Okul yöneticilerinin genel öz yeterlik inançları ve sahip oldukları liderlik stillerinin yetenek yönetimi becerileri ile ilişkisi
The relationship between general self-efficacy beliefs and the leadership styles of school administrators working in ministry of national education in the city of mersin with their talent management skills
Yazar: PINAR ÇELİKAY
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF İNANDI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokratik liderlik = Democratic leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Otokratik liderlik = Autocratic leadership ; Yetenek yönetimi = Talent management ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmada MEB'e bağlı kamu okullarında görev yapmakta olan okul yöneticilerinin genel özyeterlik inançları ile sahip oldukları liderlik stillerinin onların okuldaki yetenek yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Amacı bakımından açıklayıcı, yöntem bakımından nicel araştırma yöntemleri kullanılan araştırmada ilişkisel tarama modeli ile çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018 – 2019 öğretim yılında Mersin ili merkez ilçelerinde (Akdeniz, Erdemli, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) bulunan 701 okulda görev yapan 1208 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Çalışma evreninden oransız eleman örnekleme yoluyla seçilen örneklemin 43'ü kadın, 174'ü erkek olup 217 kişiden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak adına Jerusalem ve Schwarzer (1992) tarafından geliştirilen Türkçe uyarlamasını Çapri ve Çelikkaleli'nin (2018) yaptığı "Genel Yetkinlik İnancı Ölçeği"; Taş, Çelik ve Tomul'un (2007) "Yeni İlköğretim Programlarının Uygulandığı İlköğretim Okullarındaki Yöneticilerin Liderlik Tarzları" çalışmalarında geliştirdikleri "Liderlik Tarzı Davranış Ölçeği" ile Tabancalı, Şimşek ve Korumaz'ın (2017) "Talent Managemet in Educational Organizations: A Scale Development Study" çalışmalarında geliştirdikleri "Eğitim Örgütlerinde Yetenek Yönetimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul yöneticilerinin genel öz yeterlik inançları oldukça yüksek çıkmıştır. Okul yöneticileri; "her zaman" demokratik, "ara sıra" etkileşimci liderlik davranışları sergiledikleri ve "hiçbir zaman" otokratik liderlik davranışlarını sergilemediklerini ifade etmişlerdir. Okul yöneticilerinin yetenek yönetimi alt boyutlarında ilk sırada örgütün hedef ve stratejilerinin belirlenmesi; daha sonra kilit pozisyonların belirlenmesi; eğitim ve geliştirme; kariyer geliştirme; performans değerlendirme; son olarak da yetenek bulma ve yetenek havuzu yüksekten düşüğe doğru bir aritmetik ortalamaya sahip olmuştur. Genel öz yeterlik inancı ve liderlik davranışları ile yetenek yönetimi arasındaki ilişkiye bakıldığında öz yeterlik inancı ile yetenek yönetimi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Otokratik liderlik ile yetenek yönetimi arasında ilişki bulunamazken, etkileşimci liderlik ile yetenek yönetimi arasında çoğunlukla pozitif yönde oldukça zayıf bir ilişki görülmüştür. Demokratik liderlik ile yetenek yönetimi arasında pozitif yönde diğer liderlik davranışlarına göre daha güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre genel öz yeterlik inancı ve demokratik liderlik davranışları yetenek yönetimini pozitif yönde yordamaktadır. Ancak yetenek yönetimini; etkileşimci liderlik davranışı pozitif fakat düşük düzeyde yordamakta, otokratik liderlik davranışı ise yordamamaktadır. Bu bağlamda yetenek yönetiminde öz yeterlik inancı ve demokratik davranışlar önemli rol oynamaktadır fakat yetenek yönetimini açıklamak için farklı değişkenlerin de etkisi olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the relationship between general self-efficacy beliefs with leadership styles of school administrators working in public schools affiliated to MoNE and their talent management skills in school. This study in which uses descriptive research method for its aim and quantitative research method for its method, is researched with correlational survey model. The population of the study consists of 1208 school administrators who work in 701 schools which are located in central districts of Mersin (Akdeniz, Erdemli, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) in 2018-2019 academic year. The sample was selected by disproportionate sampling from the study population of which 43 were female and 174 were male, 217 in total. "General Competence Belief Scale" which was developed by Jerusalem and Schwarzer (1992) and its Turkish adaptation made by Çapri and Çelikkaleli (2018); "Leadership Style Behavior Scale" developed by Taş, Çelik and Tomul (2007) in their "Leadership Styles of the Primary Schools in which New Primary Education Programs are Applied "and "Talent Managemet in Educational Organizations: A Scale Development Study" developed by Tabancalı, Şimşek and Korumaz (2017) were used for gathering research data. According to the results of the research, the general self-efficacy beliefs of school administrators were quite high. School administrators; They stated that they exhibited "always" democratic, "occasionally" interactionist and "never" exhibited autocratic leadership behaviors. Determining the goals and strategies of the organization in the first dimension of talent management sub-dimensions of school administrators; then determining the key positions; training and development; career development; performance evaluation; Finally, talent finding and talent pool had an arithmetic mean from high to low. When the relationship between general self-efficacy belief and leadership behaviors and talent management is examined, it is seen that there is a positive significant relationship between self-efficacy belief and talent management. While there is no relationship between autocratic leadership and talent management, there is a mostly positive relationship between interactional leadership and talent management. A stronger relationship was found between democratic leadership and talent management in a positive way compared to other leadership behaviors. According to the research findings, general self-efficacy belief and democratic leadership behaviors predict talent management positively. However interactionist leadership behavior predicts talent management positively but in a low level, whereas autocratic leadership behavior does not predict. In this context, self-efficacy beliefs and democratic behaviors play an important role in talent management, but it is being thought that different variables have an effect on explaining talent management.