Multiple skleroz hastalarında  grup egzersizlerinin, yürüyüş,  plantar basınç dağılımı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of group exercises on gait, plantar pressure distribution and quality of life in patients with multiple sclerosis
Yazar: BARIŞ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ARMUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ayak = Foot ; Basınç = Pressure ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Bu çalışmanın amacı; aktivite kısıtlılıkları birbirine yakın MS hastalarından oluşan çalışma grubuna grup eğitimi şeklinde spinal stabilizasyon eğitimi, kontrol grubuna ise ev programı vererek, bu egzersizlerin yürüyüş enduransı, yorgunluk, plantar basınç dağılımı, denge ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktı. Randomize kontrollü, plantar basınç değerlendirmesi yönünden tek kör olarak planlanan bu çalışmaya EDSS puanı 3-5,5 arasında, bağımsız yürüyebilen MS hastaları dahil edildi. Çalışma 28'i kadın, 17'si erkek olmak üzere toplam 45 hasta ile tamamlandı. Değerlendirmeler tedavi öncesi ve tedavi sonrası olmak üzere 2 defa uygulandı. Çalışmaya dahil edilen bireylerin demografik bilgileri, hastalık hikayesi ve fiziksel özellikleri kaydedildi. Birincil değerlendirmeler olarak; yürüyüş performansı ve yorgunluğu değerlendirmek amacıyla 6 dakika yürüme testi (6dyt.) ve Modifiye Borg Ölçeği (MBÖ), plantar basınç dağılımını değerlendirmek amacıyla dinamik pedobarografi ve yaşam kalitesini değerlendirmek için de 54 maddeli MS yaşam kalitesi ölçeği (MSQOL-54) kullanıldı. İkincil değerlendirmeler olarak; alt ekstremite kas kuvveti değerlendirmesi için el dinamometresi,  dengeyi değerlendirmek amacıyla MiniBESTest ve Dinamik Yürüyüş İndeksi (DYİ) kullanıldı. Çalışma ve kontrol grubuna ihtiyaçlarına yönelik egzersizler her gün yapılmak üzere ev programı şeklinde verildi. Çalışma grubu, buna ek olarak haftada 3 seans olmak üzere 6 hafta boyunca fizyoterapist eşliğinde grup eğitimi şeklinde spinal stabilizasyon egzersizleri yapmıştır. Çalışmamızın sonunda, çalışma grubu yürüyüş performansı, yürüyüşün oluşturduğu yorgunluk ve yaşam kalitesi yönlerinden anlamlı seviyede gelişim gösterdi (p<0,05). Plantar basınç analizine göre çalışma grubunun daha hızlı ve daha doğru bir yürüyüş paterni elde ettiği sonucuna varıldı (p<0,05). Ayrıca kas kuvveti ve denge parametrelerinde de anlamlı seviyede gelişim gösterdikleri görüldü (p<0,05). Kontrol grubundaki değişimlerin ise istatistiksel anlamlılığa ulaşamadığı görüldü (p>0,05) . Bu sonuçlar doğrultusunda, aktivite kısıtlılık seviyesi birbirine yakın MS hastalarından oluşturulan  grup şeklinde yapılan spinal stabilizasyon egzersizlerinin  yürüyüş performansı, yorgunluk, plantar basınç dağılımı, yaşam kalitesi, kas kuvveti ve denge üzerinde olumlu etkiler oluşturacağı görüşüne varıldı. Sadece ev programı egzersizleri ile takip edilen hastaların ise daha sık ve etkili bir şekilde takip edilmesinin ve egzersiz alışkanlığının yerleştirilmesinin oldukça önemli olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of spinal stabilization exercises as group therapy and home-based exercise programs on walking endurance, fatigue, plantar pressure distributions, balance and quality of life in MS patients that their disability status close to each other. MS patients who can walk independently and their EDSS scores between 3 and 5,5 participated in this randomized controlled study. Also this study is single blinded in terms of pedobarography assessments. 28 female, 17 male, totally 45 patients completed the study. All assessments were performed 2 times; before and after treatment. Demographic informations, disease history and physical features of all patients were recorded. Primer assessments we used in this study were, 6 minutes walk test (6mwt) and Modified Borg Scale (MBS) to assess walking performance and fatigue, dynamic pedobarography to assess plantar pressure distributions, MS Quality of Life 54 scale (MSQOL-54) to assess quality of life.  Secondary assessments we used in this study were hand-held dynamometer tool to assess lower extremity muscle strength,  MiniBESTest and Dynamic Gait Index (DGI) for evaluation of balance status. Home exercise programs according to needs of patients were given to both study and control groups to be done everyday. In addition to home exercises, study group performed spinal stabilization exercises as group therapy for 6 weeks (3 times a week) with the supervision of a physiotherapist. Results of our study indicated that study group had significant improvements in walking performance, the fatigue that occurs after walking long distance and quality of life (p<0,05). According to plantar pressure analysis, study group had faster and better walking pattern (p<0,05). Also, study group's lower extremity muscle strength and static and dynamic balance scores increased significantly (p<0,05). On the other hand, control group had no statistically significant improvement in any assessment scales (p>0,05). According to these results, spinal stabilization exercises as group therapy have positive effects on walking performance, fatigue, plantar pressure distributions, quality of life, lower extremity muscle strength, and balance status in MS patients that their disability status close to each other. The patients that are followed only with home exercise programs, should be followed more frequenty and effectively.  Also gaining the systematic exercise habit is very important for these patients.