Çocuk kliniğinde yatan 0-1 yaş grubu çocukların annelerinin sağlık okuryazarlık düzeyi ve etkileyen faktörler
Health literacy level of the mothers of 0-1 years old children inthe children's clinic and affecting factors
Yazar: AYŞEGÜL ALTINIŞIK
Danışman: PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Pediatri = Pediatrics ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Araştırmada, çocuk kliniğinde yatan 0-1 yaş grubu çocukların annelerinin sağlık
okuryazarlık düzeyini ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Tanımlayıcı
tipteki araştırma, Eylül-Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Hendek Devlet
Hastanesi çocuk kliniğinde yatan 0-1 yaş grubu çocukların ebeveyni olan 104 anne ile
gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Anne Tanıtım Formu ve Avrupa Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği ile elde edilmiştir.
Annelerin Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinin toplam puan ortalamasının
17,03±1,299, tedavi ve hizmet boyutu puan ortalamasının "33,59±8,20", hastalıklardan
koruma alt boyutu puan ortalamasının "29,34±8,99" ve sağlığın geliştirilmesi alt
boyutunun puan ortalamasının ise "34,94±10,13" olduğu bulunmuştur. Araştırma
kapsamına alınan annelerin %11,5'nin "yetersiz sağlık okuryazarlık düzeyi",
%44,2'sinin "sorunlu/sınırlı sağlık okuryazarlık düzeyi", %32,7'sinin "yeterli sağlık
okuryazarlık düzeyi" ve %11,6'sının "mükemmel sağlık okuryazarlık düzeyi" ne sahip
oldukları ve bireylerin ölçeklerden alına skorları SOY düzeyinin arttığı saptanmıştır.
Araştırmaya dahil olan annelerden ilkokul mezunu olan, çalışmayan ve çocuğu ilk kez
hastaneye yatmış olanların sağlık okuryazarlığının daha düşük düzeyde olduğu
belirlenmiştir. Annelerden sağlık okuryazarlığı kavramını bilen ve sağlık
okuryazarlığının önemli bir kavram olduğunu düşünenlerin ölçek toplam puanlarının
daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Primer bakım verici rolündeki annelerin pediatri hemşireleri aracılığıyla
verilecek eğitimlerle sağlık okuryazarlık düzeylerinin yükseltilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anne, Sağlık okuryazarlık, Sağlık, çocuk

Abstract:
In the study, it was aimed to determine the health literacy level of the mothers of
0-1 year old children hospitalized in the pediatric clinic and the factors affecting it. The
descriptive study was conducted with 104 mothers who were the parents of 0-1 year old
children hospitalized in the Ministry of Health Hendek State Hospital pediatric clinic
between September and December 2022. Research data were obtained with the Mother
Identification Form and European Health Literacy Scale.
The total mean score of the European Health Literacy Scale of mothers was
17.03±1.299, the mean of treatment and service dimension was "33.59±8.20", the mean
of protection from diseases was "29.34±8.99", and the mean of health promotion sub-
dimension. the mean score was found to be "34.94±10.13". 11.5% of the mothers
included in the study had "insufficient health literacy level", 44.2% had
"problematic/limited health literacy level", 32.7% had "adequate health literacy level"
and 11.6% It was determined that the participants had an "excellent health literacy
level" and that the scores obtained from the scales and the level of health literacy of the
individuals increased. It was determined that the health literacy of the mothers who
were primary school graduates, who did not work and whose children were hospitalized
first time, had a lower level of health literacy. It was determined that the total scale
scores of mothers who knew the concept of health literacy and thought that health
literacy was an important concept were higher.
It is recommended to increase the level of health literacy of mothers in the role
of primary caregivers through trainings to be given by pediatric nurses.
Keywords: Mother, Health literacy, Health, child