Tutuklamaya dair bireysel başvurularda Anayasa Mahkemesi'nin kuvvetli suç şüphesini inceleme yetkisi
Authority of the constitutional court to examine the strong crime suspect in individual applications regarding arrest
Yazar: NURGÜL ÖZTÜRK İPEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SİNAN ALTUNÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kişi güvenliği = Person security ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Kuvvetli şüphe = Strong suspicion ; Tutuklama = Arrest ; Tutukluluk = Imprisonment ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Bireysel başvuru usulü, Türk Anayasa Hukuku uygulamasına 2012 senesinde dahil olmuştur.
Bireysel başvuru usulünün tanınması beraberinde getirdiği insan hakları temelli inceleme, hak
ihlallerinin insan haklarında uzman bir mahkemece denetlenmesi ve bu tür ihlallerin en aza
indirilmeye çalışılması gibi olumlu birçok gelişme yanında hukuki birtakım tartışmaları da
beraberinde getirmiştir. Anayasa Mahkemelerinin uzman mahkemelerle olan yetki çatışması
gerek Türk Hukuku'nda, gerekse mukayeseli hukukta süregelen bir tartışmadır. Ancak
bireysel başvuru gibi, vatandaşın şikâyet konusunu doğrudan Anayasa Mahkemesi önüne
getirebildiği bu tür bir başvuru yolunun öngörülmesi, Anayasa Mahkemeleri ve uzman
mahkemeler arasındaki bu gerilimi bir kat daha artırmıştır.

Türk Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru usulünde hak temelli yaptığı incelemelerin,
uzman mahkemelerce bir tür görev gaspı olarak nitelendirilmesinin temelinde yatan
sebeplerin neler olduğu, bu tür bir nitelemenin yerindeliği bu çalışmanın konularındadır.
Çalışma bu tartışmayı ise, tutuklamaya dair bireysel başvurularda kuvvetli suç şüphesinin
Anayasa Mahkemesi tarafından nasıl ele alındığı özelinde incelemektedir. Çalışmada,
tutuklama hukuki kurumunun bireysel başvuruda ele alınış biçimi, Anayasa Mahkemesi'nin
yaklaşımı, tutuklamaya dair başvuruların ne tür şikâyetleri içerdiği ve bu şikâyetlerin AYM
tarafından nasıl ele alındığı konuları da mercek altına alınmaktadır.

Abstract:
The individual application procedure was included in the Turkish Constitutional Law practice
in 2012. The recognition of the individual application procedure brought along many positive
developments such as the human rights-based examination, the inspection of rights violations
by a court specialized in human rights, and efforts to minimize such violations, as well as
some legal discussions. The conflict of powers of the Constitutional Courts with the expert
courts is an ongoing debate in both Turkish Law and comparative law. However, the
provision of such a remedy where the citizen can bring the subject of complaint directly to the
Constitutional Court, such as an individual application, has further increased this tension
between the Constitutional Courts and the specialized courts.

The reasons underlying the Turkish Constitutional Court's right-based examinations in the
individual application procedure to be qualified as a kind of usurpation by expert courts, and
the appropriateness of such a qualification are among the subjects of this study. The study
examines this debate in terms of how strong suspicion of guilt is handled by the
Constitutional Court in individual applications for detention. The study also examines the way
the legal institution of detention is dealt with in the individual application, the approach of the
Constitutional Court, what kind of complaints the applications for arrest contain and how
these complaints are handled by the Constitutional Court.