Değişik saklama koşullarının etanol düzeyiüzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Ethanol level of various storage conditionsassessment of its effect on
Yazar: MELTEM BOZ
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN COŞKUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Uzun süre saklanan etanol örnekleri birçok preanalitik değişkenden
etkilenebilmektedir. Bu nedenle saklama süresi, sıcaklığı gibi etkenlerin kan etanol
düzeyi üzerindeki etkisinin bilinmesi sonuç güvenilirliği bakımından önem
taşımaktadır. Bu çalışmada değişik konsantrasyonlarda etanol içeren kan örneklerinin
değişen sürelerde ve sıcaklıklarda saklanmasının test sonuçlarına olası etkilerini
değerlendirdik.
Gereç Yöntem: Çalışmamıza gönüllü katılan 400 kişiden sodyum florit katkılı tüplere
kan örnekleri alındı. Tüpler santrifüj edildikten sonra bir plazma havuzu oluşturuldu.
Oluşturulan havuzun etanol konsantrasyonunun <10 mg/dl olduğu doğrulandıktan
sonra havuza son konsantrasyonları 50, 100, 200, 400 mg/dL olacak şekilde etil alkol
eklenerek 5 farklı derişim havuzu elde edildi. Plazma havuzu her biri 7'şer porsiyon
olmak üzere, 0 ile 24 saat bekletilen örnekler oda sıcaklığında, 1, 3, 6 ay süreyle
bekletilen örneklerse -20 ºC ile -80 ºC'de saklanmak üzere toplam 8 alt gruba ayrıldı.
Her bir grup belirtilen sürelerde ve sıcaklıklarda etanol düzeyleri ölçülmek üzere
saklandı.
Bulgular: 0. saat ve 24. saat oda sıcaklığında bekletilen örneklerin ortalamaları
arasında (her bir konsantrasyon için) istatistiksel olarak fark bulunmadı (P>0,05). 0.
saat (bazal) ile (hem -20°C'de hem -80°C'de saklanan örneklerde) 1 ay, 3 ay, 6 ay
bekletilen örnek gruplarının etanol konsantrasyonlarının ortalamaları arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (P<0,05). Etil alkol konsantrasyonlarında
klinik ve analitik olarak anlamlı bir değişimin olup olmadığı etil alkol için belirlenen
maksimum izin verilebilir fark (MİF) değeri kullanılarak tespit edildi. Etil alkolün MIF
değerinin belirlenmesine ilişkin olarak, "Royal College of Pathologist Australasia"'nin
önermiş olduğu "±%10" değeri kabul edildi. Buna göre tüm gruplardan elde edilen etil
alkol sonuçlarına ait yüzde değişim (%YD) değerleri (-0,64 ile -5,47 aralığında), MİF
(±%10) ile karşılaştırıldığında analitik olarak anlamlı bir farkın olmadığı bulundu.
Sonuç: Özellikle adli vakalarda yasal saklama süresi boyunca muhafaza edilmesi
gereken şahit numunelerin -20°C'de stabilitesi bozulmadan saklanabileceği tespit
edildi. Ayrıca etanol örnekleri için "instabilite denklemi" oluşturarak her laboratuvarın
ix
kendi performans özelliklerine dayalı olarak, klinik gereksinimlerini karşılamak
amacıyla belirlenen MİF değerlerine göre stabilite limitini hesaplamaları uygun
olabilir.
Anahtar Kelimeler: Etil alkol, stabilite, saklama sıcaklığı, saklama süresi, instabilite
denklemi, maksimum izin verilebilir fark, şahit numune, stabilite limiti

Abstract:
Aim: Ethanol samples stored for a long time can be affected by many preanalytical
variables. Therefore, knowing the effect of factors such as storage time and
temperature on blood ethanol level is important for the reliability of the results. In this
study, we evaluated the possible effects of storing blood samples containing different
concentrations of ethanol at varying times and temperatures on test results.
Materials and Methods: Blood samples were taken from 400 people who voluntarily
participated in our study, in tubes containing sodium fluoride. After the tubes were
centrifuged, a plasma pool was created. After confirming that the ethanol
concentration of the created pool was <10 mg/dl, ethyl alcohol was added to the pool
with final concentrations of 50, 100, 200, 400 mg/dL to obtain 5 different
concentration pools. The plasma pool was divided into a total of 8 subgroups, each
with 7 portions, the samples kept for 0 to 24 hours were stored at room temperature,
and the samples kept for 1, 3, 6 months were stored at -20 ºC and -80 ºC. Each group
was stored for the specified periods and temperatures to measure ethanol levels.
Results: There was no statistical difference (P>0.05) between the means of the
samples kept at room temperature for the 0th hour and the 24th hour (for each
concentration). A statistically significant difference was found between the means of
ethanol concentrations at hour 0 (basal) and sample groups stored for 1 month, 3
months, 6 months (in samples stored at both -20°C and -80°C) (P<0, 05). Whether
there was a clinically and analytically significant change in ethyl alcohol
concentrations was determined by using the maximum allowable difference (MIF)
value determined for ethyl alcohol. As for determining of the MIF value of ethyl
alcohol, the value of "±10%" recommended by the "Royal College of Pathologist
Australasia" was accepted. Accordingly, when the percentage change (%PD) values
of ethyl alcohol results obtained from all groups (range -0.64 to -5.47) were compared
with MIF (±10%), it was found that there was no analytically significant difference.
Conclusion: It has been determined that witness samples, which must be kept during
the legal storage period, especially in forensic cases, can be stored at -20°C without
deteriorating their stability. In addition, it may be appropriate for each laboratory to
xi
create an "instability equation" for ethanol samples and calculate the stability limit
according to the MIF values determined to meet clinical requirements, based on their
own performance characteristics.
Key Words: Ethyl alcohol, stability, storage temperature, storage time, instability
equation, maximum allowable difference, blank sample, stability limit