hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde peygamberlerle ilgili rivayetler
The rumors from Evliya Celebi Seyahatnâme about the prophets
Yazar: SÜMEYYE ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN KARATAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışmasında Evliya Çelebi'nin on cilt olarak kaleme aldığı Seyahatnâmesi'nde yer alan peygamberlere dair rivayetler ele alınmıştır. Evliya, eserindeki ilgili konuyu yazarken Târih-i Taberî Tercümesi ve Altıparmak Peygamberler Tarihi'nden yararlanmıştır. Bu nedenle çalışmanın araştırma safhasında öncelikle Seyahatnâme'de bulunan peygamberler tespit edilmiş, daha sonra detaylı bir taramayla onlar hakkındaki rivayetler çıkarılmıştır. Ardından Târih-i Taberî Tercümesi ve Altıparmak Peygamberler Tarihi'ndeki peygamber rivayetleri tespit edilmiştir. Tezin yazım aşamasında ise bu üç kaynaktaki peygamber rivayetleri karşılaştırılmalı olarak ele alınıp değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, narratives related to prophets found in Evliya Celebi's ten-volume "Seyahatnâme" are examined. Whilie writing his work, Evliya referred to the "Târih-i Taberî Tercümesi" and the "Altıparmak Peygamberler Târihi." Thus, during the research phase, prophets mentioned in the "Seyahatnâme" were identified and their narratives were extracted through a detailed review. Subsequently, the prophet narratives in the "Târih-i Taberî Tercümesi" and the "Altıparmak Peygamberler Târihi" were identified. During the writing phase of the thesis, these narratives were comparatively evaluated using the sources mentioned.
Maneviyat ve Tanrıya bağlanmanın evlilik uyumu ile ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship between spirituality and attachment to God and marital adjustment
Yazar: SÜMEYRA SARI BEYATLI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRSES
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı evli bireylerin manevi yönelim düzeyleri ve Tanrıya bağlanma tarzları ile evlilik uyumu düzeylerinin nasıl bir ilişki içinde olduğunu tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de ikamet eden 18-65 yaş aralığında yer alan 352 evli kadın ve 234 evli erkek olmak üzere toplam 586 kişiden oluşan örneklem grubuna "Manevi Yönelim Ölçeği", "Tanrıya Bağlanma Ölçeği" ve "Çift Uyum Ölçeği" uygulanmıştır. Veriler çevrimiçi değerlendirme araçları ile toplanmış SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilere göre manevi yönelim ile evlilik uyumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Tanrıya Güvenli bağlanma ve evlilik uyumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilirken Tanrıya kaygılı bağlanma ve evlilik uyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların evlilik uyumu düzeyleri demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak farklılık göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine how married individuals' spiritual orientation levels and attachment styles to God are related to their marital adjustment levels. For this purpose, the "Spiritual Orientation Scale", "Attachment to God Inventory" and "Dyadic Adjustment Scale" were applied to a sample group of 586 people, 352 married women and 234 married men, aged between 18-65, residing in Turkey. Data were collected with online assessment tools and analyzed using SPSS 21 program. According to the data obtained, a positive significant relationship was determined between spiritual orientation and marital adjustment. While a positive significant relationship was found between secure attachment to God and marital adjustment, a negative significant relationship was found between anxious attachment to God and marital adjustment. The marital adjustment levels of the participants showed statistical differences according to demographic variables.
