Karayolunda hareket halindeki araçların emisyon miktarlarının web tabanlı coğrafi bilgi sisteminde analizi: İstanbul örneği
Analysis of emission quantities of vehicles in motion on the road in web based geographic information system: The case of Istanbul
Yazar: ARZU YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÜMİT GÜMÜŞAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Karayolunda hareket halindeki motorlu araçlardan çıkan egzoz gazları kentsel ve küresel anlamda hava kirliliğine neden olmaktadır. Küresel etkiye sahip, iklim değişikliğine neden olan (CO2) karbondioksit, metan (CH4) ve diazotmonoksit (N2O) gazlarıdır. Hareket halindeki motorlu araçlardan kaynaklanan karbonmonoksit (CO), hidrokarbon (HC), azotoksitler (NOx) ve partikül madde (PM) ise yerel hava kirliliğine sebep olmaktadır. Hava kalitesinin düşmesinde etkili olan egzoz emisyonları yerel ölçekte insan ve canlı sağlığı açısından büyük öneme sahiptir. Araçların egzoz emisyonlarının belirli sınırlarda tutulması amacıyla dünya standartlarında limitler belirlenerek hava kalitesinin kontrolü sağlanmaya çalışılmaktadır. Dünya çapında belirlenen standartlar, referans alınarak her ülke egzoz emisyon standartlarını belirleyerek çeşitli uygulamalar yapmaktadır. Bu uygulamalara ek olarak, egzoz emisyon miktarlarının değerlendirilmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile birtakım analizlerin yapılması mümkündür. Trafikte hareket halindeki araçlardan yayılan CO2, CO, NOx, HC gibi zararlı gazların miktarının belirlenmesi için özel donanımlarla ölçümler yapılabilmektedir. Ölçüm esnasında her saniyede emisyon miktarları ve global konum belirleme (GPS) ile de enlem ve boylam verileri toplanabilmektedir. Bu çalışmada toplanan verilerin, araç yakıt tipi, araç üretim yılı ve yol eğiminin emisyona etkisi araştırılacaktır. Araç kaynaklı emisyon miktarlarının CBS ile analiz edilmesi ve sonuçlarının web tabanlı CBS ile yayınlanması gerçekleştirilecektir. Bu sayede araçlardan çıkan egzoz gazlarına ilişkin emisyon analizi ulaşılabilir bir platforma taşınmış olacaktır.

Abstract:
Exhaust gases from motor vehicles moving on the road cause air pollution in urban and global sense. Exhaust emissions, which are effective in decreasing air quality, are of great importance in terms of human and living health on a local scale. Carbon dioxide, methane and diazot monoxide are gases that have a global impact and cause climate change. Carbon monoxide, hydrocarbons, nitrogen oxides and particulate matter from motor vehicles responsible for local air pollution. Exhaust emissions, which are effective in decreasing air quality, are of great importance in terms of human and living health on a local scale. In order to keep the exhaust emissions of vehicles at certain limits, it is tried to control the air quality by setting limits in world standards. With reference to the standards set globally, each country makes various applications by determining exhaust emission standards. In addition to these applications, it is possible to make some analyzes with Geographical Information System (GIS) to contribute to the evaluation of exhaust emissions. Measurements can be made with special equipment to determine the amount of harmful gases such as CO2, CO, NOx, HC  
emitted from moving vehicles in traffic. During the measurement, the emission amounts and global position determination (GPS) and latitude and longitude data can be collected second-by-second. In this study, the effect of the collected data on vehicle fuel type, year of production and road slope on emissions will be investigated. The emission amounts will be analyzed by GIS and the results will be published via web-based GIS. In this way, the emission analysis of the exhaust gases from the vehicles will be carried to an accessible platform.