Tersanelerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının öncül ve ardıl göstergeler üzerinden ele alınması
Examination of occupational health and safety practices in shipyards based on antecedent and subsequent indicators
Yazar: TUNCAY AYVAZ
Danışman: PROF. DR. OSMAN ALPARSLAN ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Türkiye' de iş sağlığı ve güvenliği (İSG), 2012 yılında yürürlüğe konulan 6331 Sayılı İSG Kanunu ve bağlantılı alt mevzuatıyla beraber müstakil bir disiplin olarak tesis edilmeye başlanmıştır. İş kazalarının en yoğun gerçekleştiği sektörlerin başında inşaat sektörü gelmektedir. Bu sektörde yaşanan iş kazalarında ölüm ve yaralanma oranlarının yüksek olması, inşaat sektöründe yer alan iş yerlerinin İSG mevzuatında "çok tehlikeli" iş yerleri olarak kodlanmaları sonucunu doğurmaktadır. Gemi sanayisi ise inşaat sektörünün özel bir alanıdır. Öyle ki; diğer inşaat yapıları zemine atılan bir temel üzerine inşa ediliyorken; yüzer unsurlar, su üzerinde hareket etmesi beklenen ve temelsiz bir yapılanmayı gerektiren unsurlardır. Tersaneler de bahse konu yüzer unsurların inşa edildiği, bakım ve onarım işlemlerinin yerine getirildiği iş yerleridirler. Bir bakıma gemi sanayisinin temelini oluşturan tersaneler, hem insan ve hem de çevre sağlığına yönelik "ciddi riskler" içermeleri nedeniyle de, İSG açısından son derece ön planda olan iş yerleridirler. Çalışmada, İSG disiplininde bir ilk olacak şekilde, tersanelerde iş süreçleri ile İSG uygulamalarının tanımlanan öncül, uyum ve ardıl göstergeler üzerinden irdelenmesi, istenmeyen sonuçların ortaya çıkmasının engellenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ve böylelikle iş kazası ve meslek hastalıklarının önüne geçilmesine katkı sağlayacak referans bir doküman oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda doküman analizi yöntemi uygulanmış, veri toplama işlemi "gözlem" ve "literatür taraması" şeklinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde kapsamlı literatür taramasına dayanan betimsel araştırma yöntemi, kaynakların incelenmesinde ve elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ise nitel veri analiz yöntemlerinden biri olan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
Occupational health and safety (OHS) in Turkey has started to be established as an independent discipline with the OHS Law No. 6331 and related sub-legislation, which was put into effect in 2012. The construction sector is one of the sectors where occupational accidents occur most frequently. The high death and injury rates in occupational accidents in this sector result in the workplaces in the construction industry being coded as "very dangerous" workplaces in the OHS legislation. Ship industry, on the other hand, is a special area of the construction industry. So that; while other construction structures are built on a foundation laid on the ground; floating elements are elements that are expected to move on water and require a baseless structure. Shipyards are also workplaces where the floating elements are built and maintenance and repair processes are carried out. In a way, the shipyards, which form the basis of the ship industry, are workplaces that are at the forefront in terms of OHS, as they contain "serious risks" for both human and environmental health. In the study, as a discipline first in OHS, the work processes and OHS practice in shipyards are examined through the leading, compliance and lagging indicators determined, removing the restrictions necessary to prevent the emergence of negative results, and providing assurance to contribute when the spread of diseases is prevented. they come. In the analysis of the data, the descriptive research method based on comprehensive literature review was used, and the content analysis method, which is one of the qualitative data analysis methods, was used in the analysis of the sources and the evaluation of the obtained data.