Acil çalışanlarında iş yeri nezaketsizliği ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi
Evaluation of workplace incivility and stress coping styles in emergency workers
Yazar: GÖKAY GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. AYGÜL KISSAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Acil Tıp Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Çalışma acil sağlık çalışanlarında iş yeri nezaketsizliği ve stresle başa çıkma 
tarzlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma 
örneklemini bir devlet hastanesi acil servis biriminde görevli 123 acil sağlık çalışanı 
oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, İşyeri Nezaketsizliği 
Ölçeği (İYNÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) kullanılmıştır. Veriler 
sayı, ortalama, standart sapma, yüzde, minimum, maksimum, medyan gibi değerler ve
Mann Whitney U, Krusskall Wallis, Kruskal Wallis varyans analizi sonucunda anlamlı 
fark bulunduğu takdirde farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için 
Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon ve Çoklu Doğrusal 
Regresyon testleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Acil sağlık çalışanlarının İYNÖ puan ortalaması 1,80±0,72, SBÇTÖ alt 
boyutlarından "Kendine Güvenli Yaklaşım" 2,89±0,58, "İyimser Yaklaşım" 2,75±0,54, 
"Çaresiz Yaklaşım" 2,19±0,54, "Boyun Eğici Yaklaşım" 2,12±0,53, "Sosyal Desteğe 
Başvurma" ise 2,69±0,54 puandır. Haftalık 40 saat ve altı çalışanların İYNÖ puan 
ortalamaları daha düşük tespit edilmiştir. 18-24 yaş aralığında olanların iyimser yaklaşım 
puan ortalamasının düşük olduğu; evli ve çocuk sahibi olanların, günlük 8 saat ve daha 
az çalışanların iyimser yaklaşım tarzı ve kendine güvenli yaklaşım tarzı puan 
ortalamasının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Meslekte 11-15 yıl deneyime 
sahip olanların, günlük 8 saat ve daha az çalışanların, haftalık 40 saat ve daha az 
çalışanların, mesai saati içinde 100'den az hasta bakanların çaresiz yaklaşım tarzı puan 
ortalaması daha düşük tespit edilmiştir (p<0,05). Lise mezunu olanların, meslekte 11-15 
yıl deneyime sahip olanların, günlük 9-15 saat aralığında çalışanların, haftalık 71 saat ve 
üzeri çalışanların, mesai saati içinde 151 ve üzeri hasta bakanların boyun eğici yaklaşım 
tarzı puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Günlük 9-15 saat aralığında 
çalışanların, haftalık 71 saat ve üzeri çalışanların sosyal desteğe başvurma puan 
ortalamaları daha düşük tespit edilmiştir (p<0,05). İş yeri nezaketsizliği ile stresle başa 
çıkma tarzları ölçeği alt boyutlarından çaresiz yaklaşım alt boyutu arasında orta düzeyde 
pozitif yönde (r=0.423; p<0.01) ve boyun eğici yaklaşım alt boyutu arasında düşük 
düzeyde pozitif yönde (r=0.261; p<0.01) bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Regresyon 
modeline göre birimden memnuniyet durumu, kronik hastalık durumu ve stresle başa 
çıkma tarzları ölçeğinin çaresiz yaklaşım alt boyutu değişkenlerinin iş yeri nezaketsizliği 
ölçeğini anlamlı düzeyde etkilediği bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Acil sağlık çalışanları orta düzeyde işyeri nezaketsizliği deneyimlemektedir. 
Sağlık çalışanlarının işyeri nezaketsizliği puanı arttıkça çaresiz yaklaşım ve boyun eğici 
yaklaşım tarzlarını daha fazla kullanmaktadır. Acil sağlık çalışanlarının ve yöneticilerin 
işyeri nezaketsizliği farkındalıklarının arttırılması, önlemeye yönelik politika ve 
stratejilerin geliştirilmesi, işyeri memnuniyetinin artırılması ve stresle başa çıkma 
tarzlarının güçlendirilmesi için hizmet içi eğitimler verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The study was conducted to evaluate workplace incivility and stress coping 
styles among emergency healthcare workers.
Method: The research was conducted in a descriptive, cross-sectional and correlational 
type. The research sample consisted of 123 emergency health workers working in a state 
hospital emergency department. Introductory Information Form, Workplace Incivility 
Scale (WIS) and Stress Coping Styles Scale (SCSS) were used in data collection. Data 
were analyzed using values such as number, mean, standard deviation, percentage, 
minimum, maximum, median, and Mann Whitney U, Krusskall Wallis, Kruskal Wallis 
variance analysis, and Bonferroni-corrected Mann Whitney U test, Spearman correlation, 
and Multiple Linear Regression tests to determine between which groups the difference 
occurred if a significant difference was found.
Results: The mean score of emergency healthcare workers in the WIS was 1.80±0.72, 
and the sub-dimensions of the SCSS were "Self-Confident Approach" 2.89±0.58, 
"Optimistic Approach" 2.75±0.54, "Desperate Approach" 2.19±0.54, "Submissive 
Approach" 2.12±0.53, and "Seeking Social Support" 2.69±0.54. The mean score of those 
working 40 hours or less per week was found to be lower. It was found that the mean 
score of those aged 18-24 was lower; those who were married and had children, and those 
working 8 hours or less per day had higher mean scores for optimistic approach and selfconfident approach (p<0.05). Those with 11-15 years of experience in the profession, 
those working 8 hours or less per day, those working 40 hours or less per week, and those 
caring for less than 100 patients during working hours had lower mean helpless approach 
style scores (p<0.05). Those who were high school graduates, those with 11-15 years of 
experience in the profession, those working 9-15 hours per day, those working 71 hours 
or more per week, and those caring for 151 or more patients during working hours had 
higher mean submissive approach style scores (p<0.05). Those working 9-15 hours per 
day, those working 71 hours or more per week had lower mean seeking social support 
scores (p<0.05). It was determined that there was a moderate positive relationship 
(r=0.423; p<0.01) between workplace incivility and the sub-dimension of the styles of 
coping with stress scale, which is a helpless approach sub-dimension, and a low positive 
relationship (r=0.261; p<0.01) between the sub-dimension of the styles of coping with 
stress scale. According to the regression model, it was found that the variables of 
satisfaction with the unit, chronic disease status and the helpless approach sub-dimension 
of the styles of coping with stress scale significantly predicted the workplace incivility 
scale (p<0.05).
Conclusion: Emergency healthcare workers experience moderate levels of workplace 
incivility. As healthcare workers' workplace incivility scores increase, they use the 
helpless approach and submissive approach styles more. It is recommended that 
emergency healthcare workers and managers be provided with in-service training to 
increase their awareness of workplace incivility, develop policies and strategies for 
prevention, increase workplace satisfaction, and strengthen stress coping styles.