hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çoklu Doğrusal Regresyon Modellerinde çoklu bağlantı ve aykırı gözlem durumunda alternatif tahmin edicilerin etkinliklerinin incelenmesi
Investigation of the efficiency of alternative estimators in multiple linear regression models in case of Multicollinearity and Outlier Observation
Yazar: LATİF ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KARAKOCA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışmada çoklu doğrusal regresyon modellerinde çoklu bağlantı ve aykırı gözlem sorunlarının birlikte bulunduğu problemler için alternatif tahmin ediciler incelenmiştir. Modelde yer alan bağımsız değişkenler arasında çoklu bağlantı sorununun varlığında En Küçük Kareler (EKK) yöntemi ile elde edilen parametre tahminleri yansızlık özelliklerini korumalarına rağmen varyanslar olduğundan daha büyük çıkabilmektedir. Bu durumun çözümü için literatürde yer alan ridge ve Liu tahmin edicileri sıklıkla kullanılmaktadır. Aykırı gözlem problemi ise EKK tahmin edicileri ile parametre tahminlerinde ve hipotez testlerinde çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Aykırı gözlem sorunu için M tahmin edicileri literatürde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada bahsedilen problemlerin aynı anda var olduğu durumlar için alternatif tahmin yöntemleri incelenmiştir.

Abstract:
In this study, alternative estimators were examined for problems with multicollinearity and outlier observations in multiple linear regression models. In the presence of multicollinearity problems among the independent variables in the model, the variances may be larger than they actually are, although the parameter estimates obtained by the Least Squares (LCM) method maintain their unbiased properties. Ridge and Liu estimators in the literature are frequently used to solve this situation. The outlier observation problem arises in parameter estimates and hypothesis testing with LCM estimators. M estimators for the outlier observation problem are frequently used in the literature. In this study, alternative estimation methods were examined for situations where the mentioned problems exist simultaneously.
Hemen hemen Riordan sıralarının dizi karakterizasyonu
Sequence characterization of almost Riordan arrays
Yazar: YASEMİN ALP
Danışman: PROF. DR. EMİNE GÖKÇEN KOÇER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Riordan sıraları ile ilgili pek çok araştırma yapılmıştır. Bu çalışmaların bazılarında Riordan sıralarının genelleştirilmeleri ve farklı formları verilmiştir. Bu tezde, Riordan sıralarının farklı formlarından biri olan hemen hemen Riordan sıraları göz önüne alınmıştır. Hemen hemen Riordan sıralarının $A$, $Z$ ve $\omega-$ dizilerinin üreteç fonksiyonları göz önüne alınarak, hemen hemen Riordan sıralarının dizi karakterizasyonları verilmiştir. Ayrıca, hemen hemen Riordan sırasının tersinin ve iki hemen hemen Riordan sırasının çarpımının dizi karakterizasyonu elde edilmiştir. Tezin son bölümünde ise hemen hemen Riordan sıralarının satır toplamının, alterne satır toplamının ve ağırlıklı satır toplamının üreteç fonksiyonları göz önüne alınarak hemen hemen Riordan sıralarının bir diğer karakterizasyonu elde edilmiştir.

Abstract:
A lot of research has been done on Riordan arrays. Some of these studies have given generalizations and different forms of Riordan arrays. In this thesis, almost-Riordan arrays, that are one of the different forms of Riordan arrays, are taken into consideration. Sequence characterizations of almost-Riordan arrays are given by considering the generating functions of $A$, $Z$ and $\omega-$ sequences of the almost Riordan arrays. In addition, the sequence characterizations of the inverse of the almost-Riordan arrays and product of two almost-Riordan arrays are obtained. In the last part of the thesis, another characterization of almost-Riordan arrays is obtained by considering the generating functions of row sum, alternating row sum and weighted row sum of the almost-Riordan arrays.
