Türkçe komutları tanıyan ses tanıma sistemi geliştirilmesi
Development of a speech recognition system recognising Turkish commands
Yazar: MURAT KEMAL BAYGÜN
Danışman: Y.DOÇ.DR. KADİR YALDIR
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
nsanlar arası iletişim, hızlı ve etkin şekilde sesli olarak sağlanmaktadır. Ses tanımasistemleri de, buradan yola çıkarak, insan-bilgisayar arası iletişimi daha etkinsağlayabilmek için konuşma dilini kullanmayı amaç edinir. Son yıllarda ses tanımateknolojileri büyük önem kazanmıştır. Ses tanıma teknolojileri kullanılarak çoğunluklakişi tanımlama ve konuşma dilini anlama olmak üzere birçok uygulama üzerindeçalışılmaktadır. Ancak Türkçe ses tanıma üzerine çok fazla çalışma bulunmamaktadır.Bu çalışmada ses tanıma sistemleri genel olarak incelenmiş, kullanılan yöntemleraraştırılmış ve ses tanıma teknolojileri kullanılarak Türkçe komutları tanıyan bir SesTanıma Sistemi geliştirilmeye çalışılmıştır.Ses tanıma süreci, sesin kaydedilmesi ve ifadenin saptanması; sesin işlenmesi;karşılaştırma ve eşleştirme yapılması; son olarak saptanan ifadeye karşılık gelen işlevingerçekleştirilmesi aşamalarından oluşur. Bu aşamalardan her biri için, geliştirilmiş vekullanılan birçok teknik bulunmaktadır. Bu çalışmada sesin kaydedilmesi aşamasındasözcük kesimlerinin saptanması için bir çerçevedeki sıfırı geçiş sayısı ve RMS (RootMean Square) değerinden faydalanılmıştır. Sesin işlenmesi aşamasında kodlayıcı olarakLPC (Linear Predictive Coding) kullanılmış olup karşılaştırma ve eşleştirme aşamasındaise LPC parametreleri üzerinde DTW (Dynamic Time Warping) uygulanmıştır.Geliştirilen bu ses tanıma sistemi, kişiye bağımlı, sözcük tabanlı bir komut-kontrolsistemi olarak oluşturulmuştur. Sözlük kapasitesi, toplam 15 kelime ile sınırlandırılmışolup rakamlar ve beş komuttan oluşmaktadır. Öncelikle, bu kelimeler için ses kaydıyapılıp, LPC ile kodlanmıştır. Her bir kelime için bu şekilde şablonlar oluşturulmuştur.Çalışma anında, kayıt esnasında saptanan ses, LPC ile kodlanarak, tüm kayıtlışablonlarla DTW algoritması kullanılarak karşılaştırma gerçekleştirilmiştir.Karşılaştırma sonucunda elde edilen en yakın şablon ile kelime eşleştirilmesigerçekleştirilerek algılanan komut, geliştirilen uygulama ara yüzüne yansıtılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ses Tanıma, Sözcük Tabanlı Ses Tanıma, Türkçe Ses Tanıma,LPC, DTWYard. Doç. Dr. Serdar PL KÇYard. Doç. Dr. A. Kadir YALDIRYard. Doç. Dr. Sezai TOKAT

Abstract:
Communication between human beings is done quickly and more efficiently byvoice. Speech recognition systems therefore, aim to improve the human - computerinteraction by using spoken language. In recent years speech recognition techniquesgained more importance. By using speech recognition techniques, many applications arebeing studied on for speaker identification and speech recognition. However, there arenot so many studies on Turkish speech recognition. With this study, speech recognitionsystems have been examined generally, the methods used have been investigated and aSpeech Recognition System has been tried to being developed for recognizing Turkishcommands by using speech recognition techniques.Speech recognition process consists of speech recording and determining utterance,signal processing, comparison and matching; and finally processing the function toresponse the recognized word. For all these phases, there are many techniques that havebeen investigated and are being used. In this study, zero pass count and RMS (RootMean Square) are used to determine the utterances in speech recording phase. LPC(Linear Predictive Coding) is used in signal processing phase, and DTW (DynamicTime Warping) is used in comparison and matching phase on LPC coefficients.The speech recognition system that has been developed is designed as a speakerdependent word based command-control system. The dictionary is limited by 15words and consists of numbers and five commands. First; speech recording is done andspeech is coded with LPC for these words. For all these words, patterns are generated.During run-time, the determined utterance while recording is being coded with LPC andcompared by using DTW algorithm with the all word patterns saved. After comparison,the nearest matching pattern is selected, and the recognized command is reflected on thedeveloped application interface.Keywords: Speech Recognition, Word Based Speech Recognition, Turkish SpeechRecognition, LPC, DTWAsst. Prof. Dr. Serdar PL KÇAsst. Prof. Dr. A. Kadir YALDIRAsst. Prof. Dr. Sezai TOKAT