Veblen'in gösterişçi tüketim kültürünün sosyal paylaşım ağlarında yansıması: Instagram
The reflection of Veblen's conspicuous consumption culture on social networks: Instagram
Yazar: ÖZKAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜL SONCU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Sosyal ağlar = Social networks ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Veblen, Thorstein = Veblen, Thorstein ; İnstagram = Instagram

Özet:
Değişen tüketim pratikleri, insanları yalnızca ihtiyaçlarını karşılayacakları tüketimden ziyade sürekli daha fazlasına yönlendirmektedir. Bu doğrultuda gösterişçi tüketim, bireylerin çevresindekilere kendini ispat etme, takdir görme, saygınlık kazanma, statünü ve prestijini göstermek amacıyla tükettikleri lüks mal ve hizmetleri "teşhir" yoluyla sergilemeleridir. Gösterişçi tüketim pratiği çok eskilere dayanmakla birlikte ilk kez Thorstein Veblen tarafından ele alınarak kavramsallaştırılmıştır.
Günümüz dünyasında sürekli gelişen ve değişen iletişim teknolojileri, gelişen ve değişen yeni iletişim ortamlarını da ortaya çıkarmıştır. Sosyal medya, bireylerin gösterişçi tüketim faaliyetlerini sergileyebilecekleri en uygun ortamı temsil etmektedir. Bireyler, sergiledikleri tüm gösterişçi tüketim pratiklerini sosyal medya mecraları üzerinden sergileyerek, yaşantılarını diğerlerine sunmaktadır. Çünkü, gösterişçi tüketimde yalnızca sahip olmak ve tüketmek değil teşhir de son derece önemli bir yer tutmaktadır.
Bu çalışmada öncelikle tüketim ve gösterişçi tüketim olgusu ele alınmış, ardından sosyal medya kavramı incelenerek gösterişçi tüketim ile arasında bağ saptanarak ortaya konmuştur. Çalışmanın son aşaması olan araştırma bölümünde ise, sosyal paylaşım platformlarından Instagram üzerinden incelemek üzere örneklem olarak seçilen 10 profilin Instagram kullanım tüketim pratikleri hem görsel metin analizi hem de içerik analizi ile analiz edilerek bulgular değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tüketim, Gösterişçi Tüketim, Sosyal Medya, Instagram, Veblen

Abstract:
Changing consumption practices constantly lead people to more than just consumption to meet their needs. In this direction, conspicuous consumption is the display of the luxury goods and services that individuals consume through exhibition in order to prove themselves, to be appreciated, to gain respect, to show their status and prestige. The conspicuous consumption practice dates back to old times, but was first conceptualized by Thorstein Veblen. Social media represents the most appropriate environment in which individuals can exhibit conspicuous consumption activities. Individuals present all their conspicuous consumption practices through social media channels and present their lives to others. Because, not only possessing and consuming is an important part of conspicuous consumption but also exhibition. In this study, firstly the phenomenon of consumption and conspicuous consumption are discussed, then the concept of social media is examined and the relation between conspicuous consumption is revealed. In the last part of the study, Instagram usage and consumption practices of 10 profiles selected as samples for viewing on Instagram from social sharing platforms were analyzed with both visual text analysis and content analysis and the findings were evaluated. 

Anahtar Kelimeler: Consumption, Conspicuous Consumption, Social Media, Instagram, Veblen