Arap Birliği'nin, Orta Doğu ve bölge dengeleri üzerindeki etkisi (1945-2006)
The effect of the Arab league on the Middle East and regional balances (1945-2006)
Yazar: HAMZE GUIRREH DEN
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH ÖZDEMİR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Birliği = Arab League ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Orta Doğu sorunu = Middle East problem ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Arap Birliği'nin kurulmasının etkileri, on dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkan milliyetçi harekete dek geri götürülebilir. 19. ve 20. yüzyıl arasındaki dönem, Batı ülkelerinde milliyetçi hareketlerle yayılan millileştirme eğilimleri, milletlerin etnolinguistik bir temelde tanımlanmasına yol açmıştır. Bu durum Osmanlı Devleti'ni de oldukça etkilemiş ve millileşmemiş toplumların millet olma talepleri ve eğilimleri artarak Osmanlı Devleti'nin ortadan kaldırılmasına neden olmuştur. Daha sonra Arap Milliyetçileri, I. Dünya Savaşı'nın sonunda İngiltere ve Fransa'nın sömürge yönetimlerine dâhil olmuşlardır. I. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere ve Fransa'nın mandası altında kalan Araplar, milliyetçi hareketlerinin amacını değiştirmiş ve bu kez manda yönetimlerine karşı tavır almıştır. Yedi ülke ve Filistinlilerin temsilcilerinin katıldığı İskenderiye Protokolü'yle Arap Birliği'nin temeli teşkil edilmiştir. Arap Birliği, 22 Mart 1945 tarihinde kurulmuş olup, o tarihten bu yana 22 üye ile faaliyetlerine devam eden siyasi bir örgüttür. Arap Birliği, kuruluşundan sonra birçok zorlukla ve birbirini takip eden olaylarla karşı karşıya kalmıştır. Bu bağlamda Orta Doğu'nun ve Bölge dengelerinin, Arap Birliği'nin kuruluşundan 2006'ya dek incelendiği bu Tez içerisinde; Arap-İsrail Savaşları, Arap devletleri arasındaki çatışmaları, Amerika'nın Irak'a müdahalesi ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ)'nün kurulması gibi gelişmelerde Arap Birliği'nin işlevi incelenmiştir. Arap Birliği'nin Orta Doğu ve Bölge dengesi üzerindeki etkisi dikkat alındığında; Birlik'e üye devletlerin özel çıkarlarının ortak çalışma, birlikte hareket etme ve Birlik'in savunulması fikrini çürütecek neticeler verdiği görülmektedir. Ayrıca bu Tez Arap Birliği'nin yapısından kaynaklanan bu sorunlarının yapısal analizine de eğilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Arap Milliyetçiliği, Ortadoğu, Arap Birliği, İskenderiye Protokolü, Diğer Hareketler.

Abstract:
The effects of the founding of the Arab League can be traced back to the nationalist movement that emerged in the nineteenth century. In the period between the 19th and 20th centuries, nationalization tendencies spread by nationalist movements in Western countries led to the definition of nations on an ethno linguistic basis. This situation also greatly affected the Ottoman Empire, and the demands and tendencies of non-nationalized societies to become a nation increased, causing the Ottoman Empire to be abolished. Later, Arab Nationalists came under the colonial rule of England and France at the end of World War I. After the First World War, the Arabs, who were under the mandate of Britain and France, changed the purpose of other nationalist movements and took a stand against their own mandate governments. The basis of the Arab League was formed with the Alexandria Protocol, in which representatives of seven countries and Palestinians participated. The Arab League is a political organization that was established on March 22, 1945 and has continued its activities with 22 members since then. The Arab League has faced many challenges and successive events after its establishment. From this context, this thesis, in which the balances of the Middle East and the Region are examined from the establishment of the Arab League to 2006, are detailed; The Arab Israeli Wars, the conflicts between Arab states, the American intervention in Iraq, and the establishment of the PLO have been examined in terms of the function of the Arab League. When the effect of the Arab League on the balance of the Middle East and the region is considered, it is seen that the special interests of the member states of the Union give results that will refute the idea of joint work, acting together and defending the Union. In addition, this Thesis covered the structural analysis of these problems arising from the structure of the Arab League.
Keywords: Arab Nationalism, Middle East, Arab League, Alexandria Protocol, Other Movements.