Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının                                                           çevrelerindeki sanat objelerine ilişkin görsel ve estetik algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of visual and aesthetic events about art objects in the environment by teacher candidates studying visual arts education
Yazar: İLKNUR BORAN
Danışman: PROF. HAKİME NUR GÖKBULUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Estetik algı = Aesthetic perception ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Sanat objeleri = Art objects

Özet:
Bu araştırmada, Görsel Sanatlar Öğretmen adaylarının, öğrenim gördükleri  bölümde iç ve dış mekanda yer alan sanat objelerine ilişkin görsel ve estetik algıları, sanat eğitimi açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu; Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda örgün öğrenim gören görsel sanatlar öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Bu amaçla, 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak 1., 2., 3. ve 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören ve her bir gruptan 10'ar kişi olmak üzere 40 öğretmen adayı ile görüşmeler yapılmıştır. Öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri fakültede gözlemledikleri sanat objelerine yönelik görsel ve estetik algılarını, deneyimlerini etkileyen unsurlara ilişkin yorumlarını nasıl inşa ettiklerini anlayabilmek için; veriler nitel analiz yöntemlerinden biri olan yorumlayıcı fenomenolojik (olgubilim) yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda; eğitim gördükleri resim-iş binasının iç ve dışındaki sanat objeleri ile ilgili düşünceler, sanat objesinin yarattığı hisler, sanat eğitimcisinin çevreyi algılama biçimi, sanat objelerinin sergileniş biçimi ve görsel ve  estetik algılamaya etki eden unsurlar olmak üzere beş ana tema belirlenmiştir. Ayrıca görsel ve estetik algılamaya etki eden unsurlar çerçevesinde ön plana çıkan sanat eğitiminin görsel algılamadaki etkileri, ayrı bir tema olarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda; görsel algılamaya etki eden, görsel sanatlar öğretmen adaylarının kendileriyle ilgili faktörleri kapsayan içsel faktörler ve eğitim gördükleri çevrelerindeki sanat objeleri ile ilgili olan dışsal faktörler olmak üzere iki kategori ortaya çıkmıştır. Öğretmen adayları,  gördükleri sanat eğitiminin algılarında seçicilik yarattığını, mesaj içeren objeleri daha çok beğendiklerini, öğrenim gördükleri bölümde heykellerin sergileniş biçimini yanlış bulduklarını ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu, inceleme yaptıkları sanat objelerinin temel tasarım ilke ve elemanlarına uygun olup olmaması yönünden ele aldıklarını dile getirmişlerdir. Fakat genel olarak öğretmen adayları, bu ilke ve elemanlarının neler olduğunu obje üzerinde tam olarak çözümlemesini yapamamışlardır. Öğretmen adayları sanat objesini beğenip, beğenmeme nedenlerine çoğunlukla kişisel ve duygusal yaklaşımla cevap vermişlerdir. Yapılan araştırma, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören görsel sanatlar öğretmen adaylarından elde edilen bulgular ışığında, görsel sanatlar eğitimi verilen bölümlerde ve fakülte çevrelerinde sergilenen sanat objelerinin öğrencilerin görsel ve estetik algılamalarında ne denli önemli olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this research, the aim of this study is to evaluate the visual and aesthetic perceptions of visual arts teacher candidates about the art objects in the interior and exterior of the department they study, as far as arts education is concerned .The study group of the research is taken from the teacher candidates of arts education in Gazi University Faculty of Education. For this purpose, 2018-2019 Academic Year Spring Semester by using criterion sampling technique among the techniques, interviews were conducted with teacher candidates from 1st, 2nd, 3rd and 4th grades 10 of whom were from each group to make 40 in total. In order to understand how the candidate teachers construct interpretations about the visual and aesthetic perceptions and experiences of art objects they observe in the faculty they are studying, the interpretive (phenomenological) approach, which is one of the qualitative analysis methods, is used. As a result of analysis, five main themes have been identified to be influential elements; Thoughts on art objects inside and outside the building where they are studying, feelings created by the art objects, the way the art teacher perceives the environment, the way the art objects are exhibited, and the visual and aesthetic perception. The effects of art education on visual perception in the framework of the majör factors affecting visual and aesthetic perception were examined as a same theme. As a result two factors made up of the art in their studying environment. 
Pre-service teachers stated that they create selectivity in their perceptions of art education, they like objects that contain messages more, they find that the sculptures are exhibited incorrectly. Although a certain part of the teacher candidates mentioned the importance and criteria of art education, in general, it was concluded that they could not interpret art objects in the environment in which they were educated, they could not interpret within the scope of art education theories, and they gave more personal and emotional answers to the interview questions directed to them. As a result of this research, the findings obtained from the prospective visual arts teachers studying at Gazi University Gazi Faculty of Fine Arts Education Department of Art Education in the light of the findings of the art objects exhibited in the departments of faculty of visual arts education and visual and aesthetic  showed how important it is in perception.