Hastaların e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin hastane tercihinde sosyal medya kullanımına etkisi
The effect of e-health literacy levels on social media use in hospital preference
Yazar: ŞEVVAL KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA DÜZCÜ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte e-sağlık okuryazarlığı ve sosyal medya kavramları önem
kazanmakta ve bu iki kavram arasındaki ilişkinin sorgulanması gereği ortaya çıkmaktadır. Bu
çalışmanın amacı, e-sağlık okuryazarlık düzeyinin hastane tercihinde sosyal medya kullanımı
üzerindeki etkisini ve sosyo-demografik özelliklerin hastane tercihi öncesi ve sonrasında sosyal
medya kullanımına olan etkisinin irdelenmesidir. Bununla birlikte; sosyal medya kullanımının
hastane tercihine nasıl yansıdığı incelenerek, sağlık yöneticilerinin bu tercih ile ilgili strateji
üretmelerine ve sosyal medyayı hastaların istek, ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda nasıl
kullanacaklarına dair yardımcı olunması hedeflenmektedir. Literatür incelendiğinde e-sağlık
okuryazarlığıyla birlikte hastane tercihinde sosyal medyanın kullanımının da irdelendiği sadece
yeni bir çalışmaya rastlanmıştır. Araştırmanın örneklemini ankete gönüllü olarak katılımı kabul
eden İstanbul'da ikamet eden ve son altı ay içerisinde sağlık hizmeti almış 18-65 yaş
aralığındaki 356 katılımcı oluşturmaktadır. Bu çalışmada hastaların e-sağlık okuryazarlık
düzeyinin hastane tercihinde sosyal medya kullanımı üzerindeki etkisinin uluslararası indekste
yer alan iki farklı ölçekle ölçülmesi amacıyla nicel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Veriler
İstanbul ili Avrupa ve Anadolu yakasındaki iki vakıf üniversite hastanesinden son altı ay
içerisinde sağlık hizmeti almış hastalara yüz yüze 5'li likert ölçeğine göre hazırlanmış anket
uygulanarak toplanmıştır. Katılımcıların anket yanıtları SPSS for Windows 25.00 ve AMOS
24.0 programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Gözlenen
değişkenlerle yol analizi modelinde model test değerleri ve modelin uyum indeks değerleri
kabul edilebilir uyum sınırları içinde yer aldığından modelin geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Çalışmada, E-Sağlık Okuryazarlığı puanının Hastane Tercihi Öncesi Sosyal Medyada Birey
Eğilimi puanına etkisinin pozitif ve anlamlı olduğu ancak Hastane Tercihi Sonrası Sosyal
Medyada Birey Eğilimi puanına etkisinin negatif ve anlamsız olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: E-sağlık okuryazarlığı, Hasta, Hastane tercihi, Sosyal medya, Yapısal
eşitlik modellemesi.

Abstract:
With the acceleration of digitalization, the concepts of e-health literacy and social media gain
importance and the need to question the relationship between these two concepts emerges. The
aim of this study is to examine the effect of e-health literacy level on social media use in hospital
choice and the effect of socio-demographic characteristics on social media use before and after
hospital choice. With this; By examining how social media use reflects on hospital preference,
it is aimed to help healthcare managers produce strategies regarding this preference and how to
use social media in line with patients' wishes, needs and expectations. When the literature was
examined, only one new study was found that examined the use of social media in hospital
selection along with e-health literacy. The sample of the research consists of 356 participants
between the ages of 18-65, who reside in Istanbul and have received health care services in the
last six months, who accepted to participate in the survey voluntarily. In this study, a
quantitative research method was applied to measure the effect of patients' e-health literacy
level on social media use in hospital preference with two different scales in the international
index. Data were collected by applying a face-to-face survey prepared on a 5-point Likert scale
to patients who received healthcare services in the last six months from two foundation
university hospitals on the European and Anatolian sides of Istanbul. Participants' survey
responses were analyzed using structural equation modeling using SPSS for Windows 25.00
and AMOS 24.0. It is understood that the model is valid since the model test values and fit
index values of the model in the path analysis model with the observed variables are within
acceptable fit limits. In the study, it is seen that the effect of the E-Health Literacy score on the
Individual Tendency score in Social Media before Hospital Preference is positive and
significant, but its effect on the Individual Tendency score in Social Media after Hospital
Preference is negative and insignificant.
Key Words: E-health literacy, Patient, Hospital preference, Social media, Structural equation
modeling.