Glokom hastalarında optik koherens tomografi anjiografi ile damar dansite değişikliklerinin incelenmesi
Evaluation of vascular density changes by optical coherence tomography angiography in glaucoma patients
Yazar: BERİRE ŞEYMA DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT SİNAN SARICAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Glokom = Glaucoma ; Glokom-geniş açılı = Glaucoma-open angle ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kan damarları = Blood vessels ; Psödoeksfoliasyon sendromu = Pseudoexfoliation syndrome ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Bu çalışmada optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) kullanılarak, glokom hastalarında sağlıklı bireylere göre damar dansitesi (DD) değişikliklerini incelemek ve damar dansitesi ile yapısal parametreler arasındaki ilişkileri araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Mart 2018-Temmuz 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Göz Hastalıkları Kliniğinde takipli, sistemik hastalığı olmayan 25 primer açık açılı glokom (PAAG) hastası, 25 psödoeksfoliasyon glokomu (PEG) hastası ve 25 sağlıklı bireyin her birinin tek gözü çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara oftalmolojik muayeneyi takiben, çift modaliteli bir optik koherens tomografi (OKT) sistemi olan AngioVue (RTVue-XR, Fremont, California, ABD) ile 6×6 mm retinal angiografi ve 4.5×4.5 mm disk anjiografisi taraması yapıldı. Elde edilen tüm alan DD (tDD), intrapapiller DD (iDD), peripapiller DD (pDD) ve parafoveal DD (pf-DD) değerleri için hasta ve kontrol grupları arası karşılaştırmalar yapıldı. Ayrıca pDD ile retina sinir lifi tabakası kalınlığı (RSLTK) ve optik sinir başı ölçüm sonuçları arasındaki korelasyonlar araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda 32'si kadın, 43'ü erkek bireyden oluşan toplam 75 bireyi inceledik. PAAG ve PEG gruplarında tDD ve pDD değerleri kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı (p<0,05). iDD açısından ise gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). PEG grubunda, kontrol grubuna göre -nazal kadran hariç- anlamlı düşük parafoveal DD değerleri tespit edildi (p<0,05). RSLTK ile pDD arasında tüm kadranlarda kuvvetli pozitif korelasyonlar saptandı (p<0,001). Glokom hastalarında pDD ile disk alanı, göz içi basıncı ve yaş arasında korelasyon bulunmadı. İlaç etken maddelerine göre yaptığımız analizde, hasta sayımız kısıtlı olmakla birlikte; beta bloker kullanan hasta grubunda, kullanmayanlara kıyasla tDD ve ort pDD değerlerinde anlamlı düşüklük (p<0,05) tespit edildi. Ayrıca prostaglandin analogu kullanan glokom hastalarında pf-DD'de anlamlı yükseklik saptandı (p<0,05).
Sonuç: Glokomatöz gözlerde saptadığımız düşük DD değerleri ve RSLTK ile kuvvetli korelasyonları gösteren sonuçlarımız, yapısal parametreler ile vasküler parametreler arasındaki yakın ilişkiye işaret etmektedir.


Anahtar Kelimeler: Optik koherens tomografi anjiografi, Damar dansitesi, Primer açık açılı glokom, Psödoeksfoliasyon glokomu

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate vessel density (VD) changes in glaucoma patients compared to healthy individuals, and to investigate the relationships between structural parameters and vessel density, using optical coherence tomography angiography (OCTA).
Materials and Methods: One eye of each 25 patients with primary open angle glaucoma (POAG), 25 patients with pseudoexfoliation glaucoma (PEG) and 25 healthy individuals who followed-up at the Department of Ophthalmology, Ankara Numune Health Application and Research Center, between March 2018 and July 2018, were included in this study. All patients and the healthy control subjects had no systemic disease. After ophthalmologic examination, 6×6 mm retinal angiography and 4.5×4.5 mm disc angiography were performed with AngioVue (RTVue-XR, Fremont, California, USA), a dual-mode optic coherence tomography (OCT) system. The comparisons were made between the patients and the control group for values of the whole image VD (wVD), intrapapillary VD (iVD), peripapillary VD (pVD) and parafoveal VD (pf-VD). In addition, correlations between pVD and retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness and optic nerve head measurement results were investigated.
Results: In our study, we examined a total of 75 individuals including 32 females and 43 males. In the POAG and PEG groups, wVD and pVD values were significantly lower than the control group (p <0.05). However, there was no significant difference between the groups in terms of iDD (p> 0.05). PEG group had significantly lower pf-VD -excluding nasal quadrant- values compared to control group (p<0.05). There were strong positive correlations between RNFL thickness and pVD in all quadrants (p<0.001). There was no correlation between pVD and disc area, intraocular pressure and age in glaucoma patients. In our analysis, based on the drug active substances, although the number of patients is limited; There was a significant decrease in wVD and mean pVD values in patients with beta blockers compared to those who did not use (p <0.05). There was also a significant increase in pf-VD in patients using prostaglandin analogue (p <0.05).
Conclusion: We detected low VD values in glaucomatous eyes compared to control group and that show strong correlations with RNFL thickness, indicates a close relationship between structural and vascular parameters.

Key words: Optical coherence tomography angiography, Vessel density,
Primary open angle glaucoma, Pseudoexfoliation glaucoma