M.Ö. birinci bin yılda Anadolu'da kölelik ve köle ticareti
Slavery and slave trade in Anatolia during the first millenium B.C.
Yazar: AYDIN GACAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH YAVUZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anadolu uygarlıkları = Anatolian civilizations ; Eski Anadolu medeniyetleri = Old Anatolian civilizations ; Ionia-kent devletleri = Ionia-city governments ; Karia bölgesi = Caria region ; Kölelik = Slavery ; M.Ö. 1000 = B. C. 1000 ; Mysia bölgesi = Mysia region

Özet:
Anadolu'nun batı kıyılarında yer alan Karia, Ionia ve Mysia bölgeleri, M.Ö. I. bin yılda Anadolu'da süregelen köleliğin ve köle ticaretinin gerek coğrafya gerekse toplum özellikleri açısından incelenmesi gereken önemli bölgeleridir. M.Ö. I. bin yıldan itibaren göç dalgalarıyla Batı Anadolu kıyılarına gelenler yerleşim yerlerini kurduktan sonra yerli topluluklarla ilişkiler kurmaya başlamıştır. Bu ilişkiler kimi zaman yerli halkların boyunduruk altına alınıp tarım işlerinde kullanılmasıyla devam etmiştir. 
Yayılım çağıyla birlikte Akdeniz ve Karadeniz'in pek çok yerinde koloniler kuran Batı Anadolu Yunanlıları, bu zamandan itibaren üretimde para karşılığında aldıkları köleleri kullanmaya başlamışlardır. Büyük köle pazarları kurulmuş, tüm iş gücü ve üretim kölelerin üzerine yüklenmiş, tüm görkemli eserler bu kölelerin kullanılmasıyla inşa edilmiştir. 
Pers hâkimiyeti döneminde Anadolu'da yeni bir yapısal örgütlenme kurulmuştur. Bir tür feodal örgütlenme biçimi olan bu sistemde Pers kökenli yöneticiler için malikâneler inşa edilerek içinde çok sayıda köle istihdam edilmiştir. İskender'in Pers hâkimiyetine son vermesinden sonra Anadolu'da Persler'den kalan sistem değiştirilmemiş, Oiketai denilen mülki kölelerin yanında Laoi denilen yarı köle topluluklar da üretime devam etmiştir. Bu dönemde korsanların denizlerdeki hakimiyeti köle ticaretinin önemli bir kaynağını oluşturmaktadır. Buna koşut olarak Batı Anadolu kentleri vatandaşların kaçırılması ihtimaline karşı dönemin en önemli köle pazarlarıyla anlaşmalar yapmıştır. 
Roma döneminde ise Roma'dan gönderilen vergi memurları çok sayıda Batı Anadolu insanını borçları yüzünden köleliğe mahkûm etmiş ve Anadolu'daki insan kaynakları Romalı tüccarların kısa vadede çok kar yaptıkları bir yatırım aracı haline gelmiştir. Milattan sonraki dönemlerde Anadolu'da kölelik önemini yitirirken çok sayıda özgür işçi dernekleri ortaya çıkmıştır.



Anahtar Kelimeler: Köle, Kölelik, Köle Ticareti, Anadolu'da kölelik, Karialı köleler, Ionialı köleler, Mysialı köleler.

Abstract:
The regions of Caria, Ionia and Mysia located on the western coast of Anatolia are important regions that are significant for the study of geographical and social characteristics of slavery and slave trade which had been ongoing in Anatolia during the 1st Millenium BC. Starting approximately from 1000 BC, settlers came to the western Anatolian coasts in migration waves and they started contacting with the local peoples after establishing new settlements. These relationships continued sometimes with the enslavement of the local population who were used in agricultural labor.
Starting from the age of expansion, the Western Anatolian Greeks, who had established colonies in many parts of the Mediterrenean and the Black Sea, started using slaves purchased with coins in production. Large slave markets were established, entire workforce and production were put on the slaves and all of the magnificent monuments were constructed by the usage of these slaves.
A new structural organization was established in Anatolia during the period of Persian rule. As a kind of feudal organization, large estates were constructed for Persian administrators in this system and many slaves were employed in them. Following the destruction of Persian rule by Alexander the Great, the system in Anatolia left by the Persians was not subjected to change as semi-slave communities called Laoi continued production alongside with estate slaves called Oiketai. The dominance of pirates in the seas during this period constituted a significant source of slave trade. Being in parallel with this situation, Western Anatolian cities made agreements with the important slave markets of the period for the possibility of the abduction of their own citizens.
During the Roman period, taxmen sent from Rome convicted many Western Anatolians for their depts and Anatolia became an investment tool used by Roman merchants for making big profits in short terms. During the later periods of the Roman Empire, slavery lost its importance in Anatolia and many free labor organizations emerged.




Keywords: Slave, Slavery, Slave Trade, Slavery in Anatolia, Carian Slaves, Ionian Slaves, Mysian Slaves.