Analitik hiyerarşi prosesi ve iki taraflı eşleşme algoritmasının silahlı kuvvetler personel atamasında kullanımı: Bir karar destek sistemi uygulaması
Applying analytic hierarchy process and two-sided matching to the armed forces personnel assignment process: A decision support system
Yazar: İBRAHİM KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. HADİ GÖKÇEN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Atama problemi = Assignment problem ; Karar destek sistemleri = Decision support systems

Özet:
Birçok ülke Silahlı Kuvvetlerinde personel atama sistemi, atamacılartarafından yürütülen, personelin çok az etkinligi olan, tek taraflı bir süreçtir.Bu süreçte, atamacılar, birliklerin ve personelin tercihlerini ve ihtiyaçlarınımümkün oldugu ölçüde tatmin etmeye çalısarak, pozisyonlara personel atarlar.Birbiriyle çelisen çesitli kriteri aynı anda göz önünde bulundurup, en iyiatamayı yapmak zor bir istir ve dikkate alınması gereken pek çok kriter olmasısebebiyle, atama gibi çok kriterli problemleri tam olarak çözebilmek çoguzaman insan kapasitesinin sınırları dısındadır. Bunu yapabilme kabiliyetinesahip bir matematiksel çözümün probleme dahil edilmesi, karar vericiler içinfaydalı bir bakıs açısı saglayabilir ve bütün olarak personel atama sürecindetarafsızlıgı arttırabilir. Bu baglamda, analitik hiyerarsi prosesinin kullanımıyararlı olacaktır.Yapılan çalısmalar mevcut süreçte sıkıntılar oldugunu ve iki taraflı eslesmealgoritmasının kullanılması durumunda belli seviyede pozitif sonuçlarınalınabilecegini göstermistir. Yine bu çalısmalarda, iki taraflı eslesme sürecinin,atamacıların sayısında önemli bir azalıs saglayabilecegi ve yapılan atamalarıntoplam kalitesini yükseltebilecegi bulunmustur.İki taraflı eslesme ve analitik hiyerarsi prosesi, personelin bir sonraki görevyerinin, tercih ettigi yerlerden birisi olacagını ve Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacıolan kaliteli personeli, ihtiyaç duyulan yerde bulabilecegini garanti etmektedir.Yaptıgımız çalısma, bu konuları incelemekte ve personel ile Silahlı Kuvvetleriçin kazançlı olacak bir karar destek sistemi önermektedir. Tezde, çok kriterlibir karar destek modeli tasarlanmıs ve bu model kullanılarak personelatamasını gerçeklestirecek bir yazılım gelistirilmistir.Anahtar Kelimeler : Analitik Hiyerarsi Prosesi, iki Taraflı Eslesme, AtamaProblemi , Karar Destek Sistemi

Abstract:
The existing personnel assignment in Armed Forces of many countries, is aone-sided process, completely depending on detailers, with very little role ofpersonnel. In this process, detailers assign sailors to the billets while tryingto satisfy the needs and preferences of commands and personnel. Whileconsidering multiple criteria, assigning personnel in an optimal way is avery difficult task. There are many attributes to be taken into account,some of which contradict each other. The human mind has limitations whendealing with multi attribute problems and the associated set of multipletradeoffs. Providing a mathematical solution to the problem with the abilityto evaluate tradeoffs could provide useful insight to decision makers andhelp reduce bias in the overall personnel assignment process. Use of analytichierarchy process would be beneficial in this sense.Past studies showed that there are shortcomings in the current process andsignificant positive results can be gained if a two-sided matching algorithmis used. It is found that the application of a two-sided matching processwould significantly reduce the number of detailers required and improve theoverall quality of assignments.Two-sided matching and analytic hierarchy process will ensure, personnelwill be satisfied with their preferences of next billet and Armed Forces willget the quality of personnel it demands. This study looks at these issues andproposes an alternative decision support system for the personnelassignment process that will yield gains for the Armed Forces and itspersonnel. A multi-criteria decision support model was designed and asoftware environment implemented employing this model to make jobassignment decisions.Key Words : Analytic Hierarchy Process, Two-Sided Matching,Assignment Problem, Decision Support System