Ekmeklik buğday çeşit adayı ESOGÜZF1 ve ESOGÜZ2 melezlerinin geçit bölgesi koşullarında gösterdiği tarımsal özellikler
Agronomic characteristics demostrated by variety candidate ESOGÜZ1 and ESOGÜZ2 crosses under the conditions of transitional zone
Yazar: ZEKİYE BUDAK
Danışman: PROF.DR. GÜLCAN KINACI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite özellikleri = Quality properties

Özet:
Orta Anadolu Bölgesinde genis ekim alanlarına sahip kıslık ekmeklik buğdayçesitlerinden Bezostaja 1 ve Dağdas 94'ün baba, Kınacı 97'nin ise ana ebeveyn olarakkullanılmasından elde edilmis olan iki çesit adayı ( ESOGÜZF-1 ve ESOGÜZF-2) veüç ebeveyn 2005-2006 üretim sezonunda Eskisehir Osmangazi Üniversitesi ZiraatFakültesi arastırma tarlalarında tesadüf blokları deneme deseninde, dört tekrarlamalıolarak yetistirilmistir.Çesit adayları ve kontrol olarak ekilen üç ebeveynde bitki boyu, basak boyu,basakta basakçık sayısı, basakta tane sayısı, basakta tane ağırlığı gibi verim ögeleri(komponentleri), tane kalınlığı, tane eni, tane boyu, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığıgibi fiziki kalite özellikleri ile protein oranı, sedimantasyon değeri, gecikmelisedimantasyon değeri, gluten oranı, gluten indeks ve sertlik gibi kimyasal ve teknolojiközellikler incelenmistir.Melezler arasında bitki boyu, basak boyu, basakta basakçık sayısı, basakta tanesayısı, basakta tane ağırlığı, tane eni, tane boyu, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı,protein oranı, gluten oranı, gluten indeks, sedimantasyon değeri, gecikmelisedimantasyon ve sertlik özellikleri bakımından istatistik olarak önemli düzeydefarklılıklar belirlenmistir. Bu farklılıklar, bu özellikler bakımından varyasyon olduğunugöstermektedir. Bu durum ıslah programları için bu iki genotipin gen kaynağıolabileceğini göstermektedir.Özelliklerin çoğu için belirlenen yüksek kalıtım dereceleri, bu iki melezin buözellikler için çevreden az etkilendiğini göstermektedir.?ncelenen özelliklerde ulasılan değerler, her iki genotipinde gelistirildiğikosullara benzer alanlarda yüksek verimli olabileceklerini, çoğu kalite özelliklerininyeterince yüksek olduğunu, paçala girdiklerinde un ve hamur özelliklerini olumlu yöndeetkileyeceklerini de göstermistir.Sulu kosullar için gelistirilen bu iki genotipten ?Knc 97 x Bez 1? sulamasayısının ikiden fazla olacağı yerlerde ilk seçenek olarak dikkate alınmalıdır.Anahtar kelimeler:Ekmeklik buğday, melezler, verim ögeleri, kalite özellikleri.

Abstract:
Two variety candidate (ESOGÜZF1 and ESOGÜZF2) obtained grow crossingbetween winter bread wheat cultivars Bezostaja 1 and Dağdas 94 as male and Kınacı 97as female parents which have wide growing areas in Central Anatolia Region wereplanted at research field of Eskisehir Osmangazi Üniversity Faculty of Agriculture inrandomize complete block experimental design with four replications in 2005-2006growing season.Variety candidates and three cultivars, which are also controls, were evaluated forplant height, spike lenght, spikelet number per spike, grain number per spike, spikeweight as yield components; grain thickness, grain width, grain lenght, thousand grainweight as physical quality features; protein content, sedimantation value, modifiedsedimantation value, gluten content, gluten index and hardness as chemical andtechnologic features.Statisticaly significant differences were found between two variety candidate forplant height, spike lenght, grain weight per spike, grain width, grain lenghet, thousandkernel weight, protein content, gluten content, gluten index, sedimantation value,modified sedimantation and hardness features. These are indicates for variatios for thefeatures investigated. So the candidates can be gene sources for breeding programs.High heritability levels are indicate that the candidates were affected little byenvironment.The levels of values reached for the investigated features showed that the candidateswill be high yielder under the similar conditions as they improved, their most qualitycharacteristics are high-enough and also positively effectes of flour and dougtcharecteristcs if placed in mixture. From these two candidates which were improved forirrigated conditions, Knc 97 x Bez 1 should be considered as first alternative.Key words: Bread wheat, crosses, yield components, quality characteristics.