Aksaray il merkezindeki tarikat yapıları
Aksaray provincial center order structures
Yazar: SEVAL BAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET GÖRÜR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aksaray = Aksaray ; Dini yapılar = Religious buildings ; Sufi = Sufi ; Sufilik = Sufilik ; Tarikatlar = Religious orders ; Tekkeler = Tekke ; Zaviyeler = Lodges

Özet:
Bu çalışma, Aksaray İl Merkezinde yer alan günümüzde olan ve olmayan tarikat yapılarını içermektedir. Çalışma; yapıldığı tarihler göz önüne alınarak 13. yüzyıl başlarına ve 15. yüzyıl sonlarına tarihlenen tarikat yapıları, (Hacılar Hanı, Melik Mahmut Gazi Hankahı, Şeyh Cemalettin Aksarayi Zaviyesi, Şeyh Hamid-i Veli Zaviyesi, Şeyh Hamza Tekkesi, Yusuf Hakiki Zaviyesi, Hacı Hamuş Zaviyesi, Sühreverdi Tekkesi, Aliyyi Gaznevi Zaviyesi, Fahriye Mevlevihanesi, Nakkaşiye Zaviyesi, Ahi Süleyman Zaviyesi, Derviş Hacı İbrahim Zaviyesi) incelenmiştir.Türklerin tasavvuf ve bunun sonucu olan tarikatlarla ilişkisi Anadolu öncesinde başlayan bir süreci ifade eder. Bu süreç sonucunda XI. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu'ya yapılan göçlerle birlikte kurumlaşan İslam düşüncesi, tarikatlar adı altında yeni bir çehre kazanmıştır. Böylece sufiler bir araya gelebilmek ve ibadetlerini birlikte yapabilmek için konuttan daha çok yeni bir tip yapıya ihtiyaç duymuşlardır. Zaman zaman işlevleri değişen fakat düşüncede aynı amaç doğrultusunda oluşan bu yapılar; asitane, bu'ka, hankah, ribat, tekke, zaviye gibi isimlerle adlandırılarak kısa süre içinde İslam ülkelerine yayılmıştır.Anadolu'nun İslamlaşmasında ve Türkleşmesinde önemli rol oynayan, sade bir plana sahip bu tarikat yapılarını; sufilere hem ev hem ibadet mekânı, ayrıca önemli ihtiyaçları karşılayan bir kuruluş olarak değerlendirmek de yerinde olacaktır. Yapılan çalışmada, büyük bir çoğunluğu günümüze gelemeyen, yarı yıkılmış olanlar ve yenilenmiş olan yapıların yetersiz kaynak dâhilinde eksik ve yanlışları dikkate alınarak tümüyle ortaya koymak amaçlanmıştır.Anahtar Sözcükler1.Sufi2.Tarikat3.Tasavvuf4.Tekke5.Zaviye

Abstract:
This study center located in Aksaray Province today, which includes non-sectarian nature. Our work is done by taking into consideration the date 13 15th century and century dated to the sect structures, (Pilgrims Inn, Melik Mahmud Gazi Hankahı Sheikh Cemalettin Aksarayi of Elbow, Sheikh Hamid-i Veli Elbow, the Tekke, Sheikh Hamza, Yusuf Genuine Elbow, Haci Hamuş Elbow, the Sühreverdi Tekke, Aliye Gaznevi Elbow, the Fahriye Mevlevihanesi, Nakkaşiye Elbow, the Ahi Solomon of Elbow, Elbow of Haci IbrahimDarwish)were examined.Turks and, consequently, the cult of Sufism in Anatolia before starting a relationship refers to the process. As a result of this process XI. century since the end of the migrations to Anatolia together with institutions of Islamic thought became, under the name of sects has gained a new face. To come together so that the Sufis worship together and to make housing more than one type of new structure was needed. Changing from time to time functions, but towards the same goal in mind, these structures create; Asitane, bu'ka, hankah, Ribat, dervish, dervishes soon dubbed with names such as spread to the Islamic countries.Play an important role in the Islamization of Anatolia and Turkey who recovered, simply having a plan structure of this sect; Sufis both home and place of worship, as well as important as an organization needs to evaluate the site will be. Configuration study, the vast majority can not come to the present day, with half-demolished and renovated the structures within the incomplete and incorrect and inadequate resources, taking into account fully intended to reveal.Keywords1.Sufi2.Sects3.Sufism4.Tekke5.Elbow