Metabolik parametrelerin hematolojik malignensilerin klinik seyrine etkileri
Effects of metabolic parameters on the clinical course of hematological malignancies
Yazar: BURAK BİRSOY
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT YAVUZ MALKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid = Leukemia-myeloid ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute ; Lösemi-miyeloid-kronik-BCR-ABL pozitif = Leukemia-myelogenous-chronic-BCR-ABL positive ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
AMAÇ: Metabolik sendrom (MS), aşırı beslenme ve sedanter yaşam sonucunda ortaya çıkan; bozulmuş açlık glukozu (BAG) ve bozulmuş glukoz toleransı (BGT) ile karakterize insülin direnci (IR), abdominal obezite, dislipidemi ve yüksek kan basıncı ile beraberinde bir çok sistemik hastalığın gözlendiği klinikopatolojik bir sendromdur. MS birçok hematolojik malignite gelişimi ile yakından ilişkili bulunmuştur. MS ve vücut kitle indeksinin (VKİ) hematolojik malignitelerde ortalama sağkalımı, tedavi yanıtını ve diğer prognostik belirteçleri olumsuz yönde etkilediği öne sürülmüştür. Biz bu çalışmada özellikle MS ve VKİ'nin hematolojik maligniteler üzerine nasıl bir etkisi olduğunu saptamayı amaçladık. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 01.09.2020 ve 01.09.2021 tarihleri arasında Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi hematoloji kliniğine tanı, takip ve tedavi amacı ile başvuran toplamda 89 hasta dahil edildi. Hasta verileri geriye dönük olarak incelendi. İstatistiksel analizler SPSS V.25 ile yapıldı. Hastalar ile ilgili öncelikle tanımlayıcı istatistikler yapıldı. Kategorik veriler öncelikle "ki kare" ya da "fisher exact" testi ile analiz edildi. Sürekli veriler için öncelikle dağılım analizi yapıldı. "Kolmogorov-Smirnov" testi ile sürekli verilerin dağılımı analiz edildi. Normal dağılan sürekli veriler "t-test" ya da "Anova" testi ile incelendi. Normal dağılmayan veriler "Mann-Whitney u" testi ya da "Kruskal Wallis" testi ile incelendi. Sağkalım analizleri için "Kaplan Meier" testi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık sınır p<0,05 olarak kabul edildi. 
BULGULAR: Çalışmaya 89 hasta dahil edildi. Hastaların 7 tanesi akut lenfoblastik lösemi (ALL), 27 tanesi akut myeloid lösemi (AML), 13 tanesi diffüz büyük b hücreli lenfoma (DBBHL), 6 tanesi hodgkin lenfoma (HL), 10 tanesi kronik lenfositer lösemi (KLL), 11 tanesi kronik myeloid lösemi (KML) ve 15 tanesi multpl myelom (MM) idi. ALL hastalarında VKİ yüksekliği refrakter hastalıkla ilişkili bulunmuştur (p=0,03). AML hastalarında MS olan hastalarda ECOG performans puanı yüksek bulunmuştur (p=0,045). DBBHL hastalarında VKİ gruplarından kilolu olan grupta LDH düzeyleri yüksek bulunmuştur (p<0,001). DBBHL hastalarında mutlak lenfosit sayısı ve beyaz küre sayısı düşük kilolu hasta grubunda yüksek olarak bulunmuştur (p=0,023, p<0,001). KML hastalarında bazofil sayısı VKİ gruplarından kilolu ve obez grupta yüksek bulunmuştur (p=0,003). KML hastalarında kilolu ve obez olan grupta ürik asit düzeyleri yüksek bulunmuştur (p=0,003). MM hastalarında VKİ gruplarından kilolu ve obez olan grupta R-ISS skoru yüksek bulunmuştur (p=0,048). MM hastalarında kilolu ve obez grupta 2 ve 3 SLİM kriteri olan hasta sayısı yüksek bulunmuştur (p=0,018). MM hastalarından obez olan hasta grubunda sedimantasyon hızı yüksek bulunmuştur (p=0,01). MM hasta grubunda MS olan hastalarda ECOG performans puanı yüksek bulunmuştur (p=0,047). 
