Bulanık mantık yaklaşımı ile elektrik dağıtım şebekesi projelerinin önceliklendirilmesi
Prioritization of electricity distribution network projects with the fuzzy logic approach
Yazar: MURAT GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TOSUN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Elektrik enerjisi = Electrical energy

Özet:
Enerji, yaşantımızın birçok alanında ihtiyaç duyduğumuz, günümüzde ve gelecekte stratejik önemde etkisi olan bir faktördür. Elektrik enerjisinin dağıtımı, üretim ve iletime süreçlerine göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Elektrik enerjisinin kullanıcılara kaliteli, sürekli ve güvenli bir şekilde ulaştırılması, artan enerji taleplerinin karşılanması elektrik dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır. Bu nedenle dağıtım şirketleri dönemler halinde yaptıkları planlamalarda bu hususları göz önünde bulundurmalıdır.
Elektrik dağıtım şebekesi planlamasında birden çok kriterin bulunması proje seçimi ve karar verme durumunda problem oluşturmaktadır. Karar verme süreçlerinde yardımcı olacak birçok bilimsel uygulama ve metot kullanılmaktadır. Karar destek sitemi olarak yapay zeka uygulamalarının kullanımı ise giderek artmaktadır. Uzman sistemler içinde bulunan bulanık mantık ise, insanların bilgi ve deneyimlerinden elde edilen verileri sayısallaştırarak oluşturulan kurallar ile birlikte bilgisayarlara aktararak çıkarımlarda bulunmamızı sağlar.
Yapılan çalışmada, yatırım planına alınacak projelerin bulanık mantık yöntemi ile önceliklendirilmesi yapılmıştır. Elektrik dağıtımı mevzuatı (kanun, yönetmelik vb.) doğrultusunda ve uzman kişilerin de görüşleri alınarak 21 adet alt ve 6 adet ana kriter belirlenmiştir. Alt ve ana kriterler arasında gruplama yapılarak yedi adet bulanık uzman sistem (BUS) tasarlanmıştır. Bu çalışma sonucunda yatırım planlama kriterleri arasındaki ilişki belirlenerek, yatırım projesi seçiminde karar verecek olan yöneticilere en iyi durumu sunarak objektif ve doğru yönde karar vermesine yönelik model oluşturulmuştur.

Abstract:
Energy is a factor that we need in many areas of our life, which has an impact on strategic importance today and in the future. The distribution of electrical energy has a more complex structure compared to the production and transmission processes. It is the responsibility of electricity distribution companies to provide high-quality, continuous and safe delivery of electrical energy to users and to meet increasing energy demands. For this reason, distribution companies should take these issues into account in their planning in periods.
The presence of multiple criteria in the planning of the electricity distribution network poses a problem in the case of project selection and decision-making. Many scientific applications and methods are used to help in decision-making processes. The use of artificial intelligence applications as a decision support system is increasing gradually. The fuzzy logic found in expert systems, on the other hand, allows us to make inferences by transferring the data obtained from people's knowledge and experiences to computers together with the rules created by digitizing them.
In the study, prioritization of the projects to be included in the investment plan was carried out using the fuzzy logic method. Electricity distribution legislation (law, regulation, etc.) in line with and by taking the opinions of experts, 21 sub- and 6 main criteria were determined. Seven fuzzy expert systems (BUS) were designed by Decoupling between the sub- and main criteria. As a result of this study, the relationship between the investment planning criteria was determined and a model was created for objective and correct decision-making by presenting the best situation to the managers who will make Deci-sions in the selection of investment projects.