Perakende sektöründe yeşil lojistik kriterlerine göre AHP ve VIKOR yöntemleri ile tedarikçi seçimi
Supplier selection according to green logistics criteria in retail industry with AHP and VIKOR methods
Yazar: CANSU KAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MİMAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: AHP =   ; Tedarikçi değerlendirme = Supplier evaluation ; Tersine lojistik = Reverse logistics ; VIKOR yöntemi = VIKOR method ; Yeşil lojistik = Green logistic

Özet:
Çağımızda firmaların maliyet kalemlerini azaltarak maliyetlerini, kazançlarını arttırma hedefleri kadar tabiata dost yeşil faaliyet çalışmaları yapmaları da firmaların çevre bilinci ve alıcı tercihleri bakımından vazgeçilemeyecek amaçlardan bir tanesini meydana getirmektedir. Tabiattaki iklim kaynaklı farklılaşmalar ve dünyadaki kısıtlı doğal kaynaklar yeşil lojistik faaliyetlerinin değerini artırmaktadır. İşletmelerin ise geleceğe yönelik planlarını gerçekleştirebilmek adına yapacakları çalışmalarında tedarikçi değerlendirmeleri ve seçmeleri büyük önem taşımaktadır. Tedarik zinciri yönetiminde yer alan tedarikçi seçimi işletmelere avantaj sağlamaktadır. Son zamanlarda işletmelerin çevreye olan duyarlılığının artması ile birlikte yeni rekabet aracı olan yeşil ilke ve stratejiler ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda şirketler yeşil uygulamalar sayesinde verimlilik ve kârlılık oranlarını büyük oranda arttırmışlardır. Bunun neticesinde de tedarik zinciri aşamalarında ortaya çıkan olumsuz etkileri de minimize etmektedirler. Bu çalışma ile perakende satış yapmakta olan bir firmanın çevreye duyarlılık gösteren tedarikçi firmaları tercih edilmeye çalışılmıştır.Bu seçiminde öncelikle dikkate alınması gereken kıstaslar saptanmıştır. Sonrasında ise Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden bir tanesi olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile bu kıstasların ağırlıkları bulunmuş ve neticesinde de bu ağırlıklar Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje (VIKOR) yöntemi ile bu perakende firması için tedarikçiler belirlenmiştir.

Abstract:
In our age, one of the indispensable goals between environmental awareness and buyer preferences emerges, as well as the trend of expense items, increasing their earnings, and doing nature-friendly green activities. Climate-related differences in nature and limited natural resources increase the value of green logistics return. On the other hand, the service evaluations and selections that the enterprises will make in order to realize their future plans are of great importance. It provides an advantage to supplier selection businesses involved in supply chain management. Recently, green principles and strategies, which are new competitive tools, have emerged with the experiences of measurement covering accommodation. In this direction, their expenditures have greatly increased their productivity and profitability rates thanks to green practices. On top of that, it also minimizes the negative effects caused by the emergence of the supply chain. In this study, the supplier companies that show the distribution of a company engaged in retail sales have been tried to be preferred. In order to deal with this, the criteria that need to be taken must be taken first. Then, with the Analytical Hierarchy Process (AHP), which is one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, the weight limits and wear of these criteria are also used for these gaskets with the Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje (VIKOR) method.