Karşılaştırmalı hukukta elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin korunması ve veri güvenliği
Personal data protection and data security in comparative law in the electonic telecommunication sector
Yazar: ÖMER FATİH SAYAN
Danışman: PROF. DR. ZİYNET SELDAĞ GÜNEŞ PESCHKE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İçinde bulunduğumuz yüzyılda bilgi ve iletişim teknolojileri her geçen gün hızlı bir
şekilde gelişmekte ve bu hızlı gelişim klasik düşünme, çalışma, alışveriş yöntemlerinde
insanların alışkanlıklarını da değiştirmektedir. Artık siber alan ve fiziksel alanın yüksek
seviyede entegre olduğu "süper akıllı toplum" olan Toplum 5.0'ın getirdiği değişimler
konuşulmaktadır. Küresel boyutta 2025 yılına kadar internete bağlı cihaz sayısının 30 milyarı
aşacağı, dünya telekomünikasyon pazarının 4,5 trilyon ABD Doları büyüklüğe ulaşacağı
öngörüsü, bu alanın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Gelişen teknolojilerle birlikte veri üretimi devasa boyutlara ulaşmıştır. Veri artık
çağımızın petrolü durumuna gelmiştir. Teknolojinin hızına yetişilemeyen gelişimi ile
elektronik haberleşme sektörü her geçen gün büyüyen ve gelişmekte olan, ayrıca teknolojik
gelişmeler ile birlikte daima yeniliklere açık bir biçimde değişimini sürdürmektedir. Bu
gelişmeler, haberleşme özgürlüğü, haberleşmenin gizliliği, kişisel verilerilerin işlenmesi ve
korunmasıyla ilgili düzenlemelerin önem derecesini de göstermektedir.
Bu çalışmada öncelikle elektronik haberleşme kavramının tanımı ve temel unsurlarına
yer verilecek, akabinde elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulmasında gözetilmesi gereken
ilkeler açıklanacaktır. Bu ilkelerden, haberleşmenin gizliliği ilkesi ve kişisel verilerin
korunması ilkesine vurgu yapılarak, veri ve büyük veri kavramları, büyük verinin unsurları ve
kullanım alanları hakkında bilgiler sunulacaktır.
Çalışmanın ana temasını oluşturan kişisel verileri korunmasında veri güvenliği ile ilgili
olarak; kişisel verinin korunmasına olan ihtiyaç, veri güvenliği ve veri güvenliğinin
sağlanmasında uygulanan yöntemler detaylı olarak irdelenecektir. Elektronik haberleşme
sektörüne özgü veriler başta olmak üzere, bu sektörde kişisel verilerin korunması ve
güvenliğinin sağlanması incelenecek, şebeke ve bilgi güvenliği standartları, uygulanan teknik
yöntemler, riskler, veri açıklarının tespiti ve tedbirler konusunda detaylı analizlere yer
verilecektir. Elektronik haberleşme sektörüne özgü düzenlemeler ve kurallar hakkında bilgiler
verilerek, teknik yöntemler, süreçler ve kapasite inşaası başta olmak üzere, özellikle şebeke ve
bilgi güvenliği ile ilgili hususlarda detaylı değerlendirmeler yapılacaktır. Siber güvenlik
ii
alanında yaşanan gelişmeler ve Türkiye'de siber güvenlik alanında yapılan önemli çalışmalara
yer verilecektir.
Kişisel verilerin korunması konusunda uluslararası kuruluşların düzenlemeleri ve
yaşanan gelişmeler detaylı olarak incelenecek, unutulma hakkı, veri taşınabilirliği gibi nispeten
yeni kavramların üzerinde durulacaktır. Türkiye'de kişisel verilerin korunması konusunda
mevzuat hakkında detaylı bilgiler verilerek Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü ile
kıyaslamalı değerlendirmeler yapılacaktır. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkeleri, Amerika Birleşik
Devletleri, Hindistan gibi farklı coğrafyalarda seçilen bazı ülkelerin düzenleme ve
uygulamaları incelenecek, bu ülkelerin düzenlemeleri ile Türkiye'deki düzenlemeler arasında
kıyas yapılmak suretiyle konuların detaylı olarak incelenmesi sağlanacaktır. Çalışmada ayrıca
elektronik haberleşme özelinde verilerin güvenliğinin sağlanmasının tüketiciler, devlet ve özel
sektör arasında nasıl bir ekosistem ile dengeli olarak gerekli korumanın sağlanabileceğine
yönelik görüşler ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kişisel Verilerin Korunması, Elektronik Haberleşme, Kişisel Veri,
Gizlilik, Veri Güvenliği.

Abstract:
In the current century, information and communication technologies are developing
rapidly every day and this rapid development is changing the classical ways of thinking,
working, shopping and people's habits. The changes brought about by Society 5.0, the "Super
smart society" where cyberspace and physical space are highly integrated, are now being
discussed. Global in scale, the prediction that the number of internet-connected devices will
exceed 30 billion by 2025 and that the world telecommunications market will reach a size of
4,5 trilyon US Dollars once again reveals the importance of this field.
With developing technologies, data production has reached gigantic dimensions. Data
has become the fuel of our age. With the rapid development of technology, the electronic
communication sector continues to change in a way that grows and develops day by day and is
always open to innovations with technological developments. These developments also show
the importance of regulations on freedom of communication, confidentiality of
communication, processing and protection of personal data.
In our study, firstly, the definition and basic elements of the concept of electronic
communication will be given, and then the principles that should be observed in the provision
of electronic communication services will be explained. Among these principles, the principle
of confidentiality of communication and the principle of protection of personal data will be
emphasised, and information on the concepts of data and big data, the elements and usage areas
of big data will be presented.
Regarding data security in the protection of personal data, which constitutes the main
theme of our study; the need for the protection of personal data, data security and the methods
applied in ensuring data security will be examined in detail. The protection and security of
personal data in the electronic communications sector, in particular data specific to the
electronic communications sector, will be examined, and detailed analyses will be provided on
network and information security standards, technical methods applied, risks, detection of data
vulnerabilities and measures. Information on regulations and rules specific to the electronic
communications sector will be provided, and detailed assessments will be made on technical
methods, processes and capacity building, especially on issues related to network and
iv
information security. Developments in the field of cyber security and important studies in the
field of cyber security in Türkiye will be included.
The regulations of international organisations and developments in the protection of
personal data will be examined in detail, and relatively new concepts such as the right to be
forgotten and data portability will be emphasised. Detailed information about the legislation
on the protection of personal data in Türkiye will be given and comparative evaluations will be
made with the European Union General Data Protection Regulation. In addition, the regulations
and practices of some selected countries in different geographies such as European Union
countries, the United States of America and India will be examined, and the issues will be
examined in detail by comparing the regulations of these countries with the regulations in
Türkiye. The study will also put forward views on how the necessary protection can be
provided in a balanced ecosystem between consumers, the state and the private sector to ensure
the security of data in electronic communications.
Key Words: Personal Data Protection, Electronic Telecommunication, Personal Data, Privacy,
Data Security.