Bir kumaş boyama tesisinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analizi yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the environmental impacts of a fabric dyeing mill with life cycle assessment
Yazar: İSLAM FURKAN HIZ
Danışman: DOÇ. DR. ADEM YURTSEVER ; DOÇ. DR. AFŞIN YUSUF ÇETİNKAYA
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Bilimleri ve Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzde tüketim her geçen gün artmakta ve doğal kaynaklar hızla azalmaktadır. Sanayileşmenin de artması ile beraber çevre kirliliği büyük bir sorun haline gelmiştir. Tekstil sanayi de kaynak kullanımının en yoğun olduğu ve çevresel kirletici yükü yüksek bir endüstri olarak öne çıkmaktadır. Çevresel kirliliğin hesaplanabilmesi ve değerlendirilerek önüne geçilebilmesi için bir çok farklı yöntem bulunmaktadır. Yaşam Döngüsü Analizi bir ürünün hammadde elde ediliş sürecinden kullanım sonrası atık yönetimi işlemlerine kadar tüm süreci ele alıp çeşitli etki kategorileri bakımından incelenmesine olanak sağlayan bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.
Bu tez çalışmasında bir örgü kumaş boyama tesisinin çevresel etkileri kapıdan kapıya yaklaşım ile Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) yöntemiyle hesaplanmıştır. Hesaplama ve analizleri yaparken SimaPro  yazılım programının 8.2.3.0 sürümü kullanılmıştır. Tesisten kaynaklanan kirlilik YDA ile değerlendirilmiştir.  Bunun yanısıra tesisin boyar madde, tuz kimyasal madde kullanımını %25 azaltması ve tüm makine ekipmanları yeni teknoloji olanları ile yenilemesi mevcut duruma alternatif senaryolar olarak belirlenmiş ve YDA ile bu senaryolar karşılaştırılmıştır. YDA ile 18 farklı etki kategorisi ile ilgili hesaplamalar yapılmış olup tesisin  Küresel ısınma etki kategorisi olarak 701,3 kg CO2 eşdeğeri katkı sağladığı, tatlı su ötrofikasyonu açısından 2,9 kg Fosfor eşdeğeri kirliliğe sebep olduğu ortaya konmuştur. Senaryoların karşılaştırılmasının sonuçlarına bakıldığında 3 farklı senaryonun farklı etki kategorilerinde çevresel açıdan daha iyi sonuçlar verdiği sonucuna varılmıştır. Tatlısu ötrofikasyonu, deniz ötrofikasyonu, tatlısu ekotoksisitesi ve deniz ekotoksisitesi gibi etki kategorilerinde makine ekipmanların son teknoloji ile yenilendiği senaryo daha çevreci olarak öne çıkarken boyar madde, tuz  ve kimyasal kullanımının azaltıldığı senaryonun mevcut işletme şartlarına göre çevresel açıdan bir iyileştirme getirmediği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, consumption is increasing day by day and natural resources are rapidly decreasing. Environmental pollution has become a big problem with the increase in industrialization. Textile industry stands out as an industry that the most intensive use of resources and high environmental pollutant load. There are many different methods to calculate and evaluate environmental pollution and to prevent it. Life Cycle Assessment Analysis stands out as a method that allows a product to be examined in terms of various impact categories by considering the entire process from raw material acquisition to post-use waste management processes.
In this thesis, the environmental impacts of a knitted fabric dyeing plant were calculated using the door-to-door approach and the Life Cycle Assessment Analysis (LCA) method. The 8.2.3.0 version of the SimaPro software program was used while performing the calculations and analyzes. The pollution originating from the facility has been evaluated by LCA. In addition, reducing the use of dyestuff, salt and chemicals by 25% and renewing all machinery equipment with new technology were determined as alternative scenarios to the current situation and these scenarios were compared with LCA.Calculations were made on 18 different impact categories by LCA. It was determined that the facility contributed 701.3 kg CO2 equivalent as the Global warming effect category, and 2.9 kg Phosphorus equivalent pollution in terms of fresh water eutrophication has been revealed. Looking at the results of the comparison of the scenarios, it was concluded that 3 different scenarios gave better environmental results in different impact categories. While the scenario in which machinery and equipment is renewed with the latest technology in impact categories such as freshwater eutrophication, marine eutrophication, freshwater ecotoxicity and marine ecotoxicity stands out as more environmentally friendly, it has been concluded that the scenario in which the use of dyestuff, salt and chemical is reduced does not bring an environmental improvement compared to the current operating conditions.