Parkinson hastalarının prozodi, solunum, fonasyon ve akıcılık özelliklerinin algısal, akustik ve aerodinamik değerlendirmesi
Evaluation of prosody, respiration, phonation and fluency characteristics of Parkinson's patients using perceptual, acoustic and aerodynamics measures
Yazar: EBRU YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TALAT BULUT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dizartri = Dysarthria ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses bozuklukları = Voice disorders

Özet:
Parkinson hastalığı, orta beyinde yer alan ve karmaşık hareketlerin uygulanmasından ve yürütülmesinden sorumlu olan bazal ganglion bölgesindeki dopamin dejenerasyonundan kaynaklanan ilerleyici nörodejeneratif bir hastalıktır.  Bu hastalıkta vital kapasitedeki azalma, laringeal ve solunum kaslarında meydana gelen rijidite ve bradikinezi, laringeal kontrolün azalması, oral yapılardaki titreme, laringofaringeal sistem hipomobilitesi, vokal kordların abdüksiyon ve addüksiyonunun nöromüsküler kontrolünün azalması sebebiyle ses ve konuşma bozuklukları görülebilmektedir. Araştırmamızın amacı Parkinson hastalarının prozodi, solunum, fonasyon ve akıcılık özelliklerini akustik, aerodinamik ve algısal olarak değerlendirmek ve bu değerlendirmeden elde edilen objektif sonuçlar ile subjektif sonuçlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmamızda Parkinson hastalığına sahip 32 katılımcıdan ve yaş ile cinsiyet eşleştirmeli 30 sağlıklı katılımcıdan veri toplanmıştır. Katılımcılardan ses analizleri için /a/, /i/, /s/, /z/ fonasyonu, okuma ve spontan konuşma ses kayıtları, algısal değerlendirme için Sesin İşitsel ve Algısal Değerlendirme puanları ve katılımcıların seslerinin yaşam kalitesine etkisini yordamak için Ses Handikap Endeksi puanları toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistik yöntemleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Parkinson hastalığının bireylerin akustik, aerodinamik ses parametrelerini ve ses sağlığına bağlı yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Ses Handikap Endeksi'nden elde edilen puanlar Parkinson hastalarının yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini ancak akustik parametreler ile arasında sınırlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Sesin İşitsel ve Algısal Değerlendirme puanları ile akustik parametreler arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bulgular literatürle uyumlu bir şekilde Parkinson hastalığının ses kalitesini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, Parkinson Hastalarında Ses Kalitesi, Akustik ve Aerodinamik Ses Analizi, Konuşma ve Ses Bozukluğu, Hipokinetik Dizartri

Abstract:
Parkinson's disease is a progressive neurodegenerative disorder caused by the degeneration of dopamine in the basal ganglia, a region of the midbrain that is responsible for the implementation and execution of complex movements. In this disease, speech and voice disorders occur due to a decrease in vital capacity, rigidity, and bradykinesia in the laryngeal and respiratory muscles, a reduction in laryngeal control, vibration in the oral structures, hypomobility of the laryngopharyngeal system, and a decrease in neuromuscular control of the abduction and adduction of the vocal cords. The present study aims to acoustically, aerodynamically, and perceptually evaluate the prosody, respiration, phonation, and fluency characteristics of patients with Parkinson's disease and to observe the relationship between the objective and subjective results obtained from this evaluation. In the present study, data were collected from 32 participants with Parkinson's disease and 30 age- and gender-matched healthy participants. We collected /a/, /i/, /s/, and /z/ phonation, reading, and spontaneous speech recordings to analyze their voice quality by using Auditory and Perceptual Assessment of Voice Consensus scores for perceptual evaluation and Voice Handicap Index scores for the effect of their voices on quality of life. The data were analyzed with descriptive and inferential statistical methods. The results show that Parkinson's disease negatively affects individuals' acoustic and aerodynamic voice parameters and quality of life related to vocal health. The scores obtained from the Voice Handicap Index show that Parkinson's disease negatively affects the life quality of patients with Parkinson's disease, but there is a limited relationship with acoustic parameters. A significant correlation was found between Auditory and Perceptual Assessment Consensus scores and acoustic parameters. The study is consistent with the literature and shows that Parkinson's disease has a negative effect on voice quality.
Key Words: Parkinson's Disease, Voice Quality in Parkinson's Patients, Acoustic and Aerodynamic Voice Analysis, Speech and Voice Disorders, Hypokinetic Dysarthria