Karbon emisyonu ve uluslararası ticaret ilişkisi:Türkiye örneği
Carbon emissions and foreign trade relations: Turkey case
Yazar: SELÇUK LOĞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HARUN BAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Emisyon = Emission ; Endüstriyel üretim = Industrial production ; Endüstriyel ürün = Industrial product ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Ticaret = Trade ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Dünya popülasyonundaki hızlı artış, teknolojik gelişmelerin sanayileşmeye pozitif katkısı, kaynaklara olan talebi de arttırmıştır. Faktörlerin bu ihtiyaçların karşılanması esnasındaki aşırı ve de bilinçsiz kullanımı, insanoğlunu, geçmişten günümüze kadarki en ciddi problemlerinden biri olan iklim değişikliği problemiyle yüzleşmesine neden olmuştur. Her ne kadar doğal nedenlerle ilintili iklim değişmeleri yaşansa da, insanların kısıtlı doğal kaynaklara olan talebinin artması, iklim değişikliğine insan etkilerinin gözle görülür şekilde katkısı olduğunu özellikle de 19.yüzyılın ortalarıyla beraber kanıtlar niteliktedir. Nitekim, insanın tarih sahnesine çıkışından, Sanayi Devrimi'ne, Sanayi Devrimi'nden günümüze kadar süren dönemde, hem yeryüzünün büyük buzul dağları ve buzullarla kaplandığı ''buzul dönemi''ne hem de buzulların gerilediği buzullar arası dönemden, bugüne kadar ki döneme dek yaşamış doğal ve beşeri çevreye büyük ölçüde zarar verdiği görülmüştür.  
Küresel ısınma ve iklim değişikliği, atmosferdeki gaz bileşenlerinin yapısını değiştirmiş ve ülkelerin problemi küresel ölçekte değerlendirmeye götürmelerini sağlamıştır. Önce Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi (BMİDÇS), daha sonra Kyoto Protokolü ile birlikte ilk adımlar atılmış, son olarak da Paris Görüşmeleri ile bu süreç devam etmiştir. Ne var ki Amerika Birleşik Devletleri Paris İklim Görüşmeleri'nden de kendi çıkarlarına zarar vereceğini düşündükleri için çekileceklerini açıklamıştır. Anlaşmanın Çin ve Hindistan gibi ülkelere daha fazla taviz vermesi ve Amerika'nın refahını diğer ülkelere dağıtacağı düşüncesi ile bu tavrını açıklayan Amerika, aynı zamanda da Çin'in gelişen ekonomisi ve Avrupa Birliği üye ülkelerinin temiz çevre piyasasına yönelmesi sonucu avantaj elde edip, piyasadaki yerinden olmak istememesi ile de iklim görüşmelerine farklı bir boyut getirmiştir.
Ayrıca ülkelerin dış ticaretlerini yakından ilgilendiren milli sorumluluklar, ilgili ülkelere belirtililerek karbon emisyon seviyelerinde azaltım yapılması istenmiştir. Ülkelerin sanayileşme kalkınmalarını, ekonomik büyüme ve kalkınmalarını etkileyecek düzeyde olan ve uluslararası ticareti hem doğrudan hem de dolaylı bir şekilde etkide bulunan bu evrensel düzenlemeler, pratikteki evrensel işbirliğini zorlaştırmıştır.
Çalışma giriş ve sonuç bölümleri ile birlikte altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, problemin konusu ve amacı, yöntemi ve planından oluşan girişten oluşmaktadır. İkinci bölümde ise küresel iklim değişikliği ve sera etkisi ile küresel iklim değişikliğinin geçmişten günümüze gösterdiği tarihsel değişiklikler ve sera etkisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde küresel iklim değişikliği konusunda atılan uluslararası adımlar incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Amerika, Çin, Avrupa Birliği ve Türkiye'nin iklim değişikliği konusuna yaklaşımlarına değinilmiş aynı zamanda iklim değişikliğinin ekonomik değişkenlere olan etkisinden bahsedilmiştir. Beşinci bölümde öncelikle, literatür araştırması ve ekonometrik metodoloji ile başlanırken, karbon emisyonu ve uluslararası ticaret ilişkisini OECD ülkeleri için dinamik panel veri analizi kullanılarak test edilmesi yer almaktadır. Beşinci bölümün bir diğer yarısında ise karbon emisyonu ve dış ticaret ilişkisinin , Türkiye için örneği sunulmaktadır. Son olarak altıncı bölümde ise ampirik sonuçlar değerlendirilmektedir.
