Türkiye ve bazı Avrupa ülkelerindeki ortaokul görsel sanatlar ders programlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of the curricula of the visual arts courses in Turkey and some European countries
Yazar: SERDAR TUNA
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanya = Germany ; Fransa = France ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkiye = Turkey ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İngiltere = England

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye, Almanya, Fransa ve İngiltere'de ortaokul Görsel Sanatlar dersi programlarını amaç, içerik, eğitim durumları, ölçme ve değerlendirme süreçleri açısından incelemek, farklılık ve benzerlikleri saptamak ve bu konuda ayrıntılı veri kaynağı oluşturmaktır.  
Bu araştırmada, ülkelerarası karşılaştırmalı eğitim araştırması modeli kullanılmıştır. Karşılaştırma yapılan ülkeler, sosyo-ekonomik gelişmişlik, siyasal güç, sanayileşme ve nüfus temel alınarak seçilmiştir. Doküman analizi yoluyla nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, incelenen ülkelerin programlarında araştırma soruları çerçevesinde tüm değişkenler yan yana getirilerek aralarındaki benzerlik ve farklılıklar saptanmaya çalışılmıştır. Söz konusu ülkelerin Görsel Sanatlar dersi programlarının karşılaştırılmasında "yatay yaklaşım" kullanılmıştır. 
Araştırmada ele alınan ülkelerin ortaokul Görsel Sanatlar dersi programları, özellikle Almanca ve Fransızca metinler, çeviri programı ile İngilizce diline çevrilmiş, İngilizceden de araştırmacının kendisi ve ilgili yabancı dillerin uzmanları tarafından Türkçeye çevrilmiştir.
Araştırma sonucunda, araştırmaya konu olan ülkelerin öğretim programlarının amaç, içerik, eğitim durumları, ölçme ve değerlendirme süreçleri bakımından benzer özelliklere sahip oldukları fakat birtakım farklılıklar da içerdikleri belirlenmiştir. 
Sonuç olarak programlarda; Sanatsal Beceri ve Bireysel İfade, Sanat Eleştirisi, Kültürel Miras ve Çeşitlilik ile ilgili amaçlarının, Sanatsal Biçimlendirme, Sanatsal Yöntem ve Teknikler ile ilgili içeriklerin, kullanılan geleneksel yöntemlerle ilgili eğitim durumlarının ve süreç dosyası değerlendirme gibi değerlendirme araçlarının benzer oldukları saptanmıştır. 
Buna karşın, Çevresel Farkındalık, Estetik, Özgüven ve Saygı gibi maddelerin amaçlarda; Dijital Teknoloji ve Sergileme gibi maddelerin içerikte, Bireysel Deneyimler, Bağımsız Öğrenme Becerileri, Takım Çalışması gibi maddelerin eğitim durumlarında, her sınıf seviyesi için ölçek oluşturma, risk almanın, inisiyatif kullanmanın değerlendirmede kullanılması gibi maddelerin, ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında farklılaştığı saptanmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, Türkiye'de Görsel Sanatlar Dersi programına yönelik, dijital araçların kullanımının ve grup çalışmasının, mimarlık tarihi ve dijital alana yönelik konuların, takım çalışmalarının ve sanatsal süreçte risk ve inisiyatif alabilmenin bir ölçüt olarak kullanılmasının eklenmesi önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate Visual Arts course programs taught at secondary schools in Germany, England, France and Turkey in terms of aim, content, educational situation, assessment and evaluation processes, to identify differences and similarities and to create a detailed data source on this subject.
In this research, cross-country comparative education research model was used. Comparison countries were selected on the basis of socio-economic development, political power, industrialization and population. In the research, where qualitative research method was used through document analysis, all variables were brought together within the framework of the research questions in the programs of the countries examined, and similarities and differences were tried to be determined. "Horizontal approach" was used to compare Visual Arts course programs of these countries.
The secondary school Visual Arts course programs of the countries involved in the research have been translated into English with a translation program, especially German and French texts, and then from English to Turkish by the researcher and the experts of the relevant foreign languages. As a result of the research, it has been determined that the education programs of the countries subject to the research have similar features in terms of aim, content, educational situation, assessment and evaluation processes, but they also contain some differences.
As a result, it was determined that the objectives related to Artistic Skill, Individual Expression, Art Criticism, Cultural Heritage and Diversity, the contents related to Artistic Formatting, Artistic Methods and Techniques, educational situations related to traditional methods used, and assessment tools such as process file evaluation were similar. On the other hand, it was determined that items such as Environmental Awareness, Aesthetics, Confidence and Respect differ in the aim; items such as Digital Technology and Display differ in the content; items such as Individual Experiences, Independent Learning Skills, Teamwork differ in educational situation; items such as creating scale for each grade level, using risk, using initiative in evaluation, differ in the assessment and evaluation approaches.
According to the results obtained in the study, the recommendations of use of digital tools and group study, adding architectural history and digital issues, teamwork, and taking risk and initiative in the artistic process as a criterion for Visual Arts Courses program in Turkey have been developed.