65 yaş ve üzeri bireylerde kronik hastalık ve malnutrisyon ilişkisi
The relationship between chronic disease and malnutrition in individuals aged 65 years and above
Yazar: SELMA YURDAGÜL ATAM ÖRS
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Geriatri = Geriatrics ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
65 Yaş ve Üzeri Bireylerde Kronik Hastalık ve Malnutrisyon İlişkisi
Amaç: Bu araştırmada bir Aile Sağlığı merkezinde izlenen yaşlı bireylerde
kronik hastalıklarla malnutrisyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tekrarlayan kesitsel nitelikteki bu araştırma, birinci
basamak bir merkeze kayıtlı 65 ve üzeri yaş grubu hastalar ile yürütülmüştür.
Toplam 825 kayıtlı yaşlıdan 298'i araştırmaya katıldı. Bireylerin antropometrik
ölçümleri alınarak, kullandığı ilaçlar, kronik hastalıkları ve sosyodemografik
özellikleri kaydedildi. Malnutrisyon düzeylerinin belirlenmesi için mini beslenme
değerlendirme (MND) testi uygulandı. Üç ay sonra aynı antropometrik ölçümler ve
MND tekrarlanarak kayıt altına alındı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 73,37±6,84 (min:65 - max:93) yıl,
%51'i (n=152) kadın, %72,5'i (n=216) evliydi. Katılımcıların %20,5'inde (n=61)
herhangi bir kronik hastalık olmadığı, hipertansiyonun %32,6 (n=97) oranla en sık
görülen hastalık olduğu ve %65,1'inin (n=194) birden fazla ilaç kullandıkları
tanımlandı. Kronik hastalığı olanlarda malnütrisyon riski daha yüksekti (p=0,045).
Kronik hastalığın tipine göre malnütrisyon varlığı karşılaştırıldığında istatistiksel
olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Malnutrisyon durumu, cinsiyet, medeni
durum ve aylık gelir ile ilişkiliydi (sırasıyla; p=0,002 ve p=0,001, p<0,001).
Tekrarlayan antropometrik ölçüm ve MND test skorlarında 3 aylık süreçte olumlu
değişim saptanmıştır.
Sonuç: Yaşlı bireylerde kronik hastalık varlığı, hastalık türünden bağımsız
olarak malnütrisyon riskini artıran bir faktördür. Tekrarlayan antropometrik ölçüm ve
MND test skorlarında 3 aylık süreçte olumlu yönde değişim saptanmıştır. Yaşlı
bireylerin ilk temas noktasında yer alan ve biyopsikososyal yaklaşımın en iyi
uygulayıcılarından olan aile hekimleri ve birinci basamakta görevli sağlık
çalışanlarının periyodik sağlık muayenesi ve malnutrisyon taraması yaparak
farkındalık oluşturmak suretiyle dahi yaşlı sağlığı ve malnutrisyonun önlenmesine
büyük katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Özellikle kronik hastalık izlemi için 
ii
başvuran yaşlı bireylerde her karşılaşma malnutrisyon taraması açısından bir fırsat
olarak değerlendirilmelidir

Abstract:
The relationship between chronic disease and malnutrition in individuals
aged 65 years and above
Objective: This study aimed to determine the relationship between chronic
diseases and malnutrition in elderly individuals, who are followed in a family health
center.
Methods: A repeated cross-sectional study was conducted in patients aged 65
years and above, registered to a primary care center. Of the 825 registered elderlies,
298 accepted to attend the study. Anthropometric measurements of the individuals
were taken and the drugs used, the presence of chronic diseases, and
sociodemographic characteristics of the attendants were recorded. The Mini Nutrient
Assessment (MNA) test was used to determine malnutrition status. Three months
later, anthropometric measurements and MNA were performed and recorded.
Findings:The mean age of the participants was 73.37±6.84 years (min. 65-
max. 93), %51 (n=152) female and %72,5 (n=216) were married. Of the participants,
20.5% (n= 61) had no chronic disease, hypertension was the most common disease
with a rate of 32.6% (n= 97), and the majority 65.1% n= 194) used more than one
medication. Malnutrition risk was higher in patients with chronic disease (p=0.045).
No statistically significant difference was found between malnutrition and the type of
chronic disease, (p>0,05). Gender, marital status, and monthly income were releated
with malnutrition status (p=0.002, p=0.001, and p<0.001, respectively).
Improvement in repetitive anthropometric measurement and MNA test scores was
found in the 3-month period.
Conclusion:Chronic disease in elderly people living in the community
increases the risk of malnutrition regardless of the type of disease. A positive change
was detected in the repetitive anthropometric measurement and MNA test scores in 3
months. Family physicians and primary healthcare professionals, who are the first
contact point for elderlies and the best practitioners of the biopsychosocial approach,
can make a significant contribution to the prevention of elderly health and
malnutrition by raising awareness via performing periodic health examination and 
iv
malnutrition screening. Each visit should be considered as an opportunity for
malnutrition screening, especially in elderly individuals who apply for chronic
disease follow-up.