Sağlık yöneticilerinin paternalist liderlik davranışlarının çalışanların iş doyumu ve örgütsel adalet algısı ilişkilerinin incelenmesi
An analysis of the relationship between health administrators' paternalistic leadership behavior, employee job satisfaction and perceptions of organizational justice
Yazar: MUSTAFA NAL
Danışman: PROF. DR. MEHVEŞ TARIM
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Paternalistik liderlik = Paternalistic leadership ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık yönetimi = Health management ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu araştırma, yöneticilerin paternalist liderlik davranışlarının, sağlık çalışanlarının iş doyumu ve örgütsel adalet algısı üzerindeki etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada, sağlık çalışanlarının sosyodemografik özelliklerini tespit etmek için Kişisel Bilgi Formu, paternalist liderlik algısını ölçmek için Pellegrini ve Scandura (2006) tarafından geliştirilen Paternalist Liderlik Ölçeği, iş doyumunu ölçmek için Weiss ve arkadaşları (1967) tarafından geliştirilen Minnessota İş Doyumu Ölçeği, örgütsel adalet algısını ölçmek için Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen Örgütsel Adalet Ölçeği kullanılmıştır. Kastamonu, Çankırı ve Karabük illerinde bulunan kamu ve özel sektörde faaliyet gösteren dört hastane örneklem olarak seçilmiştir.
Bulgular: Paternalist liderliğin, genel iş doyumu üzerinde anlamlı ve orta düzeyde pozitif yönlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir (r=530, t=16,322, p<0,01). Paternalist liderliğin, örgütsel adalet algısı üzerine yüksek düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir (r=659, t=22,865, p<0,01). Örgütsel adaletin, iş doyumu üzerine yüksek düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir (r=0,628, t=21,056, p<0,01).
 Sonuçlar: Paternalist liderlik davranışı arttıkça, örgütsel adalet algısının da arttığı saptanmıştır. Buna paralel olarak sağlık çalışanlarının örgütset adalet algıları arttıkça iş doyumlarının arttığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre sağlık yöneticileri paternalist liderlik davranışı gösterdiği oranda çalışanların örgütsel adalet algısı ve iş doyumunun artması beklenmektedir. Tüm bu sonuçlara göre paternalist liderliğin, sağlık çalışanları üzerinde etkin bir liderlik modeli olduğu söylenebilir.

Abstract:
ABSTRACT
Aim: This study analyzes the relationship between health administrators' paternalistic leadership behaviors, employee job satisfaction and perceptions of organizational justice.
Materials and Methods: Healthcare personnel's sociodemographic characteristics were determined using a personal information form. Perceptions of paternalistic leadership was measured using the Paternalistic Leadership Scale developed by Pellegrini and Scandura (2006), and job satisfaction was measured using the Minnesota Satisfaction Scale developed by Weiss et al. (1967). Perceptions of organizational justicewere measured using the Organizational Justice Scale developed by Niehoff and Moorman (1993). The study sample consisted of four public and private hospitals in Kastamonu, Çankırı and Karabük.
Findings: Paternalistic leadership was found to have a significantly intermediate positive effect on general job satisfaction (r=530, t=16,322, p<0,01). Paternalistic leadership was found to have a significantly high positive effect on perceptions of organizational justice (r=659, t=22,865, p<0,01). Organizational justice was found to have significantly high positive effect on job satisfaction (r=0,628, t=21,056, p<0,01).
Conclusion: Increased paternalistic leadership behavior led to increased perceptions of organizational justice. Similarly, healthcare personnel's job satisfaction increased with their perceptions of organizational justice. These findings indicate that healthcare personnel's perceptions of organizational justice and job satisfaction increase as health administrators' paternalistic leadership behavior increases. This study concluded that paternalistic leadership is an effective leadership model for healthcare personnel.