Türkiye'de hububat destekleme politikasındaki değişimlerin üretici kararlarına etkisi-Polatlı ilçesi örneği
Effects of the changes in the support policy cereals in Turkey and their effects on desicions of producers - a case study in Polatli district - Ankara
Yazar: ZERRİN ÇİVİ ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN ERAKTAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarımsal destekleme politikaları = Agricultural support policies ; Üreticiler = Producers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'de hububat üreticilerine yönelik destekleme politikalarındaki yeni düzenlemelerin, üreticilerin üretim kararlarında olumlu ya da olumsuz etkilerini ve hububat üreticilerinin destekleme politikası ile ilgili beklentilerini belirlemektir. Etkin çalışan bir hububat borsasına ve yöre işletmelerinin ortalama genişliği Türkiye'nin ortalama işletme genişliğinden daha büyük genişliğe sahip olan Polatlı İlçesi, araştırma alanı olarak seçilmiştir. Araştırma, konu ile ilgili literatür taraması ve anket yoluyla orijinal verilerin toplanmasına dayanmaktadır. Çalışmada araştırma yöresini temsil edeceği düşünülen köyler belirlenmiştir. Üreticiler, Polatlı ilçesindeki dokuz köy içinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada incelenen tarım işletmeleri arazi büyüklüğü kriterine göre gruplara ayrılmış, veriler bu kritere göre değerlendirmeye alınmıştır. Anket verileri 2000-2001 üretim yılına aittir. Türkiye'de tarımda piyasa ekonomisine geçişle birlikte destekleme politikaları değişmiştir. Ancak, destekleme politikası düzenlemeleri, üreticilerin işletme yapılarını iyileştirici yönde bir davranış kalıbı içerisine sokmamıştır. Türkiye'de genel ekonomik krizin ve yüksek enflasyon oranının etkisiyle tarımsal girdi kullanımı önemsenecek ölçüde azalmıştır. Bu durumdan az gelirli üreticiler daha çok etkilenmiştir. Hububatın dekara brüt üretim değerleri düşük düzeyde kalmıştır. Üreticiler ürün satışında nakit paraya olan ihtiyaçtan dolayı daha çok borsayı tercih etmiş ve hububat satışının çoğu hasattan hemen sonra gerçekleşmiştir. Kaldırılan destekleri telafi amacıyla getirilen Doğrudan Gelir Desteği uygulandığı ilk yıl itibarıyla üretim amacına yönelik olarak zamanında verilememiştir. Araştırma bulguları işletme büyüklüğü arttıkça üreticilerin devletten beklentilerinin azaldığını göstermektedir. 2005, ANAHTAR KELİMELER: Tarımsal destekleme politikası, hububat destekleme politikası, tarım politikalarında değişim, üretici kararlan

Abstract:
The main objective of this research is to determine positive and negative effects of the attidutes of the new adjustments in agricultural support policies on cereal producers and the expectations of the producers concerning support policy. Polatlı District, where the stock-exchange of cereals work efficiently and the average size of the farms is far above the average size of Turkish farms, has been determined as reserch Research depends on literacy and the original data which were collected through inquiries fulfilled with farmers in Polatlı District. Farmers were determined by random sampling method among farms in 9 village of Polatlı district. Farms were grouped according to their land size. Original data belong to 2000- 2001 period. Support policies have changed with the introduction of liberal economy principles to agriculture in Turkey. However, following the new arrangements in support policy, farmers did not align themselves in the direction of improving the structure of their farms. As a result of general economic crisis and high inflation rates in Turkey, the use of agricultural inputs were significantly lessened. Farmers who have low income were affected more from that situation. The production value of cereals was low per decare. Stock exchange was preferred for cereal sales because of cash payment and the sales of creals were mostly accomplished just after the harvest. Direct support which was given in order to compansate the income loss of farmers due to the revealed abolishment support policies was not given on time during the production process in the first implementation year. Research findings show that expectations of farmers from the government decrease when farm size increase. KeyWords : agricultural support policy, cereals support policy, changes in agricultural policy, decisions of producers