Ovariektomize ve diabetik ratlarda E vitamini ve 17-β estradiolün lipit peroksidasyon seviyesi ile hematolojik ve plazma lipit değerleri üzerine etkileri
The effects of vitamin E and 17- beta estradiol on the haematological parameters, plasma lipid and lipid peroxidation levels in rats with ovariectomyzed and diabetic
Yazar: MUSTAFA TAMSER
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET ÇAY
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Bu çalışmada, ovariektomili ve diabetli ratlarda östrojen ve E vitamininplazma glikoz, lipit profili, lipit peroksidasyonu ve bazı hematolojikparametreler üzerindeki etkileri araştırıldı. Bu amaçla, 70 Wistar Albino türüdişi ratlardan 7 grup oluşturuldu. Bu gruplar; 1. kontrol, 2. ovariektomi +diabet, 3. ovariektomi + diabet + östrojen, 4. ovariektomi + diabet + östrojen +E vitamini, 5. ovariektomi, 6. ovariektomi + östrojen ve 7. ovariektomi +östrojen + E vitamini olarak ayrıldı.3. ve 6. gruplara 40mg/kg/gün 17-Î² Estradiol, 4. ve 7. gruplara40mg/kg/gün 17-Î² Estradiol ile beraber 100mg/kg/gün E vitamini 28 günboyunca uygulandı.Elde edilen sonuçlara göre, kan glikoz seviyesi 2. grupta artmış(p<0.05), 3. ve 4. gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle azalmıştır(p<0.05).Total kolesterol, LDL, VLDL, trigliserit seviyeleri 2. grupta diabetinetkisiyle artmasına rağmen (p<0.05), HDL seviyesi azalmıştır (p<0.05). 3 ve 4.gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle HDL seviyesi artmış (p<0.05), totalkolesterol, LDL, VLDL, trigliserit seviyeleri ise azalmıştır (p<0.05). 5. gruptaHDL seviyesi azalmış (p<0.05), diğer lipit değerleri ise artmıştır (p<0.05). 6ve 7. gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle HDL seviyesi artmış (p<0.05),diğer lipit paremetreleri ise azalmıştır (p<0.05).Plazma ve eritrosit MDA seviyeleri, 2. grupta diabetin etkisiyle artmış(p<0.05), 4. grupta ise, östrojen ve E vitaminin etkisiyle azalmıştır (p<0.05).Ayrıca 5. grupta MDA seviyelerinde artış olmasına rağmen, östrojen ve Evitamini uygulanan 7. grupta bir azalma olmuştur (p<0.05). Östrojen uygulanan3. ve 6. gruplarda plazma ve eritrosit MDA seviyelerinde, istatistiksel olarakanlamlı bir fark bulunmamıştır.HbA1c miktarı 2. grupta diabetin etkisiyle artmış olduğu (p<0.05), 3 ve4. gruplarda ise östrojen ve E vitaminin etkisiyle azaldığı (p<0.05) tespitedilmiştir.Eritrosit sayısı ve hemoglobin miktarında, istatistiksel olarak anlamlı birfarklılık gözlenmemişir.Hematokrit değer, 2 ve 5. gruplarda artarken, 3, 4, 6 ve 7. gruplarda iseazalmıştır (p<0.05).Lökosit sayısı, ovariektomili 5, 6 ve 7. gruplara kıyasla, ovariektomi vediabetli 2, 3 ve 4. gruplarda artmıştır (p<0.05).Sonuç olarak, veriler değerlendirildiğinde; ovariektomize veovariektomize + diabetik ratlarda, bozulan lipit ve karbonhidrat tablosuna bağlıgelişen ateroskleroz riski, östrojen ve östrojen + E vitamini uygulanması ileazalabileceği ifade edilebilir.Anahtar Kelimeler: Diabet, Ovarektomi, lipit profili, HbA1c, östrojen, Evitamini ve Lipit Peroksidasyon.

Abstract:
This study was to investigated the effects of oestrogen and vitamin E onthe haematological parameters, plazma lipid and lipid peroxidation levels in ratswith ovariectomyzed and diabetes mellitus. For this purpose, 70 Wistar Albinofemale rats were allocated to 7 groups, i.e. group 1 ( Control), group 2(Ovariectomy and Diabetes), group 3 (Ovariectomy + Diabetes + Oestrogen),group 4 (Ovariectomy + Diabetes + Oestrogen + Vitamin E), group 5(Ovariectomy), group 6 (Ovariectomy + Oestrogen), group 7 (Ovariectomy +Oestrogen + Vitamin E).3. and 6 were administered 40 Î¼g / kg/ day oestrogen ( 17Î² estradiol)alone, 4. and 7 40 Î¼g / kg/ day oestrogen 100 mg/kg/day and vitamin E 28days.Blood glucose levels was a significant increased (p<0.05) in the 2.group, However it was a significant reduction (p<0.05) after oestrogen alone in3. group or in combination with vitamin E administration in 4. groupTotal cholesterol, LDL, and VLDL cholesterol and triglyceride levelswere significantly increased (p<0.05) but HDL level was decreased due to theeffect diabetes of in group 2. In groups 3 and 4, while HDL level wassignificantly increased (p<0.05) the levels of total cholesterol, LDL, and VLDLcholesterol and triglyceride levels were significantly reduced (p<0.05) becauseof the effects of oestrogen and vitamin E. In group 5, HDL level wassignificantly increased (p<0.05) whereas total cholesterol, LDL, and VLDLcholesterol and triglyceride levels were significantly reduced (p<0.05). It wasfound that in groups 6 and 7 HDL level was significantly increased, in contrast,all other lipid levels were significantly increased (p<0.05) by the actions ofoestrogen and vitamin E.It was found plasma and erythrocyte MDA levels to increase significant(p<0.05) in group 2 due to diabetes whereas to decreased significant (p<0.05)in group 4 by the effect of vitamin E and oestrogen administrations.Additionally, although MDA level in group 5 was increased its level wasreduced meaningfully (p<0.05) in group 7 oestrogen and vitamin E. In groups3 and 6 received oestrogen, there was no statistically significantly change inplasma and erythrocyte MDA levels.HbA1c levels was a significant increased (p<0.05) in group 2 due todiabetes however its was a significantly decreased (p<0.05) in groups 2, 3 and 4by the actions of oestrogen and vitamin E administrations.It was found statistically insignificant difference in erythrocyte countand hemoglobin amount in all groups. While hematocrit value was increased 2and 5 that was decreased (p<0.05) in groups 3, 4, 6 and 7.Leucocyte numbers were increased (p<0.05) in ovariectomyzed anddiabetic groups 2, 3 and 4 as compared to just ovariectomyzed groups 5, 6 andIn conclusion the result of the current study showed that the riskatherosclerosis resulting from deteriorated lipid and lipid peroxidation profilesin ovariektomized and diabetic rats can be reduced by the administrationoestrogen and vitamin E.Key words: Diabetes, Ovariectomy, lipid profiles, HbA1c, Oestrogen, VitaminE and Lipid peroxidation.