Tünel kalıp sistemlerindeki çalışmaların kantitatif risk değerlendirme yöntemleri ile karşılaştırılması: Erzincan ili şantiye örneği
Comparison of quantitative risk assessment methods in tunnel formwork systems: A case study of a construction site in Erzincan province
Yazar: İSMAİL ÜSTÜNDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL YAVUZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tünel kalıp sistemleri, inşaat sektöründe hızlı ve verimli yapı inşaatı sağlayan önemli bir teknoloji olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, Erzincan ilinde yürütülen bir inşaat projesi kapsamında, tünel kalıp sistemlerinde karşılaşılan iş sağlığı ve güvenliği risklerini değerlendirmektedir. İnşaat faaliyetlerinde kullanılan tünel kalıp sistemlerinde yükseklikten düşme, sıkışma ve ezilme, gürültü ve titreşim, şaft boşluklarından düşme, elektrik çarpması, ağır malzemelerin altında elektrik kablolarının kalması, vinç operatör hataları, kimyasal maruziyet, ergonomik riskler, yetersiz aydınlatma ve yangın gibi tehlikeler tespit edilmiştir. Bu risklerin değerlendirilmesi için Fine Kinney ve hata türü ve etkileri analizi (HTEA) yöntemleri kullanılmıştır. Risk analizi sonuçlarına göre, yüksekte çalışma sırasında düşme riski HTEA yöntemine göre 189 risk öncelik sayısı (RPN), Fine-Kinney yöntemine göre 1440 risk skoru ile değerlendirilmiştir. Dar alanlarda sıkışma ve ezilme riski HTEA'da 192 RPN, Fine-Kinney'de 1440 risk skoru ile belirlenmiştir. Gürültü ve titreşim riski HTEA'da 224 RPN, Fine-Kinney'de 1680 risk skoru, şaft boşluklarından düşme riski ise HTEA'da 240 RPN, Fine-Kinney'de 1920 risk skoru ile analiz edilmiştir. Elektrik çarpma riski HTEA'da 189 RPN, Fine-Kinney'de 1680 risk skoru, ağır malzemelerin altında kalan kabloların çarpma riski ise HTEA'da 192 RPN, Fine-Kinney'de 1440 risk skoru olarak belirlenmiştir. Vinç operatör hataları, kimyasal maruziyet, ergonomik riskler, yetersiz aydınlatma ve yangın riskleri de benzer şekilde değerlendirilmiş ve her iki yöntemle de risklerin önemli ölçüde azaltıldığı gözlemlenmiştir. Alınan önlemler arasında eğitim programlarının artırılması, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, düzenli denetimler ve acil durum planları gibi önlemler yer almaktadır.

Abstract:
Tunnel formwork systems are used in the construction industry as an important technology that provides fast and efficient building construction. This study evaluates the occupational health and safety risks encountered in tunnel formwork systems within the scope of a construction project carried out in Erzincan province. In tunnel formwork systems used in construction activities, hazards such as falling from height, compression and crushing, noise and vibration, falling from shaft cavities, electric shock, electrical cables under heavy materials, crane operator errors, chemical exposure, ergonomic risks, insufficient lighting and fire were identified. Fine-Kinney and Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) methods were used to assess these risks. According to the results of the risk analysis, the risk of falling during working at height was evaluated with 189 risk priority number (RPN) according to the FMEA method and 1440 risk score according to the Fine-Kinney method. The risk of pinching and crushing in confined spaces was determined with a risk score of 192 RPN in FMEA and 1440 in Fine-Kinney. Noise and vibration risk was analysed with a risk score of 224 RPN in FMEA and 1680 in Fine-Kinney, and the risk of falling through shaft gaps was analysed with a risk score of 240 RPN in FMEA and 1920 in Fine-Kinney. The risk of electric shock was 189 RPN in FMEA and 1680 risk score in Fine-Kinney, and the risk of cables under heavy materials was 192 RPN in FMEA and 1440 risk score in Fine-Kinney. Crane operator errors, chemical exposure, ergonomic risks, inadequate lighting and fire risks were similarly assessed and it was observed that the risks were significantly reduced by both methods. Measures taken include increased training programmes, use of personal protective equipment, regular inspections and emergency plans.