Madde kullanım bozukluğu olan/olmayan bireylerde kardeş ilişkisi, psikolojik dayanıklılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar
Relationships between sibling relationships, psychological endurance and cognitive distortions related to relationships in individuals with and without substance use disorder
Yazar: KÜBRA ÇATALBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DİNÇ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ölçekler = Scales

Özet:
Günümüzde madde kullanımı ve buna bağlı olarak madde kullanım bozukluğu oranı giderek artmakta birçok problemi de beraberinde getirmektedir. Madde kullanım bozukluğuyla ilgili değişkenleri belirlemek tedavi ve önleme çalışmalarına yön verebilir. Literatürde madde kullanım bozukluğu ve aile arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar vardır. Fakat madde kullanımı ve kardeş ilişkisi hakkında çıkarım yapılabilecek sayıda çalışma bulunmamaktadır. Aynı zamanda psikolojik dayanıklılığın zorlu yaşam olaylarına etkisini inceleyen çalışmalar bulunmaktadır. Toplumda madde kullanımı olan kişilerin ilişkilerinin kopuk olduğuna dair yaygın genellemeler mevcuttur. Bu çalışmada madde kullanım bozukluğu olan ve olmayan bireylerde kardeş ilişkisi, psikolojik dayanıklılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma kapsamında, Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Amatem kliniğine başvuran madde kullanım bozukluğu tanısı almış opiyat ve methamfetamin kullanan 150 birey ile daha önce madde kullanım öyküsü bulunmayan 150 bireye "Kişisel Bilgi Formu", "Yaşam Boyu Kardeş İlişkileri Ölçeği", "Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" ve "İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği" uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler betimsel ve ilişkisel tarama modelleri kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda madde kullanım bozukluğu olan bireylerin madde kullanım bozukluğu olmayan bireylere kıyasla kardeş ilişkilerinin daha az olumlu olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra kendilik algılarının daha düşük, geleceğe yönelik bakış açılarının daha az olumlu, yaşama biçimlerinin daha az motive edici, sosyal yeterliliklerinin ve aile uyumlarının daha az, sosyal kaynaklarının daha verimsiz olduğu görülmüştür. Ayrıca ilişkilerde yakınlıktan daha fazla kaçındıkları, ilişki kurdukları bireylerden gerçekçi olmayan beklenti içine daha fazla girdikleri saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: madde kullanımı, kardeş ilişkisi, psikolojik dayanıklılık, bilişsel çarpıtmalar.

Abstract:
Currently, the rate of substance use and, accordingly, substance use disorder is increasing, which brings with it many problems. Determining variables related to substance use disorder can guide treatment and Prevention Studies. There are studies in the literature that examine the relationship between substance use disorder and family. But there are not many studies that can be inferred about substance use and sibling relationships. At the same time, there are studies that examine the impact of psychological endurance on difficult life events. There are common generalizations in society that people with substance use have broken relationships. The aim of this study was to examine the relationships between sibling relationships, psychological endurance and cognitive distortions related to relationships in individuals with and without substance use disorders.
The scope of the research, Antep 25 Aralık State Hospital Amatem clinic, previously diagnosed with a substance use disorder who uses opiates and meth 150 150 individuals without a history of substance use with individuals with "personal information form", "the scale of lifelong sibling relationships", "Durability Scale for adults" and "about relationships cognitive distortions Scale" was applied. The data from the surveys were analyzed using descriptive and relational screening models.
As a result of the study, it was found that people with substance use disorders had less positive sibling relationships compared to people without substance use disorders. In addition, the lower the sense of self, future-oriented perspective less positive, motivating less of a way of life, of family harmony, fewer social skills and more social resources is inefficient. In addition, it was found that they avoid intimacy more in relationships, more enter into unrealistic expectations from the people with whom they have a relationship.

Key words: substance use, sibling relationship, psychological endurance, cognitive distortions