Polikistik over sendromu tanılı hastalarda non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı sıklığı ve serum total testosteron ile ilişkisi
Frequency of non-alcoholic fatty liver disease in patients diagnosed with polycystic ovary syndrome and their relationship with serum total testosterone
Yazar: SERDAL GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ŞAHİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Testosteron = Testosterone

Özet:
Giriş ve Amaç: Polikistik over sendrom (PKOS)'lu kadınlarda hepatik yağlanma sık görülmektedir. Bu çalışmadaki amacımız PKOS'lu kadınlarda testosteron seviyeleri, metabolik parametreler ve hepatik yağlanma arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Hastalar ve Metod: Çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniveristesi Endokrinoloji Bilim Dalı tarafınca takipli benzer yaş ve vücut kitle indeksi (VKİ)'ne sahip 60 PKOS'lu ve 60 sağlıklı olmak üzere toplam 120 kadın dâhil edildi. Tüm katılımcıların VKİ, metabolik, hormonal parametreleri, karaciğer fonksiyon testleri ölçüldü. Ayrıca hepatobiliyer ultrasonografi yapılarak hepatik yağlanma değerlendirildi.
Bulgular: PKOS'lu kadınların yaş ortalaması 24,82±5,87 yıl idi. PKOS'lu kadınların ve kontrol grubunun VKİ'leri sırasıyla 26,99±6,95 kg/m2 ve 25,71±5,49 kg/m2 idi. PKOS'lu hastaların %38,3 (n=23)'ünde, kontrol grubunun ise %26,7 (n=16)'sında hepatik yağlanma saptandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,043). Ayrıca PKOS'lu hastaların alanin aminotransferaz (ALT), aspart aminotransferaz (AST), gamma glutamil transferaz (GGT), dehidroepiandosteron sülfat (DHEAS) ve total testosteron seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (sırasıyla, p<0,001, p=0,019, p=0,013, p<0,001 ve p<0,001).
Hepatik yağlanması olan (n=39) ve olmayanlar (n=81) karşılaştırıldığında ise; hepatik yağlanması olanlarda VKİ, açlık plazma glukoz, açlık insülin, ALT, GGT, Total Kolesterol, LDL, TG ve total testosteron seviyeleri anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (sırasıyla, p<0,001, p<0,001, p=0,003, p=0,046, p=0,003, p=0,004, p=0,032, p=0,006 ve p=0,022). Hepatik yağlanma üzerine etkili parametrelere baktığımızda ise,
 
artan VKİ, Total kolesterol ve Total testosteron seviyeleri bağımsız risk faktörleriydi (sırasıyla, OR:1,451, p<0,001, OR:1,044, p=0,020 ve OR:1,061, p=0,002).
PKOS'lu kadınların Total testosteron seviyeleri ile demografik ve biyokimyasal verileri arasındaki ilişki korelasyon analizi ile değerlendirildi. Total Testosteron ile ALT ve AST arasında pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla, r=0,250, p=0,006 ve r=0,200, p=0,028).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda PKOS'lu kadınlarda PKOS olmayan kadınlara göre Non-alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAYKH) sıklığının artığını; bu artışın total kolesterol seviyeleri, total testosteron seviyeleri ve VKİ artışı ile direkt ilişkili olduğunu göstermiş olduk. Böylece PKOS tanılı hastalarda total testosteron seviyelerinin NAYKH gelişimini öngörmede önemli yere sahip olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Purpose: Hepatic adiposity is common in women with polycystic ovary syndrome (PCOS). Our aim in this study is to evaluate the relationship between testosterone levels, metabolic parameters and hepatic adiposity in women with PCOS.
Patients and Methods: A total of 120 women, 60 with PCOS and 60 healthy, with similar age and body mass index (BMI), followed by Kahramanmaraş Sütçü İmam University Endocrinology Department, were included in the study. BMI, metabolic, hormonal parameters and liver function tests of all participants were measured. In addition, hepatic adiposity was evaluated by hepatobiliary ultrasonography.
Findings: The mean age of women with PCOS was 24,82±5,87. The BMIs of women with PCOS and the control group were 26.99±6.95 and 25.71±5.49, respectively. Hepatic steatosis was detected in 38.3% (n=23) of the patients with PCOS and 26.7% (n=16) of the control group, and the difference was statistically significant (p=0.043). In addition, alanine aminotransferase (ALT), aspart aminotransferase (AST), gamma glutamyl transferase (GGT), dehydroepiandosterone sulfate (DHEAS) and total testosterone levels in patients with PCOS were found to be significantly higher than the control group (respectively, p<0.001, p= 0.019, p=0.013, p<0.001 and p<0.001).
When the ones with (n=39) and without (n=81) hepatic steatosis were compared; BMI, fasting plasma glucose, fasting insulin, ALT, GGT, Total Cholesterol, LDL, TG and total testosterone levels were found to be significantly higher in those with hepatic steatosis (OR:1,451, p<0.001, OR:1,044, p=0.020, and OR:1,061, p=0.002,
respectively).
 
The relationship between total testosterone levels and demographic and biochemical data of women with PCOS was evaluated by correlation analysis. A positive correlation was found between Total Testosterone and ALT and AST (respectively, r=0.250, p=0.006 and r=0.200, p=0.028).
Conclusion: As a result of our study, the frequency of Non-alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) increased in women with PCOS compared to women without PCOS; We have shown that this increase is directly related to total cholesterol levels, total testosterone levels and BMI increase. Thus, we think that total testosterone levels have an important role in predicting the development of NAFLD in patients with PCOS.