Telesphoros ve ikonografisi
Telesphoros and its iconography
Yazar: ZEHRA GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇEKİLMEZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Asklepios = Asklepios ; Figürün = Figurine ; Hygieia = Hygieia ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Tanrılar = Gods ; Telesphoros = Telesphoros ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
M.S. 1. yüzyılda ortaya çıktığı düşünülen Telesphoros; sağlık tanrısı, rüya
yorumlayıcısı, sağlık cini olarak görülüyordu. Çocuk Tanrı olarak bilinen Telesphoros,
yunan dilinde kusursuzluğu bahşeden anlamına gelmekteydi. Bu sebeple Yunan ve Roma
İmparatorluk Dönemi'nde yaygınlığı artmış ve Roma Pantheonuna alınmıştır.
Telesphoros'un, Asklepios'un oğlu olduğunu düşünen Antik yazarlar vardır. Bazı
kaynaklarda ise Asklepios'un yardımcısı olarak bahsedilir. Telesphoros yalnız betimlendiği
gibi Asklepios ile ve Hygieia ile de betimlemeleri de bulunmaktadır. Kapüşonlu bir
himation ile betimlenmektedir. Nadir olarak kapüşonu omuzlarında olan betimlemeleri de
vardır. Bazen bir çocuk bazen ise bir cin olarak betimlenmiştir. Asklepios ile
betimlendiğinde bir çocuk gibi yalnız betimlendiğinde ise bir cin gibi tasvir edilmiştir.
Telesphoros'un kıyafeti tek bir coğrafyaya ait değildir. Pergamon, Atina, Mantine, Tirikla
ve Thespies'deki birkaç Asklepion'da Telesphoros tasvirleri ile karşılaşılmıştır. Telesphoros
kültünün Yunan kökenli olmadığı görüşü köken tartışmaları arasındaki en kabul edilir
görüştür. Telesphoros isminin hastalıklara son veren şifa getiren anlamının kıyafetlerine
yansıdığı düşünülmektedir. Kapüşonlu ve himationlu olması soğuktan korunmaya
yöneliktir. Bu durum ise Telesphoros'un kuzey kökenli olduğu görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
Telesphoros, thought to have emerged in the 1st century AC; He was seen as the god
of health, dream interpreter, health genie. Known as the child God figure, Telesphoros
meant the giver of perfection in Greek language. For this reason, its prevalence increased in
the Greek-Roman period and was included in the Roman Pantheon. There are ancient
writers who consider Telesphoros to be the son of Asclepius. In some sources, he is
mentioned as the assistant of Asklepios. There are descriptions of the Telesphoros alone, as
well as with Asclepius and with Hygieia. It is depicted with a hooded mantle. Rarely, there
are also depictions with the hood on his shoulders. Sometimes it is depicted as a child and
sometimes as a jinn. When depicted with Asclepius, he is depicted as a child and as a jinn
when depicted alone. The clothes of Telesphoros do not belong to a single geography. The
depiction of Telesphoros as a child god was not seen as a myth since it was first thought to
have emerged in the late Greek and Roman period. In a few Asklepions in Pergamon,
Athens, Mantine, Tirikla and Thespies, Telesphoros depictions were encountered. The view
that the Telesphoros cult is not of Greek origin is the most accepted opinion among the
origin debate. It is thought that the healing meaning of the name Telesphoros that put an end
to diseases is reflected in his clothes. Its hooded and mantle is intended for protection from
the cold. This situation supports the view that Telesphoros is of northern origin.