Glioblastoma multiforme etyolojisinde virüslerin ve toksoplazma gondii'nin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of viruses and toksoplasma gondii in etiology of glioblastoma multiforme
Yazar: ABDULKERİM GÖKOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TUCER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Glioblastoma = Glioblastoma ; Onkogenler = Oncogenes ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Toksoplazma = Toxoplasma ; Virüsler = Viruses

Özet:
Amaç: Glioblastoma Multiforme (GBM) erişkinlerde en sık görülen beyin tümörü olup, intrakranial tümörlerin %12-15?ini ve astrositik tümörlerin %60-75?ini oluşturur. Tümörigenezin temelinde birden fazla faktörün birlikte ve/veya ardışık etkilerinin sebep olduğu mutasyonların varlığı bildirilmiştir. GBM etiyolojisinde çoklu onkogen mikroorganizma-tümör ilişkisini araştırmak amaçlandı. 
Gereç (Hastalar) ve Yöntem: GBM tanısı alan 30 erkek [median 50.7 yaş (4-76)] ve 20 bayan[median 61,5 yaş (23-74)] toplam 50 hastadan [median 58.8 yaş (4-76)] oluşan Tümör Grubu (TG) ve tümör ve enfeksiyon nedenli olmayan ölümlerdeki otopsi vakalarından elde edilen beyin dokularından 15 erkek [median 40 yaş (22-66)] ve 6 bayan [median 33 yaş(13-80)] toplam 21 vakadan [median 39 yaş (13-80)) oluşan Kontrol Grubu (KG) oluşturuldu. TG mikroorganizma saptanan (TG-1) ve saptanmayan (TG-0) olarak ikiye ayrıldı. TG ve KG doku örneklerinde Herpes simpleks tip1(HSV-1) ve tip2 (HSV-2), sitomegalovirüs (HCMV), Epstein-Barr virus (EBV), kızamık, polyomavirüs (PV), John Cunningham virus (JCV), BK virus (BKV), Simian vakuolleştirici (SV-40) virüs ve Toksoplazma genetik materyalleri polimeraz zincir reaksiyon (PCR) testleriyle araştırıldı. TG?nda mikroorganizma varlığı, yaş, cinsiyet, yaşam durumu, Karnofsky performans skorları (KPS), rezeksiyon boyutları, histopatolojik ve radyolojik değerlendirme verileri ve KG verileri SPSS 15.0 programıyla yapılan analizlerle istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: TG?unda 12 hastada 4 farklı mikororganizmaya ait (Toksoplazma (5), EBV (3), BKV (4), JCV (1)) genetik materyal saptanması ve kontrol grubunda saptanmaması istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). TG?nda 1 tümör dokusu içerisinde JCV?e ek olarak toksoplazmaya ait genetik materyaller birlikte saptandı. TG?nda EBV varlığının yaşam durumu ve tümör lokalizasyonu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). TG?nda ve TG-1?nda ağırlıkla sol hemisfere ve özellikle temporal loba yerleşim gözlendi. Fonksiyonel olarak etkili bölgelere tümörün yerleşiminin, tümörün lokalizasyonu ile ilişkilerinin değerlendirilmesi istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Tanı konulan yaş ile yaşam süresi arasında negatif yönde iyi düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (rho=-0.55, p<0.001). Yaş arttıkça yaşam süresi kısalmıştır. Kitle hacmi-ödem hacmi arasında pozitif yönde iyi düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (rho=0.53, p<0.001). Kitle hacmi-ameliyat sonrası (post-op) KPS arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (rho=-0.49, p<0.001). Kitle hacmi-kitlenin şift etkisi ve ödem hacmi-kitlenin sift etkisi arasında pozitif yönde iyi düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur(rho=0.55, p<0.001, rho=0.73, p<0.001, sırasıyla). Ameliyat öncesi(pre-op) KPS ?Post-op KPS arasında pozitif yönde iyi düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (rho=0.61, p<0.001). TG0- TG-1 grubunun karşılaştırılmasında TG-1 grubunda daha erken yaşta tanı, daha uzun survival, erkek cinsiyette daha fazla olması, kitle hacmi, ödem hacmi ve şift etkisinde azalma saptandı. TG-1 grubunda pre-op KPS daha yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p<0.05). 
Sonuç: GBM temporal loba ve fonksiyonel alanlara daha fazla yerleşim göstermektedir. Tümör dokusu içerisinde EBV-DNA saptanan tümörler derin yerleşimlidir ve sağ kalım daha fazladır. Tümör dokusunda mikroorganizma saptanması tanı konulan yaş, yaşam durumunu; kitle ve ödem hacminin büyüklüğü KPS`ını etkilemektedir. Tümör dokusunda mikroorganizmaların saptanması, bunların tümör gelişiminde ve seyrinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Virüslerin tümör gelişimi ve seyri üzerindeki etkilerinin gösterilmesi tedavi protokollerinde yeni ve farklı yöntemlerin geliştirilebilmesine imkan sağlayacaktır. Bu amaçla geniş vaka serilerine ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Glioblastoma Multiforme, Viral Onkogenezis, Toksoplazma, PCR

