hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Siber alanın NATO güvenlik mimarisi özelinde analizi
Analysis of cyber domain within the framework of NATO's security architecture
Yazar: SENA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. VAHİT GÜNTAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Güvenliğin ne olduğu sorusu tarih boyunca birçok şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.
Uluslararası ilişkiler teorileri bağlamında birçok düşünür bu konuda çalışmalar yapmışlardır.
Güvenliğin varlığının önemi bilinmekle birlikte geniş kapsamlı oluşu siber alan içerisinde de
kendisini göstermesini sağlamaktadır. Bu da siber güvenlik, siber uzay, siber istikrarsızlık ve çatışma
gibi birçok kavramın tartışılmasına neden olmuştur. Uluslararası ilişkiler bünyesinde devletlerin bir
araya gelip çeşitli amaçlar doğrultusunda oluşturmuş olduğu birlikler bünyesinde siber güvenlik
çalışmaları mevcuttur. Bu noktada önemli olan iş birliği ve ortaklıktır.
Bu çalışmada, siber savunma alanında mücadele kapsamında Kuzey Atlantik Antlaşması
Örgütü (NATO)'nün rolü incelenmiştir. Uluslararası savunma alanındaki önemi vurgulanıp siber
alanda benzer niteliklerde olabileceği tartışılmıştır. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemi kullanılarak
araştırmalar sonucunda bir analiz sunulması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Uluslararası Güvenlik, Uluslararası Örgütler, Siber Uzay, Siber Savunma,
Siber Terörizm

Abstract:
The question of what security is has been tried to be explained in many ways throughout
history. Many thinkers have worked on this issue in the context of International Relations Theories.
While the importance of the existence of security is known, its wide-ranging nature enables it to
manifest itself in cyberspace. This has led to the discussion of many concepts such as cyber security,
cyberspace, cyber instability and conflict. Within international relations, there are cyber security
studies within the unions that states have come together and formed for various purposes. What is
important at this point is cooperation and partnership.
In this study, the role of the North Atlantic Treaty Organization (NATO) in the fight against
cyber defense is examined. Its importance in the field of international defense was emphasized and
it was discussed that it could have similar qualities in the cyber field. In this context, it is aimed to
provide some clues and analysis as a result of the research by using qualitative research method.
Keywords: International Security, International Organizations, Cyberspace, Cyber Defense,
Cyber Terrorism
Bitkilerin piezoelektrik esaslı hareketi
Piezoelectric based movement of plants
Yazar: YUSUF TARIK AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektronik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bitkiler tabiatları gereği nem, sıcaklık, temas, ışık, yerçekimi, toprak niteliği ve
mineralleri, zararlı mantar istilası, otçullar ve böcek saldırıları gibi pekçok çevresel
bileşenlerden; türlerine, ebatlarına ve yaprak dizimlerine bağlı olarak farklı boyutlarda
etkilenirler. Bu çevresel uyartımlar bitki tarafından algılanmakta ve bir tepki üretilmektedir.
Bu tepkiler kimyasal, elektriksel ve daha az bilinen şekliyle elektromekaniksel
olabilmektedir. Bu tez çalışmasında bitkilerin ürettiği elektropotansiyel işaretler ve
elektromekanik davranışlar piezoelektrik esaslı yaklaşımla yapılan simülasyonlarla ve
deneylerle incelenmiştir. Bitkilerin piezoelektrik davranışlarının araştırıldığı bu çalışmada
ayrıca bitkilerin birbirleriyle etkileşimli piezoelektrik davranışlarını haberleşme için
kullandıklarının deneysel gerçekliliğini de içermektedir. Henüz bilinçli olarak bitkilerin bu
haberleşmeleri yaptıkları açıklanamamış olmasına rağmen bitkilerin bu etkileşimi
gösterilmiştir. Bu fenomen de hem simülasyon hem deneysel çıktılar ile bu tez çalışmasında
karşılaştırmalı olarak ifade edilmiştir.

