Bazaltik anamateryal üzerinde oluşmuş toprakların özelliklerinin farklı jeoistatistiksel yöntemlerle tahmin edilmesi ve haritalanması
Properties of soils formed on basaltic main materialestimation and mapping with different geostatistical methods
Yazar: OSMAN AYGÜR
Danışman: PROF. DR. ALİ VOLKAN BİLGİLİ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak bazaltik ana materyal üzerinde oluşmuş kireç içeriği düşük topraklara ait fiziksel ve kimyasal özelliklerin (pH, EC, Tekstür, Kireç İçeriği, Organik Madde, KDK) belirlenip örnek alınmayan noktalar da tahminlerin yapılması, tahminler ve gerçek değerler arasındaki farkların ortaya koyulması ve toprak özelliklerinin haritalanmasıdır.
Bu kapsamda Şanlıurfa ili Siverek ilçesinin Güvenli mahallesine ait tarım arazilerinin 53 farklı noktasından 0-30 cm derinlikten alınan toprak örneklerine ait özelliklerin mekânsal dağılımları varyasyon katsayısı ve variogramlar ile değerlendirilmiştir. Ayrıca alansal kriging enterpolasyon metodu kullanılarak her bir özelliğin çalışma alanında örneklenmeyen alanlardaki değerleri tahmin edilerek toprak tematik haritaları oluşturulmuştur. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre çalışma alanı topraklarının pH değeri 7.0-7.4 arasında olup nötr özellik gösterdiği organik madde içeriğinin bölge ortalamasına göre yüksek olup ortalama %2.84 olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanından alınan örnekler içerisinde varyasyon katsayısı değerlerinden yola çıkarak en homojen parametrenin pH (V.K.=%2.97) ve en heterojen özellik gösteren parametrenin ise silt (V.K.=%21.10) olduğu belirlenmiştir. İncelenen toprak özelliklerine ait mekânsal bağımlılık derecelerinin genellikle orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. İncelenen toprak özelliklerine ait yersel değişimlerini gösteren tematik haritalar yardımıyla çalışma alanında daha etkin toprak ve bitki yönetim stratejilerinin belirlenmesi mümkün olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the physical and chemical properties (pH, EC, Texture, Lime Content, Organic Matter, KDK) of soils with low lime content formed on the basaltic base material using geostatistical methods, and to make estimates in the points where the sample is not taken, to reveal the differences between estimates and actual values. setting and mapping of soil properties.

In this context, the spatial distribution of the characteristics of soil samples taken from 53 different points of the agricultural lands belonging to the Safe neighborhood of Siverek district of Şanlıurfa province at a depth of 0-30 cm were evaluated with variation coefficient and variograms. In addition, soil thematic maps were created by estimating the values of each feature in the areas not sampled in the study area by using the areal kriging interpolation method. According to the results of the research obtained, it was determined that the pH value of the soils of the study area was between 7.0-7.4 and the organic matter content of which it showed neutral characteristics was higher than the average of the region and was 2.84%. Based on the coefficient of variation values among the samples taken from the study area, it was determined that the most homogeneous parameter was pH (V.K. = 2.97%) and the parameter showing the most heterogeneous characteristics was silt (V.K. = 21.10%). It was determined that the spatial dependency levels of the analyzed soil properties are generally at a moderate level. It is thought that it will be possible to determine more effective soil and plant management strategies in the study area with the help of thematic maps showing the local changes of the analyzed soil properties.