900 megahertz elektromanyetik alanın adolesan erkek sıçanların hipokampus morfolojisi ve öğrenme davranışı üzerine etkisi
The effect of 900-megahertz electromagnetic field on hippocampus morphology and learning behavior in adolescent male rats
Yazar: AYŞE İKİNCİ
Danışman: PROF. DR. ERSAN ODACI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Ergenler = Adolescents ; Hipokampus = Hippocampus ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Stereoloji = Stereology ; Sıçanlar = Rats ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme = Learning

Özet:
Çalışmanın amacı, 900 megahertz elektromanyetik alana (EMA) maruz kalan adolesan erkek sıçanların hipokampus morfolojisi ve öğrenme davranışında meydana gelen değişikliklerin araştırılmasıdır. Çalışmada 3 haftalık, 24 adet Spraque Dawley tipi erkek sıçanlar, her grupta eşit sayıda olmak üzere kontrol, sham ve EMA gruplarına ayrıldılar. EMA grubu sıçanlar, EMA kafesi içerisinde 900 megahertz EMA'a maruz bırakılırken, sham grubu sıçanlar aynı kafes içerisine herhangi bir etkiye maruz bırakılmadan tutuldular. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmadı. 25 günlük EMA uygulamasının bitiminde, sıçanların öğrenme ve hafıza performanslarını tespit etmek için pasif sakınma, sekiz kollu ışınsal labirent ve Y-labirent testleri yapıldı. Lokomotor aktiviteyi değerlendirmek için açık alan ve rotarod testleri uygulandı. Testler bittiğinde hayvanlar sakrifiye edilerek beyinleri çıkartıldı. Histolojik doku takibinden sonra, dokulardan kesitler alındı ve toluidine bule ile boyandı. Stereolojik yöntemlerden optik disektör yöntemiyle hipokampusun CA1, CA2, CA3 ve hilus bölgelerinde piramidal, dentat girus bölgesinde ise granüler hücre sayılarına bakıldı. Aynı bölgelerde histopatolojik değerlendirme yapıldı. Biyokimyasal olarak dokuda oksidatif stres parametrelerinden malondialdehit, süperoksit dismutaz, glutatyon ve katalaz değerlerine bakıldı. Histopatolojik değerlendirmede EMA grubunun hipokampus bölgesinde vakuolizasyon, piramidal ve granüler hücre yapısında bozulmalar izlendi. Stereolojik analizlerde EMA grubunun granüler ve piramidal hücre sayılarının anlamlı derecede arttığı tespit edildi. Biyokimyasal analizlerde EMA grubu'nun süperoksit dismutaz aktivitesinin anlamlı derecede arttığı gözlendi. Tüm gruplarda öğrenme, hafıza ve lokomotor davranış testlerinde anlamlı bir değişiklik olmadığı tespit edildi. Sonuç olarak, adolesan dönemde uygulanan 900 megahertz EMA'nın, erkek sıçanların hipokampus bölgesinde nöron artışına neden olduğu, morfolojik yapıda değişiklikler meydana getirdiği, öğrenme, hafıza ve lokomotor davranışlarında değişikliklere neden olmadığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate hippocampus morphology and changes in learning behavior in adolescent male rats exposed to the effect of a 900-megahertz electromagnetic field (EMF). Twenty-four male Sprague Dawley rats aged 3-weeks were divided equally into control, sham and EMF groups. EMF group rats were exposed to a 900-megahertz EMF in an EMF cage, while the sham group rats were placed in the same cage but exposed to no effect. No procedure was performed in the control group. Following 25-day application of EMF, passive avoidance, the 8-arm radial maze and Y-maze tests were performed to determine rats' learning and memory performances. Open field and rotarod tests were performed to assess locomotor activity. At the end of the tests, the animals were sacrificed and their brains removed. Following histological tissue procedures, sections were taken from tissues and stained with toluidine blue. The optical dissector technique, a stereological method, was used to investigate pyramidal cell numbers in the CA1, CA2, CA3 and hilus regions of the hippocampus and granular cell numbers in the dentate gyrus region. Histopathological evaluation was performed in the same areas. The tissue oxidative stress parameters malondialdehyde, superoxide dismutase, glutathione and catalase values were investigated at biochemical examination. At histopathological examination, vacuolization and impairment of pyramidal and granular cell structures were observed in the EMF group hippocampus. Stereological analysis revealed a significant increase in EMF group granular and pyramidal cell numbers. A significant increase in EMF group superoxide dismutase activity was observed at biochemical analyses. No significant change was observed in learning, memory or locomotor behavior in any group. In conclusion, 900-megahertz EMF applied in adolescence causes an increase in neurons, changes in morphological structure in the male rat hippocampus, but no changes in learning, memory or locomotor behavior.