Çocuk ve erişkin yoğun bakımlardaki kandidemilerin epidemiyolojik, klinik özellik ve mortalite risk faktörleri açısından karşılaştırılması
Comparative analysis of candidemia patients in pediatric and adult intensive care units regarding epidemiological, clinical features, and mortality risk factors
Yazar: BELGİN GÜLHAN
Danışman: PROF. DR. BİRCAN KAYAASLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Bu çalışmada, pediatrik ve erişkin yoğun bakım ünitelerindeki hastalarda kandideminin klinik özelliklerini ve mortalite risk faktörlerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmaya, Haziran 2019 ile Aralık 2022 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi YBÜ'lerinde kandidemi tanısı konulan 18 yaş üzeri erişkin ve 1 ay ile 18 yaş arası pediatrik hastalar dahil edildi. 3,5 yıllık bir dönem boyunca çalışmaya kandidemi tanısı konulan 101 (%57) pediatrik ve 75 (%42,6) erişkin hasta dahil edildi. Altta yatan hastalıklar, hipotansiyon, steroid kullanımı, üriner kateterizasyon ve entübasyon erişkinlerde daha yaygındı, oysa çocuklarda ise son hastaneye yatış, ateş, cerrahi öykü ve toplam hastanede kalış süresi daha yüksekti. Her iki hasta grubunda da en sık izole edilen Kandida türü C. albicans olup, albicans dışı kandida türleri C. albicans türlerinden daha sık tespit edildi. C. glabrata erişkinlerde çocuklardan daha yaygındı (%3 vs. %14,7). Çocuklarda genellikle flukonazol kullanılırken, erişkinlerde ekinokandinler tercih edildi. Yedi ve 30 günlük mortalite oranları erişkinlerde çocuklardan daha yüksekti (7 gün %49,3 vs. %8,9; 30 gün %68 vs. %15,8; her ikisi de p<0,001). Çocuklarda 30 günlük mortalite için steroid kullanımı (OR: 6,6, p=0,001), üriner kateterizasyon (OR: 1,2, p=0,011), entübasyon (OR: 6,5, p=0,006), kandidemi sonrası kateterlerin çıkarılmaması (OR: 11,2, p=0,001) ve trombositopeni (OR: 1,5, p=0,001) önemli risk faktörleri olarak bulundu. Multivariate lojistik regresyon analizi, steroid kullanımı (OR: 9,2), kateterlerin çıkarılmaması (OR: 24,5) ve trombositopeni (OR: 8,8) önemli faktörler olarak belirledi. Erişkinlerde, kateterlerin çıkarılmaması (OR: 4,1, p=0,024), trombositopeni (OR: 1,6, p=0,001), lökositoz (OR: 1,16, p=0,040) ve antifungal tedavi eksikliği (OR: 1,7, p=0,001) önemli mortalite risk faktörleri olarak bulundu. Lojistik regresyon, kateterlerin çıkarılmaması (OR: 4,3) ve lökositozun (OR: 2,5) önemli faktörler olduğunu ortaya koydu. Çalışmamız, çocuk ve erişkin hastalarda kandidemiye bağlı 30 günlük mortalite faktörlerinde önemli farklılıklar ve benzerlikler olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study aimed to determine the clinical characteristics and mortality risk factors of candidemia in pediatric and adult patients in intensive care units. The study included patients over 18 years old and 1 month to 18 years old with candidemia in ICUs of Ankara Bilkent City Hospital, between June 2019 and December 2022. 101 (57%) pediatric, 75 (42.6%) adult patients with candidemia were included the study over a 3.5-year period. Underlying diseases, hypotension, steroid use, urinary catheterization, and intubation were more common in adults, whereas recent hospitalizations, fever, surgical history, and total hospital stay were higher in children. The most frequently isolated Candida species in both patient groups was C. albicans, and non-albicans Candida species were detected more frequently than C. albicans species. C. glabrata was more common in adults than in children (3% vs. 14.7%). Fluconazole was commonly used in children, while echinocandins were preferred in adults. Seven and 30-day mortality rates were higher in adults than in children (7-day 49.3% vs. 8.9%; 30-day 68% vs. 15.8%; both p<0.001). Steroid use (OR: 6.6, p=0.001), urethral catheterization (OR: 1.2, p=0.011), intubation (OR: 6.5, p=0.006), non-removal of catheters post-candidemia (OR: 11.2, p=0.001), and thrombocytopenia (OR: 1.5, p=0.001) were significant risk factors for 30 day mortality in children. Multivariate logistic regression analysis identified steroid use (OR: 9.2), non-removal of catheters (OR: 24.5), and thrombocytopenia (OR: 8.8) as significant factors. In adults, non-removal of catheters (OR: 4.1, p=0.024), thrombocytopenia (OR: 1.6, p=0.001), leukocytosis (OR: 1.16, p=0.040), and lack of antifungal treatment (OR: 1.7, p=0.001) were significant mortality risk factors. Logistic regression found that non-removal of catheters (OR: 4.3) and leukocytosis (OR: 2.5) were significant. These findings underscore the importance of developing tailored management strategies to reduce candidemia-related mortality in pediatric and adult ICUs.