Lübnan'da Türkçe soyadları
Turkish surnames in Lebanon
Yazar: ÜNAL KALAYCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ KARATAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Adbilimi = Onomastic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Lübnan = Lebanon ; Soyadı = Surname ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışmada belli sınırlandırmalarla Lübnan'da kullanılan, tümüyle ve kısmen Türkçe soyadları incelenmiştir. Lübnan'da resmî tanımlamaya göre otuz bir farklı mezhep grubu bulunmaktadır. Çalışmada bu mezhep grupları içerisinde geçen Dürziler, Süryaniler, Ermeniler, ve Sünnilere ilaveten Sünniler içerisindeki üç alt grup Girit muhacirleri, Türkmenler ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları/ çifte vatandaşlık hakkına sahip olanlar da Türkçe soyadları bakımından kendilerine has özellikler taşıdıklarından ayrı gruplar olarak ele alınmıştır. Bu şekliyle toplamda yedi grup oluşmuştur. Bu gruplara mensup 283.000 kişiye ait soyadı taranmış, tamamen veya kısmen Türkçe olduğu tespit edilen 1.413 soyadı anlam, köken ve yapısı bakımından incelenmiştir.   
On bir bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde tezin amacı, kapsamı, yöntemi ve alanla ilgili literatür ele alınmıştır. İkinci bölümünde ad bilim alanındaki sınıflandırmalara yer verilmiş ve kişi adlarıyla ilgili tasnif denemesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde genel hatlarıyla çalışma sahası olan Lübnan tanıtılmıştır. 4-10. bölümler arasında yukarıda isimleri geçen gruplara ait Türkçe/karma soyadları incelenmiştir. Bu bölümlerde önce ele alınan grup tanıtılmış, ardından o gruplara ait soyadları anlam, köken ve yapı bakımından ele alınmış, sonunda da o gupların kullanığı soyadları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. 
Betimleyici yöntemle Lübnan'da kullanılan Türkçe ya da Türkçe bir öge taşıyan soyadlarının genel görünümünün ortaya konulmaya çalışıldığı tezde soyadlarında en çok kullanılan ek ve kelimeler de tespit edilmiştir. Sonuç ve önerilerin yer aldığı on birinci bölümde elde edilen verilerden hareketle çıkarımlar yapılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.
Türkiye ile Lübnan'ın ortak noktalarından biri olan Türkçe veya Türkçe öge taşıyan soyadlarının tespitiyle Lübnan'daki Türkçe soyadlarının yoğun kullanımına ve aynı zamanda iki ülke arasındaki ortak bir ögeye dikkat çekilmiştir.  
Anahtar Kelimeler: Lübnan, onomastik, soyadları, Türkçe soyadları, karma soyadları.

Abstract:
In this research, the surnames which are used in Lebanon with certain limitations and which are completely or partially Turkish, are examined. According to offical records, there are thirty-one different religious identities in Lebanon. In addition to these religious identities such as; Druze, Assyrians, Armenians and Sunnites , three subgroups in Sunnite belief , Crete emigrants, Turkmens,  citizens of the Republic of Turkey who have dual citizenship, are categorised as separate groups in the research since they have unique features. Thus, seven different groups have been formed. The surnames of 283.000 people in these groups have been examined. Among the  surnames that have been analyzed, 1.428 surnames  that are wholly or partially Turkish , have been examined in terms of meaning, origin and structure.
In the first chapter of this eleven-chapter  study, the aim, scope, method and literature of the thesis are discussed.  In the second chapter, classifications in the field of onomatology are included and a categorisation study  has been made about the names of individuals.In the third chapter, Lebanon , the study area, is introduced generally.  Between chapters 4 to 10, the Turkish / mixed surnames  of the groups mentioned above are examined. In these chapters, first of all, the group discussed is introduced and then the surnames of these groups are discussed in terms of meaning, origin and structure and finally, the surnames used by these groups are evaluated.
In this research,in which the general appearance of the surnames bearing Turkish or a Turkish element is tried to be revealed, mostly used suffixes and words are also determined.  In the eleventh chapter where there are conclusions and submissions, some inferences and suggestions based on the data obtained have been made.
 With the  determination of Turkish surnames or surnames with Turkish elements in Lebanon , both widespread usage of Turkish surnames  and at the same time ,attention  to a common element between the two countries have been drawn.
Keywords: Lebanon, onomastic, surnames, Turkish surnames, mixed surnames.