İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin yazılarında görülen anlatım bozukluklarının incelenmesi
A research on secondary school students? texts? expression mistakes
Yazar: MELTEM ÜSTÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KURUDAYIOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatım bozuklukları = Expression mistakes ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyokültürel düzey = Socio-cultural level ; Yazı = Writing ; Yazı analizi = Writing analysis ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışma ilköğretim II. kademe öğrencilerinin yazılı anlatımlarında karşılaşılan anlatım bozukluklarını tespit etmek, öğrencilerin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel düzeylerinin anlatım bozukluğu yapma üzerindeki etkisinin belirlemek amacıyla yapılmıştır. Betimsel bir nitelik taşıyan araştırmada evren Antalya ilinin Alanya ilçesinde, 2009?2010 öğretim yılında öğrenim gören ilköğretim ikinci kademe öğrencileridir; örneklem ise Alanya ilçesindeki farklı sosyo- ekonomik ve sosyo-kültürel düzeyi temsil ettikleri varsayılan üç okuldan- Barbaros Azakoğlu İlköğretim Okulu, Aşağıoba Hasan Atıcı İlköğretim Okulu, Demirtaş YİBO- tesadüfî yöntemle seçilmiş 180 öğrenciyle oluşturulmuştur.Araştırmada öğrencilerden öyküleyici, açıklayıcı ve tartışmacı anlatım türlerinde metinler yazmaları istenmiş; yazma kolaylığı sağlanması açısından da öğrencilere herhangi birini tercih edebilecekleri dörder konuluk birer form verilmiştir. Bu uygulama üç kez tekrarlanmış ve toplamda 540 ayrı metin üzerinde çalışılmıştır.Verilerin toplanmasının ardından farklı kaynakların taranması sonucu anlam ve yapıyla ilgili temel anlatım bozukluklarını içeren 21 ana maddeden oluşan bir liste hazırlanmıştır. Öğrencilerin yazmış olduğu metinler incelenerek anlatımı kusurlu bulunan cümleler belirlenmiş ve bu cümlelerle daha önce hazırlanan liste karşılaştırılmıştır.Bu karşılaştırma sonucunda ulaşılan bulgular düzenlenmiş, anlatım bozukluğuyla karşılaşılma sıklıkları yüzde cinsinden ifade edilerek; bu sıklıkların, anlatım bozukluğu türüne, okullara, sınıflara, farklı sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel düzeylere göre dağılımını gösteren tablolar oluşturulmuş; tablolar 12 temel soru ışığında yorumlanmış ve ortaya birtakım sonuçlar konmuştur. Buna göre: (1) Her öğrenci en az bir anlatım bozukluğu yapmıştır. (2)En sık karşılaşılan anlatım bozuklukları % 97.2 görülme oranı ile cümle öğeleriyle ilgili yanlışlıklar ve % 50.5 görülme oranı ile birbiriyle karıştırılan kelimelerdir. (3) Sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik düzeyle anlatım bozukluğu görülme sıklığı arasında doğrudan bir ilişki yoktur.Çalışmanın sonunda karşılaşılan anlatım bozukluklarının en aza indirilmesi için yapılması gerekenler öneriler halinde sunulmuştur.

Abstract:
This study has been carried out in order to find out the written expression mistakes of the secondary school students and to identify the effects of socio economic and socio cultural level of the students on the amount of those kind of mistakes. In this descriptive study, the universe is the second grade primary school students attending the schools of Alanya which is one of the districts of Antalya during 2009-2010 educational year.The sample consists of 180 students randomly chosen from the different schools such as Barbaros Azakoğlu Primary School,Aşağıoba Hasan Atıcı Primary School, Demirtaş Boarding Primary School which are estimated as the representative of different levels of socio economic and socio cultural layers in Alanya.In the research,primarily, students are asked to write texts in narrative, descriptive and argumentative styles of narration.To provide students with ease,they are given a form each including four different topics any of which may be chosen by the students.This application has been repeated three times and 540 different texts have been analized in details.After searching through different sources and then collecting the data, a list of 21 main items containing the basic written expression mistakes about the meaning and the structure has been prepared. Upon examining the texts of the students ,the imperfect sentences have been found out and compared with the items in the formerly mentioned list.As a result of this comparison, the data is organized and the frequency of encountering written expression mistakes have been stated in percentage. The charts that show the frequency rates in terms of written expression mistake types,schools,classes,different socio-economic and socio-cultural levels have been prepared.Those charts have been analized and interpreted in the light of 12 basic questions and some results have been reached such as: (1) Each student has made at least one written expression mistake. (2) The most common problems in written expression are the mistakes related to the main components of a sentence with the ratio of %97.2 and the words wrongly used for another with the ratio of %50.5. (3) There isn?t a direct relationship between the socio cultural and socio economic levels of the students and the frequency of written expression mistakes.The things needed to be done to minimize the expression mistakes are presented as recommendations at the end of the study.