Arapça-Türkçe edebi çevirilerde kaynak ve erek metin uyumu: Yedi Askı şiirlerinin üç farklı çevirisi üzerine bir inceleme
The Compatibility between source and target texts in Arabic-Turkish literary translations: An Examination of three different translations of the Seven Odes
Yazar: MAHMUT ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. SENEM CEYLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çeviri, farklı diller arasında iletişimi sağlamak ve kültürel metinlerin aktarımını mümkün kılmak için insanlık tarihinin başlangıcından bu yana var olan önemli bir süreçtir. Ancak çevirinin doğası, sadece dil bilgisi kuralları ve kelime dağarcığı ile sınırlı değildir. Aynı metnin farklı çevirilerinin farklı sonuçlar doğurabileceği gerçeği, çeviri çalışmalarında karşılaştırmalı bir perspektifin benimsenmesini gerekli kılmaktadır. Bu tez, çeviri karşılaştırmasının önemini ve metodolojisini ele alarak, farklı çeviri yaklaşımlarının metinler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu tez, yedi askı şiir serisinin Türkçe çevirilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
 İslam öncesi Arap dili edebiyatının en önemli ürünlerinden olan yedi askı şiirlerinin üç farklı çevirisi` (Mehmet Hakkı Suçin, Nurettin Ceviz ve Şerafettin Yaltkaya) çeviri stratejileri arasında yer alan yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejisi, dinamik eşdeğerlilik ve biçimsel eşdeğerlilik çerçevesinde incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde çevirmen Mehmet Hakkı Suçin'in inşa ettiği erek metinlerin kaynak metnin şiirsel ritmini ve akıcılığını, dil ekonomikliği ve müzikalitesi gibi estetiksel unsurlar bağlamında daha başarılı olduğu görülmüştür. Nurettin Ceviz ve Şerafettin Yaltkaya'nın çevirilerinin ise daha çok kaynak metin odaklı çeviri metinleri olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Translation has been a crucial process since the dawn of human history, facilitating communication between different languages and enabling the transfer of cultural texts. However, the nature of translation is not confined to grammar rules and vocabulary alone. The fact that different translations of the same text can yield varying results necessitates the adoption of a comparative perspective in translation studies. This thesis aims to address the significance and methodology of translation comparison by examining the effects of different translation approaches on texts. Additionally, this thesis aims to conduct a comparative evaluation of the Turkish translations of the Seven Suspended Poems (Mu'allakat). 
The Seven Suspended Poems, among the most significant products of pre-Islamic Arabic literary tradition, are analyzed through three different translations (by Mehmet Hakkı Suçin, Nurettin Ceviz, and Şerafettin Yaltkaya) within the frameworks of translation strategies, including domestication and foreignization theory, dynamic equivalence, and formal equivalence. The evaluations reveal that Mehmet Hakkı Suçin's translations are more successful in terms of preserving the poetic rhythm and fluidity of the source text, as well as aesthetic elements such as linguistic economy and musicality. In contrast, the translations by Nurettin Ceviz and Şerafettin Yaltkaya are identified as being more focused on the source text.