Hz. Peygamber'in sünnetinde öncelikler fıkhı
The priorities in the sunnah of the Prophet
Yazar: AYŞE MİNE UÇAR
Danışman: PROF. DR. İSAK EMİN AKTEPE
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Allah Teâlâ Kur'ân-ı Kerîm'i indirirken ve Hz. Peygamber (sav) İslâm'ı tebliğde bulunurken bir takım hükümlere ve konulara öncelik vermişlerdir. Kur'ân-ı Kerîm, 23 yılda yaşanan olaylara ve olgulara binaen peyderpey Hz. Peygamber'e (sav) indirilmesi, Mekke'de indirilen hükümler ile Medine'de indirilen hükümler arasında belirgin farklılıklar bulunması, Kur'ân-ı Kerîm'de bazı âyet ya da sûrelerin indirilme sebeplerinin olması ve kimi zaman bir hükmün başka bir hükümle kaldırılması bazı konulara öncelik verildiğinin açık delilidir. 
	Mekke döneminde imanî ilkeler tüm durumlara öncelenmiştir. Dinin en temelinin itikad olduğu ortaya konulmuştur. Allah Teâlâ'nın varlığı, birliği, kudreti, âhiret gününe iman ve peygamberlere iman Mekkî sûrelerde en çok ele alınan konulardandır. Mekkî sûrelerde imanî ilkeler dışında en çok söz edilen diğer bir husus ahlâktır. Dünya hayatına tamah etmemek, takvâ sahibi bir mümin olmak, gerektiği durumlarda sabır ve sebat gösterebilmek, cimrilik yapmamak, eli açık gönlü geniş olmak, böbürlenmemek ve başka kimseleri ezmemek, adaletli davranmak, yaratılışta tüm insanların eşit olduğunu ve eşitliği hak ettiği bilmek, ölçüde ve tartıda hakkaniyetli olmak, yetimleri ve yardıma muhtaçları gözetmek, anne ve babaya iyi davranmak  temelahlâkî değerlerdendir. Medeni sûrelerde ise en çok cihadın, Allah Teâlâ için çabalamanın üzerinde durulmuş ve öncelenmiştir. Bu sûrelerde İslâm dinin ibâdât ve muamelât kısmı tamamlanmıştır.

Abstract:
While Allah was revealing the Quran and the Prophet (pbuh) was preaching Islam, they gave priority to certain rulings and issues. The revelation of the Quran to the Prophet (pbuh) was gradual based on the events and facts that took place over 23 years, having significant differences between the rulings revealed in Mecca and the rulings revealed in Medina, having reasons why some verses or surahs were revealed in the Quran and the abolishing of one ruling by another ruling are clear evidence that some issues were given priority.
During the Meccan period, principles of faith were prioritized over all situations. It has been shown that the foundation of religion is belief. The existence, unity and power of Allah, belief in the afterlife and belief in the prophets are among the most mentioned topics in the Meccan surahs. Another issue most mentioned in the Meccan surahs, apart from the principles of faith, is morality. Renunciation of worldly things, being a pious believer, showing patience and perseverance when necessary, not being stingy, being open-hearted, not being boastful and not oppressing others, acting justly, knowing that all people are equal in creation and deserve equality, being fair in dealings, caring for orphans and those in need, and treating parents well are among the basic moral values. In the Madani surahs, jihad and striving for Allah are emphasized and prioritized the most. In these surahs, the worship and transaction parts of the Islamic religion are completed.