Enerji sektöründe serbestleşme sonrası Türkiye ve Azerbaycan arasındaki enerji politikaları, enerji güvenliğinin değerlendirmesi
After the liberalization in the energy sector, the energy policies and the assessment of energy security between Turkey and Azerbaijan
Yazar: MUHAMMED NEZİH AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİR KAAN CENGİZ
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin resmi dayanağı 1992 yılında imzalanan "Türkiye-Azerbaycan Ticari ve Ekonomik İş birliği Anlaşması'dır. İmzalanan bu anlaşmanın devamında "Türkiye-Azerbaycan Yatırımlarının Karşılıklı Teşviki ve Korunması" ve 1994'te "Çifte Vergilendirmeyi Önleme" anlaşmaları imzalanmış böylece ekonomik ilişkilerin temeli atılmıştır. Azerbaycan ve Türkiye ilişkilerinde ön plana çıkan konulardan biri enerjidir. Nitekim Azerbaycan sahip olduğu doğal kaynaklarını işletip dünya pazarlarına ulaştırmayı bu sayede ülkesini ekonomik alanda kalkındırmayı hedeflemektedir. Bu çerçeve bağımsızlık sonrası "Asrın Antlaşması" projesi ile ilk adımı atmaktadır. Bu çalışmayla birlikte serbestleşme sonrası dönemden günümüze Azerbaycan ve Türkiye arasında gelişen enerji politikaları ve enerji sektöründeki gelişmelerin iç ve dış etkilerini aynı zamanda enerji güvenliğinde atılan adımların ele alınması amaçlanmaktadır. Çalışmada, Türkiye ve Azerbaycan özelinde enerji güvenliği, politik çıkarlar, ekonomik etkiler ve bu iş birliğinin uluslararası alanda üretilen politikaları; serbest ekonomi döneminden, günümüze kadar olan süreci nitel veriler ışığında ele almaktadır. Türkiye- Azerbaycan enerji iş birliği konusunda üretici ve tüketici arasında başarılı bir sinerji bulunmaktadır. 2019'dan bu yana Azerbaycan, Türkiye'ye toplam doğal gaz arzının yaklaşık
vi
dörtte birini sağlamış ve 2007 yılından günümüze kadar Türkiye'ye en ucuz gazı sağlama konusunda güvenilir bir ortak olmuştur.

Abstract:
The official basis of economic relations between Azerbaijan and Turkey is the "Turkey- Azerbaijan Commercial and Economic Cooperation Agreement" signed in 1992. As a continuation of this agreement, the "Mutual Promotion and Protection of Turkey-Azerbaijan Investments" agreements and the "Prevention of Double Taxation" agreements were signed in 1994, thus laying the foundation of economic relations. One of the prominent issues in the relations between Azerbaijan and Türkiye is energy. As a matter of fact, Azerbaijan aims to exploit its natural resources and deliver them to world markets, thereby developing its country in the economic field. This framework takes the first step after independence with the "Treaty of the Century" project. With this study, it is aimed to discuss the internal and external effects of the energy policies developed between Azerbaijan and Turkey from the post-liberalization period to the present day and the developments in the energy sector, as well as the steps taken in energy security. In the study, energy security in Turkey and Azerbaijan, as well as the evaluation of political interests in energy, which is the most important need in the developing world, in these two countries, and the development of policies produced internationally with their roles in the energy sector, are discussed in the light of qualitative data, from the free economy period to the present day. There is a successful synergy between producers and consumers regarding Turkey-Azerbaijan energy
cooperation. Since 2019, Azerbaijan has provided approximately a quarter of the total viii
natural gas supply to Turkey and has been a reliable partner in providing the cheapest gas to Turkey from 2007 to the present.