Okullarda yöneticilerin duygu yönetimi becerileri, örgütsel iletişim ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiler: Fatih İlçe örneği
Relationships between administrators' emotion management skills, organizational communication and teachers' organizational citizenship behaviors in schools: Fatih District case
Yazar: EDİP BALTA
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ USLU
Yeditepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okullarda yöneticilerin duygu yönetimi becerileri, örgütsel iletişim ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri bütüncül olarak incelemektedir. Bu araştırma, tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubu, 2022-2023 öğretim yılında İstanbul Fatih İlçesi'ndeki devlet okullarında görevli 271 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri, kişisel bilgi formu ile Okul Yöneticilerin Duygu Yönetimi Düzeyleri, Kurum İçi İletişim, Örgütsel Vatandaşlık Davranışları ölçeklerinden oluşan çevrimiçi veri toplama aracıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel, çıkarımsal ve korelasyonel analizlere ek olarak, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin duygu yönetimi becerileri yüksekken, örgütsel iletişim orta seviyede ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarını sergileme düzeyleri oldukça yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin incelenen kişisel, mesleki ve kurumsal özellikleri, okul yöneticilerinin duygu yönetimi becerileri, örgütsel iletişim ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmamaktadır. Yapılan model testine göre okul yöneticilerinin duygu yönetimi becerilerinin, öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarına katkısı doğrudan değil tümüyle örgütsel iletişim aracılığıyla sağlanmaktadır. Elde edilen bu sonuçlara göre öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarını arttıracak, okullardaki duygu yönetimini örgütsel iletişim yapısını güçlendirecek öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the direct and indirect relationships between the emotion management skills of administrators, organizational communication and teachers' organizational citizenship behaviors in schools. This research was designed following a survey method. The participant group includes 271 teachers working in public schools in Istanbul Fatih District in the 2022-2023 academic year. Research data was collected through an online data collection tool consisting of a personal information form, and School Administrators' Emotion Management Levels, Institutional Communication, and Organizational Citizenship Behaviors scales. In addition to descriptive, inferential, and correlational analyses, Structural Equation Modelling (SEM) was used to analyze the data. According to the research findings, while school administrators exhibit high emotional management skills, organizational communication is moderate, and teachers show a notably high level of organizational citizenship behaviors. The examined personal, professional and institutional characteristics of teachers indicate no significant difference in school administrators' emotional management skills, organizational communication, and teachers' organizational citizenship behaviors. Based on the model test, school administrators' emotional management skills contribute to teachers' organizational citizenship behaviors not directly but entirely mediated by organizational communication. Given these results, recommendations have been provided to enhance teachers' organizational citizenship behaviors and strengthen schools' emotional management and organizational communication structure.