Abstract:
Plants are inherently affected by many environmental components such as moisture,
temperature, contact, light, gravity, soil quality and minerals, harmful fungal invasion,
herbivores and insect attacks, to different extents depending on their species, size and leaf
arrangement. These environmental stimuli are perceived by the plant and a response is
produced. These reactions can be chemical, electrical and electromechanical. In this thesis
study, the electropotential signals and electromechanical behaviors produced by plants were
examined with simulations and experiments using a piezoelectric-based approach. This
study, in which the piezoelectric behavior of plants is investigated, also includes the
experimental reality that plants use their interactive piezoelectric behavior for
communication. Although it has not yet been explained that plants make these
communications consciously, this interaction of plants has been demonstrated. This
phenomenon is expressed comparatively in this thesis study with both simulation and
experimental results.
Sürdürülebilir kültürel miras yönetiminde ekomüze ve mimarlık ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship between ecomuseum andarchitecture in sustainable cultural heritage management
Yazar: BURCU DOST BAŞ
Danışman: PROF. DR. DERYA ELMALI ŞEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Müzecilik = Museology

Özet:
Kültürel değerlerin korunması ve yaşatılması, kültürel birikimin devamlılığının
sağlanması için oldukça önemlidir. Bu devamlılığın sağlanması için ekomüzeler kritik önem
taşımaktadır. Somut ve somut olmayan kültürel mirasın yerinde korunması, yaşatılması ve
sürdürülebilirliği konusunda ekomüzeler etkin rol almaktadır. Bu nedenle Türkiye'de
ekomüze kavramının tanıtılması, araştırılması ve geliştirilmesinin yanı sıra mevcut
ekomüzelerin aktif kullanımı ve yaygınlaşması amacıyla mimarlık disipliniyle ilişkisi analiz
edilmelidir. Bu çalışmanın amacı kültürel mirasın korunması bağlamında ekomüze
oluşumunun önemini irdelemek, mimarlığın ekomüze üzerindeki yerini ve etkisini
araştırmak ve nasıl olması gerektiğini tartışmaktır. Bu bağlamda çalışmanın ilk aşamasında
Türkiye'de bulunan ekomüzeler ve ekomüze niteliği taşıyan alanlar belirlenmiş ve detaylıca
analiz edilmiştir. İkinci aşamada bu alanlarda mimarinin nasıl yer aldığı ve ne derece etkili
olduğu sorusunun ekomüzeler üzerinden yanıtlanması ve verileri nesnel hale getirebilmek
adına ekomüze alanında çalışma yapmış uzmanlar ile görüşmeler yapılmıştır. Sonuç
bölümünde ise mimarinin ekomüzelerin değerini ve çekiciliğini artırdığı saptanmıştır.

Abstract:
Preservation and perpetuation of cultural values are crucial for providing the
continuity of cultural heritage. In order to ensure this continuity, ecomuseums play a critical
role. Ecomuseums effectively engage in the preservation, perpetuation, and sustainability of
both tangible and intangible cultural heritage. Therefore, the relationship between
ecomuseums located in Türkiye and the discipline of architecture should be analyzed for the
purpose of promoting their active utilization, dissemination, promotion, research and
development. The aim of this study is to examine the significance of ecomuseum formation
in the context of cultural heritage preservation, investigate the role and impact of architecture
on ecomuseums and discuss the optimal approach for their development. In this context, the
initial stage of the study involved identifying and thoroughly analyzing ecomuseums and
areas exhibiting ecomuseum characteristics in Türkiye. In the second stage, the involvement
of architecture in these areas and its degree of effectiveness were examined through
ecomuseums and interviews were conducted with experts who have worked in the field of
ecomuseums to obtain objective data. The conclusion section establishes that architecture
enhances the value and attractiveness of ecomuseums.
