Onkoloji hastalarına uygulanan farklı tıbbi tedavi yöntemlerinin beslenme durumu ve kaygı düzeyi üzerine etkisi
Various medical treatments' that applied to oncology patients effects on nutritional status and anxiety levels
Yazar: KÜBRA KARA
Danışman: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Bu çalışma yeni tanı almış onkoloji hastalarına uygulanan tedavi yöntemlerinin beslenme durumları ile kaygı düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, 01 Temmuz 2014 ile 01 Ekim 2014 tarihler arasında Ankara Söğütözü Bayındır Hastanesi Onkoloji bölümüne ayaktan başvuran ve doktor tarafından yeni tanı alan 20 yaş ve üzeri 26 erkek, 24 kadın olmak üzere toplam 50 onkoloji hastası ile gerçekleştirilmiştir. Hasta dosyalarından ve hastaların takibinden elde edilen veriler (hastaların demografik özellikleri ve hastalığına ilişkin bilgileri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal parametreleri) hastaların tedavi sürecinde anket formuna kaydedilmiştir. Hastaların antropometrik ölçümleri ve bazı biyokimyasal parametreleri hasta dosyalarından alınmış, tedavi başında ve tedavi sonunda Patient-generated subjective global assessment (PG-SGA) ve 3 günlük besin tüketim kaydı yöntemleri ile hastaların beslenme durumu belirlenmiştir. Hastaların kaygı düzeylerini belirlemek için Beck Depresyon Ölçeği doktor tarafından tedavi başında ve sonunda uygulanmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 58±13.50 yıldır. Hastaların % 38.0'ı meme kanseri, % 12.0'ı akciğer kanseri, % 10.0'u kolon kanseri, % 8.0'i pankreas kanseri, % 8.0'i mide kanseri, %2.0'si karaciğer kanseri, % 6.0'sı mesane kanseri, % 8.0'itestis kanseri, % 4.0'ü larenks kanseri, % 2.0'si özefagus kanseri, % 2.0'si prostat kanseri tanısı almıştır. Hastaların % 48.0'inde kanserli hücrelerin bulundukları doku dışında doğrudan başka bir bölgeye metastazı bulunmaktadır. Hastaların % 22.0'si 1.evre, % 30.0'u 2.evre, % 16.0'sı 3.evre, % 32.0'si 4.evrededir ve % 64.0'ü operasyon geçirmiştir. Hastalara % 24.0'ü kemoterapi, % 12.0'si kemoterapi+radyoterapi  % 42.0'si cerrahi+kemoterapi, % 22.0'si cerrahi+kemoterapi+radyoterapi tedavi yöntemi uygulanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve sonunda hastaların Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması sırasıyla 27.11±4.86 kg/m2 ve 26.61±4.91 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Tedavi başlangıcında hastaların % 18.0'i, tedavi sonunda hastaların %24.0'ü iştahlarının kötü olduğunu ifade etmiştir. Komplikasyonlar arasında en sık görülen abdominal gaz (% 44.0), konstipasyon (% 36.0) ve iştah azalmasıdır (%30.0). Beck depresyon ölçeğine göre tedavi başlangıcında kadın hastaların %4.2'si, erkek hastaların % 3.8'i  ciddi depresyonda  iken; tedavi sonunda kadın hastaların % 8.3'ü, erkek hastaların % 15.4'ü ciddi depresyondadır. Tedavi başlangıcından sonuna kadar olan süreçte cinsiyete göre bu değişim istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). PG-SGA değerlendirmesine göre tedavi başlangıcında kadın hastaların % 54.2'si, erkek hastaların % 69.2'si diyetisyen müdahalesi gerektirir iken; tedavi sonunda kadın hastaların % 50.0'si, erkek hastaların % 61.5'i diyetisyen müdahalesi gerektirir olarak bulunmuştur. Tedavi başlangıcından sonuna kadar süreçte cinsiyetler arası bu değişim istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır (p>0.05). Kadın hastaların kanser tedavisine başlamadan önce 3 günlük enerji tüketim ortalaması 1127±326.52 kkal iken, tedaviye başladıktan sonra 1104±293.30 kkal olarak belirlenmiştir.Erkek hastaların ise kanser tedavisine başlamadan önce 3 günlük enerji tüketim ortalaması 1343±569.3 kkal iken, tedaviye başladıktan sonra 1166±495.9 kkal olarak belirlenmiş ve aradaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). 

Anahtar kelimeler: Kanser, beslenme, Beck Depresyon Ölçeği, malnutrisyon

Abstract:
All data (The information on patient demographics and disease, anthropometric measurements, biochemical parameters) that obtained from patient files and patient monitoring is recorded to the survey forms during treatment.  Anthropometric measurements of patients and some biochemical parameters taken from the patient's file, Nutritional status of patients was determined by the using Patient-generated subjective global assessment (PG-SGA) and 3-days food consumption record methods on the beginning and end of the treatment. Beck Depression Inventory is applied by doctor on the beginning and end of the treatment for determine the anxiety level of patients. The average age of the patients is 58±13.50 years in this study. 38.0% of patients breast cancer, 12.0% of patients lung cancer, 10.0% of patients colon cancer, 8.0% patients pancreatic cancer, 8.0% of patients gastric carcinoma, 2.0% of patients liver cancer, 6.0% of bladder cancer, 8.0% of testicular cancer, 4.0% of patients laryngeal cancer, 2.0% of patients esophageal cancer, 2.0% of patients prostate cancer were diagnosed as. In 48% of patients, there is a direct metastasis to the another area from outside their cancer tissue. Distribution of patients; 22.0% of patients are in the 1st. stage, 30.0% of patients are in the 2nd. stage, 16.0% of patients are in the 3rd. stage, 32.0% of patients are in the 4th. stageis as and 64.0% of patients has experienced surgery. 24.0% chemotherapy, 12.0% chemotherapy+radiotherapy, 42.0% surgery+chemotherapy, 22.0% surgery+chemotherapy+radiotherapy has been applied to the patients as a treatment method. The avarage Body Mass Index (BMI) of patients is determined  27.11±4.86  kg/m2 at the beginning and 26.61±4.91  kg/m2 at the end. 18.0% of patients in beginning of the treatment, 24.0% of patients in end of the treatment stated that poor appetite. The most common complications include abdominal gas (44.0%), constipation (36.0%), and decreased appetite (30.0%). According to the Beck Depression Inventory 4.2% of female patients and %3.8 of male patients is in severe depression at the beginning of treatment while 8.3% of female patients and 15.4% of male patients is in severe depression at the end of treatment. These changes were found statistically significant between the genders on period from beginning of the treatment to the end (p<0.05). According to PG-SGA 54.2% of female patients, 69.2% of male patients need a dietitian intervention at the beginning of treatment while 50.0% of female patients, 61.5% of male patients need a dietitian intervention at the beginning of treatment was founded. These changes were not found statistically significant between the genders on period from beginning of the treatment to the end (p>0.05).  Before the cancer treatment 3 days average energy consumption is 1127 ± 326.52 kcal while it is determined as 293.30 ± 1104 kcal after the treatment for female patients. Before the cancer treatment 3 days average energy consumption is 1343±569.3 kcal while it is determined as 1166±495.9 kcal after the treatment for male patients. These differences  were founded statistically significant (p<0.05).

Key words: Cancer, nutrition, Beck depression inventory, malnutrition