Irak ve Türk hukukunda yabancıların sınır dışı edilmesi
The deportation of foreigners in Iraqi and Turkish law
Yazar: AMMAR YOUSIF KHUDHAIR AL-MAMOORI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KÜPE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsan göçlerinin bir kısmı dünyanın değişen, gelişen düzeninden kaynaklansa da,
bu göçlerin diğer bir kısmı da ülkelerin yaşadığı siyasi, askerî ve ekonomik çalkantıların
sonucudur. İnsan hareketliliği, gerek seyahat etme ihtiyacından, gerek hareket
özgürlüğünden kaynaklı olsun, uluslararası alanda incelenmesi ve çözülmesi gereken bir
sorun olarak ülkelerin sürekli gündemlerinde olan bir konudur.
Uluslararası hukuk hükümlerinin gereklerine göre devlet, güvenlik, adalet ve
refahı sağlamak amacıyla insan yaşamının tezahürlerini tüm boyutlarıyla düzenleme
yetkisine sahiptir. Bu temelde devlet, yabancıların kendi topraklarına giriş ve ikamet
kurallarını düzenleyerek yabancıların hukuki durumunu belirlemekte ve istenmeyen
yabancılar, kamu düzeni, kamu güvenliği, kamu sağlığı ve kamu ekonomisi ile ilgili
nedenlerle sınır dışı edilmektedir. Ulusal hukukunda uygun olarak yürütülen sınır dışı
etme işlemi, ülkenin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların şartlarına da uygun
olmalıdır. Ayrıca insan haklarının ve uluslararası hukukun gözetilmesi için devletin bir
tarafta devletin menfaati ile diğer tarafta bireyin menfaati arasında bir denge sağlaması
gerekmektetir.
Çalışmanın ana konusu, 2017 tarihli 76 sayılı Irak Yabancıların İkamet Kanunu ve
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Türk Kanunu uyarınca yabancıların sınır
dışı edilmesidir. Bu kanunlar neticesinde insan hakları ihlallerinin önlenmesi ve insan
hakları anlayışına paralel düzenlemeler yapılmaya çalışılarak sınır dışı sürecini analitik
karşılaştırmalı bir çalışma ile incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: sınır dışı etme, yabancı, 76 sayılı Irak Yabancıların İkamet Kanunu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Türk Kanunu.

Abstract:
Even though some of the human migrations are caused by the altering and
developing order of the world, some of these migrations result from the political,
military, and economic turmoil experienced by the countries.Human mobility is an issue
that is constantly on the agenda of countries as a problem that needs to be examined and
solved in the international arena, whether it is due to the need to travel or the freedom of
movement .
According to the requirements of the provisions of international law, the state has
the authority to regulate the manifestations of human life in all its dimensions to ensure
security, justice, and welfare. On this basis, the state determines the legal status of
foreigners by regulating the rules of entry and residence of foreigners in its territory.
Too, unwanted foreigners are deported for reasons related to public order, public
security, public health, and the public economy. Deportation carried out under its
national law must also comply with the terms of international agreements to which the
country is a party. In addition, for the observance of human rights and international law,
the state must maintain a balance between the interests of the state on the one hand and
the interests of the individual on the other.
The main subject of the study is the deportation of foreigners under the Iraqi
Foreigners' Residence Law No. 76 of 2017 and Turkish Law No. 6458 on Foreigners
and International Protection. As a result of these laws, the deportation process will be
analyzed with an analytical and comparative study by trying to prevent human rights
violations and to make arrangements in parallel with the understanding of human rights.

Keywords: Deportation, foreigner, Iraqi Foreigners' Residence Law No. 76, Turkish Law No. 6458 on Foreigners and International Protection.