Genç ergenlerde obezite, akran zorbalığı ve algılanan sosyal desteğin benlik saygısıyla ilişkisi
Obesity, peer victimization and perceived social support and their relations with self-esteem in young adolescents
Yazar: FERDİCAN MACAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASLI BURÇAK TAŞÖREN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Obezitenin sadece vücutta yağ dokusunun aşırı miktarda artması sonucunda yaşanan sağlık sorunlarından ibaret bir hastalık olmadığı ve her yaştan bireyin sosyal yaşamı ve psikolojik durumu üzerinde olumsuzluklara yol açabildiği uzun süredir bilinmekte ve etki mekanizmaları araştırılmakta olan bir olgudur. Bu bağlamda, sunulan çalışmada, obezitenin genç ergen yaş grubuna giren bireylerde önemli bir psikolojik değişken olan benlik saygısı düzeyleriyle ilişkisi araştırılmıştır. Ek olarak, obezite gibi benlik saygısı üzerinde önemli etki potansiyeline sahip akran zorbalığı ve algılanan sosyal destek olgularının da obez genç ergenlerin benlik saygısıyla ilişkisi incelenmiştir. Beden Kitle İndeksi (BKİ) 30?un üstünde olduğu hesaplanmış olan, 12-13 yaş aralığındaki 30?u erkek ve 30?u kız 60 kişiye sosyo-demografik veri formu, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Toplanan veriler üzerinde yapılan istatistik analizleri sonucunda, obezitenin ve akran zorbalığının genç ergenlerin benlik saygısı düzeyiyle negatif yönde anlamlı ilişkisi bulunmuştur. Alanyazındaki araştırmalardan farklı olarak, obezitenin düzeyi ile akran zorbalığına maruz kalma sıklığı arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir. Algılanan sosyal destek düzeyi ile benlik saygısı arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki gözlenmiştir. Veriler cinsiyetler açısından incelendiğinde, erkeklerin benlik saygısı düzeyi kızlarınkinden anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerde ve kızlarda akran zorbalığının benlik saygısıyla negatif yönde anlamlı ilişkisi olduğu gözlenmiştir. İki cinsiyet grubunda da algılanan sosyal destek ile benlik saygısı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Genç Ergenlik, Obezite, Akran Zorbalığı, Sosyal Destek.

Abstract:
It has for a long time been a well-known fact that obesity is not only a disease about excessive increase in adipose tissue in the body resulting in many health issues, but also it is a disease with significantly negative consequences on the psychological and social well-being of individuals of all ages. The present study, in this context, examined its possible relationship with young adolescents? self-esteem, which is a crucial psychological variable for their psychosocial development. Possible relationships of perceived social support and peer victimization with obese young adolescents? self-esteem was also investigated. Socio-demographic Information Form, Coopersmith Self-Esteem Scale (25-item short form), Multidimensional Peer Victimization Scale (culturally adapted version) and Multidimensional Scale of Perceived Social Support were administered to 60 participants (30 male and 30 female) of ages 12-13, whose Body Mass Index (BMI) was above 30. Statistical analyses indicated that obesity and peer victimization was negatively and significantly correlated with young adolescents? self-esteem. Another result, different from the current literature, was that BMI was not found significantly correlated with the frequency of peer victimization. A significantly positive correlation between perceived social support and self-esteem was also found. Examining the data by gender revealed that male adolescents? level of self-esteem was significantly higher than those of females. For both males and females, peer victimization was negatively and significantly correlated with participants? self-esteem. A significantly positive correlation between perceived social support and self-esteem in both genders was also found.



Keywords: Young Adolescence, Obesity, Peer Victimization, Social Support