Tarımsal emtia fiyatlarının belirleyicileri: Regülize edilmiş kernel bazlı tahminciden kanıtlar
Determinants of agricultural commodity prices: Evidence from kernel-based regularized least squares (KRLS)
Yazar: ZEHRA AKEL
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞAHBAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tarımsal fiyatların uzun vadeli eğilim davranışı ve dönemsel fiyat artışları, tarımsal gelişme ve tarım ticareti, birçok ülke için ekonomik büyüme üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Bu sebeple, tarımsal emtia fiyatlarının üzerinde etkili olan faktörlerin incelenmesi ülkeler açısından önem arz etmektedir.
Tarımsal emtia piyasaları, dünya genelinde gıda güvenliğini sağlamaktan tarım sektörünün ekonomik katkısına, fiyat istikrarından uluslararası ticarete kadar birçok alanda etkili olmaktadır. Bu piyasaların incelenmesi ekonomik ve sosyal sistemlerin işleyişini kavramada kritik bir rol oynamaktadır.
Tez, tarımsal emtia fiyatları ile petrol fiyatları, döviz kuru ve iklimsel etkiyi ölçmek amacıyla kullanılan sıcaklık anomalisi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda ekonometrik analiz için Kernel Tabanlı Düzenleştirilmiş En Küçük Kareler Yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre petrol fiyatları ve reel efektif döviz kuru tarımsal emtia fiyatları üzerinde etkili olmaktadır.

Abstract:
The long-term trend behavior of agricultural prices and periodic price increases, agricultural development and agribusiness have a decisive influence on economic growth for many countries. For this reason, it is important for countries to examine the factors that affect agricultural commodity prices.
Agricultural commodity markets are influential in many areas from ensuring food security to the economic contribution of the agricultural sector, from price stability to international trade. The study of these markets plays a critical role in understanding the functioning of economic and social systems.
The thesis aims to examine the relationship between agricultural commodity prices and the temperature anomaly used to measure oil prices, exchange rates and climatic effects. For this purpose, Kernel-Based Organized Least Squares Method was used for econometric analysis. According to the findings, oil prices and real effective exchange rate have an impact on agricultural commodity prices.
Kur'an'da mücrim kavramı
The concept of the criminal in the Qur'an
Yazar: AYBEN ONBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE BETÜL ORUÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mücrim = Criminal ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Son ilâhî kılavuz olan Kur'ân'ı anlama çabaları, nüzulünden bugüne süregelmektedir. İlk müfessir Hz. Muhammed ve Sahâbenin tefsir faaliyetleri, sözcük bazlıydı. Fetihlerle genişleyen İslâm coğrafyasında her geçen gün İslâm ile şereflenen müminlerin ihtiyacını karşılamak ve vahyi zihinlerde netleştirmek adına yapılan tefsir faaliyetleri çeşitlenerek devam etmiştir. Müfessirlerin istidâtları, çağın ihtiyaçları ve zihniyetleri göz önünde bulundurularak, klasik ve modern olarak adlandırılan dönemlerde rivâyet ve dirâyet tefsirleri ile filolojik, sosyolojik, bilimsel nitelikli ya da konu merkezli yorumlama çalışmaları yapılagelmiştir. Konulu tefsirde Kur'ân, sûre, âyet ya da konu ve kavram bazlı çalışmalar yapılmaktadır. "Crm" ve varyantlarının karşılık geldiği anlamlar, câhiliye devrindeki kullanımları, Arap şiirleri ve ilk dönem lügatleriyle, Kur'ân ile kazandığı anlam, tefsirlerinden iktibas ile ortaya konulmaya çalışılmıştır.   Kur'ân'ın anlaşılması ve yorumlanmasına küçük bir katkı amacı taşıyan bu çalışmada, "mücrim" kavramına yakın ve zıt kavramlardan faydalanılmıştır. Mücrim kavramının geçtiği âyetlerin taranması, derlenmesi ve analizi vesilesiyle, kavramın izlediği süreç ve anlam dünyasındaki değişim tespit edilerek, mücrimlerin vasıfları ve cezalandırılmaları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The efforts to understand the Qur'an, the last divine guide, have been continuing since its revelation. The first exegete The tafsir  activities of Muhammad and the Companions were word-based. In the Islamic geography, which expanded with the conquests, the tafsir activities carried out in order to meet the needs of the believers who are honored with Islam and to clarify the revelation in their minds continued by diversifying. Considering the aptitudes of commentators, the needs and mentalities of the age, philological, sociological, scientific or subject-centered interpretation studies have been carried out in the so-called classical and modern periods. In thematic tafsir, studies based on the Qur'an, surah, verse or subject and concept are carried out. The meanings of "Crm" and its variants, their usage in the Age of Ignorance, Arabic poems and the first period dictionaries, and the meaning gained with the Qur'an have been tried to be revealed by quoting from their commentaries. In this study, which aims to make a small contribution to the understanding and interpretation of the Qur'an, concepts close to and opposite to the concept of "criminal" were used. Through the scanning, compilation and analysis of the verses in which the concept of the criminal is mentioned, the process followed by the concept and the change in the world of meaning were determined, and the characteristics and punishments of the criminals were emphasized.
