Tezin adı (Türkçe): Türkiye'deki ro-ro taşımacılığı: Samsun örneği
Ro-ro transportation in Turkey: Samsun example
Yazar: TAYFUN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYDIN
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Taşımacılık ekonomik açıdan incelendiğinde deniz yolu taşımacılığı uluslararası ticarette oldukça önemli bir role sahiptir. Diğer taşıma çeşitlerine göre maliyetlerin az olması bu taşımacılık türüne olan talebi de olumlu yönde etkilemektedir. Deniz yolu taşımacılığı, 2019 Ocak ayı verilerine göre, uluslararası ticarette kullanılan 1000 groston ve üzeri gemilerden oluşan ve toplam dünya ticaretinin yüzde 83'ünü gerçekleştiren dünya filosu yaklaşık 1.9 milyar DWT olduğu bilinmektedir. Bu kapsamda Türk filosu, 28.5 milyon DWT toplam kapasitesi ile dünya filosu listesinde 15. sırada yer almaktadır.  Öte yandan Türkiye'nin dış ticaret yüklerinin yüzde 89'u deniz yolu ile taşınmaktadır. Bu doğrultuda, ihracat ve ithalat hacmimizin yüzde 61'i (yaklaşık 238 milyar dolar) deniz yoluyla gerçekleştirilmektedir (UAB,2019).Ülkemiz de ithalat ve ihracatta karayolu üzerindeki yük artışı sebebi ile denizyolu taşımacılığı önemli bir yere sahip olmuştur. Türkiye diğer komşu ülkeler ile olan kıyıları ve jeopolitik coğrafi konumu gereğince RO-RO taşımacılığı büyük bir önem arz etmektedir. Kara yolundan ve demiryolu vasıtasıyla gelen yükler Türkiye ye kıyı olan diğer ülkelere RO-RO ve RO-LA denizyolu taşımacılığı ile kombine bir taşımacılık yapılmaktadır. Ülkemizde hızla gelişmekte olan RO-RO taşımacılığının ithalat ve ihracata olan katkısı, ülke ekonomisinde büyük bir öneme sahiptir. Karadeniz bölgesinde faaliyet gösteren ve ülkemizin RO-RO taşımacılığı alanında en aktif limanlarından bir tanesi de Samsun limanıdır. Samsun limanından yapılan RO-RO taşımacılığı miktarları göz önüne alındığında ülkemizin dış ticaretine önemli bir oranda katkı yaptığı görülmektedir. RO-RO taşımacılığı miktarları hızla artarken ülkemiz limanlarının bu artışa cevap verip veremeyeceği konusu da oldukça önemlidir. Limanların kapasitelerinin yeterli olup olmadığının bilimsel yöntemlerle araştırılması amacıyla literatürde birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada Samsun limanının da yapılan RO-RO taşımacılığı incelenmiş olup, ileriye yönelik yük tahminlemesi yapılacaktır. Bu amaçla yapay sinir ağları ve zaman seri analizi yöntemleri birlikte kullanılacaktır. Çalışmada girdi değişkenleri olarak 2010 - 2020 yılları arasında limana gelen RO-RO gemi sayısı, nüfus değerleri, özel kapsamlı tüfe göstergesi (taze meyve – sebze), ihracat ve ithalat değerleri kullanılacak, çıktı değişkeni olarak ise RO-RO gemileri ile taşınan yük miktarları kullanılacaktır. Elde edilecek sonuçlar doğrultusunda Samsun limanının gelecek 4 yıl için RO-RO taşımacılığında rıhtım, liman sahası, operasyon alanı olarak yeterli olup olmayacağı değerlendirilecektir. Çalışma sonucunda Samsun limanı için kapasite analizi yapılarak, limanda yapılabilecek potansiyel iyileştirmeler belirlenmeye çalışılacaktır. Böylelikle Samsun limanının hem Karadeniz hem de ülkemiz ekonomisine yaptığı katkının arttırılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Taşımacılık ekonomik açıdan incelendiğinde deniz yolu taşımacılığı uluslararası ticarette oldukça önemli bir role sahiptir. Diğer taşıma çeşitlerine göre maliyetlerin az olması bu taşımacılık türüne olan talebi de olumlu yönde etkilemektedir. Deniz yolu taşımacılığı, 2019 Ocak ayı verilerine göre, uluslararası ticarette kullanılan 1000 groston ve üzeri gemilerden oluşan ve toplam dünya ticaretinin yüzde 83'ünü gerçekleştiren dünya filosu yaklaşık 1.9 milyar DWT olduğu bilinmektedir. Bu kapsamda Türk filosu, 28.5 milyon DWT toplam kapasitesi ile dünya filosu listesinde 15. sırada yer almaktadır.  Öte yandan Türkiye'nin dış ticaret yüklerinin yüzde 89'u deniz yolu ile taşınmaktadır. Bu doğrultuda, ihracat ve ithalat hacmimizin yüzde 61'i (yaklaşık 238 milyar dolar) deniz yoluyla gerçekleştirilmektedir (UAB,2019).Ülkemiz de ithalat ve ihracatta karayolu üzerindeki yük artışı sebebi ile denizyolu taşımacılığı önemli bir yere sahip olmuştur. Türkiye diğer komşu ülkeler ile olan kıyıları ve jeopolitik coğrafi konumu gereğince RO-RO taşımacılığı büyük bir önem arz etmektedir. Kara yolundan ve demiryolu vasıtasıyla gelen yükler Türkiye ye kıyı olan diğer ülkelere RO-RO ve RO-LA denizyolu taşımacılığı ile kombine bir taşımacılık yapılmaktadır. Ülkemizde hızla gelişmekte olan RO-RO taşımacılığının ithalat ve ihracata olan katkısı, ülke ekonomisinde büyük bir öneme sahiptir. Karadeniz bölgesinde faaliyet gösteren ve ülkemizin RO-RO taşımacılığı alanında en aktif limanlarından bir tanesi de Samsun limanıdır. Samsun limanından yapılan RO-RO taşımacılığı miktarları göz önüne alındığında ülkemizin dış ticaretine önemli bir oranda katkı yaptığı görülmektedir. RO-RO taşımacılığı miktarları hızla artarken ülkemiz limanlarının bu artışa cevap verip veremeyeceği konusu da oldukça önemlidir. Limanların kapasitelerinin yeterli olup olmadığının bilimsel yöntemlerle araştırılması amacıyla literatürde birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada Samsun limanının da yapılan RO-RO taşımacılığı incelenmiş olup, ileriye yönelik yük tahminlemesi yapılacaktır. Bu amaçla yapay sinir ağları ve zaman seri analizi yöntemleri birlikte kullanılacaktır. Çalışmada girdi değişkenleri olarak 2010 - 2020 yılları arasında limana gelen RO-RO gemi sayısı, nüfus değerleri, özel kapsamlı tüfe göstergesi (taze meyve – sebze), ihracat ve ithalat değerleri kullanılacak, çıktı değişkeni olarak ise RO-RO gemileri ile taşınan yük miktarları kullanılacaktır. Elde edilecek sonuçlar doğrultusunda Samsun limanının gelecek 4 yıl için RO-RO taşımacılığında rıhtım, liman sahası, operasyon alanı olarak yeterli olup olmayacağı değerlendirilecektir. Çalışma sonucunda Samsun limanı için kapasite analizi yapılarak, limanda yapılabilecek potansiyel iyileştirmeler belirlenmeye çalışılacaktır. Böylelikle Samsun limanının hem Karadeniz hem de ülkemiz ekonomisine yaptığı katkının arttırılması amaçlanmaktadır.