Kûfî ve Basrî kırâat imamlarına ait okuyuşların Kûfe ve Basra nahiv ekollerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of the readings of Kufi and Basri recital imams according to the numerical schools of Kufa and Basra
Yazar: CİHAT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YAŞAR
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kur’ân-ı Kerîm Okuma ve Kırâat İlmi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân'ın Arap dili ile indirilmesi münasebetiyle Kırâat ilmi, Arap dili ve belagatı ile doğrudan ilişkilidir. Arap dili âlimleri ilk dönemlerden itibaren eserlerinde delil olarak kırâatlerden yararlanmış ve külli kaidelerin bazılarını bunlar üzerine inşa etmişlerdir. Bu çalışma, Kûfî ve Basrî kırâat imamlarına ait okuyuşların Kûfe ve Basra nahiv ekollerine göre değerlendirilmeleri üzerinden ekollerin kıraatlere olan yaklaşımlarını ortaya koymak üzere hazırlanmıştır. Çalışma giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi, metodu ve kaynaklarından bahsedilmiştir.
Birinci bölümde Kûfî ve Basrî kırâat imamlarının usûlü'l-kırâat vecihleri ve nahiv ekollerinin bu rivayetleri değerlendirmeleri ele alınmıştır. Öncelikle bu Kırâat imamlarının ve râvilerinin naklettikleri usûl farklılıkları kendi isimleri altında aktarılmıştır. Ardından bu usûl farklılıkları ile ilgili Kûfe ve Basra nahiv ekollerinin değerlendirmelerine yer verilmiştir.
İkinci Bölümde ferşu'l-hurûf kırâat vecihleri ile ilgili Basra ve Kûfe ekollerinin değerlendirmeleri ele alınmıştır. Bu değerlendirmeler öncelikle kelimeler üzerindeki farklılıklar ile ilgili başlıklar altında, daha sonra ekol temsilcilerinin bireysel görüşleri üzerinden verilmiştir.
Üçüncü bölümde ise Kûfe ve Basra nahiv ekollerinin kırâatlere yaklaşım yöntemleri tespit edilmiş ve iki ekol, kırâatlere yaklaşımları bakımından mukayese edilmiştir. Çalışmamız, elde ettiğimiz verilerin değerlendirildiği sonuç bölümüyle tamamlanmıştır.

Abstract:
Due to the revelation of the Quran in Arabic, the science of recitation is directly related to the Arabic language and rhetoric. Arabic language scholars have used recitations as evidence in their works since the early periods and have built some of their general principles on them. This study has been prepared to reveal the approaches of the schools to recitations through the evaluation of the recitations of the Kufi and Basri recitation imams according to the Kufa and Basra grammar schools. The study consists of three introductions and a conclusion. The purpose, importance, method and sources of the research are mentioned in the introduction.
In the first section, the methods of the recitation imams of Kufi and Basri and the evaluations of the grammar schools on these narrations are discussed. First of all, the methodological differences narrated by these recitation imams and narrators are given under their own names. Then, the evaluations of the grammar schools of Kufa and Basra regarding these methodological differences are given.
In the Second Chapter, the evaluations of the Basra and Kufa schools regarding the recitation styles of Farş al-huruf are discussed. These evaluations are given first under the headings related to the differences in words, and then through the individual opinions of the school representatives.
In the third section, the approaches of the Kufa and Basra grammar schools to recitations were determined and the two schools were compared in terms of their approaches to recitations. Our study was completed with the conclusion section where the data we obtained were evaluated.