Kanser hastalarında motivasyonel görüşmenin öz-etkililik ve yaşam doyumuna etkisi
The effect of motivational interviewing on self-efficacy and life satisfaction in cancer patients
Yazar: ZEKİ MAMUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK GÜNEŞ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırma kanser hastalarında motivasyonel görüşmenin öz etkililik ve yaşam doyumuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak Ocak 2020-Haziran 2022 tarihlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi ve Onkoloji Servislerindeki tüm kanser hastaları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi bu evrenden gelişigüzel örnekleme yöntemiyle seçilen 55 deney, 55 kontrol olmak üzere toplam 110 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Öz Etkililik Ölçeği (ÖEÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılmıştır. Deney grubu hastalarına ön test sonrası 6 motivasyonel görüşme yapılmıştır. Kontrol grubu hastalarına herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, t testi, korelasyon analizi testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Deney grubu hastaların ÖEÖ ön test puan ortalaması62,25±4,53, son test puan ortalamasının 81,20±4,25 olduğu, YDÖ ön test puan ortalaması18,94±2,15, son test puan ortalamasının 24,96±2,54 olduğu bulundu. Kontrol grubu hastaların ÖEÖ ön test puan ortalamasının 61,03±4,49, son test puan ortalamasının 63,74±5,91 olduğu, YDÖ ön test puan ortalamasının 18,30±1,70, son test puan ortalamasının 19,70±0,75 olduğu saptandı. Deney ve kontrol gruplarının ÖEÖ ve YDÖ ön test ile son test puan ortalamaları arasında görülen farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu saptandı (p< 0,05).
Sonuç: Kanser hastalarında motivasyonel görüşmenin öz etkililik ve yaşam doyumunu arttırdığı belirlendi. Motivasyonel görüşmenin hemşirelik uygulamalarında tedaviyi desteklemek amacıyla bir yöntem olarak kullanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, kanser, motivasyonel görüşme, özetkililik, yaşam doyumu

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effect of motivational interviewing on self-efficacy and life satisfaction in cancer patients.
Materials and Methods: The research was conducted between January 2020-June 2022 as a semi-trial model with a pre-test, post-test, and control group. The target population of the research was composed of all cancer patients in the General Surgery and Oncology Departments of Fırat University Hospital. The sample population of the study consisted of 55 experiments and 55 controls selected by random sampling method from this population, totaling 110 patients. In collecting the data, the Personal Information Form, Self-Efficacy Scale (SES), and Life Satisfaction Survey (LSS) were used. Six motivational interviews were conducted with the experimental group of patients after the preliminary test. No intervention was applied to the control group of patients. Descriptive statistics, t-tests, and correlation analysis tests were used to evaluate the data.
Results: The mean SES pre-test score of the experimental group patients was found to be 62.25±4.53, the mean post-test score was 81.20±4.25, the mean LSS pre-test score was 18.94±2.15, and the mean post-test score was 24.96±2.54. The mean SES pre-test score of the control group patients was 61.03±4.49, the mean of the post-test score was 63.74±5.91, the mean of the LSS pre-test score was 18.30±1.70, and the mean of the post-test score was 19.70±0.75. It was determined that the differences between the SES and LSS pre-test and post-test score averages of the experimental and control groups were statistically significant (p< 0.05).
Conclusion: It was determined that motivational interviewing increases self-efficacy and life satisfaction in cancer patients. It may be suggested that motivational interviewing should be used as a method to support treatment in nursing practices.
Keywords: Cancer, Nursing, motivational interviewing, self-efficacy, life satisfaction