Kerem ile Aslı hikâyesi eş metinlerinde Jung'un dört arketipi
The four archetypes of Jung in Kerem ile Aslı's stories variants
Yazar: BAHRİYE KALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİYE NAZLI
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Arketip = Archetype ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Jung, Carl Gustav = Jung, Carl Gustav ; Kerem ile Aslı = Kerem and Aslı ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Bir milletin maddi manevi tüm değerlerini koruyup gelecek nesillere aktarmasıyla kültür oluşur. Halk anlatmaları da kültür aktarımını sağlayan önemli unsurlardandır.  Halk hikâyeleri de halk anlatmalarının önemli bir bölümünü oluşturur. Halk hikâyeleri başlangıçta sözlü olarak aktarılmıştır. Halk hikâyecilik geleneğinde hikâyeler, âşıklar ve meddahlar vasıtasıyla yayılıp şekillenmiştir. Daha sonraki dönemlerde de yazıya geçirilmiştir.  Halk hikâyeleri; sevda konulu olanlar, kahramanlık konulu olanlar, hem sevda hem kahramanlık konulu olanlar olarak kendi içinde sınıflara ayrılmaktadır. Kerem ile Aslı hikâyesi, sevda konulu hikâyeler arasında bulunmaktadır.
Kerem ile Aslı hikâyesi Türk halk hikâyeleri arasında çokça bilinen bir hikâyedir. Hikâye sadece Türkiye ve Azerbaycan sahasıyla sınırlı kalmamıştır. Bugün tüm Türk dünyasında bilinmekte ve Türklerin gittiği her coğrafyada varlığını korumaktadır. Balkanlar'dan Anadolu'ya, Anadolu'dan Türk Cumhuriyetleri'ne kadar her yerde bilinmektedir.  Kerem ile Aslı sevda konusunu içtenlikle işlemiştir. Bu sebeple çok sevilmiş ve sözlü gelenekte anlatıcısının gittiği, gördüğü, gezdiği yerler ile bir etkileşim hâlinde olmuştur. Bundan dolayı da eş metinler çeşitlenmiştir. Bu çalışma Kerem ile Aslı hikâyesinin batı sahasında bilinen eş metinleri ile sınırlandırılmıştır.  Çalışmaya yüzlerce yıllık Türk toprağı olan Kerkük'ün de bir varyantı dâhil edilmiştir.
Halkın hafızasında önemli yere sahip olan Kerem ile Aslı hikâyesi, Türk halk hikâyecilik geleneğinde görülen motifler yönünden de oldukça zengindir. Bu sebeple bu çalışmada hikâyede geçen motifler ve epizotlar da listelenmiştir. Hikâyenin bu yönlerden zengin olmasından dolayı arketipsel olarak da incelenmesi önem arz etmektedir. Tezimizin son kısmını "Analitikal Psikoloji"nin kurucularından Carl Gustav Jung'un "ilk örnek" dediği, kolektif bilinçdışını gelecek nesillere aktaran "arketip"lerinin Kerem ile Aslı hikâyesi üzerindeki incelemesi oluşturmaktadır. Bu hikâyede Jung'un, öne çıkan dört arketipi olan "anne", "anima-animus", "persona" ve "gölge" arketipleri esas alınmış ve Kerem ile Aslı hikâyesinde tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Culture is formed when a nation preserves all its material and nonmaterial values and transfers it to the future generations. Folk narratives is also one of the important elements provides cultural transmission. Narratives also forms a significant part of folk narratives. In the beginning,  narratives are transferred by verbally. In the narratives tradition, narratives are propagated and shaped via asik and meddah. In the later periods, It was put down on paper. Narratives; divides into classes as those on love, those on heroism, those both on love and heroism. Kerem ile Aslı story in situated amongst the stories those on love.
Kerem ile Aslı story is commonly known amongst the Turkish narratives. The narrative was not only limited in Turkey and Azerbaijan. Today, It is known by whole Turkic world and preserves its existence in every location it reached. It is known everywhere from Balkans to Anatolia, Anatolia to Turkic Republics. Kerem ile Aslı dealt with love subject intimately. For this reason, It was well-liked and It was in interaction with the teller's places he visited, seen, travelled. Hence, similiar texts become diversified. This study is limited with the known similar texts of the Kerem ile Aslı in the western field. A variant of Kirkuk which was a Turkish land for hundreds of years is included.
The narrative of Kerem ile Aslı, which has an important place in the memory of the folk, is also quite rich in motifs seen in Turkish narrative tradition. Therefore, motifs and episodes in the narrative are listed in this study. As the narrative is rich in these aspects, it is also important to be examined in archetypically. Last part of our thesis is consists of the examination of "archetypes", which Carl Gustav Jung, one of the founders of "Analytical Psychology", called "First Example" transferring the collective unconsciousness to future generations in the narrative of Kerem ile Aslı. In this narrative, four prominent archetypes of Jung "Mother", "anima-animus", "persona" and"shadow" are taken as a basis and was tried to be determined on the narrative of Kerem ile Aslı.