Örgütsel intikam üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on organizational revenge
Yazar: EMİNE ŞENER
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütsel intikam, örgütsel davranış literatüründe saldırgan davranışlardan ayrı olarak ele alınan bir olgudur. Sosyal, ekonomik, kurumsal ve bireysel boyutta ayrı ayrı ele alındığında önüne geçilmesi gereken ciddi bir örgütsel davranış olarak dikkati çekmektedir. Örgütlerde çalışanların işlerine, iş arkadaşlarına, örgüte karşı planladıkları ve gerçekleştirdikleri intikamın maliyeti ciddi boyutlara ulaşabilmektedir. Bu araştırma örgütsel intikam sürecinin, nedenlerinin, şekillerinin ve etkilerinin niteliksel yöntem kullanılarak incelendiği bir alan araştırmasıdır.
Araştırmada çalışma grubu, amaçlı örnekleme metotlarından ölçüt örnekleme ile 2012-2013?te üniversitelerde görevli öğretim elemanlarından oluşmaktadır. Araştırmada nitel yöntemin esas veri oluşturma tekniği olan derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu temel alınarak görüşmeler sürdürülmüş, bireysel ve durumsal farklılıklara göre yeni sorular eklenmiştir. Araştırmada kullanılan soru formu; örgütsel intikamın varlığı, intikamcı kişilik, intikam nedenleri, intikam şekilleri, intikamın etkilerini içerecek şekilde oluşturulmuştur. 
Araştırmanın ses kayıtları çözümlendikten sonra oluşturulan veri, görüşme formunda da kullanılan başlıklar temel alınarak kodlanmıştır. Ayrıca araştırma süreci içinde görüşmeler sırasında ortaya çıkan yeni kodlar da eklenmiştir.  Araştırmada Nvivo 10 nitel veri analizi programı kullanılmış ve içerik analiziyle değerlendirme yapılmıştır.
Araştırmada, üniversitelerin örgütsel yapı ve işleyişinden kaynaklı olarak örgütsel intikam olgusuna sıklıkla rastlandığı, hiyerarşik ilişki, yönetici özellikleri, akademik unvan, ideolojik özellikler, örgüt kültürü ve sosyal ağların intikam olgusunda belirleyici rol oynadığı; yöneticilerin ve akademisyenlerin farklı intikam modelleri geliştirdiği; örgütü ve bireyi olumsuz olarak etkilediği öğretim elemanlarınca ifade edilmiştir.
Araştırma sonuçlarından hareketle, yöneticilerin intikamı tetikleyici unsurları ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar yapması, örgüt kültürünün bu yönde yeniden ele alınması, öğretim elemanlarının duygu yönetimi ve affetme konularında desteklenmesi ve örgütsel intikamı etkilediği varsayılan değişkenlerle farklı çalışmaların yapılması önerilmektedir.


Anahtar Kelimeler
Örgütsel İntikam, Örgütlerde İnformalite, Nitel Araştırma, Nitel Veri Analizi, Akademisyen

Abstract:
Organizational revenge is a phenomenon studied separately from aggressive behavior in organizational behavior literature. When addressed in social, economic, organizational, and individual dimensions respectively, it attracts attention as a serious organizational behavior that needs to be prevented. The cost of revenge that organizational employees plan and perform against their job, coworkers, and organization can reach a significant amount. This study is a field study in which the determiners, causes, forms, and effects of organizational revenge process are examined using qualitative method.
The sample consists of participants working at universities in 2012-2013 who were selected through criterion sampling, a method of purposeful sampling. In the study, in-depth interview, the main data generating technique of qualitative studies, was used. The interviews were carried out based on the semi-structured interview form; new questions were added depending on personal and situational variances. The questionnaire was formed to include the existence of organizational revenge, revengeful personality, causes of revenge, forms of revenge, reactions towards revenge, and effects of revenge.
The data obtained by analyzing voice records were coded according to the titles used in the interview form. Apart from this, new codes that came about during the interviews in the course of the study were also added. The qualitative data analysis program Nvivo 10.0 was used in the study.
In the study, the participants stated that organizational revenge often takes place as a result of the organizational structure and functioning of the universities; hierarchical relations, administrative characteristics, academic title, ideological characteristics, organizational culture, and social network play a deterministic role in revenge phenomenon; administrators and academicians develop different models of revenge; and it negatively affects the organization and individual.
Based on the study results, it is proposed that administrators should carry out work aiming at eliminating factors that trigger revenge; organizational culture should be reviewed in this respect; participants should be supported about emotion management and forgiveness; and different studies regarding the variables that are assumed to affect organizational revenge should be conducted.



Keywords
Organizational Revenge, Organizations Informalite, Qualitative Research, Qualitative 
Data Analysis, Academics