Gebelikte yaşanan yakınmaların trimesterlere göre sıklığının ve bu yakınmaların yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Frequency of pregnancy in pregnancy according to trimestersand examining the impact of these approaches on the quality of life
Yazar: MUSTAFA FURKAN ÜRÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA GÜNER EMÜL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, gebelerin gebelikte yaşadıkları yakınmaların trimesterlere göre sıklığını ve bu yakınmaların yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Kasım 2018- Nisan 2019 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniklerine başvuran ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 70 gebe oluşturmuştur. Veri toplama araçları uygulanmadan önce gerekli etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırmanın verileri; konuya ilişkin literatür taraması sonucunda gebelerin sosyo-demografik özelliklerini, obstetrik öykülerini belirlemeye yönelik oluşturulan kişisel bilgi formu, gebelikte görülen yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi anketi kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın araştırma problemleri doğrultusunda ölçme aracında yer alan her bir madde için ayrı ayrı analizler yapılmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenlerin betimsel istatistiklerinin değerlendirilmesinde yüzdelik, frekans, Cochran Q testi, sıralı (Ordinal) lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel testlerin anlamlılık düzeyi için p<0.05 değeri kabul edilmiştir. Araştırma dahilinde olan gebelerin yaş ortalaması 27,5±5,8 ' dir. Gebelerin % 92,9'nun evli, % 42,9'unun üniversite mezunu olduğu, % 64,3'nün gelir getiren bir işte çalıştığı, % 71,4'nün çekirdek aile yapısına sahip, % 88,6'sının sosyal güvencesi olduğu belirlenmiştir. Gebe kadınların % 64,3'nün il merkezinde yaşadığı, % 57,1'nin daha önce gebelik öyküsü olduğu, % 90,0'nın isteyerek ve planlı gebelik yaşadığı saptanmıştır. Gebelerin tamamına yakınının (% 97,1) doğum öncesi bakım almış olduğu belirlenmiştir. Birinci trimesterde gebelerin% 34,3'ü halsizlik veya yorgunluk, % 41,4'ü bulantı-kusma yakınmasını yaşadıkları, gebelerin  % 35,7'si ise bu yakınmaları sık sık deneyimlediği saptanmıştır.  İkinci trimesterde gebelerin % 31,4'ü sık idrara çıkma yakınmasını sık sık deneyimlediği, üçüncü trimesterde gebelerin % 32,9'u bacaklarda uyuşma yakınmasını, % 37,1'i de bacak krampları yakınmasını bazen deneyimlediği belirlenmiştir. Araştırmamızda birinci trimester de sık görülen halsizlik yorgunluk ve bulantı kusma yakınmasının, gebelerin yarıdan fazlasının (%57,1) yaşam kalitelerini kısıtladığı saptanmıştır. İkinci trimestirde sık görülen sık idrara çıkma ve sırt ağrısının gebelerin yarısının (%50) yaşam kalitesini kısıtladığı, üçüncü trimestirde sık görülen bacak krampları yakınmasının gebelerin %37,1'inin yaşam kalitesini çok kısıtladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırmamızda gebelikte yaşanan yakınmaların trimesterlere göre farklılılaştığı ve bu yakınmaların, gebelerin yaşam kalitelerini olumsuz bir biçimde etkilediği saptanmıştır. Gebelik döneminde yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen bu yakınmaları yaşayan gebe kadınlar sağlık kurumlarına belirli aralıklar ile başvurmaktadır. Bu süreçte hemşireler gebeler ile en çok iletişime geçen sağlık profesyonelleri arasında yer almaktadır. Aile ve gebenin doğum öncesi dönemi sağlıklı bir şekilde atlatması ve sağlıklı şekilde doğuma hazırlanması açısından hemşireler büyük roller, görevler üstelenmektedir. Sağlık kuruluşunda görev yapan hemşireler yakınmaları önlemeye ya da etkisini azaltmada tıbbı bakım rolü ile birlikte uygulayıcı/klinisyen, eğitim/danışman, araştırıcı, yönetici/koordinatör ve hasta hakları savunucusu, destekleyici rollerini kullanarak gebelere ve ailelerine sağlık hizmetleri sunmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Gebe, gebelik yakınmaları, yaşam kalitesi, hemşirelik.
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Tuba GÜNER EMÜL, Mersin Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Doğum-Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
This study was carried out descriptively to determine the frequency of complaints experienced by pregnant women during pregnancy compared to trimesters and the effect of these complaints on the quality of life. The sample of the study consisted of 70 pregnant women who applied to the Adana City Education and Research Hospital Gynecology and Obstetrics outpatient clinics between November 2018 and April 2019 and who met the inclusion criteria for this research. Required ethics committee approval and institutional approval were obtained before data collection. The data of the research; As a result of the literature review related to the subject, the socio-demographic characteristics of pregnant women were collected using a personal information form designed to determine obstetric histories, complaints during pregnancy and the impact on quality of life scale. In line with the research problems of this study, separate analyzes were made for each of the items in the measuring tool. Percentage, frequency, Cochran Q test and ordinal logistic regression analysis were used to evaluate descriptive statistics of the variables used in the research. P <0.05 value was accepted for the significance level of statistical tests. The average age of pregnant women included in the study is 27.5 ± 5.8. 92.9% of pregnant women are married, 42.9% are university graduates, 64.3% work in income-generating jobs, 71.4% have a nuclear family structure and 88.6% have social security determined to be. It was determined that 64.3% of pregnant women lived in the city center, 57.1% had a history of pregnancy before, 90.0% had an intentional and planned pregnancy. It was determined that almost all of the pregnant women (97.1%) received prenatal care. In the first trimester, 34.3% of pregnant women experience weakness or fatigue, 41.4% experienced nausea-vomiting, and 35.7% of pregnant women experience these complaints frequently. It was determined that 31.4% of the pregnant women in the second trimester often experience the complaint of urination, 32.9% of the pregnant women in the third trimester sometimes experience numbness in their legs, and 37.1% of them suffer from cramps. In our study, it was found that the common complaints of weakness, fatigue and nausea and vomiting in the first trimester restricted the quality of life of more than half (57.1%) of the pregnant women. It was determined that frequent urination and back pain, which are common in the second trimester, limit the quality of life of half of the pregnant women (50%). It was determined that 37.1% of the pregnant women, who complained about leg cramps frequently seen in the third trimester, restricted their quality of life very much. As a result, it was found in our study that the complaints experienced during pregnancy differ according to trimesters and these complaints negatively affect the quality of life of pregnant women. Pregnant women who experience these complaints, which negatively affect their quality of life during pregnancy, apply to health institutions periodically. In this process, nurses are among the most contacted healthcare professionals with pregnants. Nurses play a big role in helping the family and pregnant to have a healthy prenatal period and to prepare them for a healthy birth. Nurses provide health services to pregnant women and their families by using supportive roles such as medical caregiver, practitioner / clinician, education / counselor, researcher, manager / coordinator, patient rights advocates in order to prevent or reduce the complaints of pregnant women. 
Keywords: Pregnancy, complaints during pregnancy, quality of life, nursing. 
Advisor: Ass. Prof. Tuba GÜNER EMÜL, Obstetric and Gynecologic Nursing Department, Faculty of Nursing, Mersin University, Mersin.