Waelz oksit (çinko oksit) elektroliz prosesine asit içeriğinin etkisi
Effect of acid content on waelz oxide (zinc oxide) electrolysis process
Yazar: MEHMET AKKUŞLU
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN AHLATCI
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, pirometalurjik ve hidrometalurjik yöntem ile elde edilen waelz oksitin elektrolizi esnasındaki ph dengesi için kullanılan asit içeriğinin çinko kazanımına etkisi ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Aynı numune üzerinden sülfirik asit (%98H₂SO₄) ilavesi ile hazırlanan, 1 ph'den 10 ph'ye kadar 0,5 ph'lık aralıklarla oluşturulan 19 farklı elektroliz liç çözeltisi üzerinde elektroliz prosesi uygulanmış olup, optimum çinko kazanımının uygun ph aralıkları belirlenmiştir.

Ayrıca elektroliz sonrası, elektroliz çözeltisinde bir süre sonra bir miktar çökelti oluştuğu gözlemlenmiş, bu çökelti ve elektroliz sonrası liç çözeltisi analizleri de çalışmaya eklenmiştir.

%67,3589 Zn tenörlü 500gr waelz oksit numunesi üzerinde yapılan elektroliz için hazırlanan liç çözeltilerindeki maksimum çinko kazanımının sağlandığı ph aralığı 5pH ile 6pH aralığı tespit edilmiştir.

Çözeltinin pH değerini 6 pH yapabilmek için 229,61gr sülfirik asit (%98H₂SO₄) eklenmiş bu liç çözelisinin karıştırma çöktürme ve çökeltiden ayrılmasından sonra pH değerinin 5,87pH'a düştüğü, çözeltinin elektrolizinde Al plakada %99,871 Zn tenörlü 32,84gr Zn biriktiği gözlemlenmiştir.

Çözeltinin pH değerini 5,5 pH yapabilmek için 414,95gr sülfirik asit (%98H₂SO₄) eklenmiş bu liç çözelisinin karıştırma çöktürme ve çökeltiden ayrılmasından sonra pH değerinin 5,64pH'a düştüğü, çözeltinin elektrolizinde Al plakada %99,888 Zn tenörlü 30,79gr Zn biriktiği gözlemlenmiştir.

Buna ek olarak, elektroliz için gerekli sülfirik asit (%98H₂SO₄) miktarı optiumda tutularak fazla asit kullanımının önüne geçilmesi ve çevreye verilen zararın azaltılması amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, the effect of the acid content used for pH balance during the electrolysis of waelz oxide obtained by pyrometallurgical and hydrometallurgical methods on zinc recovery was studied. Electrolysis process was applied on 19 different electrolysis leaching solutions prepared with the addition of sulfuric acid (98%H₂SO₄) on the same sample, from 1 pH to 10 pH at 0.5 pH intervals, and the appropriate pH ranges for optimum zinc recovery were determined.

In addition, it was observed that some precipitate was formed in the electrolysis solution after a while after electrolysis, and the analysis of this precipitate and the post-electrolysis leaching solution were also included in the study.

The pH range in which the maximum zinc recovery was achieved in the leaching solutions prepared for electrolysis on 500 gr waelz oxide sample with 67.3589% Zn content was determined between 5pH and 6pH.

In order to make the pH value of the solution 6 pH, 229.61 g of sulfuric acid (98%H₂SO₄) was added and after mixing, precipitation and separation of this leaching solution from the precipitate, the pH value decreased to 5.87pH and it was observed that 32.84 g Zn with 99.871% Zn grade was deposited on the Al plate in the electrolysis of the solution.

In order to make the pH value of the solution 5.5 pH, 414.95 g of sulfuric acid (98%H₂SO₄) was added and after mixing, precipitation and separation of this leaching solution from the precipitate, it was observed that the pH value decreased to 5.64pH and 30.79 g Zn with 99.888% Zn grade was deposited on the Al plate in the electrolysis of the solution.

In addition, the amount of sulfuric acid (98%H₂SO₄) required for electrolysis was kept at optimum to prevent excess acid use and reduce environmental damage.