hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Aydın vilayet salnamelerine göre II. Abdülhamit Dönemi'nde Aydın Sancağı'nda idari yapı
Administrative structure in the sanjak of Aydin during the scond Abdulhamid period
Yazar: ALİ KÜRŞAD TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN SARIBEY HAYKIRAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Aydın = Aydın ; Aydın Sancağı = Aydın Sanjak ; Salnameler = Yearbooks ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) Osmanlı İmparatorluğunda gerek merkez gerekse taşra teşkilatında büyük bir değişim ve dönüşümün yaşandığı görülmektedir. Bu tezde yaşanan söz konusu idari değişimin Aydın merkez Sancağı ve ona bağlı kazalar üzerindeki yansımalarının ne boyutta olduğunun ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bugüne kadar Aydın Vilayeti'nin sosyo-ekonomik yapısına ilişkin birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen vilayeti oluşturan kazaların idari tarihi açısından derinlemesine bir çalışmanın konusu olmadığı görülmektedir. Bu noktadan hareketle II. Abdülhamid dönemindeki yaşanan sürecin Aydın Sancağı üzerinde değerlendirilmesi II. Abdülhamid dönemi idari yapısını anlamlandırmada yeni bir bakış açısı getirilmesini sağlayacaktır.

Abstract:
During the era of Abdulhamid II, the Ottoman Empire had a great transformation in means of provincial and central administration. In this thesis, that transformation and its effects on Aydın Sanjak and its provinces will try to be analyzed. Although there has been several researches specificly on Aydın Sanjak so far, it is observed that researches on its provincial level has been so rare. From that point of view, so called transformational process in the era of Abdulhamid II over Aydın Sanjak will provide a new look to the administrative style of the time over the provinces.
Sağlık turizminin gelişmesinde sağlık turizmi seyahat acentelerinin rolü ve önemi
The role and importance of health tourism travel agencies in the development of health tourism
Yazar: FİLİZ BERKSOY
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ BOSTAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Sağlık turizmi = Medical tourism

Özet:
Amaç: Turizm sektöründe yılın on iki ayında aktif işlevselliği olan sağlık turizmi,
potansiyel olarak tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de milli geliri artırmada önemli bir
turizm çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla ülkemizde faaliyet gösteren sağlık
turizmi seyahat acentelerinin rolü ve önemi bu noktada büyük önem arz etmektedir ve tezin
amacını oluşturmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Küreselleşen dünyada sağlık turizmi alanında Türkiye'yi daha üst
sıralara taşımak için sağlık turizmi seyahat acentelerinin görev ve sorumlulukları,
faaliyetleri, faaliyet alanlarının geliştirilmesi için neler yapılabileceği, sorunları ve çözüm
önerileri ise tezin yan amaçlarını oluşturmaktadır.
Bulgular: Araştırma nicel bir yöntemle ele alınarak, frekans analiziyle ve veriler anket
yöntemiyle elde edilmiştir. Yapılan literatür taraması sonucunda, sağlık turizmi seyahat
acentelerinin, sağlık turizminin her açıdan ülkemiz için büyük potansiyel oluşturduğu
görülmüştür.
Sonuç: Bu kapsam doğrultusunda çalışmanın mevcut sağlık turizmi seyahat acentelerinin
rolü ve önemi ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi gelişimi, Sağlık turizmi seyahat acenteleri, Sağlık
turizmi.

Abstract:
Objective: Health tourism, which has an active functionality in the tourism sector in the
twelve months of the year, is potentially an important type of tourism in increasing the
national income in Turkey as well as all over the world. Therefore, the role and importance
of health tourism travel agencies operating in our country is of great importance at this point
and constitutes the aim of the thesis.
Materials and Methods: In the globalizing world, the duties and responsibilities of health
tourism travel agencies, activities, what can be done to improve their fields of activity,
problems and solution proposals in order to carry Turkey to higher ranks in the field of
health tourism constitute the side objectives of the thesis.
