Husserl ve Merleau-Ponty'nin algı fenomenolojisinde estetik
Aesthetics in the phenomenology of perception by Husserl and Merleau-Ponty
Yazar: TUĞÇE ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE MOLACI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Algı = Perception ; Algı fenomenolojisi = Phenomenology of perception ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Husserl fenomenolojisi = Husserl phenomenology ; Husserl, Edmund = Husserl, Edmund ; Merleau-Ponty, Maurice = Merleau-Ponty, Maurice ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Özgün estetik fenomen = Original aesthetic phenomenon

Özet:
Dünyanın içinde yaşayan özne bedeniyle, dünyadan olmaklıkla yaşamını sürdürmektedir. Bedenindeki duyu organlarıyla görür, işitir ve dokunur. Yaşamak dünyayı deneyimlemek anlamına gelmektedir ve dünya deneyimi algıyı gerektirmektedir. Fenomenoloji öncesindeki felsefe tarihi boyunca algı, epistemolojinin ve ontolojinin sınırlarında bir araç olarak kullanılmıştır. Onun araçsallığı bilginin ulaşılabilirliği ve varolanların deneyimi içindir. Bilimsel düşünce içerisinde de algı dünyanın nesnelliğinin deneyiminde bir araç olarak görülmüştür. Dolayısıyla algının kendi başına araştırma konusu yapılmadığını fark eden fenomenoloji filozofları yaşamın deneyimlenmesinin özünü kavramak adına algının özünü görmek amacına yönelmişlerdir. Fenomenolojiyi sistem üzerine kuran Husserl şeylere geri dönme çağrısı yaparak algının mahiyetine ulaşmak için fenomenolojik yöntemler üretir. Epokhe, fenomenolojik redüksiyon ve fenomenolojik refleksiyon ile yapılan algılama edimi şeylerin özünü görmenin imkanını sağlar.  Merleau-Ponty ise öznenin dünyayı algılayışının temelini ten ontolojisiyle kurar. Özne bedeniyle, dünya maddeselliğiyle aynı tene sahiptir ve algıda kim algılayan, kim algılanan anlaşılmaz. Bu çerçevede dünyayı algılamak pasif bir deneyim değildir. Algı yalnızca niteliklerin bilinmesi değildir. Algı beraberinde dünyanın anlamlandırılması ve hissedilmesidir. Bu bağlamda dünyanın algılanması estetikle ilişkili bir şekilde ilerler. Aisthesis gösterir ki estetik ve fenomenoloji bir arada ilerler. Duyulurluğa atıf yapan aisthesis dünyanın estetik bir boyutta yaşanıldığını göstermektedir. Bu çalışmada Husserl ve Merleau-Ponty'nin algı fenomenolojisinde estetiğin yeri açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The subject who lives in the world lives as the world with his/her body. He/She sees, hears and touches with the sense organs in his body. To live means to experience the world, and the experience of the world requires perception. Throughout the history of philosophy before phenomenology, perception was used as a tool at the limits of epistemology and ontology. It was used a tool for the accessibility of information, a tool for the experience of what existed. Within scientific thought, perception was seen as a tool in the experience of the objectivity of the world. Therefore, the philosophers of phenomenology, who realized that perception was not the subject of research on its own, turned to the aim of seeing the essence of perception in order to grasp the essence of the experience of life. Husserl, who based phenomenology on the system, produces phenomenology methods to reach the nature of perception by calling for thing to return. The act of perception by epokhe, phenomenological reduction and phenomenological reflection provides the possibility of seeing the essence of things. Merleau-Ponty, on the other hand, establish the basis of the subject's perception of the world with his skin ontology. The subject has the same skin as its body, the materiality of the world, and in perception it is incomprehensible who perceives and who is perceived. Within this framework, perceiving the world is not a passive experience. Perception is not just the knowledge of qualities. Perception is the making sense and feeling of the world. In this context, the perception of the world proceeds in a way that is related to aesthetics. Aisthesis shown that aesthetics and phenomenology go hand in hand. Aisthesis, which refers to sensibility, shown that the world is lived in an aesthetic dimension. In this study, the place of aesthetics in the phenomenology of perception of Husserl and Merleau-Ponty is tried to be explained.