Yumurtacı tavuklarda solunum sistemi lezyonları üzerine patolojik ve mikrobiyolojik incelemeler
Pathologic and microbiologic investigations on respiratory system lesions of laying hens
Yazar: ÖZGÜR ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. HÜDAVERDİ ERER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
6. ÖZETSÜ Sağlık Bilimleri EnstitüsüPatoloji (VET) Anabilim DalıDOKTORA TEZİ/KONYA-2006Özgür ÖZDEMİRDanışmanProf. Dr. Hüdaverdi ERERYumurtacı Tavuklarda Solunum Sistemi Lezyonları Üzerine Patolojik veMikrobiyolojik İncelemelerBu çalışmada, Konya ve çevresindeki yumurtacı tavuk işletmelerinde solunumsistemi problemi olan ya da enfeksiyonu geçirmiş sürülerden elde edilen hayvanların tümsolunum sistemi organları patolojik ve mikrobiyolojik açıdan incelenerek, lezyonların ilgilisistemdeki dağılımları, karakteri ve mikrobiyolojik sonuçlarla ilişkisinin ortaya konulmasıamaçlandı.Çalışmada 33 kümesten 192 adet tavuk toplanarak nekropsileri yapıldı. Patolojik veimmunohistokimyasal incelemeler için burun, infraorbital sinuslar, larinks, trake, akciğer vehava keseleri ile mikrobiyolojik incelemeler için de trake, akciğer, kalp, karaciğer vedalaktan parçalar alındı. Histopatolojik incelemelerde epitel ve propriyadaki lezyonlar hafif(+), orta (++) ve şiddetli (+++) derecelerde olmak üzere ayrı ayrı skorlandı.Çalışmada kaydedilen makroskobik bulguların, tüm solunum sistemienfeksiyonlarında görülen genel bulgular olduğu, bunlardan mukozalardaki toplu iğne başıbüyüklüğünde beyazımsı renkte kabarık lezyonların propriyadaki şiddetli (+++) lenfoidhücre infiltrasyonu ile lenfoid hiperplaziyi yansıttığı görüldü. İncelenen organlarınlümenlerinde rastlanan kazeöz kitlelerin histopatolojik incelemelerde fibrinopurulent eksudatolduğu ve hava keselerinde kazeöz eksudat görülen hayvanlarda bu lezyonun Mycoplasmagallisepticum ve E.coli enfeksiyonu ile ilişkili olabileceği düşünüldü.72İmmunoperoksidaz boyamalarda 33 kümesin 20'sinde Mycoplasma gallisepticum ve3'ü bunlarla birlikte olmak üzere 5'inde Infectious bronchitis virus pozitif reaksiyon tespitedildi.Klinik, makroskobik, mikroskobik, immunoperoksidaz ve mikrobiyolojik incelemelersonucunda 33 kümesin 20'sinde (%60.6) CRD, 5'inde (%15.2) IB, 3'ünde (%9.1) tavukkolerası, 11'inde (%33.3) stafilokok enfeksiyonu, 2'sinde (%6.1) streptokok enfeksiyonu,2'sinde (%6.1) E.coli enfeksiyonu, 1'inde (%3) ND, 2'sinde (%6.1) Marek hastalığı, 1'inde(%3) Gut, 1'inde (%3) Klebsiella pneumonia enfeksiyonu ve 1'inde (%3) amiloidozis tespitedildi.Araştırmada klinik, patolojik ve mikrobiyolojik bulgular değerlendirildiğinde geneldemiks enfeksiyonların görüldüğü, sekonder etkenlerin enfeksiyona katılma dönemlerine görelezyonların arttığı veya primer lezyonların maskelendiği, korunma veya tedavi amaçlıantibiyotik kullanımının mikrobiyolojik sonuçları olumsuz etkilediği görüldü. Bu türenfeksiyonlarda klinik ve patolojik bulgularla teşhiste zorlanıldığı, etkenlerin dokulardakivarlığının ortaya konulmasını sağlayan immunoperoksidaz boyama ile PCR gibi tekniklerinkullanılmasının gerektiği kanısına varıldı.Saha çalışmalarında mikrobiyolojik ekimlerde izole edilen mikroorganizmalarınhastalıkla ilgili olup olmadığının anlaşılabilmesi için mutlaka klinik ve patolojik bulgularlabirlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünüldü.Poliklonal antikor bazlı immunoperoksidaz boyamalarda pozitif reaksiyonların aşılıve/veya enfekte ayırımında yanlış yorumlanabileceği, doğru neticelerin ise monoklonal bazlıantikorların kullanılmasıyla sağlanabileceği kanısına varıldı.73

Abstract:
7. SUMMARYPathologic and Microbiologic Investigations on Respiratory System Lesions of LayingHensIn this study, laying hens survived or having respiratory disease were obtained frompoultry houses in the Konya area. Samples taken from respiratory organs were investigatedmicrobiologically and pathologically. The objective of this study was thereby to determinethe distribution, characteristics and microbiological relationship of lesion in relevant organs.A total of 196 hens from 33 poultry houses were collected for necroscopicinvestigation and samples were taken from nose, infraorbital sinus, larynx, trachea, lung andair sacs for pathological and immunohistochemical examinations. Also, in order to performmicrobiological investigations, samples were collected from trachea, lung, liver, heart andspleen. In histopathological investigations, lesions in the epithelia and propria were scored asmild (+), moderate (++) and severe (+++).All observed macroscopic lesions were found as common findings of respiratorydiseases. The pin-head sized, whitish coloring and bulgy lesions were found to be severe(+++) lymphocytic infiltration and lymphoid hyperplasia by histopathological examinations.The caseous masses in the lumens of the investigated organs were determinated asfibrinopurulent exudate by histopathological investigations. Caseous exudate observed in airsacs were thought to be might related with Mycoplasma gallisepticum and Escherichia coliinfections.In immunoperoxidase staining, the positive reactions were observed out of 33 poultryhouses, in 20 Mycoplasma gallisepticum and 5 Infectious bronchitis virus, those of 3 weretogether with Mycoplasma gallisepticum.Clinical, macroscopical, microscopical, microbiological and immunoperoxidaseinvestigations showed that Chronic respiratory disease in 20 cases (%60.6), Infectiousbronchitis in 5 cases (%15.2), Infectious cholera in 3 cases (%9.1), Staphylococcus infectionin 11 cases (%33.3), Streptococcus infection in 2 cases (%6.1), E. coli infection in 2 cases(%6.1), Newcastle disease in 1 cases (%3), Marek disease in 2 cases (6.1), gout in 1 cases(%3), Klebsiella pneumonia infection in 1 cases (%3) and amyloidosis in 1 cases (%3) wereobserved out of 33 poultry houses.Clinical, pathological and microbiological findings of this study indicated that mixinfections and lesions were generally observed. Based on the participation of secondaryagents, lesions were become more severe and/or primary lesions might be masked. It wasalso found that antibiotic administration for protection and treatment affected the74microbiological results. It was concluded that the diagnoses of mix infection was difficultonly with clinical and pathological findings. Therefore the using of such techniquesimmunoperoxidase staining and Polymerase Chain Reaction (PCR) methods were needed inthese cases.It is suggested that in field investigations, microbiological results were have to beevaluated with clinical and pathological findings together to understand whether theybecame the disease or not.Positive reactions obtained by polyclonal antibody based immunoperoxidase stainingmethods may not distinguish either vaccination or infection. Therefore, it is suggested to usemonoclonal antibody based techniques for the correct results.75