Ortaöğretim öğrencilerinin spor yapma düzeylerinin yeme farkındalık düzeyleri ve yeme bozukluğu sıklığı üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of secondary school students' levels of sports on eating awareness levels  and eating disorder frequency
Yazar: HATİCE BÖLÜKBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. BERKAN BOZDAĞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma ortaöğretim öğrencilerinin spor yapma düzeylerinin yeme farkındalık düzeyleri ve yeme bozukluğu sıklığı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda araştırma ilişkisel tarama modeli niteliğindedir. Araştırmanın evrenini Yozgat merkezde bulunan ortaöğretim okulları oluştururken, örneklem grununu 2022-2023 eğitim öğretim yılında ortaöğretimde okuyan kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle belirlenen 243 kadın ve 151 erkek olmak üzere toplam 394 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra Stein ve arkadaşları (1986) tarafından derlenip uyarlanan "Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ)'', Framson ve arkadaşları (2009) tarafından uyarlanıp derlenen "Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30)'' kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin Hollanda Yeme Davranışı düzeyleri ile Yeme Farkındalığı ölçeğinin boyutları arasında birbiri ile pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır. Cinsiyet değişkenine göre DEBQ ölçeğinin duygusal yeme ve kısıtlayıcı yeme alt boyutlarında, YFÖ'nin yeme kontrolü ve farkındalık alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaş değişkeni bakımından Hollanda yeme davranışı anketi alt boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak spor yapma düzeyi ortaöğretim düzeyinde beslenme bozuklukları sıklığı ve yeme farkındalık düzeylerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Spor, Beslenme, Yeme bozukluğu

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of sport participation levels of secondary school students on their eating awareness levels and eating disorder frequency. Within this context, the research is a relational survey model. While the population of the study consists of secondary schools in the city center of Yozgat, the sample group consists of a total of 394 students (243 female and 151 male) who were determined by the convenience sampling method, studying in secondary education in the 2022-2023 academic year. In addition to the Personal Information Form, the "Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ)" compiled and adapted by Stein et al. (1986) and the "Eating Awareness Scale (EAS-30)" adapted and compiled by Framson et al. (2009) were used as data collection tools. As a result of the study, it was found that there was a significant positive correlation between the Dutch Eating Behavior levels of the students and the dimensions of the Eating Awareness scale. A significant difference was found in the emotional eating and restrictive eating sub-dimensions of the DEBQ scale, and in the eating control and mindfulness sub-dimensions of the EFQ according to the gender variable. No significant difference was found in the sub-dimensions of the Dutch eating behavior questionnaire in terms of age, though. As a result, it was concluded that the level of doing sports affects the frequency of eating disorders and eating awareness levels at the secondary education level.

Keywords: Sport, Nutrition, Eating Disorder