Katılım sigortacılığı şirketlerinde risk odaklı iç denetim: Bir vaka çalışması
Risk-based internal audit in participation insurance companies: A case study
Yazar: İBRAHİM ÇİDEM
Danışman: DOÇ. DR. MİHRİBAN COŞKUN ARSLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Katılım sigortacılık = Participation insurance ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigorta şirketleri = Insurance companies ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
İşletmeler için kritik bir öneme sahip olan iç denetim, ilk uygulanmaya başlandığından bugüne kadar önemli değişimler yaşamıştır. Başlangıçta işletme varlıklarının korunması amacıyla geçmişe dönük bilgileri kullanan iç denetim günümüzde yönünü geleceğe çevirmiştir. Bugün odak noktasına maruz kalınan riskleri alarak risk odaklı bir yaklaşımla faaliyet gösteren iç denetim, istenmeyen durumları ortaya çıkmadan engelleyerek, işletmeye değer katmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda yöneticilere risklere karşılık vermek için gerçekleştirdikleri faaliyetler konusunda güvence hizmeti sunmaktadır.
Bu araştırmanın amacı risk odaklı iç denetimin uygulama aşamalarını ve faydalarını teorik olarak açıklamak ve katılım sigortacılığı hizmeti sunan bir işletmede teorik olarak açıklanan bu aşamaları ve faydaları uygulamada test etmektir. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden olan durum çalışmasından yararlanılmıştır. Araştırma Türkiye'de katılım sigortacılığı hizmeti sunan bir işletmede yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında görüşme, gözlem ve belge incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda işletmede iç denetimin risk odaklı yürütüldüğü ve bilgi teknolojilerinden yoğun bir şekilde yararlanıldığı görülmüştür. Ayrıca şirketin iç denetim sürecine ilişkin model oluşturulmuştur. Oluşturulan bu model sadece araştırma konusu sektör için değil, tüm işletmeler için iç denetim sürecinin tasarımında ve uygulamasında yararlı olacak bir kaynak özelliğindedir. Çalışmanın, araştırma alanı olarak seçilen ve Türkiye'de yaklaşık on yıla yakın bir geçmişe sahip olan katılım sigortacılığı literatürüne de katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Internal audit which has a critical importance for businesses has undergone important changes since it was first applied. Although it first used retroactive information for protection of business assets, it has recently turned its direction to future. Internal audit, which operates with a risk-based approach by taking the risks exposed to its focus today, aims to add value to the businesses by preventing undesirable situations before they happen. In addition, it provides assurance service to the directors about the activities which they perform against the risks.
The aim of this research is to theoretically clarify the application stages and benefits of risk-based internal audit and to practically test these theoretically clarified stages and benefits in a business which serves participation insurance. In the research, case study, one of the qualitative research technique, was used. It was performed in a business which serves participation insurance in Turkey. Interview, observation and document analysis methods were used to collect the data. As the result of the analysis, it was found that the internal audit was carried out as risk based and that information technologies were extensively used. In addition, a model was formed for the internal audit process of the company. This model formed serves as a useful source during the design and application of the internal audit process not only the sector of research subject, but also for all businesses. It is thought that the study will also contribute to the participation insurance literature, which was selected as the research area and has a close history of about ten years in Turkey.