Necîb el-Keylânî'nin "İlâhî Nûr" ve Necip Fazıl Kısakürek'in "Çöle İnen Nur" adlı romanlarının muhteva açısından karşılaştırılması
Naguib al-Kaylani's "İlahi Nur" and Naguib Fazıl Kısakurek's "Çöle İnen Nur" in terms of content
Yazar: MEHMET ÇOTU
Danışman: PROF. DR. AHMET KAZIM ÜRÜN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kısakürek, Necip Fazıl = Kısakürek, Necip Fazıl ; Mısır edebiyatı = Egyption literature ; Mısır romanı = Egyption novel ; Necib el-Keylani = Necib el-Keylani ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Modern Arap edebiyatı, 1798'de Napolyo'nun Mısır'ı işgal etmesiyle başladığı kabul edilirken modern Türk edebiyatı ise 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesiyle başlamıştır. Her iki edebiyatta da roman, Avrupa'ya gitmiş edipler ve çeviri romanların etkisiyle gelişmiştir.
Mısır'da İslamî edebiyatçılar arasında öne çıkan Necib el-Keylânî, muhafazakarlara yapılan baskıdan dolayı rahat ulaşamadıkları dinî bilgileri edebiyat aracılığıyla vermek istemiştir. Birçok dinî eserin yanısıra İlâhî Nûr adlı eseriyle Hz. Peygamber'in hayatını Habeşistan hicretinden alarak Mekke'nin fethine kadar anlatmıştır.
Türkiye'de de İslamî edebiyatçılar adına en çok mücadele eden isimler arasında Necip Fazıl Kısakürek bulunmaktadır. Necip Fazıl da dönemin insanlarına dinî malumatları edebiyat vasıtasıyla vermek istemiştir. Dinî ve Tasavvufî birçok eser vermesinin yanında Çöle İnen Nur eseriyle Hz. Peygamber'in doğumundan vefatına kadar anlatarak insanlara Peygamber sevgisini aşılamak istemiştir.
Bu çalışmadaki iki nadide eser, Hz. Peygamber'i Nur ismiyle anlatarak ayrılan yönleriyle beraber birçok yönden benzerlik gösterdiği için karşılaştırılmıştır. Giriş kısmında modern Arap ve Türk edebiyatlarında roman süreci ile beraber karşılaştırmalı edebiyat anlatılmıştır. Birinci bölümde Necib el-Keylânî'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve İlâhî Nûr adlı eseri ele alınmıştır. İkinci bölümde de Necip Fazıl Kısakürek'in hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve Çöle İnen Nur eseri ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise muhteva açısından karşılaştırma yapılarak çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
Modern Arabic literature is considered to have started with the Napoleon's invasion of Egypt in 1798, while modern Turkish literature started with the proclamation of the Imperial Edict of Gülhane in 1839. In both literatures, novels have been developed under the influence of those who traveled to Europe and translated novels.
Necib el-Keylanî, who stands out among the Islamic literati in Egypt, wanted to give religious information through literature, which they could not reach easily due to the pressure exerted on conservatives. In addition to many religious works, he described the life of the Prophet Muhammad from the emigration of Abyssinia until the conquest of Mecca.
Necip Fazıl Kısakürek is the most important name of Turkey who fought on behalf of the Islamic literati. Necip Fazıl also wanted to convey religious knowledge to the people of the period through literature. In addition to giving many religious and Sufi works, with his work named as the Light Descending to the Desert, he wanted to instill in people the love of the Prophet Muhammad by telling them the life story of Prophet from the birth until his death.
These two works in this study have been compared by describing the Prophet by the name of Nur because it shows similarities in many ways with its different aspects. In the introduction part, comparative literature is explained along with the novel process in modern Arabic and Turkish literatures. In the first part, the life, literary personality, works of Necib el-Keylanî and his work named Divine Light are discussed. In the second part, the life of Necip Fazıl Kısakürek, his literary personality, his works and his work named the Light Descending to the Desert are discussed. In the third and last part, the comparison is completed by determining the similar and separated aspects in terms of content.