Derleme olgusu ve elektronik yayınlar
Deposition fact and electronic publications
Yazar: BURCU UMUT ZAN
Danışman: DOÇ.DR. TÜLAY FENERCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Zan, Burcu Umut, Derleme Olgusu ve Elektronik Yayınlar, Yüksek Lisans Tezi,Danışman: Doç. Dr. Tülay Fenerci, 247s.ÖZETBilginin paylaşımına en üst düzeyde katkıda bulunan derleme uygulamalarının enönemli ve asli görevi, ülkenin düşün ve sanat ürünlerinin derlenerek şimdiki ve geleceknesil araştırmacıların yararına sunulmasını sağlamaktır. Ancak eski tarihlere dayananderleme uygulamaları basılı yayınlarla sınırlandırıldıklarından elektronik yayın türlerinikapsamamaktadır. Oysaki günümüzde düşün ve sanat ürünlerinin çoğu elektronik ortamdaüretilmekte ve kullanılmaktadır. Kayıtlı kültürel ürünlerin eksiksiz olarak derlenmesinigarantilemek için elektronik yayınların da derleme kanunları kapsamına alınması ve yasalbir boyutta derlenmesi gerekmektedir. Elektronik yayınlar basılılara kıyasla yapısalfarklılıklar gösterdiklerinden, eski tarihli derleme kanunları ile elektronik yayınlarınderlenmesi mümkün değildir. Bu farklılıklar, derleme sürecini oluşturan edinme, korumave hizmete sunma basamaklarında elektronik yayınlar için basılılardan farklı yöntem veteknikler kullanılmasına sebep olmaktadır.Elektronik yayınlar, çevrimiçi ve çevrim dışı olmak üzere iki kategoridedeğerlendirilmektedir. Çevrimdışı elektronik yayınlar fiziksel taşıyıcılara sahipolduklarından çevrimdışı yayınlar için izlenecek derleme süreçleri kolay olmaktadır. Ancakçevrimiçi yayınların yapısal özellikleri itibarı ile farklı olması çevrimiçi yayınların derlemesürecine dahil edilmesini zorlaştırmaktadır. Çevrimiçi yayınların kültürel varlığın birparçası olduğunu kabul eden ülkeler çevrimiçi elektronik yayınların derlenmesindekarşılaşılacak sorunları ve sorumlu birimleri daha net görmek adına çevrimiçi yayınlarınderlenmesine yönelik öncü proje girişimleri başlatmıştır.Uluslararası düzeyde elektronik yayınların derlenmesinde bu gelişmeler yaşanırkenülkemizde derleme uygulamaları etkin bir şekilde gerçekleştirilememektedir. Bunun sebebi1934 tarihli, sadece basılı yayınların derlenmesine olanak tanıyan derleme kanununuygulanmaya çalışılmasından kaynaklanmaktadır. Oysaki basılı yayınlar kadar çevrimiçive çevrimdışı tüm elektronik yayınlar da ülkemize ait kültürel varlığın bir parçasınıoluşturmaktadır. Bu sebeple daha fazla zaman kaybı yaşanmasına izin verilmeden buanlamda önlemlerin alınması gerekmektedir.

Abstract:
Zan, Burcu Umut, Deposition Fact and Electronic Publications, Master?s Thesis,Advisor: Doç. Dr. Tülay Fenerci, 247p.SUMMARYThe most important and true function of deposition practices making a contributionto knowledge sharing at uppermost level is to make it possible to present philosophy and artproductions of the country by depositing to the advantage of the researches of present andfuture generation. But, deposition practices dated back ancient times don?t includeelectronic publication types occurred by the development of information technology.However, in our present day, most of the philosophy and art productions are produced andused in electronic medium. It is necessary to include electronic publications in legal depositand to deposit in a legal dimension in order to ensure registered culturel productions to bedeposited completely. Because electronic publications have differences in comparison toprinted ones, it is impossible for electronic publications to be deposited by antedated legaldeposits. These differences cause methods and techniques different from printed ones to beused for electronic publications at the ranks of acquisition, preservation and serving thatform the process of deposition. Electronic publications are evaluated in two categories asonline and offline. Because offline electronic publications have physical transporters, theyresemble to printed ones. However, online publications? being different regarding theirstructural features make it difficult for them to be included in deposition process of onlinepublications. The countries considering online publications as a part of cultural existencestart leading project enterprises for the deposition of online publications in order to see theproblems that will be come across in the deposition of electronic publications andresponsible units clearly. When these developments have being occurred in the depositionof electronic publications at international level, deposition practices cannot be performedsufficiently in our country. The reason for this is to try to perform legal deposit providingonly printed publications dated in 1934 to be deposited. However, all the online and offlineelectronic publications as well as printed publications form a part of cultural existencebelonging to our country. Consequently, it is necessary to take measures in this sensewithout allowing waste of much more time..