8.sınıf öğrencilerinin insanda boşaltım sistemi ile ilgili düşünceleri
Eighth grade students thoughts about the excretory system in humans
Yazar: GÜLDANE ÇAMLIBEL
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇARDAK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 8. Sınıf öğrencilerinin fen eğitimi içerisinde yer alan insanda boşaltım sistemi konusu ile ilgili düşüncelerini çizim tekniği ve açık uçlu sorular kullanılarak ortaya koymaktır. Çalışmada öğrencilerin insanda boşaltım sistemini öğrenmiş olmalarına ve hatırlama açısından optimum sürenin geçmiş olmasına dikkat edilmiştir. Öğrencilerin düşüncelerini ortaya koymak için çizim tekniği ve açık uçlu sorular kullanılmıştır. Çizim tekniği ve açık uçlu sorular kullanılmasında boşaltım sistemi konusu içerisindeki kavramlar ile ilgili derinlemesine bilgi sahibi olmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması uygulanmıştır. Çalışmada içerik analizi modeli kullanılırken bazı sınıflandırma kriterleri kullanılmıştır. Bu kriterlere göre katılımcı öğrencilerin vermiş olduğu cevaplar gruplara ayrılmış, sonuçlar değerlendirilerek çıkarımda bulunulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak insanda boşaltım sistemine ait yapı ve organların çizileceği A4 kâğıdı ve açık uçlu sorular kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler üzerinde kodlamalar yapılarak kategorilere ayrılmıştır. Bu kapsamda elde edilen çizime rastlanılmayan, temsili olmayan çizimler, kavram yanılgısı içeren çizimler, kısmi olarak kabul gören çizimler, kabul gören çizimler olmak üzere beş kategoride sınıflandırılarak çıkarımda bulunulmuştur. Araştırmada; 1) Artık ürün nedir? 2) Boşaltım nedir? 3) Boşaltım sistemi nedir? 4) İdrar nasıl oluşur? 5) Böbreğin boşaltımda görevi nedir? 6) Boşaltım sistemi yapı ve organları nelerdir? Soruları kullanılmış elde edilen veriler; doğru cevap, yanlış cevap, kısmen doğru cevap, boş olmak üzere dört kategoride sınıflandırılarak çıkarımda bulunulmuştur. Araştırma neticesinde çizim analizlerine göre  ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin büyük bir kısmının ( %51,6) insanda boşaltım sistemi konusu kavramlarını ve insanda boşaltım sistemi yapı ve organlarını öğrendikleri, öğrencilerin %15'inin özellikle üreter (idrar borusu) ile üretra (idrar kanalı) kavramları arasında ve sindirim sistemi yapı organları ile boşaltım sistemi yapı organları arasında kavram yanılgısına sahip oldukları, öğrencilerin %21,6'sının konu ile ilgili bilgiye sahip oldukları fakat idrar kesesi yerine idrar biriktirme yeri, idrar borusu yerine sadece boru gibi ifadeler kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Açık uçlu sorulardan elde edilen verilere göre en fazla doğru cevap (%61,6) böbreğin boşaltımdaki görevi nedir? Sorusuna olmuştur. En fazla yanlış cevap ise %41,6 ile boşaltım sistemi nedir sorusu olmuştur. Konunun kazanımlarını öğrenemeyen öğrencilerin öğrenememe nedenleri üzerine bir çalışma yapılmamıştır. Boşaltım sistemi ile kavramları öğrenemeyen öğrencilerin öğrenememe nedenleri üzerine çalışmalar yapılabilir. Konuyu öğrenemeyen öğrencilerin öğrenememe nedenleri üzerine ders öğretmenli veli ve öğrenci ile görüşme yapabilir. Boşaltım sistemi yapı ve organları ile ilgili kavram yanılgıları olan ve konuyu öğrenemeyen öğrenciler için ders öğretmeni tarafından farklı yöntem teknikler kullanılarak tekrar öğretim yapılabilir. Kavram yanılgısı olan öğrencilerin bu yanılgılarının giderilmesi için çalışmalar yapılabilir. Öğrencilerde oluşan eksik veya yanlış öğrenmeler öğretmen kaynaklı olabilir, farklı öğretmen tarafından öğretim tekrarlanabilir. Kavram yanılgısı olan öğrencilerin hazır bulunurluklarına bakılarak önceki yanlış öğrenmeleri tespit edilebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the thoughts of 8th grade students about the human excretory system, which is included in science education, by using the drawing technique and open-ended questions. In the study, attention was paid to ensure that the students had learned the human excretory system and that the optimum time had passed in terms of remembering. To reveal students thoughts by using the drawing technique and open-ended questions, it is aimed to gain in- depth knowledge of the concepts within the excretory system. In the research, a casa study, one of the qualitative research methods, was applied. While using the content analysis model in the study, some classification criteria were used. According to these criteria, the answers given by the participating students were divided into groups, the results were evaluated and inferences were made. In the study,A4 paper and open-ended questions on which the structures and organs of the human excretory system were drawn were used as data collection tools. Data obtained from data collection tools were coded and dividedinto categories. In this context, the drawings obtained were classified into five categories: drawings that were not encountered, drawings that were not representative, drawings containing misconceptions, drawings that were partially accepted, and drawings that were partially accepted, and drawings that were accepted. In the study; 1) What is residualproduct? 2) What is excretion? 3)  What is the excretory system ? 4)  What is urine formed? 5) What is the function of the kidney in exretion? 6) What are the  structures and organs of the excretory system? The data obtained from the questions were used; correct answer , wrong answer, partially correct answer,  ınferences were made by classifying them into four categories: empty. As a result of the research,according to drawing analysis it was found that the majority of secondary scholl eighth grade students learned the concepts of the human excretory system and the structures and organs of the human excretory system. It was found that 15% of the students had misconceptions, especially betweenn the concepts of ureter (urinary tube) and urethra (urinary canal), and between the structural organs of the digestive system and the structural organs of the excretory system. It was found that 21,6% of the students had knowledge about the subject, but they used expressions such as urine collection place instead of urinary bladder, and only pipe instead of urinary pipe. According to the data obtained from open-ended questions, the most correct answer (61,6%)is "what is the fuction of the kidney in excration?"was asked. The most incorrect answer was the question "what is the excretory system? With 41,6%. No study has been conducted on the reasons why students cannot learn the objectives of the subject. Studies can be conducted on the reasons why students who cannot learn concepts through the excretory system cannot learn. The teacher can meet whit the student and the parent  about the reasons why students cannot learn the subject. For students who have misconceptions about the structure and organs of the excretory system and cannot learn the subject, the course teacher can re-teach them using different methods and techniques. Studies can be carried out to eliminate these misconceptions of students who have misconceptions. Incomplete  or incorrect learning in students may be caused by the teacher teaching may be repeaded by a different  teacher.