4-6 yaş aralığındaki okulöncesi çocukların sözel akıcılık becerilerinin incelenmesi
Analysis of the verbal fluency skills in turkish speaking children
Yazar: SÜHEYLANUR SAL
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Konuşma = Speech ; Konuşma akıcılığı = Speech fluency ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sözel akıcılık = Verbal fluency ; Çocuklar = Children

Özet:
Dil edinimi sırasında edinilen göstergeler bellekte depolanmakta ve konuşmacı konuşma sırasında bu göstergeleri bellekten geri çağırmaktadır. Konuşmanın akıcı olması için bu işlem çok kısa süre içinde gerçekleşmelidir. Lezak (1995), sözel akıcılığı, bir bireyin belirli bir süre içerisinde sözlü ya da yazılı olarak ürettiği sözcük sayısı ile ölçülen sözel üretimi şeklinde tanımlamıştır. Sözel akıcılık ölçümleri dil ve konuşma terapisi alanında dil becerilerinin değerlendirilmesinde klinisyene bireyin fonolojik bellek kapasitesi, sözcük dağarcığı ve çalışma belleğine ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmada, 4–6 yaş aralığındaki Türkçe konuşan çocukların sözel akıcılık becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın diğer amacı ise sözel akıcılık performansının yaş ve değişkenine göre gösterdiği farklılıkların belirlenmesidir. Semantik akıcılık ölçümleri "Hayvanlar, Meyve ve Sebzeler, Mutfak Eşyaları, Giyecekler, Mobilyalar, Taşıtlar, Sporlar, Eylemler" kategorileri ile yapılmış olup, fonemik akıcılık ölçümleri ise "K, A, S" fonemleri ile araştırılmış ve elde edilen veriler betimsel ve istatistiksel analiz uygulanarak değerlendirilmiştir. 
        Çalışma, İzmir'de yaşayan 4-6 yaş aralığındaki okulöncesi dönemde 64 normal gelişim gösteren katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular sözel akıcılık becerilerinin yaş ile birlikte gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler üretilen toplam ve ortalama sözcük sayısına göre incelendiğinde katılımcıların semantik akıcılık ölçümünde hayvanlar kategorisi, fonemik akıcılık ölçümünde ise /k/ sesi için daha çok sözcük ürettikleri bulunmuştur. Üretilen farklı sözcük sayısı bakımından semantik akıcılık ölçümünde eylemler kategorisinin, fonemik akıcılık ölçümünde ise yine /k/ sesinin en yüksek farklı sözcük sayısına sahip olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Verbal fluency measurements provide the clinician with important information in the evaluation of language skills in the field of speech and language therapy. In this study, it was aimed to evaluate the verbal fluency skills of Turkish-speaking children aged 4-6 years. Another aim of the study is to determine the differences in verbal fluency performance according to age and variable. Semantic fluency measurements were made with the categories of "Animals, Fruits and Vegetables, Kitchenware, Clothing, Furniture, Vehicles, Sports, Actions", phonemic fluency measurements were investigated with the "K, A, S" phonemes and the data obtained were descriptive and statistical analysis. implemented and evaluated.
        The study was carried out with 64 normally developing participants in the preschool period between the ages of 4-6 living in İzmir. The findings obtained from the research reveal that verbal fluency skills develop with age. When the obtained data were analyzed according to the total and average number of words produced, it was found that the participants produced more words for the animals category in the semantic fluency measurement and for the /k/ sound in the phonemic fluency measurement. In terms of the number of different words produced, it was found that the verb category in the semantic fluency measurement and the /k/ sound had the highest number of different words in the phonemic fluency measurement.