Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının onuncu sınıflarda geometriye ilişkin akademik başarı, kalıcılık, tutum ve motivasyona etkisi
The effects of problem based learning approach on tenth grade students' academic achievements, permanence, attitudes and moti̇vati̇ons toward mathematics course
Yazar: GÖZDE MENTEN
Danışman: PROF. DR. PERİHAN DİNÇ ARTUT
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometri öğrenme = Geometry learning ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, onuncu sınıf matematik dersi geometri öğrenme alanında probleme dayalı öğrenme yaklaşımının; akademik başarı, kalıcılık, tutum ve motivasyona etkisini incelemektir. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu deneme modelinde tasarlanmıştır. Uygulama 2018–2019 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında, Adana ili Seyhan İlçesinde bulunan bir Anadolu Lisesinde okuyan toplam 95 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bir deney ve iki kontrol grubu kullanılmıştır. Uygulama, 9 hafta sürmüştür. Dersler, deney grubunda probleme dayalı öğrenme yöntemine, kontrol gruplarında ise 2018–2019 Matematik Dersi Öğretim Programına göre hazırlanan kılavuz kitap doğrultusunda işlenmiştir. Dersler, Deney ve Kontrol-1 grubunda araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Kontrol-2 grubunun ise dersleri başka bir matematik öğretmeni tarafından yürütülmüştür. Çalışmada, probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğretim sürecindeki etkisinin ortaya konulabilmesi için nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen "Çokgenler ve Dörtgenler Başarı Testi" deney ve kontrol gruplarında ön test, son test ve kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Bunun yanı sıra Duatepe Paksu (2004) tarafından geliştirilen "Geometri Tutum Ölçeği" ve Aktan (2013) tarafından geliştirilen "Matematik Motivasyon Ölçeği" işlem öncesinde ve işlem sonrasında deney ve kontrol gruplarında uygulanmıştır. Uygulama bitiminden 4 hafta sonra Başarı Testi, Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği ve Matematiğe Yönelik Motivasyon Ölçeği kalıcılığı ölçmek amacıyla üç gruba da uygulanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında deney grubunda yer alan öğrencilerin sürece ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Araştırmada başarı testi; tutum ölçeği ve motivasyon ölçeğinden elde edilen veriler üzerinde, istatistiksel teknik olarak kovaryans analizi(ANCOVA) kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p<.05 olarak alınmıştır. Görüşme formundan elde edilen veriler, nitel araştırmalarda kullanılan içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen verilere göre; başarı testi, tutum ölçeği ve motivasyon ölçeği son test puanları açısından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu çalışma neticesinde, onuncu sınıf matematik dersinde probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre hazırlanan eğitim ve öğretim sürecinin sonunda öğrencilerin öğrendikleri bilgilerin kalıcılığını arttırdığı sonucuna varılmıştır. Görüşme formundan elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Öğrenciler, probleme dayalı öğrenme yaklaşımı sayesinde, matematik derslerini önceki derslerden daha farklı ve eğlenceli bulduklarını, bunun sonucunda dersi daha çok sevdiklerini, gerçek yaşam senaryolarıyla oluşturulan problem durumları ile ilgi düzeylerini arttırdığı için öğrenmenin daha kalıcı şekilde gerçekleştiğini, ayrıca derse katılma isteklerinin arttığını belirtmişlerdir. Bu yaklaşımın, arkadaşlarıyla olan iletişimlerini arttırdığını ve hep birlikte daha yaratıcı fikirler bulmalarını sağladığını söylemişlerdir.

Anahtar kelimeler: Geometri öğretimi, geometriye yönelik tutum, matematiğe yönelik motivasyon, kalıcılık, probleme dayalı öğrenme

Abstract:
In this study, the effect of problem based learning approach on tenth grade students' academic achievements, attitudes, motivations and permanence on geometry subjects in mathematic course was investigated. The research was designed in a pre-test and post-test control group trial model. The study was carried out on a total of 95 students attending in an Anatolian High School the district of Seyhan-Adana in the spring semester of 2018-2019 academic year. One experimental and two control groups were used in the study. The application lasted nine weeks. Lessons were taught according to the problem-based learning approach in the experimental group, while in the control groups, the courses were conducted in accordance with the guide book prepared according to the 2018-2019 Mathematics Course Curriculum. The courses were conducted by the researcher in the Experimental and Control-1 groups. The Control-2 group was conducted by another mathematics teacher at the same school. In this study, qualitative and quantitative research methods were used together to reveal the effect of problem-based learning approach on the teaching process. As a data collection tool, the "Polygons and Quadrangles Achievement Test" developed by the researcher was applied to the experimental and two control groups at the beginning of the research with the pre-test, at the end with the post-test, "Geometry Attitude Scale" developed by Duatepe Paksu (2004) and "Mathematics Motivation Scale" developed by Aktan (2013) applied before and after the procedure. Four weeks after application achievement test, geometry attitude scale and mathematics motivation scale were applied to all three groups to measure permanence. The semi-structured interview form was used to collect the qualitative data to determine the views of the students in the experimental group. 
In this research, Analysis of Covariance(ANCOVA) was used as statistical technique on the data obtained from achievement test, attitude scale and motivation scale. The significance level was taken as p <.05. The data obtained from the "Semi-Structured Interview Form" were analyzed by content analysis method used in qualitative research. According to the data obtained at the end of the research; a statistically significant difference was found in favor of the experimental group in terms of post-test scores on achievement test, attitude scale and motivation scale. As a result of this study, it has been concluded that students increase the permanence of the knowledge at the end of the education and training process prepared according to problem based learning approach in tenth grade mathematics course. The results from the interview form can be summarized as follows. 
The students stated that thanks to the problem-based learning approach, they found that mathematics lessons were different and enjoyable than the previous lessons, and that they liked the lesson more, that the learning was realized more permanently because they increased their interest levels for problem situations created by real-life scenarios, and their desire to participate in the lesson increased. They also added that this approach increased their communication with friends and helped them to find more creative ideas together.

Keywords: Geometry education, geometry attitudes, mathematical motivation, permanence, problem based learning.