Birleşmiş Milletler'in terörizmin finansmanıyla mücadelesinde yürüttüğü faaliyetlerin El Kaide ve DEAŞ üzerinde incelenmesi
Examining the activities of the united nations in combating terrorism financing on Al-Qaeda and DAESH
Yazar: DUYGU TUĞÇE TURHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜRKE UĞUR BAŞARANEL
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Terörizmin finansmanının engellenmesi, terörizmle mücadelenin kritik bir bileşenidir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler (BM) terör örgütlerinin finansman kaynaklarını kurutmak ve bu kaynaklardaki fon akışını engellemek amacıyla 1999 yılından günümüze kadar birçok politika ve strateji geliştirmiştir. Örneğin, BM Genel Kurulu terörizmin finansmanıyla mücadeleye yönelik ilk somut adımı 1999 yılında hazırladığı "Terörizmin Finansmanının Önlenmesine Dair Uluslararası Sözleşme" ile atmıştır. Aynı yıl, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) de 1267 sayılı kararla terörizmin finansmanı alanında uluslararası hukuki çerçevede yaptırım rejimi oluşturmuştur. Böylece 1999 yılı, terörizmin finansmanıyla mücadelede bir dönüm noktası olmuştur. 11 Eylül 2001 saldırıları sonrasında, BMGK terörizmin finansmanıyla mücadeleye daha fazla önem vermiş ve bu konuda birçok karar alarak aktif rol oynamıştır. Bu kapsamda, konunun "Birleşmiş Milletler'in Terörizmin Finansmanıyla Mücadelesinde Yürüttüğü Faaliyetlerin El Kaide ve DEAŞ Üzerinde İncelenmesi" olarak belirlenmesi BM'nin günümüze kadar olan süreçte terörizmin finansmanıyla mücadeleye yönelik ürettiği strateji ve politikaları anlamak açısından önemli görülmektedir. Bu sebeple çalışmada, "BM, terörizmin finansmanıyla mücadelede izlediği strateji ve politikalar ile kendi iç yapısında nasıl bir değişim göstermiştir?" sorusuna cevap aranmıştır. Ayrıca çalışmada ana soruya ek olarak, "El Kaide ve DEAŞ terör örgütleri operasyonel faaliyetlerini devam ettirebilmek için hangi finansman kaynaklarına ve fon transfer araçlarına ihtiyaç duymaktadır? BM'nin terörizmin finansmanı önlemek için yürüttüğü faaliyetler nelerdir? BM Genel Kurulu'nun terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında aldığı kararlar nelerdir? BMGK'nin terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında El Kaide ve DEAŞ ile ilgili aldığı kararlar nelerdir?" sorularına da cevap aranmıştır. Yukarıda belirtilen soruların cevapları, ana sorunun yanıtlanmasına katkı sağlayacaktır. Bu sorulara cevap bulabilmek için çalışma, nitel araştırma desenine dayanarak ilgili belgelerin içerik incelemesi yöntemiyle analiz edilmesi temelinde hazırlanmıştır. Çalışma, Genel Kurul tarafından kabul edilen iki temel karar ve BMGK'nin 1999 ile 2021 yılları arasında terörizmin finansmanıyla ilgili doğrudan ve dolaylı olarak kabul ettiği 37 karar çerçevesinde incelenmiştir. Bu kararlar ise tematik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Kararlar incelenirken hedeflenen amaç, BM'nin terörizmin finansmanıyla mücadelesinde yürüttüğü faaliyetleri belirlemek ve bu kararlarla birlikte kendi bünyesinde göstermiş olduğu değişimleri (olumlu veya olumsuz) aktarmaktır. Bu kapsamda, çalışmanın birinci bölümünde terör, terörizm ve terörizmin finansmanı konusu incelenmiş, ikinci bölümünde terörizmin finansmanının önlenmesi için yapılan uluslararası çalışmalarda BM örneği ele alınmış, üçüncü bölümde ise BM'nin terörizmin finansmanıyla mücadelesinin El Kaide ve DEAŞ terör örgütleri çerçevesinde değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
The financing of terrorism is a critical component of the fight against terrorism. In this context, the United Nations (UN) has developed numerous policies and strategies since 1999 to dry up the financial sources of terrorist organizations and prevent the flow of funds to these sources. For example, the UN General Assembly took the first concrete step in the fight against the financing of terrorism in 1999 with the "International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism". In the same year, the UN Security Council (UNSC) also established a sanctions regime in the field of terrorism financing with Resolution 1267. Thus, the year 1999 became a turning point in the fight against the financing of terrorism. After the September 11, 2001 attacks, the UNSC placed more emphasis on the fight against the financing of terrorism and played an active role by taking many decisions on this issue. In this context, the determination of the subject as "An Examination of the UN's Activities in the Fight Against the Financing of Terrorism on Al-Qaeda and DAESH" is considered important in order to understand the strategies and policies developed by the UN in the fight against the financing of terrorism up to the present day. For this reason, in the study, the answer to the question "How has the UN shown a change in its own internal structure with the strategies and policies it has followed in the fight against the financing of terrorism?" has been sought. Additionally, in the study, the following questions were also answered: "What financial sources and fund transfer tools do the Al-Qaeda and DAESH terrorist organizations need to maintain their operational activities? What are the activities carried out by the UN to prevent the financing of terrorism? What are the decisions taken by the UN General Assembly in the context of the fight against the financing of terrorism? What are the decisions taken by the UNSC in the context of the fight against the financing of terrorism regarding Al-Qaeda and DAESH?" The answers to the above-mentioned questions will contribute to the answer of the main question. In order to find answers to these questions, the study was prepared based on the qualitative research design, analyzing the relevant documents through content analysis. The study has been examined within the framework of two fundamental decisions accepted by the General Assembly and 37 decisions directly and indirectly adopted by the UNSC on the financing of terrorism between 1999 and 2021. These decisions have been analyzed using the thematic analysis method. While examining these resolutions, the aim is to determine the activities carried out by the UN in the fight against the financing of terrorism and to convey the changes (positive or negative) within its own structure along with these resolutions. In this context, the first part of the study examines the issue of terrorism, terrorism, and the financing of terrorism, the second part addresses the UN example in the international efforts to prevent the financing of terrorism, and the third part evaluates the UN's fight against the financing of terrorism within the framework of the terrorist organizations Al-Qaeda and DAESH.