İlkokullarda görev yapan yöneticilerinörgütsel stres kaynakları ve çözüm yolları:İstanbul ili Sultanbeyli ilçesi örneği
Primary schools' managers' organizational stress sources  
and keys for solution: İstanbul city Sultanbeyli district  
sample
Yazar: ALPAY YILMAZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Teknolojinin artmasına paralel değişen yaşam ve çalışma koşulları stres kavramını da beraber getirmiştir. Stres çalışanların sağlığını ve işteki verimi doğrudan etkileyen bir faktör olarak önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışma ortamlarında stres yaratan unsurların tespiti ve giderilmesi yönelik önlemlerin alınması bir gereklilik olarak belirmektedir. Bu gerçekten hareketle, bu araştırma ilkokul yöneticilerinin örgütsel stres kaynaklarını inceleyerek en etkili stres kaynaklarının tespiti ve bunların giderilmesi için çözüm önerilerinin sunulması yoluyla eğitim kurumları çalışanlarının sağlıklarının korunmasına ve iş verimi düşüren faktörlerin azaltılmasına katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Bu araştırmada ilkokullarda görev yapan yöneticilerin görüşlerine dayalı olarak, Örgütsel Stres Kaynaklarının yöneticinin cinsiyetine, yaşına, yöneticilikteki kıdemine, görev ünvanına, okuldaki öğretmen sayısına ve eğitim yönetimi ile ilgili bir kurs, seminer ya da hizmet içi eğitime katılma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma betimsel tarama modeli ile yapılmıştır. 
Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Sultanbeyli ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 139 yönetici oluşturmaktadır. Bu doğrultuda ölçekler, bu evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş toplam  122 yöneticiye uygulanmıştır. Örgütsel stres kaynaklarını tespit etmek üzere Pehlivan (1993)'ın geliştirdiği 35 maddelik Örgütsel Stres Kaynakları Ölçeği uygulanmıştır. Ölçek işle ilgili stres düzeyi, örgütsel yapı ve politikalarla ilgili stres düzeyi ve işteki rol, ilişki ve kişilik yapıları ile ilgili stres düzeyi olmak üzere 3 alt boyuttan oluşmaktadır.Veri çözümlenmesi için SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanlara göre yöneticilerin Örgütsel Stres Düzeyi ölçeğinden aldıkları puanların; yöneticinin cinsiyetine ve eğitim yönetimi eğitimine katılmaya göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Bağımsız Grup T testi, yöneticilerin yaşına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Kruskal Wallis-H Testi analizi ve hangi gruplar arasında anlamlı farklılıklar olduğunu belirlemek üzere Mann Whitney-U testi, yöneticilerin yöneticilikteki kıdemine ve okulunda görevli öğretmen sayısına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü Varyans Analizi ANOVA, yöneticilerin görev unvanına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Mann Whitney-U testi yapılmıştır.  Elde edilen veriler bilgisayar ortamında kodlanmış, SPSS 15.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programında çözümlenmiş, anlamlılık minimum p<,05 düzeyinde sınanmış, diğer anlamlılık düzeyleri ek olarak belirtilmiş ve sonuçlar araştırmanın amacına uygun şekilde tablolar biçiminde sunulmuştur. 
Araştırma sonucunda yöneticilerin örgütsel stres düzeyinin okuldaki öğretmen sayısına göre, işteki rol ilişki ve kişilik yapıları ile ilgili stres düzeyinin cinsiyete, yaşa, görev ünvanına ve okuldaki öğretmen sayısına göre, örgütsel yapı ve politikalarla ilgili stres düzeyinin yaşa ve görev ünvanına göre, işle ilgili stres düzeyinin görev ünvanına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği yöneticilikteki kıdem ve eğitim yönetimi eğitimine katılma durumunun örgütsel stres kaynakları üzerinde etkili değişkenler olmadığı tespit edilmiştir


Kullanılan Anahtar Kelimeler: Yönetici, Stres, Örgüt, Örgütsel Stres, İlkokul, Öğretmen

Abstract:
Life and working conditions that change in paralel with development in tecnology also bring along stress notion. Stress have importance as a direct effect factor on workers? health and productivity. So that guarding against determination and elimination of stres factors in work environment come out as a must.
Considering this fact, this research is executed on the purpose to support protecting health of employees in educational institutions and lower the factors that decrease productivity  by examining primary schools? managers? organizational stress sources and determining most effective stress source and offering solutions to remove it.
In this study, predicated on primary schools? managers? opinions, organizational stress sources are examined whether there is statistically significant difference due to managers? gender, age, seniority in management, assignment title, number of teachers at school, attendance to course, seminar or in-house training on education management. Descriptive scan model is used in the research. 
Total field under survey consist of 130 managers who works in 2012-2013 academic year at official primary schools that are under management of Ministry of Education, located in Sultanbeyli district of  Istanbul. Accordingly scales are applied to 122 managers in total chosen from that field by random method.
35-question Organizational Stress Sources Scale evolved by Pehlivan (1993) is used to determine organizational stress sources. Scale is composed of 3 subdimensions as stress level about work, stress level about organizational structure and policy, stress about role at work, relations and personality structures. 
To analysis the input data, frequency and percent values of demographic features are examined by using SPSS 15.0 Package Programme; Independent Groups T Test is used to define whether managers? points taken from Organizational Stress Level Scale differ as per managers? gender and attendance to education management training based on points taken from scales; Kruskal Wallis-H Test is used as to whether points differ as per managers? age and Mann Whitney U Test is used for defining between which groups there is significant difference; ANOVA (Unidirectional Variance Analysis) is used to determine whether points differ as per managers? seniority in administration and number of teachers at school; Mann Whitney-U Test is done to determine whether differ as per assignment title.
Acquired datas are encoded in computer environment, are resolved in SPSS 15.0 Programme (Statistical Package for the Social Sciences), significance is tested minimum at p<,05 level, other significance levels are specified separately and findings are presented in tables suitable for the purposes of survey.
In research result it is determined that; organizational stress level of managers differs significantly due to number of teachers at school; stress  level about role at work and personality structures differs due to gender, age, assignment title and number of techers at school; stress level about organizational structure and policy differs as per age and assignment title; stress level about work differ as per assignment title; seniority in administration and attendance to education management training are not effective factors on organizational stress sources.




Keywords: Manager, Stress, Organization, Organizational Stress, Primary, School, Teacher