Spor yaralanmalarından korunma farkındalığı ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the sports injury prevention awareness scale
Yazar: SABRİYE ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖNAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Spor = Sports
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Korunma tedbirleri = Protection measures ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 'Spor Yaralanmalarından Korunma Farkındalığı Ölçeği'nin geliştirilmesi, Türk toplumunda geçerliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasıdır. 
Gereç ve Yöntem:Metodolojik tipteki bu araştırmaya, yerel etik kurul tarafından verilen onaydan sonra başlanmıştır. Alan yazında yapılan tarama sonrasında 31 maddeden oluşan bir madde havuzu oluşturulmuştur. Maddeler 5'li likert derecelendirme ölçeği (Ölçek v.1) şeklinde düzenlendikten sonra Lawshe yöntemi kullanılarak uzman görüşü alınıp kapsam geçerlik oranı (KGO) ve kapsam geçerlik indeksi (KGİ) hesaplanarak pilot ölçeğin kapsam geçerliği irdelenmiştir. 
Kapsam geçerliği sağlanan pilot ölçek, madde sayısının en az 10 katında bireye uygulanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin tanımlayıcı bilgileri ve ölçeğe verdikleri cevaplar elektronik ortamda (Google forms) kaydedilmiştir. Verilere, SPSS v.23 paket programı ve AMOS v.24 istatistik programı ile geçerlik ve güvenirlik analizi yapılmıştır.
Bulgular:Ölçeğin (Ölçek v.1) kapsam geçerliği için 18 uzmandan görüş alınmıştır. En düşük KGO değerini karşılamayan maddeler ölçekten çıkartılmıştır. Ölçeğin KGİ değeri 0,696 bulunmuştur. Pilot uygulamada 29 maddelik Ölçek v.2, ortalama yaşı 29,24±11,34 yıl olan 147 (%38,8) erkek ve 232 (%61,2) kadına uygulanmıştır. 
Ölçek v.2'deki 5 madde Cronbach alfa katsayısında düşmeye neden olduğu, 1 madde değişken yetersizliği oluşturduğu ve 5 madde 'binişik madde' özelliği gösterdiği için ölçekten çıkartılmıştır. Ölçekte kalan 18 madde (Ölçek v.3) toplam %59,655 varyans oranı açıklamış ve öz değeri 1,0'den büyük olan 4 faktörlü yapı oluşturmuştur. Ölçeğin (v.3) güvenirliği; Spearman-Brown güvenirlik katsayısı 0,778, Guttman Split Half güvenirlik katsayısı 0,772 ve Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,884 bulunarak gösterilmiştir. Ölçek v.3, doğrulayıcı faktör analizinde modele ilişkin uyum indekslerini sağlamıştır. 
Sonuç: Geliştirilen 'Spor Yaralanmalarından Korunma Farkındalığı Ölçeği', 18 madde ve 4 (1. kişisel sağlık durumu, 2. çevresel faktörler ve ekipman, 3. egzersiz seansı, 4. egzersiz programı) faktörlü yapı ile 13-66 yaş aralığındaki Türk toplumunda geçerliğini ve güvenirliğini sağlamıştır.

Abstract:
Objective: This study aimed to develop the Sports Injury Prevention Awareness Scale (SIPAS) and to determine its validity and reliability for use with the Turkish population. 
Materials and Method: This methodological study was initiated after approval by the local ethics committee. After a review of the literature, a pool of 31 items was developed. The items were organized into a 5-point Likert-type scale (Scale v.1), and the content validity of this pilot-scale was assessed using the Lawshe method, for which expert opinion was used to determine content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI). 
Subsequently, the pilot-scale was applied to a sample of at least 10 times the number of items. Participants' descriptive information, and responses were recorded electronically (Google Forms). Data were analyzed and the validity and reliability of the scale were assessed using SPSS v.23 and AMOS v.24.
Results: The content validity of the scale (Scale v.1) was assessed using opinions from 18 experts. Items that did not meet the minimum CVR threshold were eliminated (k = 2). The remaining 29-item scale (Scale v.2) had a CVI of 0.696 and was applied to a total of 379 participants (147 males, 38.8%; 232 females, 61.2%) with a mean age of 29.24±11.34 years. 
From Scale v.2, a total of 11 items were removed due to reducing Cronbach's alpha coefficient (k = 5), lack of variables (k = 1), or cross-loading between factors (k = 5). The remaining 18 items (Scale v.3) explained 59.66% of the variance. Analyses revealed 4 factors with eigenvalues λ > 1.0. The reliability of Scale v.3 was demonstrated with a Spearman-Brown reliability coefficient of 0.778, a Guttman split-half reliability coefficient of 0.772, and a Cronbach's alpha reliability coefficient of 0.884. Scale v.3 satisfied the goodness-of-fit indices in confirmatory factor analysis. 
Conclusion: The 18-item four-factor (health status, environmental factors and equipment, exercise session, exercise program) Sports Injury Prevention Awareness Scale is valid and reliable for use with Turkish individuals aged 13-66 years.