Results: The research was handled with a survey method, frequency analysis and data were
obtained by interview method. As a result of the literature review, it has been seen that
health tourism travel agencies and health tourism create great potential for our country in
every aspect.
Conclusion: In line with this scope, the role and importance of the current health tourism
travel agencies of the study were revealed and some suggestions were made.
Key words: Health tourism development, Health tourism travel agencies, Health tourism.
Düzlemsel çizgeler
Planar graphs
Yazar: ARİF ATALAY ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ADNAN MELEKOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Çizge =

Özet:
Amaç: Bu tez çalışması düzlemsel çizgeler ve onların kompakt yüzeyler üzerindeki
çizgelere genelleştirilmişi olan çizgeleri incelemek amacı ile yapılmıştır.
Materyal ve Yöntem: Düzlemsel çizgeler, kenarları birbirini kesmeden bir düzlem üzerine
çizilebilen çizgelerdir. Çizgelerin düzlemselliği Kuratowski Teoremi ile karakterize edilir.
Düzlemsel olmayan çizgeler ise cinsi 'dan büyük olan yüzeyler üzerine kenarları
kesişmeden çizilebilirler. Burada yüzeyin cinsi Euler-Poincare Formülü yardımıyla
belirlenir.
Bulgular: Bu çalışmada ağırlıklı olarak, köşelerinin dereceleri ve yüzlerini sınırlayan
kenarların sayısı aynı olan çizgeler incelenmiştir. Böyle bir çizgeye - platonik çizge denir.
Sonuç: Cinsi ve 'den büyük olan -platonik çizgelerin sonlu olduğu, -platonik
çizgelerin ise sonsuz olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada tor yüzeyleri üzerine üç farklı tipte
sonsuz -platonik çizge yerleştirilebileceği gösterilmiştir. Ayrıca her için cinsi ve
üç farklı yüzey üzerinde bulunan beş -platonik çizge ailesi tanıtılmıştır.
Anahtar kelimeler: Bir Çizgenin Cinsi, Çizge, Düzlemsel Çizge, Platonik Çizge.

Abstract:
Objective: This research was carried out in order to investigate the planar graphs and their
generalizations to those on compact surfaces.
Material and Methods: Planar graphs are graphs that can be drawn on a plane without any
edge crossings. Planarity of graphs are characterized by Kuratowski's teorem. Nonplanar
graphs can be drawn on surfaces of genus greater than with no edge crossings. Here the
genus of the surfaces is determined by the Euler-Poincare formula.
Results: In this thesis, mainly the graphs with the same vertex degree and the faces valency
have been investigated. Such a graph is called -platonic.
Conclusion: It is known that the number of -platonic graphs of genus and greater than
is finite, and that of genus is infinite. In this thesis, it has been shown that three different
types of -platonic graphs can be embedded on tori. Also, for every , five -platonic
grahp family, which are contained by three different surfaces, have been introduced.
Key Words: Genus of a Graph. Graph, Planar Graph, Platonic Graph.
Yenilenebilir enerji ve uluslararası ticaretin çevresel etkilerinin karbon ayak izi üzerinden değerlendirilmesi: Seçilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri örneği
Evaluation the environmental effects of renewable energy and international trade through carbon footprint: A case of selected Middle East and North African countries
Yazar: GAMZE ERFİDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Yenilenebilir enerji kavramı birçok araştırmacının ilgisi çeken bir konudur. Özellikle dünya tarihinde yaşanan ve yaşanmakta olan fosil yakıtların neden olduğu enerji krizleri ve bu yakıtların çevreyi olumsuz etkilemesi yenilenebilir enerjiyle ilgili çalışmaların artmasına neden olmuştur. Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri yenilenebilir enerji kaynakları bakımından oldukça yüksek bir potansiyele sahip olmasına karşın henüz bunun küçük bir kısmını kullanmaktadır.
