Resort otellerin kümeleme analizi ile incelenmesi: Antalya ili örneği
Analysis of resort hotels by cluster analysis: Antalya province case
Yazar: OKAN DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM KARAATLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beklenti maksimizasyonu = Expectation maximization ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Oteller = Hotels ; Resort oteller = Resort hotels ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Ekonomik etkisinin kabul edilmesiyle birlikte turizm sektörü, birçok ülke için
karlı bir yatırım alanı haline gelmiştir. Önemli turistik destinasyonlara ev sahipliği
yapan Türkiye, yerli ve yabancı yatırımcıların dikkatini çekmektedir. Özellikle otel
işletmelerini yatırım aracı olarak tercih eden işletmeciler müşteri tercihlerini dikkate
almak zorundadırlar.
Türkiye'de otel işletmesi olarak yoğun bir şekilde tercih edilen resort oteller, her
şey dahil ve ultra her şey dahil sistemleri kapsamında hizmet vermektedirler. Birçok
farklı hizmetin sunulduğu bu sistemlerin kapsamı, kalitesi ve otellerin özellikleri
müşterilerin otel tercihlerinde etkin rol oynamaktadır. Ancak müşterilerin otel
tercihlerinde hangi özellikleri ön planda tutarak tercihte bulunduklarının belirlenmesi
otel işletmecileri ve otel yatırımcıları açısından önemli bir gösterge olacaktır. Bu
kapsamda resort oteller üzerinde yapılan bu çalışma, otel yöneticilerine ve yatırımcılara
otellerle ilgili daha somut bir değerlendirme yapabilme imkanı sağlayabilir. Çalışma
sonunda ortaya çıkan kümeler resort oteller için yeni bir sınıflandırma anlamına
gelebilir.
Çalışmada otellerin gruplandırılması için kümeleme analizi kullanılmıştır. Bu
amaçla uzman görüşlerinden yararlanılarak belirlenen; havaalanına uzaklık, otel fiyatı,
ücretsiz a la carte, ücretli a la carte, çocuk/bebek dostu, spor/eğlence, plaj, otel
büyüklüğü, puan ortalaması, mavi bayrak ve havuz sayısı kriterleri ile Antalya'da
faaliyette bulunan resort oteller kümelendirilmiştir. Kümeleme analizinden sonra
kriterler açısından kümeler arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığı Kruskal-Wallis
testi ile incelenmiş ve yapılan inceleme sonucunda tüm kümeler arasında anlamlı
farklılıklar olduğu sonucuna varılmıştır.
Çalışmanın sonucunda Küme 2'de yer alan 1. Kademe otellerin havaalanına
uzaklık kriterinde, kalite göstergesi olarak kabul edilen fiyat kriterinde, deniz tercih
eden turistlere sunmuş olduğu plaj kriterinde, turistlere geniş yaşam alanı sunması
açısından otel büyüklüğü ve puan kriterinde öne çıkan oteller olduğu söylenebilir.
Turizm ile ilgili yapılan literatür taraması sonucunda buna benzer bir çalışmaya
rastlanılmamış olması çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır.

Abstract:
With the recognition of its economic impact, the tourism sector; It has become a
profitable investment area for many countries. Turkey hosts the major tourist
destinations, attracting the attention of domestic and foreign investors. Especially
operators who prefer hotel businesses as an investment tool have to take customer
preferences into consideration.
In the hotel business in Turkey intensively preferred resort hotels, all-inclusive
and ultra all-inclusive system of the scope of services they provide. The scope, quality
and properties of these systems, where many different services are offered, play an
active role in customers' hotel preferences. However, determining which features
customers prefer by prioritizing their hotel preferences will be an important indicator for
hotel operators and hotel investors. In this context, this study on resort hotels can
provide hotel managers and investors with the opportunity to make a more concrete
evaluation about hotels. The clusters that emerge at the end of the study may mean a
new classification for resort hotels.
In the study, cluster analysis was used to group the hotels. For this purpose,
determined by using expert opinions; resort hotels operating in Antalya are clustered
with the criteria of distance to the airport, hotel price, free a la carte, paid a la carte,
child / baby friendly, sports / entertainment, beach, hotel size, average score, blue flag
and number of pools. After the cluster analysis, the Kruskal-Wallis test was used to
examine whether there were significant differences between clusters in terms of criteria,
and it was concluded that there were significant differences between all clusters as a
result of the analysis.
As a result of the study, it can be said that there are hotels that stand out in the
criteria of distance to the airport, in the price criterion accepted as a quality indicator, in
the beach criterion offered by the tourists who prefer the sea, in the hotel size criterion
in terms of providing a wide living space for tourists of the 1st Level hotels in Cluster 2.
The fact that no such study was found as a result of the literature review on
tourism reveals the originality of the study.