TR dizin'deki sağlık bilimleri alanındaki dergilerin tarandıkları indekslere göre istatistiksel kalitesinin karşılaştırılması
Health sciences in tr index comparison of statistical journals in the field according to the indexes they are scanned
Yazar: AYLA FATİHOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVDA ÖZEL YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
Bilimsel dergiler güvenilirlik, ulaşılabilirlik, süreklilik ve tanınırlık gibi özelliklerine göre çeşitli dizinlerde yer alırlar. SCI, SCI-Exp, ESCI, SCOPUS, EBSCO ve TR Dizin gibi indeksler dergileri kapsamlarına alarak daha çok araştırmacının daha kolay şekilde yayınlara ulaşmasını sağlamaktadırlar. Ülkemizde sağlık bilimlerinde çok sayıda dergi bulunmaktadır ancak, çok azı en iyi uluslararası indekslerde taranmaktadır. TR DİZİN'deki dergilerde yer alan çalışmaların uluslararası alanda  kabul görmesi, çalışmanın sonuçlarının güvenilir ve karşılaştırılabilir olmasına, bu durumda istatistiksel kalitesinin yüksek olmasına bağlıdır. Bu nedenle çalışmamızda, TR DİZİN'de sağlık bilimleri alanındaki dergilerin tarandıkları indekslere göre istatistiksel kalitesini karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Çalışma için, ULAKBİM veri tabanında, "sağlık bilimleri" alanında yer alan dergiler 3 grupta toplandı: Birinci gruba: SCI, SCI-Exp; ikinci gruba: ESCI, Scopus, EBSCO; üçüncü gruba ise sadece TR DİZİN'de taranan Türkiye adresli dergiler alındı. Kura yöntemi kullanılarak 383 özgün araştırma makalesi seçildi ve 15 maddelik istatistiksel kalite değerlendirmesi yapıldı. Toplam puan skoru, ayrıca Delphi, Jadad, PEDro ve  CONSORT liste puanları 3 indeks grubuna göre parametrik olmayan Kruskal-Wallis varyans  analizi kullanılarak karşılaştırıldı. İndeksler arasında; kalite puanı (χ2=12.369, p=0.002); PEDro (χ2=12.446, p=0.002); Jadad (χ2=24.14, p<0.001) ölçekleri için istatistiksel olarak anlamlı farklar bulundu. Kalite puanları birinci grupta [10.24±2.42; 11(3-14)] daha yüksek değere sahipti. PEDro ölçeğinde, ikinci gruptaki dergiler [1.93±1.60;3(0-10)], Jadad ölçeğinde ise üçüncü gruptaki dergiler [0.17±0.70;0(0-4)] daha düşük puan aldı.
Sonuç olarak çalışmamız sadece TR DİZİN'de taranan dergilerin diğer dizinlerde taranan dergilere göre daha düşük puanlar aldığını  ortaya koymuştur. TR DİZİN'de taranan dergilerin kalitesinin yükseltilmesi için  çalışmamızda belirttiğimiz maddelerin daha da genişletilerek hem yazarlar hem de dergi kurulları tarafından uygulanması önerimizdir.

Abstract:
Scientific journals are included in various directories according to their characteristics such as reliability, accessibility, continuity and recognition. Few of the journals in the field of health sciences published in our country are scanned in high quality international indexes. The international citation of the studies in the journals in TR INDEX also depends on the high statistical quality. It was aimed to compare the statistical quality of the journals in the field of health sciences in the TR INDEX according to the indexes they are scanned. Journals were collected in 3 groups in the ULAKBIM database: 1st was SCI, SCI-Exp; 2nd was ESCI, Scopus, EBSCO, and 3rd was included journals scanned in TR INDEX. 383 articles were selected and 15 items statistical quality assessment was performed. Besides the total score, Delphi, Jadad, PEDro and CONSORT list scores were compared according to 3 index groups using Kruskal-Wallis test. Among the indexes; Statistically significant differences were found for quality score (χ2=12.369, p=0.002), PEDro (χ2=12.446,p=0.002) and Jadad (χ2=24.14,p<0.001) scales. Quality scores in the first group [10.24±2.42;11(3-14)] had a higher value. On the PEDro scale journals in the second group scored lower [1.93±1.60;3(0-10)], and on the Jadad scale  the journals in the third group [0.17±0.70;0(0-4)] scored lower. As a result, revealed that  TR INDEX received lower scores than the journals scanned in other directories. In order to improve the quality, we suggest that the items it was stated in our study should be expanded and applied by both the authors and the journal boards.