COVID-19 servis ve yoğun bakımlarında çalışan sağlık personelinin stres ve anksiyete durumlarının yeme tutumuna etkisi
The effect of stress and anxiety status of health staff working in COVID-19 service and intensive care on eating attitude
Yazar: DİLARA ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; COVID 19 = COVID 19 ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu çalışma COVID-19 için bakım sunulan kliniklerde çalışan sağlık personellerinin yaşadıkları stres ve kaygı düzeylerinin yeme davranışı üzerine etkisi değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya yaşları 20-65 arasında değişen 83 erkek (% 23.2) ve 274 kadın (%76.8) olmak üzere toplam 357 yetişkin birey dahil edilmiştir. Katılımcıların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, stres düzeyleri (Maslach Tükenmişlik Ölçeği- MTÖ), anksiyete düzeyleri (Koronavirüs Anksiyete Ölçeği- KAÖ, Beck Anksiyete Ölçeği- BAÖ) ve yeme tutumları (Üç Faktörlü Yeme Ölçeği- TFEQ-18) değerlendirilmiştir. Bireylerin %17.9 u obez olup, TFEQ-18 alt boyutları ve toplam puanında obez bireylerin puanı zayıf, normal ve hafif şişman bireylerden yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bireylerin BAÖ puanlarına göre %50.7'sinde hiç, %27.7'sinde hafif, %14'ünde orta ve %7.6'sında şiddetli düzeyde anksiyete gözlenmiştir (p<0.05). MTÖ, Duygusal Tükenme ve Kişisel Başarı boyutlarında, erkeklerin puanı (sırasıyla; 9.75 ±6.12, 10.44±6.98) kadınlardan (sırasıyla; 13.16±7.32, 12.49± 7.49) daha düşük bulunmuştur (p<0.05). KAÖ ile TFEQ-18 alt boyutları arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0.05). MTÖ Kişisel Başarı alt boyutu ile BAÖ arasında negatif, Duygusal Tükenme ve Duyarsızlaşma boyutu arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir (p<0.05). Bireylerin ortalama enerji alımı ve karbonhidrat yüzdesi önerilenden düşük, yağ yüzdesi yüksek bulunmuştur. Ayrıca bireylerin ortalama E, B1, B6, B9 vitamin alımları önerilenden düşük ve kadınlarda kalsiyum, demir, potasyum, erkeklerde kalsiyum, potasyum ve çinko alımlarının düşük olduğu görülmüştür. Sonuç olarak sağlık personellerinin stres ve anksiyete düzeylerinin yeme davranışını olumsuz etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda, COVID-19 pandemi süreci ve sonrasında devam eden psikolojik durumun yeme davranışına etkisi yeni oluşabilecek riskler adına takip edilmelidir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of stress and anxiety levels experienced by healthcare personnel working in clinics that care for COVID-19 on eating behavior. A total of 357 study models, 83 men (23.2%) and 274 women (76.8%) aged between 20-65 were included in the study. Participants' general characteristics, eating habits, anthropometric measurements, stress levels (Maslach Burnout Inventory-MBI), anxiety levels (Coronavirus Anxiety Inventory-CAS, Beck Anxiety Inventory-BAI) and eating attitudes (Three-Factor Eating Scale-TFEQ-18) were evaluated. 17.9% of the individuals were obese. In TFEQ-18 sub-dimensions and total score, the score of obese individuals was higher than thin, normal and slightly obese individuals (p<0.05). According to the BAI scores of the individuals, 50.7% had no anxiety, 27.7% had mild anxiety, 14% had moderate and 7.6% had severe anxiety (p<0.05). In the MBI emotional exhaustion and personal achievement sub-dimension, men's scores (9.75 ±6.12, 10.44±6.98, respectively) were lower than women's (13.16±7.32, 12.49± 7.49, respectively) (p<0.05). A positive correlation was found between the CAS and the TFEQ-18 sub-dimensions (p<0.05). There was a negative correlation between the Maslach burnout scale personal achievement sub-dimension and the BAI, and a positive correlation between emotional exhaustion and depersonalization (p<0.05). Energy intake and carbohydrate percentage of individuals were lower than recommended and fat percentage was higher than recommended. In addition, individuals' average intake of vitamin E, B1, B6, B9 is lower than recommended. Calcium, iron, potassium in women, men; calcium, potassium and zinc intakes were found to be low. As a result; It has been revealed that the stress and anxiety levels of health personnel negatively affect their eating behavior. In this direction, the effect of the ongoing psychological state on the eating behavior during and after the COVID-19 pandemic should be monitored due to new risks.