Afyonkarahisar bölgesinde bulunan kaplıca sularının mevsimsel analizi
Seasonal analysis of thermal waters in Afyonkarahisar region
Yazar: MESUT AYDINGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA CEMEK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Yer kabuğu bol ve çeşitli enerji kaynaklarına sahiptir. Jeotermal enerji yerden gelen ısıanlamında kullanılmaktadır. Tükenmeyen, yenilenebilen ve çevre kirliliğine neden olmayanbir enerji kaynağı olan jeotermal enerjinin daha yaygın kullanım alanları araştırılmaktadır.Jeotermal enerji, elektrik üretiminde, konutların ısıtılmasında, ziraat alanındakullanılmaktadır. Bununla birlikte sağlıklı yaşama olumlu katkılarda bulunduğu için de, sonzamanlarda yapılan araştırmalar bu yönde yoğunlaşmaktadır.Dünyada jeotermal ısı ve kaplıca uygulamalarında ilk 5 ülke arasında bulunan ülkemiz, Alp-Himalaya tektonik kuşağı üzerinde yer almakta ve kaynak zenginliği açısından ise dünyadailk 7 ülke arasında bulunmaktadır. Türkiye'de 40oC'nin üzerinde jeotermal akışkan içeren 140adet jeotermal saha ve bu sahalarda 1300 dolayında termal kaynak tespit edilmiştir.Afyonkarahisar, ülkemizde jeotermal enerji potansiyeli bakımından zengin bir ilimizdir. İlsınırları içerisinde pek çok kaplıca bulunmaktadır. Bunların başlıcaları; İkbal, Ömer, Gazlıgöl,Oruçoğlu, Hüdai, Gecek, Heybeli, Soydan, Başak, Yaylakent, Grand Özer, Özdemir, GrandSönmez ve AFJET'dir. Bu nedenle Afyonkarahisar ilimize, ?kaplıca şehri? demek yerindeolacaktır. Bu çalışmada, Afyonkarahisar'ın sahip olduğu jeotermal enerji potansiyelivurgulanmış ve bu bölgede bulunan kaplıca sularının mevsimsel analizi yapılmıştır.Elde edilen sıcaklık değerleri, çevre illerin kaplıcalarındaki ortalama verilere göre dahayüksek bulunmuştur. Bundan dolayı, Afyonkarahisar kaplıcalarının hem kaplıca turizmine,hem de ısıtma amaçlı kullanıma uygun olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, 1A, 2A ve 3Agrubu elementlerinin kış mevsimindeki değerlerinin genel olarak daha düşük olduğugörülmüştür. Kaplıca sularından elde edilen nitrat ve nitrit değerlerinin TSE-266 ve WHOstandartlarına uygun olduğu saptanmıştır. Ayrıca, analizleri yapılan kaplıca sularındaki ağırmetal düzeylerinin halk sağlığını tehdit edecek sınırların altında olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Jeotermal Enerji, Afyonkarahisar, Kaplıca, Su analizi, Nitrat-Nitrit, Mineralmadde analizi, ICP

Abstract:
The earth crust has bountiful and various energy source. Geothermal energy is used as heatthat comes from the ground. For geothermal energy which is a renevable, inexhaustible andnot to cause to environmental pollution energy source has many using areas have beenresearching. Geothermal energy is used in electricity production, building heating andagriculture. It is also prefered because of positive contributions for healty life and at the lasttimes the researchs are densened in this way.Our country where is located in Alphine-Himalayan Tectonic Belt is situated amongst firstfive countries in geothermal heating and balneological applications in the World. It isamongst first seven countries aspect of its richness in the World. There are 140 geothermalareas that contain geothermal fluid over 40 oC in Turkey and it was determined about 1300thermal sources in these areas.Afyonkarahisar is a rich city from the point of view of geothermal energy potential. There aremany hot springs in city borders. Important ones are; İkbal, Ömer, Gazlıgöl, Oruçoğlu, Hüdai,Gecek, Heybeli, Soydan, Başak, Yaylakent, Grand Özer, Özdemir, Grand Sönmez andAFJET. Because of this, to say hot spring city to the Afyonkarahisar city will be more trueword. In this study, it has been pointed out geothermal energy potential of Afyonkarahisarand analyzed hot spring waters as seasonal that located in this area.Temperature data that we obtain in our study according to the other average data are foundhigher. Therefore, we can say that Afyonkarahisar thermal waters are appropriate for thermaltourism and heating. We obtain data of 1A, 2A and 3A elements which are usually lower inwinter season. Nitrate and nitrite results that is obtained from thermal waters are appropriateto the TSE-266 and WHO standarts. In addition, heavy metal levels in hot spring waters thatare analyzed are not toxic effects to the people health.Key words: Geothermal energy, Afyonkarahisar, Hot spring, Water analysis, Nitrate-Nitrite, Mineralmatter analysis, ICP