Vigna caracalla L. Verdc. bitkisinin in vitro klonal mikroçoğaltımı
In vitro clonal micropropagation of Vigna caracalla L. verdc.
Yazar: HALİDE HANDE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Vigna caracalla L. Verdc. bitkisinde tohum kökenli in vitro klonal mikroçoğaltım için gerekli tüm basamakları gerçekleştirmek ve etkili bir protokol oluşturmaktır. 
Ticari bir firmadan temin edilen tohumlar, farklı sterilizasyon yöntemlerine maruz bırakıldıktan sonra çatlatılarak MS besin ortamlarında kültüre alınmışlardır. En yüksek sterilizasyon başarı yüzdesi (%93.33) ve en yüksek çimlenme yüzdesi (%93.33); 1 dk %70 etil alkol, 4dk %0.1 HgCl2 uygulamasının ardından 7 saat suda bekletilen tohumlarda elde edilmiştir.
Farklı besin ortamları ve kültür kaplarında kültüre alınan tohumlardan, en yüksek çimlenme yüzdesi (%95.24), N6 besin ortamı ve 250 mL'lik Erlenmeyer şişe kombinasyonunda belirlenmiştir. Gelrite ile katılaştırılmış MS besin ortamı içeren cam tüplerde kültüre alınan tohumlarda agara gore daha yüksek çimlenme yüzdesi (%85.71) saptanmıştır. Işık şiddetinin çimlenmeye etkisinin belirlenmesi amacıyla farklı ışık şiddetlerinde WPM besin ortamında kültüre alınan tohumlarda, 3500 lüks ışık şiddetinde daha yüksek çimlenme yüzdesi (%80.00) tespit edilmiştir.
In vitro fideciklere ait sürgün ucu ve nod eksplantları, gelrite içeren MS, WPM ve N6 temelli besin ortamlarında sürgün rejenerasyonu için kültüre alındıklarında, en yüksek çoğaltım katsayısı (1.62), WPM besin ortamında kültüre alınan sürgün ucu eksplantlarından elde edilmiştir. Bitki büyüme düzenleyicilerinin ve eksplant tipinin sürgün rejenerasyonuna etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılan denemelerde, en yüksek çoğaltım katsayısı (1,48) 1IBA+0,5BAP ile desteklenen MS besin ortamında (HS4) kültüre alınan sürgün ucu eksplantlarından elde edilmiştir. 
Jelleştirici ajan, ışık şiddeti ve eksplant tipinin sürgün rejenerasyonuna etkisinin belirlenmesi için yapılan denemelerde ise en yüksek çoğaltım katsayısı (1.71), Duchefa agar ile katılaştırılmış N6 (N-21) besin ortamında 4200 lüks ışık şiddetine maruz bırakılan nod eksplantlarından elde edilmiştir. Bu çalışma kapsamında, fazla hiperhidrisite göstermeyen ve çoğaltım oranı daha yüksek olan 16 adet klonun mikroçoğaltım denemelerinde uygun reaksiyon verdiği belirlenmiştir.
En yüksek kök rejenerasyonu (%85.71), Fluka agar ile katılaştırılmış N6 besin ortamındaki (N-26) 4200 lüks ışık şiddetine maruz bırakılan sürgün eksplantlarında saptanmıştır. Köklü sürgünler, %70 başarı yüzdesi ile aklimatize edilmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to accomplish all the necessary steps and design a protocol for seed based in vitro clonal micropropagation of Vigna caracalla L. Verdc.
The seeds provided from a commercial firm are incised and cultured in MS medium after exposed to different sterilization methods. The highest percentage of sterilization (%93.33) and germination (%93.33) are achieved when the seeds are soaked in %70 ethyl alcohol for 1 min, 0.1 % HgCl2 for 4 min and sterile distilled water for 7 hours. 
The seeds are cultured in different media compositions and culture vessels, the highest percentage of germination (%95.24) is determined in combinations of N6 medium and 250 mL Erlenmeyer flasks. Higher germination percentage (%85.71) was determined in MS medium solidified with gelrite compared to agar. Higher germination percentage (%80.00) was detected at 3500 lux light intensity in seeds cultured in WPM nutrient medium at different light intensities.
When the shoot tips and node explants of in vitro seedlings are cultured for shoot regeneration in MS, WPM and N6 based medium including gelrite, the highest propagation coefficient (1.71) is achieved from shoot tip explants cultured in WPM medium. The highest propagation coefficient (1.48) is achieved in shoot tip explants cultured in MS medium including 1IBA+0,5BAP (HS4).
In the experiments carried out to determine the effect of gelling agent, light intensity and explant type on shoot regeneration, the highest propagation coefficient (1.71) is achieved in node explants cultured in N6 (N-21) medium solidified with Duchefa agar  and exposed to 4200 lux light intensity. Within the scope of this study, it was determined 16 clones that higher multiplication rate and without high hyperhydricity showed appropriate reactions in micropropagation experiments.
The highest root regeneration (85.71%) is achieved from shoot explants cultured in N6 medium solidified with Fluka agar and exposed to 4200 lux light intensity. The rooted plantlets are acclimatized with 70% success percentage.