Antalya'da üretimi yapılan bazı turunçgillerde pestisit kalıntı düzeylerinin tespiti üzerine araştırmalar
Determination of pesticide residual levels in some citrus fruits grown in Antalya region
Yazar: HASAN KARAAĞAÇLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK BALKAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antalya = Antalya ; Narenciye = Citrus ; Pestisit artıkları = Pesticide residues ; Pestisitler = Pesticides ; Turunçgiller = Citrus fruits

Özet:
Narenciye üretiminde ürün kayıplarını azaltmak, verimi artırmak, ürün kalitesini iyileştirmek ve hasat sonrası ömrü uzatmak amacıyla hastalık, zararlı ve yabancı otları kontrol etmek için pestisit uygulamaları yoğun olarak yapılmaktadır. Pestisitler üretimde kalite ve kantiteyi artırmaları yanında çevre ve insan sağlığı açısından ciddi problemlere neden olmaktadır. Söz konusu olumsuzlukları takip ve kontrol amacıyla kalıntı analizleriniz yapılması elzemdir. Bu çalışmada Antalya ili Kumluca, Serik, Aksu, Döşemealtı ve Finike ilçelerinde üretimi yapılan narenciye ürünleri seçilmiştir. 60 adet limon, 56 adet mandalina ve 60 adet portakal olmak üzere toplam 176 adet numunede 260 pestisit etken maddesi araştırılmıştır. Metot doğrulama için blank portakal örnekleri 10, 50 ve 100 μg/kg seviyelerinde spike edilmiştir. Metot doğrulama çalışmalarında doğrusallık, tespit limiti (LOD), ölçüm limiti (LOQ), gerialım, kesinlik (tekrarlanabilirlik, laboratuvar içi tekrarüretilebilirlik), ölçüm belirsizliği parametrelerine ilişkin çalışmalar yapılmış ve elde edilen sonuçlar SANTE/11312/2021 dökümanında bildirilen şartları sağlamıştır. Örnekler QuEChERS yöntemi ile ekstrakte edilmiş, LC-MS/MS cihazında kromatografik analizler yapılmıştır. Tespit edilen pestisit kalıntı miktarları Avrupa birliği Maksimum Kalıntı Limitlerine (AB-MRL) göre değerlendirilmiştir. Limon numunelerinin 42 tanesinde 8 farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiş, 2 adet limon numunesinde buprofezin etken maddesi AB-MRL sınır değerini aşmıştır. Mandalina numunelerinin 32'sinde 11 farklı pestisit etken maddesi bulunmuş, 22 etken madde miktarı MRL değerinin üzerinde kaydedilmiş olup bunlar buprofezin, chlorpyrifos ve propiconazole'dir. Portakal numunelerinin 35 tanesinde 9 farklı pestisit etken maddesi belirlenmiş ve 9'unda buprofezin etken maddesi AB-MRL değerlerinin üzerinde çıkmıştır.

Abstract:
In citrus production, pesticides are widely applicated to control diseases, pests and weeds. These chemicals reduce product losses, increase yield, improve product quality and extend post-harvest life. Uncontrolled and unconscious use of pesticides causes serious damages especially on human health and environment. It is important to carry out residue analyzes in order to eliminate these negativities. In this study, some citrus fruits (lemon, tangerina, orange) were bought/taken from Kumluca, Serik, Aksu, Döşemealtı and Finike districts in Antalya province. 260 pesticide active ingredients were studied in a total of 176 samples, including 60 lemons, 56 tangerines and 60 oranges. Blank oranges were spiked at 10, 50 and 100 μg/kg of pesticides for method verification. Linearity, limit of detection (LOD), limit of measurement (LOQ), recovery, precision (repeatability, in-laboratory reproducibility) and, measurement uncertainty parameters were performed in method validation studies. The results obtained met the conditions reported in the document SANTE/11312/2021.
The samples were extracted by the QuEChERS method. Chromatographic analyzes were performed on LC-MS/MS device. Pesticide residues were evaluated according to European Union Maximum Residue Limits (EU-MRL). Eight different pesticides were detected in 42 of the lemon samples, and the buprofezin in 2 lemon samples exceeded the EU-MRL values. According to the pesticide residues detected in the tangerine samples, the amount of 22 active ingredient was recorded above the MRL value. These were buprofezin, chlorpyrifos and propiconazole. Nine different pesticides were found in 35 of the orange samples. The buprofezin was found to be above the EU-MRL values in 9 of the samples.