Kronik obstrüktif akciğer hastalığı akut atakta copeptin düzeyi ve sağkalımla ilişkisi
Copeptin level in chronic obstructive pulmonary disease acute exacerbation and relation between mortality
Yazar: NAZİFE ÖZGE ALTAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL İN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Copeptin = Copeptin ; Mortalite = Mortality ; Sağkalım = Survival

Özet:
Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH), hava yolları ve akciğer parankiminin kronik enflamatuar bir hastalığıdır. KOAH'lı hastalarda, klinik seyir alevlenme dönemlerinde stabil döneme göre kötüleşir. Copeptin, Arginin-vazopressin (AVP) ile ilişkili bir glikopeptiddir. Copeptin ağrı, enfeksiyon, hipoksemi, egzersiz, hipoglisemi, inme ve şok gibi bir çok fizyolojik ve patolojik uyaran tarafından salınmaktadır. Çalışmamızda KOAH akut atağı olan hastalarda serum copeptin düzeylerinin belirlenmesi ve copeptinin çeşitli inflamatuvar belirteçler, arteryel kan gazı (AKG) ölçümleri, solunum fonksiyon testleri (SFT) parametreleri ile ilişkisinin saptanması, ayrıca atak sonrası 6 ay içinde mortal seyreden hastaların belirlenmesi ve copeptin düzeyi ile mortalite arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır.
Kliniğimize KOAH akut atak tanısı ile yatırılan 70 hastanın demografik verileri, SFT parametreleri, AKG değerleri kaydedildi. Hastalar ile benzer yaş ve cinsiyette olan 40 olgu kontrol grubu olarak belirlendi. Atak tedavisine başlamadan önce her hastadan ve kontrol grubundan copeptin düzeyi ölçümü için venöz kan alındı. 
Çalışmaya dahil edilen KOAH hastalarının 61'i erkek, 9'u kadın ve yaş ortalaması 66.21±6.59 olarak saptanırken, kontrol grubunun 32'si erkek, 8'i kadın ve yaş ortalaması 63.77±5.26 olarak saptandı. İki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (χ2 =0.994, p>0.05). Vücut kitle indeksleri de gruplar arasında farklılık göstermedi (KOAH grubunda 25.48±6.28, kontrol grubunda 24.48±3.72, p>0.05). KOAH hastalarında hastalık süresi 5.8±4.17 yıl, hastaneye yatış süresi ise 5.65±3.93 gün idi. Serum copeptin düzeyi KOAH grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (KOAH grubunda 7.25±2.39, kontrol grubunda 5.69±2.06, p=0.002). KOAH grubu kendi içinde USOT kullanan/kullanmayan, ek hastalık olan/olmayan ve hastaneye yatış sayısı 1 veya ≥2 olan şeklinde gruplara ayrıldığında copeptin düzeylerinin gruplar arasında fark göstermediği saptandı (p>0.05).
Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı akut atak tanısı ile yatırılan hastalar mortalite açısından sorgulandığında, taburculuk sonrası 6 ay içindeki mortalite oranının %12.85 (n=9) olduğu saptandı. Mortal seyreden hastalar ile yaşayan hastaların demografik verileri karşılaştırıldığında, sadece atak sayısı açısından iki grup arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0.001). Ayrıca, mortal seyreden hastaların PaCO2 değerlerinin yaşayan hastalara göre anlamlı derecede yüksek, SaO2 değerlerinin anlamlı derecede düşük olduğu görüldü (sırasıyla; p=0.004, p=0.021) 
Serum copeptin düzeyleri ile demografik ve laboratuar parametreler arasındaki ilişki araştırıldığında; kopeptin düzeyinin sadece FEV1 ve PaO2 düzeyleri ile negatif korelasyon gösterdiği saptandı (sırasıyla; r=-0.350, p=0.003, r=-0.276, p=0.026).
Serum copeptin düzeyinin KOAH atak sırasında yüksek olması, FEV1 ve PaO2 değerleri ile negatif korelasyon göstermesi, copeptin'in hava yolu obstrüksiyonu ve hipoksemi şiddetini öngörmede faydalı bir parametre olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: KOAH akut akut,  copeptin, mortalite

Abstract:
COPEPTIN LEVEL IN CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE ACUTE EXACERBATION AND RELATION BETWEEN MORTALITY
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a chronic inflammatory disease of airways and lung paranchyma. Clinical course in COPD patients during acute attack get worse than stabil period. Copeptin is a glicopeptid that is related with arginin-vazopressin (AVP). Copeptin is released by so many physiological and pathological stimulus like pain, infection, hypoxemia, exercise, hypoglisemia, stroke, and shock. It is aimed to determine the serum copeptin levels in COPD patients with acute attack, relation between copeptin and variable inflammatory biomarkers, arterial blood gas, pulmonary function test parameters, moreover it is aimed to determine the nonsurvivor patients within 6 months after attack, and to describe any realtion between copeptin level and mortality.
Demographic data, arterial blood gas, and pulmonary function test parameters of 70 COPD patients with acute attack who are hospitalized to our clinic were recorded. Forty cases who have similiar age and sex with patients were accepted as control group. Venous blood samples for determining copeptin levels were taken in patients and control group before starting attack therapy.
Of COPD patients included to the study, 61 were male, 9 were female, mean age was 66.21±6.59, 32 of control group were male, 8 were female, and mean age was 63.77±5.26. There was no significant statistical difference in age and sex between two groups (χ2 =0.994, p>0.05). Body mass index also showed no difference between groups (25.48±6.28 in COPD group, 24.48±3.72 in control group, p>0.05). Disease duration in COPD patients was 5.8±4.17 year, hospitalization duration was 5.65±3.93 days.
Serum copeptin levels were significantly higher in COPD group than control group (7.25±2.39 in COPD group, 5.69±2.06 in control group, p=0.002). When COPD patients grouped as; using LTOT/not using LTOT, having comorbidity or not, hospitalization number 1 or ≥2, it is determined that copeptin levels did not show any difference between groups (p>0.05).
When mortality rate was investigated in hospitalized COPD patients with acute attack, it was seen that mortality rate within 6 month after discharge was 12.85% (n=9). Demographic data of survivor and nonsurvivor patients showed only significant difference in number of attack (p=0.001). Moreover, PaCO2 levels were significantly higher, and SaO2 levels were significantly lower in nonsurvivor patients than surviviors (p=0.004, p=0.021, respectively)
Relation between serum copeptin levels and demographic and laboratory data showed that; copeptin levels were negatively correlated with FEV1 and PaO2 levels (r=-0.350, p=0.003, r=-0.276, p=0.026, respectively).
It can be said that copeptin may be a useful parameter to predict airway obstruction and hypoxemia severity, because its level increased during COPD attack, and showed negative correlation between FEV1 and PaO2.
Key words: COPD acute exacerbation, copeptin, mortality