Kentlerde iklim değişikliğinden kaynaklı afetlere karşı dirençli/uyumlanabilir planlama metodolojisi: Antalya örneği
Resilient/adaptive planning methodology against disasters caused by climate change in cities: The case of Antalya
Yazar: SÜMEYYE KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ERKAN POLAT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Afetler = Disasters ; Antalya = Antalya ; Dirençlilik = Resistance ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Planlama yapılırken iklim değişikliğinden kaynaklı afet risklerinin göz önünde tutulmaması risklerden etkilenebilirliği artırmaktadır. Bir başka ifade ile afetlerin istihdam, konut, enerji, ulaşım, su kaynakları vb. üzerinde daha fazla hasara yol açtığı anlamını da taşımaktadır. Kent planlama ve iklim değişikliği boyutu ve riskleri arasında henüz tanımlanmamış bir boşluk bulunmakta ve planlama, bu risk bileşeninden bağımsız olarak ele alınmaktadır. 

İklim değişikliğinden kaynaklı afetlerin risklerinin/etkilerinin önlenmesinde/ azaltılmasında kent ve bölge planlama disiplini önemli bir araç olarak rol alır. Bu nedenle çalışmada, iklim değişikliğinden kaynaklı afetlere karşı dirençli/uyumlanabilir planlama metodolojisini geliştirebilmek için kent ve bölge planlama disiplininde (a) mekânsal alanda iklim değişikliğinden kaynaklı afetlerin ortaya çıkarabileceği riskleri/etkilenebilirliği araştırmak, (b) iklim değişikliğinden kaynaklı afet risklerini azaltmada Türkiye'de planlamayı ilgilendiren yasal ve yönetsel çerçevede dirençli/uyumlanabilir planlama için gerekli politika ve önlemlerin boşluğunu doldurabilecek öneriler ortaya koymak amaçlanmıştır.

Çalışma amacı doğrultusunda iklim değişikliğinin etkilerinden en fazla zarar görecek Türkiye kentlerinden biri olan "Antalya ili" evreni ve bu evren içerisinde üretilen onanlı planlar araştırma alanını oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Antalya ili genelinde iklim değişikliğinden kaynaklı afetlerin risk boyutları zamansal ve mekânsal karşılaştırmalar ile analiz edilmiştir. Çalışmada, kent ve bölge planlamayı ilgilendiren yasal ve yönetsel mevzuatlar incelenmiş ve evren özelinde de sınanarak yasal ve yönetsel boşluklar tespit edilmiştir. Bu boşlukları dolduracak dirençli/uyumlanabilir planlama için kuramsal ve uygulamalı çözümler önerilmiştir.

Abstract:
While planning, failure to consider the risks of climate change-related disasters can increase vulnerability to such risks. In other words, it implies that disasters can cause more damage to employment, housing, energy, transportation, water resources, etc. There exists an unidentified gap between urban planning and the dimensions and risks of climate change, and planning is approached independently of this risk component.

The discipline of urban and regional planning plays a significant role as a tool in preventing/mitigating the risks/effects of climate change-induced disasters. Therefore, this study aims to develop a methodology for resilient/adaptive planning against disasters caused by climate change within the field of urban and regional planning by (a) investigating the risks/vulnerability that climate change-induced disasters may pose in the spatial domain, and (b) proposing recommendations to fill the gaps in the legal and administrative framework concerning planning in Turkey to reduce disaster risks caused by climate change and enable resilient/adaptive planning.

In line with the study's objectives, the research area comprises the province of "Antalya," which is one of the Turkish cities expected to be most affected by the impacts of climate change, along with the legally approved plans produced within this context. Within this framework, the risk dimensions of climate change-induced disasters throughout Antalya province have been analyzed through temporal and spatial comparisons. The study examines the legal and administrative regulations concerning urban and regional planning, identifying gaps through specific scrutiny within the province. The identified gaps are addressed through proposed theoretical and practical solutions aimed at resilient/adaptive planning.