2-6 yaş arası otizmli çocuğa sahip olan ebeveynlerin kaygı,psikolojik yardım arama ve problem çözme düzeylerinin incelenmesi
Investigation of anxiety, psychological assistance search and problem solving levels of parents who have children with auti̇sm between 2-6 years
Yazar: BİRCE YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKE KIRIKKANAT
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Kaygı = Anxiety ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Yardım arama davranışı = Help seeking behaviors

Özet:
Ebeveynlerin, Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı almış olan çocuklarının gelişimine katkı sağlamaları için sağlıklı kararlar alabilmeleri ve çocukları ile ilgilenebilecek zihinsel sağlığa sahip olmaları önemlidir. Bu bağlamda, bu araştırmanın ana amacı, 2-6 yaş arasındaki otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin kaygı, psikolojik yardım arama ve problem çözme düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığını incelemektir. Ayrıca ebeveynlerin kaygı, psikolojik yardım arama ve problem çözme düzeylerinin ebeveynin yaşına, ekonomik durumuna, çocuğun cinsiyetine, tanı alma ve eğitime başlama yaşına göre farklılık gösterip göstermediğine dair bulgulara ulaşılabilmek de araştırmanın amaçları arasındadır.  
Araştırmanın evrenini, Bursa ili, Nilüfer ilçesinde bulunan 2-6 yaş arasındaki OSB tanısı almış çocukların aileleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, uygun ve ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, 2013-2018 yıllarında otizm tanısı almış Bursa Badem Çocuk Danışmanlık Merkezindeki 2-6 yaş arasındaki çocukların ebeveynleri (N=100) oluşturmaktadır.
Araştırmanın amaçları kapsamında, , ebeveynlere Demografik Bilgi Toplama Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Formu ve Kişilerarası Problem Çözme Envanteri uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 versiyonu programı ile incelenmiştir. Buna göre öncelikle elde edilmiş verilerin normallik varsayımları için One-Kolmogorov Smirnov Testi ile Basıklık ve Çarpıklık katsayı hesaplamaları yapılmıştır. Sonraki aşamada normal dağılım gösteren verilerin birbirleri arasındaki ilişkiyi anlamak için Pearson Korelasyonel Analiz yapılmıştır. Korelasyonel analizin ardından farklılıklar analizi anlamında bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. 
Analizlerde, araştırmada kullanılan ölçeklerden elde edilen verilerin basıklık ve çarpıklık katsayıları +1.5 ile -1.5 arasında değiştiğinden normal dağılım gösterdiği bulgulanmıştır. Yapılan korelasyon analizinde, 2-6 yaş arası otizmli çocuğa sahip olan ebeveynlerin kaygı ve psikolojik yardım arama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kaygı düzeyinin demografik değişkenlerle olan ilişkilerinde ise ebeveynlerin psikolojik yardım arama düzeylerinin çocuklarının cinsiyetine göre değiştiği saptanmıştır.  Erkek çocuk ebeveynlerinin psikolojik yardım arama düzeylerinin kızlara göre daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Ebeveynlerin kaygı düzeyleri ile ekonomik durumları ve çocuklarının tanı yaşı arasında, anlamlı bir ilişki olduğu da araştırmada saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Beck Anksiyete Ölçeği, Bursa, kaygı, Otizm Spektrum Bozukluğu, problem çözme, psikolojik yardım arama.

Abstract:
It is important for parents to make healthy decisions and contribute to the development of their children  who have been diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD).  In this context, this study investigated whether there was  a relationship between anxiety, psychological help, and problem-solving levels of parents having  children diagnosed with autism between age 2-6. At the same time, this study  aimed to find out whether these levels differed according to the age, economic status of the parent or the  gender of the child, age of the diagnosis and the age when the child started being educated?
The research population of the study consisted of the families having children who were diagnosed with ASD between 2-6 years of age in Nilufer, Bursa. Families were selected  by convenience sampling method. Thus, the research sample included  the parents of children aged between 2 and 6 in the Bursa Badem Child Counseling Center, who  were  diagnosed with autism in 2013-2018 (N=100).
For the purposes of the research, the parents were evaluated with the Demographic Information Form, Beck Anxiety Scale, Attitudes Towards Psychological Help Scale-Short Form and Interpersonal Problem Solving Inventory. The data were analyzed with SPSS 25 version program. Accordingly, for the assumptions of normality of the obtained data, the One-Kolmogorov Smirnov Test and the Kurtosis and Skewness Coefficient calculations were made. In the next step, Pearson Correlational Analysis was performed to understand whether there was a significant  relationship among research variables. Independent sample t-test and one-way variance analysis were used as differential statistics after the correlation analyses. 
In the analyzes, the data obtained from the scales used in the study were found to have a normal distribution as the Kurtosis and Skewness coefficients ranged from +1.5 to-1.5. As a result of the correlational analysis, it was determined that the levels of seeking help for parents varied according to the gender of their children. It has been found that the level of seeking psychological help for parents who have boys diagnosed with ASD is higher than for the parents having daughters diagnosed with ASD. The anxiety levels of parents were diversified based on their economic status and the age at which their children were diagnosed.
Keywords: Anxiety, Autism Spectrum Disorder, Beck Anxiety Scale, Bursa, seeking help, problem solving