Farklı yönergelerle verilen çoktan seçmeli testlerde yanıtlama davranışlarının incelenmesi
Investigation of answering behaviors in multiple choice tests which were applied with different directions
Yazar: DUYGU KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMAY ÇOKLUK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Cevaplama davranışı = Answering behavior ; Kurslar = Courses ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Testler = Tests ; Yönerge = Directive ; Çoktan seçmeli testler = Multiple choice tests

Özet:
Bu araştırma, çoktan seçmeli testlerde gösterilen yanıtlama davranışlarının farklı yönergelere, cinsiyete, başarı düzeyine, bir dersaneye gidip gitmeme durumuna, okul türüne, farklı güçlük  ve ayırt edicilik indekslerine sahip maddelere göre nasıl bir dağılım gösterdiğini saptamak amacı ile yapılmıştır. Araştırma, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Eskişehir?deki bir resmi ve bir özel ilköğretim okulunda öğrenim gören toplam 166 öğrenci ile gerçekleştirilmiş olup öğrencilerin tümü 8. sınıf düzeyindedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 2008-2012 yıllarında Seviye Belirleme Sınavı (SBS)?nda kullanılmış matematik sorularından oluşan 12 maddelik, üç farklı yönerge ile sunulan ?çoktan seçmeli matematik testi? ve ?yanıtlama davranışları formu? kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular, farklı okul türlerinde ve farklı yönergeler ile uygulanan testlerin bütününde en çok gösterilen yanıtlama davranışının ?Soruyu çözdüm, bulduğum sonucu seçenekler arasında bulup  işaretledim.? olduğu, ?Doğru yanıtı bulamadığım için boş bıraktım.? davranışınının yönergelere bağlı olarak farklı düzeylerde gösterildiği sonucuna ulaşılmıştır. ?Doğru yanıtı bulamadığım için rastgele işaretledim.? davranışının, düzeltme formülü uygulanmayacağı bilgisi verildiğinde en çok gösterilen davranışları arasında olduğu, ancak herhangi bir uyarı yapılmadığı ya da düzeltme formülü uygulanacağı uyarısı yapıldığında bu davranıştan kaçınıldığı görülmüştür. Yanıtlama davranışlarının farklı yönergelerle uygulanan testlerde farklı düzeylerde gösterilmesi, yönergede yer alan uyarının öğrencilerin gösterdikleri yanıtlama davranışlarında belirleyici olduğunu göstermektedir.
Farklı yönergeler ile uygulanan testlerin bütününde gösterilen yanıtlama davranışlarının cinsiyetlere göre dağılımı incelendiğinde, kız ve erkek öğrencilerin gösterdikleri yanıtlama davranışlarının benzer olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Her bir yönergede öğrencilerin gösterdiği yanıtlama davranışları okul türüne göre incelendiğinde, düzeltme formülü uygulanmayacağı uyarısı içeren yönerge ile uygulanan testte gösterilen yanıtlama davranışlarının her iki okul türünde de benzer olduğu ancak düzeltme formülü uygulanıp uygulanmayacağı bilgisi içermeyen yönergede ?Doğru yanıtı bulamadığım için boş bıraktım.? ve ?Doğru yanıtı bulamadığım için rasgele işaretledim.? davranışlarının gösterilme düzeyleri açısından farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Düzeltme formülü uygulanacağı uyarısı içeren yönerge ile uygulanan testte öğrencilerin gösterdiği yanıtlama davranışlarının ?Doğru yanıtı bulamadığım için rastgele işaretledim.? ve ?Seçenekleri kullanarak doğru sonucu buldum ve işaretledim.? davranışları yönünden farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yanıtlama davranışlarının bir dersaneye gidip gitmeme durumuna göre dağılımı incelendiğinde, dersaneye giden öğrencilerin tüm yönerge türlerinde ?Soruyu çözdüm, bulduğum sonucu seçenekler arasında bulup işaretledim.? davranışını dersaneye gitmeyen öğrencilere göre daha fazla gösterdiği gözlenmiştir. Düzeltme formülü uygulanmayacağı uyarısı içeren yönerge ile uygulanan testte, dersaneye gitmeyen öğrencilerin ?Tüm seçeneklere eşit dağılacak şekilde işaretledim.? davranışını dersaneye giden öğrencilere göre daha fazla gösterdiği görülmüştür. Düzeltme formülü uygulanacağı uyarısı içeren yönerge ile uygulanan testte, dersaneye gitmeyen öğrencilerin ?Soruda verilenler üzerinde dört işlem yaparak bir sonuç buldum ve işaretledim.? davranışını, dersaneye giden öğrencilere göre daha fazla gösterdiği görülmüştür. Düzeltme formülü uygulanıp uygulanmayacağı bilgisi içermeyen testte, dersaneye gitmeyen öğrencilerin bu iki yanıtlama davranışını da dersaneye giden öğrencilere göre daha fazla gösterdiği görülmüştür. Sonuçta, dersaneye giden ve gitmeyen öğrencilerin tüm yönerge türlerinde bazı davranışlar yönünden farklı dağılım gösterdiği gözlenmiştir. 
Farklı yönergeler ile uygulanan testlerin bütününde gösterilen yanıtlama davranışlarının, öğrencilerin bir önceki dönem matematik notlarına ve madde güçlük indekslerine (kolay-orta-zor) göre dağılımları incelendiğinde, tüm yönerge türlerinde gösterilen yanıtlama davranışlarının farklı dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Yanıtlama davranışlarının madde ayırtedicilik indekslerine (düşük-yüksek) göre dağılımı incelendiğinde, tüm yönerge türlerinde ayırtedicilik düzeyi yüksek olan maddelerde ?Soruyu çözdüm, bulduğum sonucu seçenekler arasında bulup işaretledim.? davranışının, düşük ayırtedicilik düzeyindeki maddelere göre daha fazla gösterildiği, yanıtlama davranışlarının madde ayırtedicilik düzeyine göre farklı dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.