Simgesel yaklaşımlarla logaritma ifadelerinin üretimi ve değerlendirilmesi
Production and evaluation of logarithmic expressions with symbolic approaches
Yazar: MELİKE YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN PEHLİVAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu çalışmada simgesel yaklaşımlar yardımıyla logaritma fonksiyonlarına dayalı olarak matematiksel ifadelerin üretimini, değerlendirmesini ve dokümantasyonunu yapabilen bir yazılım uygulamasının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Logaritmik ifadeler için EBNF benzeri notasyonda bir LL(k) grameri tasarlanıp, ifade ayrıştırıcısının kaynak kodu, JavaCC formatında yapılacak tanımlamalar sonucu Java programlama dilinde üretilmiştir. Ayrıştırıcı metotları ile bir yandan logaritmik ifade bileşenlerinin sözdizim analizi gerçekleştirilirken, diğer yandan ilgili ifadenin taşıdığı anlama uygun olarak hiyerarşik yapıda bir soyut sözdizim ağacı oluşturulmuştur. Logaritma ifadeleri değişkensiz (tamsayılara dayalı) ve tek değişkenli (x simgesine dayalı) olmak üzere iki farklı biçimde üretilmiştir. Belirli bir soru kalıbına veya şablonuna göre oluşturulan logaritma problemlerinin çözümleri işlem adımları ile birlikte hem bir terminal üzerinde gösterilebilmekte hem de bir PDF dokümanına aktarılabilmektedir. PDF dosyalarının üretimi, logaritmik ifadelere ait sözdizim ağaçları üzerinden LaTex doküman formatlama diline yapılan metinsel dönüşümlerle gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
This study aims to develop a software application that, via symbolic approaches, can produce, evaluate and document mathematical expressions based on logarithm functions. An LL(k) grammar is designed in EBNF-like notation for logarithmic expressions, and the source code of the expression parser is produced in the Java programming language as a result of definitions in JavaCC format. Using parser methods, on the one hand, the syntax analysis of logarithmic expression components is carried out, on the other hand, an abstract syntax tree with a hierarchical structure is created in accordance with the meaning of the relevant expression. As part of this pattern, the accept method is used to grant access to each tree node, and the visit method is used to evaluate the relevant node. Logarithmic expressions are generated in two different forms: constant (based on integers) and single-variable (based on the symbol x). The solutions to logarithm problems created according to a specific question pattern or template, along with the processing steps, can be both displayed on a terminal and transferred to a PDF document. The production of PDF files is carried out by textual transformations into the LaTex document formatting language via syntax trees of logarithmic expressions.
Türk bankacılık sektöründe kredi riski yönetimi ve riskin ölçülmesi
Credit risk management and credit risk measurement in the Turkish banking sector
Yazar: YİĞİTCAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DAĞLI ; PROF. DR. AHMET KURTARAN ; PROF. DR. KEMAL EYÜBOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Banka iflaslarını doğru bir şekilde tahmin edebilmek hem yerel hem de global ekonomide hayati bir öneme sahiptir. İflas eden bankaların yarattığı etkiler yalnızca banka müşterilerini ve çalışanlarını değil, aynı zamanda finans sistemi içerisinde yer alan diğer paydaşları da derinden etkilemektedir. Potansiyel krizlerin ve olası etkilerinin önceden tespit edilerek önüne geçilmesi finansal istikrarın sürdürülebilir kılınması açısından avantaj sağlamaktadır. Çalışmada Türkiye'deki banka iflaslarını sınıflandırmak amacıyla 6 farklı makine öğrenmesi algoritması kullanılmış olup, çalışma örneklemini 1998 – 2000 yılları arasında Türkiye'de faaliyette bulunan 37 özel ticari bankanın finansal verileri oluşturmaktadır. Bu araştırmaya devam etmek için en iyi sınıflandırıcıların bulunmaya çalışıldığı bir dizi ön deneyden sonra Lojistik regresyon, Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP), Rastgele Orman, J48, XGBoost (Gradient Boosting), GLMBoost (Genel Doğrusal Model) modelleri kullanılmıştır.  Modelleme sonrasında tahmin başarısı en yüksek modelin %97 başarı ile Çok Katmanlı Algılayıcı modeli olduğu görülmüştür. Diğer taraftan genel doğrusal model ile Çok Katmanlı Algılayıcı yapılan çalışmada en yüksek AUC değerine sahip modeller olarak karşımıza çıkmaktadır. Her iki modelin sınıfları ayırt etmedeki kabiliyetlerinin oldukça yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
Analyzing bank failures accurately is vital for both the local and global economy. The effects of bankrupt banks on the financial system deeply affect not only depositors and bank employees, but also other stakeholders of the financial system. Identifying and preventing potential crises and their possible effects early provides an advantage in terms of making financial stability sustainable. In this study, 6 different machine learning algorithms were used to classify bank failures in Turkey, and the sample of the study consists of financial data of 37 private commercial banks operating in Turkey between 1998 and 2000. To continue this research, after a series of preliminary experiments to find the best classifiers, Logistic regression, Multilayer Perceptron (MLP), Random Forest, J48, XGBoost (Gradient Boosting), GLMBoost (General Linear Model) models were used. After modeling, it was seen that the model with the highest prediction success was the Multi-Layered Perceptron model with 97% success. On the other hand, the study using the general linear model and Multilayer Perceptron appears as the models with the highest AUC value. It can be seen that both models have high ability to distinguish classes.
