Karaciğer hastalıklarında kullanılan fitoterapötiklerde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostic investigations on phytotherapeutics used in liver diseases
Yazar: GÜLÇİN ESİN TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE KAYALAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Cynara scolymus L. = Cynara scolymus L. ; Deve dikeni = Tissle ; Enginar = Artichoke ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Silimarin = Silymarin

Özet:
Bu tez çalışmasında, karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanılan ve besin olarak da tüketilen Cynara scolymus L. (Asteraceae) ile Silybum marianum  (L.)  (Asteraceae) ve Fumaria officinalis L. (Fumariaceae) bitkileri ve fitoterapötikleri farmakognozik açıdan incelenmiştir. Cynara scolymus L., İzmir-Urla İçmeler mevkiinden toplanmış ve bitkinin gövde üzerindeki yapraklarından drog  hazırlanmıştır. Silybum marianum (İng. Milk Thistle, deve dikeni) ve Fumaria officinalis  (İng. Fumitory, şahtere otu,) bitkilerinin tohumu ve toprak üstü kısmı (herba) da İzmir Karşıyaka bölgesindeki aktarlardan temin edilmiş ve drog olarak kullanılmıştır. Yine bu bitkilerin ekstrelerini taşıyan fitofarmakonlar da İzmir'deki serbest eczanelerden temin edilmiştir. Bu drogların ve eczanelerden alınan fitofarmokonlarının ayrı ayrı infüzyonları ve etanollü ekstreleri hazırlanmıştır. Elde edilen ekstrelerin yüzde verimleri hesaplanmıştır. Tüm ekstrelerin DPPH radikali yakalama yöntemi ile antioksidan aktivite değerleri bulunmuştur. Bazı ekstrelerin SEM-EDX cihazı ile elementel analizi yapılarak makro ve mikro elementleri bulunmuştur İlaveten bazı ekstrelerin Alüminyum klorür kolorometrik yöntemi ile toplam flavonoit miktarı saptanmıştır. Ayrıca, serbest eczanelerden alınan ve içinde silimarin olduğu belirtilen bazı bitkisel ilaçların yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile silimarin miktarı tayin edilmiş, ilaveten silimarin miktar tayininde kullanılan bitkisel ilaçların kapsül içeriğinin organoleptik kontrolü yapılmış içerik mikroskop altında incelenmiş ve sonuçların ilaç etiketi ile uyumlu olup olmadığı değerlendirilmiştir

Abstract:
In this thesis, Cynara scolymus L. (Asteraceae), Silybum marianum L. (Asteraceae) and Fumaria officinalis (Fumariaceae) which are consumed as food and also used as phytotherapeutics for the treatment of liver diseases have been examined. Cynara scolymus L. was collected from İzmir-Urla İçmeler area and drogs were obtained from the stem leaves of the plant. Silybum marianum (Milk Thistle) seeds and aerial parts of Fumaria officinalis (Fumitory)  were obtained from herbalists in Izmir Karşıyaka region. Phytomedicines which were reported to consist any of the extracts of these plants were also obtained from pharmacies in İzmir. The aqueous and ethanolic extracts of the drogs and phytomedicines were prepared. The efficiecny percent for the extraction of the examined plant materials and phytomedicines were recorded. The antioxidant activities of the prepared extracts were obtained by DPPH radical scavenging method. Elementary analysis of some extracts by SEM-EDX device was performed and the macro and micro elements were detected. In addition, total flavonoids of some extracts were measured by Aluminum chloride colorimetric method. The silymarin content of phytomedicines which were obtained from pharmacies and claimed to include silymarin was determined by high pressure liquid chromatography (HPLC) method and the results were evaluated for compatibility with the drug label. Also, organoleptic control of capsule content of herbal medicines used in quantification of silymarin was performed and the content was examined under microscope.