Yenilenebilir enerji kaynaklarındaki gelişimin Türkiye'nin ekolojik ayak izi üzerindeki etkisi
The effect of development in renewable energy resources on Turkey's ecological footprint
Yazar: BETÜL ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA ÇAĞLAR YURTTANÇIKMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Ekolojik etki = Ecological effect ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Yeşil ekonomi = Green economy ; Yeşil enerji = Green energy

Özet:
Bu çalışmanın amacı yenilenebilir enerji kaynaklarının ekolojik ayak izine etkisini açıklamaktır. Özellikle 1980 sonrası artan dünya nüfusuna paralel olarak sanayileşmenin hızlanması, doğal kaynakların daha hızlı, kontrolsüz ve bir bakıma acımazsızca kullanılması sonucu yenilenemeyen enerji kaynakları tükenme seviyesine gelmiştir. Bu durum, kaynak kullanımını daha etkin hale getirecek yeni yöntemler arayışına sürüklemiştir. Bu yöntemlerden biri de yenilenebilir enerji kaynaklarının üretimdeki ve tüketimdeki rolünü artırarak ekolojik ayak izini azaltmak ve bu sayede sürdürülebilir bir kalkınma modeli yakalamaktır. Bu çalışmada, Türkiye'de yeşil ekonomi ile karbon ayak izi arasındaki ilişki 1990-2019 dönemi için zaman serileri analizi yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Ekonometrik analiz yöntemi olarak ise ADF birim kök testi, Johansen eşbütünleşme testi ve granger nedensellik testi  uygulanmıştır. Çalışmada yıllık veriler kullanılmıştır. Bu çalışmada, "Türkiye'de yenilenebilir enerjinin üretimdeki payı arttıkça ekolojik ayak izi düşecektir." hipotezi test edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda bu değişkenler arasında uzun dönemde negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Yenilenebilir enerjinin payı arttıkça ekolojik ayak izinin azaldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to explain the effect of renewable energy sources on the ecological footprint. Especially after 1980, as a result of the acceleration of industrialization in parallel with the increasing world population, and the faster, uncontrolled and in a way ruthless use of natural resources, non-renewable energy resources have reached the level of exhaustion. This situation has led to the search for new methods that will make the use of resources more efficient. One of these methods is to reduce the ecological footprint by increasing the role of renewable energy sources in production and consumption, thus achieving a sustainable development model. In this study, the relationship between the green economy and carbon footprint in Turkey was measured using the time series analysis method for the period 1990-2019. ADF unit root test, Johansen cointegration test and Granger causality test were used as econometric analysis methods. Annual data were used in the study. In this study, "As the share of renewable energy in production in Turkey increases, the ecological footprint will decrease." hypothesis has been tested. As a result of the analysis, a long-term negative relationship was found between these variables. It has been observed that the ecological footprint decreases as the share of renewable energy increases.