Bir rehabilitasyon hastanesinde çalışan hemşirelerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ile psikolojik yardım alma nedeniyle damgalanma algısı
Attitudes of seeking psychological help and perception of stigma due to receiving psychological help of nurses working in A rehabilitation hospital
Yazar: FATMA HELİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İstanbul ili Avrupa yakasında hizmet veren bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde (EAH) çalışan hemşirelerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ve psikolojik yardım alma nedeniyle sosyal damgalanma konusundaki görüşlerini belirlemek, her iki durum arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, hastanede çalışan 248 hemşire oluşturmuş, evren belli olduğu durumda örneklem hesaplama formülüne göre belirlenen 160 hemşire örnekleme dahil edilmiştir. Veriler tanıtıcı özellikler soru formu,  Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Form (PYAİTÖ-KF) ve Psikolojik Yardım Alma Nedeniyle Sosyal Damgalanma Ölçeği (PYANSDÖ) aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde,  t-testi, Kruskal Wallis testi, Man Whitney U testi kullanılmış, ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişkiye Spearman korelasyon analizi ile bakılmıştır.
Hemşirelerin %18,8'i daha önce bir uzmandan psikolojik destek aldığını, %65'i destek almak için uzmana gittiğini ailesinden gizlemeyeceğini ve %28,8'i uzmana gittiğini arkadaşlarından gizleyeceğini ifade etmiştir. Hemşireleri %23,8'i psikolojik destek ihtiyacı olduğunda öncelikle uzmandan destek alacağını belirtmiş ve %16,3'ü profesyonel destek alması konusunda çevresinin kendisini teşvik etmediğini ifade etmiştir. Hemşirelerin %45,6'sı ruhsal hastalığı olan bireylerin toplum tarafından fark edildiğini ve sosyal ilişkilerden dışlandığını düşündüğünü belirtmiştir. Hemşirelerin %33,8'i diğer insanların hakkındaki düşüncelerinin önemli olmadığını ve %66,3'ü ruhsal hastalığı olan bireyler üzerindeki olumsuz algıların mesleki saygınlığı etkilediğini ifade etmiştir. Hemşirelerin PYANSDÖ puan ortalaması 10,51±1,9 ve PYAİTÖ-KF puan ortalaması 27,46±2,92 olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin ailesi ve arkadaşlarından uzmana gitme durumunda bunu gizlemesi, ruhsal sorunu olan bireylerin dışlandığını düşünme durumu, diğer insanların hakkındaki düşüncelerine önem verme durumu ve ruhsal hastalığın mesleki saygınlığı etkilediğini düşünme durumu ile PYANSDÖ puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerden daha önce bir uzamandan kendisi için destek alma durumu ile PYAİTÖ-KF puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ölçeklerin puan ortalaması negatif yönde zayıf ilişki bulunmuştur (p<0,05).  Hemşirelerden sosyal damgalanma algısı yüksek olanların, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları daha olumsuzdur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the attitudes of nurses working in Gaziosmanpaşa Physical Therapy and Rehabilitation Hospital, which is servicing in European side of Istanbul, about getting psychological help and their opinions about social stigma due to receiving psychological help and to reveal the relationship between both conditions. The universe of the study consisted of 248 nurses, and, the sample of the study is composed of 160 nurses determined according to the sample calculation formula when the universe is certain. Data were collected by means of descriptive characteristics questionnaire, Attitude Toward Seeking Professional Psychological Help- Short Form Scale (ATSPPH-SF) and Stigma Scale for Receiving Psychological Help (SSRPH). In the data analysis, t-test, Kruskal-Wallis Test, Man-Whitney U test is used, relationship between the scores of the scales is observed by Spearman Correlation Analysis.
It is stated that 18,8% of nurses received professional psychological support before, 65% will not hide from their families visiting a professional for psychological support and 28,8% will hide from their friends visiting a professional. It is stated that 23,8% of nurses will receive support primarily from professionals in the need of psychological support and 16,3% are not encouraged from their environment in terms of seeking professional support. 45,6% of the nurses stated that they think, individuals with mental disorder are recognized from the society and excluded from social relationships. It is stated that, for 33,8% of nurses, other people's opinions about them is not important, for 66,3% of them, negative perception on individuals with mental disorder affects professional reputation. SSRPH score average of nurses is determined as 10,51±1,9 and ATSPPH-SF score average of nurses is determined as 27,46±2,92. There is a statistically meaningful difference between SSRPH score average of nurses and the state of nurses hiding from their friends and families the visiting when they visit a professional, the state of thinking individuals with mental disorder are excluded, the state of caring other people's opinion about themselves and the state of thinking mental disorder affects professional reputation (p<0,05). There is a statistically meaningful difference between ATSPPH-SF score average and the state of nurses formerly receiving professional support for themselves (p<0,05). Weak relationship in the negative direction is found within the score average of scales (p<0,05). Within the nurses, ones with the perception of social exclusion have more negative attitude towards seeking psychological help.