Duygusal yeme, duygusal zorlanmaya toleranssızlık ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Karşılaştırmalı bir çalışma
Examining the relationship between emotional eating, emotional distress intolerance and cognitive emotion regulation strategies: A comparative study
Yazar: TUĞÇE KIRTI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ F. ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Duygusal zorlanmaya toleranssızlık = Emotional distress intolerance ; Kısa Semptom Envanteri = Short Symptom Inventory ; Obezite = Obesity ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma obez ve normal kilolu bireylerde duygusal yeme, duygusal zorlanmaya toleranssızlık ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin ortaya konması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya İstanbul ve Antalya'da yaşayan 114 birinci ve ikinci derece obezite problemi olan birey ile normal kilolu 106 birey olmak üzere toplam 220 kişi katılmıştır. Katılımcılara duygusal yeme davranışlarını değerlendirmek için Hollanda Yeme Davranış Anketi (HYDA), Duygusal Zorlanmaya Toleranssızlık İndeksi (DZTI), Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) ile sosyodemografik özellikler ve bilgilendirilmiş onam formu verilmiştir. Grup karşılaştırmalarına yönelik analiz sonuçları, obez grubun daha fazla duygusal yeme davranışı gösterdiği ve duygusal zorlanmaya toleranssızlıklarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Sonuçlara göre, obez grupta duygusal yeme ile duygusal zorlanmaya toleranssızlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki vardır. Ek olarak, duygusal yeme ile bilişsel duygu düzenleme boyutlarından düşünceye odaklanma ve felaketleştirme arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu; pozitif yeniden gözden geçirme ile ise negatif yönlü korelasyon bulunmaktadır. Bulgular, obezite grubu normal kilolu örneklemle kıyaslandığında duygusal zorlanmaya toleranssızlık, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ölçeği alt boyutu olan kendini suçlama, diğerlerini suçlama, felaketleştirme ve ruminasyonun duygusal yemeyi yordadığı görülmektedir. Obez grupta demografik değişkenlerden sıkıntılı-üzgün-mutsuz hissettiğinde daha fazla yeme davranışının ve neşeli-mutlu hissettiğinde daha fazla yeme davranışının duygusal yemeyi yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Obez grupta psikopatoloji düzeyi kontrol edildiğinde hostitile ve kendini suçlama azaldıkça duygusal yeme davranışı artmaktadır. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Duygusal yeme, Duygusal Zorlanmaya Toleranssızlık, Bilişsel Duygu Düzenleme, Obezite

Abstract:
This research was conducted to reveal the relationship between emotional eating, emotional distress intolerance and cognitive emotion regulation strategies in obese and normal weight individuals. A total of 220 women and men living in Istanbul and Antalya of which 114 are first and second degree obese and 106 normal weight individuals were participated to study. The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), Emotional Distress Intolerance Index (EDII), Cognitive Emotion Regulation Strategies Questionnaire (CERQ) and Brief Symptom Inventory (BSI) sociodemographic form and informed consent were given to all participants. The results of the group comparison revealed that obese group tented to more emotional eating behavior and had more emotional distress intolerance (DZI) than normal weight group. According to the results, there were positive relationship between emotional eating and DZI in obese group. In addition, there were positive (weak) correlation between emotional eating and rumination, catastrophizing for obese participants. In contrast, there were negative correlation between emotional eating and positive reappraisal in obese group. Results showed that emotional eating was predicted by DZI and self-blame, blaming others, catastrophizing, rumination in obese group compared to normal group. Current study also examined that emotional eating was predicted by two emotional states which were feeling distress-sad-unhappy and feeling happy in obese group. Finally, emotional eating was increased when psychopathology level was controlled at first step, decreasing self-blame and hostility in obese group. Findings of the research were discussed in the light of the relevant literature and suggestions for future studies were provided.

Key Words: Emotional Eating, Emotional Distress Intolerance, Cognitive Emotion Regulation, Obesity