Modüler uzaylar ve modüler uzaylar üzerinde topolojiler
Modular spaces and topologies on modular spaces
Yazar: FİRDEVS HAŞİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT PAK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Topoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Tezimiz dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde metrik uzaylar ve modüler metrik ile ilgili genel bilgi verilerek matematikteki tarihsel gelişimi verilmiştir. İkinci bölümde metrik, metrik uzay, metrik uzayda yakınsaklık, metrik uzayda yuvarlar gibi temel tanımlar verilmiş. Üçüncü bölümde modüler ve modüler uzaylar tanıtılarak bazı önemli teoremler incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise metrik yakınsaklık ve metrik topolojisi ile modüler yakınsaklık ve modüler topoloji araştırılmıştır.

Abstract:
Our thesis consists of four chapters. In the first chapter, general information about metric spaces and modular metric is given and its historical development in mathematics is given. In the second chapter, basic definitions such as metric, metric space, convergence in metric space, rounds in metric space are given. In the third section, modular and modular spaces are introduced and some important theorems are analyzed. In the fourth section, metric convergence and metric topology, modular convergence and modular topology are investigated.
Matematik dersinde kullanılan otantik öğrenme etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve muhakeme becerilerine etkisi
The effect of authentic learning activities on students' academic achievement and reasoning skills in secondary school mathematics
Yazar: ESRA ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaokul matematik dersinde kullanılan otantik öğrenme yaklaşımına dayalı etkinliklerin, öğrencilerin akademik başarılarına ve muhakeme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırma matematik dersi 6. sınıf 1. dönemde yer alan Tam Sayılar, Kesirler ve Ondalık Kesirler ünitelerinin kazanımlarını kapsamaktadır. Araştırmanın uygulaması 2022-2023 eğitim yılı birinci döneminde Konya ilinin Selçuklu ilçesindeki bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasının uygulandığı kontrol ve deney grupları 6. sınıfta öğrenim gören sırasıyla 33 ve 26 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma güz döneminde dokuz hafta uygulanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden, yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, "Akademik Başarı Testi" ve "Muhakeme Beceri Testi" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde t- testi istatistiklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda matematik dersinde kullanılan otantik öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarını ve muhakeme becerilerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The aim of the research is to determine the effect of activities based on authentic learning approach used in secondary school mathematics course on students' academic achievement and reasoning skills. The research covers the achievements of the units of Integers, Fractions and Decimal Fractions in the fall semester of 6th grade of the mathematics course. The research covers the achievements of the units of Integers, Fractions and Decimal Fractions in the 6th grade Fall semester of the mathematics course. The application of the research was carried out in a public school in Selçuklu district of Konya province in the fall semester of the 2022-2023 academic year. The control and experimental groups, to which the thesis study was applied, consisted of 33 and 26 6th grade students, respectively. The research was carried out for nine weeks in the fall semester. Quasi-experimental design, one of the quantitative research methods, was used in the study. The data of the research were collected with the "Academic Achievement Test" and "The Reasoning Skill Test". T-test statistics were used in the analysis of the data. As a result of the research, it was seen that the authentic learning activities used in the mathematics course positively affected the academic achievement and reasoning skills of the students.
