OECD ülkelerinde inovasyonun ticaret akımları üzerindeki etkisi: Panel Çekim Modeli
The effect of innovation on trade flows in OECD countries: Panel Gravity Model
Yazar: SERCAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. SEYFETTİN ARTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme modelleri = Growth models ; Cazibe modelleri = Gravity models ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Ticaret akımları = Trade flows ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Çalışmada OECD ülkelerinde uygulanan inovasyon çalışmalarının ülkelerin ticaret akımları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda 1996-2016 zaman aralığında OECD ülkelerine ait veriler kullanılarak panel çekim modeli ile ülkelerin ticaret akımlarının belirlenmesinde inovasyonların etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar incelendiğinde, öncelikle ülkelerin sahip oldukları GSYH'leri ile ticaret akımları arasında pozitif bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Modele inovasyon göstergesi olarak dahil edilen Ar-Ge harcamaları ile ticaret akımları arasında yine pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Çekim modelinin ana değişkenlerinden olan ve ülkeler arası coğrafi uzaklığı ifade eden değişken ile ticaret akımları arasında literatüre uygun olarak negatif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ülke nüfusları ve reel döviz kuru ile ticaret performansı arasında beklentiler doğrultusunda pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca modele kukla olarak eklenen değişkenlerin katsayı değerleri de beklentiler doğrultusunda çıkmıştır. Ekonomik entegrasyonlara üyelik, ortak sınıra sahiplik gibi değişkenler ile ticaret akımları arasında pozitif bir ilişkinin olduğu görülürken, tüm dünya ekonomilerini etkileyen 2008 küresel krizi ile ticaret akımları arasında negatif bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde, OECD ülkelerinde inovasyon çalışmalarının ticaret akımları olumlu bir şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ortaya çıkan bu sonuç teknoloji yatırımlarının önemi ortaya koymaktadır. Politika yapıcılar toplumun refah seviyesini arttırmak, dünya ticaretinde rekabet edebilecek bir düzeye gelmek ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümeye sahip olabilmek için inovasyon yatırımlarını arttırmalıdır.

Abstract:
In the study, the effects of innovation studies applied in OECD countries on the trade flows of the countries were examined. In this context, using the data of OECD countries in the period of 1996-2016, the effects of innovations in determining the trade flows of the countries were analyzed with the panel gravity model. When the results obtained in the study are analyzed, it is concluded that there is a positive relationship between the countries' GDP and trade flows. It was observed that there is a positive and significant relationship between R&D expenditures and trade flows included in the model as an indicator of innovation. It is concluded that there is a negative relationship between the variable, which is one of the main variables of the gravity model and which expresses the geographical distance between countries, and trade flows in accordance with the literature. It has been observed that there is a positive relationship between country population and real exchange rate and trade performance in line with expectations. In addition, the coefficient values of the variables added to the model as puppets were also in line with expectations. While there is a positive relationship between variables such as membership in economic integrations, ownership of common border and trade flows, it is concluded that there is a negative relationship between 2008 global crisis and trade flows that affect all world economies.

When all the findings are evaluated together, it is concluded that innovation studies in OECD countries positively affect trade flows. This result reveals the importance of technology investments. Policy makers should increase their innovation investments in order to increase the welfare level of the society, to reach a level that can compete in world trade and to have a sustainable economic growth.