İlkokul, ortaokul ve liselerin kalite unsurları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of primary school, secondary and high schools in terms of quality
Yazar: MUSTAFA ÜNET
Danışman: PROF. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Denetimi Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Her bireyin kaliteli ve nitelikli eğitim alması aynı zamanda bir insan hakkıdır. 1739
sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nda fırsat ve imkân eşitliği maddesi kapsamında eğitimde
tüm bireylere kaliteli eğitim sağlanması esastır. Bu bağlamda bu çalışmada, ilkokul, ortaokul
ve liselerin kalite unsurları ile ilgili bir ölçme aracının geliştirilmesi ve bu okul türlerinin kalite unsurları açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışma, okulların kalite unsurlarına ilişkin bir ölçeğin geliştirilmesini sağlaması, okul türlerine göre kalite durumlarını ortaya koyarak bu açıdan karşılaştırılmalarına ve eksikliklerinin tespit edilerek tamamlanmasına
ilişkin önerilerin geliştirilmesine olanak vermesi bakımından önemlidir.
Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini Antalya ili Muratpaşa, Kepez, Aksu Döşemealtı ve Konyaaltı ilçelerinde
ilkokul ortaokul ve liselerde görev yapan müdür, müdür yardımcı ve öğretmenler
oluşturmaktadır. Örneklemi ise gelişigüzel örnekleme yöntemiyle ile belirlenen 591 okul
müdürü, müdür yardımcısı ve öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı
tarafından geliştirilen okul kalite unsurları ölçeği kullanılmıştır.
Verilerin analizinde t-testi, ANOVA ve post-hoc testlerinden Tukey testi kullanılarak,
okul kalite unsurları düzeyi okul kademesi, okul türü, kıdem, görev türü, cinsiyet ve ilçe
değişkenlerine göre incelenmiştir.
Çalışma sonuçlarına göre, katılımcıların cinsiyetine, okul kademesine, okul türüne,
katılımcıların görev türlerine ve ilçeye göre okulların kalite alt boyutları arasında anlamlı
farklılıklar ortaya çıkmıştır. Liselerin destek bölümü ve bahçe düzeninin ilkokul ve ortaokullara
göre, ilkokulların okul çevre ilişkisinin ortaokullara göre kalite unsuru düzeyinin daha yüksek
olduğu görülmüştür. Fakat okul müdürü, müdür yardımcısı ve öğretmenlerin okul kalite
unsurları düzeyi kıdem değişkenine göre incelendiğinde alt boyutlar arasında anlamlı farklılık
oluşmadığı görülmüştür.
Tüm okul kademelerinde etkili bir okul çevre işbirliği gerçekleştirmek için çift yönlü
iletişim kanallarının sürekli açık tutulması sağlanmalıdır. Okul bahçeleri öğrencilerinin
ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir. Türkiye'nin geleceği olan öğrencilerin eğitim gördüğü
okullar planlanırken yeterince bütçe ayırmalı ve tam donanımlı eğitim kurumları
planlanmalıdır.

Abstract:
It is also a human right for every individual to receive quality and qualified education.
It is essential to provide quality education to all individuals in education within the scope of the
equality of opportunity and opportunity article in the National Education Basic Law No. 1739.
In this context, in this study, it is aimed to develop a measurement tool related to the quality
elements of primary, secondary and high schools and to evaluate these school types in terms of
quality elements. This study is important in terms of providing the development of a scale
regarding the quality elements of schools, revealing the quality status according to school types,
allowing them to be compared in this respect and to develop suggestions for determining and
completing their deficiencies.
In this study, the relational survey model, one of the quantitative research methods,
was used. The universe of the research consists of principals, assistant principals and teachers
working in primary schools, secondary schools and high schools in Antalya province
Muratpaşa, Kepez, Aksu Döşemealtı and Konyaaltı. The sample consists of 591 school
principals, vice principals and teachers determined by random sampling method. The school
quality elements scale developed by the researcher was used to collect the data.
In the analysis of the data, t-test, ANOVA and Tukey test, which is one of the posthoc
tests, were used, and the level of school quality elements was examined according to school
level, school type, seniority, task type, gender and district variables.
According to the results of the study, there were significant differences between the
quality sub-dimensions of the schools according to the gender of the participants, school level,
school type, task types of the participants and the district. It has been observed that the support
section of high schools and the garden layout are higher than primary and secondary schools,
and the quality element level of the school-environment relationship of primary schools is
higher than secondary schools. However, when the level of school quality elements of the

school principal, vice principal and teachers was examined according to the seniority variable,
it was seen that there was no significant difference between the sub-dimensions.
In order to achieve an effective school-environment cooperation at all school levels,
two-way communication channels should be kept open at all times. School gardens should be
arranged according to the needs of the students. While planning the schools where the students
who are the future of Turkey are educated, enough budget should be allocated and fully
equipped educational institutions should be planned.