SONUÇ: Çalışmamızın sonuçlarına bakıldığında hematolojik malignitelerde ve birçok alt tiplerinde MS ve VKİ yüksekliğinin birçok kötü prognostik faktörle ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle özellikle hematolojik malignitelerde MS ve VKİ varlığı iyi incelenmeli ve VKİ yüksekliği ve MS varlığının tedavi yanıtını, hastalık prognozunu, ortalama sağkalımı etkileyebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Hastalarda MS ve VKİ yüksekliği gelişimini önleyecek tedavi stratejileri geliştirilmelidir.

Abstract:
AIM: Metabolic syndrome (MS), resulting from excessive nutrition and sedentary life; It is a clinicopathological syndrome in which many systemic diseases are observed, along with insulin resistance (IR), abdominal obesity, dyslipidemia, and high blood pressure, characterized by impaired fasting glucose (IFG) and impaired glucose tolerance (IGT). MS has been found to be closely associated with the development of many hematological malignancies. It has been suggested that MS and body mass index (BMI) negatively affect the mean survival, treatment response and other prognostic markers in hematological malignancies. In this study, we aimed to determine the effect of MS and BMI on hematological malignancies.
MATERIAL AND METHOD: A total of 89 patients who applied to Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital hematology clinic for diagnosis, follow-up and treatment between 01.09.2020 and 01.09.2021 were included in the study. Patient data were analyzed retrospectively. Statistical analyzes were done with SPSS V.25. First of all, descriptive statistics were made about the patients. Categorical data were first analyzed with the chi-square or fisher exact test. For continuous data, distribution analysis was first performed. The distribution of continuous data was analyzed with the "Kolmogorov-Smirnov" test. Normally distributed continuous data were analyzed with the "t-test" or "anova" test. Data that were not normally distributed were analyzed with the "mann-whitney u" test or the "kruskal Wallis" test. Kaplan Meier test was used for survival analysis. The statistical significance limit was accepted as p<0.05.
RESULTS: 89 patients were included in the study. 7 of the patients had acute lymphoblastic leukemia (ALL), 27 of them acute myeloid leukemia (AML), 13 of them diffuse large b-cell lymphoma (DLBCL), 6 of them Hodgkin lymphoma (HL), 10 of them chronic lymphocytic leukemia (CLL), 11 of them chronic myeloid leukemia (CML) and 15 had multiple myeloma (MM). High BMI was found to be associated with refractory disease in ALL patients (p=0.03). The ECOG performance score was found to be high in patients with MS in AML patients (p=0.045). LDH levels were found to be higher in the overweight group from the BMI groups in DLBCL patients (p<0.001). Absolute lymphocyte count and white blood cell count in DLBCL patients were found to be higher in the low-weight patient group (p=0.023, p<0.001). Basophil count in CML patients was higher in overweight and obese groups than BMI groups (p=0.003). Uric acid levels were found to be high in the overweight and obese groups in CML patients (p=0.003). The R-ISS score was found to be higher in the overweight and obese group from the BMI groups in MM patients (p=0.048). The number of patients with 2 and 3 SLIM criteria was found to be high in the overweight and obese groups in MM patients (p=0.018). The sedimentation rate was found to be high in the obese group of MM patients (p=0.01). In the MM patient group, the ECOG performance score was found to be high in patients with MS (p=0.047). 
CONCLUSION: Considering the results of our study, it was found that MS and high BMI were associated with many poor prognostic factors in hematological malignancies and many of its subtypes. Therefore, the presence of MS and BMI should be carefully examined, especially in hematological malignancies, and it should be considered that high BMI and presence of MS may affect treatment response, disease prognosis, and average survival. Treatment strategies should be developed to prevent the development of MS and high BMI in patients.