Beden eğitimi öğretmen adaylarının mesleki kimlikleri ve mentor öğretmenlerin rolü
Professional identity of physical education teacher candidates and the role of mentor teachers
Yazar: YAĞMUR GÜLER
Danışman: PROF. DR. SEMİYHA TUNCEL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının 12 haftalık öğretmenlik uygulaması sürecinin mesleki kimliklerine ilişkin algılarını incelemek ve bu süreçte mentor öğretmenlerin oynadığı rolü ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel bir araştırma olup, durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme türlerinden biri olan kolay ulaşılabilir durum örnekleme stratejisinden yararlanılmıştır. Araştırmaya 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünün 4. sınıfında öğrenim gören ve öğretmenlik uygulaması dersini alan 22 gönüllü öğretmen adayı katılmıştır. Veri toplama sürecinde gözlem, görüşme ve doküman incelemesi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Verilerin analizi sonucunda üç tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının mesleki kimlik algıları, mentor öğretmenin rolü, sorunlar ve öneriler olarak belirlenmiştir. Öğretmen adayları mesleki kimlik algılarını; öğretmen yaklaşımları, mesleğe olan motivasyon, görev ve sorumluluklar ile öğretmenlik beceri ve yetkinlikleri açısından tanımlamışlardır. Mentor öğretmenlerin öğretmen adaylarının mesleki kimlik algılarının şekillenmesindeki rolleri ise sağladıkları duygusal ve psikolojik destek, model olma özellikleri, profesyonel gelişim ve iletişim ve paylaşım olarak ortaya çıkmıştır. Katılımcıların deneyimlerine göre mentor öğretmenlerle ilgili karşılaşılan temel sorunlar arasında ders gözlemlerinin yetersizliği, geri bildirimlerin eksikliği, kişisel sorunların öğretmen adaylarına yansıtılması ve örnek derslerin verilmemesi gibi önemli noktalar belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının deneyimlerine dayanarak sundukları çözüm önerileri ise okul dışı derslerin arttırılması, ders gözlemi yapma, drama ve eğitsel oyunlara daha fazla yer verme, teori ve uygulama dengesinin sağlanması, çocuklarla iletişim dersi oluşturulması ve üniversitedeki eğitimin pratiğe daha dönük olması şeklinde sıralanmıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the perceptions of physical education and sports teacher candidates regarding their professional identities during the 12-weeks teaching practice process and to reveal the role played by mentor teachers in this process. It is a qualitative research and designed as a case study. In the research, easily accessible case sampling strategy, one of the purposeful sampling types, was used. 22 volunteer teacher candidates who were studying in the 4th grade of Ankara University's Department of Physical Education and Sports Teaching and taking the teaching practice course in the 2022-2023 academic year participated in the research. Observation, interview and document review techniques were used during the data collection process. The data obtained was analyzed using the content analysis method. 
As a result of the analysis of the data, three themes emerged. These themes; The professional identity perceptions of physical education and sports teacher candidates, the role of the mentor teacher, problems and suggestions were determined. Teacher candidates' perceptions of their professional identity; They defined teacher approaches in terms of motivation for the profession, duties and responsibilities, and teaching skills and competencies. The roles of mentor teachers in shaping prospective teachers' professional identity perceptions were revealed as the emotional and psychological support they provide, their role as a model, professional development, and communication and sharing. According to the participants' experiences, important points such as insufficient lesson observations, lack of feedback, reflecting personal problems to teacher candidates and not giving sample lessons were identified as the main problems encountered with mentor teachers. The solution suggestions offered by teacher candidates based on their experiences are listed as increasing out-of-school lessons, conducting lesson observations, including more drama and educational games, ensuring the balance of theory and practice, creating a communication course with children, and making university education more practice-oriented.