Finansal okuryazarlığın finansal teknoloji kullanımına etkisinin teknoloji kabul modeli açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of financial literacy on the use of financial technology in terms of technology acceptance model
Yazar: UMUT ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY TURAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Dünyada hızlı teknolojik değişimler ve bununla gelişen yeni teknolojiler sayesinde insanlar daha hızlı ve güvenilir bir şekilde işlemlerini gerçekleştirecektir. Gelişen teknoloji birçok sektörü de etkilemektedir. Bu sektörlerin başında bankacılık yer almaktadır. Özellikle gelişen teknoloji ile birlikte finansal anlamda artan maliyeti azaltmakta ve ülke ekonomisine katkı sağlamaktadır. Finansal alanda artan ürün çeşitliliği ve buna bağlı olarak birçok işlemlerin online olarak gerçekleşmesinden dolayı bireylerin finansal okuryazarlık seviyelerinin ne düzeyde olduğu çok daha önemli hale gelmiştir. Bununla birlikte fintech şirketleri de ortaya çıkmıştır. Türkiye fintech ekosisteminde fintech aktif olarak faaliyet göstermektedir. Bankacılık özelinde incelediğimiz de artık müşterilerin kullanmış olduğu mobil bankacılık sayesinde bireyler tüm tahsilat işlemlerini, uzaktan hesap açılışlarını, kredi taleplerini, diğer bankalarda bulunan hesaplarını aynı mobil bankacılıktan takip edebilmeyi gibi birçok olanağa sahip olmaktadır. Bu sayede bankalarda bu noktada geleneksel bankacılığın dışına çıkarak danışman olarak hizmet vermeye başlamıştır. 
Ülkemizde bankalardan hizmet alan müşteriler finansal hizmet sunan kişiler tarafından yüz yüze hizmet almayı tercih etmektedir. Bunun en önemli sebeplerinden biride finansal okuryazarlık seviyelerinin düşük olmasından dolayı finansal teknoloji ürünlerinin sağlıklı bir şekilde kullanımına eğitim seviyesinin düşük olduğunu söyleyebiliriz. Burada bankalar fintech ürünleri ile müşteri ihtiyaçlarını dikkatli bir şekilde incelemeli ve bireylere sadece sohbet robotları ile değil birebir de etkili bir iletişim kurmalıdır. Örneğin bunu hizmetleri ile hızlı bir şekilde iletişim kurulabilir. 
Bu çalışmada İstanbul ilinde özel banka müşterilerinin finansal teknoloji kullanımını teknoloji kabul modeli ile açıklamak ve bu modelde finansal okuryazarlığın etkisini ölçmektedir. Araştırma da finansal okuryazarlık teknoloji kabul modelinde gerçekleşen davranışı etkilediği tespit edilmiştir. Finansal okuryazarlığın alt boyutlarında sözleşme metni bilinirliği ve riskten kaçınma gerçekleşen davranışı etkilediği tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlarda anlamlılık tespit edilmemiştir. Demografik faktörlerde cinsiyete göre incelediğimizde kadınların erkeklere göre finansal okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgulara istinaden banka müşterilerinin finansal teknoloji ürünlerinin kullanımın artmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Finansal okuryazarlık, Fintech, Teknoloji Kabul Modeli

Abstract:
Thanks to rapid technological changes and the emerging new technologies, people will be able to carry out their transactions faster and more reliably in the world. The evolving technology also affects many sectors, with banking being at the forefront. Especially with the advancement of technology, it reduces the increasing costs in the financial sense and contributes to the country's economy. Due to the increasing variety of financial products in the financial sector and the online execution of many transactions, the level of individuals' financial literacy has become even more important. In addition, fintech companies have emerged. Fintech actively operates in the Turkish fintech ecosystem. When we examine banking specifically, individuals now have many possibilities through mobile banking, which customers actively use. They can perform all collection transactions, open accounts remotely, request loans, and monitor their accounts in other banks through the same mobile banking platform. As a result, banks have started to provide services as advisors, moving away from traditional banking at this point.
In our country, customers who receive services from banks prefer to receive face-to-face services from individuals who provide financial services. One of the important reasons for this is the low level of financial literacy, indicating that the education level for the healthy use of financial technology products is low. In this regard, banks should carefully examine customer needs with fintech products and establish effective communication not only through chatbots but also through direct interaction with individuals. For example, this can be achieved through their services by establishing quick communication.

This study aims to explain the use of financial technology by private bank customers in Istanbul using the technology acceptance model and measure the impact of financial literacy in this model. The research found that financial literacy affects the behavior occurring in the technology acceptance model. In the sub-dimensions of financial literacy, it was found that contract text literacy and risk aversion affect the behavior occurring in the model. No significance was found in other sub-dimensions. When examining demographic factors by gender, it was found that women have higher levels of financial literacy compared to men. Based on the findings obtained from the research, recommendations have been made for increasing the use of financial technology products by bank customers.made to increase the use of financial technology products of bank customers.

Keywords: Financial literacy, Fintech, Technology Acceptance Model