Muğla bölgesi termik santrallarının karşılaştırılmalı radyolojik risk analizi
Comparative radiological risk analysis of power plants in Mugla region
Yazar: EKREM ÇAĞRI KORBA
Danışman: PROF. DR. TAYFUN BÜKE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Linyit = Lignite

Özet:
Termik santrallarda kullanılan linyitte, doğal radyoizotoplar ve bunların ürünleri bulunur. Yüksek sıcaklıklarda yakılan linyit kömürünün bileşiminde bulunan uranyum ve diğer radyoizotoplar zenginleşmiş olarak küle geçer. Santralların elektro-filtrelerinin verimine bağlı olarak, bir miktar uçucu kül atmosfere yayılarak radyoaktif kirliliğe neden olur.Literatürde, bu çalışmanın konusunu oluşturan Muğla Bölgesinde bulunan Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallarının her biri için radyolojik risk hesabı yapan çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmanın literatürde yer alan çalışmalardan farkı, 3 termik santralın aynı anda modellenmesi sonucu radyoaktif kirlilik ve radyoaktif kirliliğin neden olduğu radyolojik risklerinin bütünleşik olarak ele alınmasıdır.Radyoaktif uçucu küllerin santral bacasından çevreye yayılması sonucu, Muğla bölgesinde bulunan, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallarından kaynaklanan radyoaktif kirlilik ve radyoaktif kirliliğin neden olduğu radyolojik riskler, uluslararası boyutta kullanılan çevresel radyasyon kodu CAP88-PC bilgisayar programı ile hesaplanmıştır.Yapılan hesaplamalarda, en yüksek maksimum bütün vücut etkin doz değerine sahip olan santral, Yatağan Termik Santralı olup, bu değer 0.00027 mSv/yıl'dır. Kollektif etkin doz değerleri hesabında da yine Yatağan Termik Santralı en yüksek değere sahip olup bu değer de 2.2 kişi mSv/yıl'dır.Bunlara ek olarak,yapılan hesaplama sonucu, en yüksek bütün vücut etkin doz değerine sahip olan kesişim bölgesinin, Yatağan ve Yeniköy santralları arasında kalan Yeşilköy yerleşim yerinin olduğu belirlenmiştir. Bu değer, 0.00023 mSv/yıl olarak hesaplanmıştır.Bu sonuçlara göre; üç termik santralın 30 km yarıçaplı bir bölgeyi kapsayacak şekilde, yaşayan halk için hesaplanan kollektif etkin doz ve bütün vücut etkin doz değerleri, Uluslararası Radyasyondan Korunma Komisyonu tarafından belirtilen kriterlerin oldukça altında olduğu görülmektedir.

Abstract:
Lignite, like most materials found in nature, contains trace quantities of naturally occurring radionuclide?s. In the production of electrical power, lignite is burned; uranium and other radioisotopes become concentrated and enriched in the ash.In the literature, there are some studies about the radioisotope determination and radiological risk assessment calculation from all type coal-fired power plant and also Yatagan, Yeniköy and Kemerköy power plants. The scope of this project differs from the studies in the literature is that the radioisotope emissions will be released from 3 power plants at the same time.Radioactivity levels due to three power plants and the radiological risks of those levels around the Mugla region were carried out by the computer code CAP88-PC. 
In the calculations, the highest value of the maximum effective dose of whole-body plant, which is Yatağan Power Plant, this value is 0.00027 mSv / year. Collective effective dose values with the highest value in the account is still Yatağan Power Plant, this value is 2.2 persons in mSv / year.
In addition, the result of the calculation, with the highest value of the intersection of whole-body effective dose, between Yatağan and Yeniköy power plants residential area was determined as Yesilköy. This value, was determined as 0.00023 mSv/year.
According to these results, three power plants to cover an area of 30 km radius, for the inhabitants of the collective effective dose and the whole body effective dose calculated values below the criteria specified by the International Commission on Radiation Protection is observed.