Tüketicilerin hane içi enerji tasarrufu davranışına etki eden faktörlerin incelenmesi
Examination of the factors affecting residential energy conservation behavior of consumers
Yazar: ECE KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZKAN TEKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Enerji korunumu = Energy conservation ; Enerji tasarrufu = Energy saving ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Pazarlama = Marketing ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bireysel enerji tüketicilerinin enerji tasarrufu davranışına etki eden bazı kişisel faktörlerin Planlı Davranış Teorisi ve Norm Aktivasyonu Teorisi ışığında incelenmesidir. Çalışmanın yöntemi olarak tanımlayıcı araştırma yöntemi belirlenmiş ve birincil verilerden yararlanılmıştır.

Anket uygulaması Ankara'daki 18-65 yaş arası bireysel enerji tüketicilerine yönelik olarak yüz yüze anket yoluyla gerçekleştirilmiş olup, toplamda 270 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler enerji tasarrufu davranışına farklı şekillerde etki edeceği düşünülen faktörlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan modelin hipotezlerinin test edilmesinde kullanılmıştır.

Analizler sonucunda ihtiyaç farkındalığı ve buyruksal sosyal normun kişisel normlar üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisinin bulunduğu görülmüştür. Kişisel normlar da enerji tasarrufu davranışına olumlu yönde etki etmektedir. Buna karşılık; objektif çevresel bilginin bu ilişkide düzenleyici bir rolünün bulunmadığı, ek olarak algılanan tüketici etkinliğinin kişisel normlar üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Tüm bu sonuçlar ışığında çalışmanın katkıları ve pazarlama yöneticilerine sunacağı öneriler belirlenmiş, çalışmanın kısıtları ile gelecek araştırmalar için sunulan önerilere yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İhtiyaç Farkındalığı, Algılanan Tüketici Etkinliği, Buyruksal Sosyal Norm, Kişisel Norm, Enerji Tasarrufu Davranışı, Objektif Çevresel Bilgi, Planlı Davranış Teorisi, Norm Aktivasyonu Teorisi

Abstract:
The purpose of this study is to examine the factors which affect individual consumers' energy conservation behavior in the light of Planned Behavior Theory and Norm Activation Theory. Descriptive research was determined as the method of the study and primary data were used.

Survey practices was carried out towards individual energy consumers' in the age between 18 and 65 in Ankara with 270 participants in total. These obtained datas were used to analyze of the model which includes some hypotheses about affecting factors of energy conservation behavior.

At the end of the analyses, it appears that awareness of need and injunctive social norms affect consumers' energy conservation behavior directly and positively. In addition, it was also realized that personal norms affects consumers' energy conservation behavior directly and positively. Despite that, it was determined that objective environmental knowledge did not moderate the relationship between personal norms and energy conservation behavior. Furthermore, it was clarified that perceived consumer effectiveness does not affect personal norms positively.

In the light of these results, there were represented the contributions and constraints of this study. Additionally, suggestions were made for future researchs and marketing managers in the end of the study.

Keywords: Awareness of Need, Perceived Consumer Effectiveness, Injunctive Social Norms, Personal Norms, Energy Conservation Behavior, Objective Environmental Knowledge, Planned Behavior Theory, Norm Activation Theory