Parlamento ve dış politika
Parliament and foreign policy
Yazar: ÇINAR BAHÇACI
Danışman: PROF.DR. ERSİN ONULDURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
(Bahçacı, Çınar, Parlamento ve Dış Politika, Yüksek Lisans Tezi, Danışman:Prof. Dr. Ersin Onulduran, 146 s.)TEZ ÖZETİTarihsel süreçte parlamentoların müdahalesine en son açıkkonu Dış Politika olmuştur. Hükümetler dış politikada kendileriniserbest hissetmişlerdir. Devletin bekası, güvenlik gibi hassasnoktalar yanında; uluslararası ilişkilerde hızlı karar alma gereğininsonucu, net tavır koyma zorunluluğu gibi etkenler dış politikayıdemokratik süreçlerden ayırma eğilimini desteklemiştir. Türkiyeaçısından da uygulayıcılar ve teorisyenlerde, dış politikada dışarıyakarşı tek ses olmanın önemi ve bu alanın hükümetlerebırakılmasında görüş birliği görülür.Parlamentolar dış politikanın oluşumunu ve uygulanmasınıgeciktirici/engelleyici olarak görülmekte; bu, dış politikada kararalıcılarla parlamento arasında kurulması yararlı olan yetki paylaşımıile işbölümünün ortaya çıkmasını geciktirmektedir. Hükümetler, dışpolitikanın iç siyasetten farklılığı ve müdahale zorluğundanfaydalanarak, arkalarındaki parlamento desteğine ters düşmeyi gözealabilmektedirler. Bu noktada, lider merkezli parti mekanizmasısiyasal krizleri önlemektedir.1982 Anayasası, dış politikadaki yasama ( muhalefet) -yürütmeçatışmasına Cumhurbaşkanlığı makamını da eklemiştir. KörfezKrizi'nde dizginleri eline almak isteyen Cumhurbaşkanı'nadirenmenin zorluğunu yürütme gücünü paylaşan hükümet veParlamento'daki muhalefet açıkça görmüşlerdir. Son tahlilde, dışpolitikada asıl belirleyicinin hükümetler olduğu evrensel kabulgörüyor olsa da, parlamentoların işlevinin ?sonradan denetim? ilesınırlı olamayacak kadar önemli olduğu aşikardır.Parlamento, elindeki 'bütçe' başta, denetim araçlarını etkinkullanarak, halkın iradesini dış politikaya yansıtabilmelidir.Uluslararası alanda, parlamentolararası etkileşimin artmasıyla birçokparlamenter kontrol aracı doğmakta; bunlar, hükümetlerin dışpolitika tekelini kıran gelişmelere yolaçmaktadır. Global veyabölgesel uluslararası örgütlerin, konferansların anayasaları, kararlarıulusal otoriteleri ikame eder hale gelmiştir.İleride gelişimini tamamlayacak 'ulus-üstü karar almamekanizmalarına' katılan parlamenterler eliyle, dış politikadainsiyatifin parti disiplinini kırmış parlamentolara geçeceğibeklenmelidir. Bu çalışma kusursuz demokrasiye giden yolda birgediğin daha kapatılması çabasıdır.

Abstract:
Bahçacı, Çınar, Parliament and Foreign Policy, Master?s Thesis, Advisor:Prof. Dr. Ersin Onulduran, 146 p.THE THESIS SUMMARYIn historical process, recent topic, which was subjected toparliamentary interference, has been foreign policy. In this point, thegovernments have felt themselves free regarding determination andimplementation of foreign policy. In Turkey case, an agreement establishedamong theoreticians and the people who is in practice on the importance ofbeing a unique voice on foreign policy issues.Parliaments are delaying the establishment of beneficial the usefulrelations between decision-makers and the parliament and obstruct thesharing of governmental authority and of division of business amonggovernment bodies. Governments sometimes venture to contradict with theparliamentary support behind backing themselves up by taking advantageof foreign policy?s differences from domestic politics and of difficulty ofinterference by the legislative, executive and public opinion. However,leader-centric authoritarian party mechanism prevents possible politicalcrises.1982 Constitution added another element to contradictions, by meansof increasing power of the Presidency. During the First Gulf Crisis, when thePresident Ozal met resistance and the opposition from the executive bodyfor his wish to keep the power solely in his hands during Crisis period.In fact, parliament can easily reflect public opinion?s on foreignpolicy issues by efficiently using traditional supervision vehicles as in thecase of budget deliberations. Nowadays in international area; workingprinciples and main agreements of international organizations at global orregional levels, decisions reached by such organizations, Constitution ofinternational organizations and conferences and their ruling at regional andglobal level are getting substituting the authorities of national organs.In future, it can be expected that by the virtue of the played by theparliamentarians who participated in supra-national decision makingmechanism, like European Unions bodies, initiative in national foreignpolicy making will be transferred to new parliaments that would have notcarry the weight of domestic political parties.