Scratch programı ile web destekli işbirlikli öğrenme yönteminin ilkokul 5. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlama düzeylerine ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The impact of scratch program and web assisted cooperative learning method on the level of conceptual understanding and critical thinking skills of 5th grade students
Yazar: GAMZE ALP
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN BULUNUZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Kavramsal anlambilim = Conceptual semantics ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Ülkemizde öğretmen ve öğrencilerin teknolojiyi etkili bir şekilde kullanması amacıyla okullarda gerekli alt yapının sağlanarak, bilişim teknolojileri destekli öğretimin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra, Fen Bilimleri dersi 2018 öğretim programında "Mühendislik ve Tasarım Becerileri" alt alanında öğrencilerin problemlere disiplinler arası bir bakış açısıyla yaklaşarak ürün oluşturmaları hedeflenmektedir. Kodlama becerisi, bilişim teknolojileri aracılığıyla iletişim kurmak için kullanılan bir dil olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca, dijital oyun tasarımının kodlama eğitiminde yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Bu alanda yapılan araştırmalarda kodlama eğitimine başlayanlara oyun ve hikâyeler oluşturmayı sağlayan Scratch programının kullanılması önerilmektedir. Bu araştırmanın amacı Scratch Programı ile Web destekli işbirlikli öğrenme yönteminin ilköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin kavramsal anlama düzeylerine ve eleştirel düşünme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma 2018 Bahar döneminde Bursa ilinde bir devlet okulunda iki 5. sınıf şubesi deney, iki 5. sınıf şubesi kontrol grubu olmak üzere toplam 96 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney gruplarına Fen Bilimleri dersinde işlenen kontrol gruplarındaki uygulamalardan farklı olarak, 16 bilgisayar dersi boyunca Scratch programı ile kodlama eğitimi verilmiştir. Kodlama eğitimi alan deney grubu öğrencilerinden işbirlikli öğretim yöntemi ile çalışarak Fen Bilimleri dersinde öğrendikleri "biyoçeşitlilik" konusu ile ilgili oyunlar tasarlamaları istenmiştir. Öğrencilerin Fen Bilimleri öğretim programında kavramsal anlama düzeyini tespit etmek amacı ile oluşturulan "İnsan ve Çevre" ünitesinde yer alan iki kazanıma yönelik iki aşamalı değerlendirme soruları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada kapsam geçerliğini sağlamaya yönelik olarak uzman görüşü ve belirtke tablosu kullanılmıştır. Yüz geçerliğini sağlamak amacıyla, konuyu geçen yıl öğrenmiş olan yedi sekizinci sınıf öğrencisi ile sorular hakkında görüşme yapılmıştır. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini tespit etmeye yönelik kullanılan veri toplama aracı olarak ise "Eleştirel Düşünme Anketi" kullanılmıştır. Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmış ve veriler ilişkili örneklemler için t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular deney gruplarının kavramsal anlama düzeylerindeki artışın, kontrol gruplarıyla kıyaslandığında, deney grupları lehine anlamlı fark olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarına bakıldığında, Scratch Programı ile Web Destekli İşbirlikli Öğrenmeye dayalı öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin, eleştirel düşünme becerilerinde artış olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda öğrencilerin Scratch ile kodlamayı öğrenirken akademik bir konuda proje hazırlamaya teşvik edilmelerinin, kavramsal anlamalarını ve eleştirel düşünme becerilerini olumlu etkilediği görülmektedir. Araştırmanın sonucunda Fen Bilimleri öğretmenlerinin Scratch programı ile Web destekli işbirlikli öğrenme yöntemini derslerinde etkin biçimde kullanmaları önerilmektedir. Program geliştiricilerin, eleştirel düşünme gibi üst düzey düşünme becerilerini geliştirebilecek bir müfredat hazırlarken, kişilerin diğer bireylerden farklı olduğunu keşfetmesini sağlamayı dikkate alabilmelerinin yararlı olacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Scratch, kodlama, kavramsal öğrenme, eleştirel düşünme, web destekli işbirlikli öğrenme

Abstract:
UNDERSTANDING AND CRITICAL THINKING SKILLS OF 5TH GRADE STUDENTS
By providing necessary technological infrastructure to schools, the aim is to develop IT Supported Teaching and making teachers and students use technology effectively. Furthermore, in the 2018 teaching programme of "Science Lesson,", in the "Engineering and Design Skills" sub-section, the students are expected to approach problems with a multidisciplinary point of view and to generate an end product. Coding skill is defined as a language to communicate using information Technologies. Also, currently it is usual to see digital game design in coding educations.  In the research in this field, use of Scratch Software is recommended for the new beginners of coding education, to create games and stories. The purpose of this research is to observe the effect of web-supported "cooperative teaching" method using Scratch software, on 5th grade students' level of conceptual understanding and critical thinking skills. The research has been performed at Bursa, in a public school in spring 2018, with 4 classes of 5th grades,  where 2 of them is control and the other 2 is experimental group, with 96 students in total.  To the experimental groups, different than the control groups, a coding training of 16 hours was given, using the Scratch software. The experimental group which attended the coding training was asked to   design games related to the subject of "biodiversity" , which they had learned at the Science Lesson, working with the method of cooperative teaching. Two gradual evaluation questions derived from the unit of " Human and Environment",which had been created to detect the students' level of conceptual understanding in the programme of Science Teaching, are used as a tool to collect information. In the research, in order to provide the scope's validity we considered the comments of an expert and used a determinant table. To provide the "face validity"', interviews were done with seven 8th grade last year students. We used the "Critical Thinking Survey" as a tool to retrieve information to determine students' critical thinking skills. In the study, experimental design with pre-test-posttest control group was applied and the data were analyzed by using t-test for related samples. The results show that the experimental group has a better score compared to the control group in the means of conceptual understanding level. Additionally, when we look at the scores of the control group, we see that students in the experimental group which used the "I.T. Supported Cooperative Learning with Scratch" method, have further improved their skills of critical thinking. As a result of this study, it is observed that encouraging students to prepare a project on an academic subject while learning coding with Scratch, has a positive effect on their conceptual understanding and critical thinking skills. As a result of this study, Science Teachers are recommended to use "I.T. Supported Cooperative Learning with Scratch" actively in teaching. It is considered as beneficial for program developers to consider making a curriculum that can help people develop high-level thinking skills such as critical thinking, while allowing them to discover that they are different from other individuals.
Keywords: Scratch, coding, conceptual learning, critical thinking, web based collaborative learning