Yeşil antep fıstık (Pistacia vera L.) kabuğu ekstresinin ratlarda biyokimyasal parametreler üzerindeki etkisi
Effect of green pistachio (Pistacia vera L.) shell extract on biochemical parameters in rats
Yazar: HİDAYET KAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KOYUNCU
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Antep fıstığı (Pistaciavera L.) antioksidan potansiyeli en yüksek elli gıda ürünü arasında yer almaktadır. Son zamanlarda ise yapılan bazı çalışmalarda; gallik asit, kateşin ve epikateşin gibi yüksek antioksidan etki gösteren üç antioksidan maddenin ilk kez aynı anda fıstıkta olduğu ve bu maddelerin, özellikle kabuk kısmında daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan bir başka çalışmada ise; fıstık kabuğu dış örtüsünün, iç kısmından on kat daha fazla fenolik bileşik içerdiği, daha yüksek antioksidan potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir.  Tüm bu çalışmalara rağmen yeşil fıstık kabuğunun organizma üzerindeki biyokimyasal etkileri ve molekülermekanizması henüz bilinmediğinden dolayı, endüstriyel üretim sırasında atık olmaktadır. Bu çalışmanın amacı çöpe atılan milli servetin fitoterapi ve takviye edici gıda ürünü olarak kullanım potansiyelini tespit ederek, bölge ekonomisine olası katkı potansiyelini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada yeşil fıstık kabuğu toz haline getirildikten sonra  ekstreleri hazırlandı. Hazırlanan bitki ekstrelerinin wistar albino ratlar üzerindeki letal dozu tespit edildikten sonra, farklı iki dozda (100 ve 200 mg/kg) ratlara verildi. Gıda takviyesi potansiyelini karşılaştırmak içinde ticari olarak satılan pharmaton  bir gruba (100 mg/kg) verilerek karşılaştırıldı. Ratların su tüketimi, yem tüketimi ve ağırlık artışları kayıt edildi. Çalışma sonucunda ratlardan alınan kan örneklerinden rutin biyokimyasal analizler, hemogram analizi, total antioksidan (TAS), total oksidan (TOS), oksidatif ve stres (OSI) düzeyleri incelendi. Çalışma sonucunda; fıstık kabuğu ekstresinin  yüksek dozlarının dahi (1500mg/kg) letal sonuç göstermediği tespit edildi.Fıstık kabuğu verilen gruplarda kontrol grubuna göre lipit seviyeleri ve karaciğer fonksiyon seviyelerinde iyileşme sağlanırken, diğer biyokimyasal ve hemogram parametrelerinde önemli bir değişiklik gözlenmedi. Kontrol grubuna göre TAS düzeyinde artış, TOS düzeyinde azalma tespit edildi. Pharmaton grubuna göre ise biyokimyasal, hemogram analizleri ve oksidatif stres düzeyinde önemli bir farklılık tespit edilmedi. Yapılan çalışma sonucunda yeşil antep fıstık kabuğu ekstresinin takviye edici gıda özelliğine sahip olduğu tespit edilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Antep fıstığı, Antep fıstığı kabuğu, Antioksidan, Takviye gıda

Abstract:
ABSTRACT

Master's Thesis
EFFECT OF GREEN PISTACHIO (PISTACIA VERA L.) SHELL EXTRACT ON BIOCHEMICAL PARAMETERS IN RATS

Hidayet KAŞKIN
Harran University
Health Sciences Institute
Department of Medical Biochemistry

Advisor : Doç. Dr. İsmail KOYUNCU
Year: 2024, Page: 75
Pistachio (Pistacia vera L.) is among the fifty food products with the highest antioxidant potential. In some recent studies; It was determined that three antioxidant substances with high antioxidant effects, such as gallic acid, catechin and epicatechin, were present in peanuts at the same time for the first time, and these substances were especially abundant in the shell part. Additionally, in another study; The outer shell of the peanut shell contains ten times more phenolic compounds than the inner part. It has been determined that it contains higher antioxidant potential.Despite all these studies, since the biochemical effects and molecular mechanism of green peanut shells on the organism are not yet known, they become waste during industrial production. The aim of this study is to reveal the potential contribution to the regional economy by determining the potential for use of discarded national wealth as phytotherapy and food supplement products. In this study, after green peanut shells were pulverized, extracts were prepared. After determining the lethal dose of the prepared plant extracts on Wistar albino rats, they were given to the rats in two different doses (100 and 200 mg/kg). To compare the nutritional supplement potential, commercially available pharmaton was given to a group (100 mg/kg) and compared.Water consumption, feed consumption and weight gain of the rats were recorded. As a result of the study, routine biochemical analyses, hemogram analysis, total antioxidant (TAS), total oxidant (TOS), oxidative and stress (OSI) levels were examined from the blood samples taken from the rats. In the results of working; It was determined that even high doses (1500mg/kg) of peanut shell extract did not show lethal results. While there was an improvement in lipid levels and liver function levels in the groups given peanut shells compared to the control group, no significant changes were observed in other biochemical and hemogram parameters. An increase in TAS level and a decrease in TOS level were detected compared to the control group. Compared to the Pharmaton group, no significant difference was detected in biochemical, hemogram analyzes and oxidative stress levels. As a result of the study, it was determined that green pistachio shell extract has food supplement properties.

KEYWORDS: Pistachios, Peanut Shell, Antioxidant, Food Support