Sakarya havzasının iklim parametrelerindeki değişkenliğin trend yöntemleri ile araştırılması
Investigation of variability in climate parameters of Sakarya basin by trend methods
Yazar: MURAT CUMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET IYAD CEYHUNLU
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Son yıllarda, insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazların iklim üzerindeki etkisi belirgin şekilde ortaya çıkmaya başlamıştır. Atmosferde doğal şekilde belirli oranlarla bulunan sera gazların dengesi, Sanayi devrinden itibaren bozulmaya başlamıştır. 18. Yüzyılından itibaren sera gazların oranları extrem değerlere ulaşmıştır. Ayrıca, üretim miktarlarındaki artış ve doğal kaynakların yanlış kullanışından kaynaklanan çevre kirliliği, iklime bağlı afetlerin sayılarında artışlara ve doğada yaşayan bazı türlerin tükenmesine sebep olmaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışmasında, Sakarya Meteoroloji Havzası ele alınarak iklim parametreleri incelenmiştir.  Günlük hayatımızda en etkili olan parametreler arasından; yağış miktarı, sıcaklık ve nispi nem verilerinde aylık trend araştırması yapılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden temin edilmiştir. 17 farklı meteoroloji istasyonundan 1991-2022 yılları arasında ölçülmüş veriler kullanılmıştır. Çalışmada verilerin arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Katsayısı ve Serisel korelasyon yöntemleri kullanılarak araştırılmış ve verilerin trend analizi Sen's Slope, Mann-Kendall, Spearman's Rho ve CETA yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Nispi Nem verilerinin %33'unda azalan trend olduğu, %21'inde artan trend olduğu ve %46'sında trend olmadığı sonucuna varılmıştır. Sıcaklık verilerinin %1'inde azalan trend olduğu, %34'ünde artan trend olduğu ve %65'inde trend olmadığı sonucuna varılmıştır. Yağış verilerin %20'sinde azalan trend olduğu, %20'sinde artan trend olduğu ve %60'ında trend olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In recent years, the impact of greenhouse gases caused by human activities on the climate has begun to emerge significantly. The balance of greenhouse gases, which are naturally present in the atmosphere in certain proportions, has started to deteriorate since the Industrial Age. Since the 18th century, the rates of greenhouse gases have reached extreme values. In addition, the increase in the amount of production and environmental pollution caused by the misuse of natural resources cause an increase in the number of climate-related disasters and the extinction of some species living in nature. For this reason, in this thesis, Sakarya Meteorological Basin is analyzed and climate parameters are analyzed.  Among the parameters that are most effective in our daily lives; monthly trend research was carried out in precipitation amount, temperature and relative humidity data. The data used in the study were obtained from the General Directorate of Meteorology. Data measured from 17 different meteorological stations between 1991 and 2022 were used. In the study, the relationship between the data was investigated using Pearson's Correlation Coefficient and Seric correlation methods and the trend analysis of the data was analyzed by Sen's Slope, Mann-Kendall, Spearman's Rho and CETA methods. As a result of the study, it was concluded that 33% of the Relative Humidity data had a decreasing trend, 21% had an increasing trend and 46% had no trend. It was concluded that 1% of the temperature data had a decreasing trend, 34% had an increasing trend and 65% had no trend. It is concluded that there is a decreasing trend in 20%, increasing trend in 20% and no trend in 60% of precipitation data.