Fizik ders kitaplarını değerlendirme ölçeği
Physics textbooks evaluation scale
Yazar: ESRA KELEŞ
Danışman: DOÇ.DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerlendirme = Evaluation ; Fizik eğitimi = Physics education

Özet:
ÖZET Ders kitaplarının eğitim etkinliklerinin uygulanmasında önemli olduğu herkes tarafından bilinmektedir. Ancak ders kitaplarından kaynaklanan bazı problemler, bunların öğretmen ve öğrenciler tarafından verimli bir şekilde kullanılmasına engel olmaktadır. Bu problemleri gidermek amacıyla geliştirilecek ölçeklerin ders kitaplarını bilimsel olarak değerlendirmeye yardımcı olacağına inanılmaktadır. Günümüzde pek çok araştırmacı ders kitaplarını farklı yönlerden değerlendirmiştir. Ancak fizik ders kitaplarını değerlendirmek amacıyla bugüne kadar özel bir ölçek hazırlanmamıştır. Bu çalışma fizik ders kitaplarını değerlendirmede belirlenen eksikliği gidermeyi amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında literatür taraması ile günümüzde kullanılmakta olan ders kitaplarını değerlendirme ölçekleri incelenmiş ve bunlardan iki tanesi yapılan çalışma için yararlı görülmüştür. Bu iki ölçek kullanılarak araştırmacı tarafından bir fizik ders kitaplarını değerlendirme ölçeği hazırlandı. Hazırlanan ölçeği Türkiye şartlarına uyarlamak amacıyla 15 fizik öğretmeni ile mülakatlar yapıldı. Mülakatlar sonucunda son şeklini alan ölçeğin görünüş geçerliği fen bilgisi eğitimi uzmanlarınca tespit edildi. Ölçeğin güvenirliğini sağlamak için ölçek 60 fizik öğretmenine dağıtıldı ve her bir öğretmenden okullarda kullandıkları ders kitaplarım değerlendirmeleri istendi. 60 öğretmenden alınan veriler yardımıyla ölçeğin güvenirliği istatistik olarak 0.7157 ve 0.8232 değerlerinde hesaplandı. Yapılan mülakatlar sonucunda öğretmenlerin günümüzde kullanılan fizik ders kitaplarını yeterli görmedikleri belirlendi. Ayrıca öğretmenlerin ders kitaplarının yazımı aşamasında aktif rol oynamak istedikleri tespit edildi. Öğretmenlerin fizik ders kitaplarında en çok sorular ve testlere önem verdiği, deneylerin ünitenin başında, ortasında ya da sonunda, hangi bölümde olması gerektiğine ilişkin ise ortak bir fikre sahip olmadıkları tespit edildi. 60 öğretmenden toplanan veriler ile ölçeğin güvenilir olduğu ve öğretmenlerin özel sektör tarafından hazırlanan ders kitaplarını, M.E.B. tarafından hazırlanan ders kitaplarından daha fazla beğendikleri görüldü. Anahtar Kelimeler: Fizik, Ders Kitapları, Değerlendirme, Ölçek. TCVOESDtMWcrtMW^f İSmantasyon merkbzî

Abstract:
SUMMARY Physics Textbooks Evaluation Scale Everybody knows that textbooks are important in practicing of education activities. However some problems originating textbooks prevent their usage by teachers and students effectively. It is believed that the scales which will be reformed to solve these problems will help to evaluate the textbooks scientifically. In these days, many researches have evaluated textbooks in different sides. But, a special scale hasn't prepared to evaluate the physics textbooks up to now. This study aims to overcome the defined shortages in evaluating physics textbooks. In the first stage of study, textbooks evaluation scales which are used today have determined by examining the related literature and two of which have found useful for this study. The physics textbooks evaluation scale has been prepared by the researcher in using these two scales. In order to adopt the scale to the Turkish context, the interviews have been implemented with 15 physics teachers. The aspect validity of the scale which had taken the last form at the end of interviews has been determined by the science education specialists. To provide the scale's reliability, it is sent to 60 physics teachers and the evaluations of textbooks which are used in the schools are wanted from every teacher. The reliability of scale has calculated statistically (r=0.7157 & 0.8232) with the data taken from the 60 teachers. At the end of the interviews, it is determined that teachers don't find the current physics textbooks efficiently. In addition, it is determined that the teachers want to play active role in the process of writing textbooks. They care about questions and tests mostly in the textbooks. But, they have not have a common agreement on when the experiments should be performed, either at the beginning or later in the unit or end of the unit. With the data which has been gathered from 60 teachers, it is determined that the scale is reliable and the teachers approve the textbooks prepared by the private sector much more than the textbooks prepared by the Ministry of Education. Key words: Physics, Textbooks, Evaluation, Scale. VI