Tarihi yığma minarelerin video kamera tabanlı yapı sağlığı izlenmesi
Video camera-based structural health monitoring of historical masonry minarets
Yazar: TUNAHAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL HACIEFENDİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, tarihi yığma minarelerin video kamera tabanlı yapı sağlığı izlenmesi üzerine çalışmalar yapılmıştır. Yapılan tez çalışması dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yapılan geçmiş çalışmalara yer verilmektedir. İkinci bölüm, laboratuvar ortamında yapılan ivmeölçer tabanlı operasyonel modal analiz kısımlarını, sahada yapılan video kamera tabanlı operasyonel modal analiz çalışmalarını ve deprem simülasyon çalışmalarını içermektedir. Laboratuvar ortamında yapılan minyatür minare modelinin sonlu eleman yöntemiyle ANSYS® modeli oluşturularak modal analizler yaptırılmış,  endüstriyel kameralarla oluşturulmuş bir sistemle görüntüler alınmış ve modal parametreleri elde etmek için Python dilinde geliştirilmiş bir kodlama ile analizler yaptırılmıştır. İvmeölçerler kullanılarak yapının frekans değerleri bulunmuş ve değerler doğrulanmıştır. Saha çalışmaları kapsamında belirlenen Fatih Büyük Cami minaresi üzerinden video görüntüleri alınmış ve analizler gerçekleştirilmiştir. ANSYS® sonlu eleman yöntemi ile elde edilen gerilme yığılmalarının maksimum olduğu yerler belirlenmiş ve deprem simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Üçüncü bölümde tez çalışmasından elde edilen sonuçlara yer verilmiştir. Son bölümde ise öneriler kısmı yer almaktadır.

Abstract:
Within the scope of this thesis, studies have been conducted on the video camera-based monitoring of historical masonry minarets' structural health. The thesis consists of four main sections. The first section includes a review of previous studies. The second section encompasses accelerometer-based operational modal analysis sections conducted in the laboratory environment, field-based video camera operational modal analysis studies, and earthquake simulation studies. In the laboratory environment, modal analyses were performed by creating an ANSYS® finite element model of a miniature minaret model, and images were captured using an industrial camera system to obtain modal parameters, followed by analysis conducted using Python programming language. The frequency values of the structure were determined using accelerometers, and the values were verified. Video footage was captured from the Fatih Büyük Mosque minaret as part of field studies, and analyses were conducted. Locations where stress accumulations were maximum, as determined by the ANSYS® finite element method, were identified, and earthquake simulations were performed. The third section presents the results obtained from the thesis study. The final section includes recommendations.
