Ruhsal bozukluğu olmayan yetişkinlerde fonksiyonel olmayan tutumlar ile stresle başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin sosyodemografik verilerle incelenmesi
Sociodemographic analysis of the relationship between non-functional attitudes and coping with stress in adults without mental disorder
Yazar: MEVLÜT ÖZDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM ZEYNEP METİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Fonksiyonel olmayan tutum = Dysfunctional attitude ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Ruhsal semptomlar = Mental symptoms ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Araştırma kapsamında ruhsal bozukluğu olmayan yetişkinlerde fonksiyonel olmayan tutumların stresle başa çıkma tutumları üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve sosyodemografik verilerle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Antalya'da ikamet eden 18-65 yaş aralığındaki tanısı koyulmuş herhangi bir psikiyatrik rahatsızlığı olmayan 138 kadın ve 138 erkek olmak üzere toplam 276 yetişkine Sosyodemografik Bilgi Formu ile birlikte Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 23.00 ile analiz edilmiş olup veri analizinde betimleyici istatistikler ile birlikte korelasyon, regresyon, t-test ve ANOVA kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığı ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.

Araştırmadan elde edilen bulgulara göre fonksiyonel olmayan tutum faktörleri olan mükemmeliyetçilik ve bağımlılık problem odaklı başa çıkmayı azaltırken; duygu odaklı ve işlevsel olmayan başa çıkma tutumlarını artırmaktadır (p<0,05). Demografik değişkenler açısından yapılan analiz sonuçlarına göre fonksiyonel olmayan tutum faktörlerinden bağımlılık (0,024) ile birlikte problem odaklı başa çıkma (p=0,000) erkeklerde, işlevsel olmayan başa çıkma (p=0,000) ise kadınlarda daha yüksektir. Problem odaklı başa çıkma 25 yaş ve altı grupta diğer yaş gruplarından daha düşüktür (p=0,000). Fonksiyonel olmayan tutumlar ile birlikte problem odaklı başa çıkma evli ve çocuk sahibi katılımcılarda daha yüksek iken, işlevsel olmayan başa çıkma daha düşüktür (p<0,05). Problem odaklı başa çıkma (p=0,000) ve duygu odaklı başa çıkma (p=0,002) ilköğretim mezunlarında daha yüksektir. Çalışan katılımcıların problem odaklı başa çıkma düzeyleri çalışmayanlardan daha yüksek iken (p=0,000), işlevsel olmayan başa çıkmaları daha düşüktür (p=0,002). Bununla birlikte düşük gelire sahip katılımcıların problem odaklı başa çıkma (p=0,000) ve işlevsel olmayan başa çıkma (p=0,001) düzeyleri daha yüksektir.

Abstract:
The aim of the study was to determine the effect of dysfunctional attitudes on coping with stress in adults without mental disorders and to examine them with sociodemographic data. For this purpose, 276 adults (138 females and 138 males) with no psychiatric disorder diagnosed in the 18-65 age group living in Antalya were administered the Sociodemographic Information Form and Non-Functional Attitudes Scale and Coping Attitudes Assessment Scale.The data were analyzed with SPSS 23.00 and descriptive statistics, correlation, regression, t-test and ANOVA were used in the data analysis. The findings were evaluated at 95% confidence interval and 5% significance level.

According to the findings of the study, perfectionism and addiction, which are dysfunctional attitude factors, reduce problem-focused coping while increase emotion-oriented and dysfunctional coping attitudes (p<0,05). According to the results of the analysis in terms of demographic variables, problem-oriented coping (p=0,024) and dependence (p=0,000) as dysfunctional attitude factors is higher in males while dysfunctional coping (p=0,000) is higher in females. Problem-oriented coping was lower in the 25-year-old and younger groups than in other age groups (p=0,000). Problem-oriented coping with dysfunctional attitudes was higher in married and having children, whereas dysfunctional coping was lower (p<0,05). Problem-oriented coping (p=0,000) and emotion-oriented coping (0,002) are higher among primary school graduates. While the problem-focused coping levels of the working participants were higher than those not working (p=0,000), the non-functional coping was lower (p=0,002). However, low-income participants had higher levels of problem-focused coping (p=0,000) and dysfunctional coping (p=0,001).