Endüstri düzeyindeki durum belirsizliğinin ve tedarikçilerle sahip olunan problemli kaynak bağımlılığı ilişkisinin kritik karar vericilerin ileri doğru dikey bütünleşme kararlarındaki rolü
The role of state uncertainty and problematic interdependence relations with suppliers in forward vertical integration decisions by critical decision makers
Yazar: KÜRŞAT FATİH MASATÇI
Danışman: PROF. DR. MELİHA DENİZ BÖRÜ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dikey bütünleşme = Vertical integration ; Elektronik perakende endüstrisi = Electronics retail industry ; Karar verici = Decision maker ; Karar verme = Decision making ; Kaynak bağımlılığı = Resource dependence

Özet:
Dikey bütünleşme, firmanın sınırlarına dair verdiği önemli stratejik kararlardan biridir. Stratejik yönetim ve örgüt teorisi literatürü incelendiğinde, firmaları dikey bütünleşmeye iten en önemli çevresel değişkenin belirsizlik olduğu görülmektedir. İşlem Maliyeti Teorisi, Reel Opsiyonlar Teorisi ve Rekabet Avantajı Yaklaşımı'nı çerçeve olarak alan araştırmacılar, belirsizlik ile dikey bütünleşme arasındaki ilişkiye dair çeşitli sonuçlar ortaya koymuşturlar. Ancak, dikey bütünleşmeyi, belirsizlik ile baş etme stratejilerinden biri olarak gören Kaynak Bağımlılığı Teorisi'ni temel alan çalışmalar oldukça azdır. Bu çalışmada, Kaynak Bağımlılığı Teorisi'nin öngördüğü şekli ile belirsizlik ile dikey bütünleşme arasında ilişki, Türk elektronik perakende endüstrisinde toplanan veriler yoluyla keşfedilmeye çalışılmıştır. Kullanılan modelin karmaşıklığı ve karar bağlamı incelendiği için nitel olarak tasarlanan bu çalışmada, 7 farklı firmanın 7 farklı karar vericisine yarı yapılandırılmış görüşmeler vasıtasıyla açık uçlu sorular sorulmuştur. Yapılan analiz sonucunda beş farklı tema kodlanmıştır. Bunlar; teslimat hizmetinin önemi; teslimat hizmetini sağlayan endüstrideki kaynak kontrolünün yoğunlaşması; e-perakende firmalarının, kargo firmaları ile asimetrik bağımlılık ilişkisine sahip olması; e-perakende firmalarının yüz yüze kaldığı endüstri düzeyindeki durum belirsizliği ve e-perakende firmalarının izledikleri birbirine bağımlılığı yapılandırma stratejileridir. Araştırma sonuçları, Kaynak Bağımlılığı Teorisi'nin öngörüleri ile uyumlu olacak şekilde kaynağın öneminin, kaynak kontrolünün yoğunlaşmasının ve asimetrik bağımlılık ilişkisinin, teslimat hizmetini firma içine dahil etme kararlarında rolü olduğunu ortaya koymuştur. Ancak endüstri düzeyindeki durum belirsizliğinin de önemli bir tetikleyici olarak kritik karar vericiler tarafından dikey bütünleşme kararları verilirken göz önünde bulundurulduğu keşfedilmiştir.

Abstract:
Vertical integration is one of the important strategic decisions of the firm regarding its boundaries. When the strategic management and organization theory literature is examined, it is seen that the most important environmental variable pushing firms to vertical integration is uncertainty. Researchers taking Transaction Cost Theory, Real Options Theory and Competitive Advantage Approach as frameworks have revealed various results regarding the relationship between uncertainty and vertical integration. However, studies based on Resource Dependency Theory, which considers vertical integration as one of the strategies to cope with uncertainty, are very few. In this study, the relationship between uncertainty and vertical integration as predicted by the Resource Dependency Theory was tried to be explored through data collected in the Turkish electronics retail industry. Open-ended questions were asked to 7 different decision makers of 7 different companies through semi-structured interviews in this study, which was designed qualitatively because the complexity of the model used, and the decision context were examined. As a result of the analysis, five different themes were coded. These; the importance of the delivery service; concentration of resource control in the industry providing the delivery service; asymmetric dependency relationships which e-retail companies have with cargo companies; industry level state uncertainty faced by e-retail companies and the interdependence structuring strategies followed by e-retail companies. The results of the research, in line with the predictions of the Resource Dependency Theory, revealed that the importance of the resource, the concentration of resource control, and the asymmetric dependency relationship play a role in the decision to incorporate the delivery service into the firm. However, it has been discovered that industry-level state uncertainty is also considered as an important trigger by critical decision makers when making vertical integration decisions.