Hakas Türkçesinin ağızları
The Sub-dialects of Khakas Turkish
Yazar: GÜLSÜM KİLLİ
Danışman: PROF.DR. F. SEMA BARUTCU ÖZÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Hakasca = Khakas language ; Lehçeler = Dialects ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses bilim = Phonology

Özet:
1535 Killi, Gülsüm, Hakas Türkçesinin Ağızları. Doktora Tezi, Danışman: Prof.Dr. F. Sema Barutçu Özönder, 1536 s. Özet Bu çalışmanın konusunu Genel Türk Dili alanının Kuzeydoğusunda yer alan Hakas Türkçesi ağızlarının ses bilgisinin art zamanlı ve karşılaştırmalı olarak incelenmesi, ağızlar arasındaki fonolojik ilişkilerin tespiti oluşturmaktadır. Eldeki çalışmada, Hakas Türkçesinin bugün yaşayan Sagay, Kaç, Kızıl ve Şor ağızları yanında, bugün diğer ağızlar içinde erimiş olan Beltir ve Koybal ağızlarının ses bilgisi karşılaştırmalı ve tarihî metodla incelenmiş, bu ağızlar arasındaki fonolojik ilişkiler ve farklılıklar gösterilmeye çalışılmıştır. 1536 sayfadan oluşan bu çalışmanın "Giriş" kısmında çalışmamızı dayandırdığımız malzemenin tasviri, malzemenin elde edilişindeki metodlar ve içeriği gibi konular üzerinde durulmuştur. I. Bölüm' de Hakas Türklerinin etnik oluşumu, Hakas hayat alam ve özellikleri anlatılmıştır. 2. Bölümde Hakas Türkçesinin Genel Türk Dili ve Kuzeydoğu grubu Türk lehçeleri içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, bugüne kadar Hakas Türkçesi ve ağızlan üzerine yapılan çalışmalardan ve Standart Hakas Türkçesinin kuruluşu aşamalarından söz edilmiştir. 3. Bölüm, Hakas Türkçesinin parça ve parçalar üstü unsurlar açısından genel tasvirini içerir. 4. Bölüm'de Ortak Türkçe ile karşılaştırmalı olarak Hakas Türkçesi ağızlarının ünlü ve ünsüz fonemleri incelenmiştir. 5. Bölümde Hakas ağızlarındaki fonetik süreçler ele alınmış, Hakas Türkçesi ağızlarında görülen ses olayları ortaya konmuştur. 6. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren "Metinler" ve bu metinlerin dizini yer almaktadır.

Abstract:
1536 Killi, Gülsüm, The Sub-dialects of Khakas Turkish. Ph.D. Thesis, Advisor: Prof.Dr. F. Sema Barutçu Özönder, 1536 p. Summary The subject of this thesis is to carry out the diachronic and comparative study of phonetics of the Khakas Turkish sub-dialects found in the North-Eastern area of the General Turkish language and Jo determine the phonological relations among these sub-dialects. In this thesis the phonotics of the present living Khakas Turkish sub-dialects, ie, Sagay, Kaç, Kızıl and Şor as well as the sub-dialects like Beltir and Koybal, merged with other sub- dialects of today, have been dealt with under comparative and historical methods. Moreover the phonological relations and differences among these sub-dialects, have also been kept under review. This research thesis comprises of 1536 pages. In the introduction, the descriptions of material used, the details of methods applied and the particulars of the contents consumed in this thesis, have been laid down briefly. In first chapter of the thesis, the etnic entity of the Khakas Turks, the area of their existence and the distinctive characteristics of their lives, have been discussed at length. In the second chapter, the situation of the Khakas Turkish and its süb-dialects in general Turkish and the North-Eastern Turkish dialects have been kept under discussion. Moreover the work done on Khakas Turkish and its sub-dialects upto the present day and different phases of formation of the standard Khakas Turkish, have also been analysed in this chapter. The third chapter presents a genaral picture of Khakas Turkish in view of its segmental and supra segmental elements. Similarly a comparative study between the vowel and consonant phonems of the sub- dialects of Khakas Turkish and of the Common Turkish, has been carried out in the forth chapter of the thesis. In the fifth chapter, the phonological prosesses of Khakas sub-dialects and the sound changes visible in Khakas Turkish sub-dialects have been examined in detail. Sixth chapter deals with the texts of the basic material. Index of these texts, has also been given in this last chapter of the thesis.