Temporomandibular rahatsızlığa sebep olan etiyolojik faktörlerin bireylerde görülen semptomlara etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of etiologic factors causingtemporomandibular disorders on the symptoms seen inindividuals
Yazar: BURCU ANASIZ KIRANATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZER İŞİSAĞ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Temporomandibular rahatsızlık (TMR); temporomandibular eklemi (TME) ve bununla ilişkili yapıları etkileyen, çiğneme kaslarında ve eklem bölgesinde ağrı, ağız açmada kısıtlılık ve eklem seslerine sebep olabilen klinik bir durumdur.Bu çalışmanın amacı; TMR etyolojisinde etkili olan depresyon, anksiyete ve parafonksiyonel alışkanlıklar gibi faktörlerin hastalığın klinik semptomları arasında yer alan ağız hareketlerinde kısıtlılık, eklem sesleri, çiğneme kaslarında ve TME'de ağrı gibi bulgularla olan ilişkisini incelemektir.Bu sayede etiyolojik faktörlerin elimine edilmesi ile semptomlarınazaltılarak TMR tedavisine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.
Gereç ve Yöntem: Yapılan çalışmada Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Kliniğine TMR şikayeti ile gelen 100 hastaya TMR için Araştırma Tanı Kriterleri (DC/TMD) protokolünde yer alan Derecelendirilmiş Kronik Ağrı Skalası (GCPS), Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9), Genelleştirilmiş Anksiyete Bozukluğu-7 (GAD-7) ve Ağız Alışkanlıkları Kontrol Listesi (OBC) envanterleri uygulanmıştır. Araştırmaya onam veren ve envanterleri eksiksiz dolduran hastaların klinik muayeneleri DC/TMD protokolünegöre yapılmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS 25 programında gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Katılımcılarınçoğunluğu hafif düzeyde anksiyete (Katılımcıların %38'i) ve depresyon (Katılımcıların %40'ı) belirtileri göstermektedir ve parafonksiyonel oral alışkanlıklar bakımından (Katılımcıların %65'i) yüksek düzeyde risk altındadır. Aksiyete ve depresyon skorları ile katılımcıların bildirdiği ağrı dereceleri anlamlı bir ilişki sergilemektedir (p<0.05). Hipermobilite, lateral-protruziv hareket eklem sesleri ve bildirilen yüksek ağrı dereceleri anksiyete olasılığını artırmaktadır. Parafonksiyonel alışkanlıklar ve ağrı bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.05).Uykuda yapılan diş sıkma veya gıcırdatma ile muayene bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0.05), uyanıkken yapılan diş sıkma veya gıcırdatma ile ağrı bulguları anlamlı bir ilişki sergilemiştir (p<0.05).
Sonuç: DC/TMD kullanılarak uygulanan muayene protokolü ile TMR'ye sahip bireylerde hastalığa neden olabilecek potansiyel etiyolojik faktörler ve mevcut semptomlararasındaki ilişkilerin tanımlanması sayesinde hastalığa sebep olabilecek faktörler elimine edilerek daha etkin bir tedavi süreci yürütülebilir.
Anahtar Kelimeler: Temporomandibular Eklem, Semptom, Etiyolojik Faktör

Abstract:
Objective: Temporomandibular disorders (TMD) is a clinical condition that affects the temporomandibular joint (TMJ) and related structures and can cause pain in the masticatory muscles and joint area, restricted mouth opening and joint sounds. The aim of this study is to examine the relationship between factors such as depression, anxiety and parafunctional habits, which are effective in the etiology of TMD, and the clinical symptoms of the disease such as restricted mouth movements, joint sounds, pain in the masticatory muscles and TMJ. In this way, it is thought that eliminating etiologic factors may contribute to the treatment of TMR by reducing symptoms.
Materials and Methods: In this study, the Graded Chronic Pain Scale (GCPS), Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7) and Oral Behaviors Checklist (OBC) inventories included in the Diagnostic Criteria for TMR (DC/TMD) protocol were applied to 100 patients who came to Afyonkarahisar University of Health Sciences, Faculty of Dentistry, Prosthodontics Clinic with TMR complaints. Clinical examinations of the patients who consented to the study and completed the inventories completely were performed according to the DC/TMD protocol. Statistical analyses were performed using IBM SPSS 25 program.
Results: The majority of participants showed mild symptoms of anxiety (38% of participants) and depression (40% of participants) and were at high risk for parafunctional oral habits (65% of participants). Anxiety and depression scores were significantly correlated with the degree of pain reported by the participants (p<0.05). Hypermobility, lateral-protrusive motion joint sounds and higher reported pain levels increase the likelihood of anxiety. There is a statistically significant relationship between parafunctional habits and pain symptoms (p<0.05). While there was no statistically significant relationship between clenching or grinding during sleep and examination findings (p>0.05), there was a significant relationship between clenching or grinding during wakefulness and pain findings (p<0.05).
Conclusion: The examination protocol using DC/TMD can be used to identify the relationships between potential etiologic factors that may cause the disease and the current symptoms in individuals with TMR, thus eliminating the factors that may cause the disease and conducting a more effective treatment process.
Keywords: Temporomandibular Joint, Symptom, Etiologic Factor