Türk imalat sanayinin örgütsel stres faktörlerinin ölçülmesi
Evaluation of organizational stress factors in Turkish manufacturing industry
Yazar: MAHMUT SERDAR
Danışman: DOÇ. DR. TARIK ÇAKAR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Örgütsel stres = Organizational stress

Özet:
Bu araştırmada Türk imalat sanayindeki mesleki gerilim faktörleri ergonomik açıdan ele alınarak, karşılaşılan sorunlar tespit edilmiş ve bunların çözümü konusunda önerilerde bulunulmuştur. Örgütsel stres kaynakları ve örgütsel stres tepki ve belirtileri konusunda hazırlanan anketleri farklı sektörlerde 74 farklı firmada, 362 çalışana, iş yaşamındaki stres faktörlerinin çalışanları ne derecede etkilediğini ve stres tepki ve belirtilerini, kendilerinde ne derecede gördüklerini, belirlemek amacıyla anket uygulanmıştır. Uygulanan anket spss programı yardımıyla sistematik bir şekilde incelenerek elde edilen sonuçlar tezde paylaşılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel ölçütler (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) kullanılmıştır. Hipotez testlerinin analizinde t testi, anova, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada demografik özelliklerin örgütsel stres yönünden fark yaratıp yaratmadığı incelenmiş, elde edilen araştırma sonuçlarına göre, yaş, çalışma süresi, medeni durumun stres kaynakları ve stres tepki ve belirtileri üzerinde bir fark ve etki yapmadığı tespit edilmiştir. Bayan çalışanların bireysel psikolojik stres belirtileri ve fiziksel stres belirtileri, erkek çalışanlardan yüksektir, eğitim durumu ilköğretim olan çalışanların bireysel psikolojik stres belirtileri, eğitim durumu daha yüksek olan çalışanlara göre daha düşüktür. İşyerindeki pozisyonu yönetici olan çalışanların bireysel psikolojik stres belirtileri, işyerindeki pozisyonu mavi yakalı personel olan çalışanların bireysel psikolojik stres belirtilerinden yüksektir. Araştırmada çalışanların örgütsel stres düzeylerinin boyutlar itibariyle birbirine benzer ve vasat düzeyde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte çalışanların göreceli olarak en fazla mesleki gelişmeler ve gelecek ile ilgili endişelerden kaynaklanan stres yaşadıkları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this research the professional stress factors of Turkish manufacturing industry are considered by ergonomical manner, the problems that we faced are observed and the solutions for these problems are proposed. In order to find what kind of impact do the professional stress factors have on employees, and how often do the employees experience such stress symptoms and effects on theirselves, the surveys that prepared according to the organizational stress sources and the organizational stress symptoms and effects are applied to 362 employees of 74 various firms which are working on different sectors. The solutions of surveys that are observed systematically by the help of SPSS programme, are shared at this paper. The descriptive statistical methods (Frequency, Percentage, Average, Standard Deviation) are used while evaluating the data. T-test, anova test, correlation and regression analysis are applied for analyzing the hypothesis testings. Demographic attributes are investigated to see that they make a difference, or not, for the organizational stress subject, according to evaluations, the result that; age, working period, and marital status have no effects or differences on stress sourcess and stress effect and symptoms is achieved. Individual psychological and physical stress symptoms of female employees are higher than male employees, individual psychological stress symptoms of employees whose educational status is primary education are lower than the employees with higher educational status. Individual psychological stress symptoms of employees who has a managerial status at the business are higher than the blue-collar workers. In this study, we see that organizational stress levels of employees are at the average and have similarities dimensionally. In addition, employees stress is appeared relatively and mostly because of the developments at their job and their anxiety about the future.