Erken çocukluk özel eğitimi için elektronik performans destek sisteminin tasarlanması ve geliştirilmesi
Design and development of electronic performance support system for early childhood special education
Yazar: TAYFUN AKIN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN USLUEL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektronik ders = E-course ; Elektronik ortam = Electronical media ; Elektronik performans destek sistemi = Electronic performance support system ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Tasarım = Design ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada, erken çocukluk özel eğitimi (EÇÖE) kapsamında 0-6 yaş arası küçük çocukların gelişimlerini izleme ve raporlama sürecinde öğretmenleri destekleyebilecek bir elektronik performans destek sistemi (EPDS) tasarlanması ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu araştırmanın çalışma grubu, özel eğitim alanında görev yapan öğretmen, uzman öğretici ve idareci olmak üzere toplam 113 kişiden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşmeleri, sesli düşünme, gözlem, ekran kayıtları ve sistem kayıtları ile toplanmıştır. Veriler, içerik analizi, frekans, yüzde ve ortalama hesaplamaları kullanılarak analiz edilmiştir. Sistem kayıtları ile ilgili kullanım sıklıkları hesaplanmış ve hiyerarşik kümeleme analizi yapılmıştır. Sürecin birinci döngüsünde kâğıt kullanılabilirlik değerlendirmesi, ikinci döngüsünde görüşme, üçüncü döngüsünde otantik ortamda kullanılabilirlik yapılmıştır. Kullanılabilirlik ile ilgili verilerin analizi sonucunda, sistemin etkili olduğu fakat verimlilik ile ilgili bazı iyileştirmelerin yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Öğretmen ifadelerine göre öğretmenlerin sistemi kullanmaktan memnun oldukları ortaya çıkmıştır. EPDS ile ilgili altı öğretmenle yarı yapılandırılmış, dört öğretmenle odak grup görüşmesi yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlendiğinde, öğretmenler, EPDS'nin performanslarına katkı sağladığını ve sistemi kullanmaktan memnun olduklarını ifade etmişlerdir. Sonuç olarak EÇÖE kapsamında çocukların gelişiminin düzenli olarak izlenebilmesini, programda iyileştirmeler yapılabilmesini sağlayacak; aynı zamanda öğretmenlerin performanslarını destekleyebilecek bir EPDS sistemi tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Bu çalışma ile EPDS'nin temel bileşenleri bazında öneri niteliğinde bazı ilkeler ortaya konulmuştur. Öğretimsel destek bileşeni için teknoloji kullanım becerisinin belirlenmesi, danışman/uzman destek bileşeninin içeriklerine bir grup ile karar verilmesi, yardımcı araçları seçerken güncel ve daha çok kullanılan araçlara öncelik verilmesi bu ilkelerden bazılarıdır.

Abstract:
In this research, it is aimed to design and develop an electronic performance support system (EPSS) that can support teachers in the process of monitoring and reporting the development of children between the ages of 0-6 years within the scope of early childhood special education (ECSE). The study group of this research, which was carried out by design-based research methodology, consisted of 113 people including teachers, expert instructors and administrators working in the field of special education. Data were collected through semi-structured interviews, focus group interviews, voice thinking, observation, screen recordings, and system records. Data were analyzed using content analysis, frequency, percentage and average calculations. The frequency of the use of the system records was calculated and the hierarchical clustering analysis was performed. Paper usability assessment was performed in the first cycle of the process, interview was done in the second cycle and usability in an authentic environment was made in the third cycle. As a result of the analysis of the data on usability, it was found that the system is effective but some improvements related to efficiency should be made. According to the teachers' statements, it was revealed that the teachers were pleased to use the system. Semi-structured interview with six teachers and focus group interview with four teachers were conducted on EPSS. After the content analysis of interviews, teachers stated that EPSS contributed to their performance and they were pleased to use the system. As a result, an EPSS system, which will ensure monitoring children's development regularly and making improvements on ECSE and also support teacher's performance, was designed and developed. With this study, some principles which are suggestive on the basis of basic components of EPSS have been put forward. Determining the ability to use technology for the instructional support component, deciding the contents of the adviser/expert support component with a group, giving priority to the current and more used tools while selecting the auxiliary tools are some of these principles