Adölesan idiopatik skolyoz hastalarında alt enstrümante vertebra seviyelerine ve operasyondan sonra geçen yıllara göre yaşam kaliteleriyle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship with quality of life in adolescent idiopathic scoliosis patients according to the lower instrumented vertebra levels and years past the operation
Yazar: ÖZGÜR AYDIN
Danışman: PROF. DR. RASİM HALUK BERK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Arka plan: Füzyon sahasının seçimi Adölesan idiopatik skolyoz (AİS)'da cerrahi sonuçları etkileyen en önemli faktördür. Füzyon sahasının seçimi açısından rehber görevi gören çalışmalar mevcut olsa bile, en uygun füzyon seviyelerinin seçimi cerrahlar için hala zorlayıcı bir karar verme sürecidir. Füzyon sahasının yanlış seçilmesi; ana ve kompansatuvar eğriliklerin yetersiz veya aşırı düzeltilmesi nedeniyle stabil bir eğrilik düzeltilmesinin başarılamamasına neden olabilir ve kaynaşmamış eğriliklerin ilerlemelerine neden olup gövde dengesizliği ve dekompanzasyona neden olabilir. Her ne kadar uzun dönem sonuçları mevcut olmasa da cerrahlar arasında; mümkün olduğu kadar kısa füzyon yapılması gerektiği görüşü hakimdir. Lomber bölgede en azından 3 hareketli diskin korunmasının uzun dönem olumlu etkileri olacağını belirten çok sayıda yazı bulunmaktadır.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, posterior füzyon cerrahisi uygulanmış hastalarda, benzer operasyon sonrası geçen süredeki farklı alt enstrümante vertebra seviyesine sahip hastaların ve aynı alt enstrümante vertebra seviyesine sahip farklı operasyon sonrası geçen süredeki hastaların yaşam kalitelerinin değişip değişmediğini yaşam kalitesi ölçekleri ile incelemek ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde anlamlı bir fark gösteren eşik bir alt enstrümante vertebra seviyesi olup olmadığını anlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Aralık 2020 tarihinden geriye doğru olarak Hastanemizde Ortopedi ve Travmatoloji kliniği omurga cerrahları tarafından Adölesan idiopatik skolyoz nedeniyle posterior girişim ile füzyon cerrahisi uygulanan hastalar retrospektif olarak incelendi. Füzyon Seviyeleri net bir şekilde ayırt edilebilen 765 hastaya dışlama kriterleri uygulandıktan sonra 463 hasta çalışmaya dahil edildi. 259 hastanın da iletişim bilgileri güncel olmadığı için hastalarla iletişime geçilemedi. Kalan 204 hastaya çalışmaya dahil olup olmak istemedikleri soruldu. 102'si (85,0%) kadın, 18'i (15,0%) erkek 120 hasta çalışmaya katılmayı kabul ederek çalışma kapsamına alındı. SRS 22, Spinal Görünüm anketi Türkçe versiyonu (Tr-SAQ), ODI ve EQ-5D-3L ölçekleri uygulandı. Sayısal değişkenlere ait verilerin normal dağılımı Shapiro Wilk normallik testi ile değerlendirildi. Sayısal değişkenler için iki grup karşılaştırmaları Mann-Whitney U testi ile yapıldı. Sayısal değişkenler için ikiden fazla grup karşılaştırmaları Kruskal-Wallis analizi ile yapıldı. Çoklu karşılaştırma testi olarak Kruskal Wallis analizinde Dunn-Bonferroni testi kullanıldı. Sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon katsayısı ile değerlendirildi. Kategorik değişkenler arasındaki karşılaştırmalar kategorik Fisher-Freeman-Halton exact test ile yapıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edildi.
Bulgular: Alt enstrümante vertebrası T12 ve üzeri seviyede olan 14 (11,7%), L1 seviyesinde 24 (20,0%), L2 seviyesinde 14 (11,7%), L3 seviyesinde 38 (31,7%), L4 seviyesinde 22 (18,3%) ve L5 seviyesinde 8 (6,7%) hasta vardı. SRS-22r ağrı skorları T12 ve üzeri, L1, L2, L3, L4, L5 için sırasıyla 4,10(1,05), 3,90(1,30), 4,40(0,65), 4,30(0,85), 4,30(0,45), 3,60(1,55) idi. Hastaların SRS 22r ağrı skorları seviyelere göre istatistiksel olarak farklılık gösterdi (p=0,039). Genel iyilik hali skorları T12 ve üzeri, L1, L2, L3, L4, L5 için sırasıyla 80,0 (21,25), 90,0 (28,75), 90,0 (16,25), 90,0 (16,25), 90,0 (12,00), 75,0 (31,25) idi. Hastaların EQ VAS puanları seviyelere istatistiksel olarak farklılık gösterdi (p=0,029). 
