Daha önce hiç antipsikotik tedavi kullanmamış şizofreni hastalarında serum bdnf düzeylerinin araştırılması: Karşılaştırmalı bir çalışma /
Yazar: OĞUZHAN BEKİR EĞİLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. M. ÇİĞDEM AYDEMİR
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada daha önce tedavi almamış şizofreni hastaları ile sağlam kontrol grubunun serum BDNF (Beyin kaynaklı nörotrofik faktör)  düzeyleri arasındaki olası farklılıkların araştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM: ANEAH'e başvuran, SCID-1 ile DSM-IV'e göre Şizofreni tanısı konulan, daha önce tedavi almamış, çalışma kriterlerini karşılayan 35 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş sağlam kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm olguların sosyodemografik özelliklerini içeren bilgi formu, PANSS ölçekleri doldurulmuş ve serum BDNF düzeyleri ölçülmüştür. Hasta ve kontrol grubu serum BDNF düzeyleri açısından birbiriyle karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Şizofreni olgularının serum BDNF düzeyi, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p=0,000). Şizofreni alt tiplerinin ortalama serum BDNF düzeylerine ilişkin yürütülen Kruskal-Wallis testinin sonuçları (p=0,046) paranoid, farklılaşmamış ve dezorganize şizofreni alt tiplerinin ortalama serum PRL düzeyleri arasında anlamlı bir fark olduğuna işaret etmektedir. Tukey'in multiple comparison test sonuçları ise, paranoid-dezorganize (P=0,000) ve farklılaşmamış-dezorganize (P=0,000) şizofreni alt tipleri arasında farklı ortalama serum BDNF düzeylerine ulaşırken, farklılaşmamış-paranoid şizofreni alt tipleri arasında (P=0,081) anlamlı bir fark göstermemektedir. Paranoid ve farklılaşmamış şizofreni hastalarının serum BDNF düzeyi dezorganize şizofreni hastalarının serum BDNF düzeyinden anlamlı derecede yüksek bulundu. Çalışmamızda şizofreni hastalarının hepsine PANSS uygulanmış ve ortalama PANSS skorları ile PANSS alt ölçeklerine ait skorlar hesaplanmıştır. PANSS skorları ve alt ölçek skorları ile serum BDNF düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiş ve aralarında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. İGD skorları ile serum BDNF düzeyleri arasındaki ilişki de incelenmiş ve aralarında pozitif korelasyon saptanmıştır (p=0.07). 
TARTIŞMA: BDNF (Beyin kaynaklı nörotrofik faktör) santral sinir sisteminde en geniş dağılımı gösteren nörotrofik faktördür. Santral sinir sistemindeki nöronların gelişimine, rejenerasyonuna ve korunmasına yardımcı olur. Nörotransmitterlerin sentezini, metabolizmasını ve nöronal aktivitesini düzenler; ayrıca dopaminle ilişkili sistemlerin ve mezolimbik dopamin sisteminin gelişimiyle ilişkilidir. Antipsikotik tedavi almamış şizofreni hastalarındaki serum BDNF düzeyindeki düşüklük; BDNF'deki eksikliğin şizofrenide beyinde görülen yapısal ve fonksiyonel değişikliklere katkıda bulunduğunu düşündürmektedir. Bu da nörogelişimsel bozuklukların şizofreni patogenezinde rolü olduğuna dair hipotezle uyumludur. Sonuç olarak bulgularımız antipsikotik tedavi almamış şizofreni hastalarının düşük BDNF seviyelerine sahip olduklarını göstermiştir. Bu durum, şizofreni hastalarındaki bozulmuş nörogelişimsel sürecin bir yansıması olabilir. BDNF'nin şizofrenideki rolünün aydınlatılması şizofreni tedavisinde yeni terapötik stratejilerin geliştirilmesini sağlayabilir. BDNF'nin şizofrenideki rolünü daha iyi anlayabilmemiz için çok daha geniş hasta grupları üzerinde araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
OBJECTIVE: In this study we aimed to investigate the possible differences of serum BDNF levels between the drug-naive patients with schizophrenia and healthy controls.
METHOD: Serum BDNF levels were determined in the serum of 35 drug-naive patients diagnosed as schizophrenia according to SCID-I and DSM-IV criterias and 35 healthy controls subjects matched for gender and age. The schizophrenia symptomatology were assessed by the positive and negative syndrome scale (PANSS).
RESULTS: The results showed that BDNF levels were significantly lower in drug-naive patients with schizophrenia than in healthy control subjects (p=0.000). Tukey's multiple comparison test results indicate significantly higher BDNF levels in paranoid and undifferentiated subtypes compared to disorganized subtype (p=0.000). Correlations were tested between serum BDNF levels of the patients and the PANSS total and its subscale scores. No significant correlation was observed between serum BDNF levels and the PANSS total and its subscale scores. GAF scores of the patients were also analyzed and significantly positive correlation was found between serum BDNF levels of the patients and GAF scores.
DISCUSSION: BDNF is a member of the neurotrophic family that promotes the development, regeneration, sustaining and maintenance of neuron function in the central nervous system. BDNF modulates neurotransmitter synthesis, metabolism and neuronal activity and is also involved in the development of dopaminergic-related systems, and the mesolimbic dopamine systems. Our findings showed decreased BDNF serum levels in a sample of drug-naive patients with schizophrenia. Lower serum levels of BDNF in a sample of drug-naive patients with schizophrenia are consistent with the hypothesis that a deficit in this neurotrophic factor may contribute to the structural and functional alterations of brain underlying in the initial phase of schizophrenia suggesting that neurodevelopmental disturbances may be involved in the pathogenesis of schizophrenia. However, more studies are needed to investigate the role of BDNF on the clinical severity, pathophysiology, treatment response to antipsychotics and outcome of schizophrenia.