Göksu Deltası'ndaki deniz kaplumbağalarının üreme ekolojisi üzerine araştırmalar
Research on reproduction ecology of sea turtles in Göksu Delta
Yazar: MÜGE MISIRLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEDAT VAHDET YERLİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Caretta caretta = Caretta caretta

Özet:
Göksu Deltası'ndaki deniz kaplumbağalarının yuvalama dinamiklerini ve bunlara etki eden çevresel faktörleri bu tez çalışması kapsamında ayrıntılı bir şekilde ortaya koymak amaçlanmıştır. Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758) türlerine ait yuvaların temel bilgileri, predasyon oranları, taşınan ve orijinal yuvaların başarı oranları, yuva derinliği ve denize uzaklık gibi parametreler bu araştırmada detaylı bir şekilde incelenmiştir. Özellikle Caretta caretta bireylerine ait yuvalama başarı oranları, predasyon baskıları ve sıcaklık gibi faktörlerin etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, yuvaların sıcaklık profilleri ve bu profillerin cinsiyet oranları üzerindeki etkilerini de içermektedir. 

Türkiye'deki önemli yuvalama kumsallarından birisi olan Göksu Deltası'nda gerçekleştirilmiş olan bu çalışma kapsamında 2022 yılında deniz kaplumbağalarının üreme faaliyetleri incelenmiştir. Göksu Deltası'nda 760 olarak isimlendirilen kumsalda üreme sezonu boyunca gerçekleştirilen çalışmalar neticesinde 70'i Caretta carretta, 10'u ise Chelonia mydas yuvası olmak üzere toplam 80 yuva tespit edilmiştir. 

Toplam 6270 yumurta tespit edilmiştir; bunlardan 861'i predasyona uğramış, 152'si hasar görmüş, 1962'sinde gelişim gözlenmemiş ve 704'ünde embriyonik gelişim başlamış ancak tamamlanmamıştır. Toplam yumurtaların sadece %35'i gelişim göstererek denize ulaşabilmiştir. Ayrıca 6 tane Caretta caretta yuvasına sıcaklık sensörleri yerleştirilerek kuluçka dönemi boyunca yapılan ölçümlerde, ortalama kuluçka sıcaklığı 31,3 °C, yuva başarısının %70 olduğu tespit edilmiş ve cinsiyet dağılımının ise %85'inin dişi olduğu tahmin edilmiştir. Tez kapsamında, Caretta caretta'nın yuvalama faaliyetleri ve bunlara etki eden faktörler ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
 
Tespit edilen toplam 80 yuvadan 25 yuva predasyona uğramış ve bunlardan sadece 5 tanesinde yuva gelişiminin devam ettiği tespit edilmiştir. 20 yuvada ise tüm yumurtalar çakal veya köpek tarafından parçalanmıştır. Tespit edilen tüm yuvalar en kısa sürede kafeslenmesine rağmen başta Temmuz ayında oluşturulan yuvalarda olmak üzere yuvaların %31,2'sinde predasyon gözlenmiştir. 

Su basması gibi çeşitli çevresel baskılardan korumak amacı ile 20'si Caretta caretta, 2'si ise Chelonia mydas olmak üzere toplam 22 yuva daha güvenli bir konuma taşınmıştır. Orijinal ve taşınan yuva başarılarının ortalamaları incelenmiş ancak istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Buna rağmen taşınmaması halinde ciddi baskılara maruz kalacak olan taşınan yuvalardan 12'sinden yavrular denize ulaşmıştır. Deniz kaplumbağalarının markalama çalışmaları kapsamında yuvalama döneminde gerçekleştirilen gece arazilerinde 9'u Caretta caretta 2'si Chelonia mydas olmak üzere toplam 11 birey markalanmıştır. Ayrıca önceki yıllarda yapılan çalışmalarda markalanmış bir birey de yeniden yakalanmış ve toplam 12 bireyin karapaks boyu ve eni ölçülmüştür.

Bu araştırma, deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarının korunması ve yönetimi açısından önemli bilgiler sunmakta ve gelecekteki koruma stratejilerine yönelik bilimsel bir temel oluşturmaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to present the nesting dynamics of sea turtles in the Göksu Delta and the environmental factors affecting them in detail. Basic information about the nests of Caretta caretta (Linnaeus, 1758) and Chelonia mydas (Linnaeus, 1758) species, predation rates, success rates of relocated and original nests, nest depth and distance to the sea were analysed in detail in this study. In particular, the effects of factors such as nesting success rates of Caretta caretta individuals, predation pressures and temperature were evaluated. The data obtained also include the temperature profiles of the nests and the effects of these profiles on sex ratios.  

Within the scope of this study, which was carried out in Göksu Delta, one of the important nesting beaches in Turkey, the breeding activities of sea turtles in 2022 were analysed. As a result of the studies carried out on the beach named 760 in the Göksu Delta during the breeding season, a total of 80 nests were identified, 70 of which were Caretta carretta nests and 10 Chelonia mydas nests.
  
A total of 6270 eggs were detected; 861 of them were predated, 152 were damaged, 1962 had no development and 704 had started but not completed embryonic development. Only 35% of the total eggs could reach the sea with development. In addition, temperature sensors were placed in 6 Caretta caretta nests and measurements made during the incubation period showed that the average hatching temperature was 31.3 °C, nest success was 70% and 85% of the sex distribution was estimated to be female. Within the scope of the thesis, the nesting activities of Caretta caretta and the factors affecting them were analysed in detail. 

Out of a total of 80 nests, 25 nests were found to be predated and only 5 of these nests were found to continue nest development. In 20 nests, all eggs were destroyed by coyotes or dogs. Although all nests were caged as soon as possible, predation was observed in 31.2% of the nests, especially in the nests built in July. 

A total of 22 nests, 20 Caretta caretta nests and 2 Chelonia mydas nests, were moved to a safer location to protect them from various environmental pressures such as flooding. The mean success rates of the original and relocated nests were analysed but no significant difference was found. Nevertheless, hatchlings from 12 of the relocated nests, which would have been subjected to serious pressures if not moved, reached the sea. Within the scope of sea turtle marking studies, a total of 11 individuals, 9 Caretta caretta and 2 Chelonia mydas, were marked during the night surveys carried out during the nesting period. In addition, one individual that had been marked in previous years' studies was recaptured and the length and width of the carapace of a total of 12 individuals were measured.

This research provides important information for the conservation and management of sea turtle nesting areas and provides a scientific basis for future conservation strategies.