Frontal sistem davranış skalasının (FrSBe) güvenilirlik ve geçerlilik çalışması
The reliability and validity studies of the turkish from of frontal systems behaviour scale (FrSBe)
Yazar: ŞÜKRİYE AKÇA KALEM
Danışman: DOÇ. DR. İ. HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Klinik Kognitif Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
VI. ÖZET "FRONTAL SİSTEM DAVRANIŞ SKALASININ (FRONTAL SYSTEMS BEHAVIOUR SCALE - FrSBe) GÜVENİLİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI" Bu çalışmada, ülkemizde, frontal sistem hasarına bağlı frontal davranış değişimlerinin tespitine yönelik olarak klinik uygulamalarda kullanılabilecek çabuk yamtlanabilen ve zengin veri sağlayan bir ölçeğin eksik oluşundan dolayı Frontal Systems Behaviour Scale (FrSBe) çeviri, güvenilirlik ve geçerlilik çalışmaları yapılmıştır. FrSBe, Grace ve Molley tarafından 2001 yılında frontal sistem hasan olan hasta örneklemleri için geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Ölçek, Ailesel ve Bireysel Değerlendirme Formu şeklinde iki ayrı forma sahiptir ve "Hastalık ya da Hasarlanmadan Önce" ve "Şimdi" yanıt kategorilerine göre 1-5 arası derecelendirme ölçeğine göre yanıtlanan 46 maddeden oluşmuştur ve 3 alt-ölçeği içerir. FrSBe İngilizce formu güvenilirlik ve geçerlilik çalışmaları ölçeğin frontal sistem hasarlı hasta örneklemleri kullanıma uygunluğuna işaret etmektedir. Çeviri çalışmaları sonucunda İngilizce ve Türkçe form arasında anlam ve anlaşılabilirlik açısından eşdeğerlilik sağlanmıştır. Klinik örneklemler (N = 114) ile yapılan madde analizi çalışmalarında 38. madde haricinde tüm ölçeklerde tüm maddeler istatistiki açıdan p<0.05 veya p<0.01 düzeyinde anlamlı korelasyon katsayılarına sahip olduğunu görülmüştür. Yine aym klinik örneklemlerle (N = 114) ile yapılan içsel tutarlılık güvenilirlik çalışmalarında, FrSBe ölçeklerinin Cronbach Alfa güvenilirlik katsayıları, a = 0.64 ile a = 0.95 arasında yer almıştır. Bu bulgular FrSBe İngilizce formu bulgularına eşdeğer düzeydedir. IllFrSBe geçerlilik çalışmaları, gruplar arası farkları tespite dayalı yapı geçerliliği ve gruplar arası sınıflandırmaya dayalı aynmsal geçerlilik çerçevesinde yapılmıştır. Yapılan 5 ayrı yapı geçerliliği çalışmalarında, FrSBe Türkçe formunun, klinik örneklemlerde "Hastalık ya da Hasarlanmadan Önce" ve "Şimdi" yanıtlan arasındaki farkları; çeşitli klinik örneklemlerle normal örneklem "Şimdi" yanıtları arasındaki farkları; ve klinik örneklemlerle başka klinik örneklemler "Şimdi" yanıtları arasındaki farkları istatistiki açıdan p<0.05 veya pO.Ol düzeyinde tespit edebildiği ortaya konmuştur. Yapılan 5 ayrı aynmsal geçerlilik çalışmalannda, FrSBe Türkçe formu Tüm Ölçek puanının, AH-Normal (%93.1 doğruluk oranında); AH-PH (%63.6 doğruluk oranında); Frontal SVH-Normal (%86.1 doğruluk oranında); Frontal SVH-Nonfrontal SVH (%69.7 doğruluk oranında); ve PH-Normal (%93.2 doğruluk oranında) gruplanm istatistiki açıdan p<0.05 veya p<0.01 düzeyinde doğru tasnif edebildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, FrSBe Türkçe Ailesel Değerlendirme Formu'nun, frontal sistem hasan olan klinik örneklemlerde davranış değişikliklerini tespit etmek amacıyla kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. 112

Abstract:
VII. ingilizce özet "THE RELIABILITY AND VALIDITY STUDIES OF THE TURKISH FORM OF FRONTAL SYSTEMS BEHAVIOR SCALE (FrSBe)" This research consists of the translation, reliability and validity studies of the Turkish form of Frontal Systems Behavior Scale (FrSBe), which is a short measure that provides rich data about frontal behavioral changes due to frontal systems lesions. It is thought that the study will fill the need for a measurement instrument in clinical neuropsychological studies in our country. FrSBe is a measurement instrument developed by Grace and Molley in 2001 for patient samples with frontal systems lesions. It has a family form and an individual form. Both forms are answered for "Before the Illness/Injury" and "After Illness/Injury" answer categories according to a graded scale between 1 and 5. FrSBe consists of 46 items grouped under three subscales. The reliability and validity studies of the English form of FrSBe suggests that it is a versatile instrument for patients with frontal systems lesions. The Turkish version of FrSBe mathes with the original form in both item content and readability of the items. The' item analysis studies in clinical samples (N=114) revealed that except for the item 38 all items in all subscales have significant item-total correlations at p<0.05 or p<0.01 level. The internal consistency reliability studies in clinical samples (N=114) revealed that the Cronbach Alfa reliability coefficients of FrSBe subscales ranges between a - 0.64 ile a = 0.95. These findings are equivalent to the findings of the English form of FrSBe. 113The validity studies of FrSBe consists of constructs validity studies based on between groups differences and discriminant validity studies based on between groups classification accuracy. The findings of five seperate construct validity studies suggests that the Turkish form of FrSBe can depict the differences between "Before the Illness/Injury" and "After Illness/Injury" answer categories, between clinical samples and normal control samples, and between distinct clinical samples at p<0.05 or p<0.01 significance level. The findings of five seperate discriminant validity studies suggests that the total score of the Turkish form of FrSBe can classify AD-Normal groups (with 93.1% accuracy); AD-PD groups (with 63.6% accuracy); Frontal CVA-Normal groups (with 86.1% accuracy); Frontal CVA-Nonfrontal CVA groups (with 69.7% accuracy); and PD-Normal groups (with 93.2% accuracy) at p<0.05 or p<0.01 significance level. These findings suggests that the Turkish version of the FrSBe Family Assessment Form is a reliable and valid measurement instrument that can be used in clinical samples with frontal systems lesions to detect the assosiated behavioral changes. 114