Diyetisyenler ve danışanlarının kolajen hakkında yaklaşımları ve bilgileri üzerine bir araştırma
Evaluation of the perception of collagen consumption by dietitians and their clients
Yazar: ELİF TUTAR HATİPOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARMİN AMANPOUR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kolajen, bağ dokusunun temel bileşeni olan bir protein olup, cilt sağlığı, eklem sağlığı, kemik sağlığı için oldukça önemlidir. Yaşlanma, beslenme yetersizlikleri, güneş ışınları, sigara ve alkol kullanımı gibi birçok etmenlerden dolayı vücuttaki kolajen sentezi azalmaktadır. Bu durumlardan dolayı takviye kolajen kullanımı son yıllarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu araştırma diyetisyenlerin ve danışanlarının kolajen kullanımı ve kolajen bilgileri ile ilgili fikirlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerini test etmek için İstanbul, Balıkesir, Hatay, Antalya illerinde 104 kadın, 51 erkek katılımcıdan oluşan toplam 155 kişinin bilgileri gönüllülük esasına dayalı olarak çevrim içi görüşmeler ile toplanmış olup bulgular literatür bilgilerinin ışığında tartışılmıştır. Araştırma sırasında kolajen kullanım bilgisine dair veri derleme formu ve kolajen hakkında bildiklerine dair veri derleme formu uygulanmıştır. Araştırmada bireylerin cinsiyetlerine göre kolajen bilgisinin karşılaştırılması sonucunda, cinsiyete göre kolajen fiyatları ve yan etkilerinin olduğunu düşünme fikirleri arasında istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin cinsiyetlerine göre kolajen kullananların bilgisinin karşılaştırılması sonucunda cinsiyete göre kullanılan kolajenin kaynağına dikkat etme durumu ve kolajen kullanım sonrası sorun yaşama durumu arasında istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin cinsiyetlerine göre kolajen kullanımı hakkındaki fikirlerinin karşılaştırılması sonucunda cinsiyete göre fikirler arasında istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin eğitim durumlarına göre kolajen kullananların bilgisinin karşılaştırılması sonucunda eğitim durumuna göre kolajen teminine dikkat etme ve kolajen kullanım sonrası sorun yaşama durumu arasında istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yapılan araştırmada bireylerin mesleklerine göre kolajen kullananların bilgisinin karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak önemli olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Çalışmaya dâhil edilen diyetisyenler ve danışanlarının tanımlayıcı özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda diyetisyenler ve danışanlarının eğitim durumu arasında istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Danışanların %40,8'ı (n=51) lisans mezunu iken, %13,6'ü (n=17) ilkokul mezunudur. Diyetisyenlerin ise %66,7 (n=20) lisans mezunu iken, %33,3'ü (n=10) lisansüstü mezunudur. Çalışmaya dâhil edilen diyetisyenler ve danışanlarının kolajen bilgisinin karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak önemli olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Diyetisyenlerin %56,7'sı (n=17), danışanlarının ise %54,4'ü (n=68) kolajen kullanmaktadır. Diyetisyenlerin %36,7'sı  (n=11) cilde faydalı olmasından dolayı ve %23,3'ü (n=7) kilo kontrolü ve sindirim sistemi düzenleyicisi olarak kullanıyorken, danışanlarının %38,4'i (n=48) cilde faydalı olmasından dolayı ve %34,4'ü (n=43) eklem yoğunluğu ve ağrı hafifletmesi için kullanmaktadır.  Diyetisyenler ve danışanlarda kolajen kullananların bilgisinin karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak önemli olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Diyetisyenlerin %17,5'si (n=3) kolajeni temin ederken güvenilir olmasına, sertifikalı olmasına ve markasına dikkat ederken, danışanların  %22,1'si (n=15) güvenilir olmasına dikkat etmektedir. Çalışmaya dâhil edilen diyetisyenler ve danışanlarının kolajen kullanımı hakkındaki fikirlerinin istatistiksel olarak önemli olmadığı bulunmuştur (p>0,05).

Abstract:
Collagen is a protein that is the main component of connective tissue and is very important for skin health, joint health and bone health. Collagen synthesis in the body decreases due to many factors such as aging, nutritional deficiencies, sunlight, smoking and alcohol use. Due to these situations, the use of supplemental collagen has become widespread in recent years. This research was conducted to examine the opinions of dietitians and their clients regarding collagen use and collagen information. To test the research data, the information of a total of 155 people, consisting of 104 female and 51 male participants, was collected through online interviews on a voluntary basis in the provinces of Istanbul, Balıkesir, Hatay and Antalya, and the findings were discussed in the light of literature information. During the research, a data compilation form regarding collagen usage information and a data compilation form regarding knowledge about collagen were applied. As a result of the comparison of collagen knowledge of individuals according to their gender in the study, it was found that there was a statistically significant difference between collagen prices and thoughts of having side effects according to gender (p <0.05). As a result of comparing the knowledge of collagen users according to the gender of individuals, it was found that there was a statistically significant difference between paying attention to the source of the collagen used and experiencing problems after collagen use according to gender (p <0.05). As a result of comparing individuals' ideas about collagen use according to their gender, it was found that there was a statistically significant difference between the opinions according to gender (p <0.05). As a result of comparing the knowledge of collagen users according to the educational level of individuals, it was found that there was a statistically significant difference between paying attention to collagen supply and experiencing problems after collagen use according to educational level (p <0.05). In the study, it was found that the knowledge of collagen users was not statistically significant (p>0.05). As a result of comparing the descriptive characteristics of the dietitians and their clients included in the study, it was found that there was a statistically significant difference between the educational status of the dietitians and their clients (p <0.05). While 40.8% (n=51) of the clients were undergraduate graduates, 13.6% (n=17) were primary school graduates. While 66.7% (n=20) of dietitians have a bachelor's degree, 33.3% (n=10) have a postgraduate degree. As a result of comparing the collagen knowledge of the dietitians and their clients included in the study, it was found that it was not statistically significant (p>0.05). 56.7% (n=17) of dietitians and 54.4% (n=68) of their clients use collagen. While 36.7% (n=11) of dietitians use it because it is beneficial for the skin and 23.3% (n=7) use it as a weight control and digestive system regulator, 38.4% (n=48) of their clients use it for the skin. because of its benefits and 34.4% (n=43) use it for joint density and pain relief. As a result of comparing the knowledge of dietitians and clients using collagen, it was found that it was not statistically significant (p>0.05). While 17.5% (n=3) of dietitians pay attention to the reliability, certification and brand of collagen when supplying it, 22.1% (n=15) of clients pay attention to its reliability. It was found that the opinions of the dietitians and their clients included in the study about collagen use were not statistically significant (p>0.05).