Göller Bölgesi'nde yorgancılık sanatı
Craft of quilting in The Lake District
Yazar: DENİZ ÇELİKER
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Göller Bölgesi'nde yer alan Antalya, Burdur ve Isparta il merkezlerinde el işi yorganlarını tarihçe, kullanılan araç gereç, desen, çeşit ve yapım teknikleri ile ele alarak, Göller Bölgesi'nde tespit edilen el işi yorganlarını tanımak ve tanıtmaktır.Çalışmanın materyalini, Göller Bölgesi'ni oluşturan Antalya, Burdur ve Isparta İl merkezlerindeki yorgan ustaları ile ustalara uygulanan kılavuzlu görüşme formları, konuyla ilgili daha önce yayınlanmış literatürler, alan araştırması neticesinde elde edilen yorgan örneklerinin çekilen fotoğrafları ve bu yorganların vektörel olarak çizilen desenleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında görüşülecek olan yorgan ustalarının iletişim adreslerine bağlı bulundukları meslek odalarından ulaşılarak, Isparta İli'nde dokuz, Burdur İli'nde sekiz, Antalya İli'nde on bir yorgan ustası bulunduğu belirlenmiştir. Tam sayım yöntemiyle tüm yorgan ustaları ile görüşülmüştür.Bu görüşmede her bir yorgan ustası ile ?Kişisel Bilgiler?, ?Ürün Hakkında Üretici Görüşleri?, ?Sektör Analizi?, ?Tüketici Profili? ve ?Ürün Hakkında Sorular?dan oluşan 5 bölümden ve 68 sorudan oluşan görüşme formları birebir doldurulmuştur. Ayrıca yapılan çekimlerde yorgan ustalarının kataloglarındaki ve hali hazırda dikilmiş yorganları da kayıt altına alınmıştır. Bunlara ek olarak yorgan ustalarının kullandığı malzemeler ve araçlarda kayıt altına alınarak Göller Bölgesinde yer alan Burdur ve Isparta illeri ile karşılaştırma yapılmıştır. Araştırma neticesinde Antalya, Burdur ve Isparta il merkezlerinde ulaşılabilen 108 adet yorgan örneğinin tümü incelenmiş, teknik ve dekoratif özellikleri farklı olan 90 örnek araştırma kapsamına alınmıştır.Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde; araştırmanın amacı açıklanarak, Göller Bölgesi'nin coğrafi konumu ve tarihi tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise; çalışmaya kaynak olmuş literatürlerin özetlerine yer verilmiştir. Çalışmanın materyal ve metodu ayrıntılı şekilde üçüncü bölümünde açıklanmıştır. Bulgular ve Tartışma başlığıyla dördüncü bölümde ise; el sanatları içinde yer alan yorganın tanım ve tarihçesine hakkında bilgi verilerek, Göller Bölgesi'nde yorgan işçiliğinde kullanılan araç ve malzemeler tanıtılmıştır, elişi yorganların dikim teknikleri sınıflandırılarak, dikiş teknikleri hakkında bilgi verilmiştir. Yine bu bölümde Göller Bölgesi'nde yorgan dikimi açıklanarak, yorganların bezemeleri ve dekoratif özellikleri tanıtılarak, yorgancılık sanatının bugünkü durumu ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Göller Bölgesi'nde yapılan araştırma neticesinde elde edilen bulgular derlenmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
?This research study was conducted in the provincial centres of Antalya, Isparta and Burdur, the provinces which make up the region named the Lake District.? By studying the handmade quilts discovered during this research study with respect to the history of quilting, the materials and tools used in quilting, quilt designs, the varieties of quilts and quilting techniques, the study seeks to gain and give an insight into the craft of handmade quilting in the region.The quiltmakers in Antalya, Isparta and Burdur, the interview forms administered to them, the literatures published before, the photograps of the quilts studied during the field work and vector graphics of the designs on those quilts constitute the materials of this research study. A total of 28 quiltmakers (11 in Antalya,9 in Isparta and 8 in Burdur) were determined and they were contacted through the commercial chamber of which they are affiliates.All 28 quiltmakers were interviewed through complete inventory.Each quiltmaker filled an interview form which was divided into 5 sections as ?personal information?, ?quiltmaker?s opinion on the product?,?an analysis of the quilting sector?,?consumer profile? and ?questions on quilting?.Quilts which were discovered in the shops visited were recorded on video tapes by a camcorder.In addition,tools and materials used by quiltmakers were recorded as well.A comparison between Isparta and Burdur was made with regard to the tools and the materials used in quilting in these provinces. 108 samples of quilt were examined during the field work and of the 108 samples,90 quilts with outstanding designs were chosen for the study.In the first part of the study, the objectives are discussed and the Lake District (Antalya,Isparta and Burdur) is described with regard to its history and geographical location. In the second part are the abstracts of the literatures which are referred to. The materials and method sections are in the third part of the study. The fourt part contains ?Results and Discussion? in which the description and history of quilting are discussed in detail and the tools and materials used in quilting in the Lake District are dealt with and stitching techniques used in handmade quilts are classified and described.Also,decorations and designs on the quilts are described and quilting today in the region is discussed. In the final part , the findings obtained during the study are composed and suggestions are made.