Değişken kesitli fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeden  imal edilmiş kirişlerin nonlineer titreşim analizi
Nonlinear vibration analysis of functionally graded material beams with non-uniform cross section
Yazar: SÜMEYYE SINIR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇEVİK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mekanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Kompozit kirişler = Composite beams ; Mekanik titreşim = Mechanical vibration ; Serbest eğilme titreşimleri = Free bending vibrations ; Serbest titreşimler = Free vibrations ; Zorlanmış titreşim = Forced vibration

Özet:
Değişken kesitli fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeden imal edilmiş kirişlerin nonlineer titreşim analizi yapılmıştır. Kiriş, Euler–Bernoulli kiriş teorisine göre modellenmiştir. Kirişte malzeme özellikleri eksenel olarak kuvvet yasası, üstel, trigonometrik ve polinomiyel olarak değişmektedir. Kiriş kesitinde ise lineer olarak sadece genişliğin, sadece yüksekliğin, hem genişlik hem de yüksekliğin değiştiği durumlar göz önüne alınmıştır. 

Kirişin matematik modeli Genelleştirilmiş Hamilton Prensibi kullanılarak elde edilmiştir. Lineer titreşim analizi Diferansiyel Kareselleştirme Metodu ile yapılmış, kirişin lineer doğal frekansları ve  kritik yükleri hesaplanarak mod yapılarını veren şekil fonksiyonları ve frekans–kritik yük grafikleri çizilmiştir.

Sonrasında kirişin nonlineer (doğrusal olmayan) modeli ele alınarak, Çok Zaman Ölçekli Metod (Pertürbasyon metodu) ile serbest titreşim, baskın rezonans ve parametrik rezonans analizleri yapılmıştır. 

Çalışmanın en önemli özgünlüğü de kiriş titreşim analizinde Perturbasyon metodunun Diferansiyel Kareselleştirme Metodu ile birlikte kullanılması olmuştur.

Herhangi bir yüklemenin olmadığı serbest titreşim durumunda yapılan analiz ile kirişin nonlineer doğal frekansları elde edilmiştir. Dış zorlama altındaki kirişin baskın rezonans analizi yapılmış ve genlik–faz modülasyon denklemleri elde edilmiştir. Düzgün rejim çözümleri yapılarak sistemin kararlılık analizi yapılmıştır. Parametrik eksenel zorlama altındaki kirişin parametrik rezonans analizi yapılmıştır. Genlik–faz modülasyon denklemleri elde edilerek düzgün rejim çözümleri ile kararlılığı incelenmiştir. Basit çözümün kararlı ve kararsız olduğu bölgeler belirlenmiştir. Hem dış zorlama hem de parametrik zorlama altında kirişin frekans–tepki grafikleri çizilmiştir.

Abstract:
Nonlinear vibration analysis of axially functionally graded material variable cross-section beams is performed. The beam is modeled according to Euler–Bernoulli beam theory. The beam material properties vary axially along the beam according to power law, exponential law, trigonometrically and polynomially. Three different cases are considered for the beam cross-section: linear variation of the width, linear variation of the height, and simultaneous variation of the width and height.

The mathematical model of the beam is obtained using Generalized Hamilton's Principle. Linear vibration analysis is carried out via the Differential Quadrature Method; linear natural frequencies and critical loads of the beam are calculated, and mode shapes and frequency–critical load graphs are obtained.   

The nonlinear model of the beam is analyzed using Method of Multiple Scales (Perturbation Method) and the free vibration, primary resonance and parametric resonance analyses are carried out.  

The most significant novelty of the present study is that the perturbation method is applied to the beam vibration analysis integrated with the DQM.

The nonlinear natural frequencies of the beam are obtained for free vibration where there is no loading. Primary resonance analysis of the beam subject to external excitation is done and frequency-phase modulation equations are obtained. Stability analysis is carried out by determining the steady-state solutions. Parametric resonance analysis of the beam under axially parametric excitation is performed. Stability of the steady-state solutions are investigated by deriving amplitude-phase modulation equations. The stable and unstable regions of the trivial solution are determined. Frequency-response graphs of the beam are obtained both for external excitation and for parametric excitation.