 Bu kapsamda karbon emisyonları ve uluslararası ticaret ilişkisinin arasındaki ilişkiyi incelemek, çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. İlk önce dinamik panel veri yöntemi ve GMM kullanılarak 33 OECD ülkesi için 2000-2013 yılları arası verileriyle karbon emisyonu ve uluslararası ticaret ile ilişkisi incelenmiştir. Uygulama sonucunda ithalat değişkeni ve karbon emisyonu arasındaki ilişki pozitif ve anlamlı çıkarken, ihracat ile karbon emisyonu arasındaki ilişki negatif ve de anlamlı çıkmıştır. Daha sonrasında Türkiye için karbon emisyonu ve uluslararası ticaret ilişkisinin uzun dönemli varlığını ARDL yaklaşımı ile tespit edilmek amaçlanmıştır. ARDL içinse Türkiye'nin 1960 ile 2013 yılları arasındaki karbon emisyonu, ithalat, ihracat ve ağır sanayi ürünleri değişkenleri kullanılarak ilişki incelenmiştir. Çıkan %1 ile %5 arasındaki F değeri sonucu ise, Türkiye'nin protokol yükümlülüklerinin az olması ve geç kabul edilmesi sebebiyle ticaret değişkenleri ve karbon emisyonu arasındaki ilişkiye dönük kesin bir şey söylenemeyeceğini göstermekdir.
Anahtar kelimeler: Karbon Emisyonu, Uluslararası Ticaret, GMM, ARDL

Abstract:
The rapid increase in the world population and the tecnological developments' positive contribution to industrialization has increased demand for resources. The excessive and unconscious use of the factors to meet these needs has confronted mankind with the pronlem of climate change which is the of the most serious problems of the past. Global warming and climate change have changed the structure of gas components in the atmosphere and have allowed countries to take the problem to the global perspective. First the United Nations Framework Convention on Climate Change, then the Kyoto Protocol, took the first steps, and finally the Paris Negotiations continued. However, the United States has announced that they will withdraw from the Climate Talks in Paris because they think they will harm their interests. The United States, explaining this attitude with the concession more concessions to countires such as China and India and the ideo of distributing American prosperity to other countries, also concluded that China's developing economy and European Union member countries',  has also brought a different dimension to climate negotiations. Although there are climate changes related to natural causes, it is evident that people's increased demand for limited natural resources is a visible contribution of  human influences to climate change, especially in the mid-19th century. Indeed, from the beginning of the human history to the Industrial Revolution, from the Industrial Revolution to the present day, the Earth has lived through the glacial period, which is covered by the great glacial mountains and glaciers also these periods are effected by human activity.
The national responsibilities closely related to the foreing trade of the countries, have been requested to be reduced to carbon emission levels by stating the relevant countries. These universal arrangements, which are influential in the industrialization developments of countries, economic growth and development and which directly and indirectly affect international trade, have made it difficult for universal co-operation in practice.
It consists of six chapters with introduction and concluison sections in the study. The first part consists of the introduction of the subject and the purpose, method and plan of the problem. In the second part, global climate change and greenhouse effect and historical changes and global warming effect of global climate change are discussed. In the third chapter, the international steps taken in relation to global climate change have been examined. In the fourth chapter, the approaches of the United States, China, European Union and Turkey to climate change are mentioned and the effects of climage change on economic variables are metioned.. The fifth chapters begins with the literature review and econometric methodology, starting with carbon emissions and  international trade relations using dynamic panel data analysis for OECD countries. In the second half, carbon emissions and trade relations are made for Turkey. Finally, in the sixth chapter, empirical results are evaluated.
In this context, the study of the relationship between carbon emissions and international trade relations has been the aim of the study. Using the dynmaic paned data method and GMM, the relationship between carbon emissions and international trade was examined for 33 OECD countries between 2000-2013. As a result of the application, the relationship between import variable and carbon emission is positive and meaningful,while the relation between export and carbon emissions is negative and meanigful. After that, it was aimed to determine the long-term existence of carbon emissions and international trade relations for Turkey by using the ARDL approach. For the ARDL, the relationship between Turkey's 1960 and 2013 carbon emissions, mports, exports and heavy industrial product varieties has examined. The outcome  gives us a percantage which is %1 to %5 for the result tells that Turkey wont be able to say anything definite about the relationship between the variables of trade and and carbon emissions because protocol obligations are low amd are accepted late.
Keywords: Carbon Emissions, International Trade, GMM. ARDL