Erkek cinsiyet rolü stresi ile psikolojik yardım arama tutumu arasındaki ilişkide kendini damgalama ve öz şefkatin rolü
The role of self-stigma and self-compassion in the relationship between masculine gender role stress and the attitudes towards seeking psychological help
Yazar: ADEM KANTAR
Danışman: PROF. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Yardım arama davranışı = Help seeking behaviors ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Psikolojik yardım arama davranışı söz konusu olduğunda erkeklerin kadınlara kıyasla daha isteksiz olduğunu bildiren geniş bir alanyazın bulunmaktadır. Bu nedenle, erkeklerin ihtiyaç duymaları halinde psikolojik yardım aramalarını teşvik edebilecek koruyucu faktörlerin incelenmesine gereksinim duyulmaktadır. Buradan hareketle araştırmanın temel amacı, erkek cinsiyet rolü stresi ile psikolojik yardım aramaya yönelik tutum arasındaki ilişkide kendini damgalama ve öz şefkatin rolünü seri çoklu aracılık modeliyle incelemektir.
Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılı güz döneminde Türkiye'de üniversite öğrenimine devam eden 598 erkek üniversite öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği, Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği, Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği ve Öz Şefkat Ölçeği yoluyla toplanmıştır. Seri çoklu aracılık modeli Bootstraping yöntemiyle test edilmiştir. Ayrıca, diğer araştırma soruları regresyon ve tek yönlü varyans analizi testleriyle incelenmiştir.
Araştırmanın sonucunda, erkek cinsiyet rolü stresinin kendini damgalama ve öz şefkat aracılığıyla psikolojik yardım arama tutumu üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu saptanmıştır. Başka bir ifadeyle öz şefkatin, cinsiyet rollerinden dolayı kendilerini damgalayan ve bu damgalama nedeniyle psikolojik yardım arama konusunda isteksizlik yaşayan erkek üniversite öğrencileri için koruyucu bir faktör olarak rol alabileceği söylenebilir. Psikolojik yardım aramaya ilişkin tutum, yaş değişkeni tarafından anlamlı olarak pozitif yönde yordanmaktadır. Geçmişte yardım alma ve alınan yardımdan memnun olma durumuna göre psikolojik yardım aramaya ilişkin tutumun anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
There is extensive literature reporting that men are more reluctant than women in terms of psychological help-seeking behavior. Therefore, there is a necessity to examine the protective factors that can encourage men to seek psychological help when they need it.  Within this understanding, the primary purpose of this study is to examine the role of self-stigma and self-compassion in the relationship between masculine gender role stress and the attitudes towards seeking psychological help through the serial multiple mediation model.
This study was carried out with 598 male university students in Turkey who continue their undergraduate education during the first semester of the 2020-2021 academic years. The data were obtained through the Personal Information Form, Attitudes towards Seeking Psychological Help Scale, Self-Stigma of Seeking Psychological Help Scale, Masculine Gender Role Stress Scale, and Self-Compassion Scale. In addition, the serial multiple mediation model was analyzed by utilizing the Bootstrapping method. Moreover, the other research questions were analyzed with the help of regression and one-way variance analysis.
The findings showed that the indirect effect of masculine gender role stress on attitudes towards seeking psychological help via self-stigma and self-compassion was statistically significant. In other words, it can be stated that self-compassion can act as a protective factor for male university students who stigmatize themselves due to their gender roles and who experience reluctance to seek psychological help. Furthermore, attitude towards seeking psychological help is significantly predicted by the age variable. Also, it was found out that the attitude towards seeking psychological help differed significantly depending upon the status of having previous help-seeking experience and being satisfied with the help received in the past. The findings are discussed within the framework of the relevant literature.