Rauf Mutluay'ın eleştirmen kimliği
Critical identity of Rauf Mutluay
Yazar: SENA MERVE KÖHNETARFUN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRUNİSA TOPÇU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Eleştiri = Criticism ; Eleştirmenler = Critics ; Mutluay, Rauf = Mutluay, Rauf

Özet:
Eleştiri; yargılama, kritik etme, hüküm verme ve inceleme işidir. Türk edebiyatı dönemlerinde münakaşa, muahaze, mübahase, takriz, mukakeme, intikad ve tenkid kelimeleri kullanılmış ve eleştiri şeklinde son halini almıştır. Cumhuriyet döneminde eleştirinin iki temel koldan ilerlediği görülür. Bunlar birbirine zıt olan izlenimci ve nesnel eleştiridir. Bu dönemde 1950'lere kadar izlenimci eleştiri hakimken daha sonra nesnel eleştiri anlayışı görülmeye başlanır. Rauf Mutluay da öznel ve nesnel eleştiri anlayışları arasında kalan ve eserlerinde her ikisinden de veriler bulunan bir eleştirmendir. Bu çalışma giriş, dört ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte eleştirinin Cumhuriyete kadar olan gelişimi, Cumhuriyet dönemi eleştiri ve Rauf Mutluay'ın konumu işlenmiştir. Birinci bölümde Rauf Mutluay'ın hayatına, yapıtlarına ve eleştiri anlayışına yer verilmiştir. İkinci bölümde Mutluay'ın 100 Soruda Türk Edebiyatı, 100 Soruda XIX. Yüzyıl Türk Edebiyatı (Tanzimat ve Servet-i Fünun), 100 Soruda Edebiyat Bilgileri ve 100 Soruda Çağdaş Türk Edebiyatı (1908-1972) eserlerinden hareketle nesnel eleştirmen kimliği ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Pas Demiri Yiyor, Bende Yaşayanlar, Yaz Dersleri ve Sebiller Su Vermiyor eserleri bağlamında öznel eleştirmen yönü incelenmiştir. Dördüncü bölümde 50 Yılın Türk Edebiyatı eseri bağlamında edebiyat tarihçiliği açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise Rauf Mutluay'ın, Cumhuriyet dönemi öznel ve nesnel eleştiri anlayışlarının tam ortasında kalan konuma sahip bir eleştirmen olduğu tespit edilmiştir.   

Anahtar Sözcükler
Cumhuriyet Dönemi, Rauf Mutluay, eleştiri, nesnel eleştiri, öznel eleştiri.

Abstract:
Criticism is the work of judging, adjudicating and examining. During the periods of Turkish literature the words like arguing, disputation, mübahase, takriz, mukakeme, intikad are used and the latest form of criticsm has been shaped. In the republican era, on the other hand, it seen that the criticism progressed from two main branches which are totally opposed impressionistic and objective criticism. In this period, while impressionistic criticism was dominant until the 1950s, then the understanding of objective criticsm began to be seen. Rauf Mutlay is also a critic who is between subjective and impressionist criticsm and has data from both in his works. This study consist of introduction, three main parts and conclusion. In the introduction; the development of criticism until the Republic, the criticism in the Republican Era, and the position of Rauf Mutluay are discussed. In the first chapter, Rauf Mutluay's life, his works and his understanding of criticism are included. In the second part, Mutluay's objective critic identity has been discussed with the perspectives of his works; 100 Soruda Türk Edebiyatı, 100 Soruda XIX. Yüzyıl Türk Edebiyatı (Tanzimat ve Servet-i Fünun), 100 Soruda Edebiyat Bilgileri ve 100 Soruda Çağdaş Türk Edebiyatı (1908-1972. In the third part, due to his works, Pas Demiri Yiyor, Bende Yaşayanlar, Yaz Dersleri and Sebiller Su Vermiyor his subjective critic side has been discussed.  In the fourth part, literary historiography is explained in the context of 50 Yılın Türk Edebiyatı. And, in the conclusion part, it has been determined that the Rauf Mutluay is a critic who is in the middle of the subjective and objective criticism understanding during the Republican Era.
   
Keywords
Republican Era, Rauf Mutluay, criticism, objective criticsm, impressionistic criticism.