Çocuk yaşta, erken ve zorla evliliklerle mücadelede sivil toplum kuruluşlarının yaptığı çalışmaların sosyal hizmet perspektifinden değerlendirilmesi
An evaluation of the work performed by non-governmental organizations from child, early and forced marriages from the perspective of social work
Yazar: ESRA LİYA ÖZSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN OKTAY YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Birleşmiş Milletler (BM), Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda 18 yaş altı evlilikleri daha geniş bir yelpazede yeniden tanımlamıştır. Tanımda evlilik, yaş, rıza biyopsikososyal gelişim göz önüne alınarak yapılmış ve olgu çocuk yaşta, erken ve zorla evlilikler (ÇEZE) olarak güncel halini almıştır.  ÇEZE, 2030 yılına kadar BM'ye üye dünya ülkelerinin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları toplumsal cinsiyet eşitliği hedefleri kapsamında mücadele ettiği bir konudur. Devletler sosyal politika düzeyinde ÇEZE ile mücadele ederken sivil toplum kuruluşları da çeşitli faaliyetlerle ÇEZE'yi önlemeye dair çalışmalar yürütmektedir. 
Sivil toplum kuruluşları (STK) özellikle 1980'lerden sonra aktif bir şekilde toplumsal alanda bulunmaktadır. Bu kurumlar özellikle sosyal politika ve hizmetlerin çalışma alanı olan yoksulluk, eğitim, insan hakları, kadın ve çocuk gibi alanları gündemine almaktadır. 
Bu kapsamda bu araştırma STK'ların ÇEZE ile mücadelede yaptıkları faaliyetleri sosyal hizmet perspektifinden değerlendirmek amacıyla yapılmış nitel bir çalışmadır. Veriler yarı yapılandırılmış araştırma sorularının yer aldığı derinlemesine görüşme ile elde edilmiştir. Araştırmada STK'ların ÇEZE'ye yönelik hak odaklı sosyal hizmet kapsamında savunuculuk faaliyetleri, güçlendirme kuramı kapsamında psikososyal destek ve eğitim faaliyetleri, ekolojik ve feminist sosyal hizmet kapsamında ise kadın odaklı farkındalık çalışmaları, grup odak görüşmeleri yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The United Nations has redefined marriages under the age of 18 in a wider range in line with the Sustainable Development Goals. The definition was made by considering marriage, age, consent and biopsychosocial development, and the case was updated as child, early and forced marriages (CEZE). CEZE is an issue that the world member countries of the United Nations are struggling with within the scope of the Sustainable Development Goals gender equality targets until 2030. While states are struggling with CEZE at the social policy level, non-governmental organizations are also working on preventing CEZE with various activities.
Non-governmental organizations have been actively involved in the social field, especially after the 1980s. These institutions especially focus on areas such as poverty, education, human rights, women and children, which are the working areas of social policy and services.
In this context, this research is a qualitative study conducted to evaluate the activities of non-governmental organizations in the fight against CEZE from the perspective of social work. The data were obtained through in-depth interviews with semi-structured research questions. In the research, it was found that non-governmental organizations conducted advocacy activities within the scope of rights-oriented social work for CEZE, psychosocial support and training activities within the scope of empowerment theory, women-oriented awareness studies and group focus interviews within the scope of ecological and feminist social work.