Teknolojik yenilik yeteneklerinin işletme sürdürülebilirliğindeki rolünün en iyi-en kötü yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluating the role of technological innovation capabilities in business sustainability using the best-worst method
Yazar: BÜŞRA KANDEMİR ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YAĞMUR ERSOY ; DOÇ. DR. METİN SAYGILI
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / Girişimcilik ve Yenilik Yönetimi Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez, işletmelerin sürdürülebilirlik stratejilerinde teknolojik yenilik yeteneklerinin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda araştırma firmaların teknolojik yenilik yeteneklerinin, sürdürülebilirliklerini nasıl etkilediğini ve hangi yeteneklerin sürdürülebilirlik üzerinde daha büyük bir etkiye sahip olduğunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, teknolojik yenilik yeteneklerinin işletme sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerini belirlemek için sistematik bir yaklaşım olan Best-Worst Yöntemi (En İyi-En Kötü Yöntemi) kullanılmıştır.
Çalışmada öncelikle, literatür taraması yapılarak yenilik yetenekleri ve işletme sürdürülebilirliği kavramları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ardından, işletme sürdürülebilirliğini etkileyen ana ve alt kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler, çalışma evrenini oluşturan Bursa ilinde faaliyet gösteren otomotiv firmalarında çalışan müdür ve/veya kıdemli uzman seviyesi çalışan katılımcılar üzerinde uygulanarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın örnekleminin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmanın verilerinin toplanmasında yararlanılan anket formu 10 katılımcıya uygulanmıştır. 
Best-Worst Yöntemi ile ilgili faktörler, katılımcılara göreceli önem derecelerine göre karşılaştırılmış ve sıralanmıştır. Katılımcılar, en önemli ve en az önemli kriterleri belirleyerek bu kriterleri diğerleriyle karşılaştırmışlardır. Bu sistematik karşılaştırmalar sonucunda, teknolojik yenilik yeteneklerinin her birinin işletme sürdürülebilirliği üzerindeki etkisi belirlenmiştir.
Araştırma sonuçları, teknolojik yenilik yeteneklerinin işletme sürdürülebilirliğini artırmada kritik bir rol oynadığını göstermiştir. Özellikle öğrenme yeteneği, stratejik planlama yeteneği ve AR-GE yeteneği gibi yenilik yeteneklerinin, işletmelerin uzun vadeli başarısı ve sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu tespit edilmiştir.
Bu tez, işletmelerin rekabet avantajı elde edebilmesi ve sürdürülebilirliklerini sağlayabilmesi için teknolojik yenilik yeteneklerine yatırım yapmaları gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Best-Worst Yöntemi kullanılarak yapılan bu değerlendirme, işletmelere stratejik kararlarında rehberlik edebilecek değerli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yenilik Yeteneği, Teknolojik Yenilik Yetenekleri, Sürdürülebilirlik, Best-Worst Yöntemi, Otomotiv Firmaları

Abstract:
This thesis examines the role of technological innovation capabilities in firms' sustainability strategies. Specifically, the research aims to determine how these capabilities affect sustainability and identify which capabilities have the greatest impact. A systematic approach using the Best-Worst Method iFs employed to assess the effects of innovation capabilities on business sustainability.
The study begins with a detailed literature review of the concepts of innovation capabilities and business sustainability. It then identifies the main and sub-criteria affecting business sustainability. These criteria are evaluated through a survey conducted with participants working at the managerial and/or senior expert levels in automotive companies located in Bursa province, the study's population. The purposive sampling method was used to select the sample, and the questionnaire was administered to 10 participants.
The factors related to the Best-Worst Method were compared and ranked according to their relative importance as perceived by the participants. Participants identified the most and least important criteria and compared them with others. Through these systematic comparisons, the impact of each innovation capability on business sustainability was determined.
The results indicate that innovation capabilities play a critical role in enhancing business sustainability. In particular, capabilities such as learning, strategic planning, and RveD are found to be crucial for the long-term success and sustainability of businesses.
This thesis underscores the importance of investing in innovation capabilities to gain a competitive advantage and ensure sustainability. Additionally, the assessment using the Best-Worst Method provides valuable insights that can guide businesses in their strategic decisions.

Keywords: Innovation Capability, Technological Innovation Capabilities, Sustainability, Best-Worst Method, Automotive Firms