Su itici (Protim WR230) koruyucu (Wolmanit-CB) emprenye maddeleri ile muamele edilmilş çam odnunu örneklerinin su soğutma kulelerinde kullanımı ile fiziksel, mekanik ve kimyasal özelliklerde meydana gelen değişimin incelenmesi
Investigation of physical, mechanical and chemical characteristics change of water repellent and preservative treated pine specimens and their use water cooling towers
Yazar: MURAT ÖZALP
Danışman: PROF. DR. HARZEMŞAH HAFIZOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma bakteri, mantar ve böceklere karşı koruyucu etkisi bilinen Wolmanit- CB ve ProtimWR230 emprenye maddelerinin su soğutma kulelerinde kullanılan ağaç malzemelerde odun koruma etkinliklerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Sarıçam {Pinus sylvestris), karaçam {Pinus nigra) ve kızılcam (Pinus brutia) türlerinden su soğutma kulesinin dönüş suyuna yerleştirilmek üzere standartlara uygun boyutlarda odun örnekleri hazırlanmış ve emprenye edilmiştir. inÖZET (devam ediyor) Su soğutma kulesinin dönüş suyuna bırakılan odun örnekleri, ProtimWR230 ile emprenye edilen örneklerde 4 dakika, Wolmanit~CB ile emprenye örneklerde ise edilen 2 saat süre ile daldırma yöntemine göre emprenye edilmiştir. Su soğutma kulesinin dönüş suyuna 9 ay süre ile maruz bırakılan odun örneklerine 3 'er ay arayla statik eğilme direnci ve liflere paralel basınç direnci testleri uygulanmıştır. Suda bekleme sürecinde odun bileşenlerinde meydana gelen değişmeleri belirlemek amacıyla sadece kontrol örneklerinde 3 'er ay arayla lignin, selüloz ve hemiselüloz tayini yapılmıştır. Ayrıca, sıcak ve soğuk su, %1'lik sodyum hidroksit, alkol-benzen ve etil alkol çözünürlüğü değerleri de tespit edilmiştir. Emprenye edilmiş odun örnekleri üzerinde herhangi bir renk değişimi, koku meydana gelmezken kontrol örneklerinde ise renk değişimi, koku ve yüzeysel yumuşamanın meydana geldiği görülmüştür. Emprenye edilmeyen (kontrol) örneklerde liflere paralel basınç direnci ve Eğilme (radyal ve teğet yönde) direnci değerlerinde emprenye edilen örneklere göre önemli derecede azalmaların olduğu tespit edilmiştir. Kimyasal analizlerde hücre çeperi bileşenlerinden selüloz ve ligninde önemli bir değişim olmamıştır. Kimyasal çözünürlük değerlerinde ise önemli değişimlerin olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler : Sarıçam, Karaçam, Kızılcam, Su Soğutma Kuleleri, Protim WR230, Wolmanit-CB, Eğilme Direnci, Basınç Direnci. Bilim Kodu : 502.07.01 iv

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effectiveness of Wolmanit-CB and Protim WR230 as wood preservatives for water cooling towers. Scotch Pine {Pinus sylvestris), Austrian Pine {Pinus nigra) ve Carribean Pine {Pinus brutia) specimens were prepared according to the standarts and placed to water return system on water cooling tower and impregned. Dipping method used for both of the preservatives. The specimens treated with Protim WR230 were dipped for 4 minutes and for Wolmanit-CB, specimens were vABSTRACT (continued) dipped for 2 hours. Duration of exposure to return water of cooling tower was 9 months. For every 3 months periods specimens were tested for bending strenght and compression strenght parallel to grain. In order to determine the change in chemical composition, lignin, cellulose and hemi-cellulose amounts of control specimens were analyzed. Moreover, solubility of hot and culd water, 1%NA0H, alcohol-benzene and ethyl alcohol values were determined. As a result, there was no color change or any odour observed on the specimens terated with preservatives. However, for the control specimens significant color change, odour and surfacae softenning was observed. According to the results of compression tests parallel to the grain and bonding tests (radial and tangential directions), there was a significant strenght loss on control specimens. For chemical analysis, all the solubility values were changed significantly. Key words : Scotch Pine, Austrian Pine, Carribean Pine, Water Cooling Towers, Protim WR230, Wolmanith-CB, Bending Strenght, Pressure Strenght Science Code : 502.07.01 VI