Elektronik ağızdan ağıza iletişimde turistik deneyimsel değerlerin analizi: Paylaşım ekonomisi örneği
Analysis of touristik experiential values in electronic word of mouth: The case of sharing economy
Yazar: MERAL İŞ
Danışman: PROF. DR. CEYHUN CAN ÖZCAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Elektronik ağızdan ağıza iletişim = Electronic word of mouth

Özet:
Turizm alanında bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi ile hizmetin önemli olduğu dönem yavaş yavaş geride kalırken, turistik deneyimlerin önemli olduğu bir döneme girilmeye başlamıştır. Paylaşım ekonomisi, çağın gereklerini en iyi karşılayan, turizmde sürdürülebilirliği mümkün kılan yeni ekonomi modeli olarak hızla küresel çapta yayılmaktadır. Turizm alanında sürdürülebilirliğin yanı sıra paylaşım platformlarında sunulan farklı deneyimler turistik ürün arayışı ve tercihlerini de farklılaştırmıştır. Paylaşım ekonomisi, birbirinden farklı deneyimleri kullanıcılarına sunan ve deneyim arayışında ön plana çıkan yeni ekonomi modeli olarak dikkatleri çekmektedir. Araştırmanın amacı paylaşım ekonomisinde sunulan deneyimlerde, elektronik ağızdan ağıza iletişimle ön plana çıkan deneyimsel değer boyutlarının tespit edilmesidir. Araştırma kapsamında Türkiye'de en geniş deneyim yelpazesine ve kullanıcı sayısına sahip olan Airbnb paylaşım platformunda sunulan, 588 ayrı deneyime ait 32.666 çevrimiçi değerlendirme MAXQDA 2022 analiz programı ile incelenmiştir. Paylaşım ekonomisinde önem verilen deneyimsel değer boyutlarının incelendiği araştırmada, deneyimsel değer boyutlarından en fazla "hizmet mükemmelliği", "estetik" ve "müşteri yatırım getirisi" boyutlarının paylaşım ekonomisinde önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Airbnb'de sunulan deneyimler rehberlik deneyimi, gastronomi deneyimi, kültürel ve rekreasyonel deneyimler ile sportif deneyimler açısından incelenmiş, deneyimsel değerlerde rehberlik deneyimlerinin ön plana çıktığı belirlenmiştir. İller arasında deneyimsel değerler arasında farklılık tespit edilmiş, ev sahiplerinin Airbnb'ye kaydoldukları yılların deneyimsel değerleri etkilediği belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca ev sahiplerinin Airbnb'de sahip oldukları puanlar ve cinsiyetlerinin deneyimsel değerleri etkilediği saptanmıştır. Airbnb'de sunulan hizmetlerde deneyim türü ile puan durumu arasında bir ilişki tespit edilirken ev sahipliği yılı ile puan durumu arasında da bir ilişkiye rastlanmıştır. Son olarak yakın kodlanma sıklığına sahip olan illerde deneyimsel değerlerin benzer dağılım gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
With the development of information and communication technologies in the field of tourism, the period in which service is important is gradually leaving behind, and a period in which touristic experiences are important has begun to enter. Sharing economy is rapidly spreading globally as a new economy model that best meets the requirements of the age and enables sustainability in tourism. In addition to sustainability in the field of tourism, different experiences offered on sharing platforms have also differentiated the search and preferences for touristic products. Sharing economy attracts attention as a new economy model that offers different experiences to its users and stands out in the search for experience. The aim of the research is to determine the experiential value dimensions that come to the fore through electronic word-of-mouth communication in the experiences offered in the sharing economy. Within the scope of the research, 32,666 online reviews of 588 different experiences offered on the Airbnb sharing platform, which has the widest range of experiences and number of users in Turkey, were analysed with MAXQDA 2022 analysis programme. In the research examining the experiential value dimensions that are important in the sharing economy, it was concluded that 'service excellence', 'aesthetics' and 'customer return on investment' are the most important experiential value dimensions in the sharing economy.
The experiences offered on Airbnb were analysed in terms of guiding experiences, gastronomy experiences, cultural and recreational experiences, and sportive experiences, and it was determined that guiding experiences stand out in experiential values. A difference was found between provinces in terms of experiential values, and it was determined that the years of the hosts' registration to Airbnb affected the experiential values. In the study, it was also found that hosts' Airbnb ratings and gender affect experiential values. While a relationship was found between the type of experience in the services offered on Airbnb and the score status, a relationship was also found between the years of hosting and the score status. Finally, it has been determined that experiential values have a similar distribution in provinces with close coding frequency.