Fonksiyonel dispepside ağız ve diş sağlığı
Oral and dental health in functional dyspepsia
Yazar: HAVVA BAKAL
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖMER ÖZÜTEMİZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız fonksiyonel dispepsi tanısı almış hastaların dispepsisi ile oral ve dental durum ilişkisini araştırmaktır.

Yöntem: Bu çalışma Şubat -Temmuz 2018 tarihleri arasında prospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Roma III kriterine göre fonksiyonel dispepsi(FD) tanısı konmuş 40 kişi hasta grubu olarak alınmıştır. Dispepsi şiddetini objektif olarak ölçmek için FD hastalarına Glasgow dispepsi şiddet skorlaması uygulanmıştır. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Oral Diagnoz Bilim Dalına başvuran 159 kişi midede ağrı, yanma, erken doyma, dolgunluk açısından sorgulanmış, tümüne hayır yanıtı veren 109 kişi kontrol grubu, herhangi birine evet yanıtı veren 50 kişi araştırılmamış dispepsi(AD) grubu olarak alınmıştır. Tüm katılımcıların orodental muayeneleri aynı diş hekimi tarafından yapılmış, aynı kişi tarafından hastalara anket uygulanmıştır. 

Bulgular: 40'ı fonksiyonel dispepsi (%26,8) 109'u kontrol grubu olmak üzere (%73,2) 149 kişi incelediğinde her iki grup arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, VKİ, sigara, alkol kullanımı, yeme hızı, diş fırçalama sayısı, oral mukozal inflamasyon, dental erozyon, çürük, dolgulu, eksik diş sayısı ve diş mobilitesi açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Fonksiyonel dispepsi grubunun %45'inde eğitim düzeyi ilkokul iken kontrol grubunda %23,9 olarak saptanmıştır. Düşük eğitim durumu ile fonksiyonel dispepsi arasında istatiksel anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,012). Kontrol grubunda diş ipi kullanımı %22, fonksiyonel dispepsi grubunda %2 olarak saptanmıştır, iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p:0,005). Glasgow dispepsi şiddeti skoru FD'de dispepsi şiddetini objektif olarak ölçmektedir. Glasgow dispepsi şiddeti skoru ile yaş, cinsiyet, VKİ, sigara, alkol, diş fırçalama sayısı, diş ipi kullanımı, dental erozyon, oral mukozal inflamasyon, eksik diş, çürük diş ve dolgulu diş sayısı ve yeme hızı arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Subgrup analizinde çürük diş (p=0,029), 20 dakikadan hızlı yemek yemek (p:0,043) ve oral mukozal inflamasyonla AD (n=50) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p:0,007). Hastalar dispepsisi olan (araştırılmamış ve fonksiyonel dispepsi) ve olmayan olarak analiz edildiğinde sadece diş ipi ile dispepsi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (0,012), diğer tüm parametrelerle istatiksel anlamlı ilişki saptanmamıştır.

Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma ağız ve diş sağlığı ile dispepsi arasındaki ilişkiyi araştıran literatürdeki nadir prospektif çalışmalardan biridir. Çalışmamızda organik patolojiler dışlandıktan sonra FD tanısı almış hastalar hem dispepsi hem de ağız ve diş sağlığı objektif olarak skorlanarak araştırılmış; ilginç olarak FD ile ağız ve diş sağlığı arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca AD grubunda aynı parametreler kullanılarak yaptığımız doğrulama çalışmasında da dispepsi ile çürük diş ve oral mukozal inflamasyon varlığı dışında herhangi bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
AİM: The aim of this study was to investigate the relationship between dyspepsia and orodental status of patients with functional dyspepsia.

METHODS: This study was conducted prospectively between February and July 2018. 40 patients who diagnosed as functional dyspepsia (FD) according to Rome III criteria were taken as patient group. In order to measure the dyspepsia severity objectively, Glasgow dyspepsia severity score was applied to FD patients. 159 participant who were admitted to the Department of Oral Diagnosis of Ege University Faculty of Dentistry for orodental examine, questioned for stomach pain, burning, early saturation and fullness. 109 partcipant who responded negative to all of them  were included as a control group and 50 participant who responded yes to any of them were taken as uninvestigated dyspepsia (UD) group in the study. Orodental examinations of all participants were performed by the same dentist, and a questionnaire was applied by the same person.

RESULTS: When 149 participant examined; 40 of them were functional dyspepsia (26.8%), 109 of them were control group (73.2%), there was no statistically significant difference in terms of age, gender, marital status, BMI, smoking, alcohol use, and eating speed, number of daily teeth brushing , oral mucosal inflammation, dental erosion,  number of missing teeth, decayed teeth, filled teeth and dental mobility (p> 0.05). In 45% of the functional dyspepsia group, the education level was elementary school, this rate was 23.9% in the control group. A statistically significant correlation was found between the low education level and functional dyspepsia (p = 0.012). In the control group, the use of dental floss percentage was found 22% and in the functional dyspepsia group was 2%, a statistically significant difference was found between the two groups (p: 0.005). Glasgow dyspepsia severity score is an objective measure of dyspepsia severity in FD. There was no statistically significant relationship between Glasgow dyspepsia severity score and age, gender, BMI, smoking, alcohol, number of teeth brushing, floss use, dental erosion, oral mucosal inflammation, missing teeth, decayed teeth and the number of filled teeth and eating speed (p> 0.05). In subgroup analysis, a significant relation was found between decayed teeth (p = 0.029), eating faster than 20 minutes (p: 0.043),oral mucosal inflammation (p: 0.007) and UD (n = 50). When the patients were analyzed with who had dyspepsia (uninvestigated and functional dyspepsia) and who had no dyspepsia, only a significant relationship was found between dental floss and dyspepsia (p:0,012), no statistically significant relationship was found with all other parameters.

CONCLUSİON: This study is one of the rare prospective studies in the literature investigating the relationship between oral and dental health and dyspepsia. In our study, patients who were diagnosed with FD after the exclusion of organic pathologies were investigated by scoring both dyspepsia and oral and dental health; interestingly, there was no association between FD and orodental health. In addition, the validation study using the same parameters in the UD group also showed no association with dyspepsia except decayed teeth and oral mucosal inflammation.