Tedarik zinciri yöntemi ile ileri planlama sistemleri ve bir dağıtım plânlama uygulaması
Supply chain management with advanced planning systems and a distribution planning example
Yazar: ÖMER FERHAT KAYA
Danışman: Y.DOÇ.DR. MURAT BASKAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
ÖZET Hızla küreselleşen ve küçülen dünyamızda işletmeler, müthiş bir rekabet ortamında bulunmaktadırlar. Sözkonusu rekabetin etkisiyle kâr marjları da oldukça düşmüştür ve firmalar düşük kârlarla yaşamlarım sürdürmeye çalışmaktadırlar. Kârların düşmesi, fiyat rekabetinin üst düzeyde olduğu ortamda maliyetlerin de aşağıya çekilmesini zorunlu kılmıştır. Maliyet kalemleri arasında tedârik zinciri faaliyetlerinin giderleri önemli bir yere sahiptir. Tedârik zinciri içerisindeki operasyonlarda verimliliği artırmak akla gelen ilk çözümdür. Operasyonel verimliliği artırmak için ise günümüzün gelişmiş bilişim teknolojilerinden yararlanılması neredeyse zorunlu hâle gelmiştir. Sözkonusu bilişim teknolojilerinden biri de tedârik zinciri yönetimi ile ilgili bilgisayar yazılımlarıdır. Son yıllarda giderek önem kazanan bu yazılımlara 'İleri Plânlama Sistemleri' (APS: Advanced Planning Systems) denilmektedir. İleri plânlama sistemleri aslında Kurumsal Kaynak Plânlama (ERP) yazılımlarının firma içi/dışı üretim ve lojistik konularım ikinci plâna atmasına karşılık ortaya çıkmışlardır. ERP yazılımları daha çok muhasebe ve satış konulan üzerine yoğunlaşmıştı ve optimizasyondan ziyâde 'kayıt altına alma' amacı güdüyordu. Ayrıca firmaların iş ortaklarıyla olan ilişkilerine de kapalıydı. Bunun tersine APS sistemleri üretim ve lojistik konularına eğilmekte, bunları ortam kısıtlan çerçevesinde optimalleştirmeye çalışmakta ve ortaklar arası işbirliğine de olanak sağlamaktadır. İleri Plânlama Sistemleri, içerisinde optimizasyonu sağlayan çeşitli yöntemlerin varolduğu çok sayıda algoritmaların birleşmesiyle oluşturulmuştur. Algoritmalar öylesine önemsenmiştir ki; APS sağlayıcılan, sistemlerindeki algoritmalan kendi çalışanlanndan bile saklamaktadırlar. Önceleri sadece İ2 gibi küçük ölçekli yazılım sağlayıcılannın bulunduğu bu sektörde son yıllarda SAP, Manugistics, JDEdwards gibi büyük firmalar da APS sistemleri geliştirip satmaya başladılar. Sözkonusu firmalar yazılımlanmn, karmaşık küresel tedarik zincirindeki operasyonlann bütünleşik, kapasite odaklı ve optimal xmplânlamalarını desteklediği iddia etmektedirler. Bir kullanıcı için, özel bir plânlama tipi olarak bu APS'lerin gerçekte ne yaptığı ve bir problemi çözmek için kullandıkları algoritmalar, genellikle bir soru işaretidir. Bu tezde, yazılım sağlayıcıları tarafından yayımlanan 'white paper'lann gösterdiği perdenin arkasına bakmaya çalışacağız. Tipik bir APS 'in temel yapısını analiz edip; tedârik zinciri optimizasyonu temeline dayanarak, hangi tip plânlama problemlerinin APS tarafından desteklendiğini ve hangi çözümlerin henüz eksik kaldığım göstereceğiz. xıv

Abstract:
SUMMARY Driven by the developments in information technology and globalization; in todays world, the companies are in a huge competitive market. With the effect of this competition, the profit margin has decreased dramatically and the firms try to be alive with thrilling profits. The decreasing of the profits leads the companies to decrease the costs, too. There is an important position of supply chain activities between the costs, and therefore improving of the productivity is the most popular way. In order to get operational improvements, using well developed IT solutions is a necessity. One of these Information Technologies is Supply Chain Software. The solutions gaining importance are Advanced Planning Systems (APS). A typical APS Software has several modules. These are constructed according the planning horizons and the kind of the business. The long-term, comprehensive and most hierarchical module is Network Design. The mid-term modules are Master Planning and Demand Planning. The short-term and detailed modules are Purchasing & Material Requirements Planning, Production Planning and Scheduling, Distribution and Transport Planning and Demand Fulfilment & AvailableToPromise (ATP). In the last years several software vendors such as 12, Manugistics, SAP and others have started to develop and sell APS. They claim to support the integrated, capacity- focused and optimal planning of operations in complex global supply chains. For a proctical planner it is often not clear, what these APS really do, as the specific type of planning model and the solution algorithm used to solve a practical problem in general are not transparent. In this thesis, we try to look behind the curtain of white papers published by software vendors. We analyze the principal structure of a typical APS. Based on a theoritical framework for supply chain optimization, we show which type of planning problem is currently supported by APS and which solutions are stil missing. xv