Obsesif Kompulsif Bozukluk hastalarında nörolojik silik belirtiler, şizotipi ve içsel farkındalık arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationships between neurological soft signs, schizotypy and interoceptive awareness in Obsessive Compulsive Disorder
Yazar: ÇAĞATAY HAŞİM YURTSEVEN
Danışman: PROF. DR. BEHÇET COŞAR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Bu çalışmada Obsesif Kompulsif Bozukluk tanısı olan kişilerde; kesitsel olarak nörolojik silik belirtiler, şizotipi ve içsel farkındalık özelliklerinin sağlıklı kişilerle karşılaştırılması, OKB tanısı olan kişilerde ilgili parametreler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlandı. Nisan-Ağustos 2023 tarihleri arasında, Gazi üniversitesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvurmuş ya da Psikiyatri Kliniği'nde yatarak Obsesif Kompulsif Bozukluk tanısı konulmuş olan 30 katılımcı, araştırma grubu olarak; herhangi bir psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olmayan eğitim ve yaş açısından eşleştirilmiş 30 sağlıklı katılımcı ise kontrol grubu olarak araştırmaya alındı. Tüm katılımcılar Sosyodemografik Bilgi Formu, Nörolojik Silik Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (NSBDÖ), Şizotipal Kişilik Ölçeği (ŞKÖ), İçsel Algılayıcı Farkındalığın Çok Boyutlu Değerlendirilmesi Ölçeği (İAFÇBDÖ) ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD) ile değerlendirildi. OKB grubunda Motor Koordinasyon ve NBSDÖ toplam puanları açısından kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek fark olduğu, Sensorimotor Entegrasyon, Karmaşık Motor Hareketlerin Sıralanması ve Diğer alt ölçek puanları açısından anlamlı fark olmadığı saptandı. OKB grubunda Kişilerarası Şizotipi, Bilişsel Algısal Şizotipi, Dezorganize Şizotipi ve ŞKÖ toplam puanları açısından kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek fark olduğu saptandı. OKB grubunda Güvenmek alt ölçek puanları açısından kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek fark olduğu, sağlıklı kontrol grubunda Endişelenmeme alt ölçek puanları açısından OKB grubuna göre anlamlı olarak yüksek fark olduğu, Duygusal Farkındalık, Dikkat Düzenleme, Farkına Varma, Dikkat Dağıtmama puanlarına göre OKB ve sağlıklı kontrol grubu arasında anlamlı fark olmadığı saptandı. OKB grubunda İAFÇBDÖ Dikkat Dağıtmama alt ölçek puanı ile NSBDÖ Sensorimotor Entegrasyon ve Diğer alt ölçek puanları ve NSBDÖ toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu, İAFÇBDÖ Farkına Varma alt ölçek puanı ile ŞKÖ Kişilerarası Şizotipi ve Dezorganize Şizotipi alt ölçek puanları ve ŞKÖ toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu, İAFÇBDÖ Güvenmek alt ölçek puanı ile ŞKÖ Kişilerarası Şizotipi, Bilişsel Algısal Şizotipi ve Dezorganize Şizotipi alt ölçek puanları arasında ve ŞKÖ toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlendi. Diğer ölçek puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bu sonuçlara göre nörolojik silik belirtilerin ve şizotipal özelliklerin OKB grubunda daha yüksek olduğu, içsel algılayıcı farkındalık profiline göre OKB hastalarının bedenlerini sağlıklı kişilere kıyasla daha az güvenilir deneyimledikleri ve bedensel duyumlar karşısında daha az endişeli olmaya meyilli oldukları, OKB hastalarında rahatsız edici beden duyumlarıyla başa çıkmak için dikkati dağıtmama eğilimi ile nörolojik silik belirti varlığının negatif yönde ilişkili olduğu, OKB hastalarında beden duyumlarının rahatlatıcı, rahatsız edici veya nötr olup olmadığını ayrıştırabilme yeteneği ve bedenle ilgili deneyimi güvenilir ve inandırıcı bulma eğiliminin şizotipal özelliklerle negatif yönde ilişkili olduğu saptandı. Bu üç parametre nörogelişimsel yönleri ile literatürde sıklıkla tartışılmış olup çalışma sonuçlarının OKB'nin nörogelişimsel boyutunun anlaşılmasına, psikotrop ilaç tedavileri ve psikoterapötik müdahalelerin planlanmasına katkıda bulunabileceği düşünüldü.

Abstract:
In this cross-sectional study; neurological soft signs, schizotypal traits and interoceptive awareness were compared in obsessive compulsive patients and healthy subjects. Between April 2023 and August 2023, thirty participants who applied to the Psychiatry Outpatient and Inpatient Clinics of Gazi University, Department of Psychiatry and diagnosed as obsessive compulsive disorder were included in this study. Thirty healthy subjects without any psychiatric or neurological diseases were included in as the control group. All the participants were required to fill out sociodemographic information form, Schizotypal Personality Questionnaire (SPQ), Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-2 (MAIA-2), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) and Yale Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS). All subjects were examined for neurological soft signs by using the Neurological Evaluation Scale (NES). There was no significant difference between the groups in terms of age, gender, hand, foot, and eye preferences, and cerebral dominance. It was found that OCD patients has showed significantly higher values than control subjects in terms of NES total score and the score of NES-Motor Coordination subscale, SPQ total score and the scores of all sub-dimensions, and score of MAIA-2-Trusting subscale. In the healthy subjects group, MAIA-2-Not Worrying subscale score was significantly higher than OCD patients. In the patient group analysis, there was a negative correlation between MAIA-2-Not Distracting subscale and NES-Sensorimotor Integration and NES-Other subscales; MAIA-2-Noticing subscale and SPQ-Interpersonal Schizotypy and SPQ-Disorganized Schizotypy sub-dimensions; MAIA-2-Trusting subscale and all SPQ sub-dimensions. It was found that neurological subtle signs and schizotypal traits are higher in the OCD group. OCD patients experience their bodies less reliably and tend to be less worried about bodily sensations compared to healthy people. It was thought that the study results could contribute to the understanding of the neurodevelopmental aspects of OCD and development of psychotropic drug treatments and psychotherapeutic interventions.