Sağlıklı çocuklarda kan basıncı eğrilerinin belirlenmesi ve farklı eğri modellerinin karşılaştırılması
Determination of blood pressure curves in healhty children and comparison of the different curve models
Yazar: PEMBE KESKİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR KÖSE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Çocuklar = Children ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel teknikler = Statistical techniques

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertansiyon, dünyada çok önemli bir sağlık sorunudur. Çocuklarda erişkin yaşamdaki kardiyovasküler hastalıklar için önemli bir risk faktörüdür, çocukluk döneminde de aterosklerozis ve organ hasarlarına neden olur. Bu çalışmada 2-18 yaş grubu sağlıklı çocukların kan basıncı normal değer eğrilerinin farklı modellerle belirlenmesi ve modellerin performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel bir çalışma yapılmış ve olasılıklı örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Toplam örnek büyüklüğü 3456 çocuk olarak hesaplanmıştır. Sosyoekonomik durumu farklı üç bölgede 10 okul (kreş, anaokulu, ilköğretim, lise) seçilmiş (n=5417) ve öğrencilerin %92'sine (n=4984) ulaşılmıştır. Çocukların ağırlık, boy, kilo ve kan basınçları standardizasyon eğitimleri yapılarak uygun yöntemlerle ölçülmüştür. Kan basıncı eğrilerinin tahminlenmesi için R programı, version 3.0.2 (2013-09-25)  kullanılarak polinomiyal regresyon modeli ile kan basıncı eğri modelleri tahminlenmiştir.
Bulgular: Sistolik ve diyastolik kan basıncı ölçüm ortalamaları her iki cinste de yaş ile birlikte artış göstermektedir. Her iki cinsiyet için yaş-10, boy Z skor ve ağırlık Z skoru değişkenlerinin dördüncü dereceden modele dahil edildiği polinomiyal regresyon analizleri gerçekleştirildi.  Yaş ve boya ait değişkenlerin kan basıncını etkilediği modellerin anlamlı olduğu saptandı. Erkek çocukların tahminlenen hem sistolik hem de diastolik kan basıncı için değerlerinin kız çocukların tahmin değerlerinden biraz yüksek olduğu görüldü. 
Sonuç: Bu çalışmanın çocuk ve ergen kan basıncı tahminleri Avrupa ve Amerika'da geliştirilen eğri tahminlerinden daha düşük değerlerde olduğu saptanmıştır. Belirli aralıklarla daha geniş coğrafi temsiliyeti olan örneklerle Türk çocuklarına ait kan basıncı normal değerleri belirlenmeli, farklı istatistik yöntem ve modellerle sonuçlar değerlendirilmelidir.

Abstract:
Aim: Hypertension is one of the most important public health problem in worldwide. Hypertension in childhood and adolescence is a significant risk factor for cardiovascular disease in the adult life and it also causes early development of atherosclerosis and end-organ damage in childhood. The aim of this study is to determine the systolic and diastolic BP percentiles using different models aged 2 to18 years in Turkish children and to evaluate the performances of the models.
Methods: A cross-sectional study was performed and the probability sampling method was applied. The total sampling size was 3456 children. Of the total 5,417 children at 10 selected schools (nursery, pre-elementary school, primary school, and high school), 4,984 (the reached rate 92%) were evaluated. Weight, height and systolic and diastolic blood pressure of these children were measured by suitable methods. The estimations of systolic and diastolic blood pressure percentiles in children using polynomial regression and quantile regression models were done. Data were analyzed by R program, version 3.0.2 (2013-09-25)  and version 2.15.  
Results: The mean values of systolic and diastolic blood pressure increased with age and hight at both genders. For both genders, polynomial regression analyzes were performed in which the age-10, height Z score, and weight Z score variables were included in the fourth-degree regression model. It was found that age and height variables affected blood pressure and models were statistically significant. It was observed that the estimated values of systolic and diastolic blood pressures for boys were slightly higher than the predicted values for girls. 
Conclusion: The blood pressure normal values of Turkish children should be determined with samples of wider geographical representation and at certain intervals. Different statistical methods and models should be used to evaluate the results.