Okul çocuklarına hijyen alışkanlığı kazandırma
To gain the well hygiene habits of the students
Yazar: EMEL ÖZELSOYDAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLER CİMETE
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada, öğrencilere verilen hijyen eğitiminin, doğru hijyen alışkanlığı kazanmalarına etkisini belirlemek amaçlanmıştır.Çalışma bir ilköğretim okulundaki birinci sınıf öğrencileriyle yapılmış, 47 öğrenciden oluşan sınıf deney grubunu, 48 öğrenciden oluşan sınıf kontrol grubunu oluşturmuştur.Araştırmada ?ön test ? son test kontrol gruplu düzen? kullanılmıştır. Tüm öğrencilerin hijyenle ilgili ilk verileri bir soru formu ve gözlem formu ile toplanmıştır. Sonra, deney grubu öğrencilere video görüntüleri eşliğinde anlatım yaparak, hijyen ile ilgili hikayeler okuyarak, resim boyatarak ve sınıfa afiş asarak eğitim verilmiştir. Deney grubu öğrenciler eğitimden 15, 45 ve 105 gün sonra, kontrol grubu öğrenciler yalnızca 105 gün sonra, (birer haftalık periyotlarla) tekrar gözlenerek hijyen durumları kaydedilmiştir.Bulgular: Deney grubu öğrencilerden temiz olduğu gözlenen beden alanı sayısında artış olanların eğitimden 15 gün sonraki değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu (z=2.53, p=0.01), ancak 45 ve 105 gün sonraki değerlendirmede bu farklılığın devam etmediği (p=0.56, p=0.16) saptanmıştır. Yine, doğru el, yüz yıkama, kurulama, diş fırçalama, perine temizliği gösteren deney grubu öğrencilerin sayısında, ilk değerlendirmeye göre 15, 45, 105 gün sonraki değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı artış (p=0.03, p=0.001) belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerden temiz olduğu gözlenen beden alanı sayısında azalma olanların ilk değerlendirmeye göre 105 gün sonraki değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (z=3.31, p=0.01). Ancak el, yüz yıkama, kurulama, perine temizliğinde iyileşme olanların istatistiksel olarak anlamlı yükseliş gösterdiği (p=0.001) belirlenmiştir. 105 gün sonraki değerlendirmede, deney grubunun temiz beden hijyeni alan sayısı kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (z=3.65, p=0.01).Öğrencilerin hijyen durumlarında mevsime bağlı kötüleşme olduğu, deney grubundaki sınırlı iyileşmede araştırmacının, kontrol grubundaki çok sınırlı iyileşmede öğretmen titizliğinin etkili olduğu, öğrencilerde hijyen alışkanlıklarının yerleşmesi için sürekli eğitimin gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Okul çocuğu sağlığı, sağlığı geliştirme, hijyen, okul hemşireliği.

Abstract:
This study was planned to assess the effectiveness of the given hygiene education on students? proper hygiene habit development.The study was carried out with the 1st year students of an elementary school: a class with 47 students was assigned as the experimental group, while a second class with 48 students was chosen as the control group.Pre-test and post-test design with a control group was used in the study. Baseline hygiene data of all students were collected via a questionnaire and an observation form. Later, the students of the experimental group were given education, which included a video-supported presentation, reading stories, painting sessions and posters about hygiene. Follow-up observations to assess hygiene status were performed 15, 45 and 105 days after education for the students in the experimental group and only 105 days after for the students in the control group (one week intervals).Findings: Of the experimental group students, those with increased number of clean body areas were significantly higher on the 15th day (z=2.53, p=0.01), whereas this difference was not observed during the observations performed on the 45th and 105th days (p=0.56, p=0.16). Similarly, during the assessments carried out on the 15th, 45th and 105th days, a statistically significant increase was observed in the number of students from the experiment who correctly washed/dried hands and face, brushed teeth and performed perineal cleaning, compared to the baseline assessment (p=0.03, p=0.001). Of the control group students, the percentage of those with decreased number of clean body areas were significantly higher during the observations carried out on the 105th day, compared to the baseline assessments (z=3.31, p=0.01). On the other hand, students with improved habits of washing/drying hands and face, and perineal cleaning increased significantly (p=0.001). During the assessment on the 105th day, the number of body areas with clean body hygiene in the experimental group was significantly higher compared to the control group (z=3.65, p=0.01).The findings of the study demonstrated that students? hygiene status worsened in a season-dependent manner, that the efforts of the researcher was influential on the limited improvement in the experimental group while the teacher was influential on the very limited improvement in the control group, and that a continuous education was required for students to achieve proper hygiene habits.Key Words: School children?s health, health improvement, hygiene, school nursing.