Oral mukozal malignansilerin erken tanısında kullanılan non-invaziv yöntemlerin karşılaştırılmalı değerlendirilmesi
Compared evaluation of non-invasive methods employed in early detection of oral mucosal malignancies
Yazar: ASLIHAN KAYA
Danışman: PROF.DR. PELİN GÜNERİ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
İnsanlarda, normal doku homeostazının sağlanması için en gerekli olay; apoptozis, diğer birdeyişle, genetik olarak programlanmış hücre ölümüdür. Klinik olarak yakınma oluşturan bir bulguyaratana dek, zaman içinde ve birtakım çevresel/genetik/viral faktörlerin etkisi ile kanser meydanagelmektedir.Klinisyenlerin erken tanıdaki etkinliklerini arttırmayı amaçlayan pek çok cihaz ve yöntemgeliştirilmektedir. Toluidin mavisi ile şüpheli dokuların boyanması ve displaziye sahip olanlarınınboyayı tutmaları sonucunda koyu mavi renkli olarak sergilenmesidir. En yeni yöntemlerden birisi isekemilüminesan ışık kaynağı kullanan ve ?displazik lezyonların beyaz renkte görülmesi? esasınadayanan ViziLite® uygulamasıdır. Fırça biyopsisi ise yıllardır kullanılmakta olan ve oral mukozaldisplazilerin tanılanmasındaki etkinliği konusunda tartışmaların sürdüğü bir tekniktir.Sunulan çalışmada, dijital görüntüler üzerinde renk analizleri yaparak lezyona ait objektif vekantitatif verilerin elde edilmesi planlanmıştır. Displazi veya malignite şüphesi taşıyan lezyonlarbulunan bireylerde, toluidin mavisiyle boyama ve ViziLite® ile değerlendirilme sonucunda elde edilenklinik görünümlerinin dijital ortamda renk analizlerinin yapılması, lezyonların renk özelliklerinin objektifve kantitatif olarak belirlenmesi hedeflenmiştir. Aynı lezyonlardan fırça biyopsisi ile örneklerin alınmasıve sonuçta, tüm yöntemlerin etkinliklerinin lezyonlara ait histolojik verilerle karşılaştırılarakdeğerlendirilmesi planlanmıştır.Hastalardan standart koşullarda elde edilen dijital görüntüler, CIELAB ölçeğine göre analiz edilmişve her lezyonun L*, a* ve b* değerleri hesaplanmıştır.Toluidin mavisiyle boyama uygulamasının tüm malign lezyonları %100 hassasiyetle saptadığı,ancak bazı benign lezyonlarda da malign lezyonlardakine benzer bir boyanma oluşturduğugörülmüştür. Boyamanın oluştuğu tüm lezyonlara fırça biyopsisi uygulanması sonucunda ise kanserlilezyonları ve sağlıklı dokuyu %100 hassasiyetle saptayan, hatalı pozitif oranı % 7,14 ve gerçek negatiforanı %92,86 olan kombine bir yöntemin geliştirilmesi mümkün olmuştur.Anahtar kelimeler: Oral kanser, kemilüminisans, dijital renk analizi, eksfoliyatiffırça biopsisie- mail: nazdent@yahoo.com.tr

Abstract:
Apoptosis, which can be defined as ?genetically programmed cell death? is the key procedure fornormal tissue homeostasis.In order to increase the efficacy of the clinicians in early diagnosis of oral cancer lesions, manydevices and methods have been developed. One of the most well-known conventional methods isstaining of the suspicious mucosal structures with toluidine blue and subsequently, exhibition ofdysplastic lesions as dark blue areas. One of the most novel techniques is ViziLite® which is achemiluminescent light source that displays the dysplastic or malignant tissues as white areas.Exfoliative brush biopsy is another method which has been in use for decades.In the present study, the aim was to obtain objective and quantitative data by performing coloranalysis on the digital clinical images of the lesions, rather than having subjective evaluations thatdepend on the ability of the observer. Oral mucosal lesions with dysplasia or with malignancy potentialwere evaluated by color analysis of their digital clinical images. Then, brush biopsy specimens of eachlesion were obtained and examined. All data were compared to the results of the histologicalevaluations of the lesions.The results revealed that comparison of ?E, ?L, ?a and ?b values obtained in each method(toluidine blue and ViziLite®). When all lesions which were positively stained with toluidine blue werealso examined with brush biopsy, the malignant and benign lesions were diagnosed with 100%sensitivity. With this ?combination? method, the false positive rate was 7.14% , and true negative ratewas 92.86%.Keywords: Oral cancer, chemiluminescence, digital colour analyses, exfoliativebrush biopsye- mail: nazdent@yahoo.com.tr