Hepatit B hastalarında kullanılan antiviral ilaçların COVID-19 üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of antiviral drugs used in hepatitis B patients on COVID-19
Yazar: ENES SÜLEYMAN GÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR GİŞİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; COVID 19 = COVID 19 ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Tedavi = Treatment ; Virüs hastalıkları = Virus diseases

Özet:
AMAÇ: COVID-19 (The Coronavirus Disease 2019), Çin'de 2019 yılının sonunda ortaya çıkıp pandemiye neden olarak tüm dünyada küresel bir sorun haline gelmiştir. COVID-19 hastalığı ve getirdiği sorunlarla mücadele için çok sayıda bilimsel araştırma yapılmış olsa da literatürdeki veriler halen kısıtlıdır. Bu hastalığın sistemik etkilerinin olması nedeniyle ek hastalığı olanlar üzerinde farklı seyretmesi olasıdır. Literatürde altta yatan karaciğer hastalığı olanlarda COVID-19'un bulaş ve prognoz üzerine etkisini inceleyen çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada antiviral tedavi alan hepatit B hastaları ve antiviral tedavi almayan hepatit B hastalarında COVID-19 hastalığının bulaş ve seyrinin araştırılması amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmaya, hastanemiz Gastroenteroloji polikliniklerine başvuran hepatit B'li hastalar ile hastane otomasyon sistemine kayıtlı iletişim numaralarından aranarak ulaşılan hepatit B ile takipli hastalar dahil edilmiştir. Hastaların COVID-19 RT-PCR (ters transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonu) pozitifliği, antiviral tedavileri, ailelerindeki COVID-19 RT-PCR pozitiflikleri, hastane yatış durumları ve hematolojik parametreleri retrospektif olarak incelenendi. Dışlama kriterleri ise immün yetmezlik, malignite ve diyabetes mellitustu. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 28.0 paket programı kullanıldı. Kategorik ifadelerin karşılaştırmalarında Chi-Square test ve Fisher exact test kullanıldı. Çalışmada yer alan parametrelerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemede Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen parametrelerde non-parametrik test olarak Mann Whitney U testi kullanıldı. Tüm testlerde istatistiksel önemlilik düzeyi p<0,05 olarak alındı.

BULGULAR: Çalışmaya katılan 213 hepatit B hastasının 94 (%44,1)'ü kadın 119 (%55,9)'u erkek idi. Hastalar 20-76 yaş arasındaydı ve yaş ortalaması 46,25 idi. Hepatit B nedeniyle antiviral tedavi alanların sayısı 117 (%54,99) iken antiviral tedavi almayanların sayısı 96 (%45,1) idi. Hepatit B hastalarında antiviral tedavinin COVID-19 geçirme riskini azalttığı saptandı (p<0,05). Hastane yatışları antiviral tedavi alanlarda daha az görülmesine karşın istatiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Hematolojik parametrelerde ise COVID-19 bulaşı ve prognozu arasında bir ilişki kurulamadı. Biyokimyasal parametrelerde yüksek karaciğer transaminaz düzeylerinin artmış COVID-19 riski ile ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Hepatit B hastalarının ailelerinde ise COVID-19 daha yüksek oranda gözlendi.

SONUÇ: Çalışmamızda hepatit B hastalarında, COVID-19 geçirme riskinin antiviral tedavi alanlarda daha düşük olduğunu tespit ettik. Ayrıca hepatit B hastalarının ailelerine göre COVID-19'a daha düşük oranda yakalandığını gözlemledik. Hepatit B hastalarında kullanılan antiviral tedavilerin ve kronik hepatit B enfeksiyonunun COVID-19 bulaşı ve prognozu üzerinde önemli bir etkisinin olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
AIM: COVID-19 (The Coronavirus Disease 2019) has become a global problem all over the world, emerging in China at the end of 2019 and causing a pandemic. Although many scientific studies have been conducted to combat the COVID-19 disease and the problems it brings, the data in the literature are still limited. Due to the systemic effects of this disease, it is possible that it progresses differently in those with additional diseases. In the literature, there are studies examining the effect of COVID-19 on transmission and prognosis in patients with underlying liver disease. In this study, it was aimed to investigate the transmission and course of COVID-19 disease in hepatitis B patients receiving antiviral therapy and hepatitis B patients not receiving antiviral therapy.
MATERIALS AND METHODS: Patients with hepatitis B who applied to the Gastroenterology polyclinics of our hospital and patients with hepatitis B who were contacted by calling the contact numbers registered in the hospital automation system were included in this study. COVID-19 RT-PCR (reverse transcription polymerase chain reaction) positivity, antiviral treatments, COVID-19 RT-PCR positivity in their families, hospitalization status and hematological parameters of the patients were retrospectively analyzed. Exclusion criteria were immunodeficiency, malignancy and diabetes mellitus. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 28.0 package program was used for statistical analysis of the data. Chi-Square test and Fisher exact test were used to compare categorical expressions. Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests were used to determine whether the parameters in the study showed normal distribution. The Mann Whitney U test was used as a non-parametric test for parameters that did not show normal distribution. Statistical significance level was taken as p<0.05 in all tests.
RESULTS: Of the 213 hepatitis B patients participating in the study, 94 (44.1%) were female and 119 (55.9%) were male. The patients were between 20-76 years old and the mean age was 46.25. While the number of those who received antiviral treatment for hepatitis B was 117 (54.99%), the number of those who did not receive antiviral treatment was 96 (45.1%). It was determined that antiviral treatment decreased the risk of contracting COVID-19 in hepatitis B patients (p<0.05). Although hospitalizations were seen less frequently in antiviral groups, it was not statistically significant (p>0.05). In hematological parameters, a relationship could not be established between the transmission of COVID-19 and its prognosis. High liver transaminase levels in biochemical parameters were found to be associated with increased risk of COVID-19 (p<0.05). In the families of hepatitis B patients, COVID-19 was observed at a higher rate.

CONCLUSION: In our study, we found that hepatitis B patients had a lower risk of contracting COVID-19 in those receiving antiviral therapy. We also observed that hepatitis B patients were diagnosed with COVID-19 at a lower rate than their families. We think that the antiviral treatments used in hepatitis B patients and chronic hepatitis B infection have a significant effect on the transmission and prognosis of COVID-19.