Türk hukukunda organ ve doku nakline ilişkin hukuki sorunlar
Legal issues regarding organ and tissue transplantation in Turkish law
Yazar: MUNİSE GÜLEN KURT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE YÜCEL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doku nakli = Tissue transplantation ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Organ nakli = Organ transplantation ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Tıp biliminin gelişmesi ile beraber yeni tıbbi müdahale türleri ortaya çıkmış ve bu müdahaleler farklı amaçlarla uygulanmaya başlanmıştır. Organ ve doku nakilleri de bunlardan biridir. Başlarda kişinin sağlığına kavuşması amacıyla gerçekleştirilen organ ve doku nakilleri, kompozit yapıdaki organ ve dokuların naklinin mümkün hale gelmesiyle farklı bir boyuta ulaşmıştır. Ülkemizde de kompozit doku nakilleri başarılı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Ancak mevcut yasal düzenlemelerin bu gelişmeler karşısında yetersiz kaldığı görülmektedir. 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkındaki Kanun 1979 yılında yürürlüğe konulmuştur. Bu nedenle güncel ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca bazı konularda uluslararası sözleşmelerle çelişen kanun maddelerinin Avrupa İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesine uygun hale getirilmesi gereklidir.
Söz konusu eksikliklerin ve çelişkilerin giderilmesi bakımından çalışmamızda Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkındaki Kanun'da yer alan hükümlerin Avrupa İnsan Hakları ve Biyotıp sözleşmesinde yer alan hükümlerle kıyaslanarak ele alınması yerinde olacaktır. Bu doğrultuda birinci bölümde organ ve doku nakline ilişkin temel kavramlara yer verildikten sonra, organ ve doku nakillerinin niteliği, türleri ve hukuka uygunluk koşulları ele alınacaktır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, organ ve doku nakilleri amacıyla kurulan sözleşmelerin hukuki nitelikleri üzerinde durulacaktır. Ayrıca bu sözleşmelerin taraflarının yükümlülüklerine ve sorumluluğunun hukuki sebeplerine yer verilerek konu bütünlük içerisinde ele alınmaya çalışılacaktır.

Abstract:
With the development of Medical Science, new types of medical interventions have emerged and these interventions have started to be applied for different purposes. Organ and tissue transplants are also one of them. Organ and tissue transplants, which were initially performed to restore the health of the person, have reached a different dimension with the possibility of organ and tissue transplantation in a composite structure. Composite tissue transplants are also successfully performed in our country. However, current legal regulations seem to be insufficient in the face of these developments. The Law No. 2238 on Organ and Tissue Collection, Storage, Vaccination and Transplantation was enacted in 1979. For this reason, it needs to be reorganized in accordance with current needs. In addition, articles of law that conflict with international conventions on some issues need to be brought into line with the European Convention on Human Rights and Biomedicine.
In terms of eliminate these deficiencies and contradictions, it will be appropriate to consider the provisions contained in the law on Organ and Tissue Collection, Storage, Vaccination and Transplantation in our study, comparing them with the provisions contained in the European Convention on Human Rights and Biomedicine. In this direction, after the basic concepts of organ and tissue transplantation are included in the first chapter, the nature, types and legal conditions of organ and tissue transplantation will be discussed. In the second part of our study, we will focus on the legal qualities of contracts established for organ and tissue transplantation. In addition, the subject will be tried to be handled in integrity by including the obligations of the parties of these contracts.