İbrahim Temo'nun hayatı, faaliyetleri ve fikirleri
Life, activities and ideas of İbrahim Temo
Yazar: ENTELA MUÇO
Danışman: PROF. DR. ALİ ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Muhalefet = Opposition ; Muhalefet hareketleri = Opposition movements ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyaset = Politics ; Temo, İbrahim = Temo, İbrahim ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
XIX. yy'ın ikinci yarısı ve XX. yy'ın ilk on yılı, Osmanlı Devleti'nin iç siyasi hayatında, Osmanlı muhalefetinin gelişmesi ve siyasal sınıfın olgunlaşması dönemini temsil etmektedir. Osmanlı aydınları ve gençliğin Sultan II. Abdülhamit yönetimine karşı yürüttüğü muhalefet siyasi bir şekil almaya başlamıştı. Aynı zamanda bu muhalefet bilinçli bir şekilde gelişiyordu. İttihat ve Terakki Cemiyetinin kuruluşu Osmanlı Devleti'ndeki bu muhalefet hareketinin kurumsallaştırılmasını temsil etmektedir. Bu hareket, başında güçlü olmamasına rağmen zamanla önemli bir muhalefet gücüne dönüştü.Cemiyet, devletin iç siyasi temellerini sarsmayı ve Sultan Abdülhamit tarafından 23 Temmuz 1908'de II Meşrutiyetin ilan edilmesini sağlamayı başardı. İttihat ve Terakki hareketi Türk ulusal hareketinin konsolidasyonu ve Hilafet sisteminden ayrılması için temel oldu. Osmanlı Devleti'nde gençlik ve aydınlar yeni bir rejim kurmanın mücadelesinde geniş kitlelerin eğitim ve kültür düzeyini yükseltmenin önemini anladılar.Gençliğin sloganı 1789 yılı Fransız Devrimi idealleri "Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik"ti. Bu slogan zamanla tüm Osmanlı vatandaşlarının sloganı oldu. Burada İttihat ve Terakki Cemiyetinin kurucusu İbrahim Temo'nun rolü kuramcı ve İttihat ve Terakki'nin hareketinin organizatörü olarak ortaya çıktı. O, vatandaşların özgürlük mücadelesine sadece sosyal alanda değil siyasal alanda da hayatını adamıştı. İbrahim Temo, Arnavut topraklarında İttihat ve Terakki hareketi organizasyonunda özveri ile mücadele etti. O İttihat ve Terakki hareketini ve Arnavut milli hareketini bir araya getirmeyi amaçladı. Dr. İbrahim Temo, Abdülhamit rejimine karşı muhalefet hareketinin amacı ile milli hareketin amacına, (eski osmanlı idaresinden kurtulmak ve Arnavut topraklarının siyasi bağımsızlına kazanması) uygun olmaya çalıştı. Çalışmamız İttihat ve Terakki Cemiyetinin ve Arnavut Ulusal Rönesansının saiyasetçisi, kurucusu Dr. İbrahim Temo'nun siyasi-sosyal faaliyeti üzerine dayandırılmıştır.

Abstract:
In the internal political developments of the Ottoman state, the period during second half of XIX century and the first decade of XX century represents the period of increased political maturity of the ottoman opposition forces in general and especially of the political class. The Ottoman entelectuel people and the youth started to become politically aware about their approach they should take towards the government of Sultan Abdylhamiti the IInd. Through the estalishment of the Association on Union and Prosperity `İttihad ve Terakki Cemiyeti? there was institutionalised the youth opposition movement in the Ottoman State during the period between XIX-XX centuries.This movement which was initially not well consolidated was turned into an important opposition force. It managed to shake the foundations of the internal state politics and to adopt the IInd Constitution on 23 July 1908 by Sulltan Abdylhamiti.The movement on Union and Prosperity was the bases of consolidation of the national Turkish movement for independence from the Kalifati system. The youth and intelligient people in the ottoman state understood the imporance of increasing the education and cultural level of wide mass of population towards the fight for establishment of a new regime.The ideas of French revolution of 1789 `Freedom, Equality and Prosperity? became the slogan of the Ottoman citizens and mostly of youth.In this moment there was exposed the role of Ibrahim Temo, the founder of the Association, as the ideolog and organisor of the movement `Union and Prosperity?. He deserved his life to the war on political and social liberty of citizens. Ibrahim Temo fighted with a lot of dedication for the organisation of Union and prosperity in the Albanian territories as well. He aimed at coordinating the National Albanian movement with the movement on Union and Prosperity. Ibrahim Temo worked to adjust the goal of the oposition movement against Abdylhamiti regime to the goal of the Albanian national movement for freedom from the old ottoman administration and for the political freedom of Albanian territories from the Ottoman state.This study is focused on the political and social activity of the politician who was the founder, the ideologist and politicaion of the Association `Union and Prosperity? and of the Albanian National Renaissance.