Uluslararası katı atık ticaretinin politik ekolojisi: Aliağa Gemi Söküm İşletmeleri örneği
The political ecology of international solid waste trade: The case of Aliaga Ship Dismantling Enterprises
Yazar: NAZLICAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN AYKAÇ YANARDAĞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma katı atık ticaretinde gelişmiş merkez ülkeler ile gelişmekte olan çevre, yarı-çevre ülkeler arasındaki ilişkiyi, gemi söküm sektörü ve Türkiye'deki Aliağa Gemi Söküm İşletmelerinin rolüne odaklanarak incelemektedir. Çalışma, bu ülkeler arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkileri, tarihsel ve süregelen etkileşimleri de dahil olmak üzere incelemek için teorik çerçeve olarak Dünya Sistemleri Analizi'ni kullanmaktadır. Tez, ekolojik düşüncenin tarihsel arka planını, uluslararası katı atık ticaretindeki temel kavramları ve Aliağa Gemi Söküm İşletmeleri'nin vaka analizini kapsayan üç bölümden oluşmaktadır. Araştırma hem ikincil kaynaklara hem de işçiler, akademisyenler, hukukçular, halk sağlığı uzmanları, aktivistler, asbest uzmanları, sendikacılar, gazeteciler ve bu alanda çalışan diğer kişiler dahil olmak üzere uzmanlarla yapılan görüşmelere dayanmaktadır. Çalışma, Aliağa Gemi Söküm İşletmelerinin kent ekolojisi, işçi sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkilerini ve toplumsal muhalefetin siyasi sonuçlarını değerlendirmektedir. Tez, Sao-Paulo gemisi üzerinden Aliağa'daki ekolojik mücadelenin birleşme sürecinin analiziyle son bulmakta ve dünya sisteminin merkez-çevre yapısı içinde atık ticaretinin rolünü anlamanın önemini vurgulamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Katı Atık, Uluslararası Ticaret, Politik Ekoloji, Atık Emperyalizmi

Abstract:
This study examines the relationships between developed central countries and developing peripheral and semi-peripheral countries in the solid waste trade, focusing on the shipbreaking sector and the role of Aliağa Shipbreaking Enterprises in Turkey. The study uses world-systems analysis as a theoretical framework to examine these countries' political and economic relationships, including their historical and current interactions. The thesis consists of three chapters that cover the historical background of ecological thinking, critical concepts in international solid waste trade, and a case study of the Aliağa Ship Dismantling Enterprises. The study draws on secondary sources and interviews with experts, including workers, academics, lawyers, public health experts, activists, asbestos experts, trade unionists, journalists, and others working in this field. The study assesses the impact of the Aliağa Ship Dismantling Enterprises on urban ecology, worker health and safety, and the political consequences of social resistance. The thesis concludes with an analysis of the unification process of the ecological struggle in Aliağa through the Sao Paulo Ship, emphasizing the importance of understanding the role of the waste trade within the center-periphery structure of the world system.

Keywords: Solid Waste, International Trade, Political Ecology, Waste Imperialism