Plazma hücreli neoplazi olgularında tedavi öncesi ve sonrası kemik iliği mikroçevresi, CD56 ve CD117 ekspresyonunun değerlendirilmesi, klinik parametreler ve genetik değişikliklerle karşılaştırılması ve prognoz üzerindeki etkisi
Evaluation of bone marrow microenvironment, CD56 and CD117 expression before and after treatment in plasma cell neoplasia, comparison with clinical parameters and genetic changes and their effect on prognosis
Yazar: MERVE AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. ITIR EBRU ZEMHERİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Anjiyogenez = Angiogenesis ; Fibroz = Fibrosis ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genetik = Genetics ; Genetik farklılıklar = Genetic diversities ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği incelenmesi = Bone marrow examination ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Son yıllarda tümör mikroçevresinin tümör gelişimi üzerindeki önemi giderek artmaktadır. Kemik iliği mikroçevresinin (KİM) ve genetik değişikliklerin plazma hücreli myelom (PHM) gelişimi, ilerlemesi ve evrelendirmesi üzerine literatürde yayınlar mevcuttur. Bu çalışmada amacımız kemik iliği mikroçevresinin, CD56 ve CD117 ekspresyonunun klinik, laboratuar ve genetik bulgularla ilişkisini, prognoza ve sağkalıma etkisini saptamaktır.
Gereç ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Patoloji Bölümü'nde 2016-2021 yılları arasında PHM, smoldering multiple myelom (SMM) ve önemi belirsiz monoklonal gamapati (MGUS) tanısı alan 96 olguya ait ilk tanı anı ve 31'inin tedavi sonrası kemik iliği biyopsileri plazma hücre oranı, mikrodamar yoğunluğu (MDY), fibrozis, CD56, CD117 ve CD20 ekspresyonları, megakaryositer hücre sayısı/BBA, granülositer seri/eritroid seri (GS/ES) oranı, displazi varlığı açısından değerlendirildi. CD34 boyası ile MDY ve retikülin boyası ile fibrozis değerlendirildi. Ayrıca hastaların tanı anı klinik, laboratuar ve genetik bilgilerine ulaşıldı. İlk tanı anı mikroskobik bulgular ile klinik, laboratuar ve genetik bilgiler karşılaştırıldı, prognostik önemi ve sağkalıma etkileri incelendi. Tedavi sonrası biyopsileri olan olguların ise tanı anı biyopsilerdeki patolojik/mikroskobik bulguları karşılaştırıldı.
Bulgular: Plazma hücre oranı ile anjiogenez, fibrozis, CD56 ve CD117 ekspresyonları, evre, beta-2 mikroglobulin, kreatinin, hemoglobin, serum M protein düzeyi ve tipi, megakaryositer hücre sayısı arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,02; p=0,04; p=0,05; p=0,04; p=0,004; p=0,005; p=0,01; p<0,001; p=0,03; p=0,01; p=0,009). MDY ile albümin, serum M protein tipi ve CD56 ekspresyonu ilişkili bulunurken (p=0,03; p=0,02; p=0,05); fibrozis ve CD117 ekspresyonları ile anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,624; p=0,916). Fibrozisin ise CD56 ekspresyonu, hemoglobin, laktat dehidrogenaz (LDH), kreatinin, total protein ve megakaryositer hücre düzeyleri, GS/ES oranı arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0,02; p=0,004; p=0,02; p=0,03; p=0,01; p=0,01; p=0,04). CD56 ekspresyonunun kemik iliği depo demir ile (p=0,03); CD117 ekspresyonunun ise CD20 ekpsresyonu ile anlamlı ilişkisi gözlendi (p=0,02). Sağkalıma etkisi karşılaştırılan tüm bu parametrelerden sadece yüksek plazma hücre oranın ve ileri evreye sahip hastaların daha kısa ortalama genel sağkalıma sahip olduğu görüldü (p=0,05; p=0,004).
Sonuç: Plazma hücreli neoplazilerde kemik iliği biyopsisi yalnızca tanı amaçlı değil, prognoz hakkında fikir sahibi olmak için de önemlidir. Kemik iliği mikroçevresini değerlendirmek, raporda plazma hücre oranı, MDY, CD56 ve CD117 ekspresyon durumunu belirtmek prognozun yanı sıra tedavi seçimi ve takibinde de yol gösterici olabileceği düşünülmüştür. 
Anahtar kelimeler: myelom, fibrozis, anjiogenez, CD56, CD117, klinik

Abstract:
Objective: The importance of tumor microenvironment on tumor development has been increasing in recent years. There are publications in the literature on the development, progression and staging of plasma cell myeloma (PCM) of bone marrow microenvironment (BMM) and genetic changes. In this study, our aim is to determine the relationship of bone marrow microenvironment, immunohistochemical CD56 and CD117 expression with clinical, laboratory and genetic findings, and its effect on prognosis and survival.
Materials and methods: A total of 96 patients diagnosed with PCM, smoldering multiple myeloma (SMM) and monoclonal gammapathy of uncertain significance (MGUS) between 2016-2021 at the Department of Pathology in Health Sciences University Umraniye Training and Research Hospital were included in the study. The bone marrow biopsies of the all patients at the first diagnosis and post-treatment bone marrow biopsies of 31 patients were evaluated. The evaluated parameters were; plasma cell ratio, microvessel density (MVD), fibrosis, CD56, CD117 and CD20 expressions, megakaryocyte cell count/HPF, granulocyte series/erythroid series (GS/ES) ratio, and presence of dysplasia. MVD with CD34 stain and fibrosis with reticulin stain were evaluated. The clinical, laboratory and genetic information of the patients at the diagnosis time were obtained. Microscopic findings at the first diagnosis time were compared with clinical, laboratory and genetic information, and their prognostic significance and effects on survival were evaluated. In the patients who have post-treatment biopsies, the pathological/microscopic findings of the patients at the first time diagnosis and post-treatment biopsies were compared.
Results: A significant correlation was found between plasma cell ratio and angiogenesis, fibrosis, CD56 and CD117 expressions, stage, beta-2 microglobulin, creatinine, hemoglobin, serum M protein levels and type, and megakaryocytic cell number (p=0,02; p=0,04; p=0,05; p=0,04; p=0,004; p=0,005; p=0,01; p<0,001; p=0,03; p=0,01; p=0,009). While MDY was associated with albümin, serum M protein type and CD56 expression (p=0,03; p=0,02; p=0,05); fibrosis and CD117 expressions were not significantly different (p=0,624; p=0,916). In fibrosis, a significant correlation was found between CD56 expression, hemoglobin, lactate dehydrogenase (LDH), creatinine, total protein and megakaryocytic cell levels, and GS/ES ratio (p=0,02; p=0,004; p=0,02; p=0,03; p=0,01; p=0,01; p=0,04). A significant correlation was observed between CD56 expression and bone marrow storage iron (p=0,03); also CD117 expression and CD20 expression (p=0,02). Among the parameters comparing the effect on survival, only patients with higher plasma cell ratio and advanced stage had a shorter mean overall survival (p=0,05; p=0,004). 
Conclusion: Bone marrow biopsy in plasma cell neoplasms is important not only for diagnosis but also to have an idea about the prognosis. It was thought that evaluating the bone marrow microenvironment and specifying the plasma cell ratio, MVD, CD56 and CD117 expression status in the report could be a guide in the selection and follow-up of treatment as well as prognosis.
Key words: myeloma, fibrosis, angiogenesis, CD56, CD117, clinic