Çanakkale boğazı iskele bölgesinde 2018 yılı boyunca kısa zaman serili kantitatif fitoplankton değişimleri
Short time series of quantitative phytoplankton variations in the Seaport of the Dardanelles during the year 2018
Yazar: EGEMEN İNAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET TÜRKOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Fitoplankton ve fizikokimyasal karakterlerde oluşan zamansal değişimler, 09 Ocak 2018 ve 25 Ocak 2019 döneminde yıl boyunca haftada iki örnekleme ile Çanakkale Limanı yüzey suyunda (0,50m) gerçekleştirildi. CTD ve klorofil-a ölçümlerinde sırasıyla YSI 556 MPS ve Jasco V-530 UV-VIS spektrofotometre kullanıldı. Çalışma süresince sıcaklık, tuzluluk, toplam çözünmüş katı madde, çözünmüş oksijen, toplam çözünmüş askıda katı madde ve klorofil-a sırasıyla 7.80-25.25 oC (ortalama: 14.84±5.96 oC), 23.69-35.50 ppt (ortalama: 27.36±2.68 ppt), 24.30-35.10 mg L-1 (ortalama: 27.74±2.54 mg L-1), 5.94-9.78 mg L-1 (ortalama: 7.81±0.86 mg L-1), 2.00-80.15 mg L-1 (ortalama: 10.45±12.96 mg L-1) ve 0.112-2.87 µg L-1 arasında (ortalama: 0.71±0.52 µg L-1) değişmiştir. Bu çalışmada, major fitoplankton gruplarından dinoflagellatlar ve diyatomlar sırasıyla 4.00x104-1.62x106 hücre L-1 (ortalama: 4.17x105±3.34x105 hücre L-1) ve 2.00x104-5.46x106 hücre L-1 (ortalama: 5.00x105±7.80x105 hücre L-1) arasında değişmiştir. Yıl boyunca, toplam fitoplankton 1.40x105 ve 5.50x106 hücre L-1 arasında (ortalama: 9.63x105±7.88x105 hücre L-1) değişmiştir. Erken ve orta kış döneminde, ilkbahar sonu ve yaz başında ve Ağustos ile Ekim sonu arasındaki dönemde diyatomlar baskın iken, şubat ortası ile mayısın üçüncü haftasının sonuna kadar olan dönemde, orta yaz döneminde ve geç sonbahar dönemde dinoflagellatlar baskındır. Diğer guruplar genel olarak diğer dönemlere göre erken yaz ve orta sonbahar döneminde daha baskındır. Yıl boyunca, geç ilkbahar, orta sonbahar ve erken-orta kış dönemleri en yüksek fitoplankton üretim dönemlerini göstermektedir. Diyatomların toplam fitoplanktona olan katkısı ilkbahar dönemi hariç (%34.32) diğer tüm örnekleme dönemleri için tüm yıl boyunca %50'nin üzerindedir. Bununla birlikte, dinoflagellatların (min-mak: 20.18-62.65%; ortalama: 43.32±20.69%) ve diğe grupların toplam fitoplanktona katkısı (min-mak: 0-8.95%; ortalama: 4.81±6.99%) diyatomların yıl boyunca olan katkısından (min-mak: 34.32-76.26%; ortalama: 51.88±21.61%) düşüktür. Hücre yoğunluğu açısından, dinoflagellatlara en büyük katkıllar Ceratium fusus (Ehrenberg) Dujardin 1841, Hermesinum adriaticum Zacharias 1906, Oxytoxum scolopax F.Stein 1883, Prorocentrum cordatum (Ostenfeld) J.D.Dodge 1975, Prorocentrum micans Ehrenberg 1834, Prorocentrum scutellum Schröder 1900, Protoceratium reticulatum (Claparède & Lachmann) Bütschli 1885, Protoperidinium longipes Balech 1974, Pyrophacus horologium F.Stein 1883, Tripos furca (Ehrenberg) F.Gómez 2013, ve Tryblionella compressa (Bailey) Poulin in Poulin et al. 1990 tarafından sağlanırken, diyatomlara en büyük katkılar Leptocylindrus minimus Gran 1915, Cylindrotheca closterium (Ehrenberg) Reimann & J.C.Lewin 1964,  Asterionellopsis glacialis (Castracane)  R.M.Crawford & D.G.Mann 1990, Cerataulina pelagica (Cleve) Hendey 1937, Chaetoceros spp., Climacosphenia moniligera Ehrenberg 1843, Dactyliosolen fragilissimus (Bergon) Hasle in Hasle & Syvertsen 1996, Grammatophora marina (Lyngbye) Kützing 1844, Guinardia striata (Stolterfoth) Hasle in Hasle & Syvertsen 1996, Hemiaulus hauckii Grunow ex Van Heurck 1882, Leptocylindrus danicus Cleve 1889, Licmophora abbreviata C.Agardh 1831, Licmophora flabellata (Greville) C.Agardh 1831, Nitzschia longissima (Brébisson) Ralfs 1861, Proboscia alata (Brightwell) Sundström 1986, Pseudo-nitzschia pungens (Grunow ex Cleve) G.R.Hasle 1993, Skeletonema costatum (Greville) Cleve 1873, Thalassionema nitzschioides (Grunow) Mereschkowsky 1902, ve Thalassiosira rotula Meunier 1910 Tarafından sağlanmıştır. Hücre yoğunluğu bakımından, kokkolitofor Emiliania huxleyi (Lohmann) W.W.Hay & H.P.Mohler 1967, silikoflagellatlar Dictyocha fibula var. aculeata Lemmermann, ve Dictyocha speculum Ehrenberg 1839 toplam fitoplanktona katkı sağlayan diğer önemli türlerdir.

