Orman sınırları dışına çıkarma uygulamasının yasal boyutu ve sosyo-ekonomik nedenleri üzerine bir araştırma (Ordu İli örneği) /
Yazar: HÜSEYİN AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA FEHMİ TÜRKER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ordu = Ordu ; Orman Kanunu = Forest Law ; Ormancılık = Forestry ; Sosyoekonomi = Socio-economics

Özet:
ÖZET Ülkemiz ormancılığının en önemli sorunu, ormansızlaşma olayıdır. Orman varlığının azalmasında, orman kadastro çalışmalarının bitirilememiş olması ve yapılan kadastronun yaşatılamaması önemli etkenler arasındadır. Kırsal fakirlik, koruma önlemlerinin yetersizliği, ormanın değerinin yeterince anlaşılamamış olması, nüfus hareketlerinin kontrol edilememesi gibi nedenlerle de, Ülkemizde orman tahripleri sürmektedir. 1970'li yıllardan itibaren yapılan yasa değişiklikleriyle, orman azalmasına yeni bir boyut eklenmiştir. Orman örtüsü yok edilen araziler, orman niteliğini kaybettiği gerekçesine dayanılarak, ormancılık dışı amaçlarla kullanılmak üzere orman sınırı dışına çıkarılmaktadır. Bu yolla, 1974-1997 yıllan arasında 415 567 hektar alan, orman sınırlan dışına çıkarılmış ve uygulama halen devam etmektedir. Yapılan bu çalışmayla, orman sınırlan dışına çıkarma uygulamasının yasal boyutunun ortaya konulması ve söz konusu uygulamanın nedenlerini araştırarak sorunun çözümüne ilişkin öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Orman rejimi dışına çıkarmanın yasal dayanağı; fakir orman köylülerinin kalkındırılmasına katkıda bulunmak, orman-halk ilişkilerinin daha iyi hale kavuşturmak gerekçelerine dayandırılmaktadır. Bu araştırmada Ülke genelinde, ormancılık örgütü çalışanlarına ve Ordu İli bazında orman dışına arazi çıkarılan 24 yerleşim birimine yönelik anketler uygulanarak, olayın sosyal ve ekonomik boyutu irdelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; araştırmaya konu 24 yerleşim biriminde, 823 hektar alan orman sınırları dışına çıkarılmıştır. Uygulanan istatistik yöntemlerin sonuçlarına göre, orman sınırlan dışına çıkarma ile, gelir, nüfus, sahip olunan tarım alanı ve hayvan sayısı arasında pozitif yönde, rakım ile negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Orman sınırlan dışına çıkarılan alanlar çoğunlukla arazi değeri yüksek olan sahil kesimlerinde yoğunlaşmakta ve tahribat genelde ormana bitişik tarım alanlarının sınırlan genişletilmek suretiyle gerçekleştirilmektedir. Orman köylüleri arasında geliri daha yüksek olan aileler bu fırsattan daha fazla faydalanmakta, dolayısıyla gelir dağılımı olumsuz yönde etkilenmektedir. Uygulamayla, yasa dışı eylemlere dayalı hak tesis edildiğinden, orman tahribatları özendirilmekte, orman-halk ilişkilerinin daha da bozulmasına neden olunmaktadır. Orman rejimi dışına çıkarma işlemlerini yapan orman kadastro komisyonları ve örgüt çalışanlarının çoğunluğunun, uygulamanın mevcut haliyle orman azalmasına neden olduğu ve kaldırılması gerektiği kanaatinde oldukları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ormancılık Hukuku, Orman Sınırları Dışına Çıkarma, Orman Azalması, Orman Kadastrosu, Orman-Halk İlişkileri

Abstract:
SUMMARY Deforestation is one of the most important problem facing in Turkish Forestry. Unfinished cadastral applications, inability to maintain the determined ownership boundaries are the causes of decrease in forest resources. Added to these are rural poverty, insufficient protection measures, unrealized the full value of forest, uncontrolled demographic movement. Furthermore, with the frequent changes of forest laws since 1970's, deforestation has taken new trend. Lands whose vegetation cover was removed have been converted to other land uses due to loss of forest characteristics. In this way, 415 567 ha. forest areas were converted between 1974 -1997 and the application is still in effect. The objectives of this study, are (1) to examine the legal aspect of conversion, (2) to determine the reasons of the conversion and (3) to formulate some necessary recommendations. The legal basis for converting forested areas to other land uses was thought to contribute to the development of forest villagers (community), and to enhance the relationships between forest and villagers. In this study the social and economic aspects were examined by applying questionnaires to both 24 residential areas in Ordu Province where conversion was taken place and to the staff foresters working in various forestry sectors, who execute and control the conversion activities across the country. The study result showed that 822 ha forested area were converted in the subject 24 residential areas. According to statistical analysis, there is a positive relationships between conversion activity and income, population, number of laminas, and agricultural areas; and negative relationships with altitude. The converted areas are mostly in the coastal regions where the land value is high, and the land destruction is realized with the enlargement of agricultural areas adjacent to forested areas. Families of high income level are taking the big share in this process, affecting income distribution negatively. This unwise application causes to gain "rights" based on outlawed operations encouraging further forest destruction and resulting in worsened relations between forests and the community. It was determined that land survey (cadastre) commissions and staff foresters working on the legal conversion activities have agreed that the ongoing application caused deforestation and that must be taken out of implementation. Keywords: Forestry Law, Forest land conversion, Forest cadastre, Deforestation, Forest-Community relation