Demiryolu sistemlerinin enerji verimliliğine göre değerlendirilmesi
According to the energy efficiency evaluation of railway systems
Yazar: ALİ ERTİK
Danışman: PROF. DR. İLHAN KOCAARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Aydınlatma sistemleri = Lighting systems ; Enerji tasarrufu = Energy saving ; Enerji yönetimi = Energy management

Özet:
Uzmanlar tarafından ?Enerji Çağı? olarak isimlendirilen çağımızda, enerjinin kullanabilir forma gelebilmesi için bir dizi işlemlerden geçmesi gerektiği bilinmektedir. Enerjinin kullanım çeşitliliği ve dünya genelinde enerji kaynaklarının hızla tükenmesiyle birlikte tüketimin sürekli artması konuya yaklaşımı önemli boyutlara taşımaktadır. Enerji konusunda yürütülen çalışmalarla elde edilen çıktılar ülkeler için gelişmişliğin bir kriteri olarak değerlendirilmektedir. Enerjinin mevcut durumu ve gelecek tahminleri doğrultusunda, enerjinin verimli kullanılmasına yönelik her alanda çalışmalar yürütülmektir. Enerjinin verimli kullanılarak tasarruf sağlanması en önemli ve maliyetsiz enerji üretim biçimidir. Enerji verimliliği, enerjinin kullanıldığı her alanda uygulanabilmeli, bunun için yeni yöntemler belirlenmeli, modeller oluşturulmalı, yazılımlar geliştirilmeli ve politikalarla desteklenmelidir.Enerji tüketiminin önemli bir kısmını aydınlatma sistemlerinde gerçekleşmektedir. Aydınlatma günümüzde yaşamın hemen her alanında en temel ihtiyaç konularından biridir. Aydınlatmanın temeli doğal ışıktır (güneş ışığı) fakat bu ışığın yetersiz kaldığı zaman veya kullanılmasının olanaksız olduğu durumlarda, aydınlatma ihtiyacı için yapay ışıktan yararlanılmaktadır. Aydınlatmanın temel amacı, ihtiyaca göre en iyi görme düzeyini sağlamaktadır. Bundan dolayı aydınlatma sistemleri sadece ışık kaynağından ibaret değildir. En iyi görme düzeyinin oluşturulması için ışığın yüzeylere etkisi, ortam şartları, aydınlatma elemanlarının özellikleri, kullanım amacı vb. gibi değerlendirmelerin göz önünde bulundurularak aydınlatma tasarımının yapılması gerekmektedir. Görme olayı aydınlatma sonucu oluştuğunda dolayı, aydınlatmanın göze yani insan sağlığına etkileri de ayrıca irdelenmelidir. Bu doğrultuda sağlığa en az zararı verecek kaliteli ve verimli aydınlatma sistemleri geliştirilmelidir.Bu çalışmada, Dünya'da ve Türkiye'de genel anlamda, kaynaklar ve sektörler bazında enerji değerlendirmesi yapılmıştır. Enerji tüketiminin olumsuz etkileri ve neden enerji verimliliğinin gerekliliği vurgulanmıştır. Ulaştırmada enerji konusu incelenerek verimlilik değerlendirilmesi yapılmıştır. Genel aydınlatma sistemleri incelenerek, sağlık, kalite, konfor ve verimli bir aydınlatma için değerlendirmeler yapılmıştır. Ulaştırma tiplerinden Demiryolu Sistemleri'nde çekilen araçlarda(vagon) aydınlatma sistemleri incelenerek, aydınlatmanın yeterliliği, matematiksel hesaplama, program ve incelemeler sonucu elde edilen çıktılar karşılaştırılarak tartışılmıştır. Çekilen araçların aydınlatma sistemlerinde, enerji verimliliği konusu karşılaştırmalı tablolarla çıkarılarak, öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In our era which is also called as ?Energy Era? according to the specialist, energy needs to be processed in order to convert it into useable form. Variety of energy use and the over consumption of energy sources in the world have created an awareness of the approach to the problem. Results acquired from many studies show energy as a level of development of countries. Towards the current position of energy and future predictions, extensive studies in different fields are carried out for the efficient use of energy. The efficient use of energy can be considered as the easiest or cheapest way of producing energy. Energy efficiency, must be applied to all field in where energy is being used and new methods must be set, new models must be created, new and efficient software programs must be developed and all of these improvements must be supported politically.Lighting systems constitute an important part of energy consumption. Nowadays, lighting is used a fundamental tool and need in our daily life. Natural light(sun light) is the core of lighting however in case of lack of enough natural light artificial lighting is used as a source lighting. The main purpose of lighting is to provide the level of light that enables the appropriate vision. Due to this reason, lighting systems can not be considered as only light sources. In designing a lighting system; environmental conditions, effects of lights on surfaces and specifications of elements used in lighting must be taken into account to be able to create the best vision level. As the vision forms of lighting, the effects of lighting to human health should also be analyzed carefully. Accordingly, the least harmful for human health and the most efficient lighting systems must be developed.In this study; energy assessment was done on the basis of resources and sectoral both in the world and in Turkey. The negative effects of energy consumption and the need of efficient use of energy was emphasized. Assessment of a lighting system has been done in terms of health,quality, comfort and efficiency via analyzing general lighting systems. Results acquired from analyzes, programs, mathematical calculations were used to compare the sufficiency of lighting by examining lighting systems of railyway trucks used in transportation. Energy efficiency in lighting systems of railway trucks were compared via tables and suggestions were given.