Okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkide iş doyumunun aracı rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi
The mediating role of job satisfaction in the relationship between school administrators' servant leadership behaviors and teachers' organizational commitment: A structural equation modeling
Yazar: MEHMET SALİH ULUÇ
Danışman: DOÇ. DR. NAZIM ÇOĞALTAY
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada okul yöneticilerinin hizmetkâr liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde iş doyumunun aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda hizmetkâr liderlik, örgütsel bağlılık ve iş doyumu konuları ayrıntılı olarak incelenmiştir. 
Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yapılandırılmaya çalışılan bu araştırmada Batman ili merkezindeki tüm ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler araştırmanın çalışma evreni olarak kabul edilmiştir. Evrenin ulaşılabilir olması nedeniyle tüm okullara gidilerek ölçekler dağıtılmış ve gönüllü olarak dönütte bulunan 550 öğretmenin katılımıyla çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri "Hizmetkâr Liderlik Ölçeği", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. 
Analiz sonuçları incelendiğinde, okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik ölçeğinin ahlaksal bütünlük alt boyutunda; Öğretmenlerin örgütsel bağlılık ölçeğinin duygusal bağlılık alt boyutunda; iş doyumu ölçeğinin ise içsel doyum alt boyutunda en yüksek ortalamaya sahip oldukları anlaşılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonucu, okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılık üzerinde orta düzeyde pozitif yönlü etkiye; iş doyumu üzerinde de orta düzeyde pozitif yönlü etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte iş doyumunun ise örgütsel bağlılık üzerinde orta düzeyde pozitif yönlü etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca araştırma da hizmetkar liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide iş doyumunun tam aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the mediating role of job satisfaction in the effect of school administrators' servant leadership behaviors and teachers' organizational commitment. In this context, the subjects of servant leadership, organizational commitment and job satisfaction are examined in detail. 
In this study, which was tried to be structured with the relational survey model - one of the quantitative research methods - the teachers working in all primary and secondary schools in the city center of Batman were accepted as the target population of the research.Due to the accessibility of the target population, scales were distributed to all schools and a study group was formed with the participation of 550 teachers who voluntarily gave feedback.The data of the research were collected through 'the servant leadership scale', 'the organizational commitment scale' and 'the Minnesota job satisfaction scale'.
When the results of the analysis were examined, it was understood that the servant leadership scale of school administrators in the moral integrity sub-dimension; teachers' organizational commitment scale in the emotional commitment sub-dimension ; On the other hand,the job satisfaction scale in the internal satisfaction sub-dimension had the highest average . As a result of structural equation modeling,It is understood that school administrators' servant leadership behaviors have a moderate positive effect on teachers' organizational commitment and job satisfaction. However, it is understood that job satisfaction has a moderate positive effect on organizational commitment. In addition, it was determined in the study that job satisfaction has a full mediation effect on the relationship between servant leadership and organizational commitment.