Ramazan ayının çocuğun dini eğitiminde bir imkân olarak değerlendirilmesi
Evaluating Ramadan as an opportunity in the religious education of children
Yazar: İSA TORUK
Danışman: DOÇ. DR. NURULLAH AYDENİZ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Üç altı yaş dönemi çocuğun inanç gelişiminin başladığı, dini konulara yoğun bir ilgisinin görüldüğü dönemdir. Dinin bu güçlü etkisi fıtrattaki inanma duygusundan kaynaklanır. Çocukta öğrenme arzusunun en yüksek olduğu ve değerlerin kazanıldığı bu dönemde dini gelişim tesadüflere değil planlı dini faaliyete dayandırılmalıdır. Çünkü bu dönem çocuğun geleceğinin, dini kimlik ve karakterinin zeminini oluşturur. Bu kritik dönemin en iyi şekilde değerlendirilmesi 
çocuğun gelişim özellikleri doğrultusunda uygun ortam ve şartların oluşturulmasına bağlıdır. 
Ramazan ayı, eğitsel özellikleriyle çocuğun manevi gelişiminde, dini ve ahlaki değerleri kazanmasında önemli fırsatlar oluşturur. Bu ayın imkânlarının dini gelişimde planlı bir şekilde değerlendirilmesi tezimizin konusunu oluşturur. Bu ay, çocuğun inanç, tutum ve davranışlar edinmesinde önemli bir rol oynar. Çünkü bu ay, namaz, oruç, zekât ve Kur'an tilaveti 
ibadetleriyle birey, aile ve toplumda manevi yenilenmenin gerçekleştiği, şuurlarda Allah bilincinin aktifleştiği, dini duyguların yoğunlaştığı ve dine bağlılığın somutlaşarak görünür hale geldiği bir eğitim ayıdır. Çalışmada Ramazan ayının manevi ikliminde Allah sevgisi, doğruluk, yardımlaşma, sevgi, saygı, sorumluluk, iyilik, şükür, merhamet, hoşgörü ve temizlik gibi evrensel değerlerin etkinliklerle çocuklara planlı bir şekilde kazandırılması amaçlanmıştır. Bu amaç 
doğrultusunda çocuğun dönemini 3-6 yaş aralığı ile sınırlandırıp fiziksel, bilişsel, psikosoyal, ahlaki ve dini gelişim özelliklerini ortaya koyarak bu çalışma hazırlanmıştır. Giriş bölümü araştırmanın konusu, problemi, amacı, önemi, metodu, sınırlılıkları ve ilgili çalışmalardan oluşmaktadır. İlk bölümde eğitim, din eğitimi, aile, çocuğun gelişim özellikleri ve eğitimde oyunun rolü üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde Ramazan ayı ve bu ayda çocuklara 
kazandırılacak alışkanlıklar incelenmektedir. Üçüncü bölüm 3-6 yaş dönem çocuğuna yönelik eğlendirici ve eğitici etkinlikleri içermektedir. Üç-altı yaş dönemi oyun çağı olmasından dolayı eğlenmeyle birlikte öğrenme, merak, keşfetme duygularına hitap eden dini içerikli etkinlikler hazırlanmıştır. "Hoş Geldin Ramazan Ayı", "Sadaka Kutusu", "Ramazan Ayı Daveti", "Kandil Simidi", "Ramazan Ayı Balonları" gibi birçok eğlendirici etkinlikle çocuğun eğlenerek dini değer ve davranışları içselleştirmesi amaçlanmıştır. Alanında ilk olan bu çalışmanın çocukların dini ve manevi gelişiminde önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.

Abstract:
Three to six years of age is the period when the child's faith development begins and when he/she shows an intense interest in religious issues. This strong influence of religion stems from the sense of belief in the child's nature. In this period, when the child's desire to learn is the highest and values are acquired, religious development should not be based on coincidence but on planned religious activity. Because this period forms the basis of the child's future, religious identity and character. The best use of this critical period depends on the creation of appropriate 
environments and conditions in line with the child's developmental characteristics. Ramadan, with its educational features, creates important opportunities for the child's spiritual development and the acquisition of religious and moral values. The planned use of the opportunities of this month in religious development is the subject of this thesis. This month plays an important role in the child's acquisition of beliefs, attitudes and behaviors. Because this month is a month of education in which spiritual renewal takes place in the individual, family and society through prayer, fasting, zakat and recitation of the Qur'an, in which the consciousness of Allah is activated, religious feelings intensify and religious commitment becomes tangible and visible. In this study, it was aimed to provide children with universal values such as love of God, truthfulness, cooperation, love, respect, responsibility, kindness, gratitude, compassion, tolerance and cleanliness in the spiritual climate of Ramadan in a planned way. For this purpose, this study 
was prepared by limiting the period of the child to the age range of 3-6 years and revealing the physical, cognitive, psychosocial, moral and religious development characteristics. The introduction consists of the subject, problem, purpose, importance, method, limitations and related studies. The first chapter focuses on education, religious education, family, child development characteristics and the role of play in education. In the second chapter, the month of Ramadan and the habits to be acquired by children in this month are examined. The third part includes entertaining and educational activities for 3-6 year old children. Since the 3-6 age period is the age of play, activities with religious content that appeal to the feelings of learning, curiosity and discovery as well as fun have been prepared. With many entertaining activities such as "Welcome Ramadan", "Alms Box", "Ramadan Month Invitation", "Kandil Bagel", "Ramadan Month Balloons", it is aimed that children internalize religious values and behaviors by having fun. It is thought that this study, which is the first in its field, will fill an important gap in the religious and spiritual development of children.