Uluslararası Vergi Hukukunda tahkim
Arbitration in International Tax Law
Yazar: MURAT YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BİLLUR YALTI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tahkim = Arbitration ; Uluslararası anlaşmazlıklar = International conflicts ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası uyuşmazlıklar = International disputes ; Uluslararası vergi anlaşmaları = International tax treaties ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Çifte vergilendirme = Double taxation

Özet:
Son yıllarda,uluslararası çifte vergilendirmenin önlenmesi ve ortadan kaldırılması anlaşmalarında ve vergiyi konu alan diğer uluslararası anlaşmalarda,uyuşmazlıkların çözümü konusunda karşılıklı anlaşma usulünün bir uzantısı olarak tahkim yolunun da kabul edildiği görülmektedir.Türk vergi anlaşmalarında tahkim klozu henüz yer almamıştır,fakat Türkiye'nin bu süreçten bağımsız kalamayacağı düşüncesiyle bu konu doktora tez konusu olarak seçilmiştir.Çalışma,giriş kısmı buna ilaveten beş bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır.Giriş bölümünde tahkim kavramı incelenmektedir.Tahkim çoğunlukla benzer kavramlarla karıştırıldığı için yakın kavramlardan ayırt edilmesi konusu ele alınmakta ve ayırt edilme ölçütleri üzerinde durulmaktadır.Birinci bölümde tahkimin tarihsel ve nedensel süreçleri araştırılmaktadır.Tahkim öncelikle uluslararası hukuk alanında ortaya çıktığı için bu bölümde uluslararası özel hukuk ve uluslararası kamu hukukundaki gelişim süreci genel olarak ele alınmaktadır.Ardından Türk Hukuku'ndaki gelişim değerlendirilmektedir.İkinci bölümde teori ve uygulamada uluslararası vergi tahkim modelleri üzerinde durulmaktadır.Zorunlu ve zorunlu olmayan,bağlayıcı olan ve olmayan,ad hoc ve kurumsal tahkim modelleri ele alınmaktadır.Üçüncü bölümde uluslararası vergi tahkiminin hukuki temelleri değerlendirilmektedir.Bu bölümde, klasik ve modern egemenlik anlayışı,egemenlik-anayasa ve tahkim-anayasa ilişkileri incelenmiştir.Dördüncü bölümde tahkimin hukuksal düzeni araştırılmaktadır.Tahkimin maddi ve şekli koşulları ile tahkim kararının ne şekilde devletler tarafından tanınacağı ve tenfiz edileceği konuları irdelenmektedir.Beşinci bölümde ise uluslararası mahkemelerin tahkim fonksiyonları incelenmektedir.Ayrıca Avrupa Adalet Divanı gibi varolan uluslararası mahkemelerin ön karar verme yetkilerinin uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözümünde bir yol olarak kullanılıp kullanılmayacağı irdelenmektedir.Sonuç bölümünde ise Türkiye açısında ileride kabul edilebilecek bir tahkim hükmü konusunda bir model önerilmektedir.Önerilen bu model ile Anayasa'ya aykırılık tartışmalarının ortadan kaldırılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In recent years, in respect of settlement of disputes,arbitration procedure is held as an extension of mutual agreeement procedure in double taxation agreements and in other agreements related to taxation.In Turkish tax agreements,arbitration clause is not set out as yet.However,in paralel with international developments and recommendations,in consideration of Turkey shall not be independent from this tendency,this subject is preferred as doctoral thesis.The thesis consists of an introduction, five chapters and conlusion. In introduction chapter, arbitration concept is analysed.Distinguishing of arbitration from similar concepts and criterias of distinguishing are discussed since arbitration is confused thereof.In the first chapter, historical and casual basis of arbitration are embraced.Development stages of arbitration in international public law and in international private law are generally assessed so that it was firstly appeared in international law.In the second chapter, the models of international tax arbitration in pratice and in doctrinaire opinions are pointed out. Compulsory and non-compulsory, binding and non-binding, ad hoc and institutional arbitration are discussed.In the third chapter,juridical basis of international tax arbitration is evaluated. Traditional and modern sovereignty perceivings and relationships of sovereignty and constitution and arbitration and constitution are included.In the fourth chapter, legal arrangements of arbitration is covered. The issuses that substantial ad procedural conditions of arbitration and how states recognize and implement the arbitration decision are placed.In the fifth chapter, arbitration functions of international courts are denoted. It is further indicated that whether preliminary ruling jurisdictions of present international courts such as European Court of Justice are used in international tax disputes.In the conclusion section, a model that relevants to a possible arbitration provision is suggested which would be accepted by Turkey in the future.Suggested model would be able to overcome that opinions of arbitration in taxation breaches the constitution.