Epidermal büyüme faktörü uygulanan diyabetik ayak tanılı hastalarda nöropatinin değerlendirilmesi
Evaluation of neuropathy in epidermal growth factor-administered patients diagnosed with diabetic foot
Yazar: ÜMRAN ÖZDEMİR SİPAHİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SAKİNE BOYRAZ ÖZKAVAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma, diyabetik ayak tanılı hastalarda uygulanan epidermal büyüme faktörünün (EGF) nöropatiye etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik tipte, tek gruplu öntest-sontest yarı deneysel bir çalışmadır. Mart 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında, Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri'nde yara bakım ünitesi ve kalp damar cerrahisi polikliniğine başvuran Tip 1 ve Tip 2 Diyabetli 30 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Örnekleme yöntemi kullanılmayarak birimlerde EGF uygulanan tüm hastalara ulaşılmıştır. Veriler "yapılandırılmış hasta bilgi formu", "SIMBAD sınıflandırması" ve "LANSS ağrı ölçeği" ile toplanmıştır. Veriler EGF uygulanmadan önce "ön test" ve EGF uygulaması tamamlandıktan bir ay sonra "son test" olarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde Wilcoxon, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Spearman Sıra Korelasyonu, McNemar ve Ki-Kare Testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Diyabetik ayağı olan bireylerin yaş ortalamalarının 60,1±12.9, %40'ının obez/morbid obez, %83,3'ünün erkek, %43,3'nin insülin+oral antidiyabetik ile tedavi edildiği görüldü. Diyabet yılı 17.37±10,93 yıl, diyabetik ayak süresi 218.83±279,04 gün olduğu belirlendi. Katılımcıların %46,7'sinde önceden ayak yarası, %33,3'ünde geçmişte amputasyon öyküsü olduğu saptandı. Nöropati, ön-testte katılımcıların %100'ünde varken, son testte %56,7 olduğu tespit edildi. Nöropatisi olan katılımcıların, SINBAD sınıflaması ve LANSS ağrı ölçeği puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,01; p=.00). EGF sonrası HbA1c, SINBAD ve LANSS skorları anlamlı olarak azaldı (p=0,00; p=.00; p=.01). EGF kullanımının nöropati üzerinde istatistiki olarak anlamlı düzeyde olumlu etkisinin olduğu saptandı (p<.01).
Sonuçlar: Diyabetik ayak tanılı hastalarda EGF uygulamasının ayak ülserinin iyileşmesinde, nöropatik ağrıyı azaltmada ve nöropati üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik ayak, Diyabetik nöropati, Nöropatik ağrı, Hemşirelik, Epidermal büyüme faktörü

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of epidermal growth factor (EGF) administered to patients diagnosed with diabetic foot on neuropathy.
Materials and Methods: The study is an analytical type study with a single-group pretest-posttest quasi-experimental design. It was conducted with 30 patients diagnosed with Type 1 and Type 2 Diabetes who applied to the wound care unit and cardiovascular surgery outpatient clinic at Pamukkale University Hospitals between March, 2021 and November, 2022. By not using the sampling method, all patients who received EGF in the units were reached. Data were collected by "structured patient information form", "SIMBAD classification", and "LANSS pain scale." Data were obtained as a "pretest" before the administration of EGF and as a "posttest" applied one month after the completion of EGF administration. Data were analyzed with Wilcoxon, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Spearman's Rank Correlation, McNemar, and Chi-Square Tests. 
Findings: It was observed that the average age of individuals with diabetic foot was 60.1±12.9, 40% were obese/morbidly obese, 83.3% were male, and 43.3% were treated with insulin + oral antidiabetic. It was determined that the number of years with diabetes was 17.37±10.93 years, and the duration of diabetic foot was 218.83±279.04 days. 46.7% of the participants were determined to have a previous foot wound and 33.3% had a history of amputation in the past. Neuropathy was present in 100% of the participants in the pre-test, while it was found to be 56.7% in the post-test. The participants with neuropathy were observed to have a significantly higher SINBAD classification and LANSS pain scale scores (p=0,01; p=.00). HbA1c, SINBAD, and LANSS scores decreased significantly after EGF (p=0,00; p=.00; p=.01). EGF administration was observed to have a statistically significant positive effect on neuropathy (p<.01).
Results: EGF administration was observed to have a positive effect on the healing of foot ulcers, the reduction of neuropathic pain, and on neuropathy in patients diagnosed with diabetic foot.
Keywords: Diabetes mellitus, Diabetic foot, Diabetic neuropathy, Neuropathic pain, Nursing, Epidermal growth factor