Havayolu işletmelerinin yer operasyon sürecinde karşılaştıkları aksaklıkların yönetilmesinde örgütsel ağların rolü
The role of organizational networks in managing the disruptions in the airline ground operation process
Yazar: GÖKHAN TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. SENEM BESLER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Çalışmanın amacı, havayolu işletmelerinin yer operasyon sürecinde karşılaştıkları aksaklıkları, üst düzey yöneticilerinin informal ilişki ağları vasıtasıyla nasıl yönettiklerini anlamak ve açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda örgütsel ağlar kuramının temel argümanlarından faydalanılmaktadır. Araştırma alanı, Antalya havalimanında havayolu yer operasyon sürecinde doğrudan yer alan 30 işletmeden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında veriler, yarı yapılandırılmış görüşme ve ağ anketi teknikleri aracılığıyla havayolu işletmeleri ve tedarikçi işletmelerde çoğu istasyon sorumlusu düzeyinde 34 yöneticiden elde edilmiştir. Çalışmada nitel veri analizi için NVIVO 12, sosyal ağ analizi için UCINET 6.0'dan yararlanılmıştır.
Çalışma ile havayolu yer operasyon sürecinde karşılaşılan aksaklıkların yönetiminde informal ilişki ağının etkin bir biçimde kullanıldığı ortaya çıkarılmıştır. Bu durumun, özellikle sezon olarak adlandırılan yoğun uçuş döneminde havalimanı kapasitesinin en verimli şekilde kullanımını mümkün kıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte kullanılan informal ilişki ağında yer alan bağlantıların, çoğunlukla iş yeri kaynaklı iş arkadaşlığı temelinde kurulduğu ve zayıf bağların ağırlıkta olduğu bir güçlü-zayıf bağ bileşiminden meydana geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca aksaklıkların yönetimi ile ilgili olarak informal ilişki ağının kullanımında özel istek ve ricalar, verilen hizmette yaşanan gecikmeler ve bilgi/fikir/tavsiye paylaşımlarının önemli bir yeri olduğu görülmüştür. Ulaşılan bir başka sonuca göre aksaklıkların yönetiminde kullanılan informal ilişki ağının merkezinde iki yer A grubu yer hizmeti işletmesi ve devlet aktörü (sırasıyla GH1, GH2, D1) yer almaktadır. İnformal ilişki ağındaki en kilit (prestijli) aktörler ise iki A grubu yer hizmeti işletmesi ve terminal işletmesidir (sırasıyla GH1, T1 ve GH3).

Abstract:
The aim of the study is to understand and explain how airline companies manage the disruptions they encounter in the ground operation process through their informal networks. For this purpose, the main arguments of organizational networks theory are benefited. The research area consists of 30 companies directly involved in the airline ground operation process at Antalya airport. Within the scope of the study, the data was obtained from 34 managers, mostly at the level of station manager, in airline companies and supplier businesses through semi-structured interview and network survey techniques. In the study, NVIVO 12 was used for qualitative data analysis and UCINET 6.0 was used for social network analysis.
With the study, it was revealed that the informal relationship network was used effectively in the management of the disruptions encountered in the airline ground operation process. It was concluded that this situation enables the most efficient use of the airport capacity, especially during the peak flight period called the season. However, it has been determined that the connections in the informal relationship network used are mostly based on workplace-based business friendship and consist of a strong-weak tie combination where weak ties are predominant. In addition, it has been observed that special requests and requests, delays in the service provided and sharing information / ideas / advice have an important place in the use of informal relationship network regarding the management of disruptions. According to another result, two A group ground handling companies and state actor (GH1, GH2, D1, respectively) are at the center of the informal relationship network used in the management of disruptions. The most key (prestigious) actors in the informal relationship network are the two A group ground handling companies and terminal business (GH1, T1 and GH3, respectively).