Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin Türkçe anlama/anlatma becerilerinin incelenmesi
Examination of the Turkish comprehension/narration skills of foreign primary school studens
Yazar: MUSA ÇALIŞIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN AKSU
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ülkemizde bulunan Türkçe bilen yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin anlama ve anlatma becerileri açısından Türkçe ile anadilleri olan Arapça ve Türk öğrencilerle aralarında fark olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma modellerinden tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırma evrenini Sakarya ilinde ilkokul eğitimine devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ölçüt örneklem yoluyla oluşturulmuştur. Ölçüt olarak yabancı uyruklu öğrenci seçiminde "yeterli/sınıf düzeyinde Türkçe dil becerisine sahip olma", Türk öğrenci seçiminde ise sınıftan seçilen yabancı uyruklu öğrenci ile aynı cinsiyetten, aynı sayıda ve sınıf ortalamasında bulunan öğrenci olma ölçütleri kullanılmıştır. Ölçütleri sağlayan öğrencilerin tespiti sınıf öğretmenin görüşlerine göre belirlenmiştir. Araştırma örneklemini 46 yabancı uyruklu, 49 Türk uyruklu toplam 95 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Türkçe ve Arapça Anlatıda Çokdilliliği Değerlendirme Aracı (AÇDA) kullanılmıştır. AÇDA'nın sunduğu anlatım ve tekrar anlatım modelleri kullanılmıştır. Tüm öğrencilerden Türkçe AÇDA aracı ile veri toplanmış olup yabancı uyruklu öğrenciler arasından anadili Arapça olan öğrencilerden Arapça AÇDA ile de veri toplanmıştır. Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe becerileri ile Arap uyruklu yabancı öğrencilerin Türkçe ve Arapça anlatılarındaki makro ve mikro yapılar ile anlama becerileri kıyaslanmıştır. Araştırmada sınıf düzeyi ve cinsiyet değişken olarak kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testleri uygulanmış olup etki büyüklüğünün hesaplanmasında ise Cohen d ve Pearson kolerasyon katsayısı kullanılmıştır.
Araştırmada öykü yapısı alt alanı anlatım modelinde hem Türk ve yabancı öğrencilerin Türkçe becerileri hem de Arap uyruklu yabancı öğrencilerin Türkçe ve Arapça becerileri incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ve Türkçe lehine bir fark olduğu, tekrar anlatım modelinde ise Türk ve Yabancı öğrenciler arasındaki farkın ortadan kalktığı ancak Arap uyruklu yabancı öğrencilerin Türkçe ve Arapça becerileri arasında Türkçe lehine oluşan bu farkın devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe becerilerinin sınıf düzeyine göre incelendiğinde 1. sınıf öğrencileri arasında tekrar anlatım modeli anlama alt alanında da istatistiksel olarak anlamlı ve Türk öğrencilerin lehine bir fark olduğu, 2. sınıf öğrencileri arasında anlatım modeli yapısal karmaşıklık alt alanı girişim sonuç bölümünde ve tekrar anlatım modeli anlama alt alanında da istatistiksel olarak anlamlı ve Türk öğrencilerin lehine bir fark olduğu, 3. ve 4. sınıf öğrencileri arasında hem anlatım hem de tekrar anlatım modelinde istatistiksel bir fark olmadığı sonucu elde edilmiştir. Türk ve Arap uyruklu öğrencilerin Türkçe becerileri cinsiyete göre incelendiğinde ise anlatım modeli öykü yapısı alt alanı ile tekrar anlatım modeli anlama alt alanında Türk erkek ve Türk kız öğrenciler ile yabancı erkek ve yabancı kız öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve Türk öğrencilerin lehine bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe becerilerinin geliştirilmesi için çalışmalar yapılması, farklı değişkenler ile benzer çalışmalar yapılması ve boylamsal çalışmalar yapılması araştırmanın önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Anlama, anlatma, yabancı uyruklu öğrenciler,

Abstract:
This study aims to determine whether there is a difference in comprehension and narration between Turkish and Turkish and Arabic and Turkish students who are Turkish-speaking foreign national primary school students in Turkey. The research was conducted with a survey model from quantitative research models. The research universe consists of students located in Sakarya province who continue their primary school education. The research sample was formed through the criterion sampling. The criteria of "having sufficient/class level Turkish language skills" were used in the selection of foreign students, and in the selection of Turkish students, the criteria of the same sex, the same number of students with the same class average as the foreign student selected from the class were used. The determination of students who meet the criteria is determined according to the opinions of the classroom teacher. The research sample comprised 46 foreign nationals and 49 Turkish nationals, and a total of 95 students. In the study, Turkish and Arabic Multilingual Assessment Instrument for Narratives (MAIN) was used as data collection tool. The narrative, and repetition modes of MAIN was used. Data were collected from all students with the Turkish MAIN and from foreing students  whose mother tongue is Arabic with Arabic MAIN. In the study, grade level and gender were used as variables. In the data analysis, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, and Wilcoxon Signed Rank tests were applied; Cohen d and Pearson cholera coefficients were used to calculating the effect size.
Study concluded that there was a statistically significant difference on behalf of Turkish when both the Turkish skills of Turkish and foreign students and the Turkish and Arabic skills of foreign students of Arab nationality were examined in the telling model of the story structure sub-domain, In the retelling model, there is difference between Turkish and foreign students disappeared. Still, this difference continued between the Turkish and Arabic skills of foreign Arab students. When the Turkish and foreign students' Turkish skills are examined according to the grade level, it is seen that there is a statistically significant difference in the sub-domain of retelling model comprehension among first-year students and on behalf of Turkish students. It was concluded that there was a statistically significant difference on behalf of Turkish students in the sub-domain of telling model comprehension. There was no statistical difference between 3rd and 4th-grade students in both telling and retelling models. It was concluded that there is a statistically significant difference on behalf of Turkish students between Turkish male and Turkish female students and foreign male and foreign female students in the telling model story structure sub-domain and retelling model comprehension sub-area of Turkish and Arab international students' Turkish skills according to gender has been reached. It is among the suggestions of the research to carry out studies to improve the Turkish skills of foreign students, to carry out similar studies with different variables, and to conduct longitudinal studies.