Tatil köylerindeki açık alanların peyzaj planlama ve tasarım ilkeleri açısından irdelenmesi: Antalya örneği
Investigation of open spaces in holiday villages from the point of landscape planning and desing principles: Antalya example
Yazar: ÖZGE YÜKSEL KARAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İ. MÜGE ÖZGÜÇ ERDÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Antalya = Antalya ; Peyzaj = Landscape ; Peyzaj planlama = Landscape planning ; Peyzaj tasarımı = Landscape design ; Tatil köyleri = Holiday villages ; Turizm = Tourism

Özet:
II. Dünya Savaşının ardından insanlara kent yaşamının yoğun temposundan uzak bir tatil sunma amacı ile ilk olarak Club Med tarafından 1950 yılında İspanya'da hayata geçirilen Tatil köyleri, günümüzde de insanların doğa ile iç içe olabileceği ve aynı zamanda çeşitli aktivitelerde bulunabileceği, bunu yaparken de gerek fiziksel gerekse psikolojik olarak birtakım faydalar edinebileceği mekânlar olarak her zaman önemli bir yeri olmuştur.Bu tez çalışması ile tatil köylerinin açık alanlarının planlama ve tasarım ilkelerinin belirlenmesi, seçilen örnek alanların bu ilkeler açısından irdelenerek, kullanıcı memnuniyetinin tespit edilmesi ve daha sonra bu konuda yapılacak olan çalışmalara kaynak olması amaçlanmıştır.Bu çalışmada tatil köylerinin açık alan peyzaj planlama ve tasarım ilkeleri doğrultusunda Antalya kentinde bulunan iki örnek otel incelenmiştir. Bu incelemede bir tatil köyü planlamasında göz önünde bulundurulması gereken planlama ve tasarım ilkelerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Genel olarak tatil köyü planlama ve tasarım konseptinin oluşumundan bahsedilerek, bu amaçların belirlenmesi ve tasarımcının benimsediği genel amaçlara göre planlama ve tasarım yaklaşımları ele alınarak, bütüne yönelik bir genellik göstermesinin yanı sıra birim mekânlara yönelik ayrıntıları da kapsamaktadır.Birinci bölüm konuya giriş niteliği taşımaktadır.İkinci bölümde turizm kavramı, turizmin gelişimi, açık alan kavramı, tatil köyü ve tatil köyü planlama ve tasarım ilkeleri, Türkiye'de tatil köyü gelişimi hakkında bilgi ve dünyadan tatil köyü örnekleri verilmiştirÜçüncü bölümde materyal ve yöntem belirlenmiştir. Antalya'nın doğal ve kültürel özellikleri ortaya konmuştur.Dördüncü bölümde örnek alanlarla ilgili gözlemlere dayanarak, tesis özellikleri, mimari tasarımı, peyzaj tasarımı incelenmiştir. Örnek alanlara ait anket sonuçları ve değerlendirmeleri yapılmıştır.Beşinci bölümde yapılan analiz çalışmaları sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda örnek alanların tatil köyü peyzaj planlama ve tasarım ilkeleri açısından değerlendirmesi yapılarak niteliksel sonuçlara ulaşılmıştır.Altıncı bölümde ise tüm bu çalışmalar ve anket sonuçları doğrultusunda ortaya çıkan bulgular değerlendirilerek birtakım sonuçlara ulaşılmıştır. Tez sonucunda varılan sonuçları kısaca özetlersek;oHer iki tatil köyü de yerleşim merkezlerinden uzak, doğa ile iç içe ve doğal güzelliklerin yanı sıra arkeolojik değerlerin de egemen olduğu çevrelerde tesis edilmiştir.oBu tatil köylerinin planlama ve tasarım ilkelerinin ziyaretçiler tarafından da desteklendiği yapılan anketler sonucu ortaya çıkmıştır.oÖrnek olarak seçilen tatil köylerinde doğal bitki örtüsü korunarak bitkisel tasarıma önem verilmiştir.oUlusoy ve Robinson Club Pamfilya Tatil Köylerinin her ikisinde de insanların doğal güzelliklerin içinde rekreasyonel faaliyetlerini gerçekleştirebilecekleri yeterli açık alan planlanmıştır.oGünümüzde Tatil Köylerinin eski ?köy tipi yaşam? felsefesinden uzaklaşmakta olduğu görülmektedir. Yatak sayısını çoğaltmak için açık alanlardan feragat edilmektedir. Yeşil alanlar gittikçe betonlaşmakta doğaya ve çevreye saygın tesisler azalmaktadır. Bu anlamda Ulusoy Tatil Köyü ve Robinson Club Pamfilya Tatil Köyü diğer tatil köylerine planlama ve tasarım ilkeleri açısından iyi bir örnek teşkil etmektedir.

Abstract:
Resorts which were first put into practice by Club Med, in 1950 in Spain in order to provide a holiday opportunity which is free from intensive tempo of city life after II. World War, still have importance today as the places where people can be with the nature as well as take part in various activities and where people can gain advantage of both psychological and physical use while participating those activities.In this thesis study, determining planning and designing principles of open places of resorts, ascertaining customer satisfaction by examining sample places based on those principles and providing a base for subsequent researches, have been targeted.In this research, two sample hotels from Antalya have been examined in line with open place landscape planning criteria of resorts. Determining planning and design criteria, which is needed to be considered in a resort planning, is targeted. This examination includes the details of unit space and the brief history of development of resort planning and design criteria concept as well as determining this criteria, considering planning and design approaches according to the designer?s general purpose.First section is introductory.Second section provides consideration of tourism and open place concept, development of tourism, resort and resort planning criteria, development of resorts in Turkey and resort samples all over the world.In the third section, material and methodology are determined. Antalya?s natural and cultural qualities are presented.In the fourth section, facility features, architectural design and landscape design are examined based on the observation of sample places. Survey results from sample places and their evaluation are provided.Inn the fifth section, a qualitative conclusion is presented evaluating sample places in terms of resort landscape planning and design criteria by using findings obtained from analyses.Finally, in the sixth section, some results are provided evaluating those examinations and findings from survey results. The brief summary of the results are as the followingoBoth resorts are established on the locations where archeological and natural values dominate and both resorts are far from city centers.oIt is concluded from the survey results that visitors approve resort planning and design criteriaoIn the sample resorts botanical design is given importance and natural vegetation is protected.oBoth in Ulusoy and Robinson Club Pamfilya Resorts, the open places, where people perform recreational activities in natural beauty, are planned sufficiently.oToday, resorts are diverging from old ?the land? philosophy thus they relinquish open places in order to increase number of beds. Green is replacing concrete buildings and the numbers of environment friendly facilities are decreasing. In this sense, Ulusoy Resort and Robinson Club Pamfilya Resort serve as a model for other resorts.