Ankara merkez ilçe park ve bahçelerinin kedi-köpek helmint yumurtaları ile kontaminasyonu
Contamination of cat-dog helmint eggs in ankara district parks and gardens
Yazar: DİLEK TEKYİĞİT ÖZÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖGE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı / Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Ankara ilindeki parklarda kum, toprak ve çim alanlarının öncelikle kedi ve köpek varsa diğer helmint yumurtaları ile kontaminasyon oranını belirlemek için yapılan bu araştırma Eylül 2020-Temmuz 2021 tarihleri arasında Ankara merkezde bulunan toplam 8 ilçedeki 138 parkta 1911 toprak-kum ve 99 çim örneği üzerinde yürütülmüştür. Her bir park köpek ve kedi dışkısı açısından dikkatlice incelenmiş ve toplamda 500 dışkı toplanmıştır.
Çalışma süresince, Ankara ilinin merkez 8 ilçesindeki 138 parktan alınan 1911 toprak/kum numunelerinin incelenmesi sonucu; 138 parkın 68'i (%49,27), alınan 1911 toprak-kum örneğinin 137'si (%7,16) kontamine bulunmuştur. Parklardaki kontaminasyonun ilçelere göre durumu incelendiğinde sırasıyla; Altındağ ilçesinde bakısı yapılan parkların %100'ü, Mamak ilçesinde %63,15'i, Yenimahalle ilçesinde %61,90'ı, Keçiören ilçesinde %64'ü, Etimesgut ilçesinde %44,44'ü, Gölbaşı ilçesinde %42,85'i, Sincan ilçesinde %33,33'ü ve Çankaya ilçesinde %25'i kontamine bulunmuştur. Parklardaki kontaminasyon oranları ilçelere göre farklılık göstermiş olup istatiksel açıdan farklılık anlamlı bulunmuştur (p˂0,05). Parklardaki toprak ve kum örneklerinde bulunan yumurta türlerine göre; parkların 45'inde (%32,60) Toxocara spp., 2' sinde (%1,44) T. leonina, 17' sinde (%12,31) Strongyloides spp., 6' sında (%4,34) Taenia spp., 11'inde (%7,97) Kancalı kurt, 14'ünde (%10,15) Heterakis spp., 5'inde (%3,62) Ascaridia spp. yumurtasına rastlanmıştır. Ayrıca toplanan 1911 örneğin 2'sinde toplam 2 adet Isospora spp. oocystine rastlanmıştır. 99 çim örneğinden 4'ü (%4,04) helmint yumurtalarıyla kontamine bulunmuştur. Bulunan tür ve sayıları Toxocara spp.'de 1, Taenia spp.'de 3 ve kancalı kurtta 4 olmuştur. Ayrıca alınan örnek türleri arasındaki sonuçlarda istatiksel fark bulunmamıştır (p>0,05).
Belirtilen dönemde ziyaret edilen parklardan, 500 dışkı toplanmış, dışkıların 52'sinin (%10,4) parazit yumurtalarıyla enfekte olduğu tespit edilmiştir. Parkların 34'ü (%24,63) farklı helmint yumurtaları ile enfekte bulunmuştur. Dışkıların 15' inde (%3) Toxocara spp., 6'sında (%1,2) Toxascaris leonina, 9'unda (%1,8) Strongyloides spp., 7'sinde (%1,4) Taenia spp., 6'sında (%1,2) Kancalı kurt yumurtaları görülmüştür. Benzer şekilde Isospora spp. oocyst sayısı Mamak ilçesine bağlı Aşık Veysel Parkındaki dışkıda 1 adet tespit edilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Helmint, Kedi, Köpek, Park, Yumurta.

Abstract:
This study, which was conducted to determine the contamination status of sand, soil and grass areas in Ankara parks with other helminth eggs, if any, was carried out on 1911 soil-sand and 99 grass samples in 138 parks in 8 district in the center of Ankara between September 2020 and July 2021. Each park was carefully examined for cat and dog feces, and a total of 500 feces were collected.
During the research, as a result of the examination of 1911 sand / soil samples taken from 138 parks in 8 central districts of Ankara at different times; 68 (49.27%) of 138 parks and 137 (7.16%) of 1911 samples were found to be contaminated. When the situation of contamination in the parks according to the districts is examined, respectively; 100% of the parks inspected in Altındağ district, 63.15% in Mamak district, 61.90% in Yenimahalle district, 64% in Keçiören district, 44.44% in Etimesgut district, 42.85% in Gölbaşı district , 33.33% in Sincan district and 25% in Çankaya district were found to be contaminated. Contamination rates in the parks differed according to the districts, and the difference was statistically significant (p˂0.05). According to the egg types found in the soil and sand samples in the parks; 45 (32.60%) Toxocara sp., 2 (1.44%) T. leonina, 17 (12.31%) Strongyloides sp., 6 (4.34%) Taenia sp., 11 (7.97%) hookworms, 14 (10.14%) Heterakis sp., 5 (3.62%) Ascaridia sp. and 2 (1.44%) Isospora sp. eggs were found. Of 99 grass samples, 4 (4.04%) were found to be contaminated with helminth eggs. The species found and their numbers were 1 in Toxocara spp., 3 in Taenia spp., and 4 in hookworms. In addition, there was no statistical difference in the results between the sample types (p>0.05).
It was determined that 52 (10.4%) of the collected feces were contaminated with parasite eggs. 15 Toxocara sp. eggs, 6 (1.2%) Toxascaris leonina eggs, 9 (1.8%) Strongyloides sp. eggs, 7 (1.4%) of Taenia spp. eggs, hookworm eggs in 6 (1.2%) and Isospora sp oocyst in 1 (0.2%) were observed.
Keywords: Cat, Dog, Egg, Helminth, Public Parks.