Okul öncesi eğitim etkinliklerinde kullanılan resimli öykü kitaplarının karakter eğitimi-öğretmen görüşü ve uygulamaları açısından incelenmesi
The examination of picture story books with regard to character education and teacher's perspective and implementation in preschool educational activities
Yazar: FETHİ TURAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY ULUTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Hikaye kitapları = Story books ; Karakter eğitimi = Character education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin eğitim etkinliklerinde kullandıkları resimli öykü kitaplarının karakter eğitimi, öğretmen görüşü ve uygulamaları açısından incelenmesi amacıyla yapılan tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Karakter Eğitimine İlişkin Görüş ve Uygulamalarını Belirleme Formu" "Resimli Öykü Kitaplarındaki Değerleri İçeren Kontrol Listesi" ve "Odak Grup Görüşmesi Uygulama Yönergesi" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Ankara'da MEB'e bağlı resmi anaokullarında görevli 245 öğretmen, öğretmenlerin en sık kullandıkları resimli öykü kitapları (n=100) ve odak grup görüşmesi için belirlenen 24 öğretmen oluşturmuştur.
Araştırma sonucunda kitaplarda okul öncesi dönem çocuklarına yönelik olarak öğrenme,  araştırma, mutluluk, nezaket/kibarlık değerlerine yüksek oranda; başarı, saygı, liderlik ve barış/uzlaşı, doğayı ve çevreyi sevme, tutumluluk değerlerine ise düşük oranda yer verildiği, öğretmenlerin öykülerde daha çok empati ve öz güven değerlerinin ele alınmasını istedikleri, öğretmenlerin karakter eğitimi içeren resimli öykü kitapları ile karakter eğitiminin verilebileceği görüşünde olduğu, öykü kitabı ile karakter eğitimi verme konusunda kendilerini "kısmen" yeterli buldukları,  öykü kitaplarında; sorumluluk, sevgi, dürüstlük, saygı değerlerinin bulunmasını yüksek oranda istedikleri, etkili bir karakter eğitimi için öğretmenin rol model olması gerektiğini, karakter eğitiminde drama, oyun, soru-cevap, beyin fırtınası, örnek olay incelemesi, grup tartışması, ve anlatım yöntemlerini tercih ettikleri belirlenmiştir. 
Resimli öykü kitaplarında daha fazla çeşitte değere yer verilmesi, öğretmenlerin öykü kitapları ile karakter eğitimi konusunda seminer, panel vb. ile bilgilendirilmeleri, karakter eğitimine yönelik yayınların artırılması çalışmanın önerileri arasında yer almaktadır.

Abstract:
This descriptive study investigated the use of picture story books in education activities with regard to character education and teacher perspective and implementation. The instruments of the study were the "Record Form for the Applications and Opinions of the Preschool Teachers about the Character Education." "Values Check List for the Picture Story Books" and "Focus Group Interview Form". The sample of the study was teachers employed in public preschools in Ankara under the Ministry of National Education during the 2013-2014 school years, the most commonly used picture story books (n=100) by those teachers, and 24 teachers recruited for the focus group interview.
Based on the study findings, while learning, researching, happiness, kindness were high frequently appeared values in books for preschool children; success, respect, leadership, peace, caring for nature and prudence were less frequently included values. Teachers expected that more emphasize should be given to empathy and self-confidence values in books. They believed that character education could be taught by using picture story books and felt themselves partially satisfactory in teaching character education. Responsibility, sympathy, honesty and respect were the values that teachers wanted to see at a high percentage in story books.  Teachers also believed that they should be role models for effective character education and preferred teaching character education through drama, play, question and answer technique, brainstorming, case studies, group discussion and lecturing. 
In the light of the results, it is recommended that more values should be included in picture story books, teachers should be trained in teaching character education with picture story books through seminar, panel etc., and the number of publications on character education should be increased.