Olumlu çocukluk yaşantıları ile aleksitimi arasındaki ilişkide bireysel bütünlük duygusunun aracı rolü
The intermediate role of sense of coherence in the relationship between positive childhood experiences and alexithymia
Yazar: ÜMMÜ ERTÜRK YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, olumlu çocukluk yaşantıları ile aleksitimi ve bireysel bütünlük duygusu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yapılan bu çalışma ilişkisel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evreni, kolayda örnekleme yöntemine göre belirlenen 18 yaş üstü 259 kadın, 248 erkek olmak üzere toplamda 507 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Bireysel Bütünlük Duygusu Ölçeği ile veriler elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, bağımsız grup T- testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA), Kolerasyon, Regresyon ve Process analiz testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre; bireylerin olumlu çocukluk yaşantı düzeyi "orta" , aleksitimi düzeyi "düşük", bireysel bütünlük duygusu düzeyi "orta" olarak bulunmuştur. Olumlu çocukluk yaşantıları düzeyinin; anne-baba tutumuna, gelir düzeyine göre aleksitimi düzeyi; gelir düzeyine göre bireysel bütünlük duygusu düzeyi ise, yaşa, medeni duruma, anne-baba tutumuna ve gelir düzeyine göre, anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Olumlu çocukluk yaşantıları ile aleksitimi arasında zayıf negatif yönde, olumlu çocukluk yaşantıları ile bireysel bütünlük duygusu arasında zayıf pozitif yönde, bireysel bütünlük duygusu ile aleksitimi arasında ise negatif ve orta düzeyde ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Olumlu çocukluk yaşantıları ile aleksitimi, birlikte bireysel bütünlük duygusu düzeylerini yordamaktadır. Olumlu çocukluk yaşantıları ile aleksitimi arasındaki ilişkide bireysel bütünlük duygusunun aracılık ettiği belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between positive childhood experiences and alexithymia and sense of coherence. This study was carried out according to the relational screening model. The population of the research consists of a total of 507 people, 259 women and 248 men, over the age of 18, and are determined according to the convenience sampling method. Data were obtained from the Personal Information Form, the Positive Childhood Experiences Scale, the Toronto Alexithymia Scale, and the Sense of Coherence Scale. Independent group T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Correlation, Regression and Process analysis test were used to evaluate the data. According to the research results; positive childhood experience level of individuals was "moderate", alexithymia level was "low", aneindividual sense of coherence was "moderate". Level of positive childhood experiences; alexithymia according to parental attitude and income level; it has been determined that there is a significant diffrence according to the level of income and according to the level of individual integrity, age, marital status, parental attitude and income level. It was determined that there were a weak negative correlations between positive childhood experiences and alexithymia, a weak positive correlation between positive childhood experiances and a sence of coherence cohesion, and a negative and moderate correlation between individual cohesion and alexithymia. Positive childhood experiences and alexithymia together predict the levels of sense of coherence of wholeness. It has been determined that the relationship between positive childhood experiences and alexithymia is mediated by the sense of coherence integrity.