İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel modelleme etkinlikleri kapsamında matematiksel yaratıcılıklarının incelenmesi
Investigation of mathematical creativity of primary school mathematics teacher candidates in the scope of mathematical modeling activities
Yazar: ŞULE DOĞA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ARZU ARI
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Araştırma 28/10/2022 tarihli, E-10017888-302.99-315704 sayılı etik kurul onayının 
alınmasıyla uygulanmaya başlamıştır.
Araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel 
modelleme etkinliklerindeki çözümleri ve hazırladıkları matematiksel modelleme 
etkinliğinin, yaratıcılığın akıcılık, esneklik, orijinallik ve aşamalılık alt boyutları 
bakımından incelenmesidir. Araştırmada bütünsel bir yaklaşım benimsenerek nitel 
araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını bir 
devlet üniversitesinin İlköğretim Matematik Öğretmenliği programındaki öğretmen 
adayları oluşturmaktadır. Değerlendirme öncesinde matematik öğretmen adaylarından 
oluşan ve Matematik Eğitiminde Modelleme dersini alan grup üzerinden basit seçkisiz 
örnekleme yöntemiyle yirmi öğrenci gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Bireysel 
olarak yaratıcılıklarını incelemek için tüm katılımcılara aynı modelleme etkinlikleri 
uygulanmıştır. Modelleme etkinlikleri sonrasında öğretmen adaylarından bireysel olarak 
modelleme etkinliği oluşturulması istenmiştir. Öğretmen adaylarına uygulanan ve 
sonrasında onların hazırlamış oldukları matematiksel modelleme etkinlikleri 
matematiksel yaratıcılık düzeyleri açısından değerlendirilmiştir. Matematiksel yaratıcılık 
düzeyleri değerlendirilirken İlköğretim Matematik öğretmen adaylarının üretmiş 
oldukları fikirlerin sayıca çokluğu ve hedefe göre ilerlemeleri (akıcılık), çözüme giderken 
alternatif geliştirmeleri (esneklik), özgün ve nadir çözümler getirmeleri (orijinallik), 
çözüm üretme sürecindeki fikirlerin birbiriyle ilişkili olması, var olanın hep bir adım 
ilerisine götürmesi (aşamalılık) alt boyutları ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın 
sonucunda öğretmen adaylarının modelleme etkinliklerinde birbirinden farklı yaratıcılık 
alt boyutlarını sergiledikleri gözlemlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarına uygulanan 
matematiksel modelleme etkinliklerinin tümünde akıcılık alt boyutunun diğer alt 
boyutlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Orijinallik alt boyutunda ise öğretmen 
adayları genel olarak yaratıcılık ve özgünlükten uzak tekdüze fikirlerle ilerlemişlerdir. 
İlköğretim Matematik öğretmen adaylarının hazırlamış oldukları matematiksel 
modelleme etkinlik problemlerinin değerlendirilmesinin sonucunda öğretmen adaylarının 
birçoğunun yaratıcılık bakımından orijinallik alt boyutuyla ön plana çıktığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The research started to be implemented with the approval of the ethics committee dated 
28/10/2022 and numbered E-10017888-302.99-315704.
The purpose of this study was to examine the solutions of pre-service elementary 
mathematics teachers in mathematical modeling activities and to investigate the creativity 
sub-dimensions of fluency, flexibility, originality, and elaboration in the mathematical 
modeling activities they prepared. A holistic approach was adopted in the study, and a 
case study, one of the qualitative research methods, was used. The participants of the 
study were pre-service teachers in the Elementary Mathematics Teaching program of a 
state university. Twenty students were selected from a group of pre-service mathematics 
teachers who took the Mathematics Education Modeling course through simple random 
sampling before the evaluation. The same modeling activities were applied to all 
participants individually to examine their creativity individually. After the modeling 
activities, pre-service teachers were asked to create individual modeling activities. The 
mathematical modeling activities applied to the pre-service teachers and the mathematical 
modeling activities they prepared were evaluated in terms of their levels of mathematical 
creativity. When evaluating the levels of mathematical creativity, the number and 
progress towards the goal of the ideas produced by the pre-service elementary 
mathematics teachers (fluency), their development of alternatives in reaching the solution 
(flexibility), their original and rare solutions (originality), and the relationship between 
the ideas in the solution-producing process, and the fact that they always take a step 
forward from the existing one (elaboration) were evaluated. As a result of the study, it 
was observed that pre-service teachers exhibited different creativity sub-dimensions in 
modeling activities. In addition, it was determined that the fluency sub-dimension was 
higher than the other sub-dimensions in all mathematical modeling activities applied to 
pre-service teachers. In the originality sub-dimension, on the other hand, pre-service 
teachers generally proceeded with monotonous ideas that were far from creativity and 
originality. As a result of the evaluation of the mathematical modeling activity problems
prepared by pre-service elementary mathematics teachers, it was determined that most of 
the pre-service teachers stood out with the originality sub-dimension in terms of creativity.