6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of 6th grade social studies course books according to teachers' opinions
Yazar: HALİL İBRAHİM SARICA
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK SÖNMEZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kitaplar = Books ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Eğitim-öğretim yaşantısının en önemli öğretim materyallerinin başında hiç kuşkusuz ders kitapları gelmektedir. Toplumsal yaşamda önemli bir yere sahip değerleri bireylere kazandırmayı hedefleyen sosyal bilgiler dersinin, ders kitabı iyi hazırlanmalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı onayladığı ve yayınladığı öğretim programları çerçevesinde oluşturduğu komisyonlara ders kitapları hazırlatmaktadır. 2018 yılında değişen sosyal bilgiler öğretim programıyla birlikte ders kitapları da yenilenmiştir. Bu değişimle birlikte ülkemizde 6. sınıf sosyal bilgiler dersi için MEB yayınlarının hazırladığı sosyal bilgiler ders kitabı kullanılmaya başlanmıştır.
Bu araştırmada, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında MEB yayınlarının hazırlamış olduğu 6. Sınıf Sosyal bilgiler ders kitabının öğretmen görüşleriyle genel değerlendirilmesini yapmak ve daha işlevsel hale getirilmesine katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır.  Yapılan araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında MEB yayınlarına ait 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının kullanıldığı ülkemizdeki bütün ortaokullarda görev yapan ve 6. sınıf sosyal bilgiler dersine giren öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini temsil eden örneklem ise Tokat'ta 6. sınıf sosyal bilgiler dersine giren öğretmenlerden belirlenmiş ve bu okullardaki öğretmenler arasından rastlantısal olarak seçilmiştir. Araştırma örneklemi içerisinde Tokat il ve ilçe merkezleriyle birlikte köylerde bulunan ortaokullarda görev yapan 153 sosyal bilgiler öğretmeni ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama tekniklerinden anket kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerin yorumlanmasında istatistiki olarak frekans, yüzde, çarpıklık, basıklık, standart sapma ve parametrik testlerden t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçları, öğretmen görüşlerine göre 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının genel olarak teknik tasarım ve düzenleme ile dil ve anlatımının ölçütlere uygunluğu çok yüksek düzeyde; içeriğinin ölçütlere uygunluğu yüksek düzeyde; ölçme ve değerlendirmenin ölçütlere uygunluğu ise orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının teknik tasarım ve düzenleme, içerik, dil ve anlatım bölümlerine verilen puanların ortalamaları ile değişkenler arasında ilişkiye bakıldığında; ölçme ve değerlendirme bölümüne verilen puanların ortalamalarında cinsiyete bağlı anlamlı bir farklılık; içerik bölümüne verilen puanların ortalamalarında mesleki kıdem ve seminer veya kurumunuzca verilen kurs alma durumlarına bağlı anlamlı bir farklılık görülmüştür. Yaş grupları, eğitim durumları ve süreli yayın takip etme değişkenleri ile öğretmenlerin 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabını değerlendirmeleri arasında anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Ders kitabının teknik tasarım ve düzenleme, içerik, dil ve anlatım ve ölçme ve değerlendirme bölümlerinde eksiklikler tespit edilmiştir. 
Anahtar sözcükler: Sosyal bilgiler, öğretim materyali, ders kitabı

Abstract:
The course books are the most important material in education life. The Social studies course book which aim to have common values to students in Social life, should be arranged well for education. The ministry of education has committee prepare course books. In 2018 the Social studies education program have changed and Social studies course books have renew. After this change, the schools start to use new Social studies course book prepared by MEB publications for 6th grade Social studies course.
This research aims to evaluate the Social studies course books for 6th grade in 2018-2019 opinions of academic year, together with teachers and aims to contribute that these books are functional. In this search, descriptive survey model is used which are of the quantitative research method. In this search, the teachers who use these course books in their lessons have duty. The sample representing the universe of the study was defermined among the teachers who entered the 6th grade Social studies course in Tokat and was selected rondomly among the teachers in these schools. This search has been carried out with 153 social studies teachers working in secondary schools in Tokat. In this research, one of the data collection techniques the questionnaire was used. The data obtained from the study were analyzed by using SPSS for Windows 22.0 program. For the interpretation of the analyzes, frequency, percentage, skewness, kurtosis and standard deviation, t test and ANOVA test were used in this research.
The result of the research shows that according to the teachers opinions, the 6th grade Social studies course book has a very high level of technical design and regulation and the compatibility of the expression and language with the criteria in general, beside the compliance of the measurement and evaluation with the criteria is at on intermediate level. When examining the relationship between the variables given to the technical design and editing, content, language and expression sections of the Social studies course book and the variables given, a significant difference in the mean of scores given in the assessment and evaluation section, there is a significant difference in the average of scores given in the content section due to the status of receiving vocational seniority and seminar or in service training. There was no meaningful difference between age groups, educational status and periodical publicationfollow-up variables and teachers' evaluation of the 6th grade Social studies book. Some deficiencies have been identified in the technical design, regulation, content, language, measurement and evaluation sections of the book.
Key words: Social studies, teaching material,  course book