Diyabetin koroid kalınlığı ve peripapiller retina sinir lifi tabakası kalınlığı üzerine etkileri
Effects of diabetes on choroidal thickness and peripapillary retinal nerve fiber layer thickness
Yazar: ERKAN ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. MEHMET ORÇUN AKDEMİR
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Koroid = Choroid ; Retina = Retina ; Sinir lifleri = Nerve fibers

Özet:
Amaç : Diyabetin koroid kalınlığı ve peripapiller sinir lifi tabakası kalınlığı üzerine etkilerini değerlendirmek
Gereç ve Yöntem : Kasım 2015 ve Ağustos 2016 tarihleri arasında Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları polikliniğine kontrol amaçlı gelen 18 yaş üzerindeki diyabet hastaları, diyabetik retinopatinin evresine göre 3 gruba ayrıldı. Aynı tarihlerde hastaneye kontrol amaçlı başvuran ve sistemik hastalığı bulunmayan gönüllüler kontrol grubunu oluşturdu. Grup 1 sağlıklı gönüllüler 29 katılımcının 58 gözü, grup 2 diyabetik retinopati (DR)  olmayan diyabeti olan 52 hastanın 103 gözü, grup 3 de non-proliferatif diyabetik retinopatili (NPDR) 29 hastanın 58 gözü, grup 4 de proliferatif diyabetik retinopatili (PDR) 25 hastanın 50 gözü dâhil edildi. Tüm hastalara tam oftalmolojik muayene ve optik koherens tomografi (OKT) cihazı ile retina sinir lifi tabakası (RSLT), subfoveal koroid (SFK), peripapiller koroid (PPK), santral makula kalınlığı (SMK) ölçümü yapıldı.
Bulgular : Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 56,7 idi, 135 hastanın 62 si (%46) erkek, 73'ü (%54) kadın idi. Gruplar yaş ve cinsiyet bakımından benzerdi (p=0,061 ve p=0,471). Göz içi basınçları (p=0,052) ve refraksiyon (p=0,666) açısından gruplar arasında fark yoktu. Görme keskinliği PDR grubunda anlamlı olarak daha kötü idi (p<0,001). RSLT analizinde temporal kadranda PDR grubunda diğer tüm gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek değer bulundu (p<0,001, =0,001 ve =0,014). RSLT ölçümlerinde temporal kadran dışında diğer tüm kadranlarda grup 3 deki NPDR hastalarında daha ince bulundu ama anlamlı farklılık her grupta yoktu. RSLT nazal kadranda grup 3 de grup 1 ve 2 ye göre anlamlı olarak daha ince bulundu (p=0,005 ve 0,016). RSLT nazalinferior kadranda grup 3 de grup 2 ye göre anlamlı derecede daha inceydi (p=0,021). PPK ölçümlerinde süperior kadranda grup 3 de grup 1'e göre koroid anlamlı olarak daha ince bulundu (p=0,010), nazal kadranda ise grup 3 de grup 1 ve 2'ye göre daha ince bulundu (p=0,008 ve p=0,016). Temporal ve inferior kadranlarda da PPK daha ince bulundu ama istatistiksel anlamlılık yoktu. SFK ölçümlerinde gruplar arası anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Grup 4'de diğer tüm gruplara göre SMK anlamlı olarak daha kalın bulundu (p<0,001).
Sonuçlar : NPDR grubunda RSLT ve PPK kalınlığının sağlıklılara göre daha ince olduğu gösterilmiştir. PDR'li grupta temporal kadrandaki RSLT ölçümleri daha kalın izlenmiştir. SFK kalınlık ölçümlerinde diyabet ve sağlıklı bireyler arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Farklı hastalıkların (Glokom vb.) teşhisi ve progresyon analizi yapılırken diyabetlilerde RSLT ve PPK'nın etkileneceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar Kelimeler : Retina sinir lifi tabakası,  diyabetik retinopati, peripapiller koroid, subfoveal koroid, diyabetes mellitus

Abstract:
Purpose: To evaluate the effects of diabetes on choroidal thickness and peripapillary nerve fiber layer thickness

Material and Methods: One hundred and six diabetic patients and twenty nine healthy subjects over 18 years old were included to this study. All of the patients and healthy subjects were followed at Bulent Ecevit University, Faculty of Medicine, Department of Ophthalmology. The subjects were evaluated between November 2015 and August 2016. Diabetic patients were divided into 3 groups according to the stage of diabetic retinopathy. Group 1, 29 healthy subjects' 58 eyes; group 2, 103 eyes of 52 diabetic patients without diabetic retinopathy (DR); group 3, 58 eyes of 29 patients with non-proliferative diabetic retinopathy (NPDR); group 4, 50 eyes of 25 patient with proliferative diabetic retinopathy (PDR) were included. All of the subjects had a detailed ophthalmological examination and retinal nerve fiber layer (RNFL), subfoveal choroid (SFC), peripapillary choroid (PPC) , and central macular thickness (CMT) values were measured using Optical Coherence Tomography (OCT).
Results: The average age of 135 patients was 56.7. The study included 73 female (% 54) and 62 male (% 46). There was no statistically significant difference in age (p=0,061), sex (p=0,471), refraction error (p=0,666) and intraocular pressure (p=0,052). Visual acuity was significantly worse in the PDR group (p<0,001). Temporal quadrant of RNFL was significantly higher in the PDR group than in all other groups (p<0,001, =0,001 and =0,014). In all RNFL measurements except for the temporal quadrant, group 3 was thinner, but there was no significant difference in each group. The nasal quadrant of RNFL was significantly thinner in group 3 compared to groups 1 and 2 (p = 0.005 and 0.016). The nasal inferior quadrant of RSLT was significantly lower in group 3 than group 2 (p = 0.021). In the PPC measurements, the superior quadrant was significantly thinner in group 3 than group 1 (p = 0,010) and the nasal quadrant was significantly thinner in group 3 than group 1 and 2 (p = 0,008 and p = 0,016). Temporal and inferior quadrants also had a thinner PPC but no statistical significance. There was no significant difference between groups in SFC measurements (p>0,05). CMT was significantly thicker in group 4 than all other groups (p <0.001).

Conclusion: In the NPDR group, the thickness of RNFL and PPC is shown to be thinner than the healthy group.  In the PDR group, the RNFL measurements in the temporal quadrant were thicker. No significant differences were found between diabetic and healthy subjects in SFC thickness measurements. It should be taken into account that when the diagnosis of different diseases and the analysis of progression are made, RNFL and PPC will be affected in diabetes.

Key words: Retinal nerve fiber layer, diabetic retinopathy, peripapillary choroid, subfoveal choroid, diabetes mellitus