Çalışma arkadaşları ile çatışmanın yenilikçi davranışlara olan etkisi, işe adanma ve proaktif kişiliğin bu ilişkideki rolleri: Havacılık sektöründe bir uygulama
The effect of colleague conflict on innovative behavior, the roles of work engagement and proactive personality in this relation: An application in the aviation sector
Yazar: ÇETİN YELGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI GEYLAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Havacılık sektörü = Aviation sector ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Çatışma = Conflict ; İş arkadaşları = Coworkers

Özet:
Bu çalışma ile hava taşımacılığı sektöründe çalışma ortamında muhtemel çatışmaların, sektördeki değişim ve yeniliklerin oluşmasında kritik öneme sahip yenilikçi davranışlar üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Havacılık sektöründe yer alan bir işletmede, çalışanların gönüllü katılımıyla veriler toplanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni benimsenmiştir.  Bu kapsamda veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmış 393 kullanılabilir anket elde edilmiştir.  Elde edilen veriler kullanılarak çalışma arkadaşları ile çatışmanın yenilikçi davranışlara olan direkt ve işe adanmışlık aracılığıyla olan dolaylı etkisinin ortaya konulması, proaktif kişiliğin ise bu ilişkideki aracı etkisini tespit etmek için yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla hipotezler test edilmiştir. Ulaşılan bulgular karşılaştırmalı tablolar ve hipotez sonuçlarına göre yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, çalışma arkadaşları ile çatışmanın yenilikçi davranışlar ve işe adanma üzerinde negatif yönde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. İşe adanmanın ise çatışma ile yenilikçi davranışlar arasında tam aracılık etkisi bulunmuştur. Ayrıca proaktif kişilik çalışma arkadaşları ile çatışma ile yenilikçi davranışlar arasında düzenleyici olarak çatışmanın etkisini azaltmakta olduğu, proaktif kişiliğin bu üç değişken arasındaki dolaylı ilişkide düzenleyici olarak anlamlı bir rolünün olduğu anlaşılmıştır.  Araştırmanın sonuç ve öneriler kısmında uygulamaya ve araştırmaya yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of possible conflicts in the working environment in the air transport sector on innovative behaviors that are critical for the formation of changes and innovations in the sector. Research data were collected with the voluntary participation of employees at a company in the aviation sector. Survey design from quantitative research methods was adopted for the study. In this context, the survey method was used as the data collection method and 393 available questionnaires were obtained. Using the data obtained, the hypothesis was tested through structural equation modeling in order to reveal the direct effect of interpersonal conflict on innovative behaviors and indirect effect on work engagement, and to determine the mediating effect of proactive personality on this relationship. The findings were discussed according to the results of comparative tables and hypothesis. The findings revealed that interpersonal conflict had a significant negative impact on innovative behavior and work engagement. On the other hand, it was found that work engagement has a full mediator effect between interpersonal conflict and innovative behaviors. In addition, it was understood that proactive personality reduced the effect of conflict as a moderator between interpersonal conflict with colleagues and innovative behaviors, and proactive personality had a significant moderator role in the indirect relationship between these three variables. In the results and recommendations section of the study, suggestions for application and further research were made.