Okul öncesi yaş grubu obstetrik brakiyal pleksus paralizili çocuklarda vücut yapı ve fonksiyonların aktivite ve katılım üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of body structure and functions on activity and participation in pre-school age group children with obstetric brachial plexus paralysis
Yazar: KIVANÇ DELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aktivite analizi = Activity analysis ; Brakiyal pleksus = Brachial plexus ; Doğum yaralanmaları = Birth injuries ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Katılım = Participation ; Paralizi-obstetrik = Paralysis-obstetric ; Vücut bileşimi = Body composition ; Çocuklar = Children

Özet:
Obstetrik Brakiyal Pleksus Paralizisi (OBPP), doğum sırasında brakiyal pleksusa katılan sinir köklerinin veya brakiyal pleksus içerisinde yer alan sinirlerin yaralanması ile gelişen klinik tablodur. OBPP'de kas kuvveti, eklem hareketleri gibi vücut yapı ve fonksiyonlarıyla ilgili birçok araştırma olmasına rağmen OBPP'nin farklı yaralanma tiplerinin aktivite ve katılım kısıtlılıklarına ait çok az bilgi bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı okul öncesi yaş grubunda OBPP'nin farklı yaralanma tiplerinin ICF (İşlevselliğin Yetiyitiminin ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırılması) kapsamında vücut yapı ve fonksiyon, aktivite ve katılım alanlarını ayrıntılı olarak incelemek; bununla birlikte vücut yapı ve fonksiyon özelliklerinin aktivite ve katılım düzeyi üzerindeki önem büyüklüklerini tespit etmekti. Çalışmaya 44 – 77 ay yaş aralığına sahip, 112 OBPP'li çocuk ve ailesi dahil oldu. Çocuklar Narakas Tipleri göz önüne alınarak 4 grupta incelendi: Grup 1, Narakas Tip 1 (n=7); Grup 2, Narakas Tip 2a (n=45); Grup 3, Narakas Tip 2b (n=46); Grup 4, total pleksus yaralanmasını ifade eden Narakas Tip 3 ve Tip 4'ten (n=14) oluştu. Çalışma kapsamında Mallet Skalası, omuz ve dirsek eklemine yönelik aktif ve pasif eklem hareketi ölçümleri, Raimondi El Fonksiyonları Skalası, Stereognozis, Brakiyal Pleksus Sonuç Ölçümü (Brachial Plexus Outcome Measure - BPOM) ve  Pediatrik  Veri Toplama  Arac (Pediatric Outcome Data Collection Instrument - PODCI) değerlendirmeleri yapıldı. Çalışmanın sonuçlarında hem vücut yapı ve fonksiyon alanında hem de aktivite ve katılım düzeylerinde Narakas Tip 1 ve Narakas Tip 2a içerisinde bulunan çocukların benzer ve yüksek sonuçlara sahip olduğu, sırasıyla Narakas Tip 2b ve total pleksus hasarı olan çocukların daha düşük sonuçlar aldığı tespit edildi (p<0,001). Aktivite ve katılım düzeyine etki eden vücut yapı ve fonksiyon özelliklerinin önem sıralamasının büyükten küçüğe: El fonksiyonları, elin ağıza götürülmesi, elin bele götürülmesi, global abdüksiyon, global eksternal rotasyon ve stereognozis olduğu tespit edildi (p<0,001). Bu değerlendirmelerin aktivite ve katılım seviyesindeki değişiklikleri %92 oranında açıklayabildiği görüldü. Okul öncesi yaşta görülebilecek vücut yapı ve fonksiyon bozuklukları ve aktivite/katılım kısıtlılıklarının belirlenmesi, bununla birlikte aktivite ve katılım düzeyi üzerine etki eden vücut yapı ve fonksiyon özelliklerinin önem sırasının tespit edilmesi tedavi ve rehabilitasyon stratejileri için büyük önem taşımaktadır. OBPP'nin uzun dönem takip ve tedavilerinde aktivite ve katılım üzerine etki eden vücut yapı ve fonksiyon bozukluklarına yönelik etkin rehabilitasyon programlarının geliştirilmesi çocukların aktivite ve katılımları üzerinde olumlu etkiler yaratacaktır.

Abstract:
Obstetric brachial plexus palsy (OBPP) is a clinical condition that occurs as a result of an injury to the nerves and/or roots of the brachial plexus (BP) during delivery. Although there are lots of studies investigating body structures and function, such as muscle strength and range of motion, there are few studies investigating activity and participation restrictions in different types of OBPP. The aim of the study was to investigate body structure, function, activity and participation domains according to International Classification of Functioning, Disability and Health in preschool aged children with different types of OBPP, and also determine significance level of impact of the body structure and function on activity and participation levels. One hundred twelve OBPP children aged between 44-77 months and their parents were included in this study. The children were investigated based on their Narakas types: Group 1, Narakas type 1 (n=7); Group 2, Narakas type 2a (n=45); Group 3, Narakas Type 2b (n=46); Group 4, Narakas Type 3 and 4, representing total plexus palsy, (n=14). Mallet classification, Raimondi hand classification were used; shoulder and elbow active and passive joint movements and stereognosis were evaluated, brachial plexus outcome measure (BPOM), and paediatric outcome data collection instrument (PODCI) were used. As a result, Type 1 and 2a were similar, total palsy group being the worst; both Narakas type 1 and 2a children had better outcomes than type 2b and total plexus palsy group in body structure and function, and activity and participation levels (p<0.001). Body structure and functions ranking based on their effects on activity and participants levels from high to low are hand functions, hand to mouth, hand to back, global abduction, global external rotation and stereognozis respectively (p<0.001). We found that these evaluations could explain 92% of changes in activity and participant levels. Identifying body structure and function disorders and activity/participation restrictions, and prioritizing body structure and function components, effecting activity and participation levels, are crucial for physical therapy and rehabilitation intervention strategies in preschool children. In conclusion, to develop rehabilitation programs for treatment and long term follow up of OBPP that aims body structure and functional impairment, which effects activity and participation restrictions, would result with more beneficial effects on the children's activity and participation levels.