Mutluluk paylaşımı ve duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaç tatmininin aracı rolü: Bir günlük çalışması
The mediating role of the basic psychological need satisfaction in the relationship between capitalization and emotional eating behavior: A daily diary study
Yazar: ELİF BARTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE SOLMAZER
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmanın amacı, mutluluk paylaşımına yönelik algılanan partner tepkileri ve duygusal yeme davranışı ilişkisinde temel psikolojik ihtiyaç tatmininin aracı rolünü günlük yöntemiyle incelemektir. Mevcut çalışmada, günlük mutluluk paylaşımına yönelik algılanan partner tepkileri daha duyarlı oldukça duygusal yeme davranışının daha az olacağı hipotez edilmiştir. Ayrıca, mutluluk paylaşımına yönelik algılanan partner tepkileri ve duygusal yeme ilişkisinde temel psikolojik ihtiyaç tatmininin aracı etkisinin olduğu hipotez edilmiştir. Mevcut günlük çalışmasında dâhil edilme kriterlerini karşılayan ve 18-60 yaş arasındaki 47 katılımcı bulunmaktadır. Katılımcılardan, yedi gün boyunca, mutluluk paylaşımına yönelik girişimlerine eşlerinin verdikleri tepkileri, temel psikolojik ihtiyaçlarının eşleriyle etkileşimlerindeki tatmin düzeyini ve duygusal yeme davranışlarını değerlendirmeleri beklenmiştir. Ayrıca, günlük çalışması öncesinde katılımcılardan kesitsel ölçüm alınmıştır. Bu doğrultuda, kesitsel ve günlük ölçümlerin alınması için katılımcılara çevrimiçi anketler sunulmuştur. Anketlerden elde edilen veriler Zhang, Zyphur ve Preacher (2009) tarafından önerilen yaklaşım temel alınarak hiyerarşik lineer modelleme ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları günlük mutluluk paylaşımına yönelik algılanan partner tepkileri ve günlük duygusal yeme davranışı arasında anlamlı bir ilişki olmadığını ve günlük temel psikolojik ihtiyaç tatmininin bu ilişkide aracı etkisinin olmadığını göstermiştir. Başka bir deyişle, analiz sonuçları çalışma hipotezlerini desteklememektedir. Bununla birlikte, keşifsel şekilde yürütülen kesitsel ölçüm analizleri, mutluluk paylaşımına yönelik algılanan partner tepkileri ve olumsuz duygusal yeme davranışı arasında (ilişkide) temel psikolojik ihtiyaç engellenmesinin aracı etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, alanyazınla uyumlu bir şekilde, duygusal yeme davranışının azaltılmasında temel psikolojik ihtiyaç engellenmesinin azaltılmasının daha önemli olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of the current study is to examine the mediating role of basic psychological need satisfaction in the relationship between perceived partner responses to capitalization attempts and emotional eating behavior with the diary method. In the current study, it is hypothesized that emotional eating behavior will decrease as perceived partner responses to capitalization attempts become more responsive. In addition, it is hypothesized that basic psychological need satisfaction has a mediating role on the relationship between perceived partner responses to capitalization attempts and emotional eating. There were 47 participants in the current diary study who met the inclusion criteria and were between the ages of 18-60. Participants were expected to evaluate their spouses' responses to their capitalization attempts, the level of satisfaction of their basic psychological needs in their interactions with their spouses', and their emotional eating behaviors over the course of seven days. In addition, cross-sectional measurements were taken from the participants before the diary study. In this regard, online surveys were presented to the participants to take cross-sectional and daily measurements. Data obtained from the surveys were analyzed using hierarchical linear modeling based on the approach proposed by Zhang, Zyphur, and Preacher (2009). The results showed that there was no significant relationship between perceived partner responses to capitalization attempts and daily emotional eating behavior, and daily basic psychological need satisfaction did not have a mediating role on this relationship. In other words, results do not support the study hypotheses. However, exploratory cross-sectional measurement analyzes showed that basic psychological need frustration had a mediating role between perceived partner responses to capitalization attempts and negative emotional eating behavior. These results, in line with the literature, indicate that reducing basic psychological need frustration may be more important in reducing emotional eating behavior.