Ergenlerde öz-yeterliğin yordanmasında öğrenciliğe dönük tutum ile akran ilişkilerinin rolü
The role of attitude towards studentship and peer relations in the prediction of self-efficacy in adolescents
Yazar: HATİCE SELMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YÜKSEL ERDOGDU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı öz-yeterliğin yordanmasında öğrenciliğe dönük tutum ile akran ilişkilerinin rolünün incelenmesidir. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Bahçelievler ilçesindeki resmi liselerde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ise küme örnekleme yöntemiyle seçilen, farklı lise türlerinde öğrenim gören gönüllü 119 erkek, 321 kadın toplam 440 öğrencidir. Veriler; "Çocuklar İçin Öz-Yeterlik Ölçeği'', "Öğrenciliğe Dönük Tutum Ölçeği'', "Akran İlişkileri Ölçeği" ve araştırmacının hazırlamış olduğu "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; Bağımsız Gruplar İçin t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ergenlerde öz-yeterlik, öğrenciliğe dönük tutum ve akran ilişkilerinin cinsiyete ve başarıya göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bulgulara göre, öz-yeterlik, öğrenciliğe dönük tutum ve akran ilişkileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Öğrenciliğe dönük tutum ve akran ilişkilerinin öz-yeterliği anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Ayrıca öğrenciliğe dönük tutum ve akran ilişkilerinin alt boyutları olan değer, birliktelik, yardım, koruma ve yakınlığın öz-yeterliği anlamlı bir şekilde yordadığı araştırma bulguları arasındadır. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the role of attitude towards studentship and peer relations in the prediction of self-efficacy in adolescents. Correlational research design was used in this research. The universe of this research consists of students studying in public highschools in Bahçelievler district of Istanbul in 2020-2021 academic year. The sample of the reseach is 440 students, 119 male, and 321 female studying in different highschool types, selected by cluster sampling method. Data were collected by "Self-Efficacy Questionnaire for Children (SEQ-C)", "Attitude Scale Regarding Studentship (ASRS)",  "Friendship Qualities Scale (FQS)" and the "Personal Information Form" prepared by the researcher. In the analysis of data; Independent Groups t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) Pearson Product Moments Correlation Coefficient and Multiple Regression Analysis were used. As a result of the research, it was determined that the self-efficacy, attitude towards studentship and peer relations in adolescents showed a significant difference according to gender and achievement, but not according to grade level. According to the findings, there is a significant relationship between self-efficacy, attitude towards studentship and peer relations. It was determined that attitudes towards studentship and peer relations significantly predicted self-efficacy. In addition, it is among the research findings that the sub-dimensions of attitude towards studentship and peer relations, value, togetherness, help, protection and closeness significantly predict self-efficacy. The results were discussed in the light of the relevant literature and suggestions were presented accordingly.