Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin Mardin mutfağına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesine dönük bir araştırma
A research to determine the level of knowledge of tourist guides who guide Mardin tours about Mardin cuisine
Yazar: PELŞİN SADEBAL
Danışman: PROF. DR. SERHAT HARMAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism ; Yöresel mutfak = Local cuisine

Özet:
Bir turizm destinasyonun doğal, tarihi, kültürel ve yerel unsurlarını turiste aktaran turist rehberleri, turist memnuniyeti ve destinasyonun sürdürülebilirliği noktasında önemli bir konumdadır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen araştırmanın amacı, Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin demografik özelliklerinin, yöresel mutfak bilgisinin, yöresel mutfağa eğilimin, yöresel mutfağın tur planına dahil edilip/edilmediğinin, turist rehberlerinin görüşlerinin ve Mardin mutfağına ilişkin görüşlerinin tespit edilmesidir. Tez kapsamında, Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberleri üzerinde verilerin anket formu yoluyla elde edildiği tarama tipinde tasarlanmış bir alan araştırması  gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, turist rehberleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise rehberlik faaliyeti süresince Mardin turuna en az bir kere rehberlik yapmış  olan turist rehberleri oluşturmaktadır. 413 turist rehberinin katıldığı araştırmada elde edilen  veriler; turist rehberlerinin %45,7'sinin 30-39 yaş aralığında, %79,2'sinin erkek, %85,2'sinin serbest çalışan ve %75,8'inin ülkesel karta sahip olduğunu göstermektedir. Turist rehberleri, 5 yıl ve üzerinde mesleki deneyime sahiptir ancak tur düzenleme sıklığına bakıldığında %67,8'inin 26 ve üzerinde Mardin'e tur düzenlediği belirlenmiştir. Çalışmada, turist rehberlerinin görüşlerinin; yerel mutfağı tanıtıcı rolü, yerel mutfağın turistik deneyimlenmesi ve yöresel kültüre katkı başlıklarında incelenebileceği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, turist rehberlerinin Mardin mutfağına ilişkin görüşlerinin; Mardin mutfağı kimliği ve tanıtım, gastronomi turizmi ve damak tadı boyutlarında incelenebileceği tespit edilmiştir. Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin mesleki rollerine ilişkin görüşleri ve Mardin mutfağına ilişkin görüşleri arasındaki ilişki genel olarak değerlendirildiğinde, yerel mutfağı tanıtmada ve kimliği dışa vurmada yerel 
mutfağın damak tadına uygunluğu ve yöresel mutfağın turistik deneyimlenmesinin önemli etkileri olduğunu ifade etmek mümkündür. Turist rehberleri, rehber odaları, TUREB, turizm paydaşları ve turizm planlayıcılarının iş birliği ve iştirakleri destinasyon bağlamında turizmin sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. Tez çalışması, rehberlere, meslek odalarına ve turizm paydaşlarına yönelik öneriler ile son bulmaktadır.

Abstract:
Tourist guides, who convey the natural, historical, cultural and local elements of a tourism destination to tourists, are in an important position in terms of tourist satisfaction and sustainability of the destination. The aim of the research carried out in this direction is to determine the demographic characteristics of the tourist guides who guide Mardin tours, their knowledge of local cuisine, their tendency to local cuisine, whether the local cuisine is included in the tour plan or not, the opinions of the tourist guides and their opinions on Mardin cuisine. Within the scope of the thesis, a field research designed in the type of survey was carried out on the tourist guides who guide Mardin tours, in which the data were obtained through a questionnaire form. The population of the research consists of tourist guides. The sample of the research consists of tourist guides who have guided the Mardin tour at least once during their guiding activity. The data obtained in the research in which 413 tourist guides participated; It shows that 45.7% of tourist guides are between the ages of 30-39, 79.2% are male, 85.2% are self-employed and 75.8% have a national card. Tourist guides have 5 years or more of professional experience, but when the frequency of tour arrangements is examined, it has been determined that 67.8% of them organize tours 
to Mardin for 26 or more. In the study, the opinions of tourist guides; It has been determined that the role of promoting local cuisine can be examined under the headings of touristic experience of local cuisine and contribution to local culture. In addition, the opinions of tourist guides on Mardin cuisine; It has been determined that Mardin cuisine can be examined in terms of identity and promotion, gastronomy tourism and taste. When the relationship between the views of tourist guides guiding Mardin tours on their professional roles and their views on Mardin cuisine is evaluated in general, it is possible to state that the suitability of the local cuisine for the palate and the touristic experience of the local cuisine have important effects on promoting the local cuisine and expressing the identity. The cooperation and affiliates of tourist guides, guide chambers, TUREB, tourism stakeholders and tourism planners are important for the sustainability of tourism in the 
context of the destination. The thesis study ends with suggestions for guides, professional chambers and tourism stakeholders.