Türkiye'de modern kimliğin inşasına bir eleştiri: Hilmi Ziya Ülken örneği
A criticism to construction of modern identity in Turkey: The case of Hilmi Ziya Ülken
Yazar: VEYSEL ERGÜÇ
Danışman: DOÇ. DR. METE KAAN KAYNAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Modern = Modern ; Modernizm = Modernism ; Türk kimliği = Turkish identity ; Ülken, Hilmi Ziya = Ülken, Hilmi Ziya

Özet:
Kimlik, bir insana sen kimsin? diye sorulduğunda verilen yanıtların toplamıdır. 18. yüzyıldan sonra öncelikle Batı'da sen kimsin? sorusuna verilen yanıtlar değişmeye başlamıştır. Buradaki değişim geleneksel dönemden farklı olarak insanların tikel bir daire içinden kendilerini tanımlamalarını beraberinde getirmiştir. Bu tikellik tek bir ulusa, tek bir inanca ve tek bir metodolojiye (pozitivizme) işaret etmektedir. Tikel olan merkezindeki bu değişim sonucunda modern kimlik olgusu ortaya çıkmıştır. Geleneksel kimlikten modern kimliğe doğru seyreden dönüşüm sürecinde hem Batı hem de Doğu'da bazı problemler ortaya çıkmıştır. Bu açıdan geç Osmanlı döneminde ve erken Cumhuriyet döneminde tikel bir kimlik inşa edilmeye çalışılmış ise de bu çabalar geleneksellik ile modernlik arasında sıkışan bir kimlik meydana getirmiş, diğer bir ifadeyle bir kimlik krizi yaratmıştır. 
Geç Osmanlı döneminde başlayan ve erken Cumhuriyet döneminde devam eden memleketi kurtarma çabaları kimlik krizinin göstergelerinden bir tanesidir. Hem geç Osmanlı hem de erken Cumhuriyet'te yaşanan kimlik krizi dolayısıyla sen kimsin? sorusuna net bir karşılık bulunamamıştır. Buna rağmen modern kimlik inşa telaşı devam ettiyse de bu durum kimlik krizini biraz daha derinleştirmiştir. 
Hilmi Ziya Ülken, hem geç Osmanlı dönemi hem de erken Cumhuriyet döneminde ortaya çıkan bu kimlik krizine dair önemli eleştiriler getirmiştir. Ülken, ne Osmanlı'nın salt spiritüalist metodolojisi ile ne de Cumhuriyet'in salt pozitivist metodolojisi ile kimlik krizinin çözülemeyeceğini ifade etmiştir. Ülken'e göre bu kimlik krizinden kurtulabilmek için her iki metodun da birlik içinde kullanılması gerekmektedir. Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemini korku ahlâkı merkezinde açıklayan Ülken, kendi kurduğu Anadolu Asabiyeti ve Hâkimiyet Ütopyası düzeninde aşk ahlâkını merkeze koymaktadır. Aşk ahlâkına sahip ideal bir Anadolu ütopyası hayalini kuran Ülken, Anadolu Asabiyetinin inşasını kimlik krizinin tedavisi olarak görmektedir.

Abstract:
The identity is the total of the answers those when asked to someone who are you? After 18. century the answers, which have been given to the question that who are you?, have firstly started to change in the West. The change, different from the traditional term, has leaded to that the people have identified with a particular idea themselves. This particularity has pointed to a single nationality, a single belief and a single methodology (positivism). As a result of the change, which is at the core of the particular one, the fact of modern identity has come out. In the process of transformation from traditional identity to modern identity, some issues has occured both West societies and East societies. In this respect, in the late Ottoman period and in the early Republic period, even if it has been tried to constuct a single identity, those efforts have turned out an identity which is compressed between tradionality and modernity, in other words it has made a crisis of identity. 
The efforts to save the state which is started in the late Ottoman period and which is continued in the early Republic period are one of the pointer of the crises of identity. Because of the dilemma of the identity, which is lived in both late Ottoman period and early Republic period, a clear answer couldn't have been given to the question that who are you? Though the efforts to construct the modern identity proceeded, these efforts have made deepened the crisis of identity. 
Hilmi Ziya Ülken has panned the crisis of identity which developed in both late Ottoman period and Early Republic Period. Ülken has stated that the crisis of identity could not have been coped with neither just spiritualist methodology of Ottoman nor just positivist methodology of the Republic. According to Ülken, both the two methodology (spiritualism and positivism) must have been used concertedly in order to wipe off the cirisis of idetity. Ülken, who has made Late Ottoman Period and Early Republic Period clear with the center of fear ethics, has centralized love ethics in the organisation of Domination Utopia and Anatolia Asabiyyah that constitued by himselves. Ülken, who has imagined an Anatolia utopia which has love ethics has stated the contruction of Anatolia Asabiyyah as the cure of the crises of identity.