Meme cerrahisi geçiren hastaların "vaka yönetimi modeli" ile izlenmesi
To monitor the patients exposed to breast surgery with case management model
Yazar: SEVİNÇ TAŞTAN
Danışman: PROF.DR. SEVGİ HATİPOĞLU
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
6.0ZET Araştırma, meme cerrahisi geçiren hastaların bakımında "Vaka Yönetimi" modelinin uygulanması ve bu modelin, hastaların aldığı hemşirelik bakımının kalitesine, hastanın kaygısının giderilmesine, hasta memnuniyetine, hastanede yatış süresine ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Araştırma Genel Cerrahi AD. 'da, 1 Mart 2004 - 30 Nisan 2005 tarihleri arasında, meme kanseri tanısıyla cerrahi (modifîye radikal mastektomi ve meme koruyucu cerrahi) geçiren hastalarla yapılmış ve 69 hasta araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışmada ilk altı ay kontrol, ikinci altı ay ise deney grubu hastalara ilişkin veriler toplanmıştır. Araştırmada veriler, Hasta Bilgi Formu, Durumluk ve Süreklilik Kaygı Envanteri, Meme Cerrahisi Bakım Protokolü, Bakım İzlem Cetveli, Hasta Memnuniyetini Değerlendirme Anketi, Taburculuk Sonrası İzlem Formu, SF-36 Yaşam Kaütesi Ölçeği kullamlarak elde edilmiştir. Vaka yönetimi modelinin etkinliğini saptamak amacıyla, araştırmadan elde edilen veriler, yüzdelik, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, Mann-Whitney U Testi, iki yüzde arasındaki farkın önemlilik testi (ki-kare) kullanılarak, SPSS 11.0 (Statistical Package Of Social Sciences) istatistik paket programında analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kontrol ve deney gruplarının bazı tanıtıcı ve hastalıkları ile ilgili özellikleri açısından benzer oldukları saptanmıştır (p>0.05). Meme cerrahisi balom protokolü doğrultusunda hasta bakım kalitesinde yükselme sağlanmıştır. Deney grubu hastaların memnuniyet puan ortalamalarının, kontrol grubu hastalarından yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Durumluk anksiyete düzeyi yönünden, ameliyat öncesi gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0.05); taburculuk öncesi ise, deney grubunun anksiyete düzeyinin daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Taburculuk sonrası izlemler ile bakımın sürekliliği sağlanmıştır. 101Deney ve kontrol grubu hastaların SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutları puan ortalamaları incelendiğinde, deney grubunun fiziksel işlev, mental sağlık ve ağrı boyutlarının puan ortalamalarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu, ancak aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Yaşam kalitesinin diğer boyutları olan, fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, mental işlev, enerji canlılık ve genel sağlık algısı yönünden, deney grubu hastaların puanlan, kontrol grubu hastalarından daha yüksek olup gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırma sonuçlarına göre, meme cerrahisi geçiren hastaların bakımında "vaka yönetimi modeli" uygulamasının, hastaların aldığı balam kalitesini yükseltmesi, hasta memnuniyetini artırması, hastaların anksiyetelerini azaltması ve yaşam kaliteleri üzerine olumlu etkisi olduğu değerlendirilmiştir. 102

Abstract:
6. SUMMARY This study was planned with an experimental approach for the application of Case Management model in the care of patients with breast surgery and to reveal the effect of this model on the quality of nursing care, removing patient's anxiety, hospitalization period, and life quality of patients. The study was applied on the patients who had surgical operation (modified radical mastectomy and breast conserving surgery) because of the breast cancer diagnosis between March 1, 2004 and April 30, 2005 in Department of General Surgery and 69 patients included into the scope of study. Data was collected for the control group in the first six months and for the experiment group in the second six months. The data was collected by using Patient Information Form, State-Trait Anxiety Inventory, Breast Surgery Care Protocol, Care Follow- Up Tool, Questionnaire for the Evaluation of Patient Satisfaction, Post-Discharge Follow-Up Form, and SF-36 Quality of Life Scale. The data was analyzed to determine the effectiveness of the Case Management Model by using percentages, Student T-Test, Mann- Whitney U-Test, and Chi-Square test with SPSS 11.0 (Statistical Package of Social Sciences). According to the results of the study, some similarities were determined in some introductory information and properties of their illness (p>0.05). A rise in the quality of patient care was achieved in the direction of the Breast Surgery Care Protocol. It was determined that the point average of satisfaction of patients in experiment group was higher than the average of control group (p<0.05). According to the level of stationary anxiety, there was not a meaningful statistical difference between groups (p>0.05). On the other hand, the anxiety level of experiment group was lower than the control group and there was a statistically meaningful difference between them in the period of pre-discharge (p<0.05). The continuum of care was performed by followings in post-discharge period. When the point averages of sub-dimensions of SF-36 Quality of Life Scale of control and experiments groups were examined, the point averages of physical functioning, mental health and pain in experiment group was higher than the control group, but the difference were not statistically significant (p>0.05). For other dimensions of life quality such that role- 103physical, general health, vitality, social functioning, and role-emotional, the points of experiment group was higher than the other and the difference was statistically significant (p<0.05). According to the results of the study, it has been evaluated that the application of Case Management Model on patients with breast surgery had a positive effect on quality of care, increase in patient satisfaction, lessening the patient anxiety and life qualities. 104