Doğu Akdeniz meselesinde Türk dış politikası ve Türk Dışişleri Bakanlığı söylem analizi: Etki alanı
Turkish foreign policy on the Eastern Mediterranean issue and discourse analysis of the Turkish Ministry of Foreign Affairs: Sphere of influence
Yazar: FATOŞ ÇAKIRCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN GÜRSELER
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Akdeniz politikası = Mediterranean policy ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Dışişleri Bakanlığı = Ministry of Foreign Affairs ; Söylem = Discourse ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde sahip olduğu niteliklerle önem arz etmiş, uygarlıkları barındırmış ve mücadele sahası olmuş Doğu Akdeniz, bugün topraklarında tespit edilen yeni hidrokarbon kaynakları ve dünya ticaretinin önemli bir merkezi olması sebebiyle uluslararası ölçüde dikkatleri çekmekte, kıyıdaş ülkelerin ilişkilerini etkilemektedir. Bu anlamda, sadece kıyıdaş ülkeler değil üçüncü ülkeler de bölgede politika yürütmek istemektedir. Bu şekilde çok sayıda aktör doğrudan veya dolaylı olarak Doğu Akdeniz'deki enerji ve deniz hâkimiyeti meselesinin içinde yer almaktadır. Doğu Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerin bölgedeki enerji kaynaklarından faydalanmak için Kıta Sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge Sınırlandırma Anlaşmaları imzalamaları gerekmektedir. Böylelikle, Doğu Akdeniz'in esas meselesi, deniz yetki alanları paylaşımı, öne çıkmaktadır. Kıyıdaş ülkeler anlaşmalarla belirledikleri sınırlar içinde petrol ve doğal gaz arama ve çıkarma faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Türkiye, Doğu Akdeniz'e en uzun kıyısı olan ülke olarak uluslararası hukuk bünyesinde bölgedeki hidrokarbon rezervlerinden yararlanmak için politikalar üretmektedir. Türkiye'nin, Doğu Akdeniz meselesinde dış politikasının nasıl seyrettiği ve ileri sürdüğü tezler temelinde diğer kıyıdaş ülkelerin politikalarının Türkiye dış politikasına yansımaları önemli olmaktadır. Türkiye için Kıbrıs Adası sorununun bölgede etkileri ve Doğu Akdeniz'deki enerji meselesinde Türkiye dış politikasını şekillendiren unsurlar Türk Dışişleri Bakanlığı'nın söylemlerinin analizi temelinde açıklanmaktadır. Doğu Akdeniz'in Türkiye'nin dış politikasını etkilediği ve bunun ilerleyen dönemlerde de yansımalarının olabileceği öngörülmektedir. Bu kapsamda, çalışma Türkiye'nin egemenlik haklarını uluslararası alanda korumak saiki ile gerçekleştirilen Doğu Akdeniz meselesine yönelik dış politikasının ana stratejilerini ve söylemlerini analiz etmektedir. Etki alanı kıyıdaş ülkelerle sınırlı olmayan ve çok boyutlu yansımaları olan süreç, Türk Dışişleri Bakanlığı'nın söylemleri esas alınarak analiz edilmektedir. Çalışmanın esas yöntemi ve amacı; Türkiye'nin Doğu Akdeniz meselesinde Türk Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamaları söylem analizi uygulanarak Türkiye'nin dış politikasının eğilimlerini, devamlılık ve değişim öğelerini açıklamaktır.

Abstract:
The Eastern Mediterranean, which has been important with its qualities in the historical process, has hosted civitizations and has been a field of struggle, attracts international attention due to the new hydrocarbon resources discovered on its territory and being an important center of world trade and affects the Relations of riparian countries. In this sense, not only the riparian countries but also the third countries want to carry out policies in the region. In this way, many actors are directly or indirectly involved in the issue of energy and maritime dominance in the Eastern Mediterranean. Countries boundering the Eastern Mediterranean are required to sign Continental Shelf and Exclusive Economic Zone Delimitation Agreements in order to benefit from the energy resources in the region. Thus, the main issue of the Eastern Mediterranean, the sharing of maritime jurisdiction areas comes to the fore. Riparian countries carry out oil and natural gas exploration and extraction activities within the borders determined by agreements. Turkey as the country with the longest coast to the Eastern Mediterranean produces policies to benefit from the hydrocarbon reserves in the region within the scop of international law. The reflections of the policies of other riparian countries on Turkey's foreign policy are important on the basis of how Turkey's foreign policy in the Eastern Mediterranean issue is progressing and the arguments put forward. For Turkey, the effects of the Cyprus Island problem in the region and the factor shaping Turkey's foreign policy regarding the Energy issue in the Eastern Mediterranean are explained on the basis of the analysis of the discourses of the Turkish Ministry of Foreign Affairs. It is predicted that the Eastern Mediterranean has affected Turkey's foreign policy and this may have repercussions in the future. In this context, the study analysis the main strategies and discourses of Turkish foreign policy towards the Eastern Mediterranean issue, which is carried out with the aim of protecting its sovereign rights in the international area. The process, whose sphere of influence is not limited to riparian countries and multidimensional reflections, is analyzed based on the discourses of the Turkish Ministry of Foreign Affairs. The main method and purpose of the study; to explain the trend, continuity and change elements of Turkey's foreign policy by applying discourse analysis of statements by the Turkish Ministry of Foreign Affairs on Turkey's Eastern Mediterranean issue.