Hava araçlarının bakım onarım zamanlarının iyileştirilmesi için karar destek sistemi tasarımı
Decision support system design to improve maintenance repair times of aircraft
Yazar: HALİL ÖZSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YEŞİM KALENDER ÖKSÜZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Hava araçlarının gövde yenileme işlemleri için tamamlanma süreleri, yenilecek parçaların tedariki ve bu işlemlerin yapılacağı bakım merkezindeki atölyelerin performansına bağlıdır. Hava aracı bakım merkezinde yapılan bu çalışmada, hava araçlarının gövde yenileme işlemleri yapılırken atölyeler arası sürelerin farklı olduğu ayrıca bazı atölyelerde sürelerin uzun olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışmayla örnek bir hava aracı belirlenerek geçmiş veriler ışığında çalışma yapılmıştır. Atölyelerin ortalama kapasiteleri belirlenmiş ve atölyelerin yoğunluğu incelenmiştir. Personel sayısının yoğun olduğu atölye için geçmiş veriler ışığında birimler arası yoğunluklar iki farklı senaryo ile değiştirilerek iyileştirmeler yapılmış ve bir hava aracı için ortalama gövde yenileme süresi mevcut durum ile iki farkı senaryo için belirlenmiştir. Fakat sisteme gelen hava aracı sayısı değişmediğinden bu yapılan çalışmanın aynı oranda sipariş hızını da artırması gerekmektedir. Ayrıca siparişin öncelik durumuna göre üretim planlama personelinin birimlerde kaç personel çalışacağına karar veren bir karar destek sistemi geliştirilmesi gerekmektedir. Gövde yenileştirmeye girecek hava araçlarının sisteme gireceği, çıkacağı, hangi malzemelerin gerekli olacağı, öncelik durumlarına göre hangi senaryonun uygulanması gerektiği gibi kararları verebileceği ve sistemde geçireceği süreler gibi hesaplamaların yapılarak üretim planlama personeli tarafından yönetilecek Microsoft Access programında karar destek sistemi oluşturulmuştur. Oluşturulan karar destek sistemi ile sipariş girişi ve sorgulaması sağlanmış, hava aracı cinsine göre yenileştirme işlemlerinde gerekli olan malzeme listesi belirlenerek siparişin alınması aşamasında depo mevcudu sorgulanmıştır ve en önemlisi sipariş önceliğine göre personellerin montaj bölümü için nasıl planlanacağına karar verilebilmiştir. Bu işlemler sipariş alınması aşamasında yapıldığından atölyelerdeki bekleme süreleri azaltılabilecek ayrıca hava aracının da ortalama tamamlanma süresi belirlenebildiğinden müşteriye sipariş alınması aşamasında ortalama temin süresi verilebilecektir.

Abstract:
Completion times for aircraft fuselage overhaul operations depend on the supply of parts to be replaced and the performance of the workshops in the maintenance center where these operations will be performed. In this study, which was carried out at the aircraft maintenance center, it was determined that the intervals between the workshops were different when the aircraft's fuselage overhaul processes were carried out, and that the durations were long in some workshops. With the study, a sample aircraft was determined and the study was carried out in the light of historical data. The average capacities of the workshops were determined and the density of the workshops was examined. In the light of the historical data for the workshop, where the number of personnel is high, improvements were made by changing the densities between units with two different scenarios, and the average fuselage overhaul time for an aircraft was determined for two different scenarios with the current situation. However, since the number of aircraft arriving in the system has not changed, this study should increase the order speed at the same rate. In addition, a decision support system should be developed that decides how many personnel the production planning personnel will work in the units according to the priority status of the order. A decision support system has been created in the Microsoft Access program, which will be managed by the production planning personnel, by making decisions such as the aircraft will enter and exit the system, which materials will be required, which scenario should be applied according to their priority status, and the time they will spend in the system. With the decision support system created, order entry and inquiry were provided, the material list required for the overhaul processes according to the aircraft type was determined, the warehouse availability was questioned at the stage of taking the order, and most importantly, it was possible to decide how to plan the personnel for the assembly section according to the order priority. Since these processes are carried out at the stage of order taking, waiting times in the workshops can be reduced, and since the average completion time of the aircraft can be determined, the customer can be given an average lead time at the stage of taking the order.