Piyasalar arası etkileşim ve asimetrik nedensellik ilişkisi
Interaction between markets and asymmetric causality
Yazar: EBRU YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL İŞCANOĞLU ÇEKİÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Doğrusal olmayan nedenselllik = Nonlinear causality ; GARCH model = GARCH model ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality ; Nedensellik testleri = Causality test

Özet:
Piyasalar Arası Etkileşim ve Asimetrik Nedensellik İlişkisi başlıklı bu tez BIST100 ile Dolar/TL kuru, Altın, Ham Petrol, Altın Oynaklık Endeksi (GVZ) ve Ham Petrol Oynaklık Endeksi (OVX) arasındaki ikili ilişkileri araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda 01.01.2010 ile 01.01.2018 dönemlerini kapsayan 2332 adet günlük fiyat verilerinden yararlanılmıştır.Çalışmada, piyasalar arası etkileşimler iki farklı analiz ile araştırılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, doğrusal Granger Nedensellik Testi, Hiemstra ve Jones Doğrusal Olmayan Nedensellik Testi, Kyrtsou ve Labys Doğrusal Olmayan Nedensellik Testi ve Hristu-Varsakelis ve Kyrtsou Doğrusal Olmayan Asimetrik Nedensellik testleri uygulanarak ilişkilerin varlığı ve yönü incelenmiştir. İkinci bölümde, ilişkilerin dinamik yapısı DCC-GARCH modeli kullanılarak modellenmiştir. Çalışmanın sonucunda, BIST100 ile Dolar/TL kuru arasında güçlü doğrusal olmayan nedensellik ilişkisi ile birlikte negatif getiriler arasında çift yönlü asimetrik ilişkiler tespit edilmiştir. BIST100 ile Altın arasında çift yönlü doğrusal olmayan nedensellik ilişkisi ve asimetrik ilişkiler olduğu gözlemlenmiştir. BIST100 ile Ham Petrol arasında da çift yönlü doğrusal olmayan nedensellik ilişkisi varken beklenenin aksine BIST100'den Ham Petrol'e doğru tek yönlü asimetrik ilişki mevcuttur. 
BIST100 ile GVZ arasında sadece GVZ'den BIST100'e doğru tek yönlü doğrusal olmayan nedensellik olduğu tespit edilmiştir. BIST100 ile OVX arasında ise BIST100'den OVX'e doğru tek yönlü doğrusal olmayan asimetrik nedensellik ilişkisine rastlanılmıştır. Çalışmada ayrıca, BIST100 ile Dolar/TL Kuru, Altın, Ham Petrol ve OVX arasındaki ilişkilerin zamana bağlı dinamik yapı sergilediği, fakat BIST100 ile GVZ arasındaki ilişkinin ise dinamik değil sabit olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the thesis the bivariate financial market interactions between BIST100 and Dolar/TL Exchange Rate, Gold, Crude Oil, Gold Volatility Index, Oil Volatility Index are investigated. For this purpose 2332 daily return series in the period from 01.01.2010 to 01.01.2018 are obtained.In the thesis the interactions are investigated with the help of two different analysis. In the first part linear Granger casuality test, Hiemstra and Jones nonlinear casuality test, Kyrtsou and Labys nonlinear casuality test and Hristu-Varsakelis and Kyrtsou nonlinear asymmetric casuality test are implemented. In the second part the dynamic structure of the bivariate interactions are modelled by DCC-GARCH. Results of the thesis show the existence of the nonlinear and asymmetric one directional or bidirectional casuality between BIST100 and Dolar/TL exchange rate, BIST100 and Gold, BIST100 and Crude Oil, BIST100 and Gold Volatility Index, BIST100 and Oil Volatiliy Index. In addition, the results of the DCC-GARCH show that the inteactions between BIST100 and Dolar/TL exchange rate, BIST100 and Gold, BIST100 and Crude Oil, BIST100 and Oil Volatiliy Index are dynamic. However, the the interaction between BIST100 and Gold Volatility Index is not time varying.