Empaglifozinin sıçanda lipopolisakkarit ile indüklenmiş sepsiste akut böbrek hasarı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Investigation of the effects of empagliflozin on acute kidney damage in lipopolysaccharide induced sepsis in rats
Yazar: SİNAN ALPEREN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY SOYDAN ; PROF. DR. ALPER BEKTAŞ İSKİT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Lipopolisakkaritler = Lipopolysaccharides ; SGLT = SGLT ; Sepsis = Sepsis ; Sıçanlar = Rats ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Kontrolsüz inflamasyonla ilerleyen ve ölümcül olabilen sepsiste akut böbrek 
hasarı ve böbrek yetmezliği sıklıkla gözlenir. Akut böbrek hasarı gelişen sepsis 
hastalarında mortalite belirgin şekilde daha fazladır. 
SGLT-2 proteini böbrekte glomerüllerden filtre edilen glikozun geri emiliminin 
yaklaşık %90'ından sorumludur. SGLT-2 inhibitörleri böbrek proksimal tübüllerinin 
kıvrımlı kısmında yaptıkları inhibisyonla glikozun tübüllerden geri emilimini 
engelleyerek tip 2 diyabet tedavisinde kullanılırlar. Bir SGLT-2 inhibitörü olan 
empagliflozin tip 2 diyabet ve kalp yetmezliği tedavisinde kullanılır. Kullanımı 
yaygınlaşan bu ilacın diğer sistemler ve hastalıklar üzerine olan etkileri yaygın olarak 
incelenmektedir. Çalışmalarda empagliflozinin antiinflamatuar etkisi olabileceği, 
böbrek üzerine doğrudan koruyucu etkilerinin olduğu da gösterilmiştir.
Bu çalışmada empagliflozin tedavisinin, LPS ile indüklenen sepsis modelinde,
akut böbrek hasarında fizyolojik ve renal fonksiyonlar üzerine olan etkisi 
değerlendirildi. Empagliflozin idrar glikoz atılımını artırdı, sepsis ile atılımı artan idrar 
lökosit miktarını azalttı. Empagliflozin tedavisi böbrek, karaciğer ve ileumda sepsis ile 
azalan damar kan akımlarını geri döndürmedi. İzole perfüze böbrek düzeneğinde 
sepsis ilişkili akut böbrek hasarında üreter perfüzat çıkışı azaldı, empagliflozin tedavisi 
düzeltici etki göstermedi. Sepsiste renal arter dallarında fenilefrin kasılma yanıtları 
azaldı, empagliflozin tedavisi düzeltici etki gösterdi. Renal arter ikinci dalında sepsiste 
anjiyotensin-II kasılma yanıtları arttı, empagliflozin tedavisi bu azalmayı da düzeltti. 
Renal arter dallarında sepsiste asetilkolin yanıtları azaldı, empagliflozin özellikle renal 
arter ikinci dalında bu azalmaya düzeltici etki gösterdi. Aynı arterlerde sepsiste SNP 
yanıtları değişmedi, elektriksel alan stimülasyonu ilişkili kasılma yanıtları azaldı ancak
empagliflozin bu azalmayı düzeltici etki yapmadı. Empagliflozin tedavisi sepsiste 
karaciğer ve ileumda görülen histopatolojik hasarı düzeltici etki yaparken böbrekte 
tespit edilen histopatolojik hasarı düzeltmedi.

Abstract:
Sepsis is a fatal disease that progresses with uncontrolled inflammation and 
acute septic renal injury and kidney failure are frequently observed in sepsis. 
Mortality is significantly higher in sepsis patients who developed acute kidney injury.
The SGLT-2 protein is common in the convoluted portion of the renal proximal 
tubules, and approximately 90% of the reabsorption of glucose filtered from the 
glomeruli is via SGLT-2. SGLT-2 inhibitors inhibit the reabsorption of glucose from the 
tubules and are used in the treatment of type 2 diabetes. Empagliflozin is an SGLT-2 
inhibitor used in the treatment of type 2 diabetes and heart failure, and the effects 
of this widely used drug on other diseases are a popular research topic. Studies have 
shown that empagliflozin may have an antiinflammatory effect and have direct 
protective effects on the kidney.
In this study, the effect of empagliflozin treatment on physiologic and renal 
functions in LPS-induced acute septic renal injury model was evaluated. Empagliflozin 
increased urinary glucose excretion and decreased the urinary leukocyte amount 
whose excretion increased in sepsis. Empagliflozin treatment did not reverse the 
decreased vascular blood flow in kidney, liver, and ileum associated with sepsis. 
Ureteral urine outflow was decreased in acute septic renal injury and empagliflozin 
treatment did not have a corrective effect. In renal artery branches, phenylephrine 
responses decreased in sepsis, and empagliflozin treatment had a corrective effect. 
Angiotensin-II contractile responses increased in sepsis in the second branch of the 
renal artery, and empagliflozin treatment corrected this decrease. In renal artery 
branches acetylcholine responses were decreased in sepsis and empagliflozin had a 
corrective effect in the second branch of the renal arter. SNP responses in renal artery 
branches did not change in sepsis. Contractile responses seen with electrical field 
stimulation were decreased in renal artery branches in sepsis, but empagliflozin did 
not have a corrective effect. Empagliflozin treatment had a corrective effect on the 
histopathological damage seen in the liver and ileum in sepsis, but not in the kidney.