Fransa'da güvenlikleştirme ve güvenlikleştirilmiş vatandaş deneyimi
Securitization in France and securitized citizen experience
Yazar: BİRSEN AYBÜKE EVRANOS
Danışman: PROF. DR. YUNUS KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Fransa = France ; Güvenlik = Security ; Güvenlik stratejileri = Security strategy ; Güvenlikleştirme = Securitization ; Müslümanlar = Muslims ; Müslümanlık = Muslimism ; Vatandaş odaklılık = Citizen orientation ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Geçtiğimiz yıllarda topraklarında gerçekleşen pek çok saldırı Fransa'da güvenlik gündelik siyasetin dışına çıkarılarak Fransız toplumunun varlığının ve kimliğinin tehdit altında olduğu söylemiyle siyasi seçkinler tarafından güvenlikleştirilmiştir. Bu güvenlikleştirme hamleleri pek çok acil durum önlemini kapsamaktadır ve bu önlemler teröristlerin kendilerini Müslüman olarak tanımlamaları sebebiyle, çoğunlukla Müslümanlara yönelik olarak alınmıştır. Bu durumda, Fransız Müslümanlarının çeşitli hak ve özgürlükleri bu önlemler neticesinde zedelenmiştir. Fransa'da özellikle 1990'lardan itibaren görünürlüğü artan Müslüman azınlık sorunu bu saldırılar sonrasında daha da tartışmalı bir mesele haline gelmiştir. Bu tez, Fransa'nın saldırılar sonucunda aldığı güvenlik önlemlerini güvenlikleştirme teorisiyle analiz etmekte ve bu güvenlik önlemlerinin Fransa'da yaşayan Müslüman azınlık üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. 
Güvenlikleştirme teorisinin temel tezlerinden biri olan güvenlikleştirme bir söz edimidir savından hareketle, Fransız resmi kanallarından yapılan açıklamalar ve meclis konuşmaları eleştirel söylem analizi yoluyla incelenmektedir. Bu çerçevede Fransa'da uygulanan acil durum önlemlerinin siyasi elitler tarafından nasıl gerekçelendirildiği ve terörizm tehdidinin güvenlik çerçevesinde nasıl söylemsel olarak inşa edildiği aydınlatılmıştır. Güvenlikleştirme teorisine göre güvenlikleştirmenin başarılı sayılabilmesi için alımlayıcı kitlenin bunu kabul etmesi gerekmektedir. Yapılan çeşitli araştırmalara göre Fransız toplumu genel olarak güvenlikleştirme hamlelerini kabul etmektedir. Ancak güvenlikleştirmeden daha çok etkilenen Müslüman azınlıkların bu güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediğine dair herhangi bir veri bulunmamaktadır. Bu çalışma bu alandaki eksikliği gidermektedir.
Fransa'da yaşayan Müslüman azınlığın entegrasyon (veya asimilasyon) sırasında karşılaştığı güvenlikle ilgili sorunlar güvenlikleştirmenin huzursuzluk politikası yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Fransa'da anayasa ve vatandaşlık kanunları, Müslümanların medyada nasıl temsil edildiği, eğitimde Müslümanların karşılaştığı sorunlar, laik uygulamalarının Müslümanlara yarattığı zorluklar ve Fransa İslam'ı (Islam de France) kavramı incelenmiştir.
Terörist saldırılar sonrası dönemde siyasi elitler yaptıkları konuşmalarla güvenlikleştirmeyi meşrulaştırmıştır. Ancak güvenlikleştirmenin sürdürülebilmesi ve Fransız değerlerine karşı bir tehdit teşkil eden Müslümanlarla "daha etkin mücadele edilebilmesi" için olağanüstü hâl dışında da varlığını devam ettirebilecek yasa değişikliklerine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda çeşitli terörle mücadele kanunları ve "İslam'la mücadele" kanunu çıkarılmıştır. 
Güvenlikleştirme çalışmalarında alımlayıcı kitle sıklıkla göz ardı edilmektedir. Ancak güvenlikleştirmenin başarılı olup olmadığı alımlayıcı kitlenin güvenlikleştirmeyi kabulü ile anlaşılmaktadır. Bu nedenle bu tezde, Müslümanların güvenlikleştirme ile ilgili düşüncelerinin ve güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediklerinin anlaşılabilmesi için Fransız Müslümanlarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Güvenlikleştirme bir mesaj ve yanıt süreci olduğundan, Müslümanların güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediği Kodlama-Kodaçımlama Modeli ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler Müslümanların güvenlikleştirmeyi kabul etmediğini, dolayısıyla Fransa'da güvenlikleştirmenin Müslüman alımlayıcı kitle özelinde başarısız olduğunu göstermektedir.

