Zihin yetersizliği olan bireylere kavram öğretiminde sanal gerçeklik teknolojisi kullanımının etkililiği
The effectiveness of using virtual reality technology in concept teaching to individuals with intellectual disabilities
Yazar: HÜSEYİN GÖKSU
Danışman: PROF. DR. SELAMİ ERYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sanal gerçeklik (VR) teknolojisi, öğrencilere gerçek dünya deneyimleri yaşatmak için kullanılan bir teknolojidir. Öğrencilere, dersleri daha iyi anlamalarına ve kalıcı öğrenmeye yardımcı olmak için kullanılmaktadır. VR, okullarda kullanıldığında, ulaşılması zor veya tehlikeli ortamlara ulaşmakta destek olacak ve öğrencilere gerçek dünya deneyimleri yaşatacak bir teknolojidir. Öğrenciler VR kullanarak fiziksel olarak uzak oldukları veya ulaşmanın maliyetli olduğu, gerçek dünyada olayları ve mekânlarını keşfedebilir, tarihi yerleri gezebilir ve gerçek dünya problemleri ile ilgili çözümler arayabilirler. Örneğin, tıp öğrencileri, VR kullanarak cerrahi işlemleri ve anatomi bilgisini pratik yapabilirler. Aynı zamanda, mühendislik öğrencileri, VR kullanarak makine tasarımı veya inşaat projelerini simüle edebilirler. Zihinsel yetersizliği olan bireyler, kavram öğreniminde büyük problem yaşamaktadırlar. Buda onların gerçek dünyaya ve sosyal hayata adaptasyonunu etkilemektedir. Bu bireylerin gerçek dünyaya adapte olmasını ve sosyal çevre edinmesi için sahip olması gereken en temel beceriler arasında yer alan kavram becerilerinin öğretilmesi bu yüzden önem arz etmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda oluşturulacak sanal gerçeklik ile öğrencilere belirli kavramların öğretilmesi için sıralı adımları takip edecek ve öğrencinin tepkilerini değerlendirecektir. İlk aşamada az ve çok kavramı, gibi en temel kavramlardan başlanacak. Bu çalışmadaki bir diğer amaç özel eğitime ihtiyaç duyan bireye istediği oranda tekrar yapabilme olanağı sağlamaktır. Buna ek olarak her bir öğrencinin seviyesinin farklı olduğunu kabul edip, tasarlanacak olan sanal gerçeklik uygulaması öğrencinin hızına bağlı olarak ilerleyecek. Bu çalışmada tek denekli araştırma yöntemi kullanılmıştır, tek denekli araştırmalar zihin yetersizliği olan bireyler ile ilgili çalışmalarda sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Bunun en büyük nedeni, eşit seviyede zihin engelli bireye ulaşmadaki zorluklardır. Bu çalışma için geliştirilen uygulamanın geliştirilmesi için unity programı kullanılmıştır. Unity, oyun ve interaktif içerik geliştirme süreçlerini desteklemek amacıyla tasarlanmış, çok popüler ve geniş çapta benimsenmiş bir oyun motorudur. Araştırma sonucuna toplanan ve analizi yapılan veriler ışığında, sanal gerçeklik teknolojisinin, hafif düzeyli zihinsel yetersizliği olan bireylerin akademik başarısını artırmada etkili olduğu görülmektedir. Eğitim oturumları süresince her kavramın öğretilmesinde, her aşamanın sonucunda yapılan testler hem de uygulamanın sonunda gerçekleştirilen eğitim oturumlarını sonucunda öğretmen ile yapılan görüşmelerden, sanal gerçeklik uygulamasının hafif düzeyli zihinsel engelli bireylerin akademik başarısını artırdığı belirlenmiştir. Uygulama içerisinde hem ses hem de görsel öğelerden yararlanılması hem de uygulama içerisinde öğrencinin aktif bir şekilde yer almasının sağlanması, öğrenciye sorular sorulup aktif katılımının sağlanması, öğrencinin zorlandığı zamanlarda öğrenciye ipucu verilmesi bu sonucun ortaya çıkmasında etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
Virtual Reality (VR) technology is a tool utilized to provide students with real-world experiences. It is employed to enhance students' understanding of lessons and facilitate lasting learning. When integrated into educational settings, VR serves as a technology that supports accessing challenging or dangerous environments, allowing students to experience real-world scenarios. Through VR, students can explore events and locations in the physical world that are distant or costly to reach, visit historical sites, and seek solutions to real-world problems. For instance, medical students can practice surgical procedures and anatomy using VR, while engineering students can simulate machine design or construction projects. Individuals with cognitive impairments often encounter significant challenges in conceptual learning, impacting their adaptation to the real world and social environments. Teaching fundamental skills, particularly conceptual skills, becomes crucial for these individuals to adapt and socialize successfully. In line with these objectives, the development of virtual reality will follow sequential steps to teach specific concepts to students and assess their responses. The initial stage will focus on basic concepts such as "few" and "many." Another objective of this study is to provide individuals with special educational needs the opportunity to repeat tasks as needed. Additionally, acknowledging the varying levels of each student, the virtual reality application will progress at the student's pace. This study employs a single-subject research method, a commonly used approach in studies related to individuals with cognitive impairments due to challenges in reaching individuals with equal cognitive levels. The Unity program has been utilized to develop the application for this study. Unity is a widely adopted game engine designed to support the development of games and interactive content. Based on the gathered and analyzed data, it is evident that virtual reality technology effectively enhances the academic performance of individuals with mild cognitive impairments. The results are derived from tests conducted at the end of each stage during educational sessions, as well as discussions with teachers after the application's completion. The use of both auditory and visual elements within the application, active student participation, asking questions, providing hints during challenging moments, all contribute to the positive impact of the virtual reality application on the academic success of individuals with mild cognitive impairments.