İdris-i Bitlisi'nin Heşt Bihişti`nin hatimesi metin-inceleme-çeviri /
Yazar: ORHAN BAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ATALAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Fars Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Fars edebiyatı = Persion  literature ; Farsça = Persian ; Hatime = Hatime ; Heşt Bihişt = Heşt Bihişt ; Çeviri = Translation ; İdris-i Bitlisi = İdris-i Bitlisi

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ İDRÎS-İ BİTLÎSÎ'NİN HEŞT BİHİŞrİNİN HÂTİME'Sİ Metin - İnceleme - Çeviri Orhan BAŞARAN Danışman: Doç. Dr. Mehmet ATALAY 2000. SAYFA: XX+231+1 19 Jüri: Doç. Dr. Mehmet ATALAY Doç. Dr. Nimet YILDIRIM Doç. Dr. Turgut KARABEY İdrîs-i Bitlîsî'nin Heşt Bihişt'inin Hatime 'si Metin-lnceleme-Çeviri adlı bu çalışma bir Giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş'te İdrîs-i Bitlîsî'nin yaşadığı dönemde Osmanlı Devleti'nin siyasi ve sosyal durumu ile bu dönemdeki ilmî ve edebî faaliyetlere kısaca değinilmiştir. Birinci Bölüm'de İdrîs-i Bitlîsî'nin hayatı anlatıldıktan sonra çeşitli ilim dalla rıyla ilgili kaleme aldığı eserleri hakkında kısa tanıtıcı bilgiler verilmiş ve daha sonra onun siyasî, ilmî ve edebî kişiliğinden söz edilmiştir. İkinci Bölüm'de, önce Heşt Bihişt adlı eser, bir bütün olarak ele alınıp adı, telif sebebi ve tarihi, bölümleri ve içeriği, üslubu, kaynaklan ve kaynaklık ettiği e- serler hakkında bilgi sunulmuş; bu eser üzerinde şimdiye kadar yapılan çalışmala ra değinilmiş ve eserin tespit edilen yazma nüshalarının listesi verilmiştir. Bu bö lümde daha sonra Heşt Bihişfm Hatime kısmı, vezin ve kafiye düzeni, dil ve üs lup özellikleri, edebî sanatlar gibi çeşitli yönlerden incelenmeye çalışılmış; İçeriği başlığı altmda Hâtime'nin kısa bir özeti sunulmuş ve metin tesisinde karşılaştırı lan nüshaların tavsifi ve imlâ özelliklerine dair bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü Bölüm'de söz konusu eserin Hatime' sinin Türkçe çevirisine yer ve rilmiş ve çeviri ile ilgili gerekli görülen açıklayıcı bilgiler dipnotlara kaydedilmiş tir. Dördüncü Bölüm'de ise Hâtime'nin, beş yazma nüsha üzerinden oluşturulan tenkitli metni, gerekli fihrist ve indekslerle birlikte sunulmuştur.

Abstract:
ABSTRACT DOCTORATE THESIS KHÂTIME OF IDRÎS-I BITLÎSÎ'S HASHT BEHESHT Text - Study - Translation Orhan BAŞARAN Supervisor: Doç. Dr. Mehmet AT ALAY 2000. PAGE: XX+231+1 19 Jury: Doç. Dr. Mehmet ATALAY Doç. Dr. Nimet YILDIRIM Doç. Dr. Turgut KARABEY This research entitled Khâtime ofldrîs-i Bitlîsî's Hasht Behesht Text - Study - Translation, comprises an Introduction and four chapters. In Introduction, besides the political and social state of Ottoman Empire when Idrîs-i Bitlîsî lived, the scholarly and literary activities of the period were briefly dis cussed. The First Chapter includes the life of Idrîs-i Bitlîsî, brief information about his work on various subjects and his politic, scholarship and literary character. In the Second Chapter, first Hasht Behesht was explained as a whole, and then in formation about its title, reason for its writing, its date, its parts and content, its style, its resources and the works it inspired were given. A List of its manuscripts and the works prepared on this book were also included. Then the meter and rhyming scheme, language and style properties and literary skills of Khatime were studied. A Summary of Khatime, the description of manuscripts and information about the punctuation properties were given. Third Chapter includes a Turkish translation of Khatime and necessary information about the translation as footnotes. In Chapter Four, the critical text of Khatime, formed out of five manuscripts was presented with the necessary indexes.