Fenamifos'un kardiyotoksik etkisi ve naringenin'in koruyucu rolü
Cardiotoxic effect of fenamiphos and protective role of naringenin in rats
Yazar: GÖKÇE CEREN BOYA
Danışman: PROF. DR. FATMA GÖKÇE APAYDIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Fenamifos (FNP) tarım topraklarındaki pek çok nematod zararlısının kontrol edilmesinde kullanılmakta olan organofosfatlı bir insektisitdir. Portakal, elma, tütün ve bazı tahıl türleri gibi bitkiler üzerinde tercih edilmektedir. Ancak fenamifosun önemli olumsuz ekolojik etkileri son zamanlarda dikkat çekmeye başlamıştır. Naringenin (NAR), limon, portakal, bergamot ve domates gibi turunçgillerde bolca bulunan, acı ve renksiz bir bileşiktir. Bu tez çalışmasında, sıçan kalp dokusunda fenamifos kaynaklı hasar üzerine naringeninin koruyucu etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada yapılan deneylerde, deney hayvanları kullanımındaki etik standart protokollerine uyulmuştur. Deney hayvanları 4 gruba ayrılmıştır. Bunlar; kontrol grubu, fenamifos (0,76 mg/kg/gün) uygulanan grup, naringenin uygulanan grup (50 mg/kg/gün) ve fenamifos (0,76 mg/kg/gün) + naringenin (50 mg/kg/gün) uygulanan gruptur. Kimyasal maddeler deney hayvanlarına günde bir defa olacak şekilde oral gavaj yoluyla 28 gün süresince uygulanmıştır. Deney hayvanlarına uygulama sonunda sıçan kalp dokularındaki malondialdehit (MDA) seviyeleri ve antioksidan enzim aktiviteleri (SOD, CAT, GPx ve GST) spektrofotometrik metotlarla belirlendi ve gruplarda meydana gelen histopatolojik değişiklikler hazırlanan preparatlarla ışık mikroskobu ile incelendi. MDA seviyeleri ve antioksidan enzim (süperoksit dismutaz, katalaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon S-transferaz) aktiviteleri belirlendiğinde kontrol grubuyla naringenin uygulanan gruptaki kalp dokuları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. 4. hafta sonunda kontrol grubu ile fenamifos uygulanan grup karşılaştırıldığında SOD, CAT, GPx ve GST enzim aktivitelerinde düşüş gözlenirken MDA seviyelerinde yükselme belirlenmiştir. Fenamifos ve naringenin birlikte uygulandığı grupta ise araştırılan parametrelerde iyileşme gözlenmiştir. Histopatolojik incelemelerde fenamifos sıçan kalp dokusu üzerinde pek çok patolojik değişime sebep olmuş ve naringenin, sıçan kalp dokusundaki patolojik oluşumları azaltmıştır. Sonuç olarak naringenin, fenamifosun sebep olduğu oksidatif stres ve histopatolojik hasarı azaltmıştır.

Abstract:
Fenamiphos (FNP) is an organophosphate insecticide used to control many nematode pests in agricultural soils. It is preferred on plants such as oranges, apples, tobacco and some types of cereals. However, the significant negative ecological effects of fenamiphos have recently begun to attract attention. Naringenin (NAR) is a bitter and colorless compound found abundantly in citrus fruits such as lemon, orange, bergamot, clementine and tomato. In this thesis study, the protective effect of naringenin on fenamiphos-induced damage in rat heart tissue was examined. In the experiments conducted in this study, ethical standard protocols for the use of experimental animals were followed. Experimental animals were divided into 4 groups. These; control group, fenamiphos (0,76 mg/kg/day) applied group, naringenin applied group (50 mg/kg/day) and fenamiphos (0,76 mg/kg/day) + naringenin (50 mg/kg/day). is the applied group. Chemical substances were applied to the experimental animals by oral gavage once a day for 28 days. At the end of the application to the experimental animals, malondialdehyde (MDA) levels and antioxidant enzyme activities (SOD, CAT, GPx and GST) in the rat heart tissues were determined by spectrophotometric methods, and the histopathological changes in the groups were examined by light microscopy with the prepared preparations. When MDA levels and antioxidant enzyme (superoxide dismutase, catalase, glutathione peroxidase, glutathione S-transferase) activities were determined, no significant difference was observed between the heart tissues of the control group and the naringenin applied group. When the control group was compared with the fenamiphos -treated group at the end of the 4th week, a decrease was observed in SOD, CAT, GPx and GST enzyme activities, while an increase in MDA levels was determined. As a result, naringenin reduced the oxidative stress caused by fenamiphos. In histopathological examinations, fenamiphos caused many pathological changes in the rat heart tissue and naringenin reduced the pathological formations in the rat heart tissue.