Zorunlu göç ve kentleşme; Siirt örneği
Forced migration and urbanization, Siirt case
Yazar: ÖZCAN SAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜNAL BOZYER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Siirt = Siirt ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Yoksulluk = Poverty ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Göç insanların bir yaşam alanından başka bir yaşam alanına doğru yapmış oldukları harekettir. İnsanlar tarih boyunca ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel nedenlerden dolayı ülke sınırları içerisinde veya bir ülkeden başka bir ülkeye yer değiştirmek suretiyle hareket etmektedirler. Göç toplumsal yapıda önemli değişiklikler yaptığı gibi; göç alan ve göç veren yerleri de doğrudan etkilemektedir. Türkiye'de göç olgusu genelde doğudan-batıya, köyden-kente doğru bir yol izlemektedir. Göç ile birlikte ortaya çıkan nüfus hareketliliği bazı kentleri göç merkezleri haline getirmiştir.
Türkiye'de 1950'li yıllardan önce iç göç hareketlerinin hızı düşüktü, 1950'li yıllardan sonra tarımsal alandan sanayiye doğru yapılan geçiş, teknolojik gelişmelerin ve iletişimin yaygınlaşması gibi nedenlerden dolayı iç göç hareketleri büyük bir hız kazanmıştır. 1950'li yıllarda iç göç hareketlerinin hız kazanmasının nedenlerine, 1990 yılında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde ortaya çıkan silahlı çatışmaların eklenmesi ile de bu durum, köyden-kente göçün biraz daha hızlanmasına neden olmuştur.
Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde 1990 yılında ortaya çıkan ve 2000'li yıllara kadar yoğun bir şekilde devam eden çatışmalar sonucunda gerek devlet eli ile ve gerekse de insanların kendi istekleri (zorunlu bir istek)  ile kitlesel göçler meydana gelmiştir. Yaşanan kitlesel göçlerin önemli adreslerinden bir tanesi Siirt kentidir. Genel itibari ile plansız ve hazırlıksız bir şekilde yer değiştiren bu insanlar yerleşmiş oldukları kentte barınma, yoksulluk, işsizlik, kültürel uyum, eğitim, sağlık gibi birçok konuda büyük sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Kentin değişik mahallelerine yerleşen ve kendilerine küçük yerleşim alanları oluşturan insanların bir kısmı izinsiz ve ruhsatsız yapılan evlerde yerleşmiş oldukları yere uyum sağlamaya çalışmışlardır. Sosyal, kültürel ve ekonomik olarak kentin toplumsal yapısına uyum sağlamakta güçlük çeken insanların bir kısmı kırsal alandaki yaşayış tarzlarını yerleşmiş oldukları kentte sürdürmeye çalışmaktadırlar. Göç olgusu ile ortaya çıkan yer değiştirme hareketi göçenler ile kent sakinleri arasında sosyo-kültürel ve ekonomik olarak büyük farklar ortaya çıkarmıştır. Bu durum halen devam etmekte olup, kentte yaşamaya gelen pek çok ailenin günümüzde kentleşme sürecine uyum sağlayamadığı sonucunu da ortaya çıkarmıştır.
Bu çalışmada, 1990'lı yıllarda başlayan ve 2000'li yıllara kadar Siirt'te çeşitli nedenlerden ötürü bilhassa güvenlik ile ilgili sorunlardan dolayı zorunlu olarak göç eden veya göç ettirilen insanların, göç etmiş oldukları kentte yaşadıkları uyum süreci araştırılmıştır. Bu süreç çevresinde kentleşme, toplumsal uyum, konut sorunu, eğitim, işsizlik, yoksulluk ve sağlık gibi konularda saptamalarda bulunulmuştur.

Abstract:
Migration is the movement of people living area they have done right to another living space.People,through history because of economic,social,political and cultural reasons,are moving in order to change in the counrty's borders from one country to another place. Immigration also affects directly immigration and emigration places as the social structure made significant changes. Generally phenomenon of the migration in Turkey follows a way from east to west or from village to city. Population mobility occurring with migration has made  migration center some cities.
In Turkey before 1950's , Rate of internal migration mobility were low. After 1950's, The transition made  from the agricultural area to the industrial area, internal migration mobility for reasons such as technological developments and expansion of communication has gained a great rate. In 1950's, the causes of the acceleration of the internal migration movements village with the addition of the armed conflict occurring in the East and the Southeastern Anatolia Region in 1990,This situation has led to further acceleration migration from village to city.
The mass migrations occured both by forcing government and the people by their own  Turkey's in Eastern and Southeastern Anatolia Region emerging in 1990 and until 2000's in the  result of the ongoing conflict intensively. One of the important places of the acts of mass immigration is the Siirt city. These people, settled in the city and displaced in an unplanned and unprepared in general terms, faced with major challenges in many aspects such as poverty, unemployment, cultural adaptation, education,health. A part of the migrants, settled in the city's various neighborhoods and forming small residential areas themselves are trying to adapt to where they are located in the unauthorized and unlicensed home made. Some of the immigrants who are attracting difficulties  to maintain their way of living in the city as a social,cultural and economic are trying to maintain their way of living in the city they are located in rural areas.Displacement movement  brought about by the migration phenomenon between urban residents and immigrants has emerged major differences as a social,cultural and economic.This situation which is continuing in 2014 has revealed the results can not adapt to the current urbanization of many immigrants.
In this survey; At the beginning of 1990's and until the 2000's,People who are migrating or are migrated necessarily various reasons in Siirt city  and in particular due to terrorism problem were investigated  adaptation process they have lived in the city where they immigrated. Around this adaptation process were carried out investigations on issues  such as urbanization, social adaptation, housing problems, education, unemployment, poverty and health.