Almanya Alevi toplumunun Türkiye'nin Alevi politikalarına bakışı
Perspective of the German Alevi community on Turkey's Alevi policies
Yazar: SELMAN ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. ERHAN TECİM
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma Almanya Alevi toplumunun, Türkiye'de yaşayan Alevi toplumuna yönelik uygulanan politikalar ile Türkiye'den beklenti ve taleplerini ele almayı amaçlamaktadır. Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı'nın (ABKCB) kurulmasının ardından Türkiye'de Alevi toplumuna dönük olarak uygulanan politikalar ve Alevi toplumunun bu politikalara bakışı önem arzetmektedir. Almanya Alevi toplumunun, diğer Türk sivil toplum kuruluşlarına göre, kamusal alanda görünürlüğünün yüksek olması ve ön plana çıkması dikkat çekicidir. Bununla birlikte Almanya Alevi toplumunun Türkiye'deki siyasi, sosyal, hukuki ve dini açılardan meydana gelen olgulara dair olumlu, olumsuz tavırlarını, eleştirilerini yahut beklentilerini daha görünür bir şekilde dile getirmektedir. Bu bağlamda çalışmanın ana odağında ABKCB'nin kurulması ile Türkiye'deki Alevi toplumuna yönelik uygulanan politikalara dair Almanya'da yaşayan Alevi toplumunun beklentileri ve talepleri anlaşılmaya çalışılmıştır. ABKCB'nin kurulması ile Türkiye'deki Alevi toplumuna dair üretilen politikaların Almanya'da nüfusu yüksek olan Alevi vatandaşlar nezdinde etkisi, Türkiye'nin diaspora politikaları ile ABKCB'nin yurt dışındaki faaliyetlerinin olası etkileri ve şimdiye kadar Alevi toplumunun Türkiye'den sorunların çözümü bağlamındaki politika beklentileri değerlendirilmiştir. 
Konunun derinlemesine anlaşılabilmesi ve deneyimlerin net bir şekilde ortaya çıkarılabilmesi amacıyla çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomonolojik desen ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak mülakat tekniği kullanılmıştır.  Araştırma sürecinde Türk nüfusunun yoğunluğu dikkate alınarak Almanya Alevi toplumu örneklem olarak belirlenmiştir. Almanya Alevi toplumu ile aktif bağları olan 15 kişi ile çevrim içi platform üzerinden görüşmeler gerçekleştirilip veriler edilmiştir. Elde edilen veriler satır satır kodlama yapılarak Tematik analiz kapsamında, belirli tema ve kategoriler haline getirilerek analiz gerçekleştirilmiştir.  Toplamda bütün verilerden 3 ana tema ile 246 kod ortaya çıkarılmış ve ortaya çıkarılan kodlar 27 başlık altında kategorileştirilmiştir. Elde edilen veriler ile belirlenen üç tema ile katılımcıların; Aleviliğe dair tanımlamaları, Almanya'daki Alevi toplumunun Türkiye'den beklentileri ve mevcut politikalara bakışları ile ABKCB'nin kurulmasına ilişkin görüşleri analiz edilmiştir. 
Elde edilen bulgularda, Alevi toplumunun ABKCB'ye dair tutumlarının genel itibariyle olumlu olduğu görülmüştür. Bununa birlikte Alevi toplumuna dair politikaların sadece ABKCB'nın kurulmasıyla sınırlı kalmaması; Alevilik inancının ve değerlerinin sonraki nesillere doğru bir şekilde aktarılması gerektiği vurgulanırken,  Türkiye'deki Alevi toplumuna dair Cem evlerinin hukuki statüsünün değiştirilmesi, Alevi toplumunun toplumsal dışlanmasının önüne geçilecek faaliyetlere zemin oluşturulması, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kaldırılması yahut statüsünün değiştirilmesi gibi beklenti ve talepleri de ortaya çıkmıştır. ABKCB'nin, dolaylı olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde Türkiye'nin aleyhine olacak şekilde açılan davaların, Türkiye'nin lehine dönüşmesi amacıyla kurulduğunu iddia eden katılımcılar da olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Alevilik, Alevi Bektaşi Başkanlığı, Yurtdışı Türkler, Türk Diasporası

Abstract:
This study aims to address the expectations and demands of the German Alevi community from Turkey, as well as the policies implemented for the Alevi community living in Turkey. Especially after the establishment of the Alevi Bektashi Culture and Cemevi Presidency, the policies implemented towards the Alevi community in Turkey and the Alevi community's perspective on these policies are important. It is noteworthy that the Alevi community, especially based in Germany, has a higher visibility in the public sphere than other Turkish non-governmental organizations and the structure of non-governmental organizations comes to the fore. In addition, the German Alevi community expresses its positive and negative attitudes, criticisms and expectations about the political, social, legal and religious events in Turkey more visibly. In this context, the main focus of the study is to understand the expectations and demands of the Alevi community living in Germany regarding the policies implemented for the Alevi community in Turkey with the establishment of ABKCB. With the establishment of ABKCB, the impact of the policies produced regarding the Alevi community in Turkey on the Alevi citizens with a high population in Germany, the possible effects of Turkey's diaspora policies and ABKCB's activities abroad, and the influence of the Alevi community in Turkey in the context of solving problems so far. Policy expectations were evaluated. The study consists of three parts in total. While the conceptual framework of diaspora and Turkish diaspora is discussed in the first section, the methodological framework of the research is presented in the second section. In the third section, the findings and analysis of the data obtained from the research are included.
Interview technique, one of the qualitative research methods, was used in the study. Qualitative research was deemed appropriate in order to understand the current issue in depth and reveal the facts accurately. During the research process, Europe was determined as the universe, taking into account the density of the Turkish population, and Germany was determined as the sample, taking into account the same density. Interviews were conducted with 15 people via the online platform and later transcribed. The data obtained were analyzed separately and organized into specific themes and categories. In total, 246 codes with 3 main themes were revealed from all the data, and the revealed codes were combined under 27 headings. The data obtained with these categories were evaluated and analyzed based on the participants' definitions of Alevism, the expectations of the Alevi community in Germany from Turkey, their views on current policies, and their views on the establishment of ABKCB. The research results showed that the Alevi community's attitudes towards ABKCB were generally positive. However, policies regarding the Alevi community are not limited to the establishment of ABKCB; While it is emphasized that the Alevi belief and values should be transferred correctly to the next generations, expectations and demands of the Alevi community in Turkey, such as changing the legal status of Cem houses, creating a basis for activities that will prevent the social exclusion of the Alevi community, abolishing the Presidency of Religious Affairs or changing its status, are also revealed. has come out. There were also participants who claimed that ABKCB was established to indirectly turn the cases filed against Turkey in the European Court of Human Rights into Turkey's favor.

Key Words:Alevism, Alevi Bektashi Presıdency, Abroad Turkish, Turkish Diaspora