Birinci ve ikinci basamakta çalışan hemşirelerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının karşılaştırılması
Comparison of attitudes of nurses working in primary and secondary care towards ageism
Yazar: KEVSER SÜLÜKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN TÜRKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Hemşireler yaşlı bireylerin sağlığının sürdürülmesinde ve geliştirilmesinde etkin rol oynamaktadırlar. Sağlık personeli olarak hemşirelerin yaşlı bireylere yönelik olumsuz ön yargı, değer, inanç ve tutumları yaşlı bireylere verilen bakımın kalitesine de yansımaktadır. Bu nedenle hemşirelerin yaşlılık ve yaşlanma konusuna dikkatini çekmek ve bu konudaki tutumlarını belirlemek son derece önemlidir. Bu araştırma, birinci ve ikinci basamakta çalışan hemşirelerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarını karşılaştırmak amacı ile yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma tanımlayıcı türde olup evrenini Erzurum Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi'nde çalışan 878 hemşire ve Erzurum ili Palandöken, Aziziye ve Yakutiye Toplum Sağlığı Merkezleri'ne bağlı yirmi yedi aile sağlığı merkezi'nde çalışan 158 hemşire oluşturmuştur. Örneklem seçimine gidilmeyip çalışmaya katılmayı kabul eden birinci basamakta çalışan 90 hemşire,  ikinci basamakta çalışan 210 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve "Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. 
Bulgular: Araştırmada, Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği toplam puan ortalamasının, birinci basamak sağlık kurumunda çalışan hemşirelerde 82.13±8.69, ikinci basamakta ise 82.47±9.91 olduğu saptanmış olup puan ortalamalarının birbirine yakın olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Birinci basamak sağlık kurumu çalışanı olan hemşirelerde yaş, gelir durumu, medeni durum, aile tipi, ailede yaşlıların yaşadığı yer yönünden Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmasına karşın ikinci basamak sağlık kurumu çalışan hemşirelerinde medeni durum ve gelir durumu anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Her iki basamakta çalışanların yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının olumlu olduğu saptanmıştır. Hemşirelik eğitiminde ve hizmet içi eğitimlerde yaşlılığa ilişkin konulara daha sık yer verilip yaşlı ayrımcılığına yönelik farklı hemşire gruplarıyla araştırmalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, tutum, yaşlılık

Abstract:
Aim: Nurses have an active role in maintaining and improving the health of the elderly people. As medical staff, nurses' negative prejudices, values, beliefs and attitudes towards the elderly also affect the quality of care given to elderly individuals. Therefore, it is of great importance for nurses to focus on the topic of the old age and aging, and to increase their attitudes on this issue. This study was conducted to compare the attitudes of nurses, working in primary and secondary care towards ageism.
Materials and Methods: The study population of this descriptive type research consists of 878 nurses working in Erzurum Regional Training and Research Hospital and 158 nurses working in twenty seven family health centers of Palandöken, Aziziye and Yakutiye Community Health Centers  in the province of Erzurum, Turkey. Without sample selection, 210 nurses working in secondary health care and 90 nurses working in primary health care, who agreed to participate in the research, were included in the study. The study data were collected using a Personal Information Form and the "Ageism Attitude Scale ".
Results: In the study, the mean Ageism Attitude Scale total score was 82.13±8.69 in nurses working in primary health care institutions, and 82.47±9.91 in nurses working in secondary health care institutions, the score averages were found to be close to each other, and the difference between them was not statistically significant (p>0.05). In the nurses working in primary health care institutions, the mean Ageism Attitude Scale total score was statistically significant in terms of age, income status, marital status, family type and the place of residence of elderly people in the family; however, only the marital status and income status were significant in the nurses working in secondary health care institutions (p<0.05).
Conclusion: The attitudes of the health care workers, both in primary and secondary health care institutions, were found to be positive towards ageism. Topics on aging should be addressed more frequently in nursing education and in-service training, and further research should be conducted on ageism with different groups of nurses.
Keywords: Attitude, nurse, old age