Acil serviste iskemik serebrovasküler inme nedeniyle trombolitik tedavi alan ileri yaş hastaların değerlendirilmesi /
Yazar: EMRE AZAP
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ALTINBİLEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Komplikasyonlar = Complications ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Trombolitik terapi = Thrombolytic therapy ; Yaşlılar = Aged ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Akut serebrovasküler iskemik inme mortalite ve morbidite açısından önemli bir hastalıktır. İleri yaş inme için önemli bir risk faktörüdür. İntravenöz trombolitik tedavi, iskemik inmede akut dönemde etkinliği kanıtlanmış bir uygulama olmasına karşın 80 yaşın üzerindeki hastalarda uygulanmasında tartışmalar olmuştur. Bu çalışmada acil servise akut iskemik inme kliniği ile başvuran ve intravenöz trombolitik tedavi uygulanan hastaların komplikasyon ve prognozlarının yaş faktörüne göre mortalite ve morbiditesinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Materyal ve Metod: Retrospektif olan bu çalışmaya, acil servise 1 Ocak 2016 ile 30 Nisan 2021 tarihleri arasında başvurup akut iskemik inme tanısı ile intravenöz trombolitik tedavi uygulanan 18 yaşından büyük 174 hasta dahil edildi. 80 yaşın altı (%70,1) ve 80 yaş ve üzeri (%29,9) olmak üzere iki grup oluşturularak risk faktörleri, klinik durum, laboratuvar bulguları, mortalite ve morbidite açısından değerlendirildi. 
Bulgular: 80 yaş ve üzerinde kadın hastaların oranı 80 yaş altı gruba kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,007). Risk faktörlerinden atrial fibrilasyon ve hipertansiyon 80 yaş ve üzeri grupta genç gruba göre anlamlı düzeyde yüksek oranda izlendi (p<0,001). 80 yaş ve üstü hasta grubunda hastane yatış süresi anlamlı düzeyde daha uzun izlendi (p=0,027). 80 yaş ve üstü grupta mortalite oranlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu gözlendi (p=0,004). 1 haftalık NIHSS değerlerine göre yapılan inme şiddeti gruplandırmasında 80 yaş ve üstü hastalar anlamlı düzeyde yüksek değerlerde izlendi (p=0,024). 1 aylık Modifiye Rankin Skoru (mRS) ortalamaları baz alındığında yaşlı hasta grubu anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (p=0,002). Tedavi sonrası intrakranial kanama komplikasyon oranları iki grup arasında anlamlı farklılıkta bulunmadı (p=0,808). 
Sonuç: Akut iskemik inme nedeniyle trombolitik tedavi alan 80 yaş ve üzeri hastaların mortalite ve morbidite oranları 80 yaş altı hastalara göre daha yüksektir. Tedavi komplikasyonları açısından iki grup arasında anlamlı fark olmadığından intravenöz trombolitik tedavi 80 yaş üstü hastalarda güvenle uygulanabilir.
Anahtar Kelimeler
İskemik İnme, Acil Servis, Trombolitik Tedavi, İleri Yaş, Hemorajik Komplikasyon

Abstract:
Objective: Acute cerebrovascular ischemic stroke is an important disease in terms of mortality and morbidity. Advanced age is an important risk factor for stroke. Although intravenous thrombolytic therapy is a proven practice in the acute phase of ischemic stroke, however there has been controversy over its use in patients over 80 years of age. In this study, it was aimed to evaluate the complications and prognosis, mortality and morbidity according to age factor, of patients who applied to the emergency department with the clinic of acute ischemic stroke and were treated with intravenous thrombolytic therapy.
Materials and Methods: This retrospective study included 174 patients older than 18 years of age who were admitted to the emergency department between January 1 2016 and April 30 2021, diagnosed with acute ischemic stroke and treated with intravenous thrombolytic therapy. Risk factors, clinical and laboratory findings, mortality and morbidity were evaluated by forming two groups, under 80 years old (%70.1) and over 80 years old (%29.9).
Results: The proportion of female patients aged 80 and over was significantly higher than the group under 80 years of age (p=0.007). Among the risk factors, atrial fibrillation and hypertension were observed at a significantly higher rate in the group over 80 years of age than in the younger group (p<0.001). The duration of hospitalization was significantly longer in the patient group over the age of 80 (p=0.027). It was observed that mortality rates were significantly higher in the group over 80 years of age (p=0.004). In the grouping of stroke severity based on 1-week NIHSS values, patients over the age of 80 were observed with significantly higher values (p=0.024). Based on the 1-month Modified Rankin Score (mRS) averages, the elderly patient group was found to be significantly higher (p=0.002). Post-treatment intracranial hemorrhage complication rates were not significantly different between the two groups (p=0.808).
Conclusion: Patients 80 years and older who received thrombolytic therapy for acute ischemic stroke have higher mortality and morbidity rates than patients under 80 years of age. Since there is no significant difference between the two groups in terms of treatment complications, intravenous thrombolytic therapy can be safely applied in patients over 80 years of age.
Keywords
Ischemic Stroke, Emergency Department, Thrombolytic Therapy, Advanced Age, Hemorrhagic Complication