Atom ve molekülleri bir arada tutan kuvvetler konularının öğretiminde yeni bir yaklaşım: BDÖ ve KDM'nin birlikte kullanımının kavramsal değişime etkisi
A new approach on teaching of chemical bonds and intermolecular forces: The effects of CAI and CCT on conceptual change
Yazar: SUAT ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry
Dizin: Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Kimyasal bağlar = Chemical bonds

Özet:
Bu çalısmada, kimyasal baglar konusunun ögretiminde kavramsal degisimmetinleri (KDM) ile bilgisayar destekli ögretim (BDÖ) materyalinin birlikte kullanımınınögrenci fikirlerindeki kavramsal degisimi saglamada ne derece etkili oldugunu belirlemekamaçlanmıstır. Özel durum metodolojisinin kullanıldıgı bu çalısma dört asamadanolusmaktadır. Birinci asamada, literatürde kimyasal baglar konusuyla ilgili ögrencilerdegörülen kavram yanılgıları belirlenmistir. kinci asamada, belirlenen bu yanılgıların olasınedenleri hakkında 4 kimya ögretmeni ve 2 alan egitimcisiyle yarı yapılandırılmısmülakatlar yapılmıstır. Üçüncü asamada, yanılgılar ve olası nedenleri dikkate alınarak,çalısmada kullanılan kavramsal degisim metinleri, BDÖ materyali ve ögretmen rehbermateryalleri gelistirilmis ve pilot uygulamaları yapılmıstır. Çalısmanın dördüncüasamasında ise, ögretim materyalleri bir Müfredat Laboratuar Okulunda ögrenim gören 30lise 1 ögrencisine uygulanarak, çalısmanın amacına yönelik veriler toplanmıstır. Veritoplama araçları olarak kavram basarı testi ve yarı yapılandırılmıs mülakatlarkullanılmıstır. Ögrenci fikirlerinde gerçeklesen kavramsal degisim hakkında veri toplamakamacıyla kullanılan kavram basarı testi ön, son ve gecikmis test olarak örneklemeuygulanmıstır. Ayrıca, kavramsal degisimin en az (Ö6 ve Ö10), orta düzeyde (Ö1 ve Ö4)ve en fazla (Ö5 ve Ö16) düzeyde gerçeklestigi 6 ögrenciyle mülakatlar yürütülmüstür.Uygulama ögretmenin ve ögrencilerin (Ö1, Ö4, Ö5, Ö6, Ö10 ve Ö16) ögretimmateryallerinin etkililigi konusundaki düsüncelerini belirlemek amacıyla da mülakatlaryürütülmüstür. Testin farklı uygulamalarından elde edilen verilerin istatistiksel analizleri(One-way ANOVA ve Post-Hoc), son ve gecikmis testler lehine anlamlı bir farklılıgınoldugunu göstermektedir (p<0.05). Çalısmada elde edilen bulgular sonucunda, hazırlananögretim materyalinin kavramsal degisimi saglamada basarılı olmasının yanında budegisimin ögrenci zihninde kalıcı olmasını da sagladıgı sonucu ortaya çıkmıstır.Çalısmanın sonunda, ortaya çıkan sonuçlara baglı olarak arastırmacılara ve egitimcilerebirtakım önerilerde bulunulmustur.Anahtar Kelimeler: Kavramsal Degisim, Kavramsal Degisim Metni, Bilgisayar DestekliÖgretim, Kimyasal Baglar, Kavram Yanılgıları

Abstract:
The aim of the study was to investigate how CAI and CCT effects conceptualchange on students? conceptions about chemical bonds. This study involved in a case studyapproach consists of four steps. In the first step, the misconceptions about chemical bondsreported in the literature were determined. In the second step, semi-structured interviewson possible reasons for these misconceptions were conducted with 4 experienced chemistryteachers and 2 chemistry educators. In the third step, regarding these misconceptions andtheir reasons, CCTs, CAI material and teacher guide material were devised and used in thepilot study. In the fourth step, teaching materials was implemented to 30 grade 9 studentswho were drawn from a class at a Curriculum Laboratory School. To collect data, theconcept achievement test and interviews were employed. To collect data about theconceptual change on students? conceptions about chemical bonds, the conceptachievement test was administered to the sample as pre-test, post-test, and delayed test.Moreover, interviews were conducted with 6 students who were selected as under average(S6 and S10), average (S1 and S4) and above average (S5 and S16) regarding theirconceptual change degree. Teacher who was practicing teaching materials in her class andthe students (S1, S4, S5, S6, S10 and S16) were also interviewed about the efficiency ofteaching materials. The statistical analyses of the data from the different applications of thetest showed that there was significant difference in favor of the post-test and delayed test.From the collected data, it was found out that teaching materials which were employed inthe study were not only successful in achieving positive conceptual changes but also inproviding students to retain their conceptions, which they had through the instruction, intheir long term memory. Some suggestions were made to researchers and educatorsconsidering the results of the study.Key Words: Conceptual Change, Conceptual Change Text, Computer AssistedInstruction, Chemical Bonds, Misconceptions