Özel yetenekli ergenlerin yalnızlık deneyimleri
Loneliness experience of gifted adolescents
Yazar: NACİYE ECE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık algısı = Loneliness perception ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu fenomenolojik araştırmada amaç, ortaokula devam eden özel yetenekli ergenlerin yalnızlığı nasıl algıladıklarını, yalnız kalma nedenlerini, yalnızlığın yaşamlarındaki etkilerini, yalnızlıkla baş etme davranışlarını ve özel yetenek olgusunun yalnızlıkla ilişkisini keşfetmektir. Amaç doğrultusunda 6-8. sınıf Üstün Yetenekliler Eğitim Programları (ÜYEP) öğrencilerine 'Çocuklar için Yalnızlık Ölçeği' (5-8. sınıf formu) uygulanmış, yalnızlık düzeyi yüksek bulunan 5 katılımcı belirlenmiştir. Her katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; katılımcıların günlük tutmaları, yalnızlıkla ilgili bir kompozisyon ve hikâye yazmaları, resim çizmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler üzerine yapılan fenomenolojik analiz sonucunda beş temel bulguya ulaşılmıştır. Katılımcıların yalnızlığı en fazla dışlanma kavramı ile ilişkilendirdikleri; başlangıçta yalnız bırakılan katılımcıların daha sonra yalnızlığı kendilerinin tercih ettikleri; farklı algılandıkları, kıskanıldıkları ve kendilerinden kaynaklanan sorunların farkında olmamaları nedeni ile yalnız bırakıldıkları; yalnızlıkla baş etme durumlarının yalnızlık algılarıyla ilişkili olduğu ve son olarak kendileri ile benzer özelliklere sahip bireylerle bir arada bulundukları ortamlarda kendilerini yalnız hissetmedikleri bulunmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Özel yetenekli ergenler, Yalnızlık, Yalnızlık algısı, Yalnızlık nedenleri, Yalnızlıkla baş etme.

Abstract:
The aim of this phenomenological research was to explore how gifted adolescents percieved and dealt with loneliness, causes and effects of loneliness, and the relationship between loneliness and giftedness. Participants were five gifted students who participated the middle-school programs at the Center for Research and Practice for High-Ability Education at Anadolu University. The Loneliness Scale for Children (5th-8th grade form) was used to identify gifted students who had a high level of loneliness. Semi-structured interviews were conducted with each participant. They were asked to keep a diary, to write a composition and a story, and to draw pictures about loneliness. Analysis of interviews revealed five major findings. Participants associated loneliness with isolation. Loneliness gradually became a personal choice and a desperation for the participants who were isolated by their peers. They were left lonely because of being different and jealousy of others and not being aware of their behavioral problems. The way they dealt with loneliness was found to be related to their perception of loneliness. Finally, they didn't feel lonely in educational settings where they meet alike students.

Keywords: Gifted adolescents, Perception of loneliness, Causes of loneliness, Effects of  loneliness, Coping with loneliness.