Türkiye'de bölgeler arası ve cinsiyetler arası kazanç eşitsizliğinin ölçülmesi
Measurement of earnings inequality between genders and regions in Turkey
Yazar: NAGİHAN BOZALİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SEDAT UĞUR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bölgeler arasıcılık = Interregionalism ; Cinsel farklılaşma = Sex differentiation ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Eşitsizlik = Inequality ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Kazanç eşitsizliği = Earnings inequality ; Logit modeli = Logit model ; Mincer kazanç denklemi = Mincerian earnins function ; Sıralı logit = Ordered logit

Özet:
Sosyal bilimlerin birçok alanında temel sorun haline gelen eşitsizlik, iktisat biliminin de temel sorunları arasındadır. Öyle ki iktisadın temel soruları arasında olan kaynakların kimler arasında dağılacağı sorusu da söz konusu eşitsizlikle ilgilidir. İktisat biliminde gelir eşitsizliği emek ve sermayeyi kapsayan iki temel üretim faktörünü içermektedir. Temeli Fizyokratlara dayanan gelir dağılımı kavramı, 1958 yıllarına gelindiğinde Jacob Mincer ile önemini artırmıştır. Mincer 1958 yılında yaptığı çalışmayla beşerî sermaye teorisini temel alarak emeğin kazancını bir regresyon modellemesi ile ele almıştır. İktisadın hemen hemen her döneminde çalışma alanı bulan eşitsizlik konusu bölgelere ve cinsiyetlere göre farklılık göstermektedir.
İktisat tarihinde bu denli önemli olan eşitsizliğin, Türkiye açısından eğitim, deneyim, cinsiyet ve bölge değişkenleri kullanılarak incelenmesi bu tezin temel amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda analizler Türkiye'de 2007 ve 2017 yıllarına ait Türkiye İstatistik Kurumu Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması mikro-kesit verileri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her iki yıl için de ayrı ayrı temel Mincer modeli ve genişletilmiş Mincer modeli uygulanan analiz sonucunda eğitimin kazanç üzerindeki etkisinin azalma gösterdiği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte deneyimin kazanç üzerinde içbükey bir yapı sergilediği ve cinsiyetler arasında erkeklerin yüksek kazanç grubunda olma olasılığı azalsa da Blinder-Oaxaca Ayrıştırma analizi ile kadınların halen dezavantajlı grupta oldukları sonucuna varılmıştır. Bölgeler kukla değişkenlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı çıkan değişkenler arasında hem 2007 yılı hem de 2017 yılı için çalışanın yüksek kazanç kategorisinde olma olasılığını en fazla etkileyen bölge İstanbul Bölgesi olmuştur.

Abstract:
Inequality, which has become a fundamental issue in many fields of social sciences, is among the main problems of economics. In fact, one of the fundamental questions of economics -for whom will the resources be distributed?- is also related to inequality. In economics, income inequality includes two main factors of production, including labour and capital. The concept of the income distribution, which is based on the Physiocrats, has gained importance with Jacob Mincer since 1958. Mincer (1958) discussed labour wage with regression model based on the human capital theory. The subject of inequality, seen in almost every field of economics, differs according to regions and gender.
The main purpose of this thesis is to examine the inequality in the context of education, experience, gender and region for Turkey. For empirical analysis, Mincer and extended Mincer models are utilized for the years 2007 and 2017. According to the empirical findings, while the impact of education on earning decreases, experience shows a concave structure on income. In terms of genders, men are less likely to be in the high-earning group; however, the Blinder-Oaxaca Disaggregation analysis shows that women are still in the disadvantaged group. Among the variables that were statistically significant in the regional variables, the region that most affected the probability of both employees being in the high-earning category for both 2007 and 2017 was the Istanbul Region.