Samsun İlinde Tarımsal Kredi Kullanımının Analizi
Analysis of agricultural credit use in Samsun
Yazar: HATİCE KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. VEDAT CEYHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmada, Samsun ilinde faaliyet gösteren karma tarım işletmeleri (KTİ), büyükbaş hayvancılık işletmeleri (BBHİ) ve broiler yetiştiren işletmelerin (BYİ) kredi kullanım karakteristikleri ile kredi kullanım miktarlarını belirlemek, kredi kullanım etkinliğini ölçmek ve kredi kullanma durumunu etkileyen faktörleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma verileri Samsun ilinde faaliyet gösteren işletmelerin tamamı olan 22 BYİ, tabakalı tesadüfi
örnekleme yöntemiyle seçilmiş 60 KTİ ve 25 BBHİ'den anket yoluyla toplanmıştır. Kredi kullanım etkinliğinin ölçülmesinde Stokastik Sınır Modeli (SSM), kredi kullanım durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesinde Logit modeli, faiz oranında meydana gelen değişimin işletme organizasyonu ve kredi kullanım miktarı üzerindeki etkilerinin belirlenmesinde ise Değişken Fiyatlı Doğrusal programlama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonuçları faiz oranında meydana gelen artışların, tarımsal kredi talebini ve işletme brüt karını negatif yönde etkilediğini göstermiştir. Samsun ilinde tarımsal kredilerin kullanım etkinliği 0,479'dir ve ilçeler itibariyle değişim göstermektedir. Arazi büyüklüğü ve hayvan varlığı değişkenleri kredi kullanma durumunu pozitif yönde; eğitim görülen yıl, sosyal güvence varlığı, işletme tipi, işletme sermayesi, saf hâsıla ve ilçe değişkenleri ise negatif yönde etkilemektedir. Araştırma sonuçları ayrıca Samsun ilinde sahil kuşağından, yüksek kesimlerde gidildikçe kredi kullanma durumunun azaldığını ve KTİ'nin kredi kullanma durumunun BBHİ ve BYİ'den daha fazla olduğunu göstermiştir. Samsun ilinde tarımsal kredi tesisinde hayvan sayısı ve işletme arazisi büyüklüğü yeterli düzeyde olan işletmelere kredi verilmesine özen gösterilmesi ve coğrafik olarak belirlenmiş kredi talep elastikiyetlerinin kredi kuruluşlarınca dikkate alınması kredi kullanım etkinliğinin artırılmasına katkı sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal kredi, kredi kullanım etkinliği, kredi talep elastikiyeti, optimizasyon, Samsun

Abstract:
The purposes of the study were to reveal use characteristics and amount of credit use for mixed
farm (KTİ), livestock farm (BBHİ) and broiler farm (BYİ) in Samsun, to estimate farm level credit use efficiency and to explore influencing factors on agricultural credit use decision. Research data were collected from all of the BYİ (22) and randomly selected 60 KTİ and 25 BBHİ by using questionnaire. Stochastic frontier model (SSM) was used to estimate credit use efficiency. When exploring the effects of interest rate variation on farm organization and amount of credit, variable price programming approach was followed. Logit model was used when determining the influencing factors on credit use decision. Research results showed that increase in interest rate negatively affected the agricultural credit demand and farm gross income in the research area. In Samsun, agricultural credit use efficiency was 0,479 and varied associated with districts. The variables of farmland size and livestock size were positively affected the agricultural credit use decision while the effects of the variables of education level
of farm operators, social security, farm type, working capital, net revenue and district were negative. Research results also showed that when going on from sea shore to the highest part of Samsun, the probability of using agricultural credit was decrease. The probability of using agricultural credit of KTİ was more than that of BBHİ and BYİ. Preferring the farms having proper farm size and the number of livestock during the stage of establishing credit and considering spatial interest rate elasticity of credit may increase the credit use efficiency.

Key Words: Agricultural credit, credit use efficiency, optimization, credit demand elasticity, Samsun