Açık kanal ve borulu şebekelerde sulama yapan çiftçilerin sulama uygulamalarının değerlendirilmesi
Irrigation water applications that evaluation of farmers in open channels and pipe network
Yazar: NİHAN KÖRPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT TEKİNER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Özellikle açık kanallı küçük sulama şebekelerinin hızla borulu şebekeye dönüştürüldüğü ve damla sulama yönteminin yoğun bir şekilde kullanıldığı Çanakkale yöresinde yapılan bu çalışma ile açık kanal ya da borulu şebekeden su alan çiftçilerin sulama zaman planlaması bakımından farklı olmadığı her iki şebekeyi kullanan çiftçi grubunun da bilinçsiz sulama yaptığı belirlenmiştir. Bilimsel esaslara dayalı olarak hazırlanan sulama programına göre Kumkale'de domates yetiştiriciliği yapan çiftçi mevsimlik toplam 457 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 1414 mm, Mahmudiye'deki domates yetiştiricisi 531 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 492 mm, Kumkale'de mısır yetiştiricisi 379 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 975 mm ve son olarak Mahmudiye'deki mısır yetiştiriciliği yapan çiftçi ise 512 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 228 mm sulama suyu uygulamıştır. Diğer taraftan sulama suyu miktarının verime etkisini gösteren göstergelerden WUE ve IWUE değerleri sırasıyla Kumkale domateste; 5.8/2.5, Mahmudiye domateste; 11.8/12.3, Kumkale mısırda; 1.2/0.7 ve Mahmudiye mısırda ise 4.7/8.7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca sulama suyu ihtiyacının karşılanma oranının ve yağışın etkili kullanılıp kullanılamadığını gösteren RIS değerlerinde ise durum, Kumkale domateste; 2.98, Mahmudiye domateste; 1.41, Kumkale mısırda; 2.40 ve Mahmudiye mısırda 0.85 olarak hesaplanmıştır. Bu parsellerde hasat edilen ekonomik değeri olan ürünlerde yapılan kalite analizleri sonucunda, Mahmudiye domatesinde SÇKM değerinin, Kumkale mısırında dane veriminin ve Mahmudiye mısırında ise yeşil ot verimi ile kuru madde miktarının kabul edilebilir sınırların altında kaldığı buna karşın Kumkale domatesinde herhangi bir olumsuz değere rastlanmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Sulama Zaman Planlaması, Su Kullanım Etkinliği Göstergeleri, Borulu Şebeke ve Açık Kanallı Sulama Şebekesi, Damla Sulama Yöntemi.

Abstract:
In particular, this study is made in the Çanakkale region where open channel pipe network of small irrigation systems was quickly transformed into pipe networks
and intensive use of drip irrigation. It is concluded that farmers who use the open channel or pipe network, of irrigation water time it is not different in terms of planning groups, make the unconscious irrigation. According to the irrigation program prepared on the basis of scientific principles, Kumkale farmers engaged in cultivation of tomatoes used 1414 mm irrigation water when they should use 457 mm in total season, Mahmudiye farmers engaged in cultivation of tomatoes used 531 mm irrigation water when they should use 492 mm, Kumkale farmers engaged in cultivation of corn used 379 mm irrigation water when they should use 975 mm and finally, farmers are growing corn in Mahmudiye used 512 mm of irrigation water when they should use 228 mm of irrigation water. On the other hand the WUE and  IWUE values that shows yield of the irrigation water are respectively Kumkale tomatoes; 5.8 / 2.5, Mahmudiye in tomatoes; 11.8 / 12.3, Kumkale corn; 1.2 / 0.7 and 4.7 Mahmudiye corn are determined as 4.7/8.7. Also, RIS values that shows the percentage of meeting the needs of irrigation water and if rainfall used effectively or not are in Kumkale tomatoes; 2.98, in Mahmudiye tomatoes; 1.41, in Kumkale corn; 2.40 and in Mahmudiye was calculated as 0.85 in maize. As a result of the quality analysis conducted in the harvested product of economic value of these parcels, SÇKM value of tomatoes in Mahmudiye, Kumkale corn in grain yield in maize and Mahmudiye is to be under the acceptable amount of dry matter forage yield with border while Kumkale tomato was determined not found any negative value.

Keywords: Irrigation Time Planning, Indicators of Water Use Efficiency, Irrigation Pipe System and Open Channel System, Drip Irrigation.