Etnik ve dini kimliklerin kadınların siyasete katılma biçimi üzerindeki etkisi: Hakkârili kadınlar örneği
Effects of ethnic and religious identities on womans political participation: A case of woman living in Hakkari
Yazar: TUĞBA METİN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ENNELİ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dini kimlik = Religious identity ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Hakkari = Hakkari ; Kadınlar = Women ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Milliyetçilik = Nationalism ; Siyasal katılma = Political participation ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tezin amacı Hakkâri?de yaşayan kadınların etnik ve dini kimlik sahiplenmesinin siyasete katılma biçimi üzerindeki etkisini incelemektir. Kadınların 1980, özellikle de 1990?lı yıllardan itibaren Kürt hareketi içerisinde politik aktörler olarak görünür hale gelmeleri bu araştırmanın çıkış noktası olmuştur. Kültürel hak talepleri üzerinden yükselen Kürt hareketi yeni bir ?Kürt kadın kimliği? oluşturarak kadınların siyasal mobilizasyonunu sağlamıştır. Sürekli bir inşa sürecinde olan kimlik, kadınların gerek yaşadıkları toplumu değiştirme ve dönüştürme gerekse toplumsal yapıdaki yerlerini yeniden konumlandırma açısından işlevsel olmuştur. Bu anlamda kadınların kimlik sahiplenmeleri ve buna bağlı olarak siyasi tutum ve eylemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi önem kazanmaktadır. Bölgede göz önüne alınması gereken diğer bir husus kadınların etnik kimlik sahiplenmesi kadar dini kimlik sahiplenmesinin de yüksek olmasıdır. Hakkâri ilinin sosyal ve siyasal atmosferi bu araştırma için bu anlamda ideal evreni sunmuştur.Araştırmanın örneklemini, evreninin %1,5 temsili ile 1177 kadın katılımcı oluşturmuş ve araştırmada nicel araştırma tekniği olan anket ile veriler toplanmıştır. Ayrıca yapılan mülakat ve odak grup görüşmeleriyle de veriler desteklenmiştir.Araştırmanın bulgularına göre Hakkâri?de yaşayan kadınlar etnik ve dini kimlik sahiplenmelerine göre, politik bilinç düzeyleri bakımından etnik kimliği ilgilendiren konularda farklılaşma olduğu daha genel siyasi tutumlarda ise farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Aktif siyasal katılım söz konusu olduğunda ise politik katılım bir o kadar düşüktür. Bu da milliyetçi projelerde kadının önemli bir yeri olduğu söyleminde, kadınların bu hareketin öznesi olduğu argümanı ile çelişmektedir.




Anahtar kelimeler: Etnik Kimlik, Dini Kimlik, Siyasal Katılım, Milliyetçilik, Kadın, Kürt Milliyetçiliği, Hakkâri, Türkiye

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze effects of ethnic and religious identity belongings on political participation of women living in Hakkari. Increasing visibility of women in Kurdish movement since the 1980s and especially in the 1990s has become inspiration for this thesis. The Kurdish movement based on demands for cultural rights provides a suitable environment for women?s political mobilization by creating a new `Kurdish women identity?. Identity that is continuous construction becomes functional for women in order to change the society they are living and gender roles in the society. In this respect, it is important to analyze the ways that women take up an identity and to analyzer elation ship between women?s political standand actions. Another important characteristic of the region is that women do not only take up ethnic identity, but also religious identity. Indeed, Hakkari offers an ideal sample for this research due to its social and political environment.The sample consists of 1117 women equal to 1.5% of all women living in Hakkari. Qualitative research technique was used and the data was gathered by structured questionnaires. In addition, the data was supported by some in depth interviews and focus groups discussions.The research find out that identity belongings (religious or ethnic) differentiate women?s political consciousness on ethnic identity issues, while it does not create any differentiation on general political attitudes. On the contrary, active participation of women is not as high as their political consciousness. So, this is a clear contrast with discourse that women have an important place and active subjects on nationalist projects.



Key Words: Ethnic Identity, Religious Identity, Political Participation, Nationalism, Women, Kurdish Nationalism, Hakkari, Turkey