Adil yargılanma hakkı çerçevesinde adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçu
The offense to attemp to influence the fair trial within the scope of the right to the fair trial
Yazar: EZGİ RÜMEYSA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. YUSUF YAŞAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs = Attempt to influence a fair tria ; Adil yargılanma = Fair trial ; Basın özgürlüğü = Press freedom ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Yargılama hakkı = Jurisdiction ; Yargılanma hakkı = Right of fair

Özet:
Temel ve evrensel bir insan hakkı olan adil yargılanma hakkı, kişilerin,
hukuken kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir yargı yerinde, makul süre içinde ve
hakkaniyete uygun şekilde yargılanmayı talep etme hakkı şeklinde tanımlanabilir. Hak,
demokratik toplumların temel unsurlarından biridir. İfade özgürlüğü ve basın hürriyeti
de demokratik toplumların temel unsurlarındandır.
Bu hakların birbiriyle çatışması, sık rastlanan bir durumdur. Özellikle, basın ve
yayın organları ile internetin geçirdiği değişim, haklar arasındaki çatışmayı farklı bir
boyuta taşımıştır. Bu noktada devletlerden beklenen, haklar arasında dengenin
kurulması için gerekli önlemlerin alınmasıdır.
Türk hukukunda kanun koyucu, adil yargılanma hakkını, ifade özgürlüğünü ve
basın hürriyetini Anayasa'da düzenleyerek bu hakları anayasal güvence altına almıştır.
Ayrıca, hakların çatışmasını önlemek için çeşitli sınırlama sebepleri öngörerek haklar
arasındaki dengeyi sağlamaya çalışmıştır.
Bu önlemlerin yanı sıra, çeşitli suç tipleri ile adil yargılanma hakkının
korunmaya çalışıldığı da görülmektedir. Kanun koyucunun bu amaçla düzenlediği suç
tiplerinden biri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 288. maddesinde yer alan adil
yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçudur.
Çalışmanın konusunu, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçu
oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, suç tipi ile korunan hukuki değerlerden
olması sebebiyle inceleme konusunun önemli bir unsurunu oluşturan adil yargılanma
hakkı incelenmektedir. Bu bölümde, özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına da değinilerek adil yargılanma hakkı ve
hakkın Türk hukukundaki yansımaları üzerinde durulmuştur.
Çalışmanın ikinci bölümü, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçunun
unsurlarına ayrılmıştır. Bu kapsamda, TCK'nın 288. maddesinin içerdiği maddi ve manevi unsurlar ile hukuka aykırılık unsuru ve hukuka uygunluk sebepleri detaylı
olarak incelenmiştir.
Üçüncü bölümde ise, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçunun özel işleniş
biçimleri, yaptırımı, soruşturma ve kovuşturma usulü ve suç tipi bakımından
zamanaşımı ile suç tipinin benzer suçlarla karşılaştırılmasına yer verilmiştir. Bu
kapsamda, TCK'nın 277. maddesinde düzenlenen yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya
tanığı etkilemeye teşebbüs suçu ile 285. maddesinde düzenlenen gizliliğin ihlali suçu
incelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Adil yargılanma hakkı, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs, basın özgürlüğü.

Abstract:
The right to due process, a fundamental and universal right, can be defined as
people's right to demand to go to trial at a legally established, independent, and
objective place of jurisdiction within a reasonable time and in a fair manner. Rights are
one of the primary elements of democratic societies. Freedom of expression and the
press are central elements of democratic societies.
The conflict between these rights, namely freedom of expression and the press,
is common. Especially the shifts that media organs and the Internet have gone through
have escalated the conflict to another extent. At this point, governments are supposed to
take due precautions to balance these rights.
The legislator in Turkish law constitutionally guarantees the right to due
process, freedom of expression, and the press by regulating them in the Turkish
Constitution. Additionally, the legislator tries to balance these rights to prevent conflicts
by foreseeing various causes of limitation.
In addition to these precautions, the legislator aims to protect the right to due
process via various criminal offenses. One of these criminal offenses that the legislator
embodies for this purpose is the offense of attempting to influence a fair trial in the
Article 288 of the Turkish Penal Code No. 5237.
This study focuses on the offense of attempting to influence a fair trial. Chapter
one of this study examines the right to due process, which constitutes a significant
component of the topic of this study as it is one of the legal values protected by the
offense types. This chapter dwells on the right to due process and its reflections in
Turkish law by specifically pointing out the European Convention on Human Rights
and the adjudgements of the European Court of Human Rights.
The second chapter of the study delves into the elements of the offense of
attempting to influence a fair trial. It elaborates on the actus reus and mens rea of the offense, the element of illegality, and reasons for compliance involved in the Article
288 of the Turkish Penal Code.
Finally, chapter three includes special forms of committing the offense of
attempting to influence a fair trial, its sanction, investigation, and prosecution
procedures, statute of limitations regarding offense type, and comparison of the offense
type with similar offenses. Within this scope, this study examines the offense of
attempting to influence a judicial officer, expert, or witness, issued under the Article
277 of the Turkish Penal Code, and the offense of the breach of confidentiality,
regulated under the Article 285 of the Turkish Penal Code.

Keywords: The right to a fair trial, the attempt to influence a fair trial, freedom of the press.