High-tech yapılarda biçim/sentez ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the releationship between the form and the synthesis of high tech buildings
Yazar: GAYE OĞULTEKİN
Danışman: PROF.DR. METE TAPAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, yüksek teknoloji ile üretilen ve ingilizce kaynaklardan hareketlemimarlık ortamında ?High-Tech? olarak isimlendirilen yapıların biçim dilininvarlığının, göstergebilimsel (semiologic) ve dilbilimsel (linguistic) yaklaşımlarlakanıtlanması amaçlanmıştır. Göstergebilimin yöntemlerinden biçim dizgesi gramerkuralları yöntemi; bir tasarımcı kılavuzu oluşturulurken ise sentaktik (sözdizimsel) vesemantik (anlamsal) değerlendirme yöntemleri kullanılmıştır. Örnek High-Techyapıların analiz edilmesi ile biçim dizgesi gramer kuralları tanımlanmıştır. Biçimdizgelerinin sentezi ?High Tech?in biçim dilini ortaya koymaktadır. High Techyaklaşımın biçim dili dört kategoride sınıflandırılan tasarım kriterlerine dayanmaktadır.Bu kategoriler: strüktür tasarımı, dijital üretim teknolojileri (örn. parametrik tasarım),ileri inşaat teknolojileri ve enerji etkin akıllı bina tasarımıdır. Bu kategorilerdeki biçimdizgelerinden soyut nitelikliler: geometrik nitelikli tasarım yardımcı araçlarını; somutnitelikliler: ?üretim teknoloilerini ve dijital üretim teknolojilerini (hard ve softteknolojiler)? ve sözlük elemanlarını kullanmaktadırlar. Dört kategorinin bulgularınınvarlığı tasarımcı kılavuzundaki örneklerde sınanmıştır. Enerji kaynaklarınıntükenmesi, High-Tech yapıların enerji etkin akıllı bina olmasını gerektirmektedir. High-Tech yapılarda özgün tasarımlar için fonksiyon, strüktür, yapı kabuğu, biçim, malzemeteknolojileri, fiziksel performans, alt sistemler ve coğrafi bilgi sistemleri (GIS) bütünseldüşünülmelidir. Oluşturulan biçim dizgeleri, yenilerine olanak tanımaktadır. Böyleliklebu çalışmanın tasarımcılara referans olabilmesi amaçlanmıştır. 19.yy'ın çelik, cam vebeton ile endüstriyel üretimi; 20.yy'ın ulaşıma göre kent planlaması; 20.yy'ın sonununise bilgi teknolojileri (IT) ve dijital teknolojileri bütünleştirilmektedir. Sürdürülebilirtasarım temelde, yenilenebilir enerji, geri dönüştürülebilen malzeme ve binalarınçevresel etkilerinin azaltılmasını içermektedir. High Tech elektronik, mekanik,bilgisayar ve endüstriyel teknolojileri transfer edip; ?Eco-Tech?, aktif teknolojiler vekullanıcı odaklı akıllılık mekanizmaları ile bütünleşmektedir.Anahtar kelimeler: Göstergebilim, High Tech'in biçim dili, Enerji etkin akıllı bina,Dijital üretim.

Abstract:
This study aims to prove the High-Tech buildings? form-language by the semiologic andlinguistic approaches, which take its name from high technology. The methods ofsemiology are used, such as grammar rules of form-syntagm; and syntactic&semanticevaluations are made, while generating the designer manual. Grammar rules of formsyntagmare characterized by analysing sample High-Tech buildings. Form-syntagmsare synthesised to introduce the form-language. The form-language bases on the designcriteria, which are classified into four categories. These categories are: structural design,digital production technologies (e.g.parametric design), advanced constructiontechnologies, and energy-efficient intelligent building design. The form-syntagms inthese categories are abstract syntagms: using geometrical auxiliary design tools; andconcrete syntagms: using ?hard (production) and soft (digital) technologies? andvocabulary elements. The findings from four categories are tested on the samples in thedesigner manual. Depletion of resources indicates that High-Tech buildings should beenergy-efficent intelligent. For authentic design of High-Tech buildings, function,structure, skin, form, material technologies, physical performance, sub-systems, andGeographical Information Systems (GIS) should be integrated. Arranging formsyntagmsleads to the presentation of new syntagms, therefore the possibility of beingreferrable of this work to designers is aimed. The 19th century?s industrial productionwith steel, glass and concrete; the 20th century?s urban design according totransportation; end of the 20th century?s Information Technologies (IT) and digitalmedia are integrated. Sustainable design consists of renewable energy, recyclablematerial, and buildings? less environmental impact. High Tech approach has beentransformed by transferring the technologies from industries, such as electronics,mechanics, computers and industrial production. High Tech is integrated with ?Eco-Tech?, active technologies and user-responsive intelligence mechanisms.Keywords: Semiology, High Tech?s form-language, Energy-efficient intelligent building,Digital production.