Hukuksal açıdan Franchise sözleşmeleri
Franchise agreements in legal aspect
Yazar: MEHMET ALİ ÇAKI
Danışman: PROF. DR. AHMET TÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denkleştirme istemi = Indemnity for goodwill ; Fesih = Cancellation ; Franchising = Franchising ; Franchising sözleşmesi = Francishe agreement ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra serbest ekonomik düzeni benimseyen gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde franchising sistemleri ciddi bir karşılık bulmuştur. Sistem, mal ve hizmet sağlayıcıları için yeni pazarlarda etkin olmanın, lokal girişimciler için bilinen bir marka ile risk almadan ticarete girmenin, tüketiciler içinse bu mal ve hizmetlere daha kaliteli ve uygun fiyatla ulaşmanın anahtarı olmuştur.
Birçok parametrenin etkili olabileceği bu ilişki ağında tarafların hak ve ödevlerini düzenleyen hukuk franchise hukukudur. Franchise sözleşmesi ise bu hukukun çekirdek unsurudur. Ancak unutulmamalıdır ki franchise sözleşmesi Türk Kanunlarınca düzenlenmemiş isimsiz bir sözleşmedir.
Franchise sözleşmesinin tarafları franchise alan ve franchise verendir. Tarafların sözleşmeden doğan asli borçları; franchise alanın ücret ödemesi, franchise vereninse bu ücret karşılığında franchising sistemini kullanıma açması ve franchise alanla işbirliği yapmasıdır.
Nihayet franchise sözleşmesinin rekabet hukuku içerisinde önemli bir yeri olduğuna da değinmemiz icap eder. Franchise sözleşmesi içinde bulunan tekel hakkı tanınmasına yönelik hükümler, bağlayıcı kayıtlar ve franhcise sözleşmesi sonrası rekabet yasağı sadece rekabet hukuku içerisinde belirlenen özel şartlara uygun olarak ve serbest rekabeti ihlal etmeden uygulanabilecektir.
Franchise sözleşmesinin sürekli borç doğuran bir sözleşme olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla ifasına başlanmış bir franchise sözleşmesi sona ererken diğer sürekli sözleşmeler gibi sona erecektir. Bu yöntem sözleşmenin feshidir. Franchise sözleşmesi sona erdikten sonra denkleştirme istemi gibi birçok hukuki sonuç doğacaktır.

Anahtar Kelimeler: Franchising Sistemi, Franchise, Franchise Sözleşmesi, Franchise Alan, Franchise Veren, Denkleştirme, Rekabet.

Abstract:
After World War Two, franchising systems are significantly adopted by developed or developing countries who prefer laissez-faire economic order. The system has become the key to being active in new markets for goods and service providers, for local entrepreneurs to commence trade with a known brand without risk, and for consumers to reach these goods and services at higher quality and affordable prices.
The law that regulates the rights and duties of parties in franchise relationship network where many parameters can be effective is franchise law. Franchise agreement is the core element of this law. However, it should not be forgotten that the franchise agreement is an innominate contract that is not regulated by Turkish Laws.
Parties to the franchise agreement are the franchisee and the franchisor. Main obligations of the parties arising from the contract are to pay a fee for franchisee, and for franchisor, submit the franchising system to use of franchisee and cooperate with him in return. 
Finally, it is necessary to mention that the franchise agreement has an important place in competition law. Provisions regard granting of monopoly right in a franchise agreement, binding records and prohibition of competition after franchise agreement can only be implemented in accordance with the special conditions determined in competition regulations without violating free competition.
It should not be forgotten that a franchise agreement is a contract that requires continuous obligation. Therefore, a franchise agreement where performances has begun will also end as other continuous contracts. This method is the termination of the contract. After the end of the franchise agreement, there will be many legal consequences like goodwill compensation.

Keywords: franchising system, franchise agreement, contract, franchisee, franchisor, goodwill, competition