Avrupa Birliği sürecinde Türk imalat sanayi rekabet gücünün analizi
Turkish manufacturing process of the European Union analysis of competitiveness
Yazar: BUĞRA KAYGISIZ
Danışman: YRD. DOÇ. ZAFER KANBEROĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın konusu Avrupa Birliği sürecinde Türk imalat sanayi rekabet gücünün araştırılması ve bu süreçte imalat sanayi geneli ve alt sektörlerinde rekabet gücü göstergelerindeki potansiyellerin analiz edilmesidir. 
Söz konusu çalışma ile imalat sanayi rekabet potansiyelleri tespit edilerek uygulamada yetersizliklerin giderilmesine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Çalışmada imalat sanayi rekabet gücü göstergelerine ilişkin veriler yaygın bir uygulama olan Balassa Endeksi?nden yararlanılarak test edilmiştir.
Türkiye açısından küreselleşme olgusunun içinde yer edinebilmek, rekabet gücüne sahip olabilmek ya bölgesel bir bütünleşmeye katılmaktan veya marka durumuna dönüşmüş ve kaliteli mal ve hizmetler üretmekten geçmektedir. Ancak bu durum kısa vadede gerçekleşmediğinden ve piyasa koşullarından ötürü Türkiye, Avrupa Birliği?ne yönelmiştir. Bu noktada Türk imalat sanayiinin rekabet gücü değerlendirilirken gerek Avrupa Birliği gerekse Gümrük Birliği arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurmak yerinde olacaktır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde rekabet ve rekabet gücü kavramları değerlendirilmeye çalışılmış ve rekabet gücünün belirleyici etkenlerinin yanı sıra Avrupa Birliği?nde rekabet gücüne yönelik tartışmalar incelenmiştir. İkinci bölümde Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin nasıl başlayıp geliştiği ve Avrupa Birliği?nin sanayi ve rekabet politikaları çerçevesinde Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri ve karşılaşılan sorunlar irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye?deki imalat sektörünün gelişimi, rekabet gücü, dış ticaretteki yeri ve Avrupa Birliği ülkelerinin rekabet gücü karşılaştırılmış, Türkiye?nin Avrupa Birliği?ne üye olan 27 ülkeye göre rekabet gücündeki değişim, açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük endeksi kurularak gözlemlenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, literatürde yaygın olarak kullanılan Balassa  Endeksi, bu endeksin tarihsel olarak referans aldığı Liesner  yaklaşımı ve Balassa Endeksi?nin zayıf yanlarına karşı geliştirilmiş Dalum vd.  yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada 1999 ? 2012 arası dönemi verilerinin kullanılmasının sebebi veri mevcudiyetinin kısıtlı olmasıdır.
Sonuç olarak, Çalışmada imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin AB-27 ülkelerine göre rekabet durumları, karşılaştırmalı üstünlük katsayılarına  göre incelenmiştir. Bu çerçevede 1999-2012 dönemine ilişkin, HS sınıflamasına göre ürün grupları bazında Liesner, Balassa ve Dalum yaklaşımlarına göre açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük endeksleri oluşturulmuştur.
Liesner yaklaşımına göre oluşturulan endekste HS-60 ürün grubu, örme eşyalar, yıllara göre ihracatta önemli duruma gelmiştir. Bu endeksin 1999 yılı değeri 0.0391 iken 2012 yılında 0.1944?e yükselmiştir. Balassa yaklaşımına göre endeks değerinin / rekabet gücünün arttığı ürün grupları HS 21 (Yenilen çeşitli gıda müstahzarları / kahve hülasaları, çay hülasaları, mayalar, soslar, diyet mamaları, vb.) HS 52 (Pamuk) HS 54 (Sentetik ve suni filamentler, şeritler ve benzeri sentetik ve suni dokumaya elverişli maddeler) HS 57 (Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları) HS 60 (Örme eşya) olarak belirlenmiştir. Dalum yaklaşımı sonuçlarına göre; ise özellikle HS 61 (Örme giyim eşyası ve aksesuarı) ve HS 60 (Örme eşya) ürün grupları için Türkiye?nin AB-27 ülkelerine göre daha avantajlı olduğu söylenebilir.



Anahtar kelimeler: Rekabet gücü, Avrupa Birliği, Gümrük Birliği, İmalatSanayi.

Abstract:
This study was to investigate the competitiveness of the European Union in the process and in the process of Turkish manufacturing industry sub-sectors of the manufacturing industry in general, and to analyze potential indicators of competitiveness.
     Identify potential competition in the manufacturing industry was concerned with the study of the application is to contribute to the elimination of inefficiencies. Data for the study, a common practice in the manufacturing industry competitiveness indicators were tested using the Balassa index.
    Gaining a place in Turkey in terms of globalization, regional integration, or to participate in the competition to have the strength and quality of goods and services or brand in producing transformed into a pass. However, this is not performed in the short term due to market conditions, and Turkey, have turned to the European Union. At this point, the evaluation of the competitiveness of Turkish manufacturing industry in both the European Union and would be appropriate to consider the differences between the Customs Union. The first part of the study consists of four sections studied and evaluated the concepts of competition and competitiveness, as well as the competitiveness of the determining factors for the competitiveness of the European Union, the debate was investigated. In the second part of the relations between Turkey and the European Union began to develop industrial and competition policy within the framework of the European Union and Turkey-EU relations and the problems encountered are discussed. In the third chapter the development of the manufacturing sector in Turkey, competitiveness, foreign trade competitiveness of the place and the European Union countries compared to 27 countries in the European Union, according to members of the competitiveness of the exchange, announced the establishment of comparative advantage index is to describe. In this framework, widely used in the literature Balassa index, this index as a reference to the historical approach and the Balassa Index weaknesses developed against the Liesner Dalum et al. approach. Study, 1999 - 2012 is the limited availability of the data due to the use of data for the period.
     As a result, the study of the companies operating in the manufacturing industry competitive conditions in accordance with the EU-27 countries, coefficients are analyzed according to comparative advantage. In this context, for the period of 1999-2012, the HS classification Liesner basis of product groups, Balassa indices of comparative advantage and disclosed in accordance with established approaches Dalum.
    Liesner index created by the HS-60 product group approach, knitted goods, exports have become important over the years. 0.1944 in 2012 to 0.0391, while the value of this index in 1999 rose to. According to the Balassa index value approach / HS 21 product groups increased competitiveness (Miscellaneous edible preparations / tea extracts, tea extracts, yeast, sauces, dietetic foods, and so on.) HS 52 (Cotton) HS 54 (Man-made filaments, ribbons and other synthetic or artificial textile materials) HS 57 (Carpets and other textile floor coverings) HS 60 (knitted items), respectively. Dalum approach According to the results, especially HS 61 (knitted apparel and accessories), and HS 60 (knitted items) for product groups can be said to be more advantageous than the EU-27 countries.





Key Words: Competiunes, European Union, Customs Union,Manufacturing sector.