Türkiye'de sosyodemografik gruplar itibariyle hanehalklarının et ve et ürünleri tüketiminin analizi
Analysis of household meat and meat products consumption by socio demographic groups in Turkey
Yazar: SARAH AKBAY
Danışman: PROF. DR. EMİNE İKİKAT TÜMER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Et ve et ürünleri; protein, vitamin, mineral, mikrobesinler ve yağlar açısından zengin besin kaynağı olup, dünyanın birçok yerinde, insan diyetinin ve refahının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, hayvansal ürün tüketiminin yapısı ve tüketim miktarı, sosyal ve ekonomik gelişmelere paralel olarak artmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de sosyo-demografik gruplar itibariyle et ve et ürünleri tüketim harcamaları analiz edilmiştir. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından gerçekleştirilmiş olan 2017 yılı Hanehalkı Bütçe Anket verileri kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, frekans, tabloları Ki-Kare testi, t-testi ve F-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, anket yapılan hanehalklarında, gıda harcamalarının toplam harcamalar içerisindeki oranı %25.9 iken, et ve et ürünlerinin gıda harcamaları içerisindeki oranı ise %15.7'dir. Hanehalkı geliri arttıkça et ve et ürünleri harcamasının hem mutlak hem de oransal olarak arttığı saptanmıştır. Ayrıca gelir arttıkça, toplam harcamalar içerisinde balık ve dana eti harcamasının oranı artarken, koyun ve tavuk eti harcamalarının oranları ise azalmaktadır. Et ve et ürünleri tüketim kararı ve harcamalarında, hanehalkı gelirinin yanısıra, hanehalkındaki birey sayısı, tüketicilerin cinsiyeti, medeni durumu, yaşı ve eğitimi gibi sosyo-demografik faktörlerin de önemli bir etkisi olduğu saptanmıştır. Türkiye'de et ve et ürünleri üretiminin iç talebi karşılayacak düzeye yükseltilmesi gerekmektedir. Bunun için Türkiye'de et ve et ürünleri üreten işletmelerin mevcut kapasiteleri artırılmalı ve yeni işletmelerin kurulması desteklenmelidir. Çalışmadan elde edilen sonuçların politika yapıcılar ve kamu-kurum ve kuruluşların toplum refahını arttırıcı kararlarında olumlu etki yapacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Meat and meat products are rich sources of protein, vitamins, minerals, micronutrients and fats, and constitute an important part of the human diet and well-being in many parts of the world. In developing countries such as Turkey, consumption structure and consumption of animal products has increased in parallel with social and economic development. In this study, consumption expenditures of meat and meat products by socio-demographic groups in Turkey were analyzed. Household Budget Survey data carried out by Turkey Statistical Institute in 2017 were used. Descriptive statistics, frequency tables, Chi-square test, t-test and F-test were used in the analysis of the data. According to the results, while the ratio of food expenditures in total expenditures is 25.9% in households surveyed, the share of meat and meat products in food expenditures is 15.7%. It was determined that as household income increased, meat and meat products expenditure increased both absolute and proportionally. In addition, as income increases, the share of beef and fish meat in total expenditures increases, while the share of sheep and chicken meat expenditures decrease. In addition to household income, it has been determined that socio-demographic factors such as household size, gender, marital status, age and education level of consumers have important effects on meat and meat products consumption decision and expenditures. Meat and meat products in Turkey should be increased to the level of production to meet domestic demand. For this reason, existing farms producing meat and meat products should be expanded and new firms that want to enter the market should be supported. The results obtained from the study will have a positive effect on the decision making of policymakers, public-institutions and organizations in order to increase consumers welfare.