Tokat ili merkez köylerinde sırık domatesin üretim ve pazarlaması
Production and marketing of stake -tomato in central villages of Tokat province
Yazar: ÜMİT OK
Danışman: PROF. DR. A. ZAFER GÜRLER
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2007 verilerine göre, Türkiye'de üretilen toplam 29 922 021 ton sebzenin 9 945 043 tonu domates üretimi olarak gerçekleşmiştir. Tokat ili, Türkiye üretiminin %5,13'ünü karşılamaktadır. Çalışmada; sırık domatesin Tokat ekonomisine katkısı, önemi, üreticilerin üretim ve pazarlamada karşılaştıkları sorunlar ile bu sorunlara çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma 2007-2008 üretim sezonunda, merkeze bağlı sırık domates üretimi yapan ve gayeli örnekleme yöntemi ile seçilen 9 köyden, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile tespit edilen 83 adet tarım işletmesinden anket yoluyla elde edilen verilerden oluşmaktadır. İncelenen işletmelerin, %40,96'sı 7-9 yıldır sırık domates üretimi yapmaktadır. I. grup işletmelerde ortalama 29,08 dekar arazinin 3,51 dekarında, II. grup işletmelerde ortalama 43,60 dekar arazinin 10,21 dekarında sırık domates üretildiği belirlenmiştir. İşletme başına ortalama, dekara verim 7 444 kg ve 8 446 kg, dekara fide sayısı 2500-3000 adet, hasat sayısı 10-12 olarak tespit edilmiştir. İşletmelerce üretimde karşılaşılan sorunlar, girdilerin pahalı olması (%100), piyasalardaki belirsizlik (%83,13), pazarlama sorunları (%81,93), toprak analizi yaptırmama (%67,47), gübre fiyatının pahalı olmasından dolayı yeterince kullanılamaması (%100), hastalık ve zararlılar (%43,37) olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin ürünlerini pazarlama sırasında sınıflandırma yaptıkları (%84,54), ambalajlamada (%69,88) tahta ve plastik kasa kullandıkları, ürünlerini (%62,65) peşin ve vadeli olarak toplama merkezlerinde, toptancı tüccara (%75,90) sattıkları tespit edilmiştir. Üreticilerce en iyi pazarlama kanalının doğrudan tüketiciye satış ve ihracat olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin pazarlamadaki sorunları, fiyat düşüklüğü ve fiyatı alıcının belirlemesi (%100), ihracatın olmaması (%96,39), örgütlenme yetersizliği (%92,77), peşin ödeme yapılmaması (%75,90), pazar yapısının düzensizliği (%75,90), istenildiği zaman alıcının bulunmaması (%62,65), yüksek komisyon ücreti (%50,60), olarak tespit edilmiş ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur.Anahtar kelimeler: Sırık domates, Üretim, Pazarlama, Tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi

Abstract:
With respect to 2007 datas, 29 922 021 tons vegetables were producted in Turkey and 9 945 043 tons of this production was tomatoe. Tokat province supplies %5,13 tomatoes production of Turkey. In this study, we aimed to declare the importance and contribution of stake tomatoes in Tokat economy, the problems that producers encountered while producing and marketting and solutions for these problems. This study consists the survey datas which were applied in 83 agricultural enterprise, chosen by laminar coincident sampling method and in 9 centre villages that produced stake tomatoes, were chosen by aimed sampling method in 2007-2008 production season. The managements of %40,96 which were examined , have been producing stake tomatoes for 7-9 years. It is determined that in the 1st group of these managements in 3,51 decares of average 29,08 decares terrain and in the second group of these managements in 10,21 of average 43,60 decares terrain the stake tomatoes were producing. It is stated that for each management in average, efficiency of a decare is 7 444 kg and 8 446 kg, the number of seedling for a decare is 2500-3000, harvest number is 10-12. It is determined that the problems, encountered by the managements, are expensive inputs (%100), uncertainty in markets (%83,13), marketing problems (%81,93), hindering soil analysis (%67,47), unavailability of fertilizer because of it?s cost (%100) and disease and insects (%43,37). It is stated that managements are classifying while they are marketing (%84,54), they are using wood and plastic case in packaging (% 69,88), they are selling their products in harvest centre as futures sale or in advance (%62,65) and selling wholesale trader (%75,90). It is decided that the best marketing method for producers is selling and exporting their products to consumers directly. The problems of managements in marketing are that customer determines the price and low price (%100), shortage of exporting (%96,39), in competence of organization (%92,77), not using cash payment (%75,90), disorder of market structure (%75,90), disability of finding a customer on request (%62,65), payment of high committee (%50,60) and in this study we tried to suggest some solutions for these problems.Key words: Stake tomato, Production, Marketing, Laminar Coincident Sampling Method