İnternet güvenliği üzerine 2000 - 2014 yılları arasındaki çalışmaların bir içerik analizi: Riskler, risklere etki eden faktörler ve metodolojik yönelimler
A content analysis of studies between 2000 and 2014 on internet safety: Risks, factors which affects risks and methodological trends
Yazar: ALİ GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN KARAKUŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bilgi güvenliği = Information security ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Risk = Risk ; İnternet = Internet ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
İnternetin hızlı gelişimi ve hayatın her alanında kullanılmaya başlaması günlük hayatı oldukça kolaylaştırmasının yanı sıra insan hayatını da olumsuz yönde etkilemektedir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı, İnternet'in beraberinde getirdiği olumsuz sonuçların, risklerin neler olduğu, bu alanda yapılmış olan çalışmalar içerisinde risklere etki eden faktörlerin nasıl bir çerçeve içinde sunulduğu ve çalışmaların yöntemsel yönelimlerinin neler olduğunu belirlemektir. Doküman incelemesi yöntemiyle yapılan bu araştırmada elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın örneklem grubunu 2000 – 2014 yılları arasında İnternet güveliği alanında yapılmış İnternet risklerini belirlemeye yönelik ve deneysel tabanlı hazırlanmış çalışmalar oluşturmaktadır. Bu çalışmalara ulaşmak amacıyla öncelikli olarak EU KIDS Online projesi kapsamında ortaya çıkmış olan özel veri tabanı taramaya tabi tutulmuştur. Bu veri tabanında yer alan 378 makaleden 50'si amaca uygun şekilde bu araştırmada kullanılmıştır. Ardından Science Direct, Web of Science ve Google Akademik veri tabanları taranarak bu alanda yapılmış olan çalışmalara erişim sağlanan makalelerden 56'sı çeşitli ölçütlerle seçilerek amaca uygun olarak incelenmiş ve toplamda 106 çalışmaya bu araştırmada yer verilmiştir. Seçilen makaleler içerik analizi yöntemi ile derinlemesine incelenmiş, içerisinden risk türlerini, risk türlerine etki eden faktörleri belirlemeye yönelik olarak deneysel tabanlı yapılmış olan çalışmalar belirlenmiş ve bu çalışmanın bulgular ve öneri kısmının oluşmasını sağlamıştır. İncelenen çalışmalarda öne çıkan en önemli bulgulardan bir tanesi yürütülmüş olan çalışmaların büyük bir çoğunluğunun cinsiyet, yaş ve sınıf seviyesi değişkenleri üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu çalışmalar kapsamında seçilen örneklem grubunun genellikle üniversite öğrencilerinden oluştuğu, ilkokul seviyesindeki öğrenciler üzerinde yapılan çalışmaların azınlıkta olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmalarda seçilen çalışma grubunun hangi örneklem seçme yöntemleri kullanılarak oluşturulduğunun belirtilmesi yürütülmüş olan çalışmalar kapsamında yetersiz kaldığı, çalışmaların büyük çoğunluğunun örneklem seçim yöntemlerini belirtmedikleri görülmektedir.  Bunun yanı sıra çalışmalarda göze çarpan en önemli noktalardan bir tanesi araştırmalarda kullanılan araştırma yöntemlerinin büyük bir kısmını nicel tabanlı çalışmalar ve bireylerin öz değerlendirmelerine dayalı anket çalışmaları olduğu görülmektedir. İnternet bağımlılığı ve siber zorbalık konusunda birçok çalışmanın akademik alan yazında yerini aldığı ve bunlara hızla yeni çalışmalar eklendiği görülürken istenmeyen içeriğe maruz kalma (müstehcenlik, şiddet, kumar-bahis, ırkçılık gibi) konusunda yapılan çalışmaların yetersiz kaldığı görülmüş ve bu alanda daha doyurucu çalışmaların yapılması gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to identify what the negative results and risks of internet are, how the factors affecting the risks in studies made in this area are presented  and what the met hodological trends of the studies are.  The data which is gained in this study made with document research is analyzed with content analysis method. The sample group of the study is made up of studies which was made to identify internet risks in internet security in the years between 2000-2014, and is experimental based studies. To reach these studies , special data base which reveal with EV KIDS online Project primarily is to be scanned of 378 essays which are in this data base is used in this research properiy. Then Science Direct, Web of Science and Google academic data bases are scanned and  56 of the essays which is accessed to studies in this area are researched properly and totally this research include 106 studies. Selected essays are researched deeply with content analysis method and among them, those which are experimental based studies to identify risks kinds and factors affecting risks are revealed and enable to consist of finding and proposal part of this study. One of the most important findings in the researched studies is that majority of the researches focus on sex, age and class range variability.   While these studies were carrying out, it was identified that the chosen sample group were mostly made up of university students but students from primary school were minority. In addition, it is seen that identifying which sample selection methods are used in chosen research group in the studies is not adequate  in terms of performed studies and most of the studies don't identify sample selection methods. Moreover, one of the most remarkable points in the studies is that most of the research methods used in the researches are quantitative based studies and survey studies based on individual's self evaluation. While it is seen that there are many researches about internet dependence and cyber mobbing in academic literature and new researches are added rapidly, it is seen that researches about exposure to undesireable content (raciness, violence, gamble-bet, racism etc) aren't adequate and is is suggested that more satisfying researches should be made