Geleneklsel yöntemler ve veri zarflama analizi modelleriyle portföy performansının değerlendirilmesi: A tipi yatırım fonları üzerine uygulama
Evaluation of portfolio performance with traditional methods and data envelopment analysis: Application of a type mutual funds
Yazar: AYŞE YILDIZ
Danışman: DOÇ.DR. ARGUN KARACABEY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET Verilen bir portföyün şu andaki ve gelecekteki olası getirişini belirlemeyi amaçlayan portföy değerlendirmesi, finansal yatırımcıların her zaman ilgisini çeken bir konu olmuştur. Ancak finansal piyasa koşullarındaki değişimlerin sonucu olarak, portföy değerlendirmesinin daha farklı ve daha geniş perspektifte ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Finansal piyasa koşullarında görülen değişikliklerinden biri küreselleşme olgusunun ortaya çıkardığı ölçülmesi ve tahmin edilmesi zor olan global risk ve son zamanlarda Türk finansal piyasalarında da görülen daralan kar marjlarıdır. Bu değişiklikler bireysel yatırımcıların fon yöneticilerine yönelmelerine neden olmuştur. Fon yöneticileri aracılığıyla yatırımlar gerçekleştirildiğinde, portföy değerlendirmesi daha geniş çerçevede ele alınmalıdır. Birincil olarak, bireysel yatırımcılar fon yöneticilerinin menkul kıymet seçimi ve pazar zamanlaması stratejileriyle bu stratejileri uygulamadaki başarılarım bilmelidirler. Ayrıca bireysel yatırımcılar getiriyi azaltıcı işlem giderleriyle komisyon giderlerini de gözönünde bulundurmalıdırlar. Performans değerlendirmesi, bireysel yatırımcıların yanısıra fon yöneticileri için de önemlidir. Fon yöneticileri yönettikleri fonların performanslarını belirleyerek, performanslarım etkileyen faktörleri ve etki derecelerini ortaya çıkaracak, böylece performansı geliştirici faktörleri artırmaya, performansı düşürücü faktörleri azaltmaya çalışacaklardır. Görüldüğü gibi portföy performans değerlendirmesinin amacına ulaşması için, süreç çok yönlü ele alınmalıdır. Bu çalışma, değerlendirmenin birçok gerekliliklerini yerine getiren VZA yöntemine ağırlık vererek uygulamaya yönelik bu süreci ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaçla 53 A tipi yatırım fonu fon türü bazında 2001-2003 dönemindeki performanslarına göre değerlendirilmiştir. Değerlendirmenin ilk bölümünde, fonların riske göre düzeltilmiş getiri değerleriyle menkul kıymet seçimi ve pazar zamanlamasındaki başarılan, risk-getiri faktörlerine dayalı olarak IMKB ve Kurumsal Yöneticiler Derneği tarafından oluşturulan Fon endeks gösterge portföylerinden yararlanarak elde edilmiştir. Farklı gösterge portföy 156kullanılması farklı sonuçlar üretmiştir. İkinci bölümde ise, fonların teknik etkinlik değerleri VZA yöntemi kullanılarak herhangi bir gösterge portföye bağlı kalmadan, risk-getirinin yanısıra gider oranı ve devir hızının dikkate alınmasıyla değerlendirilmiştir. VZA analizi sonucunda, fonların performans artışını sağlayacak değerler elde edilmiştir. Sonuç olarak, VZA yönteminin performans geliştirmede geleneksel yöntemlere göre çok daha kapsamlı veriler ortaya koyduğu görülmüştür. 157

Abstract:
ABSTRACT The portfolio evaluation, whose objective is to determine the current return and possible return of a given portfolio, has always been an interesting issue for the financial investors. As a result of the changing financial market conditions, portfolio evaluation methods have come to incorporate a substantial range of different perspectives and widened its scope. The two main changing financial market conditions that are worth noticing can be summarized as followings. Firstly, as the financial markets are increasingly integrated at a global scale, the assessment of global risk is increasingly difficult to measure and forecast. Secondly, narrowing profit margins (to get positive returns) a phenomenon that is also being experienced in the Turkish economy recently. These changes prompt individual investors to use fund managers. In case of using fund managers, portfolio evaluation should be taken into consideration with broadly perspectives. Firstly, the individual investors must know the fund managers' policies of stock selection and market timing with the possible successes of these policies. Also, individual investor should be care of factors such as expense ratio and commission fee reducing the expected returns. Portfolio evaluation is crucial not only for individual investors but also fund managers. Fund managers must determine that factors affecting the performance of the fund and the impact degree of these factors. Thus, the managers are able to detect contributing factors causing improved factors. As will be seen, aims will be acquired, if portfolio evaluation is taken as a process with many aspects. This study put the process into the practice giving more priority DEA which fulfilling most requirements for the effective performance. For that, 53 A type fund were evaluated for the 2001-2003 period time on a categorical basis. In the first part of the evaluation, the funds evaluated using ISE and Fund index constituting by the Institutional Managers Society based on risk-return factors to get adjusted risk return values and the succession of the portfolio selection and market timing strategies. The use of different benchmark portfolio produced different results. In the second section, it is measured technical efficiency of funds using DEA 158methods without applying any benchmark portfolio based on risk, return, expense ratio and turn ratio. We found that the DEA methods can produce interesting insights as to improve funds' performance. As a result can be claimed that the DEA methods can be combined with more to improve the portfolio evaluation methods than traditional methods. 159