Dil-davranış ilişkisi açısından öğretmenlerin olumsuz söz ve davranışları
Negative words and behaviours of teachers from the aspect of language-behaviour relationship
Yazar: FUNDA KUTAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Olumsuzluk = Negativeness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Problem davranış = Problem behavior ; Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen-öğrenci iletişimi = Teacher-student comminication ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada, dil-davranış ilişkisi açısından ortaokul öğrencilerinin öğretmenlerinde gördüğü olumsuz söz ve davranışlar ele alınmıştır. Bu konu çerçevesinde, ortaokulda ders işleme sürecindeki öğretmen-öğrenci iletişiminde, öğretmenlerin olumsuz iletişim unsurlarını söz ve davranış olarak ne ölçüde kullandıkları nicel yöntem kullanılarak betimsel olarak incelenmiştir. İletişimde, dil ve davranışı birbirinden ayırmak mümkün değildir. Öğretmen sınıfta konuşarak (iletişim kurarak) sadece bilgileri aktarmakla kalmaz, aynı zamanda bir davranış da (tavrı da) sergilemiş olur.  Sınıf ortamına iletişim süreci ögeleri açısından bakıldığında, sürecin etkili olabilmesi için iletişimi başlatan kişi olarak öğretmen büyük önem taşımaktadır. Öğrenciler sınıf içinde kendilerine öğretmenlerini model almakta ve öğretmenlerinin davranışlarından olumlu ya da olumsuz şekilde etkilenmektedir. Özellikle olumsuz olarak etkilendikleri söz ve davranışlar geleceğe yönelik bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Olumsuz davranışlara sahip olan öğretmenler, öğrenci davranışlarını da olumsuz etkiler. Araştırma; öğretmenlerin kullandığı olumsuz söz ve davranışların neler olduğunu, öğretmenin sahip olduğu olumsuz söz ve davranışlara ilişkin görüşlerde öğretmenler arasında cinsiyet ve branş değişkenleri bakımından anlamlı bir fark olup olmadığını anket yoluyla öğrencilerden öğrenmek ve bu görüşlerin öğrenciler arasındaki tutarlılığını belirlemek temeli üzerine kurulmuştur. Araştırmanın örneklemini, araştırmaya gönüllü olarak katılan Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan Gazi Osman Paşa İlköğretim Okulunun ve Altındağ ilçesinde bulunan Karacaören Ortaokulunun 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Yapılan anket sonuçlarında hem erkek hem de kadın öğretmenlerin olumsuz söz ve davranışları tespit edilmiştir. Genel olarak araştırma sonuçlarına baktığımızda öğretmenlerin sınıfta on yedi farklı olumsuz davranış gösterdikleri ve birçok olumsuz söz söyledikleri belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin olumsuz davranışlarda, öğrenciye şiddet uygulamak veya dövmekten ziyade ceza verme davranışında bulundukları; olumsuz sözleri ise olumsuz davranışlara göre daha çok kullandıkları tespit edilmiştir. Erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre öğrenciye şiddet uygulama ve öğrenciyi dövme olumsuz davranışlarında daha çok bulundukları; aynı zamanda olumsuz sözleri de çok fazla kullandıkları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara bakıldığında, bu öğretmen kimliği ile sınıfta bulunanların, sınıflarındaki öğrencilere olumlu bir etki yapmaları mümkün değildir. Bu tip öğretmenler, öğrencileri başarısız, kızgın, benlik saygısı düşük, isyankâr, özgüvensiz kılacağı gibi öğrencide olumsuz benlik algısı geliştirip, öz güven duygularını da zedeleyerek topluma kendilerini gerçekleştirememiş ve başkalarına güvenemeyen bireyler yetiştireceklerdir. Bu çalışmayla öğretmenlere uzman kişiler tarafından detaylı ve uygulamalı hizmet içi eğitim seminerlerinin verilmesi ve öğretmenlerin mesleki gelişmelerden haberdar olması, kendini geliştirmesi ve öğrencilere empati ile yaklaşma becerilerine sahip olması gerektiği sonucu çıkmaktadır.


Anahtar Kelimeler : Olumsuz öğretmen davranışları, olumsuz öğretmen sözleri, öğretmen öğrenci iletişimi, eğitimde iletişim

Abstract:
In this research, negative words and behaviors of teachers observed by secondary school students were examined from the aspect of language-behavior relationship. In this respect, it is descriptively analyzed that at what extent teachers use negative communication elements as word and behavior in teacher-student communication at secondary school during the lectures, using quantitative method.In communication, it is not possible to separate language and behavior. Teacher not only transfers information orally (communicating) but also exhibits a behavior (attitude) in the classroom. When the classroom environment is observed from the communication process elements aspect, teacher is of great importance as the starter of communication, in order to provide an efficient process. Students take their teachers as a model in the classroom and are affected from teachers' behaviors either positively or negatively. Particularly negatively affected words and behaviors also bring about some problems for the future. Teachers with negative behaviors affect student behaviors too.The research is based on to find out what the negative words and behaviors used by teachers are, whether or not the negative words and behaviors of teachers have a considerable difference in relation with the variables of gender and branch, and to determine the consistency between the students, by the way of survey. The sample of the research consists of the 6th, 7th and 8th grade students of Gazi Osman Paşa Primary School in Yenimahalle district and Karacaören Secondary School in Altındağ district of Ankara city, who participate the research voluntarily. In the results of the surveys, the negative words and behaviors for both male and female teachers were detected. When we check the outputs of the research generally, it was found out that teachers exhibited seventeen different negative behaviors and used many negative words in the classroom. For female teachers, it was understood that they gave punishments rather than applying physical violence and beating students; and used negative words more than negative behaviors. As for the male teachers, it was understood that they applied more physical violence and beat students more than female teachers; and also used negative words too much. According to the research outputs, it is not possible for those who appear in the classroom with this teacher profile to affect students in a positive way. These kinds of teachers will make students unsuccessful, frustrated, lowered self-esteem, rebellious, diffident and also they will grow individuals who cannot self-realize themselves and do not trust other people, by improving negative personality perception and damaging their self-confidence.With this research, it is concluded that teachers should be provided detailed and practical in service training seminars by experts and are supposed to be informed about professional improvements, improve themselves and have the skill for approaching students with empathy.


Keywords : Negative teacher behaviors, negative teacher words, teacher student communication, communication in education