Epilepsi hastalarında uyku bozukluklarının polisomnografi ile değerlendirilmesi
Polysomnographic evaluation of sleeping disorders in epileptic patients
Yazar: DURUL ÜSTÜN
Danışman: PROF. DR. PINAR ORTAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ
Epilepsi ile uyku arasındaki ilişki son iki dekaddır önem kazanmışken, epilepsi hastalığına eşlik eden uyku bozuklukları birçok çalışmaya konu olmuştur. Gece meydana gelen nöbetlerin yarattığı uyku bölünmesi, epilepsiye eşlik eden depresyon, anksiyete gibi psikiyatrik hastalıkların yarattığı sorunlar, antiepileptik ilaçların etkileri gibi epilepsili bireylerde uykuya etkili olduğu gösterilen faktörler mevcuttur. Çalışmamızda, iyi bilinen jeneralize epilepsi sendromlarından juvenil miyoklonik epilepsili bireylerde uyku bozukluklarının sıklığının araştırılması, yoğun poliklinik şartlarında değerlendirilmeyen ve tedavi gerektiren uyku bozukluklarının tespiti, epileptik bireylerde uyku mimarisindeki değişiklikleri saptamak amaçlanmıştır.
MATERYAL ve METOD
Çalışmamızda, hastanemiz epilepsi özel dal polikliniğinden takipli, en az iki farklı uzman hekim tarafından juvenil miyoklonik epilepsi olarak değerlendirilen 40 hasta ve nöroloji polikliniğine uyku bozukluğu haricinde bir şikayetle başvuran 30 sağlıklı kontrol yer almaktadır. Katılımcılara ait sosyodemografik veriler alınmış, PUKİ, EUA, BDÖ, QoLIE-31 ölçekleri kullanılmış, bruksizm ve huzursuz bacak sendromu semptomları sorgulanmıştır. Uyku bozukluklarında altın standart olan polisomnografi tetkiki yapılarak elde edilen tüm veriler SPSS programı kullanılarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR
Yaş, VKİ, sosyoekonomik durum, sigara, alkol kullanımı olarak aralarında fark gözlenmeyen hasta ve sağlıklı kontroller arasında PUKİ, EUA, BDÖ skorları ve insomni, bruksizm, huzursuz bacak sendromu varlığı açısından fark saptanmamıştır. Epilepsi grubundaki bireylerde horlama istatistiksel olarak anlamlı oranda fazla saptanmışken; polisomnografik verilerin karşılaştırılmasında ise, hasta bireylerde uyku latansının, N1, N2, N3 latanslarının ve en düşük oksijen satürasyonu değerinin anlamlı olarak farklı olduğu bulunmuştur. Gruplar; TST, WASO, uyku etkinliği, N1, N2, N3 süreleri, REM latans ve süresi, AHI açısından benzer bulunmuştur.
SONUÇ
JME'li bireylerde, uyku yapısında polisomnografik parametrelerle gösterilmiş bozulmaların olduğu, sağlıklı kontrollere göre horlama, NREM uykusuna geçişte gecikme gibi bazı uyku bozukluklarının daha sık görülebileceği gösterilmiştir. Bu sonuç, hastaların kontrollerde uyku bozuklukları açısından değerlendirilmesi ve mevcut bozukluklarının tedavisinin epilepsi prognozuyla ilgisinin araştırılması gerekliliğini vurgulamaktadır. Ayrıca çalışmamızda valproat tedavisinin neden olabildiği obezite ile ilişkili uyku apne sendromu sıklığının arttığı gösterilmiştir. Özellikle ailede ateroskleroz varlığı veya ek vasküler risk faktörlerinin olduğu hastalarda bu tedavinin gözden geçirilmesi gerekebilir.

ANAHTAR KELİMELER: epilepsi ve uyku, epilepsi ve uyku bozuklukları, juvenil miyoklonik epilepsi ve uyku, JME ve uyku, polisomnografi

Abstract:
BACKGROUND and INTRODUCTION
While the relationship between epilepsy and sleep has gained importance in the last two decades, sleep disorders accompanying epilepsy have been the subject of many studies. There are factors that have been shown to affect sleep in individuals with epilepsy, such as sleep fragmentation caused by nocturnal seizures, problems caused by psychiatric diseases such as depression and anxiety accompanying epilepsy, and the effects of antiepileptic drugs. In our study, we aimed to investigate the frequency of sleep disorders in individuals with juvenile myoclonic epilepsy, one of the well-known generalised epilepsy syndromes, to identify sleep disorders that are not regularly and thoroughly evaluated in outpatient clinics, and to determine changes in sleep architecture in epileptic individuals.
MATERIAL and METHODS
In our study, 40 patients with juvenile myoclonic epilepsy (evaluated by at least two different specialists) and 30 healthy controls (who presented to our clinic with a complaint other than sleep problems) were included. Sociodemographic data of the participants were obtained. PSQI, ESS, BDI, QoLIE-31 scales were used, bruxism and restless leg syndrome symptoms were questioned. Polysomnography was performed and the data obtained were evaluated using SPSS programme.
RESULTS
There was no significant difference between the patients and healthy controls in terms of age, BMI, socioeconomic status, smoking, alcohol consumption, PSQI, ESS, BDI scores and the presence of insomnia, bruxism and restless legs syndrome. Snoring was found to be statistically significantly higher in the epilepsy group. In the comparison of polysomnographic data, sleep latency, N1, N2, N3 latencies and the lowest oxygen saturation value were found to be significantly different. The groups were similar in terms of TST, WASO, sleep efficiency, N1, N2, N3 durations, REM latency and duration and AHI.
CONCLUSION
In individuals with JME, it was observed that there were disruptions in sleep structure demonstrated by polysomnographic parameters. Some sleep disorders such as snoring, and delay in transition to NREM sleep may be observed more frequently compared to healthy controls. This result emphasizes that patients should be evaluated in terms of sleep disorders in outpatient clinic visits and the relationship between the treatment of existing sleep disorders and epilepsy prognosis should be investigated in future studies. Additionally, our study showed that the frequency of obesity-related sleep apnea syndrome, which can be caused by valproate treatment, is increased. This treatment may need to be reviewed, especially in patients with a family history of atherosclerosis or additional vascular risk factors.

KEY WORDS: epilepsy and sleep, epilepsy and sleep disorders, juvenile myoclonic epilepsy and sleep, JME and sleep, polysomnography