XI-XIV. yüzyıllar arasında Kemah ve çevresi
Kemah and its neighborhood between XI. and XIV. centuries
Yazar: GÖNÜL BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ EĞİLMEZ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Erzincan-Kemah = Erzincan-Kemah ; Kent tarihi = Urban history ; Mengücekoğulları = Mengüchessons ; Orta Çağ = Middle Ages

Özet:
XI ve XIV. Yüzyıllar Arasında Kemah ve Çevresi adlı tezin amacı Doğuda Erzurum, batıda Sivas, kuzeyde Gümüşhane ve Bayburt, güneyde Tunceli ile çevrili olan Erzincan'ın dokuz ilçesinden biri olan Kemah'ın XI ve XIV. yüzyıllar arasındaki tarihi sürecini ele almaktır. Bu amaçla, bir devletin varlığını daimi kılmak için ihtiyaç duyduğu tüm şartları eşsiz coğrafyası ve yerleşmeye elverişli iklim koşulları sayesinde sunarak en eski çağlardan beri yerleşim görmüş ve birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Kemah'ın, hangi devletlere kapısını araladığına kronolojik bir sıra doğrultusunda yer verildi. 
Türk hâkimiyetinden önce dahi sınır boyunda stratejik öneme sahip olan bölge, Hitit, Urartu, Roma, İran, Arap serüvenin ardından, Tuğrul ve Çağrı Beyler döneminde Anadolu'ya düzenlenen akınları takiben, Türk ulusu ile tanıştı. Özellikle Alparslan'ın 1071 Malazgirt galibiyetinin ardından, Anadolu'yu Türklere yurtluk olarak tahsis etmesinin ardından bölgede kurulan Mengücük Beyliği ile ilçe, bir beyliğin merkezi olma görevini üstlendi. Çalışmamız açısında bölgenin önemi de bu tarihten itibaren başlamaktadır. Tarihin kendisi kadar eski bir geçmişe sahip olan böylesi önemli bir yerin çeşitli çalışmalar ile muhtelif dönemleri ele alınmış olmasına karşın, özellikle Orta Çağ tarihinin derlendiği genel bir çalışmanın yoksunluğu, bu çalışma ile büyük ölçüde giderilmeye çalışıldı.

Abstract:
The purpose of the thesis named "Kemah and Its Neighborhood between XI. and XIV. Centuries" is to handle the historic process of Kemah, which is one of the nine districts of Erzincan surrounded by Erzurum in the east, Sivas in the west, Gümüşhane and Bayburt in the north and Tunceli in the south, between the centuries of XI and XIV. To that end, which states Kemah opened its doors have been chronologically listed. Kemah has witnessed settlement and hosted numerous civilizations since ancient ages providing all necessary conditions with its unique geography and climatic conditions convenient for settlement.
The region that had strategic importance even before the Turkish dominance have met Turkish nation after Urartian, Roman, Iranian and Arabic adventure followed by the raids to Anatolia in the era of Tuğrul and Çağrı Beyler. Kemah became a district and the center of seigniory with Mengücük Beyliği established in the region after Malazgirt victory of Alparslan in 1071 and his allocating Anatolia as a country estate to Turkish nation. The significance of region in terms of our study starts from this date on. Despite the fact that several periods of a region which has an ancient past as old as the history itself have been addressed with a number of studies, this study aimed to eliminate the lack of a general study which compiles the history of Middle Age.