Çok kültürlülük bağlamında toledo çevirmenler okulu ve çeviri tarihindeki yeri
In the context of multiculturalism, the school of translators of toledo and its place in the history of translation
Yazar: NESLİHAN KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZCAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Orta Çağ Endülüs İspanya'sı, tarih boyunca farklı kültürlerin bir arada yaşadığı ve etkileşim içinde olduğu bir dönemi temsil eder. Bu dönemde, Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar bir arada yaşayarak birçok alanda işbirliği yapmışlardır ve Endülüs, İslam kültürünün ve medeniyetinin önemli bir merkezi olmuştur. Toledo Çevirmenler Okulu, on ikinci ve on üçüncü yüzyıllarda faaliyet göstermiş önemli bir entelektüel merkezdir. Bu okul, farklı kültürlerden gelen bilginlerin bir araya gelerek Arapça, İbranice ve Yunanca gibi dilleri çevirip Latinceye ve İspanyolcaya tercüme ettiği bir merkezdir. Yapılan çeviriler, matematik, astronomi, tıp, felsefe ve diğer bilim alanlarında büyük bir bilgi birikimini Latin dünyasıyla buluşturmuştur. Çevirmenlerin çalışmaları, Batı Avrupa'da Orta Çağ'da yaşanan entelektüel ve bilimsel canlanmada önemli bir rol oynamıştır. Batı Avrupa, bu çeviriler aracılığıyla Antik Yunan ve Roma kültürüne yeniden erişim sağlamış ve bu sayede Rönesans'ın da temelleri atılmıştır. Toledo Çevirmenler Okulu, farklı kültürlerin ve dillerin var olduğu bir ortamda bilgi ve fikir alışverişini teşvik etmiştir. Bu da çok kültürlülük ve entelektüel çeşitliliğin Endülüs İspanyası'nda nasıl bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu tezde çok kültürlülük aracılığıyla Endülüs Müslümanlarının İberya'ya gelişinden itibaren Toledo Çevirmenler Okulu'nun kuruluşuyla beraber ortaya çıkan çalışmaların çeviri tarihine katkısının neler olduğunu incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Orta Çağ Endülüs İspanya'sı siyasi ve idari açıdan irdelenmiş, ardından çok kültürlülük kuramının öncülerinden Gerd Baumann'ın görüşlerine başvurulmuştur. Baumann'ın süreklilik ve diyalojik süreç üzerine inşa ettiği kuram Toledo Çevirmenler Okulu'nun kuruluşu, çevirmenler ve kimlikleri üzerinde tartışılmıştır. Çevrilen eserlerin niteliği ve beraberinde İspanya'da ve Avrupa'daki etkileri ünlü düşünürlerin yaratımları ve çevrilen eserleri aracılığıyla çeviri tarihi açısından kaybolmak üzere olan eserler, Batı Avrupa'da yeniden keşfedilmiş ve Antik Yunan ve Roma mirasının yeniden keşfi için önemli bir adım atıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Medieval Andalusia in Spain represents a period throughout history where different cultures coexisted and interacted. During this era, Muslims, Jews, and Christians lived together, collaborating in various fields, making Andalusia a significant center of Islamic culture and civilization. The Toledo School of Translators emerged as a prominent intellectual center during the 12th and 13th centuries. This school served as a hub where scholars from different cultures came together to translate languages such as Arabic, Hebrew, and Greek into Latin and Spanish. These translations facilitated the fusion of a vast body of knowledge in mathematics, astronomy, medicine, philosophy, and other sciences with the Latin world. The work of the translators played a crucial role in the intellectual and scientific revival during the Middle Ages in Western Europe. Through these translations, Western Europe regained access to the culture of Ancient Greece and Rome, laying the groundwork for the Renaissance. The Toledo School of Translators promoted the exchange of knowledge and ideas in an environment where different cultures and languages coexisted. This highlights the significance of multiculturalism and intellectual diversity in Medieval Andalusia. Therefore, this thesis aims to examine the contribution of the multicultural environment in Medieval Andalusia and the efforts of the Toledo School of Translators to the history of translation. Firstly, Medieval Andalusia is analyzed from political and administrative perspectives, followed by a discussion on the theories of multiculturalism, particularly drawing on the views of Gerd Baumann, a pioneer in this field. Baumann's theory, centered on continuity and dialogical processes, is applied to the establishment of the Toledo School of Translators and the identities of translators. The nature of translated works and their impact in Spain and Europe is examined, emphasizing their role in rescuing disappearing works in the history of translation. It is concluded that through the translations of renowned philosophers and works, Western Europe rediscovered the heritage of Ancient Greece and Rome, marking a significant step towards the revival of classical knowledge.