Laktasyondaki pırlak ırkı koyunlarda fluorogeston asetat ve eCG uygulamalarının bazı reprodüktif parametreler üzerine etkileri
The effects of fluorogeston acetate and eCG on some reproductive parameters in lactating Pirlak sheep
Yazar: MUHAMMED NEVZAT ALGAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY YILMAZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Hekimliği Bölümü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Laktasyon = Lactation ; Süt = Milk ; Östrus = Estrus ; Östrus senkronizasyonu = Estrus synchronization

Özet:
Sunulan çalışmada, postpartum 30-60 günler arasında bulunan 360 adet Pırlak ırkı koyunda farklı dozlardaki fluorogeston asetat (FGA) içeren intravaginal süngerlerin bazı reprodüktif parametrelere olan etkisinin belirlenmesi amaçlandı. Pozitif kontrol grubuna (n = 130) 30 mg FGA (intravaginal, Ova-Gest, Aydın İlaç, Türkiye) 12 gün süreyle uygulandı. Süngerlerin uzaklaştırıldığı gün ise kısrak koriyonik gonadotropin (eCG) (im, 600 IU, Pregnecol, Aydın İlaç, Türkiye) enjeksiyonu uygulandı ve 36 saat sonra koç katımı gerçekleştirildi. Deneme (n = 100) grubuna ortasından ikiye kesilerek elde edilen FGA içeren intravaginal sünger pozitif kontrol grubundaki protokole göre uygulandı. Negatif kontrol grubundaki koyunların (n = 130) çalışma süresince hiçbir uygulama yapılmadan sadece östrüsleri takip edildi.
Uygulamalar sırasında, süngerin düşmesi veya uterus enfeksiyonundan dolayı bazı koyunlara ait veriler çalışmadan çıkartıldı. İntravaginal süngerlerin pozitif kontrol (n = 126) ve deneme gruplarında (n = 91), sırasıyla %98 ve %92 retensiyon oranına sahip olduğu belirlenirken, östrüs, konsepsiyon ve doğum oranları ile tekiz, ikiz ve doğum başına tekiz ve ikiz doğum oranları arasında istatistiksel olarak fark oluşmadığı gözlendi. Üçüz doğum oranının deneme grubunda yüksek olduğu (p<0.05), ancak doğum başına düşen üçüz doğum oranının ve yavru verimlerinin gruplar arasında fark oluşturmadığı belirlendi. İkinci östrüs gösterme oranlarının pozitif kontrol ve deneme gruplarında sırasıyla,%59,5 ve %78,3 olduğu izlendi (p<0.05). Birinci ve ikinci östrüs sonrası deneme grubundaki toplam doğum oranının pozitif kontrol grubundan yüksek olduğu (p<0,05), toplam tekiz ve ikiz doğum oranları ile yavru verimlerinin benzerlik gösterdiği belirlendi. Negatif kontrol (n = 130) grubundaki koyunların, diğer grupların birinci ve ikinci östrüsleri sırasında östrüs belirtisi göstermediği belirlendi.
Sunulan çalışma, Afyonkarahisar ilinde halk elinde barındırılan üreme sezonu dışındaki Pırlak ırkı koyunların bazı reprodüktif parametrelerini bildiren ilk çalışmadır. Bununla birlikte, üreme sezonu dışında 30 mg FGA içeren intravaginal süngerlerin ikiye kesilerek 12 gün süreyle uygulanması ve süngerin uzaklaştırılması sırasında 600 IU eCG enjeksiyonu yapılması ile saha şartlarında daha ekonomik şekilde östrüs senkronizasyonu sağlanabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of intravaginal sponges impregnated with different doses of fluorogeston asetat (FGA) on some reproductive parameters in 360 Pirlak ewes in postpartum 30-60 days. Positive control group (n = 130) was treated with 30 mg FGA (intravaginal, Ova-Gest, Aydin Ilac, Turkey) for 12 days. On the sponge removal day, equine chorionic gonadotropin (eCG) (im, 600 IU, Pregnecol, Aydin Ilac, Turkey) was injected and rams were joined to flocks 36 hours later. The halved intravaginal sponges containing FGA were applied in experiment (n = 100) group as same protocol as positive control group. The estrous behaviour of ewes in negative control group (n = 130) was followed without any treatment protocol throughout the study.
	The data of some ewes due to non-retained sponges or uterine infection were discarded from the study. It was determined that the retention rate was %98 and %92 in positive control (n = 126) and experiment (n = 91) groups, respectively, while there was no significant difference in estrous, conception, lambing, single and twining rates or single and twining rates per lambing between groups. Triplet rate was high in experiment group (p<0.05), however triplet rate per lambing and fecundity rate did not show significant difference between groups. The second estrous rate was %59,5 and %78,3 in positive control and experiment groups, respectively (p<0.05). It was observed that total lambing rate following first and second estrous was higher in experiment group than those in positive control (p<0,05), whereas total single and twinning or total fecundity rates were similar between groups. The ewes in negative control group did not show estrous behaviour during the first or second estrous of other groups. 
	In this study that some reproductive parameters in Pırlak ewes during out-of-season breeding in rural conditions in Afyonkarahisar province was first described, it was concluded that the insertion of halved intravaginal sponges impregnated 30 mg FGA and the injection of 600 IU eCG on the day of sponge removal could cause more economical estrous synchronization at the veterinary field.