Abstract:
Objective: Glioblastoma multiforme (GBM) is a commonly seen brain tumor in adults, which comprises 12-15% of intracranial tumors and 60-75% of astrocytic tumors. It has been reported that there are mutations underlying tumorigenesis which are caused by combined and/or consecutive effects of multiple factors. In the present study, it was aimed to investigate relationships among multiple oncogene, microorganism and tumor. 
Materials and Method: Tumor group (TG) consisted of 50 patients (median age: 58.8 years [4-76]) diagnosed as GBM including 30 men (median age: 50.7 years [4-76]) and 20 women (median age: 61.5 years [23-74]), while control group (KG) consisted of brain tissues obtained from 21 autopsy cases (median age: 39.0 years [13-80]) with cause of death other than tumor or infection including 15 men (median age: 40.0 years [22-66]) and 6 women (median age: 33.0 years [13-80]). TG was further subdivided into 2 groups as follows: TG-1 in which microorganism was detected and TG-0 in which no microorganism was detected. In the tissue samples in TG and KG, genetic materials of Herpes simplex virus type I (HSV-1) and type 2 (HSV-2), cytomegalovirus (CMV), Epstein-Barr virus (EBV), kızamık, polyomavirus (PV), John Cunningham virus (JCV), BK virus (BKV), Simian vacuolating virus 40 (SV-40) and Toxoplasma gondii were evaluated via PCR. In TG, presence of microorganism, age, gender, survival, Karnofsky performance scores (KPS), resection extent, histopathological and radiological data and KG data were statistically analyzed by using SPSS for Windows 15.0. 
Findings: Genetic materials of 4 different microorganisms were detected in 12 patients (Toxoplasma gondii [5], EBV [3], BKC [4] and JCV [1]) in TG, while no genetic material was detected in KG (p<0.05). In TG, genetic materials of both JCV and toxoplasma were detected in one tumor tissue. In TG, the relationship between presence of EBV and survival or tumor localization was statistically significant (p<0.05). In TG and TG-1, tumors were predominantly located at left hemisphere and temporal lobe in particular. The relationship between tumor localization to functional areas and tumor localization was statistically significant (p<0.05). A significant, inverse relationship was found between age at diagnosis and survival (rho=0.55; p<0.001). A significant, positive relationship was found between mass volume and edema volume (rho=0.53; p<0.001). A significant, inverse relationship was found between mass volume and postoperative KPS (rho=0.49; p<0.001). A significant, positive relationship was found between mass volume and shift effect of mass and between edema volume and shift effect of mass (rho=0.55, p<0.001; rho=0.73, p<0.001, respectively). A significant, positive relationship was found between preoperative KPS and postoperative KPS (rho=0.61, p<0.001). In the comparison of TG-0 and TG-1 groups, diagnosis at younger age, longer survival, predominancy of male gender, decrease in mass volume, edema volume and mass effect were detected in TG1 group. The higher preoperative KPS in TG-1 was found to be statistically significant (p<0.05). 
Conclusion: The GBM is more commonly localized at temporal lobe and functional areas. Tumors, in which EBV-DNA is detected in tumor tissues, have profound localization and survival is longer. The detection of microorganism in tumor tissue affects age at diagnosis, survival, KPS, mass and extent of edema volume. The detection of microorganism in tumor tissue suggests that these microorganisms may play role in tumor development and prognosis. The establishing the effect of viruses on tumor development and prognosis will allow developing novel and alternative methods in the treatment protocols. Thus, larger case series and prospective studies are needed. 

Keywords: Glioblastoma multiforme, viral oncogenesis, toxoplasma, PCR