Deneysel fibromiyalji sıçan modelinde acve hurmasının (Phoenix dactylifera L.) serotonin düzeylerine etkisi
The effect of ajwa date (Phoenix dactylifera L.) on serotonin levels in an experimental rat model of fibromyalgia
Yazar: MEHLİKA SARI
Danışman: PROF. DR. ŞERİF DEMİR
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Ağrı = Pain

Özet:
Fibromiyalji, birçok semptomu bulunan ve toplumda sık görülen bir hastalıktır. Fibromiyaljide, kandaki serotonin seviyelerinin azaldığı bilinmektedir. Acve hurması (Phoenix dactylifera L.), içerdiği birçok aminoasit, vitamin ve mineral açısından sağlığa oldukça yararlı olan bir meyvedir ve içeriğindeki bu besinler, meyve ve çekirdek kısımlarında farklı konsantrasyonlarda bulunmaktadır. Bu hurmanın içerisindeki B6 vitamini ve triptofan, serotonin üretimini etkilemektedir. Fibromiyalji üzerine acve hurmasının etkileriyle ilgili literatürde yeterli çalışma bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, acve hurmasının serotonin düzeyi üzerinden fibromiyalji üzerine bir etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmamızda 2-3 aylık ve 230 ± 30 gr ağırlığında 35 adet Wistar cinsi dişi sıçan kullanılmıştır. Hayvanlar rastgele kontrol (K), fibromiyalji (FM), fibromiyalji + acve çekirdeği tozu (FM + ÇT), fibromiyalji + acve meyvesi (FM + M) ve fibromiyalji + acve çekirdek tozu ile meyvesi karışımı (FM + MIX) olmak üzere 5 alt gruba ayrılmıştır. Fibromiyalji oluşturma süreci dahil olmak üzere 9 günlük bir uygulama yapılmıştır. Sıçanlara günde 1 kez, 3 gün boyunca subkutan yoldan 1 ml/kg (216 mg/kg) dozda reserpin uygulanarak fibromiyalji indüklenmiştir. Son reserpin enjeksiyonundan 24 saat sonra, hot plate cihazında Kontrol ve FM gruplarındaki sıçanların pati çekme süreleri ölçülmüş ve pati çekme sürelerindeki azalma fibromiyalji olarak kabul edilmiştir. Sıçanlarda 3 gün içerisinde fibromiyalji indüklenmiş ve dördüncü günden dokuzuncu güne kadar sıçanlara 0,5 gr/kg acve hurması, gavaj yoluyla verilmiştir. Çalışma sonunda sıçanlardan alınan serum örneklerinden serotonin düzeyleri ELISA yöntemi ile belirlenmiş ve istatistiksel analiz için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile Holm-Šídák's çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, FM grubunun serotonin seviyesi değerlerinin Kontrol, FM+M, FM+ÇT ve FM+MIX gruplarına göre istatistiksel olarak daha düşük olduğunu göstermiştir (p<0,05). Bu değerler baz alındığında, acve hurmasının kandaki serotonin seviyelerinin artmasını sağlayarak fibromiyaljiyi iyileştirdiği sonucuna varılmıştır. Bu durum acve hurmasının fibromiyalji tedavisinde kullanılabilecek doğal bir besin maddesi olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Fibromyalgia is a disease that has many symptoms and is common in society. It is known that serotonin levels in the blood decrease in fibromyalgia. Ajwa date (Phoenix dactylifera L.) is a fruit that is very beneficial to health in terms of many amino acids, vitamins and minerals it contains, and these nutrients are found in different concentrations in the fruit and kernel parts. The vitamin B6 and tryptophan in this date affect the production of serotonin. There are not enough studies in the literature on the effects of ajwa dates on fibromyalgia. Therefore, the aim of this study is to investigate whether ajwa dates have an effect on fibromyalgia through serotonin levels. In our study, 2-3 months old, weighing 230 ± 30 gr, 35 female Wistar rats were used. Animals are randomly divided into 5 subgroups; control (K), fibromyalgia (FM), fibromyalgia + ajwa kernel powder (FM + ÇT), fibromyalgia + ajwa fruit (FM + M) and fibromyalgia + ajwa kernel powder and fruit mixture (FM + MIX). A 9-day application was made, including the fibromyalgia creation process. Fibromyalgia was induced by administering reserpine at a dose of 1 ml/kg (216 mg/kg) subcutaneously to rats 1 time a day for 3 days. 24 hours after the last reserpine injection, the paw-withdrawal times of rats in the Control and FM groups were measured on the hot plate device and the decrease in paw-withdrawal time was considered fibromyalgia. Fibromyalgia was induced in rats within 3 days, and from the fourth to the ninth day, 0,5 g/kg of ajwa dates were given to rats by gavage. At the end of the study, serotonin levels from serum samples taken from rats were determined by ELISA method and one-way analysis of variance (ANOVA) and Holm-Šídák's multiple comparison test were used for statistical analysis. The results showed that the serotonin level values of the FM group were statistically lower compared to the Control, FM+M, FM+ÇT and FM+MIX groups (p<0.05). Based on these values, it has been concluded that ajwa date improves fibromyalgia by increasing serotonin levels in the blood. This situation shows that ajwa date may be a natural nutrient that can be used in the treatment of fibromyalgia.