Türkiye'de yakınsama hipotezinin sektörel bazda incelenmesi
Sector analysis of the convergence hypothesis in Turkey
Yazar: ÖZLEM KARAHASAN
Danışman: PROF. DR. RAHMİ YAMAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgeselcilik = Regionalism ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik yakınsama = Economic convergence ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Sektörel dağılım = Sectoral dispersion ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Yakınsama hipotezi, iktisadi büyüme ve bölgesel iktisat literatürünün en önemli araştırma
konularından biridir. Mevcut ampirik literatür incelendiğinde, yakınsama hipotezinin genellikle
ülkeler arası araştırmalara konu olduğu dikkati çekmektedir. Ancak 1990'lardan sonra yakınsama
hipotezinin veri bir ülkede, bölgeler itibarıyla geçerliliğinin araştırıldığı görülebilmektedir. Bu
çalışmada, Türkiye'nin bölgeleri arasında yakınsama olgusunun geçerli olup olmadığı
araştırılmaktadır. Bu amaçla Türkiye'nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) Düzey2 altındaki 26 bölge verileri 2004-2017 dönemi itibariyle üç aşamada analize tabi tutulmuştur.
Birinci aşamada genel GSYİH ile tarım, sanayi ve hizmetler sektörü GSYİH'leri panel birim kök
yöntemleri ile test edilerek yakınsamanın olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. İkinci aşamada, seriler
belirlenen lider bölge serilerine oranlanmıştır. Oluşan serilere panel birim kök testleri uygulanmış
ve yalnızca tarım ve sanayi sektöründe yakınsamanın olduğu tespit edilmiştir. Son aşamada ise 26
alt bölgenin genel GSYİH ile tarım, sanayi ve hizmetler GSYİH'de lider olan bölgelere yakınsama
gösterip göstermediği bireysel panel birim kök testleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, genel
GSYİH için dört bölgenin, tarım sektörü için on bir, sanayi sektörü için beş ve hizmetler sektörü
için ise dokuz bölgenin lider bölgelerine yakınsadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Yakınsama, Bölgesel İktisat

Abstract:
Convergence hypothesis is one of the most important research topics of economic growth and
regional economic literature. When the current empirical literature is examined, it is seen that the
convergence hypothesis is generally subject of across countries. However, it can be seen that after
1990s, the validity of the convergence hypothesis has been investigated for the regions in a given
country. In this study, it is investigated whether convergence phenomenon is valid for the regions
of Turkey. For this purpose, the regional data of Turkey's Nomancelature of Territorial Units for
Statistics (NUTS) Level 2 for 2004-2017 period were investigated under three stages. In the first
stage, by testing aggregated GDP and agriculture, industry and services sectors' GDPs under panel
unit root methods it is found that there has been no convergence. In the second stage, the series
were proportioned to the leading region series. Panel unit root tests were applied to the series
formed and convergence was found only for the industrial and agricultural sectors. In the last stage,
whether the aggregate GDP, agriculture, industry and service GDP's of 26 sub-regions
convergence with the leading regions was investigated by employing individual panel unit root
tests. The findings of this study indicate that four regions for aggregate GDP, eleven regions for
agriculture, five regions for industry and nine regions for service convergence with leading regions,
respectively.

Key Words: Convergence, Regional Economics