Üniversite öğrencilerinde bireyselleştirilmiş bilgisayar desteklisimülasyon temelli stres ile baş etme becerilerine ilişkin müdahalenin etkisi
Investigation of the effectiveness of the intervention for university students on the computer-aided simulation based individualized method of coping with stress
Yazar: AYBÜKE ÖZOĞUL
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma üniversite öğrencilerine bilgisayar destekli simülasyona temellendirilmiş
bireyselleştirilmiş stres ile baş etme yöntemine ilişkin yapılan müdahalelerin etkinliğinin
incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ) lisans öğrencilerinin
gönüllü katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Öğrenci Bilgi Sistemleri birimi ile görüşülüp
öğrencilerin web sayfalarına araştırma ile ilgili duruyu mesajı gönderilerek araştırmadan
haberdar olmaları sağlanmıştır. Araştırma, Mayıs 2021- Ağustos 2021 tarihleri arasında
yapılmıştır. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi Araştırmayı kabul eden 46 öğrenci 'Tabakalı
Randomizasyon' yöntemi ile müdahale ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Veri
toplama aracı olarak da Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği
(DASÖ-42) kullanılmıştır. Stres ile baş etmeye yönelik eğitim programı hazırlanmış ve
psikiyatri hemşireliği alanındaki dört uzman tarafından görüş alınmıştır. Eğitim içeriği beş
adet video ile özetlenmiştir. İlk video; stres ve belirtilerinin ne olduğunu açıklayan teorik
bilgiden ve stresle bas etmede kullanılan zihinsel tekniklerden oluşmaktadır. İkinci video
nefes egzersizlerini, üçüncü video gevşeme egzersizlerini, dördüncü video meditasyonu,
beşinci video ise zihinde canlandırma tekniğini içermektedir. Videolar 12 hafta boyunca web
sitesinde açık kalmış, ikinci müdahale grubundaki öğrencilerin istediği zaman videoların
tekrar izlenmesi kendilerine verilen kullanıcı adı ve şifre ile sağlanmıştır. Ölçümler ilk
görüşmede (eğitim verilmeden önce) eğitim verildikten sonra, 1.2. ve 3. ayın sonunda
gerçekleştirilmiştir. Birinci müdahale grubundaki öğrencilere ise stres ile baş etme eğitimi
online olarak klasik eğitim yöntemi ile verilmiştir.
ASÖ puan ortalamalarında gruplarda ön test ve son testte anlamlı bir değişiklik
olmamıştır. Fakat 1., 2. ve 3. ay ölçümlerinde ise istatistiksel açıdan anlamlı fark
gözlenmiştir (F=82,106, p=0.000). İkinci müdahale grubunda daha fazla olmakla beraber
her iki grupta da süre geçtikçe ortalama azalmıştır.
Öğrencilerin DASÖ puan ortalamalarında ön test, son test kontrollerinde anlamlı bir
değişiklik olmamıştır. Fakat 1.,2. ve 3. ay ölçümlerinde ise istatistiksel açıdan anlamlı fark
gözlenmiştir (F=55,987, p=0.000). İkinci müdahale grubunda daha fazla olmakla beraber
her iki grupta da süre geçtikçe ortalama azalmıştır
Bu sonuçlara göre, öğrencilerin internet tabanlı stres yönetimi eğitim programından
sonra stresle başa çıkma becerilerini geliştirdiği ve bu uygulamanın depresyon, anksiyete ve
stres düzeyini azaltmada etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. Üniversite öğrencileri ile
stresle baş etmelerini konu alan bilgisayar destekli ulusal düzeyde çalışmaların yapılması ve
bu yöntemin üniversite rehberlik danışmanlık bölümlerine entegre edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effectiveness of the intervention for
university students on the method of coping with individualized stress based on computerassisted simulation, and quantitative and qualitative methods were used together.
The research was carried out with the voluntary participation of undergraduate
students of Ankara Yıldırım Beyazıt University (AYBU). It was ensured that students were
informed about the research by being seen with the Student Information Systems unit and
sending a clear message about the research to the web pages of the students. The research
was conducted between May 2021 and August 2021. Population and Sample of the Study
46 students who accepted the study were divided into two groups as intervention and control
groups, using the 'stratified randomization' method. Individual interview was used as
qualitative data collection method, Perceived Stress Scale (PSS) and Depression Anxiety
Stress Scale (DASS-42) were used as quantitative data collection tools. A training program
for coping with stress was prepared and opinions were received by four experts in the field
of Psychiatric Nursing. The training content is summarized with five videos. First video; It
consists of theoretical knowledge explaining what stress and its symptoms are, and mental
techniques used to cope with stress. The second video includes breathing exercises, the third
video relaxation exercises, the fourth video meditation, and the fifth video visualization
technique. The videos remained open on the website for 12 weeks, and the students in the
intervention group were allowed to watch the videos again whenever they wanted with the
username and password given to them. Measurements were made at the first interview
(before the training was given), after the training was given 1.2. and at the end of the 3rd
month. On the other hand, the students in the first intervention group were given online
training on coping with stress using the classical education method.
There was no significant change in the PSS mean scores of the groups in the pretest
and posttest. But 1., 2. and a statistically significant difference was observed in the 3rd and
3rd month controls (F=82,106, p=0.000). Although it was higher in the second intervention
group, the mean decreased over time in both groups.
There was no significant change in the DASS mean scores of the students in the
pretest, posttest controls. However, a statistically significant difference was observed in the
1. 2., 3. month controls (F=55,987, p=0.000). Although it was higher in the second
intervention group, the mean decreased over time in both groups.
According to these results, it can be said that students improved their ability to
cope with stress after the internet-based stress management training program and this
practice is an effective method in reducing depression, anxiety and stress levels. It may be
suggested to carry out computer-based national studies on university students' coping with
stress and to integrate this method into university guidance and counseling departments.