Renal transplant alıcılarında greft fonksiyon belirteci olarak serum ve idrarda ıl-18 (ınterleukın-18), scd30 (soluble cd30), ngal (neutrophıl gelatınase-assocıated lıpocalın), sistatin c ve kreatinin düzeylerinin karşılaştırılması
Renal transplant recipients as a predictor of graft function serum and urine il-18 (interleukin-18), scd30 (soluble cd30), ngal (neutrophil gelatinase-associated lipocalin) comparison of cystatin c and creatinine levels
Yazar: HAVVA UÇAR
Danışman: PROF. DR. S. GÜLTEKİN YÜCEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Kreatinin = Creatinine ; NGAL = NGAL ; Sistatinler = Cystatins ; Transplantlar = Transplants ; İnterlökin 18 = Interleukin 18

Özet:
Renal transplantasyon, hastalara daha uzun ve kaliteli yaşam sağlaması nedeniyle KBY'de seçkin bir tedavi yöntemidir. Renal transplantasyon sonrasında greft kaybının en önemli nedeni rejeksiyonlardır. Renal biyopsi, rejeksiyon tanısında altın standart olmasına rağmen invaziv olması nedeniyle sık uygulanamamaktadır. Renal transplantasyonda, greft fonksiyonlarının takibinde yaygın olarak kullanılan biyokimyasal parametreler, serum kreatinin düzeyi ölçümü ve kreatinin klirensi tayinidir. Ancak, kreatininin yüksek oranda bireysel değişiklikler gösterir. Özellikle kas kitlesi değişikliklerinden, kas metabolizması, cinsiyet, yaş, fazla miktarda protein alımı gibi diyetsel faktörler, fiziksel aktivite ve inflamatuar süreçlerden etkilendiği için güvenilir bir belirteç değildir. Bu nedenle daha güvenilir ve güncel belirteç arayışı devam etmektedir. Renal transplantasyon sonrası greft fonksiyonunun değerlendirilmesinde, sistatin C, IL-18, sCD30 ve NGAL gibi belirteçler önem taşımaktadır. 
Bizim çalışmamıza, canlı donörden renal transplantasyon yapılan 50 hasta(13 kadın, 37 erkek; yaş ortalaması ± SD: 38,12 ± 13,36 yıl) katıldı. Bu hastalara ait serum ve idrar örnekleri, pretransplant dönemde ve transplantasyon sonrası 1. ve 7. gün, 1. ve 3. ayda toplandı. Kreatinin düzeyleri modifiye Jaffe yöntemiyle, sistatin C düzeyleri nefelometrik yöntemle, IL-18 (Interleukin-18), sCD30 (soluble CD30) ve NGAL (neutrophil gelatinase-associated lipocalin)  düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. İdrarda ölçülen belirteçler, idrar kreatinin?ine oranlanarak da ayrıca verildi.
Çalışmaya katılan hastaları, greft fonksiyonlarına göre gruplara ayırdık. Böbrek naklini takip eden ilk hafta içinde en az bir kere hemodiyaliz yapılması DGF (gecikmiş greft fonksiyonu) olarak olarak tanımlandı. Pretransplant dönemdeki serum kreatinin düzeylerinde, transplantasyon sonrası 7. günde, serum kreatininde %70?in altında azalma saptanması SGF (yavaş greft fonksiyonu), %70 ve üstünde azalma olanlar ise EGF (erken greft fonksiyonu) olarak tanımlanmıştır. 50 transplant hastasından, 6 hastayı SGF ve 44 hastayı da EGF olarak değerlendirdik. DGF gelişen hastamız olmadı. Çalışmaya katılan 50 transplant hastasından, 12 hastada akut rejeksiyon (AR) gelişti ve 38 hastada AR gözlenmedi (AR gelişmeyen).   Akut rejeksiyon tanısı, kreatinin yüksekliği ile birlikte renkli dopler renal ultrasonografi ve biyopsi ile konmuştur. 
Kreatinin bazlı MDRD, Cockcroft-Gault, CKD-EPI ve sistatin bazlı Larson, Rule formülleri kullanılarak GFH hesaplandı. GFHMDRD referans olarak alınmıştır. Kreatinin bazlı GFH?ler ile sistatin bazlı GFH?ler arasında anlamlı güçlü bir korelasyon gözlenmiştir. Sistatin C, kreatinine göre daha güvenilir bir belirteç olduğundan, kreatinin bazlı GFH?ler yerine sistatin bazlı GFH?ler kullanılabilir. Transplantasyon sonrası, serum IL-8 ve NGAL, idrar IL-8, sCD30, NGAL, sistatin C düzeyleri ve idrar IL- 18/ idrar kreatinin oranı, AR gelişmeyen, AR ve EGF grubu hasatalarda anlamlı bir şekilde azalırken, SGF grubu hastalarda anlamlı bir azalma gözlenmemiştir. Ayrıca, idrar sCD30 / idrar kreatinin, idrar NGAL / idrar kreatinin, idrar sistatin C / idrar kreatinin oranlarında da transplantasyon sonrası dönemde, AR gelişmeyen ve EGF grubu hastalarda anlamlı bir azalma gözlenirken, AR ve SGF grubu hastalarda bu azalma olmamış, yüksek olarak seyretmiştir. ROC eğrisi ile değerlendirme yapıldı. ROC eğrisinin altında kalan alanı( AUC) )( % 95 güven aralığında), 1. gün serum sistatin C 0.702 (0.544- 0.860), idrar sistatin C 0.746 (0.591- 0.900) ve kreatinin 0.721 (0.561-0.882); 7. gün serum IL-18 0.785 (0.639-0.932),  sistatin C 0.865 (0.764-0.966) ve kreatinin 0.839 (0.726-0.952), idrar sistatin C 0.723 (0.546- 0.899), idrar sistatin C / idrar kreatinin 0.692 (0.525-0.859); 1. ay serum kreatinin 0.721 (0.558-0.885)  akut rejeksiyon gelişmesi açısından anlamlı bulduk.  Ayrıca ROC eğrisinin altında kalan alan (AUC)( % 95 güven aralığında), 7. gün serum NGAL 0.715(0.566-0.864); 1. ay idrar kreatinin için 0.677(0.527-0.827) ve idrar sistatin C / idrar kreatinin oranı için 0.668(0.517-0.819); 3. ay serum sistatin C için 0.817(0.694-0.941) ve serum kreatinin için 0.929(0.854-1.000) GFHMDRD 60 renal klirens tahmininde anlamlı bulunmuştur.
