Erken Cumhuriyet Dönemi mizah basınında ulusal kimlik inşası: Karagöz gazetesi (1923-1946)
National identity construction in the Early Republic Period humor press: Karagoz newspaper (1923-1946)
Yazar: EMRE DAŞAR
Danışman: PROF. DR. SELDA BULUT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Erken Cumhuriyet Dönemi = Early Republican Period ; Karagöz gazetesi = Karagoz newspaper ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Milli kimlik = National identity ; Mizah = Humour ; Mizah gazetesi = Mizah newspaper ; Türk kimliği = Turkish identity

Özet:
Ulus-devletlerin yurttaşlık bilinci oluşturmak, yurttaşları uluslaştırmak adına inşa ettiği ulusal kimlik, ulusun üyeleri arasında yaygınlaşmak ve rıza toplamak için kitle iletişim araçlarını da kullanır. Medya içerikleri ulusların kolektif kimliğinin inşa edildiği ve yeniden üretildiği, yurttaşlar arasında ulus bilincini örgütleme yönünde kullanıldığı ortamların başında gelir. Kimliğin her açıdan anlaşılabilmesi, onun oluştuğu her alana bakmayı gerektirdiğinden medya ürünlerinin tamamı kolektif kimliğin oluşturulması bakımından üzerinde çalışılabilecek alanlardır. Diğer kimliklerin olduğu gibi Türk ulusal kimliğinin de inşa edilme ve kimliğin benimsenmesi yönünde rıza toplama sürecini anlayabilmek, kimliğin kurulduğu farklı mecraları çözümleyebilmekle mümkündür. Bu çalışmada Türk ulusal kimliğinin inşa edilme süreci mizah basınındaki karikatürler üzerinden ele alınmıştır. Gerek haber ağırlıklı bir yayın organının içinde gerekse müstakil mizah yayınlarında anlamı çizgiler ve kısa cümleler içinde yoğunlaştırarak üreten karikatürün toplumsal meseleleri konu edinen yaygın bir mizah çeşidi niteliği taşıması, ulusal kimlik inşasına karikatür yayınları üzerinden de bakılması adına yönlendirici olmuştur. Karagöz gazetesinin 1923-1946 yılları arasındaki kapak karikatürlerinden ulusal kimlik unsurları etrafında oluşturulan kavramlar seti çerçevesinde elde edilen örneklem, Roland Barthes'ın göstergebilimsel yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Erken Cumhuriyet Döneminde karikatürlerdeki yananlamlarda, yeniden üretilen mitlerde, Türk uluslaşmasının simgesel biçimlerinde beliren ulusal ideoloji, Türk ulusal kimliğinin mizah basınındaki yansımalarını ortaya çıkarmaktadır.

Abstract:
The national identity built by nation-states in order to create civic awareness and nationalize citizens also uses mass media to spread among the members of the nation and gain consent. Media contents are at the forefront of environments where the collective identity of nations is built and reproduced, and used to organize national consciousness among citizens. All of the media products are areas that can be studied in terms of creating a collective identity, since understanding identity from every angle requires looking at every field in which it is formed. Understanding the process of obtaining consent for the construction and adoption of Turkish national identity, as with other identities, is possible by analyzing the different channels in which identity is established. In this study, the process of constructing Turkish national identity is discussed through cartoons in the humor press. The fact that the caricature, which produces the meaning by condensing the meaning in lines and short sentences, both in a news-dominated publication and in independent humor publications, is a common type of humor that deals with social issues, has been a guide for looking at the construction of national identity through cartoon publications. The sample obtained from the cover cartoons of the Karagöz newspaper between the years 1923-1946, within the framework of the set of concepts created around the elements of national identity, was analyzed using the semiotic method of Roland Barthes. The national ideology that appeared in the connotations in the cartoons, the myths reproduced, and the symbolic forms of the Turkish nationhood in the Early Republican Period reveals the reflections of the Turkish national identity in the humor press.