Tarımsal kaynaklı ilaçların çevresel akıbeti
Environmental fate of pesticides of agricultural origin
Yazar: SEDA TEKTEK
Danışman: DOÇ. DR. HAMDİ MIHÇIOKUR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Pestisitler kaliteli ürün elde etmede ve zararlılarla mücadelede modern tarımın önemli bir
parçasıdır. Ancak pestisitlerin aşırı ve yanlış kullanımı çevre ve insan sağlığı içinde
birçok olumsuzluğu beraberinde getirmektedir.
Bu tez çalışmasının amacı pestisitlerin çevresel akıbetini incelemektir. Bu amaç
doğrultusunda çalışmada ilk olarak tarımda sıklıkla kullanılan pestisitler belirlenmiştir.
Bu pestisitlerin hangi hedef zararlısına uygulandığına göre ilaçlar kategorize edilmiştir.
Kategorize edilen bu ilaç (pestisitlerin) aktif maddelerinin LogKow, Henry sabiti,
LogKoc, BKF değerleri, AAT'deki davranışları, biyolojik parçalanabilirlikleri, çevresel
ortamdaki yarılanma ömürleri, kalıcılık süreleri ve PNEC değerleri incelenmiştir. Yapılan
araştırmadan çıkan sonuçlara göre pestisitlerin çevresel ortamda kütlesel olarak en fazla
toprakta bulunduğu belirlenmiştir. Daha sonrasında sırayla suda, çamurda ve havada
bulunduğu tespit edilmiştir. Tarımsal ilaçların (pestisitlerin) yarılanma ömürleri ise en
fazla çamurda daha sonrasında ise toprak, su ve hava ortamında olduğu belirlenmiştir.
Kullanılan kimyasal ilaçların çevreye ve insana verdiği zararlardan dolayı bu ilaçların
kullanımının azaltılması gerekmektedir. Bunun içinde EZY (entegre zararlı yönetimi),
zararlılarla biyolojik mücadele yöntemleri ve ortam koşullarına uygun ürünler yetiştirmek
gibi çeşitli stratejiler benimsenmesi gerektiği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Pestisit, Çevresel Akıbet, Epi Suite

Abstract:
Pesticides are an important part of modern agriculture in obtaining quality products and
combating pests. However, excessive and incorrect use of pesticides brings many
negative effects on the environment and human health.
This thesis aims to examine the environmental fate of pesticides. For this purpose, firstly,
pesticides frequently used in agriculture were determined in the study. The pesticides are
categorized according to which target pest these pesticides are applied to. LogKow, Henry
constant, LogKoc, BKF values, behavior in the wastewater treatment plant,
biodegradability, half-life in the environmental environment, persistence time and PNEC
values of the active substances of the drugs (pesticides) divided into these categories were
examined. According to the results of the research, it was determined that pesticides were
mostly found in soil in the environmental environment. It was later determined that it was
found in water, mud and air, respectively. It has been determined that the half-life of
agricultural drugs (pesticides) is maximum in sludge, and then in soil, water and air.
The use of chemical drugs should be reduced due to the harm they cause to the
environment and humans. It has been suggested that various strategies such as IPM
(integrated pest management), biological control methods against pests and growing
products suitable for environmental conditions should be adopted.

Keywords: Pesticide, Environmental Fate, Epi Suite