Ailesel hiperkolesterolemi hastalarında tiyol disülfit dengesi
Thiol disulfide balance in patients with familial  hypercholesterolemia
Yazar: ÖZGÜR ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÇARLIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Erzurum Bölge Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Disülfitler = Disulfides ; Hiperkolesterolemi = Hypercholesterolemia ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Oksitlenme = Oxidation ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Ailesel Hiperkolesterolemi Hastalarında Tiyol Disülfit Dengesini Araştırmak
Giriş: Ailesel Hiperkolesterolemi sıklıkla LDL, Apo B, PCSK9 genlerinde meydana gelen mutasyonlar sonucu gelişen, yüksek LDL (low density lipoprotein) kolesterol yükseliği ve artmış kardiyovasküler hastalık riski ile karakterize otozomal dominant geçişli bir lipoprotein metabolizma bozukluğudur. Birçok çalışma ailesel hiperkolesterolemi ile erken çağda aterosklerotik hastalıklar arasında güçlü bir bağlantı olduğunu ortaya koymuştur. Plazma yüksek okside LDL kolesterol düzeyi ateroskleroz patogenezinin merkezinde yer alır. Vücudumuzda serbest oksijen radikallerinin zararlı etkilerinden önemli yapıları koruyan bir antioksidan sistem vardır. Vücudumuzda oksidatif stres ile antioksidan sistem arasındaki bir denge söz konusudur. Vücudumuzun en önemli doğal antioksidanların bir kısmı olan tiyoller yani civa tutan anlamına gelen merkaptanlardır. Tiyoller oksidatif süreç sonunda indirgenerek metaboliti olan disülfitlere dönüşür ki bu dönüşüm de bir denge durumundadır. Bu denge diyabet, kardiyovasküler hastalık, katarakt, malignite, romatolojik hastalıklar, Alzheimer gibi kronik hastalıklarda bozulabilir.
Amaç: Okside LDL nin aterosklerozla olan güçlü bağlantısı birçok çalışmayla ortaya konmuştur. LDL kolesterolün oksidasyonu artınca bu süreç hızlanmaktadır. Doğal antioksidanlardan tiyoller ile disülfitler arasındaki denge ailesel hiperkolesterolemi hastalarında bozulabilir düşüncesiyle bu çalışmamızda tiyol disülfit dengesini araştırdık.
Materyal ve Metod: Bu çalışmamızda endokrin polikliniğine başvuran LDL kolesterol düzeyi yüksek Hollanda 'Dutch Lipid Clinic' kriterlerine göre tanı almış 51 ailesel hiperkolesterolemi hastası ile 81 sağlıklı kişiyi değerlendirmeye aldık. Hastalarımızdan çalışmamız için sözlü ve yazılı onayları alındı. Hastalarımızdan en az 12 saat açlık sonrası alınan kan örnekleri vakit kaybedilmeden santrifüj edilip -80 C de korunmak üzere eppendorf tüpüne alınarak saklandı.
Bu kan örnekleri tiyol ve disülfit düzeylerinin çalışılması amacıyla uygun şartlar altında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıbbi Biyokimya laboratuvarına gönderildi ve Roche'un cobas 510 analizörde analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamızın sonunda Ailesel hiperkolesterolemi hastalarında tiyol düzeyinin anlamlı bir şekilde azaldığı disülfit düzeyinin arttığı (yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksinden bağımsız olarak) tiyol disülfit dengesinin disülfit tarafına kaydığı şeklinde bulduk. Çalışmamızda native tiyol düzeyi hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 305,52 ± 71,33 ve 389,85 ± 63,31 (p< 0.001), total tiyol düzeyi hasta ve kontrol grubunda 335,33 ± 78,19 ve 410,32 ± 63,95 (p< 0,001), disülfit hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 18,03 ± 15,78 ve 10,68 ± 5,87 (p< 0,004), %SS/SH hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 5,76 ± 4,23 ve 2,79 ± 1,37 (p< 0,001), %SS/Total SH hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 15,65 ± 76,47 ve 2,63 ± 1,22 (p< 0,001), %SH/Total SH hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 91,36 ± 5,16 ve 94,90 ± 1,90 (p< 0,001) olarak belirlendi.
Sonuç: Bu çalışmada Ailesel hiperkolesterolemili hastalarda tiyol disülfit dengesinin disülfit tarafına kayacak şekilde bozulduğunu tesbit ettik. Bu sonuç ailesel hiperkolesteroleminin aterosklerozla güçlü bağlantısının altında oksidatif stres ve antioksidanların arasındaki dengenin bozulmasının yattığı fikrini güçlendiriyor olabilir.
