Calgary aile müdahale modeline dayalı aile destek ve psikoeğitim programının kronik psikiyatri hastalarının bakım verenlerinin başetme, psikolojik distres ve psikolojik dayanıklılık düzeylerine etkisi
Effects of the family support and psychoeducation program based on the calgary family intervention model on the coping, psychological distress and psychological resilience levels of the caregivers of chronic psychiatric patients
Yazar: AYŞE SARI
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile desteği = Family support ; Aile eğitimi = Family education ; Aile müdahalesi = Family intervention ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı kronik psikiyatri hastalarının ailelerine uygulanan Calgary Aile Müdahale Modeli'ne dayalı aile destek ve psikoeğitim programının ailenin baş etme, psikolojik distres ve psikolojik dayanıklılık düzeylerine etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma ön test ve son test kontrol grubu desenli yarı deneysel araştırma olarak yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Aile Krizine Yönelik Bireysel Değerlendirme Ölçeği, Genel Sağlık Anketi ve Connor Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Bakım veren aile üyelerine yönelik uygulanan destek ve psikoeğitim programı öncesi, sonrası, 3. ve 6. aylarda veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde nonparametrik analizler kullanılmıştır. Müdahale ve kontrol grubunun zamana göre başetme, psikolojik distres ve psikolojik dayanıklılık puan ortalamaları arasındaki fark Friedman analizi ile test edilmiştir. Farkın ileri analizi için Wilcoxon Rank analizi kullanılmıştır. Müdahale ve kontrol gruplarının arasındaki fark için gruplar arası karşılaştırmada Mann Whitney U testi kullanılmıştır.
Bulgular: Calgary Aile Müdahale Modeline Dayalı Aile Destek ve Psikoeğitim Programı uygulanan kronik ruhsal hastalığa bakım veren bireylerde distres puan ortalamaları arasında müdahale öncesi ile karşılaştırıldığında müdahale sonrası, 3. ay ve 6. ay ölçümleri arasında anlamlı bir azalma olduğu bulunmuştur (p < 0.05). Bakım verenlerin müdahale öncesi ile karşılaştırıldığında başetme puanları ve psikolojik dayanıklılık puanları arasında müdahale sonrası, 3. ve 6. aylarda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p > 0.05).
Sonuç: Kronik ruhsal hastalığa bakım veren aile üyelerine uygulanan Calgary Aile Müdahale Modeli'ne dayalı aile destek ve psikoeğitim programının bakım verenlerin genel sağlık durumu üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kronik Ruhsal Hastalık, Bakım Veren, Destek, Psikoeğitim, Calgary Aile Müdahale Modeli, Psikiyatri Hemşireliği.

Abstract:
Objective: This study was aimed at investigating the effects of family support and psychoeducation program based on Calgary Family Intervention Model on coping, psychological distress and psychological resilience levels of families of chronic psychiatric patients.
Methods: This study having a pre-test and post-test control group design was conducted as a quasi-experimental study. The data was collected using the Family Crisis Oriented Personal Evaluation Scale, General Health Questionnaire and Connor Davidson Psychological Resilience Scale. Data were collected before, immediately after, and 3 and 6 months after the support and psychoeducation program applied to caregiving family members. Nonparametric analysis was used in the analysis of the data. The difference between the mean scores for the coping, psychological distress, and resilience over time of the intervention group and those of the control group was tested with Friedman analysis. Wilcoxon Rank analysis was used for further analysis of the difference. To determine the difference between the intervention and control groups, the Mann Whitney U test was used for the intergroup comparison.
Results: A significant decrease was determined between the pre-intervention mean distress score of the participants who gave care to individuals with chronic mental illnesses and participated in the Family Support and Psychoeducation Program based on the Calgary Family Intervention Model and the mean scores they obtained immediately after, and 3 and 6 months after the intervention (p < 0.05). No statistically significant difference was found between the pre-intervention coping scores and psychological resilience scores of the caregivers and the mean scores they obtained immediately after, and 3 and 6 months after the intervention (p > 0.05).
Conclusion: It was concluded that the family support and psychoeducation program based on the Calgary Family Intervention Model applied to family members giving care to individuals with chronic mental illnesses had positive effects on the general health status of the caregivers. 
Key Words: Chronic Mental Illness, Caregiver, Support, Psychoeducation, Calgary Family Intervention Model, Psychiatric Nursing.