Omurga deformitelerine yönelik postür destekleyici giysi (soft exosuit) geliştirilmesi
Posture supporting garment (soft exosuit) development for spinal deformities
Yazar: ŞÜKRAN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. NEŞE YAŞAR ÇEĞİNDİR
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Deformasyon = Deformation ; Duruş = Posture ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Omurga = Spine ; Omurga deformitesi = Spine deformity ; Skolyoz = Scoliosis ; Özel amaçlı giysi = Special purpose clothing

Özet:
Omurga, insanı ayakta erekt postürde tutan iskeletin önemli bir bölümü ve temel eksenidir. Bu yapıda oluşan doğumsal veya edinsel  değişiklikler, hafifden şiddetliye farklı postüral bozukluklara neden olur. Adölesan dönemde sık rastlanan Adölesan İdiopatik Skolyoz (AİS),  sebebi bilinmeyen üç boyutlu omurga deformitesidir. AİS'da erken dönemde eğriliği kontrol altına almak için sert korseler (rijit ortezler) kullanılmaktadır. Bu korselerin sert yapısı ve kozmetik uygunsuzluğu adölesan bireylerde korse kullanımında isteksizlik yanında psikososyal problemlere neden olmaktadır. Bu durum tedaviyi olumsuz etkilemekte, tedavi başarısını azaltmakta ve düzenli kullanılmaması nedeniyle skolyozda ilerlemeye neden olmaktadır. Soft yapıdaki korseler, kullanıcı tarafından daha fazla kabul görmekle birlikte rijit yapıdaki korseler kadar skolyozu kontrol etmedeki etkinliği  tartışmalıdır. Bu ihtiyaçtan yola çıkılarak,  bu araştırmada omurga deformitelerine yönelik postür destekleyici iki farklı Soft Exosuit geliştirilmiş ve olgu üzerinde denemeler ile tasarımsal yönü ve skolyoz kontrolündeki etkisi araştırılmıştır. 
Deneysel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın örneklemini oluşturan olgu; konu uzmanı hekim tarafında rijit ortez kullanım endikasyonu alan  14 yaş skolyoz Cobb açısı 29o olan sert korse kullanmayı kabul etmeyen  adölesan kız bireydir. Olgunun skolyozdan etkilenen vücut segmentlerini kontrol etmek amacı ile kullanıcı merkezli tekrarlı (iteratif) tasarım yaklaşımı ile Soft Exosuit prototipleri hazırlanmış ve üzerinde denenmiştir. Soft Exosuit prototiplerinin vücut postürünü kontrol etmedeki etkinliği Korse deneyimi olan hekim ile birlikte analiz edilerek revize edilmiştir. Araştırma yönteminde karar verilen form ve ölçekle toplanan  veriler; Soft Exosuit kullanımı öncesi, tedavinin 3., 6. ve 15'inci aylarındaki muayene, radyolojik ve yaşam kalitesi değerlendirmeleri ile etkinlik yönü ile analiz edilmiştir. 
Pretotip ve prototip tasarımı öncesinde malzeme ve kalıp konstrüksiyonuna yönelik ön hazırlıklar ve testler yapılmıştır. En iyi postür desteğini hangi malzemenin nasıl bir kalıp formuyla vereceğine yönelik teknik analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sayısal verilerin yorumlanmasında istatistiksel analizlerden faydalanılmıştır. Tasarıma ait değerlendirmelerde, ilgili alan uzmanları ve kullanıcı görüşleri dikkate alınmıştır. Tüm aşamalar hem klinik hem de tasarım perspektifinde çok disiplinli yaklaşım ile gerçekleştirilmiştir.
Geliştirilen, Soft Exosuit prototipleri araştırma olgusu olan  hasta tarafından 15 ay süreyle tam zamanlı olarak kullanılmıştır. Tedavinin sonlandırılması için yapılan kontrolde olguda hem kozmetik hem de radyolojik skolyoz Cobb açısı değerlendirmeleri yapılmıştır. Soft Exosuit kullanımı olgunun vücut kozmetik kontrolünü sağlamış, CSL orta hatta dengelemiştir. Cobb açısının başlangıca göre 8,5o azalma ile %29,3 oranında olumlu yönde düzelme gösterdiği ve postür stabilizasyonunun desteklendiği izlenmiştir. Uzman değerlendirmesinde ise Soft Exosuit prototipleri, postür destekleyici yönüyle başarılı bulunmuştur. Bu araştırma skolyozda soft exosuit uygulaması alanında ülkemizde ilk olup, omurga deformitelerinin kontrolü için tasarımsal Soft Exosuit geliştirme çalışmaları için bir yenilik ve  temel oluşturmaktadır.

Abstract:
The spine is an important part and fundamental axis of the skeleton that keeps people erect. Congenital or acquired changes in this structure cause different postural disorders from mild to severe. Adolescent Idiopathic Scoliosis (AIS), common in adolescence, is a three-dimensional spinal deformity of unknown cause. Rigid braces (rigid orthoses) are used to control the curvature in the early period of AIS. The rigid structure and cosmetic unsuitability of these corsets cause psychosocial problems and reluctance to use corsets in adolescents. This affects the treatment negatively, reduces the success of the treatment, and causes progression in scoliosis due to its not being used regularly. Although soft corsets are more accepted by the user, their effectiveness in controlling scoliosis is as controversial as rigid corsets. In this study, two different Posture-supporting Soft Exosuits were developed for spinal deformities. Its design aspect and its effect on scoliosis control were investigated with trials on the case.
The case constituting the research sample in which the experimental research method was used; A 14-year-old adolescent girl with a scoliosis Cobb angle of 29o, who received a rigid orthosis indication by the subject specialist physician, did not accept the use of a rigid corset.
Soft Exosuit prototypes were prepared with a user-centered iterative design approach and tested on the body segments of the case affected by scoliosis. The data collected with the form and scale decided in the research method; Before using Soft Exosuit, the examination at the 3rd, 6th, and 15th months of the treatment were analyzed in terms of effectiveness with radiological and quality of life evaluations.
Before the pretotype and prototype design, preliminary preparations and tests were made for material and pattern construction. Technical analyzes have been carried out to determine which material will provide the best posture support and in what form. Statistical analyzes were used in the interpretation of the obtained numerical data. In the evaluations of the design, the opinions of the relevant field experts and users were considered. All phases were carried out with a multidisciplinary approach from both clinical and design perspectives.
The developed Soft Exosuit prototypes were used full time by a patient for 15 months. In control performed for the termination of the treatment, both cosmetic and radiological scoliosis Cobb angle evaluations were made. Soft Exosuit provided body cosmetic control of the case, and CSL stabilized it in the midline. It was observed that the Cobb angle showed an improvement at a rate of 29.3% with a decrease of 8.50o compared to the baseline, and posture stabilization was supported. The patient found the Soft Exsuit easy and comfortable to use, compatible with the body, and comfortable. In the expert evaluation, Soft Exosuit prototypes were found to be successful in terms of posture support. The rigid structure of corsets, which is an important option in the conservative treatment of scoliosis, causes compliance problems in adolescents. Soft corset models that can wear easily are more comfortable for the user and effective in controlling scoliosis are a good alternative for patients with the cooperation of fashion design and health professionals. This research is the first in our country in the field of Soft Exosuit application in scoliosis. It constitutes innovation and a basis for designing Soft Exosuit development studies to control spinal deformities.