Alzheimer hastalığına karşı etkili olabilecek yeni bileşiklerin tasarımı, sentezi, biyolojik aktiviteleri ve moleküler doking çalışmalarının değerlendirilmesi /
Yazar: NESLİHAN CONGER
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZKAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA OSMANİYE
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH) beyin hücrelerinin zamanla ölümüne bağlı olarak bunama (demans), hafıza kaybı ve bilişsel fonksiyonların azalmasıyla gelişen tıbbi bir durum olarak tanımlanır ve bunların yanında yaygın olarak görülen demans türü olan nörolojik bir hastalıktır. Hastaların beyninde beta amiloid plaklarının görülmesiyle beraber yavaş yavaş unutkanlıklarla kendini belli etmeye başlar, gün geçtikçe yakın geçmişi, aile ve arkadaşlarını tanıyamayacak kadar ilerleyebilir. En ileri evrelerinde ise hastalar temel ihtiyaçlarını karşılamayacak duruma gelir. 
Yürütülen bu çalışmada; hastalığın tedavisi için tiyosemikarbazon türevi olan 12 bileşik sentezlenmiştir. Bileşiklerin analizlerini 13C-NMR, 1H-NMR ve HRMS spektroskopik yöntemleri kullanarak ortaya çıkarılmıştır. Bulunan bileşiklerin monoaminoksidaz (MAO) enzimleri ve kolinesteraz üzerindeki inhibisyon etkileri araştırılmıştır. 3a, 3b, 3c, 3d, 3e, 3f, 3g, 3h, 3i, 3j, 3k, 3l koduna sahip bileşiklerin AH üzerine aktif bir yapı sergilediği bulunmuştur. İn silico prosedürü kullanılarak moleküler kenetlenme çalışmaları yapılmış olup AChE aktif bölgelerinde aktif bileşiğin (3a) bağlanma modlarını tanımlamaya yarayan etkileşim sayısı ve kalıntı grafikleri sunuldu. Özellikle Trp86, Tyr124, Glu202, Trp286, Phe295 ve Tyr341 ile bileşik 3a'nın kesintisiz etkileşim içerisinde olduğu tespit edildi.
Tez kapsamında sentezlenen bileşiklerin bağlanma noktaları ve enzim aktif bölgelerini aydınlatabilmek için yapılan bu in silico çalışmalarda 3a kodlu bileşiğin diğerlerine göre aktifliğinin çok daha başarılı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is defined as a medical condition that develops with dementia (dementia), memory loss and decreased cognitive functions due to the death of brain cells over time, and it is a neurological disease that is a common type of dementia. With the appearance of beta amyloid plaques in the brains of the patients, it gradually begins to manifest itself with forgetfulness, and it can progress to such an extent that it cannot recognize the recent past, family and friends. In the most advanced stages, patients become unable to meet their basic needs.
In this study carried out; 12 compounds, which are thiosemicarbazone derivatives, have been synthesized for the treatment of the disease.Analyzes of compounds were revealed using 13C-NMR, 1H-NMR, and Mass spectroscopic methods. The inhibition effects of the compounds found on monoaminoxidase (MAO) enzymes and cholinesterase were investigated. It was found that compounds with the code 3a, 3b, 3c, 3d, 3e, 3f, 3g, 3h, 3i, 3j, 3k, 3l exhibit an active structure on AD. Molecular docking studies were performed using the in silico procedure, and interaction number and residue graphs were presented to identify the binding modes of the active compound (3a) at AChE active sites. In particular, Trp86, Tyr124, Glu202, Trp286, Phe295 and Tyr341 and compound 3a were found to be in uninterrupted interaction.
 In these in silico studies carried out to elucidate the binding points and enzyme active sites of the compounds synthesized within the scope of the thesis, the activity of the 3a coded compound was found to be much more successful than the others.