Samsun'daki aile hekimliği asistanlarının selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) grubu ilaçları akılcı ilaç kullanımı prensiplerine göre reçetelemeleri
Prescribing (SSRI) (selective serotonin reuptake inhibitor) group medicines by family medicine assistants in samsun according to rational medicine principles
Yazar: GÖZDE NUR KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ruh sağlığı = Mental health ; Samsun = Samsun ; Serotonin = Serotonin ; Serotonin geri alım inhibitörleri = Serotonin uptake inhibitors ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada Samsun'daki aile hekimliği asistanlarının selektif serotonin geri alım inhibitörü grubu ilaçları akılcı ilaç kullanımı prensiplerine göre reçeteleme durumlarının araştırılması amaçlanmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu araştırma tanımlayıcı, kesitsel tipte bir çalışmadır. Bu çalışmaya Samsun'daki 24.01.2022-24.02.2022 tarihleri arasında aile hekimliği asistanı olan 131 hekimden 98'i dahil edilmek istenmiş olup 100 hekime online olarak ulaşılmıştır. "Türkiye'de hastanelerde görev yapan hekimlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarını değerlendirme çalışması" isimli anket formu modifiye edilerek ve literatür taranarak sosyodemografik özelliklerin, akılcı ilaç kullanımı prensiplerinin değerlendirildiği, selektif serotinin geri alım inhibitörlerinin akılcı ilaç kullanımı açısından sorgulandığı 36 sorudan oluşan bir anket formu uygulanmıştır.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan 100 hekimin ortalama yaşı 30,35±4,46, %62'si kadın, %87'si tam zamanlı aile hekimliği asistanı, %72'si üniversite hastanesinde çalışan, meslekteki ortalama çalışma yılının 5,61±4,27 yıl, asistanlıktaki ortalama çalışma süresinin 2,83±0,79 yıl olduğu görülmüştür. Katılımcıların %52'sinin kendisinde veya çevresinde psikiyatrik hastalığı olan bireylerin olmadığı bulunmuştur. Hekimlerin %54'ünün psikiyatri rotasyonu yaptığı ve %86'sının daha önce akılcı ilaç kullanımı konusunda eğitim aldığı ve eğitim alanların %52'sinin tıp fakültesinden, %22'sinin ise uzmanlık eğitimi sırasında eğitim aldığı belirlenmiştir. Hekimlerin %83'ü reçeteleme yaparken tanı ve tedavi rehberi, %59'u aile hekimi meslektaşları, %53'ü internetten faydalanmaktadır. Hekimlerin %65'inin hastaya SSRI reçetelemekten çekindiği belirlenmiştir. SSRI ilaçları reçetelemekten çekinme nedenleri %30,3 en doğru yaklaşımın psikiyatri uzmanı tarafından yapılacağı, %28,1 kendisini tanı ve tedavi konusunda yeterli görmediği şeklinde belirlenmiştir. SSRI'larla ilgili bilgi düzeylerini orta olarak nitelendirmişlerdir. Hekimler en çok %36 oranında esitalopram reçetelemektedir. %44'ü SSRI endikasyonu olan hastaların tanı, takip ve tedavisinde kendini orta düzeyde yeterli görmektedir, %8'i ise kendilerini hiç yeterli görmemektedir. Akılcı ilaç kullanımı prensiplerini çoğunlukla bilmektedirler. 
SONUÇ: Araştırmamızda Samsun'daki aile hekimliği asistanları akılcı ilaç kullanım prensiplerine genellikle hakimdir. Çoğunlukla SSRI grubu ilaçları reçetelemekten çekinmektedirler. Aile hekimlerinin SSRI grubu ilaçların reçetelenmesine dair görüşleri ve bilgileri arttıkça akılcı kullanımı da artacaktır.
ANAHTAR KELİMELER: Ruhsal hastalık, Selektif Serotonin Geri Alım İnhibitörü (SSRI), Akılcı ilaç kullanımı, Aile hekimi

Abstract:
AIM: In this study, it was aimed to investigate the prescribing of selective serotonin reuptake inhibitor group drugs according to rational drug use principles of family medicine assistants in Samsun.
MATERIALS AND METHODS: This research is a descriptive, cross-sectional study. In this study, 98 out of 131 physicians who were family medicine assistants between 24.01.2022-24.02.2022 in Samsun were wanted to be included and 100 physicians were reached online. A questionnaire consisting of 36 questions was applied in which sociodemographic characteristics, rational drug use principles were evaluated and selective serotine reuptake inhibitors were questioned in terms of rational drug use by modifying the questionnaire form titled "Evaluation of the knowledge and behaviors of physicians working in hospitals in Turkey for rational drug use" and by scanning the literature.
RESULTS: The mean age of the 100 physicians who participated in our study was 30,35±4,46, 62% were women, 87% were full-time family medicine assistants, 72% were working in university hospitals, the mean working year in the profession was 5,61± 4,27 years, and the mean working time in the assistantship was 2,83±0,79 years. It was found that 52% of the participants did not have individuals with psychiatric disorders in or around them. It was determined that 54% of the physicians had a psychiatric rotation and 86% had previously been trained in rational drug use, and 52% of those who were trained were from medical school and 22% were trained during specialty training. While prescribing, 83% of physicians use diagnosis and treatment guidelines, 59% use family physician colleagues, and 53% use the internet. It was determined that 65% of physicians were hesitant to prescribe SSRIs to the patient. The reasons for hesitating to prescribe SSRI drugs were determined as 30,3% that the most correct approach would be made by a psychiatrist, and 28,1% did not consider themselves sufficient in diagnosis and treatment. Physicians have characterized their level of knowledge about SSRIs as moderate. Physicians prescribe esitalopram in 36% of cases. 44% consider themselves moderately sufficient in the diagnosis, follow-up and treatment of patients with SSRI indications, and 8% do not consider themselves sufficient at all. They are mostly know with the principles of rational drug use.
CONCLUSİON: In our research, family medicine assistants in Samsun generally have mastered the principles of rational drug use. They are often hesitant to prescribe SSRI group drugs. As the opinions and knowledge of family physicians about the prescription of SSRI group drugs increase, their rational use will also increase.
KEYWORDS: Mental illness, Selective Serotonin Reuptake Inhibitor (SSRI), Rational drug use, Family physician