Kınık (Bilecik-Pazaryeri) çömlekçiliğinin geçmişten günümüze teknik ve teknolojik açıdan gelişim süreci /
Yazar: SAADET MEKE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP IŞIKHAN SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Bilecik-Pazaryeri-Kınık = Bilecik-Pazaryeri-Kınık ; El sanatları = Handicrafts ; Geleneksel tasarım = Traditional design ; Geleneksel yapı = Traditional structure ; Geleneksel üretim sistemleri = Traditional production systems ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Çömlek = Pot ; Çömlekçilik = Pottery

Özet:
İnsanoğlunun temel ihtiyaçlarını üretmeye başladığı dönemlerden itibaren başlayan seramik eşya yapımı, günümüze kadar gelişerek hem bir endüstri hem de bir sanat dalı olmuştur. Toprak sanatlarından olan çömlekçiliğin geçmişi binlerce yıla yayılmaktadır. Bilecik ilinin Pazaryeri ilçesinin Kınık Köyünde çömlekçilik yaklaşık 140 yıl önce başlamıştır. Kınık köyünün yakınlarında bulunan dağın eteklerinden alınan kil geleneksel yöntemlerle işlenerek farklı birçok kullanım eşyası üretilmiştir. Kınık köyünde 1984 yılına kadar çömlekçi atölyelerinde mevsimine göre ilkbahar da saksılar, yaz aylarında testiler, sonbahar da küpler, çanaklar, çömlekler ve güveçler üretilmiştir. Ayrıca mumluk, vazo, tuzluk, kül tablası, dümbelek ve künk(su borusu) vb. üretilmiştir. Kınık'ta çömlekçi atölyeleri geçmişe nazaran azalarak günümüze kadar ulaşmıştır. 

Bu çalışmada Geleneksel Kınık çömlekçiliğindeki ve günümüz Kınık çömlekçiliğindeki tarihi, üretim teknolojisi, dekor teknikleri ve günümüze kadar çömlekçilikte yaşanan değişim ve nedenleri araştırılmıştır.

Geleneksel el sanatlarımızın günümüzde birçoğunun yok olmuş ya da olmak üzere olduğu bilinmektedir. Bu açıdan bakıldığında aslında geleneksel Kınık çömlekçiliği yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış olan el sanatlarımız arasındadır. Günümüz makineleşme endüstrisi nedeniyle üretilen cam, emaye, plastik, metal gibi ürünlerin işlevselliğinin ve kolay elde edilmesi, ürünlerin eski önemini yitirmesine neden olmuştur. Kınık çömlekçiliğinde teknik ve ürünler konusunda eski üretimlere göre azalma ve değişimler görülmüştür. Bu nedenle Kınık çömlekçiliğinin geleneksel dekor uygulaması ele alınarak dekoratif tasarımlar ortaya koymak amacıyla günümüz form anlayışına uygun tasarım ürünleri üretilmiştir.

Abstract:
The production of ceramic goods, starting from the periods when human beings started to produce basic needs, has evolved until the present and has become an industry and a branch of art. The history of pottery, which is an art of soil, has been spreading over thousands of years. Pottery production began in Kınık village of Pazaryeri district of Bilecik province about 140 years ago. The clay, taken from the skirts of the mountain near the village of Kınık, was processed with traditional methods to produce many different items of use. In the village of Kınık until 1984, the pottery workshops produced pots in the spring, jugs in the summer, cubes, bowls, jars and cassettes in autumn. Also candle holder, vase, salt shaker, ashtray, dümbelek and künk (water pipe) were produced. Pottery workshops in Kınık have decreased to the present day.

In this study, history, production technology, decor techniques and changes in pottery in Traditional Kınık pottery and today's Kınık pottery have been investigated.

It is known that many of our traditional handcrafts are now or have been lost. From this point of view, traditional Kınık pottery is among our handicrafts, which are faced with the danger of extinction. The functionality and easy acquisition of products such as glass, enamel, plastic and metal produced by today's mechanization industry caused the products to lose their former importance. Reductions and changes in the techniques and kınık products pottery compared to the old products were observed. For this reason, traditional decor application of Kınık pottery is designed and design products have been produced according to today's form approach in order to produce decorative designs.