Türkçenin yetişkin mültecilere öğretilmesinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Problems encountered in teaching adult refugees Turkish and suggested solutions
Yazar: ÜLKÜ ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ARICA AKKÖK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Mülteciler = Refugees ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu tezin amacı Türkçenin yabancı dil olarak yetişkin mültecilere öğretiminde, öğretmenlerin karşılaştıkları sorunları belirlemektir.

Araştırma görüşmeye dayalı nitel bir çalışma olup, araştırma grubu mültecilerin yoğun olduğu Altındağ bölgesinde Altındağ Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulunda açılan kurslarda çalışan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan 20 öğretmenin 5'i erkek 15'i kadındır ve yaş aralığı 20-59 arasındadır.

Mayıs 2019 verilerine göre, sadece Suriyeli mülteci sayısının 4 milyona yaklaşması, yaşanılacak problemlerin en aza indirgenmesi, iletişim sorunlarının belli bir ölçüde ortadan kaldırılması açısından düşünüldüğünde, mültecilere Türkçe öğretiminin önemini ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları sonucunda Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi alanında ortak bir politika olmaması; öğretmenlerin bu alanda gerekli niteliklere haiz olmaması; öğretmenlere uygulanan düşük ücret politikası; maddi-manevi sebeplerle öğrencinin kültürel adaptasyon sorunu yaşaması; materyal eksikliği ve ihtiyaca uygun materyal hazırlanmamış olması; kurumlar arası yeterli koordinasyon ve işbirliğinin olmaması en önemli sorunlar olarak tespit edilmiştir. Bu sorunların çözülebilmesi için  kurumlar arası ortak bir politikanın oluşturulmasının gereği ortaya çıkmaktadır.

Türkiye'deki mültecilerin iş gücü piyasasına girebilmeleri için, çalışma izinlerinin olması, yeterlilik sahibi (diploma, sertifika vb.) olmaları ve yeterli düzeyde Türkçe bilmeleri gerekmektedir. Hedef dilin kullanılamaması toplumsal hayatın içinde kamu hizmetlerine ulaşımı da ciddi ölçüde zorlaştırmaktadır. İletişim eksikliği psikolojik sorunları da beraberinde getirmekle birlikte, gettolaşmalara sebep olduğu gerçeği de kaçınılmazdır. Bu alanda kurumlar arası işbirliğinin hızla artırılarak, uluslararası kuruluşlarla hibe programları çerçevesinde bahsi geçen sorunların çözüme kavuşturulması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: yetişkin mülteci, yaygın eğitim, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi

Abstract:
The aim of this thesis is to identify the problems faced by teachers as research groups, in teaching Turkish as a foreign language to adult refugees.

The study is a qualitative study based on observation and interview and consists of students teachers who work in the "Turkish Education for Foreigners" courses opened in the Altındağ Public Education Center and Evening Art School in the Altındağ region where the refugees are concentrated. 5 of the 20 teachers participated in the study are male and 15 of them are female and the age range is between 20-59.

According to data presented in May 2019, with the increasing number of Syrian refugees in Turkey to up to four million people, the importance of teaching them Turkish is emphasized. This significance is also evident in decreasing the possibility of problems in communication to the minimum. There exists a number of problems regarding teaching Turkish as a foreign language. These problems are as follows: lack of common and clear-cut policy in teaching Turkish as a foreign language; lack of sufficiency and competence in Turkish language teaching staff; low-salary policy affecting teachers; students' cultural adaptation problems due to financial and psychological reasons; lack of appropriate teaching materials; lack of sufficient coordination and cooperation between the institutions. In order to solve these problems, there needs to be cooperational policies between the institutions.

To be recruited to a job, the refugees in Turkey need to get a work permit, have competenece in their specific field (a university degree, certificate, and so on) and in "Turkish". The inability to use the target language and lack of the public services available are causing serious problems. Lack of communication paves the way for psychological problems creating inevitable gettos for the refugees. In this regard, the communication and the cooperation between the institutions in the international funding program framework must be quickly dealt with in order to solve the above-mentioned problems.

Keywords: adult refugee, nonformal learning, teaching turkish as a foreign language