Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde iş doyumu ve örgütsel bağlılık
Job satisfaction and organizational commitment level at the central organization of the Ministry of National Education
Yazar: ABDULKADİR MAHMUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. A. CANAN ÇETİNKANAT
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütü yöneticilerinin iş doyumu ve örgütsel bağlılıklarını algılama düzeyleri ve bu düzeyler arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu, yönetim görevi ve kıdem bakımından anlamlı bir fark ve iş doyumu ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamak bu araştırmanın amacını belirtmektedir. Araştırma 2006 yılı Eylül ve Ekim ayları boyunca, Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde çalışmakta olan yöneticiler üzerinde yapılmıştır.Araştırma süresince 426 yöneticiye anket verilmiş, bunlardan 235 yöneticinin yanıtları alınmış ve bu yanıtlar geçerli kabul edilerek değerlendirme yapılmıştır. Verilerin analizi için SPSS paket programı kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre katılımcı yöneticilerin iş doyumu algılamalarının genel olarak çok düzeyinde olduğu, iş doyumu algılarına göre yaşları ve eğitim durumları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı belirlenmiştir. Erkek yöneticilerin kadınlara oranla iş doyumlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır.Yönetim görevleri bakımından; en yüksek iş doyumu genel müdür yardımcılarında, en düşük iş doyumu şube müdürü olarak görev yapan yöneticilerde görülmüştür. Şube müdürleri ile genel müdür yardımcıları arasında iş doyumu algılamaları arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir fark bulunduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin kıdemlerine göre en yüksek iş doyumunun 6-10 yıl kıdeme sahip yöneticilerde, en düşük iş doyumunun ise 5'den az kıdeme sahip yöneticilerde görüldüğü ve iş doyumuna ilişkin algıları ile kıdem arasında anlamlı bir fark bulunmadığı saptanmıştır. Yöneticilerin genel olarak orta düzeyde örgütsel bağlılık algılama düzeyine sahip olduğu, yaş açısından en yüksek bağlılığın 51-60 yaş arasında, en düşük bağlılık algısının 60'dan çok yaşı olanlarda olduğu görülmüştür. Cinsiyetlerine göre hem kadın yöneticilerin hem de erkek yöneticilerin orta düzeyde bağlılık algısı taşıdıkları ortaya çıkmıştır. Eğitim durumlarına göre en yüksek bağlılığın önlisans düzeyinde eğitimi olan yöneticilerde, en düşük bağlılığın ise yüksek lisans düzeyinde eğitimi olan yöneticilerde görüldüğü saptanmıştır.Yönetim görevleri açısından, genel müdür yardımcıları ve genel müdürlerin, daire başkanları ve şube müdürlerinden daha çok bağlılık algılamasına sahip oldukları, kıdemleri bakımından en yüksek bağlılığın 6-10 yıl kıdeme sahip olanlar, en düşük bağlılığın ise 5 yıldan az kıdeme sahip olan yöneticilerde olduğu belirlenmiştir. MEB yöneticilerinin örgütsel bağlılık algıları ile yaşları, cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, yönetim görevleri ve kıdemleri arasında anlamlı bir fark bulunmadığı görülmüştür. Milli Eğitim Bakanlığı yöneticilerinin iş doyumu algılamalarını gösteren doyumsuzluk düzeyleri ve örgütsel bağlılığa ilişkin görüşleri arasında 0.01 düzeyinde negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada iş doyumu ve örgütsel bağlılığa ilişkin verilere dayalı olarak elde edilen bulguların sonucunda; Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde görev yapan yöneticilerin iş doyumu ve örgütsel bağlılık algılamaları ile yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, yönetim görevi ve kıdem arasındaki farklılık boyutunda ve iş doyumu ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki konusunda araştırma yapılmış ve bu çalışmanın sonucunda iş doyumu ve örgütsel bağlılık ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgüt, Yönetici, İş doyumu, Örgütsel bağlılık

Abstract:
The purpose of this research is to evaluate the level of job satisfaction and organizational commitment of the Administrators in the central organization of the Ministry of National Education and to understand whether there exists a significant difference between the level of job satisfaction and organizational commitment perception level in terms of age, sexuality, educational level, administrative function and seniority. The participants of this study are the administrators working at the central organization of the Ministry of National Education during September and October 2006.During the study, 426 questionnaires were applied to the related administrators, 235 questionnaires were answered and at the end of quantitative methods, all of them were accepted as valid and were taken into consideration. SPSS packet program was used to analyze the data. According to result of the research, it has been determined that job satisfaction of participant Administrators was found `high level? and that there is no significant difference between the job satisfaction perception and their age and education level. Male administrators have a higher job satisfaction level in comparison to the female administrators.Deputy General Directors have the highest level in job satisfaction while the Office directors have the least. There is a significant difference job satisfaction perception level between the Deputy General Directors and Office Directors (0.05).The highest level in job satisfaction is seen among administrators having 6 to 10 years experience, while the least job satisfaction is seen among those who have less than 5 years? experience. There is no significant difference between job satisfaction perception and seniority. The participants, in general, have a medium level organizational commitment. The highest level of organizational commitment is found out among the administrators who are at the age 51-60, while the least level is found among those who are older than 60 years. Both female and male administrators have a medium level organizational commitment. The administrators having the preliminary certificate degree have the highest level organizational commitment. On the other hand, the least level organizational commitment was found among the administrators having a postgraduate education degree.As far as the administrative functions are concerned, general directors and deputy general directors have a higher level organizational commitment in comparison to the heads of departments and office directors. The administrators who have an experience between 6 to 10 years have the highest level in organizational commitment, while the least organizational commitment was found out among those who have an experience less than 5 years. There is no significant differnce between organizational commitment perception and age, sexuality, education level, administrative function and seniority.Overall, it has been found that there exists a negative and significant relationship (0.01) in the opinions of administrators working at the central organization of the Ministry of National Education in terms of job satisfaction and organizational commitment perception level.This study examines the relationship between the job satisfaction and organizational commitment perception level of the Administrators in the central organization of the Ministry of National Education. It also examines upon the significant difference between the job satisfaction and organizational commitment perception level in terms of age, sexuality, educational level, administrative function and seniority. As a result of these findings, some suggestions were put forward as for job satisfaction and organizational commitment notions. Key Words: Organization, Administrator, Job Satisfaction, Organizational Commitment.