Türk toplumunda tüketim alışkanlıklarının sosyolojik açıdan değerlendirilmesi
A sociological evaluation of consumption habits in Turkish society
Yazar: MUHAMMED ÖZDİL
Danışman: PROF. DR. ADEM EFE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kültür = Culture ; Kültürel tüketim = Cultural consumption ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tüketim = Consumption ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Türk toplumu = Turkish society ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu tez, sosyolojik bir bakışla günümüz Türk toplumunun bir tüketim toplumu haline gelişini konu edinmektedir. Türk toplumu, yaklaşık iki yüzyıllık modernleşme serüvenin günümüzdeki son aşamasında hem geleneksel, hem modern, hem de postmodern özellikleri bir arada barındırarak melez bir toplum görüntüsü vermektedir. Bu görüntünün arka planında Batı modernleşmesini taklit ederek uygulama kararlılığı ile kendi kültür kodlarının uzun bir süredir devam eden gerilimleri bulunmaktadır. Ayrıca postmodernliğin küreselleşerek Türk toplumunda karşılık bulması da kültürel kodlara hem serbest bir alan açmış hem de geleneksel değer dünyasını yerinden etmiştir. Bu tezde Türk toplumunun tüketim alışkanlıklarının sağlıklı bir şekilde anlaşılabilmesi için özellikle tüketim kültürünün Batı'daki doğuşu ve tarihsel gelişimine geniş bir yer verilmiştir. Tüketim kültürü, Batı'daki modernleşme hareketlerinin, akılcılaştırmanın ve teknolojik gelişmelerin özellikle ekonomi bağlamında vücut bulan ürünlerin son aşaması olarak ortaya çıkmaktadır. Batı'nın modernleşmesi ve tüketim toplumu haline gelişi ile aynı serüveni paylaşmasa da, Türk toplumu bir tüketim toplumu özelliği göstermekte ve o kültürün yansımaları hayatın bütün kılcal damarlarında gözlenmektedir. Türk toplumunda önceleri üst tabaka ile sınırlı olan tüketim kültürü ve yaşam tarzı günümüzde hemen hemen bütün toplumsal kesimler tarafından hedeflenen veya yaşanan bir kültürdür. Türk toplumundaki dini uygulama ve yorumlar da bundan azade olmayıp bu kültür ile ilişkide meşrulaştırıcı, onayıcı bir rolle, dönüşerek karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
The purpose of current thesis is to analyse sociologically how today Turkish society has become a consumer society. Turkish society, at the last stage of modernization adventure about two hundred years now, gives a hybrid society image by accommodating both traditional, modern and postmodern features. In the background of this vision, there are both decisiveness of implementing Western modernization process as an imitation and the long term tensions of its own cultural codes. Moreover, postmodernism's globalization and its response in Turkish society has opened a free space for cultural codes and displaced its traditional World of values. In order to understand the Turkish society's habits of consumption precisely, it is given a wide range for the birth and historical development of consumption culture in the West. Consumption culture emerges as the last stage of the modernization process in the West, rationalization and the technological developments which especially embodied in the context of economical products. Although Turkey does not share the same adventure with the West in the modernization process and becoming a consumer society, Turkish society shows the feature of being consumer society and its reflections are observed in all capillaries of life. While the consumption culture and life style were firstly limited to upper layer, now it is a culture which is aimed or lived by almost all the social stratum. The religious practices and interpretations, which are not indifferent to this, are in relation with this culture and seen as transformed into a legitimate, authoritative role for the culture.