Düzce ve çevresinde gıda olarak tüketilen yabani bitkilerin tüketim biçimleri ve besin öğesi değerleri
Consumption forms and nutrient content values of wild plants consumed as a food in and around Düzce
Yazar: FAİK CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ERSİN YÜCEL
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Düzce ve çevresinde yayılış gösteren yabani gıda bitkilerinin yerel halk tarafından tüketim biçimleri ve bu bitkilerin gıda içerikleri araştırılmıştır.Düzce ve çevresinde, Falcaria vulgaris (Kazayağı), Tussilago farfara (Kabalak), Trachystemon orientalis (Kaldirik), Capsella bursa-pastoris (Çobançantası), Raphanus raphanistrum (Yabani turp), Chenopodium album subsp. album var. album (Sirken), Vaccinium myrtillus (Çalı çileği), Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides (Yabani Nane), Thymus praecox subsp. skorpilii var. skorpilii (Kekik), Malva neglecta (Ebegümeci), Portulaca oleracea subsp. oleracea (Semizotu), Urtica dioica (Isırgan) olmak üzere 10 familyaya ait 12 bitki taksonu belirlenmiştir. Su miktarı en yüksek Kaldirikte (% 84,9), en düşük Yabani turpta (% 44) belirlenmiştir. Organik madde miktarı en yüksek Çalı çileğinde (% 94) belirlenirken en düşük Semizotunda (% 76) tespit edilmiştir. Protein miktarı en yüksek Yabani turpun yaprağında (% 32,26), en düşük Semizotunda (% 1,59) belirlenmiştir. Yağ miktarı en yüksek Kabalağın yaprağında (% 2,33), en düşük Semizotunda (% 0,33) tespit edilmiştir. Selüloz miktarı en yüksek Kekikte (% 28,1), en düşük Yabani turpun kök kısmında (% 8,35) belirlenmiştir. Tanen içeriği en yüksek Isırganda (229,9 mg. g-1), en düşük Yabani turpun kök kısmında (5,32 mg. g-1) olduğu saptanmıştır. Antioksidan kapasite en yüksek Kabalağın yaprak sapında (4,734 mmol TR g-1), en düşük Yabani turpun kök kısmında (1,004 mmol TR g-1) tespit edilmiştir. Araştırılan tüm bitkilerde, en yüksek mineral madde içeriği K, en düşük Cu minerali olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabani yenilebilen bitkiler, Gıda içeriği, Düzce.

Abstract:
In this study, consumption forms and their food contents of wild plants consumed as a food by native people in and around Düzce were investigated.It was found that in this region there are wild plants belonging to 10 family which consist of 12 taxa. These are Falcaria vulgaris (Sickleweed), Tussilago farfara (Coltsfoot), Trachystemon orientalis (Abraham-Isaac-Jacob), Capsella bursa-pastoris (Shepherd?s purse), Raphanus raphanistrum (Wild radish), Chenopodium album subsp. album var. album (Goosefoot), Vaccinium myrtillus (Bilberry), Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides (Wild mint), Thymus praecox subsp. skorpilii var. skorpilii (Thyme), Malva neglecta (Mallow), Portulaca oleracea subsp. oleracea (Purslane), Urtica dioica (Nettle). Highest moisture content was determined in Abraham-Isaac-Jacob (% 84,9), lowest one was Wild radish (% 44). Highest organic matter was determined in Bilberry (% 94), lowest one was Purslane (% 76. Highest protein content was found in Wild radish (% 32,26), lowest one was Purslane (% 1,59). Highest fat content was determined in Coltsfoot?s petiole (% 2,33), lowest one was Purslane (% 0,33). Highest cellulose content was evaluated in Thyme (% 28,1), lowest one was Wild radish?s root (% 8,35). Highest tannin content was found in Nettle (229,9 mg. g-1), lowest one was Wild radish?s root (5,32 mg. g-1). Highest antioxidant capacity was found in coltsfoot?s petiole (4,734 mmol TR g-1) and lowest antioxidant capacity was determined in Wild radish?s root (1,004 mmol TR g-1). In all plants which were investigated, highest mineral substance was K and the lowest one was Cu.Keywords: Wild edible plants, Food contents, Düzce