Taburculuk öncesinde psikiyatri hastalarında iyileşme ve öz yeterlilik algısının değerlendirilmesi
Evaluation of recovery and perception of self-efficacy in  psychiatric patients before discharge
Yazar: MELİKE KARA
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ANÇEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yatan hastalar = Inpatients ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İyileşme = Convalescence

Özet:
Araştırma ruhsal hastalık tanısı konmuş ve psikiyatri kliniklerinde yatan bireylerin taburculuk öncesi iyi oluşunda öz yeterliliğin , sosyo-demografik ve hastalıkla ilgili özelliklerin yordama gücünü belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte bir çalışmadır.
Araştırmadaki bulgular, araştırmacı tarafından bireylerle yüz yüze veri toplama yoluyla tanıtıcı bilgi formu, İyileşme Değerlendirme Ölçeği ve Özyeterlilik Ölçeğinin 01.03.2020 ile 31.03.2021 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi ve  SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma  hastanelerinin psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi görmüş ve taburculuğu planlanmış bireylere uygulanmasıyla elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde  SPSS 11.5 paket programı kullanılmış, veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, normallik testi(Shapiro-Wilk), Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H, Spearman korelasyon testlerinden ve Tek ve Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda İDÖ toplam puanı 93,18, ÖYÖ toplam puanı 58,86 olarak bulunmuştur. Yaş, tanı konulma yaşı ve hastaneye yatış sayısı arttıkça İDÖ ve alt ölçekleri puanının düştüğü; bekarların, ekonomik durumu iyi düzeyde olanların, hastanede yatış süresi 1-7 gün arasında olanların, taburculuk şekli iyileşme olanların ve dosya tanısı diğer kategorisinde olanların İDÖ toplam puan ortalamasının en yüksek olduğu belirlenmiştir. Yaş ve hastaneye yatış sayısı arttıkça ÖYÖ toplam puanının düştüğü; bekarların üniversite mezunlarının, çocuk sahibi olmayanların, hastanede yatış süresi 1-7 gün arasında olanların ve dosya tanısı diğer kategorisinde olanların ÖYÖ toplam puan ortalamasının en yüksek olduğu belirlenmiştir. Yapılan çok değişkenli  doğrusal regresyon analizi ile cinsiyet (kadın olma), medeni durum (boşanmış olma), ekonomik durum( iyi düzeyde olma  ), taburculuk şekli (iyileşme) ve ÖYÖ toplam puanının İDÖ toplam puanını yordadığı ve İDO toplam puanındaki değişimin %29,5'ini açıkladığı ve  ÖYÖ'ne ait puanların İDÖ'den elde edilen puanların istatistiki olarak anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.
Araştırma bulguları, ruhsal hastalık tanılı bireylere sağlık bakım hizmeti sunarken   iyileşme algılarının, bireylerin iyileşme algısını etkileyen sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özelliklerin ve öz yeterlilik düzeylerinin değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Farklı örneklemlerde daha fazla sayıda nitel ve  nicel çalışmaların yapılması  önerilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Ruhsal İyileşme, İyileşme, Öz Yeterlilik, Taburculuk, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
The research is a descriptive and relationship-seeking study in order to determine the predictive power of self-efficacy, socio-demographic and disease-related characteristics in the well-being of individuals diagnosed with mental illness and hospitalized in psychiatry clinics before discharge
The findings of the study were obtained by the researcher interviewing the individuals face-to-face and applying the introductory information form, the Recovery Evaluation Scale and the Self-Efficacy Scale to the individuals who were hospitalized in the psychiatry clinics of Ankara University Faculty of Medicine and SBU Gülhane Training and Research Hospital between 01.03.2020 and 31.03.2021 and were planned to be discharged has been done.  SPSS 11.5 package program was used in the evaluation of the data, descriptive statistics in data analysis, normality test (Shapiro-Wilk), ; Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H, Spearman correlation tests and Univariate and Multivariate Linear Regression analyzes were used.
As a result of the research, the total score of RAS was found to be 93.18, and the total score of  SES was found to be 58.86. As age, age at diagnosis, and number of hospitalizations increased, the RAS and subscale scores decreased; It was determined that the total mean score of the SES was found to be the highest among singles, those with a good economic status, those with a hospitalization period of 1-7 days, those with an improvement in discharge form, and those with a file diagnosis in the other category. As the age and the number of hospitalizations increased, the total score of SES decreased; It was determined that the average total score of SES was found to be the highest among singles, university graduates, those who do not have children, those with a hospital stay between 1-7 days and those with a file diagnosis in the other category.According to the multivariate linear regression analysis, it was determined that gender (being female), marital status (divorced), economic status (well-being), type of discharge (recovery) and total score of SES predicted the total score of RAS, and the change in the total score of RAS was 29.5%. It was determined that the scores of the SES were a statistically significant predictor of the scores obtained from the RAS.
Research findings showed that when providing health care services to individuals diagnosed with mental illness, the perception of recovery should be evaluated according to sociodemographic and disease-related characteristics and self-efficacy levels that affect individuals' perception of recovery. It is recommended to conduct further qualitative and quantitative studies with different samples.
Keywords: Mental Health Recovery,  Recovery, Self-Efficacy, Discharge, Psychiatric Nursing