Reyhan (Ocimum basilicum L.) bitkisinde farklı sulama seviyelerinin ve humik asit uygulamalarının verim ve bazı kalite unsurlarına etkileri
The effect of different irrigation water levels and humic acid applications on yield and some quality characteristics of sweet basil (Ocimum basilicum L.)
Yazar: MELİKE SAYARER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA AYTAÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Eskişehir ekolojik koşullarında reyhan (Ocimum basilicum L.) bitkisinde farklı sulama seviyesi ve humik asit dozlarının verim ve bazı kalite unsurlarına olan etkilerini tespit etmek amacıyla 2016 ve 2017 yıllarında yürütülmüştür. Araştırma dört sulama seviyesi (I100: % 100, I75: % 75, I50: % 50 ve I25: % 25) ve dört farklı humik asit dozu (0, 1, 2, 4 L/da) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 2016 yılındaki denemeler plastik malçlı ve malçsız olarak yürütülmüştür. Farklı sulama seviyelerinin ve humik asit dozlarının reyhan bitkisinde bazı toprak özellikleri, bitki boyu (cm), bitkide yan dal sayısı (adet/bitki), yeşil herba verimi (kg/da), kuru herba verimi (kg/da), kuru yaprak verimi (kg/da), kuru herba oranı (%), kuru yaprak oranı (%), klorofil miktarı (SPAD), uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ verimi (kg/da), uçucu yağın bileşenleri (%) ve protein oranı (%) üzerine olan etkileri incelenmiştir. Çalışmada humik asit uygulamaları sonrasında toprak organik madde oranının, P2O5, K2O ve Zn miktarının her iki yılda arttığı görülmüştür. 2016 yılında malç örtülü denemede en yüksek taze herba verimi, % 75 sulama seviyesinden ve 4 ile 2 L/da humik asit dozlarında belirlenmiştir. Malç uygulaması ile taze herba veriminde artış görülmüştür. En yüksek uçucu yağ verimi % 75 sulama seviyesinden elde edilirken, en yüksek linalol oranı % 25'den ve 4 L/da humik asit dozundan elde edilmiştir. Malç örtüsüz denemede her iki yıl % 100 ve % 75 sulama uygulamalarından en yüksek taze herba verimi alınmış olup, humik asit dozları arasında en yüksek değer ilk yıl 4 L/da'dan elde edilmiştir. En yüksek kuru herba ile protein oranı ve kuru yaprak verimi her iki yıl sırasıyla % 75, % 100 ve % 100, % 75 sulama uygulamalarından elde edilmiştir. Humik asit dozları arasında en yüksek kuru yaprak verimi 4 ve 2 L/da'dan ve en yüksek uçucu yağ verimi 4 ve 1 L/da'dan elde edilmiştir. Humik asit dozları bakımından en yüksek linalol oranı % 100 ve % 75 sulama seviyelerindeki 4 L/da humik asit dozlarından elde edilmiştir. Malç örtüsüz denemede humik asit dozları arttıkça yüksek sulama seviyelerinde linalol oranları artış göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of different irrigation water amount and humic acid doses on yield and some quality characteristics of sweet basil (Ocimum basilicum L.) under Eskişehir ecological conditions in 2016 and 2017. The research was conducted using four irrigation levels (I100: 100 %, I75: 75 %, I50: 50 % and I25: 25 %) and four different humic acid doses (0, 1, 2, 4 L/da). Field experiments in 2016 included with and without plastic mulch. The effects of different irrigation water and humic acid doses on some soil characteristics, plant height (cm), branches per plant (number), fresh herb yield (kg/da), drug herb yield (kg/da), drug leaf yield (kg/da), drug herb ratio (%), drug leaf ratio (%), chlorophyll content (SPAD unit), essential oil content (%), essential oil yield (kg/da), essential oil components (%) and protein content (%) of sweet basil were evaluated. Both years, ratio of soil organic matter, P2O5, K2O and Zn amounts increased after humic acid applications. In 2016, the highest fresh herb yield in the mulch-covered trial came out from 75 % irrigation level and 4 to 2 L/ha humic acid doses. An increase in fresh herb yield was observed with mulch application. The highest essential oil yield was obtained from 75 %; whereas, the highest linalol ratio was found from irrigation application of 25 % and humic acid dose of 4 L/da. Without plastic mulch, the highest fresh herb yield was from 100 % and 75 % irrigation level both year, and the highest value among humic acid doses was obtained from 4 L/da in the first year. The highest dry herb, protein content and dry leaf yield were obtained from 75 %, 100 % and 100 %, 75 % irrigation levels in both years, respectively. Among the humic acid doses, the highest dry leaf yield were obtained from 4 and 2 L/da and the highest essential oil yield were obtained from 4 and 1 L/da. In terms of humic acid doses, the highest linalol ratio was obtained from 4 L/ha humic acid doses at 100 % and 75 % irrigation levels. Without plastic mulch as the humic acid doses increased, the linalol ratios increased at high irrigation levels.