Tarım arazilerinin korunmasında imar hakkı transfer sistemi
Development right transfer system for the protection of agricultural lands
Yazar: SEHER TUZTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ AKSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Taşınmaz Geliştirme Ana Bilim Dalı / Taşınmaz Hakları ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tarım arazileri, plansız ve amacı dışında kullanılması sebebiyle geri dönüşü olmayacak bir biçimde tahrip olmaktadır. Büyüyen kentler, artan nüfus ve konut ihtiyacı sebebiyle kent dışındaki tarım arazilerine doğru genişlemektedir. Bu arazilerin korunması amacıyla kişilerin özel mülkiyet haklarının bir kısmı ve tescilden önce mevcut ya da olası imar hakları kısıtlanabilir. Koruma amaçlı kamu yararı gözetilerek yapılan bu tarz müdahalelerde kişi imar hakkını kullanamadığı için ekonomik bir kayba uğramaktadır. Taşınmaz malikinin kullanamadığı imar hakkını telafi etmek için Türkiye'de uygulanan mevcut yöntemler yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada da Türkiye'de henüz uygulaması olmayan fakat uygulandığı ülkelerde özellikle ABD'de de tarım arazilerinin korunması konusunda başarılı sonuçlara ulaşılmış olan İmar Hakkı Transferi Sistemi incelenmiştir. Tarım arazileri konusunda tam korumanın sağlanabilmesi, hem taşınmaz maliklerinin uğradığı zararları giderirken hem de alıcı bölge olarak belirlenecek gelişim alanlarının planlı büyümesine yardımcı bir sistemdir. Mevcut koruma yöntemleri taşınmaz malikine taşınmazı ve kısıtlanan imar hakkı için nakdi bedeller ödeyerek sorunu çözmek üzere oluşturulmuş araçlardır fakat bunlar sonuç bakımından yetersiz ve sığ kalmaktadır. İmar hakkı transferi programları ise, hem korunması gereken alanları koruyarak geleceği garanti altına alması hem de taşınmaz sahibine yeni bir taşınmaz sağlaması bunun doğrultusunda da yeni bir hak pazarı oluşturarak yatırımcıların imar hakkına ulaşılabilirliğinin kolaylaşması açısından cazip bir araçtır.

Abstract:
Agricultural lands are being irreversibly destroyed due to their unplanned and inappropriate use. Growing cities are expanding to agricultural lands outside the city due to the increasing population and housing needs. In order to protect these lands, some of the private property rights of individuals and existing or possible zoning rights may be restricted before registration. In such interventions made with the public interest in mind for protection purposes, a person suffers an economic loss because he cannot use the right of zoning. The current methods applied in our country to compensate for the zoning right that the owner of the immovable property cannot use are insufficient. In this study, the Zoning Right Transfer System, which has not yet been implemented in our country but has achieved successful results in the protection of agricultural land in the countries where it has been implemented, especially in the USA, has been examined. Ensuring full protection of agricultural lands is a system that helps both to eliminate the damages suffered by the real estate owners and to plan the growth of the development areas to be determined as the receiving region. The current protection methods are tools created to solve the problem by paying cash prices to the immovable property owner for the immovable property and the restricted zoning right, but they remain insufficient and shallow in terms of results. IHT programs, on the other hand, are an attractive tool in terms of both guaranteeing the future by protecting the areas that need to be protected and providing a new real estate to the owner of the real estate, in line with this, by creating a new rights market and facilitating the accessibility of investors to the right of development.