10-14 yaş arası adölesanların antropometrik ölçümleri ile diyet kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between anthropometric measurements and diet quality of adolescents aged 10-14 years
Yazar: EMİNE DEMİR SAYGILI
Danışman: DOÇ. DR. İREM AKOVA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Obezite = Obesity ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Çalışmamız tanımlayıcı-kesitsel araştırmadır. Amacı, seçilen dört okulda, 10-14 yaş arası öğrencilerin vücut ağırlığı, vücut yağ yüzdesi, vücut kas yüzdesi ve boy ölçümleri ile Akdeniz Diyeti uyumu ilişkisinin araştırılmasıdır.

Obezite ve fazla kiloluluğun fazla olduğu ülkemizde hem ulaşılabilir olduğu hem de sağlık faydaları açısından Akdeniz diyeti çok büyük önem taşımaktadır.

Çalışmamıza 371 kişi katılmıştır. Katılanların 188(%50,7)'i erkek, 183(%49,3)'ü kız öğrencidir. Okullar sosyoekonomik düzeylerine göre, düşük, orta ve yüksek düzey olarak üçe ayrıldı. Düşük sosyoekonomik düzey; n=114(%30,7),  orta sosyoekonomik düzey; n=150 (%40,5), yüksek sosyoekonomik düzeyi temsil eden okuldan n=107(%28,8) öğrenci katıldı. Öğrencilerin n=19 (%5,1)'si ailesinin gelir durumunu düşük, n=298(%80,3)'u orta, n=54 (%14,6)'i yüksek olarak değerlendirildi.

Çalışmamızda çocukların antropometrik ölçümleri doğum tarihlerine göre gruplar yapılarak Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi(KIDMED) puanları ile karşılaştırılmıştır. Sadece, 2008 doğumlularda kas kitlesi ile KIDMED puanları arasında anlamlı korelasyon bulunmuştur.

Gelir düzeyine göre grupların KIDMED puan ortalamaları arasında anlamlı fark vardır. Gelir düzeyi yükseldikçe KIDMED ortalaması artmaktadır.

Anne baba yaşları ile KIDMED puanları arasında anlamlı negatif korelasyon vardır. Cinsiyet, aile tipi, anne baba kronik hastalık durumu, anne baba eğitim düzeyi ile KIDMED puanları arasında anlamlı düzeyde ilişki yoktur.

Bu çalışma Akdeniz Diyeti' nin ideal diyet olduğu kanısından yola çıkılarak yapılmıştır ve bütün yaş gruplarında antropemetrik ölçümlerde Akdeniz Diyetini destekleyici bulgu bulunmamakla birlikte 2008 doğumlularda bulunmaktadır.

Abstract:
Our study is a descriptive-cross-sectional research. Its aim is to investigate the relationship between body weight, body fat percentage, body muscle percentage, height measurements, and adherence to the Mediterranean Diet among students aged 10-14 in four selected schools. For the 2022-2023 academic year, our study focused on the Samsun/Bafra region.
A total of 371 participants were included, consisting of 188 (50.7%) male and 183 (49.3%) female students. Participants were from schools categorized into low (n=114, 30.7%), medium (n=150, 40.5%), and high (n=107, 28.8%) socioeconomic status groups. Among them, 19 (5.1%) were classified as low income, 298 (80.3%) as medium income, and 54 (14.6%) as high income.
In our study, we emphasized the Mediterranean diet as a potentially effective strategy in combating obesity and promoting overall health.
Anthropometric measurements of students were compared with their Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) scores categorized by birth year. Significant differences were found only among those born in 2008, particularly regarding muscle mass and KIDMED scores.
We observed significant differences in KIDMED score averages across different income levels, indicating that adherence to the Mediterranean diet tends to increase with higher income levels.
Additionally, there were significant negative correlations between parents ages and KIDMED scores, suggesting that older parents tended to have children with lower adherence to the Mediterranean diet.
However, no significant relationships were found between KIDMED scores and gender, family type, parents chronic disease status, or parents education level.
This study supports the belief in the Mediterranean Diet as an ideal dietary model, although specific test evidence linking this diet to anthropometric measurements in all age groups was not universally observed, except among those born in 2008.