Allerjik kontakt dermatitli hastalarda yapılan yama testi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the patch test results in patients with allergic contact dermatitis
Yazar: SELMA UÇAR
Danışman: PROF. DR. SEDAT ÖZÇELİK
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Dermatit-kontak = Dermatitis-contact ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Yama testi = Patch tests

Özet:
Yama testinde, duyarlanmaya yol açtığından şüphelenilen alerjenlerin iritasyon oluşturmayacak konsantrasyonda ve sürede, uygun taşıyıcı ajan yardımıyla normal görünümlü deriye uygulanarak reaksiyon oluşup oluşmadığını gözlemlenilir. Yama testi sonuçlarına göre belirlenen allerjenler coğrafik bölge, yaşam koşulları, çevresel faktörler, mesleksel koşullar ve endüstriyel durum farklılığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Yaş, cins ve ekzemanın lokalizasyonu gibi çeşitli faktörlerin de yama testi sonuçlarını etkilediği bilinmektedir. Atopi zemini ve mevsimsel iklim farklılıkları alerjen türünü etkilemektedir.Yama testi, doğru olarak uygulandığında kontakt duyarlanmaya neden olan allerjenleri ortaya çıkaran bilimsel bir tanı yöntemidir. Yama testinde pozitif reaksiyon veren allerjenlerin yaklaşık % 50'si hastanın hikayesinden tahmin edilebilir. Diğer %50'yi oluşturan beklenmeyen alerjen pozitif test reaksiyonlarının ise % 60'ının nedeni açıklanabilirken, % 40'ının klinik anlamı belirsiz kalabilir.Bu çalışmada Eylül 2007 - Kasım 2009 yılları arasında kliniğimize başvuran ve allerjik kontakt dermatit ön tanısıyla yama testi uygulanan hastaların sonuçları değerlendirildi. Hastalara, 23 allerjenden oluşan Avrupa standart serisi ile yama testi uygulandı. Bu çalışmada yama testinde pozitif reaksiyon veren allerjenlerin tespiti ve bunların yaş, cins, ailesel ve kişisel atopi zemini, hastalık süresi, ek hastalık varlığı, parfüm, kolonya, takı ve makyaj kullanımı gibi değişkenlerden etkilenip etkilenmediğini belirlemek amaçlandı.Çalışmada dermatolojik muayene ve anamnez ile, ayrıca bazı olgularda histopatolojik değerlendirme sonucunda kontakt dermatit düşünülerek yama testi uygulanan 241'i kadın, 159'u erkek toplam 400 olgu değerlendirildi. Olgularda yaş, cins, hastalık süresi, ekzema lokalizasyonu ve morfolojisi, meslek, atopi, ek hastalık varlığı, ek ilaç kullanımı, makyaj, takı, ve parfüm kullanımı kaydedildi.Yama testi uygulamamızda sıklık sırasına göre nikelsülfat, kobalt klorid, potasyum dikromat, tiuram miks, formaldehit, peru balsamı ve fragrance miks allerjenlerine reaksiyon saptadık. Hastalık bölgelerine göre allerjen dağılımları incelendiğinde nikelsülfatın istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla yüz bölgesine yerleşimli allerjik kontakt dermatiti olan hastalarda pozitif olduğu gözlendi. Ailesel atopi hikayesinin pozitif olduğu hastalarda nikel sülfat ve metilisotiazolinon pozitifliğinin daha fazla görüldüğü saptandı. En sık reaksiyon gözlenen allerjen olan nikelsülfat genç kadınlarda anlamlı derecede daha fazla bulunurken, potasyum dikromat orta yaş erkeklerde daha fazla bulunuyordu. Hastaların 16 (%4)' sında nikelsülfat, potasyum dikromat ve kobalt kloridin üçüne birden allerjik reaksiyon vardı. Metallere olan bu eş zamanlı reaksiyon kadınlarda daha fazla idi. On-ondokuz yaş grubundaki hastaların anlamlı olarak daha fazla makyaj yaptıkları, parfüm ve takı kullandıkları saptandı. Saç boyası kullanımının ise 20-29 yaş grubunda daha fazla olduğu görüldü. Hastalarda hastalık süresi uzadıkça tiuram miks ve metilisotiazolinona karşı reaksiyonların daha fazla oranda görüldüğü saptandı. Nikel sülfat duyarlılığı gösteren hastaların daha çok takı kullanan hastalar ve kentsel bölgede yaşayanlar olduğu tespit edildi.Son derece değerli bir tanı testi olmasına rağmen, anlamlı sonuçlar elde edebilmek için testin uygulandığı hastaların mesleklerinin, atopi öykülerinin, ekzema süresi ve seyrinin, şüpheli allerjen madde ile temas hikayesinin ayrıntılı olarak sorgulanması da çok önemlidir. Gerekli görülen durumlarda ek serilerin uygulanması özellikle meslek allerjenlerinin ayrıntılı olarak ortaya çıkartılmasında yararlıdır. Öte yandan, hastanın temas hikayesi olan, kendi getirdiği ve kontakt dermatitinden sorumlu olabilecek maddelerin de uygun koşullarda test edilmeleri ile birçok etyolojisi belirsiz kalabilecek allerjik kontakt dermatit vakasını aydınlatılabilir. Kontakt dermatitli hastalarda yama testiyle etkenin saptanması hasta sağlığı ve doktorun hastasını tedavi başarısı açısından yüz güldürücü olmaktadır

