Mali kural: Ülke deneyimleri ve Türkiye'deki uygulanabilirliği
Fiscal rule: Country experiences and its applicability in Turkey
Yazar: RAMAZAN ARDA DEDEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. A. TARKAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik istikrar = Economic stability ; Finans = Finance ; IMF = IMF ; Mali disiplin = Financial dicipline ; Mali kural = Fiscal rule ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Polonya = Poland ; Stand-by düzenlemesi = Stand-by arrangement ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; İngiltere = England ; İstikrar = Stability

Özet:
Mali kural; maliye politikasında disiplini sağlamak ve ihtiyari kararlardaki aşırılıkları dizginlemek maksadıyla hükümetlerin karar alma ve uygulama süreçlerine getirilen kalıcı nitelikteki kısıtlamalardır. Tüm dünyada 1980'li yıllarda başlayan ve 90'lı yıllarda da devam eden makroekonomik istikrarsızlıklar sebebiyle mali kural tartışmaları alevlenmiştir. Ayrıca bu dönemde enflasyonu düşürmek için sıkı para politikasının tek başına yeterli olamayacağı da anlaşılmıştır. 1980'li yılların ortalarında bazı ülke ekonomileri modern anlamda mali kural uygulamasına başlamışlardır. 1990'lı yıllarda mali kural uygulaması AB'ne sıçramış ve tüm dünya mali literatüründe tartışmaların odağı haline gelmiştir. IMF ile yapılan anlaşmalar sonucunda Türkiye 1999 - 2008 yıllarını kapsayan süreci mali kurallı dönem olarak geçirmiştir. 19. stand-by anlaşmasının sona ermesi ile Türkiye'de IMF politikaları olmadan mali kural uygulanmasına yönelik tasarı hazırlanmış fakat henüz uygulamaya geçirilememiştir. Bu çalışmada; mali kural kavramı ve uygulama yöntemleri ortaya konulmuş, Türkiye ve diğer ülke ekonomilerinin mali kurallı dönemleri değerlendirilmiş ve gelecekte mali kuralların ne yönde şekilleneceğine dair öngörülerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Mali kural, Ekonomik istikrar, Mali disiplin, İhtiyari politika, Bütçe dengesi, Borçların sürdürülebilirliği, Kamu yatırımları, Kamu sektörü büyüklüğü.

Abstract:
Fiscal rule is permanent restrictions to the decision-making and implementation processes of governments in order to bring discipline to the fiscal policy and to prevent excessive discretionary decisions. Due to macro-economic instabilities witnessed whole around the world beginning from the 1980s and continuing in the 1990s, the fiscal rule has become an issue of a debate. Additionally, it is recognized that conducting a tight monetary policy cannot be sufficient to decrease inflation. In the mid-1980s, some economies have started to conduct fiscal rules in a modern sense. In the 1990s, the fiscal rule implementation has spread to the EU and became the focus of a debate in the global fiscal literature. As a result of the agreements made with the IMF, Turkey conducted fiscal rule during the period 1999-2008. With the 19th stand-by agreement?s coming to the end, a draft on fiscal rule arrangements was prepared to be conducted in the absence of the IMF supervision but could not have been implemented yet. In this study, the fiscal rule concept and implementation methods are presented. Moreover, the fiscal rule experiences of Turkey and other economies are analyzed, and some predictions are attempted to be made concerning the future of the fiscal rules.Key Words : Fiscal rule, Economic stability, Fiscal discipline, Discretionary policy, Budget balance, Debt sustainability, Public investment, Size of the public sector.