Rubus Hirtus Waldst. & Kit. bitkisi üzerinde farmakogozik araştırmalar
Pharmacognostic researches on Rubus Hirtus Waldst. & Kit.
Yazar: SELAY YÖRÜKER MERCAN
Danışman: PROF.DR. EMİNE ELÇİN GÜRKAN ; Y.DOÇ.DR. MELEK ULUSOYLU DUMLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
RUBUS HIRTUS WALST. & KİT. BİTKİSİ ÜZERİNEFARMAKOGNOZİK ARAŞTIRMALARAdı ve Soyadı : Ecz. Selây YÖRÜKER MERCANDanışmanın Adı: Prof. Dr. Elçin GÜRKANKabul Tarihi : 20/07/2006Programı : FarmakognoziAnabilim Dalı : Farmakognozi Anabilim DalıÖZETBu çalışmada Rubus hirtus Waldst. & Kit. ( Rosaceae ) bitkisinin toprak üstü kısımlarıfitokimyasal açıdan incelendi.Çalışmada kullanılan Rubus hirtus bitkisi 14.06.2004 tarihinde Erzincan- Çayırlı İlçesiMirzaoğlu Köyü' nden toplandı (MARE 9291). Kurutulup küçük parçalara ayrılan materyalüzerinde fitokimyasal ön denemeler ve miktar tayinleri yapıldı.Literatür bilgilerine göre, bitkinin etken maddelerini (flavonoid, triterpen ve fenolik asitler)elde edebilmek için 4 ayrı ekstre (PE, CHCl3, EtOAc, EtOH) elde edildi. Yapılan İTKkontrolleri sonucunda kloroform ve etil asetat ekstrelerinin çalışılmasına karar verildi.Ekstrelerden saf bileşikler sütun, İTK ve preparatif ince tabaka kromatografileri kullanılarakelde edildi. Ekstrelere uygulanan sütun kromatografisi sonucu elde edilen fraksiyonlarrotavaporda uçurulduktan sonra İTK ile kontrol edildi ve benzer fraksiyonlar birleştirildi.İzole edilen bileşiklerin yapısı ultraviyole (UV), infrared (IR) spektrumları ve şahitmaddelerle yapılan kromatografik karşılaştırmalar ile saptandı. Flavonoidal bileşiklerinyapısını aydınlatmak için kayma belirteçleriyle alınan ultraviyole spektrumları ve İTK'daşahit maddelerle yapılan karşılaştırmalardan yararlanıldı.Çalışmada ekstrelerin potansiyel sitotoksik (Brine Shrimp (Artemia salina)), antioksidan(DPPH, İndirgeme gücü) ve antimikrobiyal (agar oluk difüzyon, tüp dilüsyon) aktivitelerikontrol edildi. Deneylerde standart madde olarak; Umbelliferon; Askorbik asit; BHA ve Î±-tokoferol; Meropenem, Flukonazol sırasıyla kullanıldı.Bitkiden flavon yapısında?Rh-1 Apigenin?, ?Rh-2 Luteolin-7-O-Glikozit? ve?Rh-3 Kersetin? izole edildi ve yapıları spektroskopik olarak tayin edildi. Bitkiden eldeedilen diğer bileşikler Î²-sitosterol ve Ursolik asit ise şahit maddelerle yapılan kromatografikkarşılaştırmalarla saptandı.Anahtar kelimeler: Rubus hirtus, Flavonoid, Antioksidan, Brine Shrimp, Antimikrobiyal.

Abstract:
PHARMACOGNOSTIC RESEACHES ON RUBUS HIRTUSWALDST. & KIT.Adı ve Soyadı : Ecz. Selây YÖRÜKER MERCANDanışmanın Adı: Prof. Dr. Elçin GÜRKANKabul Tarihi : 20/07/2006Programı : FarmakognoziAnabilim Dalı : Farmakognozi Anabilim DalıSUMMARYIn this study, the aerial parts of Rubus hirtus Waldst. & Kit. ( Rosaceae ) have beeninvestigated phytochemically.Rubus hirtus was collected from Mirzaoğlu village (Erzincan-Çayırlı) on June 14th 2004(MARE 9291). The premilinary experiments and assays were done on the air-dried materialwhich have been cut into small pieces. 4 kinds of extracts (PE, CHCl3, EtOAc, EtOH) wereobtained from the plant for purification of the compounds, according to the literature. Afterthe TLC controlling of the extracts, we decided to work with the CHCl3 and EtOAc extracts.The pure compounds were obtained by using column, thin layer and preparative thin layerchromatographies. Fractions which were obtained by the application of the extracts to columnchromatography, were evaporated to dryness and controlled by TLC and then similar oneswere combined.The structures of the purified compounds were identified with ultraviolet (UV), infraredspectra (IR) and chromatographic comparisons with authetic samples. The identification ofthe flavonoidal structures were done with the UV spectrums which were taken with methanoland with shift reagents.In the study, potential cytotoxic (Brine Shrimp (Artemia salina)), antioxidant (DPPH,reducing power) and antimicrobial (agar whell diffusion, tube dilution) activities of theextracts were controlled. Umbelliferon, Ascorbic acid, Fluconazol, Meropenem, BHA, Î±-tocopherol were used as authentic samples in the mentioned biological activity methods,respectively.?Rh-1 Apigenin?, ?Rh-2 Luteolin-7-O-Glycoside? and ?Rh-3-Quercetin? were isolatedfrom the plant having flavonoidal structure. Other isolated compounds which are ?Î²-sitosterol? and ?Ursolic acid? were identified by the TLC comparisons with the authenticsamplesKey words: Rubus hirtus, Flavonoid, Antioxidant, Brine Shrimp, Antimicrobial.