Yozgat ili hayvansal atık kaynaklı biyogaz potansiyelinin belirlenmesi
Determination of biogas potentialfrom animal waste in Yozgat province
Yazar: ENES MERMERKAYA
Danışman: PROF. DR. GAZANFER ERGÜNEŞ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyogaz = Biogas ; Fosil yakıtlar = Fossil fuels ; Hayvansal atıklar = Animal wastes ; Yozgat = Yozgat

Özet:
Dünyada enerji arzında büyük bir paya sahip olan fosil yakıtlar birçok çevre sorununa,  özellikle hava kirliliği ve küresel ısınmaya neden olmaktadır. Bu nedenle, fosil enerji kaynaklarının hızla tükenmesi ve fiyatlarda görülen dalgalanmalar, dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarına doğru yönelmeye neden olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarından birisi olan biyogaz üretiminde organik atıkların kullanılıyor olması hem atıkların tarımsal değerlerinin artırılması, hem de atıklardan enerji kazanılması bakımından önemlidir. Biyogaz üretiminde kullanılan organik atıkların başında hayvansal atıklar gelmektedir. Bu çalışmada, Yozgat ilinde hayvansal atıklardan elde edilebilecek biyogaz potansiyelinin belirlenmiştir. Araştırma verileri, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan elde edilmiştir. Yozgat ilinde 2021 yılında toplam 242 653 adet büyükbaş, 456 097 adet küçükbaş ve 630 725 adet kanatlı hayvan varlığı bulunmaktadır. Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanlardan yıllık yaklaşık 2,83 milyon ton yaş atık elde edilmektedir. Bu atıklar işletmeler için büyük sorun teşkil etmektedir. Atıkların değerlendirilmesinin en iyi yolu biyogaz üretimidir. 2021 yılı verileri kullanılarak yapılan çalışmada, hayvansal atıklardan üretilebilecek biyogaz miktarı yaklaşık 40,7 milyon m3 olarak hesaplanmıştır. Yozgat ilinde Akdağmadeni, Merkez ve Sorgun ilçeleri, 6,06,  5,86 ve 5,13 milyon m3 ile diğer ilçeler arasında en yüksek potansiyele sahiptir. Yozgat ilinde yılda üretilen biyogazın enerji eşdeğeri 924 155 GJ ve 22 073 TEP olarak, biyogazdan elde edilebilecek elektrik enerjisi değeri ise 102 683 MWh  olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Fossil fuels, that have a large domain in the field of energy in the world, cause current environmental problems specially air pollution and global warming. For this reason, the rapid depletion of fossil energy sources and the fluctuations in prices have led to a shift towards renewable energy sources in the world. Biogas is a renewable energy resource. Since organic wastes are used in biogas production, biogas offers a significant way of elimination of wastes and a source of energy. Animal wastes are the primary source of biogas. In this study, it is aimed to determine the biogas potential of Yozgat province from animal wastes. The data were provided by TUIK (Turkish Statistical Institute) and Ministry of Agriculture and Forestry in the study. In Yozgat Province, where is breeding 242 653 cattle, 456 097 sheep and 630 725 poultry in 2021. Annualy, 2,83 million tons wet animal waste are obtained in Yozgat where is breeding cattle, sheep and poultry. These wastes are a big proglem for farms. Biogas production is one of the best methods for the evaluation of waste. In the study conducted with the data of 2021, The amount of biogas that can be produced from animal wastes is calculated as 40,7 million m3/year. Akdağmadeni, Yozgat Central and Sorgun districts have the highest potential among other districts with 6,06, 5,86 and 5,13 million m3  in Yozgat province. The energy equivalent of the biogas produced annually in Yozgat is 924 155 GJ and 22.073 TEP. The electrical energy value that can be obtained from biogas is calculated as 102 683 MWh.