Değişen tüketim kültürü ve serbest zaman etkinliklerinin yeni kamusal mekanı: Ankara Atakule ve Ankamall alışveriş merkezleri örneği
Changing consumption culture and development of new public spaces for leisure time activities: Ankara Atakule and Ankamall shopping centers
Yazar: BETÜL KÖMÜRCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ULUDAĞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers

Özet:
Modernite projesi ile birlikte toplumsal yaşantı içerisindeki sosyal deneyimlerindönüşüm süreci de başlamaktadır. Bu sosyal dönüşüm sürecinde ortaya çıkanyeni üretim modelleri; kurumsal ilişkilerle birlikte yeni anlamlar kazanantoplumsal ve mekansal değerler bulunmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde,toplumsal yaşamda yeni bir kavram olarak ortaya çıkan serbest zaman (leisuretime), farklı kullanım değerleriyle sosyal yaşamı düzenleyici bir unsur olarakönem kazanırken, toplumdaki bireylerin gündelik hayatındaki etkinliklerininde önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.Serbest zamanlarını tüketim yoluyla geçirme çabası içinde olan insanlar için,kent içi kamusal alanlardan sonra, tüketim mekanları önem kazanmaktadır.Serbest zamanın ticarete yatkın doğası ve tüketim aktiviteleriyle ilişkisinedeniyle tüketim merkezleri yaygınlaşmaktadır. Bu mekanlar; tüketimolgusunun, ihtiyaçları gidermenin dışında serbest zaman etkinliği olduğunugösteren sosyal ve kültürel mekanlar olarak karşımıza çıkmaktadır.Bu tez çalışmasında, serbest zaman kavramının dönüşümü ve günümüzdekitanımı yeni kamusal alanlar olarak görülen tüketim mekanları üzerindenvincelenmektedir. Tezin kavramsal çerçevesi hem serbest zaman ve mekanilişkisi; hem de serbest zaman ve tüketim ilişkisi üzerine kurgulanmaktadır.Örnekleme alanı olarak Ankara'nın ilk alışveriş merkezi olan Atakule AlışverişMerkezi ve son dönem örneklerinden Ankamall Alışveriş Merkezi elealınmaktadır. Bu bağlamda serbest zaman pratiklerinin, tüketimalışkanlıklarının son 20 yıl içerisinde geçirdiği dönüşüm ve bunun kamusalmekanlardaki yansıması bu iki örnek üzerinden belgelenmektedir.

Abstract:
The transformation process of social practices has been started with the rise ofthe modernity project. During this transformation process new productionmodels are introduced, institutional relations, social and spatial values areproduced and gained new meaning. Leisure time has emerged as a new conceptin social life and gained importance as an organizing element of social life atvarious stages. The concept of leisure time, as a significant result of modernismstarts to change social values and becomes an effective part of society?s dailyactivities.Besides public spaces in cities consumption places gained importance for peopleto spend their leisure time by consumption activities. As a result of this, theadvantage of leisure time enchancing trade and consumption activities,consumption centers became common in cities. Such spaces became properplaces for leisure time activities besides meeting the requirements of the citizens.This thesis aims to investigate the development of leisure time as a new conceptand transformation of social practices as a result of new consumption culture.Finally, the thesis focuses on the emergence of new public spaces, especially newage shopping centers developed as a result of this consumption culture and newviiconcept of leisure time. The conceptual framework of the thesis will developaround the relation between the concept of; leisure time- space and leisure timeconsumption.As a case study in Ankara, Atakule Shopping Center which is the first shoppingcenter in Ankara and a recent example Ankamall Shopping Center areevaluated in the thesis. By this way, transformation of consumption activitiesand leisure time activities developed in last 20 years and their reflection onspatial and social structure of public places are investigated.