Abstract:
Temporal variations in phytoplankton and physicochemical characters have been introduced by performing two sampling a week in surface water of Çanakkale Seaport during the year between January and December 2018. CTD and chlorophyll a measurements were performed with YSI-556MPS multi-probe system and Jasco V-530 UV-VIS spectrophotometer, respectively. During the year temperature, salinity, total dissolved solid, dissolved oxygen, total suspended solids and chlorophyll a varied between 7.80 and 25.25 oC (average: 14.84±5.96 oC), between 23.69 and 35.50 ppt (average: 27.36±2.68 ppt), between 24.30 and 35.10 mg L-1 (average: 27.74±2.54 mg L-1), between 5.94 and 9.78 mg L-1 (average: 7.81±0.86 mg L-1), between 2.00 and 80.15 mg L-1 (average: 10.45±12.96 mg L-1) and between 0.112 and 2.87 µg L-1 (average: 0.71±0.52 µg L-1), respectively. In this study, major groups dinoflagellates and diatoms varied between 4.00x104 and 1.62x106 cell L-1 (average: 4.17x105±3.34x105 cell L-1) and varied between 2.00x104 and 5.46x106 cell L-1 (average: 5.00x105±7.80x105 cell L-1), respectively. Total phytoplankton varied between 1.40x105 and 5.50x106 cell L-1 (average: 9.63x105±7.88x105 cell L-1) during the year. While diatoms predominated in early and mid-winter, late spring and early summer, and between August and late October, dinoflagellates dominated in the period from mid-February to the end of the third week of May, mid-summer and late autumn. Other groups are generally more dominant in the early summer and mid-autumn period than any other period. During the year, late spring, mid-autumn and early-middle winter periods show the highest phytoplankton production periods. The contribution of diatoms to total phytoplankton is above 50% for all sampling periods except spring (34.32%). However, the average contribution of the dinoflagellates (min-max: 20.18-62.65%; average: 43.32±20.69%) and others (min-max: 0-10.08%; average: 4.81±6.99%) to the total phytoplankton were lower than the average contribution of the diatoms (min-max: 34.32-76.26%; average: 51.88±21.61%). In view of cell density, while major contributions to dinoflagellates have been provided by Ceratium fusus (Ehrenberg) Dujardin 1841, Hermesinum adriaticum Zacharias 1906, Oxytoxum scolopax F.Stein 1883, Prorocentrum cordatum (Ostenfeld) J.D.Dodge 1975, Prorocentrum micans Ehrenberg 1834, Prorocentrum scutellum Schröder 1900, Protoceratium reticulatum (Claparède & Lachmann) Bütschli 1885, Protoperidinium longipes Balech 1974, Pyrophacus horologium F.Stein 1883, Tripos furca (Ehrenberg) F.Gómez 2013, and Tryblionella compressa (Bailey) Poulin in Poulin et al. 1990 major contributions to diatoms have been provided by Leptocylindrus minimus Gran 1915, Cylindrotheca closterium (Ehrenberg) Reimann & J.C.Lewin 1964,  Asterionellopsis glacialis (Castracane)  R.M.Crawford & D.G.Mann 1990, Cerataulina pelagica (Cleve) Hendey 1937, Chaetoceros spp., Climacosphenia moniligera Ehrenberg 1843, Dactyliosolen fragilissimus (Bergon) Hasle in Hasle & Syvertsen 1996, Grammatophora marina (Lyngbye) Kützing 1844, Guinardia striata (Stolterfoth) Hasle in Hasle & Syvertsen 1996, Hemiaulus hauckii Grunow ex Van Heurck 1882, Leptocylindrus danicus Cleve 1889, Licmophora abbreviata C.Agardh 1831, Licmophora flabellata (Greville) C.Agardh 1831, Nitzschia longissima (Brébisson) Ralfs 1861, Proboscia alata (Brightwell) Sundström 1986, Pseudo-nitzschia pungens (Grunow ex Cleve) G.R.Hasle 1993, Skeletonema costatum (Greville) Cleve 1873, Thalassionema nitzschioides (Grunow) Mereschkowsky 1902, and Thalassiosira rotula Meunier 1910. Coccolithophore Emiliania huxleyi, (Lohmann) W.W.Hay & H.P.Mohler 1967, silicoflagellates Dictyocha fibula var. aculeata Lemmermann and Dictyocha speculum Ehrenberg 1839 were other species providing an important contribution for total phytoplankton in view of cell density.