Bazı nane (Mentha spp.) türlerinde farklı organik gübre uygulamalarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of different organic fertilizer applications on yield and quality traits in some mint (Mentha spp.) species
Yazar: MEHMET FATİH ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. EMİNE BAYRAM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Düzce ilinde, 2021 ve 2022 yıllarında, farklı organik gübrelerin bazı nane (Mentha spp.) türlerinde verim ve kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki boyu (cm), yeşil herba verimi (kg/da), yeşil yaprak oranı (%), yeşil yaprak verimi (kg/da), drog herba oranı (%), drog herba verimi (kg/da), drog yaprak oranı (%), drog yaprak verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ verimi (L/da) ve uçucu yağ bileşenleri incelenmiştir. İki yıllık çalışma sonucunda ortalama yeşil herba verimi 993.87-2441.93 kg/da, yeşil yaprak verimi 442.26-1481.26 kg/da, drog herba verimi 284.41-692.70 kg/da, drog yaprak verimi 166.62-414.83 kg/da, uçucu yağ oranı %1.88-5.54 ve uçucu yağ verimi 5.17-15.31 L/da arasında değişim göstermiştir. Çalışmada en yüksek drog yaprak verimi M. piperita Multimentha çeşidinde, en yüksek uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi ise M. arvensis türünde kaydedilmiştir. Denemede kullanılan organik gübrelerin verim ve uçucu yağ oranını artırdığı belirlenmiştir. Bacorganic ve Okeanos gübrelerinin diğer gübrelere göre verime daha olumlu etki ettiği saptanmıştır. En yüksek yeşil herba verimi, yeşil yaprak verimi ve drog yaprak verimi M. piperita Multimentha x Okeanos uygulamasında, en yüksek drog herba verimi M. piperita Multimentha x Bacorganic uygulamasında tespit edilmiştir. En yüksek uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi ise M. arvensis x Bacorganic uygulamasında elde edilmiştir.

Abstract:
This study aimed to determine the effects of different organic fertilizers on yield and quality characteristics of some mint (Mentha spp.) species in the Duzce province during the 2021 and 2022 growing seasons. The study was conducted in a randomized complete block design with three replications. The following parameters were investigated: plant height (cm), fresh herbage yield (kg/da), fresh leaf ratio (%), fresh leaf yield (kg/da), dry herbage ratio (%), dry herbage yield (kg/da), dry leaf ratio (%), dry leaf yield (kg/da), essential oil ratio (%), essential oil yield (L/da), and essential oil components. Over the two-year study, the average values varied as follows: fresh herbage yield between 993.87 and 2441.93 kg/da, fresh leaf yield between 442.26 and 1481.26 kg/da, dry herbage yield between 284.41 and 692.70 kg/da, dry leaf yield between 166.62 and 414.83 kg/da, essential oil ratio between 1.88-5.54%, and essential oil yield between 5.17-15.31 L/da. In the study, the highest drug leaf yield was recorded in the M. piperita Multimentha cultivar, while the highest essential oil content and essential oil yield were observed in the M. arvensis species. It was determined that the organic fertilizers used in the experiment increased both the yield and the essential oil content. Bacorganic and Okeanos fertilizers were found to have a more positive effect on the yield compared to other fertilizers. The highest green herba yield, green leaf yield, and drug leaf yield were achieved in the M. piperita Multimentha x Okeanos application, while the highest drug herba yield was observed in the M. piperita Multimentha x Bacorganic application. The highest essential oil content and essential oil yield were obtained in the M. arvensis x Bacorganic application.