Doğumda sağlık personelinden algılanan desteğin doğum memnuniyetine etkisi
The effect of perceived support from health employee on birth satisfaction
Yazar: NERİMAN AYDEMİR ARAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ŞEKER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Algılanan destek = Perceived support ; Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bu çalışma, vajinal yolla doğum yapan annelerin doğumda sağlık personellerinden algıladığı desteğin, doğum memnuniyeti üzerine etkisini belirlemek amacıyla analitik-kesitsel olarak 18 Mayıs 2019-31 Mayıs 2020 tarihleri arasında Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Kadın Doğum Servisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi'nde vajinal yolla doğum yapan anneler oluşturmuştur. Örneklemine ise araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan, gelişigüzel örnekleme yoluyla belirlenen 286 anne alınmıştır. Araştırma verileri doğumdan sonraki ilk 24 saatte, Kişisel Bilgi Formu, Doğumda Verilen Destekleyici Bakıma İlişkin Kadının Algısı Ölçeği ve Doğum Memnuniyet Ölçeği Kısa Formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde), Mann-Whitney U ve korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalamasının 26,5±5,6, eğitim durumunun en çok ilkokul (%36,0) olduğu, %86,0'sının şimdiki gebeliğini istediği, annelerin son doğumlarında yanlarında en fazla (%47,7) ebelerin yer aldığı, annelerin %86,4'ünün sonraki doğumlarında yine vajinal doğumu tercih edecekleri tespit edilmiştir. Annelerin Doğumda Verilen Destekleyici Bakıma İlişkin Kadının Algısı Ölçeği puan ortalaması 87,0 (aralığı 64,0-105,0), alt ölçek puan ortalamaları ise rahatlatıcı davranışlarda 50,0 (aralığı 15,0-60,0), eğitimde 17,0 (aralığı 10,0-27,0), rahatsız edici davranışlarda 19,0 (aralığı 13,0-39,0) olarak belirlenmiştir. Doğum Memnuniyet Ölçeği Kısa Formu puan ortalaması 26,8±6,3, alt ölçek hesaplamalarında ise puan ortalamaları bakım kalitesinde 15,0 (aralık: 0,0-16,0), kadının kişisel özelliklerinde 3,8±2,3, doğumda stres deneyiminde 9,0±3,3 olduğu belirlenmiş olup, %48,6'sında (139 anne) yüksek doğum memnuniyeti olduğu bulunmuştur.  Doğumda Verilen Destekleyici Bakıma İlişkin Kadının Algısı Ölçeği puanları arttıkça Doğum Memnuniyet Ölçeği Kısa Formu puanlarının da arttığı, doğum memnuniyeti yüksek olan annelerin doğumda verilen destekleyici bakıma ilişkin kadın algısı ölçek puan ortalamalarının doğum memnuniyeti düşük ve orta olan annelere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, vajinal doğumda sağlık personelleri tarafından verilen destekleyici bakıma ilişkin kadının algısı arttıkça, doğum memnuniyet düzeyi de artmaktadır. Sağlık personellerinin doğum hizmetlerinde ve çözüm önerileri konusunda bilgi sahibi olmaları ve eğitim hizmetlerinde bu konulara önem vermeleri önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Doğum, destekleyici bakım, ebelik, memnuniyet.

Abstract:
This study was carried out analytically-cross sectionally in Söke Fehime Faik Kocagöz State Hospital Obstetrics Service (Aydın Provincial Directorate of Health), between May 18, 2019 and May 31, 2020, in order to determine the effect of the perceived support from healthcare professional by mothers giving vaginal birth on their birth satisfaction.  The population of the study consisted of the mothers giving vaginal birth in Söke Fehime Faik Kocagöz State Hospital. The sample of the study consisted of 286 mothers who meet the criteria for the inclusion of the research and were determined by convenience sampling method. The Research Data was collected within 24 hours after the birth through the Personal Information Form and the Form of the Scale of Women's Perception on Supportive Care given at Birth and Birth Satisfaction Scale. Descriptive statistics (number, percentage), Mann-Whitney U and correlation analysis were used in the assessment of the data. 
It was determined that the median age is 26.5±5.6, 36.0% (most) of the education background is primary school, 86.0% of current pregnancies was on-demand, 47.7% of the mothers were accompanied by a midwife during their last birth, 86.4% of the mothers prefers vaginal birth in their next.  The total point averages of the Scale of Women's Perception on Supportive Care Given at Birth is 87.0 (range 64.0-105.0), its sub scales point averages is 50.0 (range 15.0-60.0) for relaxing treats, 17.0 (range 10.0-27.0) for education, 19.0 (range 13.0-39.0) for disturbing treats, and it is determined that the mothers who got supportive birth care from the healthcare professional, have higher perception on supportive birth care. The point averages of the Birth Satisfaction Scale is 26.8±6.3, its sub scales point averages is 15.0 (range 0.0-15.0) for the quality of care, 3.8±2.3 for the characteristics of the women, 9.0±3.3 for experiencing stress at birth, and it is found out that 48.6% (139) of the mothers have high birth satisfaction.
It is also determined that the higher the points of the Scale of Women's Perception on Supportive Care given at Birth is, the higher is the points of the Birth Satisfaction Scale, and the mothers who have higher birth satisfaction level have also higher point averages of the Scale of Women's Perception on Supportive Care given at Birth than the mothers who have low or medium birth satisfaction level.
As a result, when the perception of a woman on supportive care given by the healthcare staff during vaginal birth is positively affected, the level of birth satisfaction is also positively affected. It may be recommended that healthcare professionals be informed about maternity services and solution suggestions and give importance to these issues in educational services.

Keywords: Childbirth, supportive care, midwifery, satisfaction.