ABD'nin Irak'ı işgalinin Hürriyet Gazetesinde sunumunun doğası
The nature of the presentation of the occupation of Iraq by the USA in Hürriyet Journal
Yazar: GÜL KEÇELİOĞLU ZORCU
Danışman: PROF. DR. İRFAN ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bilindiği gibi 20 Mart 2003 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri (İngiltere, İspanya) Irak'ı işgal etmiştir. Bu çalışmada, ABD öncülüğünde gerçekleştirilen bu işgalin, Hürriyet gazetesinde sunumunun doğası konu edilmektedir. Kitle iletişimine eleştirel bakan kuramsal yaklaşımlardan hareket edilerek hazırlanan bu inceleme için Hürriyet'in tercih edilmesinde, savaş süresince Türkiye'de en yüksek tiraja sahip olan gazete olmasının yanı sıra ana akım medyayı temsil edebilecek içeriğe sahip olması da belirleyici olmuştur. Bu incelemede birbirine bağlı olarak temel üç konu ele alınmaktadır. Bunlardan birincisi, ABD'nin Irak'ı işgalinin tarihsel-toplumsal-ekonomik-politik bağlamı ve ABD yöneticilerinin savaşı sunum biçimi; ikincisi, ana akım medyanın hem içinde yer alınan toplumsal formasyona hem ekonomik örgütlenme biçimine hem de profesyonel pratiklerine bağlı olarak siyasal-ekonomik merkezin söylemini dolaşıma sokan ideolojik bir araç olması; üçüncüsü ise, ilk iki konuya bağlı olarak tezin ana araştırma konusunu oluşturan, ana akım ulusal medyadan Hürriyet'in ABD'nin Irak'ı işgalini sunumunun doğasının incelenmesi ile ekonomik ve siyasal merkez olan ABD'nin söylemini yineleyen bir yapıya sahip olup-olmadığının test edilmesidir. İnceleme kapsamında ABD'nin Irak'ı işgal ettiği günden bir gün önce çıkan 19 Mart 2003 ve Bağdat'ın ele geçirildiği günden bir gün sonra çıkan 10 Nisan 2003 tarihleri arasında Hürriyet'te yer alan konuyla ilgili yazılı ve görsel anlatılar incelenmiştir. Bu yazılı ve görsel anlatılar eleştirel metin analizi ve görsel analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Savaşın sunumu, tarafların ordularının sunumu, tarafların yöneticilerinin sunumu, savaşta sivillerin sunumu, savaş karşıtı hareketlerin sunumu, gazetecilerin sunumu, savaş sürecinde Türkiye'nin sunumu olarak belirlenen başlıklar altında ele alınan malzemeler, bu malzemelerin niteliğine göre gerekli görüldüğünde kategorileştirilerek hem niteliksel hem de niceliksel analize tabi tutulmuş veya kategorileştirme yapılmadan sadece niteliksel analizle değerlendirilmiştir. Asıl olarak nitel analize ağırlık verilen bu çalışmada nicel veriler yapılan nitel analizi desteklemek için kullanılmıştır. İnceleme sonucunda Hürriyet'in ABD söylemine paralel bir sunum yaptığı, bu egemen söylemi yinelediği tespit edilmiştir.

Abstract:
As is known, in 20th March 2003 United States of America and her allies (Britain, Spain) have occupied Iraq. In this study, our subject is the nature of presentation of this occupation which has been actualized with the intiative of the USA, in Hürriyet journal. For this research which has been prepared by setting out from theoretical approaches that have a critical look to the mass communication, the reason of choosing Hürriyet is that, during the period of war, it is the newspaper which has the highest circulation. Also it has a content that may represent the mainstream media. In this thesis three subjects were studied to each other. First historical-social-econemic-political context of the occupation of Iraq by the USA and form of the presentation of the war by USA government; the second one is connected to the social formation settled in, economical organizational structure and proffessional practicals, mainstream media?s being an ideological instrument that circulates the expession of political and economical centre; and the third one is that connected to the both of the previous subjects altogether constituting the main research subject of the thesis is the research of the nature of the presentation of the occupation of Iraq by the USA in Hürriyet from mainstream national media and testing whether Hürriyet has a structure which repeats the expression of the USA which is economical and political centre. In the scope of the study, written and visual narrations about the subject that appeared in Hürriyet between the dates-a day before the occupation of Iraq by the USA that is 19th March 2003 and a day after the capture of Baghdat -10th April 2003- have been studied. These written and visual narrations are evaluated by using critical text analysis and visual analysis techniques. Presentation of war, presentation of the armies of the sides, presentation of the governments of the sides, presentation of the anti-war movements, presentation of the journalists, and presentation of Turkey during the war period , the materials are determined as such headlines, and if it is seen necessary they have been categorized according to the quality of the materials and applied to both qualitative analysis or without categorizing merely evaluated by qualitative analysis. Essentially the study which has a certain emphasis on qualitative analysis; quantative data are used to support the qualitative analysis done. As a conclusion of the study, it is fixed that Hürriyet posits presentation that is parallel to the USA?s and repeats this dominant expression.