Öğretmen ve yönetici görüşlerine göre ilköğretim birinci kademe okullarının eğitimde fırsat ve imkan eşitliği açısından incelenmesi
Examining the opportunity and equal chance position of the 1 st grade schools in terms of educators, trainers and directors
Yazar: HAYRİYE AKKAN
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET BİLEN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Eşitlik = Equality ; Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Fırsat eşitsizliği = Opportunity unequality ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve yönetici görüşlerine göre İlköğretim birinci kademe okullarının eğitimde fırsat ve imkan eşitliği açısından incelenmesidir. Araştırma evrenini; 1999-2000 öğretim yılında, Bolu ili ilköğretim birinci kademe okullarında görevli sınıf öğretmenleri ve yöneticileri oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında ilgili literatürden ve bu alanda yapılmış araştırmalardan yararlanılmış, ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğretmen ve Yönetici Görüşlerini Ölçen" bir anket kullanılmıştır. vıAraştırma verileri, SPSS programında çözümlenmiş frekans, yüzde, aritmetik ortalama, varyans analizi, "t-testi" ve scheffe testi analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmada edinilen bulgulara göre: Öğretmenler ve yöneticiler fiziksel kaynaklar açısından ilköğretim okullarında laboratuvar, kütüphane, spor salonu, işlik, bilgisayar odası gibi eğitim ortamlarının ve çağın gerektirdiği eğitim araçlarının yetersiz olduğu bununla beraber bu imkanların Birleştirilmiş Sınıflı okullarda ise hiç bulunmadığı yönünde aynı görüşü bildirmektedirler. İnsan kaynakları açısından ise öğretmenler ve yöneticiler il genelinde öğretmen başına düşen öğrenci sayısını 21-22 olarak belirtirlerken, cinsiyet açısından okullarındaki kız erkek öğrenci sayıları arasında belirgin farkın olmadığını belirtmektedirler. Branş öğretmenlerinin okul türlerine dağılımında eşitsizliklerin olduğu konusunda öğretmen ve yöneticiler aynı görüşü paylaşırken Birleştirilmiş sınıflı okullarda branş derslerine branş öğretmenlerinin girmesinin mümkün olmadığı görüşünde birleşmektedirler. Okul türlerine göre öğretmen başına düşen öğrenci sayısı Bağımsız Sınıflı okullarda 34, Birleştirilmiş Sınıflı okullarda 12, Taşımalı okullarda 30 öğrenci ile Birleştirilmiş Sınıflı okul öğrencilerinin daha avantajlı olduğu görülmektedir. Programın hazırlanışı açısından yönetici ve öğretmenler; programda dersin özel hedefleri belirtilmiştir, hedeflerin öğrenme ilkelerine (kolaydan zora, basitten karmaşığa, somuttan soyuta) uygun olduğu yönünde viiprogramı yeterli görmüşlerdir, öğrenme eksiklerini belirlemek için izleme testine yer verilmiştir, öğrenme düzeylerini belirlemek için düzey belirleme testine yer verilmiştir, hedefler bireysel farklılıkları dikkate almaktadır, anket maddeleri açısından programı yetersiz ya da eksik görmektedirler. Kısaca değerlendirme öğesinin programda bulunmadığını ve programın bireysel farklılıkları dikkate almadığını ifade etmektedirler. Yöneticiler ve öğretmenler okullarında özel sınıf bulunmadığını belirtmişler ayrıca özel eğitime muhtaç öğrenciler için farklı öğretim yöntemlerini de sunamadıklarını belirterek bu öğrencilerin özel eğitim imkanına sahip olmadığı görüşünde birleşmektedirler. Programların hazırlanışı ve uygulanışı açısından okul türleri arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Farkın kaynağını Mihver derslerde Birleştirilmiş Sınıf programlan ve Etkinlikler oluşturmaktadır. İfade Beceri Derslerinde ise Taşımalı okulların fark oluşturduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fırsat ve imkan eşitliği, fırsat eşitliği, imkan eşitliği, eğitim eşitliği. vııı

Abstract:
The object of this paper is to examine the opportunity and change equalitiy of the first grade schools in terms of educators, trainers and directors. The primary education students and the directors of the schools of 1999-2000 school years in Bolu are focused on this research. In order to get the data and information, education-reloted literature and researches on this subject, as well as the poll arranged by the researcher which is about teachers and directors' opinions are employed.The data of this research is analyzed by SPSS Software in order to get frequency, percaentage, average and mean values, variant analyze results, "t- test" and scheffe test analyzes. The results of this research can be summarized as below: The teachers and directors have the same opinion about the physical educational sources in the primary - education schools that the educational means such as the physical education (sports) halls, computer rooms and other tools which are considered as must for high-level educational suptems are not sufficient. On the other hand they also agree that these opportunities are almost at zero-level for the combined-class having schools. In terms of human sources, the teachers and directors say the average student valueper teacher is 21-22 among the city schools. Another point for them is there is no spesific difference of the students' number in terms of sexuality. The educators are agree that there is no equality for distributing the branch teachers on schools and that there is no possibility to involve branch teachers on the branch lectures in the combined-class having schools. The average student numbers in schools are: 34 for independent- class having schools 12 for combined- class having schools 30 for transfer-able schools Among these figures it can be easily concluded that the combined- class having schools are the most adventageous. IVİn terms of preparing the programme is clear enough for identifying the targets on the learning principles (from easiness to difficulty, from simplycity to complexity, form concrete to abstract). The follow-test to determine the educational leaks and the level-set to determine the educational levels are employed for this research. They say the targets take care of induvidual differences, and the programme is in-sufficient or in completed according the poll. Also, the programme has no evaluation element and it doesn't take into consideration the individual differences. The teachers and directors state that there is no pivate class in their schools, that they are unable to offer a different and acceptable educational methods for the students who need this kind of education. On the whole, the students who need this have no chance to get a proper education, they conclude. There is logical among the schools in terms of preparing programmes among the schools in terms of preparing programmes and practicing them: 0.05. The reason for this difference is coming from the combined-class educational programmes and activities of the pivot lectures. On the other hand for the expression and skill-related lectures the transfer-able schools has no adventageos position among the schools. The Keywords: Opportunity and Equal. Chance Position, Educational Equality.