Sürekli ayaktan periton diyalizi hastalarında uyku kalitesini etkileyen faktörler
The factors effecting the sleep quality in continuous ambulatuar periton dialysis patients
Yazar: AYLA ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN DERVİŞOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Albüminler = Albumins ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Depresyon = Depression ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Periton diyalizi-sürekli ambülatuar = Peritoneal dialysis-continuous ambulatory ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD) hastalarındauyku kalitesi ile demografik, klinik ve psikososyal faktörlerin ilişkisininaraştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 112 SAPD hastası (52 kadın, 60 erkek, ortalama yaş51.4±14.8 yıl) dahil edilmiştir. Bu hastaların demografik, klinik ve biyokimyasalparametreleri analiz edilmiştir. Uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburgh UykuKalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılmıştır. Depresif semptomların şiddeti BeckDepresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılarak değerlendirilmiştir. HBS, IRLSSG tarafındantanımlanan kriterlerle ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi parametreleri SF-36 YaşamKalitesi (YK) Formu anketi ile değerlendirilmiştir.Bulgular: PUKİ > 5 skorlu hastalar (kötü uyku uyuyanlar) daha düşük serumalbümin (P=0.008), total kolesterol (P=0.034), normalize protein nitrojengörünümüne eşdeğer normalize protein (nPCR; P=0.046), ve rezidüel renalfonksiyon prevalansı (P=0.012), daha yüksek serum ferritin (P=0.016), ve BDÖskorlarına (P<0.001) sahip olduğu saptanmıştır. Uyku kalitesi ile diğer demografikve klinik parametreler arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.HBS prevalansı kötü uyku uyuyanlarda daha yüksek olmasına rağmen, farklılıkistatiksel anlamlılığa ulaşmamıştır (%27'ye karşın %44; P=0.067). Çoklu değişkenlianalizde, sadece artan BDÖ skorunun kötü uyku kalitesinin bağımsız prediktörüolduğu saptanmıştır (P=0.031). İyi uyku uyuyanlara kıyasla, kötü uyku uyuyanlardaYK' nin tüm alt alanlarında istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük skorlar tespitedilmiştir.Sonuçlar: Uyku kalitesi kötü olanların daha düşük beslenme indekslere sahipolmasına rağmen, artan depresif semptom skalasının kötü uyku kalitesinin tekbağımsız prediktörü olduğu saptanmıştır. Kötü uyku kalitesi aynı zamanda düşükyaşam kalitesi ile ilişkilidir. Uyku kalitesini ve YK'ni iyileştirmek ve dolayısıylahasta sağkalımını arttırmak için bu faktörlerin rutin olarak taranması gereklidir.Anahtar kelimeler: Albümin, sürekli ayaktan periton diyalizi, depresyon, yaşamkalitesi, huzursuz bacak sendromu, uyku kalitesi

Abstract:
Aims: The aim of this study was to investigate demographic, clinical andpsychosocial factors associated with sleep quality in patients on continuousambulatory peritoneal dialysis (CAPD).Methods: A total of 112 patients (52 women and 60 men, mean age 51.4±14.8 years)on CAPD were included in this study. Their demographic data, clinical andbiochemical parameters were analyzed. Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) wasused for assessing sleep quality. The severity of depressive symptoms was assessedusing the Beck Depression Inventory (BDI). The diagnosis of restless legs syndrome(RLS) was made using the criteria defined by the International Restless LegsSyndrome Study Group. Health related quality of life parameters (HRQoL)parameters were assessed by Short Form of Medical Outcomes Study questionnaire.Results: Patients with PSQI scores of > 5 (?bad sleepers?) had lower serum albumin(P=0.008), lower total cholesterol (P=0.034), lower normalized protein equivalent ofnitrogen appearance (P=0.046), and lower prevalence of residual renal function(P=0.012), higher serum ferritin (P=0.016), and elevated BDI scores (P<0.001). Nostatistically significant difference was evidenced between sleep quality and otherdemographic and clinical parameters. Although the prevalence of RLS was higher inbad sleepers, the difference did not reach statistical significance (44% vs. 27%;P=0.067). In multivariate analysis, only elevated BDI was the independent predictorof poor sleep quality (P=0.031). Compared with good sleepers, bad sleepers hadsignificantly lower HRQoL scores in all domains.Conclusions: Although, poor sleepers had lower nutritional indices, an elevated BDIis the only independent predictor of poor sleep quality. Poor sleep quality is alsoassociated with lower QoL. Routine screening of these factors are necessary toimprove sleep quality, QoL and therefore patient survival.Key words: Albumin, continuous ambulatory peritoneal dialysis, depression, qualityof life, restless legs syndrome, sleep quality