Farklı önbitki ve azot dozlarının atdişi mısır çeşidinde  verim ve verim öğelerine etkileri
The effects of different previous plants and n- fertilization on the yield and yiedl component of dent corn cultivar
Yazar: SAMET ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN DOGAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Mısır = Maize

Özet:
Çalışma, DKC6724 hibrit mısır çeşidi birinci ürün olarak yetiştirilerek,  altı farklı azot dozu (0, 7,5, 15, 22,5, 30, 37,5 kg/da) ve ön bitki uygulaması (mısır + mısır ve bezelye + mısır) Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak, Bursa Mustafa Kemalpaşa ekolojik koşullarında 2016 ve 2017 ekim döneminde yürütülmüştür.  Araştırma sonuçlarına göre;  denemenin birinci yılında en uzun bitki boyu bezelye ön bitkisinden ve 30 ve 37,5 kg/da azot dozundan alınmıştır, ikinci yıl her iki uygulama da önemsiz çıkmıştır. Koçan yüksekliği bakımından;  denemenin birinci yılında bezelye ön bitki denemesi daha yüksek değer vermiş, ancak azot dozu önemsiz olmuş,   denemenin ikinci yılında ise hem ön bitki hem de azot dozları etkisiz olmuştur. Denemenin birinci yılında en uzun koçan 30 kg/da, ikinci yılda ise 22,5, 30 ve 37,5 kg/da azot dozlarında belirlenmiştir. Koçanda sıra sayısı üzerine her iki yılda da ön bitki ve azot dozlarının etkisi önemsiz bulunmuştur. Sırada tane sayısında; denemenin birinci yılında en yüksek değer 44,3 adet ile bezelye ön bitkisinden alınırken azot dozları önemsiz çıkmış, denemenin ikinci yılında ise ön bitki ve azot dozları önemsiz bulunmuştur. Hem koçanda tane sayısı, hem de bitki başına koçan sayısı bakımından ön bitki ve azot dozlarının etkisi her iki yılda da önemsiz çıkmıştır. Koçan çapı en fazla birinci yılda ön bitki bezelye ve 30 kg/da azot dozundan,  ikinci yılda 22,5 ve 30 kg/da azot dozu ve bezelye ön bitkisinden alınmıştır. Bin tane ağırlığı açısından her iki yılda da yalnızca azot dozları olumlu etki etmiş en yüksek bin tane ağırlığı birinci yılda 7,5 kg/da, ikinci yılda ise 30 ve 37,5 kg/da azot dozlarından alınmıştır. En yüksek tane verimi her iki yılda da 30 ve 37,5 kg/da azot dozlarından alınmıştır. Tane verimi üzerine ön bitkinin etkisi her iki yılda da önemsiz olmuştur.

Sonuç olarak; hibrit mısırda çeşidinde yüksek verim için 30 ve 37,5 kg/da azot dozları ve bezelye ön bitkisi Bursa ve benzer ekolojik koşullar için maliyet analizi de yapıldıktan sonra önerilebilir.

Abstract:
This study, six different nitrogen doses (0, 7,5, 15, 22,5, 30, 37,5 kg da-1) and pre- plant applications (maize+maize and pea+maize) were examined on DKC6724 hybrid maize varieties, was carried out in the experimental design of split plot in randomized complete block  with tree replications in Bursa Kemalpaşa conditions in 2016 and 2017. According to the research results; In the first year, the longest plant height was taken from the pea pre-plant and 30 and 37.5 kg da-1 nitrogen dose, in the second year, In the second year, it was found insignificant in both applications. First ear height; in the first year, pea pre-plant gave a higher value, but nitrogen doses were insignificant and in the second year, both pre-plant and nitrogen doses were insignificant. Ear length; in the first year, the longest ear  was determined as 30 kg da-1 and in the second year 22,5, 30 and 37,5 kg da-1 nitrogen doses. The effect of the pre-plant and nitrogen doses on the number of rows in the ear was insignificant.  Kernel number in ear; in the first year, the highest value was obtained from pea pre-plants with 44,3 units, but nitrogen doses were insignificant, in the second year, pre-plant and nitrogen doses were insignificant. The effect of pre-plant and nitrogen doses on both the kernel number   per ear and the number of ear per plant was insignificant in both years. The biggest ear diameter was taken from the pea pre-plant and 30 kg da-1 nitrogen dose in the first year, and in the second year, 22,5 and 30 kg da-1 nitrogen dose and the pea pre-plant.  The nitrogen doses in both years had a positive effect on the thousand kernel weight, in the first year, the highest thousand kernel weight 7,5 kg da-1, 30 and 37,5 kg da-1 were taken from nitrogen doses. The highest seed yield was obtained from nitrogen doses of 30 and 37,5 kg da-1 both years. The effect of the pre-plant on seed yield was insignificant in both years.

As a result; For high yield in hybrid maize varieties, 30 and 37,5 kg da-1 nitrogen doses and pea pre-plants can be recommended after cost analysis for Bursa and similar ecological conditions.