Çocuklar ve ebeveynlerinin anksiyete seviyelerinin bruksizme olan etkisinin ve bruksizm varlığının çocukların yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of children's and their parents' anxiety levels on bruxism and the effects of bruxism on the childrens quality of life
Yazar: HAYRİYE ÖZGE DURGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA CEREN TUĞUTLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bruksizm, multifaktöriyel etiyolojiye sahip, çocuklarda geniş bir yaş
aralığında, yüksek oranlarda görülmekte olan parafonksiyonel bir alışkanlıktır.
Bruksizm, dişlerde atrizyon, mobilite, hassasiyet, diş etlerinde çekilme, masseter kasın
hipertrofiye olması, baş ve yüz ağrıları gibi problemlere neden olabilmektedir. Kesin
tanısının anamnez ve klinik muayene ile konulabilmesi mümkün olmasa dahi,
hastadan ve velisinden alınan anamnezler ve detaylı bir klinik muayene ile muhtemel
bruksizm teşhisi koyabilmemiz mümkündür. Günümüzde bruksizmin altında yatan
nörokimyasal mekanizmalar tam olarak anlaşılamamıştır. Etiyolojisi tam olarak
bilinmemekle birlikte multifaktöriyel olduğu konusunda görüş birliği vardır.
Çocukların demografik, klinik ve psikolojik özelliklerinin yanı sıra aile ortamının da
çocuklarda bruksizmin ortaya çıkmasında önemli bir faktör olduğu düşünülmektedir.
Bu çalışmanın amacı; 8-14 yaş aralığındaki çocuklarda muhtemel bruksizm
varlığı ile çocuklar ve ebeveynlerindeki anksiyete varlığı arasındaki ilişkinin
incelenmesidir. Çalışmanın örneklemi, 30'u muhtemel bruksizme sahip (çalışma
grubu) ve 30'u bruksizm alışkanlığına sahip olmayan (kontrol grubu) 60 çocuktan
oluşmaktadır. Çocuklardaki anksiyete düzeyi Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama
Ölçeği (ÇATÖ) ile ebeveynlerindeki anksiyete düzeyi ise Beck Anksiyete Ölçeği ile
ölçülmüştür. Çalışmanın bir diğer amacı ise bruksizmin çocuklardaki yaşam kalitesi
düzeyini nasıl etkilediğinin incelenmesidir. Bu amaçla çocuklara ve velilerine
Pediatrik Ağız Sağlığına Bağlı Yaşam Kalitesi Ölçeği (POQL) uygulanmıştır. Ayrıca
anne-baba durumları, ekonomik ve aile durumları ve ailedeki çocuk sayıları gibi
sosyodemografik özellikler ile bruksizm varlığı arasındaki ilişki de değerlendirilmiştir.
Çalışma sonucunda, çalışma ve kontrol grupları arasında, anne eğitim
durumları, baba eğitim durumları, ekonomik ve aile durumları ve ailedeki çocuk
sayıları açısından istatistiksel anlamlı bir bağımlılık tespit edilmemiştir. Ebeveynlerin
ve çocukların anksiyete düzeyleri çalışma ve kontrol gruplarında istatistiksel olarak
benzer olarak tespit edilmiştir. Ağız sağlığına bağlı yaşam kalite (çocuk formu)
skorları açısından ise gruplar arasında istatistiksel anlamlı bir fark olup, kontrol
grubunda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi çalışma grubundan daha düşük olarak
tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, bruksizm, yaşam kalitesi

Abstract:
Bruxism is a parafunctional habit which has a multifactorial ethiology and is
highly encountered in children in a wide age range. Bruxism may lead to issues such
as tooth attrition, mobility and sensitivity, gingival recession, masseter muscle
hypertrophy, head and face pain. It is not possible to have a definitive diagnosis with
anamnesis and clinical examination. However, it may be possible to diagnose probable
bruxism with anamnesis to be received from the patient and his/her parent and a
detailed clinical examination. Today, there is still uncertainty about neurochemical
mechanisms underlying bruxism. There is a consensus that ethiology of bruxism which
remains unknown, is multifactorial. It is believed that besides demographic, clinical
and psychological characteristics of children, family environment is a noteworthy
factor in the emergence of bruxism in children.
The purpose of this study was to examine the correlation between the presence
of probable bruxism in children aged 8 to 14 years and the presence of anxiety in
children and parents. The sample of the study comprised 60 children, 30 of whom had
probable bruxism (study group) and 30 of whom had no bruxism (control group).
Anxiety level in the children was measured via The Screen for Child Anxiety Related
Emotional Disorders (SCARED). Anxiety level in the parents was measured via Beck
Anxiety Inventory. The study also aimed to examine how bruxism affected the quality
of life in children. For that purpose, Pediatric Oral Health-related Quality of Life
(POQL) Scale was applied to the children and their parents. In addition, the correlation
between sociodemographic characteristics such as parental conditions, economic and
family conditions, number of children in family and the presence of bruxism was
evaluated.
As a result of the study, it was determined that there was no statistically
significant difference between the study and control groups in terms of maternal
education, paternal education, economic and family conditions and number of children
in family. Anxiety levels of the children and parents were found to be statistically
similar in the study and control groups. There is a statistically significant difference
between the groups in terms of oral health-related quality of life (child form) scores,
and the oral health-related quality of life in the control group was determined to be
lower than the study group.
Keywords: Anxiety, bruxism, quality of life