Üniversite mezunu evli çiftlerin aile içi rol dağılımına ilişkin algıları
Perceptions of university graduate married couples on role distribution in the family
Yazar: ŞURA ÜNVER
Danışman: PROF. DR. OYA ÖZKARDAŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi roller = Family roles ; Evli çiftler = Married couples ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada üniversite ve üstü eğitimi olan çalışan evli eşlerin toplumsal cinsiyet rol algılarının aile içi rol dağılımına yansımasının incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de üstü düzey eğitime sahip beyaz yakalı çalışan 10 evli çift ile yürütülen bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kriter örnekleme tekniği tercih edilmiştir. Veriler "Demografik Bilgi Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmış, elde edilen veriler betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; çalışan evli eşlerin sosyo-demografik özelliklerinin aile içi rolleri üstlenme durumunu etkilediği görülmüştür. Aile içinde kararların alınmasında çocuk bakımını daha çok kadın üstlenirken, diğer kararların çoğunlukla birlikte alındığı görülmüştür. Aile içi rol ve sorumlulukların eşler arasındaki paylaşımı değerlendirildiğinde, ev içi rol ve sorumlulukların çoğunlukla kadında, ev dışı rol ve sorumlulukların çoğunlukla erkekte olduğu; kök ailelerinde üstlenilen cinsiyet rolleriyle karşılaştırıldığında kendi ailelerindeki durumun daha olumlu olduğu görülmüştür. Kadının çalışmasının aile içindeki rol ve sorumluluk dağılımını etkilediği, bunula birlikte her iki eşin çalışma durumunun ev içindeki sorumlulukları yerine getirmede yorucu etkisinin erkeklere oranla kadınlarda daha fazla olduğu görülmüştür. Evli eşlerin aile içi rol paylaşımını eşit bulmadıkları ve ideal olan ev işlerinin eşler arasında eşit şekilde üstlenilmesi gerektiği şeklindeki düşünceleri değerlendirildiğinde, özellikle ev içi rollerin diğer rollere göre daha fazla direnç gösterdiği görülmüştür. Evli eşlerin genel olarak aile içindeki rol ve sorumluluk dağılımına ilişkin sonuçları değerlendirildiğinde, aile içinde her iki eşin çalışmasına rağmen, eşler arasında para kazanma rolünün paylaşımındaki artış, ev içi rollerin paylaşımını aynı oranda artırmadığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the reflection of gender role perceptions of working married spouses with university or higher education on the distribution of roles within the family. Semi-structured interview technique, which is one of the qualitative research methods, was used in this study, which was conducted with 10 married couples who are white-collar workers with higher education in Turkey. In determining the research group, criterion sampling technique, one of the purposeful sampling methods, was preferred. The data were collected with the "Demographic Information Form" and the "Semi-Structured Interview Form", and the obtained data were evaluated with descriptive analysis. According to the results of the research; It has been seen that the socio-demographic characteristics of working married spouses affect the status of taking on family roles. It has been observed that while more women take care of children in making decisions within the family, other decisions are mostly taken together. When the sharing of domestic roles and responsibilities between spouses is evaluated, it is seen that domestic roles and responsibilities are mostly women, and out-of-home roles and responsibilities are mostly men; Compared to the gender roles assumed in the root families, it was seen that the situation in their own families was more positive. It has been observed that women's work affects the distribution of roles and responsibilities in the family, however, the tiring effect of both spouses' work status on fulfilling responsibilities at home is more common in women than in men. When the opinions of married spouses that they do not find the sharing of roles within the family equal and that ideal housework should be undertaken equally between spouses, it was observed that especially domestic roles showed more resistance than other roles. When the results of married spouses regarding the distribution of roles and responsibilities in the family in general are evaluated, it is seen that the increase in the sharing of the role of earning money between the spouses does not increase the sharing of domestic roles at the same rate, although both spouses work in the family.