Tip 2 Diyabetes Mellitusu olan hastalarda karaciğer yağlanması ve fibrozisi için prediktör faktörler
Predictors of nonalcoholic fatty liver and fibrosis in Type 2 Diabetes Mellitus patients
Yazar: NACİYE KAHYA
Danışman: PROF. DR. MURAT KIYICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Çalışmamızın amacı bilinen kronik karaciğer hastalığı olmayan ve T2DM
tanısıyla poliklinik takiplerine gelen hastaların rastgele seçilerek non-invaziv
yöntemlerden elastografi ile karaciğer değerlendirmesinin yapılması ve fibrozisle
uyumlu görüntüsü ve hepatosteatozu olanlar ile olmayanların anamnez bilgileri,
ilaçları, laboratuar tetkikleri, vücut ölçümleri karşılaştırılarak karaciğer fibrozisi ve
yağlanması için prediktor faktörlerin, fibrozis skorlamaları ile elastografi
arasındaki uyumun değerlendirilmesidir.
Bu çalışmada; Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma
Merkezinde Ocak 2023 tarihinden itibaren hastanemize başvuran T2DM tanılı, 18
yaş üstü hastaların demografik ve klinik özellikleri, laboratuar ve görüntüleme
tetkikleri, tedavileri incelendi. Elastografi ile görüntülemesinde karaciğer sertlik
derecesi 8.5 kPa ve üzerinde olan hastalar ile altında olan hastalar, ayrıca grade
3 ve üzeri hepatosteatozu olan hastalar ile altında olan hastalar karşılaştırıldı.
Şiddetli fibrozisi olan hastalarda diyabet süresinin daha yüksek (9,5 yıl) olduğu
gözlendi (p=0,049). Grade 3 ve üzeri hepatosteatozu olan hastalarda HDL değeri
(p=0,023) daha düşük iken, ağırlık (p=0,002), bel çevresi (p=0,012), yağ kütlesi
(p=0,030) ve bel/boy oranının (p=0,039) daha yüksek olduğu saptandı. Fibrozisi
olmayan hastalarda FIB-4 skoru ile elastografi 90,6% uyumluydu, ancak ileri
fibrozisi olan hastalarda bu oran %16 idi.
Tip2 DM ile takipli hastaların, hastalık yaşı arttıkça, NAYKH yönünden de
değerlendirilmesi faydalı olabilir. NAYKH tanısı alan hastalarda ise ileri fibrozisi
olanların tespit edilmesinde FIB-4 skorunun kullanılmasının maaliyet-etkin bir
yöntem olacağı düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı, hepatosteatoz, fibrosis

Abstract:
The aim of our study was to randomly select patients with no known chronic
liver disease who came to outpatient clinic follow-up with a diagnosis of T2DM,
and to evaluate the predictive factors for liver fibrosis and steatosis and the
concordance between fibrosis scoring and elastography by comparing the
anamnesis information, medications, laboratory tests, and body measurements of
patients with and without hepatosteatosis.
In this study, demographic and clinical characteristics, laboratory and
imaging tests, and treatments of patients over 18 years of age with T2DM who
were admitted to our hospital at Bursa Uludağ University Health Practice and
Research Center since January 2023 were examined. Patients with a liver
stiffness of 8.5 kPa and above on elastography imaging were compared with
patients with less than 8.5 kPa, and patients with hepatosteatosis grade 3 and
above were compared with patients with less than 3. Patients with severe fibrosis
had a higher duration of diabetes (9.5 years) (p=0.049). Patients with grade 3 or
higher hepatosteatosis had lower HDL values (p=0.023), but higher weight
(p=0.002), waist circumference (p=0.012), fat mass (p=0.030) and waist/height
ratio (p=0.039). In patients without fibrosis, elastography was 90.6% concordant
with the FIB-4 score, but this rate was 16% in patients with advanced fibrosis.
It may be useful to evaluate patients with type 2 DM in terms of NAFLD as
the disease age increases. In patients diagnosed with NAFLD, the use of the FIB4 score to identify those with advanced fibrosis was thought to be a cost-effective method.

Keywords: Nonalcoholic fatty liver disease, hepatosteatosis, fibrosis