Türkiye'de sinema profesyonellerinin sinemasal mekân belirleme yaklaşımlarının incelenmesi
Investigating the setting determine approaches of the cinema professionals in Turkey
Yazar: EBRU ANIL
Danışman: DOÇ. DR. E. GİZEM UĞURLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Film yapımcılığı = Film production ; Mekan = Space ; Mekan tercihleri = Spatial preferences ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Bu araştırma, film yapım çalışmasındaki mekân belirleme sürecine odaklanmaktadır. Türkiye'de 2000-2020 yılları arasında film üretimde bulunan profesyonellerin mekân belirleme yaklaşımları incelenmektedir. Sinema profesyonellerinin sinemasal mekâna yaklaşımları; gerçek mekân, stüdyo mekân, özel görsel efekt ile oluşturulan mekân ve kurgusal mekân türleri arasındaki tercihlerin nasıl yapıldığı ve gerçek mekân belirleme yaklaşımlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması uygulanmıştır. Uzmanlaşmış sektör çalışanlarından senarist, yönetmen ve yapımcı unvanlarına sahip on sekiz katılımcı ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Veri toplamak için yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Mekân belirleme sürecinde etkin olan üç meslek grubunun mekâna yaklaşımı, mekân türü kararı ve gerçek mekân belirleme yaklaşımlarındaki benzerlikler ve farklılıklar bulgulanmıştır. Araştırma sonucunda, mekân türleri arasından ağırlıklı olarak gerçek mekânın tercih edildiği, diğer mekân türlerinin nadiren kullanıldığı ve gereklilik hallerinde tercih edildiği tespit edilmiştir. Gerçek mekân belirleme sürecinde iki boyut ortaya çıkmaktadır: yaratıcı kararlar ve maddi faktörler. Filme özgü olan yaratıcı kararlar; atmosfer, karakter ve hikâye yapısıdır. Bu unsurların yanında, filmin bütçesi ve gerçek mekânın lojistik şartları maddi boyutları oluşturmaktadır. Söz konusu unsurların gerçek mekân belirleme yaklaşımında öne çıkan dinamikler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research, focuses on the process of determining the setting in the filmmaking work. Between 2000 and 2020, the setting determination approaches of the professionals who are producing films in Turkey are examined. It aims to reveal cinema professionals' approaches to cinematic space; how preferences are made between location, studio, space created with special visual effects and fictional setting types, and to reveal the dynamics in location determination approaches. A case study was applied from qualitative research methods. Face-to-face interviews were conducted with eighteen participants, who are among the specialized sector workers, who have the titles of screenwriter, director and producer. Semi-structured interview technique was used to collect data. Similarities and differences were found in the cinematic spcace approach, the setting type decision and the location determination approaches of the three professional groups active in the setting determination process. As a result of the research, it has been determined that location are mostly preferred among setting types, other setting types are rarely used and preferred when necessary. In the process of determining location, two dimensions arise: creative decisions and material factors. Creative decisions that are unique to the movie; atmosphere, character and story structure. In addition to these elements, the budget of the film and the logistical conditions of the location constitute material dimensions. These elements have been found to be prominent dynamics in the location determination approach.