Okul yöneticilerinin kayırmacı davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators nepotism behaviors and teachers' levels of organizational cynicism
Yazar: DEMET KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel yöntem takip edilmiş ve ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini 2284 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılması mümkün olmadığı için basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak 401 orta okul öğretmeni seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, "Okul Yönetiminde Kayırmacılık Ölçeği", "Öğretmenlere Yönelik Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar kullanılmıştır. Ölçeklerin normal dağılım durumunu belirlemek için çarpıklık ve basıklık testleri uygulanmış, verilerin normal dağıldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda fark testleri için parametrik yöntemlerden t-testi ve tek yönlü varyans analizi (Anova), korelasyon testleri için ise Pearson korelasyonu uygulanmıştır.
Yapılan analiz sonucunda; okul yöneticilerinin kayırmacılık davranış düzeylerinin öğretmen algılarına göre düşük düzeyde olduğu sonucu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin de düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Demografik özelliklerin okul yöneticilerinin kayırmacılık düzeyleri ve örgütsel sinizm ile ilgili katılımcı algılarında bir farklılık oluşturmadığı sonucu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin kayırmacılık düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı ilişki olduğu sonucu bulunmuştur. Okul yöneticilerinin kayırmacılık düzeylerine yönelik öğretmen algısı arttıkça örgütsel sinizm algısı da artmaktadır. Yapılan regresyon analizi sonucunda okul yöneticilerinin kayırmacılık davranış düzeylerinin, öğretmenlerin sinizm düzeylerini istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde yordadığı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kayırmacılık, örgütsel sinizm ,okul yöneticileri, öğretmenler.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between the nepotism behaviors of school administrators and the organizational cynicism levels of teachers. For this purpose, the quantitative method was followed in the research and the relational survey model was applied. The population of the research consists of 2284 secondary school teachers. Since it is not possible to reach the entire universe, 401 secondary school teachers were selected by using simple random sampling method. Demographic Information Form, "Scale of Nepotism in School Administration", "Organizational Cynicism for Teachers Scale" were used as data collection tools in the research. Descriptive statistical methods were used in the analysis of the data obtained in the study. In order to determine the normal distribution of the scales, skewness and kurtosis tests were applied and it was determined that the data were normally distributed. In this direction, t-test and one-way analysis of variance (Anova), which are parametric methods, were used for difference tests, and Pearson correlation was applied for correlation tests.
As a result of the analysis; It has been determined that the level of favoritism behavior of school administrators is low at the level of teacher perceptions. It was determined that the organizational cynicism levels of the teachers were at the low level. It has been determined that demographic characteristics do not make a difference in school administrators' levels of favoritism and participant perceptions about organizational cynicism. It was found that there is a positive and significant relationship between school administrators' favoritism levels and teachers' organizational cynicism levels. As teacher perception of school administrators' favoritism levels increase, the perception of organizational cynicism also increases. As a result of the regression analysis, it was determined that school administrators' favoritism behavior levels predicted teachers' cynicism levels in a statistically significant and positive way.
Keywords: Nepotism, organizational cynicism, school administrators, teachers.