Sürdürülebilir çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.)  tarımında kimyasal, organik ve organomineral gübre uygulamalarının verim ve kalite parametreleri üzerine etkisi
The effect of chemical, organic and organomineral fertilizer applications on the yield and quality parameters in sustainable confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) agriculture
Yazar: ZEHRA SİMGE CANLI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ RAHMİ KAYA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gidya = Gyttja ; Gübreler = Fertilizers ; Helianthus annuus = Helianthus annuus ; Solucan gübresi = Vermicompost ; Sığır gübresi = Cattle manure ; Verim = Yield

Özet:
Araştırma 2021 yılında Kahramanmaraş şartlarında sürdürülebilir çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus l.) tarımında kimyasal, organik ve organomineral gübre uygulamalarının verim ve kalite parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarla Bitkileri deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür.
Tane verim değerleri en yüksek olan solucan gübresi 2000 kg uygulamasının sap çapı ve bin dane ağırlığı değerleri de en yüksek bulunmuştur. Organomineral gübrelerle ilgili olarak ise; tane verim değeri en yüksek olan solucan gübresi + kimyasal gübre uygulamasının tabladaki dolu tohum sayısı ve tabladaki doluluk oranı, tane verim değeri en yüksek olan sığır gübresi + kimyasal gübre uygulamasının tane eni değerleri ve tane verim değeri en yüksek olan solucan gübresi + kimyasal gübre ve sığır gübresi + kimyasal gübre uygulamalarının bitki boyu ve taba çapı değerleri de en yüksek bulunmuştur. Dekara en yüksek tane verimi 2000 kg da-1 solucan gübresi, sığır gübresi (100 kg da-1) + kimyasal gübre (9 kg da-1 N ve 5 kg da-1 P2O5) ve solucan gübresi (100 kg da-1) + kimyasal gübre (9 kg da-1 N ve 5 kg da-1 P2O5) uygulamalarından (sırasıyla 329.27 kg, 318.42 kg d ve 313.50 kg ) elde edilmiştir. En yüksek tabladaki dolu tohum sayısı solucan gübresi (100 kg da-1) + kimyasal gübre (9 kg da-1 N ve 5 kg da-1 P2O5), 8000 kg da-1 gidya ve 1000 kg da-1 solucan gübresi (sırasıyla 471.91 adet, 469.53 adet ve 455.52 adet) uygulamalarından elde edilmiştir. En yüksek bin dane ağırlığı 122.39 g ile 2000 kg da-1 solucan gübresi uygulamasından elde edilmiştir. Ham yağ oranı değerleri % 27.14 ile % 35.34, ham protein oranı değerleri ise %10.25 ile % 11.33 arasında değişim göstermiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, organik gübrelerin yanında daha az maliyetle organomineral gübrelerin de kullanılabileceği ve yüksek verim elde edilebileceği belirlenmiştir. Kahramanmaraş şartlarında çerezlik ayçiçeği tarımında en yüksek dane verimi elde etmek için sırasıyla 2000 kg da-1 solucan gübresi, sığır gübresi (100 kg da-1) + kimyasal gübre (9 kg da-1 N ve 5 kg da-1 P2O5) ve solucan gübresi (100 kg da-1) + kimyasal gübre uygulamaları tavsiye edilebilir.

Abstract:
The research was carried out in Kahramanmaraş Sütçü İmam University Field Crops experimental area with 3 replications in order to determine the effect of chemical, organic and organomineral fertilizer applications on the yield and quality parameters of sustainable confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) agriculture in Kahramanmaraş conditions in 2021.
The stem diameter and thousand-grain weight values of the 2000 kg application of vermicompost, which had the highest grain yield values, were also found the highest. Regarding organomineral fertilizers; vermicompost + chemical fertilizer application, which has the highest grain yield value, was found to be the highest number of full seeds in the head and the fullness rate in the head. The grain width values of cattle manure + chemical fertilizer application, which has the highest grain yield value, were also found the highest. The plant height and head diameter values of vermicompost + chemical fertilizer and cattle manure + chemical fertilizer applications with the highest grain yield values were also found the highest. The highest grain yield per decare was obtained from 2000 kg da-1 vermicompost, cattle manure (100 kg da-1) + chemical fertilizer (9 kg da-1 N and 5 kg da-1 P2O5) and vermicompost (100 kg da-1) + chemical fertilizer (9 kg da-1 N and 5 kg da-1 P2O5) (329.27 kg da-1, 318.42 kg da-1 and 313.50 kg da-1, respectively) applications. The highest number of full seed in the head was obtained from vermicompost (100 kg da-1) + chemical fertilizer (9 kg da-1 N and 5 kg da-1 P2O5), 8000 kg da-1 gidya and 1000 kg da-1 vermicompost (471.91 pieces, 469.53 pieces and 455.52 pieces, respectively) applications. The highest thousand grain weight was obtained from the application 2000 kg da-1 vermicompost with 122.39 g.
According to the results of the research, it has been determined that besides organic fertilizers, organomineral fertilizers can be used with less cost and high yield can be obtained. 2000 kg da-1 vermicompost, cattle manure (100 kg da-1) + chemical fertilizer (9 kg da-1 N and 5 kg da-1 respectively) and vermicompost (100 kg da-1) + chemical fertilizer applications can be recommended in order to obtain the highest grain yield in confectionary sunflower agriculture in Kahramanmaraş conditions.