Girişimcilik yönelimini etkileyen faktörler nelerdir? Teknoparklarda bir araştırma
What are the factors affecting the entrepreneurial orientation? A research in technoparks
Yazar: OSMAN AKARSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA SAİD DÖVEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik yönelimi = Entrepreneurial orientation ; Teknoparklar = Technoparks ; Çoklu regresyon analizi = Multiple regression analysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Girişimcilik yönelimi kavramıyla küresel rekabet ortamında hayatta kalması için sürekli
yenilik yapan, hesaplı risk alabilen, pazar koşullarında saldırgan ve girişken olan, proaktif
hareket eden, kendi kendine bağımsız çalışma yapabilme ve kendi zihnini yönetebilme
yeteneğine sahip olan bireyler ve bu bireylerin oluşturduğu örgütler ve toplumlar tarif
edilmektedir. Bu çalışma kapsamında girişimciliğin nasılı ile ilgilenen bir olgu ve örgütler
açısından oldukça stratejik bir karar olan "girişimcilik yönelimini" etkileyen faktörler, örgütü
üst düzey yöneticisinin bir yansıması olarak gören Üst Yönetim Kuramı söylemleri içinde karar
ve davranış bakış açısı ile ele alınmıştır. Bu tez kapsamında kavram olarak girişimcilik yönelimi
kavramı, kuram olarak Üst Yönetim Kuramı ve araştırma sahası olarak da Teknopark
girişimcileri tercih edilmiştir.
Bu çalışmanın amacı Üst Yönetim Kuramı ölçülebilir değişkenlerinin girişimcilik
yönelimi üzerindeki etkilerini incelemektir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımladığı
Teknopark Performans Endeksine göre son yayımlanan liste olan 2018 yılı listesi dikkate
alınmıştır. Girişimcilik yönelimine etki eden faktörleri belirlemek adına bu girişimcilere
girişimcilik yönelimi çok boyutlu ölçeği, algılanan çevresel belirsizlik ölçeği ve demografik
sorular sorulmuştur. Girişimcilik yönelimini etkileyen Üst Yönetim Kuramından süzülen
değişkenler bireysel, örgütsel, çevresel ve sosyal statü faktörleri olarak gruplandırılarak
irdelenmiş ve hangi faktörlerin daha çok etkisi olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu
araştırmada girişimcilik yönelimini etkileyen faktörler t testi, ANOVA ve Çoklu Regresyon
Analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, girişimcinin sahip olduğu bireysel
değişkenler içerisinde yer alan yaş, toplam deneyim ve eğitim düzeyi, örgütsel değişkenler
içerisinde yer alan girişimin kuruluş yaşı ve çevresel değişkenler içerisinde yer alan algılanan
çevresel belirsizlik düzeyi değişkenlerinin girişimcilik yönelimi üzerinde istatistiksel açıdan
anlamlı etkide bulunduğu ortaya çıkmıştır. Dış faktörler olarak ele alınan çevresel ve sosyal
statü faktörleri iç faktörler olarak değerlendirilen bireysel ve örgütsel faktörlerden daha fazla
girişimcilik yönelimini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Girişimcilik yönelimi, Üst yönetim kuramı, Çoklu Regresyon Analizi

Abstract:
With the concept of entrepreneurial orientation, individuals and organizations and
societies formed by these individuals who constantly innovate in order to survive in a global
competitive environment, can take calculated risks, are aggressive and enterprising in market
conditions, act proactively, have the ability to work independently and manage their own mind,
are described. Within the scope of this study, the factors affecting the "entrepreneurship
orientation", which is a very strategic decision in terms of organizations and a phenomenon that
deals with how entrepreneurship is, are discussed from the perspective of decision and behavior
within the discourses of Upper Echelon Theory, which sees the organization as a reflection of
its top manager. Within the scope of this thesis, entrepreneurship orientation as a concept,
Upper Echelon Theory as a theory, and Technopark entrepreneurs as a research field were
preferred.
The aim of this study is to examine the effects of measurable variables of Upper Echelon
Theory on entrepreneurial orientation. According to the Technopark Performance Index
published by the Ministry of Industry and Technology, the list for 2018, which is the last
published one has been taken into consideration. In order to determine the factors affecting
entrepreneurial orientation, these entrepreneurs were asked entrepreneurial orientation
multidimensional scale, perceived environmental uncertainty scale and demographic questions.
The variables filtered from the Upper Echelon Theory that affect the entrepreneurial orientation
were grouped as individual, organizational, environmental and social status factors, and it was
tried to determine which factors had more impact. In this study, the factors affecting
entrepreneurial orientation were evaluated by t-test, ANOVA and Multiple Regression
Analysis. As a result of the research, it has been revealed that the variables of age, total
experience and education level, which are among the individual variables of the entrepreneur,
the age of establishment of the enterprise, which are among the organizational variables, and
the perceived environmental uncertainty level, which are among the environmental variables,
have a statistically significant effect on the entrepreneurial orientation. It has been concluded
that environmental and social status factors, which are considered as external factors, affect
entrepreneurship orientation more than individual and organizational factors considered as
internal factors.

Keywords: Entrepreneurial orientation, Upper Echelon Theory, Multiple Regression Analysis