Çevrimiçi grup tartışmalarının öğrenenler üzerindeki etkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi örneği
Investigation of the effects of online group discussions on learners in terms of various variables:the case of Anadolu University Open Education Faculty
Yazar: HAKAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. KÖKSAL BÜYÜK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim Fakültesi = Faculty of Open Education ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eş zamanlı çevrimiçi eğitim = Synchronous online education ; Sosyal yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı = Social constructivist learning environment design ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Takım öğrenmesi = Team learning ; Çevrimiçi topluluklar = Online communities ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning

Özet:
Bu çalışmanın temel araştırma konusu, çevrimiçi grup tartışması tekniğinin çevrimiçi öğrenme ortamlarında kullanılmasıdır. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında kullanılan farklı çevrimiçi grup tartışması tekniğinin öğrenenlerin; sosyal bulunuşluk seviyelerine, algılanan öğrenme düzeylerine ve içsel motivasyonlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan sosyal yapılandırmacılık ve sorgulama toplulukları kuramları, öğrenme ortamında öğrenenlerin gerçek hayatta olduğu gibi çevresindeki kişilerle sosyal etkileşimlere girilmesi ve onlarla işbirliği yaparak diyaloglar kurulması gerektiğini açıklamaktadır. Dolayısıyla çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenenlerin yaşadıkları yalnızlık duygusunu ortadan kaldırabilmek için sosyal yapılandırmacılık ve araştırma topluluğu kuramlarını benimseyen çevrimiçi grup tartışması tekniği gibi yaklaşımlar uygulanması gerektiği söylenebilir. 

250 öğrenenin katkı verdiği bu çalışma kapsamında, güvenilir sonuçlar elde etmek için nitel ve nicel yaklaşımları birlikte kullanan karma araştırma yöntemlerinden biri olan sıralı açıklayıcı desenden yararlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikli olarak çalışma kapsamında belirlenen sosyal bulunuşluk ölçeği ve içsel motivasyon ölçeği öğrenenlere ön test olarak uygulanmıştır. Sonrasında seçkisiz olarak deney ve kontrol grubuna atanan öğrenenler, iki farklı akran öğrenme tekniğinin uygulandığı çevrimiçi öğrenme süreçlerini tamamlamışlardır. Buna göre, deney grubunda yer alan öğrenenler, en fazla 150 katılımcının oluşturduğu gruplara ayrılmış ve bir eğitim-öğretim dönemi (yaklaşık 4 ay) boyunca her bir gruba ayrı ayrı atanmış olan rehber rolündeki öğreticiler eşliğinde tartışma forumunu kullanmışlardır. Kontrol grubunda yer alan öğrenenler ise Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bünyesinde kullanılan tartışma forumlarının hali hazırda yürütüldüğü şekliyle, ilgili dersin tartışma formundan sorumlu olan öğretim üyesinin/elemanlarının bir eğitim-öğretim dönemi boyunca yönettiği tartışma formuna katılarak grup tartışması sürecini gerçekleştirmişlerdir. Kontrol grubunun dahil olduğu tartışma formuna başka bir öğretici müdahalesi olmamıştır. Deney sürecinin ardından
araştırma başlangıcında kullanılan ölçekler ile birlikte algılanan öğrenme ölçeği öğrenme süreci tamamlandıktan sonra öğrenenlere son test olarak uygulanmıştır. Bu sürecin ardından olgu bilim (fenomenoloji) yöntemi takip edilerek, öğrenenlere uygulanan ölçeklerin ortalamasına bakılarak en düşük ve en yüksek puanları elde eden 5'er öğrenen
ile yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve kullanılan bu iki yöntem, bulgular ve sonuç-tartışma bölümünde bütünleştirilmiştir.

Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, çevrimiçi öğrenme ortamlarında etkili bir öğretim tekniği olan grup tartışması tekniğinin hangi durumlarda daha verimli olduğunu göstermektedir. Buna göre, geniş katılımcı kitlelerine ulaşılan çevrimiçi öğrenme ortamlarında grup tartışması tekniğinin etkili olabilmesi için öncelikle öğrenenlerin yönetilebilir gruplara ayrılması gerektiği söylenebilir. Bu durumun yanı sıra yönetilebilir gruplara ayrılan öğrenenlere, öğreticiler tarafından etkili bir şekilde rehberlik edilmesi gerektiği görülmüştür. Öğreticilerin etkili bir şekilde rehberlik ettiği çevrimiçi tartışma gruplarına dahil olan öğrenenlerin, sosyal bulunuşluk seviyelerinin, içsel motivasyonlarının ve algılanan öğrenme düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum öğrenenlerin görüşlerine de yansımıştır. Aynı zamanda öğrenme analitiklerinden yola çıkılarak, yönetilebilir gruplara ayrılan ve etkili bir şekilde rehberlik edilen deney grubunun, öğrenme yönetim sistemi içinde etkileşime geçme sürelerinin kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda çevrimiçi tartışma gruplarının etkili bir öğretim tekniği olabilmesi için öğrenme sürecinin uygun bir şekilde tasarlanması gerektiği ifade edilebilir.

Abstract:
The main research topic of this study is the use of online group discussion technique in
online learning environments. The aim of the study carried out in this context is that the
learners of the different online group discussion technique used in online learning
environments; to examine the effect on social presence levels, internal motivations and
perceived learning levels. The theories of social constructivism and community of
inquiry, which form the theoretical framework of the research, explain that learners in the
learning environment should engage in social interactions with their neighbors and
establish dialogues by collaborating with them. Therefore, to eliminate the sense of
loneliness experienced by learners in online learning environments, it can be said that
approaches such as the online group discussion technique that adopts social
constructivism and research community theories should be applied.
Within the scope of this study, in which 250 learners contributed, sequential explanatory
models, one of the mixed research methods that use qualitative and quantitative
approaches together, were used to obtain reliable results. In this context, the social
availability scale and the intrinsic motivation scale determined within the scope of the
study were applied as pre-test to the learners. Later, the learners who were assigned to the
experimental and control groups without any selection completed the online learning
processes where two different peer learning techniques were applied. Accordingly, the
learners in the experimental group were divided into groups of up to 150 participants and
used the discussion forum, accompanied by tutors in the role of guides who were assigned
to each group individually during an education period (about 4 months). The learners in
the control group, on the other hand, carried out the group discussion process by
participating in the discussion form administered by a faculty member responsible for the
discussion form of the related course, as the discussion forums used within Anadolu
University Open Education Faculty are currently being carried out. No other tutorial
intervention in the discussion form involving the control group. After the experiment
vi
process, the perceived learning scale along with the scales used at the beginning of the
research was applied to the learners as a post-test after the learning process was
completed. Following this process, the phenomenology method was followed and
structured interviews were held with 5 learners who achieved the lowest and highest
scores by looking at the average of the scales applied to the learners, and these two
methods were integrated in the findings and conclusion-discussion section.
The findings of the study show in which situations the group discussion technique, which
is an effective teaching technique in online learning environments, is more efficient.
Accordingly, in order for the group discussion technique to be effective in the online
learning environments where large participants are reached, it can be said that the learners
must first be divided into manageable groups. In addition to this situation, it has been
observed that the learners who are divided into manageable groups should be effectively
guided by the teachers. It has been concluded that the learners, who are included in the
online discussion groups that are effectively guided by the teachers, have higher levels of
social presence, intrinsic motivation and perceived learning levels. This situation is
reflected in the views of the learners. At the same time, based on learning analytics, it
was concluded that the experimental group, which is divided into manageable groups and
effectively guided, has higher interaction times than the control group in the learning
management system. In this context, it can be stated that the learning process should be
designed appropriately in order for online discussion groups to be an effective teaching
technique.