Kurumsal iktisat perspektifinde teknoparkların ulusal yenilik sistemine katkısı: ETGB-ATAP örneği
Contribution of technoparks to the national innovation system in the perspective of institutional economics: ETGB-ATAP case
Yazar: YAĞIZ BİRİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN KILIÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Bilgi = Information ; Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Sosyoekonomik dönüşüm = Socio-economic transformation ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Üçlü sarmal modeli = Triple helix model

Özet:
Ekonomik büyüme ve kalkınmanın sürdürülebilir kılınması ve uluslararası pazarlarda 
rekabet gücünün arttırılması, bilgi temelli sosyoekonomik yapının oluşturulmasına 
bağlıdır. Bilgi ekonomisine, toplumuna ve demokrasisine zemin hazırlamak ve 
ekonomik büyümeyi ve kalkınmayı sürdürülebilir hale getirmek için sarmal inovasyon 
modelleri kullanılmaktadır. Üçlü ağyapılar ve hibrit organizasyonlarla bilginin 
yaratılmasını, yayılmasını ve ticarileşmesini konu alan üçlü sarmal inovasyon modeli, 
yenilikçilik ve girişimcilik kültürünün oluşturulması için etkili bir modeldir. Üçlü 
sarmal yapıya medya tabanlı ve kültür temelli halk ile sivil toplum aktörünün dâhil 
edilmesiyle elde edilen model, dörtlü sarmal inovasyon modeli olarak 
adlandırılmaktadır. Bilgi demokrasisini, yönetişim ilkelerini ve birlikte yaratma 
anlayışını esas alan paydaş bir organizasyon olup bilgi üretimi için yinelemeli 
konfigürasyonlar ve ağ bağlantıları sunmaktadır. Beşli sarmal inovasyon modelinde
ise üçlü ve dörtlü sarmal inovasyon modeline, doğal çevre faktörü eklenmektedir.
Sosyo-ekolojik dönüşümü temsil eden beşinci sarmal, iktisadi büyümeyi ve 
kalkınmayı sürdürülebilir kılan sarmaldır. Türkiye'nin ulusal yenilik sistemi, üçlü 
sarmal inovasyon modeli kapsamında tasarlanmıştır. Bu tezde öncelikle Türkiye'deki 
teknoparkların ulusal yenilik sistemine katkısı, sarmal inovasyon modelleri ve 
girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ardından 
Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesi, üçlü sarmal yapılanmasını yansıtan örnek olay 
olarak ele alınmış ve 2016-2021 yıllarına ait performans endeks verileri kullanılarak 
Teknoloji Geliştirme Bölgesi Performans Endeksi modeli kapsamında incelenmiştir.
Türkiye'deki teknoparklar ve Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesi için fikri 
mülkiyet performansı ile ekonomik ve toplumsal katkının arttırılması ve üniversite ve 
sanayi işbirliğinin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Çözüm önerileri ise 
dörtlü ve beşli sarmal inovasyon modeli bağlamında sunulmuştur.

Abstract:
Sustaining economic growth and development and increasing competitiveness in 
international markets depend on the creation of a knowledge-based socioeconomic 
structure. Helix innovation models are used to lay the groundwork for the knowledge 
economy, society and democracy and to make economic growth and development 
sustainable. The triple helix innovation model, which focuses on the creation, 
dissemination and commercialization of knowledge through tri-lateral networks and 
hybrid organizations, is an effective model for creating a culture of innovation and 
entrepreneurship. The model obtained by including the media-based and culture-based 
public and civil society actors in the triple helix structure is called the quadruple helix
innovation model. It is a stakeholder organization based on knowledge democracy, 
governance principles and co-creation, offering iterative configurations and network 
connections for knowledge generation. In the quintuple helix innovation model, the 
natural environment factor is added to the triple and quadruple helix innovation model. 
The quintuple helix, which represents the socio-ecological transformation, is the helix
that makes economic growth and development sustainable. national innovation system
of Türkiye has been designed within the scope of the triple helix innovation model. In 
this thesis, first, the contribution of technoparks to the national innovation system in 
Türkiye has been evaluated within the framework of helix innovation models and the 
entrepreneur and innovative university index. And then, Eskişehir Technology 
Development Zone was considered as a case study reflecting the triple helix 
structuring, and it was examined within the scope of the Technology Development 
Zone Performance Index model using the performance index data of 2016-2021. It was 
concluded that intellectual property performance, economic and social contribution 
should be increased and university and industry cooperation should be developed for
the technoparks in Türkiye and the Eskisehir Technology Development Zone. Solution 
proposals are presented in the context of the quadruple and quintuple helix innovation 
model.