İstanbul ilinde çocuk dostu kent için mekân, çevre, tasarım, gelişim eksenli bir proje: "Esenler Çocuk Sokağı" örneğinin incelenmesi
An urban space, environment, design, development-aimed project for child-friendly city in Istanbul: Investigation on the example of "Esenler Child Street"
Yazar: BAHAR YAZGAN
Danışman: PROF. DR. MEZİYET ARI
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Dış mekan düzenlemesi = Outdoor design ; Kentsel tasarım = Urban design ; Mekan tasarımı = Space design ; Oyun alanları = Playground ; Sokaklar = Streets ; Tasarım = Design ; Çevre tasarımı = Environmental design ; Çocuk ekipmanı = Children's equipment ; Çocuklar = Children ; İstanbul-Esenler = İstanbul-Esenler

Özet:
Esenler Belediyesi yaşanabilir ve sürdürülebilir bir ilçe kurgularken, çocukların gelişimlerini oyunla destekleyecek, yaşadıkları mekânda iletişimini ve aidiyet duygusunu güçlendirecek, ailelerin çocuklarıyla ilgili algıladığı en büyük tehdit olan güvenlik kaygısını sonlandıran bir proje geliştirmiştir. Türkiye'de bir ilk olan "Çocuk Sokağı" projesinin Esenler 'de ve İstanbul'un diğer ilçelerinde, Türkiye'nin bütün şehirlerinde yaygınlaştırılması için tanıtılması ve bu konuyla ilgili öneriler getirilmesi amaçlanmaktadır. Esenler İlçesi Menderes Mahallesi 330. Sokakta yaşayan 595 kişiden 218'i gerçekleştirilen plebisitte oy kullanarak bu sokağın Çocuk Sokağı olmasına %85,7 oranında 'Evet 'demişlerdir. Esenler İlçesi Menderes Mahallesi 330. Sokakta bulunan ve 500 metre uzunluğundaki Çocuk sokağı içerisinde; Çocuk Oyun Düzenekleri, Oyun Merkezi, Çocuk Kütüphanesi, Çocuk Sineması, Esma Biltaci Anne Çocuk Kampüsü yer almaktadır. 11 Eylül 2014 tarihinde açılan Esenler Çocuk Sokağı; trafiğe kapalı ve ailelerin sokakta oynayan çocuklarını internet üzerinden 24 saat izleyebildikleri, çocuklar için güvenli, eğlenceli, eğitici, öğretici bir mekân olmuştur. Çalışmanın amacı; Çocuk Sokağı'nı kullanan çocukların ve annelerinin memnuniyetlerini araştırmak ve onların istek ve önerilerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın sonuçları ile açılması planlanan yeni Çocuk Sokakları için farklı öneriler geliştirerek bu konuda yapılacak bilimsel çalışmalara katkıda bulunacağı düşünülmektedir. 
Çocuk Sokağı kullanıcıları olan çocuk ve annelere yapılan anket ve ölçek çalışması sonucu elde edilen istatistiksel değerlendirme sonuçlarına göre mevcut Çocuk Sokağının memnuniyet, istek ve önerilere göre revize edilmesi, yeni yapılacak olan Çocuk Sokağı planlanmaları ile Esenler Belediyesinin yapacağı çalışmalar için hangi hizmetlere nerelerde önem verilmesi, projelerde tüm kullanıcıların tam katılımı konusunda yol gösterici özelliktedir. Ayrıca araştırma sonuçlarının Esenler Belediyesi'nin yanı sıra diğer belediyelere, kamu kuruluşlarına ve bundan sonra yapılacak olan çalışmalara da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Kullanıcı tercihleri belirlenirken insanların, çeşitli tipteki mal ve hizmetlere olan talep, beklenti ve görüşlerinin, zamana ve yöreye bağlı olarak değişebileceği akılda tutulmalıdır. Kullanıcıların görüş ve tercihleri, karar vericiler için yönlendirici nitelikte değer taşımaktadır. Bu türden kullanıcı fikirleri de yapılacak anket çalışmaları ve çeşitli istatistiksel değerlendirme yöntemleri ile belirlenmelidir ve elde edilen sonuçlar duyurulmalı paylaşılmalıdır. Araştırmanın örneklemini oluşturan Esenler Çocuk Sokağında Okul Öncesi Eğitim alan 4 yaş grubu 89 çocuk,5 yaş grubu 91 çocuk (101 kız, 79 erkek) dış mekân tasarımına yönelik beklentileri ile Öğrencilerin Yaş ve Cinsiyet bağımsız değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. FAS Duygular Ölçeğinin 1 sorusu kullanılarak çocukların memnuniyetlerinin ifade edilmesi sağlanmıştır.
