Prıme Tıme'da yayınlanan yerli dizilerdeki kadın temsillerinin kadın izleyici üzerindeki etkisi
The effect of female representation in domestic series broadcast in Prime Time on female audiences
Yazar: HANDAN ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA NACAROĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Televizyon; kültür ve gündelik yaşam ile ilişkili, toplumsal kültürü kimi zaman yeniden üreten, kimi zaman dönüştüren; ürettiği içerikler ile toplumun kültürel yapısını hem temsil eden, hem de eleştiren bir konumdadır. Yayınları ile gerçekleştirdiği ülkenin kültürünü yeniden üreten televizyon; bunu doğrudan değil, kurgusal hikâye anlatımları ile yapmaktadır. Toplumsal cinsiyet rollerinin televizyondaki temsili de, toplumun beklentilerini karşılamaya yönelik, mevcut değerler ve normların devamını destekler niteliktedir. Bunun sonucu olarak; Türk televizyonlarındaki kadın temsilleri, ataerkil toplumsal yapı kaynaklı eril bakış açısı ile sunulmakta; ancak bu sunum daha çok dolaylı yollardan yapılmakta ve beğeniye hitap eden kurgular içerisine yerleştirilerek gerçekleştirilmektedir. Bundan ötürü söz konusu içeriklerin toplum içerisindeki kadın izleyicilerin, bu rolleri, itiraza yönelmeden, memnun bir şekilde kabul etmesine hizmet ettiği söylenebilir.  Çalışmanın amacı; Türk televizyonlarında prime time'da yayınlanan Türk dizilerinin kadın rollerine ne derecede ve hangi yönde etki ettiğini tespit etmektir. Alımlayıcı bağlamı oluşturan kadın izleyicilerin, tükettikleri bu içerikler aracılığıyla, mevcut toplumsal cinsiyet rollerini korumaya mı yoksa dönüştürmeye mi yöneldiklerinin tespitini yapmak amaçlanmış, bunun için nicel araştırma yöntemlerinden olan "anket" uygulaması yapılmış ve belirtilen yaş aralığında (30-45 yaş) yer alan kadın izleyicilere yöneltilen sorulara verilen cevaplar sonucunda elde edilen bulgular ile objektif veriler ortaya konarak, bu verilerin değerlendirme ve yorumlaması yapılmıştır. Türk televizyonlarında en çok izlenen zaman diliminde yayınlanan diziler arasından, en yüksek izlenme oranına sahip olmaları ve kadın temsillerinin çeşitliliği sebebiyle "Yasak Elma" ve "Sadakatsiz" dizileri ele alınarak, bu dizilerin kadın izleyicileri üzerinde araştırma yürütülmüştür. Ekme (Yetiştirme) Kuramı çerçevesinde, nicel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan çalışmanın neticesinde; kadın izleyicilerin, söz konusu dizilerdeki kadın temsillerinden, karakterler ile özdeşleşme, yakın ilişkiye girme, parasosyal iletişim kurmak suretiyle etkilendikleri; bu etkileşimin yönüne göre toplum içerisindeki konumlanmalarını tanımlayıp anlamlandırdıkları görülmüştür. Dolayısıyla; söz konusu dizilerin, temsil ettiği kadın rolleri ile toplumu ve kültürü hem yansıttığı hem dönüştürdüğü sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Television is associated with culture and daily life, sometimes reproducing and sometimes transforming social culture, and with the contents it produces, it is in a position to both represent and criticize the cultural structure of the society. Television, which reproduces the culture of the country it realizes with its broadcasts, does this not directly, but through fictional storytelling. The representation of gender roles on television also supports the continuation of existing values and norms to meet the expectations of society. As a result of this, the representations of women on Turkish television are presented with a masculine point of view originating from the patriarchal social structure, however, this presentation is mostly made indirectly and is realized by placing it in fictions that appeal to taste. Therefore, it can be said that the content in question serves the female audience in the society to accept these roles in a satisfied way without objecting. The aim of the study is to determine to what extent and in what direction Turkish TV series broadcast in prime time on Turkish televisions affect women's roles. It was aimed to determine whether the female viewers, who constitute the receptive context, tend to protect or transform their existing gender roles through these contents they consume. To do this, a "questionnaire", which is one of the quantitative research methods, was applied and the findings obtained as a result of the answers given to the questions directed to the female audience in the specified age range (30-45 years old) and objective data were revealed, and these data were evaluated and interpreted. Among the TV series broadcast on a prime time basis, the series "Forbidden Apple" and "Unfaithful" were discussed, due to their high viewing rate and the diversity of female representations, and a research was conducted on the female viewers of these series. As a result of the study carried out using the quantitative research method within the framework of the Cultivation Theory, it was seen that the female viewers were affected by the female representations in the said serials by identifying with the characters, having close relationships and establishing parasocial communication, and they defined and made sense of their positioning in the society according to the direction of this interaction. Therefore, it was concluded that the TV series in question both reflect and transform society and culture with the roles of women.