Lobicilik faaliyetlerinin siyasal etkinliği ve demokrasiye etkisi: ABD ve Türkiye örneği
Political power and democracy effect of lobbying activities: Cases of USA, Turkey
Yazar: SEZGİ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR AKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Demokrasi = Democracy ; Etkinlik = Efficiency ; Lobicilik = Lobbying ; Siyasal etkinlik = Political efficacy ; Siyasal katılma = Political participation ; Türkiye = Türkiye ; İzlenebilirlik = Traceability

Özet:
Tarihsel süreçte lobicilik faaliyetleri, kendi bilgi dağarcıklarıyla bir araya gelen çıkar gruplarının yürüttükleri faaliyetler ile karar aşamasında etkili olan bir tür politika ağları mekanizmasıdır. Lobi faaliyetleri, amaçlanan isteklere erişmek için kullanılan taktik ve yöntemleri ifade eder. Dolayısıyla lobi faaliyetleri; hükümetlerin karar alma aşamasında doğrudan veya dolaylı etkili olan, demokratik örgütlerin içinde yer aldığı üst sistem/toplum/çevre, ekonomik, siyasal, hukuksal, kültürel bir bütünlüğü temsil etmektedir. Bütünlük oluşturan ve birbirleriyle ağlar ilişkisi olan bu yapılar, örgütsel başarıyı veya başarısızlığı doğurmaktadır. Lobicilik faaliyetlerinin siyasal alanda ve demokrasi üzerindeki etkinliği ülkelerin var olan siyasal sistemlerine göre değişkenlik göstermektedir. Lobiciler örgütlenmiş bir sosyal, siyasal, kültürel bir gücün parçası oldukları gibi gönüllü çalışan veya bu işten geçimlerini sağlayan kişiler olarak da tanımlanmaktadır. 	Siyasal alanda bireysel katılımının sağlandığı, hesap verebilirliğin ve etkinliğin ön planda tutulduğu faaliyetlerin izlenebilir olduğu ülkelerde lobicilik, yasal oluşumlar etrafında şekillenmiştir. Küreselleşmenin etkisi ile lobicilik faaliyetlerinin uygulama alanları da küresel boyuta taşınmıştır. Büyümeye devam eden bu oluşum çağımızda, ülkelerin siyasal alanlarına ve kamuoyuna yön veren bir niteliğe bürünürken, lobicilik faaliyetlerinde şeffaflığın önemini de beraberinde getirmektedir. Lobicilik faaliyetlerinin doğum yeri olan ABD'de lobicilik, "yönetim içinde yönetim" anlayışına dönüşen ve yasama sürecinin ayrılmaz bir parçası olan bir yapıdır. Lobiler, etkinlikleri sayesinde ABD başkanlık sistemi içinde yasal olarak yer edinmektedirler. Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçişi lobicilik faaliyetlerinin uygulanabilirliği tartışma konusunu ortaya çıkarmaktadır. Türkiye'de çeşitli kuruluşlar aracılığıyla lobicilik yapılsa da giriş niteliğinde olan bu uygulamaların izlenebilirliği yönünde eksiklikler yaşanmaktadır. Bu bağlamda örnek olarak ifade edilecek ülkeler eşliğinde lobicilik faaliyetlerinin stratejik hedeflerine yönelik kullandığı teknik ve yöntemlerin demokrasi üzerinde etkinliği incelenerek, Türkiye'de uygulanabilecek lobicilik yönünde önerilere yer verilecektir.

Abstract:
Lobbying activities in the historical process are a mechanism of policy networks that are effective in decision-making with the activities carried out by interest groups that are combined with their own information distributors. Lobbying activities refer to the tactics and methods used to access the intended requests. Therefore, lobbying activities represent a supersystem/society/environment, economic, political, legal, cultural integrity within democratic organizations that are directly or indirectly effective in the decision-making phase of governments. These structures, which form integrity and relate to each other, are the become result of organizational success or failure. The effectiveness of lobbying activities in the political field and on democracy varies according to the current political systems of countries. Lobbyists are defined as individuals who work voluntarily or make a living as part of an organized social, political, cultural force. In countries where individual participation in the political field is ensured, accountability and activities are the forefront of the activity, lobbying is shaped around legal formations. The effects of globalization and the application areas of lobbying activities have also been moved to the global scale. In this growing era, it takes a leading role in the political areas of countries and the public, bringing the importance of transparency in lobbying activities. Lobbying in the United States, the birthplace of lobbying activities, is an integral part of the legislative process that becomes a sense of "management within administration". The lobbies are legally involved in the US presidential system through their activities. When Turkey's transition to the Presidential Government system, the applicability of lobbying activities, unleashes the issue of discussion. While lobbying through various organizations in Turkey, there are shortcomings in the traceability of these applications as an introduction. In this context, the technical and methods used by lobbying activities on strategic objectives will be analyzed and giving suggested for lobbying that can be implemented in Turkey.