Amerikan basınında Batı Anadolu'da Yunan işgali (1919-1922)
Greek occupation in Western Anatolia in the American press (1919-1922)
Yazar: CEYHUN ÖĞRETEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF BULUT
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Anadolu = Anatolia ; Basın = Press ; Mondros Mütarekesi = Mondros Armistice ; Sevr Antlaşması = Sevres Treaty ; Türk-Yunan Savaşı = Turkish-Greek War ; Yabancı basın = Foreign press ; Yunan işgali = Greek ocupation ; Yunanistan = Greece

Özet:
Birinci Dünya Savaşı'ndan Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak çıkan Osmanlı Devleti'nin toprakları İtilaf Devletleri'nin işgaline açık hale gelmiştir. Batı Anadolu'daki işgal görevi Paris Barış Konferansı kararı gereği Yunanistan'a verilmiş, 15 Mayıs 1919 tarihinde başlayan süreç yaklaşık üç buçuk yıl sürmüş ve bu haksız işgal Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlamasına neden olmuştur.
Paris Barış Konferansı'nda, İngiltere ve Fransa ile birlikte işgali onaylayan Amerika Birleşik Devletleri, işgal boyunca yaşananları yakından takip etmiş, Yakın Doğu Sorununa etki edeceği düşünülen Yunan askeri harekâtları hem siyaset hem de Amerikan kamuoyu tarafından desteklenmiştir. Kuva-i Milliye hareketinin etkin mücadelesi, Amerikan siyaseti ve kamuoyunun zaman zaman fikir değiştirmesine sebep olmuştur ancak Ermeni ve Yunan lobisinin etkinliği nedeniyle Amerikan basını işgal süresince Türk karşıtı bir tutum sergilemiştir.
Bu çalışmada Amerikan basını üzerinden Batı Anadolu'da gerçekleştirilen Yunan İşgalinin, Amerikan kamuoyu üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca Anadolu'da kazanılan başarıların basın üzerinde nasıl bir değişim yarattığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. "Mondros Mütarekesi'nden İzmir'in İşgaline Uzanan Süreç" isimli ilk bölümde Mondros Mütarekesi'ne götüren olaylar ve imza süreci, Mütareke'nin Batı Anadolu'da uygulanışı ve Yunan propagandası konuları incelenmiştir. Ayrıca Batı Anadolu İşgalleri sürecini başlatan Paris Barış Konferansı, Yunan Başbakan Venizelos'un kişisel çabalarına yönelik ayrıntılı bir çalışma yapılmıştır.
"İzmir'in İşgalinden Sevres Antlaşması'na" isimli ikinci bölümde, İzmir'in İşgali kararının alınması, işgalin boyutu ve sınırı ile ilgili tartışmalar ve ayrıca işgale karşı oluşan tepkilere karşılık İzmir Olaylarını Araştırma Komisyonu'nun oluşturulması aşamasında yaşananların Amerikan basınındaki yansımalarına yer verilmiştir. Sevres Antlaşması'nı hazırlayan konferanslar, Haziran 1920 Yunan ileri harekâtı ve Sevres Anlaşması'na Amerikan basınının bakış açısı irdelenmiştir.
"İnönü Savaşlarından Büyük Taarruza: Türk Yunan Muharebeleri" isimli tezin son bölümünde Sevres Antlaşması'nın zorla kabul ettirilmesi amacıyla 1921 yılında Yunanlıların Batı Anadolu'daki ileri harekâtları, Yunan saldırı gücünün kırılmasına neden olan Sakarya Muharebesi ile Türk-Yunan Muharebelerinin son safhasını oluşturan Türk Büyük Taarruzunun Amerikan basınınca ele alınışı değerlendirilmiştir. Türklerin İzmir'e girişinden
sonra yaşanan olaylara Amerikan basınınca nasıl yaklaşıldığı ve İzmir Yangınının yankıları diğer araştırma konularını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Basın, Batı Anadolu, Amerika, Mondros Mütarekesi, İzmir'in İşgali, Sevres Antlaşması

Abstract:
The lands of the Ottoman State, which came out of the First World War by signing the Armistice of Mudros, became open to the occupation of the Entente States. The occupation duty in Western Anatolia was given to Greece in accordance with the Paris Peace Conference decision, the process that started on May 15, 1919 lasted about three and a half years and these unjust invasions led to the start of the Turkish War of Independence.
At the Paris Peace Conference, the United States of America, which approved the invasion with Britain and France, closely followed the events during the occupation, and Greek military operations, which were thought to affect the Near East Problem, were supported by both politics and the American public. The effective struggle of the Kuva-i Milliye movement caused American politics and the public to change their minds from time to time, but due to the effectiveness of the Armenian and Greek lobby, the American press took an anti-Turkish attitude during the occupation.
In this study, the effect of the Greek invasion carried out in Western Anatolia through the American press on the American public opinion was investigated. In addition, it has been tried to determine what kind of change the successes achieved in Anatolia have created on the press.
The thesis study consists of three parts. In the first section titled "The Process from the Armistice of Mondros to the Occupation of Izmir", the events leading to the Mondros Armistice and the signature process, the implementation of the Armistice in Western Anatolia and the issues of Greek propaganda were examined. In addition, a detailed study was carried out on the personal efforts of the Greek Prime Minister Venizelos at the Paris Peace Conference, which initiated the Western Anatolian Occupations process.
In the second section titled "From the Occupation of Izmir to the Treaty of Sevres", the discussions about the decision of the Occupation of Izmir, the extent and the limit of the occupation, and also the reflections of the events in the American press during the establishment of the Izmir Events Investigation Commission in response to the reactions against the occupation are included. The conferences that prepared the Treaty of Sevres, the Greek forward operation of June 1920 and the perspective of the American press on the Treaty of Sevres were examined.
In the last part of the thesis titled "From İnönü Wars to the Great Attack: Turkish-Greek Wars", the advanced operations of the Greeks in Western Anatolia in 1921 in order to impose the Treaty of Sevres, the Battle of Sakarya, which caused the Greek attack power to break, and the Turkish-Greek Wars, which constituted the last phase of the Turkish-Greek Wars. The handling of the Great Offensive by the American press has been evaluated. Other research topics are how the American press approached the events that occurred after the Turks entered Izmir and the effects of the Izmir Fire.

Key Words: Press, West Anatolia, America, Mondros Armistice, Occupation of Izmir, Treaty of Sevres