Argümantasyon odaklı sosyal bilgiler öğretiminin öğrencilerin eleştirel düşünme ve informel muhakeme becerileri üzerine etkisi
The effect of argumentation-focused social studies education on students' critical thinking and informal reasoning skills
Yazar: EREN ZORLU
Danışman: PROF. DR. SEYİT ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine, informel muhakeme becerilerine etkisinin ve öğrencilerin Argümantasyon Odaklı Öğretim uygulamalarına yönelik görüşlerinin incelenmesidir.  Bu amaç doğrultusunda bu araştırma, karma yöntem araştırma desenlerinden yakınsayan paralel karma yöntem deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması türlerinden "bütüncül çoklu durum deseni" ve nicel boyutunda ise yarı deneysel yöntem içerisinde yer alan "eşitlenmemiş kontrol gruplu desen" esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde bulunan bir devlet ortaokulunun iki farklı şubesinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam eden 61 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırma, argümantason odaklı öğretim yöntemine dayalı deney grubu (f=30) ve geleneksel öğretime dayalı kontrol grubu (f=31) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Cornell Eleştirel Düşünme Becerisi Testi Düzey X (CEDTD-X), İkilem İçeren Senaryo, Gözlem Formu, Yarı Yapılandırmış Görüşme Formu, Video Kayıtları, Etkinlik Kâğıtları ve Araştırmacı Günlüğü kullanılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen nicel verilerin analizinde Tek yönlü ANCOVA, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Nokta çift serili korelasyon tekniği; nitel verilen analizinde ise frekans, yüzde ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel ve nicel bulgulara göre; deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme ön-test puanları kontrol altına alındığında son-test puanları açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu ancak cinsiyet değişkenine göre ise anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin informel muhakeme becerilerinin gelişimi üzerinde etkisi olduğu ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ile informel muhakeme seviyeleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bu bulgular doğrultusunda Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme ve informel muhakeme becerilerini gelişimine olumlu katkı sağladığı sonucuna ulaşılabilir. Ayrıca öğrenci görüşlerinden hareketle argümantasyon odaklı öğretimin geleneksel öğretime göre daha eğlenceli ve öğretici olduğu ve özellikle öğrencilerin tartışma, dinleme, anlama, kendini ifade etme, muhakeme gibi becerilerinin gelişiminde bu yöntemin daha faydalı olduğu söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of Argumentation-Based Teaching Method on students' critical thinking skills, informal reasoning skills, and students' views on argumentation-oriented teaching practices. For this purpose, this research was carried out with the convergent parallel mixed method design, which is one of the mixed method research designs. In the qualitative part of the study, "holistic multiple-case design", which is one of the case study types, and "unequalized control group design", which is included in the quasi-experimental method, was taken as basis in the quantitative part. The study group of the research consists of 61 fifth grade students who continue their education in two different branches of a public secondary school in the province of Ankara in the 2021-2022 academic year. In this context, the research was carried out with the experimental group (f=30) based on argumentation-based teaching method and the control group (f=31) based on traditional teaching. In the research, Cornell Critical Thinking Test Level X (CEDTD-X), Scenario with Dilemma, Observation Form, Semi-Structured Interview Form, Video Records, Activity Papers and Researcher's Diary were used as data collection tools. In the analysis of the quantitative data obtained at the end of the research, One-way ANCOVA, Wilcoxon signed-rank test and Point biserial correlation technique; In the qualitative data analysis, frequency, percentage and content analysis were used.  According to the qualitative and quantitative findings obtained from the research; when the critical thinking pre-test scores of the experimental group students and the control group students were controlled, it was determined that there was a significant difference between the groups in terms of post-test scores, but no significant difference was found according to the gender variable. In addition, it was observed that the argumentation-oriented teaching method had an effect on the development of students' informal reasoning skills and that there was a positive and significant relationship between students' critical thinking skills and informal reasoning levels. In line with these findings obtained from the research, it can be concluded that the argumentation-oriented teaching method contributes positively to the development of students' critical thinking and informal reasoning skills. In addition, based on student opinions, it can be said that argumentation-oriented teaching is more enjoyable and instructive than traditional teaching, and this method is more beneficial especially in the development of skills such as discussion, listening, understanding, self-expression, and reasoning.