Hemoptizi ile servisimizde yatan hastaların değerlendirilmesi, klinik takibi ve sonuçları
Patients in our service with hemoptysis evaluation, clinical follow-up and results
Yazar: KÜBRA UYAR ER
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN ÖZÇELİK
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş: Hemoptizi, altta yatan birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen bazı 
durumlarda hayatı tehdit eden, hızlı bir değerlendirme ve tedavi gerektiren ciddi bir 
semptomdur. Etiyolojisinin zamana, bölgeye ve popülasyona göre değiştiği 
bilinmektedir. Teknolojideki ilerlemeler ile birlikte tanı ve tedavi yöntemleri de 
gelişmektedir. Çalışmamızda hemoptiziye neden olan etiyolojik nedenler, etiyolojiyi 
saptamada görüntüleme yöntemlerinin etkinliği, uygulanan tedavi yöntemleri, 
hemoptiziye bağlı mortalite oranı ve mortaliteyi etkileyecek faktörlerin saptanması 
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp 
Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'ne Ocak 2019- Aralık 2021 tarihleri arasında 
yatırılarak tedavi edilen 18 yaş üzeri hastalar hastane bilgi sisteminden geriye dönük 
taranarak dahil edildi. Yaş, cinsiyet, ek hastalık varlığı, sigara içiciliği, ilaç kullanımı, 
kanama miktarı, rekürren kanama varlığı, vital bulgular ve laboratuar değerleri, 
akciğer grafisi, toraks bilgisayarlı tomografi ve bronkoskopi bulguları, hastalara 
uygulanan tedavi yöntemleri kaydedildi. Etiyolojik tanılar, hastane mortalitesi ve 1 
yıllık takipte kür, nüks ve mortalite gelişimi kaydedildi. Tanı konulamayan hasta grubu 
akciğer kanseri gelişimi açısından 3 yıl takip edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 196 hastanın 161 (%82,1)'i erkek, 35 
(%17,9)'i kadınlardan oluşmaktaydı. Hastaların ortalama yaşı 63,3±16,9'du.
Hastaların %42,3'ü 50-65 yaş aralığında, %45,4'ü ise 65 yaş üzerindeydi. Hastaların 
%74,3'ünün sigara içme öyküsü mevcuttu ve sigara içme oranı erkeklerde daha 
fazlaydı. Hastaların %82,7'sinde nonmasif kanama saptandı. Akciğer grafisi ve toraks 
tomografisinde en sık saptanan bulgular infiltrasyon ve kitle idi. En sık saptanan
etiyolojiler %21,9 pnömoni, %19,9 malignite, %19,4 tanı konulamayan grup, %7,7 
tüberküloz ve %7,1 bronşektazi idi. Yaş aralıklarına göre değerlendirildiğinde ise 35 
yaş altında en sık tüberküloz, 35-49 yaş arası tanı konulamayan hasta grubu, 50-65 yaş 
arası pnömoni ve 65 yaş üzerinde kanser idi. Hastaların %77,6'sında kanama sadece 
medikal tedavi ile kontrol altına alınmış, toplam %20,9'una bronşial arter 
embolizasyonu (BAE) yapılmış, %1,5 BAE+cerrahi, %1,5 de direkt cerrahi 
uygulanmıştı. Hemoptizi nedeni ile hastane mortalitesi %7,1 idi. Masif hemoptizide 
hastane mortalitesi %20'ye çıkmaktaydı. Hastaların taburculuk sonrası 1 yıllık 
takibinde nüks oranı %44 idi. Takipte mortalite gelişenler daha ileri yaşta, nüks ile 
başvuru oranı daha yüksek ve akciğer kanseri oranı daha fazla idi. Tanı konulamayan 
hastaların %7,8'inde 3 yıl içerisinde akciğer kanseri gelişmişti.
