Ağrılı kemik metastazlı prostat kanserli olgularda SM-153 lexidronam tedavisinin etkinliği
Efficacy of SM-153 radionuclide therapy for bone pain palliation in metastatic prostate cancer
Yazar: NESLİHAN İNCİLİ
Danışman: PROF. DR. ELVAN SAYIT BİLGİN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Ağrı = Pain ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat = Prostate ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
Giriş:
Ağrılı kemik metastazları prostat kanserinin ileri evrelerinde yaygın olarak görülmektedir. Kemik metastazlarında osteoblastik aktivitenin arttığı alanlarda konsantre olan, beta partikül saçılımı yapan Sm-153 tedavisi sonrası klinik etkinliğini araştırmayı planladık.
Materyal-Method:
Hormonal tedaviye dirençli, ağrılı kemik metastazı olan prostat kanserli 9 hastaya (ortalama yaş=69±6.26 yıl) tek doz bolus infüzyon şeklinde Sm-153 tedavisi uygulandı (37MBq/kg). Tüm hastaların bir ve/veya birden fazla anatomik lokalizasyonda narkotik analjeziklere dirençli ağrılı kemik metastazları vardı. Tedavi öncesinde metastatik alanlar Tc-99m MDP kemik sintigrafisi ile görüntülendi. Olgular tedaviye uygunluk açısından kemoterapi, radyoterapi öyküleri ve hematolojik toksisite açısından kan sayımları ile değerlendirildi. Çalışmamızda olguların tedavi öncesi ve sonrası ağrı skorları, kemik alkalen fosfataz (ALP), prostat spesifik antijen (PSA) ve hemogram düzeyleri ve tedavi sonrası ortalama yaşam süreleri takip edildi. 
Bulgular:
Hastaların %56'sı (5 hasta) ortalama 30 haftalık gözlem sürecinde terminal dönem hastalık nedeniyle ex oldu. Tüm hastaların tedavi öncesinde Grade 0-1 anemisi, Grade 0 lökositi ve Grade 0 trombositi bulunmaktaydı. Tedavi sonrasında 6. haftada ortalama Grade 1 anemi ile Grade 0, 1 lökosit ve Grade 0 trombosit sonuçları görüldü.
Tedavi sonrası 2 hastanın PSA değeri %82 ve %200 oranında azalırken, diğer 7 hastada PSA değerinin %11.2 oranında arttığı görüldü. Hastaların 5' inde değerlendirilen kemik ALP sonuçlarında tedavi öncesi ve sonrası anlamlı değişiklik izlenmedi. Ortalama 31 haftalık (8-56 hafta) gözlem sürecinde olan 4 hastadan 1 hasta ağrısız ve yaşam kalitesi artmış olarak takip edilmeye devam edilirken, diğer üçü terminal dönem hastalık nedeniyle palyatif kemoterapi tedavisi gördü.
Tedavi öncesi en çok ağrı hissedilen anatomik lokalizasyonda ağrının şiddeti ortalama %79 ve tedavi sonrası ağrı şiddeti %15 olarak değerlendirildi.
Sonuç : Klinik deneyimimize göre ağrılı kemik metastazı olan prostat kanserli hastalarda hematolojik toksisite sınırlarında Sm-153 tedavisi, hastaların ağrı kesiciye olan ihtiyacını azaltmakta ve yoğun ağrı nedeniyle azalan yaşam kalitesini belirgin oranda artırmaktadır.

Abstract:
Aim: Patients usually present with painful osteoblastic metastases to the skeleton not responding chemotherapy, radiotherapy and high doses of analgesics. 
The aim of this study is to evaluate the usefulness and efficacy of radionuclide therapy with Sm-153 in patients with prostate cancer presenting painful osteoblastic osseous metastases.
Materials-Methods: In our study, 10 patients aged 59-80 (mean age=69±6.26 years) with osteoblastic osseous metastases of prostate cancer, treated in our unit between November 2011 and December 2012, were included. All the patients had undergone Tc-99m hydroxymethylenediphosphonate (HDP) bone scintigraphy documenting increased multiple osteoblastic activity in the painful sites.
Images were obtained from anterior and posterior projection in a 128x128 matrix with double headed gamma camera (Infinia, GE, Tirat Hacermel, Israel) equipped with a low-energy all purpose parallel hole (LEHR) collimators.
Patients were excluded from the study, when their hemoglobin<10g/dl, WBC<3.5x109/dL, platelet count <100x109/dL, treated with systemic chemotherapy or RT in six weeks, spinal cord compression, pathologic fractures, life expectancy less than 3 months. All patients were treated with Sm-153-EDTMP at a standard intravenous dose of 37 MBq/kg and were observed for toxicity and decrease in pain score using visual analog scale (VAS) once in a week up to 6 weeks. A bone scan with Sm-153-EDTMP was performed 4 hours post treatment.
Results: There was a significant decrease in VAS score from the time of administration up to 6 weeks. Mean pain score was decreased from %79 to %15. Median duration of response to therapy was found to be 8-12 weeks. No serious acute adverse events were observed post-treatment period. When we evaluated hematotoxicity of Sm-153-EDTMP; 2 patients showed a reduced toxicity (grade 1 anemia and grade 0-1 WBC) and other 8 patients did not show hematological toxicity. There was no relationship between the number and/or severity of bone lesions at the beginning of therapy and at the six week. Finally, six of ten patients died from terminal cancer within the mean 31 week (8-56 weeks) observation period. 

Conclusion: In our study we conclude that, Sm-153 was found feasible, effective and safe radionuclide therapy for bone pain palliation and reduced the overall-long term cost of pain palliation while improving the quality of life in patients with metastatic prostate cancer.