Obez çocuk ve adolesanlarda anjiyogenik belirteçlerin karaciğer yağlanması ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between angiogenic markers and liver fatty changes in obese children and adolescents
Yazar: SAMED EMRE DARILMAZ
Danışman: PROF. DR. SELDAĞ BEKPINAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı /  Biyoetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Çocuklar ve adolesanlarda obezite ve buna bağlı metabolik bozuklukların görülme sıklığı giderek artmaktadır. Bu nedenle, obeziteye bağlı sağlık sorunlarının nedenlerini araştırmak ve bunları önlemeye yönelik çabalar önem kazanmaktadır. Anjiyogenezin, adipoz dokunun genişleme kapasitesi ve buna bağlı metabolik bozukluklar üzerindeki etkileri bilindiğinden, bu tez çalışmasında obez çocuk ve adolesanların serumlarında bazı pro- ve anti-anjiyogenik faktörleri ölçerek obezitenin anjiyogenezi nasıl etkilediğini ve bu değişimlerin karaciğer yağlanması ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Bu doğrultuda, 60 obez çocuk ve 24 sağlıklı kontrol gruba dahil edildi. Obez çocuklar, karaciğer yağlanması olmayanlar, evre 1 ve evre 2 karaciğer yağlanması olanlar olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Ayrıca, çocuklar insüline duyarlı ve insüline dirençli olmak üzere iki gruba ayrıldı. Antropometrik ve rutin biyokimyasal ölçümlerin yanı sıra, serumda anti-anjiyogenik faktör olarak anjiyopoietin-1 (Ang-1) ve vasküler endotel büyüme faktörü 165b (VEGF165b) düzeyleri ölçüldü. Pro-anjiyogenik faktör olarak ise vasküler endotel büyüme faktörü-A (VEGF-A), vasküler endotel büyüme faktörü reseptörü-2 (VEGFR-2), fibroblast büyüme faktörü-2 (FGF-2) ve P-selektin düzeyleri belirlendi. Normal kilolu çocuklarla karşılaştırıldığında, tüm obez çocuklarda Ang-1 düzeyleri anlamlı şekilde yüksek bulundu. Ang-1 düzeyleri, karaciğer yağlanması olan ve olmayan obez gruplar arasında farklılık göstermedi. Çalışmaya katılan çocuklar insülin duyarlı ve insüline dirençli olarak iki gruba ayrıldığında, insüline dirençli çocuklarda Ang-1 ve VEGF165b düzeylerinin anlamlı şekilde arttığı görüldü. Bu antianjiyogenik faktör düzeyleri, trombosit ve lökosit sayılarıyla da pozitif korelasyonlar gösterdi. Sonuçlar, obez çocuklarda insülin direncinin anjiyogenezdeki baskılanma ile eş zamanlı gerçekleştiğini ve bunun inflamasyon gelişimine yol açabileceğini düşündürdü. Ancak, karaciğer yağlanması olan ve olmayan obez gruplar arasında serum anjiyogenik faktör düzeylerinde anlamlı bir fark belirlenemedi.

Abstract:
The prevalence of obesity and associated metabolic disorders in children and adolescents is increasing. Therefore, investigating the causes of obesity-related health problems and efforts to prevent them are gaining importance. This thesis aims to explore how obesity influences angiogenesis by analyzing pro- and anti-angiogenic factors in the serum of obese children and adolescents. Additionally, the study will examine the relationship between these angiogenic factors and liver fat accumulation, providing insights into the metabolic disruptions associated with obesity in the younger population. In this regard, 60 obese children and 24 healthy controls were included in the study. The obese children were divided into three groups: those without liver fat accumulation, those with stage 1 liver fat accumulation, and those with stage 2 liver fat accumulation. Additionally, the children were classified into two groups: insulin-sensitive and insulin-resistant. Besides anthropometric and routine biochemical measurements, serum levels of anti-angiogenic factors such as angiopoietin-1 (Ang-1) and vascular endothelial growth factor 165b (VEGF165b) were measured. Pro-angiogenic factors such as vascular endothelial growth factor-A (VEGF-A), vascular endothelial growth factor receptor-2 (VEGFR-2), fibroblast growth factor-2 (FGF-2), and P-selectin levels were also determined. Compared to normal-weight children, Ang-1 levels were significantly higher in all obese children. There was no difference in Ang-1 levels between obese groups with and without liver fat accumulation. When the participating children were categorized into insulin-sensitive and insulin-resistant groups, it was observed that Ang-1 and VEGF165b levels were significantly higher in insulin-resistant children. These anti-angiogenic factor levels also showed positive correlations with platelet and leukocyte counts. The results suggest that insulin resistance in obese children occurs concomitant with suppression of angiogenesis, which may lead to inflammation. However, no significant difference in serum angiogenic factor levels was found between obese groups with and without liver fat accumulation.