Adli bilimler laboratuvarlarında kullanılan ölçüm cihazlarının 
kalibrasyon parametrelerinin belirlenmesi ve kalibrasyon 
prosedürlerinin oluşturulması
Determining the calibration parameters and to set up the calibration procedures of measuring devices used in forensic science laboratories
Yazar: YUSUF UĞUR POLAT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BÜLENT ÜNER
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli tıp = Forensic medicine ; Kalibrasyon = Calibration ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods

Özet:
Bu çalışmada Adli Bilimler Laboratuvarlarında kullanılan ölçüm cihazlarının
kalibrasyon parametrelerinin belirlenerek, en doğru ve güvenilir sonuçların alınmasını
sağlayacak kalibrasyon prosedürlerinin hazırlanması ve uygulanan prosedürler neticesinde
elde edilen sonuçların yorumlanarak elde edilen verilerin doğru bir şekilde değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Çalışmanın genel bilgiler bölümünde; metrolojinin tarihsel gelişimi ve metrolojinin
konu alanları açıklanmış, ölçüm standartları, sertifikalı referans malzemeler, izlenebilirlik,
kalibrasyon, belirsizlik ve test gibi kavramlar hakkında bilgiler verilmiştir. Metrolojik
yapılanmanın nasıl gerçekleştiği, Türkiye ve dünya yapılanmasının hangi basamaklardan ve
hangi kurumlardan oluştuğu ve bu kurumların görev ve sorumluluk alanları belirtilmiştir.
Adli Bilimler Laboratuvarlarında sıklıkla kullanılan 12 cihaz belirlenerek, cihazların
özellikleri ve çalışma prensiplerinden bahsedilmiştir. Kalibrasyon işlemi uygulanacak cihazlar
için kalibrasyon parametreleri belirlenmiş ve kalibrasyon prosedürleri hazırlanarak hesaplama
basamakları gösterilmiştir.
Söz konusu ölçüm cihazları için farklı zamanlarda 10 ayrı ölçüm yapılmış ve elde
edilen sonuçlar her bir ölçüm için tablo şeklinde verilerek belirsizlik değerleri hesaplanmıştır.
Sonuç bölümünde; hesaplanan belirsizlik değerlerinin ölçüm sonuçlarını nasıl
etkilediği, sonuçların kullanılabilir ve güvenilir olup olmadığının değerlendirilmiştir. Ayrıca
belirsizlik değerlerinin sonuçlar yorumlanırken nasıl kullanılacağı ve cihazların kullanılabilir
ölçüm sonuçları verip vermediğinin değerlendirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to set up the calibration procedures providing the most
accurate and reliable results through determining the calibration parameters of measuring
devices used in Forensic Science Laboratories, and to explicate and evaluate these results
attained by applied procedures truthfully.
The general information section of the study highlights the historical development and
subject fields of metrology, and concepts such as measurement standards, certified reference
materials, traceability, calibration, uncertainty and test. Effectuation of metrological construct,
the steps and institutions building the Turkish and global construct, and the duty and
responsibility fields of these institutions are indicated.
Frequently used 12 devices in Forensic Science Laboratories are identified, features
and working principles of these devices are referred. Calibration parameters for devices to be
calibrated are defined, calibration procedures are designed and calculation steps are
demonstrated.
10 seperate measurements are made at different time periods for the measuring devices
in question. The obtained results are submitted tabular for each specific measurement and
uncertainty values are calculated.
In conclusion, the effect of calculated uncertainty values on measurement results, and
the disposability and reliability of these results are examined. In addition, how to utilize
uncertainty values during the interpretation of results and whether the devices provide useable
measurement results are estimated.