Nietzsche ve Gadamer'de hakikat problemi
The problem of truth in Nietzsche and Gadamer
Yazar: NEZİHE DEDE
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Gadamer, Hans Georg = Gadamer, Hans Georg ; Hakikat = Truth ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem

Özet:
Hakikati mutlak, değişmez, insan-üstü bir kavram olarak konumlayan ve hakikat ile 'mutlak' arasında bağlantı kuran geleneksel epistemolojik görüş yarattığı tahripkar etkilerden dolayı pek çok eleştiriye maruz kalmıştır. Hakikatin nesnesine uygun doğru bilgi ve dolayısıyla bilme ediminin bir 'keşif' olarak tanımlanması insanın varlıkla olan asli bağının kopmasına ve yaşamın değerinden düşmesine neden olmuştur. Çünkü bu arayış, kaçınılmaz olarak – fiziksel ya da düşünsel nitelikli – yaşama karşıt bir başka gerçeklik alanının yaratılmasına yol açmıştır. Bu nedenle hakikatin bir 'keşif' değil, insan yorumu olduğunu ifade eden Nietzsche, hakikat probleminin epistemolojik olmaktan daha çok yaşamsal bir anlamının olduğuna işaret eder. Nietzsche için 'mutlak bir hakikat' yoktur, dünyaya dair –  yaşamsal gereksinimlerden doğan – farklı yorumlar vardır. 

Hakikat ile mutlaklık arasında bağlantı kuran geleneksel epistemolojinin reddi ve hakikatin yorum olduğu düşüncesi hakikat tartışmaları konusunda pratik ve politik alanda açmazlara neden olabilecek biçimde her tür bilgisel zemini yok eden bir düşünsel perspektifi de beraberinde getirmiştir. Yorum çoğulluğu düşüncesinden hareket ederek farklılıkların kendi koşullarında ve her koşulda olumlanması gerektiği düşüncesine varan rölativist tavır öznelerarası ilişki zemini açısından problem yaratabilmektedir. Başka bir ifadeyle, temel sorun farklılıklar arasındaki öznelerarasılığın ölçüt ve koşullarının ne olacağı sorusudur. Bu noktada yorumlar arasındaki farklılıkları öznelerarası ilişki zemininin tahripkar unsuru olarak değil, hakikatin diyalog yoluyla inşa edilmesinin kurucu unsuru olarak ele alan Gadamer, yorum farklılıklarının ayrışmaya değil, evrenselleşmeye kapı açacak bir anlama olanağı sunduğuna işaret eder. 

Mutlak hakikat düşüncesinin iptali ve yorum çoğulluğu düşüncesinden hareket ederek insanın dünyayla ilişkisinin sağaltılmasını sağlayacak yeni bir hakikat kavramsallaştırmasına ulaşmanın olanağını sorgulamayı amaçlayan bu çalışmanın Giriş Bölümü'nde, Nietzsche ve Gadamer'in bu sorgulama içerisindeki yeri belirlenmiştir.

Birinci Bölümde, geleneksel hakikat görüşüne yöneltilen eleştirilerin ilham kaynağı olan Nietzsche'nin objektivist hakikat görüşünü reddetmesinin gerekçeleri ele alınıp, güç istenci ve perspektivizm vurgusunun hakikat tartışmasına sunduğu katkı üzerinde durulmuştur.

 İkinci Bölümde önyargı, gelenek, öznelerarasılık, diyalog kavramları yoluyla hakikatin diyalojik bir uzlaşım olduğu düşüncesine dikkat çeken Gadamer'in felsefi hermeneutiği ele alınmıştır.


Anahtar sözcükler: Hakikat, yorum çoğulluğu, güç istenci, perspektivizm, önyargı, diyalog, gelenek

Abstract:
Many criticisms have been exposed because of the devastating effects that have created  traditional epistemological view that positions the truth as an absolute, unchanging, supra-human concept and links truth and 'absolute'. Considering "truth" as a true knowledge which accordance of object and therefore the recognition of knowing as a 'discovery' has led to the breaking of the original bond with the being and human and the value of life. This quest has inevitably led to the creation of another area of reality - physical or intellectual - in opposition to life. For this reason, Nietzsche states that truth is not a 'discovery' but a human interpretation, indicating that the problem of truth is more vital than epistemological. There is no 'absolute truth' for Nietzsche, there are different interpretations of the world - arising from vital necessities.

Rejection of the traditional epistemology that links truth and absolutism and the thought of truth is interpretation has brought together a philosophical perspective that destroys all kinds of knowledge space, which can lead to practical and political inauditions. The relativist attitude, moving from the pluralism of thought, to thinking that differences need to be affirmed in their own circumstances and under all circumstances, can create problems in terms of the intersubjectivity. In other words, the question is what are the criteria and conditions of the intersubjectivity between the differences, is the main problem. Gadamer regards differences in interpretations at this point as the founding element of constructing truth-based dialogue rather than as a destructive element of the ground for intersubjectivity. He points out that dialogue between interpretation differences offer an understanding that will lead to universalization, not dissociation.

Nietzsche and Gadamer's position in this inquiry has been determined in the Introduction section of this work, which aims to question the possibility of reaching a new conceptualization of truth, which will enable man to be healed of the relation to the world, acting in the mind of absolute truth and the idea of pluralism. 

In Part One, the reasons for Nietzsche's rejection the objectivist truth view, which is the inspiration for the criticism directed towards the traditional truth view, are discussed and the contribution of the emphasis of power and perspectivism to the truth debate is emphasized.

In the second part, Gadamer's philosophical hermeneutics, which draws attention to the fact that truth is a dialogic agreement through the concepts of prejudice, tradition, intersubjectivity and dialogue, is dealt with


Key words: Truth, Pluralism of Interpretation, Will to Power, Perspectivism, Prejudice, Dialogue, Tradition, Intersubjectivity