Ciddi sepsis ve septik şokta kalp hızı kontrolünün doku oksijenizasyonu ve inotropik ihtiyacı üzerine etkisi
Effects of heart rate control on tissue oxygenisation and intropic demand in severe sepsis and septic shock
Yazar: EMRE SERTAÇ BİNGÜL
Danışman: PROF. DR. PERİHAN ERGİN ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Adrenerjik beta agonistleri = Adrenergic beta-agonists ; Kalp hızı = Heart rate ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Sepsis = Sepsis ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Sepsis ve septik şoktaki hastalarda görülen taşikardinin kalp hızı dakikada 95'ten az olacak şekilde kontrol edilmesinin doku oksijenasyonu, kalp fonksiyonları, inotropik ihtiyacı ve klinik sonuca olan etkilerinin araştırılması.

Metod: Yoğun bakım ünitemizde takip edilen 52 hasta bilgisayarlı sistem ile randomize edildi (www.graphpad.com/quickcalcs). Randomizasyona göre bir gruba sinüs taşikardisi varlığında kısa etkili β1 adrenerjik bloker ile ritm 95 vuru/dk altına indirilecek şekilde müdahale edildi. Her iki grupta konvansiyonel sepsis tedavi uygulamasına devam edildi. Giriş günü ve takip eden 4 gün boyunca laboratuar, kan gazı ve organ fonksiyonu monitorizasyon değerleri kayıt altına alındı. Veriler toplandıktan sonra sağkalım analizi, tekrarlayan ölçümler için "multivariate ANOVA" ve grupları birbiriyle karşılaştırmak için "independent samples t testi" ile biyoistatistiksel analiz yapıldı.

Bulgular: İki grupta da en sık sepsis nedeni pnömoni iken ikinci sık neden batın içi sepsistir. Çalışma grubunun %89'unda 4 gün içerisinde ritm kontrolünün sağlanabildiği gözlendi. Bu oran kontrol grubunda %72 idi. APACHE 2 skorları açısından değerlendirildiğinde çalışma grubu mean değeri 19,7 ve kontrol grubu mean değeri 20,5 idi (p>0,05). 4 günlük değerlendirmelerin sonunda pH ve laktat değerleri açısından ortalama değerlere baktığımızda çalışma grubunda belirgin iyileşme gözlense de istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. PaO2/FiO2 oranları ise 3. günde çalışma grubunda ortalama 351,2 iken kontrol grubunda 271,6 idi (p=.007). Günlük verilen norepinefrin infüzyon dozlarında ritm kontrolü yapılan grupta azalma mevcuttu; fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. 28 günlük mortalite ise çalışma grubunda %22 iken kontrol grubunda %28'di. Genel mortaliteye bakıldığında bu değerin birinci grupta %33; ikinci grupta %44 olduğu izlendi.

Sonuç: Çalışmamızda hasta sayısının azlığı ana kısıtlayıcı faktör olmasına rağmen sepsis ve septik şok hastalarında kalp hızının kardiyoselektif beta adrenerjik blokaj ile kontrolünün organ fonksiyonları, mortalite ve doku oksijenizasyonu açısından iyileşme sağlayabileceğini gözledik. Bu konuda daha fazla sayıda hasta ile yapılan randomize kontrollü araştırmalara ihtiyaç vardır. Çalışmaya dahil edilen hiç bir hastada hipotansiyon, bradikardi gibi yan etkilerin gözlenmemesi dikkati çekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Septik Şok, Kalp Hızı Kontrolü, Beta Bloker

Abstract:
ABSTRACT

Objective: To examine the cardiac effects of controlling heart rate below 95 bpm with cardioselective beta blocker drugs in sepsis and septic shock patients.

Methods: 52 critical care patients were included in the study who were randomized with computer (via www.graphpad.com/quickcalcs) to two different groups. Study group has taken short acting cardioselective beta 1 blocker infusion to reduce heart rate below 95 bpm in case of tachycardia. Both groups were given standard sepsis treatment. Laboratory , blood gas and organ function parameters were collected in start-up and the following 4 days. These datas were evaluated with survival analysis, multivariate ANOVA for repeated measures and independent samples t-test.

Results: The most common sepsis etiology was pneumonia and the second was intraabdominal sepsis. Heart rate control was successfully achieved in 89% of the study group patients, which was 72% in the control group. The mean APACHE II score in the study and the control group was 19,7 and 20,5 respectively (p>0,05) indicating that both groups had similar start-up disease severity. After 4 days of assessment; although pH and lactate levels were tend to improve, the results were not statistically significant. PaO2/FiO2 values were significantly better on third day which was 351,2 for study group and 271,6 for control group (p=.007). Daily norepinephrine infusion was also lower in the study group which did not show statistical significance. 28 day mortality was %22 in the study group and %28 in the control group. Overall mortality was %33 in the study group and %44 in the control group.

Conclusion: Despite the lack of sufficient number of patients included in the study, cardioselective adrenergic blockade of heart rate in sepsis and septic shock seems to improve tissue oxygenation, mortality and organ functions. Randomized controlled studiest with higher number of patients are needed . No side effects like hypotension and bradycardia were observed during the study.

Keywords: Septic Shock, Heart Rate Control, Beta Blocker