Türkiye'de yaşlıların yaşam memnuniyeti ve refah algıları
Life satisfaction and subjective well-being of elderly in Turkey
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM AYSAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Refah = Welfare ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Elderly ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Doğumda beklenen yaşam süresinin uzaması ile doğum hızının düşmesi nedeniyle yaşlı nüfus tüm dünyada sayısal ve oransal olarak artmaktadır. Bu durum yaşlanan toplum için yeni sosyal ve ekonomik riskleri beraberinde getirmektedir.  Sosyal politikalar yaşlıları karşılaşacakları sosyal risklere karşı korumalı, yaşam kalitelerini artırmalıdır. Yaşlılara dönük isabetli sosyal politikalar geliştirilmesi için yaşam kalitelerinin öznel ve nesnel tüm boyutlarının doğru analiz edilmesi gereklidir. Yaşam memnuniyeti, mutluluk ve çeşitli yaşam alanlarından duyulan memnuniyetten oluşan öznel refah, yaşam kalitesinin yaşlılar tarafından nasıl algılandığının ifadesidir. 
Bu tezde Türkiye'deki yaşlı bireylerin öznel refah algıları incelenmektedir.  Ayrıca Türkiye'deki yaşlıların durumu Avrupa'daki farklı refah rejimleri ile mukayese edilmektedir. Bu analizlerde Türkiye İstatistik Enstitüsü Yaşam Memnuniyeti Araştırması 2004-2015 verileri ve Avrupa Yaşam Kalitesi Anketi 2012 verileri kullanılmıştır. 
Yaşlıların mutluluk ve memnuniyet seviyeleri 65 yaş altı nüfus ile mukayese edildiğinde, mutluluk ve memnuniyet seviyelerinde azalma olmadığı görülmektedir. Başka bir ifadeyle yaşlıların büyük çoğunluğunun durumundan memnun olduğunu beyan ettiği görülmektedir. Ancak ülkemizdeki yaşlıların durumu Avrupa refah rejimleriyle mukayese edildiğinde, memnuniyet seviyesi Sosyal Demokrat, Liberal ve Muhafazakâr refah rejimlerinin gerisindedir. Türkiye'yedeki yaşlıların bazı alanlarda Güney Avrupa, bazı alanlarda ise Post Sosyalist ülkelerdeki yaşlılara benzeyen memnuniyet seviyelerine sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
Due to the increases in life expectancy at birth and decreasing total fertility rates, size and proportion of the elderly are increasing all around the world. This development leads to new social and economic challenges for the aging populations. Social policies should be designed to protect the elderly from social risks and to increase their quality of life. In order to create optimum social policies, all aspects of the life quality of the elderly population should be assessed. Subjective well-being, which covers measures of life satisfaction, satisfaction from life domains and happiness, demonstrates how elderly evaluate their quality of life. 
This thesis aims to reveal the subjective well-being level of the elderly Turkish citizens. Furthermore the subjective quality of life indicators of various European welfare regimes and Turkey are compared. Turkish Statistical Institute's Life Satisfaction Survey data for 2004-2015 period and European Quality of Life Survey 2012 are employed for these analyses
It was found that majority of elderly are satisfied with their situation. In other words, it is found that in Turkey, aging does not necessarily decrease happiness and life satisfaction. However, the life satisfaction levels of the elderly in Turkey is smaller than that of the Social Democratic, Corporatist, and Liberal regimes. Subjective well-being level of elderly in Turkey is similar to Southern Europe in some areas whereas it is similar to that of Post Socialist in others.