Mükemmeliyetçiliğin akademik erteleme davranışı ile ilişkisinde öz denetimin rolü
The role of self-control in the relationship between perfectionism and academic procrastination
Yazar: ELİF NUR YENİGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN KAYNAR YAMAN
Ankara Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı mükemmeliyetçiliğin akademik erteleme davranışı ile ilişkisinde öz denetimin aracı rolünü incelemektir. Uygun örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan örneklemi, Türkiye'nin farklı lisans ve lisansüstü bölümlerindeki 18-35 yaş arasındaki 481 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Akademik Erteleme Davranışı Ölçeği (AEDÖ), Büyük Üçlü Mükemmeliyetçilik Ölçeği- 16 (BÜMÖ- 16) ve Öz Denetim Ölçeği (ÖDÖ) uygulanmıştır. BÜMÖ- 16 öğrencilerin uyumsuz mükemmeliyetçilik düzeylerini ölçmüştür. Katılımcıların %59.9'unu kadın, %39.9'unu erkek, %84.2'sini üniversite öğrencisi, %15.8'ini yüksek lisans ve doktora öğrencisi oluşturmaktadır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı (SPSS) 21 kullanılarak Pearson Korelayon Analizi, Bağımsız Örneklem T-Testi, tek yönlü ANOVA ve Process Macro Analizi uygulanmıştır. Uygulanan korelasyon analizleri sonucunda; mükemmeliyetçilik ve akademik erteleme davranışı arasında pozitif, öz denetim ve akademik erteleme arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Macro Process (Model- 4) kullanılarak yapılan aracı analizlerin sonucunda; mükemmeliyetçiliğin akademik erteleme davranışı ile ilişkisinde öz denetimin aracı bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Buna göre, katılımcıların uyumsuz mükemmeliyetçilik düzeylerindeki artış öz denetimdeki düşüş aracılığıyla akademik erteleme davranışlarını artırmaktadır. Alanyazındaki araştırmalarda bu üç değişkenin bir arada ele alındığı araştırmalara ulaşılmaması bu araştırmayı özgün kılmaktadır. Ayrıca yapılan araştırmada Türkiye genelinde 62 farklı üniversite ile 80 farklı bölümdeki öğrencilere ulaşılarak araştırmanın genellenebilirlik açısından alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of the current study was to investigate the mediating role of self-control in the relationship between perfectionism and academic procrastination. The sample, which was reached using the convenience sampling method, consisted of 481 people between the ages of 18-35 in different undergraduate and graduate departments in Türkiye. Demographic Information Form, Academic Procrastination Behavior Scale (APBS), Big Three Perfectionism Scale-16 (BTPS-16) and Self-Control Scale (SCS) were applied to the participants. BTPS- 16 students' maladaptive perfectionism levels. 59.9% of them are female, 39.9% are male, 84.2% are university students, 15.8% are master's and doctoral students. Pearson Correlation Analysis, Independent Sample T- Test, one-way ANOVA and Process Macro Analysis were performed using Social Sciences Statistical Package Program (SPSS) 21 to determine the relationships between variables. As a result of the correlation analysis, a positive relationship was found between perfectionism and academic procrastination, and a negative relationship was found between self-control and academic procrastination. As a result of mediaton analysis using Macro Process (Model-4), it was found that self-control had a mediating effect in the relationship between perfectionism and academic procrastination. Accordingly, the increase in maladaptive perfectionism levels of participants increased academic procrastination behaviors through the decrease in self- control. The fact that there have been no studies in the literature that examine these three variables together makes this research unique. In addition, the study contributes to the literature in terms of generalizability by reaching students from 62 different universities and 80 different departments throughout Türkiye.