Ailelerin, hekimlerin, tıp fakültesi öğrencilerinin ve hemşirelerin çocuklara yönelik disiplin yaklaşımları
Families', doctors', medical students' and nurses' diciplinary attitutes towards children
Yazar: AYNUR ISMAYILOVA
Danışman: PROF. DR. BETÜL ULUKOL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Disiplin = Discipline ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı ailelerin, çocuk kliniğinde çocuklara hizmet
veren sağlık personellerinin (araştırma görevlisi ve hemşire) ve tıp fakültesi 6. sınıf
öğrencilerinin çocuklara yönelik disiplin uygulamaları konusundaki görüşleri,
tutumları ve bilgi düzeylerinin yanı sıra çocuk istismarı konusundaki farkındalık
düzeylerinin belirlenmesidir.
YÖNTEM: Çalışma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Çocuk
Sağlığı İzlemi Polikliniğine başvuran 172 aile, 54 araştırma görevlisi, 80 tıp fakültesi
6. sınıf öğrencisi ve 100 hemşirelerden oluşan 4 grubun dahil edildiği kesitsel tipte
tanımlayıcı bir araştırmadır. Çalışmada Morris ve Johnson tarafından geliştirilen ve
araştırmacılar tarafından Türkçeye çevrilerek adapte edilen "Disiplin Standartları
Anketi" kullanılmıştır. Ankette yer alan her bir uygulamanın şiddet düzeyi Charles
Felzen Johnson'ın ''Diagnosisandmanagement of physicalabuse of children ''
kitabındaki şiddet skorlaması tablosu baz alınarak derecelendirilmiştir. Disiplin
uygulaması olarak kabul edilebilecek uygulamalar için 1 puan, daha şiddetli
uygulamalar 2, 3 ve 4 puan olarak derecelendirilmiştir. Katılımcıların disiplin
amacıyla kullanılabileceğini ifade ettiği uygulamaların şiddet dereceleri toplanarak
"fiziksel disiplin uygulamaları (FDU) şiddet skoru" ve "duygusal/sözel disiplin
uygulamaları (D/SDU) şiddet skoru" hesaplanmıştır. Katılımcıların disiplin
uygulamalarının sosyo-demografik özellikleri, ekonomik düzeyleri ve geçmiş yaşam
deneyimleri ile ilişkisi incelenmiştir.
SONUÇ: Araştırmada gruplar arasında FDU ve D/SDU skorları arasında
anlamlı fark saptanmamakla birlikte hem FDU ve hem de D/SDU skorlarının
öğrencilerden yüksek olduğu, FDU skorunun ailelerde, D/SDU skorunun ise
hemşirelerde en düşük değerde olduğu belirlenmiştir. Tüm katılımcılar hayatı tehdit
edebilecek boyutta ciddi uygulamaların disiplin uygulaması olmadığını belirtilmiş
olsa da tümü bu durum için yasal bildirimde bulunacağını ifade etmemiştir. Aile
grubunda ve hemşirelerde yaş arttıkça FDU ve D/SDU skorunun daha yüksek,
araştırma görevlilerinde ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Aile grubunda
babaların eğitim düzeyi arttıkça FDU ve D/SDU skorlarının düştüğü; hemşirelerin 
83
meslek yılı arttıkça FDU ve D/SDU skorunda arttığı saptanmıştır. Çocuğu olmayan
ve birden fazla çocuğu olan katılımcılarda FDU ve D/SDU skoru daha yüksektir.
Çocukluk çağında fiziksel cezalandırılma öyküsü olan katılımcıların FDU ve D/SDU
skorlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
TARTIŞMA: Araştırmada en dikkat çeken bulgular; 1-2 çocuk sahibi olan
bireylerin disiplin uygulamalarının şiddet düzeyinin daha düşük olması ve babalarda
eğitim düzeyi arttıkça uygulanan disiplin yöntemlerinin daha az şiddet içermesidir.
