Aile hekimlerinin insancıl davranışlarının hasta memnuniyeti ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relation of humanitarian behaviors of family physicians and patient satisfaction
Yazar: ÖZKAN YUSUFOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hümanizm = Humanism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hasta memnuniyeti ve hekimlerdeki insancıl davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer bir amacı Hekimlerde İnsancıl Davranışlar Ölçeğinin güvenirliğini ve geçerliğini yapmaktır.  
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Eylül 2019-Şubat 2020 tarihleri arasında Bursa İli Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 250 gönüllü hasta değerlendirildi. Demografik Bilgi Formu,  EUROPEP Hasta Memnuniyeti Ölçeği ve Hekimlerde İnsancıl Davranışlar Ölçeği (HİDÖ) ölçekler kullanıldı.
Bulgular:  Çalışmada EUROPEP Hasta Memnuniyeti ölçeği ve HİDÖ Toplam puanları arasında yüksek derecede pozitif ilişki olduğu (r=0,863, p<0,001) bulundu. Güvenirlik analizlerine göre HİDÖ'nün Cronbach's Alpha değerinin 0,906 olduğu bulundu. Faktör Analizine göre HİDÖ'nün üç alt faktörünün olduğu, ölçüm aracının bir faktörünün olumlu insancıl özellikleri, bir faktörünün olumsuz insancıl özellikleri ve bir faktörünün ise sağlıklı iletişimi ölçtüğü değerlendirildi. Buna ek olarak HİDÖ'nün alt ölçeklerinin toplam varyasının %69,44'ünü açıkladığı (KMO=0,947, p<0,001) olduğu bulundu. Hastaların yaptığı değerlendirmeye göre uzman hekimlerde insancıl özelliklerinin pratisyen hekimlere göre daha yüksek olduğu (p<0,001) bulundu. 
Sonuç: Aile hekimlerinden alınan sağlık hizmetinden memnun kalmak hekimlerdeki insancıl özelliklerle yüksek derecede bağlantılıdır. Bu nedenle, tıp eğitiminde ve meslek içi eğitimlerde insancıl özellikleri geliştirmeye yönelik eğitimlerin verilmesi önerilebilir. Buna ek olarak araştırma sonucunda HİDÖ'nün aile hekimlerinde insancıl özelliklerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimi; hasta memnuniyeti, insancıl özellikler, geçerlilik, güvenirlilik

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between patient satisfaction and humanistic behavior in physicians. Another aim of the study is to make the reliability and validity of the Humanitarian Behaviors Scale in Physicians.
Materials and Methods: In this study, 250 patients with eyes who applied to Bursa Family Health Centers between September 2019 and February 2020 were evaluated. Demographic Information Form, the EUROPEP Patient Satisfaction Scale and the Humanistic Behaviors Questionnaire (HBQ) for physicians were used.
Results: In the study, it was found that there was a highly positive correlation (r = 0.863, p <0.001) between EUROPEP Patient Satisfaction Scale and HBQ Total scores. According to the reliability analysis, the Cronbach's Alpha value of HBQ was found to be 0.906. According to the Factor Analysis, it was evaluated that HBQ has three sub-factors, one factor of the measurement tool measures positive humanistic characteristics, one factor measures negative humanitarian characteristics and one factor measures healthy communication. In addition, it was found that the subscales of HBQ explained 69.44% of the total variance (KMO = 0.947, p <0.001). According to the evaluations made by the patients, it was found that the humanitarian characteristics of the specialist physicians were higher than the general practitioners (p <0.001).
Conclusion: Satisfaction with the health service received from family physicians is highly correlated with the humanitarian characteristics of physicians. Therefore, thraining to improve humanistic behaviours can be recommended in medical education and in-service trainig.
In addition to this, it can be said that HBQ is a valid and reliable measurement tool in evaluating the humanitarian characteristics of family physicians.
Keywords: Family physician; patient satisfaction, humanitarian behaviour, validity, reliability