Kur'an'da itaat
Obedience in Koran
Yazar: HASAN SUGÜ
Danışman: PROF.DR. M. HALİL ÇİÇEK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Kuran-ı Kerimin doğru anlaşılabilmesi için; Kur'an'da geçen kavramları vebu kavramların kullanım yerlerini, Kur'an'ın bütünlüğü içerisinde düşünmek gerekir.Çalışmamızın konusu olan ?Kur'an'da İtaat? bu esastan hareketle ele alınır.Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır; Birinci bölümde; itaat sözcüğününetimolojik yapısını ve anlam tahlilini değerlendirerek, itaate yakın ve zıt anlamlıkavramları açıkladık. İkinci bölümde ise itaatin muhatapları, itaat edilmesi veedilmememsi gerekenler üzerinde durduk. Son bölümde de; itaatin pratiğegeçirilmesini kolaylaştıran ve engelleyen hususlar ile, itaatin ve itaatsizliğinkarşılığında vaat edilen dünyevi ve ahrevû sonuçları ele aldık.Yaptığımız incelemeler neticesinde, itaat kavramının geniş kapsamlı bir terimolduğunu tüm varlıkların itaatle muhatap olduklarını tespit ettik. Kimi varlıklarınitaati; iztirari (zorunlu) kimilerinki ise; iradi (isteğe bağlı) dır. İradi itaatinneticesinde mükâfat veya ceza öngörülmüştür.Kur'an, itaatin sınırlarını belirlemiştir. Bu sınırlar da itaat edilecek merciyegöre çizilmiştir. Mutlak itaat; Allah'a ve Peygambere yapılan itaattir. Diğerlerinekarşı yapılan itaat ise, mukayyettir.(şartlıdır) ?Mâruf? (meşrÃ») sınırlar çerçevesindeolması gerekir. Çünkü; ?Allah'a isyanda kula itaat yoktur.? Hadisi bu prensibinesaslarını belirtmiştir.İtaatin; Allah'ın çizdiği sınırlar çerçevesinde olması, gerek fert gereksetoplum hayatına düzen ve mutluluk getirmektedir. Böyle toplumlar; dünyevi veuhrevi alanlarda kazançlı çıkarlar. Dünyevi kazançları; dini, ilmi, iktisadi, siyasi vesosyal alanlarda müreffeh bir seviyeye ulaşmaktadır. Uhrevi kazançlar ise; Allah'ın,itaatin neticesinde vaat etiği sevaba, kurtuluşa, rahmet ve ebedi saadete nâil olmaktır.İtaatsizliğin hüküm sürdüğü toplumlar ise, dünyada kaosa, düzensizliğe vemutsuzluğa mahkum olurken, ahirette de onlar için cehennem ve amellerin boşaçıkması vardır.Bütün bunlar da göstermektedir ki; itaat, Kur'an'ın tüm prensiplerini içinealacak kadar geniş yapıya sahip bir kavramdır.

Abstract:
The concepts mentioned in the Qur?an and the usage places of these conceptsshould be thought in the integrity of the Qur?an for being understood the Qur?ancorrectly. The obedience in the Qur?an, the subject of our work, was taken up fromthis point of view.Our work includes three parts. In the first part, we explained the conceptshaving smiliar meaning with obedience and opposite meaning with it considering theetymological form of the word obedience and meaning analysis. In the second part,we dealt with the ones spoken to obedience, the people having to be obedied and nothaving to be obedied. In the last part, we don?t with the subjects making practice ofobedience easy and preventing it. In a addition to these, we dealt with the resultpromised in return for obedience and disobedience.In result of our researches, we have determined that concept obedience is alarge extensive and all the creatures are spoken to obedience. The obedience of somecreatures are spoken to obedience. The obedience of some creatures is obligatory andthe obedience of the others is voluntary. There is a punishment or recompense in theresult of a voluntary obedience.The Qur?an determined the borders of the obedience. These borders weredetermined according to the competent authority. The absolute obedience is done toAllah and Allah?s messenger. The obedience done to the others is conditioned andhas to be in legitimate borders because the hadis ?there is no obedience to a servantabout the disobedience to Allah? determined the essences of this principle.The obedience the borders of which was determined by Allah brings orderand happiness to both the life of a person and the life of the community. Thecommunity like this is profitable both in worldly and in pertaining to the otherworld?s subjects. The worldly profits are attaining prosperous standard about thereligious, scientific, economical and social fields. Next world?s profits are attainingthe good deed, salvation, mercy (Allah?s compassion) and eternal happiness. Thecommunity in whom the disobedience prevails are sentenced to chaos, disorder andunhappiness. And in the next world there is hell and failing of deeds they did.All of these above show that concept obedience has a much large meaningform to contain all of the principles of the Qur?an.