Para Kurulu ve Para Kurulunun Türkiye`de uygulanabilirliği
Currency boards and its applicability in Turkey
Yazar: ATİLLA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ZAFER TUNCA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para Kurulu = Currency Board ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
oz Fiyatlar ekonomik dengeleri sağlayan en önemli göstergelerden biridir. Arz ve talebe göre oluşan fiyatlar, kaynak dağılımında etkinliğin sağlanmasında ve ekonomik faaliyetlerin en iyi şekilde düzenlenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Fiyatların, bu işlevlerini yerine getirebilmesi için istikrarlı olması gereklidir. Gelişmekte olan ülkelerde kamu açıklarının finansmanında merkez bankası kaynaklarına sıkça başvurulması, bu ülkelerde fiyat istikrarının bozulmasına neden olmuştur. Parasal ve mali disiplinden uzaklaşmaları, gelişmekte olan ülkelerdeki enflasyonu daha da körüklemiştir. Gelişmekte olan ülkelerde parasal ve mali disiplinin sağlanması için merkez bankalarının özerkliği ve bağımsızlığı iktisatçılar tarafından bu ülkelere önerilmiştir. Bununla birlikte, parasal ve mali disiplinin sağlanmasında gelişmekte olan ülkelerde para kurulu ve para kurulunun ilgili ülkelerde uygulanabilirliği de tartışma konusu olmuş ve çeşitli gelişmekte olan ülkelerde para kurulları uygulanmıştır. Bu çalışmanın amacı, 1999 yılı sonunda IMF ile yapılan stand-by anlaşması sonucunda 2000 yılı başında uygulamaya konulan "Enflasyonla Mücadele Programı"yla birlikte uygulanan para kurulu benzeri parasal sistemin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Bunun için Chow kırılma noktası testi ve VAR analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak 2000 programıyla birlikte enflasyonda yapısal bir değişim olduğu, ancak uygulanan programın bir gereği olarak döviz kurunun baskılanmasının ödemeler bilançosu açığını artırdığı görülmüştür.

Abstract:
ABSTRACT Prices are one of the most important indicators providing economic balances. Prices determined by supply and demand play a very important role in providing resource allocation efficiency and economic activities. In order to be functional, prices must be stable. In developing countries, making use of central bank resources in financing budget deficits caused price instability in these countries. Not sticking to monetary and fiscal discipline has been a cause in inflation in developing countries. In order to provide monetary and fiscal discipline in devoloping countries, the autonomy and independence of central banks are proposed by economists. Furthermore, currency boards and applicability of the currency boards in developing countries in establishing the monetary and fiscal discipline also became a point to discuss and currency boards were applied in some developing countries. The purpose of this study, is assessing the monetary system similar to currency board which is put into effect at the end of 1999 and implemented at the begining of 2000 under the heating "Programme Dealing with Inflation". For this, Chow breakpoint test and VAR analysis were used. In conclusion, there is a structural change in inflation with 2000 programme but as the necessity of applied programme, it is seen that pressured exchange rates incrase the balance of payments deficit. m