Tarife dışı önlemlerin ihracat pazar yönelimi üzerindeki etkileri: Sinyal teorisi perspektifinde bir inceleme
The effects of non-tariff measures on export market orientation: An investigation within the signal theory perspective
Yazar: BEYZA AKSOY MIHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF GÜNDÜZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Belirli standartlara uyum ve bir dizi prosedür gerektiren tarife dışı önlemler, firmaları bir taraftan ürün kalitesini artırmaya teşvik ederek, bir diğer yandan da yüksek maliyetlere katlanmak zorunda bırakarak, uluslararası ticaret üzerinde ikili bir etki yaratmaktadır.  Tarife dışı önlemlerin makro etkilerine odaklanan önceki çalışmalar, bu önlemlere maruz kalan firmaların algıları, tutumları ve davranışlarına olan etkilerinin incelenmesini ihmal etmiştir. Sinyal teorisi temel alınarak bu çalışmada, tarife dışı önlemlerin bilgi asimetrisini azalttığına ilişkin ihracatçı firmaların algısının, ihracata bağlılıklarını ve ihracat pazar yönelimlerini artırmalarına yardımcı olan bir sinyal rolü oynayıp oynamadığının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmanın amacından hareketle ortaya konulan kavramsal model, Türkiye'deki 143 ihracatçı firmadan anket yöntemi ile elde edilen veriler kullanılarak, PROCESS Macro aracılığıyla test edilmiştir. Doğrudan ve dolaylı etkileri incelemek üzere öne sürülen araştırma hipotezleri, aracılık, düzenleyicilik ve durumsal aracılık analizleri ile sınanmıştır. Bulgular, tarife dışı önlemlerin, ihracatçıların gözlemlenemeyen özelliklerinin sinyalini vermede ve ihracatçı ile ithalatçı arasındaki bilgi asimetrisini azaltmada güçlü bir sinyal olduğunu göstermektedir. Bu sayede, yöneticilerin ve çalışanların ihracata bağlılıkları artarak, ihracatçı firmaların ihracat pazarlarına ilişkin istihbarat oluşturma, istihbaratı yayma ve ihracat pazarındaki müşterilere cevap verme çabaları önemli ölçüde güçlenmektedir. Ayrıca, firmaların ihracata bağlılıklarının ihracat pazar yönelimleri üzerindeki pozitif etkisi, tarife dışı önlemlerin bilgi asimetrisini azalttığına ilişkin ihracatçıların algısının yüksek seviyelerinde daha da artmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma teoriye, yöneticilere ve politika yapıcılara yönelik önemli çıkarımlarda bulunarak, uluslararası ticaret literatürüne katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sinyal teorisi, tarife dışı önlemler, ihracat pazar yönelimi, ihracata bağlılık, bilgi asimetrisi, durumsal aracılık analizi, PROCESS Macro

Abstract:
Non-tariff measures, which require compliance with certain standards and a series of procedures, have a dual effect on international trade by encouraging firms to improve product quality on the one hand, and by forcing them to bear high costs on the other.  Previous studies focusing on the macro effects of non-tariff measures have neglected to examine the effects on the perceptions, attitudes, and behavior of firms subject to these measures. Based on signal theory, this study aims to investigate whether the perception of exporters that non-tariff measures reduce information asymmetry acts as a signal that helps them increase their export commitment and export market orientation. The conceptual model, which is based on the purpose of the study, is tested through PROCESS Macro using the data obtained from 143 exporters in Turkey through the survey method. The research hypotheses to examine direct and indirect effects are tested through mediation, moderation, and conditional mediation analyses. The findings suggest that non-tariff measures are a strong signal for signaling the unobservable characteristics of exporters and reducing the information asymmetry between exporters and importers. This increases managers' and employees' commitment to exporting, which significantly strengthens exporters' efforts to generate and disseminate intelligence on export markets and to respond to customers in export markets. Moreover, the positive effect of firms' export commitment on their export market orientation is further enhanced at high levels of exporters' perception that non-tariff measures reduce information asymmetry. Overall, this study contributes to the international trade literature with important implications for theory, managers, and policy makers.
Keywords
Signal theory, non-tariff measures, export market orientation, export commitment, information asymmetry, conditional mediation analysis, PROCESS Macro