İneklerde prepartum ve postpartum dönemde anti-müllerian hormon, metabolik profil ve mineral düzeylerinin doğum-tekrar gebe kalma aralığı üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of effects of anti-mullerian hormone, metabolic profile and mineral levels upon born-again pregnancy spacing in cows prepartum and pospartum period
Yazar: MUSTAFA İLERİTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KAYNAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Mineraller = Minerals ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Tohumlama = Semination ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; doğum öncesi 14. günden itibaren doğum sonrası 21. güne kadarki dönemde bulunan süt ineklerindeki AMH, Ca, P, KOL, total protein, magnezyum, triaçilgliserol, BHB, serbest gliserol düzeyleri, serum lipid ve protein profilleri ile ineklerin bir sonraki tohumlama dönemindeki tohumlama sayıları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Materyal ve Metod: Hayvan materyali olarak 2. laktasyon dönemindeki 36 adet Simental ırkı inek kullanıldı. Doğuma 14 gün kala, doğum esnasında, doğum sonrası 7., 14. ve 21. günlerde vena jugularis' ten jelli biyokimya tüpüne kan alınıp santrifüj edilerek serum elde edildi, örnekler -80°C' de analiz edilene kadar saklandı ve analizden 1 gün önce çözdürülerek ölçümler gerçekleştirildi. Bu ineklerin tekrar tohumlama sayıları takip edilerek çalışma tamamlandı. 
Bulgular: Gruplara göre değerlendirildiğinde anti-müllerian hormonun ve enerji durumunu yansıtan parametrelerin (TP, TAG) tohumlama sayısı üzerinde önemli bir etkisi olduğu gözlendi. Serum toplam yağı içerisindeki KOLE oranının doğumla birlikte aşırı yükseldiği KOL oranında ve magnezyum konsantrasyonundaki değişimin kısıtlı olduğu görüldü. Doğum esnasında yüksek miktarda β-Hidroksibütirat tespit edilen hayvanların tohumlama sayılarında önemli bir fark tespit edildi.
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde ineğin enerji durumunun AMH düzeyini doğrudan etkilediği bunun ise bir sonraki tohumlama döneminde gebe kalma oranını değiştirdiği görülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the relationship between AMH, Ca, P, cholesterol, total protein, magnesium, triacylglycerol, BHB, free glycerol levels and serum lipid and protein profiles of the dairy cattle which are within the period from 14th day to 21st day and insemination numbers in the next insemination period. 
Material and method: 36 Simental cattle, which were at the second lactation period, were used as animal material. The blood were drawn into the jelly biochemistry tube from vena jugularis at the 14th days before the parturition, during parturition, 7th, 14th and 21st days after the postpartum, and then it was centrifuged to obtain serum and samples were kept at -80°C until the analysis. However, parameters were measured after thawing 1 day before the analysis. The study was completed by following the re-insemination numbers of these cows.
Results: When it was analyzed according to the groups, it was observed that anti- mullerian hormone and the parameters reflecting the energy (TP, TAG) had a significant effect upon insemination. Cholesterol ester level was highly increased in the birth period while it was seen that cholesterol and magnesium concentration changes were limited. It was determined that there was a significant difference among the insemination levels of the cattle high-level β-hydroxybutyrate during the parturition period. 
Conclusion: According to the results of the study, the energy level of the cattle affected directly to AHM levels, moreover it was seen that it would affect the probability being pregnant in the next insemination period.