Suriyeli göçü bağlamında sosyal hizmetlerin sivil örgütlenmesi ve işleyişi: İstanbul'daki gönüllü kuruluşlar üzerine bir karma yöntem araştırması
Civil organization and functioning of social services in the context of Syrian migration: A mixed method research on voluntary organizations in Istanbul
Yazar: ENVER MENGÜ
Danışman: PROF. DR. ÖMER MİRAÇ YAMAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Suriye'de çıkan iç savaşın akabinde Suriye'den komşu ülkelere doğru büyük bir göç dalgası başladı. İlk dalgasıyla 2011 yılının Nisan ayında tanışan Türkiye, kısa süre içinde Suriye'den en fazla göçmen alan ülke konumuna geldi. Karşılıklı olarak en uzun sınır hattını paylaştığı ülkeden gelen insanlara yönelik açık kapı politikasıyla başlayan bu göç yönetim sürecinde ise 10 yıl geride kaldı. Geride kalan 10 yıl içerisinde gerek merkezi yönetimin gerek yerel yönetimlerin gerekse de sivil kuruluşların çok boyutlu olarak deneyimledikleri bu süreç, göç yönetiminde tüm aktörlere anlamlı bir gelişim imkanı sağlamıştır. Günümüzde mevcut ve gelecekte olası göç hareketlerine yönelik güçlü bir göç yönetim süreci inşa edebilmek adına söz konusu deneyimlerin zaman aşımına uğramaksızın derlenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda İstanbul örnekleminden hareketle bu sürecin aktif aktörleri olarak gönüllü kuruluşların Suriye göçü deneyimleri ele alınmıştır. Bu doğrultuda hem İstanbul'da faaliyet yürüten gönüllü kuruluşların bir araya gelerek sahada oluşturdukları bütünlüklü işleyiş hem de bu işleyişin arka planında var olan öznel boyut elde edilmek istenmiştir. Bu sebeple de kullanılmasının araştırmaya anlamlı katkı sunacağı düşünülen karma yöntemin yine araştırmayla ilişkili olduğu varsayılan yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Buna göre doğrudan Suriyelilere yönelik İstanbul'da faaliyet yürüten 75 gönüllü kuruluştan elde edilen nicel veriler; gönüllü kuruluşların yapısı, Suriyelilere yönelik saha çalışmaları ve kuruluşlar arası ilişki ağları üzerinden kategorize edilmiştir. İstanbul'da ve Suriye'de doğrudan Suriyelilerle temas eden toplamda 22 saha çalışanından elde edilen nitel veriler ise göç sonrası Suriyelilerin ihtiyaçları, gönüllü kuruluşların çalışmaları, olumlu ve olumsuz saha deneyimleri, koordinasyon ile işbirliği deneyimleri üzerinden kategorize edilmiştir. Yüz yüze ve online anket tekniği kullanılarak toplanan nicel verilerin analizinde Gephi yazılım programı, derinlemesine mülakat ve katılımlı gözlem tekniği kullanılarak toplanan nitel verilerin analizinde ise MAXQDA yazılım programı kullanılmıştır. Bu minvalde elde edilen nicel ve nitel verilerin;  Suriyeli göçü ve gönüllü kuruluşlar, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetler, koordinasyon ve işbirliği şeklinde üç odak üzerinden yakınsayan bir ilişki gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Great migration from Syria towards neighboring countries started as a result of civil war in Syria. Turkey, started to affected this wave in April 2011, became country with most immigrants from Syria. It has been 10 years after in this migration management process, which started with an open-door policy for people coming from the country with. This provides opportunities for development about managing migration for central management, local government and also civil. Appropriately, it is important to compilation of these experiments without delay for building migration movement management for migrations. With this, the Syrian migration experiences of voluntary organizations were discussed based on Istanbul sample. In this direction, both integrated operations created by voluntary organizations operating in Istanbul and created in the field and the subjective dimension that exists in the background of this operation were desired to be obtained. For this reason, convergent parallel design of mixed method was used. Accordingly, the quantitative data obtained from 75 voluntary organizations operating directly for Syrians in Istanbul were categorized through the structure of voluntary organizations, field studies for Syrians and inter-organizational relations networks. Qualitative data categorized by obtained from 22 field workers in Istanbul and Syria who directly contacted Syrians are needs of Syrians after migration, work of voluntary organizations, positive and negative field experiences, coordination and cooperation experiences. Gephi software was used in the analysis of quantitative data collected using face-to-face and online survey technique, and MAXQDA software was used in the analysis of qualitative data collected using in-depth interview and participatory observation technique. It has been concluded that the quantitative and qualitative data obtained in this way show a convergent relationship over three focuses: Syrian migration and voluntary organizations, social assistance and social services, coordination and cooperation.