Anahtar kelimeler: Yanıtlama davranışı, yönerge, çoktan seçmeli test

Abstract:
The purpose of the study was to determine the distribution of the answering behaviors in multiple choice tests according to the different test directions, gender, the level of success, the condition of attending to a private cram course, type of school, and the items that show different indices of item facility and discrimination. The study was carried out with totally 166 students of 8th grades in a state and a private primary school in Eskisehir during the 2012 ? 2013 education year. The data was collected with ?The Answering Behaviors Form? and a multiple choice mathematics achievement test which was introduced with three different directions and included 12 test items that had been composed of some of the test items taken from Level Determination Exams (SBS) between the years 2008 and 2012.
The findings of the study revealed that the most frequent answering behavior in the various tests which were carried out with different directions and in different types of schools was the response of ?I solved the question, identified the correct option and marked it? and the response of ?I did not mark any option because I could not identify the correct option? was observed in different levels according to the directions. In addition, the response of ?I marked one of the options randomly because I could not find the correct option? was determined as the most frequent answering behavior when it had previously been declared that the formula scoring (correction for guessing) would not be applied. However, in the condition of declaration of the application of formula scoring or in the absence of any warning, avoidance of that behavior was observed. This finding pointed out that the warning in the test directions was the determinant in the answering behaviors of the students. 
Examining of the distributions of students? answering behaviors in different tests applied with different directions revealed that the answering behaviors of both male and female students were similar. In terms of the school types, there was no significant difference between the answering behaviors of students of state and private schools in the tests which included the warning that formula scoring would be applied. On the other hand, significant difference was determined between the choice levels of the responses of ?I did not marke any option because I could not identify the correct option? and ?I marked one of the options randomly because I could not find the correct option? in the tests which did not include any declaration of formula scoring application. In the test which included the declaration of formula scoring application, the responses of ?I marked one of the options randomly because I could not find the correct option? and ?I reached the correct option by trying the options and marked it? were significantly much more chosen than the other responses.  
Another finding of the study showed that the response of ?I solved the question, identified the correct option and marked it? was significantly much more chosen by the students who were attending private cram courses than the ones who were not attending any courses. In addition, the response of ?I marked the options in a balanced manner? was chosen by the students who were not attending any cram courses significantly much more in the tests which included direction that the formula scoring would not be applied. In the tests which included the declaration of formula scoring application, the response of ?I reached a result by conducting four basic arithmetic operations and marked it? was chosen by the students who were not attending any cram course significantly much more than the others. In the tests which did not include any direction on the application of formula scoring, the students who were not attending the cram courses chose the two responses above significantly much more than the ones who were attending those. In sum, a significant difference between the students who were attending cram courses and not attending those was observed in terms of different responses.
Similarly, the distribution of the students? answering behaviors also revealed that the responses in each types of direction varied according to the mathematic scores of the students in the previous years and the item facility indices (easy ? middle ? difficult). In terms of the item discrimination indices (lower ? higher), the response of ?I solved the question, identified the correct option and marked it? was significantly much more chosen for the test items which had higher item discrimination indices  than the ones which had lower. Thus the study concluded that the distribution of responses varied according to the item discrimination indices.



Key words: Answering behavior, test directions, multiple choice test