Genç yetişkinlerde aşırı düşünme: Psikolojik esneklik ve mükemmeliyetçilik ile ilişkisinin incelenmesi
Overthinking in young adults: Examining its relationship with psychological flexibility and perfectionism
Yazar: BETÜL BOSTANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİM SARICAOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik ölçekler = Psychological scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı aşırı düşünme (overthinking) kavramını nicel olarak ölçebilecek, kültüre duyarlı, psikoloji alanında kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve aşırı düşünme ile psikolojik esneklik ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle alanyazın incelenerek bir madde havuzu oluşturulmuş ve madde havuzu 2 alan ve 1 dil uzmanının incelemesinden geçirilmiştir. Uzman görüşlerine göre madde havuzu üzerinde gerekli düzenlemeler yapılıp ölçek pilot uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Pilot uygulamaya hazır hale gelen ölçek 18-26 yaş arası genç yetişkin 175 gönüllü katılımcıya uygulanmıştır. Uygulama sonrasında, çalışmanın tüm analizlerinde de olduğu gibi, Jamovi (2.3) programı kullanılmış ve yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi'ne göre 14 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Araştırmanın devamında ulaşılan 18-26 yaş arası genç yetişkin 400 gönüllü katılımcı ile ölçeğin geçerliği ve güvenirliği sınanırken aynı zamanda psikolojik esneklik ve mükemmeliyetçilik ile ilişkisi de incelenmiştir. Bu bağlamda araştırmada Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği'nin kendine yönelik mükemmeliyetçilik alt boyutu kullanılmıştır. Öncelikle geliştirilen ölçeğe yönelik Doğrulayıcı Faktör Analizi ile iç tutarlılık, eş değer yarılar güvenirliği, alt-üst grup güvenirliği ve madde-toplam korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu bir ölçek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği ile yapılan ölçüt geçerliği analiz sonucunda da geliştirilen ölçeğin ölçüt geçerliğini sağladığı görülmüştür. Çalışmanın devamında ise aşırı düşünme ile psikolojik esneklik ve kendine yönelik mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkiyi görmek adına korelasyon analizine başvurulmuştur. Analizler sonucunda aşırı düşünme ile psikolojik esneklik arasında negatif yönde, anlamlı, orta düzeyde bir ilişki bulunurken; kendine yönelik mükemmeliyetçilik ile arasında pozitif yönde, anlamlı, düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Genç yetişkinlerde aşırı düşünmenin cinsiyetler arasında ise farklılaştığı görülmüştür. Araştırmanın tüm bulguları alanyazın çerçevesinde tartışılmış, ilerleyen çalışmalara yol göstermesi adına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to develop a valid and reliable scale that can quantitatively measure the concept of overthinking, is sensitive to culture, and can be used in the field of psychology, and to examine the relationship between overthinking and psychological flexibility and perfectionism. In the scale development process, a pool of items was created by reviewing the literature and the pool of items was reviewed by 2 field experts and 1 language expert. Necessary adjustments were made on the pool of items according to expert's opinions and the scale was made ready for pilot application. The scale ready for pilot application was applied to 175 volunteer participants aged between 18 to 26. After the application, as in all analyses of the study, Jamovi (2.3) program was used and a single-factor structure consisting of 14 items was obtained according to Exploratory Factor Analysis. In the continuation of the research, while the validity and reliability of the scale were tested with 400 volunteer participants aged between 18 to 26, its relationship with psychological flexibility and perfectionism was also examined. In this context, Ruminative Thought Style Questionnaire, Psychological Flexibility Scale and Multidimensional Perfectionism Scale's self-oriented perfectionism sub-dimension were used in the research. Firstly, Confirmatory Factor Analysis for the developed scale was performed with internal consistency, equivalent halves reliability, lower-upper group reliability and item-total correlation analysis. As a result of the analyses performed, it was concluded that the developed scale is a valid and reliable scale. As a result of the criterion validity analysis performed with the Ruminative Thought Style Questionnaire, it was observed that the developed scale provided criterion validity. In the continuation of the study, correlation analysis was applied to see the relationship between overthinking and psychological flexibility and self-oriented perfectionism. As a result of the analyses, a negative, significant, moderate level relationship was found between overthinking and psychological flexibility; while a positive, significant, low-level relationship was found with self-oriented perfectionism. It has been observed that overthinking in young adults differs between genders. All findings of the research were discussed within the framework of literature and suggestions were made for future studies.