Seramik sanatında bir tasarım öğesi olarak yazının kullanımı
The use of writing as a design element in the ceramic art
Yazar: EZGİ OKUR
Danışman: PROF. ZEHRA ÇOBANLI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Seramikler = Ceramics ; Yazı = Writing

Özet:
Bilgilerin kaydedilmesi ve iletilmesi amacıyla tarih öncesi çağlarda ortaya çıkan yazı, zamanla sistemli olarak kullanılmış ve önemli bir iletişim aracı haline gelmiştir. Yazı her toplumda farklı biçimlerde kullanılmış, estetik kaygıların gündeme gelmeye başlamasıyla görsel bir malzemeye dönüşerek işlevini sürdürmüştür. İlk ortaya çıkışından itibaren seramik ürünler üzerinde kullanılmış ve günümüz seramik sanatında da geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Bu kullanım yoluyla bazen bilgiyi aktarmak amaçlanırken, bazen de biçimsel kaygılar ortaya konmaktadır. Aslında bilgiyi açık, doğru ve mantıklı şekilde iletmesi amaçlanan yazı, çeşitli sanat dallarında estetik açıdan özellikleri ön plana çıkarılarak kullanılan bir tasarım öğesi haline gelmiştir.Birçok toplumda geleneksel ve modern sanat anlayışı içinde mimaride ve üç boyutlu formlarda farklı amaçlarla kullanılmış olan yazılı seramikler, ait oldukları dönemlerin ve toplumların sosyal, etnik ve kültürel yapıları hakkında tarihsel bilgi verdikleri için büyük önem taşımaktadırlar.Bu çalışmada yazının ortaya çıkışı, günümüze kadar el yazısı ve baskı yazısının nasıl geliştiği, seramik sanatında nasıl kullanıldığı ele alınmıştır. Bir ilham kaynağı olarak estetik biçimiyle yazıyı tasarım öğesine dönüştürme teknikleri, bir dekor elemanı ya da bir form olarak yüzeysel ya da üç boyutlu formlarda yazının tasarımı nasıl etkilediği ele alınmaktadır. Bunlardan hareketle yazının günümüzde nasıl değerlendirildiği ve farklı yöntemlerle nasıl kullanılabileceğine dair yeni öneriler ortaya konulmuştur.Bu tez çalışmasında üç boyutlu formların oluşturulmasına elverişli plastik bir malzeme olan seramik ile grafiksel olarak tasarlanmış yazıların birlikte kullanımıyla, iki disiplin arasında yeni bir uygulama alanı oluşturulması, böylece yazının tek boyutluluktan kurtarılıp, hacim kazanması öngörülmektedir.Sonuç olarak yazının kullanıldığı seramikler incelenerek, kaligrafik ya da tipografik yorumların, seramik sanatına estetik boyutta kattığı farklılıklar ortaya konmaktadır. Böyle bir yaklaşımla, yazı öğesinin seramiklerde daha yaygın kullanımı hedeflenmektedir.

Abstract:
Writing has first emerged for the purpose of recording and transferring information in the prehistoric period. Being used in systematical ways, it became one of the fundamentals of communication. In the course of time, lettering has turned in to a visual material and its medium of use became broader in the ceramics field due to its aesthetic peculiarities, besides the messages it carries and became a design element in the contemporary ceramic art, in this aspect.In many societies ceramics with inscriptions used in architecture and 3 dimensional forms for a variety of purposes in traditional and contemporary approaches have carried importance, as they forward historical information about social, ethnic and cultural structure of the civilizations.In this research evolve of writing, development of type writing and handwriting, their use in the contemporary ceramic art and commercial ceramics are discussed. The techniques of transforming inscriptions into design elements as a source of inspiration, and the effects of letterings on the whole design as a visual material has been examined.In this thesis the use of clay as a plastic material adequate for designing 3 dimensional forms combined with graphical textural designs have been researched in a new interdisciplinary medium to set letters free and render voluminous. In this study the use interpretations as a way of expression by artists; the aesthetic value and diversity of these kinds of approaches contributing the contemporary ceramic art today has been determined.Eventually the aesthetic values added by these typographic and calligraphic letterings on ceramics have been examined by means of the diverse techniques. Taking aim at using letterings for ceramic design broadly this thesis is based on encouraging designers to use this approach and develop new techniques in a way of inspiration as writing excites distinct feelings.