Üretral yolla mesane kateterizasyonunda iki farklı kayganlaştırıcı kullanımının ağrıya etkisi
The effect on pain of the use of two different lubricants in urethral bladder catheterization
Yazar: ASUMAN TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN ZAYBAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Jeller = Gels ; Lidocaine = Lidocaine ; Mesane = Urinary bladder ; Üretra = Urethra ; Üriner kateterizasyon = Urinary catheterization

Özet:
Araştırma, kadınlarda üretral kateterizasyonda lidokain ve yağlayıcı jel kullanımının ağrıyı azaltmadaki etkinliğini incelemek amacıyla yapılmış yarı deneysel bir çalışmadır.Araştırma; Ağustos 2010-Ocak 2011 tarihleri arasında Giresun'da bulunan bir hastanede yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağustos 2010 ? Ocak 2011 tarihleri arasında araştırmanın yapıldığı hastanede sezeryan ameliyatı olan ve üretral kateterizasyon uygulanan hastalar oluşturmuştur. Örneklem seçiminde Basit Randomizasyon yapılmış, örneklem kriterlerine uyan ve araştırmaya alınan ilk hasta kateterin ıslatılmasında distile su kullanılan kontrol grubuna, ikinci hasta lidokain jel uygulanan 1. uygulama grubuna, üçüncü hasta ise yağlayıcı jel uygulanan 2. uygulama grubuna dahil edilmiştir. Yeterli sayıya ulaşılana kadar örneklem seçimi sistematik olarak sürdürülmüştür. Her grupta 42 hasta olmak üzere toplam 126 hasta araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında, Birey Tanıtım Formu ve Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ) kullanılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında öncelikle GKÖ hakkında bilgi verilmiş, daha sonra bir araştırmacı tarafından üretral kateterizasyon işlemi uygulanmıştır. Kateter uygulamasından sonra, kateterin yağlanmasında kullanılan madde hakkında bilgisi olmayan başka bir kişi tarafından GKÖ aracılığı ile hastanın ağrısı değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ki-kare, varyans analizi ve t testi kullanılmıştır. Araştırma için; Etik kuruldan ve araştırmanın yapıldığı kurumdan yazılı, araştırmaya katılan hastalardan yazılı/sözlü izin alınmıştır.Araştırma sonucunda: Hastaların yaş ortalamalarının 28.9±5.12 yıl olduğu, %43.7'sinin ilkokul mezunu, %82.5'inin ev hanımı olduğu, %54'üne daha önceden üretral kateterizasyon uygulandığı saptanmıştır. Kateterizasyon sırasında, hastaların %31.7'sinin yanıcı, %23'ünün batıcı, %15.1'inin sızlayıcı biçimde ağrı deneyimlediği belirlenmiştir.Üretral kateterizasyon sırasında, kateterin ıslatılmasında distile su kullanılanılan hastaların % 78.6'sında, lidokain jel kullanılan hastaların %52.4'ünde ve yağlayıcı jel kullanılan hastaların %78.6'sında ağrı görüldüğü belirlenmiştir. Hastaların kateterizasyon sırasındaki ağrı seviyesi ortalamaları; kateterin ıslatılmasında distile su kullanılanlarda 2.19±1.99, lidokain jel kullanılanlarda 1.29±1.87, yağlayıcı jel kullanılanlarda ise 2.03±1.91 olarak bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda, ağrı görülme oranları bakımından gruplar arasında farkın anlamlı olduğu belirlenirken ( p < 0.05 ), ağrı seviyesi ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05) .Anahtar Sözcükler: Üretral kateterizasyon, ağrı, lidokain jel, yağlayıcı jel.e- mail: atemell_82@hotmail.com.

Abstract:
This experimental study was intended to investigate the effectiveness of lidocaine and lubricant gel in reducing pain during urethral catheterization in women.The study was performed between August 2010 and January 2011 at a hospital in Giresun, Turkey. The study population consisted of patients undergoing Cesarean surgery and administered urethral catheterization at the hospital in which the research was conducted between the above dates. Simple randomization was performed at sampling, the first patient meeting the sampling criteria and enrolled in the study being included in the control group, in which distilled water was used for catheter lubrication. The second patient was included in experimental group 1, administered lidocaine gel, and the third patient was enrolled in experimental group 2, administered lubricant gel. Sampling was maintained systematically until a sufficient number had been reached. A total of 126 patients constituted the study sample, with 42 patients in each group.The Individual Introduction Form and Visual Analogue Scale (VAS) were used in data collection. At the data collection stage, information was provided about the VAS in particular, after which catheterization was performed by a researcher. Following catheterization patient pain was evaluated by another individual blind to the lubricant employed and using the VAS. Percentages, chi-square, analysis of variance and the t test were used in data analysis. Written approval was obtained from the ethical committee and the institution in which the study was performed, and written/verbal consent was obtained from the patients participating.Mean age of patients was 28.9±5.12 years, 43.7% being primary school graduates, 82.5% housewives and 54% having previously undergone urethral catheterization. During catheterization, 31.7% of patients reported burning pain, 23% stinging pain and 15.1% sharp pain.During urethral catheterization, pain was reported in 78.6% of patients using distilled water for catheter lubrication, 52.4% using lidocaine gel and 78.6% of those using lubricant gel. Average pain levels during catheterization were 2.19±1.99 in those patients using distilled water for catheter lubrication, 1.29±1.87 in those using lidocaine gel and 2.03±1.91 in those using lubricant gel. Analysis revealed a significant difference between the groups in terms of pain incidence (p < 0.05), but no significant difference in terms of average pain levels (p>0.05).Key words: Urethral catheterization, pain, lidocaine gel, lubricant gel.e- mail: atemell_82@hotmail.com.