Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki sütçü inek işletmelerinde meme sağlığı ve süt kalitesi parametrelerinin araştırılması
Investigation of udder health and milk quality parameters of dairy farm in Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: İSFENDİYAR DARBAZ
Danışman: PROF. DR. AYHAN BAŞTAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hijyen = Hygiene ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Meme = Breast ; Süt = Milk ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt kalitesi = Milk quality ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms ; Süt verimi = Milk yield

Özet:
Bu çalışmanın amacı Kuzey Kıbrıs'taki sütçü inek işletmelerinde sürü meme sağlığı ve süt kalitesini ortaya koymaktı. Bu amaçla 138 işletmeye ait sürü tank sütünden 1 yıl boyunca, ayda bir kez somatik hücre sayımı, toplam bakteri sayımı, koliform sayımı, bakteriyolojik izolasyon yapıldı ve örnekler kuru madde, yağ, toplam protein, kazein, laktoz, serbest yağ asitleri, yağsız kuru madde, asitlik-SH, yoğunluk, donma noktası, sitrik asit ve antibiyotik kalıntısı yönünden değerlendirildi.Ortalama somatik hücre sayısı medyan değeri 521 583 hücre/ml (min. 183 250 hücre/ml, mak. 1 719 714 hücre/ml), toplam bakteri sayısı medyan değeri 227 738 cfu/ml (min. 24 833 cfu/ml, mak. 6 335 285 cfu/ml) olarak tespit edildi. Bakteriyolojik izolasyon ve identifikasyon sonucunda örneklerin %22,73'ünden koagulaz-negatif stafilokoklar, %18,68 Bacillus türleri, %16,55'inden Staphylococcus aureus, %11,53'ünden Streptococcus dysgalactiae, %8,14'ünden Streptococcus uberis, %7,62'sinden Streptococcus agalactiae, %7,44'ünden Escherichia coli, %1,81'inden Micrococcus türleri, %1,49'undan Pseudomonas türleri, %0,90'ından Enterobacteriaceae familyasındaki bakteriler, %0,85'inden Proteus türleri, %0,58'inden Aeromonas türleri, %0,53'ünden Mayalar, %0,47'sinden Pasteurella türleri, %0,41'inden Alcaligenes türleri ve %0,29'undan Corynebacterium türü bakteriler izole edildi. Koliform sayısı örneklerin %28,5'inde ?100 cfu/ml; %71,5'inde ise >100 cfu/ml idi. Antibiyotik kalıntısı yönünden yapılan incelemede ise örneklerin %2,6'sında antibiyotik kalıntısı saptandı. Sütün bileşimi incelendiğinde kuru madde, yağ, toplam protein, kazein, laktoz, serbest yağ asitleri, yağsız kuru madde, asitlik-SH, yoğunluk, donma noktası ve sitrik asit oranı sırasıyla %12,03; %3,30; %3,49; %2,62; %4,56; %1,13; %8,75; 6,56 SH; 1 031,50 gr; -0,542?H ve % 0,13 olarak tespit edildi. Süt veriminde ise yaz mevsiminde bir düşme vardı.Sonuç olarak Kuzey Kıbrıs'taki sütçü inek işletmelerinde meme sağlığı ve süt kalitesi yönünden ciddi problemler olduğu tespit edildi.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the herd udder health and milk quality of dairy farms in Northern Cyprus. For this purpose, somatic cell count, total bacteria count, isolation of bacteria from bulk tank milk samples belonging to 138 dairy farms were performed and the samples were evaluated for dry matter, fat, total protein, casein, lactose, free fatty acids, solid non-fat, acidity-SH, density, freezing point, citric acid and antibiotic residues once a month for one year.Median somatic cell count and total bacteria count were determined as 521 583 cell/ml (min. 183 250 cell/ml, max. 1 719 714 cell/ml) and as 227 738 cfu/ml (min 24 833 cfu/ml, max. 6 335 285 cfu/ml), respectively. As a result of isolation and identification of bacteria; coagulase-negative Staphylococcus as a rate of 22,73%; Bacillus spp 18,68%; Staphylococcus aureus 16,55%; Streptococcus dysgalactiae 11,53%; Streptococcus uberis 8,14%; Streptococcus agalactiae 7,62%; Escherichia coli 7,44%; Micrococcus spp. 1,81%; Pseudomonas spp. 1,49%; Enterobacteriaceae 0,9%; Proteus spp. 0,85%; Aeromonas spp. 0,58%; Yeast 0,53%; Pasteurella spp. 0,47%; Alcaligenes spp. 0,41% and Corynebacterium spp. 0,29% were determined. About 28,5% of bulk tank milk samples had coliform count ?100 cfu/ml and 71,5% >100 cfu/ml. Antibiotic residues were determined at 2,6% of samples. As a result of milk composition; dry matter as a rate of 12,03%; fat 3,3%; total protein 3,48%; casein 2,61%; lactose 4,56%; free fatty acids 1,13%; solid non-fat 8,75%; acidity-SH 6,56 SH; density 1 031,50 gr; freezing point -0,542?H and citric acid 0,13% were determined. Nevertheless, there was a decrease in milk yield during the summer.In conclusion, crucial udder health and milk quality problems were determined of dairy farms in Northern Cyprus.