Pamukta (Gossypium hirsutum L.) farklı zaman ve dozlarda uygulanan potasyum gübrelemesinin verim ve verim ögelerine etkisi
The effect of potassium fertilization applied at different timesand doses on yield and yield components in cotton (Gossypium hirsutum L.)
Yazar: ÖMER HACIKAMİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2020 ve 2021 yıllarında pamuk (Gossypium hirsutum L.) yetiştirme döneminde farklı
zaman ve dozlarda uygulanan potasyum (KCl) gübrelemesinin verim ve lif teknolojik özelliklerine
etkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Deneme, Harran ovası koşullarında tesadüf
bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ve her parsel 6 sıradan, sıra
arsı 75 cm olarak oluşturulmuş ve sıra üzeri 5.3 cm olarak sırta ekim yapılmıştır. Denemede, yörede
yaygın olarak ekilen, çiftçi ve sanayicilerin taleplerine uygun bir çeşit olan Fiona pamuk (Gossypium
hirsutum L.) çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Denemede ekimden sonraki gün sayısı 30.gün, 40.
gün ve 50. gün ana parselleri uygulanan potasyum (KCl) dozları ise; 0 kg/da, 10 kg/da, 20 kg/da ve 30
kg/da alt parselleri oluşturmuştur. Denemede kütlü pamuk verimi, bitki boyu, odun dalı sayısı, meyve
dalı sayısı, koza sayısı, koza ağırlığı, lif randımanı ve 100 tohum ağırlığı, lif teknolojik özelliklerinden
lif uzunluğu, üniformite oranı, lif mukavemeti, lif inceliği, kısa lif oranı ve parlaklık incelenmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kütlü pamuk verimleri 396 kg/da ile 520 kg/da arasında
değişmiştir. En yüksek kütlü pamuk verimi (520 kg/da) ekimden sonraki 50. Gün ile 30 kg/da KCl
interaksiyonundan elde edilmiştir. Bitki boyu değerleri 2020 yılında 85.41 cm ile 77.95 cm, 2021 yılında
87.63 cm ile 81.13 cm; koza ağırlığı değerleri 2020 yılında 6.49 g İle 5.97 g, 2021 yılında 6.97 g ile
5.92 g arasında; 2021 yılında 6.97 g ile ekimden sonraki 50. gün x 30 kg/da KCl uygulamasından elde
edilmiştir. Meyve dalı sayısı değerleri 2020 yılında 9.02 ile 11.3 adet/bitki ve 2021 yılında 7.78 ile
10.44 adet/bitki sayısı arasında gözlemlenmiştir. Koza saysısı 2020 yılında 16.24 ile 13.69 adet, 2021
yılında ise 15.75 ile 10.15 adet arasında olup en yüksek koza sayısı 40.gün 20 kg/da uygulamasında
tespit edilmiştir. Lif üniformite değerleri ise % 82.23 ile %85.40 arasında değişmiş olup kısa lif oranı
6.70 ile 11.70 arasında saptanmıştır.

Abstract:
This research was planned and carried out to determine the effect of potassium (KCl) fertilization
applied at different times and doses on the yield and fiber technological properties during the cotton
(Gossypium hirsutum L.) growing season in 2020 and 2021. The experiment was created in three
replications according to the split plots trial design in random blocks in Harran plain conditions, each
plot was formed from 6 rows, the row spacing was 75 cm and the row was sown on the ridge with 5.3
cm. In the experiment, Fiona cotton (Gossypium hirsutum L.) variety, which is widely planted in the
region and suitable for the demands of farmers and industrialists, was used as material. The number of
days after planting in the experiment is the potassium (KCl) doses applied to the main plots on the 30th,
40th and 50th days; 0 kg/da, 10 kg/da, 20 kg/da and 30 kg/da sub-parcels were formed. In the
experiment, seed cotton yield, plant height, number of wood branches, number of fruit branches, number
of bolls, boll weight, fiber yield and 100 seed weight, fiber length, uniformity ratio, fiber strength, fiber
fineness, short fiber ratio and brightness were investigated. . According to the results obtained from the
research, the seed cotton yields varied between 396 kg/da and 520 kg/da. The highest seed cotton yield
(520 kg/da) was obtained from the 50th day after sowing and 30 kg/da KCl interaction. Plant height
values are 85.41 cm and 77.95 cm in 2020, 87.63 cm and 81.13 cm in 2021; cocoon weight values are
between 6.49 g and 5.97 g in 2020, between 6.97 g and 5.92 g in 2021; In 2021, 6.97 g was obtained
from the 50th day x 30 kg/da KCl application after sowing. The number of fruit branches was observed
between 9.02 and 11.3 units/plant in 2020 and between 7.78 and 10.44 units/plant in 2021. The number
of cocoons was between 16.24 and 13.69 in 2020, and between 15.75 and 10.15 in 2021, and the highest
number of cocoons was determined in the 40th day 20 kg/da application. The fiber uniformity values
varied between 82.23% and 85.40%, and the short fiber ratio was found between 6.70 and 11.70.