Bayburt ilinde organik ürün tüketimi ve tüketici eğilimleri
Organic products consumption and consumer trends in Bayburt province
Yazar: MUSTAFA BORA MEŞELİ
Danışman: PROF. DR. VECİHİ AKSAKAL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bayburt ili özelinde, tüketicilerin organik ürün bilgileri, bilgi kaynakları, organik ürün tercihleri, bu ürünlerin tüketimiyle ilgili düşünceleri, tüketicilerin organik ürünlere yönelik tutumlarının bazı demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, medeni hâl, çocuk sahibi olma, meslek, eğitim düzeyi ve hane geliri) esas alınarak incelenmesidir. Çalışma genel tarama modeline göre desenlenmiş nicel bir çalışmadır. Çalışma örneklemi, Bayburt ili merkez ilçesinde ikamet eden ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18 ile 58 yaş arasındaki 411 yetişkinden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu, daha önce konu ile ilgili benzer çalışmalar incelenerek araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu üç bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde demografik sorular, ikinci bölümünde organik tarım ürün bilgisi, bilgi kaynakları, ürün tercihleri, bu ürünlerin tüketimi ile ilgili düşünceleri ve organik ürün satın alma tercihlerini etkileyen faktörlere yönelik on beş betimsel soru bulunmaktadır. Anket formunun üçüncü bölümünde ise otuz sekiz maddeden oluşan bir tutum ölçeği mevcuttur. Anket formundan elde edilen bulgular SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, çalışmaya katılanların organik ürünün temel özelliklerini bildikleri, organik  ürünler ile ilgili bilgi kaynaklarının büyük ölçüde medya ve yakın çevrelerindeki kişiler olduğu, katılımcıların organik ürünleri ilaç, hormon ve katkı maddesi içermediği için tercih ettikleri ve organik ürünleri satın aldıkları yerlerin çeşitlilik gösterdiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte katılımcıların, organik ürünlerin pahalı olduğunu düşündükleri, organik ürünlere ulaşamadıkları, organik ürünler ile ilgili bilgilendirilmeye ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Anket formunun ikinci bölümünde yer alan tutum ölçeği ile ilgili demografik değişkenler esas alınarak geliştirilen yirmi sekiz alt hipotez oluşturulmuştur. Analiz sonuçlarına göre bu hipotezlerden on beşi kabul on üçü ise reddedilmiştir.

Abstract:
This research aims to examine the consumers' organic agriculture product information, sources of information, their preferences organic product, her opinions on the consumption of these products and the attitudes of consumers towards organic products based on some demographic variables (gender, age, marital status, having children, occupation, education level, and household income) specific to Bayburt province. The study is a quantitative study patterned according to the general screening model. The study sample consisted of 411 adults aged between 18 and 58, residing in the central district of Bayburt province and agreeing to participate in the study. The questionnaire form, which was used as a data collection tool in the study, was prepared by the researcher by examining previous studies on the subject. The questionnaire form used as a data collection tool consists of three parts. In the first part of the questionnaire, there are demographic questions; in the second part, there are fifteen descritive questions about organic agriculture product information, information sources, product preferences, opinions about the consumption of these products, and factors affecting organic product purchasing preferences. In the third part of the questionnaire form, there is an attitude scale consisting of thirty-eight items. The analysis of the data was done using the SPSS package program. The researcher interpreted the research findings, taking into account the results of the descriptive analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance, and correlation analyses results. According to the research findings, it is understood that the study participants know the essential characteristics of organic products; and the sources of information on organic products are mainly the media and people in their immediate surroundings. They prefer organic products because they do not contain chemicals, hormones, or additives, and the places where they buy organic products vary. It was determined that the participants think that organic products are expensive, cannot reach organic products, and need information about organic products. Twenty-eight sub-hypotheses were developed based on demographic variables related to the attitude scale in the second part of the questionnaire form. According to the analysis results, fifteen of these hypotheses could be accepted and thirteen could be rejected.