Ayrıca kendi çocukluklarında fiziksel şiddetle karşılaşan katılımcıların disiplin
uygulamalarının şiddet skoru daha yüksektir. Bu bilgiler çocuğa yönelik şiddetin
kaynaklarını belirlemek adına anlamlıdır. Ayrıca katılımcıların büyük kısmı hayatı
tehdit edebilecek boyutlarda şiddet içeren uygulamaların disiplin için uygun
olmadığını belirtmekle birlikte bu durum için bildirimde bulunacağını ifade edenlerin
oranı yüksek değildir. Bu sonuçlar çocukların etkili disiplini konusunda hem ailelerin
hem de sağlık çalışanlarının yeterince bilgi sahibi olmadığını, şiddet içeren disiplin
yöntemlerinin de kabul gördüğünü ve istismar bildiriminde yetersizlik
olduğunugöstermektedir.
Çocuk sağlığı ve esenliğini etkileyen istismarın önlenmesi için en önemli
tedbir istismara neden olan faktörlerin ortadan kaldırılmasıdır. Araştırmada
saptandığı üzere disiplin uygulaması kapsamında istismara varan davranış ve
tutumların kabul ediliyor olması bazı disiplin uygulamalarının çocuk istismarı için
önemli bir risk olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda disiplin adına şiddet içeren
uygulamaların önlenmesi için topluma ve çocukla çalışan profesyonellere yönelik
kampanyaların yapılması, mezuniyet öncesi ve sonrası eğitim programlarında bu
konulara da yer verilmesi etkili sonuçlar oluşturacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: The objective of this study is to determine the thoughts,
behaviors and knowledge levels of medical staff (Research assistants and Nurses)
and medicine students at 6th grades serving children in pediatric clinic about the
disciplinary practices towards children besides the awareness level about the topic of
child abuse.
METHODS: The study is a cross-sectional type descriptive research
including four groups that consist of 100 nurses, 80 medicine students at 6th grades,
54 research assistants and 172 families applied to Ankara University Faculty of
Medicine Social Pediatrics Child Health Monitoring Polyclinic. "Disciplinary
Standards Survey" is used in the study which is developed by Morris and Johnson
and adapted by being translated into Turkish by researchers. The violence level of
each method in the survey is rated based on the violence scores chart in the book
"Diagnosis and management of physical abuse of children" by Charles Felzen
Johnson. It is rated as 1 point for the methods that can be accepted as disciplinary
practices and 2,3 and 4 points for more violent methods. "The violence level of
physical disciplinary practices (PDP)" and "The severity level of Emotional/Verbal
disciplinary practices (E/VDP) " is calculated by collecting the violence level of the
practices that can be used with the purpose of discipline as stated by the participants.
The relationship with socio-demographic attributes of disciplinary practices of the
participants, economic levels and past life experiences are examined.
CONCLUSION: There is no significant difference determined between PDP
and E/VDP scores among the groups and it is determined that both PDP and E/VDP
scores are higher than the students and in the families the PDP score and among the
nurses the E/VDP score is determined at the lowest value. Although it is stated by all
of the participants that there are no serious practices at life-threatening levels for the
disciplinary practices, all of them unstated that they would make a legal notice for
this situation. As the age increases for the family group and nurses, the PDP and
E/VDP scores are determined higher but it is determined lower for the research
assistants. It is determined that as the fathers' level of education increases in the 
85
family group, the PDP and E/VDP scores get lower and as the profession year of the
nurses increases, the PDP and E/VDP scores get higher, too. The PDP and E/VDP
scores is higher for the participants with no child and the participants who have more
than one child. It is determined that the PDP and E/VDP scores are higher for the
participants who have a physical punishment memory in their childhoods.
DISCUSSION: The most notable findings in the study are these: the violence
level of disciplinary practices of the individuals with 1 or 2 children is lower and as
the fathers' level of education increases, the applied disciplinary methods contain
less violence. The violence score of disciplinary practices of the participants who had
physical violence in their childhoods is also higher. These findings are meaningful in
terms of determining the reasons of the violence towards children. Most of the
participants also determine that the violent practices at life threatening levels are not
appropriate for discipline and the number of those who state to give notice for this
situation is not much. These results show both the families and the medical staff are
not knowledgeable enough about children's effective discipline, violent discipline
methods are accepted and there is a lack of giving notices about abuse.
The most important precaution to prevent abuse that affects children's health
and welfare is to remove the factors that cause abuse. As determined in the study, the
acceptance of the behaviors and attitudes within the disciplinary practices up to
abuse show that some of the disciplinary practices are a significant risk for child
abuse. In this context, holding campaigns towards the society and the professionals
working with children to prevent the violent practices in behalf of discipline and
involving such topics in educational programs before and after graduation would lead
to effective results.