Karbamazepin ve valproik asit ile tedavi edilen epilepsili çocuklarda serum lipidleri ve karaciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi
Karbamazepin ve valproik asit ile tedavi edilen epilepsili çocuklarda serum lipidleri ve karaciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi
Yazar: NİLÜFER OKUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ TAŞ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kan lipidleri = Blood lipids ; Karaciğer = Liver ; Karbamazepin = Carbamazepine ; Valproik asit = Valproic acid

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; epilepsili çocuklarda mikrozomal enzim indüksiyonu yapan karbamazepin (CBZ) ile indüksiyon yapmayan valproik asidin (VPA) serum lipidlerine ve karaciğer fonksiyon testlerine etkisinin prospektif olarak araştırılmasıdır.Materyal ve Metod: Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Nöroloji Polikliniğinde izlenen toplam 128 hasta aldıkları antiepileptik cinsine ve antiepileptik alış süresine göre gruplara ayrıldı. Bu çalışma hastaların bazı demografik özellikleri ve ilaçların potansiyel yan etkileri açısından sorgulanması sonrası, hastaların serum lipid ve karaciğer fonksiyon testlerinin karşılaştırıldığı prospektif bir çalışmadır.Bulgular: Hastaların %55,47'i VPA ile ,%44,53'i CBZ ile tedavi edilmiştir. Bu antiepileptik ilaçları alan hastalar ilaçları kısa süre (3 ay>) ve uzun süre (1 yıl<) kullananlar olmak üzere ikiye ayrıldı ve grupların karaciğer fonksiyon testleri ve serum lipid düzeyleri karşılaştırıldı. Vakaların %57,8'i erkek ve %42,2'si kızdı. Olguların yaşları 18 ay ile 15 yaş arasında değişmektedir. Yaş ortalaması VPA ile tedavi edilen grupta 7,25 ± 3,13 yıl, CBZ ile tedavi edilen grupta ise 6,54 ± 3,77 yıldı. Olguların tümü dikkate alındığında ilk çekilen EEG'lerin %10,9'u normal tespit edilmiştir. Hastalar kullanılan ilaçların potansiyel yan etkileri açısından sorgulandığında; VPA ile tedavi edilen hastaların %4,2'sinde bulantı, %2,8'inde kusma, %9,86'sında iştahsızlık, %2,8'inde karın ağrısı ,%8,5'inde kilo değişiklikleri , %1,4'ünde ataksi , %1,4'ünde vertigo , %2,8'inde nistagmus ,% 2,8 `inde cilt döküntüleri, %7,04'ünde ajitasyon, %4,2'sinde tremor ve %2,8'inde burun kanaması öyküsü vardı. CBZ ile tedavi edilen hastaların %7'sinde bulantı, %7'sinde kusma, %7'sinde karın ağrısı, %7'sinde cilt döküntüleri, %5,3'ünde hafif karaciğer fonksiyon bozuklukları,%7'sinde iştahsızlık ,%5,3'ünde diare, %1,7'sinde diplopi ve %3,5'inde ataksi görülmüştür. VPA ile tedavi edilen hastaların kısa ve uzun süreli ilaç alan grupların lipit profili verileri karşılaştırıldığında; VLDL değişimleri anlamlıdır. HDL-K, TK/ HDL-K, HDL ?K, LDL-K,TG, T.kolesterol ve LDL-K/HDL-K değerlerinde farklılık saptanmadı. VPA ile tedavi grubunda karaciğer fonksiyon testleri karşılaştırıldığında GGT değişimleri anlamlı bulunurken; AST, ALT, ALP, T.Bil ve albümin değerlerinde farklılık saptanmamıştır. CBZ ile tedavi edilen kısa ve uzun süreli ilaç kullanan gruplarda lipit profillerinde VLDL farklılıkları anlamlıdır. Bu gruptaki TG, LDL-K/HDL-K, TK/ HDL-K, T.Kolesterol, HDL-K ve LDL-K değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı. CBZ ile tedavi gruplarında karaciğer fonksiyon testlerinden GGT gruplar arasında anlamlı farklılık gösterirken, AST, ALT, albümin, T.bil ve ALP değerleri açısından farklılık saptanmamıştır.Sonuç: Bu çalışma VPA ve CBZ tedavisi sırasında serum VLDL seviyelerinde azalma ve GGT seviyelerinde artma olduğunu göstermiştir. Fakat antiepileptik tedavi sırasında ateroskleroza zemin hazırlayabilecek serum lipid seviyelerinde artış olduğunu gösteren birçok çalışma vardır. antiepileptik tedavisi alan çocuklarda ateroskleroz riskini değerlendirebilmek için uzun süreli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Aim this study; to determine the effects of carbamazepine (causes liver microsomal enzyme induction) and valproic acid (does not causes liver microsomal enzyme induction ) on the serum lipids and liver function tests in children with epilepsy, prospectively.Materials and Methods: İn this study, 128 patients whose followed at Dicle University Pediatric Health and Disease, Neurology department divided groups according to kind and period of antiepileptic drugs. This study; after to interrogate patients for some demographic specialities and potential side effects of drugs, is compared serum lipids and liver functions of patients, prospectively.Results: %55,47 of patients was treated with VPA and %44,53 of patients was treated with CBZ. The patients whose take this antiepileptic drugs divided according to periods drug for a short time (3 month>) and long time(1 year<) and compared serul lipids and liver functions.%57,8 of cases were male and %42,2 of cases were female. Age of cases changed 18 month to 15 years. Mean of age in VPA group was 7,25 ± 3,13 and in CBZ group was 6,54 ± 3,77 years.%10,9 of the first EEG were normal. When patients was interrogated according to potantial side effects of drugs;%4,2 of VPA group had nausea, %2,8 vomiting, %9,86 anorexia, %2,8 abdominal pain, %8,5 put on or lack weight, %1,4 ataxia, %1,4 vertigo, %2,8 nystagmus, %2,8 cutaneous refuses, %7,04 agitation, %4,2 tremor and %2,8 epistaxis.%7 of CBZ group had nausea, %7 vomiting, %7 abdominal pain, % 7 cutaneous refuses, %5,3 mild liver functions failure, %7 anorexia, %5,3 diarrhea, %1,7 diplopia and %3,5 ataxia. When serum lipid levels of the patients treated with VPA groups was compared, VLDL differed significantly. There was no significant difference serum HDL-C, TC/ HDL-C, HDL ?C, LDL-C,TG, T. cholesterol ve LDL-C/HDL-C levels. The patients treated with VPA had significantly different levels of GGT. Non significant difference was determined with respect to AST, ALT, albumin, T.bil ve ALP. When serum lipid levels of the patients treated with CBZ groups was compared, VLDL differed significantly. There was no significant difference serum HDL-C, TC/ HDL-C, HDL ?C, LDL-C,TG, T. cholesterol ve LDL-C/HDL-C levels. The patients treated with CBZ had significantly different levels of GGT. Non significant difference was determined with respect to AST, ALT, albumin, T.bil ve ALP.Conclusion:This study shows that blood level of VLDL and GGT were changed during VPA and CBZ treatment.But there are many studies to show increased serum lipid profile which coud lead to atherosclerosis during antiepileptic treatment.Long term prospective studies are required to evaluate the risk of atherosclerosis caused by alteration in serum lipid levels in children receiving therapy with antiepileptic drugs.