Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyimlerin metinleştirilerek öğretimi: C1 seviyesi
Teaching idioms by textualization in teaching Turkish as a foreign language: C1 level
Yazar: AHMET GÜREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH GÜLERER
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deyimler = Idioms ; Hikaye = Story ; Kültür = Culture ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Deyimler, Türkçenin söz varlığını oluşturan önemli kültür ögelerinden ve değerlerindendir. Yabancı uyruklu öğrencilerin, kalıp sözler bakımından dünyadaki en zengin dillerden biri olan Türkçede yer alan deyimlerin öğreniminde zorlandığı görülmüş fakat deyimlerin öğrencilere nasıl sunulması gerektiği konusu üzerinde fazla durulmadığı görülmüştür. Dil öğretimin aynı zamanda kültür öğretimi olduğunu da göz önünde bulundurduğumuzda, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyim öğretimi önem arz etmektedir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 seviyesi öğrencilerinin, deyimleri ortaya çıkış hikâyeleriyle mi yoksa sadece anlamıyla mı daha etkili öğrendiğini tespit etmektir. Yöntem olarak nitel araştırmanın eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 30 C1 seviyesi öğrencileri; 15'i deney 15'i kontrol grubu olmak üzere ikiye ayrılmış ve uzmanlar tarafından seçilen 20 deyim deney grubu öğrencilerine ortaya çıkış hikâyeleriyle, kontrol grubuna ise sözlük anlamlarıyla uygulanmıştır. Uygulama öncesinde öğrencilerin seçilen 20 deyimi bilip bilmediğini öğrenmek için öntest, uygulama sonrasında da sontest uygulanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlardan elde edilen veriler; cinsiyet, ülke gibi değişkenler açısından değerlendirilip tablo halinde sunulmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen veriler önceki çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Cinsiyet faktörünün öğrenmede anlamlı bir fark göstermediği görülmüş, öğrencilerin her bir deyimle ilgili öntest ile sontest değişimleri tabloda gösterilmiştir. Sonuç olarak deyimlerin hikâyeleri ile öğretilmesinin sadece anlamı ile öğretilmesine göre daha etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, deyim, hikâye, kültür

Abstract:
Idioms are among the important cultural elements and values that make up the vocabulary of Turkish. It has been observed that foreign students have difficulty in learning the idioms in Turkish, which is one of the richest languages in the world in terms of stereotypes, but it has not been emphasized how the idioms should be presented to the students. Considering that language teaching is also culture teaching, teaching idioms is important in teaching Turkish as a foreign language. In this study, it is to determine whether C1 level students who learn Turkish as a foreign language learn idioms with their emergence stories or only literally. The action research pattern of qualitative research was used as a method. For this purpose, 30 C1 level students; 15 statements, 15 of which are experimental and 15 of which are control groups, and 20 idioms chosen by experts were applied to experimental group students with their emergence stories and the control group with dictionary meanings. Pretest and posttest were applied after the application to find out if the students knew the 20 idioms chosen. Data obtained from the resulting results; It was evaluated in terms of variables such as gender and country and presented in a table. The data obtained as a result of the study were compared with previous studies. It was observed that the gender factor did not show a significant difference in learning, and the pre-test and post-test changes of the students are shown in the table. As a result, it has been seen that teaching idioms with their stories is more effective than teaching them only with their meaning.

Key Words: Teaching Turkish to foreigners, idiom, story, culture