Farklı ekstraksiyon yöntemlerinin Dactylorhiza romana Subsp. georgica yumrularının bazı biyolojik aktiviteleri üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of different extraction methods on some biological activities of Dactylorhiza romana Subsp. georgica tubers
Yazar: BUĞRA BOZKIR
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ACET ; DOÇ. DR. KADRİYE ÖZCAN
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; DNA onarımı = DNA repair ; Dactylorhiza iberica = Dactylorhiza iberica ; Orkide = Orchids

Özet:
Orkide (Dactylorhiza romana  subsp. georgica: Drg) Anadolu'da yayılış göstermektedir. Bu bitki bölge halkı tarafından çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Daha önceki çalışmalarda söz konusu bitkinin çeşitli biyolojik aktiviteleri kısmen araştırılmış olsa da bilimsel veriler ışığında biyolojik özellikleri ayrıntılarıyla ortaya konulmamıştır. Bu araştırmada, orkide yumrularından farklı ekstraksiyon metodları kullanılarak elde edilen ekstraktlarının antioksidan, antimikrobiyal, enzim inhibisyon ve DNA koruyucu aktivitesiyle, fenolik içeriğinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Bitki yumrularının antioksidan özelliklerinin belirlenmesi için FRAP, DPPH, ABTS metodları kullanılmıştır ve toplam antioksidan kapasitenin belirlenmesi için fosfomolibdat yöntemi tercih edilmiştir. Enzim inhibisyon aktivitesi spektrofotometrik olarak tespit edilmiştir. Drg ekstrelerinin antimikrobiyal aktivitesi mikrodilüsyon yöntemi ile araştırılmıştır. Bununla birlikte, bitkinin fenolik içeriği HPLC ile analiz edilmiştir. Ekstrelerin DNA koruyucu aktivitesi pUC19 plazmit DNA kullanılarak agaroz jel elektroforezi ile ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular,  her ekstrenin çeşitli biyolojik aktiviteler sergilediği ortaya koyduğunu göstermiştir. Buna göre en etkili biyoaktivitenin, kuru yumrulara ait 24 saat çalkalayıcı ve 24 saat çalkalayıcı ardından 60 dakika ultrasonik banyoda hazırlanan ekstrelerde olduğu görülmüştür. HPLC sonuçlarına göre Drg esktrelerinde en yüksek fenolik bileşen p-hidroksibenzoik asit olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, orkide yumrularının farklı ekstraksiyon yömtemlerine göre biyolojik aktivitelerinin değiştiği saptanmıştır.  Buna göre, Drg yumrularının sergilediği biyolojik aktiviteler göz önünde bulundurulduğunda, gıda ve ilaç endüstrilerinde kullanılma potansiyelinin yüksek olduğu söylenebilir.

Abstract:
Orchid (Dactylorhiza romana subsp. georgica: Drg) spreads in Anatolia. This plant is consumed by the local people for various purposes. Even if some biological activities of this orchid have been previous partially studies, its biological features have not been bring out in detail in the based on scientific data. It was purposed to enlighten the phenolic content, enzyme inhibition, antioxidant, antimicrobial and DNA protective activities of the extracts obtained using various extraction processes. In this research to determine antioxidant properties of plant tubers, FRAP, DPPH, ABTS assays were used, and the phosphomolybdate assay was preferred to detect the total antioxidant capacity. Enzyme inhibition activity was determined spectrophotometrically. Also, the phenolic ingredient of the orchid tubers was analyzed via HPLC. The antimicrobial activity of the Drg extracts were revealed by microdilution method. The DNA protective properties of the Drg extracts were demonstrated with agarose gel electrophoresis. The findings showed that each extract displayed different biological activities. Accordingly, it was observed that the most effective bioactivity was in the extracts of dry tubers prepared in a shaker for 24 hours and a shaker for 24 hours, followed by an ultrasonic assist for 60 minutes. In compliance with HPLC findings, p-hydroxybenzoic acid was the major phenolic component in the Drg extracts. Finally, it was determined that the biological activities of Drg changed according to varried extraction methods. So, considering biological properties exhibited by Drg, it can be declare that it has a high potential for use some sectors such as pharmaceutical and food.