Entelektüel sermayenin yenilikçi iş davranışına etkisinin bilgi paylaşımı, öz-yeterlilik ve iç denetim odağı perspektifinden incelenmesi üzerine bir araştırma
A study on examination of the impacts of intellectual capital on innovative work behavior in the perspectives of knowledge sharing, self-efficacy and internal locus of control
Yazar: ESRA TÖRE
Danışman: PROF. DR. R. İBRAHİM PINAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Denetim = Control ; Denetim odağı = Locus of control ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bu doktora tezi, entelektüel sermayenin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde, bilgi paylaşımı, öz-yeterlilik ve iç denetim odağının aracılık rolünün incelemesi amacı ile yapılmıştır. Günümüzde, küreselleşmenin de etkisi ile değişime olan ihtiyaç artmakta, işletmeler arası rekabet yoğunlaşmaktadır. Yoğun rekabet ortamında temel hedefi ayakta kalmak ve sürdürülebilir büyüme gerçekleştirmek olan işletmeler; bu hedefe, yeniliğe ve yenilikçi iş davranışı sergileyen çalışanlara verdikleri önem ile ulaşabileceklerdir. Bu gereksinim, yenilikçi iş davranışı sergileyen çalışanın özellikleri ve yenilikçi iş davranışını destekleyen çalışma ortamının niteliğine ilişkin ilgiyi artırmaktadır. Bilgi ve emek yoğun günümüz işletmelerinde, entelektüel sermayenin araştırılması ve entelektüel sermayenin işbirlikçi bir yaklaşım içinde yenilikçiliğe yönlendirilmesi önemlidir. Yeniliğin yalnızca bir fikir değil, aynı zamanda uygulama olması; bu uygulamayı gerçekleştirecek çalışanların özelliklerini de ön plana çıkarmaktadır. Bu bakış açısıyla, çalışma kapsamında ilgili alan yazını taranmış, Antalya ili turizm sektöründe faaliyet gösteren 5 yıldızlı konaklama işletmelerinde, entelektüel sermaye ve yenilikçi iş davranışını oluşturan alt boyutlar incelenmiş; entelektüel sermayenin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde, bilgi paylaşımı, öz-yeterlilik ve iç denetim odağının aracılık etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, entelektüel sermayenin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde; bilgi paylaşımı, öz-yeterlilik ve iç denetim odağının aracılık rolü üstlendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışanların yenilikçi iş davranışı düzeylerinin medeni durum ve çalışılan pozisyon (yönetici-çalışan) değişkenlerine göre farklılaştığı bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Yenilikçi iş davranışı, entelektüel sermaye, bilgi paylaşımı, öz-yeterlilik, iç denetim odağı, turizm

Abstract:
This doctorate thesis aims to investigate the impacts of intellectual capital on innovative work behavior with mediating effect of knowledge sharing, self-efficacy, and internal locus of control. Recently, globalization and the need to change have intensified the competition between organizations. In the fierce competitive environment, organizations, which aim to survive and provide sustainable growth, will achieve their goals with their focus on innovation and innovative workforce. This requirement results in an increase in interest into characteristics of innovative workers and the working environment that encourages innovative work behavior. Thus, organizations which are known to be information and labor intensive, it is important to examine intellectual capital, and to incline intellectual capital to innovation via collaboration. Since innovation is not only an idea but also an implementation, it also underlines the importance of worker characteristics. With this in mind, related literature was reviewed within the context of the study, sub-dimensions of intellectual capital and innovative work behavior such as the impacts of intellectual capital on innovative work behavior with mediating effect of knowledge sharing, self-efficacy, and internal locus of control were investigated in 5 star hotels in Antalya. Results of the study suggest that intellectual capital had a positive impact on innovative work behavior and knowledge sharing, self-efficacy, and internal locus of control mediated this impact. It was found that the levels of innovative work behavior were found to be differing according to the variables such as marital status, work position.


Key Words:  Innovative work behavior, intellectual capital, knowledge sharing, self-efficacy, internal locus of control, tourism.