Çok boyutlu yoksulluk ve silahlı çatışma ilişkisi: Lojistik regresyon ile tahmin modeli oluşturulması
The relation between multidimensional poverty and armed conflict: Prediction model with logistic regression analysis
Yazar: ÇAĞLAR AKAR
Danışman: DOÇ. DR. DOĞA BAŞAR SARIİPEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yoksulluk Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Lojistik = Logistics ; Regresyon = Regression ; Regresyon modelleri = Regression models ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Tahmin = Estimation ; Tahmin modelleri = Estimation models ; Yoksulluk = Poverty ; Çatışma = Conflict ; İç çatışma = Inner conflict

Özet:
Yoksulluk; yaşamın her alanında sosyal etkileriyle hissedilebilen, çok boyutlu bir kavramdır. Toplumsal yapıyı köklü biçimde etkileyen silahlı çatışmaların oluşumunda da yoksulluk kavramının birçok boyutunun etkili olduğu düşünülmektedir. Uluslararası silahlı çatışmaların oluşumunda farklı dinamikler bulunsa da, ülke içi silahlı çatışmaların oluşumunda yoksulluk kavramı oldukça etkilidir. Yoksulluk kavramının, ülke içi silahlı çatışmaların hem önemli nedenlerinden biri olduğunu hem de ülke içi silahlı çatışmaların yoksulluğa sebebiyet verdiğini iddia etmek mümkündür. Yapılan tez çalışması; ülke içi silahlı çatışmalar ile yoksulluğun boyutları arasındaki neden sonuç ilişkisini inceleyerek, bir ülkede silahlı çatışma oluşumuna yönelik tahmin yapabilen bir model oluşturmayı amaçlamaktadır. Oluşturulan model istatistik modelidir ve bir ülkede kesin olarak silahlı çatışma oluşumunu tahmin edebilmesi mümkün değildir. Ancak ülke içi silahlı çatışmalar gibi bir ülkenin fiziki altyapısına, sosyal düzenine ve demografik yapısına büyük zararlar verebilecek bir güvenlik tehdidine yönelik risk değerlendirmelerinde kullanılabilmesi ve doğru tahmin kabiliyeti göz önüne alındığında önemli bir model olabileceği öngörülmektedir. Yıllara sari eklenen yeni verilerle sürekli güncellenebilmesi ve yeni eklenecek bağımsız değişkenlerle geliştirmeye açık bir model olması itibariyle dinamik bir modeldir.
Bu tez iki aşamadan oluşmaktadır. Tezin birinci aşaması, literatür taraması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yoksulluk kavramının geniş kapsamı ve çok boyutluluğu literatür taraması yöntemiyle analiz edilmiş, çok boyutlu yoksulluk kavramına ilişkin uluslararası kuruluşların kaynakları ve politika kararları incelenmiştir. Ayrıca silahlı çatışma ile yoksulluk arasındaki neden-sonuç ilişkisi ve bu ilişkiye yönelik akademik literatürde yer alan tartışmalar Dünya Bankası verilerinden faydalanılarak analiz edilmiştir. 
Tezin ikinci aşamasında, yoksulluğu çok boyutlu olarak ele alan kırılganlık verilerinden faydalanarak, bir ülkede silahlı çatışma oluşumunu tahmin eden lojistik regresyon modeli oluşturulmuştur. Silahlı çatışma tahminine yönelik oluşturulan model, R programlama dili ile geliştirilmiştir. Oluşturulan lojistik regresyon modeli, yoksulluğun hangi boyutlarının ülke içi silahlı çatışma oluşumunda daha etkili olduğu tespit edilebilmekte ve bir ülkedeki kırılganlık verilerine bağlı olarak silahlı çatışma oluşumuna yönelik tahmin yapılabilmektedir. Oluşturulan model ile 177 ülkede silahlı çatışma oluşumuna yönelik değerlendirme neticesinde, modelin %83 doğrulukla bir ülkede silahlı çatışma oluşup oluşmadığı tahmin edilebildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Poverty is a multidimensional concept which can be felt with its social effects in every areas of life. It is thought that many dimensions of poverty are effective in the onset of armed conflicts, which deeply affect the social structure. Although there are different dynamics in the formation of international armed conflicts, the concept of poverty is very effective in the formation of intrastate conflicts.  It is possible to argue that the concept of poverty is both one of the important causes of intrastate armed conflicts and that armed conflicts cause poverty.
Thesis aims to create a statistical model that can predict the occurrence of armed conflict in a country by examining the cause and effect relationship between intrastate armed conflicts and the dimensions of poverty. The model created is a statistical model and it is not possible to predict the occurrence of armed conflict in a country with certainty. However, it is foreseen that it can be used as a useful tool in risk assessments for a security threat such as intrastate armed conflicts that can cause great damage to a country's physical infrastructure, social order and demographic structure. It is a dynamic model as it can be constantly updated with new data added over the years and is a model open to development with new independent variables to be added.
This thesis consists of two stages. The first stage of the thesis was carried out by the literature review method. The wide context and multidimensionality of poverty were analysed by literature review, and the databases and policy decisions of international organizations regarding the concept of multidimensional poverty were examined. In addition, the cause-effect relationship between armed conflict and poverty and the discussions in the academic literature on this relationship were analysed by using the World Bank data.
In the second stage of the thesis, a logistic regression model that predicts the occurrence of armed conflict in a country is created by making use of the fragility data that deals with poverty in a multidimensional way. The model created for the prediction of armed conflict was developed with the R programming language. With the created logistic regression model, it can be determined which dimensions of poverty are more effective in the formation of armed conflict and a prediction can be made for the onset of armed conflict depending on the fragility data in a country. As a result of the evaluation of the onset of armed conflict in 177 countries with the created model, it has been determined that the model can predict whether an armed conflict has occurred in a country with 83% accuracy.