Abstract:
In patch test, contact allergen which is doupt for cause of sensitization applicates to normal skin with suitable carrier agent within no irritative concentration and duration, and observes ıf it consists reaction or not. Patch test results changes with geographical distrubution, living conditions, occupational factors, industrial condition. Also it was known that age, sex, and localization of contact dermatitis can affect patch test results. Atopy and differences of seasonal climate affect allergen type.Patch test is scientific diagnostic method that detected contact sensitivitiy test if applicate correctly. Approximately half percent allergens which react to patch test can estimate from patient story. Unexpected other half percent allergens which react to patch test is %60 explicable and %40 of that allergens clinic mean is ambiquous.In this study, we evaluated results of the patient that requested our clinic between september 2007 and november 2009 and applied patch test with allergic contact dermatit diagnosis. Patch tests by using European Standart Series which is consisted of 23 standard alergens were performed. Distrubution of allergen which react to patch test analysied according to variable like age, sex, disease duration, personal and familyal atopy, additional disorder, using perfume, cologne and make up.Two hundred and forty one women and one hundred and fifty nine men of four hundred patient which was diagnosed contact dermatitis with dermatologic examination, anamnesis and also with histopatological assesment in some patient evaluatied. Paient?s age, sex, disease, duration, localization of contact dermatitis, occupation, atopy, additonal disorder and medicine, using perfume, cologne, jewellery and make up was recorded.We detected reaction in order of frequency for nickel sulphate, cobalt chloride, potassium bichromate, tiuram mix, formaldehyde, balsam of peru and fragrance mix in patch test application. Our observation for allergen distrubution according to disease location was nickel sulphate is more positive in face area located patient with allergic contact dermatitis. Positive reaction to nickel sulphate and methylisotiazolinone was higher in patient with familyal atopy. Nickel sulphate was found more frequently in younger women, potassium bichromate was found more frequently in middle age men. In 16 patient was observed triple reaction that nickel sulphate, potassium bichromate and cobalt chloride. This triple concomittan reaction to metals was more higher in women. In 10-19 age group detected that using of jewellery, perfume and make up was higher. As using of hair dye was found more frequently in 20-29 age group. Tiuram mix and methylisotiazolinone was found more positive in patient whom extended disease duration. Patiens who showed positive reaction to nickel sulphate were more frequently using jewellery and living urban than other.In spite of patch test is most variable diagnostic test detailed investigation that patient?s occupation, atopy story, duration of disease, disease course and contact story of suspicious allergen is very important. If it is necessary application of additional series is usefull especially to reveal occupational allergen. On the other hand test with suspicious allergen in approprivate condition which patient contacted and responsible of patient?s contact dermatitis can illuminating uncertain etiology of a lot of allergic contact dermatitis. For this reason detecting allergen with patch test is laughing face for doctor?s treathment success and healt of patient.