XII. yy. Rus Hac edebiyatı öncüsü Başrahip Daniil'in Seyahatnamesinde "Kudüs"
"Jerusalem" in the travelogue of Abbot Daniil, the pioneer of XII. century Russian pilgrimage literature
Yazar: ALEKSANDRA KUZNETSOVA
Danışman: DOÇ. DR. EKİN KAYNAK ILTAR
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışması, Rus Ortaçağ'ında kültürel anıtları ile ilgili önemli sorunlardan biri
olan Hristiyan kültürünün mirasının incelenmesine adanmıştır. Bugüne kadar birçok Eski Rus
Edebiyatı olarak tabir edilen Ortaçağ metni yeniden ortaya çıkma ve incelenme hakkını elde
edebilmekle birlikte, kültürel anıtlara yönelik önemli bir materyal olup, bilimsel olarak
üzerinde çalışılma ihtiyacı bulunmaktadır. Rus edebiyatında ilk mühim olan belgeler
vakayinameler ve seyahatnamelerdir. Kutsal yerlere yönelik olarak ilk bilgilere Rus Ortaçağ
seyahatnamelerinde yer verilmektedir.
Ortaçağ, kendine özgü dinsel olgularıyla, "müze öncesi" kültürel varlıkların korunması
ve aktarılmasıyla ilgili bilimsel sorunların gelişiminde önemli bir zaman dilimidir. O
dönemdeki eserlerinin yaşatılmasındaki en önemli faktör ise, kutsal topraklar ve diğer
Hristiyan merkezlerindeki anıtlara gösterilen istikrarlı ilgiyi belirleyen ruhani mirasın
kökenlerine yapılan vurgudur.
Bu tezde "Rus Topraklarından Başrahip Daniil'in Yaşamı ve Yolculuğu" adlı eserin
Ortaçağ'daki Akdeniz coğrafyası ve Rus hac geleneğini konu alan bölümleri analiz edilecektir.
Başrahip Daniil'in yaşamı ve seyahati üzerinden, Ortaçağ'da Akdeniz bölgesinin kültürel,
sosyal ve dini bağlamdaki ehemmiyeti ve etkileşimlerini anlamak amacıyla eserde bulunan
bilgiler detaylı bir şekilde incelenecektir. Ayrıca, Rus hac geleneğinin bu dönemdeki
özellikleri ve etkileşimleri de analiz edilerek, Başrahip Daniil'in bu geleneği nasıl yaşadığı ve
benimsediği üzerine odaklanılacaktır. Bu çalışmada, Ortaçağ Akdeniz coğrafyası ile Rusya
arasındaki kültürel etkileşim ve hac geleneğinin rolü tarihsel bir perspektifle disiplinlerarası
bir yönemle ele alınacaktır.
Çalışmanın birinci bölümünde Akdeniz'in en kutsal kenti olan Kudüs'ün tarihsel süreç
içerisindeki adlandırmalarına ve siyasi geçmişine yer verilecek, üç semavi din açısından
önemi ele alınacaktır. İkinci kısmında Ortaçağ Rus edebiyatında seyahatname türünün tarihi
üzerinde durulacaktır. Kudüs dışında en gözde hac yerleri olan Konstantinopolis, Aynoroz ve
Sina'ya olan seyahatlerin tarihçelerine değinilecektir. Çalışmanın üçüncü bölümünde "Rus
Topraklarından Başrahip Daniil'in Yaşamı ve Yolculuğu" adlı eser ayrıntılı olarak incelenecek
ve müellifin ne yazık ki Ortaçağ'ın puslu mazisinde neredeyse kayıp giden müphem
biyografisinin kısa bir tasviri yapılacaktır. Dördüncü ve aynı zamanda son olan bölümde ise
metnin çevirisi yer almaktadır.

Abstract:
This thesis is focused on the study of one of the most important problems of cultural
monuments of the Russian Middle Ages - the study of the heritage of Christian culture.
Although many medieval texts of the so-called Old Russian literature have been able to
reappear and have the right to be analysed, they are an important material for cultural
monuments and need to be studied scientifically. The first important documents in Russian
literature are chronicles and travelogues. The first information about holy places is found in
Russian medieval travelogues.
The Middle Ages, with its specific religious phenomena, is an important period in
developing scientific problems related to the preservation and transmission of "pre-museum"
cultural property. The most important factor in the preservation of artifacts of that period was
the emphasis on the origins of the spiritual heritage, which determined the consistent interest
in monuments in the Holy Land and other Christian centers.
This thesis analyses the chapters of "The Life and Journey of Abbot Daniil from the
Russian Lands" that deal with the Mediterranean geography and the Russian pilgrimage
tradition in the Middle Ages. Through the life and travels of Abbot Daniil, the information in
the work will be examined in detail to understand the importance and interactions of the
Mediterranean region in the cultural, social, and religious context of the Middle Ages. In
addition, the characteristics and interactions of the Russian pilgrimage tradition in this period
will be analyzed, focusing on how Abbot Daniil lived and adopted this tradition. In this study,
the cultural interaction between the medieval Mediterranean geography and Russia and the
role of the pilgrimage tradition will be examined in an interdisciplinary manner from a
historical perspective.
In the first part of the study, the names and political history of Jerusalem, the most
sacred city of the Mediterranean, will be given in the historical process and its importance for
the three Abrahamic religions will be discussed. The second part will discuss the history of
the travelogue genre in medieval Russian literature. Apart from Jerusalem, the histories of
travels to Constantinople, Aynoroz, and Sinai, the most popular pilgrimage destinations, will
be discussed. In the third part of the study, the work "The Life and Journey of Abbot Daniil
from the Russian Lands" will be examined in detail and a brief description of the author's
vague biography, which unfortunately almost disappeared in the hazy past of the Middle
Ages, will be made. The fourth and final section is a translation of the text