Artvin ili için iklim ve enerji analizi
Climate and energy analysis for Artvin province
Yazar: ARDA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÖMEROĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Amaç: Nüfusun ve teknolojinin artması ile birlikte insanların ihtiyaçları da bununla paralel
olarak artmaktadır. Günümüzde enerjiye duyulan ihtiyacın artması fosil yakıtların hızlı ve
kontrolsüz tüketilmesine neden olmaktadır. Bu kontrolsüz enerji tüketimi küresel ısınmayı ve
en büyük etkisi olan iklim değişikliğini meydana getirmektedir. İnsanoğlu çevreye çok büyük
zararları olan fosil yakıt tüketimini azaltıp yenilenebilir enerji kaynakları üzerinde çalışmalar
yapmak için harekete geçmektedir. Çalışmamızda fosil yakıt tüketiminin ve bu tüketimin
gezegenimize verdiği zararlara dikkat çekerek bunun yerine kullanılabilecek alternatif enerji
kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızda spesifik olarak üzerinde durduğumuz
konu, Artvin ilinin su kaynakları ve gücü, yer altı zenginlikleri, değişen iklim yapısını uzun
yıllar boyunca analiz edip yenilenebilir enerji kaynakları buna bağlı olarak enerji potansiyeli
hakkında bilgilere yer verilip bu potansiyelden yararlanıp yararlanılmayacağını
değerlendirilmiştir.
Yöntem: Enerji analiz yöntemleri Sürekli hal yöntemleri ve Dinamik yöntemler olarak ikiye
ayrılmaktadır. Bu çalışmada sürekli hal yöntemlerinden Derece-gün yöntemi kullanılmıştır.
Derece-gün yöntemi Türkiye de hatta dünyada en sık kullanılan enerji analizi yöntemlerinden
birisidir. Çalışma da Artvin ili için, Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden 1970-2020
yılları arasında aylık açık günler sayısı, aylık bulutlu günler sayısı, aylık donlu günler sayısı,
aylık gökyüzünün bulutla kapalı olduğu günler sayısı, aylık kar yağışlı günler sayısı, aylık karla
örtülü günler sayısı, aylık toplam yağış verileri, günlük toplam global güneşlenme şiddeti, aylık
toplam güneşlenme süresi, günlük ortalama sıcaklık değerleri, aylık ortalama rüzgar hızı, aylık
hakim rüzgar yönü ve esme sayıları, aylık ortalama nispi nem oranları, aylık aktüel basınç
değerleri ve 5-10-20-50 cm toprak sıcaklık değerleri kullanıp detaylı analizler ışığında tablo ve
grafikler oluşturulmuştur.
Bulgular: Artvin ili ısıtma derece gün değerleri için taban sıcaklıkları 15 ve 18 oC seçilerek
hesaplamalar yapılmıştır. Son 51 yıllık sıcaklık verilerine göre ısıtma derece gün değerleri
düşme görülmektedir. Son yıllarda sıcaklık değerlerindeki artış, ısıtma derece gün değerlerinin
düşmesine neden olmaktadır. Büyüme derece gün değerleri için 5 ve 10 oC taban sıcaklıkları
kullanılmıştır. Sıcaklık değerlerinin yükselmesi büyüme derece gün değerlerindeki artışa neden
olup, tarım için daha elverişli koşullar oluşmaktadır.
Sonuç: Artvin ili için 1970-2020 yılları arasında yapılan iklim ve enerji analizi sonuçlarında,
son yıllarda sıcaklık artışı gözlemlenip bunun neticesinde ısıtmaya kullandığımız fosil yakıt
tüketiminde azalma görülmüştür. Gelecek yıllarda il için hava kaynaklı ısıtma cihazları
kullanılmaya elverişli hale geleceği düşünülmektedir. Rüzgar hızında artış görülse de rüzgar
enerji santrali için yeterli rüzgar hızı bulunmadığından anlam ifade etmemektedir. Büyüme
derece gün değerlerindeki artış tarımda daha elverişli şartların oluşması, ilde tarımın
geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Uzun yıllar verilere dayanarak yağış miktarında
azalma görülmektedir. Bu sebepten dolayı gelecek yıllarda ilde bulunan hidroelektrik santralleri
için verim düşüklüğü görülecektir.
Anahtar Kelimeler: İklim ve enerji, Yenilenebilir Enerji, Derece-gün, Artvin

Abstract:
Purpose: With the increase in population and technology, people's needs also increase in
parallel. Today's increasing energy need causes rapid and uncontrolled consumption of fossil
fuels. This uncontrolled energy consumption causes global warming and its biggest impact,
climate change. Humanity is taking action to reduce fossil fuel consumption, which causes great
harm to the environment, and to work on renewable energy sources. In our study, we draw
attention to fossil fuel consumption and the damage this consumption causes to our planet, and
provide information about alternative energy sources that can be used instead. The issue we
particularly focus on in our study is to analyze the water resources and energy, underground
riches and climate structure of Artvin province, which have been changing for many years, and
accordingly to provide information about renewable energy resources and energy potential and
to evaluate whether this exists. The potential will be sustainable. available.
Method: Energy analysis methods are divided into two: Steady-state methods and Dynamic
methods. In this study, the Degree-day method, one of the steady-state methods, was used. The
degree-day method is one of the most frequently used energy analysis methods in Turkey and
even in the world. In the study, monthly number of clear days, monthly number of cloudy days,
monthly number of frosty days, monthly number of days when the sky is covered with clouds,
monthly number of snowy days, monthly number of snow-covered days for Artvin province,
number of days between 1970 and 2020 from the General Directorate of State Meteorology,
monthly total precipitation data, daily total global sunshine intensity, monthly total sunshine
duration, daily average temperature values, monthly average wind speed, monthly dominant
wind direction and blowing numbers, monthly average relative humidity rates, monthly real
pressure values and 5-10-20-50 cm Tables and graphs were created using soil temperature
values and detailed analysis.
Findings: Calculations were made by selecting base temperatures of 15 and 18 oC for heating
degree day values in Artvin province. According to the temperature data of the last 51 years,
there is a decrease in heating degree day values. The increase in temperature values in recent
years causes the heating degree day values to decrease. Base temperatures of 5 and 10 oC were
used for growing degree days. The increase in temperature values causes an increase in growth
degree days, creating more favorable conditions for agriculture.
Results: In the results of the climate and energy analysis conducted between 1970 and 2020
for Artvin province, an increase in temperature has been observed in recent years and as a result,
a decrease in the fossil fuel consumption we use for heating has been observed. It is thought
that air source heating devices will become suitable for use in the province in the coming years.
Even though there is an increase in wind speed, it does not make sense since there is not enough
wind speed for the wind power plant. It is thought that the increase in growth degree day values
creates more favorable conditions in agriculture and that agriculture in the province should be
developed. Based on data for many years, a decrease in the amount of precipitation has been
observed. For this reason, there will be a decrease in efficiency of hydroelectric power plants
in the province in the coming years.
Keywords: Climate and energy, regewable energy, Degree-day, Artvin