Trakya bölgesinde üretilen ayçiçeği tohumu (Helianthus annus L.) yağlarında bakır, demir, kadmiyum ve kurşun içeriklerinin belirlenmesi
Determination of copper, iron, cadmium and lead contents of the oils from sunflower seed (Helianthus annus L.) grown Trakya region, Turkey
Yazar: YELDA ÜSTBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT TAŞAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Ayçiçek yağı = Sunflower oil ; Ayçiçeği = Sunflower

Özet:
Bu çalışmada, Trakya Bölgesinde üretilen ayçiçeği tohumu yağlarında bakır (Cu), demir (Fe), kadmiyum (Cd), kurşun (Pb) ve içeriklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Trakya Bölgesindeki üç ilden (Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli) 2007 yılı hasat döneminde toplam 90 adet ayçiçeği tohumu örneği toplanmıştır. Soxhlet n-hekzan ekstraksiyonu ile ayçiçeği tohumlarından elde edilen yağ örneklerinde bu elementlerin düzeyleri atomik absorpsiyon spektrofotometre (AAS) cihazı kullanılarak belirlenmiştir. Örnek hazırlama aşaması kapalı kapta mikrodalga çözümleme sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illerinden yağ örneklerinde ortalama olarak sırasıyla kadmiyum (Cd) miktarları 0,111; 0,227; 0,123 ppm, bakır (Cu) miktarları 0,120; 0,147; 0,105 ppm, kurşun (Pb) miktarları 0,230; 0,147; 0,235 ppm ve demir (Fe) miktarları 4,83; 4,30; 4,27 ppm düzeylerindedir. Demir (Fe) içeriği yağ örneklerinin tamamında belirlenirken, kadmiyum (Cd), bakır (Cu) ve kurşun (Pb) içerikleri bazı yağ örneklerinde tespit edilememiştir. Varyans analizlerine göre, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illerine ait yağ örneklerinin kadmiyum (Cd) ve demir (Fe) düzeylerindeki farklılıklar istatistiksel açıdan önemli (P<0,01) bulunmuştur. Elde edilen sonuçların literatür değerleri ile karşılaştırılması yapılmış olup ayçiçeği tohumları yağlarındaki metal bulaşmanın muhtemel kaynakları da ele alınmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the copper (Cu), iron (Fe), cadmium (Cd), and lead (Pb) contents of the oils from sunflower seeds which were grown in the Trakya Region, Turkey. For this reason, the samples of sunflower seed were collected from three different provinces (Tekirdag, Edirne and Kirklareli) which are located on the Trakya Region. A total of 90 sunflower seed samples from 2007 harvest seasons were collected from these different provinces. The contents of these metals in the crude oils obtained by soxhlet extraction with n-hexane from sunflower seed samples were determined by using Atomic Absorption Spectrophotometer method. Preparing sample stage was made by using microwave analyze system in close container. According to the analysis results, the average amounts in the oil samples from three different provinces (Tekirdag, Edirne and Kirklareli) were for Cd 0.111, 0.227 and 0.123 ppm; for Cu 0.120, 0.147 and 0.105 ppm; for Pb 0.230, 0.147 and 0.235 ppm; for Fe 4.83, 4.30 and 4.27 ppm, respectively. Fe was found in all the oil samples, while no Cd, Cu and Pb was detected in some oil samples from these different provinces. According to the analysis of variance, the differences among the provinces were statistically significant (P<0.01) with respect to Cd and Fe contents. The obtained these results were compared between the values reported in literatures. Potential sources of metal contamination of the oils from sunflower seeds were also discussed.