Karşılaştırmalı tarihsel sosyoloji perspektifinde Avrupa ve Türk modernlikleri
European and Turkish modernities in the perspective of comparative historical sociology
Yazar: ORÇUN GİRGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ÇETİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kurumlar Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Avrupa ülkeleri = European countries ; Karşılaştırmalı sosyoloji = Comparative sociology ; Kültür sosyolojisi = Cultural sociology ; Modern devlet = Modern state ; Modernizm = Modernism ; Modernleşme = Modernization ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology ; Türkler = Turks

Özet:
Bu çalışma, modernliğin doğuşunu, geçirdiği evreleri ve günümüzdeki durumunu tarihsel sosyolojik bir perspektif içinde çözümlemeye çalışmakta, bu analizi Avrupa ve Türkiye'deki modernlik deneyimlerinin karşılaştırılması temelinde gerçekleştirmektedir. Modern toplumun hangi temeller üzerinde kurulu olduğu ortaya konularak, modernliğe yön veren ilkeler çeşitli insan sahalarına etkileri bağlamında analiz edilmektedir. Modernliğin kendine özgü bir insanlık durumu olduğu iddia edilirken, bu çerçevede, kapitalizm ile modernliğin ayrı fenomenler olduğu, kapitalizmin ekonomik modernliğin özgül bir biçimine karşılık geldiği gösterilmektedir. Tarihte ilk defa Batı Avrupa'da ortaya çıkması nedeniyle, modernliğin bir Batı projesi, Batı dışı toplumların modernleşmelerinin de bir Batılılaşma hareketi olduğu yaklaşımına çoklu modernlikler perspektifiyle karşı çıkılmakta, farklı modernliklerin de var olduğu iddiası Türk modernlik projesi ekseninde ortaya konulmaktadır. Bu kapsamda, Avrupa ve Türkiye'deki modernlik deneyimleri benzerlikleri ve farklılıklarıyla modernliğin üç temel sahası olan politik, ekonomik ve kültürel sahalardaki gelişmeler ışığında karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. İki coğrafi bağlamda, modernliğin geçirdiği inşa, kurumsallaşma ve gerileme aşamaları tarihsel süreç içinde tartışılmakta ve Avrupa ve Türk modernliklerinin bugün ulaştığı durum modernliğin gerilemesi iddiası çerçevesinde açıklanmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
This study aims at analyzing the emergence and the development of modernity and also its contemporary era within the historical-sociological perspective. This analysis is achieved on the comparision of the experiences of modernity in European and Turkish contexts. First, the foundations of modern society are revealed and then secondly the principles that direct modernity are analyzed with regard to their relations to basic human spheres. While it is argued that modernity is a human condition on its own, it is also argued in this respect that modernity and capitalism are separate phenomena; it is shown that capitalism refers to a specific model of economic modernity. Since modernity originally emerged in the West, many observers called the modernization processes of non-western societies Westernization and in this thesis it is argued against this understanding by advocating the theory of multiple modernities. It is in this respect that Turkish modernity provides an important model in order to conceptualize that there are different modernities. Within this scope, the experiences of modernity in Europe and Turkey are compared with regard to the developments within the three basic human spheres; politics, economy and culture. In these two geographical contexts the construction, institutionalization and regression of modernity are discussed within the historical perspective and as a conclusion the contemporary era of European and Turkish modernities is explained according to an argument which sees a regression in the recent history of modernity.