Geliş ve kalkış operasyonlarında dikey verimsizliklerin yakıt tüketim ve emisyon etkileri
Fuel and emission effects of vertical inefficiencies on arrival and departure operations
Yazar: HAKKI AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR USANMAZ ; DOÇ. DR. ENİS TURHAN TURGUT
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Uçakların geliş ve kalkış operasyonlarında gerçekleştirdikleri düşük irtifa düz uçuş bölümlerinin sebep olduğu dikey uçuş verimsizliği, operatörlerin maliyet giderlerinde ve olumsuz çevresel etkilerin oluşmasında önemli bir paya sahiptir. Bu sebeple, dikey uçuş verimsizliğini minimuma indirgeyecek veya ortadan kaldıracak yöntemlerden biri olarak görülen devamlı alçalma ve devamlı tırmanma operasyonları geliş ve kalkış operasyonlarında tercih edilen yöntemlerdir. Bu çalışmada, Ankara Esenboğa Havalimanı(ESB), Antalya Havalimanı(AYT) ve Muğla Milas-Bodrum Havalimanlarının(BJV) geliş ve kalkış trafiklerinin dikey profil analizi B738 tipi uçağa ait gerçek uçuş verilerine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Dikey profil analizinde, geliş veya kalkış fazında gerçekleşen düşük irtifa düz uçuş bölümünde kat edilen mesafenin seyir irtifasında gerçekleşmesi durumunda potansiyel zaman, yakıt ve emisyon tasarrufu hesaplanmıştır. Geliş trafiklerinde gerçekleşen düşük irtifa düz uçuş başına ortalama tasarruf değerleri, BJV için 65,1 sn zaman, 27 kg yakıt, 85,2 kg CO2, 33,4 kg H2O, 12,7 gr HC, 301,5 gr CO ve 6,7 gr NOX ; AYT için 65,4 sn zaman, 33,4 kg yakıt, 105 kg CO2, 41 kg H2O, 10,5gr HC, 239,8 gr CO ve 41,6 gr NOX ; ESB için 44,8 sn zaman, 17 kg yakıt, 60 kg CO2, 23,5 kg H2O, 29,4 gr HC, 865 gr CO ve 7,7 gr NOX olarak bulunmuştur. Kalkış trafiklerinde gerçekleşen düşük irtifa düz uçuş başına ortalama tasarruf değerleri BJV için 5,2 sn zaman, 6,9 kg yakıt, 21,7 kg CO2, 8,5 kg H2O, 0,4 gr HC, 7,5 gr CO ve 72 gr NOX ; AYT için 8,4 sn zaman, 13,6 kg yakıt, 43 kg CO2, 17 kg H2O, 0,7 gr HC, 13,9 gr CO ve 152 gr NOX olarak bulunmuş ve ESB için kalkışta düşük irtifa düz uçuşa rastlanmamıştır.

Abstract:
The vertical flight inefficiency caused by low level flight segments during arrival and departure operations has a great impact on financial cost of operators and negative environmental effects. In this regard, continuous descent and climb operations for arrival and departure phases are mostly preferred as one of the methods that reduce or eliminate the vertical inefficiencies. In this study, vertical profile analysis of arrival and departure traffics of Ankara Esenboğa Airport (ESB), Antalya Airport (AYT) and Muğla Milas-Bodrum Airport (BJV) are realized by using FDR data that taken from type of B738. By the analyse of vertical profile, potential time, fuel and emission savings achieved by replacing inefficient low level flight segments with the cruise segment of equal distance were calculated.  Average savings found for a low level flight segment in arrival traffics are 65,1 s time, 27 kg fuel, 85,2 kg CO2, 33,4 kg H2O, 12,7 gr HC, 301,5 gr CO and 6,7 gr NOX for BJV; 65,4 s time, 33,4 kg fuel, 105 kg CO2, 41 kg H2O, 10,5gr HC, 239,8 gr CO and 41,6 gr NOX for AYT and 44,8 s time, 17 kg fuel, 60 kg CO2, 23,5 kg H2O, 29,4 gr HC, 865 gr CO and 7,7 gr NOX for ESB. Average savings found for a low level flight segment in departure traffics are 5,2 s time, 6,9 kg fuel, 21,7 kg CO2, 8,5 kg H2O, 0,4 gr HC, 7,5 gr CO and 72 gr NOX for BJV; 8,4 s time, 13,6 kg fuel, 43 kg CO2, 17 kg H2O, 0,7 gr HC, 13,9 gr CO and 152 gr NOX for AYT and no low level flight segment found in departure traffics of ESB.