İş sağlığı ve güvenliği kapsamında verilen ilk yardım eğitimlerinin incelenmesi
Review of first aid trainings provided within the scope of occupational health and safety
Yazar: NURCAN BOYNİKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİNÇ ALKAN KORKMAZ
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: İlk yardım = First aid

Özet:
İlk yardım; yaşamı tehlikeye sokan, beklenmedik gelişen durumlarda yardıma ihtiyaç duyan hasta/yaralıya, profesyonel tıbbi yardım gelinceye kadar tıbbi malzeme ve ilaç kullanmaksızın olay mahalinde yapılan ilk müdahaledir. Bu konuda en önemli nokta, hasta/yaralının profesyonel tıbbi yardım gelinceye kadar hayatta kalabilmesidir. Acil durumlarda bu görev, profesyonel tıbbi yardımcılar gelinceye kadar, tıbbi herhangi bir malzeme aramaksızın halihazırdaki araç-gereçleri kullanan, ilaçsız uygulamaları yapabilme konusunda eğitim almış sertifikalı uygulayıcılara düşmektedir.
Dünyada ve ülkemizde iş kazası ve meslek hastalığı sebebiyle her yıl birçok işgören hayatını kaybetmektedir. İş kazalarının veya meslek hastalıklarının başlıca sebeplerinden birisi işgörenlere çalışma yerindeki risklerle ilgili eğitim verilmemiş olması ve eğitimin önemi konusunda kâfi bilince sahip olmamalarıdır. İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, çalışma yerlerinde meslek hastalıklarını ve iş kazalarını önlemek ve azaltmak amacıyla kullanılan araçlarından biri olarak görülmektedir. İşgörenlerin iş sağlığı ve güvenliği hususunda eğitilerek bilinçlendirilmeleri sonucu iş kazası ve meslek hastalıklarının azaltılarak sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının oluşturulması amaçlanmaktadır. İşgörenlere, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı oluşturulması gayesiyle verilebilecek eğitimlerden bir tanesi de ilk yardım eğitimleridir.
Bu çalışma, işgören eğitiminde ilk yardım modülüne odaklanmaktadır. Aynı zamanda bu çalışma, işgören eğitimi içerisindeki mevcut ilk yardım eğitimlerinin yeri ve işleyişini incelemeyi ve iyileştirmeye yönelik öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Türkiye'deki mevcut iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri içerisindeki ilk yardım modülüne ilişkin bilgilerin derlenmesini, Eğitimciler İçin Eğitim Rehberi: İlk Yardım Modülleri kitabının (2008) incelenmesini ve bu doğrultuda iyileştirme önerilerinin ortaya konulmasını kapsamaktadır.
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre sertifikalı ilk yardım eğitimi programları ülke geneline yaygınlaştırılması; eğitim sürelerinde muhakkak düzenleme yapılması, mümkün olan en azami ölçüde eğitim süresi artışına yönelinmesi; Temel İlk Yardım Eğitimi almış ilk yardımcılara Güncelleme İlk Yardım Eğitimi vermek için 3 yıl beklenmemesi, en az yılda 1 kez Güncelleme İlk Yardım Eğitimi verilerek bilgilerin taze tutulması; eğitim planlaması yapılırken katılımcıların eğitim seviyelerinin göz önünde bulundurulması, olabildiğince homojen eğitim seviyesine sahip katılımcılarla eğitim grubu oluşturulması; eğitim planlaması yapılırken katılımcıların çalışma alanları, ilgili oldukları konular üzerine düşünülmesi, standart bir ilk yardım eğitimi içeriği yerine farklı alanlara özgü eğitim içeriklerinin de hazırlanması; eğitimler sırasında teorik ve pratik ilk yardım bilgilerinin yanında, katılımcılara konu ile alakalı yasa ve yönetmeliklerin de öğretilmesi önerilerinde bulunulmuştur.
Çalışma nitel bir araştırma olup, araştırmada gözlem ve literatür taraması bir arada kullanılmıştır. Çalışma kapsamındaki verilere Aralık 2021 - Mayıs 2023 tarih aralığında ulaşılmıştır.

Abstract:
First aid is the first response to the patient/injured person who needs help in unexpected situations that endanger life at the scene of the incident without using medical supplies and drugs until professional medical help arrives. The most important factor in this regard is the survival of the patient/injured person until professional medical help reaches. In case of emergencies, this falls to certified executor who has been trained in context of fulfilment of nondrug treatment and using the existing equipment without needing any medical stuff until emergency medical team arrives.
Many employees are passing away due to the occupational accident and disease in each year in our country and the world. One of the reasons of occupational accident and diseases is the existence of untrained employees with regards to the risks in the work place and having less consciousness about importance of the training. Occupational health and safety trainings are considered as one of the tools for decreasing and averting the occupational diseases and accidents in workplaces. As a result of raising consciousness of employees with regards to the occupational health and safety training, creating healthy and safe workplaces is targeted via decreasing occupational accidents and professional diseases. One of the trainings in this context is first aid training.
The study focuses on first aid module of employee training. At the same time this study aims to examine the essence and treatment of existing first aid training under the umbrella of employee training and provide suggestions for enhancing the context. The study contains compiling the existing subjects referred to first aid module in the occupational health and safety trainings, examining the book named Eğitimciler İçin Eğitim Rehberi: İlk Yardım Modülleri (2008) and presenting guidelines for enhancing in this respect.
According to the results of the study, a set of guidelines are presented below. Those are; extending the certified first aid training programs across the county, reorganizing the training periods from scratch, heading to increase the time of training as maximum as possible, not ceasing people who have completed "The Basic First Aid Training" program for 3 years in order to train "Sustainment First Aid Training", refreshing the knowledge through providing "Sustainment First Aid Training" at least once in a year, taking into consideration of educational level of participants while planning the training before, grouping the participants according to the same educational level as far as possible, enhancing the context of training based on participants' field of businesses, their working environment rather than usual first aid training while preparing the training program, teaching the participants relevant regulations and law along with the theoretical and practical first aid applications.
The study is qualitative research and contains observation and literature review. Data between the December 2021 and May 2023 are taken into consideration in this study.