Zelilî Divânı (metin-aktarma-gramer incelemesi)
Zelilî Divâni (metin-aktarma-gramer incelemesi)
Yazar: HÜSEYİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. M. FATİH KİRİŞÇİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
?Zelilî Divânı (Metin-Aktarma-Gramer İncelemesi)? adlı tezimiz esas olarak ?Giriş, Gramer İncelemesi, Metin-Aktarma, Örnek Metinler, Sonuç? bölümlerinden oluşmaktadır.?Giriş? bölümünde Türkmenler, Türkmen Türkçesi; Zelilî'nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri, şiirlerine kaynaklık yapan el yazmaları gibi genel konular üzerinde durulmuştur.?Gramer İncelemesi? bölümü; İmlâ, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi alt başlıklarından oluşmaktadır. İmlâ başlığı altında, ünlü ve ünsüzlerin imlâsı, eklerin imlâsı örneklerle incelenmiştir. Ses Bilgisi başlığı altında, ünlü ve ünsüzlerin özellikleri, ses olayları, ses değişmeleri değerlendirilmiştir. Şekil Bilgisi başlığı altında ise, yapım ekleri; sıfat-fiil ekleri, zarf-fiil ekleri; isimler ve isim çekim ekleri, fiiller ve fiil çekim ekleri; edatlar ve bağlaçlar üzerinde durulmuştur.Arap harfli metinler esas alınarak Zelilî'nin şiirlerinin transkripsiyonu yapılmış ve transkripsiyonu yapılan bu şiirler Türkiye Türkçesine aktarılarak ?Metin? bölümünde karşılıklı sayfalar hâlinde verilmiştir. Metin oluşturulurken ?A1? şeklinde numaralandırdığımız el yazması temel alınmıştır. ?A1?de geçen bir şiir diğer el yazmalarında da yer alıyorsa, karşılaştırma yapılmış ve farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Ayrıca her şiir Romen rakamlarıyla ?I, II, ?V,... X..? şeklinde numaralandırılmış; tezin sonuna, üzerinde çalıştığımız Arap harfli metinlerin orijinallerinden örnekler eklenmiştir.?Sonuç? bölümünde, ?İmlâ, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi? alt başlıklarındaki incelemelerle ilgili varılan sonuçlar ve hükümler yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: Gurbandurdı Zelilî, Türkmen Türkçesi, Türkmen Edebiyatı, Gramer İncelemesi, XVIII-XIX yüzyıl.

Abstract:
Our thesis ?Zelili Divânı? is basically composed of ?Introduction, Grammar Research, Transcription, sample documents, conclusion?.The general topics such as: Turkmens, Turkmen Turkish; Zelili?s life, his literatural characteristics, the hand writings that are sources of his poems are dwelled on in the ?Introduction? part.The part of Grammar research is composed of the subtitles: Orthography, Phonetics and morphology. Under the subtitle ?Orthography?; the orthography of vowels and consonants, the orthography of affixes are examined with examples.Under the subtitle of ?Phonetics?; the features of vowels and consonants, sound affairs, sound changes are evaluated then under the subtitle of ?Morphology? derivational participle affixes, nouns and inflectional affixes of nouns, verbs and inflectional affixes of verbs, propositions and conjunctions are dwelled on.By taking Arabic letter as a basis, Zelili?s poems are transcribed and given as mutual pages in ?Text? part by translating them in Turkey Turkish. When the ?Text? is formed, the handwriting numbered A1 is taken as a basis. If the poems in A1 also take place in other handwritings these are compared and the differences are showed in the footnote. Also each poem is numbered with roman numbers. I, II?. V?. X. The examples from the original text in Arabic letters are given at the end of the thesis.In ?Conclusion? part researches on part, results and verdicts related with researches on the subtitles: Orthography, Phonetics and Morphology take place.Key Words: Gurbandurdı Zelili, Turkmen Turkish, Turkmen Literature, Grammar Research, XVIII ? XIX Century.