Güney Anadolu Kırmızısı ve Doğu Anadolu Kırmızısı ırkı sığırlarda büyüme hormonu salgılatıcı hormonu ve reseptörü genlerinin polimorfizmlerinin belirlenmesi.
Determination of growth hormone-releasing hormone and receptor genes polymorphisms in South Anatolian Red and East Anatolian Red Cattle Breeds
Yazar: MUSTAFA EKEN
Danışman: PROF. DR. GÜLHAN TÜRKAY HOŞTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi = Restriction fragment length polymorphisms ; Somatostatin = Somatostatin ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Ekonomik verim özelliklerinin genetik olarak geliştirilmesi için çiftlik hayvanlarında yapılan çalışmaların amacı bu özellikleri etkileyen metabolik süreçlerde görevli genlerin polimorfizmlerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada Türkiye'deki yerli sığır ırklarından Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) ve Doğu Anadolu Kırmızısı (DAK) ırkı sığırlarda, süt miktarı ve bileşenleri ile büyüme ve karkas verimlerine etkili olduğu ileri sürülen büyüme hormonu salgılatıcı hormonu (GHRH) geni ve büyüme hormonu salgılatıcı hormonu reseptörü (GHRH-R) geninin genotip ve allel dağılımları açısından polimorfizmlerinin belirlenmesi ile bu ırkların geliştirilmesi yönünde yapılacak çalışmaların daha etkin olması ve seleksiyon programlarına bilimsel dayanak oluşturması amaçlanmıştır. Her sığır ırkına ait ellişer adet bireyden alınan kan örneklerinde standart amonyum asetat çöktürme yöntemi kullanılarak DNA örnekleri izole edilmiştir. Hedef bölgeler polimeraz zincir reaksiyonunda çoğaltılarak, GHRH/HaeIII ve GHRH-R/Eco57I restriksiyon enzimleriyle sindirilmiştir. Süt ve bileşenleri verimiyle ilişkili GHRH/HaeIII polimorfizmi A allel frekansları GAK ve DAK ırkı sığırlarda süt verimi yüksek Avrupa ırklarında tespit edilen değerlere yakın bulunmuştur. Büyüme ve karkas verimiyle ilişkili olarak GHRH/HaeIII polimorfizminde GAK ırkı sığırlarda BB genotipi, DAK ırkı sığırlarda ise AB genotipi yüksek değerde tespit edilmiştir. GHRH-R/Eco57I polimorfizmleri açısından Bos taurus olarak bilinen GAK ve DAK ırkı sığırların A allel frekans değerlerinden dolayı, Bos indicus sığırlara bu gen açısından yakınlığının söz konusu olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak GHRH/HaeIII ve GHRH-R/Eco57I polimorfizmleri açısından, çalışılan yerli sığır ırklarının gelecekte süt ve bileşenleri ile büyüme ve karkas verimlerini geliştirmek amacıyla değerlendirilebileceği ileri sürülebilir. GHRH ve GHRH-R genleri için bağlantı analizi çalışmalarının verim özelliklerine etkileri açısından daha fazla sayıda örnek kullanılarak yapılmasının Türkiye'deki yerli sığır ırklarının verim özelliklerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim of the studies of genetically improving economical yield traits of farm animals, is to determine polymorphisms of genes which are in charge during the required metabolic processes. The goal of this study, South Anatolian Red (SAR) and East Anatolian Red (EAR) cattle of Turkish native breeds, milk and carcass yield effectively growth hormone-releasing hormone(GHRH) and receptor (GHRH-R) genes polymorphisms in terms of genotype of this race with determination to develop more effective ways of working and scientific basis for selection programs. Blood samples were taken from 50 individuals of each breeds. DNA samples were isolated by using the standard ammonium acetate salt-out method. Target regions were amplified by using PCR and digested by HaeIII and Eco57I restriction enzymes. GHRH/HaeIII polymorphism, the A allele frequencies SAR and EAR cattle milk yield higher values determined in European races were close. Related with growth and carcass yield BB genotype in SAR and AB genotype in EAR cattle have been identified in high values for GHRH/HaeIII polymorphism. GHRH-R/Eco57I polymorphism in terms known as Bos taurus SAR and EAR cattle due to A allele frequency, Bos indicus cattle of this gene were found to be close. As consequence, GHRH/HaeIII and GHRH-R/Eco57I polymorphisms in terms of native breeds are working with milk and carcass yield of the future can be evaluated to develop. GHRH and GHRH-R genes by linkage analysis for yield traits associated with the effect of analysing more samples of Turkish native breeds are thought to contribute to the development of productivity traits.