Bazal DHEA-S düzeyine göre ACTH stimülasyon testine adrenal yanıt profilinin incelenmesi
Assesment of Adrenal Response Profiles to ACHT Stimulation Test as to Basal DHEA-S Level
Yazar: MEHMET EFE
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adrenal korteks = Adrenal cortex ; Adrenal korteks fonksiyon testleri = Adrenal cortex function tests ; Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Adrenokortikotropik hormon = Adrenocorticotropic hormone ; Dehidroepiandrosterone sülfat = Dehydroepiandrosterone sulfate ; Karışık fonksiyonlu oksijenazlar = Mixed function oxygenases ; Steroidler = Steroids

Özet:
Dihidroepiandrostenedion (DHEA) primer olarak adrenal bezden doğrudan sekrete edilen 19 karbonlu bir steroid prekürsörüdür. DHEA doku sulfotransferaz/sülfataz aktivitesiyle hızlı bir şekilde klerensi daha düşük olan, daha uzun ömürlü, gerçekte androjenik aktivitesi olmayan dihidroepiandrostenedion sülfata (DHEA-S) dönüşür .Doğumdan az zaman sonra, serum DHEAS konsantrasyonları düşük seviyelere düşer fakat 7?9 yaşlar civarında adrenarş boyunca yükselir. En yüksek DHEAS seviyeleri erken yirmili yaşlarda oluşur ve diğer tüm hormonların seviyelerinden daha yüksektir. Ondan sonra, DHEAS seviyeleri sonraki 5 dekad boyunca düşer. DHEAS'daki bu azalma yaşlanan insanlardaki mental ve fiziksel yeteneklerin azalmasıyla nedensel olarak ilişkilidir. DHEA-S seviyelerinde azalma kardiyovasküler hastalık için artmış riskle ilişkilendirilmiştir.Kortizol seviyeleri yaşla birlikte değişmezken, DHEA-S seviyelerinin her iki cinsiyette de yaşla birlikte azalması ile artan kortizol/ DHEA-S oranı bazı erişkin hastalıkların (diabetes mellitus, ateroskleroz, demans ve osteoporoz) insidansında artış ile ilişkilidir. Kognitif bozulma, immün bozukluklar, seksüel disfonksiyon, ve depresyon skorlarında, DHEA replasmanıyla iyileşmeler görülebilirBu çalışma, normotansif genç ve orta yaş grubunda DHEA-S düzeyi düşük olanlar ile normal olanlar arasında, ACTH uyarı testine aldosteron ve kortizol cevabında farklılık olup olmadığını araştırmak için yapıldı. Hipotezimiz, DHEA-S düzeyi düşük olanların, ACTH uyarı testinde daha yüksek aldosteron ve kortizol düzeylerine erişecekleri yönündedir. DHEA-S düşüklüğü bu yolla esansiyel hipertansiyonun etiyolojisinde rol alabilir.Bu çalışmaya, 20-50 yaş arası hastalarda, DHEA-S düzeyi 150'nin altında ve üstünde olanlar ile sağlıklı genç gönüller alındı. Halen kortikosteroid tedavi alanlar, son üç ay içerisinde uzun etkili depo steroid kullanmış olanlar, bilinen adrenal yetmezliği olanlar çalışmaya alınmadı. Çalışmaya alınan fertil kadınlarda over kaynaklı progesteronun interferansını azaltmak amacıyla testler adetin ilk 5 günü yapıldı.Hastalardan ve gönüllülerden bilgilendirilmiş onay alındıktan sonra, Synachten 250 mg IM yapıldı,1.ve 2.saatlerde kortizol, DHEA-S, androstenedion, progesteron aldosteron düzeyleri ve bazal ACTH çalışıldı. DHEAS düzeyine göre test sonrası bu hormonlardaki yükselme düzeyleri karşılaştırıldı.Çalışmaya 75 gönüllü (40 kadın, 35 erkek) alındı. Bunlardan 51'inin DHEA'sı 150 mg/dl ve altında, 24 ünün ise 150 mg/dl üstündeydi. Ortalama yaş 36,3 ± 8,1 (20-50) bulundu. DHEA-S'sı düşük olanların yaş ortalaması 38,4 ±7,5, DHEA-S yüksek olanların ise 31,8 idi.DHEA-S düşüklüğü olanlarda aldosteron artışı beklendiği gibi yüksek değildi.DHEA-S düzeyi 17-hidroksilaz ve 17-20 liyaz aktiviteleri için iyi bir gösterge değildi.Androstenedion/progesteron oranı 17-hidroksilaz ve 17-20 liyaz aktiviteleri için iyi bir göstergedir.Androstenedion/progesteron oranı en düşük olanlarda bazal aldosteron ve aldosteron cevabı en yüksekti.17-hidroksilaz ve 17-20 liyaz aktiviteleri yaşla birlikte değiştiği için, esansiyel hipertansiyonun patogenezinde steroidogenezin aldosteron yönüne kayması rol oynayabilir.Hipotezimiz kısmen doğrulanmıştır.

