Küresel süreç ve Türk dış politikasının yeni açılımları: Orta Asya ve Kafkasya
Globalisation process and new orientations of Turkish foreign policy:Central Asia and Caucasus
Yazar: UTKU YAPICI
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ÖZÜERMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Küreselleşme = Globalization ; Orta Asya = Central Asia ; Rusya = Russia ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China ; İran = Iran

Özet:
1970'lerde Çok Uluslu Şirketi er' in (ÇUŞ) doğması ile ekonomik, 80'lerdeki iletişim devrimi ile teknolojik, 90'larda ise Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla siyasal düzlemde ortaya çıkan dinamiklerin ürünü olan küresel süreç, gerek yeni ortaya çıkan Orta Asya ve Kafkasya Cumhuriyetlerini gerekse bölge üzerinde etkinlik arayışındaki devletleri ve devlet dışı aktörleri derinden etkilemiştir. "Küresel Süreç ve Türk Dış Politikası'nın Yeni Açılımları: Orta Asya ve Kafkasya" başlıklı bu çalışmada, öncelikle küresel sürecin uluslararası politika alanına etkisi değerlendirilmiştir. Bu sürecin itici güç odaklan sorgulanıp, sürece karşı çıkma eğilimindeki aktörlere deyinilmiştir. Daha sonra bölge üzerinde etkinlik arayışındaki devletlerden Rusya Federasyonu, Çin, İran, Hindistan, Pakistan, Avrupa Ülkeleri, İsrail, Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bu süreç içinde Orta Asya ve Kafkasya Cumhuriyetleri üzerindeki stratejileri olabildiğince karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Böylelikle bu coğrafyadaki rekabet ve hakimiyet alanları ve güç boşlukları saptanmıştır. Bölgeye yönelik Türk dış politikası, çalışmada bu temel üzerinde ifade edilmiştir. "Türkiye modeli"nin içeriği küresel süreçte uluslararası politika düzleminde meydana gelen değişikliklerle ilişki kurularak değerlendirilmiştir. Türkiye'nin bir "bölgesel güç" ve "jeopolitik aktör" konumuna yükselebilmesi için uygulaması gereken stratejiler ve bu stratejiler sonucunda oluşacak yeni model, Atatürk dönemi dış politikasından dersler çıkarılarak aktarılmıştır. Çalışmanın amacı küresel süreçte Orta Asya ve Kafkasya'da etkinliklerini arttırmaya çalışan devletlerin bölgeye yönelik dış politikalarının saptanması ve bölgeye yönelik Türk dış politikasının temel dinamiklerinin aktarılmasıdır. Çalışmada, "Türkiye modeli"nin başarılı ve aksayan yönleri anlatılarak, "Kemalist modelin", "Türkiye modeli"nin aksayan yönlerini kapatabileceği savunulmuştur.

Abstract:
Globalisation process - which is the product of economic dynamics of the birth of multinational corporations in 1970s, technologic dynamics of communication revolution in 1980s and political dynamics of the 1980s brought about by the collapse of the Soviet Union - deeply affected either newly emerged republics of Central Asia and Caucasus or the states and non-state actors that seek dominance in the region. In this study named "Globalisation Process and New Opportunities in Turkish Foreign Policy" firstly the impact of globalisation process on international politics is evaluated. The power centres of this process are questioned and the actors that have the tendency to oppose the process are expressed. Furthermore, the strategies of Russian Federation, China, Iran, India, Pakistan, European States, Israel, Saudi Arabia and the United States on Caucasus and Central Asia are examined by using the method of comparative analysis. By this way, the spheres of competition and domination and power vacuums are ascertained. The Turkish foreign policy towards the region is examined on this ground. The content of the "Turkish Model" is evaluated by fixing its relationship with the changes in the field of international politics in the era of globalisation. The strategies and the model constructed by those strategies in order to cause the rise of Turkey to a "regional power" or a "geopolitic actor" are stated by driving lessons from Atatiirk's foreign policy. The aim of this study is to ascertain the foreign policy of states that seek increase their involvement is the Caucasus and Central Asia and to state the basic dynamics of Turkish foreign policy towards the region. In this study, the successful and unsuccessful points of "Turkish model" is stated and it is asserted that "Kemalist model" should correct the unsuccessful points of "Turkish model".