Ailevi Akdeniz ateşi hastalığında obezitenin subklinik inflamasyona etkisi
The effect of obesity on subclinic inflamation in familialmediterranean fever disease
Yazar: EMİNE AŞCI CİVELEK
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL BES
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Obezite = Obesity ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş-Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), ataklar halinde seyreden, interlökin-1 (IL-1)
aracılı inflamasyonun yol açtığı otoinflamatuar bir hastalıktır. Ataksız dönemde hastalar
genellikle yakınmasızdır. Son zamanlarda yapılan çalışmalar AAA hastalarında, hastalık
şiddeti ile ilişkili olarak subklinik inflamasyonun olabileceği ve bu durumun amiloidoz için
risk oluşturabileceğini belirtmektedir. Atak esnasında eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), Creaktif protein (CRP), serum amilod A (SAA), lökositoz gibi akut faz göstergelerinde artış
saptandığı bilinmektedir. Ataksız dönemlerde ise bu parametreler normale gelir. Ataksız
dönemde yüksek saptanan SAA, CRP subklinik inflmasyonun bir göstergesi olabilir. Obezite,
toplumda sık rastlanan ve subklinik inflamasyona yol açtığı bilinen bir durumdur. Yağ dokusu
arttıkça insülin duyarlılığı azalır ve makrofaj üretimi ve tümör nekrozis faktör (TNF)
sekresyonununda artış olur.
 Bu çalışmada AAA hastalığında obezitenin subklinik inflamasyon üzerindeki etkisinin
belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Nisan 2016'dan itibaren Bakırköy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Romatoloji polkliniğine başvuran, 16-70 yaş arası AAA hastalarının dosyaları
retrospektif olarak incelendi. En az 1 aydır atak geçirmemiş olan hastalar çalışmaya dahil
edildi. Başka bir romatolojik hastalığı olanlar, malignite, enfeksiyon hastalığı, kalp yetmezliği
olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların vücut kitle indeksi (VKİ) (
kilo (kg)/boyun karesi (m) ) hesaplanarak sonuca göre; az kilolu, normal kilolu, fazla kilolu
ve obez olarak sınıflandırılıp, dosyalarından elde edilen ESH, CRP, SAA, nötrofil lenfosit
oranı ve trombosit lenfosit oranı kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışma kohortumuzda düşük kilolu hasta oranı %6.6, normal kilolu hasta oranı
%52.3, fazla kilolu hasta oranı %25.3, obez hasta oranı ise %15.8 olarak tespit edilmiştir. Yaş
ve hastalık süresi artıkça VKİ'nin ve obezitenin anlamlı artışı gözlenmiştir(p<0.001).
Geçirilen atak sayısı artıkça ise VKİ'nin ve obezitenin anlamlı azaldığı
gözlenmiştir(p<0.001). Çalışma kohortu VKİ'ne göre alt gruplara ayrıldığında ESH, CRP ve
SAA anlamlı farklılık göstermiştir. Post-hoc tukey analizine göre; ESH ortalaması obez
olanlarda , CRP ve SAA ortalaması ise düşük kilolu olanlarda diğer gruplardan anlamlı 
ix
yüksek çıkmıştır (p<0.001). Özellikle SAA ortalamasının düşük kilolu olanlarda 8.3615.3
gibi oldukça yüksek değerde oluşu göze çarpmaktadır. En sık izlenen mutasyon tipi M694V
homozigot mutasyonu olup; obezite ve mutasyon tipi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmamızda obez hasta oranı %15.8 olup Dünya Sağlık Örgütü verileri ile benzer
saptanmıştır. Türkiye Diyabet Obezite ve Hipertansiyon Epidemiyoloji Çalışması-II
(TURDEP-II ) çalışmasında ülkemizde obezite sıklığı, genel toplumda %35 olarak saptanmış
olup, bizim çalışma kohortumuz Türkiye verileri ile karşılaştırıldığında obezite oranı anlamlı
olarak düşük saptanmıştır. VKİ'ne göre hastaları alt gruplara ayrıldığında; obez olanlarda
olmayanlara göre subklinik inflamasyon parametreleri açısından anlamlı fark saptanmamış,
obezitenin subklinik inflamasyonu artıran bir etken olmadığı tespit edilmiştir. Hastaların
kolşisin tedavisi altında olmaları ve kolşisisin antiinflamatuar etkisinin de bu duruma sebep
vermiş olabileceği düşünülmüştür. Aksine düşük kilolu olanlarda atak sıklığı ve CRP ve SAA
değerleri arasında anlamlı artış saptanmıştır ve düşük kilolu hastaların tedavilerinin ve
kontrolsüz inflamasyona bağlı hastalık komplikasyonları açısında daha dikkatli
değerlendirlmeleri gerektiğini gözler önüne sermektedir.
Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, obezite, subklinik inflamasyon

Abstract:
Aim: Familial Mediterranean Fever (FMF) is an autoinflammatory disease, characterized by
attacks, caused by interleukin-1 mediated inflammation. Patients are generally free of
complaints during an attack-free period. Recent studies indicate that subclinical inflammation
may be associated with disease severity in patients and this may create a risk for amyloidosis.
It is known that there is an increase in acute phase indicators such as erythrocyte
sedimentation rate (ESH), C-reactive protein (CRP), serum amyloid A (SAA), leukocytosis
during attack. In non-attack periods, these parameters become normal. SAA and CRP which
was found to be high during the non-attack period, may be an indicator of subclinical
inflammation. Obesity is a common condition in the society known to cause subclinical
inflammation. As adipose tissue increases it casue decreased in insulin sensitivity,
macrophage production and tumor necrosis factor (TNF) secretion .
In this study, it was aimed to determine the effect of obesity on subclinical inflammation in
AAA disease.
Materials and methods: The files of FMF patients aged 16-70 who applied to Bakırköy Dr
Sadi Konuk Training and Research Hospital Rheumatology outpatient clinic since April 2016
were analyzed retrospectively. Patients who had not had an attack for at least 1 month were
included in the study. Those with another rheumatological disease, malignancy, infectious
disease, heart failure were excluded from the study. According to the result of the Body Mass
index(BMI) (weight (kg) / height square (m)) of the patients; classified as underweight,
normal weight, overweight and obese, and ESH, CRP, SAA, neutrophil lymphocyte ratio and
platelet lymphocyte ratio were recorded.
Results: In our study cohort, the low-weight patient rate was 6.6%, the normal-weight patient
rate was 52.3%, the overweight patient rate was 25.3%, and the obese patient rate was 15.8%.
Significant increase in BMI and obesity has been observed with increasing age and disease
duration (p<0.001). As the number of attacks increases, it was observed that BMI and obesity
decreased significantly (p<0.001). When the study cohort was subdivided according to BMI,
ESH, CRP and SAA showed a significant difference. According to post-hoc tukey analysis;
the mean ESH was significantly higher in those who were obese, and the mean of CRP and 
xi
SAA was lower in the lowweight patients compared to other groups (p<0.001). It is
noteworthy that the average of SAA is quite high, such as 8.3615.3 in low-weight patients.
The most frequently observed type of mutation is M694V homozygous mutation; there was
no significant relationship between obesity and mutation type.
Conclusion: In our study, the rate of obese patients was 15.8% and it was determined similar
to the World Health Organization data. İn our country, according to Obesity and Hypertension
Diabetes Epidemiology Study-II (TURDEP-II) , the incidence of obesity in the study is 35%
and in our study the obesity rate was significantly reduced when compared to data of Turkey.
When patients are subdivided according to BMI; there was no significant difference in
subclinical inflammation parameters in obes patient compared to those who were not obese,
and obesity was not found to be a factor increasing subclinical inflammation. It was thought
that the patients were under colchicine treatment and that the anti-inflammatory effect of
colchicine may have caused this condition. On the contrary, there was a significant increase
in attack frequency and CRP and SAA levels in low-weight patients, and it shows that the
treatment of low-weight patients should be evaluated more carefully in terms of complications
associated with uncontrolled inflammation.
Key words: Familial Mediterranean Fever, Obesity, Subclinical İnflammation