Türkiye'de elektronik ticaretin vergilendirilmesi ve ekonomiye etkisi
Taxation of electronic commerce in Turkey and its impact on the economy
Yazar: ALPER ALP
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DAĞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Türk vergi sistemi = Turkish tax system

Özet:
Teknolojik gelişmelerin ardından elektronik ticaretin (e-ticaret) ortaya çıkışı, ticarette uluslararası sınırları aşma kapasitesiyle karakterize edilen yeni bir paradigmayı ortaya çıkarmıştır. E-ticaretin kolaylaştırdığı yeni ortaya çıkan ticaret modlarının sağladığı çeşitli kolaylıklar ve avantajlara rağmen, aynı zamanda bir dizi belirsizlik ve zorluğu da beraberinde getirdiler. Bu zorlukların başında teknik altyapı, yasal çerçeveler ve en önemlisi e-ticaret alanındaki işlemlerin vergilendirilmesiyle ilgili sorunlar gelmektedir. Geleneksel ticaretle karşılaştırıldığında e-ticaretin yapısı ve işleyiş tarzındaki temel farklılık, geleneksel vergi sistemlerini e-ticaret işlemlerinin karmaşıklıklarını özümsemek için yetersiz donanıma sahip hale getirmiş, dolayısıyla bu tür ticari faaliyetleri etkili bir şekilde düzenleme kapasitelerini engellemiştir.
Bu bilimsel araştırmanın temel amacı, elektronik ticaret kavramının ve bunun vergilendirme kapsamındaki çok yönlü sonuçlarının kapsamlı bir şekilde araştırılmasında yatmaktadır. Çalışma, e-ticaretin inceliklerini aydınlatmaya, beraberinde getirdiği zorlukları açığa çıkarmaya ve bu sorunları çözmeye uygun potansiyel çözümlere ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın kapsamı, e-ticaretin kavramsal temellerinin ve pratik uygulamalarının ayrıntılı bir incelemesini kapsamaktadır. Ayrıca, e-ticaret uygulamalarını hayata geçirmeyi ve bunların yol açtığı zorlukları iyileştirmeyi amaçlayan hem yerel hem de uluslararası çabaları kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Çalışma aynı zamanda küresel ölçekte ve Türkiye bağlamında bu uğraşlarla ilgilenen ilgili kuruluşların ayrıntılı bir açıklamasını içerecek şekilde kapsamını genişletmektedir. Analizin ayrılmaz bir parçası, Türk yargı yetkisi dahilinde e-ticareti destekleyen yasal altyapının kapsamlı bir değerlendirmesidir.
Bu kapsamlı bilgilerin sunulmasının ardından çalışma, Türkiye'de e-ticareti düzenleyen vergi rejiminin, mevcut mevzuat çerçevesinde vergilendirmenin çeşitli yönlerini kapsayan kapsamlı bir değerlendirmesini üstlenmektedir. Bu değerlendirme çalışmasının amacı, e-ticaretin birden fazla vergi kategorisinde vergilendirilmesine ilişkin Türkiye'deki mevcut yasal çerçevedeki boşlukları ve komplikasyonları aydınlatmaktır.
Bu değerlendirmelerin sonuçlanması, mevcut mali çerçeve içerisinde e-ticaretin yol açtığı sorunları net bir şekilde ortaya koymaya hizmet etmekte ve böylece çağdaş vergi mevzuatı kapsamında düzeltilmesi gereken zorluklara ilişkin içgörüler sağlamaktadır.

Abstract:
In the wake of technological advancements, the advent of electronic commerce (e-commerce) has introduced a novel paradigm in trade characterized by its capacity to transcend international borders. Despite the manifold conveniences and advantages conferred by the emergent modes of commerce facilitated by e-commerce, they have concurrently engendered a host of uncertainties and challenges. Chief among these challenges are issues pertaining to technical infrastructure, legal frameworks, and, of paramount significance, the taxation of transactions within the realm of e-commerce. The fundamental divergence in the structure and modus operandi of e-commerce vis-à-vis traditional commerce has rendered conventional tax systems ill-equipped to assimilate the intricacies of e-commerce transactions, thereby hampering their capacity to effectively regulate such commercial activities.
The principal objective of this scholarly inquiry resides in a comprehensive exploration of the concept of electronic commerce and its multifaceted ramifications within the purview of taxation. The study is poised to illuminate the intricacies of e-commerce, expose the concomitant challenges it poses, and endeavor to cast light upon potential solutions amenable to addressing these issues. The scope of this research encompasses a nuanced examination of the conceptual underpinnings and practical applications of e-commerce. Furthermore, it delves into an exhaustive review of both domestic and international endeavors aimed at implementing e-commerce applications and ameliorating the challenges they give rise to. The study also extends its purview to include a detailed exposition of the relevant organizations engaged in these pursuits on a global scale, as well as within the Turkish context. Integral to the analysis is a comprehensive assessment of the legal infrastructure underpinning e-commerce within the Turkish jurisdiction.
Subsequent to the presentation of this comprehensive information, the study proceeds to undertake an incisive appraisal of the tax regime governing e-commerce in Turkey, encompassing various facets of taxation within the framework of extant legislation. This evaluative exercise is intended to elucidate the lacunae and complications attendant to the current legal framework in Turkey concerning the taxation of e-commerce across multiple tax categories.
The culmination of these evaluations serves to bring into sharp relief the issues precipitated by e-commerce within the existing fiscal framework, thereby affording insights into the challenges that require redress within the ambit of contemporary tax legislation.