Farklı senkronizasyon uygulamaları ile senkronize edilen ineklerde üreme performansı üzerine vitamin E'nin etkisi
Effect of vitamin E on reproductive performance in cows synchronized with different synchronization methods
Yazar: EMRAH HİCAZİ AKSU
Danışman: DOÇ. DR. TANZER BOZKURT
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Prostaglandinler F = Prostaglandins F ; Sığırlar = Cattles ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; Vitamin E = Vitamin E ; Vitamin E eksikliği = Vitamin E deficiency ; Üreme = Reproduction ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışma; farklı senkronizasyon yöntemleri kullanılarak senkronize edilen ineklerin üreme performansı üzerine vitamin E uygulamasının etkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmada hayvan materyali olarak Afyonkarahisar il sınırları içerisinde yetiştirilen ve benzer bakım-besleme şartları uygulanan 84 adet Holştayn ırkı inek kullanıldı. İnekler 3-7 yaşları arasında olan, en az bir kez doğum yapmış, reprodüktif açıdan herhangi bir problemi bulunmayan ve en az postpartum 45-60. günler arasında bulunan sağlıklı hayvanlar arasından seçildi.İnekler üç farklı senkronizasyon yöntemi kullanılarak senkronize edildi ve suni tohumlama yoluyla tohumlandı. Çift doz prostaglandin F2? (11 gün arayla PGF2?), Ovsynch yöntemi ve Kontrollü intravaginal ilaç salımı (CIDR) yöntemi ile üç farklı şekilde senkronize edildi. İnekler her senkronizasyon grubu içerisinde kontrol ve vitamin E uygulanan grup olarak iki gruba ayrıldı. PGF2? uygulanan gruplarda 2. doz PGF2? enjeksiyonundan sonra, ovsynch yöntemi uygulanan gruplarda PGF2? enjeksiyonundan sonra ve CIDR kullanılan gruplarda ise CIDR'ın çıkarılmasından hemen sonra 10 ml kan alınarak kontrol gruplarına 4 ml i.m. serum fizyolojik, uygulama gruplarına da 4 ml vitamin E (300 mg/ 2 ml) enjeksiyonu yapıldı. Tüm gruplardaki hayvanlar rekto-vaginal yöntemle tohumlandıktan hemen sonra kontrol gruplarına serum fizyolojik, uygulama alt gruplarına da vitamin E enjeksiyonu yapıldıktan sonraki 3. günde ikinci kan örneği alındı. Tohumlama zamanında klinik muayene ile tespit edilen östrus yoğunlukları skorlandı. Alınan kan örneklerinde vitamin E ve MDA düzeyleri tespit edildi. Bütün gruplardaki hayvanlar tohumlamadan 60 gün sonra gebelik açısından muayene edildi.Östrus yoğunlukları ve vitamin E değerleri açısından hem senkronizasyon grupları arasında hem de aynı senkronizasyon grubu içerisindeki kontrol ve uygulama alt grupları arasında istatistiki olarak önemli bir farklılık tespit edilmedi. Ovsynch protokolü uygulanan ve çift doz PGF2? ile senkronize edilen ineklerde kontrol ve uygulama gruplarının 1. ve 2. kan örneklerinin malondialdehit (MDA) düzeyleri açısından hem senkronizasyon grupları arasında hem de aynı senkronizasyon grubu içerisindeki kontrol ve uygulama grupları arasında istatistiki olarak önemli bir farklılık tespit edilmedi. CIDR uygulanan ineklerde kontrol (p<0.01) ve uygulama (p<0.001) alt gruplarından alınan 1. ve 2. kan örneklerinin MDA değerleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark gözlendi. Çift doz PGF2? ile senkronize edilen kontrol ve uygulama grubu ineklerde ortalama gebelik oranı sırasıyla %40 ve %53,3, ovsynch protokolü uygulanan kontrol ve uygulama grubu ineklerde sırasıyla %23,1 ve %46,7 ve CIDR uygulanarak senkronize edilen kontrol ve uygulama grubu ineklerde ise sırasıyla %46,2 ve %53,8 olarak belirlendi. Gebelik oranları açısından her bir senkronizasyon grubu içerisindeki kontrol ve uygulama alt grupları ile senkronizasyon grupları arasında istatistikî olarak önemli bir farklılık tespit edilmedi. Tüm gruplarda gebelik oranı ile MDA düzeyi arasında önemli derecede pozitif bir korelasyon (r= 0,853, p<0.05) tespit edildi.Sonuç olarak farklı senkronizasyon grupları ile senkronize edilen ineklere vitamin E uygulanması gebelik oranlarında hafif bir artış sağlamasına rağmen CIDR'ın neden olduğu lipid peroksidasyonu önemli derecede önlemektedir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of vitamin E treatment on reproductive performance of cows synchronized with different synchronization methods. Eigthy-four holstein cows, which are raised at similar management- feeding conditions in Afyonkarahisar city, were used as material. The cows were selected from healthy animals between 3-7 years old, at least once giving birth, on post partum 45-60 days, and not having any reproductive problem.The cows were synchronized with 3 different synchronization methods and inseminated by artificial insemination. The cows that were synchronized by double PGF2? injections 11 days apart, ovsynch and CIDR insertion were divided into two sub-groups as control and treatment (vitamin E) within each synchronization group. Ten ml blood samples were taken immediately after second PGF2? injections in PGF2? group, immediately after PGF2? injections in ovsynch group, and immediately after CIDR removal in CIDR group, and then 4 ml physiological saline was injected to all control subgroups while 4 ml vitamin E (300 mg/ 2 ml) injected to all treatment subgroups. Second injections of phsyological saline vitamin E and were administered to all control and treatment subgroups, respectively immediately after the animals were artificially inseminated by recto-vaginal method. Then second blood samples were also taken on day 3 after the insemination. Estrous intensities, which were detected by clinical examination at the time of insemination, were scored. Vitamin E and MDA levels were determined in all blood samples. All the animals were examined for pregnancy on day 60 after insemination.No statistically significant difference was determined between different synchronization groups, and between control and treatment subgroups within same synchronization group with respect to oestrus intensity and vitamin E levels.No statistically significant difference was determined between synchronization groups, and between control and treatment subgroups within same synchronization group of cows that were synchronized with PGF2? and ovsynch protocol in terms of MDA levels in first and second blood samples. There was a statistically significant difference between MDA levels of first and second blood samples in both control (p<0.01) and treatment (p<0.001) subgroup cows which were synchronized with CIDR synchronization method. Pregnancy rates for control and treatment subgroups of PGF2? synchronization method were 40% and 53.3%, respectively, for control and treatment subgroups of ovsynch protocol were 23.1% and 46.7%, respectively, and for control and treatment subgroups of CIDR synchronization method were 46.2% and 53.8%, respectively. No statistically significant difference was determined between different synchronization groups, and between control and treatment subgroups within same synchronization group with respect to pregnancy rates. A significant positive correlation was found between pregnancy rates and MDA levels in all groups (r= 0,853, p<0.05).In conclusion, although administration of vitamin E to cows which were synchronized with different synchronization methods provides a slight increase in pregnancy rates, it significantly prevents the CIDR induced-lipid peroxidation.