Şeytan elması (Datura stramonium L.) ve domuz pıtrağı (Xanthium strumarium L.) tohumlarının bazı çimlenme özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some germination characteristics of jimsonweed (Datura stramonium L.) and common cocklebur (Xanthium strumarium L.) seeds
Yazar: HAVVA GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. IŞIK TEPE
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Datura stramonium = Datura stramonium ; Dormansi dönemi = Dormancy period ; Sıcaklık = Temperature ; Tohumlar = Seeds ; Xanthium strumarium = Xanthium strumarium ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışmada farklı sıcaklık derecelerinin şeytan elması (Datura stramonium L.) ve domuz pıtrağı (Xanthium strumarium L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi araştırılarak en iyi çimlenme sıcaklığını belirlemek böylece adı geçen yabancı otlarla mücadeleye katkı sağlamak amaçlanmıştır. Canlılık durumlarını tespit edebilmek için tohumlara önce triphenil tetrazolium chloride (TTC) testi uygulanmıştır. Sonra dormansinin yüksek olduğu belirlenen şeytan elması tohumunda dormansi kırma çalışmaları yürütülmüştür. Çimlenme üzerinde sıcaklığın etkisini belirlemek amacıyla 10, 15, 20, 25, 30 ve 35°C sıcaklıkları test edilmiştir. Çalışma sonucunda şeytan elması tohumunda canlılık oranı %95, domuz pıtrağında ise %96 olarak bulunmuştur. Çıtlatma + GA3 uygulaması, şeytan elması tohumlarındaki dormansiyi başarılı bir şekilde kırmış ve çimlenme oranı %82 değerine ulaşmıştır. Şeytan elması tohumunda 10℃'de %1 çimlenme olmuş, 28.8℃ sıcaklığa kadar düzenli olarak artarak %84'e ulaşmış, daha sonrasında hızlı bir düşüş göstererek 35℃'de tamamen durmuştur. Domuz pıtrağında 10℃'de büyük tohumda %11.2, küçük tohumda ise %2 çimlenme gerçekleşmiş; tüm tohumlarda çimlenme 28.8℃'ye kadar artış göstermiştir. Büyük tohum söz konusu sıcaklıkta %75 oranında çimlenme eğilimi gösterirken küçük tohumda bu oran %40 olmuştur. Sıcaklığın artmasıyla çimlenmede hızlı bir düşüş olmuş; 35℃'de çimlenme büyük tohumda %6, küçük tohumda ise %2 oranında gerçekleşmiştir. Büyük tohumların çimlenmesinin küçük tohumlara kıyasla daha yüksek oranda olmasının dormansi farklılığından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Canlılık oranının ve en uygun çimlenme aralığının bilinmesi söz konusu yabancı otlarla yapılacak mücadele noktasında doğru zamanlı ve faydalı bir yöntem izlenebilmesi açısından yarar sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of different temperatures on the germination of jimsonweed (Datura stramonium L.) and common cocklebur (Xanthium stramonium L.) seeds to determine the best germination temperature and thus to contribute to the control of these weeds. First, in determining the viability of the seeds, the triphenyl tetrazolium chloride (TTC) test was a applied. Then, the dormancy rate was specified in the seeds and dormancy-breaking operations were carried out in the jimsonweed seeds where this rate was high. To determine the effect of temperature on seed germination, germination rates were tested at temperatures of 10, 15, 20, 25, 30, and 35°C. As a result of the study, it was revealed that the viability rate was 95% in jimsonweed seeds and 96% in common cocklebur. The cracking + GA3 treatment successfully broke dormancy in jimsonweed seeds and the germination rate reached 82%. In jimsonweed seed, 1% germination occurred at 10℃, it increases steadily up to 28.8℃ and reached 84%, then there was a rapid decline and germination stopped completely at 35℃. When this effect was analyzed for common cocklebur, 11.2% germination of big and 2% germination of small seeds occurred at 10℃; germination of all seeds increased up to 28.8℃. While the big seeds showed a 75% germination tendency at the 28.8℃, this rate was 40% in the small seeds. There was a rapid decrease in germination with increasing temperature, while germination at 35℃ occurred at a rate of 6% in the big and 2% in the small seeds. It is inferred that the higher germination rate of big seeds compared to small seeds is due to the difference in dormancy. Knowing the viability rates of the seeds and the most appropriate germination interval will be useful in terms of following a timely and useful method for control of the weeds.