F-18 FDG PET/BT kantitatif-semikantitatif parametrelerinin hodgkin lenfomada tedavi yanıtını ve prognozu öngörmedeki değeri
The value of F-18 FDG PET/CT quantitative and semi-quantitative parameters in predicting treatment response and prognosis in hodgkin lymphoma
Yazar: SÜLEYMAN AKSU
Danışman: PROF. DR. GÜLİN UÇMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı / Nükleer Tıp Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Amaç: Hodgkin lenfoma (HL), rutin kemoterapi rejimine iyi yanıt veren, genellikle iyi seyirli bir lenfoid malignite olmakla birlikte, tedavi ile tam yanıt alınamayan vakalar da dikkati çekmektedir. Biz de çalışmamızda, HL'de, F-18 FDG PET/BT metabolik parametrelerinin, tam metabolik tedavi yanıtını - prognozu öngörmedeki değerini göstermeyi amaçlamaktayız.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, HL tanılı, evreleme ve rutin kemoterapi rejimi sonrası yanıt değerlendirme F-18 FDG PET/BT'leri olan, en az 36 ay takipli, 150 hasta dahil edildi. Hastaların klinikopatolojik özellikleri ve PET/BT metabolik parametreleri kaydedildi. Evreleme PET/BT'den üç farklı eşik değerde (SUV 2.5, SUV 4.0, SUVmax %41) metabolik tümör volümü (MTV) ve total lezyon glikolizisi (TLG) elde edildi. Her bir eşik değeri için total MTV ile TLG, nodal ve ekstranodal tüm lezyonların MTV ile TLG'leri toplanarak hesaplandı. Metabolik tedavi yanıtını - prognozu öngören faktörleri belirlemek için regresyon analizi yapıldı. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: 150 hastanın 138 (%92)'inde rutin kemoterapi rejimi ile tam metabolik tedavi yanıtı elde edilir iken, 12 (%8)'sinde elde edilmedi. Metabolik tedavi yanıtına etki eden faktörleri araştırmak için yapılan univariant analizde, tanı yaşı (p=0.011, OR: 1.082, C.I. 1.018-1.150), kemik tutulumu (p=0.037, OR: 0.209, C.I. 0.048-0.911), total MTV %41 (p=0.003, OR: 0.994, C.I. 0.990-0.998) ve total TLG %41 (p=0.023, OR: 1.000, C.I. 0.999-1.000) istatiksel olarak anlamlı bulundu. Bu değerler ile birlikte, akciğer tutulumunun (p=0.056) ve karaciğer SUVmean (p=0.059) değerinin p değerleri de 0.05'e yakın olması nedeniyle multivariant analize dahil edildiğinde, total MTV %41'in (p=0.025, OR: 0.988, C.I. 0.977-0.998) metabolik tedavi yanıtı öngörüsünde istatiksel olarak anlamlı tek prognostik parametre olduğu bulundu. Youden indeksi (sensitivite+spesifite-1) ile total MTV %41 için belirlenen 101 ml eşik değerinde sensitivitenin %75 ve spesifitenin %70 olduğu görüldü. Tam metabolik tedavi yanıtı alınamayan hastaların büyük bir kısmının (%75) total MTV %41'i 101 ml eşik değerinin üstünde idi. Takiplerinde, 150 hastanın 132 (%88)'sinde nüks saptanmaz iken, 18 (%12)'inde saptandı. Hastalıksız sağkalım süresi ortalama 30 ay (aralık 7-56) olarak bulundu. Hastalıksız sağkalım süresini öngören istatiksel olarak anlamlı bir parametre bulunmadı.
Sonuç: Çalışmamızda, Hodgkin lenfoma tanılı hastaların rutin kemoterapi rejimi sonrası metabolik tedavi yanıtı öngörüsünde, evreleme F-18 FDG PET/BT'den SUVmax %41 eşik değeriyle elde edilen total MTV'nin, diğer eşik değerlerine ve metabolik parametrelere kıyasla anlamlı tek parametre olduğu bulundu. Özellikle total MTV %41'i yüksek olan (>101 ml) vakaların hastalık sürecinin iyileştirilebilmesi açısından rutin başlangıç tedavi rejiminde değişiklikler yapılabileceği sonucuna varıldı

Abstract:
Aim: Although Hodgkin lymphoma (HL) is a generally favorable lymphoid malignancy that typically responds well to standard chemotherapy regimens, there are cases who complete response to treatment is not achieved. In this study, we aim to demonstrate the value of F-18 FDG PET/CT metabolic parameters in predicting complete metabolic response - prognosis in HL.
Materials and Methods: The study included 150 patients aged 18 and over who had been diagnosed with HL, underwent F-18 FDG PET/CT for staging and response assessment following standard chemotherapy regimens, and had a follow-up period of at least 36 months. The clinicopathological features and PET/CT metabolic parameters of the patients were recorded. Metabolic tumor volume (MTV) and total lesion glycolysis (TLG) were obtained from staging PET/CT using three different threshold values (SUV 2.5, SUV 4.0, SUVmax 41%). For each threshold value, total MTV and TLG were calculated by summing the MTV and TLG of all nodal and extranodal lesions. Regression analysis was performed to identify factors predicting metabolic treatment response and prognosis. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: A complete metabolic treatment response was achieved in 138 (92%) of the 150 patients with the standard chemotherapy regimen, while 12 (8%) did not achieve this response. In the univariate analysis conducted to identify factors affecting metabolic treatment response, age at diagnosis (p=0.011, OR: 1.082, CI: 1.018-1.150), bone involvement (p=0.037, OR: 0.209, CI: 0.048-0.911), total MTV 41% (p=0.003, OR: 0.994, CI: 0.990-0.998), and total TLG 41% (p=0.023, OR: 1.000, CI: 0.999-1.000) were found to be statistically significant. Additionally, pulmonary involvement (p=0.056) and liver SUVmean (p=0.059) were also included in the multivariate analysis due to their proximity to the 0.05 significance level. In the multivariate analysis, total MTV 41% (p=0.025, OR: 0.988, CI: 0.977-0.998) was identified as the only statistically significant prognostic parameter in predicting metabolic treatment response. Using the Youden index (sensitivity + specificity - 1), a threshold value of 101 ml for total MTV 41% yielded a sensitivity of 75% and specificity of 70%. A majority (75%) of the patients who did not achieve a complete metabolic response had a total MTV at 41% threshold above the 101 ml cutoff. During follow-up, 132 (88%) of the 150 patients showed no recurrence, while 18 (12%) experienced a relapse. The mean disease-free survival period was 30 months (range: 7-56 months). No statistically significant parameter was found to predict disease-free survival.
Conclusion: In our study, we found that total MTV obtained from staging F18 FDG PET/CT at the 41% SUVmax threshold was the only significant parameter in predicting metabolic treatment response in patients diagnosed with Hodgkin lymphoma following standard chemotherapy regimens, compared to other threshold values and metabolic parameters. Specifically, it was concluded that for cases with high total MTV 41% (>101 ml), modifications in the standard treatment regimen could be considered to improve the disease course.