Okul öncesi dönemde eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini etkileyen temel faktörler
Basic factors that influence critical and creative thinking skills in pre-school period
Yazar: BERNA TUNCER
Danışman: PROF. DR. VEFA TAŞDELEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini etkileyen temel faktörleri belirlemektir.
Araştırma nitel bir çalışma olup örnek olay deseninde gerçekleştirilmiştir. 6 öğretmen, 30 öğrenci ve 30 veli ile çalışılarak veriler toplanmıştır. Bu süreçte araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu, gözlem formu ve anketlerden faydalanılmıştır. Görüşmelerden ve anketlerden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenirken, gözlem formlarından elde edilen veriler gözlem değerlendirme rubriği ile çözümlenmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenler, yapılandırılmamış ve öğrenci merkezli etkinliklerin, soru sormanın, özgür düşünme ortamları oluşturmanın düşünme becerilerini desteklediği görüşündedir. Öğretmenler, mevcut okul öncesi eğitim programını, düşünme becerileri eğitimi yönünden oldukça yetersiz bulmaktadır. 
Sınıf gözlem formlarından elde edilen bulgulara göre öğretmenler öğrencilerin soru sorma davranışlarını desteklemekte oldukça yetersizdir. Öğrencilerin nitelikli sorular sorma ve cevaplar verme davranışları düşüktür. Öğretmen tutumları ve öğrenci davranışları arasında pozitif yönde bir ilişki vardır.
Bireysel gözlem formlarından elde edilen bulgulara göre öğrenciler en çok çeşitli çözüm yolları ve nitelikli fikirler üretmekte, farklı ve alışılmışın dışında ürünler koymakta, kavram ve düşünceler üzerine düşünebilmekte zorlanmaktadır.
Velilerle yapılan anketlerden elde edilen bulgulara göre eğitim düzeyi yüksek olan veliler çocukları ile daha çok okul dışı etkinliklerde bulunmakta ve soru sormanın önemi üzerinde daha çok durmaktadır. Velilerin yaş ve gelir düzeyi, çocuklarıyla yaptıkları okul dışı etkinlikler ile öğrencilerin düşünme becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Ailelerin soru sorma davranışları ile öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünmeye yönelik davranış düzeyleri arasında pozitif yönde bir ilişki vardır.
Elde edilen bulgulara göre öğretmenler ve veliler, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerinin önemli olduğunu düşünmekle birlikte yeterli bilgiye sahip değillerdir.

Abstract:
The aim of this study is to identify the prime factors that influence critical and creative thinking skills in the pre-school period.
This research is a qualitative study and has been studıed on the basis of study case. The data has been collected via 6 teachers, 30 students and 30 parents. Within this period, the inteview questionnaire and observation sheets had been prepared by the researcher herself. The data gained from interviews and qustionnaire were analyzed by content analysis; whereas those and data obtained from observation forms were analyzed by observational evaluation method.
According to the data of this study, teachers think that unstructured and student-centered activities, questioning and creating free thinking environments support thinking skills. Moreover, teachers find that the existing preschool education program is inadequate to support thinking skills.
According to the data gained from the classroom observation forms, the teachers are excessively inadequate to support students' questioning behaviors. Students are inadequate to ask and aswer qualified questions. There is a positive line between teacher attitudes and student behaviors.
According to the data gained from the individual observation forms, students mostly have difficulties to produce different solutions and qualified ideas, to put out different unusual products and to think about concepts thoughtfully.
According to the information gained from the surveys, parents who have a high educational level of education are more active in their non-school facilities with their children and they pay more attention to the curiosity of each other. When we take into consideration the facilities parents do and the thinking skills of the students; there is no significant relationship between the economical income level and the age of the parents. There is a positive line between parents' pushing questioning and curiosity skills and also students' critical and creative thinking skill levels.
According to the resolutions; however both teachers and parents emphasize on the importance of critical and creative thinking skills, it is obvious that none of them have enough information about it.