 Esenler Esma Biltacı Anne Çocuk Kampüsünden okul öncesi eğitim alan140 tane 4 yaşında öğrenci ve 75 tane 5 yaşında öğrenci toplamda 215 öğrenci bulunmaktadır. TEÇGE Mahalle Memnuniyet Ölçeği ise tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak bu öğrencilerden 165 tanesinin Annesi ile Demografik özelliklere göre memnuniyet düzeyleri arasındaki farklılık olup olmadığı konusunun incelenmesi için gerçekleştirilmiştir. 
Elde edilen verilerin analizi için bir takım tanımlayıcı (frekanslar, yüzde analizi) ve açıklayıcı (ki-kare testi) istatistikler kullanılarak ortaya çıkan sonuçlar tablolar halinde özetlenmiş ve gerekli yorumlar yapılmıştır. 
Cinsiyet ile  açık veya kapalı  alan tercihi, çevreleme elemanı Tuğla tercihleri, Çöp kutularının Kırmızı renk  olması tercihleri, Çöp kutularının Mavi renk  olması tercihleri, Yer (zemin) Asfalt  tercihleri, Çiçeklik Varlığı için Ahşap tercihi, Çiçeklik Varlığı için Beton çiçeklik tercihi, Spor Alanı  için Futbol tercihi, Spor Alanı  için  Yüzme tercihi, Oyun Aleti için Çoklu oyun grubu tercihi, Oyun Aleti için  Oyun treni tercihi, Oyun Aleti için  Tırmanma ağı tercihi, Oyun Aleti için Köprü tercihi, Sosyal Kültürel faaliyetlere ve eğitime yönelik alanlar için Resim Yapma  Alanı tercihi  arasında anlamlı fark bulunmuştur.
Yaş ile Açık veya Kapalı alan tercihleri, Yer (zemin) Çim zemin tercihleri, Sanata Dayalı Alan için Karalama Panosu tercihi, Sanata Dayalı Alan için Küçük Aktivite Alanları tercihi, Su alanı için Sulu Oyun Elemanı tercihi, Su alanı için Çeşme tercihi, Malzeme olarak Oturma Birimleri için metal bank ya da doğal Kütük tercihleri, Çiçeklik Varlığı için Galvaniz tercihi, Çiçeklik Varlığı için Beton çiçeklik tercihi, Spor Alanı için  Yüzme tercihi, Spor Alanı  için Basketbol tercihi, Spor Aletleri için Karın kası güçlendirme aleti tercihi, Spor Aletleri tercih etme, seçenekler dışında diğer bir Spor Aleti tercihi, Sek sek, labirent, denge gibi sert zeminde oynanabilecek Oyun  Alanı tercihi, Oyun Aleti için Çoklu oyun grubu tercihi, Oyun Aleti için Zıp zıp tercihi   arasındaki, Oyun Aleti için Döner platform tercihi,  Oyun Aleti için Kaydırak  tercihi, Sosyal Kültürel faaliyetlere ve eğitime yönelik alanlar için Amfi Tiyatro  Alanı tercihi, Sosyal Kültürel faaliyetlere ve eğitime yönelik alanlar için Satranç Alanı tercihi   arasında anlamlı fark bulunmuştur.
