Okul öncesi öğretmenlerinin fen ve matematik öğretimi etkinliklerinde bilimsel süreç becerilerini kullanma durumlarının bilimin doğası anlayışları açısından incelenmesi
Investigation of preschool teachers' use of scientific process skills in science and mathematics teaching activities in terms of understanding of nature of science
Yazar: EBRU ADSIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers

Özet:
Bilgi teknolojisi çağında bilgiye hızlıca ulaşılıyor olması, eğitimde bilgiyi ne şekilde kullandığımızı önemli hale getirmektedir. Bireyin erken çocukluk yılları bilgiyi nasıl kazandığı ve nasıl kullanıldığı açısından oldukça kritik bir dönemdir. Bu yüzden okul öncesi eğitimde bilimi anlamlandırmak ve bilgiyi kullanabilmek için çocuklara temel bilimsel süreç becerilerini kazandırılması gerekmektedir (Uyanık ve Kandır, 2010). Bunun için öğretmenler eğitim sürecinde temel bilimsel süreç becerilerini kazandırmayı amaçlayan bütünleşik fen ve matematik etkinlikleri uygulanmalıdır. Özellikle son yıllarda ortak kazanım alanlarının bilgiyi işleme ve çeşitli çözüm yolları üretmede daha işlevsel olduğu ve aynı zamanda öğretmenlerin bütünleştirilmiş etkinliklerle bilimsel süreç becerilerini kazandırmada daha etkili sonuçlar elde ettiğinin görülmüş olması oldukça dikkat çekicidir (Çam, 2013). Bu yüzden öğretmenlerin hazırladıkları öğretim etkinliklerinde bilimsel süreç becerilerini kazandırmak için mevcut bilgi birikimlerini sürece dahil edebilmeleri gerekmektedir. Bu araştırmanın temel amacı; okul öncesi öğretmenlerin bütünleştirilmiş fen ve matematik etkinliklerinde bilimsel süreç becerilerini bilimin doğası açısından ders planlarına dahil edip etmediklerini incelemektir. Araştırmanın ikincil amacı ise öğretmenlerin bilimsel süreç becerilerinin kazandırılmasına ilişkin görüşlerinin neler olduğunu belirleyerek hazırladıkları bütünleştirilmiş fen ve matematik etkinlikleriyle tutarlı olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın veri analizinde nitel ve nicel analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında görev yapan İstanbul il Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)'na bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarında çalışmakta olan 30 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin bilimin doğası anlayışlarını belirlemek amacıyla Sampson ve Clark (2006) tarafından geliştirilen ve Çetin, Erduran, ve Kaya (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan Argümantasyon Açısından Bilimin Doğası (AABD) testi uygulanmıştır. AABD testi sonuçlarına göre amaçlı maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile alt örneklemi temsil eden düşük-BDD (Bilimin Doğası Düzeyi), orta-BDD ve yüksek-BDD olacak şekilde birer öğretmen belirlenmiştir. Ardından öğretmenlerden bütünleştirilmiş fen ve matematik etkinliği hazırlamaları istenmiş ve sonrasında Loughran, Mulhall ve Berry (2004) tarafından geliştirilen CoRe metodolojisi (Content Representations - İçerik Temsilleri) aracılığıyla ders planı yapılandırma formunu cevaplamaları istenmiştir. Son olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin kazandırılmasına yönelik görüşlerini belirlemek üzere görüşme yapılmıştır. Verilerin analiz sürecinde nicel veriler için betimsel analiz, nitel veriler için tümevarımsal içerik analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, alt grupta yer alan öğretmen etkinlik kazanımları açısından yaş grubuna uygun olmayan düzeyde etkinlik hazırladığı ve nitel ölçüt verilerindeki görüşlerinde rasyonel oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Orta ve üst grupta yer alan öğretmenler ise etkinliklerinde yaş grubuna uygun ve bilimsel süreç becerisi açısından daha geniş bakış açısına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu öğretmenlerin bilimsel süreç becerileri açısından donanımlı, değişime açık ve görüş olarak esnek yaklaşımları tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda öğretmenlerin eksikliklerinin nedenlerinden yola çıkılarak elde edilen bulgular yoluyla öğretmenlerin eksiklerini iyileştirebilmek için araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuş ve araştırma sonuçlanmıştır.

Abstract:
The rapid availability of information in the age of information technology makes it important how we use information in education. The early childhood years of an individual are a very critical period in terms of how they gain knowledge and how it is used. Therefore, in order to make sense of science and use information in preschool education, it is necessary to gain basic scientific process skills to children. For this, integrated science and mathematics activities aiming at providing teachers with basic scientific process skills in the education process should be implemented. It is remarkable that especially in recent years, it has been observed that common acquisition areas are more functional in processing information and producing various solutions, and at the same time, teachers have achieved more effective results in gaining scientific process skills with integrated activities. Therefore, teachers should be able to include their existing knowledge in the process in order to gain scientific process skills in the teaching activities they prepare. The main purpose of this research is; To examine whether preschool teachers include scientific process skills in their lesson plans in terms of the nature of science in integrated science and mathematics activities. The secondary aim of the study is to determine what the teachers' opinions about the acquisition of scientific process skills are and to examine whether they are consistent with the integrated science and mathematics activities they prepared. Qualitative and quantitative analysis techniques were used in the data analysis of the study. The participant group of the research consists of 30 pre-school teachers who work in the official pre-school education institutions affiliated to the Istanbul Provincial MEB (Ministry Of Education), who work in the 2020-2021 academic year. The nature of science in terms of argumentation (AABD) test, developed by Sampson and Clark (2006) and adapted to Turkish by Çetin, Erduran, and Kaya (2010), was applied to determine the understanding of the nature of science of preschool teachers participating in the study. According to the results of AABD test, a teacher was determined as low-BDD (level of nature of science), mid-BDD and high-BDD representing the sub-sample with the purposeful maximum diversity sampling method. Subsequently, teachers were asked to prepare an integrated science and mathematics activity, and then they were asked to answer the lesson plan structuring form using the CoRe methodology (Content Representations) developed by Loughran, Mulhall, and Berry (2004). Finally, with the semi-structured interview form developed by the researcher, an interview was conducted to determine the opinions of preschool teachers about the acquisition of scientific process skills. During the data analysis process, descriptive analysis for quantitative data and inductive content analysis for qualitative data were used. According to the findings of the research, it was concluded that the teacher in the subgroup prepared an activity at a level that was not suitable for the age group in terms of efficiency gains and that they were rational in their views on the qualitative criteria data. It has been concluded that the teachers in the middle and upper groups have a wider perspective in their activities in terms of appropriate age group and scientific process skills. It was concluded that these teachers preferred well-equipped scientific process skills, open to change, and flexible approaches in view. As a result of the study, suggestions for the researchers were made to improve teachers 'deficiencies through the findings obtained based on the reasons for teachers' deficiencies, and the study was concluded.