Perikardiyosentez işlemi uygulanan hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi ve etiyolojik dağılımın belirlenmesi
Evaluation of clinical and laboratory properties and determination of etiological distribution of patients with pericardiocentesis process
Yazar: FURKAN DONBALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VEHBİ DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Perikardial efüzyon = Pericardial effusion ; Perikardiyosentez = Pericardiocentesis

Özet:
Giriş: Perikardiyal efüzyon, perikardiyal boşlukta anormal miktarda veya nitelikte sıvı birikmesi durumudur. Hemodinamik olarak stabil perikardiyal efüzyonlu hastalarda ana tedavi, altta yatan nedene yönelik yapılırken; semptomatik perikardiyal efüzyon veya kalp tamponadı saptanan hastalarda perikardiyosentez veya cerrahi drenaj uygulanmalıdır. Çalışmamızda orta ve ağır perikardiyal efüzyonu olan ve perikardiyosentez işlemi uygulanan hastalarda sosyodemografik özellikler, klinik bulgular ve etiyolojik dağılımın değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.01.2010 - 31.12.2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde perikardiyosentez işlemi uygulanmış 0 - 18 yaş aralığındaki olgular retrospektif olarak değerlendirildi.
Bulgular: Orta ve ağır perikardiyal efüzyon bulunan 59 hastanın 21'inde (%35) postperikardiyotomi sendromu, 38'inde (%65) kalp cerrahisi dışı nedenlere bağlı perikardiyal efüzyon saptandı. Postperikardiyotomi Sendromu gelişen 21 hastanın 11'i (%52,4) erkek ve 10'u (%47,6) kızdı. Erkek/Kız oranı 1.1 idi. Postperikardiyotomi sendromu gelişen 7 hastanın (%33,3) başvuruda en az bir şikayeti mevcuttu. Hastaların 4'ünde (%19) solunum sıkıntısı, 2'sinde (%9,5) halsizlik, 1'inde (%4,7) karın ağrısı, 1'inde (%4,7) bayılma şikayeti vardı ve 14 hastanın (%66,7) başvuruda şikayeti yoktu.  Kalp cerrahisi dışı nedenlere bağlı orta ve ağır perikardiyal efüzyon bulunan ve perikardiyosentez uygulanan hastaların ise 26'sı (%68,4) erkek ve 12'si (%31,6) kızdı. Erkek/Kız oranı 2,16 idi. Kalp cerrahisi dışı nedenlerle perikardiyosentez yapılan 26 hastanın (%89,7) başvuruda en az bir şikayeti vardı. Hastaların 15'inde (%51,7) solunum sıkıntısı, 11'inde (%37,9) göğüs ağrısı, 9'unda (%31) ateş, 4'ünde (%13,8) halsizlik, 2'sinde (%6,9) öksürük, 2'sinde (%6.9) huzursuzluk, 1'er hastada ise (%3,4) karın ağrısı, omuz ağrısı şikayetleri mevcuttu. Kalp cerrahisi dışı nedenlere bağlı perikardiyosentez yapılan hastalarda etiyolojik dağılıma bakıldığında; perikardiyal efüzyonun 10 hastada (%26,3) enfeksiyöz, 7 hastada (%18,4) idiyopatik, 4 hastada (%10,5) iatrojenik nedenlere bağlı olduğu, 3 hastanın (%7,9) malignite, 4 hastanın (%10,5) romatolojik hastalık ve 3 hastanın (%7,9) kardiyomiyopati tanısı aldığı, 7 hastanın ise (%18,4) diğer tanılardan birini aldığı görüldü.  
Sonuç: Perikardiyal efüzyon geçirilmiş kalp cerrahisi sonrası ortaya çıkabileceği gibi, bir çok farklı lokal veya sistemik hastalığın bulgusu olarak da ortaya çıkabilir. Orta ve ağır perikardiyal efüzyon hastalarında hemodinamik etkilenme veya tamponad bulguları olması durumunda hem acil tedavi hem de tanısal testlere imkan vermesi nedeniyle perkütan perikardiyosentez ve perikardiyal kateter güvenli bir şekilde kullanılabilir.

Abstract:
Introduction: Pericardial effusion is an abnormal amount or quality of fluid accumulation in the pericardial space. While the main treatment is performed for the underlying cause in patients with hemodynamically stable pericardial effusion; pericardiocentesis or surgical drainage should be performed in the cardiac tamponade or symptomatic pericardial effusion. In our study, we aimed to evaluate the sociodemographic characteristics, clinical findings and etiological distribution in patients who have moderate or severe pericardial effusion and performed pericardiocentesis procedure.
Materials and Methods: In our study, patients aged 0 to 18 years who underwent pericardiocentesis procedure between 01.01.2010 - 31.12.2018 in Health Sciences University Ankara Dr.  Sami Ulus Maternity, Children Health and Disease, Health Application and Research Center were retrospectively evaluated.
Results: Of the 59 patients with moderate and severe pericardial effusion, 21 (%35) had postpericardiotomy syndrome, and 38 (%65) had pericardial effusion due to non-cardiac surgery. Of 21 patients who developed postpericardiotomy syndrome, 11 (% 52.4) were boys and 10 (%47.6) were girls. The male/female ratio was 1.1. Seven patients (% 33.3) who developed postpericardiotomy syndrome had at least one complaint at admission. Four patients (%19) had respiratory distress, 2 (%9.5) had weakness, 1 (4.7%) had abdominal pain, 1 (%4.7) had fainting and 14 patients (%66.7) had no complaints at admission. Of the patients with moderate and severe pericardial effusion due to non-cardiac surgery and who underwent pericardiocentesis, 26 (%68.4) were boys and 12 (%31.6) were girls, and the male/female ratio was 2.16. 26 patients (%89.7) who underwent pericardiocentesis for reasons other than cardiac surgery had at least one complaint at admission. Respiratory distress in 15 patients (%51.7), chest pain in 11 (%37.9), fever in 9 (%31), 4 (%13.8) malaise, 2 (% 6.9) cough, 2 (%6.9) discomfort, 1 patient (%3.4) had abdominal pain and shoulder pain. When we look at the etiological distribution in patients undergoing pericardiocentesis due to non-cardiac surgery; pericardial effusion was infectious in 10 patients (%26.3), idiopathic in 7 patients (%18.4), iatrogenic causes in 4 patients (%10.5), 3 patients (%7.9) had malignancy, 4 patients (%10,5) had rheumatological disease and 3 patients (%7.9) were diagnosed with cardiomyopathy, 7 patients (%18.4) received one of the other diagnoses . 
Conclusion: Pericardial effusion may occur after previous cardiac surgery or it may occur as a finding of many different local or systemic diseases. Percutaneous pericardiocentesis and pericardial catheter can be used safely in patients with moderate and severe pericardial effusion, since it allows both emergency treatment and diagnostic tests in case of hemodynamic effects or tamponade findings.