Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencilerinin Türk sanat müziği teori ve uygulaması derslerine ilişkin öz yeterliklerinin incelenmesi
Examination of the self-efficacy of fine arts high school music department students regarding Turkish classical music theory and practice courses
Yazar: NUR YASEMİN BAŞKAN GÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞEFİKA TOPALAK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışma, Güzel Sanatlar Lisesi müzik bölümümü öğrencilerinin Türk sanat müziği teori ve uygulaması derslerine ilişkin öz yeterliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ölçek oluşturulurken Güzel sanatlar Lisesi 9. ve 10. sınıf Türk sanat müziği teori ve uygulaması derslerinin öğretim programlarında yer alan kazanımlar göz önünde bulundurulmuş ve çalışmaya yön vereceği düşünülen kişisel bilgi içeren ifadeler de demografik bölüme eklenmiştir. Bu araştırmanın örneklemi; amaçlı örneklem yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle seçilen ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan ilk çalışma için 107 ikinci çalışma için 103 Güzel Sanatlar Lisesi 11. ve 12. Sınıf müzik öğrencisinden oluşmuştur. Nicel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmada araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ve alanında yetkin beş öğretim elemanından uzman görüşü alınarak "Türk Sanat Müziği Teori ve Uygulaması derslerine ilişkin öz yeterlik ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Geliştirilen ölçek beşli likert tipinde (1: Asla, 5: Her zaman) hazırlanmıştır. Uygulanan pilot çalışmanın ardından veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın ilk sonuçlarında 18 madde ve 4 boyuttan (koma cetveli, usuller, dörtlü ve beşliler, makamlar ve makamları oluşturan ögeler) yapısıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçek aynı gruba ölçeğin son hali yeniden uygulanmış ve araştırma sonuçlarına göre çalışmaya katılan Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerinin TSM teori ve uygulaması derslerine ilişkin öz yeterlik algısı "bazen" aralığında (orta düzeyde) tespit edilmiştir. Alt boyut puanlarına göre en yüksek öz yeterlik algısının "makamlar ve makamları oluşturan ögeler" ve "koma cetveli" öz yeterliklerine ait olduğu; en düşük öz yeterlik algı puanının ise "usuller" ve "dörtlü ve beşliler" öz yeterlik algısına ait olduğu, koma cetveli, usuller, makamlar ve makamları oluşturan ögeler ve ölçek toplam puanının cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği, dörtlü ve beşliler alt boyut puanının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Erkek katılımcıların dörtlü ve beşliler öz yeterlik puanının kadın katılımcıların puanına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, ayrıca TSM teori ve uygulaması derslerine ilişkin öz yeterlik, ölçek ve alt boyut puanlarının sınıf düzeyine, katılımcıların bireysel çalgısına, ailesinde TSM, THM, pop müziği, arabesk, yabancı müzik, klasik batı müziği ve rap müzik dinlemeyi tercih etme durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Öğrencilere Türk sanat müziği teori ve uygulaması dersleri kapsamında verilen eğitim, Çalgı eğitimi, Türk sanat müziği koro ve Çalgı toplulukları dersleriyle ilişkilendirilerek mümkün olduğunca desteklenmesi, öğrencilerin bu derslere yönelik öz yeterlik algılarının artması için öğrencilerin Türk sanat müziği teori ve uygulaması dersleri kapsamında yaptıkları uygulamaların, sunum ve dinleti gibi etkinliklerde yer alması sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the self-efficacy of Fine Arts High School music department students regarding Turkish classical music theory and practice courses. While creating the scale, the achievements in the 9th and 10th-grade Turkish classical music theory and practice courses curriculum at Fine Arts High Schools were considered, and personal information statements deemed to guide the study were also included in the demographic section. The sample of this study consisted of 107 11th and 12th grade Fine Arts High School music students for the first study and 103 students for the second study, who were selected by the convenience sampling method from purposive sampling methods and volunteered to participate in the study. In this study, carried out with the quantitative research method, the data of the research were collected using the "Turkish Art Music Theory and Practice Courses Self-Efficacy Scale" developed by the researcher and obtained expert opinions from five competent faculty members in the field. The developed scale was prepared in a five-point Likert type (1: Never, 5: Always).The data were analyzed using the SPSS program after the pilot study was applied. In the first results of the study, it was determined that it was a valid and reliable scale with a structure of 18 items and 4 dimensions (koma table, usuls, quartets and quintets, maqams and the elements that form maqams). The developed scale was re-applied to the same group in its final form, and according to the research results, the self-efficacy perception of Fine Arts High School students participating in the study regarding TSM theory and practice courses was determined to be in the "sometimes" range (medium level). According to the sub-dimension scores, the highest self-efficacy perception was related to "maqams and elements constituting maqams" and "koma table," while the lowest self-efficacy perception scores were related to "usuls" and "quartets and quintets." It was found that the scores for the koma table, usuls, maqams, elements constituting maqams, and the total scale did not show a significant difference based on gender; however, the sub-dimension score for fourths and fifths showed a significant difference based on gender, with male participants scoring significantly higher than female participants. Additionally, it was determined that self-efficacy regarding Turkish classical music theory and practice courses, scale, and sub-dimension scores did not show a significant difference based on class level, individual instrument, or the preference for listening to Turkish classical music, Turkish folk music, pop music, arabesque, foreign music, classical Western music, and rap music in their family. Based on the research results, it is suggested that the education provided within the scope of Turkish classical music theory and practice courses be supported as much as possible by correlating it with Instrument Education, Turkish classical music choir, and Instrument Ensembles courses, and that students' self-efficacy perceptions towards these courses be increased by ensuring that the practices they perform within the scope of Turkish classical music theory and practice courses are included in activities such as presentations and recitals.