Klimakterik dönemdeki kadınlarda jinekolojik kanser farkındalığı ve sağlık algısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between gynecological cancer awareness and health perception in women in the climacteric period
Yazar: HANDE SENA ÇÖMEZ
Danışman: DOÇ. DR. EDA ŞAHİN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Araştırma, klimakterik dönemdeki kadınlarda jinekolojik kanser farkındalığı ve sağlık algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Şubat 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Giresun'da ikamet eden 40-65 yaş arası olan 224 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın yapılabilmesi için Etik Kurul onayı ve gerekli izinler alınmıştır. Veriler Birey Tanıtım Formu, Jinekolojik Kanser Farkındalığı Ölçeği (JİKFÖ) ve Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Kruskal-Wallis varyans analizi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada kadınların yaş ortalaması 46.42± 5.37'dir. Kadınların %53,6'sının üniversite ve üzeri mezunu, %49,1'inin ekonomik durumunun orta düzeyde, %62,9'unun çalışmakta olduğu belirlenmiştir. Kadınların JİKFÖ toplam puan ortalaması 141,29±41,754 (41-205) ve SAÖ toplam puan ortalaması 50,116±7,24 (34-71) olarak bulunmuştur. Kadınların çalışma durumu ile JİKFÖ puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p=0,008). Kadınların medeni durumları, eğitim durumları, yaşadıkları yer ve genel sağlık öykü durumları, obstetrik öyküleri ile JİKFÖ toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Kadınların medeni durumları, eğitim durumları, çalışma durumları, yaşadıkları yer ve genel sağlık öykü durumları, obstetrik öyküleri ile SAÖ toplam puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği ve sağlık algısı ölçeği puanlarının korelasyonu incelendiğinde JİKFÖ toplam ve diğer alt boyutları ile SAÖ toplam, Kontrol Merkezi alt boyutu ve Kesinlik alt boyutu arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). JİKFÖ alt boyutu olan jinekolojik kanserler riskleri farkındalığı ile SAÖ alt boyutu olan sağlığın önemi arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0.139, p=0.037).

Abstract:
The research was conducted descriptively and analytically to determine the relationship between gynecological cancer awareness and health perceptions in women in the climacteric period. The sample of the study consisted of 224 women aged 40-65 residing in Giresun between January 2021 and June 2021. Ethics committee approval and necessary permissions were obtained in order to conduct the study. Data were collected using the Individual Identification Form, Gynecological Cancer Awareness Scale (JIKFÖ), and Health Perception Scale (SAÖ). Number, percentage, mean, standard deviation, Kruskal-Wallis analysis of variance and Mann-Whitney U test were used in the analysis of the data. The mean age of women in the study was 46.42± 5.37 years. It was determined that 53.6% of the women were university graduates or higher, 49.1% had a moderate economic status, and 62.9% were working. The mean score of the women's JIKFÖ was 141.29±41.754 (41-205) and the mean total score of SAÖ was 50.116±7.24 (34-71). It was determined that there was a statistically significant difference between the employment status of women and their JIKFÖ score averages (p=0.008). There was no statistically significant difference between women's marital status, educational status, place of residence and general health history, obstetric history and JİKFÖ total score averages (p>0.05). There was no statistically significant difference between women's marital status, educational status, place of residence and general health history, obstetric history and SAÖ total score averages (p>0.05). When the correlation of JİKFÖ and SAÖ scores was examined, it was found that there was a weak positive correlation between JİKFÖ total and other sub-dimensions and SAÖ total, Control Center sub-dimension and Precision sub-dimension (p<0.05). A negative and weak relationship was found between the awareness of risks of gynecological cancers with the JİKFÖ sub-dimension and the importance of health with the SAÖ sub-dimension (r=-0.139, p=0.037).