Oral liken planus olgularında plazma ve tükürükte immünolojik fonksiyon değişiminin analizi
Analysis of Immunological Function Changes in Plasma and Saliva in Case of Oral Lichen Planus
Yazar: HAKAN YÜLEK
Danışman: PROF. DR. FİLİZ MEDİHA NAMDAR PEKİNER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş Çene Radyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Otoimmünite = Autoimmunity ; Reseptörler-kemokin = Receptors-chemokine ; Teşhis-oral = Diagnosis-oral ; İmmünositokinler = Immunocytokines

Özet:
Amaç: Oral liken planus (OLP) ağız mukozasını tutan, kronik inflamatuar bir hastalıktır. 
Etyopatogenezi henüz kesinlik kazanmamakla beraber, OLP'nin immun ve patolojik 
mekanizmaları konusunda yapılan çok sayıda araştırmaya dayanılarak bu hastalığın kompleks 
bir tablo olduğu düşünülmektedir. OLP'nin etyolojisi ile ilgili yapılan çalışmalarda hastaların 
lezyonel doku, serum, periferal kan, tükürük ve lezyonel transüdatlarında Th1/Th2 
polarizasyonunda rol alan  farklı sitokin/kemokin düzeyleri değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın 
amacı OLP olgularında plazma ve tükürükte immünolojik fonksiyon değişiminin analizinin 
değerlendirilmesidir.  

Gereç ve Yöntem: 40 OLP olgusu ile yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş kırk kişiden 
oluşan sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerden plazma ve 
tükürük örnekleri alınmıştır. Örneklerin inflamatuar sitokin düzeyleri BioLegend 
LEGENDplexTM Human Inflammation Panel 1 (IL-1β, IFN-α2, IFN-γ, TNF-α, MCP-1 
(CCL2), IL-6, IL-8 (CXCL8), IL-10, IL-12p70, IL-17A, IL-18, IL-23 ve IL-33) kullanılarak 
değerlendirilmiştir. IL-22'yi ölçmek için ise BioLegend LEGEND MAXTM ELISA kiti 
kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde Fischer's Exact test, Student
t, Mann-Whitney U ve Chi-Square testleri kullanılmıştır.
  
Bulgular: OLP olgularının tükürük örneklerinde IL-6, IL-10, IL-23 seviyelerinde kontrol 
grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, IL-18 ise istatistiksel olarak anlamlı 
düzeyde düşük olarak saptanmıştır. Plazmada ise OLP olgularının IL-33 ve MCP-1 (CCL2) 
seviyesi kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulgulanmıştır. 

Sonuç: IL-6, IL-10 ve IL-33 düzeylerinin yüksek saptanması OLP'nin patogenezinde Th2 
yanıtın baskın olduğu sonucunu desteklemektedir. Steril inflamasyonda etkin IL-33 düzeyinin 
yüksek saptanması non-infeksiyöz bir karaktere sahip OLP patogenezi ile uyumlu olduğunu 
göstermesi bakımından önemlidir. 

Anahtar Kelimeler: Oral liken planus, oral mukoza hastalıkları, sitokin, kemokin, otoimmün 
hastalık

Abstract:
Objective: Oral lichen planus (OLP) is a chronic inflammatory disease that affects the oral 
mucosa. Although its etiopathogenesis is not yet definite, it is thought that this disease is a 
complex condition based on numerous studies on the immune and pathological mechanisms 
of OLP. In studies on the etiology of OLP, different cytokine/chemokine levels that play a 
role in Th1/Th2 polarization in lesional tissue, serum, peripheral blood, saliva and lesional 
transudates of patients have been evaluated. The aim of this study was to evaluate the analysis 
of immunological function changes in plasma and saliva in OLP cases. 

Materials and Methods: Forty adult OLP patients and forty age- and gender-matched 
healthy controls participated in the study. Samplings of plasma and saliva were taken from 
research participants. The samples' inflammatory cytokine levels were assessed using the 
BioLegend LEGENDplexTM Human Inflammation Panel 1 (IL-1β, IFN-α2, IFN-γ, TNF-α, 
MCP-1 (CCL2), IL-6, IL-8 (CXCL8), IL-10, IL-12p70, IL-17A, IL-18, IL-23, and IL-33). 
The BioLegend LEGEND MAXTM ELISA kit was utilized to quantify IL-22. Fischer's Exact 
test, Student-t, Mann-Whitney U, and Chi-Square were used to statistically examine the data.  
Results : The OLP group's saliva samples showed statistically significant increased levels of 
IL-6, IL-10, and IL-23, while the control group's saliva samples showed statistically 
significantly lower levels of IL-18. The plasma concentrations of MCP-1 (CCL2) and IL-33 
in OLP patients were found to be statistically substantially greater than those of the control 
group. 

Conclusion: The high levels of IL-6, IL-10 and IL-33 support the conclusion that the Th2 
response is dominant in the pathogenesis of OLP. The high levels of IL-33, which is effective 
in sterile inflammation, are important in terms of showing that it is compatible with the 
pathogenesis of OLP, which has a non-infectious character. 

Keywords: Oral lichen planus, oral mucosal diseases, cytokine , autoimmune disease