Huzurevinde yaşayan kronik ağrılı bireylerde mobilite, günlük aktivite düzeyi, ruhsal durum ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Mobility, daily activity level, mental status and quality of life assessment in chronic pain patients living in a nursing home.
Yazar: HANDAN ECE ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hareketlilik = Mobility ; Huzurevleri = Nursing homes ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Mental durum ölçeği = Mental status schedule ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte yaşlılık dönemine özgü sorunlarda da artış görülmektedir. Bu sorunların en önemlilerinden biri özellikle huzurevinde yaşayan yaşlılarda görülen ağrıdır. Ağrı çok farklı nitelik ve şiddette ortaya çıkabilen subjektif bir deneyim olup kronik ağrılar yaşlılarda depresyon, anksiyete, sosyal izolasyon, uyku bozuklukları, hareket bozuklukları, fonksiyonellikte kısıtlanma gibi yaşam kalitesini olumsuz etkileyen pek çok ek problemle sonuçlanabilmektedir. Bu araştırmada T. C. Adana Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü Adana Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığınak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yaşayan kronik ağrılı bireylerde mobilite ve günlük aktivite düzeyinin değerlendirilmesi, ruhsal hastalık durumu ve yaşam kalitesinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışma, 15 Aralık 2017 - 15 Şubat 2018 tarihleri arasında Adana Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığınak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yapılmıştır. Araştırmaya en az üç aydır huzurevinde yaşayan, demans veya alzheimer gibi kognitif fonksiyon kaybına neden olan bir hastalığı olmayan ve anket sorularına yanıt vermekte gönüllü 132 huzurevi sakini dahil edildi. Araştırmada huzurevi sakinlerinin sosyodemografik verileri yapılandırılmış anket formu ile sorgulandı. Ayrıca Visüel Analog Skala (VAS) ile ağrı şiddeti, mobilite düzeyine yönelik Rivermeid Mobilite İndeksi (RMI), günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak yapma kabiliyetleri için Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Katz GYAÖ), sağlığa yönelik yaşam kalitesini sorgulayan Nottingham Sağlık Profili (NSP), anksiyete değerlendirmesi için Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HADÖ) ve depresyon riskine yönelik Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Formu (GDÖ-15) yüz yüze görüşülerek uygulandı. Verilerin analizi için İki örneklemli T testi, Oneway Anova, Post-hoc Tukey, Mann-Withney U, Ki-kare testleri ve Spearman's korelasyon analizi
kullanıldı. Veriler SPSS 16 programı kullanılarak analiz edildi. p<0. 005 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Bulgular : Çalışmaya dahil edilen katılımcıların 74'ü (% 56. 1) erkek, 58'i (% 43. 9) kadındı. Genel yaş ortalaması 73. 3±6. 9 yıl (en küçüğü 61–en büyüğü 90 yıl) idi. Katılımcıların 76'sının (%57. 6) son 3 aydır vücudunun belli bir bölgesinde veya genelinde ağrı şikayeti mevcuttu. Kronik ağrı şikayeti olan katılımcılarda en yüksek oranlarda diz-bacak ağrısı ve bel-sırt ağrısının olduğu görüldü. Kronik hastalığı bulunan katılımcılarda kronik ağrı şikayeti daha fazla olup en çok Tip 2 DM ile birliktelik göstermekteydi. Kronik ağrı şikayeti olan yaşlılar daha fazla uyku problemi yaşamaktaydı. Kronik ağrı varlığında yaşlıların mobilite ve günlük yaşamda bağımsızlık düzeylerinde azalma görüldü. Araştırmamıza katılan tüm yaşlıların GDÖ-15 skoru ortalaması 5. 3±2. 8'di ve kronik ağrı şikayeti olanlarda GDÖ-15 puanları anlamlı olarak daha yüksek olup kronik ağrı varlığının depresyon riskini arttırdığı görüldü. Araştırmamızda kronik ağrı şikayeti olan katılımcılarda NSP tüm alt ölçeklerine göre yaşam kalitesi daha düşük bulundu. Ayrıca mobilite, günlük yaşamdaki bağımsızlık, depresyon ve anksiyetenin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği görüldü.
Sonuç : Yaşlılarda kronik ağrı varlığının mobilite, günlük yaşamdaki bağımsızlık, depresyon veanksiyete üzerinde olumsuz etlileri olduğu ve bu değişkenlerin yaşam kalitesini kötü yönde etkilediği görüldü.

Anahtar sözcükler: Yaşlı, kronik ağrı, mobilite, yaşam kalitesi, ruhsal durum

Abstract:
Mobility, daily activity level, mental status and quality of life assessment in chronic pain patients living in a nursing home.
Objective: With the increase in the elderly population, an increase is observed in the problems specific to the old age period. One of the most important of these problems is the pain seen especially in the elderly living in nursing homes. Pain is a subjective experience that can occur in very different qualities and severity, and chronic pain may result in many additional problems that affect the quality of life of the elderly, such as depression, anxiety, social isolation, sleep disorders, movement disorders, and restriction in functionality. This study aims to evaluate the mobility, daily activity level, mental health status and quality of life of the nursing home residents with chronic pain.
Materials and methods: This cross-sectional study was conducted between 15 December 2017 and 15 February 2018 in Adana Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Nursing Home and Elderly Care and Rehabilitation Center. A total of 132 residents living in the nursing home for at least three months who had no cognitive function problem, and willing to respond to questionnaire questions were included in the study. A structured questionnaire including sociodemographic data was applied to the participants. Additionaly Visual Analogue Scale (VAS), Rivermeid Mobility Index (RMI), the Katz Daily Living Activities Scale (Katz DLAS), Nottingham Health Profile (NSP), The Hamilton Anxiety Rating Scale (HADS) and the Short Form of Geriatric Depression Scale (GDS-SF) were performed by face to face interviews. Two-sample T-test, Oneway Anova, Post-hoc Tukey, Mann-Withney U, Chi-square tests and Spearmans correlation analysis were used for data analysis. Data were analyzed using SPSS 16 program. Values of p <0. 005 were considered significant.
Results: Of the participants, 74 (56. 1 %) were male and 58 (43. 9 %) were female. The mean age was 73. 3±6. 9 years (the smallest was 61 years, the largest was 90 years). Of the participants, 76 (57. 6 %) had complaints of pain in a particular region or throughout the body for the last 3 months. Knee-leg pain and back-pain
were the most common chronic pain locations among participants. Severity of the chronic pain was higher in patients with type 2 DM. Elderly people with chronic pain had more sleep problems. In the presence of chronic pain, the mobility of the elderly and their independence in daily life decreased. The mean GDS-SF score of all elderly in the study was 5. 3±2. 8, and the scores of patients with chronic pain were significantly higher. The presence of chronic pain was found to increase the risk of depression. In our study, patients with chronic pain had a lower quality of life compared to all subscales of NSP. In addition, mobility, independence in daily life, depression, and anxiety were found to affect the quality of life negatively.
Conclusion: The presence of chronic pain in elderly patients had negative effects on mobility, independence in daily life, depression, anxiety, and these variables negatively affected the quality of life.

Keywords: Elderly, chronic pain, mobility, quality of life, mental state