Serada yetiştirilen nergislerde (Narcissus tazetta L.) farklı soğan irilikleri ve dikim zamanlarının bitkisel özelliklere ve çiçek kalitesine etkisi
The effect of different bulb sizes and planting times on vegetable characteristics and flower quality of daffodils (Narcissus tazetta L.) grown in greenhouse
Yazar: ZEHRA ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FULYA UZUNOĞLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Hatay florasında doğal olarak yetişen Narcissus tazetta türüne ait bir genotipin farklı dikim zamanlarının ve soğan iriliklerinin bitki büyümesi, gelişimi ve çiçek kalitesi üzerindeki etkisini belirlemek için, 2022-2023 yılında sera koşullarında yürütülmüştür. Sera koşullarında, 4 farklı soğan iriliğindeki nergis soğanları,3 farklı dikim zamanında dikilerek; dikim zamanı ve soğan iriliklerindeki farklılıkların çiçek kalitesi ve bitkisel özelliklere olan etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada bitkisel materyal olarak, Narcissus tazetta türüne ait bir genotipin 10 cm ve altı, 10-12 cm, 12-14 cm ve 14 cm üzeri irilikteki soğanları, kullanılmıştır. 15 Eylül tarihinden başlayarak, 15 gün aralıklarla gerçekleştirilen 3 farklı dikim (15 Eylül, 30 Eylül ve 15 Ekim) zamanları ile soğan iriliklerinin, çıkış ve çiçeklenme zamanı ile bitki, çiçek ve soğanlarda bazı kalite özellikleri ile soğan verimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Çiçek çapı (cm), çiçek sapı uzunluğu (cm), çiçek uzunluğu(cm), pedisel uzunluğu(cm), periant tüpü uzunluğu (cm), ovaryum uzunluğu (cm),bir sapta bulunan çiçek sayısı (adet), çiçeklenme başlangıcı (gün), yaprak sayısı (adet), yaprak eni(cm), yaprak boyu(cm), soğanların çıkış oranı(%), yavru soğan oluşturma oranı(%), soğan eni(cm), soğan boyu(cm) özelliklerinin bu kapsamda ölçüm ve gözlemleri alınmıştır. İstatistiksel analiz ve gözlemler sonucunda soğan iriliklerinin incelenen özellikleri etkilediği tespit edilmiştir. Tüm dönemlerde ve soğanlarda çıkış sağlanmasına karşın 10 cm ve altındaki soğanlarda, hiçbir dönemde çiçeklenme gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla 10-12 cm ve üzerine sahip soğanların çiçek soğanı üretimi için uygun tohumluk iriliği olduğu, 12-14 ve 14 cm ve üzeri iriliğe sahip çiçek soğanlarının ise çiçek üretimi için kullanılabilecek irilik olduğu saptanmıştır. Çiçek kalitesi ve hasat döneminin uzunluğu açısından sera koşullarında nergis çiçeğinin kültüre alınma denemesinde genel olarak en iyi dikim zamanının, üçüncü ve ikinci dikim zamanı (30 eylül ve 15 ekim) olduğu anlaşılmıştır. Dikim zamanları arasında ilk çiçeklenme, serada ilk dikimden itibaren 86 gün sonra gerçekleşmiştir. Ürün arzını belirli bir dönemde sınırlandırmak yerine çiçeklenme periyodunu uzatmak için farklı dikim zamanlarının denenmesinin önemli olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted under greenhouse conditions in 2022-2023 to determine the effect of different planting times and bulb sizes on plant growth, development and flower quality of a genotype belonging to the Narcissus tazetta species, which grows naturally in the Hatay flora. Under greenhouse conditions, daffodil bulbs of 4 different bulb sizes were planted at 3 different planting times; This study was conducted to determine the effects of differences in planting time and bulb size on flower quality and vegetative characteristics. In the study, bulbs of a genotype belonging to Narcissus tazetta species with sizes of 10 cm and below, 10-12 cm, 12-14 cm and over 14 cm were used. Starting from September 15, three different planting times (September 15, September 30 and October 15) were carried out at 15-day intervals, and the effects of bulb sizes, emergence and flowering times, some quality characteristics of plants, flowers and bulbs, and bulb yield were investigated. Flower diameter (cm), flower stalk length (cm), flower length (cm), pedicel length (cm), perianth tube length (cm), ovary length (cm), number of flowers on a stem (number), beginning of flowering (days), number of leaves (number), leaf width (cm), leaf length (cm), bulb emergence rate (%), baby bulb formation rate (%), bulb width (cm), bulb height (cm) characteristics are included in this context, measurements and observations were taken. As a result of statistical analysis and observations, it was determined that bulb sizes affected the examined characteristics. Although emergence was achieved in all periods and bulbs, flowering did not occur in any period in bulbs 10 cm and below. Therefore, it has been determined that bulbs with a size of 10-12 cm and above are suitable seed sizes for flower bulb production, while flower bulbs with a size of 12-14 and 14 cm and above are the size that can be used for flower production. In terms of flower quality and the length of the harvest period, it has been understood that the best planting time in the cultivation of narcissus flower under greenhouse conditions is generally the third and second planting time (30 September and 15 October). Among the planting times, the first flowering occurred 86 days after the first planting in the greenhouse. It was concluded that it may be important to try different planting times to extend the flowering period instead of limiting the product supply in a certain period.