Çalışanların işletmelerin sosyal sorumluluklarına ilişkin algılamalarının örgütsel bağlılığa etkisi
The impact of employees? perceptions of firm?s social responsibilites on their organizational commitments
Yazar: VUSAL HASANOV
Danışman: PROF. DR. İZZET GÜMÜŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Toplumsal yaşamın bir gereği olarak ortaya çıkan ?sorumluluk? kavramı, değişen şartlara bağlı olarak, boyutları ve etki alanı artmış şekilde günümüzde ?sosyal sorumluluk? olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda sosyal sorumluluk konusu günümüzde işletmelerin hassasiyetle üzerinde durmaları gereken önemli bir konudur.Bu çalışmada, işletmelerin sosyal sorumlulukları ekonomik, yasal, ahlaki ve gönüllü sorumluluklar olmak üzere dört boyutlu yaklaşım ile ele alınmış ve çalışanların söz konusu sosyal sorumluluk algılamalarının örgütsel bağlılıkları üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma Azerbaycan'da faaliyet gösteren büyük ölçekli bir işletmenin beyaz yakalı çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonuçları, çalışanların kurumlarının yasal, ahlaki ve gönüllü sorumlulukları ile ilgili algılamalarının olumlu olmasının çalışanların işletmelerine bağlılıklarına katkıda bulunacağını göstermektedir. Bu sonuçlar, kurumlarının söz konusu sorumluluklarını yerine getirdiğine inanan çalışanların kendilerini daha değerli hissedecekleri ve işletmeleri ile özdeşleşip işlerini daha mükemmel yerine getirmeye gayret edecekleri ile açıklanabilir.Araştırma sonuçları arasında dikkati çeken önemli husus, çalışanların örgütsel bağlılıkları üzerine en fazla etkiye sahip kurumsal sosyal sorumluluk algılamasının, benzer konuda yapılan diğer çalışmalardaki bulgulardan hareketle, öngörüldüğü üzere gönüllü sorumluluk değil, çalışanların yasal sorumluluk algılamalarının olmasıdır. Bu durum yasal boşluklar söz konusu olduğu durumlarda işletmenin sosyal sorumluluklarından uzaklaşması, yasal sorumluluklarını tam yerine getirmediği yönündeki algılar ile izah edilebilir. Ancak bu hususta daha net bir neticeye varmak için, çalışanların örgütsel bağlılıklarına etkisi kapsamında kurumsal yasal sorumluluk algılamalarının ayrıca derinlemesine araştırılması gerekmektedir.Bu araştırma tek bir firma üzerinde yürütüldüğünden elde edilen sonuçların genelleştirilmesinin doğru olmayacağını dikkate alarak, gelecekte bu konu ile ilgili yapılacak araştırmaların farklı sektörlerdeki birden fazla firma çalışanları üzerinde yapılması önerilmektedir. Ayrıca çalışanların örgütsel bağlılıklarına etki edebilecek işin niteliği, iş tatmini, örgüt kültürü ve benzeri gibi diğer olası önemli faktörlerin de dikkate alınarak birlikte incelenmesi ile çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılamalarının örgüte bağlılıkları üzerindeki etkisi daha açık ve belirgin şekilde görülebilecektir.

Abstract:
The concept of ?responsibility?, which firstly has been emerged as a necessity of social life, has modified and emerged as a ?social responsibility? concept in recent years, by enlarging of its? dimensions and impacts due to the changed conditions. So, the ?social responsibility? concept is an important concept which the firms should particularly take into consideration today.In this study, the social responsibility of firms has been evaluated by four dimensions approach, which examines the social responsibilities with its? economic, legal, ethical and philanthropic components; and there examined the ipmact of employees? perceptions of these components on their organizational commitments. The research study has been realized on white collar employees of one of the large scale firms? in Azerbaijan.The results of this research study show that if the employees? perceptions of their firm?s legal, ethical and philantropic responsibilities are positive, it will positively affect their commitments to the firm. So, there may be said that, employees will consider themselves more valuable due to the being employee of a socially responsible firm and will try to do their best at their jobs.One of the important point of the research results is about the employees? perceptions of their firm?s legal responsibilities, which emerged as the most significant impact on their organizational commitments, despite expecting the relatively higher impact of firm?s philanthropic responsibilities according to the some research results on the similar topic. This result may be due to the employees? perceptions regarding to the firms? tendency to give up or not fulfill their social responsibilities in case there are some legal regulation gaps. But in order to do the exact evaluation on this point, the employees? perceptions of firm?s legal responsibilities and it?s impact on the organizational committment should be analysed in depth.Finally, in order to generalize this research?s results, it is suggested to realize the research on many other firms? employees within different industries too. Furthermore, there can be said that, the impact of employees? perceptions of firm?s social responsibilities on their organizational commitments can be analysed the more clearly by taking into consideration the other possible important factors, such as job satisfaction, organizational culture etc., which may affect the employees? organizational commitments simultaneously.