Beşikdüzü (Trabzon) yöresi heyelan tehlike analizleri
Landslide hazard analyses of Beşikdüzü (Trabzon) region
Yazar: KÜBRA TEZEL
Danışman: PROF. DR. AYKUT AKGÜN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tezin amacı, Beşikdüzü ilçe sınırlarını kapsayan alanda heyelanlara yönelik olasılıksal ve
fiziksel model tabanlı tehlike analizlerinin gerçekleştirilmesidir. Bu amaçla, ilk olarak Google Earth uydu görüntülerinden yararlanılarak gözlenen heyelan alanlarının envanter haritası hazırlanmış, belirlenen yenilme alanları arazi çalışmalarıyla denetlenmiştir. Toplam 11 heyelan lokasyonundan alınan örselenmiş ve örselenmemiş zemin örnekleri ile birim yoğunlukları, kıvam limitleri ve kayma direnci parametreleri belirlenmiştir. Çalışma alanına ait 1:25.000 ölçekli ve Harita Genel Müdürlüğü tarafından üretilen sayısal topoğrafik haritalardan yararlanarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında 10 m mekânsal çözünürlüklü sayısal yükseklik modeli (SYM) üretilmiş, SYM'den ikincil topoğrafik veriler elde edilmiştir. Yağış tetiklemeli meydana gelen heyelanların zamansal tekrarlanma olabilirlikleri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden temin edilen yağış verileri istatistiksel olarak analiz edilmiş, alansal olabilirlikleri için alansal büyüklük-frekans analizleri gerçekleştirilmiştir. Fiziksel modele dayalı duyarlılık değerlendirmesi Shalstab matematiksel modeli kullanılarak elde edilmiş, olasılıksal yöntemlerden Lojistik Regresyon (LR) ve Destek Vektör Makineleri (DVM) yöntemleriyle de üretilen duyarlılık haritaları ile karşılaştırılmıştır. Yağış değerlerinden yola çıkarak 1, 2, 5, 10 ve 20 yıllık tekrarlanma periyotları ve alansal büyüklük olabilirliği belirlenen eşik değerleri dikkate alınarak alanın olası heyelan tehlike haritaları üretilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is the realization of probabilistic and physical model-based hazard
analyses for landslides in the area covering the borders of Beşikdüzü district. For this purpose,
firstly, an inventory map of the observed landslide areas was prepared using Google Earth satellite
images, and the determined failure areas were inspected by field studies. Unit densities, Atterberg
limits and shear resistance parameters were determined with disturbed and undisturbed soil samples
taken from a total of 11 landslide locations. Using the 1:25,000 scale digital topographic maps of
the study area produced by the General Directorate of Mapping, a 10 m spatial resolution digital
elevation model (DEM) was produced in the Geographical Information Systems (GIS) environment, and secondary topographic data were obtained from the DEM. For the temporal recurrence probabilities of the landslides triggered by precipitation, the precipitation data obtained from the General Directorate of Meteorology were statistically analyzed, and spatial magnitude-frequency analyzes were performed for the spatial possibilities. The susceptibility assessment based on the physical model was obtained using the Shalstab mathematical model and compared with the susceptibility maps produced by the probabilistic Logistic Regression (LR) and Support Vector Machines (SVM) methods. Based on the precipitation values, the possible landslide hazard maps of the area were produced by taking into account the 1, 2, 5, 10 and 20-year recurrence periods and the threshold values determined by the areal magnitude.