Parkinson hastalığında bilişsel egzersiz terapi yaklaşımı'nın etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficiency of cognitive exercise therapy approach in parkinson's disease
Yazar: KÜBRA SARGIN BASKIN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA ARSLAN
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Bu çalışmada Parkinson Hastalığında (PH) Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY)'nın etkinliğinin araştırılması amaçlandı. PH'li bireyler BETY seanslarına katılan çalışma grubu ve bu seanslara katılmayan kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. PH'nin evrelemesi için Modifiye Hoehn & Yahr Evreleme Ölçeği (MH&Y); bilişsel durum değerlendirilmesi için Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi (MOBİD), genel PH bulgularını değerlendirmek için Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği (BPHDÖ); biyopsikososyal durum değerlendirmesi için Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı Ölçeği (BETY-BQ), Beck Depresyon Ölçeği (BECK-D), 8-Maddelik Parkinson Hastalığı Anketi (PHA-8); aktivite düzeyinin değerlendirilmesi için Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (Kısa)  (UFAÖ-Kısa); dengenin değerlendirilmesi için Berg Denge Ölçeği (BDÖ) kullanıldı. Çalışma grubu (n=10) 12 hafta boyunca haftada 2 gün BETY seanslarına düzenli olarak katılırken, kontrol grubu (n =10) bu seanslara dahil edilmediler. PH'li bireyler incelendiğinde BETY seanslarına dahil edilen çalışma grubu lehine tüm parametrelerde iyileşme görülürken (p<0.05), bu sonuçlar kontrol grubuna yansımadı (p>0.05). Bu çalışma ile biyopsikososyal temelli bir egzersiz yaklaşımı olan BETY, PH'li bireyler için standardize ve isimlendirilmiş bir inovatif model olarak literatüre sunuldu. Çalışmadaki PH'li bireylerin sayısını arttırarak ve farklı objektif sonuç ölçütleriyle kullanımıyla çalışmanın veriminin arttırılması düşünüldü.

Abstract:
This study aimed to investigate the effectiveness of Cognitive Exercise Therapy Approach (BETY) in Parkinson's Disease (PD). People with PD were divided into two groups: a study group that attended BETY sessions and a control group that did not attend these sessions. Modified Hoehn & Yahr Staging Scale (MH&Y) for general condition assessment; Montreal Cognitive Assessment Test (MoCA)for cognitive status assessment, Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS) for evaluate of symptoms; Cognitive Exercise Therapy Approach-Biopsychosocial Questionnaire (BETY-BQ), Beck Depression Scale (BECK-D), 8-Item Parkinson's Disease Questionnaire (PDQ-8) for biopsychosocial status assessment; International physical activity questionnaire-Short (IPAQ-Short) to evaluate activity level; Berg Balance Scale (BDS) was used to evaluate balance. While the study group (n = 10) regularly attended BETY sessions 2 days a week for 12 weeks, the control group (n = 10) was not included in these sessions. When individuals with PD were examined, an improvement was observed in all parameters in favor of the study group included in the BETY sessions (p<0.05), while these results were not reflected in the control group (p>0.05). With this study, BETY, a biopsychosocial-based exercise approach,  presented to the literature as a standardized and named innovative model for individuals with PD. It was considered to increase the efficiency of the study by increasing the number of individuals with PD in the study and using different objective outcome measures.