Uşak ili Blaundos antik kenti Ceres (Demeter) kutsal alan propylonu anastilosis çalışması
Uşak province Blaundos ancient city Ceres (Demeter) sacred area propylon anastylosis study
Yazar: CANAN GÖZDE GÜR
Danışman: PROF. DR. MİNE TANAÇ ZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Arkeolojik kalıntıların korunması ve sergilenmesi, arkeolojik miras alanlarının sürdürülebilirliği için büyük önem taşımaktadır. Bununla bağlantılı olarak; arkeolojik alanlarda yapıların korunması ve sunumuna yönelik birçok yöntem geliştirilmiştir. Anastilosis de bu arkeolojik restorasyon yöntemlerden biridir.
Bu çalışma kapsamında, Blaundos Antik Kenti Ceres (Demeter) Propylonu'na yönelik bir restorasyon projesi önerisi geliştirilmiştir. Söz konusu projede önerilen müdahale kararları; uluslararası tüzükler ve yönetmeliklerdeki tanımlamalar, yapının sahip olduğu değerler ve müdahale ilkeleri göz önünde bulundurularak titizlikle belirlenmiştir. Ceres (Demeter) Propylonu'nun, kent tarihine ilişkin önemli bir belge niteliği taşıması, üzerindeki bezeme ve yazıtlarla özgün bir yapıya sahip olması, ayrıca Blaundos'un kent merkezi ve kutsal alanını tanımlama potansiyeli bu müdahale kararlarını şekillendiren başlıca unsurlar olmuştur. Önerilen restorasyon projesi, alanda in-situ olarak bulunan özgün parçaların kullanımı ve mimari gereklilikler doğrultusunda minimum müdahale ilkesi üzerine kurulmuştur.
Proje sürecinde, kapsamlı saha çalışmaları ve literatür araştırmaları yapılmış; mimari belgeleme, tipoloji çalışmaları, restitüsyon etüdü ve Anastilosis ilkeleri doğrultusunda detaylı analizler gerçekleştirilmiştir. Analizlere ek; örnek uygulamalar karşılaştırmalı olarak ele alınmış; müdahale yöntemleri geliştirilmiştir. Böylece yapının korunması ve sergilenmesine yönelik başarılı bir örnek oluşturmayı hedefleyen bir Anastilosis önerisi sunulmuştur.

Abstract:
The preservation and presentation of archaeological remains are of great importance for ensuring the sustainability of archaeological heritage sites. In this context, various methods have been developed for the conservation and display of structures in archaeological areas. Among these methods, anastylosis stands out as one of the key techniques used in archaeological restoration.
As part of this study, a restoration project proposal has been developed for the Ceres (Demeter) Propylon in the Blaundos Ancient City. The intervention decisions proposed in this project have been meticulously determined, taking into account international charters and regulations, the values inherent to the structure, and the principles of intervention. The fact that the Ceres (Demeter) Propylon serves as an important historical document for the city, its unique decorations and inscriptions, and its potential to define the central and sacred areas of Blaundos, have been the primary factors shaping these intervention decisions. The proposed restoration project is based on the use of original in-situ elements and the principle of minimal intervention, in accordance with architectural requirements.
During the project, extensive fieldwork and literature research were conducted; detailed analyses were carried out in line with architectural documentation, typology studies, restitution studies, and anastylosis principles. In addition to these analyses, comparative evaluations of sample applications were made, and recommendations for techniques and materials were developed. Consequently, an anastylosis proposal aimed at providing a successful model for the preservation and presentation of the structure was put forward.