Erişkin morbid obez hastalarda yaşam tarzı değişikliklerine uyumun önündeki engellerin ve kolaylaştırıcıların değerlendirilmesi
Evaluating barriers to and enablers of adherence to lifestyle changes in adult morbidly obese patients
Yazar: AYŞENUR DERİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Obezite yönetiminin temelini sağlıklı beslenmeye dayalı değişiklikler, günlük enerji harcamasını artıran fiziksel aktiviteler ve tüm bunları sürdürülebilir kılan davranış düzenlemelerini içeren yaşam tarzı değişiklikleri oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı erişkin morbid obez hastaların yaşam tarzı değişikliği önerilerine uyumları süresince karşılaştıkları engelleri ve kolaylaştırıcıları deneyim ile derinlemesine değerlendirebilmektir.
YÖNTEM: Bu araştırma tanımlayıcı bir nitelikte olup niteliksel yöntemle yapılmıştır. Veriler; sosyo-demografik özellikleri sorgulayan beş, antropometrik ölçümlerin sorgulandığı bir ve yaşam tarzı değişikliklerine uyumun değerlendirildiği bir olmak üzere toplam yedi sorudan oluşan anket formu ve morbid obez bireylerin deneyimlerini derinlemesine incelemeyi amaçlayan beş açık uçlu soru içeren yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilen görüşler; kategoriler, alt temalar ve temalar şeklinde gruplandırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya 14 kadın (%82,3), 3 erkek (%17,6) olmak üzere 17 morbid obez hasta katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 47,76 ± 14,88 Standart Sapma (SS) olarak saptanmıştır. Araştırmamızda elde edilen bulgular doğrultusunda; genel sağlık durumu, içsel motivasyon, sosyal ilişkiler ve etkileşimler, fırsatların varlığı, kontrol edebilirlik ve yeterlilik inançları kategorileri belirlenmiştir. Bu kategoriler engeller ve kolaylaştırıcılar olmak üzere iki tema altında yer almıştır.
SONUÇ: Yaşam tarzı değişikliğini benimsemenin önündeki engeller ve kolaylaştırıcılar tedavinin başlangıcında ele alınmalı ve bunlara göre bireyselleştirilmiş öneriler sunulmalıdır. Uyum iyileştirilirse, tedavi etkinliği, sağlık sonuçları ve kronik hastalıkların nihai yükünün de iyileştirilebildiği bilinmektedir. Ayrıca morbid obez bireylerde reddedilemez olabilecek kişiye özel tedavi ve psikososyal refaha odaklanma gibi müdahalelerin geliştirilmesi ve sunulması obezitenin yönetilmesi adına önemli bir katkı sağlayacaktır.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: The foundation of obesity management comprises lifestyle changes that are based on healthy eating, physical activities that increase daily energy expenditure, and behavior adjustments that make these changes sustainable. The aim of our study is to comprehensively assess the barriers and enablers experienced by adult morbidly obese patients throughout their adherence to lifestyle change recommendations
METHOD: This research is of a descriptive nature and conducted using a qualitative approach. Data were collected using a questionnaire consisting of seven questions: five querying socio-demographic characteristics, one querying anthropometric measurements, and one evaluating adherence to lifestyle changes. Additionally, a semi-structured interview form containing five open-ended questions aimed at examining the experiences of morbidly obese individuals in depth was employed. The insights obtained through in-depth interviews were categorized into categories, sub-themes, and themes.
RESULTS: In the study, 17 morbidly obese patients participated, consisting of 14 females (82.3%) and 3 males (17.6%). The average age of the participants was determined to be 47.76 ± 14.88 Standard Deviation (SD). Based on the findings obtained in our research, categories including general health status, intrinsic motivation, social relationships and interactions, presence of opportunities, beliefs in controllability and adequacy were identified. These categories were categorized under two themes, namely barriers and enablers.
CONCLUSION: The barriers and enablers to adopting lifestyle changes should be addressed at the beginning of treatment, and personalized recommendations should be provided accordingly. It is known that if adherence is improved, treatment effectiveness, health outcomes, and the ultimate burden of chronic diseases can be improved. Additionally, interventions such as personalized treatment and focusing on psychosocial well-being, which may be indispensable for morbidly obese individuals, will contribute significantly to the management of obesity.