Demanslı aile üyesine sahip olmanın "Demans riskini azaltmak için yaşam şekli ve sağlık davranışı değiştirme inançları" üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of having a family member with dementia on "Motivation for Changing Life Style and Health Behavior for Reducing the Risk of Dementia"
Yazar: MELEK ŞENER
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Aile = Family ; Davranış değiştirme = Behaviour change ; Demans = Dementia ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Bu araştırma ailede demanslı bireye sahip olmanın bireylerin demans riskini azaltmak için yaşam şekli ve sağlık davranışı değiştirme inançları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma tanımlayıcı, karşılaştırmalı bir çalışmadır. Çalışmaya demanslı aile üyesine sahip olan 40 yaş ve üzeri 168 kişi ile demanslı aile üyesine sahip olmayan 40 yaş ve üzeri 170 kişi, toplamda 338 kişi katılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik özellikler formu, Demans Riskini Azaltmak İçin Yaşam Şekli ve Sağlık Davranışı Değiştirme Motivasyonu Ölçeği ve Modifiye Charlson Komorbidite İndeksi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, ki-kare testi ve t-test kulanılmıştır.
Demanslı aile üyesine sahip olan ve olmayan her iki gruptaki katılımcılar yaş, cinsiyet, eğitim durumu, aylık gelir durumu, çalışma durumu, mevcut kronik hastalık sayısı, modifiye Charlson komorbidite indeksi puanı yönünden benzerlik göstermektedir (p>0.05). Araştırmamızda, algılanan duyarlılık, algılanan ciddiyet, algılanan yarar, algılanan engel, harekete geçeceğine dair ipuçları boyutu ve demanslı aile üyesine sahip olma ile arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Genel sağlık motivasyonu, öz-etkililik boyutları ve demanslı aile üyesine sahip olma ile anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05).
Bu çalışma ile demanslı aile üyesine sahip olmanın demans riskini azaltmaya yönelik davranış değişikliğine yönlendirmede önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. Bireyleri engelleyen ya da motive eden faktörlerin bilinmesi, hemşirelerin bireylerin davranışlarını değiştirici girişimler planlamasında önemli olmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Aile, davranış değiştirme, demans, sağlık inanç modeli
Tezin sayfa adedi: 80
Danışman: Prof.Dr. Özlem-Küçükgüçlü

Abstract:
This research was carried out to investigate whether having a family member with dementia effects life style and health behavior change beliefs in order to reduce the risk of dementia in individuals.
This is a descriptive, comparative study. The study included a total of 338 people, 168 people aged 40 and over who had a family member with dementia and 170 people aged 40 and over who did not have a family member with dementia. Data collected with sociodemographic characteristics form, Motivation for Changing Lifestyle and Health Behavior for Reducing the Risk of Dementia and Modified Charlson Comorbidity Index. During data evaluation number, percentage, arithmetic mean, chi square test, and t-test were used.
Participants in both groups with and without a family member with dementia were similar in terms of age, gender, education status, monthly income, employment status, number of existing chronic diseases, modified Charlson comorbidity index score (p>0.05). A significant difference was found between perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, cues to action subscales and having a family member with dementia in this study (p<0.05). However, no difference was found with health motivation and self-efficacy (p > 0.05).
In this study, it was found that having a family member with dementia was an important factor in routing behavior change aimed at reducing the risk of dementia. Knowing the factors that inhibit or motivate individuals is important for nurses to plan interventions to change the behavior of individuals.

Keywords: Behaviour change, dementia, family, health belief model
Page number: 80
Advisor: Prof.Dr. Özlem-Küçükgüçlü