Teknoloji ve yeniliğin ekonomik büyüme üzerine etkisinin ekonometrik olarak incelenmesi
Econometric study of the impact of technology and innovation on economic growth
Yazar: AZİZ DAYANIR
Danışman: PROF. DR. SEFER ŞENER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Eko inovasyon = Eco innovation ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Nedensellik = Causality ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Patentler = Patents ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Teknolojik inovasyon = Technological innovation

Özet:
Teknolojik yeniliklerin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi politika yapıcılar ve iktisatçıların ilgisini çekmektedir. Dördüncü Sanayi Devrimiyle birlikte bu teknolojik yeniliklere olan ilgi artmaktadır. Ülkelerin teknolojik yenilik üretmeleri, bu yenilik üretimin sürekliliğini sağlamaları ve yeniliklerin iktisadi büyümeye dönüştürülmesi önemli bir konu halini almıştır. Literatürdeki çalışmalar genel olarak ekonomik büyümeyi teknolojik yeniliklerle ilişkilendirmektedir. Fakat literatürdeki asıl tartışma teknolojik yenilikleri üretme yöntemleri üzerine şekillenmektedir. Bu çalışmada gayrisafi yurtiçi hasıla, triadic patent sayısı ve Ar-Ge'ye yapılan toplam harcamalar arasındaki ilişkiler panel veri analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmektedir. Triadic patent Japonya Patent Ofisi, Avrupa Birliği Patent ofisi ve Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Marka ofisi olmak üzere üç farklı patent merkezinden alınan patentleri ifade etmektedir. Triadic patentler ticari kazanç elde edilebilecek buluşlar için alınan patentleri daha iyi gösterdiği düşünülmektedir. Bu yüzden bu çalışmada triadic patent sayıları kullanılmaktadır. 
Çalışmada triadic patent sayılarının ve Ar-Ge'ye yapılan toplam harcamanın ekonomik büyümeye yol açıp açmadığı incelenmiştir. Buna ek olarak teknolojiyi üreten nedenler üzerinde durulmuştur. Yenilik üretim modelleri arasında bulunan talep-çekmeli ve teknoloji-itmeli yenilik modellerinin geçerliliği sınanmıştır. Ayrıca teorileri sınamak için yüksek gelirli 11 OECD ülkesinin 1988-2017 yıllarına ait verilerinden yararlanılmıştır. Yapılan analizlerde yeni büyüme teorisinin öngördüğü gibi Ar-Ge yatırımlarının ve patent sayılarının pozitif yönde büyümeye neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Teknoloji-itmeli ve talep-çekmeli yenilik modellerinin de analiz sonuçlarıyla uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Bu yüzden her iki modelin de birleşimi olan daha ileri bir model olarak bilinen interaktif yenilik modeli yenilik üretimi için önerilmiştir. Ayrıca yapılan analizlerde incelenen ülkelerin verilerinde eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Nedensellik testi sonuçlarına göre üç veri grubu arasında da karşılıklı nedenselliklerin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The impact of technological innovations on economic growth is of interest to policy makers and economists. With the emergence of the Fourth Industrial Revolution, interest in technological innovations is increasing. It has become an important issue for countries to generate technological innovations, to ensure the continuity of this innovation production and to transform innovations into economic growth. Many of econmists agree that technological innovations are the cause of economic growth. However, the main discussion in the literature is based on methods of generating technological innovations. In this study, the relationships between gross domestic product, number of triadic patents and total expenditures on R&D are analyzed using panel data analysis methods. Triadic patent refers to patents obtained from three different patent centers: Japan Patent Office, European Union Patent Office and United States Patent and Trademark office. Triadic patents are thought to better show patents for inventions that can be commercially profitable. Therefore, triadic patent numbers are used in this study. 
In the study, it was examined whether the number of triadic patents and the total expenditure on R&D led to economic growth. In addition, the factors that produce the technology have been investigated. Demand-pull and technology-push innovation models, which are among the innovation production models, have been validated. In addition, data from 1988-2017 of 11 high-income OECD countries are used to test theories. As predicted by the new growth theory, it is concluded that R&D investments and the number of patents led to a positive growth. It has been observed that technology-push and demand-pull innovation models are also compatible with the analysis results. Therefore, the interactive innovation model, which is a combination of both models and known as a more advanced model, has been proposed for innovation production. In addition, the cointegration relationship is determined in the data of the countries examined in the study. According to the causality test results, it is determined that there are mutual causality between the three data groups.