Abstract:
Dehydroepiandrosterone (DHEA) is a 19-carbon steroid precursor which directly secretes from adrenal gland.DHEA is quickly turn into, nonandrogenic activity and low clerenced dihydroepiandrostenedione sulfate (DHEA-S) via sulfotransferase/sulphatase activity.Level of serum DHEA-S decrease immediately after the deliver but increase through the adrenarche (around 7-9 age).Highest DHEA-S levels occurs around 20 ages and it is highest than all other hormone levels. And then, DHEA-S levels decrease through 5 decades.This decrease of DHEA-S is related with decrease of mental and physical abilities of aging people.Decrease of DHEA-S levels were related with increased risk of cardiovascular illness.While, cortisol levels do not change with age, increased rate of cortisol /DHEA-S due to DHEA-S level decreases with age is related with increase of aging illness incidence (diabetes mellitus, atherosclerosis, dementia and osteoporosis).Improvement of Cognitive disorder, immune deficiency and sexual dysfunction and depression scores can be seen with replacement of DHEA.This study was planned to search of differentiation of responses to aldesterone and cortisol to ACTH stimulation test, between the young and middle age groups, low level DHEA-S and normal level DHEA-S people.Our hypothesis is suggested that, low level DHEA-S patients will reach higher aldesterone and cortisol level in the applied ACTH test.Low level DHEA-S can play a role in the etiology of primary hypertension via this way.Patients which ages were between 20-50 and DHEA-S levels lower and higher than 150 mg/dl and healthy young volunteers were accepted into this study.Patients who have under the corticosteroid therapy, who have used long-acting steroid and known adrenal insufficiency didn?t accepted into this study.Tests were applied in the first 5 days in the menstruation on fertile women?s to decrease of ovarium caused progesterone interference.After receiving approval from patients and volunteers, Synachten 250 mg IM was applied.Basal ACTH levels were studied and cortisol, DHEA-S, androstenedion, progesterone, aldosterone were analyzed at the first and second hours.Rising levels of these hormones were compared as to DHEA-S level after the test.75 volunteers were accepted to this study (40 female, 35 male).DHEA-S of 51 of 75 were under the 150 mg/dl and 24 of 75 were higher than 150 mg/dl.Average age was calculated as 36,3 ± 8,1 (20-50).Patients age average which has lower DHEA-S than 150 mg/dl was found 38,4 ±7,5 and higher than 150 mg/dl was found 31,8.Aldesterone rising of lowest DHEA-S patients was not high as expected.Levels of DHEA-S were not a good indicator for activities of 17-hydroxylase and 17-20 lyase.Rate of Androstenedion/progesterone was found a good indicator for activities of 17-hydroxylase and 17-20 lyase.Highest basal aldosterone and aldesterone response was found between the patients who have lowest Androstenedion/progesterone rate.Activities of 17-hydroxylase and 17-20 lyase are changing with the age, for this reason shift of steroidogenesis toward aldosterone can play a role on pathogenesis of primary hypertensionOur hypothesis was partly confirmed.