Kur'ân'a dair yeni yaklaşımlar: Hüseyin Atay örneği
New approaches to the Qur'an: The example of Hüseyin Atay
Yazar: SEFA NAS
Danışman: PROF. DR. CAĞFER KARADAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
16.yy. dan itibaren Osmanlı'da gözle görülen güç kaybına karşı Batı Avrupa'da yaşanan gelişmeler, 18-19.yy. da küresel ölçekte hızlı değişikliklere neden olmuştur. Özellikle Aydınlanma'nın açığa çıkardığı modernizm, sekülerizm ve pozitivizmin etkisiyle söz konusu değişikliklerden İslam ülkelerindeki kültürel değerler ve dini algılayış tarzı ve gelenek de nasibini almıştır. Zira İslam ülkelerinin ileri gelen aydın kesimlerinde; mevcut din algısı ve dini geleneğin modern hayata eşlik etmediği, insanlık için rehber konumunda olan Kur'ân'ı anlamlandırmaya ve doğruyu yanlıştan ayırt etmeye imkân vermediği düşüncesi hâkim olmuştur. İşte Kur'âncılık, bu minvalde Kur'ân'a yönelik bireysel çağdaş tasvirleri birleştiren bir çerçeve halinde modern dönemde ortaya çıkmış bir ekoldür. Tüm dini konularda Kur'ân vurgusu yapan bu ekol; sünnete, mezheplere ve gelenek olarak adlandırılan dini müktesebata mesafeli yaklaşarak kurtuluşun, Kur'ân dışında her türlü kaynağı reddetmekle mümkün olduğunu iddia etmektedir. Atay ise 1960'lı yıllarla birlikte bu ekolün Türkiye'de öncüsü ve önemli bir siması olarak, akla tanıdığı yetki ve duyduğu güvenle tüm gücünü gelenekle hesaplaşarak Türkiye'de Kur'ân merkezli İslam tasavvurunu işlemeye harcamıştır. 
Anahtar Kavramlar: Hüseyin Atay, Akıl, Gelenek, Modernizm, Kur'âncılık, Kur'an, Sünnet

Abstract:
16th century The developments in Western Europe against the visible loss of power in the Ottoman Empire from the 18th to the 19th centuries. has also led to rapid changes on a global scale. Especially under the influence of modernism, secularism and positivism brought about by the Enlightenment, cultural values, religious perception and tradition in Islamic countries also had their share of these changes. Because in the leading intellectuals of Islamic countries; The idea that the current perception of religion and religious tradition does not accompany modern life and does not allow us to make sense of the Quran, which is a guide for humanity, and to distinguish right from wrong, has become dominant. In this sense, Qur'anism is a school that emerged in the modern period as a framework that combines individual contemporary depictions of the Qur'an. This school emphasizes the Quran in all religious matters; It maintains that salvation is possible by rejecting all sources other than the Quran, by keeping a distance from the sunnah, sects and religious acquis, which is called tradition. Atay, on the other hand, as a pioneer and an important figure of this school in Turkey in the 1960s, spent all his strength, with the authority and trust he gave to reason, to develop the Qur'an-centered Islamic concept in Turkey, reckoning with tradition.
Keywords: Hüseyin Atay, Reason, Tradition, Modernism, Qur'anism, Quran, Sunnah
Akut bronşiolit tanısı ve hastalık şiddetinin belirlenmesinde yenimarkerlerin rolü
The role of new signs in diagnosing acute bronchiolitis anddetermining disease severity
Yazar: TUĞBA ŞENBUZ
Danışman: PROF. DR. FERAH BUDAK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: IDO 1 = IDO 1

Özet:
Akut bronşiolit, 2-5 yaş arası çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilen alt solunum yolu hastalığıdır. Prematüre bebeklerde, down sendromu, nöromüsküler bozuklukları veya kardiyopulmoner hastalığı olanlarda, immün yetmezliğe sahip hastalarda daha ağır seyreder ve hayatı tehdit edici olabilir. 5 yaş altı çocuklarda önemli mortalite nedeni olarak gösterilmektedir. Hastalığın sebebi olarak % 85 oranında RSV (Respiratuvar Sistinyal Virüs) ile birlikte farklı viral patojenler de gösterilmektedir. 
      ABI3 (Human ABI gene family member 3), CLEC12B (Human C-type lectin domain family 12, member B), DDIT4L (Human DNA damage inducible transcript 4 like), ZFP1 (Human zinc finger protein 1), PIAS4 (Human protein inhibitor of activated STAT4), PPP2R4 (Human protein phosphatase 2A activator regulatory subunit 4), WDR33 (Human WD Repeat-Containing Protein 33) ve IDO (Human Indoleamine 2,3- Dioxygenase) yakın zamanda keşfedilmiş ve immün yanıtların düzenlenmesinde görevli proteinlerdir. Çalışmamız akut bronşiolit hastalığının patogenezinin aydınlatılmasına katkı sağlamak ve hastalık şiddetinin belirlenmesinde yeni belirteçler keşfedebilmek amacıyla yapılmıştır.

