Biyomoleküller için molekül baskılanmış polimerik yapay reseptör geliştirilmesi ve biyokromatografi uygulamaları
Investigation of molecular imprinted polymeric artificial receptor for biomolecules and biochromatographic applications
Yazar: AYÇA ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ERSÖZ
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışması, biyomoleküllerin (protein, aminoasit, kolesterol vb.)bulundukları çok bileşenli karmaşık ortamlardan (kan, vücut sıvıları vb.)ayrılmaları ve saflaştırılmaları için, metal-şelat etkileşimlerine dayalı molekülerbaskılı polimerlerin (MIP) hazırlanması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçlailk olarak, yüzeyinde histidin içeren proteinler ve D-L-histidin enantiyomerkarşımını ayıracak L-histidin belleklere sahip yeni nesil biyo-adsorbangeliştirilmiş ve kromatografik uygulaması incelenmiştir. İkinci aşamada, çeşitlivücut sıvılarında bulunan ve DNA'daki oksidatif zararın tanısında kullanılan 8-Hidroksi-2?-deoksiguanizin (8-OHdG) molekülünün, bulunduğu matrikstenayrılması için yeni bir molekül baskılı adsorban sentezlenmiş ve elde edilenadsorbanın katı-faz ekstraksiyon uygulamasındaki kullanılabilirliği incelenmiştir.Tezin son aşamasında ise vücut için oldukça önemli bir biyomolekül olankolesterolün tayini için yeni bir kromatografik destek malzemesi hazırlanmış veetkinliği incelenmiştir. Bu çalışma, literatürde Hızlı Protein Sıvı Kromatografisi(FPLC) ile yapılan ilk preperatif protein ayırım uygulaması ve 8-OHdGbaskılanmasıyla gerçekleştirilmiş ilk çalışmadır. Dahası, tez kapsamındahazırlanan tüm MIPler ilgili moleküller için yüksek seçiciliğe sahip, düşükmaliyetli ve biyolojik sistemlerle uyumludur.Anahtar Kelimeler: Molekül Baskılanmış Polimerler (MIP), Biyokromatografi,Biyomoleküller, Enantiyomerik Ayırım, Ön-deriştirme.

Abstract:
This thesis has been performed in order to prepare molecule imprintedpolymers (MIP) based on the metal-chelate interaction for the isolation andpurification of the biomolecules (proteins, aminoacids, cholestrole, etc.) fromtheir complex matrixes (blood, body fluids, etc.). For this purpose, firstly, a newgeneration bio-adsorbent having L-histidine memory in order to extract theproteins including surface histidine and differentiate D-L-histidine enantiomershas been devoloped and its chromatographic application has also beeninvestigated. In the second step, a novel molecule imprinted adsorbent has beensynthesized for the separation of 8-Hydroxy-2?-deoxyguanasine (8-OHdG) foundin the different body fluids and used in the diagnosis of the oxidative DNAdamage from its matrix and the availability of the obtained adsorbent in the solidphase extraction of 8-OHdG has also been investigated. In the last section, a novelchromatographic column material has been evolved for the determination ofcholesterol which is a very important biomolecule for the human and efficiency ofthis column has been investigated. This study presents the first application for thepreparative protein seperation using Fast Protein Liquid Chromatography (FPLC)and first attempt towards the imprinting of 8-OHdG in the literature. Moreover, allthe MIPs that have been prepared within thesis have high selectivity towardsrelated molecules, have low cost and are compatible with biological systems.Keywords: Molecular Imprinted Polymers (MIP), Biochromatography,Biomolecules, Enantiomeric Separation, Pre-concentration.