İstanbul'da 1870-1950 yılları arasında planlanan ve uygulanan semt parkları üzerine bir araştırma
A study on the parks that are planned and applied between 1870-1950 in Istanbul
Yazar: BURCU ŞİROLU
Danışman: PROF. DR. İCLAL SEMA DİNÇER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu tez, kentsel mekânların toplumun her bireyine açık olan kamusal alanlarından kent parkı kavramını İstanbul'da 1870-1950 yılları arası gerçekleştirilen semt parkları örnekleri üzerinden ele almakta ve bu parkların planlanmasındaki ideolojik, sosyal ve kültürel arka planı, tasarlanırken etkilenilen sanat akımlarını ve günümüzdeki kullanımlarını araştırmaktadır. Çalışma, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet döneminde planlanan ve uygulanan semt ölçeğindeki parklar ile sınırlandırılmış ve İstanbul'da Beşiktaş, Beyoğlu ve Fatih'te yer alan parklar araştırılmıştır. Bu kapsamda kamusal yeşil alan ve kent parkı kavramlarının gelişimi incelenmiş ve ele alınan dönem ile sınırlı olarak İstanbul'un kent planlaması ve kentsel gelişimi kent parkları ekseninde değerlendirilmiştir. Tez kapsamında ele alınan semt parklarının geçirdiği değişimler ve günümüzdeki durumları incelenmiş ve sonuçlarının kent yöneticileri için belge olmasının yanı sıra bu konuda yapılacak çalışmalara referans olması amaçlanmıştır. 
Bu araştırma, Türkiye kentlerinin 1870-1950 yıllarını kapsayan erken modernleşme döneminde düzenlenen bu parkların kentlinin dinlenme alanları olmalarının yanı sıra kent insanı için yapıldıkları dönemde nasıl planlandıklarından öte, dönemin ideolojik olaylarını yansıtan simgesel ve anlamsal semboller taşıyan alanlar olduğunu vurgulamaktadır. Bu parkların asıl işlevi daha önce kullanmadığı, kullanma ihtiyacı hissetmediği kent parkını bilmeyen kentliye, bu kamusal alanları tanıtmak ve bu mekânlar aracılığıyla modernleşme dönemi yaşam biçimini benimsetmek olmuştur. Bu parkların halkı sosyalleştirme, etkileşim içinde olmalarını sağlama ve çeşitli rekreasyonel faaliyetlerde bulunmalarına ortam sağlama açılarından araştırılmıştır. Tez kapsamında seçilen ve derinlemesine çalışılan semt parkları, korunarak günümüze aynı şekilde ulaşan örnekler, kısmen bozulmaya uğramış örnekler ve tamamen ortadan kalkmış örnekler olarak sınıflandırılmış, güncel durumları değerlendirilmiş ve öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This thesis examines the urban park concept from the public spaces which are open to every individual of the public in urban areas through the examples of district parks in Istanbul between the years 1870-1950 and explores the ideological, social and cultural background in the planning of these parks, the art movements that are affected during the design and the current uses of these parks. . The study was limited to the neighborhood scale parks planned and implemented in the late Ottoman and Early Republican period and the parks in Beşiktaş, Beyoğlu and Fatih in Istanbul were investigated. In this context, the development of the concepts of public green space and urban park was examined and the urban planning and urban development of Istanbul were evaluated on the axis of urban parks. The changes and the current situation of the district parks discussed in the scope of the thesis are examined and the results are intended to be a reference for the works to be done in addition to being a document for city administrators.
This research, Turkey, covering the years 1870-1950 the city early modernization period held beyond the park for the urban population of what they planned how at the time they are made as well as for city people to have recreation areas, reflecting the ideological events of the period emphasizes the symbolic and semantic symbols bearing areas. The main function of these parks was to introduce these public spaces to the inhabitants who did not know the city park that they did not use before and did not need to use them, and to adopt the modernization period life style through these spaces. These parks were explored in terms of socializing the people, ensuring their interaction and providing the environment for various recreational activities. In the scope of the thesis, the district parks, which have been selected and worked in depth, are classified as preserved samples, partially disrupted samples and completely disappeared samples, their current situation has been evaluated and suggestions have been developed.