Esaret ve özgürlük bağlamında dışa vurumcu ifade
Expressionist expression in the context of bondage and freedom
Yazar: TUĞBA ÖZTÜFEKCİ
Danışman: DOÇ. DR. SEHRAN DİLMAÇ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ekspresyonizm = Expressionism ; Modern sanat = Modern art ; Postmodern sanat = Postmodern art ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends ; Tutsak = Captive ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Sanat tarihinin başlangıcından bu yana var olan genel anlamıyla ifadecilik olarak bilinen Dışa vurumculuk, modern dönemin anlatılarıyla daha da güçlenerek etkili bir plastik anlatı formuna dönüşmüştür. XIX. yüzyıldan itibaren toplumda yaşanan aklın egemenliği sanat anlayışında da güncelleme etkisi yaratmıştır. Dışa vurumculuk XX. yüzyılda ortaya çıkmış bir sanat akımıdır. Yalnız sanatta değil birçok alanda yenileşme hareketleri görülen bu yüzyılda, teknoloji ve bilimin hızla ilerleyişiyle yaşanan değişimlerin etkisiyle insanlar kendilerini ruhsal boyutta sıkışmış ve ezilmiş hissetmişlerdir. Sanat anlayışı yalnız güzeli yansıtmaktan öteye geçerek; kaygı, acı, travma, ölüm, ekonomik bunalım, sosyal eşitsizlik ve savaş temalarını da yoğun şekilde içermiştir. Teknolojik hız ve modernizm fikri insanları yalnızlaştırmış ve öze dönük bir boyuta taşımıştır. Esaret ve özgürlük kavramlarını Dışa vurumculuk akımı çerçevesinde geniş kapsamda ele almak mümkündür. Hayata yabancılaşan insanoğlu yeni düşünce arayışına girmiştir. Güzel sanatlar da bu yeni düşünce arayışında hızla gelişen ve değişen bir etkiye sahne olmuştur. Dışa vurumculuk, sanatın en güçlü ifade biçimlerinden biri olan ve kendisinden sonra doğacak akımları da etkilemiştir.
Sanat-toplum ilişkisiyle esaret ve özgürlük kavramları bağlamında ele alınacak bu çalışmada amaç; sanatçının modernist süreçlerle birlikte bireyselliğini kazanmasıyla kendini ifade etme olanaklarının gelişimini eserler üzerinden göstermektir. Kendi farkına varan bilincin, düşünsel esaretten kurtularak özgürlüğünü aramaya başlamasını, görsel sanatlarda ortaya konulan eserlerle birlikte açıklamaya ve anlamlandırmaya çalışmaktır.

Abstract:
Expressionism, known as expressionism in the general sense, which has existed since the beginning of art history, has turned into an effective plastic narrative form by getting stronger with the narratives of the modern period. The dominance of the mind experienced in the society since the XIX. century has also created an update effect on the understanding of art. Expressionism XX. ıt is an art movement that emerged in the century. In this century, where innovation movements are seen not only in art but also in many fields, people have felt stuck and oppressed in the spiritual dimension with the effect of the changes experienced with the rapid progress of technology and science. The understanding of art goes beyond just reflecting the beautiful; It also heavily included themes of anxiety, pain, trauma, death, economic depression, social inequality and war. The idea of technological speed and modernism has isolated people and carried them to a self-directed dimension. It is possible to deal with the concepts of bondage and freedom in a wide scope within the framework of the Expressionism movement. Alienated from life, mankind has sought new ideas. Fine Arts has also witnessed a rapidly developing and changing effect in this search for new ideas. Expressionism, which is one of the most powerful forms of expression in art, has also influenced the movements that will arise after it.
The aim of this study, which will be discussed in the context of the art-society relationship and the concepts of bondage and freedom; The aim is to show the development of the possibilities of self-expression through the works, as the artist gains his individuality with the modernist processes. It is to try to explain and make sense of the self-aware consciousness, to get rid of the intellectual bondage and to seek its freedom, together with the works of visual arts.