Havayolu işletmelerinde içsel pazarlama yaklaşımının kabin memurlarının iş doyumu ve örgütsel bağlılıkları üzerine etkisi: Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmelerine yönelik bir araştırma
The effect of internal marketing approach in airline companies on job satisfaction and organizational commitment of cabin crew: A study on airline companies in Turkey
Yazar: PINAR SÜMER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAN KARAAĞAOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Pazarlama İletişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Kabin memuru = Cabin attendant ; Kabin personeli = Cabin crew ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İçsel pazarlama = Internal marketing ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, havayolu işletmelerinde içsel pazarlama faaliyetlerinin kabin memurlarının iş doyumu ve örgütsel bağlılıklarını nasıl etkilediğini belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmelerinin kabin memurları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 385 kabin memuru oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılacak verilerin toplanması için "Kişisel Bilgi Formu", "İçsel Pazarlama Ölçeği", "İş Doyumu Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde parametrik testler olan Pearson Momentler Çarpım Korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre içsel pazarlama faaliyetleri alt boyutu vizyon- eğitim ile ödüllendirme faaliyetlerinin kabin memurlarının içsel doyumu, dışsal doyumu, duygusal bağlılığı, devam bağlılığı ve normatif bağlılığı arasında pozitif anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Araştırmada, kabin memurlarının içsel doyumu üzerinde vizyon-eğitimi ile ödüllendirmenin, dışsal doyum üzerinde ödüllendirme faaliyetlerinin, duygusal bağlılığı üzerinde eğitim ve vizyon faaliyetleri ile ödüllendirme faaliyetlerinin, devam bağlılığı üzerinde ödüllendirme faaliyetlerinin ve normatif bağlılığı üzerinde ise ödüllendirme faaliyetlerinin olumlu etkisi belirlenmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara yönelik havayolu işletmelerinin üst düzey yönetimi ve İnsan Kaynakları Yönetimi, pazarlama ve eğitim faaliyetlerini düzenleyen bölümlerinde karar alıcılara yönelik öneriler de yer almaktadır.  
Anahtar Sözcükler: Kabin Memuru, İçsel Pazarlama, İş Doyumu, Örgütsel Bağlılık

Abstract:
The purpose of this research is to determine how internal marketing activities in airline companies affect the job satisfaction and organizational commitment of flight cabin crews in airlines. The research was carried out with relational survey model. The universe of the research consists of cabin attendants of airline companies operating in Turkey. The sample of the study consists of 385 cabin attendants selected by simple random sampling method. "Personal Information Form", "Internal Marketing Scale", "Job Satisfaction Scale" and "Organizational Commitment Scale" were used to collect the data to be used in the research. Pearson Product Moments Correlation and multiple linear regression analysis, which are parametric tests, were used in the analysis of the research data.
According to the results obtained in the research, positive significant relationships were determined between the internal satisfaction, external satisfaction, emotional commitment, continuance commitment and normative commitment of the internal marketing activities sub-dimension, vision and training, and rewarding activities. In the research, positive effects of rewarding with vision and training on internal satisfaction of cabin crew, rewarding activities on extrinsic satisfaction, training and vision activities on emotional commitment, rewarding activities on continuance commitment and rewarding activities on normative commitment were determined. In line with the findings obtained as a result of the research, there are also suggestions for decision makers in the departments that regulate the senior management and Human Resources Management, marketing and training activities of the airline companies.
Keywords: Cabin Crew, Internal Marketing, Job Satisfaction, Organizational Commitment