Üveit patolojisinde pteridin ve kinürenin yolaklarındaki olası değişimlerin incelenmesi
Investigation of the possible changes in pteridine and kynurenine pathways in uveitis pathology
Yazar: ŞAZİYE SEZİN PALABIYIK
Danışman: PROF. DR. TERKEN BAYDAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Bölümü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kinürenin = Kynurenine ; Neopterine = Neopterine ; Pteridinler = Pteridines ; Triptofan = Tryptophan ; Üveit = Uveitis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Üveit, kanlanması yüksek olan üveal dokuyu etkileyen intraoküler bir inflamasyondur. Üveitin erken tanısı ve uygun tedavi yaklaşımı, sistemik hastalıkla ilişkili olabileceği ve tespit edilemeyen veya tedavi edilemeyen üveitlerin körlüğe neden olabilmesinden dolayı önemlidir. Hücre aracılı immünitenin önemli bir biyogöstergesi olan neopterin konjuge olmayan bir pteridindir ve inflamasyon sürecinde önemli işleve sahiptir. Neopterin salınımına ilave olarak, hücresel immün aktivasyon triptofan yıkımında hız kısıtlayıcı basamağı katalizleyen indolamin 2,3-dioksijenaz (IDO)'ı da indükler. Kinüreninin (Kin) triptofana (Trp) oranlanmasıyla gösterilen IDO aktivitesi bu nedenle immün değişkenlerle desteklenerek hücresel immünitenin düzenlenmesinde bir gösterge olarak kullanılabilir. Bu tez kapsamında üveitte immün değişikliklerin neopterin konsantrasyonları ve triptofan yıkımı belirlenerek incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar 104 üveit hastası (63 aktif, 41 inaktif), 13 Behçet hastası ve 30 sağlıklı bireyden oluşturuldu. Üveit hastalarında idrar ve serum neopterin, kinürenin ve Kin/Trp oranı sağlıklı kontrolden anlamlı yüksek bulundu (tümü; p<0,05). Üveit aktif ve inaktif olarak sınıflandırıldığında, ölçülen parametrelerin tümünün iki üveit grubu arasında değişmediği (tümü; p>0,05), her iki alt grubun ise kontrol ile karşılaştırıldığında anlamlı farklılıklar olduğu gözlendi. Behçet hastalığı olan aktif ve inaktif üveit hastalarının Kin/Trp oranı üveiti olmayan Behçet grubundan anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Üveit hastalarında idrar ve serum neopterin düzeyleri Kin/Trp oranı ile pozitif ilişkiliydi (ikisi de; p<0,05). Elde edilen bu sonuçlar, üveitin neopterin düzeylerinde ve kinürenin yolağında değişikliklere neden olabileceği şeklinde yorumlanabilir. Ölçülen bu parametreler üveitte hücresel immün yanıtın etkin bir göstergesi olmakla birlikte aktif ve inaktif üveitin ayırımında yetersiz kaldığı düşünülmektedir.

Abstract:
Uveitis is an intraocular inflammation affecting the highly vascularised uveal tissue. Early recognition and appropriate therapeutic intervention of uveitis is important since it may be associated with systemic disease and undetected or untreated uveitis may lead to blindness. Neopterin is an unconjugated pteridine which is an important biomarker of cell-mediated immunity and have a potential function in the process of inflammation. In addition to neopterin release, cellular immune activation also induces indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO) which catalyzes the rate limiting step in the tryptophan degradation. Hence, IDO activity which is expressed by the ratio of kynurenine (Kyn) to tryptophan (Trp) levels can also be used as a marker of modulation in cellular immunity, supported by immune parameters. In this thesis, it was aimed to investigate immune changes in uveitis by determination of neopterin concentrations and also tryptophan degradation. The participants were consisted of 104 uveitis patients (63, active; 41, inactive), 13 patients with Behçet's disease and 30 healthy subjects. In the uveitis patients, urinary and serum neopterin, kynurenine and Kyn/Trp were found to be statistically higher than healthy controls (all, p<0.05). When uveitis was categorized as active and inactive, it was observed that all of the measured parameters did not differ between two uveitis groups (all, p>0.05) while in both of the subgroups showed significant differences compared to controls. In both active and inactive uveitis patients with Behçet's disease, Kyn/Trp were significantly higher than Behçet's group without uveitis (p<0.05). Urinary and serum neopterin levels were positively correlated with Kyn/Trp in the uveitis patients (both, p<0.05). These results can be concluded that uveitis can cause alterations in neopterin levels and kynurenine pathway. It seems that while the measured parameters can be useful markers of cellular immune response in uveitis, they might not be used to differentiate active or inactive uveitis.