Feqiye Teyran'ın su şiiri ile Fuzuli'nin su kasidesinin karşılaştırılması
Comparison of Fuzuli's water eulogy with Feqiye Teyran's water poem
Yazar: HAMDULLAH ASKAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAİT MERMUTLU
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
İslam ilk olarak Arap, Fars, Türk ve Kürt medeniyetlerini, daha sonra diğer milletlerin medeniyetlerini kendi içinde mezcederek İslam Medeniyeti'ni var etmiştir. İslam ile beraber bu milletlerin etkileşimi artmıştır. Her bir milletin dili, kültürü ve edebiyatı kendi içinde kendisini muhafaza ederek İslam Medeniyeti'ne katkı sağlamıştır. İslam edebiyatı da bu milletlerin dilini ve kültürünü kendi içinde barındırır. İslam edebiyatı bu milletlerin dilini ve kültürünü zenginleştirdiği gibi bu milletlerin kültürü ve dili de İslam edebiyatını zenginleştirmiştir. Bunun en güzel örneklerinden biri de Feqiye Teyran'ın Ey Av u Av şiiri ile Fuzuli'nin Su Kasidesi'dir. Her iki şair birbirinden farklı coğrafyalarda yaşamalarına rağmen ve farklı dillerde eser yazmalarına rağmen neredeyse aynı duygular içerisinde bulunarak "su" motifini İslami bir perspektifle ele almışlardır. Hususen bu iki esere, genel de ise İslam Medeniyeti'ndeki diğer eserlere baktığımızda İslam edebiyatının ne kadar zengin olduğunu görürüz. Biz bu çalışmamızda İslam edebiyatının zenginliğini vurgulamak istemenin yanı sıra İslam edebiyatında suyun önemini mukayeseli olarak izah etmek istedik. Bu doğrultuda ilk olarak suyun mahiyeti üzerinde duracağız. Sonra her iki şairimizin hayatlarından bahsedeceğiz. Her iki eserin içerik ve türlerinden de bahsettikten sonra eserlerin ortak ve farklı yönlerini anlatmaya gayret edeceğiz.

Abstract:
Islam first created the Islamic Civilization by combining the Arab, Persian, Kurdish and Turkish civilizations and then the civilizations of other nations. The interaction of these nations increased with Islam. The language, culture and literature of each nation contributed to Islamic Civilization by preserving itself within itself. Islamic Literature also contains the language and culture of these nations within itself. As Islamic Literature enriched the language and culture of these nations, the culture and language of these nations enriched Islamic Literature. One of the best examples of this is Feqiye Teyran's poem Ey Av u Av and Fuzuli's Water Ode. Although both poets lived in different geographies and wrote in different languages, they had almost the same feelings and dealt with the motif of "water" from an Islamic perspective. When we look at these two works in particular and other works in Islamic Civilization in general, we see how rich Islamic Literature is. In this study, in addition to emphasizing the richness of Islamic Literature, we wanted to explain the importance of water in Islamic Literature comparatively. In this direction, we will first focus on the nature of water. Then we will talk about the lives of both poets. After mentioning the content and genres of both works, we will try to explain the common and different aspects of the works.