19. yüzyıl Osmanlı  Devleti İstanbul'unda tekstil mesleklerinin değişimi ve sosyo-kültürel ve iktisadi etkileri
Change of textile professions in İstanbul in the 19th century Ottoman State and its socio-cultural and economic impacts
Yazar: ÖZKAN KIVANÇ
Danışman: PROF. DR. HAMİYET SEZER FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Mesleki değişim = Accupational change ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Tekstil fabrikaları = Textile factories ; Tekstil makineleri = Textile machinery ; Tekstil tarihi = Textile history ; Tekstil ürünleri = Textile products

Özet:
Tekstil, hayvansal, bitkisel veya kimyasal ham maddelerin, lif halinden kumaş haline gelmesine kadar ki üretim sistemi olarak açıklanabilir. Tekstil ürünleri, her dönem toplumlarda gerek insanların bedenlerinin muhafazasını sağlamada, gerek büyük işçilik verilerek yapılan kumaşların lüks tüketimde kullanılmasında gözde ve pazarların arananlarından olmuştur. 19. yüzyılda endüstrilyelleşme noktasında tekstil sektörü, Avrupa'nın merkezde olmasından dolayı etkilediği Osmanlı Devleti için hem üretim araçları hem de ticaret anlayışının değişmesini buna paralel ülkelerin diplomatik ilişkilerinde farklı koşulların oluşmasını sağlamıştır. Yeni yapılan ticaret anlaşmalarında, serbest piyasa koşullarının oluşturulması esas alınmıştır ve Osmanlı iç ve dış ticaret anlamında kontrolsüz ve tekelleşmeden uzak koşulları deneyimlememiş bir ülke olarak bu yüzyılda ilkleri yaşayacaktır. İstanbul, Osmanlı imparatorluğun başkenti ve tüketim noktasında merkeze alınan bir bölge olarak bu değişimin en yakından hissedildiği şehirdir. Bu noktada tezimizin asıl konusu, İstanbul'daki geleneksel tekstil esnaflarının değişimi, kumaş ve diğer tekstil ürünlerinin kullanımında farklılaşma ve toplumsal etkileri esas alınarak, yüzyılın sonuna doğru yaşanan etkileşimi en önemli örnekleriyle ortaya koymak olacaktır.

Abstract:
Textile can be explained as the production system of animal, vegetable or chemical raw materials from fiber to fabric. Textile products have always been one of the most popular and sought after in the markets, both in protecting people's bodies and in the use of fabrics made with great workmanship in luxury consumption. At the point of industrialization in the 19th century, the textile industry changed both the means of production and the understanding of trade for the Ottoman Empire, which was affected by the fact that Europe was in the center, and in parallel, different conditions were created in the diplomatic relations of the countries. The new trade agreements were based on the creation of free market conditions, and the Ottoman Empire will experience firsts in this century as an uncontrolled and non-monopoly country in domestic and foreign trade. Istanbul, as the capital of the Ottoman Empire and a region centered on the consumption point, is the city where this change is felt most closely. At this point, the main subject of our thesis will be to reveal the most important examples of the interaction experienced towards the end of the century, based on the change of traditional textile tradesmen in Istanbul, the differentiation in the use of fabric and other textile products, and their social effects.