Kiralama, sat ve geri kirala işlemlerinin TMS, TFRS, BOBİ FRS ve VUK kapsamında karşılaştırılması tek düzen hesap planı kapsamında muhasebeleştirilmesi
Comparison of leaseing, sale and leaseback transactions within the scope of TAS, UFRS, FRS and TPL and accounting within the scope of uniform chart of accounts
Yazar: İREM COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT BİTLİSLİ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardı = Financial reporting standard for large and medium size enterprises ; Kiralama = Renting ; Muhasebe = Accounting ; Sat ve geri kirala sözleşmeleri = Sale and leaseback agreements ; Tek düzen hesap planı = Uniform accounting plan ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code

Özet:
Globalleşen dünyada firmaların piyasada bulunan diğer firmalar ile rekabet etmeleri ortaya yeni yatırım yapma zorunluluğunu çıkarmışdır. İşbu yatırımlar için firmalar genellikle öz kaynaklarını kullanmaktadır. Fakat öz kaynaklar ile yapılan yatırımlar her zaman firmaların yeterli finansman ihtiyacını karşılamamaktadır. Bu durum sonucunda firmalar bir varlığı satın almaktansa gereksinim duydukları mevduatları kiralayarak kullanma olanağı sağlamaktadır. Bu durum elinde yeterince öz kaynağa sahip olan firmalar için de geçerli olmaktadır. Söz konusu firmalar ellerinde bulunan öz kaynaklarını farklı alanda kazanç sağlamak için kullanmaktadır. Yani mevduatlarını, kiralama yolundan elde edilen kazanç ile sağlayabilirler. Ticaret sektöründe ciddi bir önem taşıyan kiralamalar, günümüze gelinceye kadar birçok standart kapsamında farklı yöntemler ile uygulanmıştır. İşbu standartlar kapsamının başında muhasebeleştirilmesi ve işleyiş yöntemleri ile TMS 17 gelmekte olup, sonrasında TFRS16 ve BOBİ FRS standartlarının oluşturulması ile Leaseback bir diğer adı ile sat ve geri kiralama işlemleri yayımlanmıştır. Bir kiralama türü olan sat ve geri kirala yöntemi, gerek işletmeler ile kiralama işlemleri yapan firmalar gerekse ülkenin ekonomisi gereğince birçok üstünlük kazandırmaktadır. Sat ve geri kiralama işlemlerine ilişkin TFRS16 standardının kabul görmesinden sonra TMS 17 standardı kaldırılmıştır. Söz konusu standartlar kapsamında TFRS16 standardının en mühim niteliğinin TMS17 standardında yer alan faaliyet kiralaması işlemlerinden doğan yükümlülüklerin belgelendirilmesi ve kayda geçirilmesi olmuştur.

Abstract:
In the globalizing world, the competition of companies with other companies in the market has revealed the necessity of making new investments. Firms generally use their own resources for these investments. However, investments made with own resources do not always meet the sufficient financing needs of companies. As a result of this situation, companies provide the opportunity to use the deposits they need by renting them rather than purchasing an asset. This also applies to companies that have sufficient equity capital. The companies in question can use their equities in order to gain income in different areas and prefer their deposits with the income obtained from the rental method. Rentals, which have a serious importance in the trade sector, have been applied with different methods within the scope of many standards until today. At the beginning of the scope of these standards, UMS 17 comes first with its accounting and operating methods, and then, with the creation of UFRS16 and BOBİ FRS standards, Leaseback, also known as sale and leaseback transactions, has been published. Leaseback method, which is a type of leasing, provides many advantages both for businesses and companies that make leasing transactions and for the economy of the country. After the acceptance of this + standard, UMS 17 standard has been abolished. Within the scope of the said standards, the most important feature of the UFRS16 standard is the documentation and registration of the liabilities arising from the operating lease transactions in the UMS17 standard.
This study consists of three parts in total, and in the first part, the leasing transactions and the sale and leaseback transactions are explained in detail. In the second part, both financial leases and sale and leasebacks are handled and compared within the scope of UMS17, UFRS16, BOBI FRS 15th section and TPL. In the third part, financial leasing transactions, sale and leaseback transactions are accounted according to the standards and their differences are revealed.