Engelli bireylerde suç mağduriyeti korkusu ve algılanan suç mağduriyeti riski: Elazığ ili örneği
The fear of crime victimization and perceived crimevictimization risk in disabled individuals:The example of Elazığ
Yazar: ÖZGÜR PEKACAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN İBRAHİM ÖĞÜNÇ
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Suç = Crime ; Suç korkusu = Fear crime ; Suçluluk duygusu = Guilt

Özet:
Uluslararası literatürde bireylerin suç mağduriyeti korkularıyla ilgili yapılmış sayısız çalışma mevcuttur, ancak ülkemiz özelinde belirtilen konuda çok sayıda çalışmadan söz etmek çok mümkün değildir. Türkiye'de son yıllarda suç mağduriyeti korkusu ve bunun belirleyenleri ile ilgili bazı çalışmalar ortaya konulsa da uluslararası literatüre kıyasla henüz yeterli seviyede olmadığımız açıktır. Söz konusu çalışmaların büyük bir bölümü Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Avrupalı Ülkelerde yapılırken son dönemlerde Uzak Doğuda da benzer çalışmalar dikkati çekmektedir.
Gerek tez yazım sürecinde gerekse öncesinde literatürde konuyla ilgili yapılan araştırmalarda suç mağduriyeti çalışmalarını genel itibari ile bireylerin tamamına ve özelde kadınlar ya da yaşlılar üzerine yapıldığı görülmektedir. Engelli bireyler özelinde söz konusu suç mağduriyeti korkusu ve belirleyicileri üzerine ortaya konulmuş çalışma tespit edilememiştir. Bu bakımdan ortaya koyduğumuz çalışmamızın literatürde bu konuda ilk olma niteliğine sahip olma olasılığından dolayı son derece önemli olduğunu değerlendiriyoruz.
Araştırmamızda Elazığ ilinde ikamet eden engelli bireylerin suç mağduriyeti korkularını ve belirleyicilerini ortaya koymak maksadıyla, daha önce literatürde kullanılmış ve güvenilirlik ve geçerlilik değerleri yeterli olan ölçekler kullanılmıştır. Bu kapsamda ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma, süreğen engelli olan 172 kişiden oluşan bir katılımcı grubuyla yüz yüze olmak kaydıyla bir anket çalışması yapılmıştır. Zihinsel engelli bireyler söz konusu ankete sağlıklı cevap veremeyecekleri düşüncesiyle araştırma dışında tutulmuştur.
Elde edilen veriler, engelli bireylerin suç mağduriyeti korkusu seviyesi ve belirleyicilerini ortaya çıkarmak maksadıyla analiz programı marifetiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda bazı değişkenlerin engelli bireylerin suç mağduriyeti korkusu seviyesini belirlemesi açısından etkili olduğu ve bazılarının ise hiçbir etkisinin olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Söz konusu bulgular literatürde benzer şekilde elde edilmiş diğer çalışmaların bulguları ile kıyaslanmış ve çıkarımlar yapılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda, engelli bireylerin suç mağduriyeti korkusu belirleyicilerinin diğer bireylere kıyasla biraz daha düşük sayıda ortaya çıktığı kanaatindeyiz. Bu konuyla ilgili bundan sonra yapılacak olan çalışmalarda engelli bireylerin suç mağduriyeti korkusu seviyelerinin belirleyicileri daha net olarak ortaya konulabilir.
Anahtar Kelimeler : Suç, Suç Mağduriyeti Korkusu, Engellilik, Suç Mağduriyeti Riski, Suç Korkusu.

Abstract:
In the international literature, there are countless studies on the crime of crime victims of individuals, but it is not possible to talk about many studies in the subject mentioned in our country. Although some studies on the fear of crime and its determinants have been revealed in our country in recent years, it is clear that we are not yet at a sufficient level compared to international literature. While most of these studies are conducted in the United States and Europe, similar studies have been observed recently in the Far East.
In the researches carried out on the subject both before and during the thesis writing process, it is seen that the crime victimization works are done on the whole individuals and especially on the women or the elderly in general. In the case of individuals with disabilities, the study on the fear and determinants of the crime in question has not been established. In this respect, we consider that our study is extremely important because of the possibility of being first in this issue in the literature.
In our study, in order to reveal the fears and determinants of crime victimization of disabled people residing in Elazığ province, scales that were used in the literature before and have sufficient reliability and validity values were used. In this context, a questionnaire study was carried out with face to face group consisting of 172 people with orthopedic, visual, hearing, language and speech and chronic disability. Individuals with intellectual disabilities were excluded from the research because they could not answer the questionnaire properly.
The data were analyzed by means of an analysis program in order to reveal the level and determinants of fear of crime of disabled individuals. As a result of the analysis, it was
found that some variables were effective in determining the level of fear of crime of disabled individuals and some of them had no effect.
These findings were compared with the findings of other studies obtained in the literature and the inferences were tried to be made. In this context, we believe that the determinants of fear of crime victims of disabled individuals occur slightly lower than other individuals. The studies to be carried out on this subject in the future may reveal the determinants of the levels of fear of crime victims of individuals with disabilities.
Keywords : Crime, Crime Victim Fear, Disability, Crime Victimization Risk, Fear of Crime.