İşletme performansının belirlenmesinde ekonomik katma değer (EVA) ve pazar katma değer (MVA) yöntemleri ve aralarındaki ilişki: İMKB 100 örneği
Economic value added (EVA) and Market Value Added (MVA) methods for determining the performance of business firm and their relation: Example of İMKB 100
Yazar: NİHAL KÜÇÜKKAPILI
Danışman: PROF. DR. MİNA ÖZEVREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik katma değer = Economic value added ; Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Piyasa Katma Değer = Market Value Added ; İMKB = İstanbul Stock Exchange ; İşletmeler = Businesses ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Stern Stewart Company tarafından geliştirilen EVA performans ölçüsü, değer anlayışının yerleşmesi ile birlikte geleneksel muhasebe ve geleneksel muhasebe ölçülerine alternatif olarak geliştirilmiştir. Özellikle 1990'lardan sonra sayıları hızla artan modern değer tabanlı ekonomik performans ölçüleri içinde en geniş kabul gören, gerek akademik gerek uygulama tarafında en çok tartışılan ve en çok kullanılan performans ölçüsüdür. EVA, performansların hem ileriye dönük hem geriye dönük değerlendirmesinde iyi bir göstergedir. EVA, genel olarak, bir dönem içinde işletmenin sahip olduğu kaynakları kullanarak yarattığı değeri hesaplamayı amaçlar. Belirli bir döneme ait EVA'nın tek başına ele alındığında firmanın hissedarlarının ve yöneticilerinin gelecek yıllarda pozitif ekonomik katma değer yaratılmasına yönelik beklentilerini yansıtmaktan uzak kaldığı görülmektedir. Değer maksimizasyonu boyutunda, firmanın piyasa değerinin esas belirleyicisi gelecekte yaratılması beklenen EVA'ların net bugünkü değeridir. Bu durumu yansıtan ölçüt ise pazar katma değeri (MVA)'dir. MVA, Stern Stewart Company tarafından geliştirilmiş uzun vadeli bir performans ölçüsüdür. Amaç, işletmenin belli bir miktar sermayeyle ne miktarda değer yarattığını belirlemektir. EVA belirli bir yıl içindeki performans ölçüsüyken MVA gelecek yılların birikimli bir ölçüsüdür.Araştırmanın amacı; İMKB 100 işletmelerinin beş yıllık (2005?2009) EVA ve MVA değerlerinin hesaplanarak aralarında ilişki olup olmadığının, ilişki var ise ne derece olduğunun belirlenmesidir. İMKB 100 işletmelerinden 69 işletme araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler (mali tablolar vs.), başta İMKB olmak üzere çeşitli internet sitelerinden elde edilmiştir. Toplanan verilerle 69 işletmenin EVA ve MVA değerleri hesaplanmış ve bu değerler bilgisayar ortamında SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programıyla değerlendirilmiştir. İlişki korelasyon analiziyle incelenmiştir. Analiz sonucunda EVA ve MVA arasında orta derecede bir ilişki bulunmuştur. Türkiye için ilişkinin varlığını görebilmemiz açısından bu çalışma önemlidir.

Abstract:
EVA performance measure which developed by Stern Stewart Company, with inveteracy of the value concept an alternative to traditional accounting and the traditional accounting metrics developed, especially after the 1990s the rapidly increasing numbers of modern value-based measures of economic performance in the most widely accepted, the most discussed and the most widely used measure of performance both academic and the application side. EVA, evaluation of performance in both the forward and backward is a good indicator. EVA, in general, purposes the calculation of value created by using enterprise?s resources within a term. For a particular time period EVA (taken alone) shareholders and managers of the company in future years of the creation of positive economic value added remained far from reflecting the expectations. The size of the value maximization, main determinant of the firm's market value is expected creation of EVAs? net present value in the future. The measure reflects this situation is Market Value Added (MVA). Market Value Added (MVA) is long-term performance measure developed by Stern Stewart Company. The aim is to determine how much value is created with a certain amount of capital of enterprise. EVA is performance measure in a given year, while the MVA is a cumulative measure of the coming years.The aim of the research is to determine İMKB 100 enterprises in five years (2005?2009) whether or not the relationship between EVA and MVA calculated values and what extent if there is a relationship between them. From İMKB 100 enterprises, 69 enterprises have been involved in this research. The data used in this study (financial statements, etc.) has been obtained from internet sites such as İMKB. EVA and MVA values of 69 enterprises calculated with collected data and these values are in computer environment using SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) package program was evaluated. Correlation analysis examined the relationship. As a result of the analysis found a middle level correlation between EVA and MVA. This study is important for Turkey to see the existence of the relationship.