Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının kimlik gelişim ile ilişkisi: Erzurum örneği
The relationship with identity development of social media addiction in adolescents: Erzurum case
Yazar: MURAT YETİŞİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN KAZAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gelişim döneminin en kritik dönemi olan ergenlik, kimlik gelişimi açısından da oldukça önemlidir. Bu araştırma, ergenlik döneminde kimlik gelişimi ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedeflemiştir. 
Araştırma, Erzurum ili Yakutiye, Palandöken ve Aziziye ilçelerinde bulunan devlet ve özel liselerde eğitim görmekte olan 9. ve 12. sınıf aralığındaki öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Örneklem grubu ise 2023-2024 eğitim öğretim yılında okuyan öğrencilerden oluşmaktadır. Alınan onaylardan sonra her lise türünden 3'er lise seçilmiştir. Bu liselerde toplamda 540 öğrenciye ölçek uygulanmış, 137 öğrencinin ölçeği eksiklik ve hatalardan dolayı değerlendirmeye alınmamıştır. Araştırma değerlendirmeye alınan 403 öğrencinin sonuçlarını göstermektedir.  
Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği(ESMBÖ),  Kimlik Gelişiminin Boyutları Ölçeği(KGBÖ) ölçekleri uygulanmıştır. Ölçekler lisede aktif devam eden öğrencilere uygulanmıştır. Katılımcıların verdiği cevapların dağılımı değerlendirildiğinde ölçekler ve alt boyutlarına verilen cevapların -1 ile +1 arasında yer aldığı ve ölçeklerin normal dağılımı gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Sosyal medya hesabı kullanım durumuna göre ölçeklerden aldıkları puanlar değerlendirildiğinde kimlik gelişimi ölçeğinin ruminatif keşif alt boyutunda sosyal medya hesabının bulunması arasında anlamlı farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir. Ruminatif keşif boyutunda sosyal medya hesabı olanların olmayanlara göre keşif algılarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Diğer ölçek ve alt boyutlarında sosyal aktiviteye göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The adolescence period, which is the most critical phase of development, is also highly significant for identity development. This research aims to investigate the relationship between identity development and social media addiction during adolescence.
The research was conducted on students in the 9th and 12th grades attending public and private high schools in the Yakutiye, Palandöken, and Aziziye districts of Erzurum province. The sample group consists of students enrolled in the 2023-2024 academic year. After obtaining approvals, three high schools of each type were selected. A total of  540 students in these schools were surveyed, and the responses of 137 students were not considered due to missing or erroneous data. The results of the study are based on the evaluation of 403 students.
In the study, the Personal Information Form, Social Media Addiction Scale for Adolescents (SMASA), and the Dimensions of Identity Development Scale (DIDS) were administered. These scales were applied to actively enrolled high school students. When evaluating the distribution of responses from participants, it was found that responses to the scales and their sub-dimensions ranged between -1 and +1, indicating a normal distribution of the scales.
When evaluating the scores obtained from the scales based on the participants' use of social media accounts, a significant difference was found in the reflective exploration sub-dimension of the identity development scale, indicating the presence of a social media account. It was determined that those with a social media account had lower exploration perceptions compared to those without in the reflective exploration dimension. No significant differences were found in other scales and sub-dimensions based on social activity.