2015-2020 yılları arasında İstanbul'da çıkan endüstriyel yangınların çıkış sebeplerinin geriye dönük olarak incelenmesi
A retrospective examination of causes of the industrial fires in Istanbul between the years of 2015-2020
Yazar: GÖKÇE TOPYAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN MEHTAP BÜYÜKER
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kazalar = Accidents ; Kimya = Chemistry
Dizin: Analiz = Analysis ; Endüstri = Industry ; Yangın = Fire ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Yangın olayları incelendiğinde etkisi en büyük olanların endüstriyel işletmelerde meydana geldiği ve daha fazla can ve mal kaybı oluştuğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2015 yılından itibaren 2020 yılı ilk yarısını kapsayacak şekilde İstanbul'da meydana gelen endüstriyel yangınların çıkış sebeplerini analiz etmektir.
Araştırmayı yapmak için bu konuda arşiv verilerine sahip olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'na resmi başvuru yapılmış, başvuru onayından sonra elde edilen veri havuzu içerisinden endüstriyel yangınlar filtrelenerek örneklem kümesi oluşturulmuştur. Ulaşılan 4 bin 600 adet endüstriyel yangın verisinin analiz aşamasında yangınların; yıllara, yangının gerçekleştiği işletmenin kullanım amacına, yangının çıkış sebebine ve yangının gerçekleştiği ilçeye göre dağılımları Ki-kare analiz metodu ile incelenmiştir. Analizlerde SPSS 22 paket programı kullanılmış ve anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir.
Sonuçlar değerlendirildiğinde endüstriyel yangınların; %44,8'inin elektrikli ekipmanlardan, %17,9'unun sıcak iş ekipmanlarından, %14,8'inin ısıtma ekipmanlarından, %10,6'sının sigaradan, %5,3'ünün alevlenir ve patlayıcı kimyasal maddelerden, %1,3'ünün yemek pişirme ekipmanlarından, %1,1'inin kundaklamalardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. En az görülen sebeplerin, %0,0004 ile doğal olaylar ve %0,1 ile sınıflandırılamayan olaylar olduğu ve yangınların %4,2'sinin kaynağının tespit edilemediği anlaşılmıştır. Diğer sonuçların yanında dikkat çekici olarak, endüstriyel yangınların imalathane ve atölyelerde daha fazla ortaya çıktığı ve en sık Başakşehir, Esenyurt ve Ümraniye ilçelerinde görüldüğü tespit edilmiştir. 
Çalışmada, analiz sonucunda ortaya çıkan veri sonuçlarının nedenleri incelenmiş, ABD endüstriyel yangın istatistiği ile karşılaştırma yapılmış, verilerin iyileştirilmesi ve endüstriyel yangınların tekrar etmemesi için önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca çıkış sebeplerine yönelik sağlam istatistiklerin yapılmasının, yangın önleme stratejileri ve mevzuat yapılanmasının oluşturulmasında önemli bir rol olduğunun üzerinde durulmuştur.

Abstract:
When fire incidents are examined, it is known that the most impaction ones occur in industrial enterprises with not only serious damage to property but also injury and death. The aim of this study is to analyse the causes of industrial fires in Istanbul between the years of 2015 and the first 6 months of 2020.
In order to do the research, an official application was made to the Istanbul Metropolitan Municipality Fire Department, which has archive data on this subject, and the sample cluster was created by filtering industrial fires from the data pool obtained after the application approval. In the analysis phase of the obtained 4 thousands and 600 industrial fire data, the distribution of fires by years, the purpose of use of the facility where the fire occurred, the cause of the fire and the district of the enterprise where the fire took place were analysed using the Chi-square analysis method. SPSS 22 package program was used in the analyses and the level of significance was determined as 0.05.
When the results have been evaluated, industrial fires; 44.8% from electrical equipment, 17.9% from hot work equipment, 14.8% from heating equipment, 10.6% from cigarettes, 5.3% from flammable and explosive chemicals, 1.3% is caused by the cooking equipment, 1.1% is from arson. It was understood that the less causes of fires obtained from natural events and unclassifiable events and these were 0.0004% and 0.1%, respectively. According to research, the source of 4.2% of fires could not be determined. In addition to other results, it has been determined that industrial fires occured more frequently in workshops and manufacturing commonly in Başakşehir, Esenyurt and Ümraniye districts.
In the study, the reasons for the data results obtained as a result of the analysis were examined, a comparison with the US industrial fire statistics, suggestions were made to improve the data and prevent recurrence of industrial fires. In addition, it has been emphasized that making sound statistics for the causes of fire is an important role in the formation of fire prevention strategies and legislation.