Üçüncü basamak üniversite hastanesi ekokardiyografi laboratuvarına başvuran  hastalarda pulmoner hipertansiyon sıklığı, sınıflandırması ve triküspit regürjitasyon velositesi yüksekliğinin mortalite üzerine olan etkisi: Akdeniz Üniversitesi deneyimi
The frequency and classification of pulmonary hypertension in patients admitted to the echocardiography laboratory of the third-line university  hospital and the effect of tricuspid regurgitation velocity HEİGHT on  mortality: 'Akdeniz University' experience
Yazar: MÜGE TEZER
Danışman: PROF. İBRAHİM BAŞARICI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ekokardiyografi = Echocardiography ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Mortalite = Mortality ; Pulmoner hipertansiyon =   ; Sınıflandırma = Classification ; Triküspid kapak = Tricuspid valve

Özet:
Pulmoner hipertansiyon (PH) birçok etiyolojik nedenin sonucunda 
oluşabilen, kronik ve progresif seyirli bir hastalık grubudur. Çalışmamızın amacı 
01.01.2015-31.12.2019 tarihleri arasındaki 5 yıllık süreçte merkezimizde 
ekokardiyografi laboratuvarına başvurmuş olan hastalarda, ekokardiyografik olarak 
yüksek olasılıklı pulmoner hipertansiyon tanımına uyan hastaların pulmoner 
hipertansiyon etiyolojik nedenlerine göre gruplandırılması; hem gruplar arası 
mortalite farkının belirlenmesi hem de TRV değeri 2,8 m/sn'in üzerinde olan ve 
orta olasılıklı pulmoner hipertansiyon tanımına uyan hasta grubu ile yüksek 
olasılıklı PH tanımına uyan hasta grubu arasındaki mortalite farkını belirlemek 
olmuştur.
Çalışmaya 01.01.2015-31.12.2019 tarihleri arasında ekokardiyografi 
laboratuvarına başvurmuş olan ve ekokardiyografi veri tabanındaki 25944 hasta 
kaydı incelenerek başlanmıştır. Hastaların ekokardiyografik olarak PH olasılıkları 
düşük, orta, yüksek olarak belirlenmiştir ve dışlama kriterleri hariç tutulduğunda 
çalışmaya; Kategori 1 olarak nitelendirdiğimiz orta olasılıklı 5733 hasta ve 
Kategori 2 olarak nitelendirdiğimiz yüksek olasılıklı 2835 hasta ile devam 
edilmiştir.
Kategori 1 ve 2 hastaları arasında, yaş cinsiyet ve sistolik pulmoner arter 
basınç verileri dahil edilerek kategoriler arasındaki mortalite farkına bakılmıştır. 
Kategori 2 hastalarında (%49,1) Kategori 1 hastalardakine (%31,8) göre (p<0,001) 
ve erkeklerde (%42,1) kadınlara göre (%34,4) mortalite daha yüksek (p<0,001) 
bulunmuştur. Ayrıca yaş grupları arttıkça mortalitenin arttığı saptanmıştır 
(p<0,001).
Yüksek olasılıklı PH tanımına uyan kategori 2 hastalarında ise öncelikle 
hastaların klinikleri, risk faktörleri, komorbid durumları, sol atriyum çapları gibi 
98
çoklu faktörler dikkate alınarak ekokardiyografik klasifikasyon yapılmıştır. 
Sonrasında ise bu ekokardiyografik gruplar arasında yaş, cinsiyet, diyabetes 
mellitus varlığı, hipertansiyon varlığı, sigara faktörü, kronik böbrek hastalığı 
varlığı, koroner arter hastalığı, serebrovasküler olay öyküsü varlığı, periferik arter 
hastalığı varlığı, malignite varlığı, EF ve sistolik PAB değerleri üzerinden mortalite 
farkına bakılmıştır.
Çalışmamızın sonucunda; 2835 ekokardiyografik olarak yüksek olasılıklı PH 
hastasının %78,7'sini (n:2232) Grup 2 yani sol kalp patolojisine sekonder gelişmiş 
PH hastaları oluşturmaktadır. Ardından 2. sıklıkta Grup 3 (Akciğer hastalığı ya da 
hipoksi ilişkili PH) hastaları %7,5 (n:212) oranında görülmüştür. 3. ve 4. sırada 
birbirine yakın yüzdeler ile %4,8 (n:137) ile Grup 1 (Pulmoner arteriyel 
hipertansiyon); %4,7 (n:132) oranında ise Grup 4 (Pulmoner arteriyel tıkanıklık 
ilişkili PH) görülmüştür. En az sıklıkta görülen ise %0,6 (n:17) oranı ile Grup 5 
(Mekanizmaları Belirsiz ve/veya Birden Fazla Etken İçeren PH) olmuştur.
