Ortaokul matematik ders kitaplarında yer verilen etkinliklerin bilişsel düzeylerine göre incelenmesi
Examining the activities included in the secondary school mathematics textbooks according to their cognitive levels
Yazar: ŞEYMA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ALİ BOZKURT
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezin amacı ortaokul matematik ders kitaplarında yer verilen etkinliklerin, bilişsel olarak niteliklerinin belirlenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından ders kitabı onayı verilen ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf matematik ders kitaplarındaki etkinlikler incelenmiştir. İncelenen 5. sınıf ders kitabında 62; 6. sınıf ders kitabında 28; 7. sınıf ders kitabında 13; 8. sınıf ders kitabında ise 47 etkinlik yer almaktadır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Betimsel analizler için Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel süreç boyutunun bileşenleri kullanılmıştır. Verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre etkinliklerin çoğunlukla 5. sınıf ders kitabında anlama, 6. sınıf ders kitabında anlama ve çözümleme, 7. sınıf ders kitabında yaratma, 8. sınıf ders kitabında ise uygulama ve çözümleme basamaklarında bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca etkinliklerin tüm sınıf düzeylerinde ve genel anlamda ağırlıklı olarak alt düzey basamaklarda bulunduğu tespit edilmiştir. Anlama, uygulama ve çözümleme basamaklarında tüm sınıf seviyelerinde etkinlik bulunurken bazı sınıf seviyelerinde bazı basamaklarda etkinlik sayısının çok az olduğu veya hiç etkinlik olmadığı görülmüştür.

Anahtar sözcükler: Ders kitabı, etkinlik, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi, bilişsel düzey.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the cognitive qualities of the activities included in the secondary school mathematics textbooks. Document analysis design, one of the qualitative research methods was used in the study. In this context, the activities in the secondary school 5th, 6th, 7th and 8th grade mathematics textbooks approved by the Ministry of National Education Board of Education and Instruction were examined. There are 62 activities in the 5th grade textbook, 28 activities in the 6th grade textbook, 13 activities in the 7th grade textbook and 47 activities in the 8th grade textbook. Descriptive analysis method was used to analyze of the data. The components of the cognitive process dimension of the Revised Bloom's Taxonomy were used for descriptive analysis. According to the findings obtained from the analysis of the data, it was determined that the activities were mostly at the understanding stage in the 5th grade textbook, understanding and analyzing in the 6th grade textbook, creation in the 7th grade textbook and application and analysis in the 8th grade textbook. In addition, it was determined that the activities were found in all grade levels and generally predominantly in the low-level cognitive processes. While there were activities at all grade levels in the stages of understand, apply and analyse steps, it was observed that there were very few or no activities in some steps at some grade levels.

Keywords: Textbook, activity, Revised Bloom's Taxonomy, cognitive level.