Türk kültüründe bayram anlayışı ve Türk dünyasında bayramlar
Bairam conception in Turkish culture and bairams in Turkish world
Yazar: HİKMET DEMİRCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAVA SELÇUK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History

Özet:
Tezimizin konusu, Türk Kültüründe Bayram Anlayışı ve Türk Dünyasında Bayram'dır. Türk Milletinin, bayram anlayışı, nasıl ortaya çıktığı, tarih boyunca nasıl kutlandığı sorularının cevaplarının ortaya koymaya çalıştığımız tezimiz, bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır.Girişte, tezin konusu, tezin amacı, tezin sınırlandırılması, tezin yöntemi ve tezin bölümleri hakkında bilgiler verilmiştir.Birinci bölümde; Bayram kelimesi etimolojisi, Bayram kutlamalarının tarihi, destanlarımızda bayramlar ve eski Türklerde bayram ve şenlikler ortaya konmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde ise; Türklerde bayramla ilgili gelenek ve törenlerdir. Bu bölümün alt başlıklarında ise, bayramlara nasıl hazırlık yapıldığı, bayram yemeklerimiz, mezarlık ziyaretleri, akraba ve eş-dost ziyaretleri, kır gezileri, eğlenceler, yardımlaşmalar hakkında bilgiler ele alınmıştır.Üçüncü bölümde ise; Türk Dünyasında ile ortak kutladığımız Nevruz'un etimolojisi, destanlarımızda bayramlar, Nevruz hakkında İslami rivayetler, Nevruz törenleri ve ateş kültü, Nevruz'da yanlış anlaşılan kırmızı, sarı, yeşil renklerin Türk kültürü içerisinde var olduğu ve anlamlarının olduğu hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca Nevruz'la ilişkilendirilen Kawa Efsanesinin uydurma bir efsane olduğu, Nevruz'un Ergenekon destanından alıntılar yapılarak yazıldığı hakkında bilgiler verdik.Dördüncü bölümde ise; Türkiye başta olmak üzere Türk Dünyası devletlerindeki geleneksel bayram olan Nevruz'un nasıl kutlandığı ve anlamının ne olduğu hakkında bilgiler verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bayram, Destan, Türk Dünyası, Nevruz.

Abstract:
Subject of our thesis is Bairam conception in Turkish culture and Bairams in Turkish world. Our thesis in which we try to expose Turkish nation?s understanding of Bairam, how it appeared and how it celebrated throughout the history consists of an introduction and four chapters.In the first chapter; information is given about etymology of word ?bairam?, history of bairam celebrations, bairams in our epics and bairams and şenliks among ancient Turks.In the second chapter; our subject is customs and ceremonies related to bairams among Turkish people. In this chapter?s subheads how preparations are made for bairams, bairam meals, cemetery visits, relatives, friends and acquaintances visits, countryside trips, entertainments, helping each other are dealt with.In the third chapter; we give information about etymology of Newroz, bairams in our epics, Islamic rumours about Newroz, Newroz ceremonies, fire cult and we talk about that the colours red, green, yellow mistaken in Newroz exist in Turkish culture and they have meanings. Also we give information about that Kawa Legend which is related to Newroz is an invented myth and Newroz is written by quoting from Ergenekon Legend.In the fourth chapter; information is given about how the traditional Bairam Newroz is celebrated among Turkish states, especially in Turkey and what it means.Key Words: Bairam, legend, Turkish World, Newroz