Beta-endorfinin kan glukoz düzeylerine etkileri
The effects of beta-endorphin on the levels of plasma glucose
Yazar: PINAR PEKER AKALIN
Danışman: PROF.DR. NURİ BAŞPINAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz = Glucose ; Hiperglisemi = Hyperglycemia

Özet:
Endojen opioidlerden olan ß-endorfinin ratlarda i.p. uygulamasının kan ß-endorfin, glukoz, insülin ve glukagon düzeylerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, 11-12 haftalık, 150-250 g canlı ağırlıklı, 117 adet erkek Sprague-Dawley rat kullanıldı. Streptozotosin ile diyabet oluşturmak amacıyla 75 adet rata tek doz 60 mg/kg i.p Streptozotosin verilmesinden 2 hafta sonra plazma glukoz düzeyi 250 mg/dl'nin üzerinde olanlar diyabetik kabul edilerek çalışmada kullanılmak üzere seçildi.Sağlıklı ve streptozotosin-diyabetik ratlar, kontrol ve deneme gruplarını oluşturmak için 6'şarlı (14 grup) gruplara ayrıldı. Kontrol gruplarına % 0.9'luk NaCl çözeltisi, deneme gruplarına ise 25 ?g/kg ve 50 ?g/kg olmak üzere 2 farklı ß-endorfin (rat ß-endorfini) dozu uygulandı. Her örnekleme zamanı için farklı hayvan grubu kullanılarak 0. (başlangıç), 15. ve 30. dk'larda thiopental (40 mg/kg) anestezisi altında i.c yolla EDTA, aprotinin ve NaF bulunan tüplere kan örnekleri alındı. Glukoz analizleri glukoz oksidaz metodu ile hemen yapıldı, hormon analizleri için plazmalar -80oC'de saklandı. Plazma ß-endorfin, insülin ve glukagon düzeyleri RIA metoduyla belirlendi.Sağlıklı Deneme grupları 15. ve 30. dk plazma ß-end düzeylerindeki artış oranları, Streptozotosin-diyabetik Deneme gruplarına göre oldukça yüksekti (p<0.05). Sağlıklı deneme gruplarında (normal glukoz düzeylerinde) istatistiksel olarak önemli olmamakla birlikte, her iki doz ß-endorfin plazma insülin düzeylerini yükseltirken, glukagon ve glukoz düzeylerini düşürdü (p>0.05). STZ-diyabetiklerde (yüksek plazma glukoz düzeylerinde) ise her iki doz ß-endorfin, plazma insülin düzeylerini değiştirmezken, 50 ?g/kg ß-endorfin 15. dk glukagon düzeylerini düşürdü (p<0.05). Streptozotosin-diyabetiklerde glukoz düzeylerindeki önemli düşüş (p<0.05), 50 ?g/kg ß-endorfin verilmesini takiben ß-endorfin düzeylerinin maksimale ulaştığı 30. dk'da gözlendi.Sonuç olarak Streptozotosin-diyabetik ratlarda yüksek plazma ß-end düzeylerinin, insülinden bağımsız olarak plazma glukoz düzeylerini azaltabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of ß-endorphin on plasma ß-endorphin, glucose, insulin and glucagon levels in healthy and Streptozotocin induced diabetic rats. A total of 117 male Sprague-Dawley rats which have 150-250 g body weight, 11-12 weeks old were employed in this study. Insulin dependent diabetes was induced by injection of 60 mg/kg Streptozotocin intraperitoneally to 75 rats. Tha rats with plasma glucose levels above 250 mg/dl after 2 weeks were accepted as diabetic.Healthy and Streptozotocin induced diabetic rats were divided into control and experimental groups (14 groups). Control groups were injected physiological saline as vehicle whereas experimetal groups received 25 and 50 ?g/kg rat ß-endorphin at 2 different doses intraperitoneally. By using different animal groups at each time interval, under thiopental anesthesia (40 mg/kg), blood samples were taken into tubes containing EDTA, aprotinin and NaF by intracardiac puncture at 0. (initial), 15 and 30 min after injection of vehicle and ß-endorphin.In healthy experimental groups, the rise of plasma ß-endorphin levels at 15 and 30 min intervals was more evident from the streptozotocin diabetic experimental groups (p<0.05). In healthy experimental groups (at normal plasma glucose levels), ß-endorphin at both doses increased plasma insulin and decreased glucagon and glucose levels, however the data was not statistically significant (p>0.05). In streptozotocin diabetic experimental groups (with high plasma glucose levels), plasma insulin was not changed at both ß-endorphin doses whereas 50 ?g/kg ß-endorphin decreased plasma glucagon at 15 min (p<0.05). The significant reduction of plasma glucose was seen only at 30 min by 50 ?g/kg ß-endorphin (p<0.05) which the ß-endorphin levels were at maximal. As a conclusion, plasma glucose lowering effect of ß-endorphin independantly from plasma insulin levels may be seen at streptozotocin diabetic rats with high plasma ß-endorphin levels.