Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş kuşağında öncü kadın heykeltıraşlar
Leading women sculptors in the transition generation from the Ottoman Empire to  The Republic
Yazar: NECLA DEMİR
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ YILDIRIM
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Heykeltraşlar = Sculptors ; Heykeltraşlık = Sculpture ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Kadınlar = Women ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Türk Sanat Tarihi'nde kalıcı izler bırakan İnas Sanayi-i Nefise şubesi ve erkek şubesi ile birleştikten sonra Sanayi-i Nefise Mektebinde eğitime devam eden kadın heykeltıraşlarımızdan Melek Celal Sofu, Iraida Barry, Saime Rezzan Ramiz Öker, Sabiha Ziya Bengütaş, Nermin Faruki, Lerzan Bengisu, Mari Gerekmezyan ve Günseli Aru'nun yaşamları ve sanatçı kişilikleri bu çalışma kapsamında incelenmiştir. İlk ve öncü kadınlarımızın neler başarabildiklerini göstermek amacıyla yaptığımız çalışmada tarihe iz bırakan heykelleri, elde edilen tüm veriler ve görsellerle tek tek kapsamlı bir şekilde ele alınarak değerlendirilmiştir. İnceledikçe görülmüştür ki kadınlarımız çok yönlü olup sadece heykel değil başka sanat dallarında da eserler üretmiştir. Buna bağlı olarak Sabiha Ziya Bengütaş, Nermin Faruki, Melek Celal Sofu tabloları, Nermin Faruki'nin mozaikleri, yazar yönü de kuvvetli olan Melek Celal Sofu'nun makaleleri, "Türk İşlemeleri" kitabında bulunan eserleri de çalışma da yerini almıştır. Haklarında pek fazla bilgiye sahip olunmayan yetenekli, başarılı, sürekli üreten sanatçılarımızın her yönüyle tanınması, ulaşabildiğimiz tüm eserleriyle birlikte Türk sanat tarihindeki yerinin ortaya konması bu çalışmanın asıl hedefidir. 
Sanatçılarımızın eğitim aldıkları İnas Sanayi-i Nefise şubesi, kuruluşu müfredat programı,  eğitim öğretim kadrosu, sık sık taşındıkları binaları ele alınmış, Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane'ye de yer verilmiştir. Plastik sanatlar açısından büyük önem taşıyan ve 35 yıl boyunca her yıl Galatasaray Lisesi'nde açılan Galatasaray Sergileri de tezimizde yer almaktadır. Cumhuriyet'in ilanıyla Ulu Önder Atatürk'ün her alanda olduğu gibi sanat alanında da yaptığı devrimler ışığında Cumhuriyet dönemi kültür, sanat ortamı ve Türk heykel sanatının gelişimi kısaca incelenmiştir.

Abstract:
Our female sculptors Melek Celal Sofu, İraida Barry, Saime Rezzan Ramiz Öker, Sabiha Ziya Bengütaş, Nermin Faruki, Lerzan, who continued their education at the Sanayi-i Nefise School after merging with the İnas Sanayi-i Nefise branch and the men's branch, which left permanent traces in Turkish Art History The lives and artistic personalities of Bengisu, Mari Germezyan and Günseli Aru are examined within the scope of this study. In our study to show what our first and pioneering women were able to achieve, their sculptures, which left their mark on history, were comprehensively evaluated one by one with all the data and visuals obtained. As they examined it, it was seen that our women were versatile and produced works not only in sculpture but also in other branches of art. Accordingly, Sabiha Ziya Bengütaş, Nermin Faruki, Melek Celal Sofu paintings, Nermin Faruki's mosaics, the articles of Melek Celal Sofu, who is also a strong writer, and her works in the book "Turkish Embroidery" have also taken place in the study. The main goal of this study is to recognize our talented, successful and constantly producing artists, about whom not much information is known, and to reveal their place in Turkish art history with all the works we can reach. 
The İnas Sanayi-i Nefise branch, where our artists were educated, the curriculum of its establishment, the education and teaching staff, the buildings they frequently moved to were discussed, and Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane was also included. Galatasary Exhibitions, which are great importance in terms of plastic arts and opened every year at Galatasary High School for 35 years, are also included in the thesis. With the proclamation of the Republic, the development of the culture, art environment and Turkish sculpture art in the Republican period was briefly examined in the light of the revolutions that the Great Leader Atatürk made in the field of art as well as in every field.