Diyarbakır ilindeki adolesanların human papilloma virüs (hpv) enfeksiyonu ve hpv aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumları
Knowledge and attitudes of hpv infection and vaccination of adolescents in Diyarbakir province
Yazar: ÖMRAN ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. AYFER GÖZÜ PİRİNÇÇİOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Ergenler = Adolescents ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Papillomavirüs aşıları = Papillomavirus vaccines ; Papillomavirüs enfeksiyonları = Papillomavirus infections ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Tutumlar = Attitudes ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Vajinal smirler = Vaginal smears

Özet:
Adolesan dönemi; fiziksel, cinsel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme, gelişme ve olgunlaşmanın gerçekleştiği, çocukluktan erişkinyaşama geçiş dönemidir. Adolesanlar bu dönemde bazı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktadır, cinsel/üreme sağlığı ile ilgili sorunlar da bunlardan biridir. Adolesan dönemde görülen üreme sağlığı sorunları genellikle erken yaşta cinsel ilişki, erken yaşta evlilik, adolesan gebelikler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, aile planlaması yöntemineulaşamama ve cinsellik / üreme sağlığı konusunda bilgi yetersizliğidir. Cinsellik ve üreme sağlığı konusunda ilk eğitim ailede başladıktan sonra okullarda verilen dersler, sağlık eğitim konferansları ve uzman sağlık çalışanlarıyla eğitimin devamlılığı sağlanmalıdır. 
Serviks kanseri kadın kanserleri arasında ikinci sırada bulunmaktadır. Günümüzde human papilloma virus (HPV) enfeksiyonunun servikal kansere neden olduğu bilinmektedir. HPV aşısı, servikal kanseri önlemeye yönelik geliştirilmiştir. HPV aşısının adolesan dönemde, cinsel ilişki başlamadan önce yapılması önerilmektedir. Aşı yapılacak grubun ergenler olması nedeni ile ergenlerin HPVenfeksiyonu ve aşısı ile ilgili doğru bilgiye ulaşması ergenlerin üreme sağlığının korunması ve iyileştirilmesi konusunda önemlidir. 
Çalışmamız, Diyarbakır İl merkezinde bulunan adolesanların HPV enfeksiyonu ve aşısı hakkında bilgi düzeylerini ve tutumlarını belirlemek amacıyla yapılan kesitsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır il merkezinde bulunan Bilfen Okulları, Nevzat Ayaz Anadolu Lisesi, Şehit Polis Mehmet Erçin İlköğretim Okulu ve Yunus Emre Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde öğrenim gören 2154 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 1200 adolesan olarak hedeflenmiş ancak araştırmaya katılmayı kabul edip anket dolduran  adolesan sayısı 613 (%51)'dür. Veri toplama formu, araştırmacı tarafından konuya ilişkin ilgili literatür incelenerek hazırlanmış, veriler analiz edilmiştir. Hazırlanan anketler öğrencilere araştırmacı denetimi altında uygulanmıştır. Bu çalışmada betimsel istatistik yöntemleri (frekans, yüzde hesabı) için ve ki–kare testi kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ve analizler R version 3.2.3 (2015-12-10), Copyright (C) 2015 The R Foundation for Statistical Computing free software bilgisayar paket programı kullanılarak yapılmıştır. p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırma kapsamında yer alan öğrencilerin %46,3'ü kız, %53,7'si erkekti. Kız öğrencilerin  %16,5'inin, erkek öğrencilerin %10'unun HPV enfeksiyonunu duyduğu belirlenmiştir. Cinsiyetler arası HPV enfeksiyonunu duyma oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür. Öğrencilerin HPV aşısını duyma oranları incelendiğinde, kızların %14,8'i ve erkeklerin %10,3'ünün aşıyı duyduğu belirlenmiş olup cinsiyetler arası istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. Kızların %29,6'sı, erkeklerin %25,5'i HPV aşısının genital siğil ve serviks kanserine karşı koruyucu olduğunu bildiklerini belirtti. Öğrencilerin HPV aşısı yaptırmama nedenleri sorulduğunda %63,4'ü aşıyı hiç duymadığını, %13,7'si yan etkilerini bilmediğini, %5,5'i aşıyı zararlı bulduğunu, %4,2'si ailesinin yaptırmadığını, %1,3'ü aşının pahalı olduğunu ve %25,1'i aşı hakkında bilgilerinin yetersiz olduğunu belirtti. Ankete katılan öğrencilerin %71'i HPV aşısı hakkında bilgi almak istediğini ve %45,4'ü aşının sağlık bakanlığı aşı takvimine alınması durumunda aşı yaptırabileceğini , %33,3'ü serviks kanserini ve %12,1'i pap smear testini daha önce duyduğunu belirtti. Ailesinde serviks kanseri tanısı bulunan adolesanların HPV enfeksiyonu ve aşısı ile ilgili bilgilerinin daha fazla olduğu görüldü. Adolesanların %80,3'ü yaşadıkları sağlık problemlerini öncelikle anne ve babalarıyla paylaştığını belirtti. Adolesanların sağlıkla ilgili konularda bilgi kaynakları sorgulandığında, %55,4'ü sağlıkla ilgili sorularına sağlık personeli, %39,5'i ise anne ve babaları, %30,6'sı internet, %4,9'u arkadaş ve %6,5'i öğretmenleri aracılığıyla yanıt bulduğunu ifade etti. Ayrıca ebeveynlerin eğitim düzeyi ve öğrencilerin HPV enfeksiyonu ve HPV aşısıyla ilgili bilgi durumları arasında anlamlı pozitif korelasyon olduğu görülmüştür (P<0,05). Anne ve babaların eğitim düzeyi arttıkça adolesanların HPV enfeksiyonu, HPV aşısı, serviks kanseri ve pap smear testi hakkında bilgi düzeylerinin arttığı belirlendi.
Adolesanların cinsellik ve üreme sağlığı konusundaki eğitimleri için gereken koşullar yerine getirildiği zaman adolesanların cinsellik ve üreme sağlığı konusunda erişkin döneme hazırlıklı bir şekilde geçiş yapmaları sağlanmış olacaktır. Araştırma sonuçları doğrultusunda; adolesanların ve ailelerinin HPVenfeksiyonu ve aşısı ile ilgili bilgilenmelerinin sağlanması için Milli Eğitim Müdürlüğü ve Sağlık Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde olup okul seminer programlarında HPV enfeksiyonu ve aşısı ile ilgili eğitimlere yer verilmesi önerilebilir.
Anahtar sözcükler: HPV, HPV aşısı, adolesan, pap smear, serviks kanseri