Lıdar-kamera sensör füzyonu ile çoklu hedef konumlandırılması
Multiple target localization with lidar-camera sensor fusion
Yazar: GÖKÇE SENA HOCAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH BENLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Çoklu hedef tespiti ve hedeflerin konumlandırılma işlemi, endüstriyel, savunma sanayisi, sağlık hizmetleri vb. birçok alanda kritik bir öneme sahiptir. Başta otonom navigasyon ve sürüş, robotik ve bilgisayarla görüş, güvenlik sistemleri ve endüstriyel otomasyon olmak üzere birçok sistemde var olan birden fazla hedef veya objelerin yüksek doğrulukla tespiti ve hassas şekilde konumlandırılması önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında birden fazla hedefin tespiti ve eş zamanlı olarak konumlandırılması amaçlanmaktadır. Çoklu hedeflerin eş zamanlı olarak tespiti için yapay sinir ağı kullanılmıştır. Tespiti yapılan hedeflerin 2B ve 3B olarak konumlandırılması için farklı sensörlerin verilerinden yararlanılmıştır. 3B konumlandırma işleminde tek bir sensör verisinden yararlanılırken 2B konumlandırma işleminde iki sensörün füzyonu ile konumlandırma işlemi gerçekleştirilmiştir.  Kullanılan sensörlerden elde edilen veriler benzer yöntemlerle işlenmiş ve elde edilen sonuçlar birbirleriyle ve gerçek değerlerle karşılaştırılarak doğrulukları ve hassasiyetleri değerlendirilmiştir. Sensörlerle ve önerilen yöntemlerle gerçek zamanlı olarak çalışılmıştır. Sensör verilerinin önerilen yöntemler ile işlenmesi sonucu çoklu hedeflerin tespiti ve konumlandırılması işleminin gerçek değerlere yakın sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The ability to detect and position multiple targets is a crucial aspect of numerous fields, including industry, defence, healthcare, and more. In many systems, it is essential to accurately identify and locate multiple targets with high precision, particularly in autonomous navigation and driving, robotics and computer vision, security systems, and industrial automation. This study aims to develop a method for detecting and simultaneously positioning multiple targets. An artificial neural network is employed to achieve simultaneous detection of multiple targets. The data from different sensors is used for the 2D and 3D positioning of the detected targets. In the 3D positioning process, a single sensor data was used, while in the 2D positioning process, positioning was performed by fusion of two sensors. The data obtained from the sensors used were processed with similar methods, and the results obtained were compared with each other and with real values. The sensors and the proposed methods have been studied in real time. The processing of sensor data using the proposed methods yielded results that were found to be in close proximity to the actual values when it came to the detection and positioning of multiple targets.
Direkt mikrodalga pirolizi ile at kestanesinden karbon nano noktaların sentezi ve toksik gıda boyası tartrazinin spektroflorometrik tayini
Synthesis of carbon nanodots from horse chestnut by direct microwave pyrolysis and spectrofluorimetric determination of the toxic food colour tartrazine
Yazar: ENDER ÇEKİRGE
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN TURGUT OCAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada karbon kaynağı olarak at kestanesi ile üç farklı yöntem kullanılarak karbon nano nokta (KNN) sentezi gerçekleştirilmiştir. Yapısal karakterizasyonları ve kimyasal yapısı karakterize edilmiştir ve gıda boyalarının tayinlerinde kullanılabilme özellikleri floresans spektroskopisi kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen KNN'ler 360 nm uyarma dalga boyu altında 432 – 437 aralığında güçlü floresan emisyonları sergilemiştir. Her üç yöntemle elde edilen KNN'ler toksik gıda boyası olan tartrazinin spektroflorometrik yöntemle tayininde kullanılmıştır. Önerilen yöntemin doğruluğu gerçek gıda örneklerinde ekleme-geri kazanım çalışmaları ile gösterilmiştir. % Geri kazanımlar 98.8 – 100.1 arasında bulunmuştur. Metodun kesinliği günler arası ve gün içi tekrarlı tayinlerle belirlenmiştir. Kesinlik % bağıl standart sapma (%BSS) olarak 0.6 – 2.3 arasında bulunmuştur. Gözlenebilme sınırı (GS) 0.02 mg/L olarak bulunmuştur. Tartrazin tayini için önerilen yeni metotun daha çevreci, basit, hızlı ve ekonomik olması sebebiyle literatürdeki bilinen tartrazin tayin yöntemlerine göre önemli avantajlara sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, carbon nanodots (CND) were synthesized using three different methods with horse chestnut as carbon source. Their structural characterization and chemical structure were characterized and their ability to be used in the determination of food dyes was investigated using fluorescence spectroscopy. The obtained CNDs exhibited strong fluorescence emissions in the range 432 – 437 under 360 nm excitation wavelength. The CNDs obtained by all three methods were used for the spectrofluorometric determination of tartrazine, a toxic food coloring. The accuracy of the proposed method was demonstrated by addition-recovery studies on real food samples. % recoveries were found to be between 98.8 and 100.1. The precision of the method was determined by inter-day and intra-day repeat determinations. The precision was found to be between 0.6 – 2.3 as % relative standard deviation (%RSD). The limit of detection (LOD) was found to be 0.02 mg/L. The proposed new method for the determination of tartrazine has important advantages over the known tartrazine determination methods in the literature as it is more environmentally, friendly, simpler, faster, and more economical.