Damızlık etlik piliç  (Ross 308) yumurtalarına yumurta içi melatonin hormonu ve vitamin D3 uygulamasının, kuluçka performansı, civciv kalitesi, bazı bağışıklık ve stres parametreleri üzerine etkileri
Effects of intra-egg melatonin hormone and vitamin D3 application to breeding broiler chicken (Ross 308) eggs on hatching performance, chick quality, some immune and stress parameters
Yazar: SEZGİN KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ŞEKER
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, damızlık etlik piliç (Ross 308) yumurtalarına in ovo melatonin hormonu ve vitamin D3 uygulamasının, kuluçka performansı, civciv kalitesi, bazı bağışıklık ve stres parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 35-40 haftalık yaştaki damızlık sürüden elde edilen yumurtalar kullanılarak Malatya Turgut Özal Üniversitesi'nde 6x2 faktöriyel deneme düzeninde gerçekleştirilmiştir. Çalışmadaki uygulama gruplarında (UYG); UYG-1 (kontrol): yumurtaya herhangi bir işlem yapılmamıştır, UYG-2: yumurtaya sadece delme işlemi yapılmıştır, UYG-3: in ovo steril distile su (0,30 ml), UYG-4: in ovo melatonin hormonu (1 mg/0,30 ml), UYG-5: in ovo melatonin hormonu (1 mg/0,15 ml) ve vitamin D3 (100 IU/0,15 ml) birlikte, UYG-6: in ovo vitamin D3 (100 IU/0,30 ml) enjekte edilmiştir. Bu uygulama gruplarının (UYG) her biri içerisinde ise uygulama alt grupları (UAG); UAG-1: albumin içine (7. gün) ve UAG-2: yumurta sarı kesesine (18. gün) şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmada, her bir bağımsız kuluçka uygulaması için 480 adet, bağımsız 3 kuluçka uygulaması için toplam 1440 adet yumurta kullanılmıştır.  Kuluçkanın 7. ve 18. günlerinde uygulamalar öncesi döllülük kontrolü yapılmıştır. Kuluçka sonunda, çıkım günü kuluçka parametreleri civciv kalitesi ve bazı stres ve bağışıklık parametreleri belirlenmiştir. Ayrıca, üç bağımsız kuluçka uygulaması kapsamında, toplam 288 adet civcive 7 günlük dönemdeki yaşama gücüne ve büyüme ve gelişme performansına bakılmıştır. Toplam 48 adet civcivin bağışıklık sistemi ile ilişkili doku ve organ ağırlıkları ve oranları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda kuluçka sürecindeki embriyonik ölümler, kuluçka randımanı, çıkım randımanı, civciv çıkım ağırlığı, civciv kalitesi, rengi, ilk haftaya ait canlı ağırlık artışı, 7. gün civciv ağırlığı, dalak ağırlığı ve oranı (%), bursa fabricus oranı (%) ile Malondialdehit, Glutatyon, Glutatyon Peroksidaz, Süperoksit Dismutas, Katalaz, Alanin Aminotransferaz ve Melatonin gibi parametreler için Kontrol (UYG-1) ile diğer UYG arasında ve UAG'nın kendi aralarında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0,05, p<0,01). Çalışmada, özellikle, kuluçkanın 7. günü yumurta albümini içine 1 mg/0,30 ml melatonin uygulamasının (UAG-6) çıkım randımanı (%97.14±2.86) makina randımanı (%91.67±0.83), civciv kalitesi (82.50±1.17) üzerine olumlu etkilerinin olduğu, diğer gruplara ait uygulamalar ile karşılaştırıldığında en yüksek değerlerin bu grupta elde edildiği tespit edilmiştir. Yine kuluçkanın 7. günü yumurta albümini içine verilen melatoninin (1 mg/0,30 ml) diğer gruplara nazaran civcivlerin bazı bağışıklık ve kan parametreleri üzerine ve orta (% 0.0) ile geç dönem (%1.90±1.90) embriyo ölümleri üzerine olumlu etkilerinin belirlenmiş olması dikkat çekici bulunmuştur. Bununla birlikte, mevcut çalışmada elde edilen bu bulgular, özellikle literatürlerin çoğunda en uygun in ovo uygulama zamanının kuluçkanın orta ve son dönemleri olduğu yönündeki bildirimlerinin aksine bir durum olarak saptanmış olup, farklı ve önemli bir sonuç şeklinde değerlendirilmiştir. Bu nedenle, ilgili konuda özellikle melatonin özelinde olmak üzere benzer çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı kanaatine varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: In ovo - Melatonin - Vitamin D3 - Kuluçka performansı Civciv kalitesi, Bağışıklık

