Tüketici dayanıklılık yarışının sporcuların uyku döngüsü ve kan dolaşım ritimleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of exhaustive endurance competition on circulatory rhythms and the sleep cycle
Yazar: ASUMAN ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. HASAN BİROL ÇOTUK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Bireysel sporlar = Individual sports ; EEG =   ; Fotopletismogram (PPG) sinyalleri = Photoplethysmogram (PPG) signals ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Amaç: Uzun süren yarışlardan hemen sonra sporcuların uyku mimarilerinde değişimler meydana gelir ve algılanan uyku kalitesinde düşüş gözlemlenir. Bu doğrultuda, çalışma kapsamında, hedef bir yarış etrafına sıralanmış üç farklı dönemde toplanan veriler ile sporcuların uyku döngüleri incelenmiş ve dolaşım ritimlerinden biri olan ara ritim kullanılarak uyku kalitesi değerlendirmesi için olası bir değerlendirme yöntemi sunulmuştur. 
Gereç ve Yöntem: Sporcuların uyku döngüleri beş gece boyunca EEG+PPG kombinasyonunu içeren bir uyku takip cihazıyla ölçülmüştür: yarıştan dört gün önce, arıştan hemen sonra ve arıştan dört gün sonra olmak üzere toplam beş gece boyunca. Algılanan stres ve öznel uyku kalitesi Likert tipi bir ölçek kullanılarak değerlendirilmiştir. Kontrol grubu olarak, hedef bir yarışı olmayan sporcular seçilmiş ve uyku döngüleri iki gece boyunca ölçülmüştür. Uyku evreleri yapay zeka ile otomatik sınıflandırılmış, uyku kalitesi değerlendirmesi için PPG'nin IR dalga boyu analize dahil edilmiştir. 
Bulgular: Sporcu grubunun sırası ile ölçüm gecelerine ait ortalama toplam uyku süreleri 7.0 saat, 8.1 saat, 6.4 saat, 6.1 saat, 7.6 saat, kontrol grubunun ise 7.8 saat ve 7.6 saat olarak bulunmuştur. Sporcu grubunun yarış gecesinde toplam uyku süresi ve uyanıklık süresi kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0.02, p=0.04). Sporcu grubunun bildirdiği öznel stres ve uyku kalitesi skorları geceler arası karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunamamıştır. 
Sonuç: Bu çalışmada, uyku sırasında ara ritmin varlığı ilk kez gösterilmiştir. Uyku evrelerinin her birinde ortaya çıkan ara ritmin, toplam uyku süresinin önemli bir kısmında (yaklaşık %18) mevcut olduğu ve uyku kalitesi ve stresle ilişkili olarak kullanılabileceği görülmektedir.

Abstract:
Objective: Changes in sleep architecture and decreased perceived sleep quality are observed in athletes after prolonged races. This study aimed to analyze the sleep cycles of athletes by collecting data during three different periods centered around a target race. Using the intermediate rhythm (IR), one of the rhythms inherent in the circadian system, a potential method for assessing sleep quality was introduced.
Material and Methods: Athletes' sleep cycles were tracked using an EEG+PPG sleep tracker for five nights: four days pre-race, post-race, and four days post-race. Stress and sleep quality were assessed using a Likert scale. Athletes without a target race formed the control group, with their two-night sleep cycles measured. Sleep stages were AI-classified, and PPG's IR wavelength was analyzed for sleep quality.
Results: The mean total sleep duration of the athlete group was 7.0 h, 8.1 h, 6.4 h, 6.1 h, and 7.6 h, while the control group had durations of 7.8 h and 7.6 h, respectively. A significant difference in total sleep and wake time was observed between the athlete and control groups on the race night (p=0.02, p=0.04). No significant differences were found in subjective stress and sleep quality scores among the nights. 
Conclusion: In this study, the presence of the intermediate rhythm during sleep was demonstrated for the first time. It appears that the intermediate rhythm, which occurs in each of the sleep stages, is present in a significant proportion of total sleep time (approximately 18%) and can be used in relation to sleep quality and stress.