Abstract:
Acute bronchiolitis is a lower respiratory tract disease that can also be seen in children aged 2-5 years and adults. It progresses more severely and can be life-threatening in premature infants, patients with Down syndrome, neuromuscular disorders, cardiopulmonary disease, or immunodeficiency. It is recognized as a significant cause of mortality in children under 5 years old. The primary cause of the disease is attributed to Respiratory Syncytial Virus (RSV) in 85% of cases, along with various other viral pathogens. 
        Recently discovered proteins such as ABI3 (Human ABI gene family member 3), CLEC12B (Human C-type lectin domain family 12, member B), DDIT4L (Human DNA damage inducible transcript 4 like), ZFP1 (Human zinc finger protein 1), PIAS4 (Human protein inhibitor of activated STAT4), PPP2R4 (Human protein phosphatase 2A activator regulatory subunit 4), WDR33 (Human WD Repeat-Containing Protein 33), and IDO (Human Indoleamine 2,3-Dioxygenase) are involved in regulating immune responses. This study was conducted to contribute to understanding the pathogenesis of acute bronchiolitis and to identify novel markers that could help determine the severity of the disease.
Osmanlı başkentinde kadın yoksulluğu ve sosyal politikalar (1896-1918)
Women's poverty and social policies in the Ottoman capital (1896-1918)
Yazar: SEDA EKREM
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP DÖRTOK ABACI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Mevcut tez çalışması Geç Dönem Osmanlı İmparatorluğu başkentinde kadın yoksulluğunu önlemeye yönelik sosyal politikaları konu almaktadır. İktisaden varlık göstermelerine rağmen, derinleşen kadın yoksulluğunu önlemede devlet ricâli tarafından uygulanan sosyal politikalar, mevcut erkin refah sisteminin toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve yoksulluğun kesiştiği yerde hangi saiklerle ne tür stratejiler geliştirdiği tezin odak noktasıdır. Bu bağlamda açılan kurumlar, bağlanan maşlar, Osmanlı entelektüellerin yoksulluk algısı ve bu algının Batı ile mukayesesi üzerinde durulan temel meselelerdir.

Abstract:
The present thesis focuses on the social policies aimed at preventing women's poverty in the capital of the Late Ottoman Empire. The focus of the thesis is on the social policies implemented by state officials to preventdeepening women's poverty despite their economic existence, and the motives and strategies of the welfare system of the existing power at the intersection of gender inequality and poverty. In this context, the institutions opened, the stipends provided, the perception of poverty by Ottoman intellectuals and the comparison of this perception with the West are the main issues emphasized.
Psikocoğrafya yaklaşımı ile kadın, mekân  ve duygu: Bursa Osmangazi örneği
Women, space and emotion with a psychogeographical approach: The case of Bursa Osmangazi
Yazar: FIRAT GÜVEN
Danışman: PROF. DR. SERHAT ZAMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bursa İli Osmangazi ilçesi sınırları içerisinde yer alan Hanlar Bölgesi ile Çarşamba (Çırpan) semti özelinde psikocoğrafi bir perspektif kullanarak kadınların mekânsal algılamalarını incelemektir. Çalışmada, katılımcıların mekâna yönelik algılamalarını inceleyebilmek adına nitel araştırma desenlerinden yorumlayıcı fenomenolojik analiz kullanılmış, katılımcılarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği üzerinden görüşmeler sağlanmıştır. Çalışma sonunda katılımcıların mekâna yönelik duygularını ölçebilmek için Robert Plutchik'e ait olan Duygu Çarkı üzerinden duygularını ifade etmeleri istenmiştir. Çalışmanın sonucunda Çarşamba semti için katılımcıların büyük bir çoğunluğunun (91,7) semte karşı olumsuz duygular besledikleri, bunda da semtin değişen sosyokültürel ve demografik yapısının etkili olduğu saptanmıştır. Hanlar Bölgesi'nde ise katılımcıların %100'ünün bölgeye karşı olumlu duygular besledikleri, bunda da bölgenin maneviyatının ve tarihi dokusunun öneminin büyük olduğu saptanmıştır. Katılımcıların Robert Plutchik'in Duygu Çarkı üzerinden