Avrupa Birliği'nde çevreye duyarlı tarım politikaları ve Türkiye'nin durumu
Environmentally sensitive agricultural policies in European Union and Turkey's situation
Yazar: MUSTAFA KÜK
Danışman: PROF. DR. ÇELİK ARUOBA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Türkiye = Turkey ; Çevre = Environment

Özet:
Tarımın çevre üzerindeki olumsuz etkileri günümüzde ciddi boyutlara ulaşmıştır. Dünya gıda talebinin sürekli olarak artması, tarım arazileri alanının azalması ve tarım topraklarının niteliklerinin düşmesi, gıda güvencesini tehlikeye düşürmektedir.AB, 1990'lı yıllardan sonra tarımda yaptığı reformlarla üretimi doğrudan etkileyen müdahale alım fiyatları düşürülürken, bunun yerine doğrudan ödemelere ve çevreye duyarlı tarım için verilen destekler artırılmıştır. Bu reformlar AB'de tarımın çevresel performansını artırmıştır. AB tarım politikası giderek liberalleşmekte, tarım politikası ile çevre politikası giderek daha çok uyumlaştırılmaktadır.Türkiye'de tarımsal üretim destekleme alımı, girdi desteği ve diğer destekleme araçlarıyla uzun süre desteklenmiştir. Girdi ve fiyat destekleri üretimi artırırken çevre üzerinde olumsuz etkiler oluşturmuştur. DTÖ, IMF, DB ve AB ile yapılan müzakereler sonunda 2000'li yılların başından itibaren üretimi doğrudan etkileyen fiyat desteği ve girdi desteklemeleri kaldırılmış, tarımda liberalleşmeye gidilmiştir.Türkiye ile AB arasında sosyo-ekonomik yapı, tarımsal yapı, tarımsal üretim, tarımsal ve tarımsal-çevreye ilişkin sorun ve önceliklerinde farlılıklar bulunmaktadır. Bu nedenle farklı politikaların benimsenmesi doğaldır.Türkiye'de çevreye duyarlı tarımsal üretim yöntem ve tekniklerinin uygulanması yeterince gelişmemiştir. Çevreye duyarlı tarımsal üretimin geliştirilmesi çeşitli politika araçları sağlanmalıdır. Doğrudan ödemeler ve diğer desteklemeler AB'de olduğu gibi çevresel bazı koşullara bağlanabilir.

Abstract:
Negative effects of agriculture has reached crucial level. Food security has been jeopardized because of the consistently increase in World food demand and the decrease in the quality of agricultural soils and the quantity of agricultural lands.After the 1990s, EU has decreased intervention prices which have a direct effect on production. In place of this, direct payments and environmentally sensitive agricultural supports were increased through agricultural reforms. These reforms have increased environmental performance of agriculture in EU. The agricultural policy of EU has been becoming more liberal, agricultural and environmental policy has become more integrated.In Turkey, agricultural production has been supported by means of support prices, input subsidies and other supporting instruments for a long time. Support prices and input subsidies increased agricultural production. However, they had negative effects on the environment. As a result of agreements signed between Turkey and WTO, IMF, WB and EU, support prices and input subsidies were phased out and agriculture has become liberalized since the beginning of the 2000s.There are differences between Turkey and EU in terms of socio economic structure, agricultural structure, agricultural production, agricultural and agri-environmental issues and priorities. For that reason, it is natural to see both parties adopting different policies.In Turkey, implementation of the methods of environmentally sensitive agricultural production has not been developed sufficiently. Environmentally sensitive agricultural production has to be developed by a set of policy measures. Direct payments and other subsidies should be conditioned to some environmental requirements as practiced by the EU