Tek taraflı S1 radikülopatili hastalarda uygulanan transforaminal epidural steroid enjeksiyonunun H-refleks parametreleri üzerindeki rolü
The role of transforaminal epidural steroid injections on H-reflex parameters in unilateral S1 radiculopathy
Yazar: SAMAYA KHUDIYEVA
Danışman: PROF. DR. OSMAN HAKAN GÜNDÜZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Enjeksiyonlar = Injections ; Herniler = Hernia ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Radikülopati = Radiculopathy ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Spinal kord kompresyonu = Spinal cord compression ; Steroidler = Steroids ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Tek taraflı S1 radikülopatili hastalarda Hr parametreleri üzerinde transforaminal epidural steroid enjeksiyonu (TFESE)'nun rolü ve tedavi sonuçları ile korelasyonunun değerlendirilmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Prospektif yürütülen bu çalışmaya radiküler bel ağrısı olan, klinik ve radyolojik değerlendirme ile L5-S1 seviyesinde LDH ve tek taraflı S1 kök basısı saptanan 34 hasta alındı. Hastalar üç aşamada değerlendirildi. Hastalar TFESE öncesinde birinci klinisyen tarafından klinik (motor ve duyu muayenesi, aşil refleksi, el parmak zemin (EPZ)  mesafesi ve düz bacak kaldırma testi (DBKT), Sayısal Derecelendirme Skalası (SDS), Oswestry Dizabilite İndeksi (ODİ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile) ve radyolojik olarak değerlendirildi. İkinci bir klinisyen tarafından sinir iletimi ile geç yanıtlar çalışıldı. Üçüncü bir klinisyen TFESE uygulamasını gerçekleştirdi. TFESE sonrası 1. saat, 3. hafta ve 3. ayda değerlendirmeler tedavi öncesinde olduğu şekilde tekrarlandı.
Bulgular: Tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında, hastaların tedavi sonrası etkilenmiş tarafta Hr latansı, H-M latans farkı ve taraflar arası Hr latans farkı değerlerinde tüm takiplerde anlamlı düzeyde azalma görüldü (p<0,05). Hr anormalliği gözlenen 23 hastanın TFESE sonrası 1. saatte %95,7'sinde Hr'nin normale döndüğü ve bu düzelmenin hastaların %78,3'ünde 3. ayda devam ettiği saptandı. Hr latans parametreleri ile klinik parametrelerdeki düzelme arasında korelasyon bulunmadı. Hr latans parametrelerindeki değişiklikler sinir kökü bası evresi ile ilişkili bulundu.
Sonuçlar: TFESE sonrası klinik parametrelerin yanısıra Hr latans parametrelerinde düzelme sağlanabildiği görüldü. Bu sonuçlar, ileride Hr'nin tedavi yanıtlarını değerlendirmedeki rolünü ve prediktif değerini araştıracak çalışmalara ışık tutabilmesi açısından önemlidir. Klinik ve radyolojik bulguların yetersiz veya tartışmalı olduğu durumlarda Hr latansındaki değişikliklerin sinir kökü bası evresi ile ilgili fikir verebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Radikülopati, transforaminal epidural steroid enjeksiyonu, H refleksi, F yanıtı, sinir kökü bası evresi

Abstract:
Objective: Evaluation of the role of transforaminal epidural steroid injections (TFESI) on H-reflex (Hr) parameters in unilateral S1 radiculopathy, correlation for treatment outcomes. 
Materials and methods: A total of 34 patients with radicular back pain, LDH and unilateral S1 root compression detected at L5-S1 level by clinical and radiological evaluation were included in this prospective study. Patients were evaluated in three stages. Before TFESI, patients were evaluated clinically (with motor and sensory examination, achilles reflex, fingertip to floor (FTF) distance and straight leg raise test (SLRT), Numeric Rating Scale (NRS), Oswestry Disability Index (ODI) and Beck Depression Scale (BDS)) and radiologically by the first clinician. With a second clinician, nerve conduction studies and late responses were assessed. A third clinician carried out TFESI. 1st hour, 3rd week and 3rd month post-TFESI evaluations were carried out as they were before the treatment.
Results: In all follow-ups, there was a significant decrease in the Hr latency, H-M interval in the affected side, and in difference between both sides in terms of Hr latency after treatment, when compared to pre-treatment (p<0.05). On the 1st hour post-TFESI, Hr was back to normal in 95.7% of 23 patients who had abnormal Hr, and this recovery continued well into the 3rd month post-TESI in 78.3%. No significant correlation was detected between Hr changes and clinical recovery. Changes in Hr latency were found to be correlated with the stage of nerve root compression. 
Conclusion: It was found that recovery in Hr latency parameters can be achieved in addition to the clinical parameters after TFESI. The results are notable since they can shed light on future studies which will investigate the role of Hr in evaluating treatment outcomes and its predictive value. In cases where clinical and radiological findings are insufficient or controversial, changes in Hr latency can be suggestive of the stage of nerve root compression.

Keywords: Radiculopathy, transforaminal epidural steroid injection, H-reflex, F response, stage of nerve root compression