Özel gereksinimli olan bireylerin ebeveynlerinin aldıkları aile desteği ile umutsuzluk ve depresyon arasındaki ilişki; Diyarbakır örneği
The relationship between the family support of the parents of individuals with special needs and the deposition and depression: Diyarbakir case
Yazar: ÖZLEM ALINAK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BARIŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile desteği = Family support ; Depresyon = Depression ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Rehabilitasyon merkezleri = Rehabilitation centers ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim destek hizmetleri = Special education support services ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırma, özel gereksinimli bireye sahip ebeveynlerin aldıkları aile desteği ile umutsuzluk ve depresyon arasında nasıl bir ilişki olduğunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Ebeveynlerin çocuklarının bakımları, eğitimleri sosyal kültürel, ekonomik, psikolojik yükü ile kendilerini umutsuz ve depresyonda hissettiklerini kendilerine yeteri kadar zaman ayıramadıkları görülmektedir. Araştırmaya kapsamındaki veri analizi SPSS (Statistical Program in Social Sciences) 25 programı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Kaner Aile Destek Ölçeği, Beck Umutsuzluk ve Beck Depresyon Ölçekleri kullanılmıştır.  Araştırmanın örneklemi 21-79 yaş aralığında değişkenlik gösteren 135'i kadın ve 68'i erkek olmak üzere toplam 203 ebeveynden oluşmaktadır. Çalışmaya alınan kadın katılımcıların erkek katılımcıların puanına göre duygusal desteğe ihtiyaç duymaları daha yüksektir. Üniversite ve lise mezunu olan ebeveynlerin bilgi desteği alma ihtiyacı, ilkokul ve ortaokul mezunu olan ebeveynlerin puanlarına göre artmaktadır. Herhangi bir işte çalışan ailelerin depresyon ve umutsuzluk puan ortalamaları, çalışmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Çocuk sayısı fazla olan ailelerde yaşanılan umutsuzluk ve depresyon puan ortalamaları, az çocuklu ailelere göre daha yüksektir. Çalışma sonucunda ortaya çıkan sonuçlara göre özel gereksinimli bireye sahip olan ebeveynlerin hem psikolojik hem de sosyal açıdan güçlendirilmesine yönelik politikaların geliştirilmesi gerekliliği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel gereksinimli birey, aile desteği, umutsuzluk, depresyon.

Abstract:
This research was carried out to examine the relationship between the family support received by parents of individuals with special needs and hopelessness and depression. It is seen that parents feel hopeless and depressed with their children's care, education, social, cultural, economic and psychological burden, and they cannot spare enough time for themselves. Data analysis within the scope of the research was carried out with the SPSS (Statistical Program in Social Sciences) 25 program. Demographic Information Form, Kaner Family Support Scale, Beck Hopelessness and Beck Depression Scales were used as data collection tools. The sample of the study consists of a total of 203 parents, 135 women and 68 men, varying between the ages of 21-79. The female participants included in the study are more in need of emotional support than the male participants' scores. The need for information support of parents who are university and high school graduates increases according to the scores of parents who are primary and secondary school graduates. Depression and hopelessness mean scores of families working in any job were found to be significantly higher than those not working. The mean scores of hopelessness and depression experienced in families with a large number of children are higher than in families with few children. According to the results of the study, it has been determined that it is necessary to develop policies for the psychological and social empowerment of parents who have individuals with special needs.

Keywords: Individual with special needs, family support, hopelessness, depression.