Ramazan orucu uygulayan sağlıklı erişkinlerde serum klotho ve fibroblast büyüme faktörü-23 seviyesindeki değişimin değerlendirilmesi
Evaluation of changes in serum klotho and fibroblast growth factor-23 levels in healthy adults practicing ramadan fasting
Yazar: AHMET SERDAR DEMİR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BALDANE
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı Ramazan orucu uygulayanlarda, orucun başlangıç ve 1. aydaki Klotho ve FGF-23 düzeyi, bioimpedans cihaz ile elde edilen vücut analizleri (BKİ, kilo, yağ kütlesi, kas kütlesi, yağsız kütle vs.), tansiyon ölçümleri, laboratuvar ölçümlerindeki (hemogram, biyokimya, hormon, elisa vs.) değişimin değerlendirilmesi üzerinedir.
Yöntem: Çalışmamıza Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniğinde Ramazan orucu uygulayan sağlıklı gönüllüler arasında yapıldı. Çalışmaya 27 sağlıklı gönüllü birey dahil edildi. Çalışmaya 18-40 yaş arası, BKİ 18.5-30 kg/m2 arası, 1 aylık Ramazan orucu tutan ve gönüllü olur formunu imzalayan sağlıklı gönüllü bireyler dahil edilmiştir. 18 yaş altı ve 40 yaş üzeri hastalar, kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullanımı olanlar, BKİ <18.5 kg/m2 ve >30 kg/m2 olanlar, gebe olanlar, malignitesi olan hastalar, aktif enfeksiyonu olanlar çalışmaya dâhil edilmedi. Hastaların çalışma başlangıcında ve 1. ayında yaş, cinsiyet, boy, kilo, BKİ, tansiyon değerleri, bioimpedans cihaz ile elde edilen vücut analizleri kaydedildi. Vücut analizinde boy, kilo, BKİ, yağsız kütle, kas kütlesi, yağ kütlesi, hücre içi ve dışı sıvı bakıldı. Laboratuvar tetkiki olarak başlangıç ve 1. ayda hemogram, kreatinin, üre, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, glukoz, albümin, total protein, ALT, AST, direkt biluribin, ALP, GGT, HDL, LDL, total kolesterol, trigliserid, HbA1c, insülin, C-peptit, TSH, serbest T3, serbest T4, GH, IGF-1 serum Klotho düzeyi ve serum FGF-23 düzeyi çalışıldı. 
Bulgular: Çalışmamıza katılanların 8'i (%29.6) kadın, 19'u (%70.4) erkek idi. Katılımcılar; 24 ve 39 yaş arasında olup yaş ortalamaları 29.63±3.52 olarak hesaplanmıştır. BKİ ortalamaları ise 24.78±3.46 kg/m2 olarak bulunmuştur. Başlangıç ve 1. ayda ölçülen kilo, BKİ, yağsız kütle, kas kütlesi, yağ kütlesi, hücre içi sıvı, hücre dışı sıvı anlamlı olarak azalmıştır. Laboratuvar ölçümlerinde ise FGF-23 düzeyi anlamlı bir şekilde 1. ayda başlangıca göre artarken Klotho düzeyi ise yükselmesine rağmen bu artış anlamlı değildi. IGF-1 düzeyi 1. ay sonunda anlamlı şekilde azalmıştır. Tansiyon ölçümlerinde ise ilk ve ikinci ölçümler arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Katılımcılarda Klotho ve FGF-23 değerlerinin değişim yüzdesi laboratuvar değerlerinin değişim yüzdeleri arasındaki ilişki incelendiğinde FGF-23 ile diğer laboratuvar değerleri arasında ilişki saptanmazken Klotho değişim yüzdesi ile yağ kütlesi değişim yüzdesi arasında negatif korelasyon gösteren anlamlı bulgu elde edilmiştir. Başlangıç ve 1. ayda ölçülen Klotho ve FGF-23 düzeyleri ölçümlerinin değişimleri incelendiğinde, moleküllerde oluşan değişimler arasında istatistiksel olarak pozitif yönde orta-yüksek düzeyde anlamlı korelasyon tespit edilmiştir. Katılımcılar kilo değişimlerine göre kilo verenler ve veremeyenler şeklinde iki grup olarak ayrıldığında Klotho ve FGF-23 değerlerindeki değişim ile kilo kaybı arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Yağ kütlesi değişimine göre yağ kütlesi artanlar ve azalanlar şeklinde incelendiğinde yağ kütlesi değişimi ile Klotho düzeyi değişimi arasında anlamlı bir fark saptanmazken, FGF-23 düzeylerinin değişimi arasındaki ilişki açısından anlamlı bir fark gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamız Ramazan orucu uygulayanlarda, orucun başlangıç ve 1. aydaki Klotho ve FGF-23 düzeyi, bioimpedans cihaz ile elde edilen vücut analizleri, tansiyon ölçümleri, laboratuvar ölçümlerindeki değişimin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın sonunda bir aralıklı oruç tipi sayılan Ramazan orucunun kilo vermeye, vücut kompozisyonun daha sağlıklı hale gelmesine yardımcı olduğu sonucuna varıldı. Klotho ve FGF-23 düzeyleri birbiri ile pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterdi. FGF-23 düzeyi anlamlı bir şekilde 1. ayda başlangıca göre artarken Klotho düzeyi ise yükselmesine rağmen anlamlı olarak bulunmadı ancak anlamlılık sınırına yakın idi. Bu sonuçlar ışığında Klotho ve FGF-23 düzeylerinin Ramazan orucu ile değiştiği ancak daha sağlıklı sonuçlar elde etmek için daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Klotho, FGF-23, Aralıklı Oruç, Ramazan Orucu

Abstract:
Objective: The aim of our study is to evaluate the changes in serum Klotho and FGF-23 levels, body composition analysis obtained with a bioimpedance device (BMI, weight, fat mass, muscle mass, lean mass, etc.), blood pressure measurements, and changes in laboratory measurements (hemogram, biochemistry, hormones, ELISA, etc.) at the beginning and the first month of Ramadan fasting.
