Bazı organik preparatların viking aronya (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliot) çeşidinin fidanlarının gelişimi üzerine etkileri
Efects of some organic preparations on the development of saplings of viking aronia (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliot) cultivar
Yazar: ALPEREN ÖZDİZ
Danışman: PROF. LÜTFİ PIRLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aronya (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliot), Rosacea familyasına ait, Kuzey Amerika ve Kanada'nın güneydoğusunda yetişen, kışın yapraklarını döken çok yıllık çalı formunda, uzun ömürlü, üzümsü meyveler grubuna ait bir bitkidir. Meyvesi yüksek miktarda antosiyanin ve flavanoidler içermektedir. İnsan sağlığına katkısından dolayı 'süper meyve' olarak bilinmektedir.
Bu çalışmada Viking aronya çeşidi fidanlarının gelişmesi üzerine bazı organik kökenli preparatların etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada, fidanlara melas (%2, %4, %6, %8 ve %10), vinas (%2, %4, %6, %8 ve %10) ve solucan gübresi (%2, %4, %6, %8 ve %10) uygulanmıştır.
Fidan gelişme dönemi sonunda bitkilerde ortalama sürgün uzunluğu (cm), ortalama sürgün çapı (mm), ortalama gövde çapı (mm), ortalama yaprak alanı (cm2), ortalama kök uzunluğu (cm),  gövde yaş ağırlığı (g), gövde kuru ağırlığı (g), kök yaş ağırlığı (g), kök kuru ağırlığı (g) ve yaprak alanı ölçülmüştür.
Sürgünlerin gelişimi açısından vinas ve melas uygulamalarının olumlu etkileri belirlenmiştir. Bitki başına sürgün sayısında en iyi sonuç %2'lik vinas uygulamasından (7,56 adet/bitki) elde edilmiştir. Ortalama sürgün uzunluğu yönünden en yüksek değer vinas'ın %10 doz uygulamasında (19,93 cm) belirlenmiştir. Ortalama sürgün çapı melas'ın %6'lık uygulamasında (6,88 cm) en iyi sonucu vermiştir.
Kök gelişimi açısından vinas ve solucan gübreleri uygulamalarının etkileri istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Kök kuru ağırlığı yönünden vinas'ın %2'lik uygulaması (30,51 g) en iyi sonucu verirken,  ortalama kök uzunluğu bakımından en iyi sonucu solucan gübresinin %6'lık uygulaması (106 cm) vermiştir.
Araştırma sonuçlarına göre aronya fidanı üretiminde vinas ve melas kullanımı tavsiye edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Aronya (Aronia melanocarpa), Melas, Solucan Gübresi, Vinas

Abstract:
Aronia (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliot) is a perennial shrub in the form of perennial shrubs, belonging to the Rosacea family, growing in the southeast of North America and Canada. Its fruit contains very high amounts of anthocyanin and flavonoids. It is known as "super fruit" because of its contribution to human health. 
The aim of this study was to investigate the effects of some organic preparations on the development of saplings of aronia cv "Viking". In the study, molasses (2%, 4%, 6%, 8% and 10%), vinasse (2%, 4%, 6%, 8% and 10%) and worm manure (2%, 4%, 6%, 8% and 10%) and the saplings which have not been subjected to any application and saplings treated with commercial compound fertilizers.
Average shoot length (cm), average shoot diameter (mm), average stem diameter (mm), average leaf area (cm2), average root length (cm), wet stem weight, dry stem weight, wet root weight, dry root weight and SPAD values  measured at the end of sapling development.
The positive effects of vinasse and molasses applications in terms of the development of the shoots were determined. In terms of the number of shoot, the highest value was obtained with 7.56 pieces in the vinasse application of 2%. The maximum average shoot length was determined as 19.93 cm in vinasse 10% dose application. The maximum average shoot diameter was determined as 6.88 cm in 6% molasses application.
In terms of root development, the effects of vinasse and worm fertilizers were found to be statistically significant. The highest root dry weight vinasse 2% (30.51 g), the highest average root length was found in 6% application of worm manure (106 cm).
According to the results of the research, the use of vinasses and molasses can be recommended in the production of aronia saplings.

Keywords: Aronia (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliot), Molasses, Worm Manure, Vinasse