Abstract:
The Effects on Hatching Performance, Chick Qualify, Some Immunity and Stress Parameters of in-ovo Melatonin and Vitamin D3 Application to Breeder Broiler Eggs in Incubation
This study was conducted to determine the effects of in ovo application of melatonin hormone and vitamin D3 to breeder broiler chicken (Ross 308) eggs on hatching performance, chick quality, some immune and stress parameters. The study was carried out in a 6x2 factorial trial design at Malatya Turgut Özal University, using eggs obtained from a breeding flock aged 35-40 weeks. In the application groups (UYG) in the study; UYG-1 (control): no treatment was done to the egg, UYG-2: only drilling was done to the egg, UYG-3: in ovo sterile distilled water (0.30 ml), UYG-4: in ovo melatonin hormone (1 mg /0.30 ml), UYG-5: in ovo melatonin hormone (1 mg/0.15 ml) and vitamin D3 (100 IU/0.15 ml) together, UYG-6: in ovo vitamin D3 (100 IU/ 0.30 ml) was injected. Within each of these application groups (UYG), application subgroups (UYG); UAG-1: formed in the albumin (day 7) and UAG-2: formed in the yolk sac (day 18). In the study, 480 eggs for each independent incubation application, 3 independent incubation applications. A total of 1440 eggs were used for the Fertility control was performed before the applications on the 7th and 18th days of incubation. At the end of incubation, hatching day incubation parameters, chick quality and some stress and immunity parameters of the chicks were determined. In addition, within the scope of three independent incubation practices, a total of 288 chicks were cared for and fed throughout the 7-day growth period, and their viability and growth and development performance during this period were examined. The weights and proportions of tissues and organs related to the immune system of a total of 48 chicks were determined. As a result of the study, embryonic deaths during the incubation process, hatching efficiency, hatching efficiency, chick hatching weight, chick quality, color, first week live weight gain, 7th day chick weight, spleen weight and ratio (%), bursa fabricus ratio (%) and Malondialdehyde, Glutathione, Glutathione. Statistically significant differences were found between the Control (UYG-1) and the other UYG and among the UAG themselves for parameters such as Peroxidase, Superoxide Dismutase, Catalase, Alanine Aminotransferase and Melatonin (p<0.05, p<0.01).  In the study, particularly, the positive effects of 1 mg/0.30 ml melatonin application (UAG-6) into egg albumin on the 7th day of incubation on hatching efficiency (97.14±2.86%), machine efficiency (91.67±0.83%) and chick quality (82.50±1.17). It was determined that the highest values were obtained in this group when compared to the applications of other groups. Again, the positive effects of melatonin (1 mg/0.30 ml) administered into egg albumin on the 7th day of incubation on some immune and blood parameters of chicks and on embryonic deaths in the middle (0.0 %) and late periods (1.90±1.90%) compared to other groups. It was found to be remarkable. However, these findings obtained in the current study were found to be contrary to the statements in most of the literature that the most appropriate in ovo application time is the middle and late periods of incubation, and were evaluated as a different and important result. Therefore, it was concluded that it would be useful to conduct similar studies on the relevant subject, especially on melatonin.
Keywords: In ovo - Melatonin - Vitamin D3 - Hatching performance- Chick quality, Immunity