Turist rehberi adaylarının duygusal zekaları ile çevreci tutum ve davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional intelligence and environmental attitudes and behaviors of tourist guide candidates
Yazar: ÖZLEM GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAHAR
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Çevre, bireyin doğrudan etkileşimde olduğu dış dünyadır ve bireyin yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Çevreye ve çevre sorunlarına karşı farkındalık ve duyarlılık istisnasız tüm bireylerin sorumluluğundadır. Çevreci tutum ve davranışlar profesyonel bir meslek olan turist rehberleri için de kritik bir öneme sahip olan özelliklerden birisidir. Turist rehberlerinin çevreci tutum ve davranışlarını etkileyen faktörlerden birisinin de duygusal zeka olduğu öngörülmektedir. Bu nedenle bu araştırmada turist rehberleri adaylarının duygusal zekaları ile çevreci tutum ve davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Duygusal zekanın alt boyutları olan duyguların farkında olma, duyguları yönetme, kendini motive etme, empati ve sosyal beceriler çevresel tutum ve çevresel davranış üzerinde yordayıcı etkileri olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca, turist rehberleri adaylarının duygusal zeka, çevreci tutum ve davranış düzeylerinin turist rehberi adaylarının cinsiyetine, yaşına, medeni durumuna, eğitim düzeyine ve aylık gelirine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri ölçekler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Üniversitesitede Turist Rehberliği Bölümlerinde devam eden 426 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmaların bulguları duygusal zeka alt boyutu düzeylerinin çevresel tutum üzerinde %29'luk bir varyans açıkladığını ve beş boyuttan sadece duyguların farkında olma, kendini motive etme ve empati alt boyutlarının çevresel tutum üzerinde pozitif yönlü anlamlı etkilerinin olduğunu göstermiştir. Duygusal zeka alt boyutu düzeylerinin çevresel davranış üzerinde %13'lük bir varyans açıkladığı ve beş boyuttan sadece duyguların farkında olma ve duygularını yönetme alt boyutlarının çevresel davranış üzerinde pozitif yönlü anlamlı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Turist rehberleri adaylarının duygusal zeka düzeylerinin ve çevresel davranışlarının cinsiyete, yaşa, eğitim düzeyine, medeni duruma ve aylık gelir düzeyine göre farklılaştığı saptanmıştır. Turist rehberleri adaylarının çevresel tutumlarının ise sadece medeni duruma göre farklılaştığı bulunmuştur.

Abstract:
The environment is the external world in which the individual interacts directly and directly affects the life and quality of life of the individual. Awareness and sensitivity towards the environment and environmental problems are the responsibility of all individuals without exception. Environmental attitudes and behaviors are one of the features that have a critical importance for tourist guides as a professional profession. It is predicted that one of the factors affecting the environmental attitudes and behaviors of tourist guides is emotional intelligence. Therefore, in this study, it is aimed to examine the relationship between the emotional intelligence of tourist guide candidates and their environmentalist attitudes and behaviors. It has been investigated whether the sub-dimensions of emotional intelligence, awareness of emotions, managing emotions, self-motivation, empathy and social skills, have predictive effects on environmental attitude and environmental behavior. In addition, it was also investigated whether the emotional intelligence, environmentalist attitudes and behavior levels of the tourist guide candidates differ according to the gender, age, marital status, education level and monthly income of the tourist guide candidates. Quantitative research methods and relational survey model were used in the research. The data of the research were collected through scales. The sample of the study consisted of 426 students attending the Tourist Guidance Department of Cappadocia University in the 2022-2023 academic year. The findings of the studies showed that emotional intelligence sub-dimension levels explained a 29% variance on environmental attitude and only awareness of emotions, self-motivation and empathy sub-dimensions had positive and significant effects on environmental attitude. It has been determined that emotional intelligence sub-dimensions explain a 13% variance on environmental behavior, and only the sub-dimensions of being aware of emotions and managing emotions have positive and significant effects on environmental behavior. It has been determined that the emotional intelligence levels and environmental behaviors of tourist guide candidates differ according to gender, age, education level, marital status and monthly income level. It was found that the environmental attitudes of the tourist guide candidates differ only according to marital status.