Üçüncü dünya yaklaşımları ışığında Uluslararası Hukuk ve insani müdahale: Libya örneği
International law and humanitarian intervention in the light of the third world approaches: The case of Libya
Yazar: TUĞÇE KELLECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MARELLA BODUR ÜN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Kolonyalizm = Colonialism ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Libya = Libya ; Müdahale = Intervention ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Üçüncü dünya politikası = Third world policy ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
Uluslararası Hukuka Üçüncü Dünya Yaklaşımları (Third World Approaches to International Law-TWAIL), günümüz uluslararası hukuk düzeni ile geçmişin sömürgecilik mirası arasında bağlantı kurmakta ve uluslararası hukukun Avrupa-merkezci doğasını tartışmaya açmaktadır. Uluslararası hukukun kolonyal temellerini ortaya çıkaran TWAIL, benzer bir bakışı insani müdahale ve koruma sorumluluğu gibi uluslararası hukuk doktrinlerine de yöneltmektedir. Geleneksel analizler dikkate alındığında, müdahale olgusunun ağırlıklı olarak uluslararası hukuk normlarına uyum noktasında tartışıldığı görülecektir. Uluslararası düzenin belirleyicisi olan bu normların değerlendirilmesi şüphesiz ki gereklidir ancak sadece hukuki boyutunun irdelenmesi eksik bir analize neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışma kapsamında, uluslararası hukuk normları, TWAIL'in ortaya koyduğu eleştiriler ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Libya müdahalesinde olduğu gibi, Uluslararası Hukuk disiplininin temel vurgusu Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararlarına odaklanmışken, TWAIL tartışmayı hukuki prensiplerin ötesine taşımıştır. Uluslararası hukukun temel söylemlerinde yer alan insan hakları, demokrasi, özgürlük gibi kavramlar ekseninde inşa edilen ve "insani" etiketini taşıyan müdahaleler analiz unsuru haline getirilmiştir.  Bu bağlamda yorumlanan Libya müdahalesi, bir yandan TWAIL'in uluslararası hukuka ve insani müdahaleye ilişkin varsayımlarının test edilmesine olanak sağlarken, diğer yandan ise, yaklaşımın Güvenlik Konseyi kararı sonucu harekete geçirilen bir insani müdahale örneğini açıklama kapasitesini değerlendirme fırsatını sunmaktadır.



Anahtar kelimeler: Uluslararası Hukuk, Uluslararası Hukuka Üçüncü DünyaYaklaşımları (TWAIL), İnsani Müdahale, Koruma Sorumluluğu (R2P), Libya Müdahalesi.

Abstract:
Third World Approaches to International Law (TWAIL) points to the interactions between contemporary international law and the legacy of the colonial past and thus, rethinks the Eurocentric nature of international law. TWAIL not only exposes the colonial foundations of International Law as a discipline, but also problematizes certain doctrines of international law such as humanitarian intervention and responsibility to protect (R2P). A close analysis of the existing perspectives on these doctrines would reveal that intervention is generally discussed in relation to its congruence with the norms of international law. While it is necessary to assess these norms, which shape the existing international order, it is not sufficient to focus merely on their legal aspects. Therefore, this study aims to examine the norms of international law, drawing from the criticisms raised by TWAIL scholars. As in the case of Libya, the existing analyses of humanitarian interventions often focus on the resolutions of the United Nations Security Council (UNSC). TWAIL, however, expands these analyses, highlighting the importance of factors other than legal principles. It puts at the center of its analysis those interventions that are labeled as "humanitarian" and constructed through such foundational discourses of international law as human rights, democracy and freedom. An analysis of the Libyan case provides us with an opportunity not only to examine the assumptions of TWAIL in relation to international law and humanitarian intervention but also to assess the capacity of TWAIL as a perspective to explain and interpret a humanitarian intervention initiated and realized as a result of a UNSC resolution.



Keywords: International Law, Third World Approaches to International Law (TWAIL),
Humanitarian Intervention, Responsibility to Protect (R2P), Intervention in Libya