A. Süheyl Ünver'in Eyüp defterlerinde şehir dokusu
Eyüp at the Suheyl Unver's documents and archives
Yazar: FARUK ERÇETİN
Danışman: PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Dini yapılar = Religious buildings ; Kent dokusu = Urban texture ; Mezarlar = Graves ; Tekkeler = Tekke ; Türbeler = Tombs ; Ünver, Süheyl = Ünver, Süheyl ; İstanbul-Eyüp = İstanbul-Eyüp

Özet:
İnsan çevresini dönüştüren ve çevresi tarafından dönüştürülen bir varlıktır. Çevresini dönüştürme eylemini mensubu bulunduğu kültürün dünyayı yorumlama şekliyle yapar. Sanat bir kültürün inancını bilgisini eşyayı şekillendirme şeklini içerir. Sanat eseri incelendiğinde o maddi kültürü oluşturan zemin kodlarını verir. Bu kodları kavrayamamış insanların aynı üretimi devam ettirmeleri mümkün değildir. Üretimde devamlılık olmazsa aynı toplumdan söz edilemez. Yani bir toplumun sürekliliğini geride bıraktığı maddi varlık sağlamaktadır. O maddi varlığı incelemek o toplumun hayatiyeti açısından değerlidir. Şehri incelemek bir toplumun maddi varlıklarını bütünlük içinde görmemizi sağlamaktadır. İslam sanatının ve kültürünün içinde hangi birleşimler olduğunu anlamak için İslam şehrini incelememiz gerekmektedir. Eyüp Sultan semti bu bileşenlerin çözümlenebildiği bir İslam şehridir. Bu yüzden kuruluşundan itibaren İslam şehri olan bir şehir kültürün sanatın çözümlenebilmesi için uygundur. Bu maddi varlığı incelerken o maddi kültürü tanıyan birisinin işaret ettiği noktaları incelemek, o toplumun şahsiyetinin inceliklerini tanımak açısından değerlidir. Bu tezin birinci bölümünde A. Süheyl Ünver'in hayatı, yetiştiği kültür çevresi sanatla şehirle münasebeti işlenmiştir. İkinci bölümde Eyüp Sultan'ın tarihi hüviyeti ve kültür sanat dünyamızdaki yeri incelenmiştir. Süheyl Ünver'in Eyüp Sultan'la alakalı münasebetine bu bölümde girilmiştir. Üçüncü bölümde A. Süheyl Ünver'in Eyüp Sultan'la alakalı ve Süleymaniye kütüphanesinde araştırmaya açık olan hususi notlar incelenmiş ve transkribesi yapılmıştır. Toplamda 10 defter ve dosyadan oluşan bu notlardan beş defter transkribe edilmiş geriye kalan ilgili dosyalara ve defterlere atıfta bulunulmuştur. Dördüncü bölümde ise defterlerden elde edilen diğer malzemeler değerlendirilmiştir.

Abstract:
İnsan çevresini dönüştüren ve çevresi tarafından dönüştürülen bir varlıktır. Çevresini dönüştürme eylemini mensubu bulunduğu kültürün dünyayı yorumlama şekliyle yapar. Sanat bir kültürün inancını bilgisini eşyayı şekillendirme şeklini içerir. Sanat eseri incelendiğinde o maddi kültürü oluşturan zemin kodlarını verir. Bu kodları kavrayamamış insanların aynı üretimi devam ettirmeleri mümkün değildir. Üretimde devamlılık olmazsa aynı toplumdan söz edilemez. Yani bir toplumun sürekliliğini geride bıraktığı maddi varlık sağlamaktadır. O maddi varlığı incelemek o toplumun hayatiyeti açısından değerlidir. Şehri incelemek bir toplumun maddi varlıklarını bütünlük içinde görmemizi sağlamaktadır. İslam sanatının ve kültürünün içinde hangi birleşimler olduğunu anlamak için İslam şehrini incelememiz gerekmektedir. Eyüp Sultan semti bu bileşenlerin çözümlenebildiği bir İslam şehridir. Bu yüzden kuruluşundan itibaren İslam şehri olan bir şehir kültürün sanatın çözümlenebilmesi için uygundur. Bu maddi varlığı incelerken o maddi kültürü tanıyan birisinin işaret ettiği noktaları incelemek, o toplumun şahsiyetinin inceliklerini tanımak açısından değerlidir. Bu tezin birinci bölümünde A. Süheyl Ünver'in hayatı, yetiştiği kültür çevresi sanatla şehirle münasebeti işlenmiştir. İkinci bölümde Eyüp Sultan'ın tarihi hüviyeti ve kültür sanat dünyamızdaki yeri incelenmiştir. Süheyl Ünver'in Eyüp Sultan'la alakalı münasebetine bu bölümde girilmiştir. Üçüncü bölümde A. Süheyl Ünver'in Eyüp Sultan'la alakalı ve Süleymaniye kütüphanesinde araştırmaya açık olan hususi notlar incelenmiş ve transkribesi yapılmıştır. Toplamda 10 defter ve dosyadan oluşan bu notlardan beş defter transkribe edilmiş geriye kalan ilgili dosyalara ve defterlere atıfta bulunulmuştur. Dördüncü bölümde ise defterlerden elde edilen diğer malzemeler değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: A. Süheyl Ünver, Eyüp, Şehir Dokusu
ABSTRACT
Man is a creature that transforms its surroundings and is transformed by them in return. He does this by the way his culture interprets the world. Art includes a culture's beliefs, knowledge and the way it cultivates things. When an art work is examined, it gives the fundamental codes constituting that material culture. It would be impossible for those who cannot grasp these codes to resume the same cultivation. If the same cultivation does not resume, one cannot talk about the existence of the same society. That is, continuity of a society depends on the material entities it produces. Examining that material entities is of utmost importance for the vitality of that society. In that sense, examining a city helps see the material assets of a society as a whole. In order to understand the composition of Islamic art and culture, one must study an Islamic city. The district of "Eyüp Sultan" is a suitable sample for this job as it has been an Islamic city since its foundation. While studying this material entity, paying attention to the points put forward by a person who knows the material culture is crucial to understand the elegance of the character of that society. The first part of this study includes A. Süheyl Ünver's life, the cultural environment in which he grew up and his contact with art and culture. The second part is dedicated to the historical identity of Eyüp Sultan district and its place in our culture and art. Süheyl Ünver's relationship with Eyüp Sultan belongs to this chapter, as well. The third part consists of the analysis and transcription of the personal notes of A. Süheyl Ünver on Eyüp Sultan in Süleymaniye library. Of ten notebooks and folders that constitute his personal notes, five notebooks have been transcribed and the rest have been cited. The last part consist estitmation abaout personal notes.