Demokrasi algısı üzerine uygulamalı bir çalışma: Trabzon ili örneği
An applied study on perception of democracy: The case of Trabzon
Yazar: ÖZGE KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUSA YAVUZ ALPTEKİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokratik algı = Democratic perception ; Demokratik değerler = Democratic values ; Demokratik elitizm = Democratic elitism ; Demokratikleşme = Democratization ; Siyasi kültür = Political culture ; Trabzon = Trabzon

Özet:
Demokrasi, eşitlik, özgürlük, siyasal katılım ve siyasal temsil gibi temel değer ve nitelikleri ile birlikte, halkın yönetiminin sağlanmasında en fazla imkân ve fırsatı içeren bir yönetim şeklidir. 20. yüzyılın son çeyreğinde liberal demokrasilerde temsil veya meşruiyet krizi ortaya çıkmış ve bunun yol açtığı sorunların aşılabilmesinde temel çözüm katılımcı demokrasinin yaygınlaştırılması olmuştur. Demokrasi küresel bir olgu olmakla birlikte her toplumun kendine özel bir demokrasi tecrübesi bulunmaktadır. Demokrasiye yönelik algı ve beklentiler hem ideal anlamdaki demokrasi hem de mevcut siyasal yönetimler açısından toplumun kendi tecrübesi, siyasal kültürü ve alışkanlıkları bağlamında oluşmaktadır. Demokratik kültürün oluşmasında bir toplumdaki demokratik kurumların varlığı kadar o toplumdaki bireysel ve toplumsal değerler ve özellikler de temel önemdedir. Demokrasinin toplumda yerleşmesini sağlamak için toplumsal kültürün demokratikleşmesinin önündeki engellerin kaldırılması gerekir. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı Trabzon'daki demokrasi algısını ortaya koymak olup, araştırma algı, deneyim ve beklentiye dayalı 3'lü bir perspektifle gerçekleşmiştir. Bu amaca ulaşmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmış, Trabzon ilinde yaşayan 386 kişiyle anket ve 26 kişiyle derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen temel bulgu, demokrasinin diğer özelliklerinden çok seçimler ve oy kullanma faaliyeti çerçevesinde demokrasinin tecrübe edildiğidir. Demokrasiye bir olgu olarak güven varken kurumsallaşmış şekli olan temsil kurumlarına güven düşük orandadır. Demokrasinin temeli olan halk katılımı, seçimler dışındaki siyasal katılıma güvensizlik sebebiyle seçimlerle sınırlı bir durumdadır. Temsilcilere güvensizlikten kaynaklı temsil edilme sorunu ile yönetim-halk arasındaki kopukluk, kararların alınmasında halka danışılması isteğini beraberinde getirmiştir. Halkın, "daha fazla demokrasi" olarak özetlenebilecek beklentilerini şekillendiren, demokrasinin uygulamadaki sorunları olmuştur. Temel olarak eşitlik, özgürlük, adalet talepleri ve halkın dikkate alınması yönündeki beklentiler, Trabzon halkın demokrasi algıları ve mevcut deneyimlerinin bir yansıması olmuştur.

Abstract:
Democracy is a form of government that includes the most possibilities and opportunities for the management of the people, along with its basic values and qualities such as equality, freedom, political participation and political representation. In the last quarter of the 20th century, a crisis of representation or legitimacy emerged in liberal democracies and the main solution in overcoming the problems caused by this was the dissemination of participatory democracy. Although democracy is a global phenomenon, every society has its own experience of democracy. Perceptions and expectations regarding democracy are formed both ideal democracy and in terms of existing political administrations within the context of the society's own experience, political culture and habits. In the formation of democratic culture, individual and social values and features in a society are as important as the existence of democratic institutions in that society. Barriers to democratization of social culture must be removed to ensure democracy is established in society. In this context, the purpose of this study is to reveal the perception of democracy in Trabzon and the research has been realized with a 3-point perspective based on perception, experience and expectation. Quantitative and qualitative research methods were used together to achieve this purpose, and a survey was conducted with 386 people and in-depth interview with 26 people living in Trabzon city. The main finding obtained as a result of the research is that democracy is experienced within the framework of elections and voting activities rather than other features of democracy. While there is trust in democracy as a phenomenon, trust in representation institutions, its institutionalized form, is low. Public participation, which is the basis of democracy, is limited to elections due to distrust of political participation outside the elections. The problem of being represented due to insecurity to the representatives and the disconnection between the administration and the public brought along the demand to be consulted with the public in making decisions. It is the practical problems of democracy, shaping the public's expectations that can be summarized as "more democracy". Basically, the demands for equality, freedom, justice and the expectations to be taken into consideration by the public have been a reflection of the people's perceptions of democracy and their current experiences.