Kişilerin el tercihiyle bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between hand preference and attachment styles
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; El tercihi = Hand prefecence ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Kaygı = Anxiety ; Kaçınma davranışı = Avoidance behavior

Özet:
Bağlanma davranışı, insan beyninin oluşumunu, kişiler arası ilişkileri ve insan
psikolojisini doğrudan etkiler. Güvenli bağlanma stiline sahip kişilerin beyinlerinin sağ
orbitofrontal bölgeleri daha fazla sinaptik bağa sahiptir. Özellikle sağ orbitofrontal
bölgenin, bağlanma ve duygulanım düzenlemeyle olan yakın ilişkisinden ve el tercihine
göre kullanılan beyin yarım küresinin farklılaşmasından dolayı bu araştırmada, kişilerin
el tercihiyle bağlanma davranışı arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yaşayan, farklı
eğitim düzeylerinde, 18 yaş ve üzeri 207 erkek ve 657 kadın olmak üzere toplam 814
kişi oluşturmuştur. Araştırmaya katılan kişilerin el tercihini belirlemek için Edinburgh
El Tercih Envanteri ( Edinburgh Handedness Inventory), bağlanma stillerini belirlemek
için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri ( Experiences in Close Relationship II),
sosyo-demografik özelliklerini belirlemek için ise araştırmacı tarafından geliştirilen
Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir.
Araştırmada, bağlanmanın kaygı ve kaçınma boyutlarının cinsiyete göre farklılık
göstermediği bulunmuştur. 18-21 yaş aralığındaki kişilerin kaygı ve kaçınma skorları
diğer yaş kategorilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Evli kişilerin kaygı ve
kaçınma skorları bekar ve boşanmışlardan anlamlı derecede düşük, boşanmış kişilerin
kaygı ve kaçınma skorları ise diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
Araştırmaya katılan kişilerin daha önce psikolojik destek alıp almama durumuyla
bağlanma stilleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Aylık geliri 0-1000 tl
aralığında olan kişilerin kaygı ve kaçınma skorları diğer gruplardan anlamlı derecede
yüksek bulunmuştur. Kişilerin eğitim durumlarıyla bağlanma stilleri arasında anlamlı
bir ilişki bulunmamıştır. Temel bakımını anneden alanların kaygı skorları diğer gruplara
göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Araştırmanın ana probleminde ise kişilerin
bağlanma davranışının el tercihine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Bu sonuç, sağ
veya sol el tercihinin, beynin bir yarıküresinin baskın oluşuna olan sınırlı etkisiyle
bağlantılı olabilir.


Anahtar Kelimeler: Bağlanma, güvenli bağlanma, el tercihi, kaygı, kaçınma.

Abstract:
Attachment, has effect on the formation of a human brain, interrelations and
human psychology directly. The right orbitofrontal part of the brain is found to have
higher number of synaptic connections in people with secure attachment styles. Since
the right orbitofrontal cortex has connections with attachment and emotion regulation;
and hand preferance has effect on the development of related brain hemisphere I have
decided to investigate relationship betwen hand preferance and attachment styles of
individuals.
The subject group of this investigation are people living in different parts of
Turkey, with various educational levels. Subjects are all above 18 years of age, in total
of 814 (male: 207 and female: 657) people. Edinburg Handedness Inventory was used
to determine the hand preferance of the subjects, and Experiences in Close Relationship
II was used to determind their attachment styles. In addition, sociodemographical
information was collected through standardized questions in the form of a Personal
Information Inventory created by me.
The findings of the investigation are listed below:
Anxiety and avoidance parts of the attachment didn't show any variation among
male and female subjects. Subjects aged between 18-21 were found to have
significantly higher scores compare to other age categories in terms of anxiety and
avoidance. Married subjects had scores significantly lower scores than single and
divorced subjects in terms of anxiety and avoidance. I have found no significant relation
between attachment styles and people who had had psychological support. Subjects who
had average income between 0-1000 Turkish lira were found to have significantly
higher scores compared to other groups in terms of anxiety and avoidance. I have found
no relationship between education levels and attachment style. Subjects who had their
mother as the important other had significantly lower scores of anxiety compared to
other groups. Finally, the main hypothesis of the thesis was disproven when there was
no significant effect of handedness and attachment styles. This could be because right
hand or left hand preference had little impact on the dominant brain hemisphere. Further
investigation has to be done on this matter for further information.


Key Words: Attachment, safe attachment, hand preference, anxiety, avoidance.