Karaciğer nakli yapılmış hastalarda prediyabet ve diyabet gelişme sıklığı,risk faktörleri ve tedavilerinin araştırılması
Investigation of prediabetes and diabetes development frequency, risk factors and treatments in patients with liver transplant
Yazar: ERTUĞRUL BOSNALI
Danışman: PROF. RAMAZAN SARI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
GİRİŞ: Karaciğer nakli sonrası morbidite ve mortaliteyi etkileyen en önemli metabolik komplikasyonlardan biri; nakil sonrası prediyabet ve diyabet gelişimidir. Kortikosteroidler, takrolimus ve sirolimus gibi immünsüpresif ajanlar transplant sonrası yeni diyabet (NODAT) olarak da bilinen, transplantasyon sonrası diabetes mellitus (PLTDM) geliştirme riskini önemli ölçüde artırır. PLTDM gelişimi açısından, karaciğer nakli öncesi ve sonrasına ait risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve uygun önlemlerin alınması karaciğer nakli sonrası hasta ve greft sağ kalımını önemli oranda artırabilmektedir.
MATERYAL VE METOD: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Birimi'nde 1 Eylül 2010-31 Aralık 2020 tarihleri arasında karaciğer nakli yapılan, nakil öncesi diyabet tanısı olmayan hastaların dosyaları ve hastane veri tabanı kullanılarak retrospektif bir çalışma tasarlandı. Toplam 221 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların; demografik özellikler (yaş, cinsiyet), nakil öncesi risk faktörleri, nakil sonrası risk faktörleri değerlendirilmeye alındı. 
BULGULAR: Hastaların %28,1'inde PLTDM %29.9'unda prediyabet gelişti. PLTDM gelişen hastaların %90,3' ü ilk 1 yıl içerisinde tanı aldı. PLTDM gelişen hastaların %73,3'ü erkekti. Nakil öncesi prediyabet (p<0,001) ve nakil sonrası ilk 1 ay içerisinde hipomagnezemi (p=0,01) varlığı PLTDM gelişimi açısından bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Nakil yaşı (p=0,043) ve erkek cinsiyet (p=0,012) prediyabet gelişimi açısından bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Nakil sonrası diyabet gelişen grupta takip süresince HbA1c<%8 olarak saptandı. Diyabet tedavi seçimlerinin HbA1c düzeyleri üzerine etkileri benzer bulundu. 
SONUÇ: Karaciğer nakli yapılan hastalarda prediyabet ve diyabet gelişimi ile ilgili risk faktörlerinin ortaya konularak erken dönemde tanı konulması ve uygun tedavi seçimleri ve değişimlerinin yapılması; hasta ve greft kaybı, enfeksiyonlar ve kardiyovasküler komplikasyon risklerinin azaltılması açısından önemlidir.

Abstract:
8.ABSTRACT
INTRODUCTION: One of the most important metabolic complications affecting mortality and morbidity after liver transplant is the new onset of diabetes or prediabetes. Immunosuppressive agents such as corticosteroids, tacrolimus, and sirolimus significantly increase the risk of post-transplant diabetes mellitus(PTDM), also known  as new onset diabetes after transplant (NODAT). Assessing the risk factors regarding the onset of PLTDM, before and after liver transplant, and taking appropriate precautions considerably increase graft survival.
MATERIAL AND METHOD: A retrospective study among the patients who had liver transplants in Akdeniz University Transplantation Department between September 1st, 2010 and December 31st, 2020 and who had not been diagnosed with diabetes prior to the transplant was undertaken by using the patient files and the hospital's database. A total of 221 patients were included. Demographic features(age, gender), pretransplant risk factors and posttransplant risk factors of included patients were evaluated.
RESULTS: 28,1% of patients developed PTDM while 29,9% of patients developed prediabetes. 90.3% of the patients who developed PLTDM were diagnosed within the first year following transplantation. The presence of prediabetes (p<0.001) before transplantation and hypomagnesemia (p=0.01) detected within the first month after transplantation were found to be independent risk factors for the development of PTDM.  Age at transplantation (p=0.043) and male gender (p=0.012) were found to be independent risk factors for the development of prediabetes.  HbA1c was found to be <8%  in the group developing diabetes after transplantation. The effects of the diabet treatment groups on HbA1c levels were found to be similar.
CONCLUSIONS: Identifying the risk factors related to the development of prediabetes and diabetes in patients undergoing liver transplantation, making the diagnosis in the early period, and making appropriate treatment choices and changes are important in terms of reducing the risks of patient and graft loss, infections as well as cardiovascular complications.