Türkiye'de 1992'de kurulan devlet üniversitelerinin performanslarının veri zarflama analizi yöntemiyle değerlendirilmesi
Performance evaluation of state universities established in Turkey in 1992, by data envelopment analysis method
Yazar: İBRAHİM HARMANKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TURAN PEKMEZCİ ; PROF. DR. AHMET ERGÜLEN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Performans = Performance ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Ülkemizde 1992 yılı Yükseköğretimin yapısının gelişimi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir.1992 yılında ülkemizin her coğrafi bölgesinden; 1'i vakıf, 23'ü devlet üniversitesi olmak üzere 24 üniversite Yükseköğretim yapısı içerisinde yerini almıştır. Bu dönemde kurulan üniversiteler niceliksel olarak var oluşun yanı sıra niteliksel anlamda da gelişebilmek için, devlet tarafından verilen bütçelerle ve kendi öz gelirleriyle faaliyetler gerçekleştirmiş, binlerce öğrenci mezun etmiş, akademik personel yetiştirilmiş ve akademik faaliyetler yapmıştır. Yükseköğretim kurumlarının hiçbir işlem yapmadan sadece kendi sayısal girdi ve çıktı değerlerine bakarak etkinliklerini ölçmek mümkün değildir. Bu nedenle yapılan bu çalışmada Türkiye'de 1992 yılında 23 devlet üniversitesini ele alarak, aynı tarihte ancak farklı coğrafi bölgelerde, farklı şehirlerde kurulmuş bu üniversitelerimizin kullanmış oldukları girdi ve çıktı değerlerle birbirlerine kıyasla ne derece etkin çalıştıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında söz konusu üniversitelerin 2016 yılında kamuoyuna açıklamış oldukları 2015 yılı resmi faaliyet raporlarındaki verilerden ve urap verilerinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında göreli etkinlik araştırması yapmayı amaçlayan ve yönetsel mekanizmalara iç görü kazandırabilecek parametresiz bir teknik olan veri zarflama analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda sekiz üniversite etkin çıkmamıştır. Bu üniversitelerin göreceli etkinlik analizleri gerçekleştirilmiş hangi girdi ve çıktı değerleri bağlamında etkin olmadığı, etkin hale gelebilmek için izlenmesi gereken yollar ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Etkin ve mevcut etkinlik düzeyini koruyabilmek için atıl kapasite ortaya çıkmış ise, atıl kapasiteye ait değerlendirmeler yapılmış, artan-azalan-sabit getiri durumları incelenmiştir.

Abstract:
In our country, 1992 has a very important position with regards to the development of the structure of Higher Education. In 1992, 24 universities including 1 foundation university and 23 public universities from each geographical region of our country were included in the structure of Higher Education. To be able to develop qualitatively as well as this quantitative existence, it has performed activities with the budgets given by the state and with its own revenue, thousands of students have been graduated, academic staff has been trained and academic activities have been performed. It is not possible to measure the efficiency of higher education institutions by examining the digital input and output values without any operation. Therefore, in this study, considering the 23 public universities founded in 1992 in Turkey on the same date but in different geographic regions and different cities, it has been attempted to determine to what extent these universities worked efficiently compared to each other with the input and output vales they used. Within the scope of the study, the data included in the 2015 official activity reports, which were announced to the public by the universities in 2016, and urap reports were used. İn the scope of this study, data envelopment analysis, the nonparametric technique, which aims to conduct relative efficiency study and provides insight, has been used. As a result of the study, eight university were no effective. This üniversities relative efficiency analysis of these universities have been performed and evaluations have been made regarding the ways in which they are not effective in terms of input and output values and the ways required to be efficient. Effective and if unutilized capacity has emerged to protect the current level of efficiency, assessments pertaining to the unutilized capacity would be made, growing-decraisng-constant profits status was examined.