Tip 2 diyabetli hastalarda SGLT-2 inhibitörü ve eksenatid kullanımının vücut yağ dağılımına etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of SGLT-2 inhibitors and exenatide on body fat distribution in patients with TYPE 2 diabetes
Yazar: ESMA AĞCAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Eksenatid = Exenatide ; Karın yağı = Abdominal fat ; Metformin = Metformin ; Taşıyıcı proteinler = Carrier proteins ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Amaç: Mevcut çalışmalar SGLT-2 inhibitörlerinin ve GLP-1 analogu olan eksenatidin kiloyu ve total vücut yağını azalttığını göstermiştir. Çalışmamızda İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi diyabet ve obezite polikliniğine başvuran, tip 2 DM tanılı hastalarda mevcut metformin tedavilerine dapagliflozin 10mg/gün veya empagliflozin 10mg/gün veya eksenatid (4 hafta süreyle günde iki kez 5µg, 4 hafta sonra doz günde iki kez 10µg olacak şekilde) eklenmesinden 6 ay sonra kilo, BKİ, total yağ oranı, yağsız vücut oranı, kas oranı, abdominal yağ oranı, kol ve bacak yağ oranının hastaların dosyalarından kaydedilerek 6 ay içerisinde total vücut yağ oranında azalma olup olmadığını ve yağ dağılımında değişiklik olup olmadığını değerlendirmeyi amaçladık. Aynı zamanda çalışmamızda hastaların HbA1c düzeyi,  AKŞ, total kolesterol, trigliserid, LDL- kolesterol, HDL- kolesterol,  gibi diğer metabolik parametrelerini de değerlendirdik.
Yöntem: Çalışmamız metformin ve SGLT-2 inhibitörlerinden dapagliflozin 10mg/gün veya empagliflozin 10mg/gün veya metformin ve eksenatid (4 hafta süreyle günde iki kez 5µg, 4 hafta sonra doz günde iki kez 10µg olacak şekilde) kullanan 100 tip 2 diyabet tanılı hasta ile, diyabet ve obezite polikliniğine ilk başvuru ve sonrası 6 aylık dönemde biyoelektriksel impedans yöntemiyle kilo, total yağ oranı, yağsız vücut oranı, kas oranı ve abdominal, kol, bacak yağ oranı ölçümleri yapılmış, HbA1c, açlık kan glukozu, lipid paneli (Total kolesterol, LDL- kolesterol , HDL- kolesterol, Trigliserid) bakılmış olan hastaların bilgileri arşiv dosya kayıtları retrospektif taranıp, başlangıçtan 6 ay sonra total vücut yağ oranında azalma olup olmadığı ve yağ dağılımında değişiklik olup olmadığı değerlendirilerek, iki grup bu açıdan karşılaştırılarak gerçekleştirilmiştir.  
Bulgular: Çalışma %79'u (n=79) kadın, %21'i (n=21) erkek olmak üzere toplam 100 olgu ile yapılmıştır. SGLT-2 inhibitörlerini kullanan 50 ve eksenatidi kullanan 50 katılımcı mevcuttur. Örneklemdeki 100 kişinin ortalama yaşı 56.99 dur. Çalışmaya dahil edilen hastaların başlangıç kilosu (99.44) 6. ay kilosundan (94.26), başlangıç BKİ değeri (38.59) 6. ay BKİ değerinden  (36.56), başlangıç toplam yağ oranı (38.51) 6. ay toplam yağ oranından (37.23), başlangıç kol yağ oranı (5.93) 6. ay kol yağ oranından (5.53),  başlangıç bacak yağ oranı (16.70) 6. ay bacak yağ oranından (16.17) istatistiksel olarak önemli seviyede daha yüksek; başlangıç yağsız vücut oranı (61.49) 6. ay yağsız vücut oranından (62.76), başlangıç kas oranı (58.40) 6. ay kas oranından (59.60) istatistiksel olarak önemli seviyede daha düşüktür. Toplam örneklemde başlangıç ve 6. Ay abdominal yağ oranında önemli değişiklik yoktur. Eksenatidin kilo kaybında, BKİ'ni, toplam yağ oranını, abdominal yağ oranını, kol ve bacak yağ oranını azaltmada ve yağsız vücut oranını, kas oranını artırmada istatistiksel olarak daha etkili olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamız sonucunda SGLT-2 inhibitörleri ile abdominal yağ oranında azalma gösterilememiştir. Ayrıca çalışmamızda değerlendirilmiş olan metabolik parametrelerden SGLT-2 inhibitörleri (Dapagliflozin, Empagliflozin) ve eksenatid gruplarından her ikisinde de HbA1c, açlık kan glukozu, trigliserid anlamlı olarak azalmış; total ve LDL kolesterol düzeylerinde anlamlı değişiklik olmamış,  HDL-kolesterol artmıştır. Söz konusu metabolik parametrelerdeki değişim açısından ilaç grupları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.  
