İnmeli hastalarda sanat temelli aktivitelerin umut ve öz yeterlilik durumları üzerine etkileri
The effects of art-based activities on hope and self-efficacy in stroke patients
Yazar: SERAP AY
Danışman: DOÇ. DR. ESRA OKSEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik bakımı = Nursing care ; İnme = Stroke

Özet:
İnmeli hastalarda sanat temelli aktivitelerin umut ve öz yeterlilik durumları üzerine etkileri
İnme sonrasında hastanın yaşamında fonksiyonel kapasitenin oldukça sınırlı olduğu zor bir süreç başlamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, inmeli hastalarda uygulanan sanat temelli aktivitelerin hastaların umut ve öz yeterlilik düzeyleri üzerine etkisini incelemektir. Alt amacı ise, inmeli hastalarda uygulanan sanat temelli aktivitelerden elde edilen sanat nesneleri ile ortaya çıkan duygu ve düşünceleri ortaya koymaktır. Bu amaçlar doğrultusunda randomize kontrollü ve nitel-hermenotik deseni ile yapılmıştır. Araştırma verileri, Ekim 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Ünversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniğinde toplanmıştır. Katılımcılar 34 sanat temelli aktivite grubu, 35 kontrol grubu olmak üzere toplam 69 kişiden oluşmuştur. Sanat temelli aktivite modülü 7 günlük bir aktivite programı olarak planlanmıştır. Program 3 aktiviteden oluşmaktadır. Umut düzeyi Herth Umut İndeksi, özyeterlilik düzeyi Genelleştirilmiş Özyeterlilik Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Sanat temelli uygulama grubundaki bireylerin umut ve özyeterlilik durumları sanat temelli aktivite programı 1.gün ve 7.günde değerlendirilmiştir. Kontrol grubundaki bireylerin umut ve özyeterlilik durumları ise, klinikte yer alan rutin bakım uygulamalarının dışında herhangi bir uygulama yapılmadan 1. ve 7. günlerde değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre; sanat temelli aktivite uygulamasının inmeli hastaların umut ve özyeterlilik düzeylerinde olumlu etkisi olduğu bulunmuştur. Nitel veri sonuçlarında umudu destekleyen ifadelerin yer alması araştırmanın nicel sonuçlarını desteklemektedir. Sanat nesnelerinin somutlaşmış verilerinin değerlendirilmesi, hastalık sürecinin etkisinin anlaşılmasında sağlık profesyonellerine yönder olacaktır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan sanat temelli aktivite modülünün inmeli hastaların bakım sürecinde hemşireler tarafından aktif uygulanan  bir bakım yöntemi olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
 Anahtar Kelimeler; İnme, Sanat, Öz yeterlilik, Umut

Abstract:
The effects of art-based activities on hope and self-efficacy in stroke patients 
After a stroke, patients face a challenging period where their functional capacity is significantly limited. The primary aim of this study is to examine the impact of art-based activities on the levels of hope and self-efficacy in stroke patients. The secondary aim is to reveal the emotions and thoughts expressed through the art objects created by stroke patients participating in art-based activities. This study was conducted using a randomized controlled and qualitative-hermeneutic design. Data were collected between October 2023 and February 2024 at the Neurology Clinic of İzmir Bozyaka Training and Research Hospital, affiliated with the University of Health Sciences. The participants consisted of 69 individuals, with 34 in the art-based activity group and 35 in the control group. The art-based activity module was planned as a 7-day activity program consisting of 3 activities. Hope levels were assessed using the Herth Hope Index, and self-efficacy levels were assessed using the Generalized Self-Efficacy Scale. The hope and self-efficacy levels of individuals in the art-based activity group were evaluated on the 1st and 7th days of the art-based activity program. In the control group, hope and self-efficacy levels were assessed on the 1st and 7th days without any interventions beyond routine clinical care. According to the results of the study, art-based activities had a positive impact on the hope and self-efficacy levels of stroke patients. The presence of expressions supporting hope in the qualitative data supports the quantitative findings of the study. The evaluation of the tangible data from the art objects provides valuable insights for healthcare professionals in understanding the impact of the illness process. The researchers concluded that the art-based activity module developed could be used as an actively applied care method by nurses in the care process of stroke patients.
Keywords; Stroke, Art, Self-efficacy, Hope