Yapı deprem performans tespitinin bulanık mantık kullanılarak yapılmasının istatistiki verim analizi
Statistical efficiency analysis of the determination structural earthquake performance by fuzzy logic
Yazar: EMRE ŞERBETÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT PAKDAMAR
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deprem ve Yapı Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Deprem performansı = Earthquake performance ; Esneklik = Flexibility ; Performans = Performance

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'deki yapı stokunu temsil etmesi adına TÜİK'ten alınan veriler ışığında farklı plan oturum büyüklüklerine sahip (90~300 m2) on beş adet çerçeve taşıyıcı sistem, on beş adet de çerçeve-perde taşıyıcı sistem içeren toplamda otuz adet betonarme konut türü yapı seçilerek TBDY2018 kapsamında performans değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme spektrum ivme bölgesinde yaklaşık olarak 0.5 g, 1.0 g, 1.5 g, 2.0 g gibi değerlere denk gelecek on altı deprem durumu için gerçekleştirilmiştir. Aynı hesaplamalar bulanık esnek performans yöntemi ile tekrar gerçekleştirilmiş ve iki analizin sonuçları ilk defa birden çok yapı için oransal olarak ortaya konmuştur. 
İncelenen yapılarda 3500 kolon, 3280 kiriş ve 256 perde elemanları için hem X hem Y doğrultusunda toplam 60 sabit tek modlu itme analizi gerçekleştirilmiştir. Her iki doğrultu için yapılan 60 itme analizinin 19'unda esnek performans davranışı görülmüştür ve bu doğrultulardaki analizlerde binalar KH performans düzeyinin oldukça küçük aşılma değerleri ile ilerisine geçmektedir. Hem X hem Y doğrultusunda esnek performans davranışı gösteren yapı sayısı ise 7 olmuştur ki incelenen 30 bina için bu oran %23,3 olarak hesaplanmıştır.
Sonuçlar göstermiştir ki Bulanık Mantık küme teorisi keskin ve katı sınırlarla değerlendirilen ve değerlendirme sonucu bu sınırlara yakın performans gösteren yapılarda insan karar verme sistemine daha benzer sonuç veren ve makine diline uygun etkili bir çözüm tekniğidir.

Abstract:
In this study, based on data received from TUIK to represent the building stock in Türkiye, performance evaluations were made within the scope of TBDY2018 for a total of thirty reinforced concrete structures, of which fifteen moment frame systems and fifteen moment frame-shearwall systems with different dimensions(ranging from 90 to 300 m2) were selected. This evaluation was carried out for sixteen earthquake situations that would correspond to values such as 0.5 g, 1.0 g, 1.5 g, and 2.0 g in the spectrum acceleration region. The same calculations were performed for a large number of structures first time with the fuzzy flexible performance method and the results of the two analyses were presented proportionally. 
Single mode pushover analyzes were carried out for 3500 columns, 3280 beams, and 256 shearwall elements in a total of 60 examined structures in both X and Y directions. Flexible performance behavior was noticed in 19 of the 60 pushover analyses for both X and Y directions and the buildings exceeded the controlled damage performance level with very small values. The number of buildings showing flexible performance behavior in both X and Y directions was 7 structures, which was calculated as 23.3% for the 30 structures examined.
The analysis results showed that the Fuzzy Logic set theory is an effective solution technique that is more like a human decision-making mechanism and is suitable for the machine language, for structures that are evaluated with strict boundaries and perform close to these boundaries.