Antrenörlerin spor eğitimi yoluyla kazanılan değerlere ve sporda değer değişimine yönelik görüşleri
Trainers' views on the values gained through sports training and the value change in sports
Yazar: ŞENAY GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP YILDIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı, antrenörlerin spor eğitimi yoluyla kazanılan değerlere ve sporda değer değişimine yönelik görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden biri olan görüşme yöntemi ile yapılan araştırmada, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Amaçlı örnekleme metodu içerisinde yer alan maksimum çeşitlilik metodu ile araştırma grubu oluşturulmuştur. Araştırma grubunda farklı spor dallarında 3, 4 ve 5. kademede görev yapan 25 antrenör yer almaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış, veriler içerik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; antrenörlerin antrenörlük mesleği ve sporun hayatlarında hangi değerleri geliştirdiğine yönelik görüşlerinde, bireysel gelişim teması altında kişilik gelişimi, özgüven, disiplin gibi kodlar, ahlaki gelişim teması altında dürüstlük, adil ve eşit davranma, saygılı olma gibi kodlar, duygusal gelişim teması altında empati, sevgi, psikolojik ve ruhsal dinginlik gibi kodlar, sosyal gelişim teması altında insan ilişkileri, kurallara uyma, saygınlık gibi kodlar yer almıştır. Antrenörlerin müsabaka öncesinde veya müsabaka sırasında kendilerine yön verdiğini düşündükleri manevi değerler hususundaki görüşlerinde, manevi değer teması altında iç huzur, dürüstlük, çalışkan olma gibi kodlar, inanç teması altında dua etme ve yaşanılan her şey nasip kısmet gibi kodlar yer almıştır. Antrenörlerin üst düzey bir antrenör olmak için olmazsa olmaz dedikleri değerler hususundaki görüşlerinde, yetkinlik teması altında tecrübe, çalışmak, emek sarf etme gibi kodlar, çağdaşlık teması altında yenilikçi olma, bilgiyi tazeleme, kendini geliştirme gibi kodlar belirtilmiştir. Antrenörlerin sporcuların spor yoluyla ne tür değerler kazandığı hususundaki görüşlerinde, evrensel değer teması altında saygı, sosyalleşme, ahlak gibi kodlar, kişisel değer teması altında kişilik, düzen, zamanı verimli kullanma gibi kodlar tespit edilmiştir. Antrenörlerin amatör sporcular ile profesyonel sporcular arasındaki en belirgin değer farklılıkları hususundaki görüşlerinde, profesyonel sporcularda görülen değerler teması altında hedef belirleme, maddi kazanç, özveri gibi kodlar, amatör sporcularda görülen değerler teması altında duygusal olma, sporu hobi olarak yapma, sonucu kabullenme gibi kodlar saptanmıştır. Antrenörlerin kadın ve erkek sporcular arasındaki değer farklılıkları hususundaki görüşlerinde, kadın sporcu özellikleri teması altında hedef bilinci, sabırlı olma, azimli ve kararlı olma gibi kodlar, erkek sporcu özellikleri teması altında hırslı ve sabırsız olma, sakin olma, saldırgan tavır sergileme gibi kodlar, eşitlik teması altında kadın ve erkek sporcu arasında farklılığın olmaması kodu ifade edilmiştir. Antrenörlerin sporda son yıllarda hangi değerlerin değiştiği hususundaki görüşlerinde, olumsuz bakış teması altında ahlaki değerlerin azalması, saygının azalması gibi kodlar, olumlu bakış teması altında toplumsal bakış açısının olumlu yönde değişmesi, spor yapma isteğinin artması gibi kodlar, ekonomik bakış teması altında maddi kazancın ön plana çıkması gibi kodları ifade ettikleri tespit edilmiştir. Antrenörlerin müsabakalarda kazanmanın ve maddi kazancın ön plana çıkarılmasının hangi değerlerin yok olmasına neden olduğu hususundaki görüşlerinde, erdemlilik teması altında centilmenlik, ahlak, gibi kodlar, sosyo-kültürel yapı teması altında maneviyat duygusu, paylaşma duygusu gibi kodlar, sportif bakış teması altında takım ruhu, sporda profesyonelce davranma gibi kodlar, kişisel ihtiyaç teması altında motivasyon, eğlenme gibi kodlar, sosyal ilişki teması altında arkadaşlık bağı kodu belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Antrenör, Değerler Eğitimi, Sporda Değerler

Abstract:
The purpose of this research is to examine the views of trainers on the values ​​gained through sports education and the value change in sports. The research was conducted with the interview method, which is one of the qualitative research designs. Non-probability sampling methods were used in the research and the research group was formed with the maximum variation sampling which is included in the purposive sampling methods. 25 trainers working in different sports branches at 3rd, 4th and 5th ranks took part in the research group. The research data were collected with a semi-structured interview form and the data were evaluated with the content analysis method. According to the results of the research, under the theme of individual development codes such as personality development, self-confidence and discipline; under the theme of moral development codes such as honesty, fair and equal treatment and being respectful; under the theme of emotional development codes such as empathy, love and  psychological and spiritual calmness; under the theme of social development codes such as human relations, obeying the rules and dignity were included with respect to the views of the trainers about the training job and the values which have been  developed through sports in their lives. Regarding the views of the trainers about the moral values ​​that are believed to lead them before or during the competition, codes such as inner peace, honesty and being hard working were observed under the theme of moral value while codes such as praying and everything that is experienced is fate were observed under the theme of faith. Looking at the views of the trainers about the values ​​they consider indispensable for being a top-level trainer, codes such as experience, work, and effort were specified under the theme of competence and codes such as being innovative, refreshing knowledge, and self-development were specified under the theme of modernity. Considering the views of the trainers about the kind of values ​​the athletes gain through sports, codes such as respect, socialization and morality under the theme of universal value and codes such as personality, order and efficient use of time under the theme of personal value were determined. Based on the views of the trainers on the most obvious value differences between amateur athletes and professional athletes, codes such as goal setting, financial gain and self-sacrifice were determined under the theme of values ​​​​seen in professional athletes and codes such as being emotional, doing sports as a hobby and accepting the result were determined under the theme of values ​​​​seen in amateur athletes. Regarding the views of the trainers on the value differences between male and female athletes, codes such as goal awareness, patience, perseverance and determination under the theme of female athlete characteristic; codes such as being ambitious and impatient, being calm and having aggressive attitudes under the theme of male athlete characteristics and the code there is no difference between female and male athletes under the theme of equality were observed. Looking at the views of the trainers about the values which ​​have changed in sports in recent years, codes such as decreased moral values ​​and decreased respect under the theme of negative perspective; codes such as a positive change in social perspective and an increase in the desire to do sports under the theme of positive perspective and under the theme of economic perspective the prominence of financial gain were observed to be stated. When the views of trainers about the values which disappeared due to the overemphasis on winning in competitions and financial gains were examined, codes such as gentlemanliness and morality under the theme of virtue; codes such as the sense of spirituality and the sense of sharing under the theme of socio-cultural structure; codes such as team spirit and behaving professionally in sports under the theme of sportive perspective; codes such as motivation and fun under the theme of personal need and the code of friendship bond under the theme of social relationship were specified. 

Keywords: Trainer, Values ​​Education, Values ​​in Sports