Annelerin Yaş, Eğitim, Doğum Yeri, Oturdukları Evin Mülkiyet durumu, Oturdukları Evin Yapısal Durumu, Sahip oldukları Çocuk Sayısı, Evlendiğinden beri Taşınma durumu, Daha önceki oturulan evin bu mahalleye olan uzaklığı durumu, mahallede oturma süresi bağımsız değişkenleri ile annenin yaşadığı mahalleyi ne derece destekleyici olarak algıladığını, mahallenin sosyal ve fiziksel yapısını ve mahalledeki fiziksel kaynakları memnuniyeti arasında anlamlı fark bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çocuk Dostu Kent, Çocuk Sokağı, Mekân, Çevre, Tasarım, Gelişim, Katılım, Kullanıcı Memnuniyeti

Abstract:
Esenler Municipality has developed a project that will support the development of children and play an important role in the development of children's lives while strengthening the communication and sense of belonging that they have experienced and ending the security anxiety that is the biggest threat perceived by their families. and other provinces of Istanbul in order to make it widely available in all cities of Turkey and to make suggestions on this subject. Esenler District Menderes Mahallesi Using the plebisitte vote of 218 from 595 people who live in 330th Street, they said 'Yes' in 85.7% of this street to be the Children's Street. Esenler District Menderes Mahallesi Located in 330th Street and 500 meters long in Child Street; Children's Playground, Game Center, Children's Library, Children's Cinema, Esma Biltaci Mother's Campus. Esenler Children's Street opened on September 11, 2014; It is a safe, fun, educational, educational place for children, where children can play 24 hours a day on the streets with their children off the road. Purpose of the study; To investigate the satisfaction of children and their mothers who use Children's Street, and to uncover their wishes and suggestions. It is thought that the results of the research will contribute to the scientific work to be done by developing different proposals for the new Children's Streets planned to be opened.
According to the results of the statistical evaluation of the results of the questionnaire and scale studies done to children and mothers who are Child Street Users, revision of existing Child Street by satisfaction, wish and recommendation, planning of the new Child Street and the services to be provided by Esenler Municipality, it is a guide for full participation of all users. It is also thought that the results of the research will contribute to other municipalities as well as the Municipality of Esenler, to public institutions and to the work to be done thereafter.
It should be kept in mind that when user preferences are set, the demands, expectations and opinions of the various types of goods and services may change depending on time and region. The opinions and preferences of the users are of value for the decision makers. Such user opinions should also be determined by survey studies and various statistical evaluation methods, and the results obtained should be shared informally. In this study, it was examined whether there is a meaningful relationship between the expectations for outdoor design and the age and gender independent variables of the students, with 89 children, 91 children (101 girls, 79 boys) aged 4 years and pre-school education at Esenler Childrens Street. The use of 1 questionnaire of the FAS Emotion Scale was used to express children's satisfaction.
Esenler Esma Biltacı There are 215 students at the age of 4 at the age of 140 students and 75 at the age of 5 at the Mother Child Campus. The TEÇGE Neighborhood Satisfaction Scale was used to examine the question of whether there were any differences in the satisfaction levels of 165 of these students with their mothers by demographic characteristics using random sampling method.
The results obtained using a set of descriptors (frequencies, percent analysis) and explanatory (chi-square test) statistics for the analysis of the obtained data were summarized in tables and necessary comments were made.
Preference for red color of garbage cans, preference of garbage cans for blue color, preference of floor (floor) asphalt preference, preference for flowerpot for wood, preference for concrete for flowerpot, preference for flowerpot, Choice of soccer, Preferred for Swimming for Sports Area, Multiple game group preferred for gaming, Game train preferred for gaming, Climbing net for game gaming preference, Bridge preferred for gaming tool, Socially Cultural activities, and Painting Area for educational areas Significant difference was found.
Preference for open area for wet area, preference for water area for fountain choice, preference for open area for wet area, preference for open area for wet area, preference for lawn floor for floor area, preference for blotting board for sanata based area, small activity areas for sanata based area Preference for metal bench or natural billet for units, preference of Galvanize for Flower Presence, preference of concrete flower for Presence of Flower, preference for Swimming for Sports Area, preference of Basketball for Sports Area, preference of Abdominal augmentation for Sport Equipments, choice of Sports Equipments a playground for a gaming device, a gaming device for a gaming device, a gaming device for a gaming device, a gaming device for a gaming device, a gaming device for a gaming device, a gaming device for a gaming device, For social cultural activities and educational areas n Amphitheater Area preference, Social Cultural activities and educational area.
The distance from the previous residence to the neighborhood, the distance to the neighborhood, the independent variables of the residence time with the neighborhood, the extent to which the mother lived in the neighborhood, the degree of support, the age of the parents, the place of residence, the place of education, the place of birth, the status of residence,, the social and physical structure of the community, and the satisfaction of the physical resources of the neighborhood.

Keywords: Child Friendly City, Children's Street, Space, Environment, Design, Development, Participation, User Satisfaction