TTK karadon müessesesi havalandırma şebekesinin incelenmesi ve yeni bir havalandırma tasarımı önerisi
Investigation of TTK karadon enterprise ventilation network and a new ventilation design proposal
Yazar: HACİ MEHMET BARDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAADDİN ÇAKIR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Kömür madenciliği = Coal mining ; Yapay havalandırma = Artificial ventilation ; Yer altı kömür madenleri = Underground coal mines ; Yer altı madenciliği = Underground mining ; Zonguldak Kömür Havzası = Zonguldak Coal Basin ; Zonguldak-Karadon = Zonguldak-Karadon

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi (KRTİM) ocaklarının mevcut havalandırma şebekesi incelenmiş ve yeni bir havalandırma tasarımı önerisi üzerinde durulmuştur. KRTİM, Kilimli ve Gelik İşletmeleri olmak üzere 2 işletmede ve -160, -260, -360, -460 ve -540 olmak üzere 5 ayrı katta hazırlık ve üretim çalışmalarını sürdürmektedir. Toplam yeraltı açıklığı uzunluğu yaklaşık olarak 115 km'dir. KRTİM havalandırma şebekesine 6 ayrı noktadan temiz hava girmekte ve ocakları dolaşarak kirlenen hava 3 ana fan ile dışarı atılmaktadır. Mevcut durumda 12 adet ayakta kömür üretimi, 8 adet arında da hazırlık çalışmaları devam etmektedir. 
KRTİM havalandırma şebekesinin Ventsim 3B Maden Havalandırma Simülasyonu Yazılımı (Ventsim) yardımıyla modellenmesi çalışmaları kapsamında MicroStation yazılımında hazırlanmış imalat planı Ventsim'e aktarılmıştır. Kullanılan yazılımlardan kaynaklanan nedenlerle Ventsim'e aktarılan planda meydana gelen hatalar giderilmiştir.
KRTİM ocaklarındaki galerilerin, desandrelerin, bürlerin ve ayakların kesitleri, hava kapıları, kesit daralmaları ve bantlar gibi havalandırma şebekesinde ilave dirence neden olan ocak kesimleri, hava ölçüm istasyonları ve bu istasyonlardan geçen hava miktarları gibi havalandırma şebekesini etkileyen tüm etkenler Ventsim'e işlenmiştir. 
Bu hazırlıkların ardından havalandırma modeli çalıştırılmış ve mevcut duruma ait verilerle modele ait veriler karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda Ventsim'de hazırlanan havalandırma şebekesinin kabul edilebilir sınırlar içinde mevcut durumu doğru olarak modellediği görülmüştür.
Bir sonraki aşamada tasarım çalışmalarına başlanmıştır. Halen çalışmakta olan üç ana fandan biri olan +52 Fanı Ventsim'de hazırlanan modelde devre dışı bırakılmıştır. Gerekli olan hava akımının sağlanabilmesi için bazı hava kapıları kaldırılmış, bazı hava kapıları ilave edilmiş, bazı hava yolları ise kapatılmıştır. TTK'nun planlamaları doğrultusunda Gelik Fanının kapasitesi artırılmıştır. Yapılan bu düzenlemelerin sonucunda ocaklardaki işyerleri için gerekli olan hava miktarlarının tam olarak sağlandığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the existing ventilation network of the Turkish Hard Coal Enterprise (THCE) Karadon Hard Coal Establishment (KHCE) mines was examined and a new ventilation design proposal was emphasized. KHCE continues its preparation and production activities in 2 mine enterprises, namely Kilimli and Gelik Section, and on 5 different levels, -160, -260, -360, 
-460 and -540. The total length of underground openings is approximately 115 km. Fresh air enters the KRTİM ventilation network from 6 different points and the air that is polluted by circulating is thrown out with 3 main fans. Currently, the production of 12 coal faces and the preparatory work for 8 workplaces are continuing.
Within the modeling studies of KRTİM ventilation network with the help of Ventsim 3D Mine Ventilation Simulation Software (Ventsim), the mine plan prepared in MicroStation software was transferred to Ventsim. Errors in the plan transferred to Ventsim due to the software used have been fixed.
All factors affecting the ventilation network such as sections of galleries, inclined galleries, blind shafts and coal faces, air doors, mine parts that cause additional resistance in the ventilation network such as section reduction and bands, air measurement stations and the amount of air passing through these stations in KRTİM mines were embedded in Ventsim. 
After these preparations, the ventilation model was run and the data of the current situation and the data of the model were compared. As a result of this comparison, it has been seen that the ventilation network prepared in Ventsim correctly models the current situation within acceptable limits.
In the next stage, the design work has started. +52 Fan, one of the three main fans still in operation, is disabled in the model prepared in Ventsim. Some air doors have been removed, some air doors have been added, and some airways have been closed to ensure the necessary airflow. The capacity of the Gelik fan was increased in accordance with the plans of the TTK. As a result of these arrangements, it has been seen that the air quantities required for the workplaces in the mine openings are fully provided.