Lise öğretmenlerinin örgütsel mutluluk algıları ile örgütsel etkililik algıları arasındaki ilişki
The Relationship between high school teachers' perceptions of organizational happiness and organizational effectiveness
Yazar: RÜVEYDE ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR YAVUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel mutluluk algıları ile örgütsel etkililik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle okul örgütlerinde öğretmenlerin örgütsel davranışlarını biçimlendiren örgütsel mutluluklarının sağlanmasının, örgütsel etkililik açısından önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı kullanılarak ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, İzmir ili ilçelerinde bulunan meslek lisesi, lgs sınav puanıyla girilen anadolu lisesi, lgs sınav puanıyla girilmeyen anadolu lisesi, fen lisesi, imam hatip lisesi, çok programlı lise, özel eğitim okulu, sosyal bilimler lisesi olmak üzere toplam 8 türdeki 167 devlet lisesinde ve bu liselerde fen bilimleri, sosyal bilimler, dil bilimleri, sanat ve spor, meslek dersleri, özel eğitim, din kültürü ve ahlak bilgisi olmak üzere 7 branş türünde görevli 8998 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise; tabakalı küme örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 40 lise ve bu liselerde görev yapan 1019 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler Örgütsel Mutluluk ve Algılanan Okul Etkililiği ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 24 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma; gruplar arasındaki farkın önemi için parametrik testlerden ikili karşılaştırmalarda t Testi ve üç ve daha fazla gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) non parametrik testlerden Kruskall Wallis, LSD ve Dunnet T3 testleri; değişkenler arasındaki ilişki için korelasyon; değişkenlerin yordayıcılığı için basit regresyon testi kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulgularına göre; lisede görev yapan öğretmenlerin okullarındaki örgütsel mutluluk ve örgütsel mutluluğun Yönetsel Davranışlar, İnsani İlişkiler ve Okula
 İlişkin Duygular alt boyutlarına ilişkin algıları yüksek düzeyde olumlu bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel mutluluk algılarının cinsiyet, katıldığı hizmet içi eğitim sayısı değişkenlerine göre farklılaşmadığı; branş, görev yaptıkları okul türü, mesleki kıdem ve hizmet alanı değişkenlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okuldaki görev süresine ve mesleki kıdemine göre örgütsel mutluluğun İnsani İlişkiler alt boyutuna ilişkin algılarının farklılaşmadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin yaş değişkenine göre, İnsani İlişkiler alt boyutuna ilişkin algıları farklılaşmazken; Yönetsel Davranışlar ve Okula İlişkin Duygular alt boyutlarına ilişkin algılarının 22-35 yaş grubunda olan öğretmenlerin, 56 yaş ve üstü olan öğretmenlere göre daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin mesleki kıdem değişkenine göre; 1-5 yıl arası mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin "Okula İlişkin Duygular" alt boyutuna ilişkin algıları 26 yıl ve üzeri öğretmenlerin algılarına göre daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Lise öğretmenlerinin örgütsel etkililiğe ilişkin algılarının orta düzeyde, "Kişisel Gelişim" alt boyutuna ilişkin algılarının en düşük düzeyde, "Toplumsal Değer Bilinci" alt boyutuna ilişkin algılarının en yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel etkililiğe ilişkin algıları arasında cinsiyete göre "Teknolojik Destek" alt boyutu hariç farklılaşma göstermediği; erkek öğretmenlerin "Teknolojik Destek" alt boyutuna ilişkin algı düzeylerinin kadın öğretmenlere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel etkililiğe ilişkin algıları arasında branş, yaş, okul türü, hizmet alanı, katıldığı hizmet içi eğitim sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı; okuldaki görev süresine göre anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel etkililiğin "Toplumsal Değer Bilinci", "Mekân Çekiciliği" ve  "Spor ve Sanat Desteği" alt boyutu algılarına ilişkin mesleki kıdeme göre farklılaşma olmadığı; "Mekân Yeterliği", "Kişisel Gelişim", "Teknolojik Destek" alt boyutlarına ve "Örgütsel Etkililik Genel Toplamına" ilişkin farklılık olduğu sonucu bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel etkililiğe ilişkin algılarının okul türüne göre orta düzeyin üzerinde olduğu; "Mekân Çekiciliği" alt boyutunda branşa göre anlamlı farklılaşma bulunmadığı; "Spor ve Sanat Desteği" alt boyutuna ilişkin algıları arasında katıldığı hizmet içi eğitim sayısına göre farklılaşma olmadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel mutluluk ile örgütsel etkililik algıları arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin kendi okullarına ilişkin örgütsel etkililik algılarının, kendi okullarına ilişkin örgütsel mutluluk algılarının %39'unu açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between the organizational happiness perceptions and organizational effectiveness perceptions of teachers working in high schools. Thus, it