Orak hücre krizlerinde trombosit aktivasyonu, inhibisyonu ya da adezivitesi ile klinik bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of clinical findings by thrombocyte activation, inhibition or adhesivity in sickle cell crises
Yazar: ŞAHİKA GİZEM KÜTÜK
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL LEBLEBİSATAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Gen ifadesi = Gene expression ; Hemoglobin-orak hücre = Hemoglobin-sickle ; Kan trombositleri = Blood platelets ; İnhibisyon = Inhibition

Özet:
Giriş: Orak hücre anemisi (OHA), otozomal resesif kalıtım gösteren, dünyada en sık görülen hemoglobinopatilerden biridir. Oraklaşan eritrositler; lökosit, trombosit ve endotel hücreleri ile etkileşime girer ve vazooklüzyona sebep olur.
Amaç: Bu çalışmada orak hücre krizinde trombosit aktivasyonu, inhibisyonu ya da adezivitesinin hastalığın kliniği ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntemler: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı'nda izlenen 30 orak hücre anemili hastadan kriz döneminde kan örnekleri alındı. Kontrol grubu olarak kronik bir hastalığı olmayan 30 sağlıklı çocuktan kan örnekleri alındı. Hasta ve kontrol grubundan tam kan sayımı ve biyokimya parametreleri çalışıldı. Ayrıca alınan örnekteki trombositlerin hücre dışı aktivasyonunu engellemek için kan örneği alınır alınmaz içerisindeki kan miktarı ile eşit olacak şeklide fiksatif solüsyon ile karıştırıldı. Akım sitometrik analiz için hazırlanan solüsyon, CD14, CD16 ve CD42a monoklonal antikorları ile inkübe edildi. Tam kan örneği içerisindeki granülosit-trombosit ve monosit-trombosit agregatlarını belirleyebilmek için akım sitometri cihazı kullanıldı. Akım sitometri analizinde monositler kuvvetli CD14 ekspresyonu, granülosit hücreleri ise CD16 ekspresyonu ile tespit edildi. Monosit-trombosit ve granülosit-trombosit agregatlarını saptayabilmek için sırasıyla CD14+/CD42a+, CD16+/CD42a+ hücre gruplarının yüzdeleri hesaplandı.
Bulgular: Orak hücre krizindeki hastalarda kontrol grubuna göre hemoglobin, hemotokrit, ortalama trombosit hacmi (MPV) değerleri düşük idi (p<0,05). Trombosit, lökosit ve nötrofil sayısı ise hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p <0,05). Hasta grubunun ortalama CD14/CD42a değeri %26±22,6 iken; kontrol grubunda ortalama %10,1±3,4 idi. Aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p=0,001). Hasta grubundan elde edilen ortalama CD16/CD42a değeri %19,8±17,9 ve kontrol grubundan elde edilen ortalama CD16/CD42a değeri ise %9,8±3,5 olarak saptandı ve iki grup arasında anlamlı fark olduğu gözlendi (p=0,001). Ağrı skorlarına göre hastalar iki gruba ayrılarak CD14/CD42a ve CD16/CD42a değerleri karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar olmadığı saptandı (sırasıyla p=0,172 ve p=0,983).
Sonuç: Çalışma sonucunda CD14/CD42a ve CD16/CD42a değerleri orak hücre krizindeki hastalarda yüksek saptandı. Ancak orak hücre krizi ile trombosit adezyonu arasındaki ilişkinin net bir biçimde ortaya konulabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the relationship between platelet activation, inhibition or adhesiveness in sickle cell crisis and the clinic of the disease.
Materials and method: In this study, blood samples were taken from 30 patients with sickle cell anemia, who were followed up in Çukurova University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Hematology, during the crisis period. As a control group, blood samples were taken from 30 healthy children without a chronic disease. Complete blood count and biochemistry parameters were studied in the patient and control groups. In addition, in order to prevent extracellular activation of platelets in the sample, blood sample was mixed with fixative solution to be equal to the amount of blood in it as soon as it was taken. The solution prepared for flow cytometric analysis was incubated with CD14, CD16 and CD42a monoclonal antibodies. Flow cytometry device was used to determine the granulocyte-platelet and monocyte-platelet aggregates in the whole blood sample. In flow cytometry analysis, monocytes were detected with strong CD14 expression and granulocyte cells were detected with CD16 expression. In order to detect monocyte-platelet and granulocyte-platelet aggregates, the percentages of CD14+/CD42a+, CD16+/CD42a+ cell groups were calculated, respectively.
Findings: Hemoglobin, hematocrit, and mean platelet volume (MPV) values were lower in patients with sickle cell crisis compared to the control group (p<0.05). Platelet, leukocyte and neutrophil counts were found to be significantly higher in the patient group than in the control group (p <0.05). The mean CD14/CD42a value of the patient group was 26±22.6%; mean was 10.1±3.4 in the control group. The difference was found to be statistically significant (p=0.001). The mean CD16/CD42a value obtained from the patient group was 19.8±17.9% and the mean CD16/CD42a value obtained from the control group was 9.8±3.5%, and there was a significant difference between the two groups (p=0.001). When the patients were divided into two groups according to their pain scores and their CD14/CD42a and CD16/CD42a values were compared, it was found that there were no statistically significant differences between the two groups (p=0.172 and p=0.983, respectively).
Result: As a result of the study, CD14/CD42a and CD16/CD42a values were found to be high in patients with sickle cell crisis. However, more comprehensive studies are needed to clearly reveal the relationship between sickle cell crisis and platelet adhesion.