Okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının prososyal davranışları açısından incelenmesi
Investigation of preschool teachers' attitudes towards inclusive education in terms of prosocial behaviors
Yazar: ECE ÖZDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP BURAK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kapsayıcı eğitim = Inclusive education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının prososyal davranışlar açısından incelenmesini amaçlamıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleşmiştir. Araştırmaya 2021-2022 eğitim öğretim yılında resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan 198 okul öncesi öğretmeni dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Kapsayıcı Eğitime İlişkin Tutum Ölçeği", "Kapsayıcı Eğitime İlişkin Özyeterlilik Algıları Ölçeği", "Kapsayıcı Eğitime Yönelik Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği" ve "Yetişkin Prososyallik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde Pearson koralesyon katsayısı, Hiyerarşik Regrasyon analizi, Bağımsız Grup t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi öğretmenlerin yetişkin prososyallik ölçeği puanlarıyla kapsayıcı eğitime ilişkin tutum ölçeği puanları, kapsayıcı eğitime ilişkin özyeterlik ölçeği puanları ve kapsayıcı eğitime yönelik sınıf içi uygulamalar ölçeği puanları arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Diğer bulgu sonuçlarına göre araştırmaya katılım sağlayan okul öncesi öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, çalıştıkları kurum, kurumdaki pozisyonuna, ailede özel gereksinimli birey olma/ma, özel eğitim sertifikası olma/ma durumu, üniversitede kaynaştırma dersi alma/ma durumu, öğretmenlerin üniversitede kapsayıcı eğitime yönelik herhangi bir ders alma/ma durumu, meslek hayatında kapsayıcı eğitime yönelik herhangi bir eğitim alma/ma durumu, kapsayıcı eğitime yönelik herhangi bir seminer alma/ma durumu, sınıfında dezavantajlı çocuk olma/ma durumu ve öğrenim durumuna göre yetişkin prososyallik ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırmaya dahil olan okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitim konusunda yapılacak odak grup görüşmesine katılma isteği olma/ma durumu ve okulun sosyoekonomik durumuna göre yetişkin prososyallik puanları arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine preschool teachers' attitudes towards inclusive education in terms of prosocial behaviors. The research was conducted in the correlational survey model. The study included 198 preschool teachers working in public and private preschool education institutions in the 2021-2022 academic year. "Personal Information Form", "Attitude Scale for Inclusive Education", "Self-Efficacy Perceptions Scale for Inclusive Education", "Classroom Practices Scale for Inclusive Education" and "Adult Prosociality Scale" were used as data collection tools. The normality of the research data was tested and parametric analyses were preferred since the normality of distribution was ensured. Pearson correlation coefficient, Hierarchical Regression analysis, Independent Group t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) techniques were used to analyze the research data. According to the results obtained from the research findings, it was determined that there was a significant positive correlation between preschool teachers' adult prosociality scale scores and their attitude scale scores towards inclusive education, self-efficacy scale scores towards inclusive education and classroom practices scale scores towards inclusive education. According to the results of other findings, no significant difference was found between the scores of the adult prosociality scale in terms of the sex, marital status, the institution they work in, their position in the institution, the presence/absence of individuals with special needs in the family, the status of having a special education certificate, the status of taking an inclusion course at the university, and the status of teachers taking any course on inclusive education at the university, the status of receiving/not receiving any training on inclusive education in professional life, receiving/not receiving any seminar on inclusive education, having/not having disadvantaged children in the classroom, and educational status. It was determined that there was a significant difference between the adult prosociality scores of the pre-school teachers included in the research, depending on their willingness/inability to participate in the focus group discussion on inclusive education and the socioeconomic status of the school.