Halîlî-i Mar'aşî'nin Ravzatü'l-Îmân adlı mesnevisinin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Contextual index and functional dictionary of Halîlî-i Mar'aşî's Ravzatü'l- Îmân
Yazar: EMİNE KUŞCU
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP POYRAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halil-i Mar'aşi = Halil-i Mar'aşi ; Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Mesnevi = Mathnawi ; Ravzatü'l-İman = Ravzatü'l-İman ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature

Özet:
Kelimeler, tek başlarına bir anlama veya göreve sahip olan dil birimleridir. Aynı zamanda bulundukları metin (eser) bağlamında mevcut anlamlarından farklı anlamlarda da kullanılabilirler. Her eser meydana geldiği zamanın, duygunun ve düşüncenin izlerini taşır. Bu izler sayesinde de metinlerde yer alan kelimeler farklı anlamlara sahip olurlar. Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü (TEBDİZ) adlı proje 2015 yılında Gazi Üniversitesi öncülüğünde oluşturulmuş dev bir veritabanıdır. Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük Türkçe edebî metinlerde bulunan kelimelerin bağlamlarına ait anlamları ile oluşturup yazıldıkları döneme ait dil kullanımı, kelime-bağlam-anlam ilişkisini incelemektedir. Ayrıca bu çalışma ile yazar-üslup ilişkisi ve yazarın duygu dünyası, metinlerdeki folklorik ögeler de saptanabilmektedir. Bu proje doğrultusunda ve proje veritabanı kullanılmak suretiyle Lütfi ALICI ve Gülcan Tanıdır ALICI'nın yayına hazırlamış oldukları 16. yy şairlerinden Halîlî-i Mar'aşî'nin Ravzatü'l- Îmân adlı mesnevisi ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Metinde bulunan kelimeler anlam-bağlam açısından incelenerek yazarın dil ve üslup özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mesnevi, Halîlî-i Mar'aşî, Ravzatü'l- Îman, TEBDİZ.

Abstract:
Words are language units that have a meaning of their own. At the same time, they can also be used in meanings different from their existing meanings in the context of the text (work) they are in. Every work carries the traces of the time, emotions and thoughts in which it was created. Thanks to these traces, words in texts have different meanings. Turkish literature Contextual Index and Functional Dictionary (TEBDİZ) Project was created under the leadership of Gazi University in 2015. Contextual Index and Functional Dictionary creates a dictionary with the contextual meanings of the words in Turkish literary texts and examines the language use and word-context-meaning relationship of the period they were written in. In addition, with this study, the relationship between the author and the style, the author's world of emotions and folkloric elements in texts can be found. In line with this project, we discussed Ravzatü'l- Îmân masnavi of 16th century poet Halîlî-i Mar'aşî prepared for publication by Lütfi ALICI and Gülcan Tanıdır ALICI. We analyzed the words in the text in terms of meaning-context. We aimed to reveal the author's stylistic characteristics. 
 
Key Words: Classical Turkish literature, Masnavi, Halîlî-i Mar'aşî, Ravzatü'l- Îmân, TEBDİZ.