Türkiye'de sosyal güvenlik sistemindeki aksaklıklar
Mulfunctions in social security system in Turkey
Yazar: SEZAİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AKYILDIZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal güvenlik kurumları = Social security institutions ; Sosyal güvenlik reformu = Social security reform ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Sosyal güvenlik tedbirleri = Social security actions ; Türkiye = Turkey

Özet:
Sosyal güvenlik anlayışı hem gelişmiş ülkeler hem de gelişmekte olan ülkeler açısından büyük bir önem taşımaktadır. Genelde gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfus problemi, gelişmekte olan ülkelerde ise kaynak yetersizliği ve ekonomideki yapısal bozukluklardan kaynaklanan problemler yüzünden ülkeler adına sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sistemi oluşturmak giderek zorlaşmaktadır. Ülkemizdeki sosyal güvenlik sistemi genel olarak 1990 yılına kadar da belirgin bir kriz yaşamamıştır. Ancak 1994 yılından itibaren, sosyal güvenlik kurumlarının giderek artan açıkları ön plana çıkmış, kamu tarafından finanse edilen bu açıklar, izleyen birkaç yıl içinde bütçe dengeleri üzerinde önemli bir baskı yaratmaya başlamıştır. Artan finansman açıklarının yanında, hükümetlerin izlemiş olduğu yanlış politikalar ve sıkça yapılan mevzuat değişiklikleri, demografik yapının değişmesi, artan kayıt dışı istihdam, erken yaşta emeklilik, prim tahsilât oranlarının düşüklüğü, toplanan fonların etkin bir şekilde değerlendirilmemesi, teknolojik gelişmelerle birlikte sağlık harcamalarındaki artışlar ve sistemde etkin bir şekilde rol oynayan kurumların aralarında belirli bir standart birliğinin olmaması gibi kısa sürede büyük boyutlara ulaşan yapısal ve finansal sorunlar nedeniyle sosyal güvenlik alanındaki reform arayışı hız kazanmıştır.Sosyal güvenlik sistemine yönelik reform sürecinin ilk adımını 1999 yılında çıkarılan 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu oluşturmaktadır. 4447 sayılı Kanunla birlikte, sürdürülemez hale gelen açıkları kontrol altına alma ve uzun dönemde bozulan dengelerin sağlanması hedeflenmiştir. Kurumlar arasında norm ve standart birliğinin sağlanması amacıyla 2006 yılında 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile birlikte üç temel sosyal güvenlik kurumunun (Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı) hukuksal varlığına son verilerek Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirilmiştir. 4447 sayılı Kanun ile başlayan reform süreci, 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapan 5754 sayılı Kanun ve 2011 yılında kabul edilen 6111 sayılı Kanunla devam etmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Güvenlik, Sosyal Güvenlik Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumları, Reform Süreci

Abstract:
The concept of social security implies a major concern for both developing and developed countries. It is getting harder to constitute a sustainable social security system for those countries where developed countries generally suffer from old aged-population problem and developing countries encounter with inadequate resources and problems that result from structural malfunctions in the economy. In general, the social security system in Turkey had not encountered with any distinct crisis until 1990. But, as from 1994, there had been a debut for increasing deficits of social security institutions and these deficits which had financed by government, then, had started to cause major repressions to budget balances in a few consequent year. Together with the increasing financing deficits, the search for a reform in social security had risen because of the tremendously emerged structural and financial problems. These problems occur from inaccurate policies of the governments and frequent revisions of legislation, transition of demographic structure, increasing informal employment rates, early-age retirements, low rates in the collection of premiums, ineffective assessment of collected funds, increases in the health expenditures as a result of technological developments and nonexistent unity of standards between the operative institutions in the system.Beginning of the reform process of social security system is based on Unemployment Insurance Law no. 4447 which is published in 1999. With this Law, it is aimed to control the deficits which become unsustainable and to ameliorate the imbalances in the long run. To secure the unity of standards and norms between the institutions, three social security institutions (SSK, Bağ-Kur, and T.C. Emekli Sandığı) were abolished and they were united as an only institution by the name of Social Security Institution with Social Security Institution Law no. 5502 in 2006. The reform process that started with Law no. 4447 had continued with the Social Insurances Law no. 5510 and Law no. 5754 that includes revisions on General Health Insurances Law which are both inured in 2008, and finally, with the Law no. 6111 which is accepted in 2011.Keywords: Social security, social security system, social security institutions, reform process.