Kinolin-izoksazol hibrid bileşiklerinin sentezi
Synthesis of kinoline-isoxazol hybrid compounds
Yazar: BURCU TAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM GÜRSOY KOL ; DOÇ. DR. İREM KULU
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kanser; genetik yapı veya çevresel faktörlerin etkisiyle vücutta bulunan organların ve dokuların kontrolsüz büyüme ve çoğalması ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Dünya çapında araştırmacılar; kanser hücreleri üzerinde seçici etki gösterebilecek, daha az yan etkiye sahip ilaçlar geliştirmek üzere çalışmaktadır. Bu çalışmalar incelendiğinde, çok farklı heterohalkalı bileşiklerin antikanser, antifungal, antibakteriyel ve antimalaryal gibi birçok biyolojik aktivite gösterdikleri belirlenmiştir.
Çalışmamızda; biyolojik aktivite gösterebilecek kinolin ve izoksazol grubu bulunan yeni bileşiklerin sentezinde kullanılabilecek olan altı adet yeni hibrid molekül sentezlenmiştir. Kinolin ve türevleri temel heterosiklik molekül yapılarının başında gelmektedirler ve bu sebeple birçok ilaç etken maddesinin yapısını oluşturmaktadırlar. Yapılan bilimsel araştırmalar incelendiğinde kinolin ve izoksazol halkası bulunduran birçok heterosiklik bileşiklerin antikanser aktivite gösterdikleri gözlemlenmiştir.
Yapısında birden fazla aktif grup içeren hibrid moleküller bileşik içerisinde birden çok özellik gösterdikleri, daha düşük toksisite ve daha az yan etki gösterdikleri için tercih edilen yapılardandır.
Çalışmamızın ilk aşamasını, kinolinin benzen halkası üzerinde planlanan grupların sübstitüsyonu oluşturmaktadır. Ardından bu iskelet moleküllere 1,3-dipolar siklokatılma reaksiyonu gerçekleştirilmiştir. Siklokatılma reaksiyonunda dipol reaktif olarak farklı fonksiyonel gruplar içeren oksimler kullanılmıştır. Siklokatılma reaksiyonunda seçilen reaktiflerin sahip oldukları farklı özellikler üzerinden biyolojik aktivite açısından öncü olabilecek yapıyı bulmak amacı ile bir seri molekül sentezi yapılması hedeflenmiştir. Sentezlenen tüm moleküller literatürde olmayan orijinal moleküllerdir. Tüm yeni moleküller kromatografik yöntemler ile saflaştırılmış ve yapıları spektroskopik yöntemler kullanılarak aydınlatılmıştır.

Abstract:
Cancer is a disease characterized by the uncontrolled growth and proliferation of organs and tissues in the body, influenced by genetic factors or environmental conditions. Scientists across the globe are actively engaged in developing medications with targeted effects on cancer cells, aiming to minimize adverse reactions. Upon analysis of these research endeavors, it has been discovered that numerous diverse heterocyclic compounds exhibit various biological activities such as anticancer, antifungal, antibacterial, and antimalarial agents.
In our study, six new hybrid molecules have been synthesized that contain the quinoline and isoxazole groups, which can exhibit biological activity. Quinoline and its derivatives are among the fundamental heterocyclic molecular structures and thus constitute the basis for the structure of numerous active pharmaceutical ingredients. Upon examination of scientific research, it has been observed that many heterocyclic
compounds containing quinoline and isoxazole rings demonstrate anticancer activity. Hybrid molecules with multiple active groups in their structure are preferred due to their ability to exhibit various properties within a compound, lower toxicity, and fewer side effects.
The first stage of our study involves the substitution of planned groups on the benzene ring of quinoline. Subsequently, 1,3-dipolar cycloaddition reactions were performed on these skeletal molecules. Oximes containing different functional groups were used as the dipolar reactants in the cycloaddition reaction. The aim of synthesizing a series of molecules using selected reactants with varying characteristics in the cycloaddition reaction was to find a potentially leading structure in terms of biological activity. All synthesized molecules are original compounds not found in the literature. All new molecules were purified using chromatographic methods, and their structures were elucidated using spectroscopic techniques.