Hormon dirençli prostat kanserli hastalarda prostat spesifik antijen ikileme zamanı ve prostat spesifik antijen hızının prognoz ve sağ kalım üzerinde öngörücü olarak rollerinin karşılaştırılması
Comparing prostate specific antigen doubling time and prostate specific antigen velocity as predictors of prognosis and survival in hormone-resistant prostate cancer patients
Yazar: VOLKAN SABUR
Danışman: PROF. DR. ATİLA TATLIŞEN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostat spesifik antijeni = Prostate specific antigen ; Sağkalım = Survival

Özet:
Amaç: Prostat spesifik antijen (PSA) ikileme zamanı (PSADT) ve PSA hızının (PSAV), androjen ablasyon tedavisine (AAT) direnç gelişmiş hastalarda genel sağ kalımla ilişkisini araştırmak ve hormon tedavisine direnç sonrası yaşam süresini öngörebilecek veriler elde edebilmek.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, 1999-2011 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. kliniğine başvurmuş olan 100 hormon dirençli prostat kanseri (HRPca) hastası dahil edildi. Hastaların başvuru anındaki PSA, Gleason skoru, metastaz durumu, PSA nadire ulaşma süresi, HRPca gelişme süresi, takip süresi, ölüm oranı ve HRPca sonrası üçer ay arayla ölçülen 3 PSA değeri kullanılarak PSADT ve PSAV değerleri kaydedildi. SPSS 20.0 istatistik programı kullanılarak bu değerlerle yaşam süresi arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: Hastaların ortalama yaş 69.36 (53-87), tanı öncesi PSA 104.56 ng/ml (2-961), Gleason skoru 8.04 (4-10) ve PSA nadir değeri 2.38 ng/ml (0.01-19.36) olarak bulundu. Elli dört hasta vefat etti. Tüm hastaların ortalama takip süresi 39.38 (10-108) ay olarak bulundu. PSADT ortalama değeri olan 4.23 ayın altında olanların (n=59) ortalama yaşam süresi 43.816±2.875 ay iken, 4.23 ayın üzerinde olanların (n=41) ortalama yaşam süreleri 69.415±7.107 ay olarak bulunmuştur (p=0.006). PSAV ortanca değeri olan 35.82 ng/ml/yıl altında olan hastaların (n=50) ortalama takip süreleri 73.948 ay iken, 35.82 ng/ml/yıl üzerinde olan hastaların (n=50) ortalama takip süreleri 41.6 ay olarak bulunmuştur (p<0.001).
Sonuç: HRPca?lı hastalarda PSADT ve PSAV değerlerinin yaşam süresiyle doğrudan ilişkili olduğu görülmüştür. PSADT>4.23 ay olanlarda ortalama yaşam süresi 2.2 kat daha fazla bulunmuştur. PSAV<35.82 ng/ml/yıl olanların ise ortalama yaşam sürelerinin yaklaşık 3 kat daha fazla olduğu görülmüştür. HRPca gelişme süresi ve kemik metastazı durumu, sağ kalımla istatistiksel olarak anlamlı parametreler olarak bulunmuştur. PSADT?nin ve PSAV?nin HRPca sonrası sağ kalımı ön görebilecek parametreler olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hormon dirençli prostat kanseri, PSA hızı, PSA ikileme zamanı, Sağ kalım

Abstract:
Aim:  To obtain data in order to predict survival time after resistance to hormone therapy and to evaluate the association with prostate specific antigen (PSA) doubling time (PSADT) and PSA velocity (PSAV) in patients who have do not responed to androgen ablation treatment.
Materials and Methods: This retrospective study is included of 100 patients suffering from hormone-resistant prostate cancer (HRPca) who had applied to Erciyes University?s, Faculty of Medicine, Department of Urology. PSADT and PSAV values were calculated exploiting PSA value on application time, Gleason score, situation of metastasis, time to reach PSA Nadir, time to develop HRPca, follow-up time, time to death and three PSA values measured every three months after developing HRPca. These values and survival time were compared using the SPSS statistics program version 20.0.
Results: The average age of patients was 69.36 (53-87), average PSA value before diagnosis was 104.56 ng/ml (2-961), average Gleason score was 8.04 (4-10) and average Nadir PSA value was 2.38 ng/ml (0.01-19.36). Fifty four of the patients died. The average follow-up time of all patients was 39.38 months (10-108). The average survival time of 59 patients with PSADT shorter than 4.23 months, the mean value of PSADT, was 43.816 ±2.875 months and the average survival time of 41 patients with PSADT longer than 4.23 months 69.415 ±7.107 months (p=0.006). The average follow-up time of 50 patients with PSAV slower than 35.82 ng/ml/year, the median value of PSAV, was 73.948 months and the average follow-up time of 50 patients with PSAV faster than 35.82 ng/ml/year was 41.6 months (p<0,001).
Conclusion: It was understood that PSADT and PSAV values are associated with survival time in HRPca patients. We found that patients with PSADT greater than 4.23 months survive 2.2 times longer than the others in the mean. This rate is ?3? for patients with PSAV value less than 35.82 ng/ml/year. Time to develop HRPca and the situation of bone metastasis is significantly statistically correlated with survival. We can therefore conclude that PSADT and PSAV are parameters which might predict survival after developing HPRca.

Keywords: Hormone-Resistant Prostate Cancer, PSA velocity, PSA doubling time, Survival