Tavuk (gallus gallus domesticus) ve bıldırcında (coturnix coturnix) medulla spinalis üzerine stereolojik araştırmalar
Stereological studies on the spinal cord of the chicken (gallus gallus domesticus) and quail (coturnix coturnix)
Yazar: CANER BAKICI
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇAKIR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Bıldırcın = Quail ; Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Hacim = Volume ; Kümes hayvanları = Poultry ; Sinir sistemi = Nervous system ; Spinal kord = Spinal cord ; Stereoloji = Stereology ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Kanatlıların sinir sistemi üzerine yapılan kantitatif analizler oldukça önemli yere sahiptir. Çalışmanın esas amacı, uçabilen ve uçamayan iki farklı kanatlıda intumescentia cervicalis'in substantia alba ve substantia grisea bölgelerinin hacim fraksiyon değerlerini stereolojik yöntemler ile hesaplamak ve karşılaştırmaktır. Çalışmada, on adet tavuk ve on adet bıldırcın intumescentia cervicalis bölgesi kullanıldı. Dokular %10'luk tamponlu formalin içerisinde fiksasyon işlemi yapıldıktan sonra, parafine gömülerek 5 µm kalınlığında seri kesitler alındı. Sistematik rastgele örnekleme prosedürüne göre seçilen kesitler, cresyl violet boyası ile boyandı. Hacim ve hacim fraksiyon değerleri Cavalieri metodu ile hesaplandı. Elde edilen substantia alba ve substantia grisea hacimlerinin tüm hacme oranları ile elde edilen hacim fraksiyon değerlerinin farklı türler arasındaki farklılığının değerlendirilmesinde student's t test kullanıldı. 
Tavuk ve bıldırcına ait intumescentia cervicalis'in substantia alba hacimleri sırasıyla 190,47 ± 4,5 ve 28,61 ± 1,49 (ortalama ± standart sapma (SS) mm3) olarak hesaplandı. Tavuk ve bıldırcına ait intumescentia cervicalis'in substantia grisea hacimleri sırasıyla 72,99 ± 2,4 ve 15,11 ± 0,96 (ortalama ± SS mm3) olarak ölçüldü. Tavuk ve bıldırcında intumescentia cervicalis hacmi ise sırasıyla 263,46 ± 6,29 ve 43,72 ± 2.08 (ortalama ± SS mm3) olarak belirlendi. Tavuğa ait intumescentia cervicalis'in substantia alba ve substantia grisea hacim fraksiyon değerleri sırasıyla 0,723 ve 0,277 olarak belirlendi (P<0.001). Bıldırcına ait intumescentia cervicalis'in substantia alba ve substantia grisea hacim fraksiyon değerleri sırasıyla 0,654 ve 0,346 olarak belirlendi (P<0.001). 
Birisi uçabilen diğeri uçamayan kanatlı hayvanlar olan tavuk ve bıldırcına ait intumescentia cervicalis'in substantia alba ve substantia grisea bölgeleri hacim fraksiyon değerleri arasında anlamlı bir fark olduğu saptandı. Bunun yanı sıra, hacim hesaplamalarında Cavalieri metodunun tarafsız, hızlı ve effektif bir yaklaşım olduğu belirlendi.

Abstract:
Quantitative analysis has an important place in nervous system studies of birds. The main aim of this study was to estimate and compare volume fraction values of grey matter and white matter of cervical enlargement using stereological methods for two different types of birds that one of them can fly and the other one cannot. Ten chicken and ten quail intumescentia cervicalis were used for this study. After tissues were fixed in 10% buffered formalin, they were embedded in paraffin and cut into serial sections of 5 µm thickness. Sections were selected according to the systematic random sampling procedure and stained with cresyl-violet staining. Volumes and volume fractions were calculated in accordance wih the Cavalieri method. Student's t test was used to evaluate volume fraction differences between two different types.
White matter volumes of the chicken and quail were calculated 190,47 ± 4,5 and 28,61 ± 1,49 (mean ± standart deviation (SD) mm3) respectively. Grey matter volumes of the chicken and quail were calculated 72,99 ± 2,4 and 15,11 ± 0,96 (mean ± standart deviation (SD) mm3) respectively. Cervical enlargement volumes of the chicken and quail were calculated 263,46 ± 6,29 and 43,72 ± 2.08 (mean ± standart deviation (SD) mm3) respectively. The volume fraction values of white matter and grey matter in the intumescentia cervicalis of the chicken were 0,723 and 0,277, respectively (P<0.001). The volume fraction values of white matter and grey matter in the intumescentia cervicalis of the quail were 0,654 and 0,346, respectively (P<0.001).
There was a significant difference between chicken and quail that one of them can fly and the other one cannot for the volume fraction values of white matter and grey matter of the intumescentia cervicalis. On the other hand Cavalieri method was considered as an unbiased, accurate and effective approach for volume estimations.