Sözlük kullanma eğitiminin yabancı dil olarak Almanca öğrenimine etkisi
Der einfluss der wörterbuchbenutzungsdidaktik auf Deutsch als fremdsprache
Yazar: AHMET DÖNGER
Danışman: PROF. DR. TAHİR BALCI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim = Education ; Sözlük = Dictionary ; Sözlük kullanımı = Dictionary use ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada öğrencilerin yabancı dil olarak Almanca öğrenirken sözlüğü doğru ve etkili kullanabilmeleri için Sözlük Kullanma Eğitimi almalarının etkisi araştırılmıştır. Çalışma, sözlüğün tarihsel gelişimi ve ortaya çıkışı, önemi ve karşılaşılan sorunlar hakkında giriş niteliğinde bilgilerin sunulması ve sözlük üzerine yapılmış çalışmaların gözden geçirilmesiyle başlamaktadır.Sözlüğün kullanımı ile ilgili olarak ciddi sorunlar bulunmaktadır. Öğrencilerin sözlüğü ancak gerektiğinde ele aldıkları bir başvuru kaynağı olarak görmeleri sorunun temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, üçüncü sınıf (3A / 3B) öğrencilerinden biri deney diğeri karşılaştırma olmak üzere iki grup ele alınarak Sözlük Kullanma Eğitimi sayesinde öğrencinin sözlük türleriyle birlikte nerede, hangi sözlüğün daha yararlı ve etkili olduğunu öğrenmesiyle çok verimli bir süreç yakalayacağının uygulamalı olarak ortaya konması amaçlanmaktadır. Deney grubunda 12 kız, 6 erkek ve karşılaştırma grubunda 10 kız, 8 erkek, toplamda ise 22 kız, 14 erkek olmak üzere 36 öğrenci yer almıştır.Sözlük kullanma alışkanlığı kazandırmak, üzerinde önemle durulan konulardan biri olup, sözlüğün okuma kitabı olarak da görülebilmesine katkı sağlamaya çalışılmaktadır. Metin okuma ve incelemede, metin yazımı ve sunumunda doğru ve etkili sözlük kullanımının yeri ve önemini araştırmak ve tartışmaya açmak da çalışmanın amaçlarındandır.Çalışmanın sonucunda Sözlük Kullanma Eğitiminin yabancı dil olarak Almanca öğrenimine katkı sağladığı görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Sözlük, Sözlük Türleri ve Seçimi, Sözlük Kullanma Tutumu, Sözlük Kullanma Eğitimi

Abstract:
Mit dieser Dissertation möchten wir den Studierenden ermöglichen, das Wörterbuch beim Fremdsprachenlernen als ein effektives Hilfsmittel zu gebrauchen. In dieser Richtung wurde der Einfluss des Wörterbuchgebrauchs und dessen Erziehung nachgeforscht und diskutiert. In der Einführung unserer Arbeit wurden die Entstehungsgeschichte des Wörterbuchs, dessen Nutzungsmöglichkeiten und dessen Problembereiche abgehandelt. Daneben haben wir die Publikationen über die Wörterbuchdidaktik durchgearbeitet. Leider haben wir festgestellt, daß es große Problemfelder bei der Benutzung des Wörterbuchs gibt. Die Basis dieser Probleme besteht darin, daß die Studierenden das Wörterbuch nur dann zur Hand nehmen, wenn sie es benötigen.Im praktischen Teil dieser Dissertation haben wir zuerst von den Studenten der dritten Klasse (3A / 3B) 2 Studierenden-Gruppen gebildet. Die eine Gruppe sollte als Experimentgruppe und die andere als Vergleichsgruppe dienen. In diesem praktischen Teil der Dissertation nahmen in der Experimentgruppe 12 Studentinnen und 6 Studente, in der Vergleichsgruppe 10 Studentinnen und 8 Studente, also insgesamt 36 StudentINNEN teil. Somit wurde didaktisch ein präziser Wörterbuchgebrauch der Studierenden vorgenommen. Hierbei sollten die Studierenden die Wörterbücher nicht nur als ein Nachschlagewerk, sondern auch als ein Lesebuch handhaben.Ein weiteres Ziel unserer Arbeit bestand darin, die Stellung des Wörterbuchs und dessen Vorteile bei der Textarbeit und Textproduktion an den Deutschabteilungen zu diskutieren.Als Ergebnis dieser Arbeit darf man sagen, daß der Einfluss der Wörterbuchbenutzungsdidaktik auf Deutsch als Fremdsprache positiv ist.Schlüsselwörter: Wörterbuch, Wörterbuchtypen und Wörterbuchwahl, Verhandlung der Wörterbuchbenutzung, WörterbuchbenutzungsdidaktikZ