Malatya'da doğal yayılım gösteren bazı trıpleurospermum türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic studies on some tripleurospermum species which naturally distributed in Malatya
Yazar: TURGAY KOLAÇ
Danışman: PROF. DR. MİNE KÜRKÇÜOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, Malatya'da farklı lokalitelerden toplanan Tripleurospermum türlerinin farklı ekstreleri incelenmiştir. 8 farklı lokaliteden toplanan bitki örnekleri üzerinde antioksidan aktivite, toplam fenolik madde miktarı, antimikrobiyal aktivite, uçucu yağ, yağ asitleri, fitokimyasal bileşik analizleri, MTT testi, hiyalüronidaz enzimi ve tirozinaz enzimi inhibisyonu çalışmaları yapılmıştır.
Antioksidan aktivite çalışmaları DPPH, ABTS yöntemleri ve toplam fenolik madde miktarı (TFMM) çalışmaları Folin-Ciocalteu yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Antimikrobiyal aktivite çalışmaları disk difüzyon yöntemi kullanılarak yapılmıştır.
Uçucu yağların analizinde gaz kromatografisi-gaz kromatografisi/kütle spektrometresi (GK-GK/KS) cihazı kullanılmıştır. Bulunan ana bileşikler; (Z)-β-farnesen, β-seskuifellandren, salvial-4(14)-en-1-on, spatulenol, nor-kopaanon, bisabolen oksit A, kopaborneol, dekanoik asit, trikosan, (2Z, 8Z)-matrikarya esteri, α-bisabolol oksit A, pentakosan, fitol ve hekzadekanoik asit olmuştur. Yağ asitleri analizinde gaz kromatografisi (GK) cihazı kullanılmıştır. Fitokimyasal bileşik analizinde sıvı kromatografisi-kütle spektrometrisi (SK-KS/KS) cihazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Hiyalüronidaz ve tirozinaz enzimi inhibisyonu incelenmiştir. İnsan deri keratinosit ve karaciğer hepatoma hücreleri üzerinde MTT testi uygulanmıştır.
Elde edilen sonuçlar, Tripleurospermum türlerinin önemli biyolojik aktivitelere sahip olduğunu ve tıbbi ve farmasötik alanlarda potansiyel kullanımının olabileceğini göstermektedir. Sonuçların; lokalite, ekstraksiyon tekniği, ekstre fraksiyonları ve türlere göre değişebildiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, different extracts of Tripleurospermum sp. collected from various localities in Malatya were investigated. Antioxidant, total amount of phenolic substances, antimicrobial activity, essential oils, fatty acids, phytochemical components analysis, MTT assay, inhibition of hyaluronidase enzyme and tyrosinase enzyme were carried out on plant samples collected from 8 different localities.
Antioxidant activity studies were carried out using the DPPH and ABTS methods, and the total phenolic content (TPC) was determined using the Folin-Ciocalteu method. Antimicrobial activity studies were performed using the disk diffusion method. 
Gas chromatography-gas chromatography/mass spectrometry (GC-GC/MS) was used for the analysis of essential oils. The main compounds found were; (Z)-β-farnesene, β-sesquiphellandrene, salvial-4(14)-en-1-one, spatulenol, nor-copaanone, bisabolone oxide A, copaborneol, decanoic acid, tricosane, (2Z, 8Z)-matricaria ester, α-bisabolol oxide A, pentacosane, phytol and hexadecanoic acid. Gas chromatography (GC) was used for the analysis of fatty acids. Liquid chromatography-mass spectrometry (LC-MS/MS) was used for the analysis of phytochemical components. 
The inhibition of hyaluronidase and tyrosinase enzymes was investigated. The MTT assay was performed on human skin keratinocytes and liver hepatoma cells.
The results indicate that Tripleurospermum species possess significant biological activities and may have potential applications in medical and pharmaceutical fields. It was observed that the results could vary depending on the locality, extraction technique, extract fractions and species.