Birinci basamakta çalışan aile hekimlerinin Hipertansiyon Tanı ve Tedavi Rehberi (HTTR) kullanım durumu ve rehber kullanımının önündeki engeller
Use of hypertension diagnosis and treatment guidelines by family physicians working in primary care and obstacles of guideline use
Yazar: NUR GÜNDOĞAN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN MEVSİM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Hipertansiyon = Hypertension ; Rehber kitaplar = Guide book ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Birinci Basamakta Çalışan Aile Hekimlerinin Hipertansiyon Tanı ve Tedavi Rehberi (HTTR) Kullanım Durumu ve Rehber Kullanımının Önündeki Engeller 
Dr. Nur Gündoğan GÜNEŞ, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı/İZMİR
Amaç: Birinci basamakta (BB) çalışmakta olan aile hekimlerinin hipertansiyon tanı ve tedavi rehberi kullanım durumu ve hipertansiyon tanı ve tedavi rehberi (HTTR) kullanımının önündeki engellerin araştırılması amaçlanmıştır.
	Yöntem: Araştırma İzmir ili metropol ilçelerindeki küme örneklem yöntemiyle seçilen aile sağlığı merkezlerinde çalışmakta olan 382 hekim ile gerçekleştirilen kesitsel analitik bir çalışmadır. Araştırmamızın ilk aşamasında delfi tekniği ile HTTR kullanım durumunu ve HTTR kullanımının önündeki engelleri saptama amacıyla iki ölçek geliştirildi. İkinci aşamada da ölçekler hekimlere uygulandı. SPSS 15.0 programı kullanılmış, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
	Bulgular: Hekimlerin %61,5'i erkek, %38,5'i kadındı. 40 yaş altı hekimler %14,7 oranı düşüktü (p>0,05). Mezuniyet yılı 20 yıl üzeri olan hekimler %52,9 ile yüksek orandaydı (p>0,05). BB'ta çalışma yılı beş yıldan az olan hekimlerin oranı %6,5,  aile hekimi uzmanlarının oranı ise %16 idi (p>0,05). Hekimlerin HTTR kullanım ölçeği değerlendirme puanları üç kategoride incelendiğinde hekimlerin %18,6'sı iyi düzeyde, %78,0 ile büyük çoğunluğu orta düzeyde rehber kullanmakta, %3,4 ü ise kullanmamaktadır. Kadın hekimlerin puan ortalaması (15,16±3,26), erkeklere (14,20±3,14) göre yüksek saptandı (p=0,005). HTTR ölçek puanında BB'ta çalışma yılı 25 yıl üzerinde olan hekimlerle (15,25±3,51), 10-15 yıl olan hekimler (13,37±2,67) arasında istatiksel anlamlı fark saptanmıştır (p=0,01).
	Hekimlerin HTTR kullanımın önündeki engeller ölçeği değerlendirilmesinde en yüksek puan ortalaması 3,73±0,85 ile çalışma koşullarından kaynaklı engellere aitti.
	Sonuç: Aile hekimleri hipertansiyon hastası yönetiminde HTTR'lerini orta düzeyde kullanmaktadırlar. Kullanma durumlarına BB'ta çalışma yılı ve cinsiyet etki etmektedir. Hekimler çalışma koşullarından kaynaklanan engellerin en önemli olduğunu söylemektedirler. Hekimlerin HTTR'ne uyumunun artırılması için rehber kullanımın önündeki engellerle ilgili gerekli düzenlemeler yapılmalı, hekimlerin rehber kullanımı konusundaki farkındalıkları artırılmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, rehber uyumu, birinci basamak hekimleri, rehberler

Abstract:
Use Of Hypertension Diagnosis And Treatment Guidelines By Family Physicians Working In Primary Care And Obstacles Of Guideline Use
Dr. Gundogan Gunes Nur, Dokuz Eylul University Faculty of Medicine Department of Family Medicine/ IZMIR
Objective: We aimed to investigate use of hypertension treatment guidelines for diagnosis and treatment of hypertension in primary care by family physicians who work in primary care  and obstacles of guideline usage.
Methods: The study is a cross-sectional analytical study performed with 382 physicians who work in family health centers which were selected by cluster sampling method in the province of Izmir metropolitan. Two scales were developed with Delphi technique in the first step of our research in order to identify the use of hypertension guidelines and obstacles to the use guidelines. In the second step the scale was performed to physicians. SPSS 15.0 program was used, p<0.05 was considered as statistically significant.
Results: 61.5% of the physicians were male and 38.5% were female. Physicians under the age of 40 ratio (14.7%) was lower (p> 0.05). Physicians with graduation year 20-year and higher were more common with ratio of 52.9% (p> 0.05). Physicians who worked in primary care shorter than 5 years were 6.5% in ratio, percentage of family physician specialists was 16% (p> 0.05). Assessment of physicians' scale of hypertension diagnosis and treatment guidelines considered in three categories and  found that 18.6% used  at a good level,  78.0% used in moderate level and 3.4% didn't use. The mean score of female physicians (15.16 ± 3.26) were higher compared with men (14.20 ± 3.14), (p = 0.005). Guideline using scale score difference between physicians who were working in primary care over 25 years (15.25 ± 3.51) and who were working for 10-15 years of period (13.37 ± 2.67) were statistically significant (p = 0.01). When we assessed obstacles of using guidelines, highest mean score was 3.73 ± 0.85 which interfere with the working conditions.
Conclusion: Family physicians use hypertension diagnosis and treatment guidelines at the intermediate level in managing hypertension patients. Working duration in primary care affects guideline using habits. Physicians remarked that working conditions are the most important obstacles of guideline usage. Necessary arrangements should be made for increasing physicians' compliance to hypertension diagnosis and treatment guidelines, the awareness of physicians to use guide should be increased.
Key words: Hypertension, adherence guideline, primary care physicians, guidelines