Türk-Yunan ilişkileri (1955-1983)
Turkish-Greek relations (1955-1983)
Yazar: GİZEM AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ALKAN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Karasuları = Territorial waters ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıta sahanlığı = Continental shelf ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yunanistan = Greece

Özet:
1789 yılında gerçekleşen Fransız İhtilalinin üç önemli ilkesinden biri olan milliyetçilik akımının etkisiyle çok uluslu imparatorluklar dağılma sürecine girmiştir. Bünyesinde pek çok farklı milleti barındıran Osmanlı İmparatorluğu da bu akımdan olumsuz yönde etkilenmiş ve bağımsızlığını kazanan ilk devlet Yunanistan olmuştur. Kurtuluş Savaşı'nda birbirlerine karşı mücadele eden iki ülke savaş sonrasında yakınlaşmaya başlamıştır. Bu yakınlaşma süreci 1955 yılında Türkiye'nin Kıbrıs sorununa resmen taraf olmasıyla birlikte sona ermiş ve bir daha da eski seviyesini yakalayamamıştır. Yaşanan sancılı yılların ardından da 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulmuştur. Kıbrıs sorunuyla birlikte, iyi komşuluk ilişkileri çerçevesinde geri planda tutulan bazı sorunlar da gün yüzüne çıkmıştır. Karasuları, kıta sahanlığı, hava sahası, Ege adalarının silahlandırılması, Batı Trakya, Patrikhane gibi konular bundan sonra Kıbrıs sorunu ile ilişkilendirilmeye başlanmıştır. Yunanistan, 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtına tepki olarak Avrupa Ekonomik Topluluğu ile müzakere sürecine ağırlık vermiş ve bu örgüte üye olarak topluluk ülkelerini ve kurumlarını Kıbrıs konusunda etkilemeye çalışmıştır. Kıbrıs Rum Kesimi 2004 yılında tüm adayı temsilen Avrupa Birliğine dâhil olmuş ve adadaki Türkler yok sayılmıştır. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinde ise hem Kıbrıs, hem de Ege sorunlarının çözülmesi ön koşul olarak ileri sürülmektedir. Ege Denizi'nde yaşanan sorunlarda Yunanistan, kendi çıkarları doğrultusunda davranmakta ve Türkiye'nin güvenlik kaygılarını göz ardı etmektedir. Bu sorunların çözümü noktasında yapılması gereken ise; hakça ilkeler gözetilerek iki tarafın da yararına olacak uygulamalara gidilmesi gerekliliğidir. Fakat Avrupa Birliği, iki ülke arasında yaşanan sorunlarda geleneksel olarak Türkiye'den taviz beklemektedir. Ancak Türkiye'nin yanı sıra Yunanistan'ın da taviz vermesi halinde iki ülke arasındaki problemlerin bir çözüme ulaştırılması mümkündür.

Anahtar Sözcükler: Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs, karasuları, kıta sahanlığı

Abstract:
'Nationalism', as one of the three significant principles of the French Revolution from 1789, has turned to be a significant reason behind the beginning of the destruction process of multinational empires. The including many different nations Ottoman Empire was not an exception. It was also negatively affected by the nationalist movement; and the first state to gain its independence was Greece. After Turkey's 'Independence War' the two fighting against each other sides started becoming closer. Turkey's inclusion in the Cyprian political problem in 1955 has officially put an end to this 'closeness' and since then the relationship between the countries has not improved, the good neighbourly relations have not become the same. After years of pain and hardship in 1983 the Turkish Republic of Northern Cyprus was established. Along with the strong disagreement between the two states about Cyprus, many other kept in the background problems and issues such as territorial waters, continental borders, airspace, armament of the Aegean islands, Western Thrace and the Patriarchate have reoccurred and been associated with the Cyprian problem. In response to the Cyprus Peace Operation from 1974, Greece tried to spread its influence on the Cyprian problem by becoming a member of the European Economic Community and focusing the members' attention to Greece's interpretation of the negotiation process. Representing the entire island Greek Cyprus joined the European Union in 2004 and the Turks on the island were simply ignored. Not only have the resolution of the Cyprian dispute, but also the solving of the Aegean problems become preconditions for Turkey's admission to the European Union. Greece is ignorant to Turkey's safety concerns in the Aegean Sea region and only acts in its own interest. In order to solve this problems it is necessary to implement practices based on fair principles from which both sides will benefit. However, what the European Union usually expects is only Turkey's compromise. Solution to the problematic issues in that region can be reached only by each side making concessions.

Key Words: Turkey, Greece, Cyprus, territorial waters, continental borders