Kayışdağı yöresindeki ağaçlandırmaların silvikültürel olarak değerlendirilmesi
Silvicultural evaluation of plantation in the Kayisdagi region
Yazar: UMUT ÇAĞLAR KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. HASBİ FERAT BOZKUŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ormanların ekonomik işlevlerinin yanında sosyal ve kültürel işlevleri de çok önemli yer tutmaktadır. Bir ülkedeki ormanlar nicelik ve nitelik bakımından çeşitli fonksiyonları gerçekleştirebilecek durumda değilse orman varlığının arttırılması ve mevcut ormanların imar ve ıslah edilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Birçok ülke, orman alanlarını genişletmek ve verimsiz durumdaki ormanların kuruluşunu iyileştirmek amacıyla eski tarihlerden bu yana geniş ölçüde ağaçlandırma çalışmalarına girişmiştir. Ülkemizde ağaçlandırma çalışmalarının başlangıcı olarak kabul edilen 1937 yılını izleyen ilk yıllarda genellikle kollektif faydaları gerçekleştirmek amacıyla ağaçlandırmalar yapıldığı, daha sonraları ise odun hammaddesi üretimine yönelik ağaçlandırmalara ağırlık verildiği ifade edilmektedir (Ertaş, 1991). Genel anlamda ormancılığın en önemli amaçlarından biri olan orman varlığının sürdürülebilirliğinin sağlanması ve ormanlardan odun hammaddesi gereksiniminin sağlanmasından daha önemli olan kollektif özelliklerinin belirlenerek bunlara göre yapılacak silvikültürel çalışmaların planlanması ağırlıklı olarak önem arz etmektedir.
Araştırmaya konu olan Kayışdağı yöresi ağaçlandırmaları, Ömerli Baraj Havzası Islahı Çalışmaları kapsamında değerlendirilmiştir. Bu amaçla 1968 yılında etüt–proje çalışmalarına başlanmış ve sonraki yıllarda plantasyon çalışmalarına devam edilmiştir. 
Bu çalışmada amaçlanan; havza ıslahı amacıyla yapılan ağaçlandırmaların zaman içerisindeki oluşum ve gelişimine yönelik tespitlerin yapılarak alanda mevcut olan ağaçlandırmaların günümüze gelene kadar istenilen amaca ne ölçüde hizmet ettiğinin ortaya konulması, sosyal baskıya maruz kalan orman sınırlarının sağlıklı bir şekilde korunup korunmadığının irdelenmesi, alanda kullanılan ağaç türlerinin, türe özgü gelişme durumlarının morfolojik gözlemlerle ve hesaplanan ölçüm değerleri ile belirlenerek aktüel meşcere kuruluşlarının yorumlanması, yörede uygulanacak olan doğru silvikültürel yöntemlerin belirlenmesine katkı sağlanmasıdır.
Bu amaçla Kayışdağı yöresindeki plantasyonlardan, 20x20 m boyutlarında 45 adet örnek alan alınmıştır. Her bir örnek alan içerisine giren "bc" ve "c" çağındaki canlı ağaçların d1,3 m'deki çapları ve boyları ölçülerek meşcerelerin göğüs yüzeyleri hesaplanmıştır. Mevcut hasılat tablolarından meşcerelerin aktüel durumları tespit edilmeye çalışılmıştır. Nitekim ağaçlandırmalara ait uygulama projelerinin bulunmaması söz konusu ağaçlandırmaların ne zaman yapıldığı sorusunu cevapsız bırakmaktadır. Bu nedenle de ağaçlandırmaların yapıldığı yılın tespiti için plantasyonlardan alınan artım kalemlerinden yaş hesabına gidilmiş ve yaş tespiti yapılmıştır. Gövdelerin kalite durumu ise; düzgün gövde, gövde eğriliği, çatal gövde olarak sınıflandırılmıştır.
Ağaçlandırma alanında havza ıslahı amacıyla yapılan ağaçlandırmalara bakıldığında; zaman içerisinde bazı türlerin orijin bakımından yöreye özgü ve uyumlu olmaması, ağaçlandırmaların yapıldığı günden itibaren günümüze kadar uygulanması gereken sülvikültürel müdahalelerin gecikmesi, türlere özgü ideal dikim aralıklarının uygulanmaması vb. nedenlerle plantasyonların zaman içerisinde dejenere olmalarına sebep olmuştur. Alan; her ne kadar havza ıslahı çalışmaları kapsamında değerlendirilmiş olsa da öngörülemeyen hızlı nüfus artışı ve sosyoekonomik baskılar, Ömerli Baraj Havzası'nın bir parçası olarak yer almasından ziyade gün geçtikçe yoğun kent nüfusunun rekreasyon, görsel ve estetik olarak yeşil alan ihtiyacını karşılamasına hizmet eden duruma dönüşmüştür.

Abstract:
Forests occupy a very important place in social, cultural, as well as economic functions. In terms of quantity and quality, forests at present are not sufficient in performing a variety of functions on their own without the reconstruction and rehabilitation of the existing forests to increase the presence of forests should the necessity arise. Many countries have insufficient state forests causing them to expand their areas in order to improve reforestation efforts since the establishment of forests has been implemented since ancient history. The first year following the year of 1937 is regarded as the beginning of our reforestation efforts in the country so as to realize the collective benefits they made as equivalent, with equivalent weight, of which was given later for the production of wood raw material (Ertas, 1991). In general, forestry is one of the most important aims of managing forests' raw material so as to ensure the sustainability of the asset where the provision of wood from forests needed to be made. Accordingly, more important silvicultural planning studies will maily determine the collective characteristics of their importance.
Kayışdağı region plantations are the subject of research where plantation and growth studies have bennn evaluated in the context of the Ömerli dam in the basin. For this purpose, the study in 1968 began working on the project and in subsequent years continued the works of the plantation.
The purpose of this study; watershed improvement for the purpose of afforestation of time in the formation and available in the area made the determination on the development until the present day the plantation to reveal that serve th ervet hedesired goal, a healthy way to examine whether to preserve social pressure exposed to forest boundary, the tree species used in the area, species-specific development identified by morphological observation and calculation with the status of the measured values of the current stand structure interpretation is to contribute towards the determination of silvicultural methods to be applied in the region.
For this purpose from Kayışdağı region, 45 pieces of sample fields 20x20 m sized were taken. Within each sample field, living trees which are "bc" and "c" growth degree, diameter at brest height (d1,3 ) and height of trees were measured to calculate basal area. Receipt tables were studied to determine the current yield. Indeed lack of afforestation implement project is to leave unanswered the question of when they were done. For determine the afforestation year increment items were taken from each tree species to calculate the age of trees so the time they were planting. The quality of the tree trunk classified as smooth body, curvature body and fork body.
When we take into considiration, afforestation in the watershed area, some origins that planted are not unique to region, day that afforestation implemented to current state, silvicultural intervantions that should be applied are delays, special planting intervals weren't given etc. reasons like that have been caused to degenerate. Although unpredictable, rapid population growth, socio-economic pressures and increasingly dense urban populations, rather than be part of Ömerli dam basin, day by day situation has turned into serving intense recreation needs, visually and aesthetically green fields needs of urban population.