Avrupa Birliği veri politikalarının yönetimselliği
The governmentality of European Union data policies
Yazar: FİTNAT CANSU ÜNAL ÖNGÖREN
Danışman: PROF. DR. EMİNE MÜNEVVER CEBECİ
Marmara Üniversitesi / Avrupa Araştırmaları Enstitüsü / Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Genel Veri Koruma Tüzüğü = General Data Protection Regulation ; Sayısallaştırma = Digitization ; Veri Koruması Yönergesi = Data Protection Directive ; Veri sayısallaştırma = Data digitization ; Veriler = Data ; Yönetimsellik = Governmentality

Özet:
Dijital teknolojilerin günlük yaşamın bir parçası olması ile veri artık çok daha değerli bir kaynaktır. Bu durum özellikle verinin epistemolojik ve ontolojik değişimine neden olurken uluslararası sistem bu bağlamda yeniden yapılandırılmaktadır. Böylelikle bilgi-özne ve güç-iktidar arasındaki bağlantı bir kez daha inşa edilmektedir. Söz konusu süreç sadece özneye ilişkin düzenlemelere değil, aynı zamanda ulus devletler ile küresel teknoloji şirketleri arasındaki güç mücadelesine de temas etmektedir. Dijital öznellik ile dijital güvenlik, mülkiyet ve egemenlik konuları ön plana çıkmaktadır. Tam bu aşamada Avrupa Birliği (AB) hem kendi dijitalleşme sürecine hem de küresel teknoloji şirketleri, ulus devletler ve bireyler arasındaki dengeye ilişkin birtakım normatif düzenlemeler geliştirmektedir. Verinin bu denli önemli olduğu, bilgiyi belirlediği, özneyi şekillendirdiği bir dünyada AB, kendine has iktidar modelleri ortaya koymakta; uluslararası sistemi kontrol ve disipline etmeye çalışmaktadır. Tezin ana argümanı, dijital alanda verilerin AB'nin yönetimselliğini devam ettirebileceği bir zemin oluşturduğu, Birlik'in bu yönetimselliğini GDPR üzerinden gerçekleştirdiği ve bu açıdan GDPR'ın bir dispozitif olarak işlevselleştiğidir. Foucault'nun post-yapısalcı yaklaşımını benimseyen bu tez AB'nin aldığı pozisyona dair iki ana mesele üzerine yoğunlaşmaktadır. İlki AB'nin "dijitalleşen öznenin maruz kaldığı öznellik pratikleri" hakkında geliştirmiş olduğu iktidar süreçleridir. Diğeri ise AB'nin "küresel teknoloji şirketlerine karşı ortaya koyduğu kontrol ve disiplin mekanizmaları"dır. Bir taraftan Avrupalı dijital özneye eleştirel bir bakış açısı ile odaklanan bu tez, diğer taraftan küresel teknoloji şirketlerinin ulus devletlerin meşruiyet alanlarını nasıl ihlal ettiğini açıklamaya çalışmaktadır. Bu tez çalışması verinin dijitalleşen dünyanın en önemli kaynağı haline gelmesiyle değişen iktidar modellerini ve bireyin idaresini davranışa dönüştüren teknolojileri GDPR örneği üzerinden analiz etmektedir.

Abstract:
As digital technologies and social media platforms take over more of the daily life, data and knowledge have become more valuable than ever before. This situation not only causes epistemological and ontological change of data, but also forces the restructuring of the international system in this context. Thus, the complex relationship between knowledge-subject and power-government/domination is being restructured one more time. This ever so digitalization of daily life has not only forced the regulation of subject-object interactions but, it has become so big that it eventually started an inevitable power and authority struggle between the nation states and the global technology companies. All in all, the EU has enhanced certain regulations which comprise not only of its own digitalization process but also of the balance between nation states and the global technology companies. It should be noted at this point that in a new digital world where data is more valuable than ever, where knowledge is constructed and subjects are defined, the EU deploys a particular set of governmentality techniques and strategies in achieving its objectives. The main argument of this thesis is that data constitutes a new space for the EU to pursue its governmentality, that the Union employs/instrumentalizes the GDPR as a dispositif (an apparatus) to produce and reproduce its governmentality in the digital age. This study focuses on two major issues of the EU's position. The first one is the EU's digital governmentality techniques and strategies; confronted by the new subjectification practices. And the second one is the EU's mechanisms of control and discipline for the global technology companies. On the one hand, this study embraces a critical approach to the digital subjectification; on the other hand, it seeks to expose on multiple levels how the global technology companies breach the legitimacy and authority of the nation states as well as individuals. Within this framework, this study takes Foucault's poststructuralist approach and GDPR in the digital age to the centre.