Erişkin yoğun bakım ünitesinde invaziv ve non–invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda stres hormon ve metabolitlerinin düzeylerinin (kortizol, insülin, TSH, FT3, FT4, vanil mandelik asit) mortalite üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of stress hormones and metabolites levels (cortisol, insuline, TSH, FT3, FT4, vanyl mandelic acid) on mortality in patients undergoi̇ng invasive and non-invasive mechanical ventilation in adult intensive care unit
Yazar: NİLAY AKSOY
Danışman: PROF. DR. GÜNİZ KÖKSAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Hormonlar = Hormones ; Metabolitler = Metabolites ; Mortalite = Mortality ; Stres = Stress ; Vanilmandelik asit = Vanilmandelic acid ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İnsülin = Insulin

Özet:
Amaç: İnvaziv ve non-invaziv mekanik ventilatör destek tedavisi uygulanan hastalarda stres hormonlarının (kortizol, insülin, TSH, fT3, fT4) ,metabolitlerinin (VMA) ve kan şekeri düzeylerinin mortalite üzerine etkisini ve iki grup arasındaki ölçümlerin farklılıklarını araştırmak.
Gereç ve yöntemler: "Eylül 2020-Şubat 2021" tarihleri arasında Sultangazi Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi Erişkin Yoğun Bakım Ünitesinde yatan invaziv mekanik ventilasyon desteği alan 44 ve non-invaziv mekanik ventilasyon desteği alan 65 hasta toplam 109 hasta çalışmaya dahil edildi. 18-60 yaş arası, invaziv ve non-invaziv mekanik ventilatör ile takip edilen tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Steroid, ketokonazol, etomidat, tiroid hormonları, insülin kullanan, endokrinolojik hastalığı, malnütrisyonu, kafa travması, malignitesi, renal replasman tedavisi gerektiren böbrek yetersizliği olan ve postoperatif hastalar çalışma dışı bırakıldı.  Hastaların tamamında yatışının 1., 3. Ve 7. gününde aynı saatte (saat 06.00'da) kortizol, insülin, TSH, fT3, fT4, 24 saatlik idrarda vanil mandelik asit ve kan şekeri düzeyleri bakıldı. Hastaların APACHE II skorları hesaplandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen invaziv mekanik ventilasyon desteği alan 44 ve non-invaziv mekanik ventilasyon desteği alan 65 hasta toplam 109 hastanın tüm verileri analiz edildi ve kıyaslandı. Invaziv grupta, mekanik ventilasyon süresi daha yüksek bulunmuştur. Non-invaziv ve invaziv gruplarda yaş hayatta kalmayan grupta daha yüksektir. Non-invaziv grupta insülin 1.gün ölçümü, hayatta kalanlarda daha yüksek saptanmıştır. Non-invaziv mekanik ventilasyon grubunda 7.gün kortizol ölçümü, 1.gün kortizol ölçümünden yüksek bulunarak farkı oluşturmuştur. İnvaziv mekanik ventilasyon grubunda 7.gün TSH ölçümü, 3.gün TSH ölçümünden yüksek bulunarak farkı oluşturmuştur. APACHE II Skoru hayatta kalmayan hasta grubunda daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda invaziv ve non-invaziv mekanik ventilasyon alan hastalarda stres hormon yanıtı karşılaştırılarak değerlendirildi. Non-invaziv mekanik ventilasyon uygulanan grupta stres yanıt daha fazla olarak saptandı. Aslında non- invaziv mekanik ventilasyon uygulanan gruptaki hastaların genel durumlarının daha iyi olması beklenir. Her iki gruptaki hastalar hemodinamik olarak stabil idi. Burada uygulanan sedasyon derinliği bu sonuçları etkilemiş olabilir. Hormon düzeylerindeki değişimlerin bilinmesi tedavi kararını ve prognozu etkileyebilir. Çünkü ilk gün kortizol değerinin artışı APACHE II skorunun artışı ile korele idi. Yine ilk gün insülin değerinin artışı APACHE II skorunun azalması ile korele bulundu. Hastaların klinik durumu da takip edilerek tiroid hormon replasmanı düşünülebilir. İnvaziv veya non-invaziv mekanik ventilasyon uygulanan tüm hastaların sedasyon düzeyi, kullanılan sedatif ilaçlar ve kortizol-insülin-tiroid düzeylerinin prediktif etkileri hakkında daha geniş hasta gruplarında çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: To research the effect of stress hormones (cortizol, insülin, TSH, Ft3, Ft4), metabolites (VMA) and blood glucose levels on mortality in patients undergoing invasive and non-invasive mechanical ventilator support treatment and the differences in measurements between the two groups.
Material and methods: A total of 109 patients who is being received invasive mechanical ventilation support treatment and 65 patients who is being received non-invasive mechanical ventilation support treatment between September 2020 and February 2021 in Sultangazi Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi Adult Intensive Care Unit were included in the study. All patients aged 18-60 who were followed up with invasive and non-invasive mechanical ventilation were included in the study. Patients using steroids, ketoconazole, etomidate, thyroid hormones, insülin and patients suffer endocrinological disease, malnutrition, head trauma, malignancy, renal insufficiency required renal replacement therapy and postoperative patients were excluded from the study. Cortisol, insulin, TSH, fT3, fT4, vanyl mandelic acid in 24-hour urine and blood sugar levels were measured at the same time (at 06:00) on the 1st, 3rd and 7th days of hospitalization. APACHE II scores of the patients were calculated.
Results: All data of 109 patients included in the study, 44 who received invasive mechanical ventilation support and 65 patients who received non-invasive mechanical ventilation support, were analyzed and compared. The duration of mechanical ventilation was found higher in the invasive group. In the non-invasive and invasive groups, age was higher in the non-survival group. In the non-invasive group, insulin first day measurement was found to be higher in survivors. In the non-invasive mechanical ventilation group, the seventh day cortisol measurement was found to be higher than the cortisol measurement on the first day which was making the difference. In the invasive mechanical ventilation group, the TSH measurement on the seventh day was found to be higher than the TSH measurement on the third day which was making the difference. The APACHE II Score was higher in the non-surviving patient group.
Conclusion: In our study, the stress hormone response was compared and evaluated in patients who is being received invasive and non-invasive mechanical ventilation. Stress response was found to be higher in the non-invasive mechanical ventilation group. Actually, the general condition of the patients in the non-invasive mechanical ventilation group is expected to be better. Patients in both groups were hemodynamically stable. The depth of sedation applied here may have affected on these results. Being aware the change in hormone levels may affect the treatment decision and prognosis. Because the increase in cortisol level on the first day was found to be correlated with the increase of the APACHE II level. Again, the increase in insulin level on the first day was found to be correlated with the decrease in APACHE II level. Thyroid hormone replacement may be considered by following the clinical condition of the patients. Studies on the predictive effects of sedation levels, sedative medicals and cortisol-insülin-tyhroid levels in all patients undergoing invasive or non-invasive mechanical ventilation are required in larger patient groups.