Erken dönem uyumsuz şemaların aleksitimi, duygusal zeka, duygusal farkındalık ve empati düzeyine etkilerinin incelenmesi
Effects of the early maladaptive schemas on alexithymia, emotional intelligence, emotional awareness and empathy
Yazar: ZEYNEP ELİF YILMAZÖRNEK
Danışman: DOÇ. DR. ARKUN TATAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas

Özet:
Bu araştırmanın amacı, erken dönem uyumsuz şemaların aleksitimi, duygusal zeka, duygusal farkındalık ve empati düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma örneklemini 18 yaş üstü 324 kişi oluşturmaktadır. Sonuçlara göre, duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon, duyguları bastırma, iç içe geçme / bağımlılık, terk edilme, kusurluluk ve dayanıksızlık şemalarına takılı kaldığı belirlenenlerin aleksitimi puanları yüksek bulunmuştur. Onay arayıcılık, ayrıcalıklılık / yetersiz özdenetim, kendini feda, cezalandırılma ve yüksek standartlar şemalarına takılı kaldığı ve kalmadığı belirlenen grupların aleksitimi puan ortalamaları arasında ve duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon, duyguları bastırma, ayrıcalıklılık / yetersiz özdenetim, terk edilme, kusurluluk, dayanıksızlık, yüksek standartlar şemalarına takılı kalan ve kalmayan grupların duygusal zeka puan ortalamaları arasında farklılık bulunamamıştır. Onay arayıcılık, kendini feda, duygusal yoksunluk ve cezalandırılma şemalarına takılı kaldığı belirlenenlerde duygusal zeka daha yüksek, iç içe geçme / bağımlılık şemasında daha düşüktür. Duyguları bastırma, onay arayıcılık, ayrıcalıklılık / yetersiz özdenetim, kendini feda, kusurluluk ve yüksek standarlar şemalarına takılı kalan ve kalmayan grupların duygusal öz farkındalık puanları arasında fark bulunamamıştır. Duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon, iç içe geçme / bağımlılık, terk edilme ve dayanıksızlık şemalarına takılı kaldığı belirlenenlerde duygusal öz farkındalık puan ortalaması düşük, cezalandırılma şemasında yüksek bulunmuştur. Empati puanları ile başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon, onay arayıcılık, cezalandırılma ve yüksek standartlar şemalarına takılı kalan ve kalmayan gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Duygusal yoksunluk, duyguları bastırma, iç içe geçme / bağımlılık, terk edilme, kusurluluk, dayanıksızlık şemalarına takılı kalanlarda empati puan ortalamasının daha düşük, ayrıcalıklılık / yetersiz özdenetim ile kendini feda şemasına takılı kalanlarda daha yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the effects of Early Maladaptive Schemas on alexithymia, emotional intelligence, emotional self-awareness and empathy levels. The participants consist of 324 people who are over the age of 18. According to the results, alexithymia scores are higher on the participants that stick to emotional deprivation, failure to achieve, pessimism, social isolation, emotional inhibition, enmeshment / dependance, abandonment, defectiveness and vulnerability schemas. There were found no difference between the average alexithymia scores of groups that stick to approval-seeking, entitlement / insufficient self-control, self-sacrifice, punitiveness, unrelenting standards and the groups that have not. And no difference was found between the average emotional intelligence scores of groups that stick to emotional deprivation, failure, pessimism, social isolation, emotional inhibition, entitlement / insufficient self-control, abandonment, defectiveness, vulnerability, unrelenting standards and of groups that have not. Emotional intelligence is higher on participants that stick to approval-seeking, self-sacrifice, emotional deprivation, punitiveness; and lower on the ones that stick to enmeshment / dependance schema. There was found no difference in self-awareness scores of groups that stick to emotional deprivation, approval-seeking, entitlement / insufficient self-control, self-sacrifice, defectiveness, unrelenting standards and groups that have not. It has been seen that average emotional self-awareness scores are low on the participants that stick to emotional deprivation, failure, pessimism, social isolation, enmeshment / dependance, abandonment, vulnerability and high with those who stick to punitiveness. There was not found a significant difference in empathy scores on participants that stick to failure, pessimism, social isolation, approval-seeking, punitiveness, unrelenting standards and on those who have not. It has been seen that the average empathy scores are lower on participants that stick to emotional deprivation, emotional inhibiton, enmeshment / dependance, abandonment, defectiveness, vulnerability and higher on the ones who stick to entitlement / insufficient self-control and self-sacrifice.