Myeloproliferatif neoplazilerde görülebilecek genetik mutasyonların araştırılması
Analysis of genetic mutations in myeloproliferative neoplasms
Yazar: ECE ÖZOĞUL
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ÜNER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Genetik = Genetics ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; JAK 2 = JAK 2 ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Lösemi = Leukemia ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders ; Mutasyon = Mutation ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Myeloproliferatif neoplaziler (MPN) birden fazla myeloid seride klonal proliferasyon ile karakterize hematopoetik kök hücre hastalıklarıdır. MPN'lerin doğru sınıflandırılması tanı, prognoz ve risk durumunu belirlemek için önemlidir. Bu sınıflandırmada genetik değerlendirme mutlaka gerekmektedir.  Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2016 sınıflandırmasında JAK2 yanısıra myeloproliferatif lösemi virüs onkogen (MPL) ve Calretikülin (CALR) gen mutasyonları da tanı algoritması içine dahil edilmiştir. Hastalık prognozu ile ilişkiler de yapılan klinik gözlemlerle aydınlanmaya başlamıştır ki, örneğin JAK2 ve/veya CALR mutasyonu olanlara göre hiçbir mutasyonun mevcut olmadığı MPN hastalarında daha düşük genel sağkalım ve daha yüksek lösemik transformasyon oranları bildirilmektedir. Biz de kendi serimizde JAK2V617F mutasyonu, kemik iliği biyopsilerindeki histomorfolojik özellikler ve klinik verileri karşılaştırdık. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı'nda BCR-ABL1 negatif Klasik Myeloproliferatif Neoplazi (Polistemi Vera, Esansiyel Trombositoz veya Primer Myelofibrozis) tanısıyla takip edilmekte olan ve hastanemizde periferik kan örneği alınmış 87 hasta dahil edildi. Hastaların 19 tanesinin Hacettepe Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda kemik iliği biyopsi örneği mevcuttur. JAK2 geninde literatürde özgül mutasyonların yoğunlaştığı belirtilen ekzon 14 bölgesi için primerler kullanılarak sekanslandı. Seksen yedi hastanın 62'si (%72) asemptomatikken, 25'i (%28) bir veya daha fazla klinik semptoma sahiptir. Semptomatik 25 olgunun 22'sinde (%88) tromboembolik olay izlenmiştir. Olguların 17/87'sinde (%20) JAK2 ekzon 14'te V617F mutasyonu saptandı. JAK2 V617F mutasyonu saptanan olguların 8/17'sinde (%47) klinik bulgu mevcut olup, klinik bulgu olarak hepsinde tromboembolik olay izlenmiştir. Mutasyon saptanan vakaların 7/17'sine (%41) ait kemik iliği biyopsisi mevcuttur. Histopatolojik değerlendirmede JAK2 mutasyone olguların 6/7'sinde (%85.7) megakaryositlerde displazi izlenmiştir. Olguların 5/7'sinde (%71.5) megakaryositler morfolojik olarak değişkenlik gösterirken, 2/7 (%28.5) olguda dev formlar hakimdir. Mutasyone olguların kemik iliği ortanca myelofibrozis skoru 2/3'tür. Dünya Sağlık Örgütü 2016'ya göre bu hastalıkların tanı, progresyon, prognoz ve tedavi takibi süreçlerinde, hem histopatolojik, hem klink/laboratuar hem de genetik verilerin kullanılması gerekmektedir.  JAK2V617F mutasyon analizi genetik mutasyonların araştırılmasında ilk basamak olarak kullanılmaktadır. Ancak genetik veriler, her zaman kemik iliği morfolojisi ve laboratuar bulgular ışığında değerlendirilmelidir.

Abstract:
Myeloproliferative neoplasms (MPN) are hematopoetic stem cell diseases characterised with clonal proliferation in more than one myeloid lineage. Accurate classification of MPN's is essential in determining the diagnosis, prognosis and risk category of disease. Genetic evaluation is fundamental in this course. In World Health Organisation (WHO) 2016 classification myeloproliferative leukemia virus oncogene (MPL) and Calreticulin (CALR) mutations are included in diagnostic algorithms along with Janus Kinase 2 (JAK2). Also prognostic implications started to come in sight with clinical observations. For example patients with no mutations have overall worse survival and higher leukemic transformation rates, compared to patients with JAK2 and/or CALR mutations. We compared JAK2V617F mutation status, histomorphological features of bone marrow biopsies and clinical data in our series. Eighty-seven patients who have been followed-up as BCR-ABL1 negatif Classical Myeloproliferative Neoplasm (Polycythemia Vera, Essential Thrombocytosis or Primary Myelofibrosis) by Hacettepe University Department of Internal Medicine are included in our study. Only 19 of patients had a bone marrow biopsy sample in the Hacettepe University Pathology Department archive. Forward and reverse primers for the most commonly mutated domain of exon 14 of JAK2 gene were used. Of 87 patients 62 (%72) were asymptomatic, 25 (%28) has one or more symptoms. Thromboembolic events were observed in 22/25 (%88) of symptomatic patients. JAK2V617F exon 14 mutation was detected in 17/87 (%20) of the cases. Within mutated cases 8/17 (%47) of them had clinical symptoms, which was a thromboembolic event in all. The number of mutated patients who had a bone marrow sample was 7/17 (%41). Megakaryocytic dysplasia was detected in 6/7 (%85.7) of these cases. While 5/7(%71,5) had variable megakaryocytic morphology and 2/7 (%28,5) showed predominantly giant megakaryocytes. Median myelofibrosis score in mutated cases was 2/3. According to WHO 2016 genetic data beside histomorphologic, clinical and laboratory findings  should be evaluated to determine diagnosis, progression, prognosis and treatment outcome. JAK2V617F mutation analysis is the first step in genetic evaluation, but all genetic data should be assessed in correlation with bone marrow morphology and laboratory findings.