Hasan Hanefi'nin kelam ilmini yenileme projesi
The renovation project of teology of Hasan Hanefi
Yazar: HİLMİ KARAAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahiret = Hereafter ; Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Hasan Hanefi = Hasan Hanefi ; Kelam = Islamic theology ; İlahiyat = Theology ; İslamiyet = Islam

Özet:
, Hasan Hanefi'nin Kelam İlmini Yenileme Projesi, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. İlhami Güler, IX-215 s.Kelam ilmi, İslam inanç esaslarını, tehdit unsuru şüphelere karşı her asırda savunmayı amaçlayan bir ilimdir. Savunacağı esasları ilahi nasslardan alırken, savunma yöntemlerini ise devrin kültürel ortamı, problemleri ve ihtiyaçları belirlemektedir. Kelam, sahip olduğu bu misyonu tedvin döneminde yerine getirmiştir. Ancak zamanla dinamizmini kaybederek mutlak bir hüviyete bürünmüş, geçmişin tekrarına yönelmiştir.19. yüzyılda İslam toplumlarının her alanda geri kalması, diğer ilimlerle birlikte kelam ilminin de güncellenerek yenilenmesi ihtiyacını doğurmuştur. Bu mahiyette süreli yayınlarda birçok makaleler yazılmış ve müstakil eserler tedvin edilmiştir. Konu ile ilgili çalışmalara çağdaş düşünürlerden Hasan Hanefi, bir tecdid projesi ile katılmıştır. Çalışmamızda kelam ilminde girişilen yenilik çalışmalarını ve Hanefi'nin projesini ele aldık.Çalışmamız; giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, kelam ilminin doğuşu, tedvini ve günümüze kadar geçirdiği süreci işledik. Birinci bölümde, kelam ilminin yeri, işlevi, ilk yenilik çalışmaları ve metodoloji sorununu inceledik. Ayrıca bu bölümde Hanefi'nin geleneğe biçtiği misyon, ve tecdid projesinde kullandığı fenomenolojik yaklaşımını tahlil ettik. İkinci bölümde, Hanefi'nin Allah tasavvurunu, bu tasavvurda sıfatlarının yerini, insanın sorumluluğu ve konumunu ortaya koymaya ve tahlil etmeye gayret ettik. Üçüncü bölümde ise Hanefi'nin aklileştirmeye çalıştığı iman kavramı, ahiret inancı, nübüvvet ve imamet konularında kelami ekollerin görüşlerini kısaca ortaya koyduk. Daha sonra Hanefi'nin bu konulara ilişkin yaklaşımını tespit ederek değerlendirmesini yapmaya çalıştık.

Abstract:
The Renovation Project of Theology of Hasan Hanefi, PhD, Adviser: Prof. İlhami Güler, IX-215 p.Kalam is a science which defends belief systems from suspicions as a thereat in every century. While it takes threat of bases from divine rules and it takes methods from cultural era of time, problems and requirements. Kalam provided this mission at the time of codification. But in the course of time, it loosed its dynamism and it took certain character and it oriented to the repetition of generation.Islamic society fallen behind in almost every area in 19. century. So theology needed to modernization with other sciences. Therefore, lots of journals was written and also lots of independent works was written. Contemporary scholar Hasan Hanefi participated with renovation project to this process. In our work we dealed with modern work of theology and projects of Hasan Hanefi.Our study composes of introduction part and three main chapters. In introduction, we studied emergence, codification and experienced process of theology to the our time. In the first chapter, we studied the place, functions and first renovation works of theology and we studied its methodological problems. Moreover, in this chapter we studied Hanefi?s mision which he gave importance to future and we criticized phenomenological approach in his renovation project. In the second chapter, we focused on Hanefi?s concept of God and its place of adjectives in his image, people?s responsibility and place. In the third chapter, we introduced concept of faith which Hanefi wants to rationalize it, life after death, prophesy and ideas of Kalam schools about imamete. Later we determined Hanefi?s ideas about these subjects and we evaluated these.