Glokom patogenezinde oküler kan akımının, hemoreolojik parametrelerin ve koagülasyon faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of ocular blood flow, hemorheological parameters and coagulation factors in glaucoma pathogenesis
Yazar: MEHMET ALİ ŞEKEROĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT İRKEÇ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Glokom = Glaucoma

Özet:
Bu çalışmadaki amacımız glokomlu ve eksfoliatif sendromlu olguların oküler kan akım hızlarını ve venöz kan örneklerinden de hemoreolojik parametrelerini ve koagulasyon faktörlerini değerlendirmek ve bu sonuçları normal populasyonla karşılaştırmaktır. Bu doğrultuda, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğinde eksfoliatif glokom (EG), eksfoliasyon sendromu (ES) ve primer açık açılı glokom (PAAG) tanılarıyla izlenen 75 hasta ile 25 sağlıklı bireyin klinik ve demografik özellikleri, renkli Doppler ultrasonografi (RDU) ile oftalmik arter (OA), santral retinal arter (SRA) ve kısa arka siliyer arterlerdeki (KASA) kan akım hızları, alınan venöz kan örneklerinden de hemoreolojik parametreler ve koagülasyon faktörleri incelendi. Yaş, cinsiyet ve sistemik hastalık dağılımları açısından istatiksel olarak farklı olmayan EG, ES, PAAG ve kontrol grubu toplam 100 hastanın 100 gözü incelendiğinde OA, SRA ve KASA'larda tepe sistolik hız (TSH) ve diyastol sonu hızın (DSH) glokomlu bireylerde glokomu olmayanlara göre daha düşük (TSH; OA:p<0,001, SRA:p=0,02, KASA:p=0,013) (DSH; OA:p<0,001, SRA:p=0,025, KASA:p=0,001), rezistif indeksin (Rİ) ise daha yüksek (Rİ; OA:p<0,001, SRA:p=0,223, KASA:p=0,004) olduğu bulundu. Eritrosit elongasyon ve agregasyon indeksi, agregasyon amplitüdü, agregasyon yarılanma zamanı, plazma viskozitesi ve hematokrit gibi hemoreolojik parametrelerle metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) mutasyonu, faktör V Leiden mutasyonu, protrombin G20210A mutasyonu, protein C aktivitesi, serbest protein S düzeyi, aktive protein C rezistansı, antikardiolipin ve antifosfolipid antikorlar gibi hiperkoagülasyona neden olabilen faktörlerin 4 grup arasında farklı olmadığı saptandı. Sonuç olarak; glokom hastalarında oküler kan akımında azalma izlenmektedir. Ancak bu azalma hemoreolojik parametreler ve hiperkoagülasyona sebep olan faktörler ile ilişkili görünmemektedir.

Abstract:
The main purpose of the study was to evaluate the ocular blood flow, hemorheological parameters and coagulation factors in patients with glaucoma and exfoliation syndrome and to compare these parameters with those of healthy control subjects. Twenty-five patiens with primary open angle glaucoma (POAG), 25 patiens with exfoliative glaucoma (EG), 25 patients with exfoliation syndrome (ES) and 25 healthy control subjects were included in the study. Ocular blood flow velocities of ophthalmic artery (OA), central retinal artery (CRA) and short posterior ciliary arteries (SPCA) were measured with color doppler ultrasonography (CDU). Hemorheological parameters and coagulation factors were measured from the venous blood samples. When 100 eyes of 100 patients with similar age, sex and systemic diseases in 4 groups evaluated; peak systolic velocity (PSV) and end-diastolic velocity (EDV) values were lower and resistive indices were higher for the OA, CRA and SPCA of glaucomatous subjects when compared to those of nonglaucomatous subjects (PSV; OA:p<0.001, CRA:p=0.02, SPCA:p=0.013) (EDV; OA:p<0.001, CRA:p=0.025, SPCA:p=0.001) (RI; OA:p<0.001, CRA:p=0.223, SPCA:p=0.004). There were no statistically significant differences for hemorheological parameters (erythrocyte elongation and aggregation index, aggregation amplitude, aggregation half-life, plasma viscosity, hematocrit) and hypercoagulability factors (methylenetetrahydrofolate reductase mutation, factor V Leiden mutation, prothrombin G20210A mutation, protein C activity, free protein S level, activated protein C resistance, anticardiolipin and antiphospholipid antibodies) of glaucomatous and nonglaucomatous subjects. In conclusion, ocular blood flow velocities are reduced in glaucomatous subjects. The reduction of ocular blood flow velocities in glaucomatous subjects appear to be independent of hemorheological parameters and hypercoagulability factors.