Pixar animasyonlarında mekansal okumalar
Spatial readings in Pixar animations
Yazar: MEHTAP JABLE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ARABULAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sinema ve Mimarlık günümüz dünyasında toplumla iletişimi en kuvvetli iki sanat
dalıdır. Mimarlık sunum aşamasında animasyonu anlatım dili olarak kullanırken animasyon
sineması da mimarlığı tasarım aşamasında anlatım dili olarak kullanmaktadır. Mimarlık ve
animasyon birbirlerinin estetik değerlerini besleyen iki ayrı disiplindir. İki dalın birbiriyle
etkileşimi sinema ve mimarlık içerikli ders müfredatları, yazınlar ve araştırmaların sayısının
artması ile farklı bir boyuta gelmiştir.
Sinema sektörünün teknoloji ile hızlı değişimi animasyon sinemasının gelişimini de
sağlamıştır. Animasyon sineması, mekân ve karakter ilişkisini birlikte ön plana çıkaran bir
anlamda üç boyutlu çizgi dizidir. Çalışma kapsamında, sinema endüstrisinin animasyon
dalında en önemli şirketi olan Pixar'ın yapımcılığındaki filmler incelenecektir. Kurulduğu
yıldan günümüze şirket birçok kısa ve uzun metraj film üretmiştir. Tüm filmler listelenecek
ve gözlemlenecektir.
Mekan tanımları yapılarak özellikleri incelenecektir. Filmlerde gözlemlenen
mekanlar tanımlanarak ayrıntılı özellik dökümleri yapılacaktır. Pixar animasyonlarında
hangi mekan türlerine ne amaçla yer verilmiştir? Filmlerde mekânsal anlatılar nasıl gelişim
göstermiştir? Küresel anlamda mekan türleri, algısı, anlatısı ya da görselleştirmesinde
genellemeler yapılabilir mi? Mekanın türleri incelendiği literatüre eklenen güncel türler
nelerdir? Mekan anlatısı Pixar Animasyon Filmleri üzerinden yapılır mı? Tüm mekan
türlerinin tek bir filmde izlenebileceği Pixar filmi örneği var mıdır? sorularına cevap
aranacaktır.

Abstract:
Cinema and architecture are the two branches of art that have the strongest
communication with sociality in today's world. While architecture uses animation as the
language of expression in the presentation phase, animation cinema uses architecture as the
language of expression in the design phase. The interaction of these two branches has reached
a different dimension with the increase in cinema and architecture course curricula, literature,
and research.
The rapid change of the cinema industry with technology has also provided the
development of animation cinema. Animation cinema is a three-dimensional cartoon series
that emphasizes the relationship between space and character. Within the scope of the study,
the films produced by Pixar, the most imported company in the animation field of the cinema
industry, will be examined. Since the company was founded in 1979 the company has
produced many short and feature films. All movies will be listed and watched.
Space definitions will be made, and their properties will be analyzed. The spaces
observed in the films will be defined and detailed feature breakdowns will be made.
Which types of spaces are used in Pixar animations and for what purpose? How have
spatial narratives developed in films? Can generalizations be made in space types, perception,
narrative, or visualization in a global sense? What are the recent types added to the literature
that examine space and its categories? Can space narration be analyzed through Pixar
Animation Films? Is there an example of a Pixar film where all types of spaces can be
observed in a single movie?