Çocuklarda birincil kan basıncı yüksekliğine neden olan faktörler ve böbrek hasarı
Factors in the pathogenesis of primary hypertension in children and kidney damage
Yazar: İLKNUR GİRİŞGEN
Danışman: PROF. DR. FERAH SÖNMEZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Çocuklar = Children

Özet:
Son yıllarda, okul çağı çocukluk döneminde artan obezite ile paralel artış gösteren primer hipertansiyon ileri yaşlarda kronik böbrek hastalığı için en önemli risk faktörüdür. Kan basıncının organizmanın günlük aktiviteleri ile birlikte sürekli değişim göstermesi nedeni ile hipertansiyon tanısı konulmasında yaşam içi kan basıncı ölçümü altın standarttır. Hipertansiyon etyoloji ve fizyopatolojisinde çevresel ve genetik faktörlerin rol oynadığı multifaktoriyel bir hastalıktır.Çalışmamızda amacımız sağlıklı çocuk izlemi sırasında kan basıncı yüksekliği saptanan çocuklarda 24 saatlik kan basıncını değerlendirmek, kan basıncı yüksekliğine etki eden faktörleri ve gün içindeki kan basıncı yüksekliklerinin böbreğe olan etkisini araştırmaktır.Çalışmaya sağlıklı çocuk izleminde yapılan kan basıncı ölçümü sonucu kan basınçları 90 persentilin üzerinde saptanan 56 hasta ve kan basınçları normal saptanan 27 sağlıklı çocuk alındı. Kan basıncı ölçümleri 24 saat boyunca yaşam içi kan basıncı monitörü ile kaydedilerek gece-gündüz kan basıncı ortalamaları, kan basıncı yükleri, dipper-non dipper özellikleri kaydedildi. Tüm hastalarda ve kontrol grubunda 24 saatlik idrarda mikroalbumin, N-asetil-ß-D glukozaminidaz, Na ve K ile kanda renin, aldosteron, nitrik oksit ve endotelin düzeyleri çalışıldı. İstatistiksel değerlendirmede ki-kare, t testi, Mann Whitney U testi, Sperman korelasyon testleri kullanıldı.Yaşam içi kan basıncı ölçümü sonuçlarına göre hasta grupta gündüz sistolik-diyastolik kan basıncı ortalamaları, gündüz-gece sistolik kan basıncı yükleri kontrol grubuna göre yüksek saptandı. İki grup arasında non-dipper kan basıncı oranı açısından fark saptanmadı. Tek ölçümle hipertansiyon tanısı konulan hastaların %52'si yaşam içi kan basıncı ölçüm sonuçlarına göre beyaz önlük hipertansiyonu tanısı aldı. Kontrol grubunda maskeli hipertansiyon saptanmadı. Laboratuvar değerlendirmeler sonucunda hasta grupta kontrol grubuna göre plazma renin düzeyleri yüksek, serum endotelin düzeyleri düşük, idrar Na atılımı düşük ve renal hasar göstergesi olan idrar N-asetil-ß-D glukozaminidaz atılımı yüksek saptandı. Beyaz önlük hipertansiyonlu grupta kontrol grubuna göre plazma renin düzeyi yüksek, idrar Na atılımı düşük, idrar N-asetil-ß-D glukozaminidaz atılımı yüksek saptandı. Hasta grubunda obezlerde gündüz sistolik kan basıncı yükü, plazma renin ve serum nitrik oksit düzeyi normal kilolu gruba göre yüksek saptandı.Sonuç olarak, çocuklarda hipertansiyonun daha doğru değerlendirilmesi için yaşam içi kan basıncı ölçümüne gereksinim olduğu düşünülmüştür. Çocukluk çağı primer hipertansiyonunda ve beyaz önlük hipertansiyonunda, patogenezde, kan renin ve idrar sodyumunun önemli rolleri olduğu saptanmıştır. Primer hipertansiyon ve beyaz önlük hipertansiyonunun erken böbrek hasarına yol açtığı düşünülmüştür.

Abstract:
In recent years, primary hypertension increasing parallel with childhood obesity in puberty, is the most important risk factor for chronic kidney disease in adulthood. Since the blood pressure is continuously changing with the daily activities of the patients, ambulatory blood pressure measurement is the gold standard in the diagnosis of hypertension. Environmental and genetic factors play role in the etiology and pathophysiology of hypertension.The aim of our study was to evaluate ambulatory blood pressure of the patients diagnosed as hypertension during follow-up of healthy children, to investigate the factors causing primary hypertension and the effects of hypertension on kidney.Patients (n=56) who had blood pressure higher than 90 percentile during the healthy children follow up and healthy children (n=27) with the normal blood pressure were included to the study. 24 hours blood pressure measurements with the blood pressure monitor were recorded as the day-night mean blood pressure, the blood pressure loads and the dipper-non-dipper characteristics. Microalbumin, N-Acetyl-ß-D-Glucosaminidase, Na and K in the 24 hour urine and renin, aldosterone, nitric oxide and endothelin, in blood were investigated in all patients and the control group. The chi-square, t test, Mann Whitney U test, Spearman correlation test were used as the statistical analysis.According to the results of ambulatory blood pressure measurements, the mean daytime systolic and diastolic blood pressure, day-night systolic blood pressure loads of the patients were higher than the control group. The two groups did not differ in the ratio of non-dipper blood pressure. 52% of the patients diagnosed as white coat hypertension. Masked hypertension was not observed in the control group. According to the laboratory evaluations the patients have higher levels of blood renin and urinary N-Acetyl-ß-D-Glucosaminidase, lower levels of blood endothelin and urinary Na excretion than the control group. In the patients with white coat hypertension, higher levels of blood renin, urinary N-Acetyl-ß-D-Glucosaminidase, lower level of urinary Na than the control group were observed. In the obese group, daytime systolic blood pressure load, blood renin and nitric oxide levels were found higher than the patients with normal weight.In conclusion, it was thought that ambulatory blood pressure measurement was necessary for the true diagnosis of hypertension in children. In the pathogenesis of childhood primary hypertension and white coat hypertension, which was seen in the half of the children diagnosed as primary hypertension, blood renin and urinary sodium excretion had important roles. It was thought that primary and white coat hypertensions might cause early renal damage.