Stresle başa çıkma ile psikolojik yardım alma tutumu ilişkisinde öznel sıkıntıları açmanın aracı rolü
The moderating role of subjective distress disclosure in the relationship between coping with stress and seeking psychological help
Yazar: EDANUR ARI
Danışman: PROF. DR. METİN PİŞKİN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkide öğrencilerin öznel sıkıntılarını açma eğilimlerinin aracı rolünü belirlemektir. Çalışma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Türkiye Cumhuriyeti'nin 54 farklı üniversitesinin çeşitli fakültelerinde yer alan ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarındaki öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırma grubu 161 (%59.85) kadın, 108 (%40.15) erkek olmak üzere toplam 269 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, Öznel Sıkıntılarını Açma Ölçeği (ÖSAÖ), Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği – Kısa Formu (PYTÖ-K) ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği – SBÖ aracılıyla toplanmıştır. 
Araştırmanın bulgularına göre üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzı ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkide öznel sıkıntıları açma eğiliminin problem odaklı stresle başa çıkmada tam aracı, sosyal destek aramada kısmi aracı rolü olduğu saptanmıştır. Araştırmanın ön şartlarını yerine getirmediği için stresle başa çıkmada kaçınma tarzının aracı rolü analize tabi tutulmamıştır. 
Çalışmada araştırılan değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin öznel sıkıntılarını açma eğilimi, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ve stresle başa çıkmada ''kaçınma'' tarzı bakımından erkek ve kadınlar arasında manidar farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Bulgulara göre kadınların öznel sıkıntılarını açma eğilimlerinde ''kendini açma'', erkeklerin ise ''kendini gizleme'' eğilimlerini daha sık sergiledikleri saptanmıştır. Bulgular ayrıca, kadınların yardım almaya ilişkin tutumlarının erkeklerden daha olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bulgulara göre kadınların stresle başa çıkmada "kaçınma" tarzı puanları erkeklere göre daha yüksek iken, "problem odaklı" ve "sosyal" boyutlarda katılımcıların cinsiyeti açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the moderator role of students' distress disclosure index in the relationship between students' styles of coping and the attitudes towards seeking psychological help. The sample consists of 269 students who studied in 54 different universities, departments, and grade levels in the spring semester of the 2022-2023 academic year in Türkiye. 161 students (59,85%) are females and the rest, 108 students (40,15%) are males. The data of this research was collected using the Distress Disclosure Index, Attitudes Towards Seeking Psychological Help Scale – Short Form and the Coping with Stress Scale. 
According to the findings of the study, it was determined that the tendency to disclose subjective distress has a full mediator role in coping with ''problem-focused'' stress and a partial mediator role in seeking "social support" in the relationship between university students' style of coping with stress and their attitudes towards seeking psychological help. Since it did not meet the prerequisites of the research, the mediating role of "avoidance style" in coping with stress was not analyzed.
When we examined whether the variables investigated in the study differed according to gender, it was revealed that there was a significant difference between gender, the tendency of university students to reveal their subjective distress, their attitudes towards seeking psychological help, and their "avoidance" style in coping with stress. According to these results, it was determined that women exhibited the tendency of "self-disclosure" more frequently in their tendency to reveal their subjective distress, while men exhibited the tendency of "hiding themselves" more frequently. In the attitude towards seeking psychological help, it was seen that female participants got higher scores, thus they had more positive attitudes, and finally, it was revealed that women had higher "avoidance" style scores in coping with stress than men. There was no difference in terms of the gender of the participants in the "problem-focused" and "social" ways of coping with stress.