II. Meşrutiyet'in Güneydoğu Anadolu'daki yansımaları 
(1908-1914)
Reflections of second constitutionalist period in Southeastern Anatolia 
(1908-1914)
Yazar: MESUT ATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Ermeni sorunu = Armenian question ; Ermeniler = Armenians ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
"II. Meşrutiyet'in ilanının Güneydoğu Anadolu'daki Yansımaları" adlı bu çalışmamızda, araştırmacıların üzerine yoğunlaştığı II. Meşrutiyet Dönemi ve hakkında yeterince inceleme yapılmamış Meşrutiyet-Doğu/Güneydoğu Anadolu ilişkisi ele alınmıştır. 
Beş bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Meşrutiyet öncesi Güneydoğu Anadolu bölgesi -Kürtler ve Ermeniler özelinde- ekonomik, toplumsal ve siyasi boyutlarıyla değerlendirilip, Meşrutiyet'in ilanına giden süreçte bölgenin durumu hakkında bir algı oluşturulmaya çalışılmıştır. 
İkinci bölümde, II. Meşrutiyet'in ilanı ile gelişen yeni algının mevcut algı ile mücadelesi ve bölge halklarının bu iki algı arasındaki tercihlerine paralel olarak kendi aralarında ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne yönelik gösterdikleri refleksler ele alınmıştır. Ayrıca Osmanlı tarihinde önemli bir yeri olan 1908 Seçimleri Diyarbakır Vilayeti ve sancakları merkez alınarak incelenmiştir.
Üçüncü bölümde, yine Meşrutiyet'in ilanıyla siyasi tarihimize giren siyasal parti ve dernekleşme faaliyetlerinin Güneydoğu Anadolu'ya uzantısına değinilmiştir. Burada hem "İttihat ve Terakki Cemiyeti" ve "Hürriyet ve İtilaf Fırkası" gibi siyasal yaşamda daha çok söz sahibi olan merkez partilere hem de bölge halklarının kurduğu, hakkında çok fazla bilgiye sahip olmadığımız cemiyetlere yer verilmiştir.
Dördüncü bölümde, 1908 sonrası kurulan cemiyetlerin Güneydoğu Anadolu bölgesindeki basın hareketlerinden bahsedilmiştir. 
Son bölümde ise bölgenin sorunlarının neler olduğu tespit edilmiş, bu sorunları dile getiren grupların bölgeye yönelik taleplerine yer verilmiş ve hükümetin bölgeye bakış açısına açıklık getirilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Doğu/Güneydoğu Anadolu, Ermeniler, İttihat ve Terakki, Meşrutiyet'in İlanı, Kürtler, Sorunlar ve Islahatla

Abstract:
In this study "Reflections of Second Constitutionalist Period in Southeastern Anatolia" the Second Constitutionalist Period, which have been focused by the researchers, has not been studied in detail, the Constitutionalist Period- Eastern/Southeastern relation has been handled. 
In the first chapter of this study, which consists of five chapters, Pre- Constitutionalist Period Southeastern Anatolia Region has been evaluated in economic, social and political terms- specifically in terms of Kurds and Armenians, and a perception has been tried to be created about the situation of the region in the period towards declaration of constitutional monarchy. 
In the second chapter, the struggle between the new perception emerged after declaration of the Second Constitutional Period and the present perception and the reflexes of peoples of the region shown among themselves in parallel with their preferences between these two perceptions and towards Committee of Union and Progress. Furthermore, 1908 elections that have a significant place in Ottoman history have been examined in the center of Diyarbakır Province and its sanjaks.  
In the third chapter, the extension of political party and association activities that entered into our political history with declaration of Constitutional Monarchy to Southeastern Anatolia has been mentioned. Here, both central parties that have a voice mostly in political life such as "Committee of Union and Progress" and "Freedom and Accord Party" and the committees established by the peoples of the region and that we do not have much knowledge about have been included.  
In the fourth chapter, the press movements of the committees established after 1908 in Southeastern Anatolia Region have been mentioned. 
In the last chapter, the problems of the region have been determined, the demands of the groups that mention these problems on the region have been included and the point of view of the government towards the region has been tried to be clarified.




Keywords: Eastern/Southeastern Anatolia, Armenians, Union and Progress, Declaration of Constitutional Monarchy, Kurds, Problems and Reforms