Vajinismus hastalarında duyu kapılamasının görsel uyaranla ilişkisinin incelenmesi /
Yazar: ÖZGE YÜKSELAY
Danışman: UZMAN MURAT YALÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsel sorunlar = Sexual problems ; Cinsellik = Sexuality ; Duyular = Sensation ; Kadınlar = Women ; Vajinal hastalıklar = Vaginal disease ; Vajinismus = Vaginusmus

Özet:
Amaç: Duyusal kapılama sinir sistemi tarafından gereksiz olarak değerlendirilen tekrarlayan uyaranların baskılanarak filtrelenmesini sağlar. Duyu kapılaması uyaran fazlalığının yol açabileceği karmaşadan merkezi sinir sisteminin (MSS) korunabilmesini sağlayan fizyolojik mekanizmadır. Araştırmamızın amacı; vajinismus hastalığının gelişmesinde bireysel yatkınlığa neden olabilecek fiziksel etmenleri incelemek amacıyla duyusal bilgi işleme süreçlerinin, vajinismus oluşumuna olan katkısını araştırmaktır. 
Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne cinsel terapi amacıyla yapılan başvurular arasından klinisyen tarafından yapılan görüşmede DSM 5 kriterlerine göre vajinismus ('genitopelvik ağrı-birleşme bozukluğu') tanısı konup araştırmaya katılmayı kabul eden 21 vajinismus olgusu ile 19 sağlıklı gönüllünün sosyodemografik veri formu ve cinsel öykü formu alınarak p50 kayıtları yapılmıştır. İşitsel uyarılmış potansiyel p50 inhibisyonunun hesaplaması için çift klik paradigması kullanılırken bunun yanında ek olarak duyu kapılamasının görsel uyarandan etkilenmesini incelemek amacıyla vajinismus hastalığıyla ilgili olarak International Affective Picture System (IAPS)'den edinilen 'korku' ve 'cinsellik' içerikli iki adet sabit resim kullanılmıştır.
Bulgular: Görsel cinsel uyaran eşliğinde bakılan işitsel duyu kapılama oranlarının vajinismus hastalarında özellikle frontal santral bölgedeki Fz elektrodunda yapılan ölçümde sağlıklı gruba göre anlamlı derecede azalmış olduğu saptanmıştır. Duyu kapılamasındaki bu azalmayla, ön sevişme süresinin kısalığı arasında pozitif yönde orta-ileri düzeyde ilişki görülmüştür.
Tartışma ve Sonuç: Cinsel görsel uyaran karşısında gözlenen duyu kapılama bozukluğunun korku içerikli görsel uyaran karşısında gözlenmemesi hastalığa spesifik duyusal bilgi işlem süreçlerinin devrede olduğunu gösteriyor olabilir. Ön sevişme süresi arttıkça kapılama bozukluğunun azalması ise girişimsel işlemlerin aksine vajinismustaki duyusal odaklanma (sensate focus) ve sistematik duyarsızlaştırma gibi tedavi tekniklerinin önemine katkıda bulunmakta olup bu tekniklerle birlikte yeni teknikler oluşturulup geliştirilmesinde gelecek araştırmalara yol gösterici olabilir.

Abstract:
Aim: Sensory gating provides to supress incoming irrelevant repetitive sensory input. This protective phisiologic mechanism provides central nervous system (CNS) from irrelevant information. The aim of this study to investigate sensory information processing that induced by visual sexual stimuli and its effect on vaginismus' clinical presentation on the basis of underlying etiological factor of vaginismus. These differences of sensory information processing in vaginismus may predict objective markers that can be use in treatment and clinic follow-up of the disease.
Materials and Methods: The study includes 19 healthy controls and 21 female patients who presented Erenkoy Mental Health Hospital to request sex therapy and diagnosed as genitopelvic pain/penetration disorder according to DSM 5 with clinical observations. All the participants were asked to complete two questionnaires about their socio-demographic and sexual history parameters. Auditory evoked potential p50 inhibition was assessed by using auditory double click paradigm. At the same time with double click paradigm two kind of pictures which was about 'fear' and 'sexuality' taken from International Affective Picture System (IAPS) were used to calculate the effect of visual stimuli -that is in relation to vaginismus- on sensory gating.
Results: Auditory sensory gating that induced by visual sexual stimuli is reduced in vaginismus group than control subjects especially at Fz electrode that locates at frontal central region. The impairment of sensory gating has moderate-strong positive correlation with foreplay duration. 
Discussion and Conclusion: Sensory gating dysfunction in vaginismus group that induced by only visual sexual stimuli (not by visual fear stimuli) signalize that the spesific sensory information processing for vaginismus is online. And it seems like increasing of duration of foreplay makes sensory gating normalize that shows how important the therapeutics techniques for vaginismus such as sensate focus or systematic desensitization. These results that could be related to the therapeutic techniques may be a guide for future researches to improve new therapeutic techniques for vaginismus.