Kalça kırıklarında hastane içi mortalitenin araştırılması
Evaluation of in-hospital mortality in hip fractures
Yazar: OZAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED NADİR YALÇIN
Sağlık Bakanlığı / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Geriatri = Geriatrics ; Kalça kırıkları = Hip fractures ; Kemik çivileri = Bone nails ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Mortalite = Mortality ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Geriatrik hasta popülasyonunda kalça kırıkları sonrası mortalite önemli bir sorundur. Kalça kırığı sonrası mortalite ile ilgili birçok parametre ve yöntem incelenmiş olmasına rağmen hastane içi mortalite ile ilgili çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmada, hastane içi mortaliteye etki eden önlenebilir faktörleri tespit ederek, hastane içi mortaliteyi azaltacak önlemlerin alınmasını sağlamayı amaçladık.
Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Ocak 2018 ile Ocak 2022 tarihleri arasında kalça kırığı nedeniyle ameliyat edilen hastalar retrospektif tarandı. Hastaların hastane bilgi sistemi ve dosyaları incelenerek kliniğimizde kalça kırığı sebebiyle takip edilen 370 hastanın verisine ulaşıldı. Hastaların; demografik bilgileri, kırık tipi, yapılan cerrahi işlem, cerrahi süresi, ameliyat olma zamanı, operasyona kadar geçen süre,  operasyonun mesai saatleri içerisinde/dışında hafta içi/hafta sonu yapılmış olması, Charlson Morbidite İndeksi, postoperatif yoğun bakım ihtiyacı, intraoperatif arrest öyküsü, komorbid hastalıkları, antikoagülan-antiagregan kullanım öyküsü, intraoperatif ve postoperatif kan transfüzyonu ihtiyacı, ASA skoru, anestezi tipi, ilk başvuru anındaki laboratuar değerleri ile satürasyon değeri elde edildi. Bu parametreler hastanede yatarken ölen ve ölmeyen hasta gruplarında karşılaştırıldı
Toplam 346 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalardan 30 tanesi postoperatif hastane içi ölen grupta yer almıştır. Hastane içi mortlite oranı %8,7 olarak hesaplandı. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Hastane içi ölen grupta; ortalama Charlson indeksi, ASA skoru, ameliyat öncesi beyaz küre sayısı, ameliyat sonrası sıfırıncı günde kreatinin değeri anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). Ameliyat öncesi ortalama albümin ve satürasyon değeri ile ameliyat sonrası sıfırıncı günde ortalama hemoglobin değeri anlamlı olarak düşük görüldü (p<0.05). Ameliyata kadar geçen bekleme süresi 48 saati aşan hastalarda mortalitenin artmış olduğu gözlendi (p=0.033). Genel anestezi yapılan hastalarda, spinal anesteziye göre artmış mortalite oranları gözlendi (p=0.006). Ameliyat öncesinde çeşitli sebeplerle antikoagülan ilaç kullanan hastalarda, antiagregan kullanan ya da hiç kullanmayanlara göre mortalite oranlarının artmış olduğu gözlendi (p<0.001). Hastane içi mortalite grubundaki hastaların tamamının ameliyat sonrası çeşitli sebeplerle direkt olarak yoğun bakımda takip edildiği görüldü (p=0.018). Komorbidite durumlarından; atrial fibrilasyon öyküsü (p<0.001), konjestif kalp yetmezliği (p=0.013), kronik böbrek yetmezliği (p<0.001), miyokardiyal infarktüs öyküsü (<0.001) ve tiroid hastalık öyküsü (0.037) mortalite açısından risk faktörü olarak gözlendi. Ameliyat içi kan transfüzyon öyküsü ve ameliyat içi arrest gelişen hastalarda mortalite oranlarının yüksek olduğu gözlendi (p<0.001, p=0.002). Çoklu regresyon analizine göre; tiroid hastalık öyküsü, ameliyat öncesi beyaz kürenin artmış olması ve düşük satürasyon değeri, ameliyat içi kan transfüzyon gerekliliği, ameliyat sonrası sıfırıncı gün düşük hemoglobin ve yüksek kreatinin değerlerinin hastane içi mortalite üzerinde bağımsız risk faktörü olduğu görüldü.
Sonuç olarak, hastane içi ölümlerin çoğunluğunun önlenemez sebeplerden kaynakladığı gözlenmiştir. Ancak ameliyat öncesinde ve sırasında bağımsız risk faktörü olan hastaların daha yakın takibi, gereklilik hallerinde uygulanacak uygun sıvı ve kan replasmanı ile oksijen saturasyonlarının yükseltilmesinin, kalça kırığı cerrahisi sonrası gelişen hastane içi mortalite oranlarını azaltmada etkili olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Mortality is an important problem after geriatric hip fractures. Although many parameters related to mortality after hip fracture have been investigated, studies on in-hospital mortality are very limited. In this study, we aimed to investigate the preventable factors affecting in-hospital mortality after geriatric hip fractures thereby reducing in-hospital mortality.
Patients who underwent surgery because of a geriatric hip fracture in Karabuk Training and Research Hospital between January 2018 and January 2022 were retrospectively reviewed. A total of 370 hip fracture patients were identified based on hospital registry records. Patients' demographics, type of fracture, surgical procedure performed, duration of surgery, timing of surgery, time until the operation, Charlson Morbidity Index, need for postoperative intensive care, intraoperative arrest history, comorbidity, history of anticoagulant-antiaggregant use, intraoperative and postoperative blood transfusion need, American Society of Anesthesiologists (ASA) anesthesia score, anesthesia type, laboratory values at first admission and saturation value were obtained. These parameters were compared in two groups of patients either had in-hospital mortality or not.

A total of 346 patients were included in the study. Thirty of these patients were included in the postoperative in-hospital death group. In-hospital mortality rate was calculated as 8.7%. There was no significant difference between the groups in terms of age and gender (p>0.05). In in-hospital mortality group; mean Charlson index, ASA score, preoperative white blood cell count, and creatinine value at day zero after surgery were significantly higher (p<0.05). The mean albumin and saturation values before the surgery and the mean hemoglobin values on the 0th day after the surgery were found to be significantly lower (p<0.05). It was observed that mortality was increased in patients whose waiting time until surgery exceeded 48 hours (p=0.033). Higher mortality rates were observed in patients who underwent general anesthesia compared to spinal anesthesia (p=0.006). Mortality rate was increased in patients who used anticoagulants for any reason before surgery compared to those who used an antiaggregant or who do not use any (p<0.001). All patients in the in-hospital mortality group were followed up in the intensive care unit for various reasons after surgery (p=0.018). In terms of comorbidity; history of atrial fibrillation (p<0.001), congestive heart failure (p=0.013), chronic kidney failure (p<0.001), history of myocardial infarction (<0.001) and thyroid disease (0.037) were observed as risk factors for mortality. Mortality rates were high in patients with a history of intraoperative blood transfusion (p<0.001) and intraoperative arrest (p=0.002). According to multiple regression analysis, ıt was observed that a history of thyroid disease, increased preoperative white blood cell count and low saturation value, the need for intraoperative blood transfusion, low hemoglobin and high creatinine values on postoperative day zero significantly increased in-hospital mortality.

In conclusion, majority of in-hospital deaths were unpreventable. However, closed monitoring with appropriate fluid and blood replacement in addition to increased oxygen saturation before and during surgery, when necessary, may reduce in-hospital mortality rates after geriatric hip fracture surgery.