62 numaralı Mühimme Defteri'nin (h.995-996/m.1587-1588) transkripsiyon ve değerlendirilmesi (s.1-134)
The transcription and evaluation of Muhimme Registers numbered 62 (995-996 by Hijri, 1587-1588 by Gregorian calender) [pages 1-134]
Yazar: ÖMER ORHAN GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET İNBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Divan-ı Hümayun = Imperial Council ; Eşkiyalık = Banditry ; Mühimme Defterleri = Mühimme Registration Books ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Osmanlı Devleti'nin merkez teşkilatı bünyesinde yer alan ve devletin en üst karar
mercii konumunda bulunan Divan-ı Hümayun, dönemin siyasi, sosyal, askerî, mali ve
hukuki meselelerinin müzakere yoluyla karara bağlandığı devletin en önemli kurumudur.
Burada alınan kararlar, padişahın tasdiki sonucu ferman hâline getirilir ve bu fermanların
birer suretleri Mühimme Defteri olarak anılan defterlere kaydedilirdi. Osmanlı arşiv
belgeleri içerisinde müstesna bir yere sahip olan Mühimme Defterleri, muhtevası
bakımından dönemin hadiselerine ışık tutması yanında, birinci el kaynak niteliği taşıması
açısından da oldukça önemlidir.
Bu çalışmanın konusunu teşkil eden 62 Numaralı Mühimme Defteri, Sultan III.
Murad Han'ın (1574-1595) Osmanlı tahtına cülusunun on üçüncü senesinde yani, 1587-
1588 yılları arasında cereyan eden hadiseleri içerisinde barındırmaktadır. Defter, toplam
271 sayfa ve 755 hükümden oluşmaktadır. Tez çalışmasında ise bu defterin 1-134
sayfaları arasında bulunan 300 hükmün tahlili, özeti ve transkripsiyonu hazırlanmıştır.
Defterin muhtevasında yer alan konuların hemen başında eşkıyalık faaliyetlerinde
bulunan kişi ve gruplarla devletin bunlara karşı yapmış olduğu mücadele ağırlık
taşımaktadır. Ayrıca bu çalışmada Divan-ı Hümayun'un işleyişi, Mühimme Defterlerinin
özellikleri ve III. Murad'ın saltanat yılları hakkında da genel bilgiler verilmeye
çalışılmıştır. Yine, çalışmanın sonunda araştırmacılara kolaylık sağlamaya yönelik olarak
defterin orijinal metni ilave edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Divan-ı Hümayun, Mühimme Defteri, III. Murad, Eşkıyalık.

Abstract:
The Imperial Council, which is located in the central organization of the Ottoman
Empire and is the highest decision-making body of the state, is the most important
institution of the state where political, social, military, financial and legal issues of the
period are decided through negotiation. Decisions taken here were made into edicts as a
result of the approval of the sultan, and copies of these edicts were recorded in the books
called the Mühimme Book. The Mühimme Books, which have an exceptional place in
the Ottoman archival documents, are very important in terms of their content, as well as
shed light on the events of the period, and are a first-hand source.
The Mühimme Book No. 62, which is the subject of this study, was published by
Sultan Murad III Khan's (1574-1595), the thirteenth year of his accession to the Ottoman
throne, includes the events that took place between 1587 and 1588. The book consists of
a total of 271 pages and 755 provisions. In the dissertation work, an analysis, summary
and transcription of 300 provisions found on pages 1-134 of this book were prepared. At
the very beginning of the issues contained in the contents of the book, the struggle made
by the state against people and groups engaged in bandit activities is of great importance.
Also in this study, it was tried to give general information about the functioning of the
Court, the characteristics of the Mühimme Books and the years of the reign of Sultan
Murad III Khan. Again, at the end of the study, the original text of the book was added to
make it easier for the researchers.

Keywords: Imperial Council (Divan-ı Hümayun), Mühimme Book, Murad III, Banditry.