Psikolojik ilk yardım eğitiminin afet hazırlık algısı ve öz-yeterliğe etkisi
The effects of psychological first aid training on disaster preparedness perception and self-efficacy
Yazar: NURHAYAT KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY ŞİMŞEK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Algı = Perception ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlk yardım = First aid

Özet:
PSİKOLOJİK İLK YARDIM EĞİTİMİNİN AFET HAZIRLIK ALGISI VE
ÖZ-YETERLİĞE ETKİSİ

Nurhayat KILIÇ

Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Hemşirelik Anabilim Dalı
Doktora Tezi, Mart 2018
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nuray ŞİMŞEK
ÖZET
Psikolojik ilk yardım eğitiminin afet hazırlık algısı ve öz-yeterliğe etkisini incelemek amacı ile yapılan bu araştırma ön test-son test, izlem ölçümlü randomize kontrollü deneysel desenli bir çalışmadır. Araştırma 38 müdahale ve 38 kontrol grubu olmak üzere toplam 76 hemşirelik öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği (HAHAÖ), Genel Öz-Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki öğrenciler ile haftada bir kez 60 dakika süren toplam 6 haftalık Afetlerde Psikolojik İlk Yardım Eğitimi oturumları gerçekleştirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde, tanımlayıcı istatistiksel metotları (ortalama, standart sapma, frekans), Mann Whitney U testi, Spearman Korelasyon, Friedman ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testleri kullanılmıştır.
Müdahale grubunun afet hazırlık algısı ölçeğinin tüm alt boyutlarında (hazırlık evresi, müdahale evresi ve afet sonrası evresi) eğitim sonrası ve izlem ölçüm puan ortalamalarında anlamlı artış olduğu ve bu artışın kontrol grubundaki öğrencilerin afet hazırlık algısı ölçeğinin tüm alt boyutlarındaki puan ortalamalarından anlamlı oranda yüksek olduğu belirlenmiştir. Müdahale grubunun genel özyeterlik eğitim sonrası ve izlem ölçüm puan ortalamalarında anlamlı artış olduğu ve bu artışın kontrol grubunun genel özyeterlik eğitim sonrası ve izlem ölçüm puan ortalamalarından anlamlı oranda yüksek olduğu saptanmıştır. Genel özyeterlik ile afet hazırlık algısı ölçeğinin tüm alt boyutları (hazırlık evresi, müdahale evresi ve afet sonrası evresi)  arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak; psikolojik ilk yardım eğitiminin afet hazırlık algısını ve genel özyeterlik algısını olumlu etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuç doğrultusunda hemşirelik lisans eğitim müfredatları içerisinde psikolojik ilk yardım eğitim modülünü içeren eğitimlerin verilmesi önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler; Psikolojik ilk yardım, Hemşirelik, afet hazırlık, özyeterlik

Abstract:
THE EFFECTS OF PSYCHOLOGICAL FIRST AID TRAINING ON DISASTER PREPAREDNESS PERCEPTION AND SELF-EFFICACY

Erciyes University, Institute of Health Sciences
Department of Nursing
Doctoral Thesis, March 2018
Supervisor: Assist. Prof. Dr. Nuray ŞİMŞEK
ABSTRACT
This study, which was conducted with the aim of determining the effects of psychological first aid training on disaster preparedness perception and self-efficacy, was conducted with randomize controlled experimental design which involved pre-test / post-test, follow-up measurement. The study was carried out with a total of 76 nursing students including 38 in the experiment group and 38 in the control group. The data were collected using a Personal Information Form, the Disaster Preparedness Perception Scale for Nurses (DPPSN) and the General Self-Efficacy Scale (GSS). Sessions of Psychological First Aid training that lasted 60 minutes were carried out with the students in the experiment group once a week along 6 weeks. The statistical analysis on the data involved descriptive statistical methods (means, standard deviations, frequencies), Mann Whitney U test, Spearman Correlation, Friedman and Wilcoxon Signed Ranks tests.
It was found that the mean scores of the experiment group under all sub-dimensions of the disaster preparedness perception scale (preparation, intervention, aftermath) increased significantly after the training and in follow-ups, and these were significantly higher than the mean scores of those in the control group. It was determined that the mean post-training and follow-up general self-efficacy scores of the experiment group increased significantly, and these were significantly higher than the mean scores of those in the control group. There was a significant and positive relationship between general self-efficacy and all the sub-dimensions of the disaster preparedness scale (preparation, intervention, aftermath).
Consequently, psychological first aid training affected perceptions of disaster preparedness and general self-efficacy perceptions. In the light of these results, it is recommended that training programs with psychological first aid training modules are provided in the curricula of undergraduate nursing degrees.
Keywords; Psychological first aid, nursing, disaster preparedness, self-efficacy