Zızyphus jujuba'nın farklı ekstrelerinin pankreatik beta hücrelerinde insülin salımı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relation between insulin release and several zizyphus jujuba extracts on pancreatic beta cell lines.
Yazar: SEDAT GÜLAY
Danışman: DOÇ. DR. MÜKERREM BETÜL YERER AYCAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Hücre dizisi = Cell line ; Hücreler = Cells ; Pankreas = Pancreas ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Zizyphus jujuba = Zizyphus jujuba ; İnsülin = Insulin

Özet:
Zizyphus türleri geleneksel halk ilacı olarak kullanılan bitkilerdir. Sindirim rahatsızlıkları, karaciğer rahatsızlıkları, obezite, üriner sıkıntılar, deri enfeksiyonları, ateş, diyabet, diyare ve uykusuzluk gibi birçok rahatsızlığın tedavisinde kullanılmaktadır. Türkiye?de bazı bölgelerde Zizyphus jujuba yaprakları hipoglisemik etkisinden dolayı kullanılmaktadır. Bu çalışmada Zizyphus jujuba yaprak ve meyvelerinin insülin sekrete eden pankreatik beta hücreleri üzerinde insülin sekresyonu ve miktarı üzerine etkisi üzerinden hipoglisemik etkinlik mekanizmasının aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışmada Beta-TC-6 pankreatik beta hücrelerinde insülin sekresyonu 11.1mM glukoz ile tetiklendi ve Zizyphus jujuba?nın yaprak ve meyvelerinin metanol, etil asetat ve sulu ekstrelerinde (250-500-1000 µg/ml dozlarında) insulin sekresyonu üzerine etkileri ticari insulin kiti (Cat.# EZRMI-13K) ile kit prosedürüne gore ölçülerek karşılaştırıldı. Pozitif kontrol olarak insülin sekretagogu olan gliklazid (10,100 ve 1000 µg/mL) kullanıldı.  Çalışmada kullanılan ekstrelerin insülin seviyelerini artırdığı ve bu etkinin bazılarında doza bağımlı oldukları gözlendi. Ayrıca pankreatik beta hücrelerinin glukoz ile tetiklenme sonucu salgılanan insülin miktarının düştüğü zamanlarda (özellikle 4. saat), Zizyphus jujuba?dan elde edilen ekstrelerin insülin miktarını artırdığı gözlendi. Zizyphus jujuba?dan elde edilen sırayla yaprak metanol 500 µg/mL ve meyve etilasetat 500 µg/mL ekstrelerinin insülin düzeylerini anlamlı derecede artırdığı görüldü. Bunları sırayla yaprak infüzyon 500 µg/mL, meyve metanol 500 µg/mL, yaprak etilasetat 500 µg/mL izlemektedir. Sonuç olarak, Zizyphus jujuba ekstrelerinin pankreatik beta hücreleri üzerinde insülin miktarını artırıcı etkisi görüldü ve bu sonuçlara bakılarak hipoglisemik etki mekanizmasının sekretagog olarak veya insülin sentezini artırarak gerçekleştirdiği kanaatine varıldı. Ekstrelerin hipoglisemik etkinliğini içeriğindeki hangi bileşenlere bağlı olarak gösterdiği hususunda ve insülin düzeylerini hangi moleküler mekanizmalar üzerinden tetiklediği hususunda daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Zizyphus jujuba; diyabet; insülin; pankreatik-beta hücre dizisi; hipoglisemi

Abstract:
Zizyphus species are commonly used species in public for their several effects like digestive problems, liver diseases, obesity, urinary problems, dermal infections, fever, diabetes, diarrhea and insomnia. In some regions of Turkey Zizyphus jujuba leaves are used for its hypoglycemic effect. In this study, Zizyphus jujuba leaves and fruits are used in aim to identify its hypoglycemic effect mechanism over insulin secretion and insulin levels on insulin secreting pancreatic beta cell line. In this study, in Beta-TC-6 pancreatic beta cell line insulin secretion is stimulated by 11.1mM glucose and the effects of methanol, ethyl acetate and aqueous extracts of leaves and fruits of Zizyphus jujuba (in doses of 250-500-1000 µg/ml) on insulin secretion is measured by using commercial insulin assay kit (Cat.# EZRMI-13K) according to its protocol. The insulin secretagoge Gliklazid (10,100 ve 1000 µg/mL) have been used as a positive control.  The extracts used in the study have increased the insulin levels and some of the effects were dose-dependent. Furthermore, at the time point of the insulin secretion was decreased in pancreatic beta cell lines (especially the 4th hour) Zizyphus jujuba extracts have inscreased the insulin levels significantly. Zizyphus jujuba leaf methanol (500 µg/mL) and fruit ethyl asetate (500 µg/mL) extracts have significantly increased the insulin levels. Leaf infusion 500 µg/mL, Fruit methanol 500 µg/mL and leaf ethyl asetat 500 µg/mL follows these results, respectivley. As a result, Zizyphus jujuba extracts have increased the insulin levels in pancreatic beta cell lines and according to these results it can be concluded that the hypoglycemic effects of Zizyphus jujuba extracts might be due to its effects on insulin secretion and/or insulin synthesis. Further studies are needed to identify the moleculer basis of the insulin secretion mechanism and to identfy which compounds are responsible from these effects. Keywords: Zizyphus jujuba; diabetes; insulin; pancreatic-beta cell line; hypoglycemia.