Porsuk çayı Kanal 1 kolunda bulunan farkılı hidrofit türlerde makro ve mikro element seviyelerinin incelenmesi
The levels of macro and microelements in some of hydrophyt, living in Channel 1 of Porsuk stream
Yazar: SİBEL ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÇİÇEK ; DOÇ. DR. ATİLA OCAK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Eskişehir = Eskişehir ; Porsuk Çayı = Porsuk Stream

Özet:
Bu çalışmada Porsuk Çayı'na dökülen Kanal 1 suyundaki bazı hidrofit bitkilerinin (Cynodon dactylon L. Pers var. dactylon, Polygonum lapathifolium L., Sparganium erectum L. subsp. erectum, Veronica anagallis-aquatica L., Ceratophyllum demersum L.) çeşitli organlarındaki makro ve mikro elementlerin birikimleri (Al, Ca, Fe, K, Mg, Na, P, S, Si, Zn, B, Cd, Cr, Cu, Hg, Mn, Ni, Pb, Se) araştırılmıştır.Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, Porsuk çayına dökülen Kanal 1 suyunda izin verilebilir sınır değerlerin üzerinde bir ağır metal kirliliğinin olduğu saptanmıştır. Yapılan analizler sonucu Porsuk Çayının 1. Kanal lokalitesinden alınan su örnekleri Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne göre değerlendirildiğinde; içerdiği Cd, Al ve Na miktarları açısından IV. sınıf (çok kirlenmiş su), Hg mikarı açısından III. sınıf (kirli su), Cu ve Fe miktarı açısından II. sınıf (az kirlenmiş su) ve Pb, Cr, Ni, Zn, Mn, B ve S miktarı açısından ise I. sınıf (yüksek kaliteli su) su kalitesine sahip olduğu saptanmıştır.Araştırma bulguları ışığında Kanal 1'den alınan sediment örnekleri için Cr ve Ni seviyeleri kabul edilebilir sınır değerlerin üzerindedir ve S. erectum subsp. erectum L.'nin kökünde Fe, Cr, Ni ve Pb, V. anagallis-aquatica L.'nin kök ve çiçek bölgesinde Fe, Zn, Ag, Cr ve Pb , C. demersum L.'nin kök ve gövde bölgesinde Fe, Cr, Ni ve Pb , C. dactylon L.'nin kök ve yaprak bölgesinde Fe, Cr, Mn, Ni ve Pb ve P. lapathifolium L.'nin kök ve yaprak bölgesinde Fe, Cr, Ni ve Pb değerleri için hiperakümülatörlük özellik gösterdikleri saptanmıştır. Böylece S. erectum subsp. erectum L., P. lapathifolium L., C. dactylon L. , V. anagallis-aquatica L. ve C. demersum L. bitkilerinin ağır metalleri absorbsiyon yeteneklerinden dolayı iyi birer hiperakümülatör bitki oldukları ve gelecekte çalışma alanında kurulması söz konusu olabilecek yapay sulak alanlarda kirli su ortamlarının temizlenmesinde bu bitkilerinin kullanılması su kalitesinin arttırılması açısından pozitif sonuçlar doğuracaktır.Anahtar Kelimeler: Ağır Metal, Eskişehir, Hiperakmülatör Bitki , Porsuk Çayı , Yapay Sulak Alan.

Abstract:
In this study, makro and mikroelement (Al, Ca, Fe, K, Mg, Na, P, S, Si, Zn, B, Cd, Cr, Cu, Hg, Mn, Ni, Pb, Se) accumulation of some parts of the hydrophyts (Cynodon dactylon L. Pers var. dactylon, Polygonum lapathifolium L., Sparganium erectum L. subsp. erectum, Veronica anagallis-aquatica L., Ceratophyllum demersum L.) in Channel 1 of Porsuk stream were investigated.It was determined that, Channel 1 of Porsuk Stream has more than permissible pollution level because of high heavy metal value. As a results of analysis, water samples are IV. class (very polluted water) because of including Cd, Al and Na; III. class (polluted water) because of including Hg; II. class (low polluted water) because of including Cu and Fe and I. class (non-polluted water) because of including Pb, Cr, Ni, Zn, Mn, B, S according to the evaluation of Water Pollution Control Regulations.The findings of the present study Cr and Ni levels of sediment samples in Canal 1 are more than permissible level and Fe, Cr, Ni and Pb was found in root of S. erectum subsp. erectum L. ; Fe, Zn, Ag, Cr and Pb was found in root and flower of V. anagallis-aquatica L. ; Fe, Cr, Ni and Pb was found in root and body of C. demersum L.; Fe, Cr, Mn, Ni and Pb was found in root and leaf of C. dactylon L.; Fe, Cr, Ni and Pb was found in root and leaf of P. lapathifolium L.. hyperaccumulator feature was determined for these plants.S. erectum subsp. erectum L. , P. lapathifolium L., C. dactylon L. , V. anagallis-aquatica L. and C. demersum L.are acceptable hyperaccumulator plant due to heavy metal absorption capacity. These plants are used to clean polluted waters and improve the quality of water in terms of positive consequences establishment of constructed wetlands that may be incurred in the future.Key Words: Heavy Metal, Eskişehir, Hyperaccumulator Plant, Porsuk Stream, Constructed Wetland.