Kamu politikalarında davranışsal iktisat yaklaşımı: Gaziantep örneği
Behavioral economics approach in public policies: The case of Gaziantep
Yazar: PERİHAN TABUR
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics

Özet:
Günümüzde seçeneklerin artması ve ekonomik belirsizliklerle birlikte bireylerin karar 
verme süreçlerinin daha karmaşık hale gelmesi rasyonellikten uzak kararlar 
verilmesine neden olmaktadır. Geleneksel iktisat düşüncesinde kabul gören tam 
rasyonellik kavramı ise günümüzde geçerliliğini yitirmiştir. Bireylerin rasyonellikten 
uzak karar vermesinde sadece seçeneklerin çok ve karmaşık olması değil, zihinsel, 
sosyal ve psikolojik olarak birçok faktörün etkisi mevcuttur. Uygulanacak olan kamu 
politikalarında bireylerle iş birliği içinde ve davranışlarını doğru şekilde analiz ederek 
politikalar tasarlanması gerekmektedir. Parasal teşvikler ve kısıtlayıcı önlemler 
kullanılarak uygulanan kamu politikası araçları bireylerin davranışlarında kısa süreli 
etkilere sebep olmakta ve bireyler belirli bir süre sonra alışık oldukları davranışlara 
geri dönmektedir. Bu sebeple, ekonomi, eğitim, çevre ve enerjiye kadar hayatın her 
alanında kendisine yer bulan davranışsal içgörüler kullanılarak uygulanan politikalar 
daha uzun vadeli çözüm önerileri sunmaktadır. Bu çalışmada, Gaziantep ilinde 
yaşayan bireylerin davranışsal kamu politikalarına yönelik davranışlarını incelemek 
için 539 adet katılımcıya ulaşılmıştır. Elde edilen veriler, non paremetrik testlerden, 
Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis H Testi ve bağımlı değişkenlerin birbirleri ile 
arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Spearman'ın Sıralama Korelasyon Katsayısı 
kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, bireylerin rasyonellikten uzak seçimlerde 
bulunduğu tespit edilmiştir. Dürtme yöntemleri kullanılarak bireylerin lehine olacak 
şekilde özgürlüklerine müdahale etmeden tasarlanacak olan davranışsal kamu 
politikalarının hem bireylere hem de uzun vadede ekonomik büyümeye katkı 
sağlayacağı konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, with the increase in options and economic uncertainties, the decision-making 
processes of individuals become more complex, leading to decisions that are far from 
rationality. The concept of full rationality, which is accepted in traditional economic 
thought, has lost its validity today. Not only that there are many and complex options, 
but also many factors, mentally, socially and psychologically, have an effect on the 
decision making of individuals far from rationality. In the public policies to be 
implemented, it is necessary to design policies in cooperation with individuals and by 
analyzing their behaviors correctly. Public policy tools implemented by using 
monetary incentives and restrictive measures cause short-term effects on the behavior 
of individuals, and individuals return to the behaviors they are accustomed to after a 
certain period of time. For this reason, policies implemented using behavioral insights
that find a place in all areas of life, from economy, education, environment and energy, 
offer longer-term solutions. In this study, 539 participants were reached to examine 
the behaviors of individuals living in Gaziantep province towards behavioral public 
policies. The obtained data were used from non-parametric tests, Mann-Whitney U 
Test, Kruskal-Wallis H Test, and Spearman's Rank Correlation Coefficient to 
determine the relationship between dependent variables. According to the results 
obtained, it has been determined that individuals make choices that are far from 
rationality. Suggestions have been made that behavioral public policies, which will be 
designed in favor of individuals without interfering with their freedom by using nudge 
methods, will contribute to both individuals and economic growth in the long run.