Yunanistan'ın Gümülcine bölgesinde farklı azotlu gübre dozlarınıniki pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşidinin bazı tarımsal ve lifkalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of different nitrogen fertilizer doses on some agricultural and fiber quality traits of two cotton (Gossypium hirsutum L.) varieties in Komotini region, Greece
Yazar: ALI ALI
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHİM TANJU GÖKSOY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Gümülcine koşullarında 2023 yılında pamukta (Gossypium hirsutum L.) farklı azot dozları (0, 6, 12, 18, 24 kg/da N) ve iki farklı pamuk çeşidinin kütlü ve lif verimi ile bazı verim unsurları ve lif kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre planlanmıştır. Denemede bitki materyali olarak Olivia ve Irida pamuk çeşitleri kullanılmıştır. Denemede ana parsellere iki farklı pamuk çeşidi yerleştirilmiştir. Alt parsellere beş farklı azot dozu [N0 (0 kg N/da), N6 (6 kg N/da), N12 (12 kg N/da), N18 (18 kg N/da), N24 (24 kg N/da)] uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ilk çiçek açma gün sayısı (gün), ilk koza görülme gün sayısı (gün), bitki boyu (cm), odun dalı sayısı (adet/bitki), meyve dalı sayısı (adet/bitki), bitkide koza sayısı (adet/bitki), ilk meyve dalı doğum sayısı (adet/bitki), kütlü koza ağırlığı (g), kütlü pamuk verimi (kg/da), çırçır randımanı (%), 100 tohum ağırlığı (g), lif uzunluğu (mm), lif inceliği (micronaire), lif kopma dayanıklılığı (g/tex) ve lif olgunluğu (%) özellikleri incelenmiştir. Araştırmada incelenen pek çok özellik bakımından pamuk çeşitleri arasında önemli farklılıklar bulunmamıştır. Ancak Irida çeşidi daha uzun lifli ve lif kopma dayanıklılığı daha yüksek olan bir çeşit olarak belirlenmiştir. Olivia çeşidi ise koza kütlü ağırlığı ve çırçır randımanı açısından üstün bulunmuştur. Kontrol uygulamasına (N0) göre artan azot dozları ile bitki boyu, meyve dalı sayısı, bitkide koza sayısı ve kütlü pamuk veriminde artış olduğu ancak, N6 (6 kg N/da) ile N24 (24 kg N/da) azot uygulamaları arasında bu özellikler bakımından önemli bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Kontrol uygulamasında (N0) 483,2 kg/da olan kütlü pamuk verimi N6 dozunda 565,1 kg/da ve N24 dozunda 542,7 kg/da olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar, Yunanistan'ın Gümülcine bölgesinde ekonomik pamuk yetiştiriciliği için optimum azot dozunun 6 kg N/da olduğunu ve Irida çeşidinin lif  kalitesi açısından tercih edilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of different nitrogen doses (0, 6, 12, 18, 24 kg/da N) and two different varieties on seed cotton yield and some yield components, as well as fiber quality characteristics of cotton (Gossypium hirsutum L.) under the environmental conditions of Komotini, Greece in 2023. Field experiment of the research was planned according to the Split Plots in Randomized Complete Block Design.  Olivia and Irida cotton varieties were used as plant material. Two different cotton varieties were placed in the main plots of the experiment. Five different nitrogen doses  [N0 (0 kg/da), N6 (6 kg/da), N12 (12 kg/da), N18 (18 kg/da), N24 (24 kg/da)] were applied to the subplots. The study examined the number of days to first flower (days), number of days boll is seen (days), plant height (cm), number of monopodial branch (unit/plant), number of sympodial branch (unit/plant), number of bolls per plant (unit/plant), node number of first fruiting branch (unit/plant), seed boll weight (g), seed cotton yield (kg/da), ginning percentage (%), 100 seed weight (g), fiber length (mm), fiber fineness (micronaire), fiber strength (g/tex) and fiber maturity (%). Significant differences were not found between the cotton varieties terms of many characteristics examined in the study. However, Irida variety was decetermined to be a variety with longer fibers and higher fiber strength.The Olivia variety was superior in terms of seed cotton weight and ginning percentage. Plant height, number of sympodial branches, number of bolls per plant and seed cotton yield increased with increasing nitrogen doses compared to the control application (N0). However, there was no significant difference in terms of these traits between N6 (6 kg N/da) and N24 (24 kg N/da) nitrogen applications. While the seed cotton yield was 483,2 kg/da in the control application (N0), it was 565,1 kg/da in the N6 dose and 542,7 kg/da in the N24 dose. These results suggest that the optimal nitrogen dose for economic cotton cultivation in the Komotini region of Greece is 6 kg N/da, and the Irida variety is preferred for its fiber quality.