Okul yöneticilerinin kariyer yönetimi yeterlilikleri ile liderlik stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between school administrators' career management competencies and leadership styles
Yazar: EMİNE DİDEM ÖZSARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEMİR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kariyer yönetimi = Career management ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel kariyer = Organizational career

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin kariyer yönetim yeterlilikleri ile liderlik stilleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. İlişkisel tarama modeli doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmada veriler Okul Müdürleri Liderlik Stilleri Ölçeği ve Kariyer Yönetimi Yeterliliği ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmada çalışma evreni 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ili okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Ölçeklerin eğitimcilere ulaştırılması ile geri dönüşler alınmış ve geçerli kabul edilen 661 ölçek analize dahil edilmeye uygun bulunmuştur. Ölçeklerin geçerlilik çalışmasında AMOS 22 paket programı kullanılmış ve ölçeklerin uyum sağladığı görülmüştür. Güvenilirlik çalışması için Cronbach's Alpha katsayısından yararlanılmış ve kariyer yönetimi yeterliliği ölçek ifadelerinin .98'lik düzeyde; liderlik stili ölçek ifadelerinin ise .73'lük düzeyde bir güvenilirliğe sahip olduğu görülmüştür. Verilerin analizinde Pearson Momentler çarpımı korelasyon katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi tercih edilmiş ve normallik testlerinden olanKolmogorov testi, Kruskal Wallis H Testiile Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik stillerinin ve kariyer yönetim yeterliliklerinin yüksek, sürdürümcü ve serbest bırakıcı liderlik stilialgılarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Kariyer yönetimi yeterlilik ölçeğinden çıkan analiz sonuçları dikkate alındığında; öğretmenlerin görüşlerine göre, okul müdürlerinin kariyer yönetim yeterlilikleri ile öğretmenin medeni hal, cinsiyet, yaş, bulundukları okulda çalışma süreleri ve yönetici ile aynı okulda görev yapma süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin eğitim durumu ve meslekte bulunma süreleri dikkate alındığında ise okul müdürlerinin kariyer yönetim yeterliliklerine yönelik düşüncelerinin farklılaştığı belirlenmiştir. Bu durumda,  yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlayan öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin kariyer yönetimi yeterliliği ön lisans mezunu öğretmenlerin algısından daha düşük olduğu ve 1-5 yıl ile 21 yıl ve üzeri süredir görev yapan öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin kariyer yönetimi yeterliliğinin 6-10 yıldır görev yapan öğretmenlerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik stilinin belirlenmesinde resmî okullarda görev yapan öğretmenlerin algısının özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmen algısından daha yüksek olduğu görülmüştür. Liderlik stilleri ile ilgili olarak öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik, serbest bırakıcı liderlik ve sürdürümcü liderlik stili algılarının öğretmenin cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, son çalıştığı okulda görev yapma süresi ve yönetici ile aynı okulda görev yapma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür.
Genel anlamda öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin sürdürümcü liderlik ve serbest bırakıcı liderlik stilleri ile kariyer yönetimi arasında negatif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Diğer bir ifade ile öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin serbest bırakıcı liderliği veya sürdürümcü liderlik stilleri arttıkça kariyer yönetim yeterlilikleri azalmaktadır. Ayrıca öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderliği arttıkça kariyer yönetimi yeterliliklerinin arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between school administrators 'career management competencies and leadership styles according to teachers' views. In the study conducted in line with the relational screening model, the data were collected through the school principals leadership styles scale and career management competence scale. The population of the study in the study consists of teachers working in İstanbul province schools in the 2019-2020 academic year. After the scales were delivered to the educators, feedback was received and 661 scales, which were considered valid, were found suitable for inclusion in the analysis. AMOS 22 package program was used in the validity study of the scales and it was observed that the scales fit well. Cronbach's Alphan coefficient was used for the reliability study and career management competence scale expressions were at .98; leadership style scale expressions were found to have a reliability of .73. In the analysis of the data, Pearson Moments product correlation coefficient, confirmatory factor analysis, reliability analysis were preferred and Kolmogorov test, Kruskal Wallis H Test and Mann-Whitney U test were applied. According to teachers 'opinions, it was determined that school principals' transformational leadership styles and career management competencies are high, while their perception of sustaining and releasing leadership is low. Considering the analysis results from the career management competence scale; According to the teachers' opinions, it was observed that there was no statistically significant difference between the career management competencies of the school principals and the teacher's marital status, gender, age, duration of work at their school, and the time spent at the same school with the administrator. Considering the educational status and duration of the profession of teachers, it was determined that school principals' opinions about career management competencies differ. In this case, according to the perception of teachers who have completed their master's or doctoral studies, the career management competence of school principals is higher than the perception of teachers who have graduated from associate degree, and according to the perception of teachers who have worked for 1-5 years and 21 years or more, school principals' career management competence is 6-10. It was determined to be higher than the teachers who have been working for years.
In determining the transformational leadership style of school principals, it was observed that the perception of teachers working in official schools was higher than the perception of teachers working in private education institutions. Regarding leadership styles, according to teachers 'views, school principals' perceptions of transformational leadership, liberatory leadership, and sustainer leadership style were statistically significant between the teacher's gender, age, marital status, educational status, the last time they worked at the school they worked for, and the time spent working at the same school with the manager. It was observed that there was no difference.
Generally, according to teachers 'opinions, it was determined that there is a negative relationship between school principals' sustaining and liberal leadership styles and career management. In other words, according to the perception of teachers, as the liberatory leadership or sustained leadership styles of school principals increase, their career management competencies decrease. In addition, according to the perception of teachers, it was determined that as the transformational leadership of school principals increases, their career management competencies increase.