Okul öncesi dönemi için yayınlanan "bireysel farklılıklar" temalı çocuk kitaplarının tasarım ilkeleri ve içerik açısından incelenmesi: Bir çocuk kitabı tasarımı uygulaması
Published for pre-school term "individual differences" themed children's books design principles and investigation in terms of content: A children's book design application
Yazar: SEBİLE YILMAZ ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE KÜÇÜK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bireysel farklılık = Individual difference ; Empati = Empathy ; Kitap tasarımı = Book design ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Tasarım = Design ; Tasarım ilkeleri = Design principles ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Okul öncesi, çocuğun yaşamının temellerini attığı ve hızlı kavrama özelliği taşıdığı bir dönemdir. Bu dönemde çocuğa eğitim desteği verilmesinin fayda sağlayacağı yadsınamaz bir gerçektir. Eğitimin temelindeki kitaplar iletişim kurma becerisinin kazanılması açısından önemlidir. Çocuklar kitaplardaki karakterler ile özdeşim kurmak konusunda yetişkinlere göre daha hızlı bir davranış geliştirirler. Özdeşim kurmak, empati duygusunun gelişmesini, empati kurmak ise sağlıklı iletişimciler olmayı sağlamaktadır. Araştırmalara göre kişiler arası iletişim problemlerinin arttığı bilinmektedir. İletişimde empati kurulmaması bireysel farklılıklara karşı olumsuz davranışların sergilenmesine sebep olabilmektedir. Problemin çözülmesinde okul öncesi yaş grubuna yönelik hazırlanmış "bireysel farklılıklar" temalı kitapların varlığı göz ardı edilmemelidir. Bu kitaplarda tek bir bireysel farklılığın konu olması, farkındalık sürecindeki çeşitlilik bağlamında algının oluşturulabilmesi açısından yeterli görülemeyeceği varsayılmaktadır. Sınırlı sayıdaki literatür araştırmalarında görsel iletişime yer verilmemesi de konunun önemini vurgulayan diğer bir nokta olmuştur. Bu problemin çözümünde okul öncesi dönemine yönelik Türkiye'de yayınlanan 10 adet bireysel farklılık temalı çocuk kitabı seçilmiş, içerik ve tasarım ilkeleri açısından incelenmiştir. Değerlendirmelerin desteklenmesi adına 4 alan uzmanı ile yarı-yapılandırılmış görüşme sağlanarak bir durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve alternatif çocuk kitabı tasarımı için yönlendirici kaynak elde edilmiştir. İnceleme sonuçları dikkate alınarak çocuklara, yayınevlerine ve literatüre katkı sağlaması açısından okul öncesine yönelik bir çocuk kitabı tasarımı uygulanmıştır.

Abstract:
Preschool is a period in which the child lays the foundations of his life and has a quick grasp feature. It is an undeniable fact that providing educational support to the child during this period will be beneficial. Books on the basis of education are important in terms of acquiring communication skills. Children develop a faster behavior than adults when it comes to identifying with the characters in the books. Identification ensures the development of empathy, and empathy helps to be healthy communicators. According to research, it is known that interpersonal communication problems increase. Lack of empathy in communication can cause negative behaviors against individual differences. In solving the problem, the existence of "individual differences" themed books prepared for the preschool age group should not be ignored. In these books, it is assumed that the subject of a single individual difference is not enough to create a perception in the context of diversity in the awareness process. The fact that visual communication is not included in the limited number of literature studies has also been another point emphasizing the importance of the subject. In order to solve this problem, 10 children's books with the theme of individual differences published in Turkey for the pre-school period were selected and examined in terms of content and design principles. In order to support the evaluations, a case study was conducted by providing semi-structured interviews with 4 field experts. Interview data were analyzed by descriptive analysis method and a guiding resource was obtained for alternative children's book design. Considering the results of the examination, a preschool-oriented children's book design was applied in order to contribute to children, publishing houses and literature.