Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Türk parti sistemi etkileşimi
Interaction between the Presidential Government System and the Turkish party system
Yazar: FULYA UÇAR ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. EKREM ALİ AKARTÜRK
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
2017 Anayasa Değişikliğiyle birlikte ülkemizde yüz yılı aşkın bir süredir uygulanmakta olan parlamenter sistem terk edilmiş, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi adı altında Türk ve Batı anayasal gelişmeleri anlamında daha önce uygulanmamış bir hükümet sistemi benimsenmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, parlamentonun hayat damarlarını kesmek ve yaşamsal fonksiyonlarını yürütme organının biricik unsuru olan Cumhurbaşkanına tanımak suretiyle şekillenmiştir. Cumhurbaşkanı, oldukça güçlü anayasal yetkilere sahip olup, bu yetkiler hem yasama hem de yargıyı şekillendirme gücünü de kapsamaktadır. Hükümet sistemi değişikliği, önceki hükümet sistemimiz olan parlamenter sistemin kusurlu görülen özellikle hükümet istikrarsızlığı yaratma sorununa yönelik bir çözüm olarak gerçekleştirilmiştir. Ancak yeni hükümet modeli kurgulanırken, Türk parti sisteminin özellikleri göz önünde bulundurulmamıştır. Duverger'nin de ortaya koyduğu üzere parti sisteminin özelliklerini bilmeden ve incelemeden hükümet sistemine ilişkin yapılacak bir inceleme, eksik ve hatta hatalı olacaktır. Bu sebeple Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ve 2018 yılından bu yana bu sistemin pratiğinin, sorunlara çözüm olup olmadığının cevabı, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile Türk parti sistemi etkileşiminin incelenmesi sayesinde bulunabilir. Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, yürütme organının kurgusu itibariyle parti sistemimiz ve parti yapılarında değişime sebebiyet vermiş, parti sistemimizin hakim-parti özelliği ise Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yürütme organını otoriterleştiren etkisini daha da arttırmıştır.

Abstract:
With the 2017 Constitutional Amendment, the parliamentary system that has been in effect for more than a century in our country has been abandoned, and a government system that has not been implemented before in terms of Turkish and Western constitutional developments has been adopted under the name of the Presidential government system. The presidential government system has been shaped by cutting the lifelines of the parliament and giving its vital functions to the President, who is the only element of the executive body. The president has very strong constitutional powers that enable him to shape both the legislature and the judiciary. The government system change was carried out as a solution to the problem of government instability, which was the disadvantage of our previous government system, the parliamentary system. However, while the new government model was being constructed, the features of the Turkish party system were not addressed. As Duverger has revealed, an examination of the government system without knowing and examining the characteristics of the party system will be incomplete and even wrong. For this reason, the Presidential government system and the practice of this system since 2018, whether it is a solution to the problems or not, can be found by examining the interaction between the Presidential government system and the Turkish party system. In this context, the Presidential government system caused a change in the Turkish party system and party structures in terms of the structure of the executive organ and the predominant party feauture of our party system has further increased the effect of the Presidential government system that strengthens the executive organ.