Arşiv belgeleri ışığında Düzce Konuralp Dilâver Ağa Vakfı
Düzce Konuralp Dilâver Ağa Foundation in the light of archive documents
Yazar: MUSTAFA ALTUNIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN TURGUT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: İslam tarihi = Islamic history

Özet:
İslam'ın en temel kurumlarından olan vakıf kurumu Osmanlı dönemindeki gelişimi ile tekamüle ermiştir. Osmanlı'nın her şehrinde olduğu gibi Bolu Vilâyeti'ne bağlı Konuralp kazasında da çok sayıda vakıf kurulmuştur. Bu vakıflar toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hizmet etmişlerdir. Konuralp vakıfları ana hatlarıyla bu çalışmada ele alınmıştır. Konuralp'te faaliyet gösteren vakıfların başında çok yönlü hizmetleri ile öne çıkan Dilâver Ağa Vakfı gelmektedir.  Dilâver Ağa Vakfı'nı incelediğimiz bu çalışmamızda söz konusu vakfın hayrî kurumları, bu kurumların faaliyetleri, vakfın akarları, gelirleri ve giderleri arşiv belgeleri ışığında detaylı bir şekilde incelemeye tabi tutulmuştur. Dilâver Ağa'nın yaptırdığı camilerden, mekteplerden ve medreseden başka şehrin imarına ve özellikle de su şebekesine yönelik hizmetleri de ele alınmıştır. Günümüzde devletin çeşitli kurumları tarafında icra edilen din hizmetlerinin, eğitim-öğretim faaliyetlerinin ve belediye hizmetlerinin diğer vakıfların yanı sıra Dilâver Ağa Vakfı tarafından toplum yararına icra edildiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada Konuralp vakıfları bünyesinde hayrî kurumlarında görev almış olan hademe-i hayrata da yer verilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı döneminde Konuralp'te boy gösteren vakıfların yanı sıra Dilâver Ağa Vakfı'nın topluma yönelik hizmetlerinin detaylı bir şekilde ortaya konulması amaçlanmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Medeniyeti, Bolu, Konuralp, Vakıflar, Dilâver Ağa Vakfı.

Abstract:
The foundation institution, which is one of the most fundamental institutions of Islamic civilization, has evolved with its development in the Ottoman period. As in every city of the Ottoman Empire, many foundations were established in Konuralp district of Bolu Province. These foundations served to meet the needs of the society. Dilaver Ağa Foundation, which stands out with its versatile services, is one of the foundations operating in Konuralp. In this study, in which we examine the Dilâver Ağa Foundation, the charitable institutions of the aforementioned foundation, the activities of these institutions, the funds of the foundation, their incomes and expenses have been examined on the basis of archive documents. Apart from the mosques, schools and madrasahs that Dilâver Ağa had built, the services for the city's water network were also discussed. Today, it is understood that the religious services, educational activities and municipal services performed by various institutions of the state are partially performed by the Dilâver Ağa Foundation for the benefit of the society. Dilâver Ağa Foundation has provided important services to the people of Konuralp with its personnel, construction, repair and maintenance services. It also contributed greatly to keeping the city's economy alive. With this study, it is aimed to reveal the functioning of an foundation in the Ottoman period and its services to the society, in particular Konuralp.
Keywords: Ottoman Civilization, Bolu, Konuralp, Foundation, Dilâver Ağa.