Tarımda dijital dönüşüm ve tarımsal sübvansiyonların tarımsal hâsıla üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
Digital transformation in agriculture and the impact of agricultural subsidies on agricultural output: The case of Turkey
Yazar: GİZEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MİRAÇ FATİH İLGÜN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Tarım ülkeler için stratejik öneme sahip bir sektördür. Tarımsal üretim yapısal özellikleri nedeniyle devlet müdahalesine ihtiyaç duymaktadır. Çeşitli müdahale araçlarından biri olan sübvansiyonlar ülkeler tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda teknolojinin gelişmesiyle beraber tarım sektörü de büyük bir dönüşüm içerisine girmiş, verimliliği artırmak maksadıyla inovatif uygulamalar üretim sürecine entegre edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; tarımsal desteklerin etkinliğinin analiz edilerek daha etkin politikaların tasarlanması için teknoloji temelli öneriler sunmaktır. Bu bağlamda öncelikle tarımsal sübvansiyonlar açıklanmış, ardından tarıma yönelik teknoloji uygulamaları ve bunlara yönelik desteklerin dünyada ve Türkiye'deki örnekleri incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'de 1986-2019 yılları arasında tarımsal desteklerin tarımsal hasıla üzerindeki etkisi ARDL metodu ile analiz edilmiştir. Bu amaçla iki model oluşturulmuş olup ilk modelde bir bütün olarak tarımsal desteklerin etkisi, ikinci modelde kamunun tarımsal AR-GE faaliyetlerinin tarımsal hasıla etkisi incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular tarımsal sübvansiyonların kısa dönemde tarımsal çıktı üzerinde olumlu etki yaratırken uzun dönemde önemli bir etki oluşturmadığı, ikinci modelde kullanılan kamu tarımsal AR-GE harcamalarının kısa ve uzun dönemde tarımsal çıktı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı yönündedir. Buradan yola çıkarak sübvansiyonların kalıcı ve üretkenliği artırıcı çıktılar üretmede eksik kaldığı ifade edilebilir. Tarımsal sübvansiyonların verimlilik artırıcı etkisi için güçlendirici tedbirler alınması ve tarımsal AR-GE faaliyetlerinin çıktılarının sektör genelinde yaygın kullanımının sağlanması önem arz etmektedir
Anahtar Kelimeler:	Tarımsal Sübvansiyonlar, Akıllı Tarım, Tarımsal Verimlilik, Tarım 4.0, Tarımsal AR-GE Faaliyetleri.

Abstract:
Agriculture is a sector of strategic importance for countries. Agricultural production requires state intervention due to its structural characteristics. Subsidies, one of the various intervention tools, are widely used by countries. With the development of technology in recent years, the agricultural sector has undergone a major transformation and innovative practices have started to be integrated into the production process in order to increase productivity. The aim of this study is to analyze the effectiveness of agricultural subsidies and provide technology-based recommendations for designing more effective policies. In this context, firstly, agricultural subsidies were explained, then the technology applications for agriculture and the examples of their support in the world and in Turkey were examined. Then, the impact of agricultural subsidies on agricultural output in Turkey between 1986-2019 is analyzed by ARDL method. For this purpose, two models were constructed; the first model analyzed the effect of agricultural subsidies as a whole, while the second model analyzed the effect of public agricultural R&D activities on agricultural output. The findings of the study indicate that agricultural subsidies have a positive effect on agricultural output in the short run but not in the long run, and public agricultural R&D expenditures used in the second model do not have a significant effect on agricultural output in the short and long run. From this point of view, it can be stated that subsidies fail to produce permanent and productivity-enhancing outputs. It is important to take measures to strengthen the productivity-enhancing effect of agricultural subsidies and to ensure that the outputs of agricultural R&D activities are widely used throughout the sector.
Keywords: Agricultural Subsidies, Smart Agriculture, Agricultural Productivity, Agriculture 4.0, Agricultural R&D Activities.