X, Y, Z kuşaklarında sağlığın önemi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değişimi
The change of importance of healthy and healthy lifestyle behaviors in X, Y, Z generations
Yazar: BETÜL UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ TANYER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sağlık = Perceived wellness ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Yaşam tarzı = Life style ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Araştırma; bireylerin, sağlık önem algıları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kuşaklara göre değişimini belirlemek amacıyla tanımlayıcı-ilişkisel türde yapılmıştır. Bir ASM bölgesinde yaşayan X, Y ve Z kuşağındaki 456 birey ile çalışma yürütülmüştür. Veriler Anket Formu, Sağlığın Önemi Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde veriler ortalama ve standart sapma olarak özetlenmiş, değerlendirmelerde t testi, tek yönlü varyans analizi, ki kare analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma her kuşaktan eşit katılımcı ile yapılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %50,7'si kadın, %78,7'sinin en uzun süre yaşadıkları yer şehirdir. Katılımcıların %34,9'u lise mezunudur, %72,8'i ekonomik durumunun orta düzeyde algılamaktadır, %55,9'unun evli ve %50,4'nün çocuğu olduğu görülmektedir. Algılanan kuşak bilgisine göre ise bireylerin %51,3'ü X kuşağı özelliklerini taşıdıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların Sağlığın Önemi ölçeği ortalama puanı 8,30±2,31, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam ortalama puanı ise 134,17±21,22 'dir. Sağlığın önemi ölçeği ile yaş, eğitim durumu, medeni durum ve çocuk sayısı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeğinde çocuk sayısı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sağlığın önemi ölçeği puanının kuşaklara göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. X kuşağının sağlık önem düzeyi daha yüksek bulunurken, Z kuşağının ise en düşük bulunmuştur (X>Y>Z). Sağlıklı yaşam biçimi ölçeği puanının ise kuşaklara göre değişmediği tespit edilmiştir. Sağlığın önemi ölçeği için yaşa göre Y ve Z kuşağında olmanın ve sağlıklı yaşam biçimi ölçeği içinse algılanan Y kuşağında olmanın negatif yönde belirleyici olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak; bireylere sağlığı geliştirme programları düzenlerken yaş ve kuşak algısının önemli olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
The research is a descriptive-relational type of study conducted to determine changes in the perception of the importance of human health and healthy lifestyle behaviour depending on generations. The study was conducted with 456 people of generations X, Y, and Z living in the area of Family Health Center. The data was collected using the survey form, The Health Importance Scale, and The Healthy Lifestyle Behavior Scale-II. In the analyses, the data were summarized as mean and standard deviation, and the estimates used T-test, one-way variance analysis, Chi-square analysis, and multiple regression analysis. The study was conducted with equal participants from each generation. 50.7% of the participants were women, and 78.7% lived in the city for the longest time. 34.9% of the participants finished high school, 72.8% perceived their economic status as moderate, 55.9% were married and 50.4% had children. According to perceived generation information, 51.3% of individuals stated that they had Generation X characteristics. The average score of the participants on the importance of The Health Scale is 8.30±2.31, and the total average score of The Healthy Lifestyle Behavior Scale is 134.17±21.22. A significant association was found between The Scale of Importance of Health and age, educational status, marital status, and the number of children. A significant correlation was found between the number of children on The Healthy Lifestyle Behavior Scale (p<0.05). It was found that the assessment of The Health Importance Scale has a statistically significant difference between generations. While the health importance level of generation X was found to be higher, generation Z was the lowest (X>Y>Z). It was found that the assessment of The Healthy Lifestyle Behavior Scale did not change depending on the generations. It was also found that belonging to generation Y and Z by age for The Health Importance Scale and being in the perceived generation Y for The Healthy Lifestyle Behavior Scale were negative determinants. Therefore, it should be taken into account that the perception of age and generation is important when organizing health improvement programs for people.