Hbsag pozitifliği saptanan kişilerin çocuklarının, eşlerinin ve diğer akrabalarının HBV ile karşılaşma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of hbv contact of children, families and other close realtives of hbsag positive people
Yazar: EMİNE AYDIN SİLCAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA TOSUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Evli çiftler = Married couples ; Farkındalık = Awareness ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens

Özet:
Gereç-Yöntem: Çalışmanın evrenini SBÜ İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hepatit Polikliniği'nde izlenmekte olan 300 HBsAg pozitif hasta oluşturmuş , bu kişilere Ekim 2016-Mart 2017 tarihleri arasında yüzyüze görüşerek veya telefon ile arayarak anket uygulanmıştır. Gönüllü olan 300 hasta ile bu anket çalışması yapılmış , anket sonunda hastalara hepatit B ile ilgili bilgiler hem sözel olarak anlatılmış hem de yazılı olarak bilgilendirme broşürü verilmiştir. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences 18 version) programı kullanılarak değerlendirilmiştir.İstatistiksel analizde ki kare testi kullanılmış , p<0,05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan vakalar incelendiğinde %42'sinin rutin tetkik sırasında , %23,3'ünün kan bağışı sırasında yapılan tetkik sırasında tanı aldığı öğrenilmiş olup sadece %8'inin ailesinde HBsAg pozitif bir kişi olması nedeniyle yapılan tetkik sonucunda tanı aldığı anlaşılmıştır. Çalışma grubundaki vakaların %85,3'ü eşlerine , %79,8'i tüm çocuklarına , %3,1'i bazı çocuklarına , %42,3'ü annesine , %31,3'ü babasına, %54,4'ü kardeşlerine ''HBV ile tetkik yaptırdınız mı?'' sorusuna ''evet'' cevabını vermiştir.Vakaların eşlerinin yapılan ilk tetkiklerinde sadece %1,7'si antiHBs pozitif iken , daha sonra yapılan tetkiklerinde %61,6'sının antiHBs pozitif olduğu anlaşılmıştır. Vakaların yaşları arttıkça aile bireylerine HBV tetkiki yaptırma ve durumları hakkında farkındalıklarının azalmakta olduğu, eğitim durumları arttıkça ve ailede başka bir HBsAg pozitif kişi olması durumunda ise anne,baba ve kardeşe tetkik yaptırma durumlarının arttığı anlaşılmıştır.Eğitim durumu,meslekleri,ailede başka HBsAg pozitif kişi olması gibi durumların eş ve çocuklarına hepatit tetkiki yaptırma ve aşılatma durumunu etkilemediği; kişilerin bu faktörlerden bağımsız olarak hem çocuklarına hem de eşlerine tetkik ve aşı yaptırma konusuna daha fazla özen gösterdikleri anlaşılmıştır. Bekar olan vakaların anne, baba ve kardeşlerine tetkik yaptırma oranları daha yüksek bulunmuş ve muhtemelen bu aile bireyleriyle aynı evde yaşadıkları için bu oranın daha yüksek olduğu düşünülmüştür. Vakaların çocuk ve eşlerinin HBV durumlarını önemsediği, tetkik yaptırdığı ve aşılattığı anlaşılmış olup anne,baba ve kardeşlerinin durumları hakkında pek fazla ilgili olmadığı ve HBV ile ilgili durumlarını bilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç: Bu bulgularla HBsAg pozitif kişilerin çocuklarına ve eşlerine genel olarak tetkik yaptırdığı ve aşılattığı anlaşılmış olup anne, baba ve kardeşlerinin durumları hakkında pek ilgili olmadıkları ve bilgi sahibi olmadıkları anlaşılmıştır. Hepatit B virüsünün geçiş yolları gözönüne alındığında HBsAg pozitif kişilerin birinci derece akrabaları başta olmak üzere tüm aile bireylerinin HBV açısından riskli olması nedeniyle bu kişilere de HBV ile ilgili tetkik yapılması, olası yeni olguların erken tanı ve tedavisinin sağlanması, seronegatif olanların aşılanarak korunması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle gerek kendisinde gerekse ailesinde HBsAg pozitifliği olan kişilere konunun öneminin ısrarla vurgulanmasının ve farkındalıklarının arttırılmasının gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objectives: The aim of this study is to evaluate the HBV occurrence condition in the children, spouses and other relatives of HBsAg positive individuals.

Material-Method: 300 HBsAg positive patients observed in SBU İzmir Bozyaka Training and Research Hospital Hepatitis Polyclinic constituted the universe of the study and the questionnaire was applied face-to-face or through the phone between October 2016 and March 2017. This questionnaire was made on 300 volunteering patients and verbal information and brochures on hepatitis B were given to the patients at the end of the questionnaire. Acquired information were evaluated with SPSS (Statistical Package for Social Sciences 18 version) program. Chi square test was used for statistical analysis and p<0.05 level was accepted to be statistically significant.

Results: When the cases included in the study were examined, it was learned that 42% were diagnosed during routine examination and 23.3% during blood donation examination and it was understood that only 8% were diagnosed after the examination made due to a HBsAg positive individual in the family. The ratios of the individuals giving the answer "yes" to the question "Who had HBV examination in your family" were 85.3% spouses, 79.8% all children, 3.1% some children, 42.3% mother, 31.3% father and 54.4% siblings. While only 1.7% of the first examinations on the spouses of the cases were positive, it was understood that 61.6% were antiHBs positive in latter examinations.It was observed that the ratio of family members having HBV examination and the awareness on their condition decreased with age for the cases and the ratio of examined mothers, fathers and siblings increased when there was another HBsAg positive individual in the family. It was understood that conditions such as education level, occupations and the presence of another HBsAg positive individual in the family didn't influence the hepatitis examination and vaccination condition of spouses and children and the individuals cared more both for their spouses and children to have examination and vaccination regardless of these factors. Ratio of single cases whose mothers, fathers and siblings had examination was found higher and it was considered to be higher probably due to the fact that the cases and these family members were living in the same house. It was understood that the children and spouses of the cases cared about their HBV condition, had examination and vaccination and the fathers, mothers and siblings didn't care much and didn't know about their HBV condition.

Conclusion: These findings showed that the children and spouses of HBsAg positive individuals generally had examination and vaccination and their mothers, fathers and siblings didn't care much or have information on their condition. When Hepatitis B infection ways are considered, as all family members, mainly first-degree relatives, are under HBV risk, it is very important for these individuals to have HBV examination, providing the early diagnosis and treatment of possible new cases and protection to seronegative individuals. So we think that the importance of the subject should be emphasized persistently and their awareness on this subject should be increased both for the patient, the family and HBsAg positive individuals.