Atlamalar branşı milli sporcularda vücut kompozisyonu, kas gücü, plazma D vitamini ve bazı hormon düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between body composition, muscle strength, plasma vitamin D and some hormone levels in national athletes performing jump
Yazar: DEMET YİĞİT
Danışman: PROF. DR. DİLEK TAŞKIRAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Hormonlar = Hormones ; Kan plazması = Blood plasma ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Testosteron = Testosterone ; Tiroksin = Thyroxine ; Vitamin D = Vitamin D ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Yaşamsal bir besin ögesi olan D Vitamini kemik mineralizasyonu, kas işlevi, hücresel gelişim, immün yanıt ve glukoz metabolizması üzerinde önemli fizyolojik etkiler gösterir. Son zamanlarda, D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliği salgın durumuna ulaşmış olup erişkinlerde düşük kemik mineral yoğunluğu, kas zayıflığı, kanser ve obezite gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Kortizol, TSH, T4 ve testosteron gibi bazı hormonların da atletik performans ve vücut kompozisyonu üzerinde önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, genç milli atletlerde plazma 25-hidroksivitamin D [25(OH)D3] ile hormon düzeyleri, kas kuvveti, antropometrik parametreler ve beslenme profili arasındaki ilişkiyi incelemekti.
Çalışmaya Türkiye atletizm milli takımında olan, atlama branşı ile ilgilenen 20 erkek ve 6 kadın sporcu (15-25 yaş) dahil edildi. Katılımcıların atletik performansları, drop sıçrama, dikey sıçrama, squat sıçrama, durarak uzun atlama ve serbest kol sıçrama gibi çeşitli atlama testleri kullanılarak değerlendirildi. Anaerobik güç (watt) her katılımcı için Lewis nomogramı kullanılarak hesaplandı. Her katılımcının vücut kompozisyonu, skinfold kaliper kullanılarak deri kıvrım kalınlıkları ile hesaplandı. Deri kıvrım kalınlığı ölçümü standart protokollere göre yedi bölgeden (göğüs, karın, triseps, suprailiak, midaksiller, subskapula ve uyluk) yapıldı. Vücut yağ yüzdesi Jackson / Pollock 7 yöntemine göre hesaplandı. Plazma 25(OH)D3 ve diğer hormon seviyeleri, kit protokolu talimatlarına göre ELISA kitleri kullanılarak tespit edildi. Ayrıca sporcular yaşam tarzları, beslenme profilleri ve güneşe maruz kalma süreleri ile ilgili ayrıntılı bir anket doldurdu. İstatistiksel analizler SPSS 18.0 kullanılarak yapıldı. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Spearman'ın korelasyon testi kullanıldı ve p değeri ≤ 0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Çalışmada elde ettiğimiz sonuçlara göre, D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliği oranı kadınlarda %66, erkeklerde %44 idi. Plazma 25(OH)D3 seviyeleri ile performans ölçümleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Bununla birlikte, plazma 25(OH)D3 seviyeleri ile antropometrik parametreler (göğüs, karın, triceps ve suprailiak deri kıvrım kalınlığı) ve kadınlarda vücut yağ yüzdesi (p <0.005) arasında anlamlı bir korelasyon vardı. Ayrıca hem kadın hem de erkek atletlerde atletik ve antropometrik parametrelerle hormon seviyeleri arasında anlamlı korelasyonlar bulundu.
Sonuç olarak, çalışmamızın bulguları elit sporcularda da yüksek oranda D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliğinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Plazma D vitamini düzeyi ile vücut yağ oranı arasında bulunan negatif korelasyon vücutta yağ depolanmasındaki artışın D vitamini yetersizliği açısından bir risk faktörü olabileceği görüşünü desteklemektedir. Sonuçlarımız, D vitaminine ek olarak kortizol, testosteron ve tiroid hormonlarının da atletik performans ve vücut kompozisyonu üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Vitamin D, a vital nutrient, exerts important physiological effects on bone mineralization, muscle function, cellular growth, immune response and glucose metabolism. Recently, vitamin D insufficiency and/or deficiency has reached epidemic proportions and has been linked to several health problems such as low bone mineral density, muscle weakness, cancer and obesity in adults. Some hormones such as cortisol, TSH, T4 and testosterone have also important effects on athletic performance and body composition. The objective of the present study was to examine the relationship between plasma 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D3] and hormone levels, muscle strength, anthropometric parameters and nutritional profile in national young athletes.
Twenty male and six female athletes (15-25 years) performing jumping events in Turkish national team were included in the study. Athletic performances of the participants were evaluated by using several jump tests such as drop jump, vertical jump, squat jump, standing long jump, and free arm jump. Anaerobic power (watt) was calculated by using Lewis nomogram for each participant. Body composition of each participant was estimated from skinfold thickness using a skinfold caliper. The skinfold measurement was performed at seven sites (chest, abdominal, triceps, suprailiac, midaxillary, subscapular and thigh) according to standard protocols. Body fat percentage was calculated according to Jackson/Pollock 7 method. Plasma 25(OH)D3 and other hormone levels were detected by using ELISA kits according to the manufacturer's instructions. Also, athletes were completed a detailed questionnaire relating to their lifestyle, nutritional profile and sun exposure practices. Statistical analysis was performed using SPSS 18.0. Spearman's correlation test was used to analyze the relationship between the dependent and independent variables. A p value ≤ 0.05 was considered statistically significant.
According to our results, the rate of vitamin D insufficiency and/or deficiency was 66% in females and 45% in males. No significant relationship was found between the plasma 25(OH)D3 levels and performance measures. However, there was a significant negative correlation between the plasma 25(OH)D3 levels and antropometric parameters (chest, abdominal, triceps and suprailiac skinfold thickness) and body fat percentage (p<0.005) in females but not in males. Also, significant correlations were found between the athletic and antropometric parameters and hormone levels both in female and male athletes.
Overall, these findings indicate a high prevalence of vitamin D insufficiency and/or deficiency in elite athletes. Furthermore, an inverse correlation between plasma 25(OH)D3 levels and body fat percentage suggest that athletes with a excess adiposity may be at higher risk for vitamin D insufficiency. In addition, our results suggested that cortisol, testosterone and thyroid hormones might have significant effects on athletic performance and body composition.