Türkiye Selçuklu Devletindeki saltanat mücadelelerinde Moğolların etkisi(1243-1277)
Impact of the Mongols in the struggle of reign of Turkey Seljuk State (1243-1277)
Yazar: SADIK PİŞTAV
Danışman: PROF. DR. ORHAN DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Gıyaseddin Keyhüsrev II = Gıyaseddin Keyhüsrev II ; Moğollar = Mongoşs ; Orta Çağ = Middle Ages ; Saltanat = Sovereignty ; Selçuklular = Seljuks ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkiye tarihi =   ; İsyanlar = Rebellions ; İzzeddin Keykavus II = Izzeddin Keykavus II

Özet:
Türk devlet geleneğine göre iktidar, Tanrı tarafından hanedanlara verilen kut ile elde edilmekteydi. Hanedan üyeleri arasında iktidarı kimin elde edeceği ise belirli kurallara bağlanmadığından saltanat mücadeleleri yaşanmıştır. Saltanat mücadelelerinin yoğun yaşandığı Türkiye Selçuklu Devleti, kuruluşundan Sultan Alaeddin Keykubad'ın ölümüne kadar gücünü korumuştur. II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde otorite boşluğu meydana gelmiş ve devlet güç kaybetmeye başlamıştır. 1243 Kösedağ bozgunundan sonra Türkiye Selçuklu Devleti Moğol tahakkümü altına girmiştir. Bu süreçte Moğollar, II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in üç oğlu arasında yaşanan saltanat mücadelelerine doğrudan etki etmiştir. Moğol müdahalesi, destekledikleri melikler vasıtasıyla iktidarı elde etmek isteyen devlet erkânının izlemiş olduğu politikalar ile birleşince kaos ortamı baş göstermiştir. Diğer yandan Moğollar ve destekçilerinin devlet üzerindeki hakimiyetini kabul etmeyen devletin bazı ileri gelenleri, Moğol karşıtı politikalar izleyerek destekledikleri meliki tahta çıkarmaya çalışmışlardır.
En büyük oğul II. İzzeddin Keykâvus babasının ölümünden sonra devletin ileri gelenleri ve halkın desteği ile tahta oturdu. Moğol Han'ı Göyük Han'ın isteğiyle II. Keykâvus tahtan indirilerek yerine kardeşi IV. Kılıç Arslan sultan ilan edildi. Bu değişiklik sonucu ortaya çıkan saltanat kavgalarına son vermek isteyen Celâleddin Karatay üç kardeşin ortak saltanat dönemini başlatmıştır. Fakat bu süreç uzun sürmemiş tek başına iktidar olmak isteyen IV. Kılıç Arslan ile II. Keykâvus karşı karşıya gelmiş ve uzun süren saltanat mücadelesi başlamıştır. Bu süreçte tahta oturacak sultanı Moğollar doğrudan tayin etmiştir.
Bu çalışmada, II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ölümünden sonra meydana gelen saltanat mücadelesinde Moğolların etkisi ana kaynaklar üzerinden incelenmiştir.

Abstract:
According to the tradition of the Turkish state, power was obtained by the Kut (divine authority) given to the dynasties by God. Since there was no specific rules among the members of the dynasty who would gain power, reign struggles had been experienced. Turkey Seljuk State that experienced the intense power struggle   maintained its power until  death of Sultan Alaeddin Keykubad I. During the Gıyaseedin Keyhüsrev II period, there was a lack of authority and the state began to lose power. Turkey Seljuks was under the Mongol domination after the Battle of Kösedag in 1243. In this process, the Mongols had a direct impact on the Seljukid reign struggles among Gıyaseedin Keyhüsrev's three sons. When the Mongol intervention combined with policies pursued by the state authority who want to gain power through the Melik (Seljukid Princes) they support, political chaos began in Seljuk administration. On the other hand, the state men who did not accept the influence of the Mongols and their supporters over the state, tried to enthrone the Melik who they supported by pursuing anti-Mongolian policies.
After the death of his father, the eldest son George sat on the throne with the support of the state men and the public. At The Mongol Khan's request, Keykavus II was dethroned and  Kılıç Arslan IV who his brother was declared as Seljuk Sultan. Celaleddin Karatay who want to end the reign fights that emerged after this change,  started the period of joint reign of the three brothers. But this process did not last long, Kılıç Arslan IV and Keykavus II, who wanted to be the sole ruler, confronted and the long struggle for reign began. In this process, the Mongols appointed directly to the Seljuk throne.
In this study, the influence of the Mongols in the struggles for reign that occurred after the death of Gıyaseddin Keyhüsrev II was examined through the first hand sources.