belirttikleri duygularda, Çarşamba semti için "kaygı", "korku", "tiksinme" ve "dehşet" gibi ifadeler ön plana çıkarken Hanlar Bölgesi özelinde ise "sükûnet", "sevinç" ve "haşmet" gibi ifadeler ön plana çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine women's spatial perceptions using a psychogeographical perspective, specifically in the Hanlar Region and Çarşamba (Çırpan) district, located within the borders of Osmangazi district of Bursa Province. In the study, interpretive phenomenological analysis, one of the qualitative research designs, was used to examine the participants' perceptions of the space, and interviews were conducted with the participants through the semi-structured in-depth interview technique. At the end of the study, participants were asked to express their feelings on the Emotion Wheel, which belongs to Robert Plutchik, in order to measure their feelings about the place. As a result of the study, it was determined that the majority of participants (91.7) for Çarşamba district had negative feelings towards the district, and the changing sociocultural and demographic structure of the district was effective in this. In the Khans Region, it was determined that 100% of the participants had positive feelings towards the region, and the spirituality and historical texture of the region was of great importance in this. In the emotions expressed by the participants through Robert Plutchik's Wheel of Emotions, expressions such as "anxiety", "fear", "disgust" and "horror" come to the fore for Çarşamba district, while "tranquility", "joy" and "majesty" come to the fore in the Hanlar District. expressions came to the fore.
Ebü'l-Berekât en-Nesefî'nin Nübüvvet anlayışı
Prophecy in the Theology of Abû al-Barakât al-Nasafi
Yazar: ONUR DEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. CAĞFER KARADAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Allah-insan-evren ilişkisinin merkezinde yer alan nübüvvet müessesesinin var olması pek çok şeyin de varlığının hayat bulması ve kâim olması anlamını; yok olması da pek çok şeyin yok olması ve yıkılması anlamını taşımasından ötürü binlerce yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık edilmiştir. Bu mücadele sürecinde İslâm'ın sancaktarlığını yapan kelâm âlimleri de eserlerinde kalemleriyle bu mücadelelerini sürdürmüşlerdir. Mâtürîdî âlim/ler nazarıyla bu mücadeleye yakından tanıklık etmeyi gaye edindiğimiz bu çalışmada nübüvvetin ispatı, mûcize, Hz. Muhammed (sav)'in peygamberliğini ispat gibi nübüvvet ile ilgili tartışılan tüm meseleler sistematik bir şekilde ele alınmış, hikmet merkezli bir bakış açısına sahip olmalarıyla çağlara hitap eden Mâturîdî âlimler içerisinde yer alan Ebü'l-Berekât en-Nesefî'nin görüşleri, Mâtürîdîlik mezhebinin önderi İmam Mâtürîdî ve onun takipçileri Ebü'l-Muîn en-Nesefî ve Nûreddin es-Sâbûnî'nin -temel meselelerdeki- görüşlerine de değinilerek, ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The existence of the institution of prophethood, which is at the center of the Allah-human-universe relationship, means that many things come to life and endure; It has witnessed a struggle that has been going on for thousands of years, as its disappearance means the destruction and destruction of many things. Theological scholars, who were the bannermen of Islam during this struggle, continued this struggle with their pens in their works. In this study, in which we aim to witness this struggle closely from the point of view of Maturidi scholars, the proof of prophethood, the miracle, the Prophet Muhammad. All the issues discussed regarding prophethood, such as proving the prophethood of Muhammad (pbuh), are discussed in a systematic way, and the views of Abû Al-Barakât Al-Nasafi, who is among the Maturidi scholars who appeal to the ages with their wisdom-centered perspective, are discussed in detail in the text of the Maturidi sect. The views of its leader Imam Māturīdī and his followers Abû Al-Muin Al-Nasafi and Nuraddin as-Sabuni on basic issues were also touched upon and tried to be put forward.
