Spor bilimleri alanında bedensel, zihinsel, görme ve işitme engelliler ile ilgili yayınlanan tezlerin içerik analizi
Related to physical, mental, visual and hearing impaired in the field of sport sciences content analysis of publishes theses
Yazar: BARIŞ YAVUZ ALADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL AKYOL
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Görme engelliler = Visually impaired ; Spor = Sports ; Tezler = Theses ; İçerik analizi = Content analysis ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, yurt içinde yayınlanmış bedensel, zihinsel, görme ve işitme engelliler ile ilgili lisansüstü tezlerin analizini yapmaktır.
	Materyal ve Metot: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli ile yürütülmüştür. Verilere YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından ulaşılmıştır. Yüksek lisans ve doktora düzeyinde yayınlanmış tez çalışmalarından seçilmiştir. Araştırmada 139 yüksek lisans ve 31 doktora lisansüstü tezi olarak toplamda 170 bilimsel çalışmaya ulaşılmıştır. Mevcut verileri belirlemek için içerik analizi yapılmıştır.
	Bulgular: Eğitim düzeylerine bakıldığında en fazla araştırma yüksek lisans düzeyinde yapılmıştır.  Araştırmalar çoğunlukla sağlık bilimleri enstitüsünde yapılmıştır. Çalışmalarda danışman unvanları olarak Doç. Dr. daha çok yer aldığı ve yapılan bilimsel araştırmaların genelde 51-100 sayfa aralığında olduğu görülmüştür. Araştırmacıların cinsiyetlerine bakıldığında erkek yazarların daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaların birçoğu Gazi Üniversitesinde yapılmıştır. Yıllara göre araştırmalar incelendiğinde yüksek lisans düzeyinde 2019 yılında, doktora düzeyinde ise 2011 ve 2019 yıllarında daha fazla çalışma yapılmıştır. Tezlerde yöntemlerden en çok 79 çalışma ile nicel deneysel olmayan yöntem kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak 79 çalışma ile en fazla anket, ölçek aracı kullanılmıştır. Örneklem sayılarında 1-30 aralığı daha çok kullanılmıştır. Çalışmaların örneklem özellikleri incelendiğinde bedensel engelli sporcu 38 kişi, zihinsel engelli sedanter birey 38 kişi ile en fazla örneklemi oluşturmuşlardır. Tezlerin konularına bakıldığında en fazla 54 araştırma ile egzersiz ve spor psikolojisi konu olmuştur.
Sonuç: Engel türleri ve engelli bireyler ile ilgili yapılacak bilimsel araştırmaların, rekreasyon ve spor, beden eğitimi, fiziksel aktivite, beden eğitimi ve spor pedagojisi konuları için yapılacak çalışmalarda daha fazla yer alması, araştırmalarda gelişime dayalı ve çözüm odaklı yaklaşımlar sergilenmesi faydalı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Engelli, Engel Türleri, İçerik Analizi, Spor bilimleri

Abstract:
Aim: The research aims to analyze the postgraduate theses published in the domestic about the physically, mentally, visually, and hearing impaired.
Material and Method: The case study model, one of the qualitative research methods, was carried out. The data were obtained from the YÖK National Thesis Center database. It was selected from the thesis studies published at the master's and doctoral levels. The research, a total of 170 scientific studies were reached, including 139 master's and 31 doctoral theses. Content analysis was performed to determine the available data.
Results: Considering the education levels, most research was done at the master's level. Research was mostly conducted at the Institute of Health Sciences. In the researches has been observed that the Associate Professor Doctor are more involved in the studies as consultant titles and the scientific researches conducted are generally page the range of 51-100 pages. When the genders of the researchers were examined, it was found that there were more male authors. The studies were mostly carried out in Gazi University. When the researches by years are examined, more studies were conducted at the master's level in 2019, and at the doctoral level in 2011 and 2019. Quantitative non-experimental methods were used in the theses with the most 79 studies. Survey and scale tools were used the most with 79 studies as data collection tools. The range of 1-30 was used more in the number of samples. When the sample characteristics of the studies were examined, 38 physically disabled athletes and 38 mentally disabled sedentary individuals formed the largest sample. When we look at the topics of the theses, exercise and sports psychology have been the subject with a maximum of 54 studies.
Conclusion: Scientific researches about obstacles and disabled individuals, recreation and sports, physical education, physical activity, physical education and sports pedagogy are more involved in the studies, and to exhibit solution -oriented approaches in research and solution -oriented approaches.
Key Words: Handicapped, Types of Obstacles, Content Analysis, Sports science.