Sıçanlarda deneysel ERCP modelinde; kontrast madde uygulama hızının ve kanal içi basınç artışının etkileri
The effects of contrast agent administration rate and intraductal pressure increase in an experimental ERCP model in rats
Yazar: ENES ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ALPTEKİN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hidrostatik basınç = Hydrostatic pressure ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreas kanalları = Pancreatic ducts ; Pankreatit = Pancreatitis ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) işlemi günümüzde pankreas ve safra yolları patolojilerin tanı ve tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir işlem haline gelmiştir. Tanı ve tedavi amacıyla kliniklerde ERCP işlemi uygulanan hastalarda çeşitli komplikasyonlar gelişebilmektedir. ERCP işleminden sonra akut pankreatit gelişmesi sık görülen ve en çok korkulan komplikasyonlardan birisidir. ERCP sonrası akut pankreatit gelişmesinde birçok sebebin rol oynayabileceği belirtilmiştir. Bunlar arasında en çok üzerinde durulan teori, biliopankreatik kanal içerisine opak madde infüzyonu sırasında kanal içi hidrostatik basınçta artmaya bağlı olarak akut pankreatit gelişebileceğidir. Bu deneysel çalışmada ERCP işlemi esnasında verilen opak maddenin pankreatik kanal içinde oluşturduğu hidrostatik basınç artışı ile akut pankreatit gelişimi arasındaki muhtemel ilişkiyi araştırdık.	
Çalışmamızda 24 adet rat 4 gruba ayrıldı. Bu gruplardan ilki kontrol grubu olarak belirlendi ve sadece biliopankreatik kanal kanülasyonu yapıldı.  Diğer gruplara biliopankreatik kanal içerisine farklı hızlarda opak madde infüzyonu uygulandı ve kanal içinde oluşan basınç ölçüldü. Deney sonrası sıçanlar takibe alındı. 24 saat sonra akut pankreatit gelişimi ve şiddetinin değerlendirilmesi amacıyla sıçanlar sakrifiye edilerek kan ve doku örnekleri alındı. Alınan kan örneğinden  lökosit sayısı, amilaz, lipaz, üre, kreatinin, glukoz, AST, ALT, ALP, LDH, kalsiyum, CRP, albümin, total protein, MDA, TAS, TOS değerleri çalışıldı. Pankreas dokuları akut pankreatit gelişimi açısından histopatolojik olarak değerlendirildi.
Çalışmamızın laboratuvar sonuçlarında ve patolojik değerlendirmesinde kanal içi hidrostatik basınç artışının akut pankreatit gelişmesine neden olduğu tespit edildi.  Biliopankreatik kanal içerisindeki hidrostatik basınç arttıkça, gelişen akut pankreatitin şiddetinin de arttığı gözlenmiştir.  Kanal içi basınç artışının akut pankreatit gelişiminde rolünün olduğu anlaşılması üzerine gerekli önlemler alınarak ERCP işlemi ile alakalı yeni çalışmalar yapılabilir.

Anahtar kelimeler: ERCP, akut pankreatit, ERCP sonrası akut pankreatit, kanal içi hidrostatik basınç artışı

Abstract:
Endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) has nowadays become a widely used procedure for the diagnosis and treatment of pathologies of the pancreas and biliary tract. Various complications may develop in patients undergoing ERCP procedure in clinics for diagnosis and treatment. The development of post-ERCP acute pancreatitis is one of the most common and most feared complications. It has been indicated that several factors could play a role in the development of post-ERCP acute pancreatitis. The most overemphasized theory among them is that acute pancreatitis may develop due to an increase in the intra-ductal hydrostatic pressure during the infusion of opaque substance into the biliopancreatic duct.  In this experimental study, we investigated the possible correlation between the increase in the hydrostatic pressure within the pancreatic duct caused by opaque substance given during ERCP procedure and the development of acute pancreatitis.	
In our study, 24 rats were divided into 4 groups. The first of these groups was designated as the control group and only biliopancreatic duct cannulation was performed.  In other groups, the opaque substance was infused into the biliopancreatic duct at various rates and the resulting intra-ductal pressure was measured.  After the experiment, the rats were followed up. 24 hours later, the rats were sacrificed, and blood and tissue samples were taken to evaluate the development and severity of acute pancreatitis. Leukocyte (WBC) count, amylase, lipase, urea, creatinine, glucose, AST, ALT, ALP, LDH, calcium, CRP, albumin, total protein, MDA, TAS and TOS were studied from the blood samples taken. The pancreatic tissues were histopathologically evaluated for the development of acute pancreatitis.
According to the laboratory results and pathological evaluation of our study, it has been concluded that an increase in the intra-ductal hydrostatic pressure led to acute pancreatitis.  As the hydrostatic pressure in the biliopancreatic duct increased, the severity of acute pancreatitis was observed to have increased.  As a result of understanding the role of intraductal pressure increase in the development of acute pancreatitis, new studies regarding the ERCP procedure can be conducted by taking the necessary measures.

Keywords: ERCP, acute pancreatitis, post-ERCP acute pancreatitis, intraductal hydrostatic
pressure increase