Çocuk edebiyatında fantastik: Roald Dahl örneği
Fantastic in children's literature: Roald Dahl case
Yazar: MEHMET KOCAOĞLU
Danışman: PROF. DR. ESMA DUMANLI KADIZADE
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Language and Literature
Dizin: Dahl, Roald = Dahl, Roald ; Fantastik edebiyat = Fantasy literature ; Fantastik hikaye = Fantastic tale ; Fantastik roman = Fantastic novel ; Kurgu = Fiction ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
"Çocuk Edebiyatında Fantastik: Roald Dahl Örneği" isimli bu yüksek lisans tezi, yakın zamanda yazın dünyasında ciddi bir yer edinen fantastik türün, eserlerinin elliye yakın dile çevrildiği ve yüz milyondan fazla basıldığı çocuk edebiyatının dünyaca ünlü yazarlarından Roald Dahl'ın çocuk kitaplarında nasıl kurgulandığını inceleme amacı taşımaktadır. 
Düş dünyasının sınırlarını zorlayan konu ve karakterleri kaleme alan İngiliz yazarın on dört çocuk kitabı ön incelemeye tâbi tutulmuş ve içlerinden fantastik özellikler barındırdığı tespit edilen "Charlie'nin Çikolata Fabrikası", "Charlie'nin Büyük Cam Asansörü", "Dev Şeftali" ve "Koca Sevimli Dev" eserleri çalışmanın temelini oluşturmuştur.
Fantastik yazın; reel ile irreelin iç içe yer aldığı, fantastik karakterlerin gerçeküstü olayları oluşturduğu türdür. Reel dünyada çeşitli problemler yaşayan karakter, bu problemler ile başa çıkamayacak hâle geldiğinde kaçış ve uzaklaşmaya başvurur. Tılsımlı bir nesne aracılığıyla çıktığı fantastik yolculukta sorunlara çözüm bulabileceği irreel bir mekâna geçiş yapan başkişi kendini daha güçlü ve güvende hissettiği irreel bir ortamda bu sorunları nihayetlendirir. Karakter yaşadığı her çatışmada, yaptığı her yolculukta biraz daha gelişir ve nihayetinde kendini gerçekleştirme seviyesine ulaşmış olarak reel dünyaya geri döner. Ancak irreel dünya ile reel dünyanın birbirinden kopmadığı, devamlı bir ilişki halinde olduğu bu türde hem kahraman hem okur bu ortamların gerçekliği hususunda bir kararsızlık yaşar. İşte fantastik bu kararsızlık süresince var olmaya devam eder. 
Belgesel tarama yoluyla seçilen Roald Dahl'ın fantastik çocuk kitaplarının ele alındığı bu çalışmada eserler Fantastik Kurguları İnceleme Teorisi bağlamında incelenecektir. Yöntem olarak nitel araştırma, veri toplama aracı olarak içerik analizi kullanılmıştır. Fantastik kurgu incelemelerine bir sistematik kazandırmayı hedefleyen çalışmanın amacı, dünya çocuk edebiyatından örneklem olarak seçilen Roald Dahl'ın fantastik çocuk kitaplarını kararsızlık, uzam (zaman ve mekân), kişiler, düşsel ögeler, tılsımlı nesneler, yolculuk, -kaçış ve uzaklaşma- kodları bağlamında değerlendirip eserleri fantastik kurgu bağlamında yapısökümüne uğratmaktır. Yapılan incelemeler sonucunda yazarın eserlerinde hangi fantastik kodların ne kadar sıklıkta yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak Dahl'ın incelenen eserlerinin yüzey ve derin olmak üzere iki yapıya sahip olduğu, Fantastik Kurguları İnceleme Teorisi dahilinde değerlendirilebileceği bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Roald Dahl, Fantastik Kurgu

Abstract:
This postgraduate thesis named as "Fantasy in Children's Literature: Roald Dahl Case" is aimed to analyze how the genre of fantastic recently taking place excessively in literature is fictionized in children's books of Roald Dahl, who is a globally known author and whose books are translated to nearly fifty languages and published more than hundred million times.
	Fourteen books of this English author who is writing up topics and characters pushing the limits of fancy are examined and "Charlie and Chocolate Factory", "Charlie and the Great Glass Elevator", "James and the Giant Peach" and "The BFG" which have never-never, underlie all the work of this thesis.
	Fantastic literature is a genre in which real and irreal getting involved composing surreal events of fantasy characters. The character who lives many problems in real life tries to get freed and move away when not being able to cope with those problems. The protagonist moving in a fantastic journey where could find solutions by passing to irreal place by a talismanic object gets through on those problems by feeling safe and more powerful in a fictional place. The protagonist improves in every journey and conflict; at the end, gets back to real life in a self realization. However, both the protagonist and reader find themselves in a quandary about the reality of the setting of irreal and real places. Fantasy proceeds to exist in that uncertainty situation. 
	Works which are Roald Dahl's fantastic children's books are selected by document scanning and they are analysed in the context of fantastic fiction analysis theory. As a method qualitative research and as a data collection tool content analysis are used. 
	The aim of the study, which aims to bring a systematic to the studies of fantasy fiction, is to evaluate the fantastic children's books of Roald Dahl, chosen as a sample from the world children's literature, in the context of indecision, space (time and space), people, imaginary items, talismanic objects, journey, -escape and departure- codes) is to deconstruct the works in the context of fantastic fiction. As a result of the examinations, it has been determined how often which fantastic codes take place in the works of the author. As a result, it has been found that Dahl's works have two structures, surface and deep, and can be evaluated within the scope of the Fantasy Fictions Analysis Theory.

Keywords: Children's Literature, Roald Dahl, Fantastic Fiction