Kalite fonksiyon yayılım modelinin toplu konut projelerinde yaşam kalitesine yönelik uygulanabilirliğinin incelenmesi
Examining the applicability of the quality function deployment model to quality of life in mass housing projects
Yazar: BETÜL HATİPOĞLU ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TERECİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ürün ve hizmetlerde aranmakta olan kalite, gereksinimleri karşılama yeteneğine dayanan özelliklerin toplamı olarak tanımlanmaktadır. Yaşamın her noktasında aranan kaliteyle birlikte ortaya çıkan yaşam kalitesi; çok boyutlu karmaşık bir kavramdır. Tez çalışmasında yaşam kalitesine mimarlık disiplini çerçevesinden bakılarak, konut ve çevresinden memnuniyet kavramı yaşam kalitesinin bir alt başlığı olarak ele alınmıştır. Kullanıcıların kaliteye ilişkin beklentilerinin tespiti ve bu beklentiler doğrultusunda yaşam kalitesinin arttırılması temel amaç olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda genellikle endüstri ve hizmet sektörlerinde kullanılan "Kalite Fonksiyon Yayılım" modeli tezin yöntemini oluşturmaktadır. Endüstriyel üretimle bağdaşması kabulüyle "toplu konut kavramı" çalışmanın öznesini oluşturmaktadır. Ülkemizde Toplu Konut İdaresi son yirmi yılda yaklaşık bir milyon konutun üretilmesini sağlamıştır ve bu konutların büyük bir bölümü sosyal konut kategorisindedir. Metodun toplu konut planlama, tasarım ve uygulama süreçlerine adapte edilebilirliğinin denenmesinin yeni bir bakış açısı kazandıracağı düşünülmektedir. Dört temel aşaması olan metotta, ilk olarak planlama yapıldıktan sonra "müşterinin sesi" bölümüne geçilmiştir. Kullanıcı istek ve gereksiniminin tespiti için konuyla ilgili yapılmış çalışmalar incelenmiş ve sistematik bir gruplandırma yapılarak önceliklendirme aşamasına geçilmiştir. Önceliklendirme için çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi kullanılmıştır. Ardından müşteri istek ve gereksinimlerine çözüm olabilecek teknik gereksinimler için literatür taranmıştır. Teknik gereksinimlerinin tespiti yapılarak, uzman grupla etkileri tartışılmıştır. Bu aşamadan elde edilen veriler matrise işlenerek, önem ağırlıkları hesaplanmıştır. Son olarak matristen çıkan bulgular değerlendirilerek sonuç bölümü oluşturulmuştur. Genel olarak çalışma yaşam kalitesini artırma amacı taşıması ve gerçek kullanıcıların problemlerini odak noktasına koyması nedeniyle özgün bir hal almaktadır. Bu nedenle çıkan sonuçların; ileriki yıllarda yapılacak çalışmalar için önemli bir referans kaynağı olması düşünülmektedir.

Abstract:
The quality sought in products and services is defined as the sum of characteristics based on their ability to meet the needs. The life quality that emerges with the quality sought at every point of life is a multidimensional and complex concept. In the thesis study, the life quality is examined from the perspective of architecture discipline and the concept of satisfaction with the apartment and its environment is reviewed as a sub-heading of life quality. Identifying the expectations of the users regarding quality and increasing life quality in line with these expectations has been determined as the main objective. In this context, the "Quality Function Deployment" model, which is generally used in industry and service sectors, constitutes the method of the thesis. The "concept of mass housing" constitutes the subject of the study, since it is accepted to be similar with industrial production. In our country, Housing Development Administration has ensured the production of approximately one million apartments in the last twenty years, and most of these apartments are in the social housing category. For this reason, it is thought that testing the adaptability of the method to residential planning, design and implementation processes would bring a new perspective. In the method, which has four basic stages, first the planning was done, afterwards "voice of the customer" part was started. In order to identify the user requests and needs, the studies on this subject were examined and a systematic grouping was made and the prioritization phase was started. Analytical Hierarchy Process was used for prioritization, which is one of the multi-criteria decision making methods. Afterwards, the literature was searched for technical requirements that could be a solution to customer requests and needs. The technical requirements were identified and their effects were discussed with the expert group. The data obtained from this stage were also processed into the matrix and their importance weights were calculated. Finally, the results obtained from the matrix were evaluated and the conclusion section was formed. The study becomes unique, since it aims in general to improve the life quality and focuses on the problems of real users. Therefore, the results of this study are considered to be an important reference source for future studies.