Anahtar Kelimeler: Ailesel Hiperkolesterolemi, antioksidan, ateroskleroz, disülfit, okside LDL, tiyoller

Abstract:
Investigation of Thiol Disulfide Balance in Patients with Familial  Hypercholesterolemia
Introduction: Familial Hypercholesterolemia is an autosomal dominant transit  lipoprotein  metabolism  disorder  which  is  characterised by  high  levels  of   LDL (low density lipoprotein), high  cholesterol  and  increased  cardiovascular  disease  risk, mostly  developing  as  a  result  of  mutations  in  the  LDL, Apo B,  PCSK9 genes. Many studies put forward a strong link between familial  hypercholesterolemia and atherosclerotic diseases at an early age. Plasma high-oxidised LDL cholesterol  level  is  at  the  center  of  atherosclerosis  pathogenesis.  Human  body  has  an  antioxidant  system  to  protect  the  important  structures  from  the   harmful  effects  of  free  oxygen  radicals. There  is  a  balance  between  oxidative  stress  and  antioxidant  system  in  human  body.  Among   the  very  important  natural  antioxidant  is  thiol,  also  called  as  mercaptan  meaning  mercury holder. At  the  end  of  the  oxidative  process,  thiols  are  reduced  and  transformed  into  the  metabolites  of  disulphides, and  this  transformation  is  in  a  state  of  equilibrium.  However,  this  state  of  equilibrium  can  be  disrupted  in  chronic  diseases  such  as;  diabetes mellitus,  cardiovascular  diseases,  cataract,  malignancy,  rheumatismal  diseases, Alzheimer disease.
Purpose:  A  strong  link  between  oxidised  LDL  and  atherosclerotic  is  put  forward  by  many  studies.  Once  the  oxydation  of  LDL  cholesterol  increases,  the  process  accelerates.  In  this  study,  we  investigate  the  balance  of  thiol  disulfide,  with  the  thought  that  the  balance  between  disulfides  and  thiols  which  are  natural  antioxidant might  be  disrupted  in  patients  with  familial  hypercholesterolemia.
Material  and  Method : In  this  study  we  evaluated  51  patients  diagnosed  with  familial hypercholesterolemia according  to the criteria of Holland's 'Dutch Lipid Clinic'. Along  with  these  51  patients  with  high  LDL  cholesterol  level  who  applied  for  endocrine  polyclinic, 81  healthy  subjects  were  evaluated.  Both  written  and  oral  approval  of  the  patients  were  receieved.  Blood  samples  taken  from  the  patients  after  minimum  12  hours  of  hunger,  without  losing  any  time,  were  centrifuged  and  stored  in  an  eppendorf  tube  to  be  preserved  at  -80 C .     
  Under  favorable  conditions,  these  blood  samples  were  sent  to  the  Medical  Biochemical  laboratory of  Ankara  Yıldırım  Beyazıt University  with  the  purpose  to  investigate  the  thiol  and  disulfide  levels  and  the  samples  were  analysed  in  Roche  Cobas  510  analyser.
Findings:  As a  result  of  this  study,  it  is found  that  in  patients  with  familial  hypercholesterolemia,  thiol  level  significantly  decreases while  disulfide  level  increases (independent  of  age,  gender  and  body  mass  index). Which as  a result, means  thiol/ disulfide  balance  changes  in  favor  of  disulfide.In  our  study,  native  thiol  level  of  patient  and  control  group  respectively 305,52 ± 71,33 and  389,85 ± 63,31 (p< 0.001),  total  thiol  level  of  patient  and  control  group  respectively  335,33 ± 78,19 and 410,32 ± 63,95 (p< 0,001),  of  disulfide  patient  and  control group  respectively 18,03 ± 15,78 and 10,68 ± 5,87 (p< 0,004),  of  %SS/SH  patient  and  control  group respectively 5,76 ± 4,23 and 2,79 ± 1,37 (p< 0,001),  of  %SS/Total SH  patient  and  control  group  respectively  15,65 ± 76,47 and 2,63 ± 1,22 (p< 0,001),  of  %SH/Total SH  patient  and  control  group  respectively  91,36 ± 5,16 and 94,90 ± 1,90 (p< 0,001)  is  determined  as  shown.    
      Result: In  this  study  we  found  that  thiol/disulfide  balance  in patients  with  familial  hypercholesterolemia  is  disrupted  in  favor  of  disulfide. This  conclusion  might  strengthen  the  idea  that  the  reason  behind  the  strong link between  familial  hypercholesterolemia  and  atherosclerosis  could  be  the  disruption  of  the  balance  between  oxidative  stress  and  antioxidants.
     Key words: Familial hypercholesterolemia, antioxidant, atherosclerosis,  disulfide,  oxidised LDL, thiols.