Bu çalışmada Orta Doğu ve Kuzey Afrika Ülkelerinin ticari dışa açıklık ve yenilenebilir enerji tüketiminin karbon ayak izi (KAİ) büyüklüğü üzerindeki etkileri, panel veri yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında değişkenlere ait 1990-2017 dönemi yıllık verileri kullanılmıştır. Ampirik sonuçlara göre değişkenler arasında uzun dönemli denge ilişkisi olduğu ve karbon ayak izinin bağımlı değişken olduğu eşbütünleşme tahmincilerinin hesaplanan katsayılarına göre yenilenebilir enerji tüketiminin negatif, ticari açıklık değişkeninin ise pozitif etkide bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The concept of renewable energy is a distinguished subject for many researchers. The energy crises caused by fossil fuels throughout history, as well as their negative impact on the environment, have led to an increase in studies related to renewable energy. Despite the significant potential of renewable energy sources in the Middle East and North Africa countries, only a small fraction of it is currently being utilized.
In this study, the effects of trade openness and renewable energy consumption on the carbon footprint (CF) size of Middle East and North African countries were investigated using panel data methodology. The empirical part of the study utilized annual data from 1990 to 2017 for the variables. According to the empirical results, a long-run equilibrium relationship was found among the variables, and it was determined that renewable energy consumption had a negative effect while the trade openness variable had a positive effect on the carbon footprint, as indicated by the estimated coefficients of the cointegration estimators.
Aflatoksinle kontamine olmuş kuru incirlerin biyodegredasyon ile geri kazanımı
RECOVERY OF AFLATOXIN-CONTAMINATED DRIED FIGS BY BIODEGRADATION
Yazar: SENEM ÖZTÜRK KÖSE
Danışman: PROF. DR. HACI HALİL BIYIK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Tez çalışmasında aflatoksinli kuru incirlerden izole edilen mikroorganizmalar ile aflatoksinin biyodegredasyonu ve biyodegredasyon çalışmaları sonucu oluşan ürünlerin tanımlanması amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Tez çalışması kapsamında aflatoksinli kuru incirlerdeki adapte mikroorganizmalar izole edilerek morfolojik ve moleküler tanımlamaları, aflatoksin parçalama özelliklerinin belirlenebilmesi için ön tarama çalışmaları yapılmıştır. Aflatoksinin biyodegredasyon çalışmalarında hem mikroorganizma kültürleri hem de süpernatantları ayrı olarak incelenmiştir. Yüksek basınçlı sıvı kromatografisi kullanılarak biyodegredasyon miktarları belirlenmiştir. Aflatoksin biyodegredasyonunun gerçekleştiği örneklerde biyodegredasyon sonrası oluşan parçalanma ürünlerinin belirlenebilmesi için QTOF-LC/MS analizleri yapılmıştır. 
Bulgular: Tez çalışmasında kuru incirden 27 adet mikroorganizma izolasyonu yapılmıştır. Bu mikroorganizmalar ile kuru incirdeki aflatoksin miktarları %50 ve üzerinde oranda azaltılmıştır. Biyodegredasyon sonucunda 22 adet degredasyon ürünü tanımlamıştır
Sonuç: Tez çalışmasında kuru incirden izole edilen 3 bakteri ve 2 maya ile aflatoksin biyodegredasyonu gerçekleşmiştir. Aflatoksin biyodegredasyonu sonucu oluşan ürünler tanımlanmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of this thesis was to identify the products formed as a result of aflatoxin biodegradation studies and aflatoxin biodegradation studies with microorganisms isolated from aflatoxin-contaminated figs.
Material and Method: Within the scope of the thesis study, adapted microorganisms were isolated from aflatoxin-contaminated dried figs and preliminary screening studies were carried out to determine their morphological and molecular identification and aflatoxin biodegradation properties. In aflatoxin biodegradation studies, both microorganism cultures and supernatants were analyzed separately. Biodegradation amounts were determined using high pressure liquid chromatography. QTOF-LC/MS analyses were performed to determine the biodegradation products formed after degradation in samples where aflatoxin biodegradation occurred. 
