Renal transplantasyon yapılan bireylerde transplantasyon sonrası beslenme durumunun değerlendirilmesi
Nutritional status of renal transplant patients after renal transplantation
Yazar: ELİF CEREN ÖZAYDINLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity

Özet:
Renal transplantasyon kronik böbrek yetmezliğinin terminal dönemindeki hastalara canlı veya kadavradan alınan sağlam böbreğin nakledilmesidir. Renal transplantasyon (RT) sonrası dönemle ilgili sorunlar yeterince bilinmemektedir. Bu çalışma, RT hastalarında beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Hacettepe Üniversitesi Nefroloji Polikliniği'ne başvuran yaş ortalaması 39.3±10.7 yıl olan 50 RT'li birey (RT süresi 5.6±5.4 yıl) ile yürütülmüştür. Hastalar RT sürelerine göre (?2 yıl ve >2 yıl) 2 gruba ayrılmışlardır. Bireylerin beslenme durumları, besin tüketim sıklığı ve 3 günlük besin tüketim kaydı ile saptanmıştır. Bireylerin ağırlıkları ve boy uzunlukları ölçülmüş, beden kütle indeksleri (BKİ) hesaplanmış, WHO?2009 BKİ sınıflamasına göre obezite görülme durumu değerlendirilmiştir. Bel ve kalça çevreleri, tansiyonları, serum lipitleri, açlık kan glikozları ölçülmüş ve NCEP ATP III ve IDF tanı kriterlerine göre metabolik sendrom görülme durumu değerlendirilmiştir. Enerji ve besin öğeleri analizi BEBİS programı ile, tüm veriler SPSS 13.0 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. BKİ'ye göre bireylerin %46.0'sı normal, %22.0'si hafif şişman ve %22.0'si obezdir. RT süresi ?2 yıl olanlarda obezite görülme oranı (%53.9), RT süresi >2 yıl olan bireylere (%40.5) göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). NCEP ATP III kriterlerine göre bireylerin %14.0'ünde, IDF kriterlerine göre %18.0'inde metabolik sendrom mevcuttur. RT sonrası yaygın olarak görülen obezite, uygun tıbbi beslenme tedavisi ile önlenebilir. Bu nedenle RT hastalarına erken dönemde yapılacak sağlıklı beslenme önerileri ile obezite ve obeziteye bağlı gelişen kardiyovasküler risk etmenleri azaltılabilir.Anahtar Kelimeler: Renal transplantasyon, beslenme durumu, obezite, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik sendrom.

Abstract:
Renal transplantation is the organ transplant of a kidney in a patient with end-stage renal disease. Nutrition problems after renal transplantation (RT) has recieved little attention. The aim of this study is to evaluate nutritional status of RT patients. Fifty patients from Hacettepe University Nephrology Clinic were participated in this study (mean age was 39.3±10.7 years, mean RT duration is 5.6±5.4). Patients are divided into 2 groups depending on their RT duration (?2 years ve >2 years). Obesity was assessed by WHO?2009 BMI classifications. Waist and hip circumferences, blood pressures, serum lipids were measured and metabolic syndrome assessed according to NCEP ATP III and IDF criterias. BEBİS program was used for energy and nutrient analyses, all datas were evaluated with SPSS 13.0. 46.0% of RT patients were normal, 22.0% of them were overweight and 22.0% of them were obese. RT duration was compared for obesity and with these ?2 years (53.9%) were obese higher then of patients with RT duration >2 years (40.5%) (p<0.05). Metabolic syndrome was detected in 14.0% of RT patients according to NCEP ATP III criterias and 18.0% of patients according to IDF criterias. Obesity is common after RT can be prevented with healthy nutrition theraphy. Dietary recommendations during early period of RT can avoid obesity and cardiovascular risk factors of obesity.Key Words: Renal transplantation, nutritional status, obesity, cardiovascular diseases, metabolic syndrome.