Islak mendillerin atıksu sistemlerindeki parçalanması
Disintegration of flushable products in wastewater system
Yazar: MUSTAFA NİĞDELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH KARADAĞLI
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Islak mendillerin bazıları "klozete atılabilir" ibaresiyle pazarlanmaktadır, ancak bu ürünlerin kanalizasyon sistemlerindeki davranışları hakkında ayrıntılı çalışmalar mevcut değildir. 

Islak mendiller ve tuvalet kağıtları insanların kullanımlarından sonra ya çöpe atılmaktadır ya da kanalizasyon sistemlerine bırakılmaktadır. Bu tür atıklar kanalizasyon sistemlerinde yağ vb. gibi hidrofobik maddelerle veya kum gibi inorganik maddelerle birleşerek  taşınımı ve parçalanması zorlaşan yumaklar haline gelmektedir.  Yumak haline gelmiş atıkların kütle ve hacim gibi fiziksel özellikleri artarak,   kanalizasyon sistemlerinin eğimi veya debisi düşük olan kısımlarında birikim yapmaları ve zamanla kanalizasyon sisteminde tıkanmalara neden oldukları bilinmektedir. 

Bu tez çalışmasının amacı tuvalet kağıdı ve ıslak mendil ürünlerinin atıksu sistemlerindeki fiziksel parçalanmasının deneysel ve matematiksel modelleme yoluyla araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda,  hijyenik ürünlerin kanalizasyon sistemlerinde fiziksel parçalanmasıyla ilgili daha önceden geliştirilmiş olan bir teorik yaklaşım ve matematiksel model ıslak mendil ve  tuvalet kağıtları için uyarlanmıştır. Bu şekilde, yenilenmiş modelleme çalışmaları ve deneysel testlerle ıslak mendil ve tuvalet kağıtlarının parçalanması çalışılmıştır. Bu çalışmalarda, öncelikle tuvalet kağıtları incelenmiş, ve daha sonra, farklı ıslak mendillerin parçalanma deneyleri ve modelleme çalışmaları yapılmıştır. 

Sonuç olarak, "klozete atılabilir" olarak pazarlanan ıslak mendillerin, tuvalet kağıtlarına göre çok yavaş parçalandığı gözlemlenmiştir. Buna göre, "klozete atılabilir" ürünler için teknik şartnamelerin ve standartların geliştirilmesi gerekmektedir. Kanalizasyon sistemlerindeki tıkanma problemlerini azaltmak için, ıslak mendillerin ambalajlarında düzenlemelerin yapılması, ve tüketicilerle eğitim çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Wet wipes are marketed as "flushable" to be disposed of into sewer systems.  Systematic studies that assessed sewer behavior of flushable wipes are limited. 

Wet wipes and toilet papers are either disposed of into solid waste bins, or flushed from toilets into sewer systems. In sewer environment, wet wipes and toilet papers  absorp hydrophobic materials such as oil and grease, or blend with inorganic materials such as sand. As a result, such solids accumulate in time, and cause sewer overflows in parts of sewer system where pipe slope or wastewater flow rate is insufficient. 

The main objective of this thesis is to investigate  physical breakdown of toilet paper and wet wipes  through experimental analyses and mathematical modeling.  To achieve this goal, a previously developed theoretical approach and its mathematical model that describe the physical breakdown of hygienic products were adapted for this study.  In accordance, disintegration of wet wipes and toilet papers were examined through mathmetical modeling studies and experimental testing. 

The results indicated that flushable wipes disintegrate much more slowly than toilet papers under representative sewer flow conditions.  Therefore, technical specifications and regulations for flushable products is needed urgently. Likewise, labeling of wet wipes and education of consumers about disposal of such items into solid waste bins is essential to minimize sewer blockages and overflows.

Keywords: Wet Wipes, Wastewater Systems, Physical Disintegration, Modeling