Lise öğrencilerinin akademik başarılarının akıllı telefon, internet, oyun ve sosyal medya bağımlılıkları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' academic achievement and their smartphone, internet, game and social media addictions
Yazar: RUKEN POLAT ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH TURA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Davranışsal bağımlılıklar altında sınıflandırılan akıllı telefon, internet, dijital oyun ve sosyal medya bağımlılığı gibi teknolojik bağımlılıklar, bireylerin hayat standartlarını, yaşam uyumlarını, kariyerlerini, ilişkilerini, akademik becerilerini ve fiziksel sağlıklarını ciddi şekilde etkileme potansiyeline sahiptir. Söz konusu öğrenciler olduğunda ise eğitim öğretimin temel odağı genellikle akademik başarıdır. Dolayısıyla öğrencilerin akademik başarıları ile teknolojik bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkiye odaklanan araştırmalar çeşitli sonuçlar ortaya koymuşlardır. 
Bu araştırmanın temel amacı, anadolu lisesi öğrencilerinin akademik başarılarının akıllı telefon, internet, oyun ve sosyal medya bağımlılığı düzeyleri ile ilişkisini incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri; Kocaeli'ndeki çeşitli anadolu liselerine devam eden ve uygun örnekleme yoluyla seçilmiş 503 (297 kız, 206 erkek) öğrenciden,  kişisel bilgi formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonu (Şata ve Karip, 2017), Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (Kutlu vd., 2016), Ergenler için Oyun Bağımlılığı Ölçeği (Ilgaz, 2015) ve Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (Demirci, 2019) aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler bağımsız örneklemler t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe post hoc analizi ve Pearson korelasyon katsayısı ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulguları, akademik başarının akıllı telefon, internet, oyun ve sosyal medya bağımlılıklarının tümü ile negatif yönlü anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Akıllı telefon, internet ve sosyal medya bağımlılığı düzeyleri cinsiyete göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Akademik başarı sınıf ve bölüme göre anlamlı farklılıklar gösterirken teknolojik bağımlılık düzeyleri sınıfa ve bölüme göre farklılaşmamıştır. Akademik başarı ve oyun bağımlılığı haricindeki teknolojik bağımlılıkların ebeveyn davranış biçimine göre farklılaştığı görülmüştür. Söz konusu bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılmış, sonuçlandırılmış ve bu sonuçlar ışığında öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Technological addictions such as smartphone, internet, digital game and social media addiction, which are classified under behavioral addictions, are pathologies that have the potential to seriously affect individuals' life standards, life adaptation, careers, relationships, academic skills and physical health. When it comes to students, the main focus of education is usually academic achievement. Therefore, studies focusing on the relationship between students' academic achievement and their level of technological addiction have revealed various results.
The main purpose of this study is to examine the relationship between the academic achievement of high school students and their levels of smartphone, internet, game and social media addiction. The study was designed according to the relational survey model. The data of the study were collected from 503 (297 female, 206 male) students who attended various high schools in Kocaeli and were selected, through convenient sampling through personal information form, Smartphone Addiction Scale-Short Version (Şata & Karip, 2017), Young Internet Addiction Test Short Form (Kutlu et al., 2016), Gaming Addiction Scale for Adolescents (Ilgaz, 2015) and Bergen Social Media Addiction Scale (Demirci, 2019). The collected data were analyzed with independent samples t-test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, one-way analysis of variance (ANOVA), Scheffe post hoc analysis and Pearson correlation coefficient.
The findings of the study revealed that academic achievement showed significant negative correlations with smartphone, internet, gaming and social media addictions. Smartphone, internet and social media addiction levels showed significant differences according to gender. While academic achievement showed significant differences according to grade and department, technological addiction levels did not differ according to grade and department. Except for game addiction, technological addictions and academic achievement differed according to parental behavior. These findings were discussed and concluded within the scope of the relevant literature and recommendations were presented in the light of these results.