Ülseratif kolit alevlenmesinde blastocystis hominis'in rolü
Role of blastocystis hominis in acute execarbation of ulcerative colitis
Yazar: MEHMET KÖK
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN HİLMİ ÇEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Blastocystis hominis = Blastocystis hominis ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Nüks = Recurrence ; Reaktivasyon = Reactivation ; Remisyon = Remission

Özet:
Giriş ve Amaç: İnflamatuvar barsak hastalardan (İBH) biri olan Ülseratif kolit (ÜK) rektum ve kolonu tutan, alevlenme ve remisyon dönemleriyle seyreden kronik inflamatuar bir hastalıktır. Yaklaşık bir asırdır bilinmesine rağmen etiyopatogenezi hala tartışmalıdır. Güncel görüşe göre, İBH'nın, mikrobiyata ile immun sistem arasındaki dengenin, genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle bozulması (disbiyosiz) sonucu geliştiği düşünülmektedir. Bununla birlikte, remisyon ve alevlenme dönemindeki İBH'li hastaların mikrobiyatasının farklılık göstermesi, disbiyosizin alevlenmeyi de tetikleyebileceğini düşündürmüştür. Disbiyosizin İBH'nin ortaya çıkmasında ve alevlenmesindeki önemi anlaşıldıktan sonra birçok mikroorganizma ile İBH arasındaki ilişki araştırılmıştır. Son zamanlarda İBH ile ilişkisi araştırılan parazitlerin başında sebep olduğu klinik ve patolojik bulgularıyla ÜK'e benzerlik gösteren Blastocystis hominis (B. hominis) gelmektedir. Bu çalışmamızda ÜK akut alevlenmesinde, B. Hominis'in rolünü ortaya koymayı amaçladık. 
Metod: Çalışmamıza Mayıs 2014 - Mayıs 2016 tarihleri arasında SBÜ Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran veya Gastroenteroloji servisine yatışı yapılan, ÜK tanısı klinik, endoskopik, patolojik yöntemlerle ispatlanmış 18 yaş üstü hastalar dahil edilmiş olup, tanısı şüpheli olan (indertermine kolit) ve ÜK dışında başka bir barsak hastalığı (Crohn, mikroskopik kolit, enfeksiyöz kolit (B. hominis dışında), malignite vb.) olan hastalar çalışma dışında tutulmuştur.
Çalışmamıza kontrol amaçlı başvuran 62 (%54.4), akut alevlenme ile başvuran 52 (%45.6) hasta dahil edilmiştir. Tüm hastaların dışkı örnekleri tek bir deneyimli uzman parazitolog tarafından incelendi. Her hastanın dışkı mikroskopisine ve dışkı kültürüne bakıldı. Ayrıca akut alevlenme ile başvuran hastaların dışkısında Clostridium dificile toksin A ve B, Entamoaeba histolyca adhezin antijeni bakıldı. B. hominis dışında enfeksiyöz kolit saptanan hastalar çalışma dışında tutuldu. Hastaların alevlenme şiddetini belirlemek için Mayo skorlama sistemi kullanıldı. 
Hastaların dışkıları mikroskopi (lugol) ve polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemi ile incelenerek B. hominis araştırıldı. Dışkı örneklerinde direkt bakıda sayıdan bağımsız olarak B. hominisin her hangi bir formu görüldüğünde "B. hominis pozitif" olarak değerlendirildi. Eş zamanlı her hastadan 2 mg dışkı örneği alınarak PZR yöntemi ile B. hominis tarandı.
Bulgular: Çalışmamıza 64 (%56,1) erkek ve 50 (%43,9) kadın olmak üzere toplam 114 ÜK hastası dahil edilmiştir. Hastalarımızın yaş ortalaması 43±13 yıl olarak hesaplanmıştır. Hastaların 62'si (%54.4) remisyon, 52'si (%45.6) aktivasyon döneminde başvurmuştur.
Direkt bakı yöntemi kullanılarak, akut alevlenme ile gelen hastaların 8/52'sinde (%15.3) remisyon ile başvuran hastaların ise 5/62'sinde (%8) B. hominis saptandı. PZR yöntemi kullanılarak, akut alevlenme ile gelen hastaların 17/52'sinde (%32.6) remisyon ile başvuran hastaların 20/62'sinde (%32.2) B. hominis saptanmıştır. Remisyon ve akut alevlenme grubundaki B. hominis prelavalansı arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0.961). PZR altın standat olarak alındığında, mikroskopik yöntemin sensitivitesi %21.6 spesifitesi %93.5 bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda akut alevlenme ve remisyon ile başvuran hastalardaki B. hominis sıklığını benzer, prelevalansını ise oldukça yüksek bulmamız (%32,4) B. hominis'in ÜK'de sık rastlanan bir parazit olmakla birlikte ÜK aktivasyonunda rolünün olmadığını düşündürmektedir.
Çalışmamızda B. hominis tanısında mikroskopik yöntemin duyarlılığını düşük özgünlüğünü yüksek bulmuş olmamız, bu testin B. hominis tanısında gerçekte B. hominis saptanan kişileri tespit etmede iyi bir yöntem olmadığını tarama yöntemi olarak ta kullanımının uygun olmadığını göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Ülseratif kolit, aktivasyon, remisyon, Blastocystis hominis

