Serebral palside analitik hiyerarşi süreci ile yapılandırılmış exergame uygulamalarının gövde ve üst ekstremite fonksiyonelliğine etkisi
Effects of structured exergame program via analytical hierarchy process on trunk control and upper exremity functionality in cerebral palsy
Yazar: AHMET EMİR
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM TARAKCI
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Serebral Palsi (SP) fetal veya infant beyinde görülen ilerleyici olmayan bir lezyon sebebiyle gelişim döneminde her alanda aktivite kısıtlılıklarına sebep olan hareket ve posturde sürekli bozuklukların gözlendiği kalıcı hasarlar grubu olarak tanımlanır. Çalışmamızın amacı Unilateral SP'li olgularda yapılandırılmış exergame rehabilitasyon programının üst ekstremite fonksiyonları ve gövde kontrolü üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmamıza Kaba Motor Sınıflandırma Seviyesi (KMFSS) I-III aralığında ambulatuar seviyede 25 SP'li olgu dahil edildi. Olgular randomize olarak iki gruba ayrıldı. İlk gruba, özel eğitim ve rehabilitasyonda haftada 1 uygulanan Nörogelişimsel Tedavi (NGT) temelli rehabilitasyon seanslarına ek olarak haftada 2 gün/8 hafta süreyle en az 15 seans olacak şekilde exergame programı uygulandı. İkinci gruba haftada 1 uygulanan NGT temelli rehabilitasyon seanslarına ek aktivite temelli egzersiz programı haftada 2 gün/8 hafta süreyle 15 seans olarak uygulandı. Üst ekstremite fonksiyonlarının değerlendirilmesi için etkilenen tarafa video kameralı 2 boyutlu kinematik analiz, Üst Ekstremite Selektif Motor Kontrol Skalası (SCUES), Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi (JTEFT) uygulandı. Gövde kontrolünün değerlendirilmesi amacıyla Gövde Kontrolü Ölçüm Skalası (GKÖS), Günlük Yaşam Aktivitelerinin (GYA) değerlendirilmesi için Pediatrik Özürlülük Değerlendirme Envanteri-Bilgisayar Destekli Testi (PEDI-CAT) uygulandı. Uygulanan tedavi programları sonucu her iki grupta da SCUES, JTEFT ve kinematik analizlerde anlamlı gelişmeler gözlendi (p<0.05). GKÖS sonuçlarında da her iki grupta anlamlı gelişmeler gözlendi. PEDI-CAT sonuçlarında ise yalnızca exergame grubunda tedavi öncesine göre anlamlı gelişmeler gözlendi (p<0.05). Çalışmamız sonucunda yapılandırılmış exergame programının aktivite temelli egzersizlere kıyasla üst ekstremite fonksiyonları gövde kontrolü ve GYA üzerine benzer olumlu etkiler sağlandığı, exergame programının etkin ve uygulanabilir bir yöntem olduğu sonucuna ulaşıldı.

Abstract:
Cerebral Palsy (CP) is defined as a group of permanent injuries in which continuous disturbances in movement and posture are observed that cause activity limitations in all areas during development due to a non-progressive lesion in the fetal or infant brain. The aim of study is to investigate the effect of structured exergame rehabilitation program on upper extremity functions and trunk control in children with unilateral CP. Twenty-five ambulatory children with CP between Gross Motor Classification Levels (GMFCS) I-III were included in our study. The included participants were randomly divided into two groups. In the first group, in addition to neurodevelopmental treatment (NDT) based therapy sessions taken once a week in special education and rehabilitation, an exergame program was applied for at least 15 sessions, 2 days a week/8 weeks. The second group received an activity-based exercise program, in addition to NDT based therapy sessions once a week, as 15 sessions for 2 days/8 weeks per week. 2D kinematic analysis with video camera, Upper Extremity Selective Motor Control Scale (SCUES), Jebsen Taylor Hand Function Test (JTHFT) were applied to the affected side to evaluate upper extremity functions. Trunk Control Measurement Scale (TCMS) was used to evaluate trunk control, and Pediatric Evaluation of Disability Inventory-Computer Adaptive Test (PEDI-CAT) was used to evaluate Activities of Daily Living (ADL). Significant improvements were observed in SCUES, JTEFT and kinematic analyzes in both groups after intervention programs (p<0.05). Significant improvements were observed in both groups in TCMS results. Significant improvements were observed for the PEDI-CAT only in the exergame group compared to pre-treatment (p<0.05). As a result of our study, the structured exergame program had similar positive effects on upper extremity functions, trunk control and ADL compared to activity-based exercises. It was concluded that the exergame program is an effective and applicable method in CP rehabilitation.