Psikostimulan bağımlısı bireylerde, affediciliğin ve öz-şefkatin öznel iyi oluş üzerine yordayıcı etkisi
The predictive effect of forgiveness and self-compassion on subjective wellness in psychostimulant addicted individuals
Yazar: IŞIL LİSA ÇELİKEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KAYIM
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Nörolojik ve komorbid rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan psikostimulan ilaçlar, 
beyindeki kimyasal dengeleri değiştirerek bilişsel etkiler yaratabilirler. Ayrıca bu ilaçların bazı 
durumlarda yan etki gösterdiği ve bağımlılığa neden olduğu bilinmektedir. Psikostimülan 
maddelere ve ilaçlara bağımlılığı olan bireylerde, bu maddelerin etkisi nedeniyle zihinsel 
süreçlerde değişimler görülebilir. Bu değişimler, bireylerin ruh hallerinde, davranışlarında ve 
motor becerilerinde bozukluğa yol açabilir. Bu araştırmanın amacı psikostimülan 
bağımlılarındaki affedicilik ve öz şefkatin, öznel iyi oluş üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu 
araştırma modeli kesitsel desendir, çalışmanın konusu ilişkisel tarama modelidir. Nicel verilere 
dayanmaktadır ve bir anket çalışmasıdır. Çalışma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan, 
üç farklı psikoterapi merkezinde tedavi görmeye devam etmekte olan katılımcılarla Aralık 2022 
tarihinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi amaca yönelik örnekleme yöntemiyle 
belirlenmiş ve çalışmanın kapsamına uygun olarak psikostimülan bağımlılığı tanısı almış 18-22 
yaş aralığındaki 159 bireyden oluşmuştur. Bu çalışmada katılımcılara sosyodemografik bilgi 
formu, Heartland Affetme Ölçeği, Öz-Şefkat Ölçeği ve Öznel İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. 
Araştırmanın sonucunda öznel iyi oluş ile öz-şefkat arasında negatif yönde ve iyi düzeyde bir 
ilişki olduğu, öznel iyi oluş ile affetme ölçeğinin kendini affetme alt boyutu arasında negatif 
yönde; başkalarını affetme ve durumu affetme alt boyutlarıylaise arasında pozitif yönde bir ilişki 
olduğu bulunmuştur. Öz-şefkat ile başkalarını affetme alt boyutu arasında pozitif yönde; durumu 
affetme alt boyutu arasında ise negatif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. 
Affetme ölçeği, öz-şefkat ölçeği ve öznel iyi oluş ölçeğinin anlamlı bir yordayıcı olup olmadığını 
tespit etmek amacıyla yapılan stepwise regresyon analizi sonucunda ise veri setinin çok 
değişkenli lineer regresyon analizi için uygun olmadığı saptanmıştır. Ayrıca psikostimülan 
bağımlılığı olan kişilerde, affedicilik ve öz-şefkatin öznel iyi oluş üzerine yordayıcı etkisinde; 
affetme ve öz-şefkate odaklanılarak, öznel iyi oluşu yükseltmenin, bağımlılığa yönelik tedavi 
yöntemleri açısından önemi vurgulanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Affedicilik, Öz-şefkat,Öznel İyi Oluş.

Abstract:
Psychostimulant drugs used in the treatment of neurological and comorbid
disorders can create cognitive effects by changing the chemical balances in the brain.
Additionally, it is known that these drugs can have side effects and lead to addiction.
Changes in mental processes can be observed in individuals who are addicted to
psychostimulant substances and drugs, which can lead to disturbances in their mood,
behavior, and motor skills. The aim of this study is to determine the effects of
forgiveness and self-compassion on subjective well-being among psychostimulant
addicts. This research has a cross-sectional design, and the subject of the study is the
relational scanning model. It is based on quantitative data and is a survey study. The
study was conducted in December 2022 with participants who continued to receive
treatment in three different psychotherapy centers in the Turkish Republic of
Northern Cyprus. The sample of the study consisted of 159 individuals between the
ages of 18-22 who were diagnosed with psychostimulant addiction, determined by
purposeful sampling method and deemed appropriate for the scope of the study. In
this study, participants were administered a socio-demographic information form, the
Heartland Forgiveness Scale, the Self-Compassion Scale, and the Subjective WellBeing Scale. It was found that there was a negative and good level relationship
between subjective well-being and self-compassion, a negative relationship between
subjective well-being and the self-forgiveness sub-dimension of the forgiveness
scale, and a positive relationship between subjective well-being and the otherforgiveness and situation-forgiveness sub-dimensions. A positive and moderate
relationship was observed between self-compassion and the other-forgiveness subdimension, and a negative and moderate relationship was observed between selfcompassion and the situation-forgiveness sub-dimension. It was determined that the
forgiveness scale, the self-compassion scale, and the subjective well-being scale
were not suitable for the multivariate linear regression analysis of the data set, and
the predictive effect of forgiveness and self-compassion on subjective well-being in
individuals with psychostimulant addiction was emphasized in terms of treatment
methods against addiction by focusing on forgiveness and self-compassion to
increase subjective well-being.
Keywords: Forgiveness, Self-compassion, Subjective Well-Being.