Bir eğitim araştırma hastanesi örneğinde yataklı tedavi kurumu hizmetlerinin cevap verebilirliği
The responsiveness of inpatient healthcare institutions:  The case of A training and research hospital
Yazar: BETÜL AKALIN
Danışman: PROF. DR. OSMAN EROL HAYRAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Tedavi = Treatment ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Cevap verebilirlik,  bireyin sağlık hakkına dayanan meşru beklentilerini sağlık sisteminin ne ölçüde karşıladığını inceler. Sağlık sistemin performansını değerlendiren; sağlık göstergelerindeki düzelmeler, parasal kaynakların hakkaniyetli dağılımı ve cevap verebilirlik göstergeleri arasında hakkında en az çalışma yapılan konu cevap verebilirlik olmuştur. Bu sebeple, yatan hasta hizmetlerinde cevap verebilirliğin ölçülmesi için WHO' nun cevap verebilirlik anketi kullanılarak bir Eğitim Araştırma hastanesinde yatan 430 hasta üzerinde uygulanan bu çalışmadan elde edilecek hasta deneyimleri sonuçları ile sistemin eksik ya da iyi cevap verebilirlik yönlerini tespit ederek, sağlık sisteminin performansını yükseltmek için karar vericilere kaynak sağlamak amaçlanmıştır. Değerlendirmede kullanılan WHO'nun kısa hikaye soruları ile toplumun cevap verebilirlik boyutlarına ilişkin tutum puanları hesaplanmıştır. Cevap verebilirliğin  sekiz boyutu olan; saygılı tedavi, zamanında ilgi, iletişim, gizlilik, otonomi, seçim, konfor, sosyal destek konularındaki hasta deneyimleri ile kısa hikayeler üzerinden tutumları soruşturulmuş ve puanlanmıştır. Hasta deneyimi puan ortalamaları en düşük olan cevap verebilirlik boyutu 6.61 ortalama ile Konfor, ardından 7.10 ile Sosyal destek ve 7.13 ile Seçimdir. En yüksek puan ortalaması is 8.09 ile Saygılı Tedavi ve 7.63 ile Gizlilik boyutunda bulunmuştur. Tutumları ölçen kısa hikaye sorularının, puan ortalamalarına bakıldığında en düşük puan ortalamasının 2.59 ile Gizlilik ve 2.63 puan ortalaması ile Konfor boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. En yüksek puan ortalamasının ise 3.33 ile Saygılı Tedavi boyutuna ait olduğu, tutum sonuçları ile deneyim sonuçlarının uyumlu olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Responsiveness in the context of a healthcare institution refers to the degree to which the healthcare system meets the legitimate expectations of individuals, based on their right to receive care. Among the studies conducted on regulations drawn up regarding health indicators, the fair distribution of monetary resources, and the indicators of responsiveness that are related to evaluating the performance of the healthcare system, the topic of responsiveness is the least investigated. For this reason, this study, by working with 430 inpatients and applying the responsiveness questionnaire formulated by WHO in order to measure responsiveness in inpatient facilities, aims to determine the shortcomings as well as the well addressed aspects of the system with regard to responsiveness in an effort to contribute to improving the performance of the healthcare system and provide resources for decision-makers. WHO vignette questions were also used to explore the responsiveness of the study population. In this study, 8 domains of responsiveness (respectful treatment, prompt attention, communication, confidentiality, autonomy, choice, quality of basic amenities, social support) were measured on the basis of patient experiences and short stories. The average patient experiences score was the lowest for Quality of Basic Amenities with 6.61, followed by Social support with 7.10 and Choice with 7.13. The highest score average was 8.09 with Respectful Treatment and 7.63 with Confidentiality. When the attitude scores of vignettes are examined, it is determined that the lowest score average belongs to Confidence with 2.59, followed by the Quality of Basic Amenities domain with the average score of 2.63 points. The highest average score was in the Respectful Treatment domain with 3.33 points. The vignettes attitude results were found to be consistent with the patient experience results.