Beyoğlu'ndaki sinema mekânlarının toplum ve mimarlıkilişkişlerinde metalaşma bağlamında dönüşümü: Majik sineması
Ransformation of cinema spaces in Beyoğlu in the context of commodity in public and space relations: Cinema Majik
Yazar: HATİCE KÜBRA ALTUN TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER YAĞÇI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Majik sineması, 1914 yılında inşa edilmiş, Levanten mimar Giulio Mongeri tarafından tasarlanmış, Türkiye'nin ilk sinema binasıdır. Kullanım amacı değişerek farklı süreçlerden geçmiştir ancak 2007 yılından beri tamamen kapalıdır. Beyoğlu'ndaki sinema binalarının çoğu gibi günümüze ulaşamayan bu tescilli kültür yapısı, toplumsal ilişkilerin metalaşması ve sinemanın yaşadığı teknolojik dönüşümlerden etkilenmiştir. Özellikle 19. ve 20. yüzyıl İstanbul'unda büyük bir yer edinmiş Beyoğlu sinemalarının teker teker kapanması veya büyük ölçekli yatırımcılarca desteklenerek alışveriş merkezi kompleksleri içerisinde ayakta kalabilmesi, Beyoğlu'nda oluşmuş sinema kültürünün bir süreç içerisinde başkalaştığına işaret etmektedir. Kentsel mekân toplumun geçtiği politik, ekonomik ve sosyokültürel süreçlerden bağımsız değildir. Sinemanın kentsel uzamı, İstanbul ve Beyoğlu'nu ilgilendiren ekonomi-politik ve iktisadi oluşumlardan ve kozmopolit yapısından kaynaklı demografik hareketliliklerden fiziksel olarak etkilenmiştir. Sinemanın kültürel yanı ise, toplumsal ilişkilerin metalaşması ile kentte oluşan toplumsal aidiyetler, yaşam
alışkanlıkları, ortak geçmiş gibi nosyonların başkalaşmasından etkilenmiştir. Günümüzde Majik sinemasının korunamamış olmasının temel sebebi, sinemanın somut ve soyut bağlamda kentte edindiği yerin ve anlamının değişmesidir. Kentsel mekân toplumuyla birlikte üretilir. Toplumun, aktif rol alarak içerisinde kent kültürünü oluşturduğu hafıza mekanlarının yok oluşunun, kente ve mimarlık alanına sosyal ve kültürel maliyetleri olmaktadır. Kentin yoğun kültürel birikimlerinin bulunduğu bu hafıza mekânının dönüşüm süreci içinde bulunduğu sosyal, kültürel ve fiziksel çevre koşulları hakkında veriler toplanarak ve ortamı tanımlanarak incelenmiştir.

Abstract:
Designed by the Levantine Architect Giulio Mongeri and built in 1914, Cinema Majik serves as Turkey's first cinema building. Although it has gone through a series of reorganizations to change its function, the cinema is permanently closed as of 2007. The closing of the Beyoglu Cinemas – which not only had importance in Istanbul in especially 19th and 20th century, but also remained as the centerpiece in large-scale shopping centers until recently – shows that the cinema culture of Beyoglu has changed in recent times. Like most of the cinema buildings in Beyoglu, this registered cultural property was affected by the commodification of the social relationship and technological transformation of the cinema. Public space is not exempt from the political, financial, and sociocultural processes that the public takes part: the evolution of the cosmopolitanism within Istanbul and Beyoglu affected the urban space of the cinema physically, which has subsequently changed demographic mobility as well. Even the cultural side of the cinema has been affected by evolving ideas on perspectives regarding history, lifestyle, and public's sense of belonging. Currently, the main mission for the Cinema Majik is to change the cinema's meaning and existence to fit the urban and colloquial lifestyle, both in abstract and concrete sense. The urban space occurs with its public; the destruction of such memory space has lasting impacts on Urban Architecture. The transformation process of the memory space, a site that has accumulated urban culture of the area for years, was evaluated by collecting data regarding the social, cultural, physical, and environmental aspects of Cinema Majik.