Sonuç: Mevcut çalışmalar sonucunda SGLT-2 inhibitörlerinin (dapagliflozin, empagliflozin) ve GLP-1 analogu olan eksenatidin kilo kaybı, yağ kütlesi ve yağ oranını azaltmada etkili olduğu bilinmektedir. Bu iki ilaç grubunun vücut kompozisyonuna (özellikle yağ dağılımına)  etkisinin araştırıldığı çalışmamızda literatürle uyumlu olarak SGLT-2 inhibitörleri (dapagliflozin, empagliflozin) ve eksenatidin kilo kaybı, toplam yağ oranında azalma sağladığı gösterilmiştir. SGLT-2 inhibitörlerinin abdominal yağda anlamlı değişime yol açmadığı fakat eksenatidin abdominal yağ oranında anlamlı azalmaya yol açtığı gösterilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Tip 2 DM, Metformin, SGLT-2 inhibitörleri, Eksenatid, , Kilo , Total yağ, Abdominal yağ

Abstract:
Objective: Previous studies have shown that SGLT-2 inhibitors and exenatide, a GLP-1 analogue, reduced body weight and total body fat. Patients with type 2 diabetes mellitus that admitted to the diabetes and obesity outpatient clinic of Istanbul Medeniyet University Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital were included in our study. Dapagliflozin 10 mg/day or empagliflozin 10 mg/day or exenatide (5µg twice a day for 4 weeks, 10µg twice a day after 4 weeks) was added to existing metformin treatment, and after 6 months weight, BMI, total fat ratio, lean body ratio, muscle ratio, abdominal fat ratio, arm and leg fat ratio were recorded. We aimed to evaluate whether there was a decrease in total body fat and whether there was a change in fat distribution within 6 months. We also evaluated other metabolic parameters of the patients, such as HbA1c level, FPG, total cholesterol, triglyceride, LDL-C, HDL-C. 
Methods: 100 patients with type 2 diabetes that using metformin and SGLT-2 inhibitors dapagliflozin 10mg/day or empagliflozin 10mg/day, or metformin and exenatide (5µg twice a day for 4 weeks, 10µg twice a day after 4 weeks) were enrolled in our study. Weight, total fat ratio, lean body ratio, muscle ratio, and abdominal, arm and leg fat ratio were measured by bioelectrical impedance method at the first admission to the diabetes and obesity outpatient clinic and in the 6-month period afterward. Additionally, HbA1c, fasting blood glucose, lipid panel (Total cholesterol, LDL- cholesterol, HDL- cholesterol, triglyceride) were measured. The data of the patients were reviewed retrospectively. Six months after the start of the study, it was evaluated whether there was a decrease in total body fat ratio and whether there was a change in fat distribution, and the two groups were compared in this respect. 
Results: The study was conducted with a total of 100 cases, 79% (n=79) female and 21% (n=21) male. There are 50 participants using SGLT-2 inhibitors and 50 using exenatide. The average age of 100 people in the sample is 56.99. The initial weight of the patients (99.44) compared to the 6th month weight (94.26), the initial BMI (38.59) compared to the 6th month BMI (36.56), the initial total fat rate (38.51) compared to the 6th month total fat rate (37.23), the initial arm fat rate (5.93) compared to the 6th month arm fat ratio (5.53), the initial leg fat rate (16,70) compared to the 6th month leg fat ratio (16.17) were found to be statistically significantly higher, baseline lean body ratio (61.49) compared to 6th month lean body ratio (62.76), baseline muscle ratio (58.40) compared to the 6th month muscle ratio (59,60) were were found to be significantly lower. And exenatide was found to be statistically more effective in reducing weight, lowering BMI, total fat ratio, abdominal, arm, leg fat ratio and in increasing lean body ratio and muscle ratio. As a result of our study, no reduction in abdominal fat was demonstrated with SGLT-2 inhibitors. HbA1c, fasting blood glucose, and triglyceride levels were significantly decreased; whereas there were no significant changes in total and LDL cholesterol levels, but HDL-cholesterol levels increased. There was no significant difference between drug groups in terms of changes in the above-mentioned metabolic parameters.
Conclusion: As a result of current studies, it is known that SGLT-2 inhibitors (dapagliflozin, empagliflozin) and GLP-1 analog exenatide are effective in reducing weight loss, fat mass and fat ratio. In our study, in which the effects of these two drug groups on body composition (especially fat distribution) were investigated, it was shown that SGLT-2 inhibitors (dapagliflozin, empagliflozin) and exenatide provide weight loss and a decrease in total fat ratio, in line with the literature. It has been shown that SGLT-2 inhibitors do not cause a significant change in abdominal fat, but exenatide causes a significant decrease in abdominal fat. 


Key Words: Type 2 DM, Metformin, SGLT-2 inhibitors, Exenatide, Total fat, Abdominal fat, weight, BMI