Borik asit uygulanan ratlarda diyetteki borun öğrenme ve davranış üzerine etkisi
The effect of dietary boron on learning and behavior in rats given boric acid
Yazar: BİLJANA YAREN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZDEMİR ; YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN OTO
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bor = Boron ; Borik asit = Boric acid ; Davranış = Behavior ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats ; Vitaminler = Vitamins ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışmada deney hayvan modellerinde borik asit olarak alınan borun öğrenme, davranış ve bazı vitamin ve oksidatif parametreler üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmada 32 adet 200 ± 20 g ağırlığında erkek Wistar albino rat kullanıldı. Ratlar 250, 500 ve 1000 ppm borik asit içeren yem alanlar (4.1, 8.2 ve 15.0 mg bor/kg canlı ağırlık alanlar) ve standart diyet alan kontrol grubu olmak üzere eşit sayıda dört gruba ayrıldı (n=8). Beş hafta süren bu çalışmada besinsel borun anksiyete üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla yükseltilmiş artı labirent testi, uzamsal öğrenme için Morris su tankı testi uygulandı. Çalışmanın sonunda elde edilen kan numunelerinde bazı vitamin ve oksidatif stres parametrelerinin düzeyleri incelendi. Çalışmamızda diyetteki borun 250 ve 500 ppm BA uygulanan ratların yem tüketimini (p<0.05) ve canlı ağırlık artışını arttırdığı (p<0.001); öğrenme sürecinin hızını değiştirmediği fakat 1000 ppm BA uygulanan grupta hafıza pekiştirme üzerine olumlu etki gösterdiği; anksiyete ile ilgili davranışları etkilemediği tespit edildi. Borun 500 ppm BA uygulanan grupta, serum MDA seviyelerini anlamlı ölçüde düşürürken (p<0.05) vitamin D3 düzeyini arttırdığı (p<0.01); 250 ve 500 ppm BA uygulanan gruplarda GSH-Px aktivitesini anlamlı ölçüde arttırdığı (p<0.05), tüm gruplarda vitamin E düzeyini düşürdüğü (p<0.05); retinol ve total serum antioksidan kapasitesini anlamlı seviyede değiştirmediği saptandı (p>0.05). Sonuç olarak, farklı dozlarda borik asit uygulanan ratlarda diyetteki borun hayvan performansı, hafıza kalıcılığı, lipit peroksidasyonu, glutatyon-proksidaz aktivitesi ve vitamin D3 düzeyleri üzerine olumlu etkiler gösterdiği görülmektedir. Bu sonuçlar bor mineralinin uygun dozda kullanıldığında organizma üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study was designed to investigate the effect of dietary boron on spatial learning, anxiety, some vitamin and oxidative parameter levels in rats given boric acid. Thirty two Wistar male rats average weight of 200 ± 20 g were used in this study. Rats were divided in four equal groups (n=8), control group fed with a standard rodent diet and experimental groups fed with 250, 500 and 1000 ppm boric acid enriched diet (equivalent to 4.1, 8.2 and 15.0 mg B/kg body weight). In a five-week long study the Elevated plus-maze was used for anxiety assessment and Morris water maze for evaluation of spatial learning. Additionally, blood samples were obtained at the end of the study and used to determine some vitamin and oxidative parameter levels. The dietary boron significantly increased weight gain (p<0.001) and food consuption in 250 and 500 ppm BA group (p<0.05). Although it did not affect learning process or anxiety related behaviour significantly, in 1000 ppm BA group it showed positive effects over memory consolidation (p<0.05). Biochemical analyses showed significant decrease of MDA (p<0.05) and increase of D3 vitamin levels (p<0.01) in 500 ppm BA group, significant increase in GSH-Px activity in 250 and 500 ppm BA group (p<0.05) whereas vitamin E decreased in all groups (p<0.05). Total serum antioxidant capacity and retinol levels of experimental groups were not found significantly different. As a result, our study demonstrate that dietary boron in given doses has positive effects on performance of rats, memory consolidation, lipid peroxidation, glutathione peroxidase activity and vitamin D3 levels and, therefore, can be beneficial for health if used in right dosage.