Sharenting: Sosyal medyada ebeveyn ve çocuk olmak
Sharenting: Being a parent and a child on social media
Yazar: AYSUN BEKDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE BAŞTEMUR
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anneler = Mothers ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Fotoğraf paylaşımı = Photo sharing ; Micro-ünlü = Micro-celebrity ; Sharenting = Sharenting ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi paylaşım platformları = Online sharing platforms ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İnstagram = Instagram ; İstismar = Abuse

Özet:
Son yıllarda teknolojinin hızla gelişmesi ve sosyal medya kullanımın da artması ile birlikte ebeveynlerin çocuklarını yetiştirme davranışlarında da değişiklikler olduğu gözlenmiştir. Bir ebeveyn davranışı olarak nitelendirilebilecek olan "Sharenting" ise popülerliğini her geçen gün arttırmaktadır. "Share" ve "parent" kelimelerinin birleşiminden oluşan ve "Paylaş-anababalık" olarak da literatürde yer almaktadır. Sosyal medyanın ebeveynlere sağladığı faydaların yanı sıra ebeveynlerin çocuklarını dikkatsizce paylaşımlarından kaynaklı olarak birçok zararı da bulunmaktadır. Araştırma kapsamında 25 sosyal medya annesinin 14.02.2020 tarihinden geriye doğru 100 paylaşım ve 3398 fotoğrafı analiz edildiğinde; annelerin yaptıkları paylaşımlarla çocuklarını ekonomik ve duygusal olarak istismar ettikleri, cinsel istismara açık hale getirerek pedofili tehlikesini göz ardı ettikleri, çocuklarına ait özel bilgileri (isim, yaş, okul vb.) paylaşabildikleri ve çocuklarının konumlarını paylaştıkları bulunmuştur. Ebeveynler yaptıkları paylaşımlarla çocuklarına birçok alanda zarar verebilmektedirler. Bu annelerin hesaplarının herkese açık ve binlerce hatta milyonlarca takipçilerinin olması da çocuklarının mahremiyetlerini tehlikeye attıklarını göstermektedir. Araştırmacı tarafından oluşturulan sorularla sosyal medya annelerinin Instagram hesapları gizlilik ilkesine uyularak incelenmiş ve nitel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde, annelerin sosyal medyada çocuklarını paylaşırken dikkatsizce hareket ettikleri sonucuna varılmış ve buna çözüm olarak annelerin sosyal medyada paylaşım yapma hakları da gözetilerek bazı önerilerde bulunulmuştur. Aynı zamanda psikolojik danışmanlara ve araştırmacılara da öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sharenting, sosyal medya, Instagram anneleri, micro-ünlü, istismar

Abstract:
In recent years, with the rapid development of technology and the increase in the use of social media, it has been observed that there are changes in the behavior of parents in raising their children. "Sharenting", which can be described as a parental behavior, is increasing its popularity day by day. It is a combination of the words "share" and "parent", and is also included in the literature as "Sharenting". In addition to the benefits of social media for parents, there are also many harms caused by parents carelessly sharing their children. Within the scope of this study, when 100 posts and 3398 photos of 25 social media mothers were analyzed backwards from the date of 14.02.2020, it has been found that mothers abuse their children economically and emotionally; ignore the danger of pedophilia by making them vulnerable to sexual abuse; share their children's private information (name, age, school, etc.); and share their children's locations with their posts. Parents may harm their children in many areas with the posts they share. The fact that these mothers' accounts are open to public and have thousands or even millions of followers shows that they endanger their children's privacy. With the questions created by the researchers, the Instagram accounts of the social media mothers were examined in accordance with the privacy policy and a qualitative data analysis was carried out. As a result of the findings obtained, it was concluded that mothers acted carelessly while sharing their children on social media; and as a solution for this, certain suggestions were made considering the right of mothers to post on social media. In addition, some suggestions were presented to psychological counselors and researchers.

Key Words: Sharenting, social media, Instagram moms, micro-celebrity, abuse