İslam hukukunda konut kira sözleşmesinden doğan hak ve sorumlulukların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile mukayesesi
Comparison of rights and responsibilities arising from housing rental agreement in Islamic law with Turkish code Of Obligations No.6098
Yazar: EMİNE KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SALİH KUMAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Kira sözleşmesi = Lease agrement ; Türk Borçlar Kanunu = Turkish Code of Obligations ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Barınma ihtiyacı insanın en temel ihtiyaçlarından biridir. Toplumlar eskiden beri bu ihtiyacını gidermek için satış sözleşmesinin yanı sıra kira sözleşmesine de başvurmuşlardır. Bu sebeple konut kira sözleşmesi, diğer hukuk sistemlerinde olduğu gibi hem İslam hukukunda hem de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda incelemeye konu olmuştur. Ancak günümüzde şehirleşmenin artması, çekirdek aile yapısının yaygınlaşması ve ekonomik sebeplerden dolayı barınma ihtiyacı ve konut sıkıntısı toplumsal bir sorun haline dönüşmüştür. Bu durum kiracı ile kiraya veren arasında birçok soruna sebep olmaktadır. Ortaya çıkan bu sorunların temelinde ise kira sözleşmesinin, tarafların hak ve sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koyacak şekilde düzenlenmemesi yatmaktadır. Dolayısıyla araştırmamızın temel hedefi de konut kira sözleşmesinin, taraflara tanıdığı haklar ve yüklediği sorumlulukları tahlil edip İslam hukuku ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri bakımından mukayese etmektir. Bu doğrultuda çalışmamızda kira sözleşmesine dair genel bilgilere yer verilip konut kira sözleşmesi sürecinde ve sona ermesi durumunda tarafların elde ettiği haklar ve yüklendiği sorumluluklar incelenmiştir.

Abstract:
The need for shelter is one of the most basic needs of humans. Since ancient times, societies have resorted to rental agreements as well as sales agreements to meet this need. For this reason, the housing lease agreement has been subject to examination in both Islamic Law and the Turkish Code of Obligations No. 6098, as in other legal systems. However, today, due to the increase in urbanization, the spread of the nuclear family structure and economic reasons, the need for shelter and housing shortage have become a social problem. This situation causes many problems between the lessee and the lessor. The basis of these problems is that the lease agreement is not prepared in a way that clearly sets out the rights and responsibilities of the parties. Therefore, the main goal of our research is to analyze the rights and responsibilities that the housing lease agreement grants to the parties and compare them in terms of Islamic Law and the provisions of the Turkish Code of Obligations No. 6098. In this regard, in our study, general information about the lease agreement is included and the rights acquired and responsibilities assumed by the parties during the housing lease agreement process and in case of termination are examined.
Klasik Arap edebiyatında bir mizah figürü olarak hekim ve hekim nükteleri
The physician figure and jokes in classical Arabic humor
Yazar: YAHYA EREN
Danışman: PROF. DR. ŞENER ŞAHİN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Klasik Arap Edebiyatının en eğlenceli sahası mizah disiplininde yüzlerce müstakil eser telif olunmuş, nice eserin bölümleri de bu keyifli malzemeye tahsis edilmiştir. Arap mizahının karakteristik bir vasfı cimri, pisboğaz, sakil gibi temel bazı figürlere ağırlık vermesi, yanı sıra toplumsal, siyasal, kültürel ve dinsel belli başlı temaları da sıkça işlemesidir. Arap mizahı, geniş literatürü içerisinde hekimlik temasıyla ilgili hatırı sayılır miktarda anekdot malzemesine de yer vermiştir. Malzeme tespitinde edebiyat antolojilerini, tarih kaynaklarını ve biyografi eserlerini kullanan tez çalışması, hekim figürü etrafında kurgulanan anekdotik anlatıları incelemekte, bu vesileyle dolaylı olarak devrin toplumsal yaşamı, kültürel birikimi ve folklorüne ilişkin bilgiler de sunmaktadır.

Abstract:
Hundreds of independent works have been written in the discipline of humor, the most entertaining field of Classical Arabic Literature, and sections of many works have been devoted to this enjoyable material. A characteristic feature of Arab humor is that it focuses on some basic figures such as the miser, the glutton, and the unbearable, as well as frequently dealing with certain social, political, cultural and religious themes. Arabic humor has included a considerable amount of anecdotal material related to the theme of medicine in its extensive literature. Using literary anthologies, historical sources and biographical works in determining the material, the thesis examines the anecdotal narrati-ves built around the figure of the physician, and thus indirectly provides information about the social life, cultural accumulation and folklore of the period.