Abstract:
France has experienced many terrorist attacks on its soil since 2015. These attacks have been securitized by the political elite with a political rhetoric that the very existence and identity of French society is under threat. This rhetoric has been followed by several security measures and security issues have been taken out of normal politics. Since terrorists identify themselves as Muslim, the emergency measures aim to deal with Muslims and Islam. Therefore, various rights and freedoms of French Muslims were damaged as a result of these measures. The visibility of Muslim minority in the French society has been increased since 1980s and this led to famous affaire de foulard in 1989. After the terrorist attacks French Muslim community issue have become more controversial. This thesis analyzes the security measures taken after several terrorist attacks and evaluates the impact of these measures on the Muslim minority living in France.
French Muslims face integration (or assimilation) related problems every day since their culture and lifestyle are considered barbaric and uncivilized. French integration policies push Muslim citizens to give up their identity and culture as a result of politics of unease. The analysis of constitution and citizenship laws, Muslim representation in the media, the problems faced by Muslims in education, the difficulties created by laicité practices, and the concept of Islam de France show the challenges that Muslim French citizens encounter in their daily life. These also devalue the citizenship of French Muslims as they are treated as second-class citizens.
Based on the argument that securitization is primarily a speech act, statements of French president and of members of the government and parliamentary speeches were analyzed through critical discourse analysis. In this context, it has been clarified how the emergency measures implemented in France are justified by the political elite and how the terrorist threat is discursively constructed within the framework of security. The major security measure, namely state of emergency, and the security practices enacted under state of emergency were analyzed as politics of exception. The state of emergency was harsh against French Muslims and the power given to the law enforcement resulted discriminatory acts against Muslim individuals.
After the attacks, political elites legitimized securitization with political discourse. However, in order to maintain securitization and to tackle more effectively with Muslims who pose a perceived threat to French values, legislative changes were introduced which would continue to remain force after the end of the state of emergency. In this context, various anti-terrorist laws and an anti-separatism law were enacted. These laws transformed the exception into a norm which damaged Muslim citizens' certain rights and freedoms, particularly freedom of religion and conscience and freedom to worship.      
According to the securitization theory, the securitization is considered successful only if audience accepts the securitizing moves. According to various studies, French society generally accepts securitization moves. Therefore, it is indeed a successful securitization. However, as the security measures try to "deal with" Muslims and Islam, Muslim minority is the most affected audience and there is no data on whether the Muslim minorities accept this securitization. This study fills the gap in this area.               
In securitization studies, the audience is often overlooked. However, whether the securitization is successful or not is understood by the acceptance of the securitization by the receiving audience. Therefore, in this thesis, semi-structured interviews were conducted with French Muslims in order to understand the Muslims' thoughts on securitization and whether they accepted securitization. The study revealed that Muslim citizens feel that they are not equal with other French citizens, and they are not accepted as an intrinsic part of French society. The integration (and assimilation) policies and practices force Muslim citizens to become "robots" who does not believe in any religion. Any particular symbol of Islam is thought to be a terrorism threat. 
Since securitization is a message and response process, whether Muslims accept securitization was analyzed by the Coding-Decoding Model. According to this model, the audience may interpret or decode a coded message in three ways: dominant, negotiated, and oppositional. In other words, the receiver may directly accept the message, inflect the message to take account his/her social position, or directly reject the message. This way the coding-decoding model provides invaluable insights about whether the French Muslims accept the securitizing moves or not. The data obtained show that most of Muslims do not accept securitization, therefore securitization in France has failed for the Muslim audience. Those who accept securitizing moves are not French citizens (permanent residents in France) or foreign-born individuals and French citizens by choice. These people are less demanding in terms of rights and freedoms. By contrast, descendants of Muslim immigrants who are born and live in France, are more demanding since France is their "home". They do not accept the fact that their citizenship is not equal to another French citizen who is not a descendant of an immigrant. This situation leads us to question the famous French republican motto "Liberté, Égalité, Fraternité" which promises freedom, equality, and fraternity for all citizens. However, as this thesis has showed Muslim French citizens have unquestionably become securitized citizens since the attacks.