Psikiyatri kliniğine başvuran hastalarda empati düzeyi ve dolaylı utanma arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationship between empathy and vicarious embarrasment in patients admitted to a psychiatric clinic
Yazar: SALİHA YÜCEBAŞ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmanın amacı, ayaktan psikiyatri tedavisi alan hastalarda empati düzeyleri
ile dolaylı utanma düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Dolaylı utanma, zaman
zaman empatik utanma olarak da nitelendirilmesinden dolayı empati kavramıyla yakın
ilişkilidir. Çalışmada empati ve dolaylı utanma arasındaki ilişki cinsiyet medeni hal
eğitim düzeyi, çalışma durumu, yaş ve alınan tanıya değişkenlerine göre
karşılaştırılmıştır.
Yaşları 17 ile 59 arasında değişen 76 katılımcı ile çalışma yürütülmüştür.
Araştırmada demografik bilgi formu, Dolaylı Utanma Ölçeği ve Empati Ölçeği veri
toplama araçları olarak kullanılmıştır. Veri analizleri ise regresyon analizi, varyans
analizi ve t-testi ile yapılmış olup veriler betimleyici istatistik bilgileri ile birlikte
sunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre empati ile dolaylı utanma arasında pozitif yönlü
bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyete empati ölçeği puanlarında anlamlı bir farklılık
yaratırken empati düzeylerinde etkili olmamıştır. Medeni halin dolaylı utanma üzerinde
anlamlı bir etkisi olduğu sonucu çalışmanın anlamlı bulgularından bir diğeri olarak
saptanmıştır. Yaş grupları dolaylı utanma düzeyleri bakımından farklılık göstermiştir
fakat empati düzeyi bakımından istatiksel bir anlamlılık göstermemiştir. Çalışma
durumu ve eğitim düzeyine göre ölçek puanlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir.
Alınan tanılara göre hastalar sınıflandırılmış ve ölçek puanları açısından bir
farklılaşma olup olmadığı incelenmiş ancak anlamlı bir sonuç elde edilememiştir.
Çalışmanın, ayaktan psikiyatri tedavisi gören hastalarda dolaylı utanma ve empati
ilişkisinin birlikte incelendiği çalışmaların az sayıda olması sebebiyle literatüre önemli
bir katkı sağladığı vurgulanmıştır.
Anahtar kelimeler: dolaylı utanma, empati, psikiyatrik bozukluklar

Abstract:
The study aims to examine the relationship between empathy levels and
vicarious embarrassment levels in outpatient psychiatric patients. Vicarious shame is
closely related to the concept of empathy, as it is sometimes described as empathetic
shame. In the study, the relationship between empathy and vicarious embarrassment
was compared according to the variables of gender, marital status, education level,
working status, age, and diagnosis.
The study was conducted with 76 participants between the ages of 17 and 59.
Demographic information form, Vicarious Shame Scale, and Empathy Quotient were
used as data collection tools in the study. Data analysis was performed by regression
analysis, variance analysis, and t-test, and the data were presented with descriptive
statistical information. According to the analysis results, a positive relationship was
found between empathy and vicarious embarrassment. While creating a significant
difference in gender empathy scale scores, it was not effective in empathy levels. The
result that marital status has a significant effect on vicarious embarrassment was found
to be another significant finding of the study. Age groups differed in their vicarious
embarrassment levels, but they did not show statistical significance in terms of empathy
level. There was no significant difference in scale scores according to working status
and education level.
The patients were classified according to the diagnoses received and whether
there was a differentiation in terms of scale scores was examined, but no meaningful
result was obtained. It was emphasized that the study made an important contribution to
the literature due to the small number of studies examining the relationship between
vicarious embarrassment and empathy in outpatient psychiatric patients.
Key words: vicarious embarrassment, empathy, psychiatric disorders