Televizyon dizilerinin toplum üzerindeki etkileri sosyo-kültürel bir çözümleme (Erzurum örneği)
The effects of television serials on the community a socio-cultural analysis (Example of Erzurum)
Yazar: SELÇUK KIRTEPE
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MACİT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Davranış = Behavior ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials

Özet:
Kitle iletişim araçlarına teknolojik gelişmelerin kazandırdığı ivme ile toplum hayatında etkin konumunu pekiştiren televizyonun başlıca ürünü dizi filmler izleyiciler tarafından beğeni ile izlenmektedir. Dizi filmlerin sayısının artışı ve toplum gündemini meşgul etmesi dizi/toplum ilişkilerini inceleme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Televizyonun ve dizilerin topluma etkisi davranış ve kültür bağlamında ele alınmaktadır. Bu çerçevede dizi film programlarının toplum üzerindeki sosyo-kültürel etkileri ile toplumun dizilere bakış açısını araştırmak amaçlanmıştır. İmgesel anlatımın ön planda olduğu dizi filmlerde kültüre ait unsurlar yer alır. İzleyicilerin bu unsurlar hakkındaki düşüncelerini anlama amacıyla hazırlanan anket soru formu Erzurum şehir merkezinde ikamet eden vatandaşlara uygulanmıştır.
Televizyon izlemeye ayrılan zaman diliminin üç saat civarında olduğu ve etkilenmek için uzun süreli izlemenin gerekmediği sonucu elde edilmiştir. Bu neticenin zaman kullanımı açısından önemli olduğu belirtilmelidir. 'Dizi film' ve 'haber programlarının' en çok izlenen program türleri olduğu anlaşılmıştır. Televizyonun enformatif işlevi çerçevesinde 'dünyadan haber alma' seçeneği en önemli izleme sebebi olarak belirtilmiştir. Katılımcıların dizilerden en çok yakındığı unsurların 'müstehcenlik', 'değerlere ters düşme' olduğu ifade edilmiştir. 'Dini ve kültürel etkilenme' ile 'örnek alma ve davranış değişikliği' faktörlerinin ortalaması birbirine yakın çıkmıştır. Faktörlerde yer alan maddelerin birbiriyle olan sebep/sonuç bağı bu yakınlıkta etkilidir. Bu programlardan ev hanımlarının etkilenme puanları düşük çıkmıştır. Ancak günlük hayattaki uygulamalarına bakıldığında etkilenmenin olduğu fakat bunun ifade edilmediği gözlenmektedir. Aynı durum dizi karakterlerinin davranışlarından etkilenme konusunda geçerlidir. Katılımcıların 'biz onları neden örnek alalım/onları örnek almaya ihtiyacımız yok' değerlendirmeleri bu konuda duyulan rahatsızlığı ortaya koymaktadır.
Dizilerin izleyicileri değişik noktalardan etkilediği belirlenmiştir. Bireyler toplumda gördüklerinden etkilendiği gibi televizyonlarda gördüklerinden de etkilenmektedir. Etkilenmenin hazırbulunuşluk durumuna göre değişik oranlarda, kültür ve davranış boyutlarında meydana geldiği anlaşılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Kültür, televizyon dizileri, toplum

Abstract:
The acceleration due to technological developments in the mass media effectively strengthened its position in the life of society's by the main product of television's serial movies are monitored appreciated by the audience. The increase in the number of TV serials and occupying the agenda of the community has revealed the need to examine relations between the serials and the community. The effects of television and the series on the community are discussed in the context of behaviour and culture. In this context, it is aimed to investigate socio-cultural impacts of TV series on society and society's perspective on series. In the series that imaginary narration is foreground include elements belonging to culture. The questionnaire that is prepared in order to understand thoughts of the audience on these elements was applied to citizens who reside in the city centre of Erzurum.
The time allotted for watching television is around three hours and as a result it was obtained that long-term monitoring is not necessary for being effected. This result should be noted that the use of time is important. It was understood that 'soap opera' and 'news programs' are most-watched program types. In the frame of the informative function of television 'to get news from the world' option is specified as the most important reason for monitoring. The most of the elements that participants complain are expressed as 'obscenity' and 'elements opposing the values'. Religious and cultural influences and exemplary, and change in behaviour factors are very close to average. The relation between cause/result at the substances that take part in the factors is effective in this proximity. The scores of housewives' exposure to these programs were lower graduated. However, when looked at applications in daily life there has been an influence, but no expression is observed. The same situation is true about the effects of the behaviour of series characters. Evaluations of participants such as 'why should we take them as a model?/we do not need to imitate them' is putting forward the discomfort in this subject. 
It was determined that the series affect viewers from different points. Individuals have been affected by what they see on television as by what they see in society is also. It was understood that the influence occurred in different proportions at the size of culture and behaviour depending on readiness.



Key Words: Culture, Television Series, Community