Türkiye'nin Ege Denizi kıyılarında dağılım gösteren sünger (Porifera) türlerinin taksonomik ve ekolojik özellikleri /
Yazar: ALPER EVCEN
Danışman: PROF. DR. MELİH ERTAN ÇINAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Temel Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'nin Ege Denizi kıyılarında dağılım gösteren sünger türlerinin (Phylum: Porifera) taksonomik, ekolojik ve dağılım özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda, farklı derinlik ve biyotoplarda seçilen 36 kıyı ve 7 açık deniz istasyonlarından örneklemeler yapılmıştır. Kıyısal istasyonlarda örneklemeler tüplü ve serbest dalışlarla, açık deniz istasyonlarında dip trolü çekimleri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklerin faunistik analizleri sonucu 3 Sınıf, 17 Ordo ve 40 familyaya ait toplam 114 tür tespit edilmiş olup, bu türlerden, 10'u Ege Denizi, 9'u Doğu Akdeniz ve 16'sı Türkiye sünger faunası için yenidir. Araştırma bölgesinin genelinde, kıyısal istasyonlarda Crambe crambe (%65), Petrosia ficiformis (%62,5), Agelas oroides (%55), Chondrilla nucula (%52,5), Chondrosia reniformis (%52,5), Ircinia variabilis (%52,5), Sarcotragus foetidus (%50) ve Sarcotragus spinosulus (%50) en yüksek frekans değerine sahip türlerdir. İncelenen biyotoplar arasında taşlık / kayalık kommuniteler en yüksek tür sayısına (85 tür), taş mercanı (Cladocora caespitosa) ise en az tür sayısına (3 tür) sahiptir. Araştırma bölgesinde en fazla sünger türünün (73 tür) 10–20 m derinlikleri arasında tespit edildiği görülmüştür. Saptanan sünger türleri arasında Paraleucilla magna Akdeniz için istilacı yabancı bir türdür. Araştırma bölgesinde bulunan türlerin büyük çoğunluğunun (toplam tür sayının %71'i) Atlantik–Akdeniz dağılımlı olduğu saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Süngerler, Porifera, Biyoçeşitlilik, Ege Denizi, Doğu Akdeniz

Abstract:
This study was performed to determine the taxonomic, ecological and distributional features of sponges (Phylum: Porifera) species distributed along the Aegean Sea coast of Turkey. Within this framework, samplings were collected at 36 coastal and 7 offshore stations of different depths and biotopes. Benthic samplings were performed by scuba-diving and snorkelling in coastal stations and by bottom-trawling at offshore stations. As a result of the faunistic analysis of the samples, a total of 114 species belonging to 3 classes, 17 ordo and 40 families were determined, of which 10 species were new to the Aegean Sea, 9 to the Eastern Mediterranean, 16 to the coasts of Turkey. In the investigated area, Crambe crambe (65%), Petrosia ficiformis (62,5%), Agelas oroides (55%), Chondrilla nucula (52,5%), Chondrosia reniformis (52,5%), Ircinia variabilis (52,5%), Sarcotragus foetidus (50%) and Sarcotragus spinosulus (50%) were the highest frequency index values at coastal stations. Among the biotopes, stony / rocky communities were characterized by the highest number of species (85 species), whereas Cladocora caespitosa was represented by the lowest number of species (3 species). The majority of sponge species (73 species) were encountered at the depth interval 10-20 m. Among the sponges identified, Paraleucilla magna is an invasive alien species for the Mediterranean Sea. The majority of species (71% of total number of species) found in investigated area were the species of Atlanto–Mediterranean distribution.

Keywords: Sponges, Porifera, Biodiversity, Aegean Sea, Turkey, eastern Mediterranean