Abdominal cerrahi sonrası yoğun bakımda takip edilen hastalarda ultrasonografiyle rektus abdominis kas kalınlığının ölçümü ile yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ve mortalite arasındaki ilişki
The relationship between the measurement of rectus abdominis muscle thickness by ultrasound in patients monitored in the intensive care unit after abdominal surgery and the duration of stay and mortality in the intensive care unit
Yazar: TUĞÇE BAYER
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA SULTAN ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç. Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği'nde abdominal cerrahi sonrası yoğun bakımda takip edilen hastaların Rektus abdominis kas kalınlığının ultrasonografik ölçümü ile yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri ve mortalite arasındaki olası karmaşık ilişkiler ağının çok yönlü olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem. Bu tez çalışmasında, 1 Eylül 2020-30 Ekim 2021 tarihleri arasında 1 yıl süreyle Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) takip edilen 83 hastanın verileri analize dâhil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), vücut kitle indeksi (kg/m2) (VKİ), ek hastalıkları, APACHE II skoru, SOFA skoru, serum albümin düzeyi, yoğun bakım ünitesinde yatış süresi, taburculuk şekli (canlı veya eksitus), mekanik ventilasyon (MV) süresi, abdominal cerrahi işlemin ne olduğu ve abdominal cerrahi sonrası postoperatif hastalarda hastanemiz yoğun bakım ünitesi takipleri sırasında rutin olarak kayıt edilmiş olan yoğun bakım kabulü 0-24. saat ve 24-72. saatinde Rektus abdominis kas kalınlığının ultrasonografi ile ölçüm değerleri analiz edilmiştir. ORAKK (ortalama rektus abdominis kas kalınlığı) ve VKİ/ORAKK ile cinsiyet, yaş, ek hastalık, VKİ, MV uygulanıp uygulanmaması, MV süresi, serum albümin düzeyi, APACHE II skoru, SOFA skoru, YBÜ'nde yatış süresi, YBÜ mortalitesi, uygulanan cerrahi işlem arasındaki ilişki analiz edilmiştir. 
Bulgular. Hastaların yaş ortalaması 64,4±12,3 ve %53'ü erkektir. Hastaların %41'i GİS kanseri nedenli cerrahi sonrası postoperatif dönemde YBÜ'ne kabul edilmiştir. Hastaların %89,2'sinde en az bir komorbid hastalık mevcuttur. YBÜ'nde geçirilen ortalama yatış süresi 4,9±6,4 gündür. Hastaların %37,3'ü mekanik ventilasyon uygulamış olup, bu hastalarda ortalama mekanik ventilasyon süresi 4,9±8 gündür. Hastaların VKİ ortalaması 27,7±5,1 kg/m²'dir. Hastaların 0-24. saatte ve 24.-72. saatte RAKK ortalaması birbiri ile aynı olup ORAKK 11±2,7 mm'dir. Hastaların 0-24. saatte ve 24.-72. Saatte VKİ/RAKK oranları da birbiriyle aynı olup VKİ/ORAKK 2,6±0,7 kg/m²/mm'dir. Kadınların VKİ/ORAKK ortalaması erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptandı. Yaş ile ORAKK düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. Ayrıca yaş ile VKİ/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. VKİ ile ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. MV varlığı ve süresi ile ORAKK değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, MV uygulanan bireylerin VKI/ORAKK değeri, MV uygulanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Ek hastalık varlığı ve YBÜ yatış süresi ile ORAKK ve VKİ/ORAKK değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hayatta kalamayan hastaların ORAKK ortalaması sağ kalanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p<0,001). Ayrıca hayatta kalamayan hastaların VKI/ORAKK ortalaması sağ kalanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). APACHE II skoru ile VKI/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. Ayrıca ilk 24 saatteki ve 24.-72. saatteki SOFA skoru ile ortalama VKI/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. İlk 24 saatteki ve 24.-72. saatteki serum albümin düzeyi ile ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde VKİ/ORAKK düzeyi arasında ise negatif yönde her ikisi için de orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. Çalışmamızda VKI/ORAKK skorunun mortaliteyi kestirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır(p:0,001). VKI/ORAKK skorunun mortaliteyi belirlemede cut-off değeri 3,09 alındığında duyarlılık %100,0 seçicilik %100,0 pozitif prediktif değer 100,0 negatif prediktif değer ise 100,0 saptanmıştır. Çalışmamızda ORAKK skorunun mortaliteyi kestirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır(p:0,001). ORAKK skorunun mortaliteyi belirlemede cut-off değeri 8 alındığında duyarlılık %100,0 seçicilik %100 pozitif prediktif değer 70,5 ve negatif prediktif değer ise 96,0 saptanmıştır.
