Dezenformasyonun küreselleşmesi ve bir örnek olarak Batı basınında NATO'nun Kosova Harekâtı
The globalization of disinformation and the case of the Western press coverage of NATO's Kosovo Operation
Yazar: AHMET CEVDET AŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM BOSTANCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Arnavutlar = Albanians ; Askeri harekatlar = Military operations ; Basın = Press ; Dezenformasyon = Disinformation ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Gazeteler = Newspapers ; Kosova = Kosovo ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Sırplar = Serbians

Özet:
Bu çalışmada küreselleşme bağlamında iletişimin küreselleşmesine paralel şekilde dezenformasyonun küreselleşmesine odaklanılmıştır. Bu çerçevede birinci bölümde kamunun gerçekleri bilme hakkının açık ihlali anlamına gelen dezenformasyonun kavramsallaştırılma çabalarına değinildikten sonra medyada dezenformasyonun işleyişi çarpıcı örnekleriyle ele alınmıştır. Ardından küreselleşmenin bir sonucu olarak enformasyon ve dezenformasyonun da küreselleştiğine işaret edilmiştir. 
               İkinci bölümde Kosova tarihine ve Arnavut-Sırp çatışmasının arka planına göz atıldıktan sonra medyanın savaştaki rolüne odaklanılmış, bu çerçevede savaş ve barış gazeteciliği uygulamalarına değinilmiştir. Nihayet Kosova'ya müdahale konusunda uluslararası kamuoyunun desteğinin nasıl alındığına dikkat çekilmiştir. 
               Üçüncü bölümde NATO'nun Kosova harekâtının meşrulaştırılmasına dönük Batı basınında çıkan haberlerdeki dezenformasyon söylemi, nitel araştırma yöntemiyle elde edilen bulgulara dayanarak açığa çıkartılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede The New York Times, The Washington Post, Financial Times, Le Monde, Die Welt ve El Pais gazetelerinde 24 Mart-9 Haziran 1999 döneminde NATO'nun Kosova harekâtına ilişkin yayınlanan 260 haber tespit edilmiştir. Haberlerdeki argümantasyon, nominasyon ve yüklem-hüküm stratejileri, Eleştirel Söylem Analizi çerçevesinde Söylem-Tarihsel Yaklaşım'a göre analiz edilmiştir. 
   
Anahtar sözcükler: Dezenformasyon, Küreselleşme, NATO, Kosova Harekâtı,  Yugoslavya, Miloseviç, Etnik Temizlik, Sırplar, Kosovalı Arnavutlar,  Batı Medyası

Abstract:
This study focuses on the globalization of disinformation in parallel with the globalization of communication within the context of the phenomenon of globalization itself.  Within this framework, having referred to the conceptualizing efforts on disinformation which constitutes a flagrant violation of the public's right to know, the study deals with disinformation in media providing striking examples along the way. This is followed by the assertion that global information and disinformation are in fact by-products of globalization per se. 
              The second section reviews the history of Kosovo and the historical background of the conflict between the Serbs and the Albanians, subsequently, focusing on the role of the media in times of war, referring to war and peace time journalistic practices. The study also draws attention to the way in which the support of the international public opinion was obtained in favour of a military intervention in Kosovo. 
               In the third section, based on findings obtained through the employment of the qualitative research method, this study makes an attempt to expose disinformational discourse employed by the Western media to justify the legality of NATO's Kosova Operation. Within this framework, 260 news articles published in newspapers such as The New York Times, The Washington Post, The Financial Times, Le Monde, Die Welt and El Pais have been uncovered for the period of March 24 through June 9 of 1999.  The study analyses discursively the strategies of argumentation, nomination and predication in accordance with the discourse-historical approach to the critical discourse analysis.

Key Words: Disinformation, Globalization, NATO, Kosovo Air Campaign, Yugoslavia, Milosevic, Ethnic Cleansing, Serbs, Kosovar Albanians, Western Media