Okul öncesi öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğilimlerinin yordayıcısı: Mesleki tutum ve yaşam doyumu
Predictors of preschool teachers' reflective thinking tendencies: Professional attitude and life satisfaction
Yazar: MEHMET GÜL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇALIŞANDEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmenlik sınıf yönetimi, bireysel farklılıklar, meslektaşlarla ve yöneticilerle olan ilişkiler, eğitimsel meseleler, sosyal baskılar ve ahlaki ikilimler gibi birçok problem durumu içerisinde barındırmaktadır. Bu nedenle öğretmenler teknik açıdan yetkin, araştıran, eleştirel düşünebilen, kendini eleştirebilen ve yansıtıcı düşünebilen bireyler olmalıdırlar. Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tutumları ile yaşam doyumlarının, yansıtıcı düşünme becerilerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseninde tasarlanan araştırmanın verileri, 2021-2022 eğitim öğretim yılında resmi veya özel bir kurumda okul öncesi öğretmeni olarak görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan öğretmenlerden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmen Yansıtıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği", "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan 399 okul öncesi öğretmenden elde edilen verilerin analizinde öğretmenlerin yansıtıcı düşünme eğiliminin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin, mesleğe yönelik tutumlarının ve yaşam doyumlarının, yansıtıcı düşünme eğilimini yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yansıtıcı düşünme eğilimindeki değişimin %22'sini mesleki tutum ve yaşam doyumunun açıkladığı sonucu elde edilmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğiliminin, okula aidiyet hissetme durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülürken; cinsiyet, bulunulan yaş aralığı, medeni durum, çalışılan yaş aralığı, sınıftaki çocuk sayısı, kıdem, hizmetiçi eğitim alma durumu, hizmetiçi eğitim sayısı ve yansıtıcı düşünme eğitimi alma durumu değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı bulgusu elde edilmiştir.

Abstract:
Teaching involves many problems such as classroom management, individual differences, relationships with colleagues and administrators, educational issues, social pressures and moral dilemmas. Therefore, teachers should be technically competent, researching, critical thinking, self-critical and reflective individuals. In this study, it was examined whether preschool teachers' professional attitudes and life satisfaction predict their reflective thinking skills. The data of the study, which was designed in a relational survey design, one of the quantitative research methods, were collected from teachers who worked as preschool teachers in a public or private institution in the 2021-2022 academic year and participated in the study voluntarily. "Personal Information Form", "Teacher Reflective Thinking Disposition Scale", "Attitude Towards Teaching Profession Scale" and "Life Satisfaction Scale" were used as data collection tools. In the analysis of the data obtained from 399 preschool teachers who voluntarily participated in the study, independent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were performed to determine whether teachers' reflective thinking tendency differed according to demographic characteristics. Multiple linear regression analysis was performed to determine whether preschool teachers' attitudes towards profession and life satisfaction predicted reflective thinking disposition. As a result of the analyses, it was found that professional attitude and life satisfaction explained 22% of the change in reflective thinking disposition. In addition, while it was seen that preschool teachers' reflective thinking tendency differed significantly according to their feeling of belonging to the school, it was found that there was no significant difference according to the variables of gender, current age range, marital status, working age range, number of children in the class, seniority, in-service training status, number of in-service training and reflective thinking training status.