Yöneticiye güvenin yenilikçi örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisinde örgüte güvenin etkisi
The influence of trust in organization on the relationship between trust in supervisor and the innovative organizational citizenship behavior
Yazar: AHMET PEKCAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Güven = Confidence ; Liderlik = Leadership ; Sosyal mübadele = Social exchange ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim psikolojisi = Management psychology ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel psikoloji = Organizational psychology ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çalışanların örgütlerine ve amirlerine güvenlerinin örgüt içindeki işleyiş ve süreçleri gönüllü olarak yapıcı şekilde değiştirmeye ve geliştirmeye dönük çaba ve davranışlar olan yenilikçi örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaçla iki farklı örneklem kullanılarak bir anket araştırması yapılmıştır. Araştırmadaki örneklemlerden biri İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde özel sektöre ait çeşitli ilaç firmalarında çalışan Tıbbi İlaç Mümessillerinden oluşmaktadır. Diğer örneklem ise Ankara'daki bir kamu kuruluşunun çalışanlarından oluşmaktadır. Güvenin sosyal mübadelenin merkezinde yer alması dikkate alınarak, örgüte güven çalışanların örgüte bir bütün olarak güvenini ifade etmekte ve çalışanın örgütle sosyal mübadelesini göstermektedir. Yöneticiye güven ise çalışanın ilk amirleriyle sosyal mübadelesini temsil etmektedir. Yöneticiye güven, yöneticinin astlarıyla güvene dayalı yüksek düzeyde etkileşimler oluşturma ve geliştirmedeki rolü vurgulanarak, yöneticinin güvenilirlik davranışı ve lider-üye etkileşimiyle belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre örgüte güven yöneticiye güven ile yenilikçi örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiye aracılık etmiştir. Çalışanların öz-etkililik algılamaları, amirleriyle ilişki süresi ve örgütlerinde çalışmış oldukları süre kontrol değişkeni olarak kullanıldığında, örgüte güven yenilikçi örgütsel vatandaşlık davranışındaki değişmeleri açıklamada yöneticiye güvenin ötesinde katkı yapmıştır. Elde edilen bulgular sosyal mübadele, örgütsel vatandaşlık davranışları ve güven literatürleri bağlamında tartışılmıştır.Anahtar Sözcükler : Örgüte Güven, Yöneticiye Güven, Sosyal Mübadele, Yenilikçi Örgütsel Vatandaşlık Davranışı

Abstract:
The purpose of this study is to explore the influence of employees? trust in their organizations and their supervisors on the innovative organizational citizenship behaviors, the voluntary behaviors and efforts of employees to bring about constructive change and improvement in the work procedures and processes of the organization. To this end a survey research was conducted using two different samples. One of the samples in the study consists of pharmaceutical sales representatives working for various private sector pharmaceutical companies in the metropolitan area of the city of İzmir. The other samle consists of employees working for a public organization in Ankara. Given the centricity of trust in social exchange, trust in organization refers to the trust that the employees have for their organization as a whole, depicting the social exchange between the employee and the organization. Trust in supervisors represents the social exchange between the employees and their immediate supervisors. Trust in supervisor is assessed via notions of managerial trustworthy behavior and leader-member exchange emphasizing the role of managers in building high quality exchanges based on trust with their subordinates. The findings of the study indicated that the trust in organization mediates the relationship between trust in supervisor and the innovative organizational citizenship behavior. After controlling for self-efficacy perceptions, organizational tenure and the dyad tenure with the supervisors of the employees, trust in organization explained variance in the innovative organizational citizenship beyond trust in supervisor. The results of the study were discussed referring to the literatures of trust, social exchange and organizational citizenship behavior.Key Words : Trust in Organization, Trust in Supervisor, Social Exchange, Innovative Organizational Citizenship Behavior