Brüksel tüzüğü bağlamında derdestlik
Lis pendens in the context of brussels regulation
Yazar: ALPER AKGÜL
Danışman: PROF. VAHİT DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet Divanı = Court of Justice ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Avrupa Konseyi = Europe Council ; Derdestlik = Lis pendens ; Devletler özel hukuku = Private international law ; Milletlerarası usul hukuku = International adjective law ; Roma Anlaşması = Roman Agreement ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Yargı yetkisi = Juristiction ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Bu tez, temelleri Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran Roma Anlaşmasının 220. Maddesine dayanan, Avrupa Medeni Usul Hukukunun yeknesaklaştırma çalışmalarının en önemli adımlarından birisi olan, ?Özel Hukuk ve Ticaret Hukuku Konularında Yargı Yetkisi, Yargı Kararlarının Tanınması ve Tenfizine Dair 22 Aralık 2000 tarih ve 44/2001 sayılı Avrupa Topluluğu Konsey Tüzüğü? (Brüksel Tüzüğü) bağlamında derdestlik kurumunu incelemek amacıyla hazırlanmıştır.Tezin birinci bölümünde, derdestlik kavramı, iç hukukta derdestlik ve yabancı derdestlik kavramları incelenmiş, derdestlik kurumuna ilişkin doktrinsel tartışmalara değinilmiştir. İkinci bölümde, Avrupa Birliği hukukunda özel hukuk ve ticaret hukuku alanında derdestliğe ilişkin hükümler içeren düzenlemeler incelenmiştir. Bu düzenlemeler sırasıyla, ?Hukuki ve Ticari Konularda Mahkemelerin Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin Brüksel Sözleşmesi?, ?Hukuki ve Ticari Konularda Mahkemelerin Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin Lugano Sözleşmesi? ve Brüksel Tüzüğüdür. Tezin üçüncü bölümünde ise, Brüksel Tüzüğünde derdestliğe ilişkin hükümler incelenmiş ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı kararlarında Brüksel tüzüğünde derdestliğe ilişkin önemli görülen bazı davalar özetlenmek suretiyle tüzükteki derdestlik kurumunun uygulamaya nasıl yansıdığı incelenmiştir.Avrupa Birliği Usul hukukunun yeknesaklaştırılması çalışmalarının en önemli aşamalarından birisi olan Brüksel Tüzüğünde öngörülen derdestlik kurumu, Avrupa Toplulukları Adalet Divanının yorumlarıyla daha da güçlenmiş ve uygulamadaki belirsizlikler azalmıştır. Bu sayede topluluğa üye ülkeler arasındaki karşılıklı güven artmış, çelişkili yargı kararlarının ortaya çıkması riski de azaltılmıştır. Farklı üye ülke mahkemelerinde verilen mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi için ortaya çıkması muhtemel çelişkili yargı kararları azaltılmak suretiyle, özel hukukta adli işbirliği ve mahkeme kararlarının serbest dolaşımına dair önemli bir adım atılmıştır.

Abstract:
This study has been drawn up in order to analyze lis pendens in the context of ?Council Regulation (EC) No 44/2001 of 22 December 2000 on Jurisdiction and the Recognition and Enforcement of Judgments in Civil and Commercial Matters? (Brussels Regulation), which is based as one of the fundamental achievements of the studies to unify the European Civil Procedural Law on Article 220 of Treaties of Rome establishing the European Economic Community.In the first part of the thesis, the concepts of lis pendens, lis pendens in domestic law and foreign lis pendens are studied and doctrinaire debates about lis pendens is dealt with. The second part handles regulations related to provisions on lis pendens within private and commercial law in the EU Law. Those regulations are ?Brussels Convention on Jurisdiction and the Enforcement of Judgments in Civil and Commercial Matters?, ?Lugano Convention on Jurisdiction and the Enforcement of Judgments in Civil and Commercial Matters? and Brussels Regulation, respectively. In the third part of the thesis, main provisions on lis pendens in the Brussels Regulation and how lis pendens in the Regulation finds common ground in the implementation process is discussed by summarizing certain cases about lis pendens in the Regulation through the decisions of European Court of Justice (ECJ).Lis pendens specified in Brussels Regulation, which is one of the most significant milestones of studies aimed at unifying Procedural Law of the EU, has been strengthened through interpretations of the ECJ and then, ambiguities in law have been minimized. Thanks to this, mutual trust augmented among member states of the Community and the risk of adopting conflicting decisions diminished. In this way, an important step for achieving Judicial Cooperation in Civil Matters and Private International and for free movement of court decisions has been taken by lessening the probability of adopting conflicting court decisions for recognition and enforcement of court decisions that is decreed by courts of different member states.