Toplumsal cinsiyet açısından siyasal kültür: Şanlıurfa örneği
Political culture in terms of gender: Example of the Şanlıurfa
Yazar: AYŞE KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULVAHAP ULUÇ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet farkları = Gender differences ; Kadınlar = Women ; Siyasal davranış = Political behavior ; Siyasal değerler = Political values ; Siyasi kültür = Political culture ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bireyler ve toplum, dünyayı anlamlandırmak için çeşitli sınıflandırmalar yapar. Bu sınıflandırmaların en önemlisi cinsiyettir. Her birey dünyaya erkek veya dişi olarak gelir. Bu anlamda cinsiyet, kişinin biyolojik cinsiyetine bağlı olarak belirlenen demografik bir sınıflandırmadır. Toplumsal cinsiyet ise kadın veya erkek olmanın kültürel yönlerini vurgulayan ve toplumun kişiye yüklediği değerleri ifade eden sosyal bir sınıflandırmadır. Bu anlamda toplumsal cinsiyet, cinsler arasındaki toplumsal ilişkileri açıklamak için kullanılan bir kavramdır. Toplumsal cinsiyetin bu sosyolojik yönü, her iki cinsiyet grubunu toplumun beklentileri çerçevesinde davranmaya zorlamaktadır. Bu bağlamda çoğunlukla bir kültür meselesi olarak değerlendirilen kadın ile erkek arasındaki farklılıklar ilgi ve değerlerin de farklılığına vurgu yapmaktadır.
Her yönü ile farklı olan kadın ve erkeğin siyasal ilgi, tutum ve davranışları arasındaki farklılıkların toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi bu çalışmanın konusu olmaktadır. Bu kapsamda cinsiyet rollerinin siyasal tutum ve davranışlara nasıl yansıdığını ortaya koymak, bu çalışmanın temel amacıdır. Ayrıca çalışmada deneklerin kadın ve siyaset ilişkisine bakış açıları da öğrenilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Şanlıurfa il merkezi evren olarak seçilmiş ve 420 kişilik bir örneklem grubuna anket çalışması uygulanmıştır. Bu kapsamda anket formunda deneklerin siyasal ilgi, siyasal bilgi, siyasal değer ve siyasal eylem düzeylerini ölçmeye yönelik sorular yer almaktadır.  Elde edilen veriler çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmada deneklerin siyasete olan ilgileri ve siyasal katılım düzeyleri, yapılan alan araştırmasından elde edilen verilerle görünür kılınmaya çalışılmıştır.
Şanlıurfa'nın siyasal kültürünü toplumsal cinsiyet açısından öğrenme amacını taşıyan çalışma, büyük ölçüde amacına ulaşmıştır. Sonuç olarak çalışmada, kadın ve erkeklerin siyasal ilgi, siyasal bilgi, siyasal değer ve siyasal eylem düzeylerinin birbirinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre kadınların siyasal ilgi, bilgi ve eylem düzeyleri erkeklere göre daha düşüktür. Erkek katılımcılar kadınlara göre uyrukluk kültürüne, kadın katılımcılar yerel kültüre daha yakındır. Kadınların ve erkeklerin ilgi duydukları alanlar da birbirinden farklıdır. Kadınlar yerel sorunlara daha duyarlıyken erkekler ekonomik ve siyasi sorunlara daha duyarlıdır. Ayrıca siyasal değer açısından kadınların ve erkeklerin siyasal duruşları, demokratik ve modern değerleri benimseme tutumları da birbirinden farklıdır. Buna göre erkekler kadınlara göre (gösteri ve yürüyüş yapmak gibi) demokratik değerleri benimsemeye daha eğilimlidir. Bununla birlikte kadınlar erkeklere göre kadınların siyasal yaşamda aktif olarak yer alması konusunda modern değerleri benimsemeye daha eğilimlidir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Şanlıurfa'da ataerkil düşünce yapısı sınırlı düzeyde de olsa bir kırılma yaşamaktadır. 

Anahtar kelimeler: Kadın, Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Siyasal Kültür

Abstract:
Individuals and society make various classifications to make sense of the world. The most important of these classifications is gender. Every individual comes to the world as either male or female. In this sense, gender is a demographic classification determined depending on the biological sex of the person. Gender on the other hand is a social classification that emphasizes the cultural aspects of being a woman or a man and expresses the values that society attributes to the person. In this sense, gender is a concept used to explain the social relations between the sexes. This sociological aspect of gender forces both gender groups to act within the expectations of society. In this context, the differences between men and women which are mostly considered as a cultural issue, emphasize the difference in interests and values.
It is the subject of this study to examine the differences between the political interests, attitudes, and behaviors of women and men who are different in every aspects in the context of gender.  In this scope, the main purpose of this study is to  redound on how gender roles reflect on political attitudes and behaviors. In addition, it was tried to learn the perspectives of the subjects on the relationship between women and politics. For this purpose, Şanlıurfa city center was selected as the population and a survey was applied to a sampling group of 420 people. In this scope, the survey form includes questions to measure the political interest, political knowledge, political value, and political action levels of the subjects. The data obtained were evaluated within the scope of the study. In the study, the interest of the subjects in politics and their level of political participation were tried to be made visible with the data obtained from the field study.
The study which aims to learn the political culture of Şanlıurfa in terms of gender, has largely achieved its purpose. As a result, it was determined that the political interest, political knowledge, political value, and political action levels of women and men are different from each other. According to the findings obtained from the study, women's political interest, knowledge, and action levels are lower than men. Men participants are closer to subject political culture than women; women participants are closer to parochial political culture. The areas that women and men are interested in are also different from each other. While women are more sensitive to local problems, men are more sensitive to economic and political problems. Additionally, in terms of political values the political stance of women and men and their attitudes to adopt democratic and modern values are also different from each other. Accordingly, men tend to adopt democratic values (such as demonstrating and marching) than women. However, women are more inclined to adopt modern values regarding the active participation of women in political life than men. According to the findings of the study, the patriarchal mindset in Şanlıurfa is experiencing a break, albeit at a limited level.

Keywords: Woman, Sex, Gender, Political Culture