Öğrenilmiş çaresizliğin örgütsel sessizlik, sosyal kaytarma ve psikolojik güvenliğe etkisi: Sağlık çalışanları üzerinde bir uygulama
The role of psychological security in the effects of learned helplessness, organizational silence and social loafing: An application on health proffessionals
Yazar: AYŞE NİHAN ARIBAŞ
Danışman: PROF. DR. RIFAT İRAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Psikolojik güvenlik = Psychological safety ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyal kaytarma = Social loafing ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında Aksaray ilinde faaliyet göstermekte olan
Aksaray Üniversitesi Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev
yapmakta olan sağlık personelinin öğrenilmiş çaresizliğinin, örgütsel sessizlik,
sosyal kaytarma ve psikolojik güvenliğine etkisi araştırılmıştır.
Bu araştırmanın temel amacı; özellikle son yıllarda hızlı değişim ve
gelişim gösteren sağlık sektöründe faaliyet gösteren sağlık çalışanlarının
hissettikleri çaresizliğin, örgütsel sessizlik, sosyal kaytarma ve psikolojik
güvenliğe etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmanın örneklemini 198 kadın, 54
erkek sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri ''Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği'', ''Örgütsel Sessizlik Ölçeği'', ''Sosyal Kaytarma Ölçeği''
ve ''Psikolojik Güvenlik Ölçeği'' ile toplanmıştır.
Bu araştırma iki ve daha çok değişken arasında değişim derecesini ya
da varlığını belirlemeyi niteleyen ilişkisel tarama modelinde
gerçekleştirilmiştir. Öğrenilmiş çaresizlik, örgütsel sessizlik, sosyal kaytarma
ve psikolojik güvenlik arasındaki ilişkileri ortaya koymayı amaçlayan bu
araştırma, niceliksel bir araştırma niteliğinde olup, ana kütleden tesadüfi
örneklem yoluyla sağlık çalışanları seçilerek ve bu kişilerden anket ve ölçekler
dahilinde bilgiler toplanarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda bu araştırma
tanımlayıcı araştırma alt kapsamındadır. Araştırma verileri, belirli bir süreyi
kapsadığından, bu araştırma aynı zamanda tanımlayıcı araştırma niteliği
taşımaktadır. Araştırma Aksaray Üniversitesi Aksaray Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde çalışmakta olan sağlık personeli üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Bu araştırmada ölçüm tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın modeli literatür çalışmasından elde edilen bilgiler
doğrultusunda yapılandırılmış olup, ölçüm değişkenleri çerçevesinde
tanımlanmıştır.
 Araştırmanın sonuçları; örgütten kaynaklanan öğrenilmiş çaresizlik ile
kabullenici sessizlik arasında, öğrenilmiş çaresizliğin olası sonuçları ile
kabullenici sessizlik ve korunmacı sessizlik arasında, öğrenilmiş çaresizliğin
olası sonuçları ile kişinin kendi sosyal kaytarması arasında ve örgütten
kaynaklanan öğrenilmiş çaresizlik ve bireyden kaynaklanan öğrenilmiş
çaresizlik ile psikolojik güvenlik arasında anlamlı bir ilişki olduğunu
göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Öğrenilmiş çaresizlik, Örgütsel sessizlik, Sosyal kaytarma, Psikolojik güvenlik

Abstract:
Within the consept of this thesis, it investigates that the effect of learned
helplessness to organizational silence, social loafing and psychological security
of health professional working in Aksaray University Aksaray Training
Research Hospital operating in the province of Aksaray.
The main purpose of study is to investigate the effect of helplessness of
health professional operating in the health sector has been rapidly changing and
developing in recent years on organizational silence, socaial loafing and
psychological security. 
The sample of the study consists of 198 female and 54 male health
professional. The data of the study were collected with the 'Learned
Helplessness Scale', 'Organizational Silence Scale', 'Social Loafing Scale' and
'Psychological Security Scale'.
This research carries out relational screening model that qualifies to
determine the degree of change or existence of two or more variables. This
research, which aims to reveal the relationships among learned helplessness,
organizational silence, socail loafing and psychological security, is a quantitive
research and health professionals are selected from the population by random
sampling and info is collected from the questionnaires and scales. İn this
context, this research is within the scope of descriptive research. Since the
survey data covers a certain period of time, this research is also descriptive
cross-sectional research. The study was carried out on Aksaray University
Aksaray Training Research Hospital. İn this field research survey method was
used as the measurement tecnique.
The model of study is structured according to the information from the
literature research and it is defined within the framework of measurement
variables. The results of the study reveales a relationship between learned
helplessness from the organization and accepting silence, between the possible
consequences of learned helplessness and accepting silence and concervative
silence, between the possible consequences of learned helplessness and the
persons own social loafing and learned helplessness from the organization and
learned helplessness from the individual and psychological security.

Keywords: Learned helplessness, Organizational silence, Social loafing,
Psychological safety