Erken dönem uyum bozucu şemalar ile sürekli öfke ve öfkenin ifade ediliş biçimi arasındaki ilişkiler
Relationship between early maladaptive childhood schemas with trait anger and anger expressions
Yazar: MERVE ERDOĞDU
Danışman: PROF. DR. ŞENNUR KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Uyum = Adaptation ; Uyumsuz davranışlar = Maladaptive behavior ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control ; Şema = Schema ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
ÖZET

Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ile Sürekli Öfke ve Öfkenin İfade Ediliş Biçimi Arasındaki İlişkiler

Zihnin nasıl çalıştığına ilişkin, aynı zamanda kişilerin kendi iç dünyalarında, yakın ilişkilerde ya da sosyal ortamlarda ortaya çıkan öfke sorunlarına uygulanabilecek bilgilerin son yirmi yıldır birikiyor olması, önemli bir aşama olarak kabul edilebilir. Bu süreçte psikolojik sorunların açıklanmasında özellikle bilişsel terapi adı verilen yaklaşımdan yararlanılmaktadır. Bu yaklaşım insanların sorunlarını alevlendirmek ya da çözmek için zihinlerini nasıl kullandıkları konusunda açıklamalar sunmaktadır. Şema Terapi daha derine inen çocukluk ve ergenlik temellerini keşfetmede oldukça sistematik, yenilikçi terapidir. Bu çalışmada erken dönem uyum bozucu şemalar ile sürekli öfke ve öfkenin ifade ediliş biçimi arasındaki ilişkiler incelenmiş, ayrıca cinsiyet açısından söz konusu değişkenler arasındaki farklar ele alınmıştır.

Araştırmanın örneklemi Gazi Üniversitesinde eğitim gören 17-25 yaşları arasında 200 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılara, Young Şema Ölçeği ve Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada ileri sürülen tüm hipotezler elde edilen bulgular tarafından desteklenmiştir. Bulgular kadın katılımcıların, erkek katılımcılara oranla daha fazla duygusal ve fiziksel şiddet öyküsü olduğunu, daha fazla erken dönem uyum bozucu şemaya sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. Regresyon analizlerine göre; ayrılma ve dışlanma şema alanı ile aşırı tetikte olma şema alanları sürekli öfkeyi yordamaktadır. Başkalarına yönelimlilik ile zedelenmiş sınırlar şema alanları durumluluk öfkeyi yordamaktadır. Zedelenmiş özerklik, ayrılma ve dışlanma ile zedelenmiş sınırlar şema alanları kontrol altına alınmış öfkeyi yordamakta olup; zedelenmiş özerlik, ayrılma ve dışlanma ile aşırı tetikte olma ve baskılama şema alanları dışa vurulan öfkeyi yordamaktadır. Ayrılma ve dışlanma ile zedelenmiş sınırların da içte tutulan öfkeyi yordadığı belirlenmiştir.
    
Anahtar Kelimeler: erken dönem uyum bozucu şemalar, öfke ifade stilleri, sürekli öfke, şema terapi

Abstract:
SUMMARY

Relationship Between Early Maladaptive Childhood Schemas With Trait Anger And Anger Expressions

So many applicable information have been accumulating last twenty years about how people's minds work, Anger problems which occur people's inner world, close friendship or social environment at the same time period. These can be accepted as a cornerstone . Cognitive therapy approach has been used for explaining psychological problems in this progress especially. This approach accounts for how people use their minds to create a problems, make them bigger or solve them. Beside this, Schema therapy gets to the bottom of childhood and adolescence sytematically, innovatively. In this study, the relationship trait anger and anger expressions between early maladaptive childhood schemas have been analyzed and difference between stated variables in the aspect of sexuality too.

Participants will be chosen as two hundered students from  Gazi  University whose age ranges between 17 – 25. Schema Therapy Scale and Trait Anger Expression Inventory has been applied to participants. All hypothesis put forth in the research were supported by the findings obtained. Results revealed that female participants have relatively more emotional and physical violence history and early maladaptive schemas than female participants have. According to the regression analysis, disconnection, rejection, hypervigilance and inhibition predict trait anger. Other-directedness and Impaired limits predict the state anger. Impaired autonomy - achievement, disconnection - rejection and impaired limits predict the anger control. Impaired autonomy - achievement, disconnection - rejection, hypervigilance and inhibition predict the anger out. Disconnection - rejection and impaired limits predict the anger in.

Keywords: anger expression styles, early maladaptive childhood schemas, schema theraphy trait anger,