Manisa (Spil) Dağı'nın kuş kompozisyonunun belirlenmesi
Determination of bird composition of Manisa (Spil) Mountain
Yazar: MAHSUN ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. MURAT AFSAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Batı palearktik bölgede yer alan Türkiye'nin özellikle sahip olduğu topografya ve iklim koşullarının olanak sağladığı zengin habitat çeşitliliği ve ana kuş göç yollarının üçüne ev sahipliği yapıyor olması kuş kompozisyonu açısından bölgesinde yüksek bir tür çeşitliliğine sahip olmasına olanak sağlamıştır. Bu tez çalışması Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan ve Aşağı Gediz Alt Havzası sınırları içerisindeki önemli doğa alanı ve önemli biyolojik çeşitlilik alanı olarak kabul edilmiş Manisa (Spil) Dağı'nda yapılmıştır. 

Araştırma alanında kuş kompozisyonunun belirlendiği ilk çalışma niteliği taşıyan bu tez çalışması ile Manisa (Spil) Dağı'nın kuş kompozisyonunun ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.  Çalışma sahası 27.435 ha'lık bir alana sahiptir. Araştırma sahasında rastgele 50 örnek alan belirlenmiştir. Örnek alanlar; korunan alan, korunmayan alan ve tarım arazileri olarak sınıflandırılmıştır.

 Alanın kuş kompozisyonunu ortaya çıkarmak amacıyla yapılan gözlemlerde nokta sayım yöntemi kullanılmıştır. Bu alanlarda 11 ay boyunca envanter araştırması yapılmıştır.  Arazi çalışmaları kuş türlerinin aktif olduğu sabah (06:00-11:00) saatleri ile öğleden sonra (15:00-20:00) saatleri arasında yapılmıştır. Kuş türleri doğal ortamlarında gözlenmiştir ve gözleme dayalı olarak çekilen fotoğraf belgeleri ile teşhis kitaplarından tür teşhisi yapılmıştır. Tayin edilen türler, bolluk verileri ve var-yok verileri oluşturulan kuş tanı karnelerine işlenmiştir. 
 
Araştırmada Eylül 2022 – Temmuz 2023 tarihleri arasında yapılan gözlem sonuçları değerlendirilmiş ve toplam 11 takıma (ordo) ait 32 familyadan 81 tür ve 2 alttür olmak üzere 83 takson tespit edilmiştir. Tespit edilen 83 kuş taksonunun IUCN kriterlerine göre 81'i LC, 1 tür VU, 1 tür ise NT kategorisindedir

Kuş taksonlarının ait oldukları takımlara göre dağılımı sırasıyla Galliformes 1, Pelacaniformes 1, Ciconiiformes 2, Accipitriformes 6, Falconiformes 3, Columbiformes 4, Cuculiformes 1, Caprimulgiformes 2, Bucerotiformes 1, Piciformes 1, Passeriformes 61 şeklindedir. Tespit edilen kuş türlerinden 42 tür yerli, 26 tür yaz göçmeni, 13 tür kış göçmeni, 2 tür transit göçerdir. Saptanan taksonların bölge statüleri ve koruma statüleri birer tablo halinde verilmiştir. Elde edilen tüm veriler çalışmanın çıktıları olarak kayda geçmiştir.

Abstract:
Turkey, located in the western palearctic region, has a high diversity of species in terms of bird composition, especially due to the rich habitat diversity enabled by its topography and climatic conditions and the fact that it is home to three of the main bird migration routes. This thesis was conducted in Manisa (Spil) Mountain, which is located in the Aegean Region of Turkey and is recognized as an important natural area and important biodiversity area within the Lower Gediz Sub-basin.
This thesis, which is the first study to determine the bird composition in the research area, aims to reveal the bird composition of Manisa (Spil) Mountain.  The study area has an area of 27.435 ha. In the study area, 50 sample areas were randomly selected. The sample areas were classified as protected areas, unprotected areas and agricultural lands.
 Point count method was used in the observations made to reveal the bird composition of the area. Inventory research was conducted in these areas for 11 months.  Field surveys were conducted in the morning (06:00-11:00) and afternoon (15:00-20:00) hours when bird species were active. Bird species were observed in their natural habitat and species identification was made from photographic documentation and identification books based on observations. Identified species, abundance data and presence-absence data were recorded on bird identification cards.
The results of the observations made between September 2022 and July 2023 were evaluated and 83 taxa, including 81 species and 2 subspecies, were identified from 32 families belonging to 11 orders (ordo). According to IUCN criteria, 81 of the 83 bird taxa are in the LC, 1 species in the VU and 1 species in the NT category.
The distribution of bird taxa according to the orders they belong to is Galliformes 1, Pelacaniformes 1, Ciconiiformes 2, Accipitriformes 6, Falconiformes 3, Columbiformes 4, Cuculiformes 1, Caprimulgiformes 2, Bucerotiformes 1, Piciformes 1, Passeriformes 61. Among the detected bird species, 42 species are native, 26 species are summer migrants, 13 species are winter migrants and 2 species are transit migrants. The regional status and protection status of the detected taxa are given in a table. All the data obtained were recorded as the outputs of the study.