İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalmasının rolü
The role of small intestinal bacterial overgrowth in inflammatory bowel diseases
Yazar: SİNEM ÖREN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ DAĞLI
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Bakteriler = Bacteria ; Bağırsak-ince = Intestine-small ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Nefes testleri = Breath tests ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
ÖZET

İnflamatuvar Bağırsak Hastalıklarında
İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalmasının Rolü

Ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CH) gastrointestinal kanalın nedeni bilinmeyen kronik inflamatuvar hastalıklarıdır. Her iki hastalığın da genetik olarak duyarlı kişilerde çeşitli antijenlere ya da çevresel faktörlere karşı oluşan abartılı bir immün yanıt sonucu oluştuğu ileri sürülmektedir.
Bu iki hastalık grubu diyare, kanlı dışkılama, kilo kaybı, karın ağrısı, ateş ve yorgunluk gibi pek çok ortak semptoma sahiptir. Ülseratif kolit ve Crohn hastalarında ortak görülen bu semptomlar ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalması (SIBO) varlığında da görülebilmektedir. Özellikle akut atak dönemlerinde SIBO'nun antibiyotiklerle tedavi edilebilir olması nedeni ile bu ayrımın yapılması önem taşımaktadır.
SIBO intestinal mikrobiyatanın kalitatif ve/veya kantitatif olarak değişiminin maldigesyon/malabsorbsiyon ile ilişkisinin klinik ve laboratuvar ile gösterilmesi olarak tanımlanır. SIBO tipik semptomlara neden olabileceği gibi (steatore, diyare, protein kaybettiren enteropati, spesifik yetmezlik durumları), malabsorbsiyon/maldigesyona sebep olmadan daha hafif semptomlar (karında gaz, şişkinlik gibi, ör: irritabl bağırsak sendromunda SIBO) ile de klinik olarak karşımıza çıkabilir. Dolayısıyla SIBO yaygın görülen hastalıklar arasında gözden kaçan bir faktördür.
Bu çalışma ile ülseratif kolit ve Crohn tanılı hastalarda SIBO varlığının, sıklığının ortaya konulması ve SIBO varlığının hastalık aktivasyonu, hastalık lokalizasyonu ve hastalık süresi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda inflamatuvar bağırsak hastalığı tanısı (İBH) ile izlenen ve 27.09.2017-09.04.2018 tarihleri arasında polikliniğe başvurmuş olan 40 ülseratif kolit, 35 Crohn hastası ile 41 sağlıklı gönüllü olmak üzere 3 grup üzerinde ve toplam 116 kişi ile yürütülmüştür. Hastalara oral glukoz solüsyonu içirilmesini takiben Quintron Breath Tracker isimli cihaz kullanılarak nefeste H2 ve CH4 düzey ölçümleri yapılmıştır. Ek olarak İBH olan hasta grubu için son dönemde yapılmış olan rutin poliklinik kan tetkikleri (c-reaktif protein, fekal kalprotektin, hemogram, transferrin saturasyonu, B12 vitamin düzeyi) incelenmiştir.
Çalışmaya dahil edilen toplam 116 kişinin 14'ünde (%12,1) SIBO-pozitif, 102'sinde (%87,9) SIBO-negatif saptanmıştır. Grup dağılımlarına bakılacak olursa ülseratif kolit hastalarının 6'sında (%15) SIBO-pozitif, 34'ünde (%85,0) SIBO-negatif; Crohn hastalarının 5'inde (%14,3) SIBO-pozitif, 30'unda (%85,7) SIBO-negatif; sağlıklı kontrol grubunu oluşturan kişilerin 3'ünde (%7,3) SIBO-pozitif, 38'inde (%92,7) SIBO-negatif saptanmıştır.
Çalışmamızda SIBO saptanmayan hastalarda ek olarak CH4 pozitifliği de incelenmiş ve toplam 116 kişinin 48'inde (%41,4) CH4-pozitif, 68'inde (%58,6) CH4-negatif saptanmıştır. Grup dağılımlarına bakılacak olursa ülseratif kolit hastalarının 17'sinde (%42,5) CH4-pozitif, 23'ünde (%57,5) CH4-negatif, Crohn hastalarının 14'ünde (%40) CH4-pozitif, 21'inde (%60) CH4-negatif; sağlıklı kontrol grubunu oluşturan kişilerin 17'sinde (%41,5) CH4-pozitif, 24'ünde (%58,5) CH4-negatif saptanmıştır.
İBH olan hastalarda SIBO' nun saptanması halinde özellikle akut atak dönemlerinde antibiyotiklerle tedavi edilebilir olması nedeni ile bu ayrımın yapılması önem taşımaktadır.
Gelecekte İBH hastalarının değerlendirilmesi ve yönetiminde SIBO'nun rolünü incelemek amacıyla prospektif çalışmaların yapılmasına devam edilmesi gereklidir.

