Fibromiyaljili bireylerin etkilenme düzeyleri ile ağrı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between impact levels and pain and quality of life of individuals with fibromyalgia
Yazar: HAKAN DAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE DURGUN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, fibromiyalji bireylerin etkilenme düzeyleri ile ağrı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemine 173 fibromiyaljili hasta dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri, Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Vizüel Analog Skala (VAS), Fibromiyalji Etki Skalası ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Formu (WHOQOL-BREF) kullanılarak Aralık 2021- Aralık 2022 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edilmiş ve p˂0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireyler ağrı skalasından ortalama 6.42±1.71 puan, Fibromiyalji Etki Skalasından ortalama 53.61±17.92 puan almışlardır. Araştırmada ağrı skalası puanı ile Fibromiyalji Etki Skalası puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyli bir ilişki (r=0.525, p<0.05), Genel Sağlık Durumu, Sosyal Alan ve Çevresel Alan alt boyut puanları arasında negatif yönlü, düşük düzeyli ve istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (sırasıyla r=-0.260, r=-0.290, r=-0.232, p<0.001). Fibromiyalji Etki Skalası ile genel Sağlık Durumu, Bedensel Alan, Ruhsal Alan, Sosyal Alan ve Çevresel Alan alt boyut puanları arasında negatif yönlü, düşük düzeyli ve istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (sırasıyla r=-0.417, r=-0.322, r=-0.334, r=-0.356, r=-0.224 p<0.001).  Fibromiyaljiden etkilenme düzeyi, Ruhsal Alan ve Çevresel Alan değişkenleri ile ağrı değişkeni arasında anlamlı bir ilişki olduğu (R=0.578, R2adj. =0.309, F (6.163) =13.617; p=0.000) ve söz konusu değişkenler ile birlikte ağrıdaki değişimin %30.9'unun açıklanabildiği belirlenmiştir.
Sonuç: Fibromiyalji hastası bireylerin ağrı şiddetinin, etkilenme düzeylerini artırdığı ve etkilenme düzeyleri ile ağrı şiddetinin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Fibromiyalji, Hemşirelik bakımı, Yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the relationship between the affected levels of fibromyalgia individuals and their pain and quality of life.
Material and Method: 173 patients with fibromyalgia were included in the sample of the descriptive and relationship-seeking study. The data of the study was collected using the Patient Information Form, Visual Analog Scale (VAS), Fibromyalgia Impact Scale and World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQOL-BREF) using face-to-face interview technique between December 2021 and December 2022. The data were analyzed with the SPSS for Windows 22 package program and evaluated at the p˂0.05 significance level.
Results: Individuals participating in the study received an average of 6.42±1.71 points from the pain scale and an average of 53.61±17.92 points from the Fibromyalgia Impact Scale. In the study, there was a statistically significant, positive and medium-level relationship between the pain scale score and the Fibromyalgia Impact Scale score (r=0.525, p<0.05), and a negative, low-level and low-level relationship between the General Health Status, Social Domain and Environmental Domain subscale scores. It was determined that there was a statistically significant relationship (r=-0.260, r=-0.290, r=-0.232, p<0.001, respectively). It was determined that there was a negative, low-level and statistically significant relationship between the Fibromyalgia Impact Scale and the General Health Status, Physical Domain, Spiritual Domain, Social Domain and Environmental Domain subscale scores (r=-0.417, r=-0.322, respectively). r=-0.334, r=-0.356, r=-0.224 p<0.001). There is a significant relationship between the level of being affected by fibromyalgia, the Psychological Domain and Environmental Domain variables, and the pain variable (R=0.578, R2adj. =0.309, F (6.163) =13.617; p=0.000), and the change in pain with these variables is 30.9%. It has been determined that this can be explained.
Conclusions: It has been determined that the pain intensity of individuals with fibromyalgia increases their level of involvement, and their level of involvement and pain intensity negatively affect their quality of life.
Keywords: Pain, Fibromyalgia, Nursing care, Quality of life