Kudüs konulu çocuk kitaplarının din eğitimi açısından incelenmesi
Examination of children's books on Quds in terms of religious education
Yazar: BEYZANUR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. UMUT KAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Filistin-Kudüs = Palestine-Jerusalem ; Mescid-i Aksa = Masjid al-Aksa ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi dönem resimli çocuk kitaplarından Kudüs konusunu içeren on kitabın dış ve iç yapı özelliklerinin nitelikli çocuk edebiyatında bulunması gereken unsurlar ve din eğitimi yönünden incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Kudüs konulu okul öncesi çocuk kitaplarında dini içeriklerin işlenişinin çocukların gelişim özelliklerine ve nitelikli çocuk edebiyatı kriterlerine uygun olup olmadığı araştırmanın temel problemidir.
Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış, veriler toplanıp betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Örneklemde belirlenen on kitap araştırmacı tarafından geliştirilen 32 maddeden oluşan "Resimli Çocuk Kitapları Değerlendirme Formu" ile incelenmiştir.
Araştırma bulgularına göre, Kudüs konulu kitaplarda öğretici içerik ön planda tutulmuştur. Ancak, edebi niteliklerin geri planda kaldığı ve çocukların ilgi düzeyini artırabilecek unsurların eksik olduğu görülmüştür. Resimler ve metinler uyumlu olup, kitapların biçimsel özelliklerinin başarılı olduğu gözlemlenmiştir. Kitapların biçim ve içerik açısından kriterlere uygun olduğu, ancak çocukların gelişim dönemine uygun olmayan bazı dini terimlerin kullanıldığı tespit edilmiştir.
Araştırmanın sonuçları doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur. Yayınevlerine yönelik önerilerde, dini içerikli çocuk kitaplarında, dini içeriklerin edebi niteliklerle dengeli bir şekilde sunulması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, biçimsel özelliklerin daha dikkatli ele alınarak kaliteli kâğıt ve baskı tekniklerinin kullanılmasının, kitapların çocuklar tarafından daha ilgi çekici hale getirilmesine katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Ebeveynlere yönelik önerilerde ise, ailelerin, seçtikleri kitapların hem içeriğine hem de biçimsel özelliklerine dikkat etmeleri gerektiği belirtilmektedir. Araştırmacılara ise, daha geniş örneklemlerle benzer çalışmalar yapılması ve farklı yaş gruplarına yönelik Kudüs ve din eğitimi temalı kitapların incelenmesi önerisinde bulunulmaktadır. Ayrıca, dini kitapların pedagojik ve edebi yönlerinin birlikte ele alınarak derinlemesine incelemeler yapılması, bu alandaki eksikliklerin giderilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Kudüs, Mescid-i Aksa, Çocuk Edebiyatı, Dini İçerikli Çocuk Kitapları

Abstract:
This study aims to analyze the external and internal structural features of ten illustrated children's books on the subject of Jerusalem from the perspective of essential elements found in quality children's literature and religious education during the preschool period. The main problem of this research is whether the religious content in preschool children's books about Jerusalem is suitable for children's developmental characteristics and the criteria of quality children's literature.
In this study, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was employed to collect data, which was then analyzed using descriptive analysis. Ten selected books in the sample were examined using the "Illustrated Children's Books Evaluation Form," developed by the researcher, which consists of 32 items.
According to the research findings, instructional content is prioritized in the books about Jerusalem. However, it has been observed that literary qualities are marginalized and elements that could enhance children's engagement are lacking. The compatibility of images and texts has been observed, and it has been noted that the formal features of the books are successful. It has been determined that the books meet the criteria in terms of form and content, but some religious terms used are not suitable for children's developmental stages.
Based on the results of the research, various recommendations have been provided. In the recommendations for publishers, it is emphasized that religious content in children's books should be presented in a balanced manner with literary qualities. In addition, it is believed that using quality paper and printing techniques by considering formal features more careful consideration will contribute to making the books more appealing to children.In the recommendations for parents, it is stated that families should pay attention to both the content and the formal features of the books they choose.Researchers are encouraged to conduct similar studies with larger samples and to examine books themed around Jerusalem and religious education for different age groups.Moreover, the examination of the pedagogical and literary aspects of religious books will contribute to the elimination of deficiencies in the literature.
Keywords: Religious Education, Jerusalem, Masjid al-Aksa, Children's Literature, Children's Books with Religious Content