Fen bilimleri öğretmenlerinin işbirlikli öğrenme yöntemi hakkındaki görüşleri
Evaluations of science teachers about cooperative learning method
Yazar: TAMER DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SADIKOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bilim ve teknolojinin hızla ilerlemesi sonucunda bilgi aktarımı için etkili öğretim
yöntemlerine ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. Öğrenciler; derslere aktif
katılabilecekleri, öğrenirken aynı zamanda sosyalleşmelerine imkân sağlayan eğitim
ortamlarını benimsemektedir. Öğrencilerin merkeze alındığı, üzerinde birçok çalışma
yapılan ve yapılandırmacı eğitim anlayışına uygun öğrenme yöntemlerinden birisi de
işbirlikli öğrenme yöntemidir.
Bu çalışmada fen bilimleri öğretmenlerinin işbirlikli öğrenme yöntemi hakkında
görüşleri incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Sivas İlinde Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı 18 farklı devlet okulunda görev yapan 22 fen bilimleri öğretmeninden
oluşmaktadır. Çalışma grubu amaçsal (amaçlı) örneklem çeşitlerinden kolay ulaşılabilir
durum örneklemesi yöntemi ile belirlenmiştir. Sınıf mevcutları, öğretmenlerin mesleki
kıdemleri, öğretmenlerin çalıştıkları okulların konumları ve cinsiyet kriterleri göz
önünde bulundurularak çeşitlilik sağlanmaya çalışılarak çalışma grubu olabildiğince
zenginleştirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden
biri olan durum çalışmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış 
vi
görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu araştırmacı ve alanda uzman iki kişi ile
birlikte geliştirilmiş çalışma öncesinde maddelerin amaca uygun olup olmadığı
değerlendirmiştir. Değerlendirmeler sonucunda öğretmen görüşlerini belirleyebilmek
amacıyla 7 soru hazırlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz ve
içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerine göre; (1) küçük
sınıfların daha yardımsever ve grup çalışmalarına yatkın olmaları nedeni ile yöntemin
küçük sınıflarda uygulanmasının daha kolay olduğu, (2) bütün konularda işbirlikli
öğrenme yönteminin uygulanabileceği, (3) işbirlikli öğrenme yönteminin akademik,
sosyal, psikolojik ve ekonomik yönden faydalarının olduğu, (4) çalışma koşullarının
işbirlikli öğrenme yönteminin uygulanması için uygun olmadığı, (5) öğretmenlerin
derslerinde işbirlikli öğrenme yöntemine ara sıra yer verdiği fakat önemli bir kısmının
fiziki koşullar, öğrenci düzeyleri, öğretmen deneyimlerinin yetersizliği, müfredat ve
merkezi sınavların varlığı gibi nedenlerden dolayı, yöntemi kullanamadığı, (6)
öğrencilerin işbirlikli öğrenme yöntemine karşı olumlu tepkiler verdiği, (7) yöntemi
uygulamaya başlamadan önce kuralların ve yönergelerin öğrencilere, velilere ve
idarecilere anlatılmasının uygulama süresince sorunlarla karşılaşılmasını engelleyeceği
sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak öğretmenlerin işbirlikli öğrenme yönteminin
uygulanmasına karşı olumlu baktıkları fakat yeterli imkânlara sahip olmadıkları tespit
edilmiştir.

Abstract:
Effective teaching methods are started to be needed for information transfer as a
result of the rapid progress in science and technology. Students embrace educational
environments where they can actively participate in classes and which allow them to
socialize while learning. The cooperative learning method is one of the learning
methods in which students are placed to the core, on which many studies are conducted
and which is in accordance with the constructivist education approach.
In this study, the views of science teachers about the cooperative learning
method were examined. The study group consists of 22 science teachers working in 18
different public schools affiliated to the Ministry of Education in Sivas province. The
study group was determined through the convenience sampling method, which is one of
the purposeful sample methods. The study group was tried to be enriched as much as
possible by taking into consideration such criteria as class sizes, professional seniority
of the teachers, locations of the schools where the teachers work and gender. The
research method of the study is case study which is one of the qualitative research
methods. A semi-structured interview form was used as the data collection tool in the
study. The interview form was developed by the author together with two field experts
and was evaluated as to whether the items were in accordance with the purpose in
advance of the study. As a result of the evaluations, 7 questions were prepared in order 
viii
to determine the views of teachers. The data obtained from the interviews were
evaluated through descriptive and content analyses.
At the end of the study, it was found: (1) that the method is more suitable to
apply in small-sized classes since such classes are more helpful and prone to group
work; (2) that the cooperative learning method can be applied in all subjects; (3) that the
cooperative learning method has certain academic, social, psychological and economic
benefits; (4) that the study subjects are not suitable for the implementation of the
cooperative learning method; (5) that the teachers administer the cooperative learning
method every once in a while, but cannot use the method due to reasons such as
physical conditions, student levels, insufficiency of teacher experiences, curriculum and
the exam system; (6) that the students respond positively to the cooperative learning
method; (7) that explanation of the rules and directives to students, parents and
managers before the method is initiated will prevent coming across problems during the
application. In general, it was found that teachers are positive about the implementation
of the cooperative learning method, but they lack sufficient opportunities.