girişimsel işlem uygulanma oranı daha yüksek saptandı (p<0,001). Çalışmamızda elde edilen verilerde intra-abdominal sepsis mortalitesinin yüksek olduğu, bu hastaların tanı ve tedavi süreçlerinde yönetim algoritmalarının oluşturulması gerektiği ve mortaliteyi öngörecek risk skorlamalarının geliştirilmesine ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: İntra-abdominal enfeksiyon, sepsis, mortalite, acil servis

Abstract:
This study aimed to characterize the epidemiology, etiology, early and accurate diagnosis, rapid resuscitation, effective source control, factors influencing appropriate antimicrobial therapy, and risk factors for mortality in patients evaluated with a preliminary diagnosis of intra-abdominal 
sepsis in the emergency department. Between January 1, 2018, and January 1, 2023, a total of 233 adult patients presenting to the Adult Emergency Department of Hacettepe University Hospitals were included. These patients were evaluated by the attending physician based on the 'Sepsis 3.0' criteria for sepsis diagnosis, with the focus of sepsis confirmed through imaging, sampling, or culture of the abdomen. The median age of the patients was determined to be 65 years. 45.5% of the patients were in the non￾survivor group. The most common complaints on presentation to the emergency 
department were abdominal pain (48.1%) and fever (31.3%). Evaluation of initial vital signs revealed lower body temperature in the non-survivor group (p<0.001). The most prevalent comorbidity was malignancy, identified in 63.5% of patients, with a higher prevalence of metastatic solid malignancy in the non-survivor group (p<0.001). The Charlson Comorbidity Index (CCI) score averaged 6.2±2.8, with a higher mean CCI score observed in the non-survivor group (p<0.001). Among the diagnoses causing intra-abdominal sepsis, cholangitis (21.9%) and intra-abdominal abscess (15.9%) were 
most commonly identified In the non-survivor group, higher SOFA (p=0.02) and SAPS-3 (p<0.001) scores, low BMI (<20) (p=0.02), ICU and total hospital stay durations (p<0.001), incidence of septic shock (p<0.001), need for vasopressor agents and mechanical ventilation (p<0.001) were observed.. The survivor group showed a higher rate of interventional procedures for source control (p<0.001). In conclusion, the data from our study indicate a high mortality rate in intra-abdominal sepsis, 
highlighting the necessity for developing management algorithms in the diagnosis and treatment of these patients, as well as for the development of predictive risk scoring systems for mortality.
Key words: Intra-abdominal infection, sepsis, mortality, emergency department