Yugoslavya'nın dağılması sürecinde Türkiye'nin uluslararası örgütleri krize yönlendirme çabaları
Turkey's efforts of steering international organizations to the crisis in the process of Yugoslavia's disintegration
Yazar: İNAN YILDIRIMLIDAL
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BAHARÇİÇEK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Diplomasi = Diplomacy ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Türk-Yugoslavya ilişkileri = Turkish-Yugoslavia relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yugoslavya = Yugoslavia

Özet:
Bu çalışma Türkiye'nin, dış politika ajandasında en önemli bölgelerden biri olarak yer alan Balkanlarda, 1990'lı yıllarda yaşanan krize uluslararası örgütler nezdinde vermiş olduğu tepkiyi ve girişimleri araştırmaktadır. Çalışmada öncelikle, konunun anlaşılmasında katkı sağlayacağı değerlendirilen Balkanlar coğrafyası açıklanmış, Yugoslavya devletinin yapısı incelenmiş ve dağılma süreci tarihi bir vaka olarak araştırılmıştır. Yaşanan kriz; Türkiye'nin bölge ile olan tarihi ve kültürel bağları, ekonomik ilişkileri ve halklar arasındaki yakınlık sebebi ile Türkiye'nin bir uluslararası aktör olarak dâhil olması gereken bir olay olmuştur. Türkiye olaylara öncelikle Yugoslavya'nın toprak bütünlüğünün korunması yönündeki politikası ile dâhil olmuş, parçalanma kaçınılmaz hale geldiği zaman ise politika başta Boşnaklar olmak üzere bölgedeki halkların güvenliği, bağımsızlığı ve çatışmanın son bulması yönüne kaymıştır. Türkiye'nin girişimlerinin karakteristik özelliklerinden en belirgin olanı başta BM olmak üzere NATO, AB ve İİT gibi örgütlerin dikkatini krize çekme çabası olmuştur. Türkiye'nin girişimleri irdelendiğinde ise girişimin yapıldığı örgütte sahip olduğu pozisyonun girişimlerin sonuçlarında doğrudan etkili olduğu açığa çıkmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi üyeliği ve AB'ye tam üyelik gibi örgütler nezdindeki diplomatik etkisini arttırma çabalarının Türk Dış Politikasının temel hedeflerinden biri olmaya devam etmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Abstract:
This study investigates Turkey's responses and initiatives to the crisis of the Balkans, one of the most important regions in Turkish foreign policy agenda, in the 1990s before international organizations. In this study, firstly the Balkans geography, which was evaluated that it can contribute to understanding of the study, was clarified; then the structure of Yugoslavia is examined and disintegration process is investigated as a historical case.  The crisis has become an event that should be included by Turkey as an international actor because of historical and cultural ties between Turkey and the region, economic relations and closeness between peoples. Turkey first of all has involved to the events with policy towards the preservation of Yugoslavia's territorial integrity, when the fragmentation becomes inevitable; the policy shifted to direction of security and independence of people, notably Bosnian, in the region and end up of the conflict. The most distinct characteristic feature of Turkey's initiatives is to call attention to international organizations such as notably the UN, NATO, the EU and the Organization of Islamic Cooperation.  When Turkey's attempts examined, the position of Turkey in the organization in which the attempts has been made has increased to be effective in the results of these attempts. As a result, it was understood that, the efforts for increasing her diplomatic influence before international organizations such as Turkey's membership of the UN Security Council and full membership of the EU should continue to be one of the main goals of Turkish Foreign Policy.