Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bilgisayar destekli eğitimin kelime vurgulama becerisine etkisi
The effect of computer aided education on the skill of word stressing in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: GURBET SARIMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİDEM ÇETİN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Kelimeler = Words ; Sözcük vurgusu = Accent ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bilgisayar destekli kelime vurgusu eğitiminin kelime vurgulama becerisine etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada, yarı deneysel desenlerden tek gruplu ön test ve son test deneme modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 akademik yılı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Türkçe Hazırlık Programı'nda eğitim gören 23 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, öğrencilerin kelime vurgulama becerilerini belirlemek amacıyla uzman görüşü alınarak hazırlanan "Kelime Vurgulama Ölçüm Aracı" ile toplanmış ve katılımcıların kelime vurgulama düzeylerine ait veriler ise öğrencilerden alınan ses kayıtları ile elde edilmiştir. Çalışmada ayrıca, "Kelime Vurgulama Ölçüm Aracı"ndaki kelime ve kelime grupları Türkçe kelime vurgusu kuralları bakımından; öğrenciler ise ana dilleri veya ülkelerinde konuşulan resmi dil faktörü bakımından gruplandırılmıştır ve bu grupların başarısı incelenmiştir. 
Öğrencilere birer hafta süreyle, çalışma kapsamında hazırlanan bilgisayar destekli kelime vurgusu eğitimi öncesinde ön test ve sonrasında son test uygulanmıştır. 5 hafta süren eğitim sürecinde, öğrencilere Türkçe kelime vurgusu kuralları örneklerle birlikte tanıtılmıştır ve öğrencilerle eğitim esnasında birebir çalışılarak her öğrencinin kurallarla ilgili kelime ve kelime grubu örnekleri üzerinde vurgulama becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılmıştır. Eğitim sürecinde, Praat 3.8.47 programı ile elde edilen ses analiz görüntüleri kullanılmıştır ve öğrencilerle yapılan seslendirme çalışmalarında aynı program kullanılarak öğrencilerin aynı anda doğru vurgu görüntüleri ile kendi seslendirmelerinin analiz görüntülerini kıyaslama imkânı verilmiştir.
Öğrencilerin vurgulama başarı düzeylerini belirlemek için alınan ön test ve son test ses kayıtları, Praat 3.8.47 ses analiz programında temel frekans bakımından incelenerek değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar, SPSS 20.0 istatistik programında bağımlı gruplar t testi uygulanarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin kelime vurgulama becerilerine ait ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca "Kelime Vurgulama Ölçüm Aracı"ndaki kelime ve kelime gruplarından kelime vurgusu kuralları bakımından oluşturulan gruplarda ve öğrencilerin ana dilleri veya ülkelerinde konuşulan resmi dil faktörü bakımından ayrıldıkları grupların ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı belirlenmiştir.
Araştırma sonunda, bilgisayar destekli kelime vurgusu eğitimi sonrasında öğrencilerin genel olarak kelime vurgulama becerilerinde, ölçüm aracındaki kelime ve kelime gruplarından vurgu kuralları bakımından oluşturulan gruplarda ve öğrencilerin ana dilleri veya ülkelerindeki resmi diller bakımından ayrıldıkları gruplarda kelime vurgulama başarı düzeylerinde anlamlı bir artış olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, bilgisayar destekli kelime vurgusu eğitiminin vurgulama becerilerini geliştirmede etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında verilen eğitimlerde ve kullanılan kitaplarda bilgisayar destekli kelime vurgusu eğitimi verilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the effect of computer aided education on the skill of word stressing in teaching Turkish as a foreign language. Single group pre-test and post-test experimental design was used in the study.
The group of the study consists of 23 foreign students in Mugla Sitki Kocman University School of Foreign Languages Turkish Preparatory Program in 2014-2015 academic year. Data of the study is obtained from the "Word Stressing Measurement Tool" and the audio recordings of the students. In addition to these, words and compound words in the "Word Stressing Measurement Tool" are grouped according to the rules of Turkish word stress. Besides, according to their mother tongue or official language spoken in their countries, participants are grouped. The success of these groups is determined. 
Before and after the computer aided word stress training, the participants are subjected to pre-test and post-test using the data collection instruments for one week for each test. In the 5-week training period, the students are introduced to the rules of Turkish word stress with examples. Exercises aiming to improve students' skill of word stressing are conducted by one-to-one tutoring. Sound analysis views are extracted from Praat 3.8.47 speech analysis program. This program gave students the opportunity to compare the views of their vocalizations and the views of the vocalizations with correct stress. 
The audio recordings taken from the students to determine the level of students' success in word stressing was examined and assessed in terms of fundamental frequency on Praat 3.8.47 speech analysis program. These results were analyzed using paired samples t test on SPSS 20.0 statistical package software. Whether there is a significant difference between the pre-test and post-test scores of the students' skill of word stressing was determined. In addition to this, whether there is a significant difference between the pre-test and post-test scores of the students in the groups of the words and compound words in the "Word Stressing Measurement Tool" formed in terms of the rules of Turkish word stress and in the groups of the participants formed according to their mother tongue or the official language spoken in their countries were found out. 
In the final part of the study, it was found that there was a significant increase in the participants' general success of word stressing, in the word groups formed in terms of the rules of Turkish word stress and in the groups of the participants formed according to their mother tongue or the official language spoken in their countries. These results indicated that computer aided word stress training has an effect on improving the skill of word stressing. It was suggested that computer aided word stress training should be included in classes and books used in teaching Turkish as a foreign language.