Sarkopenik yaşlı hastalarda ultrasonografik olarak kas mimarisinin değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of muscle architecture in elderly patients with sarcopenia
Yazar: MEHMETEMİN KUYUMCU
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM GÜLHAN HALİL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kaslar = Muscles ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Sarkopeni ilerleyici ve yaygın olarak kas gücü ve kuvvetinin kaybı ile karakterize olan fiziksel bağımlılık, düşmeler, kötü yaşam kalitesi ve mortalite gibi olumsuz sonuçlara neden olabilen bir geriatrik sendromdur. Sarkopeni prevelansı 60-70 yaşları arasında %5-13 iken, 80 yaş ve üzerinde %11-50'lere çıkmaktadır. Güncel sarkopeni tanısında hem kas kitlesi hem kas gücü değerlendirilmektedir. Bununla beraber, sarkopenik yaşlılarda kas ultrasonu (USG) ile kas mikromimarisi değerlendirilmesi daha önce çalışılmamıştır. Bu çalışmanın amacı sarkopenik yaşlı hastalarda USG ile kas mikromimarisinin değerlendirilmesi ve sarkopeni tanısında kas USG'nin güvenilirliğinin değerlendirilmesidir. Bu kesitsel çalışmada geriatri polikliniğine ayaktan başvuran 41 erkek, 59 kadın olmak üzere 100 yaşlı hasta alındı. Hastaların antropometrik ölçümleri alındı, kapsamlı geriatri değerlendirme testleri, biyoelektrik-empedans analiz yöntemi (BIA), el sıkma kuvvet ölçümü ve kas ultrasonu uygulandı. Sarkopeni tanısında yağsız kitle indeksi (FFMI) ve el sıkma kuvvet ölçümü kullanıldı. Çalışmaya alınan hastaların ortalama±SD yaşları 73.08 ± 6.18 idi. Sarkopeni prevelansı %16 (erkeklerde %19,5, kadınlarda %13,6) saptandı. Sarkopenik hastaların istatistiksel açıdan anlamlı olarak yaşları daha fazla, kilo, VKİ, el sıkma kuvvetleri, bilateral üst-orta kol (MAC) ve baldır çevreleri (CC)  daha düşüktü. Sarkopenik hastalarda anlamlı olarak osteoporoz daha sık ve Tinetti denge testi puanları daha düşük iken diğer ko-morbiditeler ve kapsamlı geriatrik değerlendirme testleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Bilateral gastroknemius kası (MG) kalınlıkları (T) ve fasikül uzunlukları (FL) sarkopenik hastalarda olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük saptandı. FFMI, iskelet kas kitle indeksi (SMI), el sıkma kuvveti, bilateral MG T ve FL ile ve bilateral dermis T ile anlamlı ve pozitif yönde korele, el sıkma kuvveti ise bilateral MG T ve FL ile pozitif yönde, subkutan doku T ile negatif yönde korele saptandı. ROC eğrisi analizine göre sarkopeniyi öngörmede optimal cut-off değerler; sağ CC için: 35,3 cm, sol CC:33 cm, bilateral MAC:26,5 cm, sağ MG T: 1,69 cm, sol MG T: 1,71 cm, sağ MG FL: 3,62 cm, sol MG FL: 3,47 cm olarak saptandı. USG sarkopenik yaşlı hastalarda kas mikromimarisinde oluşan değişiklikleri değerlendirmek için uygun bir yöntemdir ve sarkopeni tanısında kullanılabilir.

Abstract:
Sarcopenia is a geriatric syndrome characterised by progressive and generalised loss of skeletal muscle mass and strength with a risk of adverse outcomes such as physical disability, falls, poor quality of life and death. The prevalence of sarcopenia in 60- to 70-year-olds is in the range of 5–13%, for the population aged 80 years or older is 11–50%. The current diagnosis of sarcopenia depends on the measurement of muscle mass and strength. However, assessment of muscle architecture with ultrasound (USG) has not been studied in sarcopenic elderly before. The aim of this study was to assess the muscle architecture in sarcopenic elderly patients with USG and to assess the reliability of muscle USG for the diagnosis of sarcopenia.  In this cross-sectional study, 100 elderly patients (41 men and 59 women) admitted to the outpatient clinic of the Geriatric Medicine were enrolled.  Comprehensive geriatrics assessment tests, anthropometric measurements, bioelectrical impedance analysis (BIA), handgrip strength and muscle ultrasound were performed. Fat-free mass index (FFMI) and handgrip strength tests were used for diagnosis of sarcopenia. Mean± SD age of study population was 73.08 ± 6.18 year. The prevalence of sarcopenia was 16% (19.5% in male, 13.6% in female). The median age was significantly higher, body weight, BMI, handgrip, bilateral mid-arm (MAC) and calf circumferences (CC) were significantly lower in patients with sarcopenia. The prevalence of osteoporosis was significantly higher and Tinetti balance test score was significantly lower in sarcopenic patients. There were no significant differences regarding other co-morbidities and geriatric assessment tests. Thickness (T) and fascicle length (FL) of bilateral muscle gastrocnemius (MG) were significantly lower in patients with sarcopenia. FFMI was significantly and positively correlated with skeletal muscle mass index (SMI), handgrip, T and FL of bilateral MG and bilateral dermis T. Handgrip strength was significantly and positively correlated with T and FL of bilateral MG and significantly and negatively correlated with subcutan tissue T. ROC curve analysis suggested optimal cut-off points for sarcopenia; right CC:35.3 cm, left CC:33 cm, bilateral MAC:26.5 cm, right MG T: 1.69 cm, left MG T: 1.71 cm, right MG FL: 3.62 cm, left MG FL: 3.47 cm. USG imaging was found to be a reliable measurement tool to assess the changes of muscle architecture in sarcopenic patients and can be used for the diagnosis of sarcopenia.