Kadın sağlık çalışanlarında ikincil travmatik stres bozukluğu ve merhamet yorgunluğu
Secondary traumatic stress and compassion fatigue in female healthcare professionals
Yazar: SIDIKA TANSU SAVRAN
Danışman: DOÇ. DR. KEVSER İLÇİOĞLU
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Merhamet yorgunluğu ve ikincil travmatik stres bozukluğu (İTSB), sunulan bakımın merhamet içermesi ve bakım sunma esnasında maruz kalınan acı ve travmatik durumlardan dolayı bakım sunan sağlık çalışanlarında ele alınması gereken önemli konulardan biri haline gelmiştir. Bu araştırma, kadın sağlık çalışanı olarak bakım sunanlarda merhamet yorgunluğu ve İTSB arasındaki ilişkiyi incelemek ve hangi faktörlerin bu oluşum üzerinde etkin rol oynadığını belirlemek amacıyla planlandı. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma Mayıs-Eylül 2022 tarihleri içerisinde Sakarya il merkezinde bulunan bir kamu hastanesinde bakım veren 335 kadın sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri kadınların tanıtıcı özelliklerini içeren veri toplama formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ) ve Merhamet Yorgunluğu- Kısa Ölçeği (MY-KÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin bilgisayar ortamında SPSS 24.0, yüzde, t- testi, ANOVA, korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel olarak anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan kadın sağlık çalışanlarının %50,1'i 18-25 yaş aralığında, %80,9'u lisans veya lisans üstü eğitim seviyesinde ve %67,1'i hemşire idi. Araştırmamızda kadın sağlık çalışanlarının İTSÖ toplam puanı ile MY-KÖ toplam puan aralıkları ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Mesleği ve çalıştığı birimi isteyerek tercih etmeyen, özel hayatına zaman ayıramayan, kendilerini tükenmiş hisseden, yaptığı işten doyum almayan ve travma maruziyet öyküsü olan kadın sağlık çalışanlarının hem MY-KÖ hem de İTSÖ puan ortalaması istatistiksel açıdan anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
SONUÇ: Araştırmamıza katılan kadın sağlık çalışanlarının merhamet yorgunluğu ve ikincil travmatik stres bozukluğu oluşumu açısından risk altında olduğu görüldü.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Compassion fatigue and secondary traumatic stress disorder (STSD), have become one of the important problems that need to be addressed in healthcare professionals because care involves compassion and the painful and traumatic situations experienced while providing care. In this study, it was aimed to examine the connection between Compassion Fatigue and STSD in female healthcare professionals and to determine which factors played an active role in this formation. 
MATERIAL AND METHOD: The study was conducted on 335 female healthcare professionals providing care in a public hospital in Sakarya city center between May-September 2022. The data were collected through a personal information form based on relevant literature information, the Compassion Fatigue – Short Scale (CF-SS) and the Secondary Traumatic Stress Scale (STSS). The data were evaluated by computerized environment using SPSS 24.0, percentage, t-test, ANOVA, correlation analysis. Statistical significance was accepted as p<0,05.
RESULTS: 50,1% of the female health workers who participated in our study were between the ages of 18-25, 80,9% had undergraduate or graduate education and 67,1% were nurses. In our research, there were found statistically significant and positive relationships between average scores of scales and sub-dimensions the STSS and CF-SS of female health workers (p<0,05). The average CF-SS and STSS scores of the female health workers who did not willingly choose their profession and the unit they worked in, who could not spare time for their private life, who felt exhausted, who were dissatisfied with their work, and who had a history of trauma exposure (p<0,05). 
CONCLUSION: It was observed that the female healthcare professionals who participated in our research were at risk of compassion fatigue and secondary traumatic stress disorder formation.