Mobil mekânda tasarım yaklaşımları
Design approaches in mobile spaces
Yazar: SÜMEYYE ÖNDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA SURİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Karavan = Caravan ; Mimari mekan = Architectural space ; Modüler mekanlar = Modular spaces ; Tasarım = Design ; Üç boyutlu mekan tasarımı = Three dimensional space design

Özet:
Mobil mekânlar; taşınabilen ve hareket edebilen alanlardır. Bu mekânlar, 
strüktürel özellikleri ve kurulum şekilleri bakımından yapıya mobil olma özelliği 
kazandırmaktadır. Günümüzde değişen ve gelişen yaşam şartlarına bağlı olarak 
mobil mekânlara olan talep artış göstermektedir. Bu çalışmada, mobil mekânlar 
hareketsiz ve hareketli olmak üzere iki grupta sınıflandırılarak ele alınmıştır. 
Araştırmada, geçmişten bugüne kadar ortaya çıkan mobil mekânların önemi, 
tarihsel gelişim süreçleri ve kullanım amaçları üzerinde durulmuş, tasarım 
yaklaşımları incelenmiştir. İnsan yaşamında meydana gelen savaşlar, çevresel 
sorunlar, doğal afetler gibi mecburi göçe zorlayan durumların, hareketlilik 
getiren iş kollarının mobil yaşama yönlendirdiği belirtilmiştir. Aynı zamanda 
mimari, tasarım ve teknoloji kavramlarının gelişmesiyle hareketli tasarım 
insanoğlunun ilgisini çekmektedir. İnsanların günlük ihtiyaç ve faaliyetleri 
düşünülerek mobil mekânlarda tasarım yaklaşımlarının belirlenmesi çalışmanın 
amaçlarından birini oluşturmaktadır. Araştırmada mobil mekânlar arasında yer 
alan karavanlar üzerinde durulmuştur. Karavanlar farklı modeller ile üretilmekte 
ve çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kompakt bir yapıya sahip 
panelvan araçlar ve minübüslerin dönüştürülmesiyle oluşan camper tip motorlu 
karavanlar seçilmiştir. Yük taşımak için üretilen panelvan araçların ya da 
minibüslerin iç mekânlarında yapılan bir takım değişiklikler ile camper tip 
karavanlar oluşmaktadır. Asgari boyutlara sahip camper karavanlar çeşitli 
tasarım uygulamalarıyla kullanıcıya konforlu bir yaşam alanı sunmaktadır. 
Günümüzde talebi artan karavanların seyahat, iş ve sağlık gibi birçok alanda 
kullanımı vardır. Bu konuda en yaygın kullanım şekli seyahat amaçlıdır. Çalışma, 
seyahat amacıyla kullanılan camper tip motorlu karavanların tasarım 
yaklaşımlarını ele almaktadır. Seyahat amaçlı kullanılan karavanlar; aracın 
özellikleri, kullanıcıların ekonomik bütçeleri, kullanım süreleri ve konfor 
tercihleri bağlamında farklı yaklaşımlarla tasarlanmaktadır. Araştırmada kişiye 
özel üretilen farklı boyutlara sahip camper tip karavan tasarımlarına yer 
verilmiştir. Son 10 yılda seyahat amacıyla kullanılan camper tip karavan 
üretimindeki artış ve kullanım amaçları sonuç bölümünde ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Karavan, karavan tasarımı, mekân, mobil, mobil mekân.

Abstract:
Mobile spaces are defined as portable and movable areas. They enable the 
structure to be mobile in terms of its structural features and installation styles. 
Today, the demand for mobile spaces has increased due to the changing and 
developing nature of modern-day living conditions. In this study, mobile spaces 
are classified into two categories: stationary and movable. The research examines 
the importance of mobile spaces that have emerged from the past to the present, 
their historical development processes and purposes of use, and design 
approaches. It has been stated that factors such as forced migration in human life, 
environmental problems, natural disasters, and the business lines that provide 
mobility have led to the popularity of mobile life. At the same time, with the 
development of architecture, design, and technology concepts, mobile design 
attracts the attention of human beings. One aim of the study is to determine 
mobile space design approaches by considering the people's daily needs and 
activities. Caravans, considered mobile spaces, are categorized into two 
categories: towed by a vehicle (towed caravans) or mobile (motor caravans). In 
the research, motor caravans used for travelling within the scope of mobile space 
stressed. Travel caravans are designed based on the vehicle features, the context 
of users' financial budgets, duration of use, and comfort preferences. Motor 
caravans are produced in different models and are used for various purposes. In 
this study, camper-type motor caravans, formed by the transformation of 
compact panel vans and minibuses, were selected. Camper-type caravans are
formed with changes made in the interior of panel van vehicles or minibuses 
produced to carry loads. Although camper caravans have a minimum size and 
space, they offer comfortable living space to the user with various design 
practices made inside the vehicle. Caravans have been in high demand recently 
for many areas, such as travel, business, and health. Mostly, caravans are used for 
travel purposes. This study examines the design approaches of camper-type 
caravans used for travel purposes. In this research, the design approaches of 
camper-type caravans with different sizes, which are produced individually, are 
included. The increase in the production of camper-type caravans used for travel 
in the last decade and their usage purposes are discussed in the conclusion 
section.
Keywords: Caravan, caravan design, mobile, mobile space, space.