Fen eğitiminde proje tabanlı öğrenmenin yaratıcı düşünme, problem çözme ve akademik risk alma düzeylerine etkisi
The effects of project based learning on creative thinking ability, problem solving ability and level of academic risk taking in science education
Yazar: HÜNKAR BAYLAV KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FİTNAT KAPTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İlköğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik risk alma = Academic risk take ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Problem çözme = Problem solving ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Bugün, dünyadaki bir çok ülkenin en önemli amacı bilimsel ve teknolojik gelişmedir. Bu teknolojik gelişme bilimin yardımı ile gerçekleşen ilköğretimde verilen fen eğitimi çocukların teknolojik yeniliklere ve değişikliklere kolayca uyum sağlamasına yardım eder. Okullardaki fen eğitimi programlan çocukların düşünme yeteneklerinin gelişmesine yardım eder. Fen eğitiminin en önemli amacı çocukların yeni bir problem durumu ile karşılaştıklarında onu çözmelerine ilke ve kavramları anlamalarına yardım etmektir. Bu çalışmanın amacı fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme, problem çözme becerisi ve akademik risk alma düzeylerine etkisini açıklamaktır. Bu araştırmada araştırma sorularını test etmek için üç farklı araç kullanılmıştır. Yaratıcı düşünme yeteneğini ölçebilmek için Torrance (1966) tarafından geliştirilen ve Aksu tarafından Türkçe'ye uyarlanan Torrance'ın Yaratıcı Düşünme Testi, Şekilsel A Formu (Test of Torrance Creative Thinking Figural Form A) kullanılmıştır. Problem çözme becerilerim ölçebilmek için Roadrankka, Yeany ve Padilla (1982) tarafından geliştirilen Mantıksal Düşünme Grup Testi (Group Assessment of Logical Thinking) ve üçüncü değişken olan akademik risk alma düzeyini ölçebilmek için Clifford tarafindan geliştirilen Akademik Risk Alma Ölçeği (The Scale of Academic Risk Taking) kullanılmıştır. Bu ölçek araştırmacı tarafindan Türkçe'ye uyarlanmıştır. Bu çalışmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada deneysel araştırma yönteminin eşit olmayan kontrol gruplu öntest-sontest deseni kullanılmıştır. Araştırma 2001-2002 öğretim yılı güz döneminde Ankara İli, Çankaya İlçesi, Beytepe İlköğretim okulunda, 67 öğrenci üzerinde, 7. sınıflarından seçilen öğretmen ve öğrenci özellikleri açısından denk İM grupta, 67 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Arastama deney(n=34) ve kontrol(n=33) grubu olmak üzere İM grup üzerinde yürütülmüştür. Kontrol grubunda geleneksel öğrenme yaklaşımıkullanılmıştır. Deney grubunda ise proje tabanlı öğrenme yaklaşımını temele alan fen bilgisi eğitimi uygulanmıştır. Araştırmada niteliksel ve niceliksel arastama veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Veriler Torrance'ın Yaratıcı Düşünme Testi, Şekilsel A Formu, Mantıksal Düşünme Grup Testi ve Akademik Risk Alma Ölçeği, Anketler, Öğrenci Dosyalan ve Gözlem Kayıt Formlarından alınan puanlardan elde edilmiştir. Bu çalışma sekiz hafta sürmüştür Bu çalışmada fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ilköğretim yedinci sınıf öğrenmelinin yaratıcı düşünme, problem çözme becerisi ve akademik risk alma düzeylerine etkisi çok yönlü varyans analizi (MANOVA) ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlan şöyle özetlenebilir, denel işlem sonrası yaratıcı düşünme, problem çözme becerisi ve akademik risk alma düzeyleri, açısından gruplar arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark gözlenmiştir. Cinsiyet açısından gruplar arasında yaratıcı düşünme, problem çözme becerisi ve akademik risk alma boyutlarında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Cinsiyetin problem çözme becerisi ve yaratıcılığın özgünlük alt boyutu üzerindeki etkileşimi anlamlıdır.

Abstract:
Today technological and scientific development are the most important goal of many countries, in the world. This technological development is created by the aid of science. Science education given to students in primary school can create indivuduais who adapt the technological changes and innovations easily. Also science education programs in schools can help students to develop their flunking abilities. An important goal of science education is to help students develop an understanding of concepts and principles and use them when solving a problem in a new situation. The purpose of this study was to examine the effects of project based learning approach on creative thinking ability, problem solving ability and level of academic risk taking of 7th grade students in science education. In this study, data to test the researh questions were collected through three different instruments. Torrance Test of Creative Thinking Figural Form A, which has been developed by E.P. Torrance (1966) and adapted to Turkish by Aksu in order to measure creative triinking ability. Group Assessment of Logical Thinking is originally prepared by Roadrankka, Yeany ve Padilla (1982) in order to measure problem solving ability. For third variable, Acedemic Risk Taking Scale is prepared by Clifford, in order to measure level of academic risk taking. The test was translated by the researcher into Turkish. Experimental method was used in this research. The research was non equilavent experimental pretest, posttest design with control group. The research applied on 67 eleroantary school students attending in tall semester of 2001 -2002 academic year in 7th grade students of Beytepe Elemantary School in Çankaya, Ankara. The resaerch was carried out on two groups; the experimental group (n=34) and control group(n=33). The education used to control group was traditional learning approach. The experimental group applied a science education based on project based learning and the groups were equal in terms of characteristics students and teachers.VH Date obtained from marks given Test of Torrance Creative Thinking Figural Form A, Group Assessment of Logical IMnking, The Scale of Academic Risk Taking Questionnaires,, Students' Files and Expression with Picture&Writing Test and by using Observation Record Form. This study was conducted for eight weeks. The date were analized by analysis of MANOVA using the tenth version of SPSS. The results of stuy can be summarized as follows: After experimental process, according to creative thinking, problem solving skills and level of academic risk taking, there is a significat difference in experimental group's favour. According to sex, there is no significant difference in creative thinking, problem solving skills and level of academic risk taking. The effect of interaction sex on problem solving skills and on originality that is sub dimension of creative thinking is significant.