Zihinsel engelli çocukların gelişiminde sanat eğitimi derslerinin katkısı
The contribution of art education to the development of children with mental disabilities
Yazar: HANDE BOLU
Danışman: PROF. DR. EROL BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Sanat eğitimi = Art education ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Sanat eğitimi tüm eğitim programları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Her birey için gereklilik arz eden sanat eğitimi bireylere sanatsal eğitim verirken aynı zamanda da sanat yoluyla farklı gelişimsel alanlarda katkılar sağlamaktadır. Normal gelişimini sürdüren çocuklar için önemli olan eğitim faaliyetleri arasında bulunan sanat eğitimi, normal gelişim standartlarına uymayan özel eğitime muhtaç zihinsel engelli çocuklar için de gereklidir.Yapılan çalışma, sanat eğitimcisinin, normal gelişim sürecini izleyen çocukların dışında zihinsel engelli çocukları tanıması, onlara verilebilecek sanat eğitiminde nasıl bir yol izleyeceği ve sanat eğitimi derslerinin onların gelişiminde nasıl bir rol oynayacağı yönündedir. Bu tez çalışmasında, zihinsel engel ve zihinsel engelli çocukların eğitimi açıklanırken, bu çocuklara verilmek istenen sanat eğitiminin, özel eğitim çerçevesinde nasıl şekillendiğine değinilmiştir. Araştırma kapsamında, zihinsel engele sahip çocuklarla çalışılabilecek sanat eğitimi içerikli derslere ait konu ve teknikler sunulmuştur. Bu konu ve tekniklerden oluşan on adet etkinlik özel bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde bulunan zihinsel engelli çocuklarla grup eğitimi şeklinde uygulanmış ve gözlenmiştir.Sanat eğitimi çeşitli teknikler ve malzemeler kullanarak sadece normal gelişim periyotlarını takip eden çocukların yaratıcılıklarını ortaya çıkaran, geliştiren ve onlara yeni bir şey yaratma hissini tattıran bir eğitim değildir. Aynı şeyler çeşitli düzeylerde zihinsel engeli bulunan çocuklar için de geçerlidir. Her iki çocuk grubu için de gerekliliği ve önemi aynıyken zihinsel engelli çocuklar için farklı boyutta gelişim etkileri de bulunmaktadır. İletişim, sosyal beceriler, toplumsal yararlılık, kendini yönetme, akademik işlevler, boş zamanları değerlendirme gibi uyumsal davranış alanlarında sürekli olarak sınırlılıklar bulunan zihinsel engelli çocuklar için özellikle de grup içinde verilen sanat eğitimi gelişimleri açısından büyük önem taşımaktadır. Yapılan çalışmayla, sanat eğitiminin zihinsel engelli çocukların akademik, motor, iletişim, çalışma, öz bakım, günlük yaşam, dil ve konuşma becerilerine, kişisel, duygusal, sosyal gelişimlerine, oyun ve sanat etkinliklerine olan katkıları literatür taraması, zihinsel engelli çocuklarla yapılan etkinlikler ve gözlemlerle aktarılmıştır. Bu çalışma, eğitimcilerin zihinsel engel kapsamında sanat eğitimini kavrayabilmelerini ve zihinsel engelli çocukların gelişimindeki önemini değerlendirebilmelerini sağlayacaktır.Anahtar Sözcükler: Zihinsel Engel, Sanat Eğitimi

Abstract:
Art education has a significant place in all education programs. Art education necessary for all individuals contributes to various developmental fields through art as it provides art education to individuals. Art education as an important part of education in normally developing children is also important for mentally disabled children that do not meet normal development standards and in need of special education programs.The purpose of this study is to provide guidance to art education professionals in understanding children with mental disabilities as well as normally developing children, and to provide the guidelines of art education for mentally disabled children, and its effects on the development of such children. In this thesis study mental disability and the education of children with mental disabilities are explained, and the formation of the art education for such children by means of special education is mentioned. Art education courses and techniques for children with mental disabilities are presented in the research section. Ten events inclusive of the above mentioned subjects and techniques are applied as a group education on children with mental disabilities in a private special education and rehabilitation center, and observed.Art education is not an education that merely discovers and develops the creativity of normally developing children, making them feel like creating something new. The same thing applies also to children with mental disabilities at various stages. It is essential and equally important in both children groups, but it has special effects on the development of mentally disabled children. Art education especially in the form of group studies is quite important for the development of mentally disabled children whose adaptive behaviors such as communication, social skills, social utility, self management, academic functions, and spare time activities are held in constant limitations. In this study the contribution of art education to the academic, motor, communication, work, self care, daily life, and the language and verbal skills, personal, emotional and social developments of children with mental disabilities, and such children?s play and art activities are presented with literature reviews, mentally disabled children?s events, and observations. This study will assist education professionals in understanding art education by means of mental disability, and assessing the importance of art education in the development of children with mental disabilities.Key Words: Mental Retardation, Art Education