Nikah işlemleri için sağlık raporu almak üzere başvuranların aile planlaması ve üreme sağlığı konusundaki bilgi düzeyi ve beklentilerinin saptanması
Determination of the knowledge and expectations of the applicants about family planning and reproductive health in order to obtain a medical report for the marriageprocedures
Yazar: MERVE BAŞARAN
Danışman: DR. MEHMET ÖZEN
Sağlık Bakanlığı / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Cinsel temasla bulaşan hastalıklar = Sexually transmitted diseases ; Nişanlanma = Engagement

Özet:
Toplumun temelini oluşturan ailenin tüm bireylerine doğum öncesinden ölüme kadar yaşamın her
döneminde sağlık ve danışmanlık hizmeti sunma görevi bulunan aile hekimliği uzmanın sorumluluğu,
ailenin kuruluşu ve planlanması aşamasında başlamaktadır. Ülkemizde nikah ve evlilik, bireylerin
büyük kısmının aile planlaması (AP), üreme sağlığı konularında danışmanlık hizmetine ilk kez
gereksinim duydukları dönemdir. Bu çalışmanın amacı, nikah işlemleri için sağlık raporu almak üzere
başvuran kişilerin aile planlaması ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarla korunma yolları hakkındaki
bilgi düzeylerinin, beklentilerinin saptanması ve yapılacak çalışmalara yönelik öneriler
geliştirilmesidir.
Çalışmamıza Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne nikah işlemleri için
sağlık raporu almak üzere başvuranlardan çalışmaya katılmayı kabul eden 194 gönüllü dahil edildi.
Veriler 22 soruluk bir anket ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS for Windows 13.0
programı kullanıldı.
Çalışmaya katılanların %46,4'ü kadın, %53,6'sı erkekti. Yaş ortalaması 27,24±6,13'tü. Katılımcıların
%25,8'i evlendikten sonra bir, %55,7'si iki çocuk sahibi olmayı planlıyordu. İlk çocuğunu evliliğinin
ilk yılında planlayanlar %17,5 iken, %37,6 1-2. yıllarda, %28,9 ise 2-3. yıllarda çocuk sahibi olmayı
planlamaktaydı. Katılımcıların %5,1'i hiçbir AP yöntemini bilmediğini ifade ederken, en çok bilinen
yöntemler oral kontraseptifler (%75,8) ve kondom (%73,2) idi. Katılımcıların %28,9'u cinsel yolla
bulaşan enfeksiyonlardan (CYBE) koruyan yöntem hakkında 'fikrim yok' ve %66,5 'kondom'
yanıtlarını vermişti. En sık kullanılması planlanan yöntemler %35,1 kondom, %34,5 oral
kontraseptifler ve %10,3 geri çekme yöntemleriydi. Katılımcılara hakkında daha fazla bilgi almak
istedikleri aile planlaması yöntemleri sorulduğunda yalnızca %13,4'ü herhangi bir yöntem hakkında
bilgi almak istemediğini belirtmişti. Katılımcıların %76,8'i kullanılacak AP yöntemi hakkında
müstakbel eşi ile konuşmuştu. Yöntem seçimi hakkında konuşmuş olan eğitim düzeyi yüksek kişilerin
kullanmayı en sık planladıkları yöntem olarak kondom öne çıkmaktaydı. Anketi yanıtlayanların
%60,8'i etkili ve uygun en az bir AP yöntemi biliyordu. Yüzde 87,6'sı ise evlilik öncesinde CYBE
açısından testlerin yapılmasını uygun buluyordu.
Bulguların tümü birlikte değerlendirildiğinde evlenmek üzere olan bireylerin AP hakkında genel bir
farkındalığa sahip olmakla birlikte, etkili yöntem seçimi ve CYBE hakkında yeterli bilgiye sahip
olmadıkları görülmektedir. Evlilik öncesi sağlık raporu düzenlenmesi sırasında bu konularda
danışmanlık hizmeti verilmesi ve isteyen çiftlere CYBE açısından tetkiklerin yapılması uygun bir
yaklaşım olacaktır.

Abstract:
A family physician's responsibility, who provides health and counseling services to all members of a
family from antenatal period to death, begins with organization and planning of the family. In our
country most of the people needs counseling about family planning and reproductive health just before
marriage for the first time. This study aims to determine the knowledge of people who apply for a
health certificate for marriage procedure about family planning and sexually transmitted diseases
(STDs).
A 22-item questionnaire was applied to 194 volunteers who apply to Antalya Education and Research
Hospital Family Physician's Office for a health certificate for marriage procedure. SPSS for Windows
13.0 was used for statistical analysis.
The study participants, 46.4% were female and 53.6% male. The mean age was 27,24±6,13. 25,8%
were planning to have one, and 55,7% were planning to have two children after marriage. Of the
respondents 17,5% were planning to have their first child at the first year of marriage, of 37,6% at 1-2.
years, of 28,9% at 2-3. years of marriage. Of participants 5,1% didn't know any family planning
method. Oral contraceptives (75,8%) and condom (73,2%) were most commonly known family
planning methods. Of 28,9% said that they have no idea about the method to protect from STDs and
66,5% answered as 'condom'. Condom (35,1%), oral contraceptives (34,5%), and coitus interruptus
(10,3%) methods were the most preferred methods to be used after marriage. When asked about which
family planning method they would like to have more information, only 13,4% answered as 'none'. Of
participants 76,8% had a talk with their partners about family planning. The participants who had a
talk with their partners about family planning and who have higher education levels were more likely
to use condom. Of participants 60,8% knew at least one effective and suitable family planning method
and of 87,6% agreed that the STDs tests must be carried out before marriage.
As a result we can say that the people who are about to marry have an idea about family planning but
they don't have enough information about choice of an effective method and STDs. It would be an
appropriate approach giving advices about family planning and reproductive health to the couples who
come for health certificate for marriage procedure and tests about sexually transmitted diseases should
be performed for couples who want to.