Biçimlendirici değerlendirme ile zenginleştirilmiş 5E modelinin uygulandığı bir müdahale çalışması
An intervention study using the 5E model enhanced with formative evaluation
Yazar: ÖZGE GARGIN
Danışman: PROF. DR. İLBİLGE DÖKME
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Zenginleştirilmiş eğitim programı = Enriched education program ; Ölçekler = Scales ; Öz değerlendirme = Self-assessment ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı, biçimlendirici değerlendirme ile zenginleştirilmiş 5E öğrenme modelinin 5.sınıf öğrencilerinin kavramsal anlama düzeylerine, akademik başarılarına ve fen tutum düzeylerine etkisini araştırmaktır. Öğrencilerin kavramsal anlama düzeyleri ve akademik başarıları "Elektrik Devre Elemanları" ünitesi kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada bulunduğu karma yöntem ile yürütülmüştür. Nicel kısım için yarı deneysel desen, nitel kısım için ise durum çalışması (örnek olay çalışması) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci gerekli izinler alınarak Yozgat ili Aydıncık ilçesinde bulunan MEB'e bağlı bir ortaokulda 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubu için 27, deney grubu için 27 5.sınıf öğrencisi seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme ile çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri  "Fen Tutum Ölçeği (Taşkın ve Aksoy, 2019)", araştırmacı tarafından hazırlanan geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "5.Sınıf Elektrik Devre Elemanları Başarı Testi" ve "Öz Değerlendirme Formu (Ölçeği)" ile elde edilmiştir. Nitel veriler ise  "Öz Değerlendirme Formu (Ölçeği)" ve "Basit Elektrik Devresi Elemanlarının Sembollerle Gösterimi ve Devre Şemaları Çalışma Kağıdı (1)" ve Basit Bir Elektrik Devresinde Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Çalışma Kağıdı (2)" ile toplanmıştır. "Öz Değerlendirme Formunda (Ölçeği)" 3'lü likert tipi 12 madde ve 4 açık uçlu soruya yer verilerek hem nicel hem de nitel veri sağlayacak özellikte tasarlanmıştır. Araştırmanın uygulama sürecinin yürütüldüğü kontrol ve deney gruplarının her ikisinde de "Elektrik Devre Elemanları" ünitesinin öğretimi için 5E modeli uygulanmıştır. Ancak müdahale kapsamında deney grubu öğrencilerine uygulanan 5E modeli biçimlendirici değerlendirme ile zenginleştirilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 25.0 ve Microsoft Office Excell programı kullanılırken, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi uygulanmıştır. Nicel ve nitel verilerin analiz sonuçları incelendiğinde 5.sınıf öğrencilerinin "Elektrik Devre Elemanları" ünitesinde yer alan kazanımların 5E öğrenme modeli ile zenginleştirilmiş biçimlendirici değerlendirmenin deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarını, kavramsal anlama düzeylerini ve fen tutumlarını artırdığı ve kalıcı hale geldiği görülmektedir. Bu nedenle yapılacak olan çalışmalarda biçimlendirici değerlendirmenin Fen Bilimleri dersinde uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of the 5E learning model enriched with formative assessment on the conceptual understanding, academic achievement and science attitude levels of 5th grade students. Students' conceptual understanding levels and academic achievements were evaluated within the scope of the "Electrical Circuit Elements" unit. The research was carried out with a mixed method, which combines quantitative and qualitative research methods. Quasi-experimental design was used for the quantitative part and case study (case study) design was used for the qualitative part. The implementation process of the research was carried out in the spring term of the 2021-2022 academic year in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in the Aydıncık district of Yozgat province, by obtaining the necessary permissions. 27 5th grade students for the control group and 27 for the experimental group were included in the study with convenient sampling, one of the non-random sampling methods. Quantitative data of the study were obtained with "Science Attitude Scale (Taşkın & Aksoy, 2019)", "Grade 5 Electrical Circuit Components Achievement Test" and "Self-Evaluation Form (Scale)" prepared by the researcher for validity and reliability. Qualitative data were collected with the "Self-Evaluation Form (Scale)" and "Symbolic Representation of Simple Electrical Circuit Elements and Circuit Diagrams Worksheet (1)" and Variables Affecting Lamp Brightness in a Simple Electrical Circuit Worksheet (2)". The "Self-Evaluation Form (Scale)" was designed to provide both quantitative and qualitative data by including 12 3-point Likert-type items and 4 open-ended questions. The 5E model was applied for the teaching of the "Electrical Circuit Elements" unit in both the control and experimental groups in which the application process of the research was carried out. However, within the scope of the intervention, the 5E model applied to the experimental group students was enriched with formative assessment. While SPSS 25.0 and Microsoft Office Excel program were used in the analysis of quantitative data, content analysis was applied in the analysis of qualitative data. When the results of the analysis of the quantitative and qualitative data are examined, it is seen that the gains expected to be gained by the 5th grade students in the "Electrical Circuit Elements" unit and the formative assessment enriched with the 5E learning model increased the academic achievement, conceptual understanding and science attitudes of the experimental group students and became permanent. For this reason, it is recommended that formative assessment be applied in the Science course in future studies.