Doğu gürgeni (Carpinus orientalis Miller) 'nde yükseltiye bağlı olarak bazı morfolojik karakterlerin ve çimlenme özelliklerinin araştırılması
A study on some morphological and germination characteristics depending on altitude of oriental hornbeam (Carpinus orientalis Miller)
Yazar: EBRU HATİPOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DENİZ GÜNEY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Gürgen ağacı = Hornbeam ; Tohum meşceresi = Seed stand ; Yaprak analizi = Leaf analysis ; Çimlenme = Germination

Özet:
Ülkemizde Carpinus cinsinin iki doğal türünden biri olan Doğu Gürgeni (Carpinus orientalis Miller) türünün çeşitli tohum, yaprak, meyve örtüsü özellikleri ile 1+0 yaşındaki fidanlarda çeşitli morfolojik özelliklerin populasyonlara bağlı değişimi ortaya konulmuştur. Ayrıca farklı tohum toplama zamanı ve ön işlemlerin çimlenme üzerine etkisi ve tüm bu özelliklerin yükseltiye göre meydana getirdiği farklılıkların ortaya koyulması amaçlanmıştır. Tohuma ilişkin olarak tohum boyu, tohum eni, tohum genişliği, 1000 tane ağırlığı, tohum doluluk oranı, yaprağa ilişkin olarak yaprak boyu, yaprak eni, yaprak alanı, yaprak damar açısı, spesifik yaprak alanı, meyve örtüsüne ilişkin olarak meyve örtüsü boyu, eni ve alanı ve 1+0 yaşındaki fidanlara ilişkin olarak fidan boyu ve kök boğaz çapı gibi morfolojik ölçümler yapılmıştır. 
En yüksek çimlenme yüzdesi 1. populasyondaki 22 nolu ağaçta (% 58,5),  en düşük çimlenme yüzdesi ise 3. populasyondaki 13 nolu ağaçta (% 0,5) gözlemlenmiştir. Tohumlara uygulanan ön işlem arasında en yüksek çimlenme yüzdeleri 1. populasyonda ?sitrik asit (5000)?, 2. populasyonda ?GA3 (500 ppm)? ve 3. populasyonda ?katlama 2 ay + GA3 (500 ppm)? ön işleminde gözlemlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen verilere, varyans analizi yapılarak populasyonlar içinde ve arasında genetik varyasyonların olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Duncan testi yapılarak populasyonların kendi içinde ve arasında nasıl bir gruplandırma içinde olduğu ve kaç grup meydana getirdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Oriental hornbeam (Carpinus orientalis Miller) is one of the two endemic species of Carpinus genus in Turkey. Origin based variations of seed, leaf, pericarp characteristics and some morphological characteristics of 1+0 year old seedlings were studied for Oriental hornbeam. Also, variations caused by different seed collection period and effects of pre-treatments on germination were investigated. Seed length and width, seed size, 1000 seed weight, seed fullness ratio, leaf length and width, leaf area, specific leaf area, pericarp length, width and area, and seedling length and root collar diamtere of 1+0 year old seedlings measurements were made on collected seeds and seedlings to determine morphological characteristics. 
The highest germination percent was observed in  tree no: 22nd (%58,5) of 1st population while the lowest germination percent was tree no: 13 (% 0,5) of 3rd population. Between pre-treatments the highest germination percent on 1st population was ?citric acid (5000)?, for 2nd population ?GA3 (500 ppm)? showed the highest germination percent and for 3rd population the highest germination precent was observed in ?two months of cold stratificatıon + GA3 (500 ppm)? pre-treatments. Variance analysis (ANOVA) showed genetical varitation between populations and within populations. Also, in order to determine similar groups Duncan test were made on between and within populations.