Türk Anayasa Hukukunda yargı organına hakim temel ilkeler
Basic principles dominating judicial body in Turkish Constitutional Law
Yazar: AHMET ÇAMOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERDAR NARİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Hukuk devleti = State of law ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law ; Yargı bağımsızlığı = Judical independence ; Yargı organı = Judgment institution

Özet:
Çağdaş hukuk devletinin en önemli görevi yargı bağımsızlığını sağlamak ve birey hak ve özgürlüklerini korumaktır. Demokratik devlet rejimlerinde üç bağımsız organdan biri olan yargının en önemli işlevi, toplum hayatında ortaya çıkan hukuka aykırılıkları belirleme ve uyuşmazlıkları çözmektir.
            Yargının görevini sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için bağımsız ve iyi donatılmış etkin bir yargı sisteminin bulunması  gerekir. Yargı hizmetlerinin daha etkili ve verimli şekilde yerine getirilmesi, bir toplumun refah ve mutluluğunun temel esaslı şartlarındandır.
            Yargı faaliyetinin hızlı ve etkin çalışması, yargı sisteminin dünyadaki gelişim ve değişime ayak uydurması ile bağlantılıdır. Özgürlükçü, çoğulcu, çağdaş demokrasinin olmazsa olmaz  şartı olan hukuk devleti; hukukun üstünlüğünün yaşama geçirildiği, devletin hukuka bağlı olduğu, yargının bağımsız niteliğiyle her türlü iç ve dış baskı ve müdahalelerden etkilenmeden çalıştığı, hukuk kurallarının herkese eşit uygulandığı, hak ve özgürlüklerin güvenceye alındığı, bireylere hukuk güvenliğinin sağlandığı bir sistemi ifade eder. Yargı bağımsızlığı, demokrasilerde korunması gereken en temel bir değerdir. Hukuk devletinde, güçler ayrılığı ilkesi ve yargı bağımsızlığının önemi, bağımsız yargının bireylerin sahip olduğu temel hak ve özgürlüklerin güvencesi olmasıdır.
            Çalışmamızın birinci bölümünde; hukuk devletinin tanımı yapılmış, Türklerde hukuk devletinin tarihsel gelişimi kısaca anlatılmıştır. Yargı fonksiyonunun tanımları ve özelliklerine değinilmiş, yargı örgütlenmesi belirtilmiş, daha sonra yargı ile ilgili temel kavramlar ve yargı organına hâkim olan temel ilkeler ortaya konulmuştur.
           İkinci bölümde, doğal hâkimlik, masumiyet karinesi, yargı bağımsızlığı, hâkimlik teminatı, Türkiye'de yargının işleyişi ile ilgili Venedik komisyonu raporu ve tavsiye kararı, AİHS ve AİHM kararlarına göre bağımsız mahkeme kavramı, Uluslararası belgelere ve iç hukuka göre HSYK'nın yapısı ve işleyişi ele alınmıştır. Ayrıca tarihsel ve işlevsel bir yaklaşımla 1921, 1924 ve 1961 Anayasalarındaki yargı sistemleri ve özellikleri ortaya konulmuştur. Yürürlükte olan 1982 Anayasasındaki yargı sistemi, yargı teşkilatının yapısı ve genel özellikleri ile hâkim ve cumhuriyet savcılarının özlük hakları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Yargıdaki iş yükü ve yargıdaki temel sorunların nedenleri, yargının hızlanması, yargı içi bağımsızlık, yargının kurumsal bağımsızlığı, doğal hakimlik, masumiyet karineleri incelenmiştir. Çalışmada konu üzerinde yapılan genel bir değerlendirme ve yargının işlevselleştirilmesi ve yargıdaki esas sorunların giderilmesi için ek olarak neler yapılabileceğini özetleyen sonuç bölümüyle sona ermiştir.

Anahtar Kelimler: Hukuk Devleti, Yargı Bağımsızlığı, Türk Hukukunda Yargı Organına Hâkim İlkeler.

Abstract:
The most important duty of a modern constitutional state is to promote judicial independence and to protect individual rights and liberties. The most important function of jurisdiction, which is one of the three independent organs in democratic state regimes, is to define any contradictions to law that emerged in society and to solve controversies.
            It is necessary that an independent and well-established, efficient judiciary system exist in order for judicial organs to exercise its duties properly. An efficient and productive exercise of judicial services is one of the fundamental conditions of a society's welfare and well-being. 
            A fast and efficient exercise of a judicial service is related to its keeping its pace with the change and development around the world. Constitutional state, a sine-qua-non requirement for a liberal, pluralist and modern democracy, represents a system where rule of law is in power, the state is dependent on the law, the judicial organ functions independently without being influenced with all types of internal and external interventions and constraints, rules of law are practised equally towards anyone, individual rights and liberties are secured and individuals are ensured with legal security. Judicial independence is one of the essential values that has to be protected in democracies. The importance of judicial independence and the principle of separation of powers in a constitutional state is that independent judiciary is an assurance of fundamental rights and liberties. 
           The first chapter of this study gives the definition of a constitutional state and a brief historical development of constitutional state in Turkish states. This chapter also gives definitions of judicial functions and their features, explains judicial organisation and introduces basic judicial concepts and basic principles dominating judicial organs. 
           The second chapter deals with these topics: natural judge, presumption of innocence, judicial independence, tenure of judges, the report of Venice Commission on judicial mechanism in Turkey and its advisory jurisdiction, the concept of independent court according to the European Convention of Human Rights and the decisions given by the European Court of Human Rights, the structure and functioning of the Supreme Board of Judges and Prosecutors with respect to international documents and domestic law. This chapter also introduces the judicial systems of constitutions that were put into effect in 1921, 1924 and 1961, respectively, and their characteristics with a historical and functional approach. The judicial system in the current constitution that has been in effect since 1982 deals with the structure of judicial organisation and its general features, and personal benefits comprehensively. This chapter discusses the work-load in judicial system and the reasons for basic judicial problems, acceleration of judicial system, independence in judiciary, institutional independence of judiciary, natural judge and presumption of innocence. This study ends with a general evaluation and a conclusion part that sums up what can be done further to solve basic judicial problems and to functionalise judicial system. 
Keywords: Constitutional state, judicial independence, principles dominating judicial body in Turkish Law.