Antik kentlerin peyzaj arkeolojisi açısından irdelenmesi
Examination of ancient cities in terms of landscape archeology
Yazar: TUĞBA KÜÇÜKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KÜÇÜK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Kültürel peyzaj = Cultural landscape ; Peyzaj arkeolojisi = Landscape archeology

Özet:
Antik kentler kültürel peyzaj ögeleridir. Geçmiş dönem peyzajlarının ortaya çıkarılması için kullanılan peyzaj arkeolojisi çalışma yöntemleri, günümüz arkeolojik peyzajlarına ışık tutmaktadır. Antik kentlerde bulunan kent ögeleri çevrenin kimlik oluşumunda etkilidir. Tarihi alanlar çevresiyle bir bütün olarak düşünülmeli, bütüncül koruma ve gelişim plan kararları uzman ekiplerin (şehir plancı, tarihçi, arkeolog, peyzaj mimarı) yer aldığı ortak çalışma yapılmalıdır. Peyzaj mimarları, tarihi alanlardaki arkeolojik peyzaj değerlerini incelerken onların tarihsel süreç içerisindeki mekânsal değişimlerini inceleyerek elde ettikleri bilgiler ışığında günümüz kentlerine aktarmaya çalışmaktadır. Bu sebeple peyzaj mimarlığı ile antik kentler arasında çift yönlü bir ilişki kurulması gerekmektedir. 
Araştırma konusu olarak seçilen peyzaj arkeolojisi kavramının irdelenmesiyle ve koruma kanunu incelenerek oluşturulan sorularla uzman ekibinin tarihi alanlardaki koruma yaklaşımını anlamaya ve öneriler geliştirmeye yönelik hazırlanan 5'li likert ölçeğiyle anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for the Social Science) programı yardımıyla yorumlanmıştır. Elde edilen veriler ışığında uzmanların koruma yaklaşımına bakış açılarının benzer olduğu ve geçmiş dönem peyzajlarının yorumlanmasında peyzaj mimarlarının da bütüncül bir koruma yaklaşımında yer alması gerektiği ortaya koyulmuştur. Koruma kararlarıyla ilgili eksiklikler saptanmış ve çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Ancient cities are cultural landscape elements. Landscape archeology study methods used to reveal past landscapes shed light on today's archaeological landscapes. Urban elements in ancient cities are effective in the identity formation of the environment. Historical areas should be considered as a whole with their surroundings, and holistic conservation and development plan decisions should be made jointly with expert teams (city planner, historian, archaeologist, landscape architect). Landscape architects, while examining the archaeological landscape values in historical areas, are trying to transfer them to today's cities in the light of the information they have obtained by examining their spatial changes in the historical process. For this reason, it is necessary to establish a two-way relationship between landscape architecture and ancient cities.
A 5-point Likert scale survey was conducted to understand the conservation approach of the expert team in historical areas and to develop suggestions with the questions created by examining the concept of landscape archeology selected as the research subject and examining the conservation law. The obtained data were interpreted with the help of SPSS (Statistical Package for the Social Science) program. In the light of the data obtained, it has been revealed that the perspectives of the experts on the conservation approach are similar and that landscape architects should also take part in a holistic conservation approach in the interpretation of past landscapes. Deficiencies related to protection orders were determined and solutions were tried to be presented.