Elektrik akımı ve tuz konsantrasyonlarının makarnalık buğdayda çimlenmeye etkisi
The effect of electrical currents and salinity levels on germination of durum wheat
Yazar: ZİYA DUMLUPINAR
Danışman: DOÇ.DR. TEVRİCAN DOKUYUCU ; PROF.DR. AYDIN AKKAYA ; PROF.DR. YUSUF KIRTOK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Ziya DUMLUPINARKAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALIYÜKSEK LİSANS TEZİÖZETELEKTRİK AKIMI VE TUZ KONSANTRASYONLARININ MAKARNALIKBUĞDAYDA ÇİMLENMEYE ETKİSİZiya DUMLUPINARDANIŞMAN: Doç. Dr. Tevrican DOKUYUCUYıl: 2005 Sayfa: 44Jüri : Prof. Dr. Yusuf KIRTOK: Doç. Dr. Tevrican DOKUYUCU: Prof. Dr. Aydın AKKAYABu araştırma, farklı seviyelerde uygulanan yüksek gerilimli elektrik akımı ve NaCl(tuz) konsantrasyonları uygulamalarının makarnalık buğday tohumlarının çimlenmesiüzerine etkisini belirlemek amacı ile yürütülmüştür. Araştırmada 14 makarnalık buğday(Triticum durum Desf.) genotipinin (Diyarbakır-81, Aydın-93, Fırat-93, Ceylan-95, Harran-95, Sarıçanak-98, Zenith, Ege-88, Bağacak, Sorgül, Beyaziye, Menleki, İskenderi veHavrani) tohumları, yüksek gerilimli 4 farklı elektrik akımı (0, 5, 10 ve 20 kV)uygulandıktan sonra, 5 ayrı tuz konsantrasyonunda (0, 25, 50, 100 ve 125 mM) 20ºCsıcaklıkta çimlendirme ortamlarına alınmışlardır. Araştırma faktöriyel düzenlemeyapılarak tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür.Araştırmada; çimlenme hızı, çimlenme gücü, vigor indeks, radikula, koleoptil veplumula uzunluğu, radikula, koleoptil ve plumula kuru ağırlığı, fide uzunluğu için tuzlulukstresi indeksi (FUTSİ), fide kuru ağırlığı için tuzluluk stres indeksi (FKATSİ) ve fide yaşağırlığı için tuzluluk stres indeksi (FYATSİ) incelenmiştir.Genotipler arasında çimlenme gücü, FUTSİ, FKATSİ ve FYATSİ bakımındanönemli farklılıklar bulunmuştur. Genotiplerden çimlenme gücü bakımından Zenith (%56.9), FUTSİ bakımından İskenderi (% 71.1), FKATSİ bakımından Ege-88 (% 92) veFYATSİ bakımından Harran-95 (% 145) diğer genotiplere göre daha iyi performansgöstermiştir.Tuz seviyelerinin incelenen bütün özellikler üzerindeki etkisi önemli olmuş vetuzluluk arttıkça incelenen bütün özelliklerde önemli azalmalar tespit edilmiştir.Elektrik akımı seviyeleri ise sadece çimlenme gücü ve FKATSİ üzerinde istatistikiolarak önemli derecede etkili olmuş en yüksek çimlenme gücü (% 48.9) ve FKATSİ (%67.6) değerleri 10 ve 20 kV elektrik akımı seviyelerinde elde edilmiştir.IIÖZET Ziya DUMLUPINARFarklı elektrik akımları ve tuz seviyeleri arasındaki interaksiyonlar çimlenme gücü,vigor indeks, radikula uzunluğu, koleoptil uzunluğu, radikula kuru ağırlığı ve koleoptilkuru ağırlığı bakımından önemli bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: buğday, tuzluluk, çimlenme, elektrik akımı.III

Abstract:
ABSTRACT Ziya DUMLUPINARUNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SUTCU IMAMINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESDEPARTMENT OF FIELD CROPSMSc THESISABSTRACTTHE EFFECT OF ELECTRICAL CURRENTS AND SALINITY LEVELS ONGERMINATION OF DURUM WHEATZiya DUMLUPINARSupervisor: Assoc. Prof. Dr. Tevrican DOKUYUCUYear: 2005 Page: 44Jury : Prof. Dr. Yusuf KIRTOK: Assoc. Prof. Dr. Tevrican DOKUYUCU: Prof. Dr. Aydın AKKAYAThis research was carried out to determine the effect of different high voltageelectrical currents and salinity levels on the germination of different durum wheatcultivars. In the experiment, seeds of 14 durum wheat (Triticum durum Desf.)genotypes (Diyarbakır-81, Aydın-93, Fırat-93, Ceylan-95, Harran-95, Sarıçanak-98,Zenith, Ege-88, Bağacak, Sorgül, Beyaziye, Menleki, İskenderi and Havrani) wereplaced on germination media at 20ºC with 5 different salinity solutions (0, 25, 50, 100and 125 mM) after applying 4 electrical currents (0, 5, 10 and 20 kV). Experimentwas arranged on a completely randomized design (CRD) with 3 replications.In the experiment; germination rate, germination ratio, vigor index, radicula,coleoptile and plumula length, radicula, coleoptile and plumula dry weight, salt stressindex for seedling height (SHSSI), salt stress index for seedling dry weight (DWSSI)and salt stress index for fresh (FWSSI) were investigated.Genotypes were significantly different for germination ratio, SHSSI, DWSSIand FWSSI Among the genotypes, Zenith (% 56.9) for germination ratio, İskenderi(% 71.1) for SHSSI, Ege-88 (% 92) for DWSSI and Harran-95 (% 145) for FWSSIhad the highest values.Electrical currents were significantly different for only germination ratio andDWSSI. The highest averages for electrical currents were obtained from 10 and 20kV electrical currents levels for germination ratio (% 48.9) and DWSSI (% 67.6). Theinteractions between salinity levels and electrical currents were significant forgermination ratio, vigor index, radicula length, coleoptile length, radicula dry weight,plumula dry weight and coleoptile dry weightKey Words: wheat, salinity, germination, electrical currents.IV