Hipertansiyon tanılı hastalarda trigliserit/glukoz indeksinin insülin direncini belirlemede rolü
The role of triglyceride/glucose index in determining insulin resistance in hypertensive patients
Yazar: MUHAMMET YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
Sağlık Bakanlığı / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Glükoz = Glucose ; Hipertansiyon = Hypertension ; Trigliseridler = Triglycerides ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Metabolik bir risk faktörü olan insülin direnci, primer hipertansiyonun (HT) patogenetik mekanizmalarıyla ilişkilidir. HT'si olan hastalarda insülin direncinin saptanması, kardiyovasküler riski tahmin etmeye ve HT'yi en iyi şekilde yönetmeye yardımcı olacaktır. İnsülin direncini tespit etmede Homeostazis Model Assesment of Insulin Resistance (HOMA-IR) sıklıkla kullanılmaktadır. Trigliserid glukoz (TyG) indeksi ise HOMA-IR indeksi ile iyi bir korelasyon göstermiştir.  Basit, kullanışlı ve düşük maliyetli TyG indeksi insülin direncinin tespit edilmesinde kullanılmakla birlikte HT içinde bir risk faktörü olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda TyG indeksinin, HT hastalarında insülin direncini belirlemede etkin bir yöntem olup olmadığını ve HT'deki rolünü bulmayı hedefledik. 

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Ocak 2020-Ocak 2022 tarihleri arasında Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran insülin ve trigliserid (TG) düzeylerine bakılmış, 18 yaş ve üzeri 285 kişi hasta grubu ile 173 kişi kontrol grubu hasta olmak üzere toplam 458 kişi çalışmaya dahil edildi. İki grupta da diyabetus mellitus, hipotiroidi, koroner arter hastalığı, hiperlipidemi ve kanser tanısı olan hastalar ile insülin direnci sebebiyle medikal tedavi kullanan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların yaş, cinsiyet gibi sosyodemografik özellikleri ve açlık kan şekeri, TG, ALT, AST, kreatinin, HbA1c, insülin ve TSH değerleri hastane otomasyon sistemi kullanılarak elde edildi. Hastaların boy ve kilo gibi antropometrik ölçümleri hastane diyetisyen poliklinik kayıtları ve e-nabız kayıtlarından elde edildi. TyG indeksi = Ln [açlık TG (mg/dL) x açlık glikoz (mg/dL)/2] formülü ile hesaplanmıştır. HOMA-IR = Glikoz (mg/dl) x İnsülin (mu/ml) /405 ile hesaplanmıştır. VKİ = Vücut Ağırlığı (kg.) / Boy uzunluğunun karesi (m2) formülü ile hesaplanmıştır. HT grubunda TyG değeri için kesim değeri, ROC (Receiver Operating Characteristics) eğrisi kullanılarak belirlendi. Analizlerde belirlenen olası faktörler kullanılarak riski öngörmedeki bağımsız prediktörler öncelikle tek değişkenli Lojistik Regresyon Analizi kullanılarak incelendi. Çok değişkenli model için tek değişkenli analizlerde anlamlı çıkan ve/veya klinik anlamlılığı olan yaş, cinsiyet, VKİ, kreatinin, AST, ALT, HbA1c, TSH, insülin, HOMA-IR ve TyG değişkenleri Multiple Lojistik Regresyon Analizi ile incelendi. Model uyumu ve anlamlılığı için Hosmer and Lemeshow Test, Omnibus Tests of Model Coefficient ve Nagelkerke R Square değerleri verildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi.

BULGULAR: HOMA-IR değeri ≥2,5 olan HT hastalarında TyG değeri için cut-off noktası ≥4,78 olarak saptanmış, duyarlılık %69,1, özgüllük %74,7, ROC eğrisi altındaki alan ± standart hata (AUC ± SE) = 0,759±0,030 (p<0.001) olarak bulunmuştur. Yapılan tek değişkenli regresyon analizlerinde TyG değerindeki 1 birimlik artışın hipertansiyon riskini 7,21 kat arttırdığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (OR=7,214; %95 GA:3,362-15,477; p<0.001).

SONUÇ: Çalışmamızda TyG indeksi HT için önemli bir risk faktörü olarak bulunmuştur. Ayrıca Tyg indeksinin HT hastalarında insülin direncini saptamada kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Insulin resistance, a metabolic risk factor, is associated with the pathogenic mechanisms of primary hypertension (HT). Detecting insulin resistance in patients with HT can aid in predicting cardiovascular risk and managing HT effectively. The Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR) is commonly used to detect insulin resistance. The Triglyceride-Glucose (TyG) index has been found to have a good correlation with HOMA-IR. The simple, convenient, and low-cost TyG index has been used to detect insulin resistance and evaluated as a risk factor for HT. Our study aimed to determine if the TyG index is an effective method for detecting insulin resistance in patients with HT and to identify its role in HT.
 
MATERIALS AND METHODS: From January 2020 to January 2022, insulin and triglyceride (TG) levels were examined in the Family Medicine and Internal Medicine clinics of Karabuk University Training and Research Hospital, and a total of 458 patients, including 285 patient groups over 18 years old and 173 control groups, were included in the study. Patients with a diagnosis of diabetes mellitus, hypothyroidism, coronary artery disease, hyperlipidemia, or cancer and those receiving medical treatment for insulin resistance were not included in the study. The patients' sociodemographic characteristics, such as age and gender, and fasting blood sugar, TG, ALT, AST, creatinine, HbA1c, insulin, and TSH values were obtained using the hospital automation system. The patients' anthropometric measurements, such as height and weight, were obtained from the hospital dietician's records and e-nabız records. The TyG index was calculated using the formula Ln [fasting TG (mg/dL) x fasting glucose (mg/dL)/2], and HOMA-IR was calculated using the formula glucose (mg/dl) x insulin (mu/ml)/405. Body mass index (BMI) was calculated using the formula body weight (kg)/height squared (m2). The cutoff value for the TyG value was determined using the Receiver Operating Characteristics (ROC) curve for the HT group. Independent predictors in predicting risk using the identified potential factors were initially examined using univariate logistic regression analysis. For the multivariate model, variables such as age, gender, BMI, creatinine, AST, ALT, HbA1c, TSH, insulin, HOMA-IR, and TyG, which were significant and/or clinically significant in the univariate analyses, were examined using Multiple Logistic Regression Analysis. Hosmer and Lemeshow Test, Omnibus Tests of Model Coefficient, and Nagelkerke R Square values were provided for model fit and significance. The statistical significance level was accepted as p<0.05.

RESULTS: The cutoff point for the TyG value was determined to be ≥4.78 in HT patients with an HOMA-IR value of ≥2.5, with a sensitivity of 69.1%, specificity of 74.7%, and area under the ROC curve of ± standard error (AUC ± SE) = 0.759±0.030 (p<0.001). In the univariate regression analysis, a one-unit increase in TyG value was found to increase the risk of hypertension by 7.21 times, and this increase was statistically significant (OR=7.214; 95% CI: 3.362-15.477; p<0.001).

CONCLUSION: OUR study found that the TyG index is an important risk factor for HT. Furthermore, it was found to be useful in detecting insulin resistance in patients with HT.