Rusya'nın Karadeniz devleti olma süreci ve bu süreçte Rus-Osmanlı ilişkileri
The process of Russia's becoming a Black Sea state and the relationships between Russia and Ottoman in this process
Yazar: SİNAN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. MUSA ÇADIRCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Genişleme = Enlargement ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı-Rus Savaşı = Ottoman-Russian war ; Rusya = Russia ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
16. yüzyılın başlarında Altınordu hâkimiyetinden çıkan Ruslar, 1552'de Kazan ve 1556'da Astarhan Hanlıklarını aldıktan sonra, bölge halklarını (Kazak, Nogay ve Çerkezleri), himayeleri altına alarak Karadeniz yönünde yayılma faaliyetlerine başlamışlardır. Rusların bu faaliyetleri, daha sonra yaşadıkları iç sorunlar ve Lehistan meselesi nedeniyle kesintiye uğramışsa da, 17. yüzyılın ilk yarısının sonlarında almış oldukları tedbirler ve 1654 yılında Ukrayna ile birleşmelerinden sonra daha aktif hale gelmiştir.Ruslar, 17. yüzyılın ikinci yarısından sonra izlemiş oldukları aktif politikayla yüzyıl sonunda Azak Kalesini alarak Karadeniz'e çıkmak için önemli bir adım atmışlardır.XVIII yüzyılda Karadeniz'e çıkmak adına Kırım Hanlığı ve Osmanlı Devleti'ne karşı önemli mücadeleler veren Ruslar, bunlardan 1711 Prut Savaşı'nda yenilgiye uğramışlarsa da, daha sonra yapılan 1736-1739, 1768-1774, 1787-1792 yıllarındaki savaşları kazanmışlardır. 1768-1774 yıllarında yapılan savaştan sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile sınırlı da olsa Karadeniz'e çıkan Rusya, 1783'te Kırım'ı ilhak ederek büyük bir Karadeniz devleti olmuştur. Bundan sonraki Rusların Karadeniz'deki faaliyetleri konumunu güçlendirmeye yönelik olmuştur.

Abstract:
The Black Sea, was the homeland of many states in the history and didn?t lose its political and military importance (value) as well as commercial and aconomic over hundreds of years. At the end of the 15th. century, the Black Sea was an inner see of the Otoman Empire and preserved this feature till the end of 18th. century. During this period, Russia was the biggest threat of the Black Sea.Russia, freed from the rule of Golden Horde at the beginning of the 16th. century, captured Kazan Khanate in 1552 and Astrakhan Khanete in 1556 and took the people of region (Kazak, Nogay and Çerkez) under its rule (reign) and started its expansionism toward the Black Sea. Afterwards, even if expansionism of Russia had come to a standstill due to domestic affairs and Poland matter, she would have been more active because of measurements taken at the end of the first half of the 17th. century and merged with Ukrania in 1654.With their active policy after the second half of 17th century, Russians make an important step to reach Black sea by taking Azov Castle.Although Russians, who are significantly struggling against Kırım Khanate and Ottoman Empire to reach Black sea in 18th century, was defeated in 1711 Prut War; afterwards they won the wars which were in the years 1736-1739, 1768-1774, 1787-1792. With `Küçük Kaynarca Alliance?, which was signed after the war between the years 1768-1774, Russia reached to Black sea in a limited way, and then by annexing Kırım they became a big Black sea state. The subsequent activities of Russia in Black sea were to strengthen their status in Black sea.