Dini ötekilik ve iletişimsel pratikler: Din değiştirenler üzerine bir araştırma
Religious otherness and communicational practises: A research on religious converts
Yazar: SAVAŞ KESKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKSEL GÖKER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Din = Religion ; Din değiştirme = Change of faith ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Dini iman = Religious faith ; Diyalojik iletişim = Dialogic communication ; Kimlik = Identity ; Kimlik değişimi = Identity change ; Yabancılaşma = Alienation ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Bu araştırmada, din değiştiren kimliğini yabancılaşma/ötekileşme ekseninde değerlendiren alan çalışmasındaki bulgulardan hareketle, din değiştirenlerin tanınma ve kimliği yeniden kurma süreçlerindeki yabancılık/ötekilik tecrübeleri ve ötekiliği aşmak için kurguladıkları iletişimsel taktikler, bilimsel bir sistematik çerçevesinde tartışılmıştır. Araştırmada kimlik ve ötekilik arasında diyalektik bağıntı, bir inşa ve sosyal ilişki biçimi olarak ele alınmıştır. Toplumsal iletişim pratiklerinin kimliği ötekilik bağlamında nasıl sürekli olarak yeniden kurduğu ve din değiştiren kimliğinin nasıl bir tanınma mücadelesine dönüştüğü konularına odaklanılmıştır.
Din değiştirme deneyimi, yalnızca inanç düzeyinde bir dönüşüme değil, aynı zamanda kimlik düzeyinde bir farklılaşmaya neden olmaktadır. Bu araştırmada, din değiştirmenin inanç boyutu (nedenler-sonuçlar) kapsam dışı bırakılarak, kimlik boyutu ile ilgilenilmektedir. Çünkü din değiştiren, kimliğini yeni dini inancının saikleri çerçevesinde yeniden kurmakta ve topluma karşı bir tanınma mücadelesine girişmektedir. Tanınma, modern çağda bir kimlikle var olmanın ön koşulu olarak, kimliği toplumsal mübadeleler yoluyla inşa edilen asli bir oydaşma ve mutabakata bağımlı kılmaktadır. Mutabakatın dışında kalan kimlikler ya tanınmamakta ya da yanlış tanınmaktadır. Din değiştiren kimliği, tanınma ile yanlış tanınma arasında mekik dokuyan bir konumdadır.
Din değiştirme ile birlikte ihdas edilen farklılaşma, din değiştirenin toplumsal varlığını 'biz'den koparmakta ve onu bir yabancıya/ötekiye dönüştürmektedir. Kimlikler arası bir göçü tecrübe eden din değiştiren, hem ayrıldığı din ile karakterize edilen toplum, hem de varmayı amaçladığı toplum nazarında bir yabancı olarak algılanmakta ve bir yabancıya müstahak görülen ayrımcılık ve dışlama reflekslerine muhatap olmaktadır.
Artık bir yabancı ya da öteki olarak algılanan din değiştiren, kimliğine yönelik tahakkümlerden korunmak ve tazyiklere karşı bir direnç seti oluşturmak için çeşitli taktikler geliştirmekte ve iletişim etkinliklerini bir telafi mekanizması formunda tertiplemektedir. Çünkü ötekiliği kuran dilsel pratikler, ötekiliği yıkacak gücü de içinde barındırmaktadır.
Araştırmada, din değiştirenlerin kimlik serüvenlerini geniş bir perspektiften okumak adına, din değiştirenlerle birlikte onların mücadele halinde oldukları sosyal çevreleri de örnekleme dâhil edilmiştir. Mersin ili örnekleminde gerçekleştirilen saha çalışmasında, örneklem birimleriyle derinlemesine görüşmeler yapılmış ve tanıklıklardan yola çıkılarak, tecrübelerin çeşitli kuramlarla ilişkisi tespit edilmiştir. Araştırma verileri, kuramsal semantiklerle desteklenerek çözümlenmiş ve din değiştirenlerin güçlü bir şekilde tecrübe ettikleri yabancılığa/ötekiliğe karşı direnç olarak bir takım iletişimsel taktikler geliştirdikleri saptanmıştır


Anahtar Kelimeler: Din Değiştirme, Kimlik, Yabancılık, Ötekilik, İletişim.

Abstract:
In this study, it is discussed that strangeness/otherness experiences in processes which includes recognition and reconsruction identity of religious converts and communicational tactics that is composed by them for to surpass otherness, in the context of findings in the field study which evaluated identity of religious convert on the axis strangeness/otherness, with a scientific semantic. In study, the colleration, between of identity and otherness is handled as a social relation and construction form. İt is focused that social communication practices how reconstructioned of identity in the context of otherness continiously and how transformed identity of religious converts to a recognition struggle.
	Religious Conversion causes not only tranformation on believe grade but also differentation on identity grade. In this study, it is excluded believe grade (reasons-results) of religious conversion and is interested in identity grade. Because, religious convert reconstructs its identity in the frame of motivation of its new religious believe and engages a recognition struggle against society. Recognition, as a precondition to exist with a identity in modern era, depends the identity to a substantive concensus and reconciliation which is built by social exchanges. Identities which stay out of reconciliation, either unrecognition or false recognition in the eyes of society. Identity of religious convert is a location which shuttle weaving between of unrecognition and false recognition.
	Differentation, which establishes with religious conversion, snatches being of religious convert from 'our' and transforms it to stranger/other. Religious convert that experiences migration between of identities, is detected as a stranger in the eyes of both societies which is leaved and aimed to arrive, and deals with discrimination and exclusion reflexes that is had it coming for a stranger by society.  
	No longer, religious convert which is perceived a stranger or other, develops for to construct a set of resistance against pressures and to protect from dominations directed its identity and arranges its communicational activities in the form of conpensation mechanism at the same time. Because, linguistic practices which construct the otherness, also embrace power which can destroy the otherness.
	In Study, it is included to sample also social environment of their which is struggled, with religious converts for to read from the broad perspective the adventures of religious converts. In field study which is realized in sample of Mersin province, is done in-dept interview with sample units and is identified relation of experiments with various theories which is based on testimonies. Study datas analyzed by supported theoritical semantics and fixed that religious converts develop some communicational tactics as a resistance against strangeness/otherness which is experienced in a powerful way.


Keywords: Religious Conversion, İdentity, Strangeness, Otherness, Communication.