Çevik denetim yaklaşımının Türk bankacılık sektöründe uygulanma düzeyinin belirlenmesi
The determining of the implementation level of the agile audit approach in Turkish banking sector
Yazar: ŞERİFE KILIÇARSLAN
Danışman: PROF. DR. REŞAT KARCIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration

Özet:
Son zamanlarda yaşanan hızlı değişimler birçok mesleğin ve sektörün çeşitli risk, belirsizlik ve kriz olarak nitelendirilen olumsuz durumlarla karşı karşıya kalmasına neden olabilmektedir. Ekonomik faaliyetlerin kalbi olarak nitelendirilen bankacılık sektörü de bu olumsuz durumlardan ülke ekonomisi içerisinde en fazla etkilenen sektörlerden birisi olarak değerlendirilebilir. Bu kapsamda bankalarda yürütülen iç denetim, bu olumsuz durumların etkilerinin yönetilmesinde önemli bir fonksiyon olarak kullanılabilir. Ancak, geleneksel olarak yapılan iç denetim faaliyetlerinin günümüz işletme ihtiyaçlarına cevap vermekte oldukça yetersiz kaldığı düşünülmektedir. Bu sebeple, geleneksel denetim yaklaşımına bir alternatif olarak çevik denetim yaklaşımı ve bununla beraber bu yaklaşımın işletmelerdeki düzeyi ön plana çıkmıştır.  Bu kapsamda çalışmanın amacı; bankaların iç denetim faaliyetlerinde çevik denetim yaklaşımının uygulanma düzeylerini belirlemek ve banka çalışanlarının bu yaklaşıma yönelik bakış açılarını ortaya koymaktır. Araştırma evreni, Türk bankacılık sektöründe görev yapan çalışanlardan oluşmaktadır. Araştırmanın ölçek geliştirme süreci kapsamında öncelikle doküman incelemesiyle madde havuzu oluşturulmuş daha sonra uzman görüşü alınarak pilot çalışma için kullanılacak anket formunun son hali ortaya çıkmıştır. Son olarak birbirinden bağımsız iki örneklemden anket yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı, ilişkisel ve çıkarımsal istatistiklerden faydalanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonunda bankaların çevik denetim yaklaşımının uygulanma düzeyine yönelik tüm çalışanların olumlu yönde benzer cevaplar verdiği; denetim ekiplerinin çevikliği ile denetim sürecinin çevikliği arasında pozitif bir ilişki olduğu; denetim ekiplerinin çevikliğinin denetim sürecinin çevikliğine bağlı olduğu; çevik denetim yaklaşımının uygulanma düzeyinde kamu bankalarının öne plana çıktığı; katılımcı görüşlerinin yalnızca bankaların sermaye yapısına göre farklılaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Recent rapid changes have led many professions and industries to face various negative situations, characterized as risks, uncertainties, and crises. The banking sector, often described as the heart of economic activities, can be considered one of the sectors most affected by these adverse conditions within the national economy. In this context, internal auditing conducted in banks can serve as a crucial function in managing the impacts of these negative situations. However, it is believed that traditional internal audit practices are quite insufficient in meeting the needs of modern businesses. Therefore, the agile audit approach has emerged as an alternative to the traditional audit approach, along with the importance of its level of implementation in organizations. The purpose of this study is to determine the level of implementation of the agile audit approach in the internal audit activities of banks and to reveal the perspectives of bank employees toward this approach. The research population consists of employees working in the Turkish banking sector. As part of the scale development process of the study, a pool of items was initially created through document review, and then expert opinions were obtained to finalize the survey form to be used for the pilot study. Finally, data were collected through surveys from two independent samples. The data obtained were analyzed using descriptive, relational, and inferential statistics. The study found that all employees gave similarly positive responses regarding the level of implementation of the agile audit approach in banks; there is a positive relationship between the agility of audit teams and the agility of the audit process; the agility of audit teams is dependent on the agility of the audit process; public banks stood out in terms of the level of implementation of the agile audit approach; and participants' views only differed based on the capital structure of the banks.