Muş ili merkez ilçesi Kıyıbaşı Köyü merasının farklı yöneylerinin verim ve botanik kompozisyonunun belirlenmesi
Determination of yield and botanic composition of different directions of Kıyıbaşı village in Muş central district
Yazar: HATİCE TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. KAĞAN KÖKTEN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Muş İli, Merkez İlçesi, Kıyıbaşı Köyü'ndeki doğal bir mera alanının yöneyler itibariyle botanik kompozisyon ve verim bakımından değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür.
Çalışmada; mera yöneylerinde baskın türler, bitki ile kaplı alan, bitki ile kaplı alanda botanik kompozisyon, kuru ot verimi, ağırlığa göre botanik kompozisyon, frekans, otlatma kapasitesi, ham protein verimi, ham protein oranı, ham kül oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), sindirilebilir kuru madde (SKM), kuru madde tüketimi (KMT) ve nispi yem değeri (NYD) özellikleri araştırılmıştır.
Çalışmada; meraya ait bitki ile kaplı alan oranı %85,8 iken, kaplama alanına göre botanik kompozisyonda buğdaygiller oranı %39,37, baklagiller oranı %15,15 ve diğer familya bitkileri oranı ise %33,55'tir. Buğdaygiller %46,6 ile en fazla Doğuda ve istatistiki olarak aynı grupta olan Kuzeyde, diğer familya bitkileri ise en fazla Batı %41,2 ve istatistiki olarak aynı grupta olan Güney ve Doğu yöneylerinde bulunmuştur. Merada en yaygın türlerin; Aegilops umbellulata %50,56, Minuartia hamata Mattf. %23,75, Medicago minima L. %13,00, Stipa lagascae L. %10,75 ve Festuca rubra %10,50 olduğu saptanmıştır. Meranın kuru ot veriminin, mera yöneylerine göre 30,37-55,97 kg/da aralığında olduğu ve mera kesimlerinin kuru ot verimi bakımından istatistiksel olarak %1 derecesinde öneme sahip olduğu belirlenmiştir. Meranın otlatma kapasitesi 51 Hayvan Birimi olarak bulunmuştur. Ağırlığa göre botanik kompozisyonda buğdaygiller %56,57 iken, baklagiller %7,48 ve diğer familya bitkileri %36,00  oranında bulunmuş olup; ağırlığa göre botanik kompozisyon içinde tüm yöneylerde buğdaygillerin oranının yüksek olduğu saptanmıştır. Meradaki kuru otun en yüksek ham protein oranının %14,37 Doğu ve istatistiki olarak aynı grupta olan Güney ile Batıda olduğu belirlenmiştir. Ham protein verimi, mera yöneylerine göre 3,31 kg/da ile 7,68 kg/da arasında değişmiş ve mera yöneylerinde istatistiksel olarak %1 önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda; Ham kül, NDF, ADF, SKM, KMT oranları ve NYD sırası ile %6,4-8,7, %57,0-59,8, %21,2-34,0, %62,4-72,3, %2,00-2,10 ve 102,0-112,5 arasında belirlenmiştir. Çalışılan merada 21 familyaya ait 55 cins ve 66 takson belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yöney, kuru ot verimi, ham protein oranı, mera, botanik kompozisyon

Abstract:
This study was carried out to evaluate a natural range area in Kıyıbaşı Village, Central District of Muş in terms of botanical composition and yield.
İn this study; dominant species in range areas, plant-covered area, botanical composition in plant-covered area, hay yield, botanical composition by weight, frequency, grazing capacity, crude protein yield, crude protein content, crude ash content, insoluble fiber in acid detergent (ADF) The properties of insoluble fiber (NDF), digestible dry matter (SKM), dry matter consumption (KMT) and relative feed value (NYD) were investigated.
İn this study; while the ratio of plant covered area with range is 85.8%, the ratio of wheataceae in botanical composition is 39.37%, legumes rate 15.15% and other family plants rate is 33.55%. Wheatacea was found in 46.6% in the East and North in the same group, and other family plants in the West and 41.2% in the South and East, respectively. The most common species in the range; Aegilops umbellulata 50.56%, Minuartia hamata Mattf. It was found that 23.75%, Medicago minima L. 13.00%, Stipa lagascae L. 10.75% and Festuca rubra were 10.50%. The dry weed yield of the range was found to be between 30,37-55,97 kg/da according to the range levels and it was found that the range sections had 1% significance in terms of dry weed yield. Pastureland grazing capacity was found as 51 Animal Unit. In the botanical composition, 56.57% wheatacea, 7.48% legumes and other family plants were found to be 36.00%.  It was determined that the ratio of wheataceae was high in the botanical composition by weight. The highest crude protein content of dry grass in the range was found to be 14.37% in East and statistically in the same group in South and West. Crude protein yield ranged between 3.31 kg / da and 7.68 kg / da according to range levels and it was found to be statistically significant 1% in range areas. As a result of the research; Crude ash, NDF, ADF, SKM, CMT rates and NYD were 6.4-8.7%, 57.0-59.8%, 21.2-34.0%, 62.4-72.3% respectively. Between 2.00-2.10% and 102.0-112.5%. 55 genera and 66 taxa belonging to 21 families were determined.
Key Words: Range, dry weed yield, crude protein content, Pastureland, botanical composition.