Hatay ili Zahter (Thymbra spicata L.) üretim alanlarındaki fitoplazmaların ve olası vektörlerinin saptanması
Detection of possible vectors and phytoplasma in thyme (Thymbra spicata L.)  production areas in Hatay province
Yazar: MİNE ULUSOY
Danışman: PROF. DR. MONA GAZEL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Zahter (Thymbra spicata L.) bitkilerindeki fitoplazmalar ve bunların vektörleri konusunda hiç bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Hatay ilinde yetiştirilen zahter bitkilerindeki ve yabancı otlardaki fitoplazmaların varlığı PCR-RFLP ve nükleotid dizi analizleri ile belirlenmiş, fitoplazma ile enfekteli zahter alanlarından toplanan olası vektör adayı böcekler teşhis edilerek böcek bünyesinde fitoplazma varlığı moleküler yöntemlerle araştırılmıştır. Bu çalışmada zahter bitkilerinde gözlenen en yaygın simptomlar solgunluk, yapraklarda küçülme, kıvırcıklaşma, cüceleşme, kızarma, sararma, bitkide kuruma ve yıldız çiçek simptomlarıdır. Zahter alanlarındaki Convolvulus arvensis (tarla sarmaşığı) bitkilerinin yapraklarında ise küçülme ve sararma simptomları gözlenmiştir. Yapılan arazi çalışmaları sonucunda toplanan 85 adet zahter örneğinden 20 tanesinde Nested-PCR analizleriyle fitoplazma saptanırken (%23.52), 3 tanesinde hem 16SrI (Aster sarılığı fitoplazması, Candidatus Phytoplasma asteris) hem de 16SrXII (Stolbur fitoplazması, Ca. P. solani) grup fitoplazmaları saptanmıştır. Zahter alanlarından toplanan 10 tane C. arvensis'ten ikisinde hem 16SrI ve 16SrXII grup fitoplazmaları ortaya konulmuştur. Zahter alanlarından toplanan 34 adet Cicadellidae familyasına ait böcekten 15 tanesi fitoplazma açısından pozitif olarak saptanmış olup böcek bünyesinde fitoplazma enfeksiyon oranı %44.11 olarak belirlenmiştir. Fitoplazmaların XII. Grubuna spesifik primerler kullanılarak yapılan Nested-PCR analizlerinde elde edilen PCR ürünlerinin DNA dizilemesi yapılmış ve Gen Bankasında kayıtlı referans izolatlarla % 98-99 oranında benzerlik gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
There are no studies on thyme (Thymbra spicata L.) phytoplasmas and their vectors. In this study, presence of phytoplasmas in thyme plants growing in Hatay province  and weeds collected from thyme areas and were detected by PCR-RFLP, the possible vector species collected from phytoplasma infected thyme  field were identified, the presence of phytoplasmas in vectors were also determined by molecular methods. In this study the most common symptoms observed on thyme plants were paleness, leaf curling and smalling, dwarfing, reddening, yellowing, drying of plants and occuring of star flower. Convolvulus arvensis (field bindweed) collected from thyme fields showed small leaf and yellowing symptoms. Totally 85 thyme plants collected from surveyed areas and according to nested-PCR analysis 20 out of 85 thyme plant samples were found infected by phytoplasma (23.52%), 3 of the samples were found infected with 16SrI (Aster yellows phytoplasma, Candidatus Phytoplasma asteris) and 16SrXII (Stolbur phytoplasma, Ca. P. solani) group phytoplasmas. 2 out of 10 C. arvensis plants collected from thyme thyme fields were found infected with 16SrI and 16SrXII group phytoplasmas. 15 out of 34 insects belongs to Cicadellidae family collected from thyme fields were found phytoplasma positive, the incidence of phytoplasma in the insect body was detected as 44.11%. XII. Group phytoplasma specific primers were used in Nested-PCR and obtained PCR products were sequenced and they showed 98-99% homology with the reference isolates deposited in GeneBank.