Herediter trombofili zemininde gelişen tromboz vakalarının klinik değerlendirilmesi
Clinical evaluation of case of thrombosis developed on the ground of herediter thrombophia
Yazar: ÜNAL KARACA
Danışman: PROF. DR. SALİH AKSU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Demografi = Demography ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Trombofili = Thrombophilia ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Çalışmamızın amacı hastanemizde herediter zeminde gelişen venöz tromboz
ve tromboemboli tanıları ile takip edilen hastalarda olası risk faktörlerinin
tanımlanması, vücuttaki tutulum bölgelerine göre mortalite oranlarının incelenmesi,
elde edilen laboratuvar bulgularının güncel literatür bilgileri gözetilerek
tartışılmasıdır. Elde edilen sonuçların, kliniğimizde herediter risk faktörü taşıyan
hastaların tespitinde ve venöz tromboembolizm vakalarının önlenmesi, tanı ve
tedavisinin planlanmasında katkısı olacağı düşünüldü.
Çalışmamız, herediter trombofili zemininde gelişen tromboz vakalarının klinik
değerlendirilmesini amaçlayan tanımlayıcı, tek merkezli, müdahalesiz, retrospektif
kohort çalışmasıdır. Çalışmamıza Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne
2015-2020 yılları arasında başvuran akut venöz tromboz veya emboli tanısı konulmuş,
radyolojik yöntemlerle kanıtlanmış olan ve trombofili testlerinden herhangi birinde
pozitiflik saptanan hastalar dahil edildi. Trombofili testleri olarak protein C, protein S
ve antitrombin eksikliği, APC(aktive protein C) direnci, faktör V leiden, protrombin
G20210A, MTHFR(C677T), MTHFR (A1298C), PAI mutasyonları incelendi. Hastaların
demografik özellikleri, komorbid hastalıkları, sekonder tromboz risk faktörleri tüm
hastalarda değerlendirildi. Retrospektif olarak toplanan veriler uygun istatistik
yöntemlerle analiz edildi.
Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 50±17 yıl olarak bulundu ve
hastaların %57.3'ünün kadın olduğu saptandı. Eşlik eden en sık komorbiditelerin
%27.5 ile hipertansiyon, %19.4 ile koroner arter hastalığı, %15.4 ile serebrovasküler
olay ve % 15.1 ile diyabetes mellitus olduğu görüldü. Sekonder risk faktörlerinden ise
en sık eşlik edenlerin % 38.8 ile sigara, %34.8 ile obezite, %26.6 ile immobilite ve
%26.1 ile enfeksiyonlar olduğu tesbit edildi. En sık tromboz lokalizasyonları olarak
%51.5 ile alt ekstremite derin ven trombozları ve %40.3 ile pulmoner tromboemboli
olduğu saptandı.

v

Hastaların laboratuvar verileri incelendiğinde; protein C aktivitesi düşüklüğü
oranı % 33, protein S aktivitesi düşüklüğü oranı %49, antitrombin aktivitesi düşüklüğü
oranı %19 olarak bulundu. Genetik tetkikler incelendiğinde kohortta en çok saptanan
mutasyonun 224 vakada saptanan PAI mutasyonu olduğu görüldü. PAI gen
mutasyonu saptanan hastaların 80'inin (%35.7) homozigot, 144'ünün (%64.3)
heterozigot olduğu izlendi. Faktör V leiden mutasyonu saptanan 102 hasta olduğu,
hastaların 22'sinin (%21.6) homozigot, 80'inin (%78.4) heterozigot mutasyon taşıdığı
saptandı.
Sonuç olarak, çalışmamızda hastanemizdeki venöz tromboz ve tromboemboli
tanısı ile takip edilen hastalarda olası herediter ve sekonder risk faktörleri tanımlandı.
En sık görülen komorbiditeler ve sekonder risk faktörleri belirlendi. Sigara obezite ve
enfeksiyonların venöz tromboemboli gelişiminde önemli risk faktörleri olduğu
saptandı. Bu verilerin ışığında, hastaneye yatırılan her hasta için venöz tromboemboli
riskinin göz önünde bulundurulması gerektiği, tekrarlayan ve atipik yerleşimli
tromboembolilerde herediter etkenlerin akılda tutulması gerektiği, hastaların risk
faktörlerinin incelenmesinin tedavi planlaması ve koruyucu önlemler açısından
faydalı olacağı düşünüldü.

Abstract:
The aim of our study is to define the possible risk factors in patients followed
up in our hospital with the diagnosis of venous thrombosis and thromboembolism
developing on a hereditary basis, to examine the mortality rates according to the
areas of involvement in the body, and to discuss the laboratory findings obtained by
considering the current literature. It was thought that the results obtained would
contribute to the detection of patients with hereditary risk factors in our clinic and to
the planning of the prevention, diagnosis and treatment of venous
thromboembolism cases.
Our study is a descriptive, single-center, non-intervention, retrospective
cohort study aimed at the clinical evaluation of thrombosis cases developing on the
basis of hereditary thrombophilia. Patients who were admitted to Hacettepe
University Faculty of Medicine Hospital between 2015-2020, diagnosed with acute
venous thrombosis or embolism, proven by radiological methods and found to be
positive in any of the thrombophilia tests were included in our study. As
thrombophilia tests, protein C, protein S and antithrombin deficiency, APC(activated
protein C) resistance, factor V leiden, prothrombin G20210A, MTHFR(C677T), MTHFR
(A1298C), PAI mutations were examined. Demographic characteristics of the
patients, comorbid diseases, secondary thrombosis risk factors were evaluated in all
patients. Retrospectively collected data were analyzed with appropriate statistical
methods.
The mean age of the patients included in the study was found to be 50±17
years, and 57.3% of the patients were female. The most common accompanying
comorbidities were hypertension with 27.5%, coronary artery disease with 19.4%,
cerebrovascular accident with 15.4% and diabetes mellitus with 15.1%. Among the
secondary risk factors, the most common accompanying factors were smoking with

vii

38.8%, obesity with 34.8%, immobility with 26.6% and infections with 26.1%. The
most common localizations of thrombosis were lower extremity deep vein
thrombosis with 51.5% and pulmonary thromboembolism with 40.3%.
When the laboratory data of the patients were examined; The rate of low
protein C activity was 33%, the rate of low protein S activity was 49%, and the rate of
low antithrombin activity was 19%. When genetic analyzes were examined, it was
seen that the most common mutation in the cohort was the PAI mutation, which was
detected in 224 cases. Eighty (35.7%) of the patients with PAI gene mutation were
homozygous and 144 (64.3%) were heterozygous. It was determined that there were
102 patients with factor V leiden mutations, 22 (21.6%) of the patients were
homozygous and 80 (78.4%) were heterozygous.
In conclusion, in our study, possible hereditary and secondary risk factors were
identified in patients followed up with the diagnosis of venous thrombosis and
thromboembolism in our hospital. The most common comorbidities and secondary
risk factors were determined. Smoking, obesity and infections were found to be
important risk factors for the development of venous thromboembolism. In the light
of these data, it was thought that the risk of venous thromboembolism should be
considered for every hospitalized patient, hereditary factors should be kept in mind
in recurrent and atypical localized thromboembolism, and it was thought that
examining the risk factors of the patients would be beneficial in terms of treatment
planning and preventive measures.