Formal eğitim sürecine katılan Suriyeli sığınmacı öğrencilerin kültürel uyum durumlarının incelenmesi (Gaziantep örneği)
An analysis of the cultural adaptation processes of the Syrian refugee students in the formal education institutions (Gaziantep sample)
Yazar: SİNAN SEZER ARSLANTAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SEMİH SUMMAK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Düzensiz göç = Irregular immigration ; Eğitim yönetim sistemleri = Education management systems ; Sosyokültürel uyum = Sociocultural adaptation ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, formal eğitim sürecine katılan Suriyeli sığınmacı öğrencilerin kültürel uyum durumlarının anlaşılmasını sağlamaktır. Çalışmanın kuramsal arka planını John Berry'nin uyum teorisi oluşturmakta olup, bu kuram bağlamında Suriyeli sığınmacılara verilen formal eğitimin kültürel uyum sürecine (bütünleşme, ayrışma, asimilasyon, marijinalleşme) etkilerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımlarından kuram-yönelimli araçsal durum çalışması deseninin kullanıldığı bu çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Çalışma grubu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Gaziantep'te Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 25 Suriyeli sığınmacı öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma bulguları 4 tema ve 19 alt temalara ayrılarak analiz edilmiştir. Ayrımcılık, karma eğitim, dil problemi, akademik başarı kaygısı gibi nedenlerin kültürel uyum sürecini olumsuz etkilediği; bununla birlikte sosyal yaşantı, kültürel faaliyetler, ortak kültürel değerlerin ön plana çıkarılması ve karşılaşılan olumlu davranışların kültürel uyum sürecine olumlu yönde katkı sağladığı görülmüştür. Sonuç olarak Suriyeli sığınmacı öğrenciler, Türk toplumuna uyum sağlamayı önemli görmeleri nedeniyle kültürleşme stratejilerinden bütünleşme tutumuna yakın oldukları, bununla birlikte kültürel uyum sağlama noktasında birtakım sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak politika geliştiricilere ve araştırmacılara birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Suriyeli, Sığınmacı, Kültürleşme, Uyum, Eğitim

Abstract:
The aim of this research is to understand the cultural adaptation orientations of Syrian refugee students attending the formal education institutions. The theoretical background of the study is drawn from John Berry's 'Theory of Cultural Integration', and it is aimed to understand the effects of formal education offered to Syrian refugees on their cultural adaptation orientations, to be defined as integration, separation, assimilation and marginalization. The study adopted the theory-led instrumental case study design, as the qualitative research approach. The raw data were obtained through semi-structured face-to-face interviews. The study group consisted of 25 Syrian refugee students attending secondary education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Greater Gaziantep Province during the academic year 2020- 2021. Research findings were analyzed as 4 theme and 19 sub-themes. Findings revealed that reasons such as discrimination, co-education, language barriers and academic success anxiety seemed to have negatively affected the cultural adaptation process; however, findings also revealed that social life, attending cultural activities in the target culture, highlighting common cultural values and positive behaviors encountered in daily life are believed to contribute positively to the cultural adaptation process. As a result participant students seemed be closing to the 'integration' modality as one of the acculturation strategies defined by Berry. Drawing on the results, some suggestions were made for policy makers and the future researchers.
Keywords: Syrian, Refugee, Acculturation, Adaptation, Education