Türkiye-ısıl-çevre tasarım kriterleri
Engineering weather data for Türkiye
Yazar: ERCAN YEŞİLIRMAK
Danışman: DOÇ. DR. İLHAMİ YILDIZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Depolar = Warehouses ; Havalandırma = Ventilation ; Isıtma sistemleri = Heating systems ; Soğutma sistemleri = Cooling systems ; İklimlendirme = Air conditioning

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, meskenlerde, bitkisel ve hayvansal üretim yapılarında, depolarda, endüstriyel, ticari vb. yapılarda, uygun yapı elemanlarının seçilmesinde; ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemlerinin daha sağlıklı, bilimsel ve ekonomik bir şekilde tasarlanıp, kurulabilmesinde kullanılacak dış ortam tasarım değerleri belirlenmiştir. Kullanılan ham veriler tüm yurdu temsil edecek şekilde seçilen 101 yerleşim birimi için Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden (DMİ) sağlanmıştır. 1980-95 yıllan arasındaki 15 yıla ilişkin iklim verileri kullanılmıştır. Bu tasarım değerleri, ülkemizdeki 101 yerleşim birimi için ayrı ayrı olmak üzere, kış dizayn kuru-termometre sıcakları %1 ve %2.5 frekans düzeylerinde; yaz dizayn kuru- ve ıslak-termometre sıcaklıkları ise %1, %2.5 ve %5 frekans düzeylerinde belirlenmiştir. Ayrıca, ortalama günlük sıcaklık farkları ve yıllık sıcaklık ekstremlerinin medyanları da saptanmıştır. Hakim rüzgar hızlan ise Kılıç ve Kurtuluş (1994) 'un çalışmalarından adapte edilerek, bütünlük sağlanması açısından, çalışma sonuçlarına eklenmiştir. Çalışma sonuçlan, sadece bir çizelge ile toplu halde sunulmamış, aynı zamanda, kriterlerden yaygın olarak kullanılanlar, bir Türkiye haritası üzerinde eş tasarım eğrileri biçiminde gösterilmiştir. Bu sayede, kullanıcının, tasarım değerlerinin ülke genelinde nasıl bir dağılım gösterdiğini izleme fırsatı bulması ve listede yer almayan yerleşim birimlerine ait tasarım değerlerini enterpolasyon yardımıyla hesaplayabilme olanağı bulması sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, bir tasarımcının kurmayı düşündüğü yapının inşaat ve izolasyon malzemelerini ve ısıtma-soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin kapasitelerini belirlemesinde dış ortam için kabul edeceği değerlere dayanak teşkil edecek; gereğinden daha fazla veya az yatırmların yapılmasının önüne geçerek daha sağlıklı ve konforlu ortamları daha ekonomik bir şekilde oluşturmasını sağlayacak ve böylece ülke ekonomisine de katkıda bulunacaktır.

Abstract:
SUMMARY In this study, outdoor air design parameters have been determined. These parameters are to be used in selection of construction and isolation materials and heating, ventilating and air-conditioning systems' designs in agricultural buildings, residences, commercial and industrial buildings. Raw weather data were provided by the State Meteorological Service of Türkiye (DMİ) for 101 different locations representing the country. Winter design dry-bulb, and summer design dry- and wet-bulb temperatures have been prepared for the frequency levels of 99% and 97.5%, and 1%, 2.5% and 5%, respectively, which enable the engineer to match the risk level desired for the problem at hand. The weather values have been statistically analyzed for a recent 15- year period of record and tabulated to the nearest whole degree. Besides, mean daily range and median of annual extreme temperatures have also been determined. Also, prevailing wind speeds have been adapted from Kılıç and Kurtuluş (1994). The results of this study have been shown not only in tables but also, especially those which are the most frequently used, in isolines on a Türkiye map. In this way, designers can view distribution of the concerning design values across Türkiye, and can estimate the design values by interpolation for locations not found in the table.