Lise öğrencilerinin metabilişsel farkındalıkları ile İngilizce kelime öğrenme stratejileri kullanımları arasındaki ilişki
The investigation of the relationship between high school students' metacognitive awareness and vocabulary learning strategies use
Yazar: GÜLŞAH GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKAN DENİZ YAZGAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Lise öğrencileri = High schools students ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking ; İngilizce = English

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin metabilişsel farkındalıkları ile İngilizce kelime öğrenme stratejileri kullanımları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu doğrultuda çalışmanın alt amaçları cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü değişkenleri açısından öğrencilerin metabilişsel farkındalıkları ve kelime öğrenme stratejileri kullanımları arasındaki anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemektir. Bu çalışmanın örneklemi Çorlu ilçesinde bulunan farklı okul türlerindeki 408 lise öğrencisinden oluşmaktadır.
Araştırmanın verileri Kocaman ve Kızılkaya Cumaoğlu (2014) tarafından geliştirilen "Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği" ve Schraw ve Dennison (1994) tarafından gerçekleştirilen Akın, Abacı ve Çetin (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Metabilişsel Farkındalık Ölçeği" araçları ile toplanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin kelime öğrenme stratejileri ve metabilişsel farkındalıklarında cinsiyet ve sınıf düzeyine göre farklılıkları tespit etmek için t-Testi ve Tek-Yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Okul türü değişkenine göre farklılıkları tespit edebilmek için Kruskal-Wallis testi ile analiz yapılmıştır. İngilizce kelime öğrenme stratejileri ile metabilişsel farkındalık arasındaki anlamlı ilişkiler incelenirken, Pearson Korelasyon tekniğinden yararlanılmıştır.
Araştırmada lise öğrencilerin İngilizce kelime öğrenme stratejileri kullanımlarının ve metabilişsel farkındalıklarının orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Ayrıca cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü değişkenleri ile öğrencilerin İngilizce kelime öğrenme stratejilerinin çeşitli alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Cinsiyet ve okul türü ile öğrencilerin metabilişsel farkındalıkları arasında çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklılaşmalar bulunmakta iken, metabilişsel farkındalıkları sınıf düzeyine göre anlamlı farklılaşma bulunmamaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin İngilizce kelime öğrenme stratejileri kullanımları ile metabilişsel farkındalıkları arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The study aims to investigate of the relationship between metacognitive awareness and English vocabulary learning strategies of high school students.  In addition, the study aims to investigate whether there exists any significant difference in high school students' metacognitive awareness and vocabulary learning strategies based on their gender, grade and the type of school. The sample of this study consists of 408 high school students from various schools of Çorlu district in Tekirdağ.
The tools used were "Vocabulary Learning Strategies"  prepared and standardized by Kocaman and Kızılkaya Cumaoğlu (2014) and  "Metacognitive Awareness Inventory"  prepared by Schraw and Dennison (1994) and standardized by Akın, Abacı and Çetin (2007).  This research is a quantative study and follows a correlational design. T-Test and one-way ANOVA were used to determine the differences according to gender and grade and also Kruskal-Wallis test was used to determine the difference according to school types in high school students' vocabulary learning strategies and metacognitive awareness. Pearson Correlation technique was used to determine the correlation between students' metacognitive awareness and vocabulary learning strategies use.
It was found that levels of students' vocabulary learning strategies and metacognitive awareness were moderate. It was concluded that there was significant difference in vocabulary learning strategies use according to variables such as gender, grade and types of school. Besides, it was concluded that there was significant difference in metacognitive awareness' various sub-dimensions according to school types and gender. On the other hand, according to grade it was concluded that there was no significant difference in students' metacognitive awareness. The results of the study showed that there was moderate positive significant relation between high school students' vocabulary learning strategies use and their metacognitive awareness.