Yatılı okulda ve ailesinin yanında kalan kız ergenlerin (15-18 yaş) benlik algısı ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the self-perception and hopelessness levels of adolescents (15-18 ages) who live with their parents and the dorms
Yazar: ÖZNUR HALAÇ YİLGEN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DİLEK ÖĞRETİR ÖZÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Benlik algısı = Self perception ; Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Ergenler = Adolescents ; Kız çocukları = Young girls ; Kız öğrenciler = Girl students ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yatılı öğrenciler = Boarders

Özet:
Ergenlik kişinin biyolojik yapısına bir geçiş dönemidir. Ergenlik döneminin en önemli özelliği kimlik arayışıdır. Erik Erikson'a göre ergenler kimlik oluşumu ile kimlik karmaşası arasındaki çatışmayı mutlaka çözmelidirler. Bu dönemde toplumun ergenlerden beklentileri de çok ayrı bir kaygı kaynağını oluşturmaktadır. Ayrıca, günümüzde ki sosyal, kültürel ve ekonomik koşulların hızlı değişim göstermesi insanın psiko-sosyal gelişiminde çalkantılı bir dönem olan ergenlik dönemini, daha da zorlu yaşamasına neden olmaktadır. Araştırmacılara göre, ergenlerin içinde bulundukları dönemin sorunlarıyla karşı karşıya olmalarının yanında üniversiteye girebilmek için başarmak zorunda oldukları sınav nedeniyle umutsuz olmaları, beklenilen bir durumdur. Ergenin benlik algısı ve geleceğe dair umut bakış açısının incelenmesi, gelişmekte olan kişiliğin anlamlandırılması açısından son derece önemlidir. Bu bilgiler ışığında, hayattaki en önemli kritik dönemlerden biri olan ergenlik, en fazla vurguyu ve incelemeyi hak etmektedir. Bu araştırmada "Yatılı Okulda ve Ailesinin Yanında Kalan Kız Ergenlerin (15-18 yaş) Benlik Algısı ve Umutsuzluk düzeylerinin, araştırmada kullanılan demografik değişkenlerle aynı zamanda birbirleriyle anlamlı ilişkisi var mıdır?" ana problem durumunun yanında alt problemlere cevap aranmak istenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde olup, bulgular Demografik Bilgi Formu, Offer Benlik İmgesi Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda, ailesinin yanında kalan babası sağ olan kız ergenlerin umutsuzluk puan ortalamasının, babası vefat edenlerin umutsuzluk puan ortalamasına oranla daha düşük olduğu göze çarpmaktadır. Ayrıca, baskıcı aileye sahip kız ergenlerin benlik algısı düzeyi daha düşük olarak görülmüş, elde edilen istatiksel sonuçlara göre yatılı kalan kız ergenlerin benlik algısı düzeylerinde kuruma geldikleri yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmemiş, umutsuzluk düzeylerinin ise farklılaştığı görülmüştür. Yapılan istatiksel sonuçlara göre yatılı kalan kız ergenlerin ebeveynle görüşme sıklığı umutsuzluk düzeylerinde farklılığa yol açmazken, benlik algısı düzeylerinde anlamlı farklılık oluşturmuştur. Ailesinin yanında kalan kız ergenlerden pekiyi not ortalamasına sahip olanlar daha az umutsuzluk düzeyine sahipken, benlik algısı düzeylerine bakıldığında ise; çok iyi ve iyi not ortalamasına göre orta düzeyde not ortalamasına sahip olanlar daha düşük benlik algısı düzeyine sahiptirler. Ayrıca, babanın eğitim durumu değişkeni ailesinin yanında kalan kız ergenlerin benlik algısı düzeylerinde anlamlı farklılık oluşturmuştur. Yatılı okulda ve ailesinin yanında kalan kız ergenlerin benlik algısı ve umutsuzluk düzeyleri; ebeveyn  öz ya da üvey olma durumu, anne eğitim durumu, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu, ebeveyn gelir durumu, ebeveyn medeni durumu, kardeş sayısı, doğum sırası ve okul öncesi eğitim alma değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşma göstermemiştir.


Anahtar Kelimeler : Ergenlik, Umutsuzluk, Benlik algısı, Yatılı okul

Abstract:
Adolescence is a person's period of transition to his/her biological nature. The most important concept in adolescence is the quest for an identity. According to Eric Ericsson, adolescents should definitely resolve the conflict between the development and the turmoil of their characters. The community's expectations from adolescents also cause a different level of anxiety at this period. Also, the fact that the social, cultural and financial conditions are changing really fast does cause an already painful period, adolescence, to be more difficult. According to the researchers, these adolescents are expected to be affected by the pressure of the society's expectations of them to get into a good college through the very hard acceptance exam, let alone their other minor issues problems. Adolescent is very crucial for the fact that people are shaping their perceptions about the future and the life in this period. So this period, adolescence, definitely deserves the most amount of attention amongst all other periods of our lives. In this research, "Does the self-perception and level of hopelessness of teen girls who are staying at the dorms while at school differ in any way from those who live with their parents?" is taken into consideration. The demographic research findings are collected using Demographic Info Survey, Offer Self Icon Scale and Beck Hopelessness Scale. At the end of this research, the hopelessness score of teen girls who live with their fathers and full family is    lower than that of teen girls who are living with no father. The daughters of families who pressure them into doing things in life are seen to have a lower self perception, whereas their levels of hopelessness really differ depending on the age they came to the institute. So according to the research, the frequency of an adolescent girl seeing their parents did not change anything in terms of hopelessness, whereas it changed a lot in terms of self-perception. The teens who are living with their parents are getting high grades have lower levels of hopelessness, whereas the ones with lower grades have lower self-perceptions of themselves. Also, the father's status of education really makes a difference in the self-perception levels of teen girls. The hopelessness levels of teen girls who live at the dorms vs. their family homes depends on the following; the parent being s stepparent or not, the educational status and occupation of the mother, the job of the father, the parent's general financial status, whether they are single or not, number of births, order of births do matter in the development of the person.


Key Words : Adolescence, Hopelessness, Self-Perception, Dorms