Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (Ecmo) tedavisi alan hastaların hemodinamik, metabolik ve beslenme verileri ile basınç yaralanması durumları arasındaki ilişki: Retrospektif çalışma
The correlation between the hemodynamic, metabolic and nutrition data and pressure injury of the patients receiving extracorporeal membrane oxygenation (Ecmo) treatment: A retrospective study
Yazar: DOĞAN CAN ERBUDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VİLDAN KOCATEPE ; PROF. DR. VESİLE ÜNVER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu = Extracorporeal membrane oxygenation ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) basınç yaralanmasının oluşumunu önlemek için yapılacak en önemli adım riskli bölgelerde uzun süreli basıncı engellemek için pozisyon değişimi yapılmasıdır. Ancak YBÜ'de ekstrakorporal membran oksijenasyonu (ECMO) desteği alan hastalara standart bir pozisyon değişim planı yapılamamaktadır. Araştırma YBÜ'de ECMO tedavisi alan hastaların hemodinamik, metabolik, beslenme verileri ile basınç yaralanması durumları arasındaki ilişkinin retrospektif olarak incelenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, 10 Ağustos 2020 ile 24 Ocak 2022 tarihleri arasında Acıbadem Sağlık Grubu bünyesinde bulunan üç hastanenin yoğun bakım ünitelerinde tedavi görmüş 20 hastanın verileri ile yapıldı. Araştırmanın yapıldığı YBÜ'de ECMO tedavisi boyunca hemodinamik stabilizasyonun sağlanması ve kullanılan venövenöz ECMO kateterinin kanama komplikasyonundan dolayı hastalara ünitelerde ilk beş gün boyunca pozisyon verilememektedir. Bu nedenle hastaların ECMO başlangıcından itibaren beş günlük verileri alındı. Hastaların %25'i kadındı. Yaş ortalaması 53,70±10,54 olan hastaların %85'inin yatış tanısının solunum yetmezliği olduğu saptandı. Hastaneye yatış sonrası ECMO başlangıç günü ortalama süre 17,65±31,61'di. Hastaların yaş, cinsiyet BKİ durumu, kronik hastalığına, ilaç tedavilerine, fekal inkontinans varlığına göre yeni yara açılma durumları, ağrının artması ve azalması durumları ve PUSH Ölçeği puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). ECMO tedavisi erken başlanan hastalarda yara açılma oranlarının az olduğu saptandı. Yeni yara açılan olguların hastaneye yatış sonrası ECMO başlangıç günleri arasında geçen süre, açılmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (p=0,033; p<0,05). Sonuç olarak ECMO tedavisi sürecinde hastaya pozisyon verilemeyen günlerde hastaların hemodinamik, metabolik ve beslenme özelliklerinin basınç yaralanması üzerine etkisi yokken, hastaların ECMO tedavisine başlama günlerinin yeni yara açılma durumları üzerinde etkili olduğu görüldü.

Abstract:
The most important step to prevent formation of pressure injuries at the intensive care units (ICU) is to change the position in order to prevent long-term pressure in risky areas. However, no standard position change plan can be done for the patients receiving extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) support at ICU. The study was conducted to examine the correlation between the hemodynamic, metabolic, and nutrition data and pressure injuries of the patients receiving ECMO treatment at ICU retrospectively. The study was conducted based on data of 20 patients who received treatment at intensive care units of three hospitals within the body of Acibadem Healthcare Group between 10 August 2020 and 24 January 2022. Patients were not positioned for the first five days at the units due to providing hemodynamic stabilization during the term of ECMO treatment at the related ICU and the bleeding complications of veno-venous ECMO catheter used. Thus, five-day data of the patients were collected as of the first day of ECMO treatment. Of the patients, 25% were female. Mean age of the patients was 53.70±10.54 and the diagnosis for hospitalization in 85% of the patients was respiratory distress. After hospitalization, mean period for the initial day of ECMO was 17.65±31.61 days on average. No statistically significant difference was found between the new injury opening, increased and decreased pain, and PUSH Scale scores of the patients according to their age, gender, BMI, chronic diseases, drug treatment, and the presence of fecal incontinence (p>0.05). Wound dehiscence rates were found to be low in patients who started ECMO treatment early. The period elapsed between the start dates of ECMO of the cases with new injury after hospitalization was statistically significantly higher than the patients with no new injury (p=0.033; p<0.05). Finally, hemodynamic, metabolic and nutrition characteristics of the patients had no effect on pressure injury on the days when the patient was not positioned during the ECMO treatment, while the start days of ECMO treatment were effective on formation of new injury.