Özel eğitim merkezleri ile çocuk yuvalarında çalışan çocuk eğiticilerinin anksiyete düzeyleri açısından karşılaştırılması ve anksiyete düzeylerini etkileyen faktörlerin tespiti
The comparison of anxiety levels of paraeducators working in special education centers and nursery schools and fixation of the factor influencing their anxiety levels
Yazar: TANER TOKUÇCU
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, özel eğitim merkezlerinde zihinsel engelli çocuklarla çalışançocuk eğiticileri ile çocuk yuvalarında normal çocuklarla çalışan çocuk eğiticilerininanksiyete düzeyleri arasındaki farka bakılmış ve anksiyete düzeylerini etkileyenfaktörler ile problem alanları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, tesadüfî olarakseçilen İstanbul, Bursa, Eskişehir, Mersin, Afyon illerinde bulunan özel eğitimmerkezlerinde çalışan 60 çocuk eğiticisi ve çocuk yuvalarında çalışan 60 çocukeğiticisi olmak üzere toplam 120 kişilik gönüllü bir örneklem grubu oluşturulmuştur.Araştırmaya katılan çocuk eğiticilerine Kişisel Anket Formu, Durumluluk KaygıÖlçeği, Süreklilik Kaygı Ölçeği ve Eysenck Kişilik Envanteri uygulanmış ve eldeedilen veriler SPSS istatistik paket programında analiz edilmiştir.İki grup halindeki çocuk eğiticilerinin durumluk ve sürekli anksiyete düzeylerive bunların demografik değişkenlerle ilişkileri açısından aralarında fark olupolmadığı ?MANCOVA? testi kullanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.Hipotezlerin test edilmesi esnasında, çocuk eğiticilerinin kişilik özellikleri(dışadönüklük, nevrotiklik boyutları) kovaryans değişken olarak ele alınarak kontrolaltında tutulmuştur. Çocuk eğiticilerinin çalıştıkları okul türünün; çocuklarla,çocukların aileleriyle, kurumlarındaki yöneticilerle ve iş arkadaşlarıyla problemyaşamalarında etkili olup olmadığına ?ki-kare? testi uygulanarak bakılmıştır.Araştırma sonucunda, özel eğitim merkezlerinde çalışan eğitimcilerin çocukyuvalarındakilere göre daha anksiyeteli oldukları bulunmuştur. Medeni durum,meslekte çalışma süresi, çocuklarla problem yaşama, ailelerle problem yaşama veyöneticilerle problem yaşama değişkenlerinin çocuk eğiticileri arasında anksiyetedüzeyi açısından fark yarattığı görülmüştür. Çocuk eğiticilerinin çalıştıkları okultürünün ise, kurumlarındaki iş arkadaşlarıyla ve yöneticilerle problem yaşamalarındaetkili olduğu tespit edilmiştir. Özel eğitim merkezlerinde çalışanlar iş arkadaşları veyöneticilerle daha fazla sorun yaşamaktadırlar.

Abstract:
In this study, the anxiety levels of paraeducators working with mentallydisabled children in special education centers and the anxiety levels of paraeducatorsworking with normal children in nursery schools were examined and the factorsinfluencing the level of anxiety and the sources of problems were determined. Withthis purpose, the sample consisted of 60 paraeducators from special education centersand 60 paraeducators from nursery schools randomly chosen from cities of Istanbul,Bursa, Eskişehir, Mersin and Afyon. All subjects were given the PersonelInformation Form, State- Trait Anxiety Inventory and Eysenck?s PersonalityInventory. The data obtained was analyzed by statistical package for social sciences(SPSS) program.The state-trait anxiety levels of two groups of paraeducators were comparedusing MANCOVA test on SPSS. The personality characteristics (ekstrovertintrovertand nevrotism) of both groups of paraeducators were entered into theanalysis as a covariate variable and therefore it was controlled. Whether the type ofschool had an impact on paraeducators?s reported problems with children, parents,administrators and colleagues was examined by using chi-square analysis.The results of the study revealed that the paraeducators working at specialeducation centers reported significantly higher anxiety levels compared toparaeducators working atnursery schools. Marital status, period of work,experiencing problems with children, with parents and administrators were found tobe related to level of anxiety. Experiencing problems with collegues andadministrators was related to type of school the paraeducators work. Theparaeducators working at special education centers reported significantlyexperiencing more problems with collegues and administrators.