Uçucu madde bağımlılığı olan ergenlerde alveolokapiller membran permeabilite durumunun ve renal hasar gelişiminin değerlendirilmesi
Evaluation of alveolocapillary membran permeability and renal damage in volatile substance abusers
Yazar: DERYA ÖRS ÇAYIR
Danışman: DR. KORAY DEMİREL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Uçucu maddeler kolayca temin edilebilen ve bağımlılık yapabilen maddelerdir. Kronik ve yüksek dozda kullanılırsa santral sinir sistemi, kardiyovasküler sistem, karaciğer, akciğerler ve böbrekler üzerine toksik etkilere, aplastik anemi ve akut myelositik lösemi gibi hematolojik toksisitelere neden olabilir.

Çalışmamızın amacı uçucu madde bağımlılığı olan ergenlerde alveolokapiller membran permeabilite durumunun ve renal hasar gelişiminin değerlendirilmesidir.  Pulmoner epitelyal permeabilite ve alveolokapiller membranın bütünlüğünü değerlendirmek için Tc-99m DTPA aerosol inhalasyon sintigrafisi, böbrek fonksiyonlarını ve toplayıcı sistem ürodinamisini değerlendirerek renal hasar gelişimini belirlemek için Tc-99m MAG3 dinamik böbrek sintigrafisi yapıldı. Uçucu madde bağımlısı toplam 29 genç erkek birey, kontrol grubu olarak 30 genç sağlıklı gönüllü erkek  birey çalışmaya dahil edildi. Her iki akciğerin zaman-aktivite eğrileri çizildi ve aktivitenin akciğerlerden klerens yarı zamanı (t½) değerleri hesaplandı. Her iki böbreğin total renal fonksiyona katkısı (SRF), pelvikaliseal sistemden radyofarmasötik klerens yarı zamanı (t½) ve maksimum aktiviteye ulaşma zamanı (tmax) değerleri belirlendi. Akciğer inhalasyon sintigrafilerinden elde edilen t½ değerlerinin uçucu madde bağımlıları ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (uçucu madde bağımlılarında sağ akciğer için 28.28 ± 8.31 dakika, sol akciğer için 29.44 ± 8.64 dakika; kontrol grubunda sağ akciğer için 59.83 ± 26.6 dakika, sol akciğer için 64.44 ± 26.56 dakika). Böbrek sintigrafisi ile uçucu madde bağımlısı grupta ortalama t½ değeri kontrol grubuna göre daha yüksek, ortalama tmax değerlerie  uzamış olarak bulundu. Her iki grup arasında SRF oranları için anlamlı farklılık saptanmadı.

Bu çalışmada uçucu madde bağımlılığı olan bireylerde bozulmuş alveolokapiller membran permeabilite durumu, aktivite klerens oranı ve olası renal fonksiyonel hasar gelişimi radyonüklid yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak uçucu madde bağımlılığının akciğer alveolokapiller membran permeabilitesini bozabileceği, ayrıca renal fonksiyonel hasara neden olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Volatile substances can be easily assured and cause dependency. Chronic and high dose usage may lead to toxic effects on the central nervous system, cardiovasculary system, liver, pulmonary, urinary, also hematological toxicities like aplastic anemia and acute myelositic leukemia can be observed.
 
The aim of our study, evaluation of alveolocapillary membran permeability and renal damage in volatile substance abusers. Tc-99m DTPA aerosol ventilation scintigraphy is used to evaluate pulmonary epithelial permeability and integrity of alveolocapillary membrane, Tc-99m MAG3 dynamic renal scintigraphy is used to evaluate both renal functions, pelvicaliceal system urodynamicity in order to investigate the renal damage progress in our study. Twenty nine volatile substance abusers and thirty young healthy voluntary young men were included to our study. Time-activity curves of both lungs were drawn and clearance half time (t½) values were calculated. Split renal function (SRF) of each kidney, radiopharmaceutical clearance from pelvicaliceal system half time (t½) and time to peak activity (tmax) values were determined. Statistically significant difference was determined for each lung t½ values, that obtained from lung ventilation scintigraphy between volatile substance abuser group (for right lung 28.28 ± 8.31 minutes, for left lung 29.44 ± 8.64 minutes) and control group (for right lung 59.83 ± 26.6 minutes,  for left lung 64.44 ± 26.56 minutes). In volatile substance abuser group average t½ values was higher, average tmax values are determined to be prolonged according to control group with renal scintigraphy. There was no significant difference for SRF ratios between two groups. 

In this study, alveolocapillary membrane permeability condition, activity clearence ratio and possible renal functional damage progress are evaluated in volatile substance abusers using radionuclide methods. In conclusion, volatile substance dependency is considered to disturb alveolocapillary membrane permeability besides to cause renal functional damage.