Kur'ân-ı Kerîm kıssalarında kırâat farklılıklarının dil bilimsel tahlili ve anlama yansımaları
Linguistic analysis and understanding of recitation differences in the Qur'an
Yazar: FATMA AFŞAR
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KUDAT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kıraat Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm'in önemli bir kısmını kıssaların teşkil ettiği malumdur. Kur'ân kıssaları değişik açılardan tahlil edilmiştir. İ'câz, îcaz, ibret ve hikmetlerle dolu olan kıssalar, Kur'ân ilimlerinin hemen hemen hepsiyle yakından irtibatlıdır. Bunlardan biri de kırâat ilmidir. Bu ibret ve hikmetlerin insanların hayatını düzenlemede ve geleceğini planlamada önemli rol oynadığı bu noktada müsellemdir. Kırâat vucûhâtının söz dizimle olan ilişkisinde az veya çok bir şekilde anlamsal yansılamaların payı vardır. Bu nedenle Kur'ân ilimleri kırâatın bu birikiminden istinbatta bulunmuş ve kendi zaviyelerinden onunla istişhad yoluna gitmişlerdir. Kur'ân kıssalarının da kendi kırâatin bu zengin birikimi ile nasıl ve ne oranda etkileşim halinde olduğu lafız ve mana açısından ne gibi katkıların meydana geldiği hususu çalışmamızın mevzuu dâhilindedir. Başta tefsir olmak üzere hadis, siyer, tarih gibi ilimlerin de bu hususa ehemmiyet gösterdikleri bilinmektedir. Ehemmiyetine binâen mevzu, değişik ilmî çalışmalar dâhilinde işlendiği görülmektedir. Ancak araştırmamızda ulaşabildiğimiz kadarıyla Kur'ân-ı Kerîm kıssalarında kırâat farklılıklarının dil bilimsel tahlili ve anlama yansımaları bağlamında müstakil ve bütüncül bir çalışmaya rastlayamadık. Kıssalardaki kırâat farklılıklarının dil bilimsel açıdan tahlili ve konuya anlamsal yansımaları açısından böyle bir çalışma kendi açısından bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir. 
Zira bütün bu ameliyelerde en büyük yardımcı faktörün dil bilim olduğu görülmektedir. Söz konusu Kur'ân'ın bu kısmıyla ilgili kırâat farklılıklarının ortaya konulması, dil bilimsel açıdan tahlil edilmesi ve birden fazla disiplin açısından anlamsal katkılarının tespit ve tahlili önem arz etmektedir. Genel anlamda tefsir, özel anlamda tercüme ve mealler bağlamında söz konusu anlamsal farklılıkların ne ölçüde dikkate alındığı çalışmamızın alanı dâhilindedir. 
Bilimsel araştırma teknikleri ile yapılacak bu çalışmada araştırma, tespit, tahlil ve yorum şeklinde bir yöntem takip edilecektir. Çalışmamız bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Kur'ân Kıssaları, Kırâat Farklılıkları, Dil Bilimsel Tahlil, Anlamsal Katkı

Abstract:
ABSTRACT
It is well-known that anecdotes constitute most part of The Holy Qur'an. The stories of the Qur'an have been analyzed from different angles. Of full of lessons and philosophies, this part is closely associated with almost all Qur'an disciplines. It is undeniable that all these lessons and philosophies have an important role on designing and planning of the people's lives. All religious disciplines reveal the meaning of this richness and give an evidence from their of zawiyah. It is clearly seen that the best assistance of these processes is linguistics. Revealing the difference of reading about the related part of The Qur'an, analyzing on the aspect of linguistics and also identifying and analyzing lexical contributions on the aspect of more than one discipline are important. On this study, it will be discussed to what extent those lexical differences are paid attention in the context of interpretation in general manner, translation and meaning in specific manner and how it effects the religious disciplines. On this study to be conducted with scientific reseach techniques, research, identifying, analyzing and comment will be used as a method. 
It is because linguistics is the biggest auxiliary factor in all these operations. It is important to reveal the differences in recitation related to this part of the Qur'an in question, to analyze it in terms of linguistics, and to determine its semantic contributions in terms of more than one discipline. Tasfir in general and translation in particular, the extent to which these semantic differences are taken into account is within the scope of our study. 
In this study, which will be carried out with scientific research techniques, respectively; A method in the form of research, determination, analysis and interpretation will be followed. Our study consists of an introduction, two main parts and a conclusion.
Keywords: Anecdotes in The Qur'an, Reading Differences, Linguistic Analysis, Lexical Contribution