Temporomandibular düzensizliklerde tedavi öncesi ve sonrasındaki çiğneme etkinliğinin ve döngüsünün karşılaştırılması
Comparison of masticatory efficiency and chewing movement before and after temporomandibular disorder treatment
Yazar: HÜSEYİN ANIL HATİPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SARAÇOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Günümüzde, temporomandibular düzensizliklerin (TMD) tanısı ve tedavisinde, farklı objektif ve subjektif veriler kullanılmakta, tanı ve tedavi protokolleri, değişik muayene ve görüntüleme teknikleri ile belirlenmektedir. Alt çene hareketlerinin kaydı, zorluklar ve zaman alıcı bir tanısal yaklaşım olmasından dolayı gözardı edilmektedir.Çalışmamızda, kassal rahatsızlığa ve eklem içi düzensizliğe sahip bireylerde, tedavi öncesi ve sonrası, çene içi sınır hareketlerinde ve çiğneme döngülerinde oluşacak değişimler ile, çiğneme etkinlikleri ve çiğneme alanları gözlemlenmiş, sağlıklı bireylerle karşılaştırılmıştır.20 kassal rahatsızlığa, 20 eklem içi düzensizliğe ve 20 sağlıklı birey, çalışma gruplarını oluşturmuştur. Kassal rahatsızlığa sahip bireyler stabilizasyon tipi, eklem içi düzensizliğe sahip bireyler de anteriora pozisyonel splint ile tedavi edilmiştir. Alt çene hareketlerinde oluşacak değişimler ve çene içi sınır hareketleri ile çiğneme döngüleri ve çiğneme alanlarının kaydedilmesi için bilgisayarlı alt çene tarayıcısından yararlanılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası çiğneme etkinliklerini belirlemek için 20×20×20 mm boyutlarında jelatin küpler kullanılmıştır.Maksimum ağız açıklığı, protrüzyon, lateral hareketler, çiğneme etkinlikleri ve çiğneme alanları değerlendirildiğinde, her iki grupta da tedavi sonrası artış izlenmiş, yalnızca kassal rahatsızlığa sahip bireylerdeki değerler, sağlıklı bireylere yaklaşmıştır. Kassal rahatsızlığa sahip bireylerde, etkilenen ve etkilenmeyen tarafla çiğneme sırasında oluşan frontal düzlemdeki çiğneme döngüleri, tedavi öncesi ve sonrası sağlıklı grupla benzerlik göstermiştir. Eklem içi düzensizliğe sahip bireylerde, etkilenen tarafla çiğneme yapılırken oluşan çiğneme döngüleri, sağlıklı bireylerle benzerlik göstermiştir. Etkilenmeyen tarafla çiğneme yapıldığında, tedavi öncesi frontal düzlemde daha dar ve uzun çiğneme döngüleri izlenirken, tedavi sonrası kondil-disk ilişkisinin sağlanması ile birlikte, frontal düzlemdeki çiğneme döngüleri, sağlıklı bireylerinkine yaklaşmıştır.

Abstract:
Today, diagnosis and treatment protocols of Temporomandibular Disorders (TMD) include objective and subjective data by using radiological techniques and inspecting the patients. Although recording jaw movements is one of these techniques, due to its difficulties in application and because it is time consuming, it is usually disregarded.In our study, changes in intrajaw border movements, chewing cycles, masticatory efficiencies and chewing area of the patients having muscular disorders and internal derangement of TMJ before and after TMD treatment were observed and compared with the healthy individuals.Twenty patients diagnosed with masticatory muscle disorders and twenty patients diagnosed with disc derangement disorders were treated while twenty volunteers without TMJ dysfunction were employed in the study.The patients having muscular disorders were treated with a stabilisation occlusal splint, while the patients having internal derangement were treated with anterior repositioning splint. In order to record the changes in mandibular movements, intrajaw border movements, chewing cycles and chewing area after treatment mandibular kinesiograph instrument was used. 20x20x20 mm sized gelatin cubes were used to determine the chewing efficiency before and after treatment.Maximal mouth opening, protrusion, lateral excursions, masticatory efficiency and chewing cycle areas of the patients improved after treatment in both groups but, only the values belonging to the masticatory muscle disorder group reached to the control groups?s level after treatment. The chewing cycles along the frontal plane occurring on the affected and unaffected sides of the muscular disorder group before and after treatment revealed similarities with the healthy (control) group. The chewing cycles occurring when chewing with the affected side in the internal derangement group exhibited similarities with the chewing cycles of the healthy individuals. While sliver chewing cycles along the frontal plane, when chewing was performed with the unaffected side before treatment were observed, the chewing cycles along the frontal plane reached the levels of the healthy individuals together with the maintenance of condyle-disc integrity after treatment