Bacopa australis'in in vitro koşullarda mikroçoğaltımı
In vitro micropropagation of Bacopa australis
Yazar: BERK ÜNAL
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Mikroçoğaltma = Micropropagation

Özet:
Bu tez kapsamında; Bacopa australis bitkisinde farklı büyüme düzenleyicileri (BBD) içeren besin ortamlarının, kültür tiplerinin, farklı substratlar içeren çeşitli hacimlere sahip kültür kaplarının in vitro koşullarda kitlesel çoğaltımdaki rollerinin değerlendirilmesi amacıyla, hızlı ve ekonomik bir mikroçoğaltım prosedürünün belirlenmesi üzerine çalışmalar yapılmıştır. Araştırmamızda; B. australis bitkisine ait nod parçaları mikroçoğaltım için eksplant kaynağı olarak kullanılmıştır. Çalışmanın ilk aşaması; BAP, IBA ve NAA bitki büyüme düzenleyicilerini (BBD) içeren yarı katı MS besin ortamlarında yapılmıştır. Uygulanan besin ortamlarına göre en başarılı sonuçlar; 3 mg/l BAP ve 1 mg/l IBA bitki büyüme düzenleyicilerini içeren agarla katılaştırılmış yarı katı MS besin ortamında, ortalama sürgün sayısı 17.71 adet/eksplant ve sürgün uzunluğu 5.53 cm/eksplant olarak tespit edilmiştir. İkinci aşamada ise, eksplantların dört farklı substrata karşı verdiği tepkiler araştırılmış ve agar ile katılaştırılmış besin ortamındaki eksplantların diğer substratlara göre sürgün sayısı ile sürgün uzunluğu açısından daha iyi olduğu saptanmıştır. Üçüncü aşama ise, eksplantların kültür tiplerine verdiği cevapları incelemek olmuş ve çift fazlı kültür sistemi, çoklu sürgünlerin oluşumundan tam bitkinin eldesine kadar geçen süreyi yarı yarıya kısaltması ve daha ekonomik bir seçenek olmasıyla bir adım öne çıkmıştır. Bu sistemde elde edilen en yüksek sürgün sayısı 13.63 adet/eksplant ve kök sayısı 18.52 adet/eksplant olarak tespit edilmiştir. Dördüncü aşamada eksplantların farklı kültür kaplarına tepkileri araştırılmış ve sürgün kültürleri için en yüksek değerlerin elde edildiği kültür kabı tipinin Vitrovent olduğu belirlenmiştir. Son aşamada ise, in vitro kültürlerden elde edilen bitkicikler dere kumu içeren akvaryuma aktarılmışlardır. Aklimatizasyonun 30. gününde bitkiciklerin canlılık oranlarının %100 olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, the roles of culture media including different plant growth regulators (PGR), substrates and culture vessels on mass propagation under in vitro conditions were evaluated and cost effective and rapid in vitro plant regeneration protocol was achieved for the Bacopa australis (L.) plant. In this study; nodal segments of B. australis were used as the explant source for micropropagation. Firstly; the explants were cultured in the semisolid MS medium containing three PGR (BAP, IBA and NAA) combinations. According to the results; the highest number of shoots (17.71 per explant) and the maximum length of shoots (5.53 cm) were observed in the semisolid MS medium containing 3 mg/l BAP and 1 mg/l IBA. Secondly; the responses of the explants to four different substrates were investigated. As a result; the number and length of shoots were significantly higher in the agar solidified culture media than media contain the other substrates. Thirdly; the responses of explants to culture systems were examined. In the light of results; double-phase culture system has come to the fore because of reduction of half of time from the formation of multiple shoots to the obtainment of the whole plant and because it is more economical. The highest number of shoots (13.63 per explant) and roots (18.52 per explant) were determined in the double-phase culture. In fourth phase, the effects of culture vessel types on multiple shoot and root regenerations in nodal explants were examined. When compare different vessels, maximum number of shoots, roots and the highest lenght of roots were recorded in Vitrovent vessels. Finally; in vitro plantlets of B. australis were removed from the culture vessels and transfered into aquarium conditions containing river sand. After 30 days of acclimatization, the survival rate of plantlets were recorded as 100%.