Vergi hukuku özelinde anayasa mahkemesine bireysel başvuru
The individual application to the  constitutional court within the scope of tax law
Yazar: KADER MELİS TOPÇU
Danışman: PROF. DR. OSMAN PEHLİVAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Bireysel başvuru = Individual application ; Temel haklar = Fundamental rights ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergiler = Taxes

Özet:
Devletler, vergilendirme yetkilerini her zaman mutlak bir yetki olarak görmüş ve bu kapsamda hiçbir sınır tanımak istememiştir. Ancak geçmişte bu yetkiye ve bu yetkinin sınırsızca kullanımına karşı genellikle bir itiraz söz konusu olmuş ve bu itirazlar, zamanla devlet iktidarının sınırlandırılmasını sağlamıştır. Devlet iktidarının sınırlandırılmasıyla birlikte kişi hak ve özgürlükleri tanınıp korunmaya başlamış ve bu koruma, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile birlikte uluslararası alanda yargısal güvenceye kavuşmuştur. 

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin zorunlu yargı yetkisinin kabulü ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkının kabul edilmesi, bu korumanın ulusal düzeyde de etkinleşmesini sağlamıştır. Özellikle mutlak egemenlik anlayışının değişmeye başlamasıyla birlikte vergisel alanda söz konusu olan temel hak ve özgürlüklere yönelik ihlaller de bireysel başvuruya konu olmuştur. Bu nedenle bu çalışmada vergi hukuku özelinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı incelenmiş ve bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin uygulaması hakkında bilgi verilmiş ve ulusal mevzuatta ve uygulamada eksik veya sorunlu olduğu düşünülen hususlar incelenmiştir.

Abstract:
States have considered tax-raising powers as their fundamental rights, urging them to ignore all limits to the exercise of the powers. In the past, however, states were criticised because of their tax-raising powers and the issues related to the unlimited usage of these powers, restricting the scope of state sovereignty. The restriction process eventually enabled basic human rights and freedoms to be recognised and safeguarded at the national level. An international judicial protection mechanism for these rights and freedoms was established via the European Convention on Human Rights (ECHR). The incorporation of the right to individual application to the Turkish Constitutional Court into the domestic legal framework and the Turkish recognition of the compulsory jurisdiction of the European Court of Human Rights (ECtHR) allowed this international protection mechanism to become effective at the national level. Tax-related rights and freedoms that were bestowed upon individuals with the new understanding of state sovereignty became the subjects of numerous individual applications to the Constitutional Court. This study examines the right to individual application to the Turkish Constitutional Court within the scope of tax law. It explains the tax-related ECHR articles and the ECtHR case-law on tax-specific issues. Finally, the study scrutinises the weaknesses and problematic aspects of the relevant national legislation and case-law.