KİT'lerin özelleştirilmesinin karlılık ve verimlilik Üzerindeki etkilerinin araştırılması: Çaycuma SEKA-OYKA Örneği
Research of effects on profitability and productivity of SOE?s of privatization: A case study on Çaycuma SEKA-OYKA
Yazar: FİGEN EROL
Danışman: PROF. DR. GÜVEN MURAT
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
1970'li yıllarda başlayıp günümüzde de güncelliğini koruyan ülkelerin ekonomik büyüme hızlarındaki düşüş, ekonomide bazı yeniliklere ve yeni önlemler alınmasına yol açmıştır. Ekonomik krizi aşmada önerilen çözümlerden biri de kamu ekonomisinin daraltılması, tasfiye edilmesi yani özelleştirme olmuştur. Özelleştirme politikaları serbest piyasa ekonomisini benimsemiş ve benimsemekte olan birçok dünya ülkesinde uygulanmıştır. Devletin iktisadi faaliyetlerinin sınırlandırılması veya tamamen ortadan kaldırılması olarak tanımlanan özelleştirme 1980'li yıllarda ülkemiz gündemine de girmiştir.Bu tez çalışmasının amacı, özelleştirmenin karlılık ve verimlilik üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu çerçevede birinci bölümde özelleştirme kavramı ve özelleştirme uygulamaları incelenmiştir. İkinci bölümde karlılık ve verimlilik analizinin önemine değinilmiş ve bu amaçla kullanılmakta olan oranlara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye'deki KİT'ler ve bu KİT'lerin mali yapıları üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde Çaycuma OYKA Fabrikası için özelleştirme öncesini ve sonrasını kapsayan 1999-2008 yılları arasındaki dönem için karlılık ve verimlilik analizleri yapılmıştır. Bu incelemede karlılık kriterlerinden satış karlılığı ve net aktif karlılığı kriterleri, verimlilik kriterlerinden ise fiziksel performans göstergesi olarak işgücü verimliliği kriterleri kullanılmıştır. Çıkan sonuçlar sayısal değerler olarak tablo ve grafiklerde gösterilerek açıklanmıştır.Sonuç olarak Çaycuma OYKA Fabrikası'nın karlılık ve verimliliğinin Çaycuma SEKA Fabrikası'ndan daha iyi olduğu görülmüştür. Özelleştirme sonrasında görülen bu iyileşmeler özel işletmelerin yönetim, personel, üretim, satış, pazarlama, yatırım ve teknoloji gibi konularda kamu sektöründen farklılık arz etmesine bağlanabilir.

Abstract:
Some innovations and new precautions in the economy have been taken due to the decrease in economical improvements of the countries, which started in 1970?s and currently valid. One of the solutions suggested to surpass the economic crisis was limitation and liquidation of the state economy, that is, privatization. Privatization policies implemented in most countries adjusted and getting adjusted to free market economy. Privatization, determined as limiting or totally removing the economical activities of government was put on our country?s agenda in 1980?s.The purpose of this thesis is to research the effects on profitability and productivity of privatization. Under this framework, in the first part the concept of privatization and the privatization applications are explained. In the second part the importance of increase in productivity is emphasized and the ratios used for this purpose are defined. In the third part the SOE?s in Turkish and their financial structures are analyzed. In the fourth part is made the profitability and productivity analysis of Çaycuma OYKA in the period 1999-2008 which includes both pre and post privatization phases. The ratios used in this analysis are: Profitability criteria (return on sales, return on assets), productivity criteria (labor productivity as a major indication of physical performance). The results of the analysis are interpreted in numerical values in tables and graphics.As a result it is understood that profitability and productivity of Çaycuma OYKA is better than Çaycuma SEKA. This improvements achieved by privatization at the private factories can be explained by their difference from state sector at the subjects like especially in management, personnel, production, sale, marketing, investment and technology.