Tasarımların sınai mülkiyet ve haksız rekabet hukuku kapsamında kümülatif korunması
Cumulative protection of designs under industrial property and unfair competition law
Yazar: İREM DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH POLATER
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fikri Mülkiyet Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tasarım hukuku ile haksız rekabet hukuku farklı uygulama alanları, amaçları ve
konuları ile birbirinden farklı işleve sahip ve farklı ilkelere dayanan hukuk dallarıdır. Tasarım
hukuku, yeni ve ayırt edici ürün görünümünü tasarım sahibine tanıdığı haklar vasıtasıyla
korur. Haksız rekabet hukuku ise emek ilkesine dayanır ve bir takım davranış kurallarını
belirlemek suretiyle dürüst ve bozulmamış rekabet ortamının sağlanmasını ve korunmasını
konu alır. Tasarım hukuku ve haksız rekabet hukukunun kesiştiği noktalardan birinin bir
başkası tarafından meydana getirilen ürünlerden haksız bir şekilde yararlanılmasını önleme
düşüncesi olması sebebi ile bir fiille iki hukuk dalını da ilgilendiren menfaatlerin etkilenmesi
söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle bu iki hukuk dalının kümülatif uygulanıp
uygulanamayacağına dair tartışma güncelliğini hiç kaybetmemekte ve gelişen teknoloji ve
ticaret ağları nedeniyle daha da önem kazanmaktadır. Ayrıca özellikle tasarım hukukuna göre
tescil korumasından yararlanamayan yahut yararlanmış olmakla birlikte koruma süresi dolmuş
tasarımların haksız rekabet hükümleri ile korunmalarının mümkün olup olmadığı sorusu
yaratıcı insan faaliyeti ile yeniliklerin teşvik edilmesi ve bunların yanı sıra kamu menfaatinin
sağlanması açısından önem arz etmektedir. Anılan nedenlerle iki hukuk dalının uygulama
amaç ve ilkelerinin doğru bir şekilde analiz edilmesi, kümülatif uygulamanın doğurabileceği
sonuçların ayrıntılı bir şekilde ortaya konulması hukuk düzeninin birliği ve hukuki
öngörülebilirlik açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Design law and unfair competition law are branches of law that have different
functions and are based on different principles, with different areas of application, purposes
and subjects. Design law protects the new and distinctive product appearance through the
rights it grants to the design owner. Unfair competition law is based on the labor principle and
is about providing and protecting an honest and unspoiled competition environment by
determining a number of rules of conduct. Since one of the intersection points of design law
and unfair competition law is the idea of preventing unfair use of products created by
someone else, it may be possible for an act to affect the interests of both branches of law. For
this reason, the debate on whether these two branches of law can be applied cumulatively
never loses its currency and becomes even more important due to developing technology and
trade networks. In addition, the question of whether it is possible to protect designs with
unfair competition provisions, especially those that cannot benefit from registration protection
according to design law or whose protection period has expired, is important in terms of
encouraging creative human activity and innovations, as well as ensuring public interest. For
the above-mentioned reasons, it is important to analyze the application purposes and
principles of the two branches of law correctly and to present in detail the consequences that
may arise from cumulative application, in terms of the unity of the legal order and legal
predictability.