Onkoloji hastalarının algıladıkları yalnızlık ve sosyal destek düzeyinin yaşam kalitesi ve semptom kontrolü üzerine etkisi
The effect of the perceived loneliness and social support levels of oncology patients on life quality and symptom control
Yazar: TUĞÇE AYAR
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
ÖZET
ONKOLOJİ HASTALARININ ALGILADIKLARI YALNIZLIK VE SOSYAL
DESTEK DÜZEYİNİN YAŞAM KALİTESİ VE SEMPTOM KONTROLÜ
ÜZERİNE ETKİSİ
Amaç: Bu araştırma onkoloji hastalarının algıladıkları yalnızlık ve sosyal destek düzeyinin
yaşam kalitesi ve semptom kontrolü üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla kesitsel ve ilişki
arayıcı bir çalışma olarak yürütüldü.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evreni 15.06.2017-15.12.2017 tarihleri arasında Ondokuz
Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin Onkoloji ve Hematoloji
Kliniklerinde yatarak tedavi görmekte olan 370 onkoloji hastası tarafından oluşturuldu. Veriler
araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen hasta tanıtım formu, Çok Boyutlu
Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), UCLA Yalnızlık Ölçeği, FACT-G Yaşam Kalitesi
Değerlendirme Ölçeği ve Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği kullanılarak toplandı. Normal
dağılıma uymayan verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi
kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde Spearman korelasyon analizinden
yararlanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %26,2'sine lösemi tanısı konulduğu, %32,7'sinin
hastalığın 2. evresinde bulunduğu, %34,1'inde başka bir organa metastaz geliştiği saptandı.
Hastaların Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 58,6±17,8;
UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puan ortalaması 18,4±5,1; FACT-G Yaşam Kalitesi
Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 58,4±21,6 olarak belirlendi. Hastaların Edmonton
Semptom Tanılama Ölçeği'nden en yüksek puanı Yorgunluk, Ağrı ve İştahsızlık Alt
Boyutlarından aldıkları saptandı.
Sonuç: Hastaların UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puanı arttıkça, ÇBASDÖ toplam puanı ve
FACT-G Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği toplam puanının azaldığı belirlendi. ÇBASDÖ
toplam puanı arttıkça FACT-G Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği toplam puanının arttığı;
Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği Alt Boyut puanı arttıkça ÇBASDÖ toplam puanının ve
FACT-G Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği toplam puanının azaldığı saptandı.
Anahtar Kelimeler: Onkoloji; Semptom kontrolü; Sosyal destek; Yalnızlık; Yaşam kalitesi.
Tuğçe AYAR, Yüksek Lisans Tezi
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun, Haziran-2018

Abstract:
ABSTRACT
THE EFFECT OF THE PERCEIVED LONELINESS AND SOCIAL SUPPORT
LEVELS OF ONCOLOGY PATIENTS ON LIFE QUALITY AND SYMPTOM
CONTROL
Aim: This research was carried out as a cross-sectional and correlational study to
determine the effect of perceived loneliness and social support levels of oncology
patients on life quality and symptom control.
Material and Method: The research population consisted of 370 oncology in-patients
at Ondokuz Mayis University Health, Research and Application Hospital between
15.06.2017-15.12.2017. Research data was collected by the researcher using the patient
information form prepared based on the literature, Multi-dimensional perceived social
support scale (MDPSSS), UCLA Loneliness Scale, FACT-G Life Quality Assessment
Scale and the Edmonton Symptom Assessment Scale. Kruskal Wallis and Mann
Whitney U test were used when comparing the data not congruent with the normal
distribution. Spearman correlation analysis was used to study the relationship between
the variables.
Results: It was seen that, 26,2% of the patients were diagnosed with leukemia; 32,7%
of them were in the second clinical stage of their disease and metastasis developed in
another organ in 34,1% of the patients. Multi-dimensional perceived social support
scale point average of the patients was 58,6±17,8; UCLA Loneliness Scale total point
average was 18,4±5,1 and FACT-G Life Quality Assessment Scale total point average
was 58,4±21,6. In Edmonton Symptom Assessment Scale, the highest scores were
obtained at the sub-dimensions of fatigue, pain and anorexia.
Conclusion: It was found that, as the total score obtained by the patients in UCLA
Loneliness Scale increased, the total scores obtained in MDPSSS and FACT-G Life
Quality Assessment Scale decreased. As the total score obtained in MDPSSS increased,
the total score obtained in FACT-G Life Quality Assessment Scale increased; as the
sub-dimension point of the Edmonton Symptom Assessment Scale increased, the total
score obtained in MDPSSS and in FACT-G Life Quality Assessment Scale decreased.
Keywords: Life quality; Loneliness; Oncology; Social support; Symptom control.
Tuğçe AYAR, Master Thesis
Ondokuz Mayıs University Samsun, June-2018