Demografik dönüşümün Türk Sosyal Güvenlik Sistemine etkisi
Effect of demographic change on Turkish Social Security System
Yazar: TARIK ZEKİ YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMİL RAKICI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Maliye = Finance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Demografik yapı = Demographic structure ; Dönüşüm = Transformation ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Nüfus = Population ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Türkiye = Turkey

Özet:
Dünya nüfusu giderek yaşlanmaktadır. Demografik dönüşüm adı verilen bu kavram, 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içerisindeki payının giderek artması şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bu durumu etkileyen iki parametre ise, doğuşta yaşam beklentisinin artması ve doğurganlık hızının azalmasıdır. Nüfus yapısında meydana gelen bu değişim ülkeler için bir takım sorunları beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başında ise, yaşlı nüfus artışının sosyal güvenlik sistemlerinin yapısını bozması ve açık vermelerine sebep olması gelmektedir.Bu çalışmada, demografik dönüşümden başta Türkiye olmak üzere ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin ne ölçüde etkilendiği ortaya koyulmuş ve bu sorun karşısında alınabilecek önlemlere yer verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde demografik dönüşüm kavramı açıklanmış ve ülkelerin söz konusu dönüşümden ne ölçüde etkilendiklerini ortaya koymak için istatistik ve projeksiyonlara yer verilmiştir. İkinci bölümde, sosyal güvenlik sistemlerinin tarihsel gelişimi ile modern sosyal güvenlik sistemlerinin işleyişi hakkında bilgiler verilmiş ve seçilmiş ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin işleyişi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Dünya ülkelerinin sosyal güvenlik sistemlerinin demografik dönüşümden ne ölçüde etkilendiği değerlendirilmiş, bu sorun karşısında alınan önlemler ortaya koyulmuş ve Türkiye'nin sosyal güvenlik sistemi ayrıntılı olarak incelenerek yapılan sosyal güvenlik reformu çalışmalarına yer verilmiştir.Sonuç itibariyle; demografik dönüşümün özellikle gelişmiş ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerini olumsuz etkilediği ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise yakın gelecekte bu sorunla karşı karşıya geleceği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, yapılan sosyal güvenlik reformu çalışmalarının önemi ortaya koyulmuş ve bu konuda önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
World population is getting older over the years. This description which is called demographic change, shows that aged 65 and over population?s share increase in over against total population. Increasing life expectancy and decreasing fertility rate are the two parameters that effect this case. This change which is occur on population structure, carries some issues for countries. One of the big issues is social security systems? breaking down structures and deficits by increasing older population.In this study, it is presented that what extent the countries foremost Turkey are effected from demographic change and recommends are given that can be taken. In the first part of study, the demographic change notion is explained and statistics and projections are given to explain that what extent the countires effected form this issue. In the second part, the social security systems? historical process is informed with operating of the modern social security systems and selected countries? social security systems are analysed detailed. In the third part of the study, it is reviewed that what extent the countries? social security systems are effected from demographic change, presented the recommends which are taken over against this issue and social security system of Turkey?s analysed detailed witi social security reforms which have been made.Consequently, it is emerged that the demographic change has negative impacts on developed countries? social security system structure and the developing countries like Turkey will meet with this problem in the near future. In this context, the importance of the social security reforms? is verified and in this regard some recommendations are made.