Sağlıklı böbreklerde korteks, medulla, sinus hacimleri ve böbrek boyutları ile vücut kompozisyonu arasındaki ilişkinin tespiti
The correlati̇on between cortex, medulla, si̇nus' volume i̇n ki̇dneys and body composi̇ti̇on i̇n healthy i̇ndi̇vi̇duals
Yazar: ZEYNETTİN KASIRGA
Danışman: YRD. DOÇ. VELİ ÇAĞLAR
Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek korteksi = Kidney cortex ; Böbrek-medülla = Kidney-medulla ; Stereoloji = Stereology ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
KASIRGA, Z. SAĞLIKLI BÖBREKLERDE KORTEKS, MEDULLA, SİNUS HACİMLERİ ve BÖBREK BOYUTLARI İLE VÜCUT KOMPOZİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TESPİTİ, NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANATOMİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ, TEKİRDAĞ, 2015. Böbrek hacmindeki değişiklikler, insan sağlığı açısından çok önemli olan böbrek fonksiyonlarını etkilemektedir.  Birçok hastalık durumunda böbrek hacim ve boyutlarında değişiklikler görülmektedir. Böbreklerin sağlıklı değerlendirilebilmesi için normal anatomik değerlerin bilinmesi gerekmektedir. Çalışmamızda böbrek hacmi ve böbrek boyutları ile yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ) tespit edip, BT görüntüleri üzerinde stereolojik metotla böbreğin korteks, medulla ve sinus renalis'inin hacimlerini ayrı ayrı ölçmemizi sağlayan cavalieri metodunu kullanarak güvenilir veriler elde edip bulunan verileri bu parametrelerle korelasyonu değerlendirildi. Namık Kemal Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne başvuran abdominal BT'si çekilen 241 hastaya ait BT görüntüleri çalışmada kullanıldı. Abdominal BT görüntüleri retrospektif olarak incelendi. 106 bayan 135 erkek bireyin böbrekleri kullanıldı. 
Çalışmamızda kadınlarda sağ böbrek hacmi 164 cm3, sol böbrek ortalama hacmini ise 174 cm3 olarak bulundu. Erkekler için ise bu değerler sağ böbrek hacmi 169 cm3, sol böbrek hacmi 177 cm3 olarak belirlendi. Her iki grupta da sol böbrek hacmi daha büyük olarak bulundu fakat bu büyüklük istatistiksel olarak anlamlı değildi. Dolayısıyla sağ ve sol böbreğe ait morfolojik ve hacimsel değerlerin anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Çalışmamızda da literatürle uyumlu olarak yaş ve vücut ağırlığına nazaran, vücut uzunluğunun böbrek hacmi ile daha anlamlı korelasyon gösterdiği saptandı.
Böbrekler üzerine yapılacak olan çalışmalarda diğer ölçüm yöntemlerine göre daha kesin sonuç isteniyor ve korteks, medulla ve renal sinus hacimlerinin ayrı ayrı hesaplanması gerekiyor ise Cavalieri Prensibinin kullanılmasının daha faydalı ve doğru olacağı kanısındayız. 

ANAHTAR KELİMELER: Böbrek, Korteks, Medulla, BT, Stereoloji

Abstract:
KASIRGA, Z. THE CORRELATİON BETWEEN CORTEX, MEDULLA, SİNUS' VOLUME İN KİDNEYS AND BODY COMPOSİTİON İN HEALTHY İNDİVİDUALS, NAMİK KEMAL UNİVERSİTY HEALTH SCİENCES İNSTİTUTE ANATOMY WARD DİSSERTATİON, TEKİRDAĞ, 2015. The changes in kidney volume affects the functionality of kidney which plays an important role on human health. It is observed that there are changes in kidney volume and size in case of ilness. In order to conduct a robust assessment, it is essential to know normal anatomic levels. In this study, stereotyped kidney volume and size with age, weight and body mass index. Then, we obtained robust data by calculating the volume of cortex, medulla and sinus renalis via using cavaliari method over the BT scan with stereologic method. Finally, we evaluated the correlation between our data and the given data for a healthy kidney. Of  two hundred and forty one patient's BT scan, those who have presented with complaints to Namik Kemal University Research and Education Hospital, is used in this study. Those abdominal BT scans have been analyzed retrospectively. Our sample population is comprised by one hundred and six female's and one hundred and thirty five male's kidneys. 
In this study, we measured right-kidney volume as 164 cm3 and left-kidney volume as 174 cm3 for females. At the same time, right-kidney volume is 169 cm3 and left-kidney volume 177 cm3 is obtained for males. In both samples, we understand that the left-kidney volume is relatively bigger than the right-kidney volume but it is not statistically significant. Thereby, morphologic and volume difference between the right and the left parts of the kidney is not statistically different. In our study, however, we found that there is a statistical correlation between body height and the kidney volume, as to keep consistent with the literature regarding the age and weight parameters. 
We believe that the Cavalieri principle is best to be employed in prospective research on kidneys if there need to be more accurate results and individual calculations on cortex, medulla, and renal sinus separately compared to other calculation methods.

KEY WORDS: Kidney, Cortex, Medulla, CT, Stereology