Lohusa izlemleri ile ilgili aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of family physicians about postpartum follow-ups
Yazar: İLAY KARABACAK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı lohusa izlemleri ile ilgili aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışlarını incelemek ve karşılaşılan engelleri tespit ederek çözüm yolları bulunmasına katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız gözlemsel, kesitsel tipte bir çalışmadır. Ankara'da aile sağlığı merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimleri çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan anketler aile hekimlerine yüz yüze ya da online olarak uygulanmıştır. Anket formunun hazırlanmasında TC Sağlık Bakanlığı Doğum Sonu Bakım Yönetim Rehberi'ne başvurulmuştur.
İstatistiksel analiz SPSS 21. versiyon kullanarak yapıldı. Kategorik gruplar arasındaki farklılık Pearson ki-kare testi ve Fisher'ın Kesin testi ile incelendi. Sürekli değişkenlerde normal dağılıma uymayan bağımsız iki grup arası farklılık Mann-Whitney U testi ile incelendi. p değeri 0,05'in altı anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 196 aile hekiminin ASM'deki lohusa izlem aralıkları ve lohusalara uygulanan toplam izlem sayılarını bilme oranları düşük saptanırken, ASM'de yapılması gereken izlem sayısını bilme oranları %60'tı. Çocuk sahibi olanların izlemleri tam yapma oranları daha yüksek bulunurken, diğer sosyodemografik özellikler ile anlamlı ilişki saptanmadı. Anket sorularından en sık uygulanan basamaklar; doğum öyküsü ve kanamanın sorgulanması, ilk 6 ay sadece anne sütü verilmesinin teşvik edilmesidir. Muayene basamaklarının daha az uygulandığı görülürken, en az uygulananlar perine muayenesi ve batın muayenesidir.
Aile hekimlerinden, lohusa izlemlerinin artırılması için yapılması gerekenler ile ilgili görüşlerini yazmaları istendi. Cevaplar araştırmacılar tarafından kategorize edildi. En çok yorum alan; "ASM'lerde daha verimli çalışılabilmesi için çalışma sisteminde düzenlemeler yapılması" kategorisiydi. "Halkın bilgi düzeyinin artırılması" ve "Hizmet içi eğitimler" diğer dikkat çeken kategorilerdi.
Sonuç: Lohusa izlemlerinin nitelik ve nicelik olarak artırılabilmesi için ASM'lerdeki iş yükünün yeniden ele alınması gerekmektedir. Aile hekimlerinin üzerinde en çok durduğu konular; izlemler için ayrılacak yeterli zamanın olmaması, hastanelerden yeterli veri aktarımının yapılmaması, halkın bilgi düzeyinin artırılması ve hizmet içi eğitimlerin planlanmasıdır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the knowledge, attitudes and behaviors of family physicians related to postpartum follow-ups and to contribute to finding solutions by identifying the obstacles encountered.
Materials and Methods: Our study is an observational, cross-sectional study. Family physicians working in family health centers in Ankara were included in the study. Questionnaires prepared by the researchers were applied to family physicians face-to-face or online. The Turkish Ministry of Health Postpartum Care Management Guide was used in the preparation of the questionnaire.
Statistical analysis was performed using SPSS version 21. The difference between categorical groups was analyzed with Pearson's chi-square test and Fisher's exact test. The difference between two independent groups that did not comply with the normal distribution in continuous variables was analyzed with the Mann-Whitney U test. p value below 0.05 was considered significant.
Results: While the rate of knowing the puerperal follow-up intervals in the FHC and the total number of follow-ups applied to the puerperal patients was low, the rate of knowing the number of follow-ups required in the FHC was 60%. While the rate of full follow-up was found to be higher in those who had children, no significant correlation was found with other sociodemographic characteristics. The most frequently applied steps from the survey questions; questioning the birth history and bleeding, and encouraging exclusive breastfeeding for the first 6 months. While it is seen that the examination steps are applied less frequently, the least applied ones are perineal examination and abdominal examination.
Family physicians were asked to write their opinions about what should be done to increase postpartum follow-up. The answers were categorized by the researchers. The most commented; It was the category of "Making adjustments to the working system in order to work more efficiently in FHCs". "Increasing the knowledge level of the public" and "In-service trainings" were other notable categories.
Conclusion: In order to increase the quality and quantity of postpartum follow-ups, the workload in FHCs needs to be reconsidered. Topics that family physicians focus on the most; lack of time to be allocated for follow-ups, insufficient data transfer from hospitals, increasing the level of knowledge of the public and planning in-service trainings.