Bursa Nilüfer çayı suyunun genotoksik etkilerinin balık mikronukleus testi ile degerlendirilmesi
Evaluation of genotoxic effects of the water of Nilüfer stream in Bursa with fish micronucleus test
Yazar: ŞENAY SUMMAK
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER ÇİNKILIÇ
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalısmada Bursa' nın önemli su kaynaklarından, evsel ve endüstriyel atıklarlakirlenmekte olan Nilüfer çayında özellikle agır metaller ve organik maddelerin genotoksiketkileri belirlenmeye çalısılmıstır. Bu amaçla Oreochromis niloticus (israil sazanı) periferaleritrositlerinde mikronukleus testi gerçeklestirilmistir.Nilüfer çayı, birçok sanayi bölgesinden geçen ve günümüzde kirliligiyle tanınan bir sukaynagıdır. Çalısmada Nilüfer çayının önemli ve kirlilik oranı yüksek 3 istasyon belirlenmisve ayrıca temiz istasyon olarak çayın kaynaga yakın bölgesinden su örnekleri alınarakçalısmalar laboratuvar ortamında gerçeklestirilmistir.Çalısmada kullanılan balıklar canlı olarak temin edilmis ve çalısma süresince üniversiteyeait havuzlarda temiz suda bekletilerek ortama uyumları saglanmıstır. Toksik etki sebebiyle,çay suyunun ancak %10 ve %20' lik konsantrasyonları, 3 ve 6 günlük sürelerle uygulanmıstır.Her konsantrasyon ve muamele zamanı için 4' er balık kullanılmıstır.Çalısma sonucunda mikronukleus frekanslarının konsantrasyonlar ve muamele zamanlarıile karsılastırıldıgında anlamlı artıs göstermedigi, ancak kirli istasyonlardaki mikronukleusfrekanslarının temiz istasyondakilere oranla anlamlı farklılık gösterdigi bulundu. Totalçekirdek anomalisi oranları tüm istasyonlardaki konsantrasyonlar kendi aralarındakarsılastırıldıgında, konsantrasyonlar arasında anlamlı bir farklılık bulundu. Muamelezamanları göz önüne alındıgında total çekirdek anomalisi oranında anlamlı bir farklılıkbulunmamakla beraber istasyonlar arasında temiz istasyonla karsılastırıldıgında total çekirdekanomalisi bakımından anlamlı bir farklılık gözlendi. Çayın kirlilik analizleri, çalısmamızınsonuçları ile karsılastırıldı ve özellikle agır metal kirliligi açısından degerlendirildi.Anahtar Kelimeler: Bursa Nilüfer Çayı, balık mikronukleus testi, genotoksik etki

Abstract:
Nilüfer stream is one of the important water source of Bursa and it is polluted byindustrial and domestic wastes. In this study we aimed to evaluate the genotoxic effects ofthe heavy metals and organic substances which are released in Nilüfer stream by industrialand domestic wastes. For this reason, micronucleus test was performed in peripheralerythrocytes of Oreochromis niloticus (nile tilapia).Nilüfer stream passes through many industrial zones and known by it?s pollution. Inthe present study, water samples were collected from 3 different highly contaminatedlocations and one clean sampling site was choosen near the source; the studies wereperformed under laboratory conditions.The fishes we have used in this study were collected alive and during the experimentsthey were acclimated with clean water in the pools of the university. Because of the toxiceffects of the samples, we exposed the fishes the 10% and 20% concentrations of the testwater for 3 and 6 days. 4 fishes were used for every concentration and sampling time.When micronuclei frequencies were compared with concentrations and time they didnot show significant increase. However micronuclei frequencies in polluted samplesshowed significant increase when compared with clean test water. Total nuclearabnormalities were increased significantly in all test samples compared withconcentrations. There were not significant differences between total nuclear abnormalitiesand sampling times, but we found a significant difference between the clean test water andpolluted test samples. The chemical/physical analyses of Nilüfer stream was comparedwith our results esspecially in terms of heavy metal proportions.Keywords: Bursa Nilüfer stream, fish micronucleus test, genotoxic effect