Results: In the thesis study, 27 microorganisms were isolated from dried figs. These microorganisms reduced the amount of aflatoxin in dried figs by 50% or more. As a result of degradation, 22 biodegradation products were identified.
Conclusion: In this thesis, aflatoxin biodegradation was realized with 3 bacteria and 2 yeasts isolated from dried figs. The products formed as a result of aflatoxin biodegradation were identified
Aydın sancağında bir liman kenti: Kuşadası kazası (1650- 1750)
A harbour city in Aydın sanjak: Kuşadası district (1650-1750)
Yazar: NAZAN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÇELİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalışmamız XVII. yüzyıldan itibaren önemli bir liman kenti haline gelmeye başlayan, Osmanlı Devleti'nin Batı Anadolu'daki en verimli tarım alanları arasında bulunan başta Menderes Ovasında yetişen tarımsal ürünlerin ve İç Anadolu'nun tarımsal ve hayvansal ürünlerinin bir ihraç noktası haline gelecek olan Kuşadası'nın XVII. yüzyıldaki tarihini, sosyo-ekonomik özelliklerini, başkent İstanbul ile olan bağlantılarını başta Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'ndeki belgelerden yararlanarak ele almayı amaçlamaktadır. 
Osmanlı kaynaklarında ve tarihi vesikalarda Kuşadası'na ait bilgiler XVII. yüzyıl itibariyle görülmeye başlar. Bu dönemin kayıtlarında Kuşadası ismine rastlanmamakla birlikte yerleşim, tarihi kayıtlarda kaza-i Anya ismiyle yer almaktadır. Daha sonraki dönemlerde yerleşim ismi tarihi kayıtlarda nefs-i kasaba-i Kuşadası olarak karşımıza çıkacaktır. XVII. yüzyılda önceleri bir kaza merkezi olarak karşımıza çıkan Kuşadası Osmanlı sadrazamlarından Öküz Mehmed Paşa'ya temlik olarak verilmiş ve Paşanın buraya inşa ettirdiği kervansaray ile Kuşadası önem kazanmaya başlaması başlamıştır. Bu iki olay bağlantılı olaylardır. Çalışmamız Kuşadası tarihinde çok önemli bir yeri olan Öküz Mehmed Paşa'yı merkez alarak bir liman şehrinin tarihsel süreçte nasıl geliştiğini açıklamayı hedeflemektedir.

Abstract:
Our work XVII. In the XVII century, Kuşadası, which started to become an important port city from the 16th century onwards, was one of the most productive agricultural areas of the Ottoman Empire in Western Anatolia and will become an export point for agricultural products grown in the Menderes Plain and agricultural and animal products of Central Anatolia. It aims to deal with its history, socio-economic characteristics, and its connections with the capital, Istanbul, by making use of documents in the Presidential Ottoman Archive.
Information about Kuşadası in Ottoman sources and historical documents. century begins to appear. Although the name of Kuşadası is not found in the records of this period, the settlement is named as Kaza-i Anya in historical records. In later periods, the name of the settlement will appear in historical records as nefs-i town-i Kuşadası. XVII. Kuşadası, which appeared before us as a district center in the 19th century, was given to Öküz Mehmed Pasha, one of the Ottoman grand viziers, and Kuşadası started to gain importance with the caravanserai that Pasha had built here. These two events are linked events. Our study aims to explain how a port city developed in the historical process by centered on Öküz Mehmed Pasha, who has a very important place in the history of Kuşadası.
