Üstbiliş destekli problem çözme aracının geliştirilmesi: Bir tasarım çalışması
A design study on metacognitively supported problem solving tool
Yazar: ÇAĞATAY ERGAN
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÖZSOY
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üstbiliş = Metacognitive ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Problem çözme, matematik öğretiminde yalnızca kazandırılması gereken bir beceri değil matematik yapmanın da bir aracıdır. Bu bakımdan geliştirilmesi en önemli matematiksel becerilerden biridir. Ancak özellikle ilkokul öğrencilerinin çeşitli nedenlerden dolayı problem çözme becerileri yeterince desteklenememektedir. Bu durumdan hareketle araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin ve dördüncü sınıf öğrencilerinin kullanabilecekleri bir öğretim teknolojisinin tasarlanmasıdır. Bu amaca uygun olarak araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tasarım ve geliştirme araştırması modeli benimsenmiştir. Tasarım ve geliştirme araştırmaları yapısı gereği farklı aşamalardan ve döngüsel süreçlerden meydana gelmektedir. Bu bağlamda öğrenci ve öğretmen ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla ihtiyaç analizi yapılmış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplamda 12 sınıf öğretmeni ve 24 dördüncü sınıf öğrencisi ile süreç boyunca tekrarlı görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca veri toplama sürecinde gözlem ve alan notları toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Değerlendirilen veriler kapsamında üstbiliş destekli problem çözme yazılımı tasarlanmış ve öğrencilerin kullanımına sunulmuştur. Öğrencilerden alınan geri dönütler ile problem çözme yazılımı revize edilmiştir. Bu adımlar üç kere tekrar edilerek problem çözme yazılımına son hali verilmiştir. Araştırma sonucunda ilkokul dördüncü sınıf düzeyinde bir öğretim teknolojisi geliştirilmiş ve geliştirme süreci detaylı olarak raporlanmıştır.

Abstract:
One of the most important goals of mathematics teaching is to develop problem solving skills. There are some obstacles in acquiring this skill especially for primary school students. In order to solve this problem, it is aimed to design an instructional technology in the research. This study is a design and development research, which is one of the qualitative research methods. Design and development research consists of multiple steps. The process is completed by repeating these steps many times. In this study, interviews with students and teachers were conducted to determine the need for instructional technology. Interviews with 12 primary school teachers and 24 fourth grade students were repeated several times. In addition, the data collection process was carried out by collecting observation and field notes. Content analysis was carried out on the obtained data. Metacognitive supported problem-solving software was designed and made available to students through the data. The problem-solving software was revised with the feedback received from the students. These steps were repeated three times to finalize the problem-solving software. As a result of the research, an instructional technology at the fourth-grade level of primary school was developed and the development process was reported in detail.