Özel çevre koruma bölgelerinde turizm baskısı ve Datça-Bozburun özel çevre koruma bölgesi için turizm yönetim planı önerisi
The pressure of tourism on the specially protected areas and Datça-Bozburun specially protected area tourism management plan proposal
Yazar: ESRA YAZICI
Danışman: PROF.DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Dogal hayat için son derece önemli olan özel çevre koruma bölgelerinde, hem dogaldegerlerin korunmasına hem de turizmin dogal çevreye zarar vermesini önlemekleberaber korumaya katkıda bulunmasına yönelik koruma - kullanma dengeli turizmgelisim planlarının nasıl olması gerektigini irdelemek ve örnek alan olarak seçilen Datça- Bozburun ÖÇKB için koruma kullanma dengeli turizm yönetim planı önerisigelistirmek amacıyla hazırlanan bu çalısma kapsamında; öncelikle Türkiye ilekıyaslama yapabilmek için, özel çevre koruma bölgelerinin dünyadaki durumuincelenerek tanımlar ve ilgili kurum ve kuruluslar aktarılmıstır. Daha sonraTürkiye'deki durumun ortaya konması için Türkiye'de geçerli olan tanımlar, ilgilikurum ve kuruluslar, ilgili ulusal kanun ve yönetmelikler ve taraf olunan uluslararasısözlesmeler üzerinde durulmus ve Türkiye'de özel çevre koruma bölgesi olarak ilanedilmis alanlar hakkında bilgi verilmistir. Türkiye'deki durum da ortaya konduktansonra ÖÇKB'lerinde yönetim planlarının nasıl hazırlanması gerektigi incelenmistir.Üçüncü bölümde; özel çevre koruma bölgesi ve turizm kavramları beraber ele alınmıstır.Bu bölümde; turizmin etki alanları, dogal çevrenin korunmasında turizmin katkısı veturizm yönetim planları üzerinde durulmustur.Dördüncü bölümde ise; örnek alan olarak seçilen Datça ? Bozburun Özel ÇevreKoruma Bölgesi için koruma ? kullanma dengeli turizm yönetim planı önerisigelistirilmistir.Sonuç ve degerlendirme bölümünde, çalısmanın tüm bölümleri öneriyle baglantılı birsekilde degerlendirilmis ve dogal hayatın sürdürülebilirligi açısından önemli alanlardaturizmin kontrolsüz geliserek dogal çevreye ve insanlara zarar vermesini önlemek içinkoruma-kullanma dengeli turizm yönetim planlarının gerektigi sonucuna varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Doga koruma alanı, doga koruma, özel çevre koruma bölgesi,sürdürülebilir turizm gelisimi, turizm yönetim planı

Abstract:
Global heritage of living species is threatened as never before, as the protected areasthat harbour so much of the biodiversity are exposed to the pressures of unsustainabledevelopment of the tourism industry. The precautionary approach urges communities tobe especially concerned about tourism in specially protected areas, given the risk ofdamage and destruction to this unique natural resource.The main purpose of the thesis is to gather and pool the approaches and experiences ofconservation agencies in management planning and tourism management plans so as toidentify a touris management planning model for Datça-Bozburun Specially ProtectedArea.The thesis encompassed the process of preparing tourism management plans forspecially protected areas starting with the research about the terms, agencies concernedwith this topic and comparing with Turkey.In the third part of the thesis, the link between specially protected areas and tourism isstudied. Protected areas need tourism, and tourism needs protected areas. Though therelationship is complex and sometimes adversarial, tourism is always a criticalcomponent to consider in the management of specially protected areas.Finally, a touris management planning model for Datça-Bozburun Specially ProtectedArea is prepared and evaluated taking into consideration the whole thesis.Keywords: Protected Areas, Nature Protection, Specially Protected Areas, SustainableTourism Development, Tourism Management Plans