Çeşitli alüminyum alaşımlarının ekstrüzyon kalıplarında şekillendirilmesi
Forming of various aluminium alloys in extrusion dies
Yazar: HATİCE AKGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM DEMİRCİ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Ekstrüzyon = Extrusion

Özet:
Bu çalısmada, ticari saflıktaki alüminyum, Al-Si, Al-Mg, Al-Cu alasımları kullanılarak,metalik kalıba döküm yöntemiyle numuneler üretilmistir. Döküm isleminden sonramalzemede olusabilecek segregasyonları önlemek amacıyla numunelere homojenizasyonısıl islemi uygulanmıstır. Homojenize edilen numunelerin mikro yapı ve mekaniközellikleri incelenmistir. %1.6 ve %1.9 oranlarında ekstrüze edilen numuneler optik vetarama elektron mikroskopları (SEM), mikro sertlik ölçümleri, MSQ Plus görüntü analizsistemi kullanılarak tane boyutu ve dentrit kolları arası mesafe ölçümleri yapılarakkarakterize edilmistir. Ekstrüzyon ve döküm metoduyla üretilen numunelere çekme deneyiuygulanmıs, akma ve çekme gerilmeleri karsılastırılmıstır. Ayrıca ekstrüzyon islemininDEFORM 3D programında analizi yapılarak elde edilen deger ekstrüzyon islemi içinreferans olarak alınmıstır. Yapılan tez çalısmasının sonucunda dökümü yapılan tümalasımlarda mikro yapının dentritik oldugu, bu yapının ekstrüzyon islemi ile bozularakbunun yerine es eksenel ve sütunsal taneli bir yapı olustugu görülmüstür. Ekstrüzyonyönüne paralel olarak alınan tane boyutu degerleri ekstrüzyon yönüne dik olarak alınandegerlere nazaran daha büyük oldugu; buna karsın ekstrüzyon yönüne dik olan numunelerinmikro sertlik degerlerinin ekstrüzyon yönüne paralel olan numunelerin mikro sertlikdegerlerine göre daha büyük oldugu görülmüstür. Farklı oranlarda ekstrüze edilennumunelerin akma ve çekme gerilmelerinde beklenildigi gibi bir farkın olusmadıgı aksinedegerlerin birbirine oldukça yakın bulundugu görülmüstür. Bunun sebebinin, malzemelerinekstürize islemleri sırasındaki sıcaklıklarının yeniden kristallesme sıcaklıgından dahayüksek olması ve bu nedenle yeniden kristallesmenin gerçeklesmesi oldugudüsünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Ekstrüzyon, ekstrüzyon kalıpları, yeniden krista

Abstract:
In this study, experimental samples have been produced with die casting process by usingAl-Si, Al-Mg, Al-Cu, and Aluminium in trade purenity. Homogenisation heat treatmentprocess has been applied to the samples in order to prevent segregations might occur aftercasting. Microstructure and mechanical properties of samples homogenisated have beeninvestigated. The samples have been extruded in rates of %1.6 and %1.9 then they havebeen characterizeted by using optical and scanning electron microscope (SEM), measuringmicro hardness, measuring grain sizes and lengths of dendritical arms in MSQ Plus imageanalysing system. Tensile tests have been applied to the samples casted and extruded,ultimate tensile and yield strength have been compared. In addition verification of extrusionprocess has been obtained from DEFORM 3D analysis programme. The micro structure, ofall alloys casted have been observed as in dendritic structure. However, after extrusion thestructure turns into co-axial and coloumn grain structures. It has been seen that grain sizesat the lenghtwise direction have found bigger than of crosswise direction. On the otherhand, micro hardness values of samples perpendicular to extrusion direction have been seenhigher than of the samples took paralel to extrusion direction. It has also seen that there wasno sensetive differences between the samples extruded in different ratios. In contrast, theyhave found very close.It has thought that the reason is starting a re-crystallisation process due to risingtemperature of alloys above the temperature of re-crystallisation.Key Words : Extrusion, extrusion dies, re-crystallisation