Sıfır lie çarpım ile belirlenen banach cebirleri
Zero lie product determined banach algebras
Yazar: ÜMMÜHAN ÇİFTÇİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERNA ARSLAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Bu tezde, sıfır çarpım ve sıfır Lie çarpım ile belirlenen Banach cebirlerin yapısı üzerine günümüze kadar yapılan çalışmalarda elde edilen bazı özellikler derlenerek, bu alanda çalışma yapılması durumunda konu ile ilgili temel bilgilerin bir araya getirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Tamamen teorik olan bu tez hazırlanırken sıfır Lie çarpım ile belirlenen Banach cebirleri hakkında daha önce yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Bu konuya temel oluşturmak için kitaplardan ve internet kaynaklarından faydalanılmıştır.
Bulgular: Hochschild kohomoloji yardımıyla Banach cebirlerinde tanımlanan amenabilite kavramı hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Ayrıca, sıfır Lie çarpım ile belirlenen Banach cebirleri incelenmiş, bu kavrama ilişkin örnekler sunulmuş ve bu kavramın amenable yerel kompakt G grubunun L1(G) grup cebiri, sınırlı bir yaklaşık birimi olan zayıf amenable Banach cebirleri ve C∗-cebirleri gibi farklı uzaylardaki karakterizasyonları üzerine bazı teoremler kanıtlanmıştır.
Sonuç: Banach cebirlerin amenabilitesi üzerine bilinen bilginin sıfır Lie çarpım ile belirlenen Banach cebirlerde ne gibi sonuçlar çıkaracağı araştırılabilir. Ayrıca sıfır Lie çarpım ile belirlenen Banach cebiri olma özelliği sağlayan yeni cebirsel yapı örnekleri elde edilebilir.

Abstract:
Objective: In this thesis, it is aimed to compile some of the properties obtained in the works on the structure of zero product and zero Lie product determined Banach algebras and to bring together
the basic information about the subject in case of works in this field.
Material and Methods: While preparing this thesis, which is purely theoretical, previous works on zero Lie product determined Banach algebras were examined. Books and internet resources have been utilized to provide a basis for this subject.
Results: We give an overview of the notion of amenability defined in Banach algebras with the help of Hochschild cohomology. Furthermore, zero Lie product determined Banach algebras are studied, examples of this notion are presented and some theorems are proved on the characterizations of this notion in different spaces such as the group algebra L1(G) of an amenable locally compact group G, weakly amenable Banach algebras with a bounded approximation unit and C∗-algebras.
Conclusion: It is possible to investigate the implications of the known information on the amenability of Banach algebras for zero Lie product determined Banach algebras. In addition, new examples of algebraic structures that provide the property of being a zero Lie product determined Banach algebras can be obtained.
Üç pottiaceae türünün yaşam döngüleri üzerine gözlemler
Observations on the life cycles of three pottiaceous species
Yazar: HİLAL CAN
Danışman: PROF. DR. ADNAN ERDAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Amaç: Tezin amacı çoğunlukla kuraklığa uyumlu türlerden oluşan Pottiaceae ailesinin bölgemizde yayılış gösteren 3 türünün (Aloina ambigua, Streblotrichum convolutum ve Microbryum starckeanum) yaşam döngülerinin izlenmesi ve bu türlerin biyolojilerinin aydınlatılmasına katkılar sağlanmasıdır.
Materyal ve Yöntem: Çalışmada, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi kampüs alanında yayılış gösteren üç Pottiaceae türünün mevcut popülasyonları materyal olarak kullanılmıştır. Popülasyonlara ait gözlemler düzenli olarak yapılmış, her inceleme periyodunda popülasyonlardan alınan temsili parçalar (örnekleme) üzerinden mikroskop altında gelişim durumları değerlendirilmiş ve kayıt altına alınmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda üç Pottiaceae türünün yaşam döngülerinin her bir fazına ait veriler toplanmış ve bu veriler ışığında yaşam döngülerinin seyri gösterilmiştir.
