Kırım Tatarcasında Rusça kopyalar
Russian copies in Crimean Tatar
Yazar: MERİH ERTEZKOŞAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AHMET AYDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil etkileşimi = Language interaction ; Kopyalama = Copy ; Kırım Tatarcası = Crimean Tatar ; Rusça = Russian

Özet:
Türk dillerinin Kıpçak grubuna dahil olan Kırım Tatarcası büyük çoğunluğu Kırım yarımadası olmakla birlikte dünyanın çeşitli bölgelerinde konuşulan bir yazı dilidir, tarihte birçok kez Rus işgaline uğrayan Kırım yarımadası 2014 yılında yapılan halk oylamasıyla Rusya'ya bağlanmıştır.

Çalışmamızda Rusça ve Kırım Tatarcası arasındaki dil ilişkileri aşamalarının belirlenmesi ve iki dil arasındaki ilişkinin sonucunda meydana gelen kopyalamaların türlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. 

Rusça ve Kırım Tatarcası arasındaki dil ilişkisinin incelenmesi için gereken veriler, Kırım'ın Sudak, Akmescit (Simferofol), Kerç, Bahçesaray şehirlerinde yaşayan Kırım Tatarlarından online görüşmelerle derlenen metinlerden elde edilmiştir.

Çalışmanın amacının, sınırlılıklarının, malzemelerinin derlenmesinde ve değerlendirilmesinde kullanılan yöntemin açıklandığı birinci bölümünün ardından Kırım Tatarlarına ve Kırım Tatarcasına ilişkin bilgilere ikinci bölümde yer verilmiştir. Sonraki bölümde dil ilişkileri kavramı ve çalışmanın temel dayanağı olan Johanson'un Kod Kopyalama Modeli ayrıntılı olarak incelenmiştir. Kırım Tatarcasının ses bilgisi, biçim bilgisi ve sözdiziminde tespit edilen Rusça kopyalar genel, seçilmiş ve karışık kopyalar olarak dördüncü bölümde ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda transkripti yapılmış derlemeler ve derlemelerde geçen sözcüklere ait bir dizin ile sözlükçe yer almaktadır.

Abstract:
The Crimean Peninsula which has been ocupied by the Russian many times during the history, has been annexed to Russia with the referandum held in 2014.

Crimean Tatar belongs to the Kipchak group of Turkic Language, Crimean Tatar is a written language to spoken several regions of the World. As well as most of them are in the Cremean peninsula.
It is aimed to determine the stage of longuage comtacts between Russian and Crimean Tatar, the types of code copies that ocur as a result of thr contact between the two languages, in this study.

The data required to determine the language contact between Russian and Crimean Tatar were provided from the text compiled online interviews from the Crimean Tatar living in Sudak, Akmescit, Kerç, Bahçesaray cities of Crimean.

The basic concept of language content of the study are included in the first part of study. The concept of language contacts and Johanson's Code Coping Model, which is the main basis of the study are studied in detail and the factors of the language contact between Crimean Tatar are included in the secont part.

After the main section in which Russian copies determinded in the phonology, morphology and syntax of the Crimean Tatar are studying as general, selected and mixed copies. There is the last section in which some phonologic events that ocur during the copying phase are included. At the end of the study, there is an index containing the transcripted anthology and the Word used in these anthology.