Sağlık alanında kamu özel ortaklıkları: Türkiye üzerine bir inceleme
Public-private partnerships for health sector: A study on Turkey
Yazar: VOLKAN OLCA
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KIZILTAŞ UZUNALİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kamu-özel sektör ortaklığı = Public-private partnership ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sektörü = Health sector ; Şehir hastaneleri = City hospital

Özet:
Liberal anlayış ile birlikte yabancı sermaye yatırımlarının rolü özellikle 1980'li
yıllardan itibaren ülkelerin kalkınma politikaları içinde gittikçe daha fazla önem kazanmaya
başlamıştır. Bilhassa gelişmekte olan ve/veya gelişmemiş ülkelerin sermaye kıtlığı göz
önünde bulundurulacak olursa, liberal anlayış ile sermaye kıtlığı çeken ülkelerin sorunlarının
ortadan kalkacağı ve diğer makroekonomik göstergeler üzerinde bunun olumlu etki
oluşturacağı izlenimi oluşmuştur. Devletlerin kamu hizmetlerinin finansmanında alternatif
yöntemler arayışı ile özel sermaye ile arasında yaptığı sözleşme sonucunda ortaya çıkan kamu
özel ortaklıkları, devletlerin kısa vadede hizmet sunumunu gerçekleştirmesini sağlamaktadır.
Sağlık sektöründe, kamu özel ortaklıkları hizmet sunumu itibariyle verimsiz kalmaktadır.
Sağlık bir vatandaşlık hakkı ve temel insan haklarından biri olması dolayısıyla tam kamusal
mal niteliğindedir. Piyasa içerisinde metaya dönüştürülmesi hizmete erişimde eşitsizliğe
neden olacaktır.
Bu çalışmanın amacı, KÖO modelini açıklamak ve KÖO modeli ile sağlık hizmeti
üretiminin avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymaya çalışmaktır. Çalışmada örnek olay
araştırması için 2019 yılı itibariyle faaliyetini devam etmekte olan Türkiye'deki on şehir
hastanesine ilişkin ulaşılabilen veriler kullanılmıştır. Bu veriler ile sağlık sektöründe KÖO
modellerinin verimliliği kamu maliyesi açısından incelenmektedir.
Çalışma, kamu hizmeti kavramının ve sunumunun tarihteki evriminden başlamaktadır
ve sağlık hizmetlerinin sunumu özeline indirgenmektedir. Zaman içerisinde kamu
hizmetlerinin sunumunun bir kısmının özel sektöre devredilmesiyle sağlıkta özelleştirme
kavramı ortaya çıkmıştır. Sağlık hizmetinin sunumunda günümüzdeki alternatif yöntemlerden
birisi ise KÖO modelidir.
Çalışmada önce, dünyadaki sağlık sektöründe gerçekleşen kamu özel ortaklıkları
incelenmektedir. Bu doğrultuda da sağlık hizmetleri kalitesi açısından seçilen ülkeler: Fransa,
Birleşik Krallık, Avusturalya, Filipinler, Hindistan, Norveç ve Singapur'dur. Çalışma
içerisinde seçilen ülkelerin sağlık sistemleri ve sağlık sistemi içerisinde var olan kamu özel
ortaklık projeleri incelenmiştir. Seçilen dünya ülkelerinin sağlık sistemleri ve sağlık sistemleri
içerisinde var olan kamu özel ortaklıkları, Türkiye'de var olan projelerle karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın son aşamasında Türkiye'de 2019 yılı sonu itibariyle faaliyette olan şehir
hastaneleri hakkındaki mevcut araştırmalar ve Sayıştay raporlarına yer ele alındıktan sonra,
tarafımızca resmi kaynaklardan elde edilen şehir hastanelerine ilişkin bazı maliyet unsurları 
derlenmiştir. Elde edilen bu verilerden maliyet araştırılması yapılmıştır. Çalışma
incelemesinde hastanelerin toplam fiziki maliyetleri hesaplanmıştır. Bu maliyet içerinde
yapılacak olan hastanenin arazi bedelleri ve kapatılan hastanelerin arazi bedelleri dâhil
edilmiştir. Ayrıca şehir hastanelerinin ulaşım maliyetleri de hesaplanmıştır. Yapılan araştırma
sonucunda modelin kazanımları ve maliyetleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgulardan
yararlanılarak, Türkiye'de sağlık sektörü içerisinde kamu özel ortaklıklarının etkin ve verimli
olup olmadığı tartışılmıştır. Bu alandaki kamu yararının ençoklaştırılabilmesi için için öneriler
geliştirmektedir.

Abstract:
With the liberal comprehension, the role of foregin capital investments has become
progressively significant in the development policies of countries since 1980. Considering
capital scarcity of especially developing and undeveloped countries, the impression is that
problems of the countries having a liberal comprehension with capital scarcity will be
overcome and that the result of this will influence macroeconomic indicators positively. The
Public- Private-Partnerships that emerged as a result of the agrement of the states with the
private equity due to their eschewing the financing of the servives enable the states to
actualise their services in the short term. On the contrary, services performed by publicprivate partnerships in the health sector remain inecifient. Since health is a citizen's right and
also one of the basic human rights, it's regarded as a public good. Its transformation into a
commodity within the market leads to inequality in access to services.
The purpose of this study is to explain the PPP model and to reveal the advantages and
disadvantages of PPP model and healthcare production. This study case for the ongoing
research activities for the year 2019 was used for the data can be accessed on the city hospital
in Turkey. With these data, the efficiency of PPP models in the health sector is analyzed in
terms of public finance.
The study starts from the evolution of the concept of public service and its delivery in
history and is reduced to the specialization of the delivery of health services. Over time, the
concept of privatization in health emerged with the transfer of some of the public services to
the private sector. One of the alternative methods available today in the delivery of healthcare
is the PPP model.
In this study, first public private partnerships in the health sector in the world are
examined. In this regard, the countries selected in terms of healthcare quality are: France, the
United Kingdom, Australia, the Philippines, India, Norway and Singapore. Public private
partnership projects in the health systems and health systems of the selected countries were
examined. in selected countries in the world have their health systems and health systems,
which are public-private partnerships, which have been compared with projects in Turkey.
In the final stage of the study to criticism about the city hospitals that are in service in
Turkey it is given to research and the Court of Auditors report. From these data obtained, cost
research was made in the study. In the study examination, the total physical costs of the
hospitals were calculated. Land costs of the hospital to be built within this cost and land costs 
of the hospitals closed are included. In addition, transportation costs of city hospitals were
calculated. As a result of the research, the benefits and costs of the model were compared.
This study, Turkey is concerned that the public-private partnership in the health sector is to be
effective and efficient. It develops recommendations to maximize public interest.