Monojenik yarıgruplar üzerinde homomorfik çarpım grafı
The homomorfohic product graph over monogenic semigroups
Yazar: BEGÜM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT AKGÜNEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Graf teorisi, karışık görünen problemlerin çözümünü basitleştiren geniş bir uygulama alanına sahiptir. Her bilim dalında kullanılan ve modellenmeyi kolaylaştıran bu teori sürekli olarak yenilenmektedir ve her zaman gerekliliklere cevap vermesini sağlamak için gerekli gelişmeleri takip etmektedir. Örnek olarak, sosyal medya ağlarındaki ilişki yapılarını inceleyebiliriz; cebirsel yapıları şekillere dönüştürürken anlamlandırmaya yardımcı oluruz.
Bu çalışma 5 ana kısımdan oluşmaktadır.
Birinci kısımda graf teori ve graf parametrelerine ait bilgiler bulunmaktadır.
İkinci kısımda graf teori üzerindeki uygulamalar ve monojenik yarı gruplar ile graf ilişkisi hakkında kaynak araştırmaları yer almaktadır.
Üçüncü kısımda graf çarpımlarına yer verildi, bu çarpımlara ait örnekler verilerek parametreleri bulundu. 
Dördüncü kısımda, homomorfik çarpımda monojenik yarı gruplara ait özelliklerden bahsedilerek monojenik yarı grupların elemanları kullanılarak homomorfik çarpım grafları elde edildi. Elde ettiğimiz grafların bazı parametreleri bulundu.
Beşinci kısımda, tartışma ve önerilere yer verildi.

Abstract:
Graph theory has a wide range of applications, simplifying solutions to seemingly complex problems. This theory used by every science system and facilitates its modeling, is constantly renewed and always follows the necessary ones to ensure that it responds to the requirements. As an example, we can examine the relationship structures in social media networks; We use algebraic structures to help make sense when returning to shapes.
This study consists of five main parts.
The first part contains information about graph theory and graph details.
The second part includes applications on graph theory and reference studies on the graph relationship with monogenic semigroups.
Third part graphics products are included, details are found to navigate the sections of these products.
In the fourth part, homomorphic product graphs were obtained by using monogenic semigroup elements by mentioning the features of monogenic semi-groups in homomorphic product. It was found in some parameters of the graphs we obtained.
The fifth part included discussion and suggestions.
Bazı lipschitz operatör sınıfları ve özellikleri
Some lipschitz operator classes and their properties
Yazar: RAMAZAN İNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KETEN ÇOPUR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, zayıf p-kompakt ve şartsız p-kompakt küme kavramlarıyla ilişkili Lipschitz operatörlerin sınıfları üzerinde çalışılmıştır. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konu ile ilgili kaynak araştırması, tezin amacı ve yöntemi verilmiştir. İkinci bölümde çalışma boyunca kullanılacak olan ve tezin temelini oluşturan temel kavramlar verilmiştir. Üçüncü bölümde, kompakt ve p-kompakt kümelerle ilişkili Lipschitz operatörlerin sınıfları ve bu sınıflar üzerine literatürde mevcut olan bazı sonuçlar verilmiştir. Aynı zamanda, sınırlı lineer operatörler ve Lipschitz operatörler için majorizasyon kavramlarına ve bu kavramlar üzerine literatürde mevcut olan sonuçlara değinilmiştir. Dördüncü bölümde, üçüncü bölümde verilen sonuçlar, zayıf p-kompakt ve şartsız p-kompakt kümeler için ele alınarak bazı sonuçlar elde edilmiş, bu sonuçlar majorizasyon kavramları ile ilişkilendirilmiştir. Beşinci bölümde bu çalışmadan elde edilen sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, the classes of Lipschitz operators associated with the concepts of weakly p-compact and unconditionally p-compact sets are studied. The thesis consists of five chapters. In the first chapter, the source research on the subject, the aim and method of the thesis are given. In the second chapter, the basic concepts that will be used throughout the study and that form the basis of the thesis are given. In the third chapter, some classes of Lipschitz operators associated with compact and p-compact sets and some results existing in the literature on these classes are given. At the same time, the concepts of majorization for bounded linear operators and Lipschitz operators and some results existing in the literature on these concepts are given. In the fourth chapter, the results given in the third chapter are considered for weakly p-compact and unconditionally p-compact sets, and some results are obtained, and these results obtained are associated with the majorization concepts. In the fifth chapter, the results obtained from this study and recommendations are given.
