Bazı eugenol türevlerinin sentezi ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Synthesis of some eugenol derivatives and determination their biological activities
Yazar: FEVZİ TOPAL
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLÇİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu tez kapsamında Eugenol bileşiğinden yeni ürünler sentezlendi ve bu moleküllerin antioksidan kapasiteleri, asetilkolin esteraz (AChE) ve insan eritrositlerinden saflaştırılan karbonik anhidraz izoenzimleri I ve II (hCA I ve II) üzerine inhibisyon etkileri araştırıldı. Bu amaçlaEugenol bileşiğinden bazik ortamda hedeflenen dört farklı bileşik sentezlendi. Eugenol türevlerinin biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla öncelikle antioksidan kapasiteleri belirlendi. Bu amaçla; Fe3+-Fe2+ transformasyonu metoduna göre indirgeme kapasitesi, CUPRAK metoduna göre Cu2+-Cu+ indirgeme kapasitesi, FRAP metoduna göre Fe3+-TPTZ indirgeme kapasitesi, bipiridil reaktifi kullanarak ferröz iyonları (Fe2+) şelatlama aktivitesi, DPPH, ABTS, DMPD radikal giderme aktiviteleri ile riboflavin-metiyonin-ışık sisteminde oluşturulan süperoksit anyon radikalleri (O2.-) giderme aktivitesi, tiyosiyanat metoduna göre de total antioksidan aktivite tayini gibi farklı biyoanalitikal metotlar kullanıldı. Ayrıca BHA, BHT, α-tokoferol ve troloks referans antioksidan olarak kullanıldı. Bununla beraber, çalışmanın ikinci aşamasında ise Eugenol türevlerinin insan eritrositlerinden saflaştırılan insan karbonik anhidraz I, ve II (hCA I ve II) izoenzimleri üzerine in vitro etkisi araştırıldı. Asetazolamit hCA I ve II izoenzimleri için pozitif kontrol olarak kullanıldı. Her iki izoenzim Sepharose-4B-L-Tirozin Sülfanamit afinite kolon kromatografisi kullanılarak sırasıyla %71,50; %42,99 verimle 181,07 ve 378,43 kat saflaştırıldı. Eugenol türevlerinin hCA I için 113,48-738,69 nM arasında ve hCA II için de 92,35-530,81 nM arasında Ki değerlerine sahip oldukları gözlendi. Bu çalışmanın son kısmında ise Eugenol türevlerinin asetilkolinesteraz (AChE) üzerine inhibisyon etkileri incelendi. İnhibisyon çalışmaları Ellman metoduna göre yapıldı. Maddeler için Ki değerleri ise 90,10-379,57 nM olarak hesaplandı. Takrin molekülü AChE için pozitif kontrol olarak kullanıldı.

Abstract:
In this thesis, novel Eugenol derivatives have been synthesized from Eugenol compound and their antioxidant capacities and inhibition effects on acetylcholine esterase (AChE) and carbonic anhydrase isoenzymes I, and II (hCA II and II) were investigated. For this purpose, four different compounds have been synthesized from Eugenol compounds in the basic medium. In order to determine the biological activities of Eugenol derivatives, in first theirs antioxidant activities have been eveluated. To this end, different bioanalytical methods such as reducing capacity by Fe3+-Fe2+ transformation method, Cu2+-Cu+ reducing capacity by CUPRAK method, Fe3+-TPTZ reducing capacity by FRAP method, the ferric ions (Fe2+) chelating activity by using bipyridyl reagent, DPPH, ABTS, DMPD radical scavenging activities, superoxide anion radicals (O2.-) scavenging activity by riboflavin-methionine-light system, and total antioxidant activity by thiocyanate method have been used. Also, BHA, BHT, α-tocopherol and trolox have been used as reference antioxidants. As for the next stage of the study, in vitro effect of Eugenol derivatives on hCA I and II purified from human erythrocytes has been investigated. Acedazolamide was used as positive control for both hCA I and II izoenzymes. The both isoenzymes have been purified by Sepharose-4B-L-Tyrosine Sulphonamide affinity column chromatography with 181.07 and 378.43 purification folds and 71.50% and 42.99% yield, respectively. It has been observed that Eugenol derivates have Ki values in the range of 113.48-738.69 nM for hCA I and in the range of 92.35-530.81 nM for hCA II. In the last stage of this study, the inhibition property of Eugenol derivatives on achetylcholinesterase (AChE) has been examined. Inhibition studies have been implemented by Ellman method. Ki values for Eugenol derivatives have been calculated in the range of 91.10-379.57 nM. Tacrine was used as positive control for AChE.