Rekabet üstünlüğü sağlamada endüstri temelli ve kaynak temelli bakış açısı: Kayseri'de faaliyet gösteren imalat sanayi işletmeleri için bir model önerisi
Industry-based view and resource-based view on competitve advantage: A proposed model for firms that operate within the manufacturing industry of Kayseri
Yazar: KORHAN KARACAOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. ÖZLEM ÖZKANLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Karacaoglu, Korhan, Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Endüstri Temelli ve Kaynak TemelliBakış Açısı: Kayseri'de Faaliyet Gösteren malat Sanayi şletmeleri çin Bir Model Önerisi,Doktora Tezi, Danışman: Doç.Dr. Özlem Özkanlı, 223 s.ÖZETStratejik yönetim alan yazınında rekabet üstünlüğü konusunu ele alan iki ana akımbulunmaktadır. Bunlardan ilki, işletmelerin rekabetçi üstünlüklerinin kaynağınınendüstriye özgü faktörlerde aranması gerektiğini ileri süren ve yapı-davranış-performansparadigmasının kuramsal temelleri üzerine stratejik yönetim bakış açısına dayalı olarakM.E. Porter tarafından geliştirilen Endüstri Temelli Bakış Açısıdır. kincisi ise rekabetçiüstünlüğün kaynağının işletmeye özgü stratejik kaynak ve kabiliyetlerde aranmasıgerektiğini iddia eden Kaynak Temelli Bakış Açısıdır.Bu araştırmada söz konusu iki bakış açısına dayalı olarak geliştirilen bütünleşik birmodel yardımıyla Kayseri'deki orta ve büyük ölçekli imalat sanayi işletmelerinin rekabetüstünlüğü anlayışlarının etkilendiği temel faktörler ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre önerilen kavramsal modelin söz konusu işletmelerinrekabet üstünlüğü anlayışlarının yaklaşık %61'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre, işletmelerin rekabet üstünlüğü anlayışlarını etkileyen endüstritemelli bakış açısına ilişkin başlıca faktörler; sektöre yeni girecek firmalar, sektördekirekabetin yoğunluğu ile ikame ürünlerden oluşmaktadır. şletmelerin performanslarıüzerinde etkili olan kaynak temelli bakış açısına ilişkin ögeler ise; marka, insan kaynakları,kurumsal itibar ve işletmelerin sahip olduğu maddi kaynaklardan oluşmaktadır. Ayrıcaaraştırma modelinde yer alan ve işletmelerin performanslarını etkileyebileceği düşünülenrekabet stratejilerinin ise işletmelerin rekabetçi anlayışları üzerinde herhangi bir etkisininolmadığı sonucuna ulaşılmıştır. şletmelerin performanslarının faaliyet gösterilen sektöreve işletmelerin büyüklüğüne göre de farklılık gösterdiği araştırma sonucunda ulaşılan birbaşka bulgudur.Anahtar Kavramlar:Stratejik Yönetim, Rekabet Üstünlüğü, Endüstri Temelli Bakış Açısı, Kaynak Temelli BakışAçısı.

Abstract:
Karacaoğlu, Korhan, Industry-based View and Resource-based View on CompetitveAdvantage: A Proposed Model for Firms That Operate Within the Manufacturing Industry ofKayseri, PhD Thesis, Advisor: Assoc. Prof. Özlem Özkanlı, 223 p.ABSTRACTThere are two mainstreams within the strategic management literature that discussthe concept of competitive advantage. One is Industry-based View that was presented byM.E. Porter and mainly based on structure-conduct-performance paradigm of the theory ofindustrial organization, suggesting that the source of competitive advantage of firms shouldbe invastigated within industrial factors. The second one is Resource-based View whichunderlines strategic resources and capabilities of a firm as main source of competitiveadvantage.The objective of this study is to identify and evaluate the major factors that influencecompetitive advantage understanding of middle and big size firms that operate within themanufacturing industry of Kayseri by using a model that integrates conceptual frameworksof both views mentioned above.The results of this research showed that the recommended conceptual modelexplains about 61 % of subject firms? understanding of competitive advantage. ConcerningIndustry-based View, the results obtained by this research identify several factors thatinfluence firm?s understanding of competitive advantage: new firm entries into thebusiness sector, the intensity of competition within the sector, and substitutable products ofsector. Considering the Resource-based View that has an influence on firms? performance,however, some other factors are identified: brand, human resource, corporate reputation,and firms? tangible resources. Additionally, the research showed that the competitivestrategies that were included in the research model and were expected to have an influenceon the performance of the firms did not affect firms? understanding of competitiveadvantage. Another finding of this research is that the performance of firms variesdepending on the sector of operation and the size of the firms.Key words:Strategic Management, Competitive Advantage, Industry-based View, Resource-basedView.