Blok zinciri teknolojisinin nesnelerin interneti ortamında uygulanması
Application of blockchain technology on internet of things
Yazar: AYDIN ELBÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ÖZGÜR TANRIÖVER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Dağıtık kayıt defteri = Distributed ledger ; Dağıtık sistemler = Distributed systems ; Nesnelerin interneti = Internet of things

Özet:
Nesnelerin interneti, bir ağ üzerinden birbirine bağlanan ve içerisinde algılayıcıların bulunduğu farklı tipteki cihazlar topluluğudur. İlk uygulaması 1982 yılında gerçekleştirilen bu teknoloji; günümüzde özellikle internetin yaygınlaşmasıyla beraber, tanımlama ve izleme teknolojileri, kablolu ve kablosuz algılayıcılar ve dağıtık bilişim sistemleri gibi birçok alanda sıklıkla kullanılmaktadır. Kullanım alanları genişledikçe, bu teknoloji veri toplama amacıyla da değerlendirilmeye başlanmıştır. Diğer yandan, işlenebilir verinin önemli ölçüde kıymet kazandığı bir çağda, nesnelerin interneti yoluyla veri toplamak sadece verinin ilintili olduğu alandaki araştırmacılar için değil, aynı zamanda bu veriden ticari menfaat elde etmek isteyenler için de mühim bir uğraş hâline gelmiştir. Bu durum, bu tür verilerin güvenilir ve sağlıklı bir şekilde pazarlanabilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Blok zinciri teknolojisi; şeffaflık, kayıtların değiştirilemezliği ve ademimerkeziyetçilik gibi özellikleri dolayısıyla bu ihtiyacın karşılanması noktasında etkili ve güvenli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, nesnelerin interneti cihazlarından toplanan verilerin pazarlanabileceği blok zinciri tabanlı bir veri ticaret platformu önerilmektedir. Önerilen bu platformun temel amacı kullanıcıların güvenilir ve sağlıklı bir şekilde ticaret yapması olup, platformun bileşenleri bu ihtiyaçlara göre belirlenmiş ve ihtiyaçlara çözüm yöntemleri sunulmuştur. Bileşenlerin, bileşenler arası ilişkilerin ve bileşenlerin karşıladığı gereksinimlerin belirlenmesi esnasında SysML kullanılarak modelleme yapılmıştır. Daha sonra önerilen bu veri ticaret platformunun gerçeklenebileceğini göstermek amaçlı web tabanlı bir platform oluşturulmuş ve olası senaryolarda çalıştırılarak platformun ihtiyaçlarının karşılanabildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Internet of things (IoT) is a collection of various types of devices that has sensors and connected to each other over a network. This technology was first implemented in 1982 and today, it is frequently used in many areas such as identification and monitoring technologies, wired and wireless sensors and distributed information systems. As its usage areas have expanded, this technology has started to be used for data collection. On the other hand, in an era where workable data has gained significant value, collecting data via the IoT has become an important endeavor not only for researchers in the field of data, but also for those who want to gain commercial benefits from this data. This situation has revealed the need to market such data in a reliable and healthy way. Due to its features such as transparency, immutability and decentralization, blockchain technology stands out as an effective and safe method to meet this need. In this study, a blockchain-based data trading platform is proposed where IoT data can be marketed. The main purpose of this platform is to allow users to trade data in a reliable and healthy way, so the components of the platform were determined according to these needs and solution methods were presented. SysML was used for components, component relations and requirements that the components met. Then, a web-based platform was created to show that this platform could be implemented, and it was concluded that the requirements could be met by running it with possible scenarios.