Sigorta hilelerinin tespitinde adli muhasebenin önemi: Sigorta sektörüne yönelik bir araştırma
The importance of forensic accounting in detection of insurance fraud: A research for the insurance industry
Yazar: MUSTAFA AKYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN VARGÜN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Adli muhasebe = Forensic accounting ; Mesleki hile = Occupational fraud

Özet:
İşletmelerin ortakları, yöneticileri, çalışanları ve müşterileri tarafından yapılan hileli işlemler nedeniyle işletme varlıklarının kötüye kullanımı söz konusu olmaktadır. Bu durum bir taraftan işletmelerin karlılığı üzerinde olumsuz etkiye sahipken diğer taraftan işletmelerin sürekliliği üzerinde de ciddi tehlike oluşturabilmektedir. Bu nedenlerden dolayı işletmelerde hilelerin tespit edilmesi, ekonomik değerinin hesaplanması ve hilenin oluşmasına zemin hazırlayan şartların ortadan kaldırılmasına yönelik bir sistemin geliştirilmesine ihitiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyacı karşılayabilmek amacıyla muhasebenin alt bilim dalı olan "Adli Muhasebe" doğmuştur. Adli muhasebe, hile ve suistimal olaylarına ilişkin olarak hilelerin belirlenmesi, hileleri yapan kişi veya kişilerin belirlenmesi, hile tutarının belirlenmesi ve bunlara ilişkin olarak yapılan çalışmaların raporlanmasını sağlamaktadır. Adli muhasebe hizmeti temel olarak muhasebe, kriminal, psikoloji, tıp, hukuk ve diğer bilim dallarında bütünleşik bir şekilde bilgiye sahip olan uzmanlar tarafından yerine getirilmekte olup bu çerçevede adli muhasebe uzmanlarınca işletmelere, yargı mensuplarına, kolluk kuvvetlerine ve diğer hizmet alıcılarına "Uzman Tanıklık Desteği", "Dava Desteği" ve "Hile Denetçilik Desteği" hizmetleri sunulmaktadır. Bu çalışmanın amacı sigortacılık sektöründe meydana gelen hile ve usulsüzlüklerin tespitinde, ekonomik maliyetinin hesaplanması ve önlenmesinde sigorta hakemlerinin bakış açısıyla adli muhasebeye ihtiyaç olup olmadığının belirlenmesidir. Araştırma için ihtiyaç duyulan verilerin sağlanması amacıyla hazırlanan anket formu Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından görevlendirilen "Hayat Dışı Sigorta Branşı"nda 242 hakem ve "Hayat Sigortası Branşı"nda görevli 15 hakem olmak üzere 259 hakeme internet ortamında gönderilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular sigorta hileleri alt ölçeği ve adli muhasebe alt ölçeğine göre analiz edilmiştir. Analiz sonucunda sigorta hilelerinin önlenmesinde adli muhasebenin etkili olacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
Misuse of business assets occurs due to fraudulent transactions by business partners, managers, employees and customers. On the one hand, this situation has a negative effect on the profitability of the enterprises, on the other hand, it can create a serious danger on the continuity of the enterprises. For these reasons, it was necessary to develop a system for detecting fraud in businesses, calculating their economic value, and eliminating the conditions that paved the way for fraud. In order to meet this need, "Forensic Accounting", a sub-discipline of accounting, was born. Forensic accounting provides for the identification of frauds, the identification of the person or persons who committed the fraud, the determination of the amount of fraud and the reporting of the studies carried out in relation to these incidents of fraud and abuse. Forensic accounting service is basically performed by experts who have integrated knowledge in accounting, criminal, psychology, medicine, law and other disciplines, "Litigation Support" and "Fraud Audit Support" services are offered. The aim of this study is to determine whether there is a need for forensic accounting from the point of view of insurance arbitrators in detecting fraud and irregularities in the insurance sector, calculating and preventing economic costs. The questionnaire, which was prepared to provide the data needed for the research, was sent to 259 arbitrators, 242 arbitrators in the "Non-Life Insurance Branch" and 15 arbitrators in the "Life Insurance Branch" assigned by the Insurance Arbitration Commission. The obtained data were analyzed using SPSS 25.0 statistical program. The data obtained was analyzed using the statistical program SPSS 25.0. The findings were analyzed according to the sub-scales of insurance fraud and forensic accounting. The analysis revealed that forensic accounting would be effective in preventing insurance fraud.