Benzin istasyonlarında çalışan pompacılarda DNA hasarının araştırılması
Investigation of DNA damage in pumper working in petrol stations
Yazar: NEBAHAT AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN Z. OMURTAG
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı / Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Genetik = Genetics
Dizin: Benzen = Benzene ; Comet tekniği = Comet assay ; DNA = DNA ; Petrol = Petroleum

Özet:
Bir petrol ürünü olan benzin çeşitli hidrokarbonların karışımından oluşur. Benzin buharının %95'ini alifatik ve alisiklik bileşikler, %2'sinden azını da aromatik bileşikler oluşturur. Endüstride ve otomobillerde petrol ürünlerinin yaygın olarak kullanılması sonucu havanın niteliği bozulmakta ve genel olarak popülasyonlarda maruz kalımlara sebep olunmaktadır. Benzine maruziyetin işçilerde önemli ölçüde sağlıkla ilgili sorunlar ve DNA hasarı oluşturabileceği bildirilmiştir. Örneğin ciddi psikotik sorunlarla sinir sistemi hasarı, kan hastalıkları (anemi, lösemi vb), böbrek hasarı, karaciğer fonksiyon bozukluğu, anestezi, dermatit vb. etkiler örnek olarak verilebilir. Benzindeki aromatik bileşikler ağırlıklı olarak benzen, toluen ve ksilendir. Benzen karsinojen bir madde ve aynı zamanda çevre kirleticisidir. Toluen ve ksilen insan karsinojeni olarak sınıflandırılmasa da, maruziyet durumunda baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, titreme, koordinasyon bozukluğu, anksiyete bozukluğu, bellek yetersizliği gibi nörolojik etkilere yol açabilmektedir. Uluslararası Kanser Araştırma Örgütü (IARC)'ne göre de benzin buharı insan karsinojenleri sınıfında yer almaktadır. Bu çalışmada amacımız benzin istasyonlarında çalışan ve benzine maruz kalan pompacılar ile kontrol grubundan alınan periferal kan örneklerinde alkali comet tekniği ile olası DNA hasarının saptanmasıdır. Çalışmamızda insan lenfositlerindeki DNA hasarı Comet tekniği ile analiz edilmiştir. Benzin istasyonu çalışanlarından (n=25) ve kontrol grubu olarak sağlıklı bireylerden (n=14) kan örnekleri toplanmıştır. Çalışanların total comet sonuçları (TCS) ile kontrol grubu karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) Sonuç olarak benzin istasyonlarında çalışan pompacılarda saptamış olduğumuz DNA hasarı bize kimyasallara maruziyet sonucu oluşabilecek tehlikelerin önemini göstermiştir.  Anahtar Sözcükler: Petrol, benzen, maruziyet, comet tekniği, DNA hasarı

Abstract:
Benzine which is the product of petrol, consists of a mixture of various hydrocarbons. 95 % of petrol vapour consists of aliphatic and alicyclic compounds and less than 2% is aromatic compounds. Using petrol products commonly in industry and automobiles results in the degeneration of weather quality and in generally exposure in the populations. It?s notified that the exposure to benzine in workers can results in health problems and DNA damage significantly. Effects like nervous system damage including psycotic problems, blood diseases (anemia, locemia etc), kidney disorder, hepatic function disorder, effects of anaesthesia, dermatite etc. can be given as an example. Aromatic compounds in the petrol are mainly benzene, toluene and xylene. Benzene is a carcinogenic material and also is a kind of pollutant for the environment. Although toluene and xylene are not classified as a human carcinogen; exposure to them can result in headache, dizziness, fatigue, tremor, ataxy, anxiety, neurological effects including memory deficiency. According to the International Agency for Research on Cancer (IARC), benzine vapour also includes in the class of human carcinogen. In this study, our aim is to determine the potential DNA damage in the peripheral blood samples taken from the pumpers working in the petrol station and exposed to petrol by using the alkaline commet assay. In our study, DNA damage in the human lymphocytes were analysed by using comet assay. Blood samples were collected from the petrol station workers (n= 25) and healthy people as a control group (n= 14). When compared the total comet scores (TCS) of the workers to control group, there was a statistically difference (p<0.005). As a consequence that, the DNA damage determined in pump workers working a petrol station demonstrated us the importance of the hazardous that can be generated as a result of exposure to the chemicals.  Key words: Petrol, benzene, exposure, comet assay, DNA damage