Multiple skleroz hastalarında fovea ve optik sinir başının optik koherens tomografi anjiografi görüntüleme yöntemi ile değerlendirilmesi /
Yazar: MEHMET SİNAN ÇAMÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ŞAHİN ; PROF. DR. SELEHATTİN UĞUR KEKLİKÇİ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Fovea centralis = Fovea centralis ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Optik sinir = Optic nerve ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, multiple skleroz hastalarında fovea ve optik sinir başının optik koherens tomografi anjiografi görüntüleme yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Şubat 2018 -Mayıs 2018 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Polikliniği'nde gerçekleştirildi. Çalışmaya Nöroloji Kliniği'nde daha önceden multiple skleroz tanısı almış ve takibi yapılan 40 hastanın (daha önce görme problemi bulunan GRUP 1; 15 hasta ve görme problemi olmayan GRUP 2; 25 hasta) ve multiple skleroz hastası olmayan normal 40 hasta (kontrol grubu) çalışmaya dahil edildi. Tüm olguların dosyaları incelenerek optik koherens tomografi anjiografi ile peripapiller alan; total, üst yarı alan, alt yarı alan, süperior,  inferior,  nazal  ve  temporal  kadranlarda,  12  kadranda  peripapiller  retina  sinir  lifi  tabakası  kalınlığı  ve sinir başı ölçümleri kaydedildi. Ayrıca damar yoğunlukları ölçüldü. Bu ölçümler üç grup arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmada yer alan grup 1 hastaların %35'i kadın ve %2.5'i erkek olurken, grup 2'de yer alan hastaların %50'si kadın ve %12,5'inin erkek ve kontrol grubunda yer alan hastaların %50'si kadın ve %50'si erkek idi. Grup 1'deki hastaların yaş ortalaması 35,73±6,79 yıl olurken grup 2'deki hastaların yaş ortalaması 37,44±9,88 yıl ve kontrol grubundaki hastaların ise 35,12±9,05 yıl olarak saptanmıştır Kontrol grubunda yer alan hastaların bölgelere göre sağ ve sol göz Optik Sinir Başı (OSB) vasküler yoğunluk değerlerinin grup 1 ve grup 2'de yer alan hastalarınkinden daha yüksek değerlere sahip oldukları saptandı. Grup 1 ile kontrol grubu arasında Whole Image, Inside Disc Inferior Temporal ve Temporal bölgelerde istatistiki yönden anlamlı olarak yüksek bulundu. Grup 2 ile kontrol grubu arasında Whole Image, Inside Disc, Peripapiller, Nasal ve Inferior Temporal bölgelerde istatistiki yönden anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Kontrol grubunda yer alan hastaların bölgelere göre sağ ve sol göz Radial Peripapiller Capiler değerlerinin Grup 1 ve Grup 2'de yer alan hastalarınkinden birbirine yakın fakat daha yüksek değerlere sahip oldukları saptandı. Grup 1 ve Grup 2 ile kontrol grubu arasında Whole Image, Inside Disc, Peripapiller, Nasal ve Temporal bölgelerde istatistiki yönden anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Sağ gözde grup 2 ye ait Foveal avasküler zon (FAZ) değerleri grup 1 ve kontrol grubuna göre daha yüksek değerlere sahip olurken, sol gözde grup 1'e ait FAZ değerleri grup 2 ve kontrol grubuna göre daha yüksek değerlere sahip olduğu gözlendi. Grup 1 ile kontrol grubu arasında FAZ değerleri açısından istatistiki yönden anlamlı bir ilişki bulunmazken, Grup 2 ile kontrol grubu arasında her iki göz açısından anlamlı yüksek bulundu (P<0,05). Erkeklerde OSB değerleri Grup 2'de, kontrol grubu ile Grup 1'e göre daha yüksek değerelere sahip olduğu ve Whole Image, Inside Disc, Nasal ve temporal bölgedeki OSB değerlerinin gruplar arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. Benzer durum kadınların sahip olduğu OSB vasküler yoğunluk değerlerinde de gözlemlendi (p<0,05).
Sonuç: Multiple skleroz hastalığının seyrinde ortaya çıkabilecek fovea ve optik sinir başı ile ilgili patolojilerde optik koherens tomografi anjiografi görüntüleme yöntemi ile retina sinir lifi tabakası kalınlıklarının ve damar yoğunluklarının ölçümleri hastalığın progresyonu açısından yararlı bilgiler sağlayabilir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this study was to evaluate the fovea and optic nerve head in patients with multiple sclerosis by optical coherence tomography angiography.
Materials and Methods: This study was performed between June 2018 and October 2018 in Dicle University Medical Faculty Ophthalmology Outpatient Clinic. The study included 40 patients (previously group 1 with visual problems, 25 patients with no vision problems, 25 patients with no vision problems) and 40 patients with no multiple sclerosis (normal control group) included. Peripapillary field with optical coherence tomography angiography by examining the files of all cases; peripapillary retinal nerve fiber layer thickness and nerve head measurements were recorded in 12 quadrants in total, upper half, lower half, superior, inferior, nasal and temporal quadrants. Vessel densities were also measured. These measurements were compared between three groups.
Results: In the study, 35% of the patients in group 1 were female and 2.5% were male, while 50% of the patients in group 2 were female and 12.5% were male and control group. 50% of the patients were female and 50% were male. The mean age of the patients in Group 1 was 35.73 ± 6.79 years and the mean age of the patients in group 2 was 37.44±9.88 years and in the control group 35,12 ± 9,05 years. Patients in the control group had higher values of NH vascular density than those in group 1 and group 2 according to the region. There was a statistically significant increase in Whole Image, Inside Disc Inferior Temporal and Temporal regions between Group 1 and the control group. There was a statistically significant increase in Whole Image, Inside Disc, Peripapiller, Nasal and İnferior Temporal regions between Group 2 and control group (p <0.05). Radial peripapillary capillary values of the patients in the control group were found to be similar to those in Group 1 and Group 2, but they had higher values. There was a statistically significant increase in Whole Image, Inside Disc, Peripapiller, Nasal and Temporal regions between Group 1 and Group 2 and control group (p <0.05). Foveal avascular zone (FAZ) values of group 2 in the right eye had higher values than group 1 and control group, whereas FAZ values of group 1 in the left eye had higher values than group 2 and control group. It was observed. There was no statistically significant relationship between the Group 1 and the control group in terms of Phase values, and it was found to be significantly higher in Group 2 and the control group in both eyes (P <0.05). Optic nerve head (NH) values were found to be higher in Group 2 than in Group 1, and it was found that there was a significant relationship between the groups in Whole Image, Inside Disc, Nasal and temporal regions. A similar situation was observed in vascular density values of the optic nerve head of women (p <0.05).
Conclusion: In the pathologies associated with fovea and optic nerve head that may occur during the course of multiple sclerosis, measurements of the retinal nerve fiber layer thickness and vascular densities with optical coherence tomography angiography imaging may provide useful information for disease progression.