Türkiye'nin enerji tedarik politikalarının avrasya enerji boru hattı projeleri çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Turkeys energy procuration policies in the context of eurasian energy pipeline projects
Yazar: SELİM KURT
Danışman: DOÇ.DR. GÖKHAN KOÇER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Enerji = Energy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Enerji, uygarlığımızın kaynağı ve hayatın idamesi için gerekli en önemli unsurlardanbiridir. Enerji olmaksızın, insanoğlunun ve kurduğu medeniyetin varlığını sürdürmesiolanaksızdır. Bu nedenle, enerji, adeta gücün ve gelişmişliğin simgesi haline gelmiş veuluslararası anlaşmazlıkların en önemli nedenlerinden biri olmuştur.Türkiye, gerek büyüyen nüfusu gerekse gelişen ekonomisiyle bölgesinin en önemlienerji tüketicilerinden biridir. Ancak, Türkiye enerji kaynakları, özellikle de fosil enerjikaynakları, bakımından fakir bir ülkedir. Bu ise, Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlı birülke haline gelmesine neden olmuştur. Bu durumda, uygun koşullarla, güvenilirtedarikçilerden enerji temin etmek Türkiye için tek çıkar yol olarak kalmaktadır. Türkiyefosil yakıtlar açısından fakir bir ülke olmasına karşın, çevresindeki ülkeler zenginrezervlere sahiptir. Özellikle Orta Doğu Bölgesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasınınardından ortaya çıkan yeni devletler, dünya enerji üretiminin önemli bir bölümünügerçekleştirmektedirler. Ancak Orta Doğu Bölgesi'nin genel olarak çalkantılı bir bölgeolması, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından gözlerin yeni bağımsızlıklarınıkazanan ülkelere çevrilmesine neden olmuştur. Türkiye'nin gerek bu ülkelere coğrafiolarak yakınlığı gerekse bu ülkeler ile etnik ve kültürel bağlara sahip olması, Türkiye'yibölgedeki enerji mücadelesinin önemli aktörlerinden biri yapmıştır.Türkiye bu süreçte, bölge ülkelerinin hidrokarbon kaynaklarının kendi üzerindenuluslararası piyasalara taşınmasını öngören projeler geliştirmiştir. Bu projeler sayesindeTürkiye, enerji tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeyi, enerjiyi daha ucuza mal ederek enerjigüvenliğini artırmayı ve bu boru hatlarının verdiği politik güçle dünya siyasetinde önemlibir aktör haline gelmeyi planlamıştır. Ancak enerji konusunda karar verici konumda olankurumlar arasında işbirliğinin olmaması, bu kurumlardaki kadrolarda belirli bir istikrarınsağlanamaması, enerji konusunda uzun vadeli stratejilerin yokluğu ve başka ülkelerinçıkarına olan politikaların kendi politikalarımızmış gibi kabul görmesi şeklindesıralanabilecek faktörler Türkiye'yi yukarıda ifade edilen amaçları gerçekleştirmedebaşarısız kılmıştır.

Abstract:
Energy is the source of our civilization and one of the most important components formaintenance of our lives. Without energy, it is impossible for human being to continuetheir lives and the civilization they founded. Because of this, energy has become thesymbol of power and development and been one of the most important factors ofinternational conflicts.Turkey is one of the biggest energy consumers in its region, because of its risingpopulation and rapidly growing economy. But Turkey is poor in energy resources(especially fossil energy resources). This situation makes Turkey become a country that isdependent on energy importation. In this position assuring energy with suitable conditionsfrom reliable energy purveyors is the only alternative for Turkey. Turkey is poor in fossilenergy resources but its neighbours have rich reserves. Especially Middle East Region andthe independent states that have been emerged after the collapse of the Soviet Union, carryout an important part of the world?s energy production. But, because the Middle EastRegion is an instable region, newly independent states have attracted the attention after thecollapse of the Soviet Union. Turkey?s geographical closeness to these countries and theethnic-cultural ties with these countries has made Turkey an important actor of the energystruggle in the region.In this process Turkey has developed some projects which stipulate transportation ofregion states? hydrocarbons to international markets over its own territories. With thisprojects Turkey planned to diversify energy supply resources, to increase energy securityby assuring energy cheaper and to become an important actor in the world politics with thepower that the pipelines give. However, the factors can be listed as being no coordinationbetween the institutions that are in the position of policy making, lack of the stability in thestuffs of these institutions, lack of long term strategies and the acceptance of the policieswhich are interests of other states as its own policies, rendered Turkey unsuccessful in theaims that mentioned above.