Peter Sınger'ın veganlık gerekçelendirmesinin etik açıdan değerlendirilmesi ve eleştirisi
Ethical evaluation and criticism of Peter Singer's veganism justification
Yazar: FATMA ERDAL YEKELER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ÖZAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Veganlık, hayvan etiği bağlamında sıklıkla tartışılmaktadır. Aynı zamanda, bazı hayvanların insana benzer anatomik ve fizyolojik özellikleri ve evrimsel yakınlıkları onların da insanlara benzer duygu ve hislere sahip olabileceklerini düşündürdüğünden dolayı hayvan etiği tartışmalarında bilinçle ilgili konular da yerini almıştır. Bu bağlamda çağdaş filozof Peter Singer'in veganlık gerekçelendirmesi onun; sinir sistemi gelişmiş hayvanların da insanlar gibi acıyı hissettiklerini, veganlığın hem insan hem de hayvan faydası dikkate alındığında faydacılıkla uyumlu olduğunu iddia etmesi nedeniyle bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada Singer'in; türcülük karşıtı iddiaları, hayvanların bilincine ilişkin öne sürdüğü deliller ve türcülük karşıtlığının pratik bir uygulaması olarak sunduğu vegan beslenmeye ilişkin iddiaları incelenecektir. Bu çalışmanın amacı, Singer'in hem insan sağlığı hem de hayvanların bilinci ile ilgili iddiaları içeren veganlık gerekçelendirmesini bilimsel ve felsefi bir bakış açısıyla değerlendirerek buna eleştiri sunmaktır. Son olarak bu çalışmada hayvan etiğinde teizm ile uyumlu görülen insanmerkezci yaklaşımın hayvanlara yönelik kötülüğün bir gerekçesi olmadığını ve insan hayvan arasında uygun ilişkiyi belirlemede halen daha makul bir alternatif olduğunu göstermek amaçlamaktadır.

Abstract:
Veganism is frequently discussed within the context of animal ethics. At the same time, issues related to consciousness have also taken their place in animal ethics discussions, as the anatomical and physiological characteristics and evolutionary closeness of some animals similar to humans suggest that they may have emotions and feelings similar to humans. In this context, contemporary philosopher Peter Singer's justification of veganism is the main subject of this study, as he claims that animals with well-developed nervous systems feel pain like humans, and that veganism is compatible with utilitarianism considering the benefits of both humans and animals. In this study, Singer's anti-speciesist claims, the evidence he puts forward regarding the consciousness of animals, and his claims about vegan nutrition, which he presents as a practical application of anti-speciesism, will be examined. The aim of this study is to present a criticism of Singer's justification of veganism, which includes claims about both human health and the consciousness of animals, by evaluating it from a scientific and philosophical perspective. Finally, this study aims to show that the anthropocentric approach, which is seen as compatible with theism in animal ethics, is not a justification for evil towards animals and that it is still a more reasonable alternative in determining the appropriate relationship between humans and animals.