Kars/Sarıkamış ilçesinde yaşayan kadınların kendi kendine meme muayenesi hakkındaki sağlık inançlarının incelenmesi
The living in Kars/Sarikamiş district health beliefs on breast cancer, breast self examination and mammography
Yazar: NECLA PAK
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ELİŞ YILDIZ
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kadınlar = Women ; Kars-Sarıkamış = Kars-Sarıkamış ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Teşhis = Diagnosis ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışma, Kars/Sarıkamış ilçesinde yaşayan kadınların kendi kendine meme muayenesi (KKMM) hakkındaki sağlık inançlarının incelenmesi amacıyla kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırmada örnekleme yöntemine gidilmemiş 01.03.2017-01.06.2017 tarihleri arasında araştırmaya katılmayı kabul eden gönüllü kadınlar araştırmanın örneklemini oluşturmuştur (n=230). Araştırmada kullanılacak verileri elde etmede araştırmacı tarafından oluşturulan soru formu ve Champion'un Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, Oneway Anova, Kruskal Wallis testi ve t-tesi kullanılmıştır. Araştırmada KKMM yapma oranı %35,2 olup, katılımcıların %64,8'i KKMM yapmadığı ve yapmayanların %24,3'ü nasıl yapıldığını bilmediğini belirtmiştir. Katılımcıların Meme Kanseri Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt gruplarından aldıkları puan ortalamaları 2,51±,92 ile 3,39±,76 arasında değişmekte olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; sosyo-demografik özelliklerin; meme kanseri tarama davranışlarını ve meme kanseri tarama davranışlarına ilişkin sağlık inançlarını etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak katılımcıların duyarlılık algılarının düşük, Mamografi yararları ve KKMM yararları algılarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre; meme kanserinin erken tanısına yönelik yapılacak çalışmalarda, erken tanı davranışının sergilenmesinde sağlık inanç algılarının dikkate alınarak algıların belirlenmesine yönelik girişimlerin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Erken tanı, Kendi kendine meme muayenesi, Meme kanseri, Sağlık inançları, Sağlık inanç modeli

Abstract:
This study is a cross-sectional research for the purpose of examining the health beliefs of women living in the Kars/Sarıkamış district about self-breast examination (BSE). In this study, voluntary women who agreed to 01.03.2017-01.06.2017 participate in the study of the sampling method constituted a sample of the research (n=230). The questionnaire created by the researcher to obtain the data to be used in the research and the Champion's health belief model scale was used. In the statistical evaluation of the data, the percentage, average, OneWay Anova, Kruskal Wallis Test and T-Tesi were used. The rate of the study was 35.2%, and the participants did not know how to make 64,8% and 24,3% of respondents. The average score of the participants received from the sub-groups of the Breast Cancer health belief model scale was determined to vary between 2,51±,92 and 3,39 ±,76. As a result of the research; socio-demographic characteristics; It has been found that it affects breast cancer screening behaviors and health beliefs related to breast cancer screening behaviour. As a result, it was determined that participants ' perceptions of sensitivity were low, mammography benefits and the perception of the benefits of KKMM were high. According to the results of the research; In the studies aimed at early diagnosis of breast cancer, it is recommended to take into consideration the perceptions of health belief in the exhibition of early diagnosis behavior and to determine perceptions.

Keywords: Early diagnosis, Breast cancer, Health beliefs, Self-Breast examination, Health belief model