Koroner arter bypass greft ameliyatı sonrası işe dönüş ve hasta üzerine etkilerinin incelenmesi
Return to work after coronary artery bypass graft surgery and investigation of its effects on the patient
Yazar: AHMET DEMİRKOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL GÜNEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; İşe başlatma = Starting work

Özet:
Amaç: Araştırma, koroner arter bypass greft ameliyatı hastalarının, ameliyat sonrası 
iş yaşamlarına dönüşleri ve karşılaştıkları durumların incelenmesi amacıyla 
gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Araştırma Sağlık Bakanlığına bağlı bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 
Ocak 2021 ve Ocak 2022 tarihleri arasında koroner arter bypass greft ameliyatı olan 
hastalara Şubat 2022-Nisan 2022 tarihleri arasında telefon yolu ile ulaşılarak 
gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Ocak 2021 ve Ocak 2022 tarihleri arasında 
koroner arter bypass greft ameliyatı olan 55 yaşın altındaki 203 erkek hasta 
oluşturmuştur. Evrene dahil olan bu hastaların 133 tanesi telefon numaralarının yanlış 
ya da ulaşılabilir olmaması, 2'si yaşamını yitirmesi, 3'ü emekli olması ve 5'i 
araştırmaya katılmak istememesi nedenleriyle çalışma dışında bırakılmıştır. Araştırma 
60 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla 
Sosyodemografik Veri formu ve CABG hastalarının ameliyat sonrası işe dönüş 
durumları ve ilişkili faktörlerin sorgulandığı İşe Dönüş Anketi kullanılmıştır. 
Toplanan verilerin analizinde SPSS 25,0 paket programı kullanılmıştır KolmogorovSmirnov testi ile normallik varsayımları incelenmiş, tanımlayıcı veriler Ort±SS ve N
(%) şeklinde verilmiştir. Değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi ya Fisher's 
Exact testi, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların ameliyat sonrası ortalama yatış süresinin 6,78 ± 2,40 gün, işe 
dönüş sürelerinin ise 4,10 ± 3,93 ay olduğu belirlendi. Hastaların yaşı ile CABG 
ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi (r=0,091 p=0.491) ve ameliyat sonrası işe 
dönüş süresi (ay) (r=0,169 p=0.197) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki 
olmadığı belirlendi. Ayrıca CABG ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi ile ameliyat 
sonrası işe dönüş süresi (ay) arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı 
ii
belirlendi (r=0,045 p=0.734). Hastaların ameliyat öncesinde fiziksel güç gerektiren bir 
meslek yapıp yapmadığı, ekonomik durumu, kronik hastalık varlığı, işe dönüş öncesi 
verilen istirahat süresinin yeterli bulup bulmaması, ameliyat sonrası komplikasyonlar 
yaşaması ve bu süreçte aile desteğinin bulunup bulunmamasının işe dönüş süresini 
istatistiksel olarak anlamlı derecede etkilemediği belirlendi (p>0.05)
Sonuç ve Öneriler: Çalışmamızda CAGB'den sonra işe dönüş sürelerinde etkisi olan 
ve olmayan birçok faktörün bulunduğu saptanmıştır. İş ile ilgili strese neden olan 
olumsuz kronik durumların belirlenmesi, bireysel işe dönüş eğitimi, işverenle işe 
dönüş stratejisinin görüşülmesi ve tartışılması, Fiziksel güç gerektiren işlerde çalışan 
hastaların CABG'den sonra işe dönüş süreçlerinde aile, arkadaş, işveren desteklerinin 
geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: CABG, İşe dönüş, Kardiak rehabilitasyon, Psikososyal 
faktörler

Abstract:
Purpose: The study was carried out to examine the return to work life and the 
situations they encounter after coronary artery bypass graft surgery patients.
Method: The research was carried out in a Training and Research Hospital affiliated 
to the Ministry of Health by contacting patients who had coronary artery bypass graft 
surgery January 2021 and January 2022 by phone between February 2022 and April 
2022. The population of the study consisted of 203 male patients under the age of 55 
who underwent coronary artery bypass graft surgery between January 2021 and 
January 2022. The population 133 of these patients included in were excluded from 
the study because their phone numbers were wrong or unreachable, 2 died, 3 retired, 
and 5 did not want to participate in the study.The study was completed with 60 patients. 
Sociodemographic Data form and Return to Work Questionnaire were used to collect 
the research data, in which the post-operative return to work status of CABG patients 
and related factors were questioned. The SPSS 25.0 package program was used in the 
analysis of the collected data, and normality assumptions were examined with the 
Kolmogorov-Smirnov test, and descriptive data were given as Mean±SD and N (%). 
Chi-square test or Fisher's Exact test, Mann Whitney U and Kruskall Wallis H tests 
were used to compare the variables.
Results: It was determined that the mean postoperative hospital stay of the patients 
was 6.78 ± 2.40 days, and the time to return to work was 4.10 ± 3.93 months. It was 
determined that there was no statistically significant relationship between the age of 
the patients and the length of hospital stay after CABG surgery (r=0.091 p=0.491) and 
the time to return to work (months) after surgery (r=0.169 p=0.197). It was determined 
that the patients did not have a statistically significant effect on the time to return to 
work, whether they did a job that required physical strength before the operation, their 
iv
economic status, the presence of chronic diseases, whether the rest period before 
returning to work was sufficient, their post-operative complications, and whether there 
was family support in this process (p. >0.05)
Conclusion and Suggestions: In our study, it was determined that there are many 
factors that have an effect on the time to return to work after CAGB. It is recommended 
to identify negative chronic conditions that cause work-related stress, individual 
return-to-work training, and discuss and discuss the return-to-work strategy with the 
employer. In addition, it is recommended that family, friend and employer support 
should be developed in the return to work process of patients who work in jobs that 
require physical strength after CABG
Key Words: CABG, Return to work, Cardiac rehabilitation, Psychosocial factors