Farklı hayvan türlerine ait rumen sıvılarına kitosan ilavesinin bazı kaba yemlerin in vitro sindirilebilirliklerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of chitosan addition to rumen fluids of different animal species on i̇n vitro digesibility of some roughage
Yazar: DERYA MERVE KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BAYRAM ; PROF. DR. MUSTAFA NUMAN OĞUZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvanlar = Animals ; Kaba yemler = Forages ; Kitosan = Chitosan ; Koyunlar = Sheep ; Mandalar = Buffaloes ; Rumen sıvısı = Rumen fluid ; Sindirilebilirlik = Digestibility ; İn vitro = In vitro ; İnekler = Cows

Özet:
Bu araştırma, inek, manda, koyun ve keçi rumen sıvılarına kitosan çözeltisi ilavesi ile bu hayvanların rasyonlarında sık kullanılan kaba yemlerden olan yonca kuru otu, yonca silajı, mısır silajı ve çayır kuru otunun in vitro sindirilebilirlikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan rumen sıvıları mezbahanede kesim esnasında inek (Holstein) (> 2 yaşında), manda (Murrah x Anadolu) (> 2 yaşında), koyun (> 5 aylık) ve keçiden (> 5 aylık) elde edilmiştir. İnkübasyonda kullanılan dört farklı kaba yemde kuru madde (KM) analizi yapıldıktan sonra ham protein (HP), ham selüloz (HS), ham yağ (HY), ham kül (HK), asit deterjan lif (ADF), asit deterjan lignin (ADL), nötr deterjan lif (NDF) analizleri yapılmıştır. Daha sonra nispi yem değerleri (NYD) hesaplanmıştır. Yemlerin in vitro sindirilebilirlikleri Daisy inkübatör cihazında 48 saatlik inkübasyonun ardından NDF analizi yapılarak belirlenmiştir. Analizden hemen önce kitosanlı grupların buffer solüsyonuna %2,5 'luk 16 ml kitosan ilave edilmiştir. Yapılan analizler sonunda yıkanıp kurutulan keseler tartılarak in vitro gerçek sindirilebilirlik (IVGS), in vitro kuru madde sindirilebilirliği (IVGSKM) hesaplamaları yapılmıştır. İn vitro sindirilebilirlik analizi sonunda keselerin içerisinde sindirilmiş yem kalıntılarının ham protein ve ham selüloz analizleri yapılarak ham selüloz sindirilebilirlik (HSS) ve ham protein sindirilebilirlik (HPS) hesaplamaları yapılmıştır. Farklı hayvan türlerine ait rumen sıvılarına kitosan ilave edilmesi yonca kuru otu, yonca silajı, mısır silajı ve çayır kuru otunun IVGSKM, IVGS ve HPS azaltırken (p<0,01); HSS'nde anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Benzer şekilde dört farklı yem maddesinde kitosan kullanımının manda, koyun, keçi ve inek hayvan türlerinde IVGSKM, IVGS ve HPS azaltırken (p<0.01); HSS'nde anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Yonca kuru otu, yonca silajı ve çayır kuru otunda farklı hayvan türüne ait rumen sıvısının kullanılması IVGSKM, IVGS, HPS ve HSS değerlerinde anlamlı bir fark oluştururken (p<0,01); mısır silajında IVGSKM, IVGS ve HSS değerleri (p<0,01) hariç, HPS değerinde anlamlı bir fark oluşturmamıştır (p=0,055). Sonuç olarak rumen sıvısına kitosan ilavesinin IVGSKM, IVGS ve HPS değerlerini azalttığı görülmüştür. Bu azalma kitosanın antimikrobiyal etkisi ile ilişkilendirilmiştir. Kitosanın rasyondaki proteinleri ruminal fermentasyondan koruyacağı öne sürülmüştür. Tüm yem maddesi türlerinde de farklı ruminant türlerinin ruminal sindirilebilirliğinde farklılıklar olduğu ortaya konmuştur.  Tüm hayvan türlerinde IVGSKM oranı en yüksekten en düşüğe doğru sırasıyla; yonca silajı, yonca kuru otu, çayır kuru otu ve mısır silajı şeklinde belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of chitosan addition to the rumen fluids of cow, buffalo, sheep and goat on the in vitro digestibility of commonly used roughages like alfalfa hay, alfalfa silage, corn silage, and meadow hay. Rumen fluids used in the study were obtained from cow (Holstein) (> 2 years old), buffalo (Murrah x Anadolu) (> 2 years old), sheep (> 5 months old) and goat (> 5 months old) from the slaughterhouse. Dry matter (DM), crude protein (CP), crude fiber (CF), ether extract (EE), crude ash, acid detergent fiber (ADF), acid detergent lignin (ADL), and neutral detergent fiber (NDF) were analyzed in the roughages. Relative feed values were calculated. İn vitro digestibility of feeds was determined by NDF analysis after 48 hours of incubation in Daisy incubator. The chitosan used in this study was prepared in 2.5% acetic acid solution. Before incubation, 16 ml of buffer solution was added to the groups with chitosan. At the end of the incubation, the washed and dried bags were weighed to calculate the in vitro true digestibility (IVTD) and in vitro dry matter digestibility (IVTDDM). At the end of the İn vitro digestibility assay, digested feed residues were analyzed for CP and, CF to ascertain the CF and CP digestibilities (CFD and CPD). Addition of chitosan to rumen fluids of different animal species decreased the IVTDDM, IVTD and, CPD of all the roughages (p<0.01) while no significant difference was noted in CFD. Similarly, the use of chitosan in four different feeds decreased the IVTDDM, IVTD and, CPD in buffalo, sheep, goat and cow animal species (p<0.01) whereas no significant difference in CFD. The use of rumen fluid from different animal species in alfalfa hay, alfalfa silage and meadow hay created a significant difference in IVTDDM, IVTD, CFD and CPD values (p<0.01). Maize silage created a significant difference in IVTDDM, IVTD and CFD values (p<0.01) while no significant difference in CPD value (p=0.055). In conclusion, it was observed that the addition of chitosan to the rumen fluid reduces IVTDDM, IVTD and CPD. This might be associated with the antimicrobial effect of chitosan. The findings of this study suggest that chitosan protects the dietary proteins from ruminal fermentation. In addition, results also reveal that there are differences in ruminal digestibility among the different ruminant species in all the roughages. The extent of IVTDDM in all animal species were: alfalfa silage> alfalfa hay> meadow hay> corn silage.