Hile denetiminde adli muhasebecilik mesleğinin rolü
The role of forensic accounting in fraud auditing
Yazar: AYLİN KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH ATAĞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adli muhasebe = Forensic accounting ; Denetim = Control ; Hile = Fraud ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe denetimi = Accounting audit

Özet:
İşletmelerde yapılan veya maruz kalınan hileler ülkeler ve ekonomilerinde ciddi sorunlar oluşturmaktadır. 2000'li yılların başlarında dünyada meydana gelen muhasebe hile vakaları bunu destekler niteliktedir. Fakat bu olayların etkisiyle de olsa alınan önlemler yetersizdir. Bu bağlamda artık hilelerin ortaya çıkartılması, zarara sebep olmadan caydırılması ve bununla ilgili tehditlerin belirlenip, önlem alınması önemlidir. Türkiye'de özellikle VUK'ta hilenin nasıl işlendiği, hilenin tanımının olmamasının bir eksiklik olduğu, konuyla ilgili 359.maddede sadece konuyla ilgili cezalara yer verildiği, SPK, TTK ve BDDK gibi kanunların konuya daha geniş bir perspektiften baktığı görülmektedir.
Çalışmada Aydın Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na kayıtlı meslek mensuplarına anket uygulanmıştır. Anket kapsamında 193 meslek mensubuna ulaşılmıştır. Hile denetimi ve adli muhasebe hakkında fikirlerine başvurulmuştur. Kişilerin veya şirketlerin hile yapmasındaki nedenler, kimlerin daha çok hile yaptığı, hile yapanların davranışsal özellikleri saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca ülkemizde ve dünyadaki hile ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş ve bunların etkilerinin ne kadar olduğu konusu araştırılmıştır. Hilelerin ortaya çıkarılması ve önlenmesi için kullanılacak araç ve yöntemler değerlendirilmiştir. Ayrıca adli muhasebenin hangi konularda hizmet verdiği, mevcut mesleğe sağlayacağı katkılar, denetim sürecine katılması ve bunun etkileri hakkında meslek mensuplarının bilgisine başvurulmuştur. Anket sonucunda toplanılan veriler SPSS for Windows 22.0 programıyla analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasındaki verilerin analizinde Man-Whitney-U testi, ikiden çok bağımsız grup arasındaki verilerin karşılaştırılmasında Kruskall Whallis testi kullanılmıştır. Kruskall Whallis testi devamında farklılıkların analizi için Man Whitney-U testi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hile, Hile Denetimi, Adli Muhasebe.

Abstract:
The frauds which are being done or exposed in businesses makes serious problems in countries and to their economies. The cases about the accounting frauds, which took place on the world in the early 2000s, supports it. But the precautions that were held, even if the impact of these events, is not enough. In this regard, uncovering of tricks, dissuading without causing damage and determination of the threats and taking necessary actions is important. We concluded that more studies must be done, despite the fact that the foundations like SPK, TTK and BDDK have a wider point of view to the situation about how the tricks function at the VUK in Turkey, the absence of the definition of the trick is a defiency, on the 359th article is just about the fines.
In the study, the survey were applied to the work groups registered to the members of Chamber of Certified Public Accountants in Aydın. 193 members of the profession were reached. Their ideas were consulted about fraud auditing and forensic accounting. It was tried to fraud the reasons for fraud of the individuals and the companies, the people who fraud more and the behavioral charasteristics of the fraudsters. It was also mentioned about the regulations in our counrty and in the World about fraud and the issue, how effective these regulations, were studied were. The precautions and tools to find out the fraud and to prevent them were evaluated. Besides, the knowledge of the members of the profession were consulted about in which fields forensic accounting serve, the contributions to the avaiable profession, the participation into the inspectorial process and its effects. The gathered information as a result of the survey  were analysised with the program SPSS for Windows 22.0. The test Man-Whitney-U was used for the analysis of the information between two indepent groups, the test Kruskall Whallis was used for comperation of the information among more than two indepent groups. The test Man-Whitney-U was used for the analysis of the differences as a follow-up of the test Kruskall Whallis.
Keywords: Fraud, Fraud Auditing, Forensic Accounting