Kategori 2 hastaları içinde ise çalışmamıza dahil edilen Grup 3 hastalarının 
mortalitesinin Grup 2 hastalara göre 1,84 kat daha fazla olduğu görülmüştür 
(p<0,001, CI: 1,532-2,220). Eko klasifikasyon dağılımında mortalite oranının en 
fazla Grup 3 hastalarında %66,5 (n:141), sonrasında Grup 2 hastalarında %52,3 
(n:1168), sonrasında Grup 4 hastalarında %38,6 (n:51) sonrasında Grup 1 
hastalarında %32,1 (n:44) ve en az olarak ise Grup 5 hastalarında %11,8 (n:2) 
bulunmuştur.
Kategori 2 hastaları arasında yaş, erkek olmak, diyabeti bulunmak, 
hipertansiyonu olmak, bilinen koroner arter hastalığı öyküsünün olması, sigara 
içiyor olmak, kronik böbrek hastalığının bulunuyor olması, EF değerinin <%40 
olması, malignite eşlik ediyor olması, sistolik pulmoner arter basıncının 45,6 
mmHg'nın üzerinde bulunması mortalite artışına yol açan parametreler olmuştur.

Abstract:
Pulmonary hypertension (PH) is a chronic and progressive disease that can 
occur as a result of many etiological causes. The aim of our study was grouping 
patients of according to the etiological causes of pulmonary hypertension who 
patients fit the definition of high-probability pulmonary hypertension who applied 
to the echocardiography laboratory during the 5-year period between 01.01.2015 
and 31.12.2019 in our center. The aim was to determine the difference in mortality 
between the all groups, as well as to determine the difference in mortality between 
the patient group that fit the definition of moderate-probability pulmonary 
hypertension and the patient group that fit the definition of high-probability PH.
The study was started by examining the records of 25944 patients who applied 
to the echocardiography laboratory between 01.01.2015 and 31.12.2019 and who 
were in the echocardiography database. Echocardiographically, of the patients are 
determined low, medium, and high PH probabilities and when the exclusion criteria 
are excluded, It was continued with 5733 patients with medium probability, which 
we call Category 1, and 2835 patients with high probability, which we call Category 
2.
We looked at the difference in mortality between categories 1 and 2 patients, 
including age, sex, and systolic pulmonary artery pressure data. Mortality was 
found to be higher in Category 2 patients (49.1%) than in Category 1 patients 
(31.8%) (p<0.001) and in men (42.1%) than in women (34.4%) (p<0.001). In 
addition, it was found that mortality increased as age groups increased (p<0.001).
In category 2 patients who fit the definition of high-probability PH, 
echocardiographic classification was made by considering multiple factors such as 
patients' clinics, risk factors, comorbid conditions, and left atrial diameters. 
Afterwards, it has been looked at that there was a difference in mortality between 
100
these echocardiographic groups based on age, gender, presence of diabetes mellitus, 
presence of hypertension, smoking factor, presence of chronic kidney disease, 
presence of coronary artery disease, history of cerebrovascular accident, presence 
of peripheral artery disease, presence of malignancy, EF and systolic PAP values.
As a result of our study; 78.7% (n:2232) of 2835 patients with 
echocardiographically high probability PH is constituted Group 2, that is, patients 
with PH secondary to left heart pathology. Then, Group 3 (Lung disease or hypoxiarelated PH) patients were seen at the rate of 7.5% (n:212). Group 1 (Pulmonary 
arterial hypertension) ranked 3rd and 4th with close percentages and 4.8% (n:137); 
Group 4 (PH associated with pulmonary arterial occlusion) was observed in 4.7% 
(n:132). The least frequent was Group 5 (PH with Uncertain Mechanisms and/or 
Multiple Factors) with a rate of 0.6% (n:17).
Among Category 2 patients, the mortality of Group 3 patients included in our 
study was 1.84 times higher than Group 2 patients (p<0.001, ci: 1.532-2.220). In 
the echo classification distribution, the highest mortality rate was 66.5% (n:141) in 
Group 3 patients, 52.3% (n:1168) in Group 2 patients, then 38.6% (n:51) in Group 
4 patients, followed by Group 1 was found in 32.1% (n:44) patients and at least 
11.8% (n:2) in Group 5 patients.
As a result of our study; age, being male, having diabetes, having 
hypertension, having a known history of coronary artery disease, smoking, having 
chronic kidney disease, having an EF value of <40%, accompanying malignancy, 
and systolic pulmonary artery pressure Being above 45.6 mmHg were the 
parameters that led to increased mortality in Category 2 patients.