Kurtuluş Savaşı'nda Yukarı Çukurova
Upper Çukurova Independence War
Yazar: ABDURRAHMAN KÜTÜK
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY ÖĞÜN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Ermeni olayları = Armenian events ; Ermeni tehciri = Armenian deportation ; Fransız işgali = French distraction ; Fransız-Ermeni ilişkileri = French-Armenia relations ; Kurtuluş Savaşı = Independence War ; Türk-Ermeni ilişkileri = Turkish-Armenian relations ; Türk-Fransız ilişkileri = Turkish-French relations ; Türk-Fransız mücadelesi = Turkish-French struggle ; Çukurova = Çukurova ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Bütün Anadolu'da olduğu gibi Çukurova'da da Ermeniler yüzyıllarca Türklerle iç içe yaşamışlardır. Ermeniler her türlü dini, ticari ve kültürel serbestliğin yanında kaymakam, belediye başkanı ve milletvekili olabilmişlerdir. Ancak Fransız ihtilalinin meydana getirdiği milliyetçilik akımıyla Ermeniler ayrılıkçı faaliyetlere başlamışlardır. Ermeniler Anadolu'nun hiçbir yerinde nüfus yoğunluğu Türklerden fazla değildi. Buna rağmen bu bölgede bir ermeni devleti kurulması çabası içine girmişlerdir. Ermenilerin bu faaliyetlerini özellikle Rusya, Fransa ve İngiltere gibi batılı devletler ve misyonerler kendi çıkarları doğrultusunda desteklemişlerdir. Bölgede bir çok isyan hareketlerine girişmişlerdir.I. Dünya savaşı'nda Osmanlı Devleti mağlup olarak ayrılınca Çukurova Fransız işgaline uğramıştır. Ermeniler de Fransa'yı adeta bir kurtarıcı gibi karşılayıp, Fransa ile işbirliğine girişmişlerdir. Ermeniler, Fransızları bölgede kalıcı olarak görmüşler, Türklere karşı düşmanca bir tutum izlemişlerdir. Fransız üniforması altında Türklere karşı savaşmışlardır. Bölgede bir çok zulüm ve cinayetlere girişmişlerdir. Çukurova, Fransız ve Ermeni zulmünü en çok yaşayan bölgelerden birisidir.Mustafa Kemal Paşa başkanlığında yürütülen milli mücadelede Çukurovalılar daha ilk günde faaliyetlere başlamışlardır. Mustafa Kemal Paşa daha Sivas Kongresi yaptığı sırada üç Kozanlı Sivas'a giderek bölgenin kurtulması için Mustafa Kemal'den yardım istemişlerdir. Mustafa Kemal Paşa, bu üç Kozanlının bu taleplerini değerlendirmiştir. Binbaşı Kemal Bey, Yüzbaşı Osman Nuri Bey ve Yüzbaşı Ratıp Bey'i bölgenin kurtarılması için görevlendirmiştir. Bölgede kurulan Kilikya Kuva-yı Milliye Kumandanlığı ile bölge halkını işgalcilere ve işbirlikçi Ermenilere karşı teşkilatlandırmıştır.Bölge halkı da ellerinde gelen bütün çabalarla bölgedeki Fransız ve Ermenilere karşı başarılı savunma hatları oluşturarak kendi bölgelerini kendi imkânlarıyla kurtarmayı başarmışlardır. İlk teşkilatlanma Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesinde başlamıştır. Özellikle Yüzbaşı Osman Nuri Bey'in üstün yönetimi ve bölge halkının gayretleriyle 7 Mart 1920 de Kadirli, 14 Mart 1920 Feke, 2 Haziran 1920 Kozan, 16 ekim 1920 de ise Saimbeyli Fransız ve Ermenilerden kurtarılmıştır. Fransızların bölgede tutunamaması bölgedeki Ermenilerin de bölgeyi terkine sebep olmuş ve Fransızlar ve işbirlikçileri Ermeniler 5 ocak 1922 tarihinde Adana bölgesini terk etmişlerdir.

Abstract:
Upper Çukurova Independence WarAs it was used to be in other parts of Anatolia the Armenians had lived together with Turkish people in Çukurova for centuries. They could have lived without any interfere to their culture, language and religion in this time period and they could also take part in government foundations. By the affects of French Revolution they had started separatist actions. Although the Armenian population had never been more than Turkish population in any part of Anatolia they intended to found an Armenian State in this area. Some western countries such as Russia, French and England supported their effort for their own benefits. They had rised many rebellions in the area.At the end of the I. World War France occupied Çukurova. The Armenians had seen French forces as saver and collaborated with them. They thought that the French forces were permanent and treated hostile to Turkish people. They fought against Ottoman Empire with French uniforms. Çukurova is one of the areas which had lived Armenian persecution the most.In the national struggle which was carried out by the leadership of Mustafa Kemal Paşa, the people in Çukurova started to their efforts from the beginning. Three people from Kozan went to Sivas to ask for help from Mustafa Kemal Paşa for saving Kozan during the Sivas assembly. Mustafa Kemal Paşa charged Binbaşı Kemal Bey, Yüzbaşı Osman Nuri Bey and Yüzbaşı Ratıp Bey for this duty. They founded Kilikya national forces and organized the people of this area against the French forces and Armenians.The local forces of Çukurova had struggled successively against to their enemies and rescued their hometown by their own efforts. The first organization had started in Andırın, Kahramanmaraş. Especially with the superior management of Yüzbaşı Osman Nuri Bey and with effort of local people, on 7th March 1920 Kadirli, on14th March 1920 Feke, on 2nd June 1920 Kozan on 16th October 1920 Saimbeyli could be rescued from Frenchs and Armenians. When the French forces left Çukurova the Armenians had to leave Çukurova as well on 5th January 1922.