İnsan onurundan insanın kırılganlığına: İnsan haklarının temelinde yatan kavramları yeniden ele almak
From human dignity to human vulnerability: Reexamining the underlying concepts of human rights
Yazar: ELİF ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HARUN TEPE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Kırılma noktası = Breaking point ; İmkan = Possibility ; İnsan felsefesi = Human philosophy ; İnsan hakları = Human rights ; İnsan onuru = Human dignity

Özet:
İnsan Hakları teorisinde, haklara kaynaklık sorusuna cevap olarak beliren kavramların başında insan onuru yer almaktadır. Bu çalışma, tanım ve sınırları belirsiz olduğu düşünülen insan onuru kavramını tarihsel, felsefi ve hukuki bir bakış açısıyla ele almakta; insan hakları teori ve pratiğinde kavram açısından konu olabilecek soru ve sorunları ortaya koymakta ve kavramın insan hakları teori ve pratiği bakımından elverişliliğini sorgulamaktadır. İnsan onuruna ilişkin bu sorgulama, yakın dönemde ortaya atılmış iki alternatif kavram olan insan kırılganlığı ve insan olanakları/yapabilirlikleri kavramlarına başvurulmasını gerekli kılmaktadır. Çalışma, sözü edilen kavramların insan hakları temellendirmelerinde insan onurunun yerini alıp alamayacağı sorusunun yanı sıra, bunların insan onuruna teorik bir içerik sağlayıp sağlayamayacağı konusuna da eğilmektedir. Böylelikle çalışma, hem insan onuruna ilişkin soru işaretlerini ortaya koymakta hem de kavrama, insan haklarına konu olabilmek bakımından olası bir içerik sağlayabilmenin yolunu aramaktadır. Bu bakımdan her üç kavramın da insan hakları teori ve pratiğine olası katkıları ve iş görebilirlikleri ortaya konulmaktadır.
Tezin ilk bölümü çalışmanın omurgası olan insan onuru kavramına odaklanmakta ve kavrama ilişkin etraflı bir irdeleme sunmaktadır. Takip eden bölümlerse insan onuru ve insan hakları ile olan ilgisi bakımından insan kırılganlığı, insan olanakları/ yapabilirlikleri kavramlarını ele almaktadır. 

Anahtar Sözcükler 
İnsan Hakları,  İnsan Hakları Teorisi, İnsan Onuru, İnsan Kırılganlığı, Olanaklar, Yapabilirlikler

Abstract:
One of the prominent concepts in human rights theory as a response to the foundation question is human dignity. This study tackles the concept of human dignity -which is thought to be a vague concept by definition and margins- through historical, philosophical and legal points of view and question its sufficiency through displaying the questions and problems that arise concerning the concept in human rights theory and practice. This examination concerning human dignity requires making reference to two recent alternative concepts namely human vulnerability and human potentialities/capabilities. Along with examining the question whether the alternative concepts referred could replace human dignity in grounding human rights, the study also turns to the question whether these concepts could actually provide a theoretical basis for human dignity itself. Thus, the study both displays the questions concerning human dignity and searches for a potential content for the concept in order to be applied in its relation human rights. In this light, the potential contribution and functionality of all three concepts are being displayed. 
The first chapter of the study focuses on human dignity; the core concept of the study and presents a detailed examination of the concept. Following chapters are dealing with concepts of human vulnerability and human capabilities in their relation to human rights and human dignity.

Key Words
Human Rights, Human Rights Theory, Human Dignity, Human Vulnerability, Potentialities, Capabilities