Abstract:
Adolescence is the transition period from childhood to adulthood, in which rapid growth, development and maturation occur in physical, sexual, spiritual and social aspects. Adolescents face some health problems during this period and sexual/reproductive health problems are one of them. Reproductive health problems seen in adolescents are generally inadequate information about sexuality at an early age, early marriage, adolescent pregnancies, sexually transmitted diseases, inability to reach a family planning method and sexuality/reproductive health.The first education on sexuality and reproductive health starts at home by parents and should be followed by continuing education with lectures at schools, health education conferences and also by specialized health workers.
	Cervical cancer is the second most common cancer in women. It is now known that HPV infection causes cervical cancer. HPV vaccine has been developed to prevent cervical cancer. Itis recommended in adolescents before the onset of sexual intercourse. The access of adolescents to the right information about HPV infection and its vaccination is important in the protection and improvement of their reproductive health since they are considered to be the group for the vaccination.
	Our study is a cross-sectional study to determine the level and attitudes of adolescents in Diyarbakır province center about HPV infection and vaccination. The schools involved in the study are listed as Bilfen Schools, Nevzat Ayaz Anatolian High School, Şehit Police Mehmet Erçin Elementary School and Yunus Emre Anatolian Imam Hatip High School. The sample size is composed of 1200 adolescents, but the number of adolescents who accepted to participate in the survey and filled out the questionnaire was 613 (51%). The data collection form was prepared based on the available related forms in the literature and theywere analyzed accordingly. The prepared questionnaires were applied to the students under the supervision of the researcher. In this study, descriptive statistical methods (frequency, percentage calculations) and chi-square test were used. Descriptive statistics and analyzes were performed using computer program R version 3.2.3 (2015-12-10), Copyright (C) 2015 The R Foundation for Statistical Computing free software. For p <0.05, the results were considered to be statistically significant.
	The study was composed of 613 participants, 46.3% girls and 53.7% boys. It was found that 16.5% of girls and 10% of boys had heard of HPV infection while the ratio of hearing about the HPV vaccination was as 14.8%% in girls and 10.3% in boys with no significant difference in the ratios of infection and vaccination in terms of sex. 29.6% of girls and 25.5% of boys reported that HPV vaccination was protective against genital warts and cervical cancer. 63.4% had never heard of it, 13.7% did not know about its side effects and 5,5% stated it is harmful, 4.25% reported that their parents did not approve to have the vaccination, 1.3% found it expensive and 25.1% declared that they have no adequate information about it. Seventy-one percent of the respondents said they wanted to know about the HPV vaccine and 45.4 % would receive the vaccination if it is included in the Ministry of Health vaccination schedule. 33.3% of the students reported that they had heard of cervical cancer and 12.1% had heard of pap smear test before. It was determined that 80.3% of the adolescents shared their health problems with their parents. 55.4% of the adolescents stated that they directed their health related questions to health personnel and 39.5% to their parents. As the education level of parents of adolescents increased, the level of knowledge about HPV infection, HPV vaccination, cervical cancer and pap smear test was increased.
	If the conditions for adolescents' education on sexuality and reproductive health are met, they will have a safer transition to adulthood in terms of sexuality and reproductive health. In line with the results of the research, it may be advisable to cooperate with the Directorate of National Education and the Directorate of Health.

	Keywords: HPV, infection, vaccination, adolescent, pap smear, cervical cancer