Arapça öğrenmeye yönelik düşük motivasyonlu İmam Hatip ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları motivasyon engelleri
Motivational barriers faced by Imam Hatip secondary school students with low motivation to learn Arabic
Yazar: GİZEM DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. KERİM AÇIK ; DOÇ. DR. KAMİL ARİF KIRKIÇ
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arap dili =   ; Arapça = Arabic ; Demotivasyon = Demotivation ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Araştırmanın amacı; Arapça öğrenmeye yönelik düşük motivasyon sahibi imam hatip ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları motivasyon engellerini açığa çıkartmaktır. Araştırma açıklayıcı sıralı karma araştırma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Nicel veri toplama sürecinde öğrencilerin motivasyonlarını ortaya koymak ve düşük motivasyon sahibi olan öğrencileri belirlemek için "Arapça Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği (AÖYMÖ)" uygulanmıştır. Nitel veri toplama sürecinde ise öğrenciler ve öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni; 2023-2024 yılında İstanbul'daki imam hatip ortaokullarında okuyan 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileridir. Çalışmanın örneklemi ise; 434 öğrencidir. Ölçeği dolduran 434 öğrenciden motivasyonu "olumsuz" ve "çok olumsuz" olan 34 öğrenci ve onlara Arapça eğitimi veren 9 öğretmen ise nitel çalışmanın katılımcılarını oluşturmuştur. Yapılan nicel analiz sonucunda öğrencilerin Arapça öğrenme motivasyonu orta düzeyde, "kısmen olumlu" olarak; motivasyon türü ise hem içsel hem de dışsal-araçsal olarak bulunmuştur. Öğrencilerin Arapça öğrenmeye yönelik motivasyonu tüm ölçek ve alt boyutlarda cinsiyete ve eğitim kademesine göre anlamlı olarak farklılaşmamakta ancak Arapça başarı düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. İlgili fark sadece 0-49 puan aralığında olan öğrenciler ile diğer puan aralığına (50-59/60-69/70-84/85-100) sahip öğrenciler arasındadır. Bu fark diğer puan aralığına sahip öğrenciler lehine anlamlıdır. Motivasyon engellerini açığa çıkartmak amacıyla yapı-lan nitel analiz sonucunda ise; Arapça öğrenen öğrencilerin içsel ve dışsal faktörler altın-da 14 farklı motivasyon engeli ile karşılaştığı görülmüştür. Öğrencilerin en sık karşılaştığı motivasyon engelinin içsel faktörlerden kaynakladığı, bunların ise sırasıyla; hedefsizlik, düşük öz yeterlilik inancı, dil becerilerinde zorlanma, derse/dile karşı olumsuz tutum ve bilişsel algılamada güçlük olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ulaşılan çoğu motivasyon engeli literatürdeki ilgili çalışmalarda yer alan motivasyon engelleriyle büyük oranda benzerlik göstermiştir.

Abstract:
The aim of the study is to reveal the motivational barriers faced by Imam Hatip middle school students with low motivation towards learning Arabic. The study was conducted using an explanatory sequential mixed research model. In the quantitative data collec-tion process, the "Motivation Scale for Learning Arabic (MSLA)" was used to uncover students' motivation levels and to detect the students with low motivation. As for the qualitative data collection process, semi-structured interviews were conducted. The population of the study involves 6th, 7th and 8th grade students studying in imam hatip middle schools in Istanbul in 2023-2024. The sample of the study comprises 434 students. Of the 434 students who filled out the questionnaire scale, 34 students with "negative" and "very negative" motivation and 9 Arabic language teachers offering courses to these students were selected as participants for the qualitative data collection. As a result of the quantitative analysis, students' motivation to learn Arabic was found to be moderate, "partially positive", and the type of motivation was found to be both intrinsic and extrinsic-instrumental motivation types. Students' motivation towards learning Arabic did not differ significantly according to their gender and educational level in all scales and sub-dimensions; however, it differed significantly according to Arabic language achievement levels. The is substantive difference was found only be-tween students with a score range of 0-49 and students with other score ranges. This difference is significant in favor of students with the other score range. As a result of the qualitative analysis conducted in order to reveal the motivational barriers, it was seen that Arabic language learners faced 14 different motivational barriers under intrinsic and extrinsic factors. Among these, the data indicated that the most frequently encountered motivational barriers by the students stemmed from intrinsic factors, and these were;  respectively, lack of goal, low self-efficacy beliefs, difficulty in learning language skills, negative attitude towards the course/language learning and difficulty in cognitive perception. Overall, most of the motivational barriers unveiled in this study are in line with the motivational barriers reported in previous studies in the literature.