Bilişsel yetersizliği olan  geriatrik hastaların ağrı değerlendirmesinde "Doloplus 2" ölçeğinin Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of ''doloplus 2'' scale in pain assessment of geriatric patients with cognitive disorder
Yazar: CÜNEYT ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Geriatri = Geriatrics ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmada; bilişsel yetersizliği olan geriatrik hastaların ağrı değerlendirmesinde doloplus2 ölçeğinin türkçe geçerlilik güvenilirliğini değerlendirilmesi ve türk toplumuna kazandırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Metadolojik araştırma türüne uygun olarak yürütülen çalışmanın verileri 20 Şubat - 20 Aralık 2019 tarihleri arasında İzmir ili Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Narlıdere Huzurevi'nde bilişsel yetersizliği olan 65 yaş üzeri toplam 109 geriatrik hastadan toplanmıştır. İlk uygulamadan iki hafta sonra tekrar test verileri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak ''Birey Tanılama Formu'' ve ''Doloplus 2'' Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde sayı/yüzde, Cronbach alfa analizi, test tekrar test analizi, dil ve kapsam geçerliliği analizi, yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği için on uzmandan görüş alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan geriatrik hastaların % 49,5'ini kadın (n:54), % 50,52'sini erkek (n:55) hastalar oluşturmuştur. Araştırmaya katılan geriatrik hastaların yaş ortalamaları 73,80 ± 5,81 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin İç Tutarlığı test edildiğinde Cronbach alpha değeri 0.85 değeri ile yüksek güvenirliğe sahip olduğu bulunmuştur. Doğrulayıcı Faktör Analizine göre ölçeğin yapısal denklem model sonucu (Structural Equation Modeling Results) p=0.000 düzeyinde anlamlı olduğu, yenilikçi girişimciliğe ilişkin üst bilişsel farkındalığı oluşturan 10 maddeli ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini incelemek amacıyla yapılan test tekrar test sonucuna göre korelasyon katsayısı 0,89 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: Bilişsel yetersizliği olan geriatrik hastaların ağrı değerlendirmesinde Doloplus 2 Ölçeği'nin uygulanan istatistik testleri neticesinde ortaya çıkan veriler sonucu, Türk toplumu adına yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir ölçek olduğu kanıtlanmıştır. Ülkemizde ki bilişsel yetersizliği bulunan geriatrik hastalarda ağrı düzeyini ölçmek amacı ile kullanılması  önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: geriatrik ağrı, geriatrik hasta, bilişsel bozukluk, geçerlik, güvenilirlik

Abstract:
TURKISH VALIDITY AND RELIABILITY STUDY OF ''DOLOPLUS 2'' SCALE IN PAIN ASSESSMENT OF GERIATRIC PATIENTS WITH COGNITIVE DISORDER

Aim: In this study; The aim of this study was to make the Turkish validity and reliability of the doloplus2 scale, which was evaluated in pain, in Turkish geriatric patients with cognitive impairment.
Material and Method: The study was conducted in accordance with the methodological method. The data of the study were collected from 109 geriatric patients over 65 years of age who were cognitive deficient in Narlıdere Nursing Home in İzmir Ministry of Family and Social Policies between 20 February - 20 December 2019. Two weeks after the first application, retest data were collected. 'Individual Identification Form' and op Doloplus 2 'Scale were used as data collection tools. Number / percentage, Cronbach's alpha analysis, test-retest analysis, language and scope validity analysis, construct validity and reliability analyzes were performed in the evaluation of the research data. For the scope validity of the scale, opinions were obtained from ten experts.
Findings: Of the geriatric patients participating in the study, 49.5% were female (n: 54) and 50.52% were male (n: 55). The mean age of geriatric patients participating in the study was found to be 73.80 ± 5.81. When the Internal Consistency of the scale was tested, Cronbach alpha value was found to have high reliability with a value of 0.85. According to Confirmatory Factor Analysis, the scale's structural equation model (Structural Equation Modeling Results) was found to be significant at the level of p = 0.000 and it was related to the 10-item scale structure that constitutes the metacognitive awareness of innovative entrepreneurship. The correlation coefficient was found to be 0.89 according to the test-retest result, which was conducted to examine the invariance of the scale over time.
Conclusion: Data obtained from the statistical tests of the Doloplus 2 Scale in the assessment of pain in geriatric patients with cognitive impairment have proved to be a highly valid and reliable scale for the Turkish population. It is recommended to measure pain level in geriatric patients with cognitive impairment in our country.
Keywords: geriatric pain, geriatric patient, cognitive impairment, validity, reliability