Radloff sözlüğünün D-maddesinin eski Türkçe açısından incelenmesi
The study of the D-entries of Radloff dictionary from the point of old Turkic
Yazar: SERAP GÜRCÜN
Danışman: PROF.DR. ZÜHAL KARGI ÖLMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
TEZ BAŞLIĞI: RADLOFF SÖZLÜĞÜ'NÜN D-MADDESİNİN ESKİ TÜRKÇEAÇISINDAN İNCELENMESİTEZ YAZARI: SERAP GÜRCÜNI. ÖZETBu çalışmada amaç, Wilhelm Radloff'un Türk Lehçeleri Sözlüğü Denemesi (Versucheines Wörterbuches der Türk-Dialecte - Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy, Erster Band.Tıpkıbasım, yay. Omeljan Pristsak. Mouton & CO, 's-Gravenhage 1960 [1605-1824]) adlısözlüğünün d-maddesini Eski Türkçe bakımından incelemek ve güncelleştirmektir.Bu çalışmayı hazırlarken Radloff sözlüğünün d-maddesinde geçen bütün maddebaşları Türkçenin alfabe sırasına göre dizilmiş, ayrıca bazı eklemeler ve düzeltilerde debulunulmuştur. Bu eklemeler ve düzeltiler şunlardır:Radloff sözlüğünün dili Rusça ve Almancadır. Türk dillerine ait sözcüklerin yazımıRus alfabesinin yazı karakterleriyle, sözcük açıklamaları ve örneklerin çevirileri ise yineRusça ve Almanca verilmektedir. Bizim burada izlediğimiz yol, Kiril alfabesiyle gösterilmişolan Türkçe maddebaşlarının Türk transkripsiyon sistemine göre yazıçevrimini yapmak,Rusça ve Almanca açıklamalarının Türkçe karşılıklarını vermektir. Sonra da bu maddeleri,Türkoloji araştırmalarında gelişen yeni bilgilerin ışığı altında inceleyerek doğruluklarınısaptamaktır.Bu çalışmada amaç, Radloff sözlüğünün d- maddesinde geçen sözcüklerinetimolojilerini ya da bu sözcüklerin ait oldukları dil ve lehçeleri tespit etmek değildir. Buradaamaçlanan, Radloff'un eski kaynaklardan (örneğin Kutadgu Bilig'den) aldığı sözcükleri bulupokunuşlarının doğruluğunu saptamaktır; ayrıca bu sözlüğün d-maddesini Eski Türkçeaçısından incelemek ve sözcüklerin Eski Türkçe denkliklerini bulmaya çalışmaktır. Bununiçin kökenbilimsel içerikli Genel Türkçe sözlük çalışmaları taranmıştır.Anahtar Sözcükler: Wilhelm Radloff, Sözlükbilim, Eski Türkçe, Türk Dilleri,Kökenbilim

Abstract:
THESIS TITLE: THE STUDY OF THE D-ENTRIES OF RAFDLOFF DICTIONARYFROM THE POINT OF OLD TURKICTHESIS AUTHOR: SERAP GURCUNII. ABSTRACTThe intention of this work is the d- entries of the dictionary of Wilhelm Radloff namedVersuch eines Wörterbuches der Türk-Dialecte - Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy (Facsimile,ed. Omeljan Pristsak. Mouton & CO, ?s-Gravenhage 1960 [Vol. I, 1605-1824]) to updatefrom the point of Old Turkic.During the preparation of the d- entries of Radloff Dictionary have been arranged inTurkish alphabetical order and the following additions and corrections have been made.The language of this Dictionary is in Russian and German. The spelling of a word hasbeen given in the Russian alphabet and its lexical equivalents in Russian and German. Here Itranscribed the Turkic entries according the Turkish alphabetic system. In this work I do notintend to determine the languages and dialects or the etymologies of lexical items in d-entries.My principal intention is to find out the lexicon Radloff borrowed from old scripts (i.e.Kutadgu Bilig) and determine the precision of their readings. Further more, I also tried to findthe Old Turkic equivalents of the d-entries. For this purpose I scanned most of theEtymolojical Dictionary Studies done on Turkic.Keywords: Turkish, Wilhelm Radloff, Lexicology, Old Turkic, Etymology