Harold Pinter'ın "Betrayal" adlı oyun metninin "Aldatma" ve "İhanet" olarak yapılan Türkçe çevirilerinin incelenmesi
Investigation of the translations of "Betrayal" by Harold Pinter on the Turkish translations as "Aldatma" and "İhanet"
Yazar: SERAY DURAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA KAPAN EZİCİ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Pinter, Harold = Pinter, Harold ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Harold Pinter'in "Betrayal" adlı oyun metninin "Aldatma" ve "İhanet" olarak yapılan Türkçe çevirilerinin incelenmesi adlı bu araştırmada orijinal oyun metninin Haluk Bilginer ve Tuncay Birkan tarafından yapılan çevirileri incelenmiştir. Çeviri karşılaştırma yöntemi ile benzerlik ve de farklılıklar seçilmiş örneklerin karşılaştırılması temelinde örnekleme yoluyla sunulmuştur. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Genel anlamda çevirinin tanımının ve açılımının yapıldığı Girişten sonraki İkinci Bölümde tiyatro metinleri çevirisi  ve yöntemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü	 Bölümde İngiliz yazar Harold Pinter'in hayatı, tiyatro anlayışı, eserleri konusuna değinilmiştir. Dördüncü Bölümde de, "Betrayal" tiyatro oyunundan söz edilmiş olup oyunun farklı iki çevirisinin özgün metin ile karşılaştırmalı incelemesi, seçilmiş örneklerin karşılaştırılması temelinde, benzerlik ve de farklılıkların oyuna yansıması üzerine çalışılarak gerçekleştirilmiştir. Tiyatro metin çevirisini temel alan bu çalışmada, kaynak dilden hedef dile aktarım yaparken dil ve kültür boyutunun önemi gözlenmiştir. Oyunun esas kültürde yarattığı etkiyi erek kültürde de yaratması oyun metin çevirilerinin önemli bir özelliği olarak karşılaşılan bir durumdur. Sahnelenmek amacı ile yazılmış olan oyun metinlerinin aktarımında çevirmenin, dil ve de kültürün yanı sıra söylem ve sahneleme zorluklarıyla da karşı karşıya kalabildiği gözlenmektedir. Araştırmanın bu alanda çalışma yapanlar, çevirmen, oyuncu ve yönetmenler için bir kaynak oluşturması amaçlanmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Tiyatro, Tiyatro Metni, Çeviri, Çeviribilim, Karşılaştırma.

Abstract:
In this study, Harold Pinter's "Betrayal" play, which has translated into Turkish as "Aldatma" and "İhanet" by Haluk Bilginer and Tuncay Birkan from its original text, is searched. Similarities and differences with translation comparison method are presented by sampling on the basis of comparison of selected samples. This study consists of four main parts.  In the introduction section in which the translation in general is informed that. Then in the second part of the study is informed that translation rules and information about the translation methods of the theater texts is given. In the third part, it is informed that, the life, the view of the theatre and plays of English writer Harold Pinter. In the fourth part, the general knowledge about Betrayal theatre text is given and both these Turkish translations of "Betrayal" comparative reviews, differences and also similarities are researched with some examples. In this study, which is based on the translation of theater text, the importance of language and culture dimension is observed while transferring from source language to target language. Creating the effect of the play in the main culture is also an important feature of the theatre text translations. It is observed that the translation of the play texts written for the purpose of staging can be faced with the difficulties of interpreting, language and culture as well as discourse and staging difficulties. In this study, it is being intended as a resource such as translators, actors, actresses, directors and also for those working in this field.



Key Words: Theatre, Theatre Text, Translation, Translation Studies, Comparison.