Depremzede bireylerde psikolojik iyi oluş ve Tanrı algısı üzerine bir araştırma: Kahramanmaraş depremi örneği
A research on psychological well-being and perception of God in earthquake victims: The case of Kahramanmaraş earthquake
Yazar: ESMA POLAT
Danışman: PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli 2 büyük deprem gerçekleşmiş ve 11 ili etkisi altına almıştır. Şehirlerde büyük yıkımlar olmuş ve 50 binden fazla insanın yaşamını kaybettiği, 100 binden fazla insanın da yaralandığı bildirilmiştir. Böyle büyük bir afetin, afetzedelerin üzerinde olumsuz psikolojik etki bırakması çok büyük ihtimaldir fakat olayların ve durumların anlamlandırılması bireylerin algılarına göre değişiklik gösterebilir. Bu noktada din ve dine olan algıların da bireyin psikolojik durumunda etkisi olduğu yapılan araştırmalarca görülmüştür. Bu araştırmada ise depremzede bireyin Tanrı algılarıyla psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış 18-65 yaş aralığındaki 280 bireye Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Tanrı Algısı Ölçeği (TA) uygulanarak çalışma yapılmıştır. Ayrıca demografik bilgilerle alakalı bir etki olup olmadığını görebilmek adına demografik form bilgileri alınmıştır. Veriler bilgisayar ortamında toplanmıştır. Çalışma kesitsel çalışma desenine sahiptir. Çalışmanın analizi yapılırken korelasyon analizleri, ANOVA ve t-Test analizleri yapılarak veriler incelenmiştir. 

	Çalışmanın bulgularına göre depremzede bireylerin Tanrı algılarının psikolojik iyi oluşla anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu, sevgi yönelimli Tanrı algısı puanlarının artmasıyla psikolojik iyi oluş düzeyinin arttığı, korku yönelimli Tanrı puanlarının da düşük psikolojik iyi oluşla ilişkili olduğu bulunmuştur. Bununla beraber sosyo-demografik değişkenlerle ilgili bulgulara bakıldığında psikolojik iyi oluş ile gelir düzeyi ve şu an yaşanılan mekan değişkenleri arasında; sevgi yönelimli Tanrı algısı puanlarıyla medeni durum arasında; korku yönelimli Tanrı algısı puanlarıyla eğitim düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.

Abstract:
On February 6, 2023, 2 major earthquakes centered in Kahramanmaraş occurred and affected 11 provinces.There was great destruction in the cities and it was reported that more than 50 thousand people lost their lives and more than 100 thousand people were injured. It is very likely that such a major disaster will have a negative psychological effect on the victims, but the meaning of events and situations may vary according to the perceptions of the individuals. At this point, the studies have shown that religion and perceptions of  religion also have an effect on the psychological state of the individual. In this study, it is aimed to investigate the relationship between the earthquake victim's perception of God and the psychological well-being of the individual. In this direction, the study was conducted by applying the Psychological Well-Being Scale (PİOÖ) and God Perception Scale (TA) to 280 individuals between the ages of 18-65 who experienced the earthquakes centered in Kahramanmaraş. In addition, demographic form information was taken in order to see whether there was an effect related to demographic information. The data were collected in a computer environment. The study has a cross-sectional study design. While analyzing the study, correlation analyses, ANOVA and t-Test analyses were performed to examine the data.