Çağdaş sanatta mekansal soyutlama pratikleri
Spatial abstraction practice in contemporary art
Yazar: DİLARA ÖZÜÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAİK KARTELLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Avangard = Avant-garde ; Avangard sanat = Avant-garde art ; Hermeneutik = Hermeneutic ; Mekan = Space ; Mekansal soyutlama = Spatial abstraction ; Modern sanat = Modern art ; Siberuzay = Cyberspace ; Soyutlama = Abstraction

Özet:
Çağdaş sanatta, konvansiyonel plastik sanat yöntemleri ile yeni medya uygulamaları iç içe geçmekte ve yeni yorumlar gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla görsel sanatlar kitle iletişim ortamlarında farklı olanaklar kazanmaktadır. Bu bağlamda Avangard Sanat'ın açık etkileri mevcuttur. Çalışmanın amaçı; Heidegger'in sanat ontolojisi ve Gadamer'in hermenötik yöntemi bağlamında, günümüz sanatçılarının konumuz ile ilgili eğilim ve yapıtlarını örneklendirerek mekânsal soyutlama pratiğini tanımlamak ve çözümlemektedir. 
Birinci bölümde; soyutlamaya ihtiyaç duyulmasının sebebi araştırılmaktadır. Bu kapsamda Martin Heidegger'in 'Öz', Wilhelm Worringer'in 'Özdeşleyim', Albert Camus'nün 'Absürd', Jacques Derrida'nın 'Difference' kavramları irdelenmiştir. Mekânı algılama biçimini şekillendiren zaman, sanatlarda da mekân anlayışına değişiklikler getirmiştir. Bu gelişim sürecini daha iyi anlayabilmek için Martin Heidegger'in felsefesine başvurulmuş, ayrıca ortaya çıkan durumunun sebep-sonuç ilişkilerinin kurulabilmesi için de Gadamer'in hermenötik yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda ikinci bölümde; soyutlama ve mekân ilişkisi Gordon Matta-Clark, Rachel Whiteread ve İlya Kabakov'un bazı eserlerinin incelenmesi suretiyle ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise teknolojinin; enformasyona, bilgi akışının sürekliliğine, görsel ve estetik deneyiminin artmasına, düşünce tarzına ve hayata bakış açısına etkisi incelenmiştir. Lev Manovich yeni medyanın bütün sanatsal anahtar yeniliklerinin Avangard'ta saklı olduğunu tespit etmiştir. Böylece, Gadamer'in bahsettiği geçmişin ve geleceğin diyalektiği ortaya çıkmıştır. Yeni mekân anlayışının araştırılması sırasında fiziksel, sosyal, mental ve siber uzamların birleşmesi olarak ele alınmıştır. Ayrıca bu yeni durumun etkilerinin sonuçları olarak Luciano Floridi'nin düşünceleri incelenmiştir. Yeni mekânın yarattığı psikolojik etkileri, özellikle eşzamanlılığı, Jorge Luis Borges ve Haruki Murakami örnekleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. İlerleyen bölümlerde, günümüz sanatına dair TeamLab, ArsElectronica, Refik Anadol, Julie Mehretu ve diğer sanatçılardan bazı eserler incelenerek siber uzamın bu büyük etkisi ve siber ve konvansiyonel sanatların bitmeyen diyalektiği ortaya konmaktadır.
Anahtar kelimeler: mekânsal soyutlama, Avangard, hermenötik, mekân, siber uzam.

Abstract:
In contemporary art, conventional plastic art methods and new media applications are interwined, bringing new interpretations. Therefore, visual arts gain various opportunities in mass media and the influence of avant-garde art is obvious.
	The purpose of the study is to define and analyze the practice of spatial abstraction by exemplifying the tendencies and works of contemporary artists related to the subject through Martin Heidegger's ontology of art and Gadamer's hermeneutic method of interpretation. In the first chapter, the reason of the necessity for abstraction has been investigated. In this regard Martin Heidegger's "Essence", Wilhelm Worringer's "Empathy", Albert Camus's "Absurd", Jacques Derrida's "Difference" concepts have been examined. 
Time, which shapes the way of perceiving the space, has also brought some changes in understanding of space concept in arts. In order to understand this process better, Martin Heidegger's philosophy has been utilized; besides, Gadamer's hermeneutic method has been used to build a cause-effect relation within the ultimate situation. In this contextually, in the second chapter the relationship between abstraction and space has been discussed by examining and interpreting the works of Gordon Matta-Clark, Rachel Whiteread and İlya Kabakov. In the third chapter, technology has been examined through its impact on information, the sustainability of information flow, the increase of visual and aesthetic experience, way of thinking and perception of life. Lev Manovich has determined that all artistic innovations of new media were hidden in Avant-garde. Thus, the dialectic of the past and the future that Gadamer states in his doctrine has occured. During the research of the new space, physical, social, mental and cyber spaces have been unified. Also, Luciano Floridi's ideas about how digital information and communication technologies are affecting our sense of self, how we shape and interact with the world have been examined. This psychological impact of new space, especially its simultaneity feature has been tried to be explained with the examples of novels by Jorge Luis Borges and Haruki Murakami. In the following chapters, this great influence of cyberspace and endless dialectic of cyberart and conventional art was demonstrated by interpreting the contemporary examples of TeamLab., Ars Electonica collaborations, Refik Anadol, Julie Mehretu and other artists' works.

Key words: spatial abstraction, Avant-garde, hermeneutics, space, cyberspace.