Obstruktif uyku apne sendromunda CPAP tedavisinin pulmoner fonksiyon, anksiyete/depresyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of cpap treatment on pulmonary function, anxiety/depression and life quality in obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: EMİNE KELEŞ
Danışman: DOÇ. EBRU ÇELEBİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OUAS), yaygın olarak gündüz aşırı uyku hali ve nörofizyolojik fonksiyon bozukluğu ile ilişkili bir durumdur ve kardiyovasküler ve serebrovasküler morbidite ve mortaliteyi arttırır. Sürekli hava yolu basınç (CPAP) tedavisi, OUAS'ın ana tedavisidir; uyku sırasında üst solunum yolu kollapsını durdurur ve uyku bölünmesi ile gündüz uykuya meyili azaltarak yaşam kalitesini iyileştirir. Egzersiz kısıtlılığı daha önce yapılmış çalışmalarda  6 dakika yürüme testi (6DYT),  ile değerlendirilmiş ve apne hipopne indeksi (AHİ), vücut kitle indeksi (VKİ), kadın cinsiyet, hipertansiyon (HT), düşük FVC değerleri ile ilişkili bulunmuştur. CPAP tedavisinin bu parametrelere etkisi ile ilgili az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda; OUAS tanısı alan ve CPAP kullanma endikasyonu olan hastalarda CPAP kullanımı ile solunum fonksiyon testi (SFT), 6DYT yaşam kalitesi (SF-36) vehastane anksiyete/depresyon ölçeği sonuçlarındaki değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır.  

Çalışmaya 18 hasta dahil edildi. Bu hastaların; %17'si kadın, %83'ü erkek, yaş ortalaması 46,9±9 idi. Bir aylık CPAP tedavisi sonrası yapılan değerlendirmelerinde anksiyete ve depresyon skorlarında anlamlı derecede azalma izlendi. CPAP tedavisi öncesinde 4 hastada anksiyete ve 8 hastada depresyon mevcut iken tedavi sonrası 2 hastada anksiyete mevcuttu, depresyon hiçbir hastada saptanmadı. Egzersiz kapasitelerine bakıldığında tedavi öncesine göre anlamlı derecede yürüme mesafelerinde artış saptandı (548,83±60,6, 579,33±54 ) (p:0,007). Yaşam kalitesinin alt ölçeklerinde genel sağlık, fiziksel fonksiyon, vitalite (enerji), sosyal fonksiyon ve mental sağlık alt parametrelerinde CPAP tedavisi ile anlamlı derecede düzelme gözlendi. Spirometrik ölçümlerde CPAP tedavisi ve titrasyon yatışı öncesi ve sonrasında anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Korelasyon analizinde tedavi sonrası 6DYT'deki değişim ile fiziksel fonksiyondaki kısıtlılık, enerji, mental sağlık ve anksiyete skorundaki değişim arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Aynı zamanda 

anksiyete ve depresyondaki iyileşme ile yaşam kalitesi alt ölçekleri arasında da anlamlı bir ilişki saptandı.  

Sonuç olarak; OUAS egzersiz kısıtlılığına, yaşam kalitesinde ve anksiyete/depresyon parametrelerinde bozulmaya neden olmaktadır. OUAS hastalarında uygulanan CPAP tedavisi ile egzersiz kapasitesi, anksiyete/depresyon duygudurumları ve yaşam kalitesi alt parametrelerinde iyileşme gözlenmektedir.

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is a condition commonly associated with excessive daytime sleepiness and neurophysiological dysfunction and increases cardiovascular and cerebrovascular morbidity and mortality. Continuous airway pressure (CPAP) therapy is the mainstay of OSAS; Stimulates collapse of the upper airway during sleep and improves the quality of life by reducing the tendency to sleep during the day by dividing the sleep. Exercise limitation was assessed with a 6-min walk test (6MWT) in previous studies and was associated with apnea hypopnea index (AHI), body mass index (BMI), female gender, hypertension (HT), and low FVC values. There are few studies on the effect of CPAP treatment on these parameters. In our study; The aim of this study was to evaluate the changes in pulmonary function test (PFT), 6MWT, quality of life (SF-36) and hospital anxiety / depression scale with patients who should use CPAP because of OSAS. 

18 patients were included in the study. These patients; 17% were female and 83% were male and the mean age was 46.9 ± 9. The anxiety and depression scores were significantly decreased after one month of CPAP treatment. Before CPAP treatment; anxiety was found in 4 patients and depression was found in 8 patients. One month CPAP treatment; anxiety was present 2 patients and no depression was detected in any patient. In the evaluation of exercise capacity; there was a significant increase in walking distance after CPAP treatment (548,83 ± 60,6, 579,33 ± 54) (p: 0,007). CPAP treatment was significantly improved in subscales of quality of life in general health, physical function, vitality (energy), social function and mental health sub-parameters. There was no significant change in spirometric measurements before and after CPAP treatment and titration. There was no significant change in spirometric measurements before and after CPAP treatment and titration. In the correlation analysis, a significant relationship was found between the change in 6MWT and the change in physical function, energy, mental health and anxiety score. At the same 

time, a significant correlation was found between anxiety and depression improvement and quality of life subscales. 

İn conclusion; OSAS causes exercise limitation, quality of life, and impairment of anxiety / depression parameters. CPAP therapy in OSAS patients shows improvement in exercise capacity, anxiety / depression moods and quality of life sub-parameters.