Abstract:
ABSTRACT
Role of Blastocystis Hominis in Acute execarbation of Ulcerative Colitis
Intraduction and Aim: Ulcerative colitis (UC), as a part of inflammatory bowel diseases (IBD), is a chronic inflammatory disease characterized with exacerbation and remission periods. Although it has been known for nearly hundred years, its etiopathogenesis is still unclear. According to our knowledge, the disease arises as a consequence of impaired balance between immune system and microbiota by the effects of environmental and genetic factors. Microbiota of patients during remission and exacerbation periods is different from each other in studies relating to this subject. The differences in the microbiota of patients with IBD suggests that dysbiosis may also trigger exacerbations. Subsequently, many microorganisms have been investigated for this purpose in UC patients. Recently, because its clinical and pathological findings similar to UC Blastocystis hominis (B. hominis) is the leading cause of these microorganisms. In this study, we aimed to determine the role of B. hominis in acute exacerbation of UC.
Method: Patients with UC, diagnosed with clinical, endoscopical and pathological methods, older than 18 years old and applied to Antalya Education and Research Hospital Gastroenterology clinic for routine control or acute exacerbation between May 2014 and May 2015, were included in the study. Patients with indetermine colitis and others bowel diseases (Crohn's disease, infectious colitis other than B. hominis, malignancy etc.) were excluded.
Fifty-two patients with acute exacerbation for UC and 62 patients in remission period as a control group were included the study. All patient's stool specimens were investigated by an expert parasitologist with direct microscopy and were cultured. Clostridium difficile toxin A and Entamoaeba histolyca adhesion antigens were also investigated in stool specimens of patients with acute exacerbation. Patients with detected any infectious microorganisms other than B. hominis were excluded from the study.
Mayo scoring system was used to determine the severity of UC. Stool specimens were investigated with microscopy (lugol method was used) and polymerase chain reaction (PCR) for detection of B. hominis. Test was named as "B. hominis is positive" when any form of B. hominis was detected in stool. 

Results: Totally 114 patients (64 male (56,1%) and 50 (43,9%) female) with UC were included in the study. Mean age of patients was 43±13 years. 62 patients (54,4%) were in remission period and 52 patient (45,6%) were in acute excerbation period. 
B. hominis were detected in 8 (15,3%) patients in acute exacerbation group and 5 (8%) patients in remission group with direct microscopy. With PCR method, B. hominis was detected in 17 (32,6%) patients in excerbation group and 20 (32,2%) patients in remission group. There was not a significant relation between exacerbation and remission periods in terms of B. hominis (p=0.961) with PCR method. When PCR method is accepted as gold standard, sensitivity of microscopic method was 21,6% and spescifity was 93,5%.

Conclusion: Although B. hominis prevalence was high in our study, it was not different in exacerbation and remission periods. As a result, B. hominis is a common parasite in UC patients however, it has no role for acute exacerbation of UC. We also found that sensitivity of microscopic method was low and specifity was high. So, microscopy is not an appropriate method for screening B. hominis. 

Key words: Ulcerative colitis, Activation, Remission, Blastocystis hominis