Ortaöğretim biyoloji öğretim programının üreme, çoğalma ve gelişme konuları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of secondary school biology curriculum in terms of reproduction and development
Yazar: SENA SEÇİL GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SALİH LEVENT TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Gelişme = Development ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Çoğalma = Reproduction ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Üreme = Reproduction

Özet:
Biyoloji alanı eğitiminde edinilen bilgilerin, doğrudan insan yaşamını etkilediği göz önünde bulundurulursa gelecek nesilleri, dolayısıyla da toplumu bu denli yakından ilgilendiren konuların öğretimi gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Biyolojinin konularından olan "üreme, çoğalma ve gelişme", temel olarak insanın ve diğer canlıların nesillerinin devamı için kendi gen bileşimlerini sonraki kuşaklara nasıl aktardıklarına ilişkin bilgiler içerir. Yaşantımızla iç içe ve yaşantımızı bu denli yakından ilgilendiren konuları içeren biyoloji dersinin eğitiminde bir kılavuz olarak kullanılan ülkemizdeki öğretim programlarında sık sayılabilecek değişiklikler yaşanmaktadır. Bu çalışmayla 2018 yılında uygulamaya konulmuş olan ortaöğretim biyoloji öğretim programının 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında yer alan üreme, çoğalma ve gelişme konularının öğretim programındaki durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programı; üreme, çoğalma ve gelişme konularına ilişkin yer alan üniteler, kazanımlar, sınıf düzeyi, içerik açısından ve referans olarak alınan birkaç ülkenin biyoloji dersi öğretim programlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenerek değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Doküman olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nca uygulanmakta olan biyoloji dersi öğretim programı ile Finlandiya, Almanya ve İngiltere'nin biyoloji dersi öğretim programları ele alınmış, içerik analizine tabii tutulmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programında üreme, çoğalma ve gelişme konularına ayrılan kazanımların ve ders saatinin yetersiz olduğu, öğretim programında 11. sınıfta yer alan üreme konusunun ikinci döneme denk gelmesinin öğrenciler açısından dezavantajlı durumlar oluşturabileceği tespit edilmiştir. Araştırma, Türkiye'deki biyoloji dersi öğretim programlarının referans olarak ele alınan ülkelerin biyoloji dersi öğretim programlarına içerik açısından benzediği halde, programların uygulanmasında etkili olmadığının belirli sebeplerden kaynaklandığını göstermektedir.

Abstract:
Considering that the knowledge gained in the field of biology directly affects human life, it becomes more and more significant to teach the subjects that are of such close interest to future generations and the society. "reproduction and development" which is one of the subjects of biology mainly includes information related to  transferring of humans and other living's gene compositions to the next generations for the surviving. In this study, it is aimed to examine the situation in the reproduction and development subject in the 9th, 10th, 11th and 12th grades of the secondary school biology curriculum that was put into practice in 2018. Therefore, biology curriculum, the units related to reproduction and development were evaluated in terms of attainments, grade level, content and in comparison with the biology curriculum of the various reference countries. Document analysis was used in the research. The biology curriculum implemented as a document by the Ministry of National Education and the biology curricula of Finland, Germany and England were analyzed and subjected to content analysis. According to the results obtained from the study, it was determined that the acquisitions allocated to reproduction and development in the secondary school biology curriculum and the duration of the course were insufficient. It may create disadvantageous situations for term students. The research shows that although the biology curriculum in Turkey is similar to the biology curriculum of reference countries, it is not effective in implementing the programs for certain reasons.