COVID-19 sebebiyle yoğun bakımda takip edilen hastaların post-COVID dönemdeki yaşam kalitesi, uyku kalitesi, fonksiyonel statü, solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, sleep quality, functional status, respiratory functions in the post-COVID period of patients followed in the intensive care unit due to COVID-19
Yazar: GAMZE GÜLER
Danışman: PROF. DR. MESUT ERBAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş: COVID-19 hastalığını atlatanlarda post-COVID durum gelişmesi küresel anlamda sağlık sistemine yük bindiren ciddi bir sorundur. Bu hastaların uygun klinik takip ve analizlerinin yapılması, etiyoloji ve risk faktörlerinin belirlenmesi aynı zamanda tedavinin özelleştirilebilmesi açısından yardımcı olacaktır.
Amaç: Bu çalışma kesin COVID-19 tanısıyla yoğun bakım ünitemizde tedavi edip sağlıkla taburcu ettiğimiz hastaların post-COVID dönemdeki kalıcı ve yeni başlayan semptomları ile hastalığın solunum fonksiyonları, fonksiyonellik ve bağımsızlık düzeyi, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve risk faktörlerinin araştırılmasını hedeflemektedir.
Materyal ve Metod: Çalışmamıza 01.01.2021 ve 31.10.2021 tarihleri arasında kesin COVID-19 tanısı alıp hastanemiz Anesteziyoloji ve Reanimasyon COVID-19 Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılarak tedavi edilen ve taburcu olan 18-75 yaş aralığındaki 60 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamıza dahil edilen hastaların demografik verileri hastane bilgi yönetim sisteminden elde edilmiştir. Çalışmamız
kesitsel tipte bir epidemiyolojik araştırma olup dahil edilme kriterlerini karşılayan hastalarla taburculuklarından altı ay sonra telefon aracılığıyla iletişime geçilip anket yapılmıştır. Hastaların taburculuktan altı ay sonraki post-COVID süreçte solunum fonksiyonlarını değerlendirmek için Modifiye Borg Skalası (MBS), yaşam kalitelerini değerlendirmek için SF-36 yaşam kalitesi ölçeği, uyku kalitelerini değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ),
fonksiyonellik ve bağımsızlık durumlarını değerlendirmek için Post-COVID-19
Fonksiyonel Statü Skalası (PCFS) kullanıldı.
Bulgular: Hastaların %66,7 (40)'si erkek, %33,3 (20)'ü kadındı. Hastaların yatış süresi ortalama 17,72±11,46, hastalık başlangıcındaki ortalama COVID semptom sayısı 4,35±1,51, komorbid hastalık sayısı ortalama 2,05±1,75 tespit edildi. Hastaların %76,7 (46)'sinin en az bir tane ek komorbid hastalığı mevcuttu. Taburcu olan hastaların Post-COVID altıncı ayda en sık yaşadığı semptom
%71,7(43) sıklıkla nefes darlığıydı. Kadın hastaların %40 (8)'ında, erkek
hastaların %7,5 (3)'inde Post-COVID süreçte saç dökülmesi mevcuttu ve cinsiyete göre her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi
(p<0,05). Kadın hastalarda, 65 yaş ve üstü hastalarda, ek hastalık sayısı≥3 olanlarda, COVID semptom sayısı≥5 olanlarda ve entübe takip edilen hastalarda yaşam kalitesi, fonksiyonel statü, solunum fonksiyonu ve uyku kalitesinin istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha kötü etkilendiği saptandı (p<0,05).
Sonuç: Yaptığımız bu çalışma ile COVID-19 hastalığını en ağır klinikle geçiren
ve yoğun bakım ünitesinde tedavileri gerçekleştirilen hastaların post-COVID
süreçte de pek çok kalıcı semptom yaşadığını ve yaşam kalitelerinin, işlevsellik
durumlarının, uyku kalitelerinin, solunum fonksiyonlarının olumsuz anlamda ciddi
olarak etkilendiğini tespit ettik.
Anahtar kelimeler: COVID-19, SF-36, PUKİ, fonksiyonel statü, solunum
fonksiyonu

Abstract:
Introduction: The development of post-COVID status in survivors of COVID-19 is a serious problem that puts a burden on the global health system. Appropriate clinical follow-up and analysis of these patients, determination of etiology and risk factors will also help in customizing the treatment.
Aim: This study aims to evaluate the persistent and new-onset symptoms in the Post-COVID period and the effects of the disease on respiratory functions, functionality and independence level, quality of life and sleep quality, and to investigate the risk factors of the patients we treated in our intensive care unit with a definite diagnosis of COVID-19 and discharged with health.
Materials and Methods: Our study included 60 patients between the ages of 18-75 who were diagnosed with COVID-19 and were treated and discharged from the Anesthesiology and Reanimation COVID-19 Intensive Care Unit of our hospital between 01.01.2021 and 31.10.2021. The demographic data of the
patients included in our study were obtained from the hospital information management system. Our study is a cross-sectional epidemiological study, and patients who met the inclusion criteria were contacted and surveyed over phone-calls, six months after their discharge. The Modified Borg Scale was used to evaluate the respiratory functions of the patients in the post-COVID period six
months after discharge, the SF-36 quality of life scale to evaluate their quality of life, the Pittsburgh Sleep Quality Index to evaluate their sleep quality, and the Post-COVID-19 Functional Status Scale to evaluate their functionality and independence.
Results: 66.7% (40) of the patients were male and 33.3% (20) were female. The mean hospitalization period of the patients was 17.72±11.46, the mean number of COVID symptoms at the onset of the disease was 4.35±1.51, and the mean number of comorbid diseases was 2.05±1.75.76.7% (46) of the patients had at least one additional comorbid disease. The most common symptom experienced by the discharged patients in the 6th month of Post-COVID was shortness of breath with a frequency of 71.7% (43). Post-COVID hair loss was present in 40% (8) of female patients and 7.5% (3) of male patients, and a statistically significant difference was found between the two groups according to gender (p<0.05). It was found that quality of life, functional status, respiratory function and sleep quality were statistically significantly worse in female patients, patients aged 65 and over, number of additional diseases ≥3, number of COVID symptoms ≥5, and patients who were intubated (p<0,05).
Conclusion: In this study, we found that patients who had the most severe clinical illness with COVID-19 and were treated in the intensive care unit experienced many persistent symptoms in the post-COVID period, and their quality of life, functionality, sleep quality and respiratory functions were seriously affected in a negative way.
Keywords: COVID-19, SF-36, PSQI, functional status, respiratory function