Yönetici, öğretmen, veli ve öğrenci görüşlerine göre öğretmen devamsızlığının eğitim ve yönetim süreçlerine etkileri
The effects of teachers absenteeism on education and management processes according to the views of managers, teachers, parents and students
Yazar: ADEM NEFAYAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAKİR ÇINKIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devamsızlık = Absenteeism ; Eğitim sorunları = Education problems ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Öğretmenler = Teachers ; İşe devamsızlık = Absenteeism

Özet:
Bu araştırma öğretmen devamsızlığının yarattığı sonuçları tespit etmeyi, geliştirilebilecek tedbirler konusunda öneriler geliştirmeyi problem edinmektedir. Bu araştırmanın amacı öğretmen devamsızlığının eğitim ve yönetim süreçlerine etkilerini yönetici, öğretmen, veli ve öğrencilerin görüşleri bakımından incelemektir.
Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Durum çalışması desenlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Bu desende eğitim-öğretim sürecinin en önemli paydaşları olan her grup (yönetici, öğretmen, öğrenci, veli) birer analiz birimi olarak düşünülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara'nın altı ilçesinde bulunan altı ortaokulda yer alan 48 katılımcı oluşturmaktadır. Her okulda sekiz kişiyle görüşülmüş olup iki yönetici, iki öğretmen, iki veli ve iki öğrenci şeklinde dağılmıştır. Çalışmada, veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma verileri NVivo 10 paket programı kullanılarak içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiş ve raporlaştırılmıştır. 
Araştırmada ulaşılan sonuçlara göre katılımcılar sağlık ve hastalık durumlarına bağlı nedenlerin, ailevi nedenlerin, örgüt kültürünün ve ikliminin, çalışma koşullarının, cinsiyetin, örgütsel bağlılık ve motivasyonun sırasıyla öğretmen devamsızlığının en önemli nedenleri olduğunu düşünmektedir.
Öğretmen devamsızlığının sonuçlarına ilişkin katılımcılar; en önemli sonuçların eğitim-öğretim sürecinde gerçekleştiğini, öğrenme kayıpları yaşandığını, özellikle uzun süreli devamsızlıklarda akademik başarının düştüğünü düşünmektedir. Öğretmen devamsızlığının eğitim sürecini büyük oranda olumsuz yönde etkilediği katılımcıların büyük bir kısmı tarafından belirtilmiştir. Öğrencilerin, bu durumun en büyük olumsuz sonuçlarını yaşadığı yönünde katılımcılar arasında görüş birliğinin olduğu ulaşılan bir diğer sonuç olmuştur.
Öğretmen devamsızlığını önlemek için alınabilecek tedbirler konusunda; okullarda gerek öğretmenler arasında gerek öğretmenler ile okul yönetimi arasında etkili iletişim ve olumlu ilişkilerin öğretmen devamsızlığını azaltacağı sonucuna ulaşılmıştır. Yine öğretmenlerin ders programları ihtiyaca cevap verecek şekilde hazırlandığında, öğretmenlerin motivasyonunu yüksek tutmaya yönelik çalışmalar yapıldığında, çalışma koşulları iyileştirildiğinde, öğretmen devamsızlığının denetim ve değerlendirmesine yönelik çalışmalar yapıldığında, okul yönetimi ve öğretmenler işbirliği ve dayanışma içerisinde çalıştığında, olumlu örgüt kültürü ve ikliminin olduğu ya da sağlamaya yönelik çalışmaların olduğu okullarda öğretmen devamsızlığının tamamen ortadan kaldırılamasa bile büyük oranda azalabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to identify the consequences of teacher absenteeism and to develop suggestions for measures to be developed. The aim of this study is to examine the effects of absenteeism on education and management processes in terms of the opinions of administrators, teachers, parents and students.
Case study design was used in the study which was conducted with qualitative research method. Among the case study patterns, the single nested case design was used. In this design, each group (administrators, teachers, students, parents), which are the most important stakeholders of the education process, is considered as analysis units. The study group of the study consists of 48 participants in the second stage of primary education in six districts of Ankara. Eight people were interviewed at each school and were divided into two administrators, two teachers, two parents and two students. In the study, semi-structured interview questions prepared by the researcher were used for data collection. The research data were analyzed and reported using content analysis technique using NVivo 10 package program.
According to the results of the study, participants think that the reasons related to health and illness conditions, familial reasons, organizational culture and climate, working conditions, gender, organizational commitment and motivation are the most important determinants of teacher absenteeism respectively.
The participants think that the most important results of the teacher absenteeism are realized during the education process, learning losses are experienced and academic success decreases especially in long term absences. It was stated by the majority of the participants that teacher absenteeism negatively affected the education process to a great extent. It was also concluded that there was a consensus among the participants that the students experienced the biggest negative consequences of this situation.
In order to prevent teacher absenteeism; It has been concluded that effective communication and positive relations between teachers in schools and between teachers and school management will decrease teacher absenteeism. In addition, the following measures should be taken: Teachers' course schedule should be prepared to meet the needs. Efforts should be made to keep teachers' motivation high. Working conditions should be improved. Studies should be carried out for the supervision and assessment of teacher absenteeism. School management and teachers should work in cooperation and solidarity. Teachers' absenteeism in schools with positive organizational culture and climate, or efforts to provide, can be substantially reduced, even if it cannot be completely eliminated.