Lise öğrencilerinde siber zorbalık ve siber mağduriyet sıklığı ve bunların anksiyete ve depresyon ile ilişkisinin incelenmesi: Konya örneği
Investigation of cyber bullying and victimization frequency and their relationship with anxiety and depression in high school students: a case of Konya
Yazar: SEMA DURNA
Danışman: PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Konya = Konya ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Siber şiddet = Cyber-harassment ; Şiddet = Violence

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Konya il merkezinde değişik okullarda eğitim gören öğrencilerin yaşadıkları siber zorbalık ve siber mağduriyet sıklığının belirlenerek, bu durumlar ile anksiyete ve depresyon riskinin bağlantısının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Kesitsel tipte ve analitik bu çalışma bir Şubat-28 Şubat 2018 tarihleri arasında Konya il merkezinde yapıldı. Araştırmanın evrenini anadolu lisesi, özel lise ve imam hatip lisesi olmak üzere üç farklı türde eğitim gören dokuzuncu, 10., 11., ve 12. sınıf öğrencileri oluşturdu. Her kademeden rastgele seçilen iki şubede okuyan toplam 460 öğrenciye ulaşılması planlandı. Gerekli yasal izinlerin yanı sıra, öğrencilerin ve ailelerinin sözlü - yazılı onamları alındı. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan 23 sorudan oluşan sosyodemografik bilgi formu, 16 sorudan oluşan siber zorbalık ölçeği ve 14 sorudan oluşan hastane anksiyete ve depresyon ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Katılımcıların %56'sı (n=258) kadın cinsiyette, %50,8'i (n=234) 16-17 yaş grubundaydı. İnternetin en çok %44,3 (n=204) oranı ile sosyal ağlar için kullanıldığı belirlendi. Günlük internet kullanım süresi 4,07±3,77 saat olarak bulunurken, alınan e-posta sayısı ortalama sıfır, alınan SMS sayısı beş, sosyal ağlar ile alınan mesaj sayısı ise 50 olarak bulundu. Öğrencilerin %55,7'sinin (n=256) internet denetiminin olmadığı ve %58,7'sinin (n=270) mağdur, %24,5'inin (n=112) hem zorba hem mağdur olduğu saptandı. Katılımcılar %4,3 (n=20) sıklıkla başka çocuk tarafından çevrim içi ortamda kaba söz duyma şeklinde mağduriyete uğradıklarını ifade etti. Erkek öğrencilerde siber mağduriyet puanı 24,1±9,6 olarak bulundu. Günde üç saatten daha fazla internet kullanımının siber mağduriyeti arttırdığı saptandı (p=0,000). Siber mağduriyet puanı ile anksiyete ve depresyon riski arasında pozitif korelasyon tespit edildi. (r=0,263; r=0,249).
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları gençlerde internet kullanımı artışının, kendine ait bilgisayar ve cep telefonu varlığının siber zorbalık ve mağduriyet riskini artırdığını ortaya koymaktadır. Siber zorbalık ve mağduriyetin etkileri, moral bozukluğu, kızgınlık, öfke, hayal kırıklığına uğrama, kaygı, okula gitmek istememe ve ders başarısının düşmesidir. Ayrıca, siber zorbalık ve siber mağduriyet ile anksiyete ve depresyon arasındaki ilişki özellikle bu yaş grubundaki öğrenciler açısından önemli bir riske daha dikkat çekmektedir.

Abstract:
Aim: In this thesis, it was intended to find out the frequency of cyberbullying and cyber victimization experienced by students who are attending different schools in Konya city center and to investigate the relationship between these situations and anxiety and risk of depression. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study was conducted between 1 February and 28 February 2018 in Konya city center. The population of this study consisted of ninth, tenth, eleventh and twelfth grade students studying in three different school types: Anatolian high school, private high school and imam-hatip high school. A total of 460 students from two randomly selected branches from each grades were reached. In addition to the necessary legal permissions, verbal and written consents were obtained from the students and their families. The data were collected using a socio-demographic information form consisting of 23 questions, cyberbullying scale consisting of 16 questions, and hospital anxiety and depression scale consisting of 14 questions prepared by the researchers. Results: 56% (n = 258) of the participants were female and 50.8% (n = 234) were in the 16-17 age group. The internet was used mostly for social networks with 44.3% (n = 204). The daily internet usage time of the participants were found to be 4.07 ± 3.77 hours. Also, it was determined that the average number of e-mails received was zero, the number of SMS received was five, and the number of messages received through social networks was 50. It was found out that 55.7% (n = 256) of the participants were free to browse the internet without a suitable control. 58.7% (n = 270) of the students were victims while 24.5% (n = 112) of them were both bully and victims. Participants declared that they were victimized by another child in the form of rude words at 4.3% (n = 20) frequently. The cyber victimization score of male students was found to be 24.1 ± 9.6. Using internet for more than three hours a day increases cyber victimization (p = 0.000). There was a positive correlation between cyber victimization score and anxiety and risk of depression. (r = 0.263; r = 0.249).
vii
Conclusions: This study concludes that the increase in internet use among young people, the presence of their own computers and mobile phones increase the risk of cyber bullying and victimization. The effects of cyber bullying and victimization are demoralization, anger, frustration, anxiety, unwillingness to go to school, and a decline in school success. Moreover, the relationship between cyber bullying/victimization and anxiety and depression indicates a significant risk for students in this age group.