Üstün potansiyelli yetişkinlerin sosyal duygusal açıdan yaşadığı sorunlara yönelik yetişkin eğitim programı önerisi
Adult education program recommendation for the social emotional problems of high-potential adults
Yazar: ELİF TUNÇPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MARILENA ZINOVIA LEANA TAŞCILAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitsel Tasarım ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Eğitim programları = Education programs ; Program geliştirme = Program development ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yetişkinler = Adults ; Özel yetenekliler eğitimi = Gifted education ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Bu çalışma ile üstün potansiyeli olan yetişkinlerin sosyal duygusal yönden karşılaştığı sorunlara ilişkin olarak görüşlerinin alınması ile buna istinaden karşılaştıkları sorunlar ile baş etmelerini destekleyici bir eğitim programının taslağının öneri olarak sunulması amaçlanmıştır. 
Alan yazın tarandığında üstün potansiyelli yetişkin bireyler ile ilgili çok fazla çalışmaya rastlanmadığı için alana katkıda bulunmak amacıyla bu çalışmanın yapılması planlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen çalışma çocukken üstün zekalı tanısı almış 24 katılımcı (12 kadın ve 12 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Görüşmelerde kullanılmak üzere yarı yapılandırılmış bir görüşme formu geliştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda veri toplama aşamasında, amacına uygun sorular hazırlanmış, uzmanlardan sorular hakkında görüşleri alınmış ona göre düzenlenmiş ve görüşme sırasında katılımcıya aynı zamanda ek sorular sorarak konuyla ilgili derinlemesine bilgiler edinmek amaçlanmıştır. Görüşme öncesi katılımcılara aydınlatılmış onam formu gönderilerek izin alınmış olup onay ile ses kaydı alınmıştır. Önceden hazırlanan görüşme soruları ile akış sağlanmıştır. Görüşmeler MAXQDA 2022 paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. İçerik analizi ile ortaya çıkan kodlar, alt tema ve temalar açıklanmıştır.  
Araştırma süresince üstün potansiyelli bireylerin çocukluk döneminden yetişkinlik dönemine kadar yaşadıkları sosyal duygusal sorunlar ile ilgili deneyimleri incelenmiştir. Üstün potansiyelli birey olma durumlarının kimler tarafından ne zaman, hangi alanlarda olduğu, potansiyellerinin onlara kattığı olumlu ve olumsuz deneyimlerinin neler olduğu incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, 4 tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; üstün potansiyelli olarak yaşamak, sosyal duygusal gelişim süreçleri, çevre desteği/etkisi, üstün potansiyelli bireylerin destek süreçleri temalarıdır. Yapılan görüşmeler ve elde edilen bulgular sonucunda 4 modülden ve 13 oturumdan oluşan taslak bir program önerisi sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Özel Yetenek, Sosyal Duygusal Sorunlar, Yetişkin Eğitimi, Üstün Potansiyelli Yetişkinler, Program Geliştirme

Abstract:
This study aimed to obtain the opinions of the high-potential adults regarding the problems they face in the social-emotional aspect and to develop the proposal of the training programs that will support them to cope with the problems they face.
In this study, high-potential adults were discussed. Due to the inadequacy of the study on high-potential adults in the literature, it was desired to contribute to the literature by choosing research on high-potential adults. This study, which employed a qualitative research method, was carried out with a total of 24 participants who were diagnosed with gifted in their childhood. 12 gifted women and 12 gifted men were included in the study. The purposeful sampling method was employed in the selection of the research sample. The Snowball sampling method benefited from reaching the study group. A semi-structured interview form was developed to be used in the interviews. During the data collection phase with the semi-structured interview form, data were obtained by preparing the appropriate questions, opinions were received from experts about the questions arranged accordingly and asking additional questions to the participant during the interview, allowing in-depth information about the subject. Before the interview, the informed consent form was sent to the participants and their permission was obtained, and the voice recording was taken with the approval. The pre-prepared interview questions made the interview flow. The interviews were analyzed by transferring them to the MAXQDA 2022 package program. The codes, sub-themes, and themes that emerged with the content analysis were explained. During the research, the experiences of gifted individuals with social and emotional problems from childhood to adulthood were examined. It has been examined by whom, when, in which areas, the positive and negative experiences that their potentials have contributed to them.
According to the findings obtained from the research result, 4 themes emerged. These themes are; living with high-potential, social-emotional development processes, environmental support/effect, and support processes of the high-potential individuals. As a result of the interviews and the findings obtained, a draft program proposal consisting of 4 modules and 13 sessions was presented.

Keywords: Adult Education, Social-emotional Problems, Special Ability, Program Development