İlköğretim ikinci kademede dil bilgisi öğretiminin sorunları üzerine bir araştırma
A Research on the problem of teaching grammar in the secondary schools
Yazar: İLHAN ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL BARIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Dil bilgisi, dogru yazıp okumak amacı ile dillerin baglı oldugu kuralları tespiteden bilim dalıdır. Dil bilgisi; bir dili ses, sekil ve cümle yapıları ile çesitli ögeleriarasındaki anlam iliskilerini inceleyerek bunlarla ilgili kuralları ve isleyisözelliklerini ortaya koyar.Dil bilgisi ögretimi de dille ilgili bilgilerin verildigi, Türkçenin anlama veanlatma dil becerilerinin yanında, bu alanları destekleyici, açıklayıcı ve örgütleyiciögretim etkinlikleridir. Bu bakımdan ele alındıgında dil bilgisi, Türkçenin okuma,dinleme, yazma ve konusma dil becerilerini tamamlayıcı bir isleve sahiptir.Çalısmada ögretmen görüslerinden hareketle dil bilgisi ögretiminin sorunlarıüzerinde durularak bu sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalısıldı. Ögretmengörüslerini tespit etmek amacıyla hazırlanan anket formu, Ankara iline baglı sekizmerkez ilçede uygulandı. Evrendeki bu ilçelerde 257 ögretmene ulasıldı.Anket formu, iki bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde ankete katılanögretmenlerin demografik ve akademik durumlarını tespit edici sorularbulunmaktadır. +kinci bölümde ise yedi farklı alt problemle ilgili ögretmenleringörüsleri alınmıstır. Ögretmen görüslerinden su sonuçları çıkarmak mümkündür:1. Ögretmenler, dil bilgisi ögretiminin anlama ve anlatma becerilerinigelistirdigine iliskin verilen ifadelere büyük oranda katılmaktadırlar.2. Ögretmenler, dil bilgisi ögretiminde en çok ders kitabınıkullanmaktadırlar.3. Ögretmenler, dil bilgisini ögretirken en çok fiil çatıları, fiilimsiler vebirlesik cümlelerde; en az da ünlü uyumları ve ünsüzlerle ilgili kurallardazorlanmaktadırlar.4. Ögretmenler, dil bilgisi ögretimiyle ilgili verilen problemlereçogunlukla katılmaktadırlar.5. Dil bilgisi ögretiminin sorunlarına iliskin önerilen çözümlereögretmenler büyük oranda katılmaktadırlar.

Abstract:
Grammar is a science which determines the rules of bounded languages inorder to write and read corectly. Grammar determines a language concerning rulesand their working properties by studying meaning connections between sound,shape, structure of sentence and different elements.Teaching grammar is supporter, explanatory and organizer teaching activityof understanding and explaining language skills besides the knowledge of languagewhich is given. Therefore, when it is examined, grammar has a completing functionof reading, listening, writing and speaking Turkish language skills.At research, by considering the problems of grammar teaching with the helpof teacher?s opinions, suggested solutions were tried to be bought to these problems.The questions which as prepared to determine teacher?s opinions was applied in eightcentral towns of Ankara. In these towns, 257 teachers were reached.The questionaire form is made up of two parts. In the first part, there arequestions in order to determine the demographic and academic positions of teacherswho attended the questionaire. In the second part, the opinions of teachers aboutseven different lower problems were obtained. It is possible to find these results fromthe teacher opinions:1. Teachers have agreed the idea that grammar teaching improvesunderstanding an explaining skills to a large extent.2. Teachers use course book mostly while teaching grammar.3. While teaching grammar teachers have problems mostly on verbpositions, gerunds, compound sentences but least on vowel harmony andconsonant rules.4. Teachers agreed mostly about the problems of grammar teaching.5. Teachers agree mostly about the sugested solutions to teaching grammarproblems.