Finansal varlıkların fiyatlandırılmasında etkinlik skorlarının rolü
The role of efficiency scores in capital asset pricing
Yazar: EMRAH BALKAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AYGÖREN
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Genel İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Etkinlik = Efficiency ; Finansal varlık = Financial asset ; Finansal varlık değerleme modeli = Financial asset evaluation model ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing ; Üç faktör modeli = Three factor model

Özet:
Finansal varlıkların fiyatlandırılması, beklenen getiri ve buna karşılık üstlenilen risk arasında denge kurmak isteyen yatırımcılar açısından büyük önem arz etmektedir. Hisse senedi ve portföy getirilerini etkileyen unsurları belirleme amacı taşıyan farklı varlık fiyatlama modelleri zaman içinde literatürde yerini almıştır.
Bu çalışmada finansal varlıkların fiyatlandırılmasında etkinlik skorlarının rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla büyüklük ve DD/PD oranı yanında etkinlik skorlarının hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi sanayi firmaları özelinde incelenmiştir. Bu yüzden BİST sınai endekste bulunan firmalara ait veriler kullanılmıştır. SVFM, Fama-French üç faktörlü model ve etkinlik skorlarının Fama-French üç faktörlü modele eklenmesiyle elde edilen dört faktörlü model kullanılarak elde edilen zaman serisi regresyon sonuçları karşılaştırılmıştır. Böylece etkinlik skorlarının sanayi firmalarına ait hisse senedi getirilerini açıklamadaki rolü incelenmiştir.
Yapılan analizler SVFM, Fama-French üç faktörlü model ve bu çalışmada oluşturulan dört faktörlü modelin sanayi sektöründe yer alan şirketler için geçerli olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte yapılan testler ve araştırmalar dört faktörlü modelin verilere diğer modellerden daha uygun olduğunu göstermiştir.  Böylece piyasa riskinin yanında firma büyüklüğü, DD/PD oranı ve etkinlik faktörlerinin sanayi firmalarına ait hisse senetlerinin getirilerini etkileyen anlamlı risk faktörleri olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte dört faktöre ait risk primlerinin piyasa tarafından fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular etkinlik skoru faktörünün bulunduğu dört faktörlü modeli desteklemektedir.


Anahtar Kelimeler: Varlık Fiyatlama, Etkinlik, SVFM, Fama-French Üç Faktörlü Model, BİST.

Abstract:
The pricing of financial assets is of great importance for the investors who wants to establish a balance between the expected return and the risk undertaken. Different asset pricing models which intend to determine the factors that affect stock returns and portfolio returns have taken their place in the literature in time.
In this study it is aimed to examine the role of efficiency scores in capital asset pricing. For this purpose, the effect of efficiency scores, in addition to size and BTM, on the returns of the stocks is examined in the case of industrial firms. Therefore, the data of the companies in the BİST Industrial Index was used. Time series regression results which are obtained by CAPM, Fama-French Three Factor Model and the four factor model that has been obtained by adding efficiency scores to Fama-French Three Factor Model, are compared. Thus, the role of efficiency scores on explaining the returns of stocks that belong to industrial firms is examined.
The analyses have shown that CAPM, Fama-French Three Factor Model and the four factor model which has been created in this study are valid for the firms that are in the industrial sector. In addition tests and research have shown that the four factor model is better fitted to data than other models. Thus, it is assessed that in addition to market risk, firm size, BTM and efficiency factors are significant risk factors which affect the return on stocks of industrial companies. Additionally it was determined that the four factors of risk premium are priced by the market. Consequently, the findings support the four factor model which has the efficiency score factor.


Keywords: Asset Pricing, Efficiency, CAPM, Fama-French Three Factor Model, BİST.