was tried to reveal the importance of ensuring the organizational happiness of teachers, which shapes their organizational behaviors in school organizations, in terms of organizational effectiveness. The research was designed in the relational scanning model using a quantitative research approach. The universe of the study consists of 167 state high schools in total of 8 types, including vocational high schools, Anatolian high schools accepted with LGS exam scores, Anatolian high schools not accepted with LGS exam scores, science high schools, imam hatip high schools, multi-program high schools, special education schools, social sciences high schools and 8998 teachers working in 7 branches in these high schools:science, social sciences, linguistics, arts and sports, vocational courses, special education, religious culture and moral knowledge. The sample of the study consists of 40 high schools determined using the stratified cluster sampling method and 1019 teachers working in these high schools. Data were obtained using Organizational Happiness and Perceived School Effectiveness scales. The dcollected data were analyzed using the IBM
Statistics 24 program. In the analysis of data, descriptive statistics such as number, percentage, arithmetic mean and standard deviation; for the significance of the difference between groups, t Test for paired comparisons and one-way analysis of variance (ANOVA) for comparisons between three or more groups; Kruskall Wallis, LSD and Dunnet T3 tests for non-parametric tests; correlation for the relationship between variables; and simple regression test for predictability of variables were used.
According to the findings of the research; the perceptions of high school teachers regarding organizational happiness at their schools and the sub-dimensions of Managerial Behaviors, Human Relations and Feelings Related to School of organizational happiness were found to be highly positive. It was found that the teachers' perceptions of organizational happiness did not differ according to the variables of gender and number of in-service trainings attended; but differed according to the variables of branch, type of school they work in, professional seniority and service area. It was found that the perceptions of the Human Relations sub-dimension of organizational happiness did not differ according to the length of service at school and professional seniority of the teachers. While the perceptions of the Human Relations sub-dimension did not differ according to the age variable, it was concluded that the perceptions of the Managerial Behaviors and Feelings Related to School sub-dimensions of teachers in the 22-35 age group were more positive than those of teachers who were 56 years of age and over. According to the professional seniority variable of teachers; It was concluded that the perceptions of teachers with 1-5 years of professional seniority regarding the sub-dimension of "Feelings About School" were more positive than the perceptions of teachers with 26 years and above. 
It was concluded that the perceptions of high school teachers regarding organizational effectiveness were at a medium level, their perceptions regarding the sub-dimension of "Personal Development" were at the lowest level, and their perceptions regarding the sub-dimension of "Social Value Awareness" were at the highest level. It was found that there was no difference in teachers' perceptions regarding organizational effectiveness based on gender except for the sub-dimension of "Technological Support"; male teachers had higher perceptions regarding the sub-dimension of "Technological Support" than female teachers. It was concluded that teachers' perceptions regarding organizational effectiveness varied according to variables such as branch, age, type of school, service area, and number of in-service trainings attended; and there was no significant difference based on the length of service at the school. There was no difference in teachers' perceptions regarding the sub-dimensions of "Social Value Awareness", "Place Attractiveness" and "Sports and Arts Support" based on professional seniority; It was found that there were differences in the sub-dimensions of "Place Adequacy", "Personal Development", "Technological Support" and "Organizational Effectiveness Total". It was found that teachers' perceptions of organizational effectiveness were slightly above the medium level according to the type of school; there was no significant difference in the sub-dimension of "Place Attractiveness" according to the branch; and there was no difference in the perceptions of the sub-dimension of "Sports and Arts Support" according to the number of in-service trainings attended. It was found that there was a positive medium-level relationship between teachers' organizational happiness and organizational effectiveness perceptions. It was concluded that teachers' perceptions of organizational effectiveness regarding their own schools explained 39% of their perceptions of organizational happiness regarding their schools.