Kanserli hastalarda özgecilik ile stresle başa çıkma arasındaki ilişki
The relationship between altruism and managing stress in patients with cancer
Yazar: RUMEYSA GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL SU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma kanser hastalarında özgecilik ve stresle başa çıkma arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı türde yapılan araştırma, Konya ilinde Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Onkoloji Kliniğinde 10 Şubat 2023- 15 Mart 2023 tarihleri arasında, 188 kanser hastası ile yürütüldü. Araştırmanın verileri Hasta Bilgi Formu, Özgecilik Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Ölçeği kullanılarak toplandı.  Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini test etmek amacıyla güvenilirlik analizi yapıldı. Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için Bağımsız T Testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulandı. Numerik değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson Korelasyon analizi kullanıldı. 
Özgecilik Ölçeği toplam puan ortalaması 144,48±27,14 Gönüllü Faaliyetlere Katılım alt boyut puan ortalaması 24,56±6,25, Maddi Yardım alt boyut puan ortalaması 22,11±4,99, Travmatik Durumlarda Yardım alt boyut puan ortalaması 24,61±4,59, Yaşlı/hastalara Yardım alt boyut puan ortalaması 15,77±3,37, Fiziksel Güce Dayalı Yardım alt boyut puan ortalaması 19,07±4,29, Eğitim Sürecinde Yardım alt boyut puan ortalaması 18,85±3,91, Yakınlık Duygusundan Kaynaklanan Yardım alt boyut puan ortalaması 19,48±4,20 olarak belirlendi. Stresle Başa Çıkma Ölçeği toplam puan ortalaması 82,98±18,14 Kaçınma Odaklı Başa Çıkma alt boyut puan ortalaması 28,73±7,05, Problem Odaklı Başa Çıkma alt boyut puan ortalaması 30,40±7,39 ve Sosyal Destek Odaklı Başa Çıkma alt boyut puan ortalaması 23,84±5,60 olarak bulundu. Özgecilik Ölçeği ile Stresle Başa Çıkma Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları araında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı (r:0,375; p<0,01). Hastaların yaşı ile Eğitim Sürecinde Yardım alt boyut puanları ve toplam aldığı kür sayısı ile Kaçınma Odaklı Başa Çıkma alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu saptandı (r:-0,164; p<0,05). Hastaların kronik hastalık durumlarına göre Özgecilik Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0,05). Hastaların psikolojik destek alma durumlarına göre Travmatik Durumlarda Yardım alt boyutu ve Yaşlı/hastalara Yardım alt boyutu puanları ve hastaların aldıkları tedavilerine göre Eğitim Sürecinde Yardım alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlendi (p<0,05).
Çalışmada hastaların özgecilik ve stresle başetme düzeylerinin orta düzeyin üzerinde olduğu, özgecilik düzeyi arttıkça stresle başetme düzeylerininde arttığı sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda özgeciliğin kanser hastalarında stresle başetme yöntemi olarak kullanılabileciği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Kanser, Özgecilik, Stres, Stresle başa çıkma.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between altruism and coping with stress in cancer patients. The descriptive study was conducted with 188 cancer patients at the Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital Oncology Clinic between February 10, 2023 and March 15, 2023. The data of the study were collected using the Patient Information Form, Altruism Scale, and SBCS. While evaluating the data, number, percentage, min-max values, mean and standard deviation were used for descriptive statistics . Reliability analysis was performed to test the reliability of the scales. In the comparison of quantitative data in normally distributed data, Independent T Test was used for the difference between two independent groups, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for comparing more than two independent groups . Pearson Correlation analysis was used to test the relationship between numerical variables.
Altruism Scale total score average is 144,48±27,14 participation in voluntary activities sub-dimension mean score is 24.56±6.25, material aid sub-dimension mean score is 22,11±4,99, helping in traumatic situations sub -dimension mean score is 24,61 ±4,59, helping the elderly/patients sub-dimension mean score is 15,77±3,37, physical strength-based help sub-dimension mean score is 19,07±4,29, helping the elderly/patient sub-dimension mean score is 18,85±3,91, and the mean score of the sub-dimension of help arising from the sense of closeness was determined as 19,48±4,20. Coping with Stress Scale mean total score is 82,98±18,14, avoidance-focused coping sub-dimension mean 28,73±7,05, problem-focused coping sub-dimension mean 30,40±7,39 and social support-focused coping sub-dimension mean score was found to be 23,84±5,60. A positive and significant correlation was found between the Altruism Scale and the Stress Coping Scale total and sub-dimension point averages (r:0.375; p<0.01). It was determined that there was a statistically significant negative correlation between the age of the patients and the help sub-dimension scores during the education process, the number of last cures and the avoidance-focused coping sub-dimension scores (r: -0,164; p<0.05). There was a statistically significant difference between the total scores of the Altruism Scale according to the chronic disease status of the patients (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the scores of the helping sub-dimension and helping the elderly/patients sub-dimension in traumatic situations according to the psychological support status of the patients, and the scores of the help sub-dimension in the education process according to the treatment received by the patients (p<0.05).
In the study, it was found that the altruism and stress coping levels of the patients were above the medium level, and the higher the altruism level, the more stress coping. It was concluded that the levels of In line with these results, it is thought that altruism can be used as a method of coping with stress in cancer patients.
Keywords: Altruism, Cancer, Coping with stress, Stress.