Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme: Lomber Disk Hernisi tedavisinde cerrahi girişim ve fizik tedavinin maliyet etkililik analizi
Economic evaluation in healtcare: Cost effectiveness analysis of surgical and physical therapy in the treatment of Lumbar Disc Hernia
Yazar: DENİZ GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. SEDAT BOSTAN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Ekonomik değerlendirme = Economic evaluation ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Tedavi = Treatment ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, lomber disk hernisi tanısı almış hastalara uygulanan cerrahi tedavi ve konservatif tedavinin maliyet etkililiğini analiz etmektir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve kesitsel türde olan araştırmanın örneklemini lomber disk hernisi tanılı 96 hasta oluşturmaktadır. Araştırmanın maliyet verileri Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi otomasyon sisteminden, etkililik verileri ise EQ-5D-5L Sağlık Anketi aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde karar ağacı analizi, maliyet etkililik analizi, duyarlılık analizi ve bütçe analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Konservatif tedavinin toplam maliyeti 32 485.92 TL ve hasta başına ortalama maliyeti 721.85 TL olarak hesaplanmıştır. Cerrahi tedavinin toplam maliyeti 109 773.83 TL ve hasta başına ortalama maliyeti 2 152.42 TL olduğu bulunmuştur. Konservatif tedavi hizmeti alan hastaların ortalama QALY değeri 0.73 olarak hesaplanmıştır. Cerrahi tedavi uygulanan hastaların ortalama QALY değeri 0.83 olarak hesaplanmıştır. Maliyet etkililik analizi sonucunda cerrahi tedavinin İMEO'su kazanılan QALY başına 17 079.32 TL olarak hesaplanmıştır. Belirlenen 60 537.00 TL'lik eşik değer altında kalması sonucunda cerrahi tedavi çok maliyet etkili olarak bulunmuştur. Duyarlılık analizi kapsamında cerrahi tedavinin maliyeti %30 arttırıldığı zaman tedavinin maliyeti 29 469.12 TL olarak hesaplanmıştır. Bütçe etki analizi sonucunda cerrahi tedavi uygulamasının ülke bütçesine yarattığı yük 4 284 399 294 TL olarak hesaplanmıştır ve toplam sağlık harcamasının %2,28'ini oluşturmaktadır. Konservatif tedavi uygulamasının ülke bütçesine yarattığı yük ise 2 516 440 754.73 TL'dir. Bu rakam toplam sağlık harcamasının %1.34'ünü oluşturmaktadır. 
Sonuç: Geri ödeme kurumu perspektifiyle yapılmış olan maliyet etkililik analizi sonucunda lomber disk hernisi hastalığında cerrahi tedavi, konservatif tedaviye kıyasla çok maliyet etkili olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to analyze the cost-effectiveness of surgical treatment and conservative treatment applied to patients diagnosed with lumbar disc herniation.
Material and Method: The sample of the retrospective and cross-sectional study consists of 96 patients with lumbar disc herniation. The cost data of the study were collected from the Ordu University Training and Research Hospital and the effectiveness data were collected with EQ-5D-5L Health Questionnaire. Decision tree analysis, cost effectiveness analysis, sensitivity analysis, and budget analysis were used in the analysis of the data.
Result: The total cost of conservative treatment was calculated as 32 485.92 TL and the average cost per patient was calculated as 721.85 TL. The total cost of surgical treatment was found 109 773.83 TL and the average cost per patient was 2 152.42 TL. The mean QALY value of the patients who received conservative treatment was calculated as 0.73. The mean QALY value of the patients who underwent surgical treatment was calculated as 0.83. As a result of the cost-effectiveness analysis, the IMEO of the surgical treatment was calculated as 17 079.32 TL per QALY gained. Surgical treatment was found very cost effective as a result of remaining below the determined threshold value of 60 537.00 TL. In the sensitivity analysis, when the cost of surgical treatment was increased by 30%, it was calculated as 29 469.12 TL. As a result of the budget impact analysis, the burden of surgical treatment on the country's budget was calculated as 4 284 399 294 TL and it constitutes 2.28% of the total health expenditure. The burden of conservative treatment on the country's budget is 2 516 440 754.73 TL. It constitutes 1.34% of the total health expenditure.
Conclusion: As a result of the cost-effectiveness analysis made from the perspective of the reimbursement institution, it was understood that surgical treatment in lumbar disc herniation disease is very cost effective compared to conservative treatment.