11-14 yaş aralığındaki çocuklarda sosyoekonomik seviyenin ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of socioeconomic status on oral  health related quality of life in children with 11-14 years old
Yazar: BEGÜM ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİRDEVS KAHVECİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Diş çürükleri = Dental caries ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1946'da sağlığı; bedensel, ruhsal ve toplumsal tam iyilik hali olarak tanımlamış, sağlığın her insanın temel hakkı olduğunu vurgulamıştır. Ağız ve diş sağlığı,  vücut sağlığının başlangıç ve temel noktasıdır. Ağız sağlığı, yaşam kalitesi için belirleyici bir faktördür.  Ağız sağlığının birey üzerindeki etkilerini hasta odaklı değerlendirme yöntemleri ile ölçmek  subjektif bir yaklaşım olmasına rağmen, daha anlamlı bilgiler elde etmek için sıklıkla başvurulan bir yöntem haline gelmektedir.
 'Sosyoekonomik seviye', hem eğitim-kültür, hem de ekonomik yeterlilik açısından, ağız diş sağlığını etkileyecek en önemli faktörlerdendir. Sosyoekonomik seviye  sağlık araştırmalarında yaygın olarak kullanılan bir kavramdır. Olumsuz yaşam koşulları ve düşük sosyal destek nedeniyle psikososyal stres artmakta ve bu durum dolaylı yoldan ağız sağlığı alanındaki eşitsizliklere sebebiyet verebilmektedir. Ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ölçülmesi, bireyin sosyal ve duygusal deneyimine ve uygun tedavi amaç ve sonuçlarının tanımlanmasında fiziksel işlevine odaklanan değerlendirmeye yer verir. Birbirinden farklı sosyoekonomik gruplar arasında; sağlık durumu farklılıkları ve bu farkı meydana getiren etmenlerin incelenmesi toplumun sağlık düzeyinin tespit edilmesinde önemlidir. Toplumsal tabakalaşma sistemlerini birçok farklı şekilde tanımlamak mümkündür, tanımlamaların en genel olanı; kişinin toplumda var olan sistem içinde nereye yerleştirildiği ya da kendini nereye yerleştirdiğidir.  
Bu tez çalışmasının amacı, Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na çeşitli şikayetlerle başvuran çocuk hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitelerini tespit edip, ebeveynleri aracılığıyla da  sosyoekonomik seviyelerini tespit etmek ve sosyoekonomik seviyenin ASBYK üzerine olan etkisini araştırmaktır. Bu amaç için 2019 yılı içinde Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Kliniğine çeşitli dental şikayetlerle başvuran 11-14 yaş arası 100 adet çocuk hasta ve ebeveynlerine uygulanan anketler incelenmiştir. Çocuk hastalara ASBYK'yi ölçmek amacıyla CPQ (11-14) anketi uygulanırken, bu çocukların ebeveynlerine ise sosyoekonomik seviyelerini tespit etmek için Kuppusawamy skalası uygulanmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre ebeveynlerin sosyoekonomik seviyesi arttıkça, çocuk ağız sağlığı davranışlarında iyileşme, CPQ (11-14) skorlarında azalma ve dolayısıyla ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinde artma olduğu görülmüştür. CPQ alt başlıklarından fonksiyonel kısıtlanma ile SES arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve SES azaldıkça ASBYK'nin kötü etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Ağız diş sağlığına bağlı yaşam kalitesini artırmak adına sosyoekonomik seviyesi düşük ailelerin çocuklarına ulaşılarak   bu hastalara yönelik ağız diş sağlığı hizmetlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
World Health Organization (WHO) health in 1946; defined physical, mental and social well-being and emphasized that health is the fundamental right of every person. Oral and dental health is the starting point of body health. Oral health is a determining factor for quality of life. Although the methods of evaluating the effects of oral health on the individual are subjective, it is frequently used to obtain more meaningful information.
'Socioeconomic level' is one of the most important factors that will affect oral and dental health, both in terms of education, culture and economic competence. Socioeconomic level is a widely used concept in health research. Psychosocial stress increases due to unfavorable living conditions and low social support, which can indirectly lead to disparity  in oral health. Assessment of quality of life related to oral health includes an assessment focusing on the individual's social and emotional experience and physical function in defining appropriate treatment goals and outcomes. Among the different socioeconomic groups; Examining health differences and the factors that make up this difference is important in determining the health level of the society. It is possible to define social stratification systems in many different ways, the most common of the definitions; where the person is placed in the system existing in society or where he places himself.
The aim of this thesis study is to determine the oral quality of life of children who apply to Selcuk University Faculty of Dentistry Department of Pediatric Dentistry with various complaints, to determine their socioeconomic levels and to investigate the effect of socioeconomic level on Oral Health Related Quality of Life (OHRQoL)   through their parents. For this purpose, surveys applied to 100 pediatric patients aged 11-14 and their parents who applied to the Pedodontics Clinic of Selcuk University Faculty of Dentistry in 2019 with various dental complaints were examined. While CPQ (11-14) questionnaire was applied to measure the OHRQoL  in pediatric patients, the Kuppusawamy scale was applied to the parents of these children to determine their socioeconomic levels.
According to the results obtained, as the socioeconomic level of the parents increased, it was observed that there was an improvement in children's oral health behaviors, a decrease in CPQ (11-14) scores and thus an increase in the quality of life related to oral health. A significant relation was found between functional limitation and socioeconomic levels, which is one of the CPQ subheadings, and it was concluded that OHRQoL was badly affected as SES decreased. In order to increase the quality of life related to oral and dental health by reaching parents and children with low socioeconomic level, it is thought that oral and dental health services should be improved and improved for these patients.