Türk İslâm edebiyatında Hızırnâmeler ve Hızırla Kırk Saat
Hızırnames in Turkish İslamic literature and Hızırla Kırk Saat (Forty Hours with Khidr)
Yazar: MUSTAFA ESEN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Kültürümüzün gizemli karakteri Hızır ve onunla irtibatlı kavramlar
kaynaklarda geniĢ bir yer tutar. Hızır; halk hikâyeleri, masal, efsane, menkıbe ve
Ģiirlerin vazgeçilmez bir unsurudur. Dinî tasavvufî edebiyatımızda telmih, istiare ve
tevriyelere sıkça konu edinilen, bahis açılan bir mazmundur. Bundan baĢka Hz. Mûsâ
ve Hızır kıssasını merkeze alan Hızırnâme türünde eserler telif edilmiĢtir. Son dönem
Türk Ģiirinin en önemli Ģairlerinden biri olan Sezai Karakoç, klasik edebî ve tasavvufî
kaynaklarda sıklıkla tekrar edilen Hızır karakterini tekrar Ģiirin gündemine taĢımıĢ ve
edebiyatın konusu haline getirmiĢtir. ÇalıĢmamızda ilk olarak Ġslam kültüründe Hızır
mefhumunun yeri ve ihtiva ettiği anlam, ikinci olarak Hızırnâme türünün özellikleri ve
Türk edebiyatında Hızrnâmeler hakkında bilgi verilecektir. Son olarak da Sezai
Karakoç`un Hızırla Kırk Saat adlı eseri ele alınacak, klasik edebiyatımızla olan irtibatı
tespit edilmeye çalıĢılacak, edebiyatımızın temel tartıĢmalarından biri olan gelenek ve
gelecek arasındaki münasebet hususunda mülahazalar yapılacaktır.
Anahtar kelimeler: Hızırla Kırk Saat, Sezai Karakoç, Hızır, Hızırnâme, Gelenek,
DiriliĢ.

Abstract:
The mysterious character of our culture, Khidr and the concepts related to him occupy
a large place in the sources. Khidr is an indispensable element of folk tales, fables,
legends, legends and poems. In our religious, mystical and even secular literature, he is
a proposition that is frequently mentioned and mentioned in allusions, metaphors and
allusions. In addition to this, works in the genre of "Hızırnâme", which centres on the
parable of Moses and Khidr, have been written. Sezai Karakoç, one of the most
important poets of recent Turkish poetry, has brought the character of Khidr, which is
frequently repeated in classical literary and mystical sources, back to the agenda of
poetry and made it the subject of literature. In our study, firstly, the place of the
concept of Khidr in Islamic culture and the meaning it contains, secondly, the
characteristics of the "Hızırnâme" genre and the "Hızırnâmes" in Turkish literature
will be given information about. Finally, Sezai Karakoç's "Hızırla Kırk Saat" (Forty
Hours with Khidr) will be discussed, its connection with our classical literature will be
tried to be determined, and considerations will be made about the relationship between
tradition and future, which is one of the main discussions of our literature.
Key words: Hızırla Kırk Saat (Forty Hours with Khidr), Sezai Karakoç, Khidr (Hızır),
Hızırnâme, Tradition, Resurrection.