Rusya Federasyonu'nun çok kutupluluk söylemi çerçevesinde Doğu Akdeniz bölgesinin Rusya dış politikasındaki yeri ve önemi
The place and importance of the easternmediterranean region in Russia's foreign policy withinthe framework of Russia's Multipolar discourse
Yazar: ZULEYKHA KAZIMOVA
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM HİLMİ ÖZEV
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dengeleme = Balancing ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güç dengesi = Power balance ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy ; Çok kutupluluk = Multipole

Özet:
Uluslararası konjonktürdeki güç dengelerinde gözlenen değişimin etkisiyle Rusya 2000'li yıllardan itibaren aktif bir dış politika izlemeye başlamıştır. Adil bir dünya düzeninin inşasında çok kutuplu uluslararası bir yapının gerekliliğini vurgulayan Rusya için, bu yapının gerçek önemi, dünyanın farklı bölgelerinde faaliyet alanını genişletmek için kuşkusuz bir ön koşuldur. Çok kutuplu bir dünya inşa etmedeki rolünü güçlendirmek amacıyla yeni yollar ve kaynaklar arayan Rus diplomasisi, son yıllarda keşfedilen enerji kaynakları nedeniyle stratejik önemi artan Doğu Akdeniz'de aktif bir dış politika izleyerek bu görevi yerine getirmeye çalışmaktadır. Doğu Akdeniz, Avrupa ülkelerinin Rusya'ya olan enerji bağımlılıklarından kurtulmaları için alternatif bir enerji tedarik merkezi haline gelmiştir. Gelirinin önemli bir kısmını enerjiden sağlayan Rusya'nın Avrupa pazarına arz güvenliğinin devamlılığının sağlaması, ekonomik ve siyasi güç kazanımı açısından son derece önemlidir. Soğuk Savaş'ın ardından ilk kez 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaşla Orta Doğu Akdeniz'de etki yaratma fırsatını yakalayan Rusya bölgede çok taraflı güvenliği sağlayarak statü kazanmaya çalışmaktadır. Bu nedenle Rusya hem Doğu Akdeniz'de NATO'nun güvenlik mimarisindeki rolünü zayıflatmak, hem de ABD ve AB ile rekabet ederek dengeleri kendi çıkarları doğrultusunda gözetmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda Rusya, başta enerji ve savunma gibi stratejik alanlar olmak üzere "Yumuşak Dengeleme" politikaları çerçevesinde Batılı güçlerle rekabet ederek bölge ülkeleri ile işbirliğini güçlendirmeye çalışmaktadır. Rus dış politikasında çok kutuplu söylem Batı karşıtlığı üzerinden inşa edildiği ve Ukrayna krizi sonrası bu karşıtlık daha da belirginleşmeye başladığı düşünüldüğünde Akdeniz'in ABD ve Batı Avrupa ülkeleri ile rekabette ek bir alan olarak hizmet ettiği görülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Rusya'nın çok kutuplu uluslararası sistemin önemli bir parçası olma arzusunu Doğu Akdeniz politikaları bağlamında araştırmak ve değerlendirmektir.

Abstract:
With the effect of the change observed in the power balances in the international conjuncture, Russia has started to follow an active foreign policy since the 2000's. For Russia, which emphasizes the necessity of a multipolar international structure in the construction of a just world order, the real importance of this structure is undoubtedly a prerequisite for expanding its field of activity in different parts of the world. Russian diplomacy, seeking new ways and resources in order to strengthen its role in building a multipolar world, is trying to fulfill this task by following an active foreign policy in the Eastern Mediterranean, whose strategic importance has increased due to the energy resources discovered in recent years. The Eastern Mediterranean has become an alternative energy supply center for European countries to get rid of their energy dependence on Russia. Providing the continuity of supply security to the European market of Russia, which provides a significant part of its income from energy, is extremely important in terms of gaining economic and political power. Russia, which seized the opportunity to make an impact in the Eastern Mediterranean with the civil war that started in Syria in 2011 for the first time after the Cold War, is trying to gain status by providing multilateral security in the region. For this reason, Russia is trying to weaken NATO's role in the security architecture in the Eastern Mediterranean and to keep the balance in line with its own interests by competing with the USA and the EU. In this context, Russia tries to strengthen its cooperation with the countries of the region by competing with Western powers within the framework of "Soft Balancing" policies, especially in strategic areas such as energy and defense. Considering that the multipolar discourse in Russian foreign policy is built on anti-Westernism and this opposition has become more evident after the Ukraine crisis, it is seen that the Mediterranean serves as an additional field in competition with the USA and Western European countries. In this direction, the aim of the study is to investigate and evaluate Russia's desire to be an important part of the multipolar international system in the context of Eastern Mediterranean policies.