Örgütsel özdeşleşmenin duygusal emek üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect on emotional labor on organizational identification
Yazar: AZBİYE NUR EREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Örgütlerde insan kaynaklarının önemli bir yeri vardır ve örgütsel davranış hakkında yapılan çalışmaların sayısı da artmaktadır. Bu çalışmanın amacı örgütsel özdeşleşmenin duygusal emek üzerindeki etkisini incelemektir. Ayrıca örgütsel özdeşleşme ve duygusal emek kavramların bazı demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırmanın amaçları arasındadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2019 - 2020 eğitim ve öğretim yılında İstanbul Avrupa Yakası'nda bulunan devlet okullarında ve özel okullarda çalışmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 114 erkek, 278 kadın öğretmen olmak üzere toplam 392 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, literatürde yaygın şekilde kullanılmakta olan Mael ve Ashforth (1992)'un "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği", Basım ve Beğenirbaş (2012)'ın "Duygusal Emek Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada iki değişken ortalamaları arasındaki ilişkiler için t testi, ikiden fazla değişken ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) farklılılığın anlamlı bulunması durumunda Scheffe (Çoklu karşılaştırma) testi, örgütsel özdeşleşme ve duygusal emek arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyon analizi, örgütsel özdeşleşmenin duygusal emek üzerindeki etkisini  
incelemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda;Araştırmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerine göre örgütsel özdeşleşme düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur. Bu sonuçlara göre; öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerinin medeni durumlarına, yaşlarına ve aynı kurumda çalışma sürelerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri cinsiyetlerine ve çalıştıkları kurum türüne göre anlamlı farklılık göstermemiştir.Araştırmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerine göre duygusal emek düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı test edilmiştir. Bu sonuçlara göre; öğretmenlerin duygusal emek düzeyleri cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin duygusal emek düzeylerinin medeni durumlarına, yaşlarına ve kurumda çalışma süresine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin duygusal emek düzeylerinin çalıştıkları kurum türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde yüzeysel rol yapma ve derinden rol yapma alt boyutlarının kurum türüne göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılırken özel kurumda çalışan öğretmenlerin doğal duygular düzeylerinin devlet kurumunda çalışanlara göre yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel özdeşleşme ile duygusal emek korelasyonu incelendiğinde örgütsel özdeşleşme ile duygusal emek ve alt boyutları arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel özdeşleşme ile en güçlü ilişkiye sahip olan alt boyut derinden rol yapma olarak bulunmuştur.Ayrıca örgütsel özdeşleşmenin duygusal emek ve alt boyutları üzerinde pozitif yönlü bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
There is an importance place human resources in organizations and the number of studies on organizational behavior is increasing. The aim of this study is to examine the effect of organizational identification on emotional labor.  In addition, organizational identification an emotional labor concepts are differentiated or not according to certain demographic characteristics, is among the aims of the research. The research took place in the relational scanning model. The population of the study consists of teachers working in public schools and private schools on the European side of Istanbul in 2019-2020 academic year. The sample of the research is 392 teachers, including 114 male and 278 female teachers. The survey was used as a data collection method. As the means of data collection, "Organizational Identification Scale" by Mael and Ashforth (1992), which is widely used in literature; "Emotional Labor Scale" by Basım and Begenirbas (2012); and "Personal İnformation Form" which was created by the researcher, were used. SPSS software package was used for the analysis of the data. In the research, T-test was used for the relation between averages of the two variables; one-way analysis of variance (ANOVA) was used for the significance of the variation between the averages of more than two variables; The Scheffe (multiple comparison) Test was used when the variation is significant. To examine the effect of the organizational identification on emotional labor, regression analysis; and to determinethe relation betweenthe 
organizational identification and emotional labor, correlation analysis werw carried out. As a result of the research; it was concluded that organizational identification has a positive effect on emotional labor and its sub-dimensions. Additionally, when the correlation between organizational identification and emotional labor was examined, it was found out that there is a positive and low relation between organizational identification and emotional labor and its sub-dimensions. It was found that deeply performing is the sub-dimension which has the strongest relation with organizational identification. It was found that the organizational identification levels change according to the demographic characteristics of the teachers who participated in the research. According to these results; it was concluded that the organizational identification levels of the teachers change significantly in relation with their marital status, age and the time period of working at the same institution. The organizational identification levels of the teachers didn't show significant variation according to their gender and the type of the institution in which they work. It was tested whether the teachers who participated in the research show any change according to their demographic characteristics. According to these results; there are significant variations of the emotional labor levels of teachers in relation with their gender. It was concluded that the emotional labor levels of the teachers don't show any significant variation with respect to their marital status, age and the time period of working at the same institution. When it was examined whether the emotional labor levels of the teachers change in relation with type of the institution; it was concluded that the sub-dimensions, superficial performing and deeply performing, don't show significant variation according to the type of the institution; also it was concluded that the level of natural feelings of the teachers working at private institutions are higher when compared to the teachers working at government institutions.