Öğretmen adaylarının fen öğrenme becerisi, fen okuryazarlığı ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması
Examination of the relationship between prospective teacher's attitudes towards science learning skills, science literacy and social scientific issues
Yazar: CAN YOLAGİDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EVRİM URAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Teknoloji ve bilimin hızla ilerlediği 21. yüzyılda bilimde meydana gelen yeni gelişmeler insan hayatını önemli ölçüde etkilemektedir. Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmelerin insan hayatını etkilemesi, insanı temel ögesi olarak kabul eden eğitim sisteminin de gelişmesi demektir. Bilim ve teknolojiye ayak uydurabilmek ve çağın bir adım daha ilerisinde olmak için ülkeler eğitim sistemlerini yeniden yapılandırmaktadır. Ülkemizde de 2004 yılından beri eğitim programlarında köklü değişikliklere gidilmekte ve eğitim programları çeşitli zamanlarda ihtiyaca göre değiştirilmektedir. Öğrencilerin bilimi anlama, bilim yapma, fen ile ilgilenme becerilerinin artması temel amaçlar haline gelmiştir. Bu bağlamda ülke olarak, her bireyi bilimsel okuryazarlığa ve fen okuryazarlığına sahip bireyler olarak yetişmek amaçlanmıştır.
Toplumun ihtiyaçları her geçen gün değişmekte, değişen bu ihtiyaçlara ayak uydurmak için bilim ve teknoloji de aynı doğrultuda ilerlemektedir. Toplum ve bilimin etkileşimi ile birlikte hem toplumu hem de bilimi ilgilendiren konular yani sosyobilimsel konular ortaya çıkmıştır. Sosyobilimsel konulara ilişkin görüşlere kişilerin eğitim durumu ile beraber, kültürel, dini, siyasi vb. durumların da etki ettiği düşünülmektedir. Sosyobilimsel konuların anlaşılabilmesi ve bu tür konulara yönelik kararlar verilebilmesi için bireylerin bilinçli, eğitimli, tartışabilen, fen öğrenme becerisine sahip, fen okuryazarı kişiler olarak yetiştirilmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının fen öğrenme becerisi, fen okuryazarlığı ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarını belirlenen değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Araştırmanın evrenini 2016-2017 Eğitim Öğretim yılı Bahar döneminde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 496 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden rastgele seçilen 199 fen bilgisi ve 233 sınıf öğretmeni adayı olmak üzere toplam 432 öğretmen adayı oluşturmaktadır.
Araştırmada öğretmen adaylarının fen öğrenme becerisini ölçmek amacıyla Chang ve ark. (2011) tarafından geliştirilmiş olup, Şenler (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan kullanılan Fen Öğrenme Becerisi Ölçeği, fen okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla Laugksch ve Spargo (1996) tarafından geliştirilip, Duruk (2012) tarafından Türkçeye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılan Temel Fen Okuryazarlık Testi, sosyobilimsel konulara ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla Topçu (2010) tarafından geliştirilen  Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının fen öğrenme becerileri, fen okuryazarlığı ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarında bazı değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca fen öğrenme becerisi arttıkça fen okuryazarlık düzeylerinin ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının arttığı, fen öğrenme becerisi azaldıkça fen okuryazarlık düzeylerinin ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının azaldığı anlaşılmıştır.

Abstract:
New developments in science in the 21st century when technology and science are advancing rapidly, considerably affect human life. The rapid development of science and technology to influence human life means the development of the educational system, which regards human as the basic element. Countries restructuring their education systems in order to keep pace with science and technology and to be one step ahead of the time. There have been drastic changes in the education programs and education programs have been designed depending upon the needs at various times in our country since 2004. It is essential that students understand science, make science and increase their science learning skills. In this regard, our country aims to raise individuals with scientific and science literacy.
The requirements of society are changing day by day, and science and technology are moving in the same direction to keep in line with these changing needs. Along with the interaction of society and science, issues related to both society and knowledge, namely sociopolitical issues, have emerged. The educational status of the people, culture, religion, politics etc have an impact upon on socio-scientific issues. It is of paramount significance to educate individuals who are conscious, educated, debatable, and science-literate so that socioscientific issues can be understood and decisions can be made on such matters. Hence, this research aims to explore prospective classroom and science teachers' attitudes towards science learning skills, science literacy and socio-scientific issues depending upon several variables and to examine the relation between them.
The research was carried out with 496 prospective teachers who study at Kahramanmaras Sutcu Imam University Faculty of Education during the spring term of 2016-2017 academic year. The research sample holds a total of 432 prospective teachers, 199 of whom are prospective science teachers while 233 of them are prospective classroom teachers. 
The research employed four data collection tools. 'Personal Information Form' developed by the researcher in order to determine participants' demographic characteristics; 'Scientific Learning Skill' was developed by Chang et al. (2011) and adapted to Turkish by Şenler (2014) so as to measure the science learning skills of prospective teachers; 'Test of Basic Scientific Literacy" was developed by Laugksch and Spargo (1996) to determine prospective teachers' science literacy levels. The test, Turkish adaptation of which was conducted by Duruk (2012), was analyzed for validity and reliability and 'Socio-Scientific Issues Attitude Scale' developed by Topçu (2010). The research data were analyzed through use of the statistical package program.
Research results have revealed significant differences between prospective teachers' attitudes towards science learning skills, science literacy and socio-scientific issues depending on several variables. Furthermore, it has been determined that as science learning skills increased, attitudes towards science literacy and socio-scientific issues also increased, and as science learning skills decreased, attitudes toward science literacy and socio-economic issues decreased as.