İskenderun körfezinde demir çelik sektörü için bir endüstriyel simbiyoz yaklaşımı
An industrial symbiosis approach for iron and steel sector in Iskenderun bay
Yazar: GANİYE DİLAN ERYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDENİZ DEMİR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Gelişen teknoloji ile birlikte üretimin artması, beraberinde kaynak ve hammadde ihtiyacının da artmasına sebep olmuştur. Üretim yapan fabrikalarda kullanılan hammaddenin sadece yüzde altmışı kullanılmakta geri kalanı ise atık malzeme olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu atıklar katı, sıvı veya gaz halinde bulunmasının yanı sıra, tehlikeli veya tehlikesiz atık ya da yan ürün olarak da oluşabilmektedir.
Sektörel olarak üretim sonucu açığa çıkan spesifik atıkların başka sektörlerde hammadde olarak kullanılması mümkündür. İşte bu şekilde sektörler arası atık-yan ürün-hammadde ilişkisine endüstriyel simbiyoz ağı denilmekte ve günümüzde yaygın olarak kullanılmasa da hammadde ihtiyacının ciddi ölçüde karşılamaktadır.
Yapılmış olan çalışmada Adana, Mersin ve Hatay bölgesi başta olmak üzere ulusal, bölgesel ve sektörel olarak işletmeler arası endüstriyel simbiyoz ağlarının interaktif olarak gösterilmesini sağlayan, çevresel-sosyal-ekonomik anlamda uzun ve kısa vadede işletmeler ile bölgesel ve ulusal ekonomiye katkı sağlayan web tabanlı SWMmap isimli bir yazılım geliştirilmiştir.  Çalışma sonunda başta Akdeniz bölgesi olmak üzere bölgesel ve sektörel potansiyel atık veya yan ürün miktarları web destekli veri tabanı üzerinde gösterilip, endüstriyel simbiyoz ağları kurulmuştur. Bunun yanı sıra farklı sektörlerdeki atıklar bir araya getirilip demir çelik sektöründe kullanılan bir yan ürün geliştirilmiştir. Üretilen bu yan ürün adı pota nozul kumu olup, demir çelik sanayinde yüksek miktarda kullanılan bir üründür. Üstelik ton başı satış fiyatı ise oldukça yüksektir. Yapılan çalışmada pota nozul kumu %60 atık malzemeden üretilmiş ve üretim maliyeti ise %50 azaltılmıştır. Ayrıca bu tez çalışması, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yürütmekte olduğu 'Sıfır Atık' projesini de destekler niteliktedir.

Abstract:
Increasing production with the developing technology has led to an increase in the need for resources and raw materials. Only sixty percent of the raw material used in the manufacturing plants is used. and the rest is waste material. In addition to being in solid, liquid or gaseous form, these wastes can also be produced as hazardous or non-hazardous waste or by-products.
It is possible to use specific wastes produced as a result of sectoral production as raw materials in other sectors. In this way, the inter-sectoral waste-by-product-raw material relationship is called the industrial symbiosis network, and although it is not widely used today, it meets the raw material need to a great extent.
In this study, it is a web-based software that enables interactive demonstration of industrial symbiosis networks between enterprises in the national, regional and sectoral regions, especially in Adana, Mersin and Hatay regions, and contributes to the long-term and short-term enterprises and regional and national economy in the environmental-social-economic sense was developed.
The name of this software is called SWMmap. At the end of the study, industrial symbiosis networks have been established by showing the amount of potential waste or by-products in the regional and sectoral sectors, especially in the Mediterranean region, on a web-supported database. In addition, wastes from different sectors were brought together and a by-product used in iron and steel industry was developed. This by-product name is produced from ladle nozzle sand and is used in iron and steel industry in high quantity. Moreover, the sales price per ton is quite high. In the study, ladle nozzle sand was produced from 60% waste material and production cost was reduced by 50%.
Besides, this thesis supports the 'Zero Waste' project carried out by the Ministry of Environment and Urbanization.