Çalışma hayatında denetimin etkinliği ve yeni denetim sistemi model önerisi
Efficiency of inspection in working life and new model proposal for inspection
Yazar: TURAY KEZER
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ KAĞAN YASIM
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Sosyal Güvenlik Kurumu = Social Security Institution ; İnceleme = Study ; İş hayatı = Work life

Özet:
Çalışma hayatı, Türk idare sisteminde ve toplumunda her zaman önemli bir yer edinmiştir. Denetim konusu çalışma hayatının ayrılmaz bir parçasıdır. Çalışma hayatının denetiminin tam olarak sağlanamamasının bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek risklerin artacağından hareketle, denetim olgusu çalışma yaşamının önemli bir ayağını oluşturmaktadır.  Güncel durumda sosyal güvenlik denetmenliği, sosyal güvenlik müfettişliği ve bakanlık iş müfettişliği gibi üçlü parçalı bir yapıda denetim organizasyonu yürürlüktedir. Bu anlayışın yerine kamu yararını da düşünerek çalışma hayatının denetiminde tekliğin sağlanması, çalışanların ve sigortalıların  çalışma  yaşamı içerisinde karşılaştıkları problemlerin çözüme kavuşturulması noktasında başvurulacak mercii belirsizliğinin ortadan kaldırılması, çalışma yaşamında birbirleri ile benzer yada bağlantılı olan başta sigortalılık, ölümlü ve yaralanmalı iş kazaları, ücret, ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin  ve kayıt dışı istihdam  gibi birçok konuda tek denetim elemanı ile muhatap olunması, çalışma yaşamında yer alan işverenlerin üç farklı denetim elemanın incelemesine maruz kalması  nedeniyle ortaya çıkan  denetim baskısının ortadan kaldırılması, sigortalılar bakımından bu sorunların  devletin tek bir denetim birimi ile ve daha kısa zaman dilimi içerisinde çözülebilmesi gerektiği açıktır.  Çalışmamız bağlamında; Bakanlık Teftiş Kurulunun yeniden kurulması, idari teftiş ile çalışma yaşamının denetiminin birbirinden ayrıştırılması önerilmektedir. SGK denetmenliği, SGK müfettişliği ve Bakanlık iş müfettişliğinin "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Rehberlik ve Denetim Başkanlığı" çatısı altında "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müfettişi" ünvanıyla birleştirilmesi ile denetim grup başkanlıklarının bir hizmet birimi olarak kurulması esas alınmalıdır.

Abstract:
Working life has always taken an important place in the Turkish administrative system and society. Audit subject is an integral part of working life. Considering that the risks that may arise as a result of the inability to fully control the working life will increase, the phenomenon of auditing constitutes an important pillar of the working life. In the current situation, an audit organization is in force in a three-part structure such as social security inspectorate, social security inspectorate and ministry labor inspectorate. Considering the public interest instead of this understanding, ensuring uniformity in the control of working life, eliminating the uncertainty of the authority to be resorted to in terms of solving the problems encountered by the employees and the insured in working life, in working life; Dealing with a single supervisor on many issues that are similar or related to each other, such as insurance, occupational accidents with death and injury, wages, notice and severance pay, annual leave and unregistered employment, exposure of employers in working life to the examination of three different supervisors It is clear that these problems should be resolved with a single inspection unit of the state and in a shorter period of time for the insured. In the context of our study; It is suggested that the Ministry's Inspection Board be re-established and that administrative inspection and inspection of working life should be separated from each other. The establishment of the inspection group presidencies as a service unit should be based on combining the SGK inspectorate, SGK inspectorate and Ministry labor inspectorate with the title of "Labour and Social Security Inspector" under the roof of "Labor and Social Security Guidance and Inspection Presidency.