Türkiye'de futbol ve basketbol branşlarında meydana gelen disiplin ihlallerinin belirli yıllara göre değişimi
Change of disciplinary violations occuring football and basketball in Turkey according to data from certain years
Yazar: HALUK BERKE HOŞ
Danışman: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Disiplin = Discipline ; Disiplin cezası = Discipline punishment ; Futbol = Football ; Spor hukuku = Sports law

Özet:
Futbol ve basketbol, dünyada olduğu gibi ülkemizde de en popüler spor 
dallarındandır. Futbol ve basketbol branşında süreç içerisinde meydana gelen 
değişimler ve gelişimler sonucunda meydana gelen disiplin ihlalleri artmaktadır. 
Sporda disiplin, spordaki önemli unsurlardan biridir ve sportif kuralların ihlal edilmesi 
durumunda uygulanmak üzere sporda disiplin kurallarına ihtiyaç duyulur. Sportif 
faaliyetler içerisinde meydana gelen disiplin ihlalleri de futbolda ve basketbolda farklı 
şekilde olmakta, verilen cezalar da futbol ve basketbola göre farklı niteliklerde 
olmaktadır. Bu nedenle araştırmada 2019 ve 2020 yıllarındaki futboldaki ve 
basketboldaki disiplin ihlallerini kimlerin yaptığı (spor kulüpleri / sporcu / antrenör / 
idareci), disiplin ihlallerinin sayıları ve disiplin ihlallerinin nedenleri ve bu disiplin 
ihlalleri neticesinde hükmedilen cezaların niteliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmada veriler, nitel araştırma türlerinden biri olan doküman incelemesi 
yöntemiyle, Türkiye Futbol Federasyonu ve Türkiye Basketbol Federasyonu'nun 
yayınladığı kararlar üzerinden incelenmiş ve bu veriler ışığında değerlendirme 
yapılmıştır. Araştırma sonucunda futbolda genel olarak en çok cezayı spor 
kulüplerinin aldığı, ceza alma nedenlerinin en fazla çirkin ve kötü tezahürat ile 
Koronavirüs (COVID-19) talimatlarına aykırılık olduğu ve en çok para cezasına 
hükmedildiği, basketbolda da genel olarak en çok cezayı spor kulüplerinin aldığı, ceza 
alma nedenlerinin en fazla talimatlara aykırı hareket olduğu ve en çok para cezasına 
hükmedildiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda, literatürdeki verilerin ışığında 
basketboldaki çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle verilen cezaların önemli ölçüde artış 
gösterdiği ve özellikle futbolda idarecilerin hakaret, saldırı, kavga fiilleri neticesinde 
aldıkları cezaların sayısının arttığı sonucuna varılmıştır. Futbolda ve basketbolda 
çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle verilen ceza sayısını azaltmak için, bu fiillerde 
bulunan taraftarların bilinçlenmesi sağlanması, yaptırım içeren hükümlerin daha etkili 
uygulanması, spor kulüplerindeki idarecilerin gerekli eğitimleri alması önerilebilir.

Abstract:
Football and basketball are among the most popular branches of sports in our 
country and in the world as well. Disciplinary violations that occur as a result of the 
changes and developments occurring in the football and the basketball branches during 
the process are increasing. Discipline in sports is one of the important elements in 
sports and in case of violation of sports rules, discipline rules are needed in sports to 
be applied. Disciplinary violations that occur within sportive activities also occur 
differently in football and basketball, and the punishments given are different from 
football and basketball. Therefore, in this study, it was aimed to examine who 
committed disciplinary violations in football and basketball in the years of 2019 and 
2020 (sports clubs / athletes / coaches / administrators), the number of disciplinary 
violations and the reasons for the disciplinary violations and the nature of the penalties 
imposed as a result of these disciplinary violations. In this study, the data were 
analyzed with the document analysis method, which is one of the qualitative research 
types, through the decisions published by the Turkish Football Federation and the 
Turkish Basketball Federation, and an evaluation was made in the light of these data. 
As a result of the research, it was determined that, in general, in football sports clubs 
received the most punishments in football, the most reasons for being punished were, 
unpleasant and offensive chants and violation of the Coronavirus (COVID-19) 
instructions and mostly fines were imposed, and, in general,in basketball sports clubs 
received the most punishment as well, the most reasons for the punishment were acts 
contrary to the instructions and mostly fines were imposed. At the same time, in the 
light of the data in the literature, it was concluded that the penalties given for 
unpleasant and offensive chants in basketball increased significantly and the number 
of punishments taken by the administrators as a result of actions of insulting, attacking 
and fighting in football increased significantly. In order to reduce the number of 
punishments for unpleasant and offensive chants in football and basketball, it may be 
suggested that the supporters involved in these acts are made conscious, the provisions 
containing sanctions are implemented more effectively, and the administrators in 
sports clubs receive the necessary training.