Sonuç: Alt uç enstrümante vertebra seviyelerine göre ölçeklerin karşılaştırılmasında L4 seviyesine kadar olan seviyelerin SRS 22r ağrı skorları arasında anlamlı fark görülmedi. L5 seviyesindeki hastaların SRS-22r ağrı skorları L2, L3 ve L4 seviyesindeki hastalara göre istatistiksel ve klinik olarak düşüktü. T12 ve üzeri ve L1 seviye gruplarının sonuçları diğer seviyelerle istatistiksel anlamlı fark göstermedi. Diğer seviyelerdeki hastaların Ağrı skorları arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli fark bulunamadı Yine L5 seviyesine inildiğinde EQ VAS puanları L1, L2, L3 ve L4 seviyelerine göre istatistiksel ve klinik olarak anlamlı düşük bulundu. EQ VAS puanları T12 ve üzeri grubunda diğer seviyeler ile istatistiksel olarak anlamlı fark göstermedi. AİS'de füzyon sahasının doğru seçilmesinin; kısa orta ve uzun dönemde sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etkisinin daha önemli olduğu ve doğru füzyon sahası seçimi ve doğru cerrahi tekniklerle yapıldığı taktirde L4 alt enstrümante vertebra seviyesine kadar dahi yapılan füzyonların AEVS'e göre karşılaştırıldığında uzun dönem sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde, düşünüldüğünün aksine çok belirgin farklılıklarının olmadığı ancak her ne kadar L5 füzyon sahasının seçilme gerekçelerine bu çalışmada ulaşamadığımızı da göz önüne alarak L5 vertebra seviyesinde mümkün olmadıkça inilmemesinin ağrının ve genel iyilik halinin olumsuz yönde etkilenmemesi açısından önemli olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
Background: The selection of fusion levels is the most important factor affecting surgical outcomes in adolescent idiopathic scoliosis (AIS). Although there are studies that serve as a guide for the selection of the fusion site, the selection of the most appropriate fusion levels is still a challenging decision-making process for surgeons. Incorrect selection of the fusion site may cause failure to achieve stable curve correction due to inadequate or excessive correction of the main and compensatory curves and may cause progression of unfused curves, leading to trunk inbalance and decompensation. Although long-term results are not available, the prevailing opinion among surgeons is that fusion should be performed as short as possible. There are many articles stating that preserving at least 3 mobile discs in the lumbar region will have long-term positive effects.
Purpose: The aim of this study was to examine whether the quality of life of patients who underwent posterior fusion surgery and had different lower instrumented vertebra levels at similar postoperative times and patients with the same lower instrumented vertebra levels at different postoperative times changed using quality of life scales and to understand whether there is a threshold lower instrumented vertebra level that shows a significant difference in health-related quality of life.
Materials and Methods: In this study, patients who underwent fusion surgery via posterior intervention due to adolescent idiopathic scoliosis by spine surgeons in the Orthopedics and Traumatology Department of our hospital since December 2020 were retrospectively examined. After applying the exclusion criteria to 765 patients whose fusion levels could be clearly distinguished, 463 patients were included in the study. 120 patients, 102 (85.0%) female and 18 (15.0%) male, agreed to participate in the study and were included in the study. SRS 22, Turkish version of the Spinal Appearance Questionnaire (Tr-SAQ), ODI and EQ-5D-3L PROM's were applied. The normal distribution of the data belonging to numerical variables was evaluated with the Shapiro Wilk normality test. Two-group comparisons for numerical variables were made with the Mann-Whitney U test. More than two-group comparisons for numerical variables were made with Kruskal-Wallis analysis. The Dunn-Bonferroni test was used in the Kruskal Wallis analysis as a multiple comparison test. Relationships between numerical variables were evaluated with the Spearman correlation coefficient. Comparisons between categorical variables were made with the categorical Fisher-Freeman-Halton exact test. The p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: There were 14 (11.7%) patients with lower instrumented vertebrae at and above T12 level, 24 (20.0%) at L1 level, 14 (11.7%) at L2 level, 38 (31.7%) at L3 level, 22 (18.3%) at L4 level and 8 (6.7%) at L5 level. SRS-22r pain scores for T12 and above, L1, L2, L3, L4, L5 were 4.10(1.05), 3.90(1.30), 4.40(0.65), 4.30(0.85), 4.30(0.45), 3.60(1.55), respectively. SRS 22r pain scores of the patients differed statistically according to the levels (p=0.039). General well-being scores for T12 and above, L1, L2, L3, L4, L5 were 80.0 (21.25), 90.0 (28.75), 90.0 (16.25), 90.0 (16.25), 90.0 (12.00), 75.0 (31.25), respectively. EQ VAS scores of the patients differed statistically according to the levels (p=0.029).
Conclusion: In the comparison of the HRQOL according to the lower end instrumented vertebral levels, no significant difference was found between the SRS 22r pain scores of the levels up to the L4 level. The SRS-22r pain scores of the patients at the L5 level were statistically and clinically lower than those of the patients at the L2, L3 and L4 levels. The results of the T12 and above and L1 level groups did not show statistically significant differences with other levels. No statistically significant difference was found between the pain scores of the patients at the other levels. Again, when the L5 level was reached, the EQ VAS scores were statistically and clinically significantly lower than those of the L1, L2, L3 and L4 levels. No statistically significant difference was found between the EQ VAS scores at T12 and above and L5. We believe that the correct selection of the fusion levels in AIS has a more important effect on health-related quality of life in the short, medium and long term, and that fusions performed up to the L4 lower instrumented vertebra level, if performed with the correct fusion levels selection and correct surgical techniques, do not have significant differences in long-term health-related quality of life when compared to AEVS, contrary to what is thought. Despite the rationale behind the selection of the L5 fusion level in this study is not unclear it is important not to descend to the L5 vertebra level unless possible in order not to negatively affect pain and general well-being.