Tarihsel süreç içinde olgunlaşma enstitülerinin yapı ve işleyişi
The structure and functioning of olgunlasma institutes in the historical process
Yazar: ZEYNEP TÜRKSOY İLHAN
Danışman: PROF. DR. AHMET YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada; bir yetişkin eğitimi kurumu olarak olgunlaşma enstitülerinin kuruluşu, kurumsal yapısı ve dönüşümünü analiz etmek ve kurumun günümüzdeki işleyişini, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü odağında yönetici, öğretmen ve öğrenenlerin deneyim ve görüşleri esas alınarak değerlendirmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, öncelikle, olgunlaşma enstitüleri yönetmelikleri incelenmiş ve olgunlaşma enstitülerinin tarihselliği ele alınmıştır. Ardından, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü'nde yapılan gözlem ve görüşmeler ışığında, kurumun yapı ve işleyişi ortaya konmuştur. Son olarak, öğrencilerin katılım süreçlerine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri açığa çıkarılmıştır. Dolayısıyla, araştırmada, nitel araştırma yaklaşımından faydalanılmıştır. Bu araştırmanın deseni nitel durum çalışmasıdır.
Olgunlaşma enstitüleri, kadının toplumsal konumunu güçlendirmeyi amaçlayan cumhuriyetin önemli kurumları arasındadır. Neoliberal politikaların etkisiyle, enstitülerin, özündeki kamucu ve toplumsal katılımı teşvik eden perspektifin yerini, daha piyasa odaklı ve "geleneksel Türk kültürünü" vurgulayan söylemleri ön plana çıkaran bir yaklaşıma bıraktığı saptanmıştır. Ayrıca, bir yetişkin eğitimi kurumu olarak Ankara Olgunlaşma Enstitüsü, birçok yönden örgün eğitime benzer özellikler göstermektedir. Dolayısıyla, örgün eğitimin bir uzantısı gibi işlediği bulgulanmıştır. Kurumda, mesleki beceriler kazanarak iş sahibi olma amacıyla gelen öğrenenler olduğu gibi yalnızca boş zamanlarını değerlendirmek için gelenler de bulunmaktadır. Genellikle, enstitü programları ev hanımı ve emekliler tarafından tercih edilmektedir. Piyasalaşmanın bir sonucu olarak eğitimin ikinci plana alınması, kurumun bir mesleki ve teknik yetişkin eğitimi kurumu olarak sahip olduğu temel amacını tam anlamıyla yerine getirmesini engellemektedir.
Bu tezdeki bulgulardan elde edilen sonuçlar, genel olarak şu konularda yoğunlaşmaktadır: (1) olgunlaşma enstitüleri; kamucu ve kadını öne çıkaran konumuyla cumhuriyetin önemli kurumları arasındadır; (2) enstitülerin doğası ve işlevi, neoliberal koşulların etkisiyle önceki kamucu vurguların ötesinde, piyasalaşma ve artan piyasalaşmayla birlikte "geleneksel Türk kültürünü" vurgulayan söylemlerin ön plana çıktığı bir eksende değişime uğramıştır; (3) olgunlaşma enstitüleri bir yetişkin eğitimi kurumu olmalarına rağmen örgün eğitimin uzantısı gibi işlemektedir; (4) olgunlaşma enstitülerinin katılım örüntüleri, halk eğitimi merkezleriyle benzerlik göstermektedir.

Abstract:
The aim of this research is to analyze the establishment, institutional structure, and transformation of olgunlaşma institutes as adult education centers, focusing on the experiences and perspectives of administrators, teachers, and learners at Ankara Olgunlaşma Institute. In this context, regulations related to olgunlaşma institutes were examined, and the historical development of these institutions was discussed. Subsequently, through observations and interviews conducted at Ankara Olgunlaşma Institute, the structure and functioning of the institution were revealed. Finally, student and teacher perspectives regarding the participation processes of students have been revealed. Therefore, a qualitative research approach was employed in this study, specifically adopting a qualitative case study design.
Olgunlaşma institutes are one of the significant institutions in the context of the Republic, aiming to empower women's societal positions. With the influence of neoliberal policies, it has been observed that institutions have shifted from their inherently public-oriented and socially participatory perspectives to an approach that is more market-oriented and emphasizes the "traditional Turkish culture.". Furthermore, as an adult education institution, Ankara Olgunlaşma Institute exhibits several characteristics similar to formal education. Hence, it was found to function as an extension of formal education. The institution caters to learners with diverse purposes, including those seeking vocational skills for employment and individuals attending solely for leisure. Typically, the institute's programs are preferred by housewives and retirees. The sidelining of education due to commercialization hinders the institution from fully achieving its fundamental goal as a vocational and technical adult education center.
The results obtained from the findings in this thesis generally concentrate on the following aspects: (1) Olgunlaşma institutes are among the significant institutions of the Republic, emphasizing a public and pro-women stance; (2) The nature and function of these institutions have changed under the influence of neoliberal conditions, beyond the previous public emphasis, with a shift towards commercialization and the foregrounding of discourse highlighting "traditional Turkish culture"; (3) Despite being adult education institutions, olgunlaşma institutes operate as an extension of formal education; (4) Participation patterns in olgunlaşma institutes resemble those of public education centers.