Serbest bölgelerde vergilendirme: 5084 sayılı Kanun öncesi ve sonrası durum analizi
Taxation in the free zones: The analysis of situation before and after the law no: 5084
Yazar: SERDAR ÇİÇEK
Danışman: Y.DOÇ.DR. RAMAZAN ARMAĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETSERBEST BÖLGELERDE VERGİLENDİRME: 5084 SAYILI KANUNÖNCESİ VE SONRASI DURUM ANALİZİSerdar ÇİÇEKSüleyman Demirel Üniversitesi, Maliye BölümüYüksek Lisans Tezi, 118 Sayfa, Mayıs 2005Danışman: Yrd.Doç.Dr. Ramazan ARMAĞANSerbest bölgeler, bir ülkenin siyasi sınırları içerisinde bulunmakla beraber,gümrük sınırları dışında sayılan, ülkede geçerli olan dış ticaret ile diğer mali veiktisadi alanlara ilişkin devlet düzenlemelerinin ortadan kaldırıldığı veya kısmenuygulandığı özel alanlardır. Bu alanlarda üretim, ihracat ve yabancı sermayeyatırımlarının artırılması amacıyla ülkenin diğer kesimlerine kıyasla bazı sınai veticari faaliyetler için daha geniş teşvikler uygulanmaktadır. Bu teşvikler arasında isevergisel teşvikler en önemlisidir.Türkiye'de de 1980'lerde başlayan dışa açık ekonomi modeli çerçevesindeortaya çıkan serbest bölgelerde, yatırımcılara sınırsız ve süresiz vergi muafiyetitanınmaktaydı. Ancak serbest bölgelerde zamanla üretim ve ihracat amaçlarındanuzaklaşarak ticari faaliyetlere ağırlık verilmesi üzerine vergisel teşvikler tartışmakonusu haline gelmiş ve 5084 sayılı kanun ile vergileme rejiminde değişiklikleryapılmıştır. Bu çalışmanın hazırlanma gayesi de söz konusu değişikliğin analizedilmesidir.Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, serbest bölge kavramıüzerinde durularak, tanımı, amacı, türleri, genel özellikleri ve ülke ekonomisine olanolumlu ve olumsuz etkileri incelenmiştir.İkinci bölümde, Türkiye'deki serbest bölgeler ele alınmış, tarihsel gelişimi,yasal, idari ve finansal altyapısı hakkında bilgi verilerek Türkiye'deki serbestbölgeler tek tek ele alınmış ve genel bir değerlendirme yapılmıştır.Üçüncü bölümde, 5084 sayılı kanun öncesi ve sonrasında serbest bölgelerdekivergisel durum, gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve diğer vergileraçısından ele alınmış ve değişiklikler konusunda genel bir değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Serbest Bölge, Vergileme Rejimi, 5084 Sayılı Kanun

Abstract:
ABSTRACTTAXATION IN THE FREE ZONES: THE ANALYSIS OF SITUATIONBEFORE AND AFTER THE LAW NO: 5084Serdar ÇİÇEKSüleyman Demirel University, Department of Public FinanceMaster Thesis, 118 Pages, May 2005Supervising Professor: Yrd.Doç.Dr. Ramazan ARMAĞANFree zones are the private areas which, in spite of being situated in thepolitical borders of a country, are considered to be out of the custom borders, andwhere the governmental arrangements concerning the current foreign trade and theother financial and economical fields in the country are removed or are partly carriedout. In order to increase production, exportation and foreign trade investments inthese areas, incentives for some industrial and commercial activities are given on alarger scale, in comparison to the other regions of the country. Among theseincentives, the most important ones are the tax-related incentives.In Turkey, also, investors were provided with unlimited tax exemption in thefree zones which appeared in the frame of open economy model that began in the1980s. However, since, production and exportation objectives were put aside andcommercial activities were considered important in the free zones in the course oftime, tax-related incentives became a discussion point, and by the Law No: 5084,amendments in the taxation regime were performed. The goal of this study is toanalyze the aforementioned amendments.The study consists of three chapters. The first chapter dwells upon theconcept of free zone, and its definition, its objective, its kinds, its general featuresand its positive and negative effects on the economy of the country are examined.In the second chapter, the free zones in Turkey are inspected and byinforming about their historical development and their legal, administrative andfinancial infrastructure, the free zones in Turkey are investigated one by one and ageneral evaluation is done.In the third chapter, the tax-related situation in the free zones before and afterthe Law No: 5084 is scrutinized in point of income tax, corporate tax, value-added-tax and the other taxes, and a general evaluation about the amendments is done.Keywords: Free Zone, Taxation Regime, Law No: 5084