Çin'in Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine yönelik dış politikası
China's foreign policy towards Central and Eastern European countries
Yazar: YİĞİT YAMANLAR
Danışman: PROF. DR. BERNA KIRKULAK ULUDAĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
2007-2009 küresel finansal krizin Orta ve Doğu Avrupa (ODA) ülkeleri üzerindeki olumsuz etkisi ve Çin'in Avrupa'da ekonomik ve siyasi etki alanını arttırma arzusu, Çin ve ODA ülkeleri arasında ikili ve çok taraflı işbirliğinin gelişimine zemin hazırlamıştır. Çin, 2012'de kendi liderliğinde başlattığı Çin-ODAÜ İşbirliği Platformu aracılığıyla ODA ülkeleri ile bölgesel işbirliğinin ana çerçevesini şekillendirmeye çalışmaktadır. Bu tez, 2007-2009 küresel finansal kriz sonrasında Çin'in ODA ülkeleri ile olan siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerini merkantilist politikalar kapsamında incelemektedir. Tez, özellikle Çin'in ODA ülkeleri ile ekonomik faaliyetlerinde öne çıkan merkantilist iktisadi düşüncelere dayanan stratejilerini ve uygulamalarını detaylı bir şekilde ele almaktadır. Tez, Çin'in siyasi ilişkilerinin yoğun olduğu ODA ülkeleri ile siyasi ilişkilerinin yoğun olmadığı ODA ülkelerine yaptığı yatırımlar, işbirlikleri ve Çin'i siyasi açıdan desteklemeleri hususlarında herhangi bir anlamlı farklılığın olup olmadığını betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve t-testleri kullanarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca tez, ODA ülkelerinin Çin'e karşı ticaret açığını yıllar itibari ile incelemekle birlikte bu ülkelerdeki büyük altyapı ve inşaat projelerinde yer alan Çinli şirketlerin özelliklerini, yatırım tutarlarını ve yatırım yaptıkları sektörleri kapsamlı olarak ele almaktadır. Tezde, Çin'in yakın ve yoğun siyasi ilişkiler yürüttüğü ODA ülkelerine daha fazla yatırım yaptığı ve onlar ile ikili işbirliğini daha fazla derinleştirdiği ve ayrıca Çin ile daha yakın ve yoğun siyasi ilişkilere sahip ODA ülkelerinin, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi ve BM Genel Kurulu'nda Çin'e karşı sunulan ortak bildirileri daha az desteklediği sonucuna varılmaktadır. 
	
Anahtar Kelimeler: Çin, Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri, Çin-ODAÜ İşbirliği Platformu, Merkantilizm, Kuşak ve Yol Girişimi

Abstract:
The negative impact of the 2007-2009 global financial crisis on Central and Eastern European (CEE) countries and China's desire to increase its economic and political sphere of influence in Europe have paved the way for the development of bilateral and multilateral cooperation between China and CEE countries. China tries to shape the main framework of regional cooperation with CEE countries through the China-CEEC Cooperation Platform, which it launched under its leadership in 2012. This thesis examines China's political, economic, and commercial relations with CEE countries in the aftermath of the 2007-2009 global financial crisis in the context of mercantilist policies. The thesis addresses in detail China's strategies and practices based on mercantilist economic ideas, which come to the fore especially in its economic activities with CEE countries. The thesis aims to determine whether there are any significant differences in China's investments, cooperation, and political support for China in CEE countries with which China has intense political relations and CEE countries with which China does not have intense political relations by using descriptive statistics, correlation analysis, and t-tests. In addition, the thesis examines the trade deficit of CEE countries against China over the years and comprehensively addresses the characteristics of Chinese companies involved in large infrastructure and construction projects in these countries, their investment amounts, and the sectors in which they invest. In the thesis, it is concluded that China is investing more and deepening its bilateral cooperation with CEE countries, with which it maintains close and intense political relations, and also that CEE countries, which have closer and more intense political relations with China, are less supportive of the joint statements against China delivered at the United Nations (UN) Human Rights Council and the UN General Assembly.

Keywords: China, Central and Eastern European Countries, China-CEEC Cooperation Platform, Mercantilism, Belt and Road Initiative