Kronik ruhsal hastalık tanısı olan bireylerde iyileşmeyi etkileyen faktörler: Kimlik algısı, umut düzeyi, algılanan aile desteği incelemesi
Factors affecting recovery in individuals diagnosed with chronic mental illness: Identity perception, hope level, perceived family support analysis
Yazar: KÜBRA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL CAN ÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile desteği = Family support ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Kimlik algısı = Identity perception ; Kritik hastalık = Critical illness ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyal destek = Social support ; Umut = Hope

Özet:
Amaç: Araştırma kronik ruhsal hastalık tanısı olan bireylerde, kimlik algısının, umut düzeyinin ve algılanan aile desteğinin hem iyileşmeyi hem de birbirini nasıl etkilediğini incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırmanın örneklemini, İstanbul / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nin Yetişkin Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Polikliniğinde tedavi gören ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan 147 kişi oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu (KBF), Kimlik Algısı Ölçeği (KAÖ), Herth Umut Ölçeği (HUÖ) ve Algılanan Aile Desteği Ölçeği (AADÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Veriler; Shapiro-Wilk, Bağımsız Örnekler t Testi, Mann-Whitney U Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Bonferroni düzeltmeli ikili değerlendirmeler, Kruskal-Wallis Testi ve Dunn-Bonferroni Testi, Pearson korelasyon analizi ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Tüm analizlerde güven aralığı 0,95 ve anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların kimlik algısı, umut düzeyi ve algılanan aile desteği değerlendirildi. KAÖ ve HUÖ puanlarına bakıldığında ölçeklerin alt boyutları arasında anlamlı güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. KAÖ ve AADÖ puanları incelendiğinde anlamlı zayıf bir ilişki söz konusudur. HUÖ ve AADÖ toplam puanları arasında anlamlı zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Analizler sonucunda incelenen kimlik algısı, umut düzeyi ve algılanan aile desteği kavramlarının birbirini etkilediği ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Kimlik Algısı puanının Herth Umut puanı üzerindeki etkisinde Algılanan Aile Desteği puanının kısmi aracı rolü olduğu saptanmıştır. Bireylerin iyileşme süreçleri bu ilişkiler kapsamında desteklenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Kronik Ruhsal Hastalık, İyileşme, Kimlik Algısı, Umut Düzeyi, Aile Desteği.

Abstract:
Objective: The research was conducted to examine how the perception of identity, level of hope and perceived family support affect both recovery and each other in individuals with a diagnosis of chronic mental illness.
Method: The sample of the study consisted of 147 people who were treated in the Adult Mental Health and Psychiatry Outpatient Clinic of Istanbul / Göztepe Professor Doctor Süleyman Yalçın City Hospital and met the inclusion criteria. Data; It was collected through Personal Information Form (PIF), Perception of Identity Scale (PIS), Herth Hope Scale (HHS), and Perceived Family Support Scale (PFSS). The data obtained in the research were analyzed with the SPSS program. Data; Shapiro-Wilk, Independent Samples t-Test, Mann-Whitney U Test, One-Way Analysis of Variance, Bonferroni-corrected pairwise assessments, Kruskal-Wallis Test and Dunn-Bonferroni Test, Pearson correlation analysis and Spearman correlation analysis were used. Confidence interval was 0.95 and significance was accepted as p<0.05 in all analyzes.
Results: Participants' perception of identity, level of hope, and perceived family support were evaluated. Considering the PIS and HHS scores, it was determined that there was a significant and strong relationship between the sub-dimensions of the scales. There is a significant weak correlation when the PIS and PFSS scores are examined. A significant and weak correlation was found between the HHS and PFSS total scores.
Conclusion: As a result of the analyzes, it was seen that the concepts of identity perception, hope level and perceived family support affected each other and there was a significant relationship. It was determined that the Perceived Family Support score had a partial mediator role in the effect of the Perception of Identity score on the Herth Hope score. The recovery processes of individuals should be supported within the scope of these relations.
Keywords: Chronic Mental Illness, Recovery, Perception of Identity, Level of Hope, Family Support.