Yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastaların algıladıkları çevresel stresörler ve uyku kalitesine etkisi
Environmental stressors perceived by patients being treated in intensive care unit and their effect on SLEEP quality
Yazar: ÇİSEM SEVİLMİŞDAL
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN AYDIN SAYILAN
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Stres = Stress ; Stresörler = Stressors ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Çalışma yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastaların algıladıkları çevresel 
stresörler ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı 
ve uygulandı. Araştırma örneklemini Kırklareli ilinde bir devlet hastanesinin genel 
yoğun bakım ünitesinde yatan 80 hasta oluşturmaktadır. Örnekleme 18-75 yaş 
aralığında, bilinçli ve iletişim kurabilen, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul 
eden hastalar dahil edildi. Araştırmada veri toplamak için literatür taranarak hazırlanan 
''Hasta Tanıtım Formu'', "Yoğun Bakım Ünitesinde Çevresel Stresörler Ölçeği" 
(YBÜÇSÖ) ve ''Richards-Campbell Uyku Ölçeği'' (RCUÖ) kullanıldı. Verileri 
değerlendirmek için SPSS 21 (Statistical Package for Social science for Windows, 
Version 21.0) paket programı, t Testi, Pearson Korelasyon analizi testi ve farklar 
Mann-Whithney U ve Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Tüm sonuçlar, p<0,05 
anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Çalışmaya katılan hastaların Yoğun Bakım 
Ünitesinde Çevresel Stresörler Ölçeği toplam puan ortalaması 97,70±12,79, Richard 
Campbell Uyku Kalitesi Ölçeği puan ortalaması 36,50±14,12 olarak saptandı. 
Katılımcıların YBÜ'de yatarken uyku düzenini etkileyen faktörler incelendiğinde ilk 
5 stresör sırasıyla; ''Ortamın Yabancı Olması'', ''Işık'', ''Hastalıkla İlgili Endişeler'', 
''Gürültü'', ''Uyku Saatlerinde Yapılan Tıbbi ve hemşirelik İşlemleri'' olarak 
bulundu. Bu çalışmada katılımcıların YBÜÇSÖ ve RCUÖ puan ortalamaları arasında 
anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Katılımcıların yoğun bakım ünitesinde algıladıkları 
stresörler çok yoğun olmamakla birlikte uyku kalitelerinin oldukça kötü olduğu 
görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, Çevresel Stresörler, Uyku Kalitesi

Abstract:
This study was planned and conducted as a descriptive study to determine the 
environmental stressors perceived by patients treated in the intensive care unit and 
their effect on sleep quality. The sample of the study consisted of 80 patients 
hospitalized in the general intensive care unit of a state hospital in Kırklareli province. 
Patients between the ages of 18-75, who were conscious and able to communicate and 
who voluntarily agreed to participate in the study were included in the sample. ''Patient 
Introduction Form'', ''Scale of Environmental Stressors in Intensive Care Unit'' and 
''Richards-Campbell Sleep Scale'' were used as data collection tools. SPSS 21 package 
program, t test, Pearson correlation analysis test, Mann-Whithney U and Kruskall 
Wallis tests were used to evaluate the data. Statistical significance was set at p<0.05 
level. The mean total score from the Scale of Environmental Stressors in Intensive 
Care Unit was 97.70±12.79 and the mean score from the Richard Campbell Sleep 
Quality Scale was 36.50±14.12. When the factors affecting the participants' sleep 
patterns while lying in the ICU were examined, the top 5 stressors were found to be 
''Strange Environment'', ''Light'', ''Concerns about the Disease'', ''Noise'', and ''Medical 
and Nursing Procedures Performed During Sleeping Hours'', respectively. In this 
study, no significant correlation was found between the mean scores of the participants 
on the Scale of Environmental Stressors in Intensive Care Unit and Richard Campbell 
Sleep Quality Scale. Although the stressors perceived by the participants in the 
intensive care unit were not very intense, it was observed that their sleep quality was 
quite poor.
Keywords: Intensive Care Unit, Environmental Stressors, Sleep Quality