Methods: Our study was conducted among healthy volunteers who were fasting during Ramadan in the Department of Endocrinology and Metabolic Diseases Outpatient Clinic. A total of 27 healthy volunteers were included in the study. Healthy volunteers aged between 18-40 years, with a BMI between 18.5-30 kg/m2, fasting for one month during Ramadan, and signing the voluntary consent form were included in the study. Patients under 18 years of age and over 40 years of age, those with chronic diseases, regular medication use, BMI <18.5 kg/m2 and >30 kg/m2, pregnant individuals, patients with malignancy, and those with active infections were not included in the study. At the beginning and at the end of the first month of the study, age, gender, height, weight, BMI, blood pressure values, and body composition analysis obtained with a bioimpedance device were recorded. In body analysis, height, weight, BMI, lean mass, muscle mass, fat mass, intracellular, and extracellular fluid were examined. Laboratory tests including hemogram, creatinine, urea, sodium, potassium, calcium, phosphorus, glucose, albumin, total protein, ALT, AST, direct bilirubin, ALP, GGT, HDL, LDL, total cholesterol, triglycerides, HbA1c, insulin, C-peptide, TSH, free T3, free T4, GH, IGF-1 serum Klotho levels, and serum FGF-23 levels were studied at the beginning and the first month.
Results: Of the participants, 8 (29.6%) were female and 19 (70.4%) were male. The participants were between the ages of 24 and 39, with a mean age of 29.63±3.52. The mean BMI was found to be 24.78±3.46 kg/m2. Weight, BMI, lean mass, muscle mass, fat mass, intracellular fluid, and extracellular fluid measured at the beginning and at the end of the first month showed a significant decrease. In laboratory measurements, while the FGF-23 level significantly increased at the end of the first month compared to the beginning, although the Klotho level increased, this increase was not significant. The IGF-1 level significantly decreased at the end of the first month. There was no significant difference observed between the first and second blood pressure measurements. When the percentage changes in Klotho and FGF-23 values were examined in relation to the percentage changes in laboratory values, no relationship was found between FGF-23 and other laboratory values, while a significant negative correlation was found between the percentage change in Klotho and the percentage change in fat mass. When the changes in Klotho and FGF-23 levels measured at the beginning and at the end of the first month were examined, statistically significant moderate to high-level positive correlations were found between the changes in molecules. When participants were divided into two groups based on weight changes as weight losers and non-losers, no significant difference was observed in the change in Klotho and FGF-23 values with weight loss. When examined based on changes in fat mass as those with increased and decreased fat mass, no significant difference was found between fat mass change and Klotho level change, while a significant difference was observed in terms of the relationship between changes in FGF-23 levels.
Conclusion: Our study was conducted to evaluate the levels of Klotho and FGF-23, body composition analysis obtained with a bioimpedance device, blood pressure measurements, and changes in laboratory measurements in individuals practicing Ramadan fasting at the beginning and at the end of the first month of fasting. At the end of the study, it was concluded that the intermittent fasting type represented by Ramadan fasting contributes to weight loss and healthier body composition. Klotho and FGF-23 levels showed a significant positive correlation with each other. While the FGF-23 level significantly increased at the end of first month compared to the beginning, although the Klotho level increased, it was not found to be statistically significant but was close to the significance threshold. In light of these results, it was concluded that the levels of Klotho and FGF-23 change with Ramadan fasting, but more comprehensive studies are needed to obtain more reliable results.
Keywords: Klotho, FGF-23, İntermittent Fasting, Ramadan Fasting