Basılı gazete sayfalarında bir tasarım elemanı olarak beyaz alanlar
White spaces as a design element on printed pages of newspaper
Yazar: YALÇIN DEMİRKIRAN
Danışman: PROF. YUSUF GÜVEN
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Boşluk = Void ; Gazeteler = Newspapers ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafikler = Graphics ; Tasarım = Design ; Tipografi = Typography ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Gazete sayfalarında bir tasarım elemanı olarak beyaz alan kullanımının Türkiye'de
50'ye yakın ulusal gazetede göz ardı edildiğinin bilgisi, tezin çıkış noktasını
oluşturmaktadır. Ayrıca alan yazına ilişkin yapılan ön araştırma sonucu bu konuda hatırı
sayılır bir çalışmanın bulunmaması, mütevazı bir adım olarak tezin ortaya çıkmasına neden
olmuştur. Basılı gazete sayfalarında beyaz alanın bir tasarım elemanı olarak kullanımına
ilişkin çözüm önerisi sunan tez 5 bölümden oluşmaktadır.
Tezin birinci bölümü, beyaz alanın ne olduğuna ilişkin genel bir tanımı; Gestalt
ilkeleri bağlamında beyaz alanların nasıl algılandığına ilişkin bilgileri; fotoğraf, müzik, ve
mimari gibi sanat ve tasarım disiplinlerindeki karşılıklarının yanı sıra iletişimdeki önemini
içermektedir.
İkinci bölüm Fütürizm, Konstrüktivizm, Dada, Bauhaus ve Yeni Tipografi,
Uluslararası Tipografik Stil, 1970 sonrası Modernist Tasarım Anlayışı, Yeni Dalga ve
Postmodernizm gibi sanat ve tasarım hareketlerinin beyaz alana bir tasarım elemanı olarak
nasıl yaklaştığı bilgisi üzerine kuruludur. Bu bilgi, söz konusu sanat ve tasarım
hareketlerinin önde gelen isimlerinin birer çalışması üzerinden de ele alınarak
değerlendirilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, ister sayısal ortamda ister kağıt yüzeyinde olsun bir sayfanın
üzerinde bulunan görsel ve tipografik tasarım elemanlarının neler olduğunun ve bu tasarım
elemanlarının sayfa yüzeyinde grid sistemiyle nasıl kurgulandığının bilgisi yer almaktadır.
Ayrıca, tezin temelini oluşturan bir tasarım elemanı olarak beyaz alanın grafik tasarımda 
ne olduğu, diğer tasarım elemanlarıyla ilişkisi ve bu tasarım elemanlarının üzerindeki etkisi
incelenmiştir.
Dördüncü bölüm olan 'gazete sayfa tasarımlarında beyaz alanlar', bir gazete
sayfasının nasıl olması gerektiğine ilişkin temel ölçütleri ve bir tasarım elemanı olarak
beyaz alanın gazete tasarımındaki kullanımına ilişkin değerlendirmeleri içermektedir. Elde
edilen verilerden hareketle beyaz alanları sayfa tasarımlarında bir tasarım elemanı olarak
kullanmaları bakımından Zaman, Hürriyet ve The New York Times gazete tasarımları
çözümlenmiştir.
Uygulamaların yer aldığı beşinci bölüm ise, yüksek tirajlı ulusal gazetelerden olan
Hürriyet'in birinci ve iç sayfalarında beyaz alanların bir tasarım elemanı olarak nasıl
kullanılabileceğine ilişkin tasarım önerilerini içermektedir.



Anahtar Sözcükler:Grafik Tasarım, Beyaz Alan, Boşluk, Gazete Tasarımı, Tipografi

Abstract:
The fact that the use of white spaces as elements of design in the pages of
newspapers is neglected in nearly 50 national newspapers is the starting point of the thesis.
Furthermore as a consequence of a prior research on the literature a remarkable amount of
study could not be found, thus the thesis emerged as a new step. The thesis offering a
solution suggestion to the use of white spaces as elements of design in the pages of
published newspapers consists of 5 chapters.
The first chapter of the thesis includes the general definition of what a white space is, the
conception of white spaces in terms of Gestalt principles, and equivalents of white spaces
in art and design disciplines such as photography, music, and architecture.
The second chapter is based on the approaches of the art and design movements such as
Futurism, Constructivism, Dada, Bauhaus and New Typography, International
Typographic Style, Modernist Design Approach after 1970, New Wave and
Postmodernism to white spaces as elements of design. That point was evaluated by
handling the works of prominent names of the art and design movements in question.
The third chapter revealed what the visual and typographic design elements on a page on
digital media or a paper surface are, and how the design elements are fictionalised with
grid system on page surface. Moreover what white space as a design element, the base of
the thesis, means for graphic design, and its relation to the other elements of design, and its
effect on the other elements of design were examined in the third chapter.
V
The fourth chapter 'White Spaces in the Page Designs of Newspapers' includes the basic
criteria for the ideal newspaper page, and the use of white space as a design element in
newspaper design. Considering the acquired data the designs of the newspapers of Zaman
and Hürriyet, and as an international newspaper The New York Times were examined in
terms of their use of white spaces in page designs. The effect of white space on the reader
was also revealed.
The fifth chapter includes the applications and design suggestions for the use of white
spaces as elements of design in Hürriyet's, one of the national newspapers with mass
circulation, first and inner pages.
Key Words
Graphic Design, White Space, Space, Newspaper Design, Typography