İnşaat projelerinde aktivitelerin süre ve maliyet tahminlerinin farklı kontrol stratejileriyle değerlendirilmesi
Assesment of task duration and cost estimates in construction projects by using diffirent control strategies
Yazar: HARUN TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. EKREM MANİSALI ; DOÇ. DR. GÜL POLAT TATAR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüzde inşaat projelerinin en karakteristik özellikleri, yüksek bütçeli olması, üst düzey teknik bilgi ve beceri gerektirmesi, dinamik ve karmaşık bir yapıda olması, proje bazlı olması, dış etkenler (iklim koşulları, zemin koşulları, tedarikçi sayısı, tedarikçilere olan yakınlık-uzaklık, hukuksal koşullar, sosyal ve politik çevre vb.) ve iç etkenlerden (yönetim becerileri, proje türü, proje kapsamındaki aktivite sayısı, işgücü verimliliği, ekipman verimliliği, kaynaklar vb.) etkilenmesidir. İnşaat projeleri bu karakteristik özelliklerinden dolayı belirsizlik içermektedir. Bu belirsizlik ise, inşaat projelerinin yürütülmesi aşamasında öngörülemeyen sorunlarla karşılaşılması ve bazı riskler içermesine neden olmaktadır. Bu sorunlar ve riskler, inşaat sektöründe gerçekleştirilen projelerin başlangıç aşamasında ortaya konulan süre, maliyet ve kalite hedeflerinden sapmalar yaşanmasına sebep olabilmektedir.
İnşaat projelerinin önceden belirlenen süre, maliyet ve kalite hedeflerinden sapmaları en az seviyeye indirebilmek veya ortadan kaldırmak için etkin bir biçimde yönetilmeleri gerekmektedir. İnşaat yönetiminde etkinliğin sağlanmasının temel koşulu bütünleşik bir planlama ve kontrol sisteminin uygulanmasıdır. Etkin bir planlama ve kontrol sistemi, inşaat projesinin önceden belirlenen amaçlarına ve hedeflerine doğrudan ulaşabilme olanağı sunmaktadır.
İnşaat projesi üstlenmek isteyen yüklenici firmalar, projelerinin planlamasını yaparlarken genellikle proje kapsamındaki aktivitelerin sürelerini kesin olarak kabul etmektedirler. Fakat inşaat projelerinin içerdiği belirsizlik, projelerin planlanan hedeflerinden sapmalar meydana gelmesine neden olabilmektedir. Bu çalışmada, inşaat projelerinin planlaması yapılırken bu belirsizlik göz önünde bulundurulmaktadır. Bu nedenle proje kapsamındaki aktivite süreleri olasılıksal kabul edilerek proje planlaması yapılmıştır. Bu sayede çalışma, inşaat projesi üstlenmek isteyen yüklenici firmalara, ihale aşamasındayken daha gerçekçi proje süresi ve maliyet teklifinde bulunabilmeleri için olanak sunmaktadır. Bu amaçla öncelikle literatürde proje kontrol stratejileriyle ilgili daha önceden yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda bu tez kapsamında Referans, Yakalama, Kaynak Transferi ve Kaynak Güvencesi Stratejisi olmak üzere 4 farklı kontrol stratejisi ve bu stratejilere ait kural tabanları belirlenmiştir.
Çalışma kapsamında belirlenen 4 farklı kontrol stratejilerinin her birinin amacı ve kural tabanı bir vaka analizi üzerinde örneklendirilmiş ve açıklanmıştır. Vaka analizi olarak (Feng ve diğ., 1997) çalışmalarında kullandıkları 18 aktiviteli bir iş programı problemi ele alınmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan örnek proje üzerinde bu kontrol stratejileri uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen bulgular sunulmuştur.
Bu çalışmanın amacı kontrol stratejilerine bağlı olarak proje süresi ve maliyetinin alabileceği değerleri sunmaktır. Yüklenici firmalar, sunulan değerlerin karşılaştırmasını yaparak projedeki amaçlarına en uygun proje süresi ve maliyet değerini seçebileceklerdir. Kontrol stratejilerinin her birinin amacı ve kural tabanı birbirinden farklı olduğu için elde edilen bulgular da birbirinden farklı olmaktadır. Aynı bulgular ışığında bile; farklı yüklenici adayları farklı proje süresi ve maliyeti teklifinde bulunabilirler. Çünkü teklif edilecek proje süresi ve maliyeti tamamen yüklenicinin projeye karşı tutumuna bağlıdır.

Abstract:
Nowadays, the most characteristic features of construction projects are their being high budget, dynamic and complex structure, project-based; their requiring high technical knowledge and skills, their being affected by external events (weather conditions, structure of soil, the number of suppliers, legal conditions etc.) and internal events (management skills, the type of project, the number of activities in the project, productivity of manpower etc.). Construction projects contains uncertainty because of those characteristic features. This uncertainty causes some risks and unpredictable problems during the construction phase. These problems and risks may bring about some deviations in the time, cost and quality which are determined in the beginning phase of the projects in construction industry.
To decrease or eliminate those deviation in the predetermined time, cost and quality objectives, construction projects need to be managed effectively. The prominent condition to be effective in construction management is an integrated planning and control system to be performed. Efficient planning and control system offers the possibility of reaching the predetermined objectives of construction projects directly.
Firms which want to undertake construction projects accept the exact duration of activities in the projects while planning. But the uncertainty in construction projects may cause deviation in the objectives (duration, cost, quality etc.) planned. This uncertainty is taken into consideration in this study. So duration of the activities in the project is regarded as stochastic. Thanks to this study, firms which want to undertake construction projects can offer more realistic project duration and cost in bidding phase.
First of all, the studies related with project control strategies in the literature were examined in this study. As a result of this investigation, four different control strategies (Baseline, Catch Up, Resource Transfer and Resource Assurance) and rule bases belonging to those strategies were determined.
The aim and rule base of each strategy were exemplified and explained on a case study. A problem of the schedule consisting of 18 activities - (Feng et al., 1997) used in their studies - was chosen as a case study. These control strategies were performed on that case study. The findings obtained after the analysis were presented in the study.
Aim of this study is to present the probable value of project cost and duration related with control strategies. Contractor firm can choose the most appropriate project duration and cost for its aim in the project by comparing the presented values. The findings are different from each other because each of control strategies' aim and rule base are varied. Different contractor firms can offer different project duration and cost according to same findings. Because the proposal of project duration and cost is completely dependent on the contractor's attitude to the project.