Ankara ilindeki hastanelerin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin iş ortamındaki stres etkenleri ve kullandıkları başetme yöntemlerinin belirlenmesi
The Determination of work related stress factors ways of coping methods of nurses who working in the intensive care units of Ankara hospitals
Yazar: SEVGİ NEHİR
Danışman: PROF.DR. GÜLTEN ÖZALTIN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET ANKARA İLİNDEKİ HASTANELERİN YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İŞ ORTAMINDAKİ STRES ETKENLERİ VE KULLANDIKLARI BAŞETME YÖNTEMLERİNİN BELİRLENMESİ Nehir Sevgi Yüksek Lisans, Hemşirelik Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gülten Özaltın EYLÜL 2003, 126 sayfa Araştırma, Ankara ilindeki hastanelerin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin iş ortamındaki stres etkenlerinin ve kullandıkları başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini basit \rastgele yöntemle belirlenen Ankara'daki devlet, sigorta, üniversite ve özel hastanelerinin yoğun bakım ünitelerinde çalışan, araştırmaya katılmayı kabul eden 208 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın verileri 10 Ağustos-25 Eylül 2002 tarihleri arasında, araştırmacı gözetiminde öz-bildirim yöntemiyle, "Hemşire Bilgi Formu", "İş stresi Ölçeği" ve "Stresle Başa Çıkma Yolları Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package Program For Social Sciences) 11.0 programı kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel çözümlemelerde yüzdelik, ortalama, t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi VI(ANOVA), korelasyon katsayısı ve geçerlik güvenirlik çalışmasında Faktör Analizi ve İçTutarlık Katsayısı (Cronbach Alfa) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin çoğunluğunun 20-30 yaş grubunda, bekar, lisans ve lisans üstü mezunu olduğu, bir yıldan az süredir çalıştıkları, haftada 46-60 saat, nöbet usulü çalıştıkları, yoğun bakım eğitimi gördükleri, aldıkları ücreti yaptıkları işe göre yetersiz buldukları belirlenmiştir. Hemşirelerin en fazla iş yükü ve kritik hasta bakımıyla ilgili iş stresinden etkilendikleri; sigorta hastanesinde çalışan, 31 yaş ve üstünde, evli, sağlık meslek lisesi mezunu, yoğun bakım ünitesinde istemeyerek çalışmaya başlayan, oryantasyon programına ve hizmet içi eğitime katılmayan, iş yükü fazla olan, haftada 61-80 saat çalışan, nöbet usulü çalışan, ortamı yeterince kontrol edemediğini düşünen, sağlık ekibinin diğer üyelerinden yetersiz destek alan, işten ayrılmayı düşünen hemşirelerin iş stresi etkenlerinden daha fazla etkilendikleri; iş stresiyle başetmede en fazla sosyal destek aramayı kullandıkları; iş stresi ile kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama arasında negatif yönde ve kendine güvensiz yaklaşım ile pozitif yönde korelasyon olduğu belirlenmiştir (p<0.05 ve p<0.01). N Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda; yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ruh sağlığının geliştirilmesi için iş ortamıyla ilgili yönetimsel düzenlemelerin yapılması ve konsültasyon liyezon psikiyatrisi bölümü ile işbirliği yapılması önerilmiştir. Anahtar kelimeleri: Yoğun bakım ünitesi, İş stresi, Başetme, Hemşirelik. vn StöKÖMTAStüH

Abstract:
SUMMARY THE DETERMINATION OF WORK RELATED STRESS FACTORS AND WAYS OF COPING METHODS OF NURSES WHO WORKING IN THE INTENSIVE CARE UNİTS OF ANKARA HOSPİTALS Nehir, Sevgi Master Programme, Departmen of Nursing Advisor of the Thesis: Prof. Dr. Gulten Ozaltin September 2003, 126 page This investigation was carried out descriptively to determine the work related stress factors and the ways coping with them of nurses who work in the intensive care units of Ankara hospitals. The sample of study was 208 nurses who worked in the intensive care units of state, insurance, university and private hospitals which were selected randomly in Ankara and agreed to participate the investigation. The data was collected between August 10 and September 25, 2002 through self-report under the investigator's observation by "Nurse Information Form", "Work Stress Scale", and "Ways of Coping Scale". The data was analyzed using SPSS (Statistical Package Program For Social Sciences) 11.0 program. In the statistical analyses, percentage, average, t-Test, One-Way Variance Analysis (ANOVA), correlation coefficient were used and in the validity IVreliability study Factor Analysis and Internal Consistency Coefficient (Cronbach Alpha) were used. It was determined that the majority of the nurses were between 20-30 years old, single, with bachelor's degrees or higher, were working less than one year, 46-60 hours a week, had intensive care training and found their pay inadequate for their work. Nurses were mostly affected from work overload and critical patient care related stress factors. Nurses who were working at insurance hospital, were over 31 years old, married, vocational high school degree educated, had started to work at intensive care units unwillingly, had not participated an orientation program and in-service training, had work overload, worked 61-80 hours a week, worked in shift, thinked that they had no control over the setting, get inadequate support from rest of the health team members and were thinking to give up their jobs were affected more from work related stress factors (p<0.05 and p<0.01 ); it was determined that the searching social support were used mostly to cope work related stress by nurses working in the intensive care units. There were negative correlation between work related stress level and self-confident approach, optimistic approach and searcing social support strategies and positive correlation with non-self-confident approach (p<0.05 and p<0.01 ). In the light of the findings, it was suggested that to improve mental health of nurses working in the intensive care units administrative arrangements relevant to work environment and cooperation with consultation laison psychiatry department should be made Key Words : Intensive care unit, Work-Related Stress, Coping, Nursing V