Bir eğitim aile hekimliği birimine başvuran 65 yaş üstü bireylerde pnömokok aşılama oranı, aşılamayı etkileyen faktörler
Pneumococcal vaccination rate in individuals over 65 years of age applying to a training family medicine unit, factors affecting vaccination
Yazar: MEDİHA SELÇUK BALSAK
Danışman: PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
Sağlık Bakanlığı / Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Artan yaşam süresi ile yaşlanan nüfusa sağlık hizmeti sunarken daha etkili ve daha az maliyetli çözümlerden olan bağışıklama çabaları önemsenmelidir. Bu çalışmada 65 yaş üstü bireylerde pnömokok aşılama oranı araştırılırken, bağışıklama oranını etkiyen faktörlerin bulunması, risk grubundaki bireylerde aşılanma oranının saptanması ve aile hekimleri için günlük pratiklerinde kullanabilecekleri yeni bilgilendirme tavsiyesi bulunması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız Muğla 2 No'lu Aile Sağlığı Merkezinde bulunan 6 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Biriminde 01.04.2024-01.06.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı olan çalışmada, birime kayıtlı 65 yaş ve üzeri nüfusun pnömokok aşılanma oranlarının saptanması ve aşılanmayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklem büyüklüğü Epi-info yazılımı ile 229 olarak bulundu. Çalışmaya katılımı kabul eden 360 kişini verileri dahil edildi. Kullanılan anket formu 32 sorudan oluşmaktadır. İlk 6 soru sosyodemografik bilgiler, 7-18. arası sorular ile tıbbi özgeçmiş, 19-32. sorular pnömokok aşıları ile ilgilidir. 
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 74,34±6,66 olarak bulundu. %28,3'ü düzenli fiziksel aktivite yapıyor, %77,2'si sigara kullanmıyordu. Katılımcıların %48'i sağlık durumunu iyi buluyorken %93,9'unun kronik en az bir kronik hastalığı vardı. Her gün ilaç kullanmak zorunda olduğunu beyan eden 336 katılımcının %82,1'i ilaçlarını düzenli olarak kullandıklarını beyan etti. 277 kişide hipertansiyon, 105 kişide hiperlipidemi mevcuttu. Çalışmamızda katılımcıların 231'i KPA13 aşısı yaptırmıştı, bu kişilerin aşıyı yaptırma nedeni sorgulandığında en sık sebep %96,5 ile doktor tavsiyesi olarak bulunurken, zatürreyi azalttığı için aşıyı yaptırma %33,8 olarak bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda bulunan 65 yaş üstü pnömokok aşılanma oranı yetersizdir. Literatür bu yaş grubunda aşılanma ile elde edilebilecek kazanımı net olarak tanımlamış olmasına rağmen özellikle bilgilendirme noksanlığı nedeniyle pek çok kişinin aşı yaptırmadığı görülmüştür.  Aile hekimleri kayıtlı nüfuslarında tekrarlayan temaslarında birincil koruma için aşı önerisinde bulunmalıdır.

Abstract:
Aim: Immunization efforts, which are more effective and less costly solutions, should be taken into consideration when providing health services to the aging population with increasing life expectancy. In this study, while investigating the pneumococcal vaccination rate in individuals over the age of 65, it was aimed to find the factors affecting the immunization rate, to determine the vaccination rate in individuals in the risk group, and to make new informative recommendations for family physicians that they can use in their daily practices.
Material and Methods: Our study was conducted in the Training Family Health Unit 6 in Muğla Family Health Center 2 between 01.04.2024-01.06.2024. This cross-sectional and descriptive study was planned to determine the pneumococcal vaccination rates of the population aged 65 and over registered in the unit and to determine the factors affecting vaccination. The sample size of the study was found to be 229 with Epi-info software. Data from 360 people who agreed to participate in the study were included. The survey form used consists of 32 questions. The first 6 questions are sociodemographic information, 7-18. Medical CV with questions between 19-32. The questions relate to pneumococcal vaccines.
Results: The average age of the participants was found to be 74.34±6.66. 28.3% were doing regular physical activity and 77.2% were non-smokers. While 48% of the participants found their health status good, 93.9% had at least one chronic disease. 82.1% of the 336 participants who declared that they had to use medication every day declared that they used their medications regularly. 277 people had hypertension and 105 people had hyperlipidemia. In our study, 231 of the participants had received the KPA13 vaccine. When the reason for getting the vaccine was questioned, the most common reason was doctor's advice at 96.5%, while not getting the vaccine because it reduces pneumonia was found to be 33.8%.
Conclusions: The pneumococcal vaccination rate for people over the age of 65 in our study is insufficient. Although the literature clearly defines the benefits that can be achieved through vaccination in this age group, it has been observed that many people do not get vaccinated, especially due to lack of information. Family physicians, as primary care, should recommend vaccination for primary protection in every recurrent contact with their registered population.