Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde OVİD-19'un politika boyutunun mekânsal panel veri yaklaşımı ile analizi
Analysis of the policy dimension of covid-19 in developed and developing countries with the spatial panel data approach
Yazar: NİHAL KARABACAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA FEHİME AYDIN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Hükümet politikaları = Government policies ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Pandemiler = Pandemics ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Covid-19 salgını Çin'in Hubei eyaleti Wuhan kentinde ortaya çıkarak tüm dünyaya yayılmış insan sağlığını tehdit ederek birçok insanın ölümüne sebep olmuştur. Salgının hızla yayılması birçok tedbirin alınmasına neden olmuş, bu durum küresel ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açmıştır. Özellikle insan hareketliliği kısıtlamaları ekonomik faaliyet üzerinden ciddi bir yük oluşturmuştur. Virüsün yayılma hızındaki artış ve oluşan belirsizlik, tüketim, yatırım ve uluslararası ticaret gibi ekonomik faaliyetlerde de belirsizlik meydana getirmiştir. Bu belirsizlik içerisinde ortaya çıkan eş zamanlı arz ve talep şokları küresel ekonomiyi durgunluk içerisine sürüklemiştir. Salgına karşı hükümetler tarafından alınan önlemlerin ve uygulanan politikaların ekonomik aktive üzerinde doğrudan bir etkisi olmuştur. 
Salgının bölgesel düzeyde yayılması ve eş zamanlı hükümet kapanmalarının gerçekleşmesi geleneksel ekonometri yöntemine kıyasla konum ilişkisinin de varlığını göz önüne alarak, mekânsal ekonometri yaklaşımıyla analiz yapılmasını gerektirmektedir. Coğrafik olarak komşuluk sınırlarına sahip olan bölgeler bir etkileşim içindedirler. Bu etkileşim bölgelerin birbirlerine yakın veya uzak olmasına bağlı olarak aradaki mesafeye göre değişim göstermektedir. Bu çalışmanın temel amacı, 2020/1-2021/6 dönemleri için sınır komşuluğu bulunan gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde Covid-19 salgını ile mücadele etmek için hükümet tarafından alınan politika kararları ve tedbirlerinin mekânsal ekonometri yaklaşımı kullanılarak, mekânsal etkileşiminin saptanmasıdır.
Çalışmanın bulgularına göre gelişmiş ve gelişmekte olan bir ülkede, Covid-19 salgını ile mücadele etmek için hükümet tarafından alınan politika kararları ve tedbirleri, ilgili ülkeye komşu olan diğer bir ülkeyi de etkileyerek aynı tedbirlerin alınmasını sağlamaktadır. Bu durum ülkelerde eş zamanlı bir ekonomik daralmaya yol açmaktadır. Ayrıca gelişmiş ülkelerde Covid-19 salgınına karşı uygulanan politikanın katılık oranı daha yüksek olmakla birlikte, ilgili ülkenin politika kararları komşu ülkeleri, gelişmekte olan ülkelere kıyasla daha yüksek oranda etkilemektedir.

Abstract:
The Covid-19 epidemic emerged in the city of Wuhan, Hubei province of China, threatening human health spread all over the world and causing the death of many people. The rapid spread of the epidemic caused many measures to be taken, which led to disruptions in global economic activities. In particular, restrictions on human mobility have placed a serious burden on economic activity. The increase in the spread of the virus and the resulting uncertainty have created uncertainty in economic activities such as consumption, investment and international trade. The simultaneous supply and demand shocks that emerged in this uncertainty dragged the global economy into recession. The measures taken and policies implemented by governments against the epidemic had a direct impact on economic activity.
The spread of the epidemic at the regional level and the simultaneous government shutdowns require analysis with the spatial econometrics approach, taking into account the existence of the location relationship compared to the traditional econometric method. Regions that have geographical neighborhood boundaries are in an interaction. This interaction varies according to the distance between the regions depending on whether they are close or far from each other. The main purpose of this study is to determine the spatial interaction of the policy decisions and measures taken by the government to combat the Covid-19 epidemic in the developed and developing countries with border neighbors for the 2020/1-2021/6 periods, using the spatial econometrics approach.
According to the findings of the study, policy decisions and measures taken by the government to combat the Covid-19 epidemic in a developed and developing country also affect another country neighboring the relevant country and ensure that the same measures are taken. This situation causes a simultaneous economic contraction in countries. In addition, although the strictness of the policy applied against the Covid-19 epidemic is higher in developed countries, the policy decisions of the relevant country affect neighboring countries more than developing countries.