Küreselleşmenin Türkiye ekonomisinin büyümesine etkileri -İhracatın ekonomik büyümeye etkisi - /
Yazar: YUSUF KURTOĞLU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ESEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Küreselleşme = Globalization ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İhracat = Export

Özet:
oz Stratejik dış ticaret politikaları ve içsel ekonomik büyüme teorisi ekonomi literatüründe büyümeye ilişkin yeni teoriler olarak yer almışlardır. Stratejik dış ticaret politikaları, uluslararası piyasalarda eksik rekabet koşullarının varlığı halinde, belirli sektörlerde uygulanan yatırım ve ihracat teşvikleri yoluyla bu sektörlerde yatırımın karlı kılınması esasına dayandırılmaktadır. İçsel ekonomik büyüme teorisi ise üretim sürecinde teknolojik yenilik yoluyla sağlanan verim artışıyla açıklanmaktadır. Son on yılda finans sektörü ve dış ticarette artan serbestiyet oranları, ekonomilerin uluslararası düzeyde bütünleşme sürecini etkilerken, ekonomik büyümenin koşullarını da değiştirmektedir. Türkiye ekonomisi büyüme teorileri varsayımları da dikkate alınarak, küresel ekonomideki liberaiizasyon sürecinden nasıl etkilenmiştir. Serbest ticaretin temel öngörüsü, gelişmekte olan ülkelerin büyüyen piyasa koşullarından olumlu etkilenecekleri varsayımıdır. 1980'li yılların başından itibaren uygulamaya konulan ihracata dayalı sanayileşme ve serbest dış ticaret politikaları Türkiye'nin ekonomik büyümesini olumlu etkiledi mi. Çalışmamızın teme! konusu bu sorunun araştırılmasıdır. Hükümetlerin uluslararası ekonomik bütünleşmeye dönük liberaiizasyon politikaları Türkiye'nin ekonomik büyümesine katkı yaptı mı veya bu yönde istenilen katkı sağlanmadıysa daha yüksek oranlı ekonomik büyümenin önündeki temel engeller ve kısıtlar neler olmuştur. Türkiye imalat sanayiinin üretim ve ihracat alanındaki gelişmelerine ekonomik büyüme ile ilişkisi açısından bakıldığında; ihracat teşviklerinin yoğun olarak uygulandığı 1981-1989 dönemindeki ihracat artış oranının 1990-1999 dönemine göre daha yüksek olduğu görülmektedir. 1990 sonrası dönemde Türk imalat sanayiinin temel sorunu, özkaynak oranında, yatırım ve ileri teknoloji ürünü ihracatını olumsuz yönde etkileyecek ölçüdeki azalış olmuştur. Diğer taraftan, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında istenilen düzeye ulaşılamamakla birlikte, özellikle AB ile yapılan Gümrük Birliği uygulamasından sonra küresel bazdaki ekonomik bütünleşme yolunda iierlendiği görülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT The economic growth theories those are strategic trade policy in which growth process explained essentially under the relevance of imperfect competition at the international market places that the governments intervene through specified manufacturing investment and export promotion incentives, and the endogeneous growth theory mainly deals with the growt would be achieved by technological change. Beyond this theoriticai framework the international economic integration process affected by the further liberalization of trade and capital account changing the requirements of economic growth at last decade. How Turkish economy responded both of these theoretical aspects and recent liberalization processes at global economy. The main assumption of free trade is that devoloping countries would be effected positively with the emerging of larger market possibilities. Had it been realized for our oconomic growth after the period of export-led industrialization and free trade policies implemented since early 1980s. Searching this is the main objective of my thesis. Is the governments' liberalized policy implications through international economic integration help to our economic development, if not what was the main obstacles, restrictions foremost of higher economic growth. A close search of Turkish manufacturing sectors' production and export developments with the aspects of stimulating of economic growth, increasing rate of the exports of manufacturing goods were higher during the 1981-1989 period of which export promotion incentives such as tax rebates and credits with subsidied inretest rates implemented heavily, than the following 1990-1999 period. After 1990 the major aspect of Turkish manufacturing sector which would create structural difficulties and obstacles for new investments and increasing the advanced technology exportables seems lessening the ratio of acquired capital to foreign capital. On the other hand, despite the realization of foreign direct investment had been far behind the expected level, the outcomes of integration with the global economy going on its own way especially after the implementation of customs union with E.C. IV