Vakıaların toplanması açısından teksif ilkesi
Eventualmaxime in terms of collecting facts
Yazar: ALPER TUNGA KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. MURAT ATALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Savunmayı genişletme yasağı = Ban of defense extension ; Teklif ilkesi = Eventualmaxime ; Vakıa = Fact ; Vakıaların toplanması = Fact finding ; Yargılama = Judgement ; İddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı = Restriction of extention and modification of claim and defence

Özet:
Medenî usûl hukukuna hâkim olan ilkelerden biri olan teksif ilkesi, tarafların iddia ve savunmalarının dayanağını oluşturan vakıaları ve delilleri Kanun'da belirlenen usûl kesitine kadar sunabileceği anlamına gelir. Söz konusu usûl kesitinden sonra vakıa ve delillerin ileri sürülme hakkı sukût eder. Yargılamanın hızlandırılması amacıyla İtalyan Kanonik hukukunda ortaya çıkan teksif ilkesi, tarih boyunca değişik hukuk sistemlerinde farklı şekillerde geçerli olmuştur. Teksif ilkesinin bazı ülkelerde çok katı şekilde geçerli olup bazılarında ise sınırlı şekilde geçerli olması bu ilkenin niteliğinden kaynaklanır. Zira teksif ilkesi yargısal temel haklardan olmayıp ne şekilde geçerli olacağı bir hukuk politikası tercihidir. Çalışmanın ilk bölümünde teksif ilkesinin kapsamı, işlevi, ortaya çıkışı, Alman hukuku ve İsviçre hukukundaki düzenlenişi ile diğer ilkelerle ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise hukukumuzda vakıaların ilk derece yargılamasında ileri sürülme şekli ele alınmıştır. Bu kapsamda dilekçeler teatisinde vakıaların getirilmesi ile dilekçeler teatisinden sonra mevcut olan iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı, vakıalar yönünden incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise çekişmesiz yargıda, tüketici  hakem heyetinde, arabuluculukta ve tahkimde vakıaların ileri sürülmesi değerlendirilmiştir. Çalışmada bu konular incelenirken Yargıtay içtihatları ile Türk öğretisindeki ve yabancı öğretideki görüşlere yer verilmiştir.

Abstract:
Eventualmaxime, which is one of the principles that dominates Civil Procedure Law, means that the parties can present the facts and evidences that form the basis of their claims and defenses up to the procedural section determined in the Law.  After this process section, the right to present submissions forfeiture. Eventualmaxime, which emerged in Italian Canonical Law to accelerate the trial, has been valid in varied ways in different legal systems throughout history. It is because of the nature of this principle that Eventualmaxime is very strictly valid in some countries, but not in others. Since Eventualmaxime is not one of the basic judicial rights, it is the preference of policy of the law on how it will be valid. In the first part of this thesis, the scope, the function, the historical development of Eventualmaxime and its regulation in German and Swiss laws and its relation with other principles were examined.  In the second part of the thesis, the way in which the cases were put forward in the first instance trial in the Turkish law system was discussed. In this context, submitting facts during exchanging petitions, the restriction of extention and modification of claim and defence after the exchanging petitions in terms of facts were examined. In the third and the last chapter of this study, submitting facts in non-contentious jurisdiction, consumer arbitration committee, mediation and arbitration were discussed. While examining these issues in the study, Supreme Court practice and the opinions in Turkish and foreign doctrine were included.