Kekik ve sarımsak uçucu yağlarının buzağılarda performans, bazı dışkı ve kan parametrelerine etkileri
Effects of oregano and garlic essential oils on performance of calves and some parameters of faeces and blood
Yazar: HAYRULLAH BORA ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERKEK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez projesinin amacı, kekik (Oregano Onites Lamiaceae) uçucu yağı ve sarımsak (Allium sativa Lillaceae) uçucu yağının buzağıların tükettikleri tam yağlı süte günlük 250 mg ilavesinin buzağılarda performans, bazı dışkı ve kan parametrelerine etkilerini incelemektir. Çalışmada bir günlük yaşta 36 adet Siyah Alaca buzağı cinsiyet ayrımı dikkate alınarak gruplara rastgele dağıtılmış ve her grupta 12 baş (6 dişi, 6 erkek) buzağı, 42 gün denemeye tutulmuştur. Buzağılara sabah ve akşam 2'şer L olmak üzere günde toplam 4 L tam yağlı süt verilmiştir. Kekik ve sarımsak uçucu yağları tam yağlı süte sadece sabah öğünlerinde katılmıştır. Buzağı başlangıç yemi ve su deneme boyunca ad libitum olarak sunulmuştur. Buzağılar bireysel bölmelerde barındırılmıştır.Buzağıların gelişimi haftalık tartımlarla izlenmiş, tam yağlı süt, başlangıç yemi tüketimi, dışkı puanlaması günlük olarak kaydedilmiştir. Denemenin başında ve sonunda cidago yüksekliği, göğüs çevresi ve farklı iki noktadan (cidago-oturak yumrusu arası ve omuz ucu-oturak yumrusu arası) vücut uzunluğu ölçüleri saptanmıştır. Gaitada Escherichia coli ve Lactobacillus spp. sayımı için buzağılardan 7 günlük yaşta rektumdan taze gaita örneği alınmıştır. Deneme sonunda (43 günlük yaşta) kan biyokimyasal ve hemogram değerleri için vena jugularisden kan örneği alınmıştır.Buzağıların tükettikleri tam yağlı süte kekik ve sarımsak uçucu yağı ilavesinin tam yağlı süt, buzağı başlangıç yemi ve toplam kuru madde tüketimi, günlük canlı ağırlık artışı, haftalık canlı ağırlıklar, yemden yararlanma ve vücut ölçülerinde önemli düzeyde bir değişikliğe neden olmamıştır (P>0.05). Aynı zamanda uçucu yağlar, fekal koliform, Escherichia coli ve Lactobacillus spp. sayıları ile dışkı puanı, ishalli gün ve tedavi gün sayısına da etkili değildir (P>0.05). Buzağı kan serumu toplam protein, albumin, globulin, üre ve bilirubin değerleri ile hemoglabin, eritrosit, lökosit, bazofil, lenfosit ve monosit değerleri gruplar arasında birbirine benzer bulunmuştur (P>0.05).Tam yağlı süte kekik uçucu yağı ilavesi gaita toplam koliform sayısında önemli bir azalmaya neden olurken sarımsak uçucu yağı ilavesi ise kan serum kolesterol düzeyini düşürmüştür (P<0.05). Kekik uçucu yağı verilen grupta, bütün yaş dönemlerinde süt, başlangıç yemi ve toplam kuru madde tüketimi, canlı ağırlık artışı, dışkı puanı, ishalli gün sayısı, ishal için tedavi uygulanan gün sayısı ve gaita bakteri sayısı değerleri; kontrol ve sarımsak grubuna göre daha yüksek olmakla birlikte gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate the effects of oregano (Oregano Onites Lamiaceae) and garlic (Allium sativa Lillaceae) essential oils supplementation in whole milk (250 mg/calf/day) on performance of calves and some parameters of faeces and blood. In the study, 36 Holstein calves were randomly assigned, within sex, to one of the three groups at 1 d of age, and 12 calves in each group (6 male, 6 female) were experimented for 42 days. Calves were fed 4 L of whole milk per day from a bucket in two equal feedings in morning and evening. Oregano and garlic essential oils were added into whole milk in morning meals only. Pelleted calf starter and fresh water were offered ad libitum during the experiment. Calves were housed individual pens.Calves were weighed at the beginning of experiment and then weekly during the experiment. Intakes of whole milk and calf starter, and faeces scores were recorded daily. At the beginning and at the end of the experiment, height at withers, heart girth, withers to pins, and point of shoulder to pins were measured. At 7 days of age, fresh faeces were collected from rectum of calves into sterile gaita boxes for counting Escherichia coli and Lactobacillus spp. For biochemical and hemogram values, blood samples were taken from vena jugularis at the end of the experiment (43 days of age).There were no significant effects of oregano and garlic essential oils supplementation into whole milk on intakes of whole milk, calf starter and total dry matter, daily gain, weekly body weights, feed conversion ratio and body measurements (P>0.05). At the same time, essential oils showed no significant effects on counts of faecal coliform, Escherichia coli and Lactobacillus spp., faecal fluidity score, days with scours, and days treated for scours (P>0.05). Also there were no significant differences among groups in total protein, albumin, globulin, urea and bilirubin in blood serum, hemoglobin, erythrocyte, leukocyte, basophile, lymphocyte and monocyte in blood (P>0.05).Oregano essential oil supplementation into whole milk reduced total colifom count of faeces significantly (P<0.05). Adding garlic essential oil to whole milk decreased blood serum total cholesterol level significantly (P<0.05). Although in oregano essential oil suplementation group intakes of whole milk, calf starter and total dry matter, weight gain, faecal fluidity score, days with scours, days treated for scours and bacterial counts of faeces were numerically higher compared with other two groups, differences were not significant statistically.