Uzaktan sağlık hizmetlerinin kullanılmasına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi
Development of an attitude scale for the use of telemedicine services
Yazar: MEHTAP YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET UYAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Teleterapi = Teletherapy ; Teletıp = Telemedicine ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada uzaktan sağlık hizmetlerinin kullanılmasına yönelik tutumu değerlendirmek için kullanılacak ölçeğin geliştirilmesi, geliştirilen ölçeğin güvenilirlik ve geçerlilik çalışmasının yapılması ve ölçekten alınan puan ile ilişkili olabilecek özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Konya ili Meram ilçesinde yer alan Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18 yaş üstü 600 hasta ve hasta yakını ile gerçekleştirilen bu çalışma metodolojik türde tasarlanmıştır. Araştırmada veri toplamak için sosyo-demografik özellikler formu ve 5'li likert yapıda tasarlanan aday ölçek formu kullanılmıştır. Veri toplama formları katılımcılara gözlem altında uygulanmıştır. Veri analizi için SPSS ve R programları kullanılmıştır. İstatistiksel olarak p<0,05 olan durumlar anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya güvenilirlik ve Açıklayıcı Faktör Analiz (AFA) için 250 kişi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 350 kişi, toplamda 600 kişi dâhil edildi. Aday ölçeğin tüm güvenilirlik ve geçerlilik analizlerinden elde edilen sonuçların yeterli düzeyde olduğu tespit edildi. Tek alt boyuttan ve 18 maddeden oluşan ölçeğin toplam açıklanan varyansının %53,8,  Cronbach's Alpha katsayısının 0,947 olduğu bulundu. Ölçekten alınan puan ile çalışma durumu, kronik hastalık varlığı arasında anlamlı fark saptandı (p<0,05). 
Sonuç: Araştırma sonucunda "Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Kullanılmasına Yönelik Tutum Ölçeği" adında 18 sorudan oluşan 5'li likert yapıda yeni bir ölçme aracı geliştirilmiş, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılarak 18 yaş üstü bireylerde kullanılmaya uygun olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Objective: This study aimed to develop a scale to assess attitudes towards the use of telemedicine services, to study the reliability and validity of the developed scale, and to determine the characteristics associated with the scores obtained from the scale.
Method: This study, which was carried out with 600 patients over the age of 18 who applied to the Family Health Centers in the Meram district of Konya, and their relatives, was designed methodologically. The socio-demographic characteristics form and the candidate scale form designed in a 5-point likert structure were used to collect data in the research. The data collection forms were applied to the participants under observation. SPSS and R programs were used for data analysis. Statistically, cases with p<0.05 were considered significant.
Results: 250 people for reliability and Explanatory Factor Analysis (EFA), 350 people for Confirmatory Factor Analysis (CFA), 600 people in total were included in the study. It was determined that the results obtained from all reliability and validity analyzes of the candidate scale were sufficient. It was found that the total explained variance of the scale, which consists of a single sub-dimension and 18 items, was 53.8%, and the Cronbach's Alpha coefficient was 0.947. There was a significant difference between the score obtained from the scale and the working status and presence of chronic disease (p<0.05).
Conclusion: As a result of the research, a new measurement tool called "Attitude Scale Towards the Use of Telemedicine Services" consisting of 18 questions in a 5-point Likert structure was developed, reliability and validity analyzes were performed and it was shown to be suitable for use in individuals over 18 years of age.