Kazova (Tokat) ekolojisinde yetiştirilen bazı üzüm çeşitlerinde etkili sıcaklık toplamı ve optimum hasat zamanlarının belirlenmesi
Determination of the effect heat summation and optimum harvest time of some grape cultivars grown in Kazova (Tokat) ecology
Yazar: AYŞEGÜL ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. RÜSTEM CANGİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2006 ve 2007 yıllarında Kazova yöresinde (Turhal) yetiştirilen Boğazkere, Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Çavuş, Emir, Hamburg Misketi, Merlot, Narince, Riesling ve Öküzgözü üzüm çeşitlerinde optimum hasat zamanı ve etkili sıcaklık toplamını (EST) belirlemek amacıyla yapılmıştır. Üzüm çeşitlerinde olgunlaşma periyodu boyunca bazı fiziksel ve kimyasal değişimler takip edilmiştir. Asmalardan üzüm numuneleri, ben düşme döneminden hasada kadar bir hafta arayla alınmıştır. Üzüm çeşitlerinde gözlenen farklı fenolojik safhalar çeşit ve yıllara göre değişiklik göstermiştir. En erken olgunlaşan çeşit Çavuş, en geç olgunlaşan çeşitler Boğazkere ve Öküzgözü olmuştur. Tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre 86 gün (Çavuş) ile 122 gün (Öküzgözü, Boğazkere) arasında değişmiştir. Uyanmadan hasada kadar EST 1550,46 gün-derece (Çavuş) ile 1859,2 gün-derece (Boğazkere) arasında hesaplanmıştır. Ben düşme döneminden itibaren olgunlaşmaya kadar tüm çeşitlerde SÇKM, pH değeri ve tane iriliği artarken, toplam asit miktarı ise azalmıştır. Hasat döneminde, SÇKM %15,6 (Çavuş) ile % 22,5 (C. Sauvignon); toplam asit %0,491 (Çavuş) ile % 1,10 (Boğazkere); şırada pH değerleri 3,29 (Boğazkere) ile 3,80 (Çavuş) arasında değişmiştir. Olgunluk indisi 17,27 (Boğazkere) ile 33,90 (Emir) arasında belirlenmiştir. Verim, salkım ağırlığı ve 100 tane ağırlığı sırasıyla, 902,4 kg /da (Chardonnay) ile 2332,1 kg/da (Çavuş); 122,0 g (Chardonnay) ile 553,0 g (Çavuş); 125,02 (Chardonnay) ile 452,0 g (Çavuş) arasında saptanmıştır. Sonuç olarak, bölgede yeni yetiştirilen şaraplık C. Sauvignon, Chardonnay, Emir, Merlot ve Riesling ile sofralık Hamburg Misketi çeşitleri bölge için yetiştiricilik konusunda ümitvar görülmüştür. Boğazkere ve Öküzgözü çeşitlerinde hasat döneminde saptanmış olan olgunluk indisi değerleri, bu çeşitler için önerilen değerin altında kalmıştır. Bu iki çeşitte hasadın kalite ve kantite açısından Ekim ayının sonuna kadar geciktirilmesi tavsiye edilmiştir.

Abstract:
This study has been carried out to determine the optimum harvesting time and heat summations (degree?days) of Boğazkere, Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Çavuş, Emir, Hamburg Misketi, Merlot, Narince, Riesling and Öküzgözü grape varieties grown in Kazova region (Tokat) in 2006 and 2007. Quantitative changes in some chemical and physical parameters of grape varieties were measured during the ripening periods. The vines were sampled weekly until harvest time from the initial stages of berry ripening (verasion) was reached. The date of the different phenology stages of grapes cultivars varied according to varieties and years. The earliest ripening time was Çavuş variety, whereas the latest ripening time was Boğazkere and Öküzgözü varieties. Number of days varied from 86 (Çavuş) to 122 (Öküzgözü, Boğazkere) for the period from full flowering to harvest time. Effect heat summation for budbreak to maturity was determined 1550,46 degree-days in Çavuş and 1859,2 degree-days in Boğazkere. The total soluble solids (TSS), pH values and berry weight increased with maturation, whereas the total acidity was found to decrease till the last observation date. At harvest, TSS ranged from 15,6 % (Çavuş) to 22,5 (Cabernet Sauvignon); total acidities ranged from 0,491 % (Çavuş) to 1,10 % (Boğazkere) and pH values ranged from 3,29 (Boğazkere) to 3,80 (Çavuş). The maturation index (TSS/acid) were found to be differed between 17,27 (Boğazkere) and 33,90 (Emir). The yield, bunch weight and 100 berry weight ranged 902,4 kg /da (Chardonnay) and 2332,1 kg/da (Çavuş); 122,0 g (Chardonnay) and 553,0 g (Çavuş); 125,02 ( Chardonnay) and 452,0 g (Çavuş) respectively. According to the results, it was determined that Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Emir, Merlot and Riesling from wine grape cultivars; Hamburg Misketi from table grapes cultivar was found to be promising cultivars. The maturation index values in latest sampled date of Boğazkere and Öküzgözü varieties was found low for the optimum maturation index predicted by researchers. Harvest time must be delayed to the late of October in respect to for both grape quality and quantity.