Anahtar kelimeler: Ülseratif kolit, Crohn hastalığı, nefes testi, ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalması

Abstract:
ABSTRACT
The Role of Small Intestinal Bacterial Overgrowth in 
Inflammatory Bowel Diseases

     Ulcerative colitis (UC) and Crohn's disease (CD) are chronic inflammatory diseases of unknown etiology of the gastrointestinal tract. Both of diseases have been suggested to result in an exaggerated immune response to various antigens or environmental factors in genetically susceptible individuals.
     These two groups of diseases have many common symptoms such as diarrhea, bloody stool, weight loss, abdominal pain, fever and fatigue. These symptoms, which are common in patients with ulcerative colitis and Crohn's disease, can also be seen in the presence of small intestinal bacterial overgrowth (SIBO). This distinction is important, especially in the acute episodes when SIBO can be treated with antibiotics.
     SIBO is defined as clinical and laboratory demonstration of the association between the qualitative and/or quantitative changes of intestinal microbiota and maldigestion/malabsorption. As well as causing typical symptoms (steatore, diarrhea, protein-losing enteropathy, specific conditions of insufficiency), SIBO may also be presented as milder symptoms (gas, swelling, e.g. SIBO with irritable bowel syndrome) without causing malabsorption/ maldigestion. Therefore, SIBO is an overlooked factor among the common diseases.
     The aim of this study was to investigate the frequency of SIBO presence in patients with ulcerative colitis and Crohn's disease and the relationship of SIBO presence with disease activation, disease localization and disease duration.
     The study was conducted with 3 groups including a total of 116 people consisting of 40 ulcerative colitis patients and 35 Crohn's patients who had been diagnosed with inflammatory bowel disease (IBD) in Başkent University Medical Faculty Hospital Department of Gastroenterology and resorted to polyclinic between 27.09.2017-04.04.2018 and 41 healthy volunteers. Following the administration of oral glucose solution to the participants, breath H2 and CH4 levels were measured using the Quintron Breath Tracker. In addition, recent routine outpatient blood tests (c-reactive protein, fecal calprotectin, hemogram, transferrin saturation, vitamin B12 levels) were analyzed for the patient group with IBD.


    SIBO-positive was detected in 14 (12.1%) and SIBO-negative was detected in 102 (87.9%) of the total 116 patients included in the study. According to group distribution; SIBO-positive in 6 (15%) and SIBO-negative in 34 (85%) of the patients with ulcerative colitis, SIBO-positive in 5 (14.3%), SIBO-negative in 30 (85.7%) of the Crohn's patients; SIBO-positive in 3 (7.3%) and SIBO-negative in 38 (92.7%) of the healthy control group were detected. 
     CH4 positivity was also assessed in patients with no SIBO in our study, and CH4-positive was detected in 48 (41.4%) and CH4-negative in 68 (58.6%) of 116 patients. According to group distribution; CH4-positive was detected in 17 (42.5%) and CH4-negative was detected in 23 (57.5%) of the patients with ulcerative colitis, CH4-positive was detected in 14 (40%) and CH4-negative was detected in 21(60%) of the patients with Crohn's disease, CH4-positive was detected in 17 (41.5%) and CH4-negative was detected in 24 (58.5%) of the healthy control group.
     It is important to detect SIBO, especially in cases of acute exacerbations, when SIBO may be treated by antibiotics in patients with IBD.
     In the future, prospective studies should continue to examine the role of SIBO in the evaluation and management of IBD patients.

Keywords: Ulcerative colitis, Crohn's disease, breath test, small intestinal bacterial overgrowth