İki kategorili Madde Tepki Kuramı modelleri ile Sınıflamalı Tepki Modelinin karşılaştırılması
Comparison of dichotomous item response theory models and nominal response model
Yazar: SERPİL ÇELİKTEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE ÖNEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Seviye Belirleme Sınavı = Level Determination Exam ; Sınav = Examination ; Sınav yöntemleri = Examination methods ; Sınıflamalı Tepki Modeli = Nominal Response Model ; Yetenek kestirimi = Ability estimates ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İkili kodlama kuramı = Dual coding

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ikili kodlama yoluyla puanlanan maddeler için madde tepki kuramı modelleri ile çoklu puanlanan sınıflamalı tepki modelini model-veri uyumu, madde parametrelerinin kestirimlerinin doğruluğu, yetenek kestiriminin doğruluğu, madde bilgi fonksiyonları ve test bilgi fonksiyonları açısından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma grubu 2012 Seviye Belirleme Sınavına katılan öğrencilerden seçilen 1500 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma amacı doğrultusunda istatistiksel analizler R studio yazılımı, Multilog, Lisrel 8.80 ve SPSS paket programları kullanılarak yapılmıştır. Model uyumunu test etmeye yönelik yapılan analizler sonucuna göre genel uyum ve madde uyumu bazında STM, 2PLM ve 3PLM'nin araştırma verisine yeterli düzeyde uyum sergilediği, bu modeller arasında en yüksek uyum sergileyen modelin ise 3PLM olduğu gözlenmiştir. Yetenek parametrelerinin kestirimi açısından ise STM' nin ikili kodlama yoluyla puanlanan MTK modellerine göre daha doğru yetenek kestirimleri ile sonuçlandığı gözlenmiştir. Madde bilgi fonksiyonları karşılaştırıldığında STM ile 2PLM altında maddelerin çalışma grubundaki öğrencilerin yetenek düzeyleri hakkında sağladıkları bilgi miktarı açısından benzer sırada yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Test bilgi fonksiyonları dikkate alındığında ise, STM'nin düşük yetenek ranjında ele alınan bütün ikili kodlama yoluyla puanlanan MTK modellerinden daha fazla bilgi sağladığı gözlenmiştir. Ancak STM' ye dayalı olarak yetenek kestirimleri daha doğru yapılmış olmasına rağmen söz konusu testin bu model altında, 3PLM' ye göre yetenek kestirimi konusunda daha az bilgi sağladığı gözlenmiştir. Bu duruma ilişkin olası nedenler tartışma bölümünde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the dichotomous item response theory models and nominal response model in terms of model-data fit, accuracy of item parameters, accuracy of ability estimation, item information functions and test information functions in a comparative way. The study group was composed of 1500 students taken 2012-SBS. For the research purposes, the analysis were conducted through the R Studio software, Multilog, Lisrel 8.80 and SPSS. In terms of model data fit, it was found that nominal response model, 2 parameter logistic model and 3 parameter logistic model fit the data both in terms of overall fit and item fit, and 3PLM is the best fitting model among them. The abilities were most precisely estimated with NRM . When item information functions were compared, it is seen that NRM and 2PLM show the same order of items in terms of amount of provided information about the students' ability level in the study group. Lastly, in terms of test information functions, NRM provided the most information than the dichotomus IRT models at the low ability range. However, NRM provided less information in terms of total test information function than 3PLM, although the ability parameters were estimated with better accuracy with NRM than 3PLM. These results about this matter were addressed with the reasons at the discussion section in detail.