Türkiye'de güncel sanat ve zanaat ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship between contemporary art and craft in Turkey
Yazar: ÖZLEM MADENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA GÜLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Sanat Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ahilik = Akhism ; Güncel sanat = Contemporary art ; Loncalar = Guilds ; Zanaatkarlık = Craftsmanship ; Zanaatlar = Crafts

Özet:
Bu araştırma güncel sanatta görünürlüğü artan zanaattan hareketle yola çıkmıştır. İlk Çağlardan Endüstri Devrimine sanatın ve zanaatın tarihsel gelişiminden bahsedilmiş, Rönesans ile birbirinden kopmaya başlayan bu iki kavramın Endüstri Devrimi sonrası ayrışmasının etkilerinden ve teknolojinin gelişimiyle estetikten yoksun seri üretimin negatif etkisinden bahsederek sanat ve zanaatın birleşmesini savunan akımlara değinilmiştir. Sanat ve zanaatı ortak paydada buluşturan akımlardan söz edildiğinde ilk akla gelen Bauhaus'u oluşturan sürecin önemli olması sebebiyle Arts and Crafts'da ortaya çıkan Bauhaus'u oluşturan gelişmelere değinilmiş ve güncel sanatta zanaatı üretimde kullanan sanatçılara odaklanılmıştır.

Geçmişi insanlık tarihi kadar köklü olan bu iki kavram kültürün, teknolojinin, dinin ve yönetimin dolayısıyla toplumu toplum yapan özelliklerin gelişiminde, oluşumunda itici gücü olması bakımından önemlidir. Tarih boyunca devinim içinde olan hem birbirini hem de toplumu etkileyen sanat ve zanaat insana ve insanın yaşamına bağlı bir yapıdadır. Zanaatın gelişmesiyle teknolojik gelişmeler, pazar ihtiyacı, ticaretin gelişimi gibi konular hem insanların kendi toplulukları içinde hem de farklı topluluklar arasında etkilerin oluşumunda itici güce sebep olmuştur.  Bunun sonucunda çeşitli yasalar ve kurallar gelişmiş olup bu süreçte etken rol oynayan zanaatkârlar ve loncaların üyelerine çeşitli haklar ve ayrıcalıklar tanımlanmıştır. Sanatın gelişimiyle Mağara resimlerinden başlayarak doğaya etki etmeyi amaçlayan, topluluklar arası ayrışmayı ve toplumun kendi içinde birleşmesini sağlayan, inanç sistemiyle bağlı olan, kimi zaman yönetimin propaganda aracı olarak kullanılan, toplumun manevi yönünü ve bilişsel gelişimini de etkilemiş olduğundan bahsedilmiştir.

Araştırmada sanatçılar, üretimsel süreçte zanaatı yaklaşım olarak, sanatsal üretimde konu olarak ve zanaat ürününün sanat pratiğinde malzeme olarak ele almış olan güncel sanatta kullanım alanlarına yönelik örnek teşkil etmesi sebebiyle seçilmiştir.

Abstract:
This research is based on the increasing visibility of craftsmanship in contemporary art. This scholarly study examines the evolutionary trajectory of artistic expression and skilled craftsmanship spanning from antiquity to the epoch of the Industrial Revolution. Emphasizing the schism between these intertwined notions that arose during the Renaissance, the research investigates the subsequent repercussions of their divergence in the wake of the Industrial Revolution. Furthermore, it critically analyzes the detrimental consequences of technologically-driven mass production devoid of aesthetic considerations. Additionally, this scholarly discourse delves into the various artistic movements that champion the harmonious fusion of artistry and craftsmanship. Bauhaus, which arose from the Arts & Crafts movement, is the first to come to mind when talking about movements that combine art and craftsmanship.Therefore, the developments that shaped Bauhaus in the context of Arts and Crafts are addressed, and the focus is placed on contemporary artists who utilize craftsmanship in their production.

These two concepts, with a history as ancient as human civilization, are important in the development and formation of culture, technology, religion, governance, and thus the characteristics that define societies.Due to the intimate ties to people and human life, art and craftsmanship have always been in motion throughout history and have affected both one another and society as a whole. The development of craftsmanship has been a driving force in the emergence of technological advancements, market demands, and the development of trade, both within communities and between different communities. Consequently, various laws and regulations have been developed, granting various rights and privileges to artisans and members of guilds who have played influential roles in this process. The development of art, starting from cave paintings, has aimed to impact nature, facilitate differentiation between communities, foster unity within society, and has been connected to belief systems, sometimes used as a tool for propaganda by governance, and has also influenced the spiritual and cognitive development of societies.

In the research, artists have been selected due to their potential to serve as examples in contemporary art, as they approach craftsmanship as a methodology in the production process, explore it as a subject in artistic creation, and incorporate craft products as materials in the practice of art.