Mentha piperita ve Mentha spicata nane türlerine ait uçucu yağların buğday türlerinin tohum çimlenmesi ve fide gelişimi üzerine allelopatik etkileri
Allelopathic effects of essential oils of mint species Mentha piperita and Mentha spicata on seed germination and seedling growth of wheat species
Yazar: TANJU TURGUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN COŞKUN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Emmer buğdayı =   ; Esansiyel yağlar =   ; Tarla bitkileri = Field crops ; Tohum çimlenmesi = Seed germination

Özet:
Bu çalışma iki farklı nane türünden Mentha spicata ve Mentha piperita elde edilen uçucu yağların farklı buğday türlerinin tohum çimlenmesi ve fide büyümesine etkilerini belirlemek için Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi laboratuvarlarında 3 tekerürlü olarak "Tesadüf parselleri bölünmüş parsellerde faktöriyel" (Çimlendirme denemesi) ve "Tesadüf parselleri bölünmüş parseller" (Saksı denemesi) deneme planlarına göre iki farklı deneme olarak yürütülmüştür. Çimlendirme denemesinde diploid (Triticum monococcum), tetraploid (Triticum durum ve Triticum dicoccum) ve hexaploid (Triticum aestivum ve Triticum spelta) buğday türlerinin tohumlarının çimlenme oranları ile tek fide kuru ağılıkları incelenirken, saksı denemesinde tek fide kuru ağılığı ve kök uzunlukları incelenmiştir. Çimlendirme denemesi sonucunda; buğday tek fide ağırlığı ve çimlenme oranında azalmanın farklı nane türelerinden elde edilen uçucu yağlardan etkilenme seviyesi farklı çıkmazken, tek fide kuru ağırlığı ve çimlenme oranında azalmanın buğday türlerine ve uçucu yağ dozuna göre değiştiği ve uçucu yağ dozundaki artışla birlikte olumsuz etkinin de arttığı tespit edilmiştir. Saksı denemesi sonucunda da, benzer şekilde buğday türeleri ve uçucu yağ dozlarının yedi haftalık buğday kök uzunluğu ve tek fide kuru ağırlığı üzerine önemli etkilerinin olduğu uçucu yağ dozu artışıyla birlikte olumsuz etkinin de arttığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Allelopati, Uçucu Yağ, Buğday Türleri, Nane Türleri, Kök Uzunluğu, Çimlenme Oranı.

Abstract:
This study was carried out as a two seperate experiment with three replication "randomized plots-split plots-factorial" and "randomized plots-split plots" experimental designs in the laboratories of"Çanakkale Onsekiz Mart University, Faculty of Agriculture, for determinate to the effects of two mint species, Mentha spicata and Mentha piperita, on the "germination and seedling" development of different wheat species. The germination rate, root "length and seedling" dry weight investigated. The allelopathic effects on seed germination and seedling development "of diploid (Triticum monococcum), tetraploid (Triticum durum and Triticum dicoccum) and"hexaploid (Triticum aestivum"and Triticum spelta) wheat species were investigated in trials on Petri dishes in laboratory conditions of Mentha spicata and Mentha piperita essential oils. As a result of germination experiment; wheat germination rate loss and single seedling weight is not affected by essential oils obtained from different mint species while the single seedling dry weight and the germination rate loss was changed according to wheat species and essential oil dose and also negative effect increased as the paralel to increasing essential oil dose. In the pot trial, it was detected that wheat species and essential oil doses had significant effects on 7 week wheat root length and single seedling dry weight and negative effect was increased with increasing essential oil dose.
Keywords: Allelopathy, Essential Oils, Wheat Species, Mint Species, Root Length, Germination Rate