Sonuç: İncelenen türlerin Akdeniz iklimi koşullarına uyumlu olarak ilk kararlı yağışlarla çimlenmeye başlayıp yaz kuraklıkları başlamadan döngüyü tamamladığı gözlense de, Aloina ambigua ve Streblotrichum convolutum'un döngüsünün (Eylül) Kasım - Mayıs (erken yaz) aralığında tamamlandığı fakat Microbryum starckeanum türünde erken kış ve bahar dönemi sonu arasında tüm sürecin gerçekleştiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Aloina ambigua, Streblotrichum convolutum, Microbryum starckeanum, yaşam döngüsü, yapraklı karayosunları.

Abstract:
Objective: The aim of the thesis is to monitor the life cycles of drought-adapted 3 species of the Pottiaceae family (Aloina ambigua, Streblotrichum convolutum, and Microbryum starckeanum), and contribute to the elucidation of the biology of these species.
Material and Method: In this study, the existing populations of three Pottiaceae species distributed in the campus area of Aydın Adnan Menderes University were used as materials of the study. Observations of the populations were realized regularly, and their developmental status was evaluated and recorded under the microscope on representative parts (sampling) taken from the populations in each examination period.
Results: In our study, data on each phase of the life cycles of three Pottiaceae species were collected and the course of their life cycles was shown in accordance with these data.
Conclusion: Although it was observed that the examined species started to germinate with the first permanent precipitation in accordance with the Mediterranean climate conditions and completed the cycle before the summer droughts began, the cycle of Aloina ambigua and Streblotrichum convolutum was completed between November - May (early summer) but in Microbryum starckeanum this process is completed between early winter and end of spring period. 
 
Key Words: Aloina ambigua, Streblotrichum convolutum, Microbryum starckeanum, life cycles, bryophytes.
Kripto para fiyatlarında balon oluşumunun tespiti: Bitcoin, Ethereum, MANA, Ripple, Tether, AVAX, BNB ve Dogecoin örnekleri
Detection of bubble formation in cryptocurrency prices: Examples of Bi̇tcoin, Ethereum, MANA, Ripple, Tether, AVAX, BNB, and Dogecoi̇n
Yazar: EGEMEN SEÇKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE BOLAMAN AVCI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tarih boyunca finansal piyasalarda spekülatif balonlara rastlanmıştır. Başta Bitcoin olmak üzere kripto paraların adı son zamanlarda çok fazla duyulmaya başlanmıştır. Kripto paralar en başta merkeziyetsiz, şeffaf ve güvenilir ödeme aracı olarak çıkmış olsalar da günümüzde büyük ölçüde yatırım aracı olarak kullanılmaktadırlar. Bu nedenle çalışmada 2022 yılında kripto para piyasalarında en yüksek işlem hacmine sahip kripto paralarda "balon" olgusu incelenmiştir ve yatırımcıya farklı bir perspektif kazandırılması amaçlanmıştır.  Çalışmada konu alınan kripto paraların 2014-2023 yıllarındaki fiyatları GSADF testi ile incelenmiş olup çoğu kripto parada balon oluşumun varlığı kanıtlanmıştır. Aynı zamanda devletlerin hala bu konuda hukuksal bir altyapı hazırlamamış olması nedeniyle kripto piyasasında hem spekülasyonla hem de dolandırıcılıkla sıklıkla karşılaşıldığı vurgulanmıştır.

Abstract:
Speculative bubbles have been always observed throughout the history. Recently, cryptocurrencies, especially Bitcoin, have gained significant attention. Although cryptocurrencies were initially introduced as decentralized, transparent, and reliable payment methods, they are now predominantly used as investment instruments. Therefore, in this study the cryptocurrencies with the highest trading volumes in 2022 were examined within the framework of "bubble", aiming to provide investors a different perspective. The price movements of the cryptocurrencies covered in the study from 2014 to 2023 were analyzed using the GSADF test, and the existence of bubbles was proven for most of the cryptocurrencies. It is also highlighted that since governments have not yet prepared a legal framework for cryptocurrencies, not only speculation but also fraud is frequently met in cryptocurrency markets.