Ludwig Wittgenstein düşüncesinde ahlâk
Ethics on Ludwig Wittgenstein's iideas
Yazar: PEYYAMİSEFA GÜLAY
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÇAKMAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Wittgenstein, Ludwig = Wittgenstein, Ludwig

Özet:
Ludwig Wittgenstein'ın ahlaki alana yönelik düşünceleri, onun düşünsel mesaisinin en merkezi konumunu ifade eder. Bu iddia hem bizzat Wittgenstein'ın hem de onun yakın çevresinin pek çok ifadesiyle desteklenebilir mahiyettedir. Fakat bu merkezi konumuna rağmen Wittgenstein'ın söz konusu düşünceleri göz ardı edilmiş gibidir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel hedefi Wittgenstein'ın ahlaki alana yönelik düşüncelerinin bir incelemesidir.
Wittgenstein söz konusu ifadelerinin hiçbir yerinde bir ahlak tanımından, teorisinden ya da biliminden bahsetmemiştir. Erken dönemde dilin sınırlarını aşan, geç dönemde özel bir dil oyunu olarak görülen ahlak alanı her iki sebepten dolayı olgusal dille söylenebilir bir mahiyete indirgenemez ve dolayısıyla nihai bir şekilde tanımlanamaz. Böylelikle bir ahlak bilimi de mümkün olamaz. Wittgenstein ahlaka yönelik ifadelerinde teorik ifadelerden çok betimsel ifadeleri tercih eder. Bu çalışmada aynı hassasiyet gözetilerek nihai bir ahlaki tanıma varılmaya çalışılmamış, Wittgenstein'ın ahlaki olana yönelik düşünceleri belli bir yapı içerisinde sunulmaya çalışılmıştır.
Wittgenstein ahlakı mutlak anlamda şahsi bir alan olarak görür ve bu alanın bütün sorumluluğu öznenin, yani eyleyen ahlaki failin üzerindedir. Ahlak söz konusu ahlaki failin herhangi bir ahlaki duruma yönelik bakışında, o durumu nasıl anladığında ortaya çıkmaktadır. Bu anlamda ahlak insanın, Tanrı olarak adlandırılan ve dünyanın anlamı olan şeyle ilişkisinde belirmektedir. Burada ahlak dünyayı doğru anlamaya çalışmak olarak belirlenir ve bu çaba nihayete erecek bir şey olarak değil daima yeniden başlanan bir mücadele olarak anlaşılır.

Abstract:
Ludwig Wittgenstein's ideas on ethics constitute the most central position of his intellectual work. This claim can essentially be supported both by Wittgenstein himself and many statements of his inner circles. However, despite this central position, Wittgenstein's aforementioned ideas seem to be overlooked. In this sense, the main concern of this study is the examination of Wittgenstein's ideas on the ethical terrain. 
	In none of his work, Wittgenstein did mention about the definition, theory or science of ethics. Regarded as going beyond the border of language in the early phase and a special language play in the later phase, the ethical terrain cannot be reduced as the aim to be expressed through factual language due to these two reasons, and thus it cannot be defined in an ultimate way. Therefore, science of ethics is also not possible. Wittgenstein prefers descriptive expressions rather than theoretical ones. Regarding the same sensibility, an ultimate ethical definition is not attempted to achieve but to present Wittgenstein's ideas on ethics in a certain structure in this project.
	Wittgenstein considers ethics absolutely as a personal space and all the responsibility of this space lies on the subject, meaning that the agent is over the ethical subject. Ethics appears in the ethical perspective of the ethical subject in any ethical situation and how this subject understands the situation. In this regard, ethics comes out in the relationship between person and the thing that is called God as the meaning of life.  At this point, ethics is designated as understanding the world in the right way and this attempt is not understood as a thing that will come to an end but as a struggle that is always initiated again and again.