Prostat kanserinde stereotaktik radyocerrahi , dinamik ark ve yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of stereotactic radiosurgery, dinamic arc and imrt techniques in prostate cancer
Yazar: YELİZ YALÇIN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜRKAYNAK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı / Radyoterapi Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Prostat = Prostate ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Stereotaksik teknikler = Stereotaxic techniques

Özet:
Prostat kanseri tedavisinde doz artırımı ve hipofraksiyone tedavi ile terapatik oran artmaktadır. YART ve Ark teknikleri ile hedef hacimde yüksek dozlara çıkılırken kritik organların aldığı dozlar azaltılabilmektedir. Prostat kanseri hücrelerinin bu özellikleri göz önünde bulundurulduğunda hangi tedavi formunun fiziksel olarak daha avantajlı olduğunun belirlenmesi çalışmanın asıl amacıdır.Çalışmada 2010 yılında prostat kanseri tanısı almış 100 hastanın transrektal ultrason raporlarından tedavi edilen en küçük, orta ve en büyük prostat hacimleri belirlenmiştir. Daha sonra ölçümlerde kullanılacak olan film ve portal dozimetre sistemlerinin kalibrasyonu yapılmıştır. Ölçümler sadece rando fantom üzerinde alınmıştır. Rando fantomun bilgisayarlı tomografi görüntüleri 0.625 mm kesit kalınlıklarında çekilerek MultiPlan tedavi planlama sistemine aktarılmış ve farklı büyüklükteki hedef hacimler ve kritik organlar ( mesane, rektum, üretra, penis kökü, femur başları) çizilmiştir. Bu çizimler daha sonra Eclipse tedavi planlama sistemine aktarılmıştır. MultiPlan tedavi planlama sisteminde her üç hedef hacime 5 fraksiyonda toplam dozun 36.5 Gy olduğu robotik stereotaktik radyoterepi tekniğinde planlamalar yapılmıştır. Eclipse tedavi planlama sisteminde ise 38 fraksiyonda toplam dozun 76 Gy olduğu Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi ve Ark planlamaları yapılmıştır. Planlamalardan elde edilen veriler ile hedef hacim ve kritik organların aldığı dozlar rölatif doz üzerinden karşılaştırılmıştır. Hedef hacmin büyüklüğünden bağımsız olarak Ark tekniği konformal doz dağılımı ve kritik organ dozları açısından daha avantajlı iken hedef hacmin büyümesi ile robotik stereotaktik radyoterapi tekniği etkinliğini kaybetmektedir. Ayrıca yapılan tüm planlamalar için film dozimetre, YART ve Ark planlamaları için ek olarak portal dozimetre kullanılarak doz analizleri yapılmıştır. Elde edilen verilen tedavi planlama sistemi ile karşılaştırılarak gamma değerleri elde edilmiştir. Sonuçlar ±%5 sınırı içerisinde olup literatür ile uyumlu bulunmuştur.

Abstract:
Dose escalation and hyperfractionation increases therapautic ratio in prostate cancer treatment. IMRT and arc treatment techniques enable high doses within the target volume while sparing organs at risk. Taking these properties into account for prostate tumour cells, the main purpose of this study was to investigate the physical advantages of the aforementioned treatment techniques.The maximum, minimum and average target volumes of 100 prostate cancer patients diagnosed in year 2010 were investigated by the help of transrectal ultrasound reports. Then, the calibrations of the film and portal dosimeter systems were performed. Measurements were taken only on rando phantom. The 0.625 mm thick CT images of the rando-phantom were transferred to MultiPlan Treatment Planning System and target volumes of different sizes and organs at risk(bladder, rectum, urethra, penile bulb, femur heads) were contoured. The three target volumes recieved 36.5 Gy?s in 5 fractions using stereotactic radiosurgery technique. These volumes were then transferred to Eclipse TPS for IMRT and arc treatment plans. The volumes recieved a total of 76 Gy?s in 38 fractions for both IMRT and arc techniques. The recieved doses of target volumes and organs at risk were compared relatively with each other. Arc technique was found to be more advantageous then the other techniques for critical organ doses and conformal dose distribution independent of target volume; while stereotactic radiosurgery technique lost effectiveness with larger targets.For all the techniques film dosimetry was performed. Dose distribution analysis using portal dosimetry were performed for IMRT and arc techniques. The aquired data was compared with TPS data and gamma analysis data was obtained. The results were within ±%5 boundary and were consistent with the literature.