Soğuk savaş sonrası dönemde Birleşmiş Milletler Barış Gücü operasyonları ve Türkiye
United Nations Peacekeeping Force operations in the post-cold war era and Turkey
Yazar: AYŞE BURÇAK BAŞAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF BEHİÇ ÖZCAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Askeri müdahale = Military intervention ; Barış gücü = Peace force ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez, II. Dünya Savaşı sonrasında dünyada yaşanan gelişmeleri ve değişimleri ele alarak, bunların uluslararası sistemi etkileme biçimini, bu etki sonucunda kurulan uluslararası bir örgüt olan Birleşmiş Milletleri ve Birleşmiş Milletlerin dünyayı etkileyen toplu yıkımların engellenmesini teminen ortaya koyduğu Barış Gücü Operasyonlarının evrimini incelemektedir. Ayrıca, Türkiye'nin bu operasyonlara hangi aşamada katıldığını, neler yaptığını ve neler yapmakta olduğunu da tartışmaktadır. 
Bu tez ayrıca, tarihi süreci dahilinde Birleşmiş Milletler tarafından ihdas ve icra edilen Barış Gücü Harekatlarının ortaya çıkış şartlarını, söz konusu operasyonların amaç ve görevlerini, hukuki temellerini, prensip ve esaslarını, siyasi, sosyal ve askeri boyutlarını da içerecek biçimde konuyu ele almaktadır. Soğuk Savaş sonrasında icra edilen Barışı Koruma ve Destekleme Operasyonlarının yaşadığı çıkmazlar ve engel olamadığı katliamların sonrasında meydana gelen hukuki değişimler ile bunların sahadaki yansımaları da tezde tartışılmaktadır. Çatışma veya savaşlardan çıkmış toplumların temel ihtiyaçlarının karşılanması ve kamu düzeninin tesisi konularında Barış Gücü unsurlarının faaliyetleri de bu çalışmada değerlendirilmektedir.
Soğuk Savaş sonrasında uluslararası barış, istikrar ve güvenliği tehdit eden krizler ve çatışmalar, genellikle uluslararası örgütlerin ve büyük devletlerin müdahalesiyle çözümlenmiştir. Bu süreçte, Barış Gücü Operasyonları BM öncülüğünde uluslararası ve bölgesel örgütler (NATO, AB, Afrika Birliği, AGİT vb.) tarafından gerçekleştirilmektedir. Dünya barışına yönelik bir dış politika yürütme iddiasındaki Türkiye'nin bu alandaki katkısı Soğuk Savaş sonrasında önemli bir artış göstermiştir. Değişen dünya düzeni ve dış politika anlayışıyla bağlantılı olarak Türkiye'nin barış gücü harekatlarına yaklaşımının ve katkısının da değiştiği aktarılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Soğuk Savaş, Uluslararası Güvenlik, Birleşmiş Milletler, Uluslararası Hukuk, Uluslararası İhtilaflar, Barış Gücü Operasyonları, BM Antlaşması, Türkiye'nin Barış Gücü Harekatlarına Katılımı.

Abstract:
The aim of this thesis is to clarify the conditions, goals, tasks and legal principles of the UN Peacekeeping and Support Operations, to argue political and military topics throughout the history, and to specify the contributions of Turkey to the Peacekeeping and Support Operations in scope of the past and current operations.
This thesis analyzes the emerging conditions of the UN Peace Forces, the basic principles and legal basis in the context of social, political and military aspects. In the Post-Cold War the Peacekeeping and Support Operations faced with a deadlock because of the changes in the field after the massacres in Rwanda and Bosnia. This work discusses that the activities of the Peace Forceshas transformed to meet the basic needs of the societies that have emerged from conflicts or wars.
In the Post-Cold War period, the crises, conflicts and armed conflicts threatening the international security have increased, and most of them have needed to be intervened by international community and international organizations. International Peacekeeping and Support Operations have been conducted by UN-led forces with the support of the other international and regional organizations (such as NATO, EU, African Union OSCE etc). The number of activities or operations that Turkey has participated has significantly increased in the aftermath of Cold War. This paper also states that Turkey's foreign policy approach to the Peacekeeping and Support Operations has changed in the unstable world order.

Keywords: International Security in the Post-Cold War, United Nations, International Law, Peacekeeping Operations, Peace Enforcement, Peace Support, Turkey's National Security, Turkey's Contribution to Peacekeeping Operations.