Organik asidemi - asidüri tanılı hastaların klinik,laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi ve prognozun belirlenmesi
Evaluation of clinical and laboratory findings of patients diagnosed with organic acidemia - aciduria and determination of prognosis
Yazar: BENAL BİLGE BOZCA
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE ERSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Organik asidemiler karbonhidrat, amino asit degregasyon ve yağ asidi metabolizmasındaki defektlere bağlı oluşan, organik asitlerin dokularda birikimi ve idrarda artmış atılımı ile karakterize bir grup kalıtsal metabolik hastalıktır. Dolayısıyla bu hastaların idrar organik asit profillerinde defektin yerine göre değişen özelliklerde artmış organik asit atılımları görülmektedir. Organik asit metabolizma bozukluklarının insidansı 10000'de 1 ile 1000000'da 1 arasında değişmekle birlikte toplam insidansları yaklaşık 3000 canlı doğumda birdir. (1) Organik asidemilerin Türkiye'deki insidansı tam olarak bilinmemekte ancak akraba evliliklerinin sık görülmesi nedeniyle daha yüksek olabileceği düşünülmektedir. 
Maple syrup urine disease (MSUD), metilmalonik asidemi (MMA), propionik asidemi (PA), izovalerik asidemi (İVA), glutarik asidüri tip 1 (GA Tip 1) ve multiple karboksilaz eksikliği bazı önemli organik asidemi tipleridir. MSUD kanda artmış amino asitlere bağlı olarak dallı zincirli aminoasidüri olarak da adlandırılmaktadır. MSUD, MMA, PA, İVA klasik organik asidüriler olarak da bilinmektedir.Nörolojik bulguların ön planda olduğu GA tip 1, 4-hidroksibutirik asidüri, mevalonik asidüri, N-asetilaspartik asidüri, ve L-2-hidroksiglutarik asidüri serebral organik asidüriler olarak da sınıflandırılmaktadır.
Enzim eksikliğinin yerine, rezidüel enzim aktivitesine, çevresel tetikleyici faktörlere bağlı olarak organik asidemiler farklı yaşlarda kusma, beslenme güçlüğü, hipotoni, letarji, koma, nöbet, ataksi, distoni, büyüme geriliği, gelişme geriliği, mental gerilik, kardiyak fonksiyon bozukluğu, böbrek fonksiyon bozukluğu, hepatomegali, pankreatit, psikiyatrik semptomlar gibi geniş spektrumda bir klinik gösterebilirler. Yenidoğanlarda sorunsuz bir doğum öyküsü ve hayatın ilk günlerinde asemptomatik dönem sonrası beslenme güçlüğü, kusma, hipotoni, nöbet gibi semptomların gelişmesi organik asidemileri akla getirecek klasik klinik tablodur.
Organik asidemilerde enzim eksikliğinin yerine göre idrarda artmış organik asit atılımıyla birlikte genellikle yüksek anyon açıklı metabolik asidoz, amonyak yüksekliği, ketozis gibi biyokimyasal bulgular mevcuttur. Amonyak yüksekliğinin çok belirgin olduğu durumlarda respiratuvar alkaloz da tabloya eşlik edebilir. Kan şekeri düşük, yüksek ya da normal olabilir. Anemi, nötropeni ve sitopeni görülebilir.

Abstract:
Organic acidemias are a group of inherited metabolic diseases that occur due to defects in carbohydrate, amino acid degradation and fatty acid metabolism, and are characterized by the accumulation of organic acids in tissues and increased excretion in urine. Therefore, increased organic acid excretions are observed in the urine organic acid profiles of these patients, with characteristics varying depending on the location of the defect. Although the incidence of organic acid metabolism disorders varies between 1 in 10000 and 1 in 1000000, their total incidence is approximately 1 in 3000 live births. The incidence of organic acidemias in Turkey is not known exactly, but it is thought to be higher due to the frequent occurrence of consanguineous marriages. 
Maple syrup urine disease (MSUD), methylmalonic acidemia (MMA), propionic acidemia (PA), isovaleric acidemia (IVA), glutaric aciduria type 1 (GA Type 1) and multiple carboxylase deficiency are some important types of organic acidemia. MSUD is also called branched-chain aminoaciduria due to increased amino acids in the blood. MSUD, MMA, PA, IVA are also known as classical organic acidurias. GA type 1, 4-hydroxybutyric aciduria, mevalonic aciduria, N-acetylaspartic aciduria, and L-2-hydroxyglutaric aciduria, in which neurological findings are at the forefront, are also classified as cerebral organic acidurias.
Depending on the enzyme deficiency, residual enzyme activity, and environmental triggering factors, organic acidemias may occur at different ages, such as vomiting, feeding difficulty, hypotonia, lethargy, coma, seizure, ataxia, dystonia, growth retardation, developmental delay, mental retardation, cardiac dysfunction, renal dysfunction. They can show a wide spectrum of clinical conditions such as hepatomegaly, pancreatitis and psychiatric symptoms. In newborns, an uneventful birth history and the development of symptoms such as feeding difficulties, vomiting, hypotonia, and seizures after an asymptomatic period in the first days of life are the classic clinical picture that may suggest organic acidemias.
In organic acidemias, depending on the location of the enzyme deficiency, there are generally biochemical findings such as high anion gap metabolic acidosis, high ammonia, and ketosis, along with increased organic acid excretion in the urine. In cases where high ammonia levels are very evident, respiratory alkalosis may also accompany the picture. Blood sugar may be low, high or normal. Anemia, neutropenia and cytopenia may occur.