Meme kanserli hastalarda refleksolojinin kemoterapiye bağlı bulantı, kusma ve yorgunluk üzerine etkisi
The effect of reflexology on fatigue, nausea, vomiting in the patients with breast cancer as a result chemotherapy
Yazar: AFİTAP ÖZDELİKARA
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bulantı = Nausea ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kusma = Vomiting ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Bu çalışma meme kanserli hastalarda refleksolojinin kemoterapiye bağlı bulantı, kusma ve yorgunluk üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
	Materyal ve Metot: Araştırma, kontrol gruplu, deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Nisan 2011-Ağustos 2013 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Kliniğinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, ayaktan kemoterapi ünitesinde tedavi gören meme kanserli hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu tarihler arasında basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen araştırma kriterlerine uyan ve gönüllü 30 deney 30 kontrol olmak üzere 60 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında hasta tanıtım formu, Rhodes bulantı, kusma, öğürme indeksi ve Brief Yorgunluk Envanteri kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde varyans analizi, t testi, yüzdelik hesaplamaları ve kikare yöntemleri kullanılmıştır.
	Bulgular: Deney grubundaki hastaların grup içi  bulantı, kusma ve öğürme deneyim, oluşum ve sıkıntı toplam puan ortalamalarının giderek düştüğü,   başlangıç ve 1.,2., 3., ölçümler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Kontrol grubundaki hastaların grup içi  bulantı, kusma ve öğürme deneyim toplam puan ortalamalarının  giderek düştüğü, başlangıç ve 1.,2., 3., ölçümler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı  olduğu ancak bulantı, kusma ve öğürme oluşuma ait toplam puan ortalamalarının arttığı ve ölçümler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Deney grubu hastalarda grup içi başlangıç 1.,2., 3., ölçümlerinde yorgunluk şiddeti ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyi puan ortalamalarının azaldığı bu azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
	Deney ve kontrol grubu hastalara ait gruplararası yorgunluk şiddeti ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyi puan ortalamaları  karşılaştırıldığında 1., 2. ve 3. ölçümlerde deney grubundaki hastalara ait puan ortalamalarının giderek  azaldığı farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
	Sonuç: Refleksolojinin deney grubunda bulantı, kusma ve öğürme deneyimini, oluşumunu, sıkıntısını ve yorgunluğu azalttığı bulunmuştur

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of reflexology on nausea, vomiting, and fatigue as result of chemotherapy in breast cancer patients.
	Materials and Method: Research was conducted as a control group and experimental. Research was done as experimental under the control. The research was done between April 2011 and August 2013 outpatient chemotherapy clinic, in the Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Hospital. The research consisted of patients with breast cancer who were treated in the outpatient chemotherapy unit. The sample in the research consisted of 60 patients, including 30 patients under the control and 30 volunteers, who were suitable for the simple random sampling method research criteria. BYE, BKÖİ and Patient identification form were used to collect data. The analysis of variance, t-test, percentage calculations, x² methode were used for evaluation of the data. 
	Results: That the average of total score of the patients in the experimental group, about nausea, vomiting and retching experience, formation and distress was gradually decreasing and that difference between the 1st, 2nd, 3rd measurements and  the beginning was statistically significant came out. That the average of total score of the patients in the experimental group, about nausea, vomiting and retching experience, formation and distress was gradually decreasing and that difference between the 1st, 2nd, 3rd measurements and the beginning was statistically significant came out however that the average of total score about nausea, vomiting and retching was increasing gradually and  that difference between the measurements was statistically significant came out.
	That the average of score of the affecting level of daily activities and fatigue severity on the initial and that (p <0.05).
And when the average of score of the affecting level of daily activities and fatigue severity of the experimental and control groups of patients was compared, the average of score of  the 1st, 2nd, 3rd measurements in the experimental group were gradually decreased, and the difference was statistically significant came out.
	Conclusion: Reflexology reduces distress and fatigue, nausea, vomiting and retching experience, formation in the experimental group.