Eğitim örgütlerinde farklılıkların yönetimi ve kültürel zekâ ile ilişkisinin incelenmesi
Diversity management and its relationship with cultural intelligence in educational organizations
Yazar: ÖZNUR RENGİ
Danışman: PROF. DR. SONER POLAT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eğitim örgütleri = Education organizations ; Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Okullar = Schools ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Araştırmanın amacı; öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin kültürel zekâlarını, farklılıkları yönetim yeterliliklerini, kültürel zekâ ve farklılıkların yönetimi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma yakınsayan paralel desen yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Nicel örneklem grubu 2019-2020 Eğitim-Öğretim Bahar Yarıyılında, Kocaeli ili kamu ortaokullarında görevli 718 öğretmenden, nitel çalışma grubu ise maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 25 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, Farklılıkların Yönetimi Ölçeği (Oyewunmi, 2018) ve Kültürel Zekâ Ölçeği (Ang vd., 2007) aracılığıyla; nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, kültürel zekânın farklılıkların yönetimine olumlu katkı sunduğu yönündedir. Öğretmenlere göre okul müdürleri; kültürel planlama, kültürel yordama, kültürel sistem ve değerlerin bilgisine sahip olma, kültürel farkındalık, kültüre uygun sözel ve sözsüz davranış, farklı kültürlerle etkileşimde istek ve özgüven göstergeleriyle kültürel zekâda başarılı olmaktadırlar. Okul müdürleri; farklı kültürleri inkâr ettiklerinde, farkında olmadıklarında, kültürel savunma yaptıklarında, farklı kültürel sistemlerin ve değerlerin bilgisine sahip olmadıklarında, farklı kültürlere uygun sözel ve sözsüz davranışlar sergileyemediklerinde, etkileşimden çekindiklerinde ve ilgisiz kaldıklarında ise kültürel zekâda başarısız olmaktadırlar. Öğretmenlere göre okul müdürleri; farklılıklara saygı, duygusal farkındalık, eşit yaklaşım, değer vermek, ulaşılabilir ve güvenilir olmak, farklılıkları teşvik, bütünleştirme, farklılıklara davranışsal, bilişsel ve duyuşsal uyum, farklı fikir ve niteliklerden yararlanma göstergeleriyle farklılıkların yönetiminde başarılı olmaktadırlar. Okul müdürleri; duygusal farkındalık göstermediklerinde, farklılıklar hakkında yeterince bilgi sahibi olmadıklarında, farklılıkları uzlaştıramadıklarında, farklılıklara negatif ayrımcılık yaptıklarında, benzeştirmeye çalıştıklarında, bilişsel, davranışsal ve duyuşsal uyum göstermediklerinde, farklı nitelik ve fikirlerden yararlanmadıklarında ise farklılıkların yönetiminde başarısız olarak algılanmaktadırlar. Araştırma sonucu doğrultusunda uygulayıcılara ve  araştırmacılara  çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to examine school principals' cultural intelligence, diversty management competencies and the relationship between cultural intelligence and diversty management according to teachers' perceptions. The research was designed according to the convergent parallel pattern approach. The quantitative sample group of the study consists of 718 teachers who worked in public secondary schools of Kocaeli province in 2019-2020 school year, spring semester. The qualitative study group consists of 25 teachers determined by the maximum diversity sampling method. The quantitative data of the study were obtained through the Diversity Management Competence Questionnaire (Oyewunmi, 2018) and the Cultural Intelligence Scales (Ang et al., 2007). The qualitative data were obtained through semi-structured interviews. Findings show that cultural intelligence contributes positively to diversity management. According to teachers, school principals are successful in cultural intelligence with the indicators of cultural planning, cultural prediction, knowledge of cultural systems and values, cultural awareness, verbal and non-verbal behavior appropriate to the culture, desire and self-confidence in interaction with different cultures. School principals fail in cultural intelligence when they deny different cultures, when they are unaware, when they do cultural defenses, when they don't have knowledge of different cultural systems and values, when they can't exhibit verbal and non-verbal behaviors appropriate to different cultures, when they are afraid of interaction, and when they remain indifferent. According to teachers, school principals are successful in managing differences with indicators of respect for differences, recognition, emotional awareness, equal approach, valuing, being accessible and reliable, encouraging and integrating differences, behavioral, cognitive and affective adaptation to differences, benefiting from different ideas and qualities. When school principals don't show emotional awareness, don't have enough information about differences, can't reconcile differences, do negative discrimination, try to simulate differences, don't show cognitive, behavioral and affective adaptation, don't use different qualities and ideas, they are perceived as unsuccessful in managing differences. According to the research results, various suggestions were made to the practitioners and researchers.