Evliliğin sona ermesinden sonra çocuk üzerindeki velâyet (İslam Hukuku ve Türk Medeni Kanunu açısından karşılaştırmalı bir inceleme)
The guardianship over the child after the marriage ends (comparative study between Islamic Jurisprudence and Turkish Civil Code)
Yazar: FATİH AÇIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ YARGI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Boşanma = Divorce ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Temsil = Representation ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Vasi = Guardian ; Velayet = Custody ; Veliler = Parents ; Çocuk hakları = Children's rights ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
İnsan, sosyal bir varlıktır. Bunun neticesinde diğer insanlarla etkileşimini devamlı olarak sürdürmektedir. Evlilik de bu sosyalliğin bir parçasıdır. Ancak insanların anlaşamamaları gibi durumlarda evlilik son bulmaktadır. Evliliğin sona ermesiyle birlikte çocukların ihtiyaçları, bakım ve terbiyeleri, eğitimi, hukukî olarak temsil edilmeleri, korunmaları, yapmış oldukları fiillerdeki mesuliyetleri gibi hususlarda nasıl bir yol izleneceği ve onları temsil etme yetkilerini kimlerin üstleneceği durumu konumuzu oluşturmaktadır.
     Hz. Peygamber döneminde tartışmalara konu olan çocuğun bakımının kimin üstleneceği meselesi, Rasaullah'a intikal etmiş ve kendisi bizzat bu soruna çözüm getirmiştir. Onun çözümü İslam hukukçularına yol göstermiş, onu esas alarak teoriler ve uygulamalar geliştirmişlerdir.
     Günümüzde toplumun sosyal yapısının değişimi, kadınların iş hayatına girmesi ve maddi bağımsızlığını kazanmasıyla çocuğun velâyetini kimin üstleneceği konusu, eşler arasında anlaşmazlıklara, konunun uzmanları tarafından öneri ve çözüme açık hale getirip tartışmalara yol açmıştır. Bu tezde İslam hukuku ve Medeni Kanun'un meseleye bakış açıları, benzer ve farklı yönleri ortaya konularak bu konudaki tartışmalara çözüm bulmaya katkı sağlanması hedeflenmiştir. Bu tarz çalışmaların sadece eşler ve çocuklar arasındaki sorun ve problemleri çözmek adına değil, hukukî, psikolojik ve sosyolojik açıdan hem bireylere hem de topluma faydalı katkılar sunacağı kanaatindeyiz.
     Konu araştırılırken nasslardan, klasik fıkıh kaynaklarından, Türk Medeni Kanunu'ndan, Yargıtay kararlarından, uluslararası sözleşmelerden, ilmi ve akademik çalışmalardan faydalanılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Velâyet, Veli, Vesâyet, Vasî, Temsil, Çocuk Hakları

Abstract:
Human is a social entity. As a result, it continues to interact with other people continuously. Marriage is also part of this sociality. However, the marriage ends when people do not agree with each other. With the end of the marriage, the issue of how to be followed the children's needs, their care and nurture, their education, their legal representation, their protection, their responsibility for the acts they have made and who will assume the authority to represent children constitute our subject. 
     The question of who will take care of the child, which was the subject of controversy during the period of the Prophet Muhammad, came to our Prophet and he provided a solution to this problem. His solution guided Islamic jurists and they developed theories and practices based on his.
     Today, with the change in the social structure of the society, women entering the business life and gaining financial independence, it has become open to disputes between the spouses about who will take the custody of the child and suggestions, solutions and criticisms by the experts. The aim of this thesis is to define the perspectives of Islamic law and civil code on the issue and to help find solutions to the discussions on this issue by revealing similar and different aspects of both laws. We believe that this kind of studies will contribute to both individuals and society not only in terms of solving problems and issues between spouses and children, but also legally, psychologically and sociologically.
     While examining the subject, in terms of the Holy Qoran and Sunnah, sources of classical jurisprudence, Turkish Civil Code, Supreme Court decisions, international conventions, scientific and academic studies were used.


Kevwords: Child, Guardianship, Guardian, Wardship, Legal Represantative, Representation, Child Law,