Dış mekan aydınlatma elemanlarının Antalya kent merkezi örneğinde peyzaj mimarlığı açısından incelenmesi
Examinations on outdoor lighting equipments in terms of landscape architecture: A case study of Antalya city center
Yazar: ESİN KARAMANLI
Danışman: YRD. DOÇ. CANDAN KUŞ ŞAHİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentler, gün boyunca denetimimiz dışında, günışığı altında algılanırken, hava karardığında sadece yapay ışık kaynakları ile görsel algılama sağalanabilmektir. Her iki kaynağın fiziksel olarak temel verisi ışık olmasına rağmen, elde edilen aydınlık alanlar birbirinden ayrı nitelikler taşımaktadır. Kent mobilyaları arasında önemli bir role sahip aydınlatma elemanları, kent alanlarının hava karardıktan sonra da kullanımını mümkün kılan estetik ve güven verici bir amaca da sahiptirler. İşlevsel, güven verici ve estetik aydınlatma tasarımı, sadece güzel bir aydınlatma elemanının seçimi ile gerçekleştirilemez. Bu nedenle, tasarım alanında kullanılacak aydınlatma elemanlarının amacı belirlenmeli ve bu doğrultuda tasarım kriterleri ile aydınlatma elemanlarının teknik özellikleri bağdaştırılmalıdır. Tasarım aşamasında; aydınlatma elemanlarının türü, teknik özellikleri ve kullanım noktaları belirlenirken karanlık saatlerde en dikkat çekici bileşenin ışık olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle ışık kaynağının seçimi, ışığın rengi ve yakın çevresi ile ilişkisi aydınlatma tasarımında ele alınması gereken bir diğer husustur.
Bu çalışmada, Antalya'nın iki farklı ilçesinde (Muratpaşa ve Kepez) belirlenmiş olan iki alanda, kullanıcıların aydınlatma elemanları ile ilgili düşünceleri, yapılan bir anket ile ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma alanı olarak Muratpaşa ilçesinden Cumhuriyet Meydanı, Kepez ilçesinden Sakarya Bulvarı seçilmiştir. Kent merkezinde seçilen bu iki alandaki aydınlatma tasarımı ile ilgili sonuçlar karşılaştırılmıştır. Farklı amaçlara hizmet eden aydınlatma elemanlarının uygunluk ve nitelikleri her iki alanda da incelenmiştir. Aydınlatma elemanlarının uygunluk ve niteliklerine göre, özellikleri incelenmiş ve gerekli noktalarda çözüm önerileri getirilmiştir. Peyzaj düzenlemelerinde baskın bir karaktere sahip aydınlatma elemanlarına ilişkin değerlendirmeler, Antalya kent merkezindeki peyzaj kalitesinin geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

Abstract:
When cities are perceived under daylight throughout the day beyond our control, visual perception can be provided with artificial light sources at dark. Although both sources' base is light, eliminated places which are obtained to have different characteristics from each other. Lighting elements which have important role within urban furniture, have aesthetic and reassuring purpose that allows to urban areas can be used at dark. Design of functional, reassuring and aesthetic lighting cannot be actualized with just selection of lighting elements. Therefore, lighting elements that would be used in design area must be determined and design criteria and lighting elements' technical properties must be associated according to this direction. During design process, type of lighting element, technical properties, and usage locations must be determined. It should not be forgotten that the most attractive component in night time is light. Therefore, the other point is that selection of light source, colour of light and relationship with its surroundings that be considered in lighting design process.
In this study, a detailed analysis conducted on selected two main street from two different district of Antalya city to find lighting properties and questionnaire participant's feelings on these elements. The selected main areas are; Republic Street from Muratpaşa and Sakarya Boulevard from Kepez district. The assessments are made in two different areas as a comparison regarding light designs of Antalya city center. Eligibility and qualifications of lighting elements which serve to different aims for both areas have been examined. According to eligibilities and qualifications of lighting elements, their properties have been evaluated and some solution proposals have been given at necessary points. Evaluations regarding lighting elements have a dominant character in landscape designs may help the design structure for improving of landscape quality on Antalya city center.