Tehdit dengesi bağlamında Türkiye, ABD, Rusya açısından Karadeniz'deki bölgesel güvenliğin önemi
The importance of regional security in the Black Sea for Turkey, USA and Russia in the context of balance of threat
Yazar: MELTEM MEKTEPLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ ALİ KOLTUK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Karadeniz bölgesi, coğrafi konumu gereği tarih boyunca uluslararası ilişkilerin merkezinde yer almıştır. Stratejik önemi ve jeopolitik konumu, bölgeyi uluslararası ilişkiler açısından kritik bir rol oynaması için ideal kılmaktadır. Bölge, önemli ticaret yollarının kavşağında bulunmasıyla dikkat çeker. Bölgenin Doğu kesiminde Kafkasya, Güney tarafınfa Anadolu, kuzeyinde Ukrayna ve Rusya, batısında ise Balkanlar gibi stratejik bölgelerle çevrili olması, Karadeniz'in uluslararası ilişkilerde stratejik bir öneme sahip olduğunu gösterir. Karadeniz'in çeşitli boğazlar ve kanallar aracılığıyla farklı denizlere bağlanabilmesi, bölgenin deniz ticareti ve askeri hareketlilik açısından önemini artırır. Özellikle, Çanakkale Boğazı, İstanbul Boğazı, Ege Denizi, Marmara Denizi ve Akdeniz üzerinden Atlantik Okyanusu'na erişim, bölgenin stratejik değerini daha da artırır. Bu deniz yolları, Karadeniz'i uluslararası ticaretin ve enerji naklinin ana hatlarından biri haline getirir. Karadeniz bölgesi, uluslararası ilişkilerde stratejik öneme sahip bir alan olarak değerlendirilir. Coğrafi konumu ve bağlantıları, bölgenin jeopolitik dinamiklerini belirler ve farklı uluslararası aktörlerin dikkatini çeker. Realizm teorisi, uluslararası ilişkilerin ve dış politika yaklaşımlarının açıklanmasında önemli bir role sahip olan ve uluslararası ilişkiler disiplininde temel bir teori olarak kabul edilir. Realizm, devletlerin uluslararası alandaki eylemlerini güç ve çıkar temelinde değerlendirir ve devletleri rasyonel aktörler olarak kabul eder. Uluslararası sistemin varlık sebebi devletler arasındaki anarşik yapıdır ve bu yapı, devletlerin kendi güvenliklerini sağlama ve çıkarlarını koruma amacıyla rekabet halinde oldukları bir ortam yaratır. Tehdit Dengesi Kuramı, devletlerin tehdit algılamalarına dayanarak ittifaklar kurduğu bir teoridir. Bu kuram, devletlerin sadece askeri güçleriyle değil, aynı zamanda diğer devletlerin potansiyel tehditleriyle de ilgilendiğini belirtir. Devletler, sadece klasik güçle değil, aynı zamanda diğer devletlerin tehditlerini nasıl dengeledikleriyle de ilgilenirler. Karadeniz bölgesi, uluslararası ilişkilerde karmaşık ve dinamik bir alan olarak dikkate alınmalıdır. Bölgedeki ülkelerin Batı ile ilişkileri ve NATO üyeliği süreçleri, Rusya'nın bölgedeki stratejik çıkarlarını ve güvenlik endişelerini etkilemektedir. Bu nedenle, bölgedeki uluslararası ilişkilerin dengeli bir şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
The Black Sea region has historically been at the center of international relations due to its geographical location. Its strategic importance and geopolitical position make it ideal for playing a critical role in international relations. The region stands out as it is situated at the crossroads of important trade routes. Surrounded by strategic areas such as the Caucasus to the east, Anatolia to the south, Ukraine and Russia to the north, and the Balkans to the west, the Black Sea signifies its strategic significance in international relations.The ability of the Black Sea to connect to different seas through various straits and channels enhances its importance in terms of maritime trade and military mobility. Particularly, access to the Atlantic Ocean via the Çanakkale Strait, Istanbul Strait, Aegean Sea, Marmara Sea, and Mediterranean Sea further increases the strategic value of the region. These sea routes make the Black Sea one of the main arteries for international trade and energy transport.The Black Sea region is considered a strategically important area in international relations. Its geographical location and connections determine the geopolitical dynamics of the region, attracting the attention of various international actors. Especially for major powers such as Turkey, the United States, and Russia, it holds strategic significance.Realism theory is an important theoretical framework in explaining international relations and foreign policy approaches. Realism evaluates the actions of states in the international arena based on power and interests and considers states as rational actors. The existence of the international system is due to the anarchic structure among states, creating an environment where states compete to ensure their security and protect their interests.The Balance of Threat theory is a theory in which states form alliances based on their threat perceptions. This theory states that states are concerned not only with their military capabilities but also with the potential threats posed by other states. States are concerned with balancing not only classical power but also how they balance the threats posed by other states.The Black Sea region should be considered a complex and dynamic area in international relations. The relationships of the countries in the region with the West and the process of NATO membership influence Russia's strategic interests and security concerns in the region.