Sonuç. Abdominal cerrahi sonrası Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatışı yapılan hastalarda RAKK ve VKİ/RAKK ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulunmuşken, RAKK ve VKİ/RAKK ile YBÜ yatış süreleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 
Anahtar Kelimeler. Yoğun Bakım, Rektus abdominis kas kalınlığı, Ultrasonografi, Mortalite, Postoperatif

Abstract:
Aim. In this study, it was aimed to evaluate the possible complex relationship network between the ultrasonographic measurement of the rectus abdominis muscle thickness and the length of stay in the intensive care unit and mortality in the patients followed in the intensive care unit after abdominal surgery at the Health Sciences University Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital, Department of Anesthesiology and Reanimation Clinic.
Material and Methods. In this thesis study, the data of 83 patients who were followed up in the Intensive Care Unit (ICU) between September 1, 2020 and October 30, 2021 were included in the analysis. Demographics of patients (age, gender), body mass index (kg/m2) (BMI), comorbidities, APACHE II score, SOFA score, serum albumin level, length of stay in the intensive care unit, form of discharge (live or dead), duration of mechanical ventilation, abdominal surgery procedure and the measurement values of the rectus abdominis muscle thickness by ultrasonography were analyzed in the postoperative 0-24 and 24-72 hours of admission to the intensive care unit, which were routinely recorded during the intensive care unit follow-ups of our hospital after abdominal surgery. The relationship between the mean Rectus Abdominis Muscle Thickness (RAMT) and BMI/RAMT with gender, age, comorbidities, BMI, application of mechanical ventilation (MV) or not, MV duration, serum albumin level, APACHE II score, SOFA score, duration of stay in the ICU, ICU mortality, and performed surgical procedure has been analyzed.
Results. The demographic characteristics of the patients were as follows: the average age was 64.4±12.3, with 53% being male. Of the patients, 41% were admitted to the Intensive Care Unit (ICU) in the postoperative period following gastrointestinal system (GIS) cancer surgery. Additionally, 89.2% of the patients had at least one comorbid condition. The average length of stay in the ICU was 4.9±6.4 days. Regarding ventilatory support, 37.3% of the patients underwent mechanical ventilation (MV), with an average duration of 4.9±8 days for these individuals. The average Body Mass Index (BMI) of the patients was 27.7±5.1 kg/m². The mean Rectus Abdominis Muscle Thickness (RAMT) at 0-24 hours and 24-72 hours were the same, with an average of 11±2.7 mm. Similarly, the BMI/RAMT ratios at 0-24 hours and 24-72 hours were consistent, with an average of 2.6±0.7 kg/m²/mm. The average BMI/RAMT ratio for females was statistically significantly higher than for males. A low-level negative correlation was observed between age and RAMT level. Additionally, a low-level positive correlation was found between age and BMI/RAMT ratio. A moderate positive correlation was identified between BMI and RAMT level. There was no significant relationship between the presence and duration of MV and RAMT value. However, individuals who underwent MV had a statistically significantly higher BMI/RAMT ratio compared to those who did not. No statistically significant relationship was found between the presence of additional diseases and the length of ICU stay with RAMT and BMI/RAMT values. It was observed that the average RAMT was significantly lower in non-surviving patients compared to surviving ones (p<0.001). Additionally, the average BMI/RAMT ratio was found to be significantly higher in non-surviving patients than in surviving ones (p<0.001). A positive low-level correlation was found between the APACHE II score and BMI/RAMT ratio. Furthermore, a moderate positive correlation was identified between the SOFA score in the first 24 hours and 24-72 hours and the average BMI/RAMT ratio. A positive correlation was observed between the serum albumin level in the first 24 hours and 24-72 hours and RAMT level. Conversely, a negative correlation was found between the serum albumin level and BMI/RAMT ratio, with both correlations being at a moderate level of statistical significance. Our study demonstrated that the BMI/RAMT score is statistically significant in predicting mortality (p:0.001). When a cut-off value of 3.09 was taken for the BMI/RAMT ratio, the sensitivity was 100.0%, specificity was 100.0%, positive predictive value was 100.0%, and negative predictive value was 100.0%. Similarly, our study showed that the RAMT score is statistically significant in predicting mortality (p:0.001). When a cut-off value of 8 was taken for RAMT, the sensitivity was 100.0%, specificity was 100%, positive predictive value was 70.5%, and negative predictive value was 96.0%.
Conclusions. After admission to the Intensive Care Unit (ICU) following abdominal surgery, a significant relationship was identified between (RAMT) and BMI/RAMT ratio with mortality. However, no significant relationship was found between RAMT and BMI/RAMT ratio with the length of ICU stay.
Keywords. Intensive Care, Rectus abdominis muscle thickness, Ultrasonography, Mortality, Postoperative