Premenopozal tip 1 diyabetli kadın hastalarda menstrüel siklüsün besin tercihine etkisi
The effect of menstrual cycle on food preferences in premenopausal women with TYPE 1 diabetes mellitus
Yazar: KÜBRA GÜLNİHAL ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Menopoz = Menopause ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Tip 1 diyabetli kadın hastalarda menstrüel siklüsün farklı dönemlerinin besin tercihine etkisi, en çok ilgi duyulan besinlerin belirlenmesi, yemek yeme isteğinin, iştah durumunun, günlük besin tüketiminin ve enerji alımının saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Ocak 2022 ile Ağustos 2022 tarihleri arasında 18-45 yaş arası, düzenli adet gören ve onam vererek araştırmaya katılan kadın hastalar üzerinde yürütüldü. Düzenli adet görmeyen hastalar, gebeler, iştah ve besin tercihlerini etkileyebilecek hastalığı olan kadınlar ise çalışmaya dahil edilmedi. Hastalara menstrüasyon, iştah ve beslenme durumlarına ilişkin 22 soruluk anket formu uygulandı, 3 günlük besin tüketim kayıtları menstrüasyon öncesi luteal fazda ve menstrüasyon sonrasında foliküler fazda olmak üzere 2 siklüs boyunca toplam 12 gün alındı. Günlük ortalama enerji, makro ve mikro besin öğeleri, besin grupları ve miktarları hesaplandı. 
Sonuçlar: Çalışmaya onam veren 39 hasta alındı, tüm aşamalarını tamamlayan 25 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Premenstrüel dönemde günlük ortalama enerji, yağ, karbonhidrat (KH) ve protein tüketimi foliküler faza kıyasla anlamlı olarak  yüksek bulundu. Luteal fazda ayrıca ortalama günlük E vitamini, riboflavin, tiamin, folat, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir, çinko alımları da anlamlı  olarak fazlaydı. Çikolata, gofret, sütlü şerbetli tatlılar gibi yağlı, şekerli gıdaların tüketiminin menstrüel siklusun fazlarına göre karşılaştırıldığı çalışmamızda fazlar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, fast food ürünleri tüketimlerinin premenstrüel fazda adet sonrası döneme kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü.
Tartışma: Çalışmamızda 25 hastadan toplanan verilerde adet öncesi dönemle adet sonrası dönem arasında beslenme tercihlerinde anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Farklı tercihlere neden olan mekanizmaların aydınlatılması takip ve tedavi açısından önemli ipuçları sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler : Menstrüel siklüs, besin alımı, besin tercihi, diabetes mellitus

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the effects of different periods of the menstrual cycle on food preference, daily food and energy intake in female patients with Type 1 diabetes.
Methods: The study was conducted on female patients with regular menstruation and participated in the study by giving consent, between January 2022 and August 2022. A questionnaire about menstruation, appetite and nutritional status was applied to the patients, and daily average energy intake was determined using a 3-day food consumption record taken during 2 cycles, in the luteal and follicular phase.In addition, premenstrual syndrome symptoms were screened by premenstruel syndrome scale. Daily average energy, macro and micro nutrients, food groups and amounts were calculated.
Results: 25 patients who completed all stages of the study constituted the study group. In the premenstrual period, daily average energy, fat, carbohydrate and protein  consumption were found to be significantly higher compared to the follicular phase. In the luteal phase, mean daily intakes of micronutrients were also significantly higher. In our study, in which the consumption of fatty and sugary foods was compared according to the phases of the menstrual cycle, no significant difference was found between the phases, but consumption of fast food was found to be significantly higher in the premenstrual phase compared to the postmenstrual period.
Discussion: Our study showed significant differences in nutritional preferences between the premenstrual period and the postmenstrual period. Elucidating the mechanisms that cause different preferences may provide important clues in terms of follow-up and treatment.
Key Words: Menstrual cycle, food intake, food preference, diabetes mellitus