Kronik ruhsal bozukluğu olan bireylerin ailelerinin toplum ruh sağlığı merkezi'nden aldıkları hizmetlerle ilgili görüşlerinin sosyal destek ve bakım yükü ile ilişkisi
Relationship among care burden, social support and thoughts about community mental health centers, of families of the individuals diagnosed with chronic mental disorder
Yazar: SAİME DEMİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE OFLAZ
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu çalışma, kronik ruhsal bozukluğu tanısı olan bireylerin ailelerinin; Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nden (TRSM) aldıkları hizmetler ile görüşlerinin incelenmesi ve bu görüşlerin sosyal destek ve bakım yükü ile ilişkisini saptamak amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Araştırma 12 Şubat- 05 Temmuz 2018 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığına bağlı bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini araştırmaya dahil etme kriterlerine uygun 150 aile üyesi oluşturmuştur. Veri toplama amacıyla "kişisel bilgi veri toplama formu", "bakım verme yükü ölçeği", "sosyal destek indeksi" ve "akraba ve arkadaş desteği indeksi" kullanılmıştır. Hasta ve ailelerin özelliklerine göre ailelerin hizmetleri kullanma durumlarının değerlendirilmesinde sayı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Hasta ve ailelerin özelliklerine göre ve ailelerin hizmetleri kullanma durumları ile yük, sosyal destek, arkadaş desteği ilişkisinin karşılaştırılmasında t-testi, Oneway ANOVA ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların TRSM'ye kayıtlı oldukları süre boyunca fayda sağladıkları saptanmıştır. TRSM düzenli bir şekilde kullanılırsa, hasta yakınları hastalık belirtilerinin azalacağını, hastanın kendine güveninin artacağını, hastanın yeni arkadaşlar edineceğini ve hastanın tedavisini ve ilaçlarını kendisinin takip edebileceğini düşünmektedir. Hasta yakınları hastanın TRSM'ye gidiyor olmasının kendilerine de fayda sağladığını; kendilerini daha güçlü hissettiklerini, TRSM'ler açıldıktan sonra daha az yardıma ihtiyaçları olduğunu belirtmişlerdir. TRSM'yi düzensiz kullanan aile üyeleri bile TRSM'den fayda sağladığını belirtmiştir. TRSM'yi düzenli kullanan ve fayda sağlayan hastanın yakınlarının bakım yükü düşük bulunurken, bakım yükü ile sosyal destek ve akraba ve arkadaş desteği arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. 
Sonuç ve Öneriler: TRSM'de verilen hizmetler sayesinde tanı alan bireyin ve ailenin fayda sağladığı ve TRSM'yi kullandığı sürede bireyde pozitif yönde belirgin değişiklikler gözlendiği, hastalık belirtilerinin ise önemli oranda azaldığı gözlenmiştir. TRSM'lerin yaygınlaştırılması ve işlevselliğinin artırılması şizofreni tanılı hastalara evde bakımverme sorumluluğunu üstlenen kişilerin yükünü azaltmakta etkili olabilir. Ayrıca bulgularımız, hastanın takip ve tedavi sürecinde bakım verenin de ele alınması ve bakım veren olarak yaşanılan güçlüklere destek olunması konusunda TRSM ekibine yol gösterici olabilir.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to investigate and identify the correlation between opinion of caregivers on service at the Community Mental Health Center (CMHC) received by patients who were diagnosed as chronic mental disorder and their caregivers.
Method: The research has conducted between February 12 – July 05, 2018 at a Community Mental Health Center which is a unit under  a governmental Education and Research Hospital in  Istanbul. 150 caregivers were selected based on research criteria to form the sample of this study. "Descriptive Information Question Form", "Burden Interview", "The Social Support Index" And " The Relative And Friend Support Index" used in this study to collect data. The numerical and percentage distribution based on characteristic of the patients and their caregivers used to assess status of using service at the mental center. t-test, oneway ANOVA and correlation analysis were used to evaluate the relation between status of using service and social support and care burden.
Findings: It is observed that the patients received benefit from CMHC if they signed up for the service provided by the center. Caregivers believe that symptoms of illness could be decreased, self-confidence of patients could be improved, patients could make new friends and take control of their medication and treatment if they use CMHC service regularly. In additionally, it is found that caregivers believe service offered to patient provided by CMHC is also beneficial for them in a way of helping them to feel much stronger and need less help than before. Even the families who use CMHC irregularly admitted they received some benefit from the service. And it is determined that the care burden on caregivers was established less than before if the service used regularly. And it is found out that there is no meaningful correlation between social support and the support from relatives and friends.
Conclusion and Recommendation: The patients who has been cronic mental disorder and caregivers were positively affected and got benefits from the service CMHC has been offering. And considerable healing on the disease have been observed. According to the findings in this study, improving operational effectiveness of CMHC while increasing in their numbers in different locations could be helpful to relieve burden of caregivers who is responsible to take care of schizophrenic diagnosed patients at the home. Furthermore, researching the caregivers in the period of diagnosis and treatment could be a guidance for the team of CMHC to support and understand difficulties and what caregivers going through in that period.