Mikoriza, faydalı bakteri (PGPR) ve bazı organik gübrelerin domateste bitki büyümesi, bitki besleme, verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of mycorrhiza, beneficial bacteria (PGPR), and some organic fertilizers on tomato plant growth, plant nutrition, yield and quality
Yazar: ENES EFENDİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Malatya ekolojik koşullarında domates yetiştiriciliğinde Mikoriza, Bakteri (PGPR) biyo gübreleri ile yüksek oranda organik özellikte olan CaMgK, aminoasit kaynaklı açıkta kullanıma uygun CO2 gübrelerinin kullanılmasıyla mineral gübre kullanımının azaltılması ve biyo-organik gübrelerin domateste verim, kalite, bitki gelişimi ve bitki beslenmesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanımıştır. Çalışmada Egemen F1 domates çeşidi kullanılmış olup 12 uygulama yer almıştır.Biyo-organik gübreler tek başlarına, %50 mineral gübre ile beraber, kombinasyon halinde kullanılmıştır. En yüksek domates verimi ise CO2 +50 NPK ve CaMgK+50NPK (10,20 Ton/da ve 9,79 Ton/da) uygulamalarından elde edilmiş olup Kontrol (%100 NPK) uygulamasına kıyasla verimde sırasıyla %12,15 ve %8,47 oranlarında artış sağlanmıştır. Denemede kullanılan biyo-organik gübrelerin bitki boyu, gövde çapı, bitki yeşil aksam yaş ve kuru ağırlığı, fotosentez oranı, stoma geçirgenliği, internal CO2 kapasitesi, transpirasyon oranı, klorofil miktarı parametrelerinde artış sağladığı, meyvede fiziksel ve kimyasal kalite özelliklerini olumlu yönden etkilediği, meyvede antioksidan kapasitesini arttırıp nitrat miktarını düşürdüğü ve son olarak meyve, yaprak analizleri sonucunda N,P,K,Mg,Ca,Zn,Fe,Cu ve Mn konsantrasyonlarını yükselttiği böylece bitki beslenmesini arttırdığı görülmüştür. Sonuçta çalışmada kullandığımız biyo-organik gübrelerin açıkta domates yetiştiriciliğinde çoğu parametrede önemli etkileri görülmüştür. Mineral gübre maliyetlerini azaltıcı ve çevre dostu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, mycorrhiza, bacteria (PGPR) biofertilizers, highly organic CaMgK, and amino acid-derived CO2 fertilizers were utilized for tomato cultivation in the ecological conditions of Malatya. The aim of this study was to reduce the reliance on mineral fertilizers in tomato cultivation and to assess the impacts of bioorganic fertilizers on yield, quality, plant growth, and plant nutrition. The Egemen F1 tomato variety was employed, and a total of 12 fertilization treatments were conducted. Mineral fertilizers were reduced by 50% and combinations were made with bio and organic fertilizers. The highest tomato yields were obtained from the CO2 + 50NPK and CaMgK + 50NPK treatments, reaching 102.0 tons/ha and 97.9 tons/ha, respectively. Compared to the control (100% NPK) application, the yields increased by 12.15% and 8.47%, respectively. Furthermore, the bio-organic fertilizers used in the experiment resulted in increased plant height, stem diameter, shoot fresh and dry weight, photosynthesis rate, stomatal conductance, internal CO2 capacity, transpiration rate, and chlorophyll concentration parameters. It has been observed that it positively influences the physical and chemical quality characteristics of the fruit, enhances the antioxidant capacity of the fruit, and reduces the nitrate content. Lastly, based on fruit and leaf analysis, the concentrations of N, P, K, Mg, Ca, Zn, Mn, Fe, and Cu were increased. Consequently, the bio-organic fertilizers utilized in the study had significant effects on plant growth, yield, and tomato quality. Furthermore, they promoted eco-friendly practices and reduced the cost of mineral fertilizer.