Sonuç olarak, çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular, IL-18, sCD30, NGAL ve sistatin C?nin, renal transplantasyon yapılmış hastaların greft fonksiyonunun değerlendirilmesinde kullanılabileceğini desteklemektedir

Abstract:
Renal transplantation is an exclusive method of treatment because it maintains a longer and qualified life to the patients. The most important cause of graft loss after for renal transplantation is the rejections. Renal biopsy is the golden standart for the diagnosis of rejection it is not frequently used owing to being invasive. The biochemical parameters commonly used to follow up graft functions are; measurement of serum creatinine level and creatinine clearance. But creatinine shows up highly individual variation. It is not a reliable indicator because it is affected of muscle mass changes, muscle metabolism, sex, age, dietary factors such as having much protein, phsical activities and inflammatory process, thus, search for a more reliable and actual indicator is going on. Cystatin C, IL-18, sCD30 and NGAL are important to evaluate the graft function after renal transplantation. 
In our study, we studied 50 kidney transplant recipients from living donors (13 female, 37 male; mean age ± SD: 38.12 ± 13.67 year). Serum and urine samples from 50 receivers were collected before transplantation and after transplantation on 1. and 7. day, 1. and 3. month. Levels of serum creatinine, cystatin C, IL-18, sCD30, NGAL and urine creatinine, cystatin C, IL-18, sCD30, NGAL were measured. Also urine indicator concentration / urine creatinine ratios were obtained. 
	The patients were divided groups depending on postoperative graft reactivation. We defined DGF as any hemodialysis in the first week after transplant, slow graft function (SGF) as a serum creatinine reduction  < 70% by the first week and immediate( early)  graft function (IGF) as a reduction  ? 70%. Among 50 recipients, 6 had  SGF, and 44 had IGF, no patient had delayed graft function. Of 50 recipients, 12  developed acute rejection( AR) and in 38 patients did not observed AR( non-AR). The diagnosis of acute rejection, the high levels of serum creatinine was determined with color Doppler renal ultrasound and biopsy.
GFR is calculated by using the creatinine based MDRD, Cockcsoft-Gault, CKD-EPI and cystatin based Larson, Rule formules. GFRMDRD was accepted as reference. A significant strong corelation was observed between creatinine based GFR and cystatin based GFR. Because cystatin C is accepted a more reliable indicator than creatinine, cystatine based GFR can be used instead of creatinine based GFR.
	After transplantation the levels of serum IL-8 and NGAL, urine IL-8, sCD30, NGAL, cystatin C and urine IL-18/ urine creatinine ratio significantly reduced in the AR, IGF groups and patients who didn?t grow up AR( non-AR); but a significant reduction was not observed in SGF group.  In addition, during posttransplant period urine sCD30/ urine creatinine, urine NGAL/ urine creatinine, urine cystatin C/urine creatinine ratios were found to be decreased in IGF and non-AR groups but in AR and SGF groups a significant reduction was not detected for these parameters, they all remained high. Were evaluated with the ROC curve.The area under the ROC curve ( AUC)(95% CI) for predicting AR at the first day  was 0.702 (0.544- 0.860) for serum cystatin C, 0.746 (0.591- 0.900) for urine cystatin C and 0.721 (0.561-0.882) for urine creatinine;at the 7th day  was 0.785 (0.639-0.932) for serum IL-18, 0.865 (0.764-0.966) for serum cystatin C, 0.839 (0.726-0.952) for serum creatinine, 0.723 (0.546- 0.899) for urine cystatin C and 0.692 (0.525-0.859) for urine cystatin C/ urine creatinine; at the first  month  was 0.721 (0.558-0.885)  for serum creatinine  showed  a significant for the development of acute rejection. Furthermore, the area under the curve ( AUC)(95% CI) for predicting to GFRMDRD 60 renal clearance at the 7th day  was 0.715(0.566-0.864) for serum NGAL; at the first month  was 0.677(0.527-0.827) for urine creatinine and 0.668(0.517-0.819) for urine cystatin C/ urine creatinine; at the third  month was 0.817(0.694-0.941) for serum cystatin C and 0.929(0.854-1.000) for serum creatinine.
As a result, the findings we obtained from this study supports that IL-18, sCD30, NGAL and cystatin C can be used evaluating the graft functions of the renal transplanted patients