Stratejilerin performansa etkisinin analizi
Analyzing the effect of strategy on performance
Yazar: SEZİ ÇEVİK
Danışman: DOÇ.DR. SEÇKİN POLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
ÖZET Günümüzde rekabet giderek sertleşmekte, zamanında ve doğru stratejiler uygulamak şirketlerin ayakta kalabilmeleri için zorunlu hale gelmektedir. Bu çalışmanın amacı firmaların uyguladıkları stratejilerin incelenmesi, şirketlerin performanslarının ortaya konulması, stratejilerin dönemsel değişimlerinin incelenmesi, sektörlerin içindeki stratejik grupların belirlenmesi, sektörler arası stratejik farklılıkların ve en son olarak da stratejilerin performansa etkisinin irdelenmesidir. Bu bağlamda, dokuz sektörden İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) işlem gören 179 şirket incelenmiştir. Öncelikle strateji kavramım ve stratejiye getirilen yaklaşımlardan söz edilmiştir. Üçüncü bölümde strateji ve performans ilişkisine getirilen bazı yaklaşımlar anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise şirketlerin performanslarını ölçmede kullanılan ölçütler verilmiştir. Beşinci bölümde İMKB'de işlem gören şirketlerin stratejilerini belirlemekte kullanılan yöntem, altıncı bölümde ise bu şirketlerin performans ölçüm süreci anlatılmıştır. Şirketlerin performansları ve uyguladıkları topluluk stratejileri belirlendikten sonra yedinci bölümde bu stratejilerin analiz edilmesi sürecine geçilmiştir. Strateji analiz sürecinde her bir sektörde krizin sektördeki şirketlerin stratejik davranışlarına etkisi çapraz çizelgeleme yöntemi ile sorgulanmış ve birkaç sektör haricindeki tüm sektörlerde krizin sektördeki stratejik davranışları değiştirdiği gözlemlenmiştir. Benzer bir biçimde sektörlerde uygulanan stratejilerin performansa etkisi çapraz çizelgeleme yöntemi ile sorgulandığında yine birkaç sektör dışında uygulanan stratejilerin şirket performanslarını etkilediği görülmüştür. Daha sonra sektörlerdeki stratejik gruplar kümeleme analizi yapılarak belirlenmiş ve bu grupların özellikleri incelenmiştir. En son olarak da sektörlerde uygulanan stratejilerin sektörler arasında farklılık gösterip göstermediği çapraz çizelgeleme yöntemi ile analiz edilmiş ve uygulanan stratejilerin sektörden sektöre değiştiği görülmüştür. xıı

Abstract:
SUMMARY Today, because of the increasing competition, firms should make right and on time strategic decisions in order to survive. The aim of this study is to analyze firms strategies, to measure firms performances, to examine the periodic changes of the strategies, to define the strategic groups in the sectors, to expose the strategic differences between sectors and finally to determine the effect of strategies on firms performance. For this purpose nine sectors and 179 Istanbul Stock Market traded companies in these nine sectors are analyzed. At the beginning strategy concept, and strategic management approaches are mentioned. In the third section some approaches in order to define strategy and performance relation are explained. In the fourth section performance measurement criteria are described. In the fifth section methodology of strategy definition process for Istanbul Stock Market traded companies is defined and at the sixth section the methodology for performance measurement is explained. After defining firms' corporate strategies and performances, in the seventh section these strategies are analyzed. In the strategy analyzing process for each sector the effect of crisis on the corporate strategies is analyzed by using cross-tab analysis. The outputs of these analyses showed that, most of the sectors influenced by the crisis. Similarly the effect of corporate strategies on performance is analyzed by using cross-tab. According to the results, mostly the strategies affect firms' performance. After these stages, the strategic groups within nine sectors are defined by using cluster analysis, and the attitudes of these groups are examined. At the end the effect of sector on the corporate strategies are analyzed. The result of this evaluation showed that the sector changes the corporate strategies within this sector. xm