Küresel ticaret akımlarının ekonometrik analizi: Global var analizi
Econometric analysis of global trade flows: Global var analysis
Yazar: ÖZLEM YİĞİT
Danışman: PROF. DR. NEZİR KÖSE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; GVAR modeli = Global Vector Autoregressive Model ; Ticaret akımları = Trade flows ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bu çalışmada Global Vektör Otoregresyon (GVAR) modeliyle küresel ticaret akımları analiz edilmiştir. 1995-2013 dönemine ait üç aylık reel ithalat, ihracat, döviz kuru, yurt içi ve yurt dışı üretim verilerinin kullanıldığı çalışmada dünya ticaret hacminde ve üretiminde önemli paya sahip olan 35 ülkeye yer verilmiştir. Bu çalışma dış ticaret akımlarıyla ilgili GVAR yazınında analiz dönemi itibarıyla en güncel, ülke sayısı olarak da en kapsamlı çalışmadır. Çalışmada kısıtlı ve kısıtsız GVAR modelleri tahmin edilmiştir. Kısıtlı modelde dış ticaret akımlarının uzun dönemli talep ve döviz kuru esneklik katsayıları esneklik yaklaşımı çerçevesinde tahmin edildikten sonra elde edilen yapısal katsayılar ülkeye özgü modellerde kısıt olarak kullanılmıştır. Böylece iktisat teorisinden gelen ilişkilere modellerde yer verilebilmiştir. Daha sonra ülkeye özgü modeller GVAR modeliyle birbirine bağlanarak Türkiye, ABD, Çin ve Almanya kaynaklı şoklar için genelleştirilmiş öngörü hata varyans ayrıştırması (GFEVD)  ve genelleştirilmiş etki tepki fonksiyonları (GIRF)  tahmin edilmiştir. Kısıtsız GVAR modelinde ABD, Çin ve Almanya kaynaklı şoklar için ortogonal öngörü hata varyans ayrıştırması (OFEVD) ve ortogonal etki tepki fonksiyonları (OIRF) tahmin edilmiştir. Ortogonal etki tepki analizinde şokların kaynakları belirlenebildiğinden politika analizi için daha uygun bir yöntemdir. Bu çalışma GVAR yazınında dış ticaret akımlarını ortogonal etki tepki analiziyle inceleyen ilk çalışmadır. GIRF ve OIRF analizi sonuçlarında farklılıklar olmakla beraber genel yapı itibarıyla benzer bulgular elde edilmiştir. GFEVD ve OFEVD sonuçları petrol fiyatı şoklarının ve ABD kaynaklı şokların dış ticaret akımlarının öngörü hata varyansına katkılarının önemli olduğunu ortaya koymuştur.


Anahtar Kelimeler: Global VAR, GIRF, OIRF, Ticaret esneklikleri, Uluslararası TicaretAkımları

Abstract:
n this study global trade flows have been analyzed with Global Vector Autoregression (GVAR) model. 35 countries with significant shares in the world trade volume and production are included in the study where quarterly data on real imports, exports, exchange rate, domestic and foreign output for 1995-2003 period have been used. This study is the most up to date and comprehensive study amongst the GVAR literature on foreign trade flows by the period of analysis and number of countries respectively. Restricted and unrestricted GIVAR models have been estimated in the study. In the restricted model, after estimating the long term demand and exchange rate elasticity coefficients of foreign trade flows in the context of elasticity approach, the structural coefficients have been used as restrictions in the country specific models. Thus the models were enabled to include relations in line with the theory of economics. Afterwards generalised forecast error variance decomposition (GFEVD) and generalised impulse response functions (GIRF) have been estimated for Turkey, USA, China and Germany by linking country specific models to each other with the GVAR model. In the unrestricted GVAR model orthogonal forecast error variance decomposition (OFEVD) and orthogonal impulse response functions (OIRF) have been estimated for USA, China and Germany. As the sources of the shocks can be determined with orthogonal impulse response analysis, this method is relatively more suitable for policy analysis. This study is the first one in the GVAR literature that examines foreign trade flows with orthogonal impulse response analysis. Although the results of GIRF and OIRF analysis differ, in general similar findings have been retrieved. GFEVD and OFEVD results have showed that oil price shocks and shocks originated from USA have significant contributions in the forecast error variance of foreign trade flows.


Key Words : Global VAR, GIRF, OIRF, Trade Elasticities, International Trade Flows