Sonuç: Hemoptizi etyolojisinde, tüberküloz ve bronşektazi sıklığı gerilerken malignite 
görülme sıklığı artmaktadır. Pnömoni ise risk altındaki yaş grubunda hala önemli bir 
nedendir. Hemoptizi ile başvuran hastalarda, ileri yaş, sigara içiciliği, kanama tekrarı 
ve eşlik eden akciğer kanseri durumu, mortalite oranlarının belirgin bir şekilde 
artmasıyla ilişkili bulunmaktadır. Tanı konulamayan hastalarda takipte akciğer kanseri 
gelişme riski mevcuttur. Bu bulgular, söz konusu hastaların yakın takip ve izleme 
gereksinimini zorunlu kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hemoptizi, Malignite, Mortalite, Pnömoni

Abstract:
İntroduction: Hemoptysis is a serious symptom that may occur due to many 
underlying causes and in some cases is life-threatening and requires rapid evaluation 
and treatment. It is known that the etiology of hemoptysis varies according to time, 
region and population. With advances in technology, diagnosis and treatment methods 
are also improving. In our study, we aimed to determine the etiologic causes of 
hemoptysis, the effectiveness of imaging methods in determining the etiology, the 
treatment methods applied, the mortality rate due to hemoptysis and the factors 
affecting mortality.
Material and Method: Patients aged ≥18 years who were hospitalized and 
treated in the Chest Diseases Clinic of Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of 
Medicine between January 2019 and December 2021 were included in our study by 
retrospective screening from the hospital information system. Age, gender, presence 
of comorbidities, smoking, drug use, amount of bleeding, presence of recurrent 
bleeding, vital signs and laboratory values, chest radiography, thorax computed 
tomography and bronchoscopy findings, and treatment modalities were recorded. 
Etiologic diagnoses, hospital mortality, cure and recurrence and mortality development 
in 1-year follow-up were recorded. The undiagnosed patient group was followed for 3 
years fort he development of lung cancer.
Findings: Of the 196 patients included in the study, 161 (82.1%) were male 
and 35 (17.9%) were female. The mean age of the patients was 63.3±16.9 years. 42.3% 
of the patient were between the ages of 50-65 and 45.4% were over 65 years of age. 
Smoking history was present in 74.3% of the patients and smoking rate was higher in 
men. Non-massive bleeding was detected in 82.7% of patients. The most common 
findings on chest radiography and thorax tomography were infiltration and mass. The 
most common etiologies were pneumonia 21.9%, malignancy 19.9%, undiagnosed 
group 19.4%, tuberculosis 7.7% and bronchiectasis 7.1%. When evaluated according 
to age ranges, the most common diagnosis was tuberculosis under the age of 35, the 
undiagnosed patient group between the ages of 35-49, pneumonia between the ages of 
50-65, and cancer in those over the age of 65. Bleeding was controlled with medical 
treatment alone in 77.6% of patients, bronchial artery embolization (BAE) was 
performed in 20.9%, BAE+surgery in 1.5%, and direct surgery in 1.5%. Hospital 
mortality due to hemoptysis was 7.1%. In massive hemoptysis, hospital mortality 
increased to 20%. The recurrence rate was 44% in the 1-year follow-up of the patients 
after discharge. Patients who developed mortality during follow-up were older, had a 
higher rate of recurrence, and had a higher rate of lung cancer. Lung cancer developed 
within 3 years in 7.8% of undiagnosed patients.
Results: While tuberculosis and bronchiectasis are declining in the etiology of 
hemoptysis, malignancy is increasing. Pneumonia is still an important cause in the age 
group at risk. In patients presenting with hemoptysis, advanced age, smoking history, 
recurrent bleeding, and concurrent lung cancer are associated with a significant 
increase in mortality rates. There is a risk of developing lung cancer in undiagnosed 
patients during follow-up. These findings necessitate the requirement for close 
monitoring and follow-up of these patients.
Keywords: Hemoptysis, Malignancy, Mortality, Pneumonia