Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma amaçları kapsamında ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi: Gelişmişlik düzeyine göre ülkelerin analizi
Evaluation of economic, social and environmental sustainability within the scope of the United Nations sustainable development goals: Analysis of countries by level of development
Yazar: ÇETİN ÜNEN
Danışman: PROF. DR. FAİK BİLGİLİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Sürdürülebilir kalkınma, genelde çevresel açıdan ele alınan bir konsept olmasına rağmen, bu konseptin aslında ekonomik, sosyal ve çevresel olmak üzere üç ayrı boyutu bulunmaktadır. Global olarak, tüm ülkeler sürdürülebilir kalkınma hedeflerine erişmek için çeşitli stratejiler ve politikalar benimsemektedir. Bu çalışmada da sürdürülebilir kalkınmanın on yedi amacına ülkelerin ulaşması adına ne gibi stratejiler ve politikalar izlemesi gerektiği konusunda öneriler sunulması amaçlanmıştır. Bunun için ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre Düzeltilmiş Net Tasarruf, Yeşil Net Ulusal Hasıla, İnsani Gelişme Endeksi, Mutlu Gezegen Endeksi, Ekolojik Ayak İzi ve Çevresel Performans Endekslerinin bağımlı değişken olduğu panel kantil regresyon tahmin yöntemi ile analizler gerçekleştirilmiştir. Böylece farklı sürdürülebilir kalkınma hedefine etki eden endekslerin farklı kantillerinde az gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler için ekonomik, sosyal ve çevresel boyut ile ilgili alabilecekleri politika kararlarında öncülük edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonunda her ülkenin gelişmişlik seviyesine göre endekslerin farklı kantil düzeylerinde farklı bağımsız değişken üzerinden politikalar belirleyerek SKA'lara ulaşma hedeflerini gerçekleştirebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Hatta her ülkenin belki de kendi içinde bölgelerinin kendi sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma konusunda eylem planı ve programlarını oluşturmalarının daha gerçekçi bir çözüm olacağı düşünülmektedir. Çünkü her ülkenin kendine özel doğal kaynağı, insan kaynağı, farklı jeopolitik konumu, farklı coğrafi şartları, farklı ticaret bağlantıları, farklı üretim kabiliyeti ve birçok farklılıklarının bunulduğu düşünüldüğünde 2030 sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşma konusunda her ülkenin kendine özel politikalar oluşturması ve uygulamaya koymasının daha doğru olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Sustainable development, although generally perceived as an environmental concept, actually comprises three distinct dimensions: economic, social, and environmental. Globally, countries adopt various strategies and policies to achieve sustainable development goals. This study aims to provide recommendations for countries to reach the seventeen sustainable development goals by proposing strategies and policies. To achieve this, panel quantile regression, where Corrected Net Savings, Green Net National Product, Human Development Index, Happy Planet Index, Ecological Footprint, and Environmental Performance Index serve as dependent variables, is used for the analysis. The objective is to guide policy decisions related to the economic, social, and environmental aspects for less developed, developing, and developed countries at different quantiles of the indices influencing different sustainable development goals.
At the conclusion of the study, it is found that each country can determine its policies through different independent variables at various quantile levels of the indices according to their level of development to achieve sustainable development goals. It is even suggested that developing action plans and programs for regions within each country to achieve their specific sustainable development objectives may be a more realistic solution. Considering the unique natural resources, human resources, diverse geopolitical positions, distinct geographical conditions, varying trade connections, production capabilities, and many other differences among countries, it is deemed more appropriate for each country to develop and implement its tailored policies to attain the 2030 sustainable development goals.