Dindarlık ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkiler: Tasavvufa intisabı olanlarla olmayanların karşılaştırmalı bir araştırması
Relationships between religiousness and death anxiety: A omparative research of those who are committed to sufism and those who are not
Yazar: HATİCE KUZU
Danışman: DOÇ. DR. MEBRURE DOĞAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı dindarlık ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu bağlamda tasavvufa intisabı olan ve olmayan bireylerin dindarlık ve ölüm kaygısı düzeylerini karşılaştırmak araştırmanın amaçları arasındadır. Bu amaçla araştırmada öncelikle literatür taraması yapılarak kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra araştırmanın amaçlarına uygun olarak nicel yöntem tekniklerinden anket tekniği uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan tasavvufa intisabı olan ve olmayan bireyler oluştururken; araştırmanın örneklemini Afyonkarahisar, Konya ve Eskişehir başta olmak şartıyla ülkemizin çeşitli illerinde yaşayan 214 tasavvufa intisabı olan ve 214 tasavvufa intisabı olmayan olmak üzere toplam 428 birey oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması için araç olarak Kişisel Bilgi Formu, Ok-Dini Tutum Ölçeği ve Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesi için SPSS 25 paket programından yararlanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında t testi ve Man Whitney U testi, bağımsız ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında One Way Anova testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Dindarlık ve ölüm kaygısı puanları arasındaki ilişkinin saptanmasında ise Spearman Korelasyonu uygulanmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre katılımcıların dini tutum puanları ile ölüm kaygısı puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada tasavvufa intisabı olan bireylerin olmayanlara göre dindarlık puanlarının anlamlı derecede yüksek, ölüm kaygısı puanlarının ise anlamlı derecede düşük olduğu görülmüş, tasavvufa intisabı olan bireylerden ölüm rabıtası yapanların yapmayanlara oranla ölüm kaygısı puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationships between religiosity and death anxiety. In this context, comparing the religiosity and death anxiety levels of Sufi and non-Sufi individuals is among the aims of the research. For this purpose, a literature review was conducted and the theoretical framework was established. Then, in accordance with the objectives of the research, the questionnaire technique, one of the quantitative method techniques, was applied. The population of the research consists of individuals living in Turkey who are affiliated with Sufism and who are not. The sample of the research consists of a total of 428 individuals, 214 individuals who are affiliated with Sufism and 214 individuals who are not affiliated with Sufism, living in various provinces of our country, especially in Afyonkarahisar, Konya and Eskişehir. Personal Information Form, Ok-Religious Attitude Scale and Thorson-Powell Death Anxiety Scale were used as tools for data collection in the study. SPSS 25 package programme was used to analyse the data. In order to analyse the data, t test and Man Whitney U Test were used to compare two independent groups. One Way Anova Test and Kruskal Wallis Test were used to compare more than two independent groups. Spearman Correlation was applied to determine the relationship between religiosity and death anxiety scores. According to the findings obtained from the analysis, it was determined that there was a significant negative relationship between the participants' religious attitude scores and death anxiety scores. In the study, it was observed that the religiosity scores of individuals who were affiliated with Sufism were significantly higher and their death anxiety scores were significantly lower than those who were not. It has been determined that among individuals who are affiliated with Sufism, those who engage in death anxiety have significantly higher death anxiety scores than those who do not.