Farklı branşlardaki sporcularda ayak ve ayak bileği mekaniğinin anaerobik güç üzerine etkisi
The effect of foot and ankle mechanics on anaerobic power in athletes from different branches
Yazar: ASİYE YÜRÜM
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SUCAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, ayak uzvunu aktif olarak kullanan farklı spor dallarından seçilen sporcuların ayak bileği eklemi (Talocrural) ile ayak başparmak eklemi (1.Metatarsofalangeal) hareket açılarına bağlı olarak anaerobik güç üretilmesini gerektiren dikey sıçrama ve sürat performanslarının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. 
Çalışmaya, atletizm, basketbol, cimnastik, futbol, taekwondo, tenis, voleybol ve yüzme branşlarında, son üç yıldır müsabakalara lisanslı olarak katılan, yaşları 18-30 arasında, 190 sporcu (114 erkek ve 76 kadın) katıldı. Gönüllülerden yazılı onamları alındıktan sonra yaş, cinsiyet, spor dalı, spor yaşı, ayak numarası, dominant ayak bilgilerini sorgulayan "Demografik Bilgi Formu" doldurmaları istendi. Boy ve ağırlık ölçümlerinden elde edilen değerlerden Vücut Kitle İndeksi hesaplandı. Talocural eklem dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon ile 1. Metatarsofalangeal eklemi fleksiyon ve ekstansiyon hareket genişlikleri gonyometre ile ölçüldü. Gönüllülerin dikey sıçrama ve 30 m sürat performansı "Newtest Powertimer 300" ile değerlendirildi. Anaerobik (zirve) güç hesaplamasında "Johnson ve Bahamonde referans formülü" kullanıldı. Veri analizinde betimsel istatistik yöntemleri, frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanıldı. "Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov testi" sonrası, verilerin normal dağılıma uymadığı görüldü. Normal olarak dağılmayan veriler için "Mann Whitney U Testi" ve "Kruskall Wallis Testi" kullanıldı. Gruplar arası farkı belirlemek için "Post Hoc Çoklu Karşılaştırma Testi" (Scheffe testi ve Tamhane's T2 testi) kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için "Spearman Korelasyon Analizi" uygulandı. Elde edilen veriler, IBM SPSS (Version 22.0) bilgisayar programında değerlendirildi ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgularımıza baktığımızda, sporcuların sol ayak DF, MTF-FL, MTF-EX ile sağ ayak PF eklem hareket açılarının daha yüksek olduğu görüldü. Talocrural ve 1.Metatarsofalangeal eklem hareket açılarının ise yaş, spor dalı, spor yaşı ve VKİ değişkenlerine göre istatistiksel olarak farklılaştığı tespit edildi. Ayrıca, anaerobic güç ile DF-sol ve PF-sağ değerleri, 30 m sürat ile sol ayak MTF-FL ve MTF-EX değerleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu. 
Sonuç olarak, ayak bileği EHA kısıtlılıklarının mekanik strese neden olabileceğini, bunun sonucunda performansın bozulabileceğini ve sakatlıklara yol açabileceğini düşünmekteyiz. Sporcularda ayak bileği eklem ölçümlerinin bu yüzden önemli olduğunu ve konuyla ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the effects of Talocrural joint and 1st Metatarsophalangeal joint motion angles on anaerobic power and speed performances of athletes using their feet actively in different sports branches.
190 athletes (114 men and 76 women) between the ages of 18-30, who have been participating in the competitions under license for the last three years in athletics, basketball, gymnastics, football, taekwondo, tennis, volleyball and swimming branches, participated in the study. Written consent was obtained from the volunteers. Then, they were asked to fill in the "Demographic Information Form" for age, gender, sport branch, sport age, foot number, dominant foot information. Body Mass Index was calculated after height and weight measurements. Talocural joint dorsiflexion and plantar flexion, 1st metatarsophalangeal joint flexion and extension ranges of motion were measured with a goniometer. Vertical jump and speed were measured with "Newtest Powertimer 300". "Johnson and Bahamonde reference formula" was used for the calculation of anaerobic (peak) power. Descriptive statistical methods, frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation were used in data analysis. After the "Single Sample Kolmogorov-Smirnov test", it was seen that the data did not fit the normal distribution. "Mann Whitney U Test" and "Kruskall Wallis Test" were used for data that were not normally distributed. "Post Hoc Multiple Comparison Test" (Scheffe test and Tamhane's T2 test) was used to determine the difference between groups. "Spearman Correlation Analysis" was applied to test the relationship between the variables. The obtained data were evaluated in IBM SPSS (Version 22.0) computer program. p<0.05 was considered statistically significant.
When we look at the findings, it was seen that the left foot DF, MTF-FL, MTF-EX and right foot PF joint movement angles of the athletes were higher. It was determined that the talocrural and 1st metatarsophalangeal joint motion angles differed statistically according to age, sport branch, sport age and BMI variables. In addition, a positive and significant relationship was found between anaerobic power and DF-left and PF-right values, 30 m sprint and left foot MTF-FL and MTF-EX values. 
In conclusion, we think that ankle joint range of motion limitations may cause mechanical stress, resulting in deterioration of performance and disability. We can say that such measurements are important in athletes and further studies are needed on the subject.