Çocuk edebiyatı kitaplarının eleştirel düşünme bağlamında incelenmesi
Examining children's literature books in the context of critical thought
Yazar: MERAL ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÇUBUKÇU ; DOÇ. DR. HİLMİ DEMİRAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı çocuk edebiyatı kitaplarının eleştirel düşünme becerisi bağlamında incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri kaynağını TUDEM edebiyat ödülü alan 6 roman ve 3 hikâye olmak üzere 9 kitap oluşturmuştur. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile eleştirel düşünme becerisinin duyuşsal ve bilişsel boyutlarına göre ince-lenmiştir. Yapılan analiz çalışmasında Paul ve diğerleri tarafından oluşturulan eleştirel düşünmenin 35 boyutu araştırmanın veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın veri kaynağını oluşturan ödüllü çocuk kitapları Paul ve diğerlerinin eleştirel düşünmenin 35 boyutuna göre incelenmiş; inceleme sonunda sözü edilen eserlerin eleştirel düşünmenin bilişsel ve duyuşsal alandan oluşan 34 stratejisini içerdiği tespit edilmiştir. Kitaplarda sadece disiplinler arası bağlantı kurma basamağına rastlanılmamıştır. Bilişsel stratejilerin makro beceriler basamağından daha fazla yararlanıldığı ortaya konmuştur.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonunda seçilen çocuk edebiyatı kitaplarının, eleştirel düşünme becerisinin disiplinler arası bağlantı kurma basamağı hariç diğer 34 boyutu içerdiği saptanmıştır. Bu kitaplardan başka diğer çocuk edebiyatı kitapları da eleştirel düşünmenin 35 boyutu üzerinde çalışılarak alan yazına kazandırılabilir.

Anahtar kelimeler: Dil Becerileri, Eleştirel Düşünme ve Boyutları, Çocuk Edebiyatı Kitapları

Abstract:
Purpose: The aim of the research is to examine children's literature books in the context of critical thinking skills.
Method: The research was carried out with basic qualitative research method. The data source of the research consisted of 9 books (6 novels and 3 stories) which received the TUDEM literature award. The obtained data were analyzed according to the affective and cognitive dimensions of critical thinking with descriptive analysis. In the analysis study, 35 dimensions of critical thinking created by Paul et al. were used as the data collection tool of the research.
Results: The award-winning children's books, which constitute the data source of the study were analyzed according to the 35 dimensions of critical thinking by Paul et al. At the end of the examination, it was determined that the books included 34 dimensions of critical thinking consisting of cognitive and affective strategies. In the books, only "making interdisciplinary connections" dimension wasn't found. It has been revealed that "cognitive strategies-macro abilities" are used more than the others.
Conclusion and Suggestions: At the end of the research, all the dimensions of critical thinking skills were revealed from the selected children's literature books except for "making interdisciplinary connections". Apart from these books, other children's literature books can be used to increase literature by working on the 35 dimensions of critical thinking. 

Keywords: Language Skills, Dimensions of Critical Thinking, Children's Literature Books