Hemşirelerin ruhsal hastalıklara ve hastalara yönelik inanç ve tutumları
Beliefs and attitudes of nurses' towards to mental diseases and the patients
Yazar: TUBA ELÇİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAKBULE BATMAZ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikolojik durum = Psychological status ; Tutumlar = Attitudes ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma; hemşirelerin ruhsal hastalıklara ve hastalara yönelik inanç, tutumları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlandı. Araştırma, Ekim 2012- Temmuz 2013 tarihleri arasında, İstanbul ili Avrupa bölgesinde kura yöntemi ile belirlenen bir devlet, iki SSK, iki özel, bir üniversite olmak üzere altı hastanede çalışan 1322 hemşireden araştırmanın kriterlerine uyan ve araştırmayı kabul eden 360 hemşire ile gerçekleştirildi. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan 15 soruluk bilgi formu, Bilge ve Çam tarafından geçerlilik ve güvenilirliği yapılan Ruhsal Hastalığa Yönelik İnanç (RHİÖ) ve Bağ ve Ekinci tarafından geçerlilik güvenilirliği yapılan Ruhsal Sorunları Olan Bireylere Yönelik Toplum Tutumları Ölçeği (RSTTÖ)  kullanılarak toplandı. Veriler, Bağımsız Örneklem Student-t testi Tek Yönlü Varyans Analizi ile değerlendirildi. Örneklemin yaş aralığının 24-29 (%57,5, n=207) olduğu, %85,8?nin (n=309) kadın hemşirelerin oluşturduğu, %53,3?nün (n=192) devlet hastanesinde çalıştığı belirlendi. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, çalıştığı kurum ve çalıştığı birime göre Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeğinin Utanma alt boyutundan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,05). Hemşireler eğitim durumu, meslekte çalışma yılı, psikiyatrik soy geçmişi olma durumu, daha önce psikiyatri dersi alma durumu, psikiyatri hastası ile karşılaşma durumuna göre Ruhsal Sorunlu Bireye Yönelik Toplum Tutumları Ölçeğinin Korku/Dışlama alt boyutundan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,01).  Hemşirelerin yaş, cinsiyet, medeni durumu, eğitim durumu, meslekteki çalışma yılının psikiyatri hastalarına karşı inançları etkilediği, anne ve babanın eğitim durumunun hemşirelerin inançlarını etkileyemediği, ruh hastalarına karşı tutumlarının değişmediği, korku/dışlama davranışı sergiledikleri, ruh hastalarına karşı inançlarının zamanla utanma olarak değiştiği belirlendi. Ruhsal Sorunlu Bireye Yönelik Toplum Tutumları Ölçeği ile Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği?nin alt boyutların karşılaştırılmasında hemşirelerin korku/dışlama davranışı sergiledikleri, ruh hastalarına karşı inançlarının zamanla utanma olarak değiştiği bulundu.

Abstract:
Individuals don?t born certain beliefs and attitudes. They acquire their beliefs and attitudes such as learning and cognitive learning ways and they are also affected by social experiences. The health professionals are also growing with beliefs and attitudes and these attitudes may change with their experiences. The study was carried out to determine beliefs and attitudes nurses? towards to mental disorders and the factors which they affected.  The data was collected between on October 2012 and July 2013, by 1322 nurses who were working in three state hospital, two private hospital and one university hospital which was chosen by lottery method and the sample included 360 nurses who accepted to participated of the study and were in the research?s criteria. The data was collected with the information form which was included 15 item and prepared by researches, the Mental Disease Belief Scale which was evaluated the reliability and validity  by Bilge and Cam and the Community Attitudes toward the Mentally Ill Scale which was evaluated the reliability and validity by Bag and Ekinci. The data was evaluated by Student t-test One-Way Analysis of Variance.  The sample?s age range was found 24-29 (%57.5, n=207), 85.8% (n=309) of them was woman and 53.3% (n=192) was working in a state hospital. There was a statically significant between nurses? age, gender, working place and the shame sub-scale score of the Mental Disease Belief Scale (p<0.05). There was a statically significant between nurses? education, having psychiatric disorders history, taking psychiatric lecture, encounter with psychiatric patients and Fear/Exclusion sub-scale scores of the Community Attitudes toward the Mentally Ill Scale (p<0.01). Nurses? beliefs towards to psychiatry patients affected nurses? age, gender, marital status, education levels, and year of working. Nurse? parents education weren?t affected their beliefs. Their attitudes didn?t change towards to mental patients with mental illness. When the Mental Disease Belief Scale and the Mental Disease Belief Scale?s sub?scales was compared, it was found that fear/exclusion behavior experienced towards to patients, beliefs against to patients with mental illness had changed to shame with time.