Öğretmen algılarına göre ilköğretim okullarının okul kültürü düzeylerinin saptanması
Determination of school culture levels of primary school instructors according to instructor perceptions
Yazar: RAFET KARAOĞLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK DOYURAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim okullarının örgüt kültürü düzeyleri, on ikiboyutta öğretmen algılarına dayanılarak saptanmaya çalışılmıştır.Araştırmanın amacı; bu saptamadan yola çıkarak, ilköğretim okullarının okulkültürü, özel olarak da alt boyutlarda öğretmenlerin okul kültürü algısınısaptamaktır.Araştırma için hazırlanan veri toplama aracı Kocaeli-Körfezilçesindeki 7 ilköğretim okulunda görev yapan 105 öğretmeneuygulanmıştır.Körfez Millû Eğitim Müdürlüğünden, ilçedeki ilköğretimokulların sayısı alınmış ve 29 ilköğretim okulundan 7 ilköğretim okulu randomyöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama, ölçek ve görüşme olmak üzere ikiaşamadan oluşmaktadır. Öğretmenlerin okul kültürü algıları, Şimşek'in (2005)?İlköğretim Okullarında Okul Kültürü Ölçeği?ile ölçülmüş olup, Okul kültürüalgısı şu sekiz boyutta ölçekle incelenmiştir: Örgütsel bağlılık, kolaylaştırıcıdeğerler, insan kaynaklarını geliştirme, olumlu insan ilişkileri, etkili iletişim,uzun süreli istihdam, işbirliği ve güven, yüksek motivasyon ve verimlilik.Ayrıca, kontrol ve disiplin, öğretmen çabası ve öğrenci başarısı, demokratikyönetim ve katılım, okul müdürünün özellikleri olmak üzere ikinci aşamadadört tane boyut daha aynı okullardaki öğretmenlere ?grupça görüşme? tekniğiuygulanarak öğretmenlerin okul kültürü algıları saptanmıştır.Belirli kültürel boyutlara önem vererek, okul kültüründe bunların öneçıkmasını sağlayan kültür, ?güçlü kültür? olarak tanımlanmıştır. Aksi ?zayıfkültür? olarak değerlendirilmiştir.Araştırmada verilerin çözümlenmesi aşamasında, okulların nasıl birkültüre sahip olduklarının belirlenmesi, öğretmen görüşlerinin aritmetikortalamaları alınarak tespit edilmiştir.Araştırma kapsamındaki okullardan % 28'inin üst düzeyde güçlükültüre, % 72'sinin güçlü fakat geliştirilmesi gereken kültüre sahip olduğubelirlenmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle, araştırma kapsamındakiokulların genel olarak üst düzeyde güçlü okul kültürüne ulaşmak için gerekli altyapıya sahip oldukları ve belirli kültürel boyutlara özen gösterdikleri takdirdeüst düzeyde güçlü okul kültürlerine sahip olabilecekleri tespit edilmiştir.Özellikle güçlü kültürlerin temel yapı taşları arasında yer alan örgütsel bağlılık,etkili iletişim, öğretmen çabası ve öğrenci başarısı kültürel boyutlarında hiçbirokulun üst düzeyde güçlü kültürel özellikler sergileyememesi sebebiyle,öncelikle söz konusu boyutlarda okulların geliştirilmesi gerektiği araştırmasonuçları ile ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this research, the level of organizational culture of primary schools intwelve dimension has been tried to figure out in the basis of instructorperceptions. The purpose of the study ,considering the determination of theabove issue, is to investigate the perception of primary schools towards schoolculture and in specific is to investigate the perception of instructors towardsschool culture .Data collection instrument has been applied to 105 teachers working atprimary schools at Kocaeli , district of Körfez Total number of primary schoolswhich is 29 at Körfez has been learned from the management of education ofKörfez and 7 schools were selected randomly. Data collection methodology wasquestionnaire and interview. The questionnaire is the questionnaire of schoolculture developed by Şimşek (2005) . The school culture perception has beeninvestigated in these eight dimensions: organizational commitment , easniestvalues , human resources development, positive human relationships, effectivecommunication , long term job placement, cooperation and trust , highmotivation and efficiency . In addition , control and discipline , teacher effortand student success, democratic management and participation and thefeatures of school administrator dimensions has been used to investigate theperceptions of teachers towards school culture by using group interview.Paying attention to specific cultural dimensions, it is described asstrong culture that makes aforementioned cultures dominant. In contrary iscalled weak culture.In this research, the step of analyzing data, the describing what kind ofculture that school has was done by calculating the arithmetic average ofinstructor perceptions.It is determined that 28% of schools have high strong culture and72% of schools have strong but needed to be developed culture in the schoolsinvestigated According to findings it is investigated that in generals schoolsinvestigated have background to be high level strong culture and if they payattention to some specific cultural dimensions they could have high level strongschool culture. Due to not demonstrated strong culture features in thedimensions of organizational commitment, effective communications, teacherefforts and student success which are the corner stone of the school culture it isfigured out that schools should be developed in the above dimensions