Rusya'da ulusal güvenlik anlayışının dönüşümü (1991-2006)
The transformation of the national security conception in Russia (1991-2006)
Yazar: NAZİM JAFAROV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Soğuk Savas döneminde ideolojik merkezli iki kutuplu uluslararası sistemin temelyapı tasından biri olan Doğu Bloğu'nun lider ülkesi konumundaki Sovyet SosyalistCumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin varisi konumundaki Rusya Federasyonu (RF), diğerkonuların yanısıra ulusal güvenlik algılaması itibariyle de gelismelerden en çok etkilenenülke olmustur. Rusya, günümüzde eskisi kadar güçlü biçimde olmasa da nükleer gücü, BMGüvenlik Konseyi'nin daimi üyesi olması, coğrafi bir süper güç olma vasfını sürdürmesi vekökü geçmise dayanan büyük devlet geleneği ile halen dünyadaki gelismeleri, özellikle de21. yüzyıldaki uluslararası sistem ve güvenlik yapılanması bakımından büyük önematfedilen Avrasya'daki güvenlik yapılanmasını ciddi biçimde etkilemektedir. Bu bağlamdaasimetrik tehdit unsuru olarak terörizme ve tek kutuplu uluslararası sisteme iliskintartısmalarının yasandığı bir dönemde, yukarıda belirttiğimiz önemi dolayısıyla Rus ulusalgüvenlik anlayısının 1991'den sonra önemli dönüsümü geçirmisdir.?Rusya'da Ulusal Güvenlik Anlayısının Dönüsümü (1991-2006)? isimli bu tezçalısması zamanın kosullarına ve değisen dünya sartlarına uygun biçimde gündeme gelendeğisik nitelikli tehditleri kapsayacak biçimde gelisen ulusal güvenlik anlayısının Rusyaörneğindeki dönüsümünü incelemeyi hedeflemistir.Bu bağlamda çalısmada, 1991'den günümüze kadar küresel, bölgesel ve içdinamiklerin etkisiyle ciddi değisimler geçiren Rusya Federasyonu'nun ulusal güvenlikanlayısındaki dönüsüm coğrafi ve tarihsel nitelikli yapısal unsurlar da göz önündetutularak iç ve dıs faktörler çerçevesinde değerlendirilmistir. Rus ulusal güvenlikanlayısının dönüsüm sürecinin ilk asamasını kapsayan 1992-1999 döneminde Yeltsin'inçabaları Rusya'nın bu alandakı sorunlarını çözmekte yetersiz kalmıs ve ülkeyi derinlesençok boyutlu krizle karsı karsıya bırakmıstır. Rusya'nın kaderinin belirlenmesinde hâyatiöneme haiz bu krizin atlatılması ise 1999'da iktidara gelen Vladimir Putin'in uyguladığı?kontrollü dönüsüm modeli? ile mümkün olabilmisdir.

Abstract:
After the end of the Cold War and the bipolar international system, the RussianFederation as the successor of the USSR has become the most affected country by thedevelopments in terms of its perception of national security among other factors. AlthoughRussia is not as powerful as it was before, together with its nuclear power, its permanentmembership to the UN Security Council, its geographical superpower position and its bigstate tradition; it has a considerable effect on the developments in the world and especiallyon the security structure of Eurasia. Hence in a period where terrorism as an asymmetricalthreat and unipolar international system are being discussed, the changes andtransformation of the Russian national security conception after 1991 should be analysedfor the reasons discussed above.This thesis entitled ?The Transformation of the National Security Conception inRussia (1991-2006)? aims to analyze the transformation of Russian national securityunderstanding which has developed by including threats of different nature.In this context, this study analyzes the transformation of the national securityconception of the Russian Federation that has lived through important changes because ofglobal, regional and internal dynamics by taking internal and external factors into accountand considering structural features of geographical and historical nature. During the 1992-1999 period, which covers the transformation process of Russian national security concept,Yeltsin?s efforts to solve Russia?s problems in this sphere was insufficient and left thecountry facing the deepening crisis. The elimination of this crisis that was crucial fordetermination of Russia?s destiny became possible with the implementation of ?controlledtransformation model? by Vladimir Putin, who came to power in 1999.