Marcuse'nin felsefesi ve yabancılaşma tartışmaları
Marcuse's philosophy and discussions of alienation
Yazar: AHMET UĞUR SAYILIR
Danışman: DOÇ. DR. BORA ERDAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Baudrillard, Jean = Baudrillard, Jean ; Felsefe = Philosophy ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Marcuse, Herbert = Marcuse, Herbert ; Marksizm = Marxism ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Bu çalışma, yabancılaşma ve teknoloji tartışmalarını içeren bir tezdir. Bu tezin tamamlanabilmesi için Herbert Marcuse'nin birincil kaynaklarıyla Marcuse'nin teknoloji ve yabancılaşmaya dair görüşlerine değinen filozofların yaklaşımlarına yer verilmiştir. Bu tezde XX. yüzyıl eleştirel felsefe kuramcılarından Marcuse'nin düşünceleri bağlamında yabancılaşmanın nasıl kavramsallaştırıldığı ortaya konmaya çalışılmıştır.
Yabancılaşma kavramını tartışan felsefi akımlardan birisi marksizmdir. Marksizm içinde yabancılaşma, teknoloji ve teknolojinin insanla etkileşimine odaklanan düşünürlerden birisi de Marcuse'dir. Marcuse, teknolojinin ve insanın teknolojiyle etkileşiminde en büyük görevi üstlenen kitle iletişim araçlarına özel bir ilgi duymuştur.
Marcuse özgürlük ve yabancılaşmayı kitle iletişim araçları ya da teknolojinin etkileri ile ele almıştır. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde Marcuse'nin felsefi kökenleri ve bağlı olduğu Frankfurt Okulunun eleştirel kuramının felsefi yapısı açıklanmaktadır. Marcuse, Hegel ve Marx'tan oldukça etkilenmiş bir filozoftur. Dolayısıyla Hegel ve Marx'ın görüşlerini ifade ederek Marcuse'yi anlamaya çalışmak yerinde olacaktır.
Çalışmanın ikinci bölümünde yabancılaşma ve yabancılaşmayla ilintili kavramlarla teknolojinin tarihsel süreçleri irdelenecektir. Teknolojinin ontolojisini açıklamak ve Marcuse'nin bu konudaki düşüncelerini görebilmek için Heidegger'e başvurulacaktır.
Son bölümde ise Marcuse ve kendisiyle aynı ilgi alanlarına sahip çağdaşı olan düşünürlerden Jean Baudrillard, Guy Debord ve Jürgen Habermas'ın aynı konulara dair düşünceleri, Marcuse ile ortak yanları ve karşıt düşünceleri sunulmaktadır. Böylelikle bir kavram çözümlemesine gidilmekte ve çalışma konusu kavramların birey üzerindeki olumsuz etkilerine karşı geliştirilen çareler ya da stratejiler sunulmaktadır.

Abstract:
In this study is a thesis that includes alienation and technology discussions. In order to complete this thesis, the primary sources of Herbert Marcuse and the approaches of philosophers who refer to Marcuse's views on technology and alienation are included. In this thesis, it has been tried to reveal how alienation is conceptualized in the context of the thoughts of Marcuse, one of the XX. century critical philosophy theorists.
One of the philosophical movements that discuss the concept of alienation is Marxism. Marcuse is one of the thinkers who focus on alienation, technology and the interaction of technology with people in Marxism. Marcuse took a special interest in mass media, which assumes the greatest role in the interaction of technology and human with technology.
Marcuse dealt with freedom and alienation with the effects of mass media or technology. In this context, in the first part of the study, the philosophical origins of Marcuse and the philosophical structure of the critical theory of the Frankfurt School are explained. Marcuse is a philosopher heavily influenced by Hegel and Marx. Therefore, it would be appropriate to try to understand Marcuse by expressing the views of Hegel and Marx.
In the second part of the study, alienation and the historical processes of technology with concepts related to alienation will be examined. Heidegger will be consulted to explain the ontology of technology and to see Marcuse's thoughts on this subject.
In the last section, the thoughts of Marcuse and his contemporary thinkers Jean Baudrillard, Guy Debord and Jürgen Habermas on the same issues, their commonalities with Marcuse and their opposing views are presented. In this way, a concept analysis is made and solutions or strategies developed against the negative effects of the concepts that are the subject of the study on the individual are presented.