İlköğretim 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin erime, donma ve buharlaşma kavramlarına yönelik zihinsel modellerinin belirlenmesi
Determination of mental models about concepts of melting, freezing and evaporation of the 3 rd and 4 th grade students in primary education
Yazar: TUĞÇE DURMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECLA DÖNMEZ USTA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel modelleme = Cognitive modeling ; Donma = Freezing ; Erime = Melting ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Zihinsel modeller = Mental models ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Zihinsel modeller, durumları tanımlamak, açıklamak, tahmin etmek ve kontrol etmek için kullanılan bilişsel gösterimlerdir. Zihinsel bir modelin, öğrencilerin bilim sistemi hakkındaki inançlarını yansıttığı görülmekte ve tartışılmaktadır. Bu durumda öğrencilerin zihninde var olan kavramların mevcut durumunun ortaya çıkarılması için zihinsel modellerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı ilköğretim birinci kademede üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerin erime, donma ve buharlaşma kavramlarına yönelik zihinsel modellerini belirlemektir. Bu amaçla çalışma, 2016–2017 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Iğdır İli merkez Halfeli Beldesi'nde bulunan bir ilkokulun üçüncü ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 100 öğrenciden (39, 3 sınıf, 61, 4. Sınıf) oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak çizimler kullanılmıştır. Veriler hazırlanan rubrik yardımı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğrencilerin erime kavramına ilişkin kavram yanılgılarının olduğu, donma kavramını ise yakın çevreleri ile ilişkilendirerek zihinlerinde yapılandırdıkları da belirlenmiştir. Ayrıca, buharlaşma kavramı ile ilgili neden sonuç ilişkisi kurabilme noktasında zayıf oldukları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ilkokul düzeyinde farklı kavramlara yönelik zihinsel model çalışmalarının artırılması önerilmektedir.

Abstract:
Mental models are cognitive representations used to identify, explain, predict and control any cases.  mental model reflects the students' beliefs about the science system seems obvious and has already been discussed. In this case, the mental models need to be determined in order to reveal the current state of the concepts that exist in students' minds. In this context; the purpose of the study is to determine the mental models of the concepts of melting, freezing and evaporation of the third and fourth graders of primary school. For this purpose, the study was carried out with 100 students in the third and fourth grades of a primary school located in the central Halfeli district of Iğdır, which is affiliated to the Ministry of National Education in the academic year of 2016-2017. The sample is composed of 100 students (39, 3rd grade, 61, 4th grades) in the third and fourth grades of a primary school located in the central Halfeli district of Iğdır, which is affiliated to the Ministry of National Education in the academic year of 2016-2017. Data were analyzed with a rubric developed. According to the results the students had misconceptions about the melting concept and students configured their minds by associating the concept of freezing with nearby circles. Moreover the concept of evaporation is weak at the point of cause-effect relationship. At the end of the study, we suggest to increase the studies of mental models for different concepts in primary education.