HIV ile yaşayan bireylerin nörokognitif ve nöropsikiyatrik açıdan değerlendirilmesi
Neurocognitive and neuropsychiatric evaluation of individuals living with HIV
Yazar: GAMZE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. BİRCAN KAYAASLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Depresyon = Depression ; HIV = HIV ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmamızda HIV ile yaşayan bireylerin nörokognitif ve nöropsikiyatrik durumlarının sağlıklı gönüllülerden farklı olup olmadığının ve HIV RNA, CD4 sayısı gibi hastalık aktivitesini gösteren parametrelerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde takipli HIV ile enfekte 111 kişiden hasta grubu, HIV ile enfekte olmayan ve hasta grubu ile yaş, cinsiyet, eğitim açısından uyumlu 54 kişiden kontrol grubu oluşturuldu. Gruplara Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stroop Testi uygulandı.

Bulgular: Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında kontrol grubunda D vitamini anlamlı daha yüksektir (p=0.043). MOCA testinde sınır değer 21 olarak alındığında, 21 ve üzeri puan alan hasta sayısı kontrol grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0.036). Hasta grubu ve kontrol grubu MOCA'dan aldıkları total puanlar açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p=0.300). Hasta ve kontrol grubu Beck Depresyon ve Beck Anksiyete Testi sonuçlarına göre karşılaştırıldığında, iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p=0.258, p=0.303). Hasta ve kontrol grubu Stroop testinin sonuçları ile değerlendirildiğinde hasta grubunun Stroop 1 ve Stroop 2 kartını tamamlama süresi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha uzun saptandı (p<0.001, p=0.019). MOCA testi, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stroop Testi sonuçları ayrı ayrı CD4 sayısı, hastalığın süresi, tanı anındaki CD4 sayısı gibi hastalıkla ilgili parametrelerle karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmadı.

Sonuçlar: MOCA testinin sonuçlarına baktığımızda HIV ile enfekte bireyler ile kontrol grubu arasında eğitim, yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar açısından benzer özelliklere sahip olmasına rağmen MOCA testinin sınır değeri 21 kabul edildiğinde, HIV ile enfekte bireylerde sınır değerin altında puan alanların sayısı anlamlı olarak daha fazla bulundu. HIV ile enfekte bireyler ile kontrol grubu karşılaştırıldığında depresyon ve anksiyete görülme oranları açısından anlamlı fark saptanmadı. HIV ile enfekte bireyleri kendi aralarında değerlendirdiğimizde HIV

enfeksiyonunun özellikleri ile (CD4 sayısı, hastalığın süresi, tanı anındaki CD4 sayısı) nörokognitif performans arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.

Anahtar Kelimeler: HIV, MOCA, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, CD4 sayısı

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to evaluated whether the neurocognitive and neuropsychiatric states of individuals living with HIV differ from those of healthy volunteers and their relationship with parameters indicating disease activity such as HIV RNA and CD4 count.

Materials and Methods: The patient group was formed from 111 HIV infected people followed up in Ankara City Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic, and the control group from 54 non-HIV-infected people who were compatible with the patient group in terms of age, gender and education. Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA), Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale and Stroop Test were applied to the groups.

Results: When the patient and control groups were compared, vitamin D was significantly higher in the control group (p=0.043). When the cut-off value was 21 in the MOCA test, the number of patients with a score of 21 and above was found to be significantly higher in the control group (p=0.036). When the patient group and control group were compared in terms of their total MOCA scores, no significant difference was found between the groups (p=0.300). When the patient and control groups were compared according to the Beck Depression and Beck Anxiety Test results, no significant difference was found between the two groups (p=0.258, p=0.303). When the patient and control groups were evaluated with the results of the Stroop test, the duration of completing Stroop 1 and Stroop 2 cards in the patient group was found to be significantly longer than the control group (p<0.001, p=0.019). When the results of the MOCA test, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale and Stroop Test were compared separately with the disease related parameters such as CD4 count, duration of the disease, and CD4 count at the time of diagnosis, no significant difference was found.

Conclusion: When we look at the results of the MOCA test, although the HIV-infected individuals and the control group have similar characteristics in terms of education, age, gender, and comorbid diseases, when the cut-off value of the MOCA test is accepted as 21, it was found that HIV-infected individuals scored significantly more below the cut-off value. When HIV infected individuals were

compared with the control group, no significant difference was found in the rates of depression and anxiety. When we evaluated HIV-infected individuals among themselves, no significant correlation was found between the characteristics of HIV infection (CD4 count, duration of disease, CD4 count at diagnosis) and neurocognitive performance.

Keywords: HIV, MOCA, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, CD4 count