Plasenta kökenli mezenkimal kök hücre medyumunun iyonize radyasyon indüklü prematür ovaryan yetmezlikte endoplazmik retikulum stresi ilişkili apoptozis mekanizması üzerine etkisi
The effect of placenta-derived mesenchymal stem cells conditioned medium on ionizing radiation-induced premature ovarian failure and endoplasmic reticulum stress-related apoptosis mechanism
Yazar: BURAK ÜN
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM AKPOLAT FERAH ; PROF. DR. YUSUFHAN YAZIR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Kök hücreler = Stem cells ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; Plasenta = Placenta ; Radyasyon = Radiation

Özet:
Prematür over yetmezliği, 40 yaşından önce en az 4-6 ay süreyle adetlerin kesilmesi ve bir ay aralarla ölçülen FSH değerlerinin 40 IU/L'nin üzerinde olması olarak kabul edilmiştir. Foliküler atreziyi hızlandıran uyaranlardan biri de iyonize radyasyondur. Radyasyon hücrede apoptozu indükler ve ovaryan fonksiyonları bozar. Kanser tedavi yöntemlerinden olan radyoterapi ovaryum folikül havuzundaki primordiyal foliküllerin sayısını azaltıcı ve yok edici etki göstererek ovaryum yaşlanmasını hızlandırıcı bir etken olarak tanımlanmaktadır. İyonize radyasyonun prematür over yetmezliğine neden olduğu belirtilmiştir. Radyoterapinin ovaryum üzerindeki toksik etkilerinin azaltılması için yeni yöntemler ve alternatif tedaviler geliştirilmeye çalışılmaktır. Bu çalışmada iyileştirici etki için amniyon membranından elde edilmiş mezenkimal kök hücrelerin serum içermeyen medyumu hayvanların kuyruk veninden verilmiştir. İyonize radyasyon endoplazmik retikulum stresi ile ilişkilidir. Endoplazmik retikulum stresi kronik durumda veya şiddetli durumda apoptoza neden olmaktadır. Bu yüzden bu çalışmada endoplazmik retikulum stres ilişkili apoptoz yolakları incelenmiştir. GRP78, CHOP, IRE1, kaspaz 3, kaspaz 9, kaspaz 12 ekspresyonları immünohistokimya aracılığıyla belirlenirken, hücre ölümü belirteci olan TUNEL testi yapılmıştır. Fonksiyon testleri için serum FSH, LH, E2, AMH ve 8-OHdG seviyeleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, plasenta kökenli mezenkimal kök hücre medyumunun endoplazmik retikulum stresini ve apoptozu azaltarak iyonize radyasyon indüklü prematür ovaryan yetmezlikte iyileştirici rol oynayabileceği kanısına varılmıştır.


Anahtar kelimeler: Plasenta, Mezenkimal Kök Hücre, Koşullu Medyum, Radyasyon, Prematür Over Yetmezliği, Endoplazmik Retikulum Stresi, Apoptozis

Abstract:
Premature ovarian falilure is considered to be the cut-off of menstrual period for at least 4-6 months before the age of 40 years, and FSH values measured over a month are above 40 IU / L. One of the stimuli that accelerate follicular atresia is ionized radiation. Radiation induces apoptosis in the cell and disrupts ovarian functions. Radiation therapy, which is one of the cancer treatment methods, is defined as a factor accelerating ovarian aging by reducing and eliminating the number of primordial follicles in the ovarium follicle pool. Ionized radiation has been reported to cause premature ovarian failure. New methods and alternative therapies are being developed to reduce the toxic effects of radiotherapy on ovarian function. In this study, the serum-free medium of mesenchymal stem cells obtained from the amniotic membrane for the therapeutic effect was given from the tail vein of the animals. Ionizing radiation is associated with endoplasmic reticulum stress. Endoplasmic reticulum stress causes apoptosis in chronic or severe conditions. Therefore, endoplasmic reticulum stress related apoptosis pathways were investigated in this study. While the expressions of GRP78, CHOP, IRE1, caspase 3, caspase 9, caspase 12 were determined through immunohistochemistry, TUNEL test, which is a marker of cell death, was performed. Serum FSH, LH, E2, AMH and 8-OHdG levels were determined for function tests. According to the results obtained, placenta-derived mesenchymal stem cell medium can play a therapeutic role in ionizing radiation-induced premature ovarian insufficiency by reducing endoplasmic reticulum stress and apoptosis.


Keywords: Placenta, Mesenchymal Stem Cell, Conditioned Medium, Radiation, Premature Ovarian Failure, Endoplasmic Reticulum Stress, Apoptosis