Willis poligonunu oluşturan arterlerin morfometrik analizi
Morphometric analysis of the arteries of willis polygon
Yazar: HÜSEYİN CANAZ
Danışman: UZMAN TURGAY BİLGE
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
GİRİŞ: Willis poligonu, serebrumun arteryel sirkülasyonunun temelini oluşturur. Gerek nörovasküler hastalıkların cerrahisi, gerekse intrakranyal tümör cerrahisi sırasında anatomisinin bilinmesi ve bütünlüğünün korunması önem arz eden Willis poligonu varyasyonların nadir görülmediği vasküler bir yapıdır. Bu bölgeye yapılacak cerrahi yaklaşımların, son derece önemli vasküler ve nöral yapılar nedeniyle oldukça riskli olduğu kabul edilir. Kişisel farklılıkların başında Willis poligonunu oluşturan arterlerin sağ ve sol hemisferler arasında gösterdiği çap farklılıkları gelir. Literatürde Rhoton ve Yaşargil'in yaptıkları çalışmalar, Willis poligonunun yapısı ve olası varyasyonları konusunda mihenk taşlarını oluşturur.
AMAÇ: Elde ettiğimiz sonuçları daha önceden yapılan çalışmalarla karşılaştırarak Willis poligonunun morfometrik özellikleri ve varyasyonları konusunda literatüre ülkemizden katkı sağlamayı ve yapılacak yeni klinik çalışmalar için temel hazırlamayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: T.C.Adalet Bakanlığı İstanbul Adli Tıp Kurumu Laboratuarlarında rutin otopsi sırasında 30 adet taze kadavra beyninin arterleri incelendi. Bilateral anterior serebral arter A1 segmenti uzunlukları, anterior komünikan arter – kallazomarjinal arter çikişi arası mesafeler, posterior komünikan arter uzunlukları, posterior serebral arter P1 segmenti uzunlukları dijital kumpas kullanılarak ölçüldü. Arterlerin diseksiyon ve ölçümlerinin ardından bölge fotoğrafları çekilip vasküler anatomi ve varyasyonları belgelendi. Her bir beyinden bilateral A1, A2, kallazomarjinal arter, OSA, PKomA, P1 ve BA'den örnek alınarak %10'luk fosfat tamponu içine konarak fikse edildi. Alınan örnekler ependorf  tüpleri içerisinde T.C.Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Laboratuarına götürüldü. Örnekler incelenerek damar iç çapları ölçüldü.
BULGULAR: Arter çap ve uzunluklarının ölçümlerinde literatür ile benzer sonuçlar elde ettik. ASA A1 segmenti, PSA P1 segmenti ve PKomA'lerde literatürden farklı olarak aplazi saptamadık. Kallozomarjinal arterin %50 oranında ASA A2 segmentinden kaynaklandığını gözlemledik. Bir olguda da sağ ve sol perikallozal arterlerin A2 segmenti sonuna doğru birleştiği ve tek bir perikallozal arter olarak devam ettiğini izledik. Literatürde bu varyasyona ilişkin bilgi bulamadık.
SONUÇ: Cerrahi girişim sırasında Willis poligonu anatomisine  hakim olunması ve olası varyasyonlar göz önünde bulundurularak bireylerin preoperatif anjiografilerinin dikkatlice değerlendirilmesi mortalite ve morbidite oranlarını azaltacaktır. Bunların yanında Willis poligonundaki akım gradientlerinin anevrizma oluşumunda rol oynaması nedeniyle ve gerek cerrahi sırasında önem taşıyan gerekse vasküler oklüzyona bağlı hastalıklar için temel prognostik faktör olan kollateral dolaşımın daha iyi anlaşılması açısından bu bölge ile ilgili anatomik çalışmaların çoğalması gerektiği inancındayız.

Abstract:
Objective: Willis polygon forms the basis of the arterial circulation of the
cerebrum. Willis polygon is a vascular structure whom variations are not rare.
Knowledge of the anatomy and preservation of its integrity is crucial for performing
neurovascular surgery and intracranial tumour surgery. Because of the important
vascular and neurological structures, approaches to this region are considered extremely
risky. One of the main variations in-person basis is the diameter differences of the
arteries, which forms Willis polygon, between the left and right hemispheres. About
structure and variations, studies of Rhoton and Yasargil had formed the touchstone. Our
aim is to contribute to the literature and clinical studies, to be done in the future, by
comparing our results with previous studies about variations and morphometric features
of Willis polygon. Methods: Arteries of 30 fresh cadaver brains were examined during
autopsies in T.C. Ministry of Justice Istanbul Forensic Science Institute. Bilaterally
anterior cerebral artery A1 segment lengths, distance between anterior communicating
artery-callosomarginal artery outputs, posterior cerebral artery P1 segment lengths were
measured using a digital calliper. After dissections and measures, photos of the region
were taken and vascular anatomy and variations noted. From every single cerebrum
samples were obtained from bilaterally A1, A2, callosomarginal artery, middle cerebral
artery, posterior communicant artery, P1 and basilar artery. Samples were fixed by using
10% buffered-formalin. Taken samples were transported to Marmara University Faculty
of Medicine, Department of Anatomy Laboratory. Samples were examined and interior
diameters were measured under the microscope. Results: Our results with artery
diameters and lengths were similar with literature. Different from literature, in anterior
cerebral artery A1 segment, posterior cerebral artery P1 segment and posterior communicant artery no aplasia were noted. In 50% of the samples, callosomarginal
artery were originate from A2 segment. In one case, we observed left and right
pericallosal arteries were joined together at the end of the A2 segment and continued as
a single pericallosal artery. We could not find any information about this variation in the
literature. Conclusion: Before surgical operations, detailed knowledge of Willis polygon
and evaluation of the pre-op cerebral angiography considering possible variations,
reduce mortality and morbidity ratios. In addition, because of the role of flow gradients
of Willis polygon in aneurysm formation, and in terms of better understanding the
collateral circulation which is important in vascular occlusive diseases and vascular
surgery, we believe, more anatomic studies about this region needed.
Key words: Willis polygon, Circle of Willis, morphometric analysis.