Fotodinamik terapide kullanılan fotosensitizerlerin neden olduğu renklenmeyi önlemede farklı dentin tübül tıkama tekniklerinin etkinliğinin spektrofotometrik analizi
Spectrophotometric analysis of the effectiveness of different dentin tubule occlusion techniques in preventing discoloration caused by photosensitizers used in photodynamic therapy
Yazar: ANIL BERKER CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA UĞUR AYDIN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Fotodinamik tedavi = Photodynamic therapy ; Fotosensitizer = Photosensitizer ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Metilen mavisi = Methylene blue ; Neodmiyum YAG lazer = Neodmiyum YAG laser

Özet:
Bu çalışmada fotodinamik terapide (FDT) kullanılan Metilen mavisi (MM) ve ftalosiyaninin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemek amacıyla farklı mekanizmalarla dentin tübüllerini tıkayan Copal Varnish (CV), dentin bonding ajan (DBA), Nd: YAG lazer ve Er: YAG lazerin etkinlikleri araştırıldı.
Çalışmaya tek kök ve tek kanala sahip 165 adet üst keser diş dahil edildi. Bütün dişlerde standart giriş kavitesi açıldıktan sonra Protaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, İsviçre) döner eğeleri kullanılarak kök kanalları 30/0.6 boyutuna kadar prepare edildi.  Ardından dişler rastgele 2 ana gruba ayrıldı (n=60); MM ve ftalosiyanin. Her ana grup dentin tübül tıkama tekniğine göre rastgele 4 alt gruba ayrıldı (n=15); Pozitif kontrol, DBA, CV, Er: YAG ve Nd: YAG. Tüm dişlere ilgili dentin tübül tıkama yöntemi uygulandıktan sonra kök kanalları fotosensitizerler (FS) ile doldurulup 5 dk preirradyasyon süresi uygulandı ve LED (CMS Dental, Danimarka, Kore) ile 1 dk boyunca aktive edildi. Daha sonra %2.5 Sodyum hipoklorit (NaOCl; Wizard, Rehber Kimya, İstanbul, Türkiye) ile irrigasyon yapılarak rezidüel FS'ler uzaklaştırıldı. Tüm prosedürel işlemlerden sonra çalışmadaki örneklerin renk ölçümleri Commission International de I‟Eclairage‟in (CIELab) standartlarına uygun bir biçimde işlem öncesi, işlemden sonra, boyalar uzaklaştırıldıktan sonra, 30. Gün ve 90. Gün olacak şekilde 5 farklı zaman diliminde Vita Easyshade Advance (VITA Zahnfabrik, Bad Sackingen, Almanya) spektrofotometre cihazı kullanılarak gerçekleştirildi. Renk ölçümleri beyaz ışık altında spektrofotometrenin ucu dişlerin labial yüzlerindeki çerçeveye yerleştirilerek aynı noktadan üç kez tekrarlandı. Her ölçümde elde edilen L*, a* ve b* değerlerinin ortalaması alınarak ΔE değerleri hesaplandı. Renk değişiminin klinik olarak algılanabilirlik eşiği 3,3 birim olarak kabul edildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi.
Negatif kontrol grubu dışında tüm gruplarda klinik olarak algılanabilir renk değişimi gözlendi (ΔE>3,3). MM'nin ftalosiyanine göre pozitif kontrol grubunda 30. Gün ve 90. Günde CV grubunda ise 90. Günde daha fazla istenmeyen renklenmeye neden olduğu tespit edildi (p<0,05).  Ftalosiyaninin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemede dentin tübül tıkama yöntemlerinin hiçbiri birbirine kıyasla üstünlük sağlamazken MM'nin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemede sadece 90. Günde  Er: YAG CV'ye göre daha az istenmeyen renklenmeye neden oldu (p<0,05). Mevcut çalışmada kullanılan tüm dentin tübül tıkama yöntemleri belirli derecelerde istenmeyen renklenmeyi önlemede etkili oldu. Bununla birlikte hiçbir tekniğin  istenmeyen renklenmeyi tamamen önleyemediği tespit edildi.

Abstract:
In this study, the efficacy of Copal Varnish (CV), dentin bonding agent (DBA), Nd: YAG laser and Er: YAG laser, which occlusion dentin tubules by different mechanisms, was investigated in order to prevent undesirable coloration caused by methylene blue (MM) and phthalocyanine used in photodynamic therapy (FDT).
165 upper incisors with single root and single canal were included in the study. After the standard access cavity was opened in all teeth, root canals were prepared up to size 30/0.6 using Protaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) rotary files. Then the teeth were randomly divided into 2 main groups (n=60); MM and phthalocyanine. Then, each main group was divided into 4 subgroups according to the dentin tubule occlusion technique (n=15); Positive control, DBA, CV, Er: YAG and Nd: YAG. Then, after applying the related dentin tubule occlusion method to the groups, the root canals were filled with the relevant photosensitizers (FS) and a preirradiation period of 5 minutes was applied and activated with LED (CMS Dental, Denmark, Korea) for 1 minute. Then, the residual FSs were removed by irrigation with 2.5% sodium hypochlorite (NaOCl; Wizard, Lider Kimya, istanbul, Turkey). After all procedural procedures, color measurements of the samples in the study were performed in accordance with the standards of the Commission International de I'Eclairage (CIELab) in 5 different time periods: before the treatment, after the treatment, after the dyes are removed, on the 30th day and 90th day. VITA Zahnfabrik, Bad Sackingen, Germany) was carried out using a spectrophotometer device. Color measurements were repeated three times from the same point by placing the tip of the spectrophotometer on the frame on the labial surfaces of the teeth under white light. ΔE values were calculated by taking the average of the L*, a* and b* values obtained in each measurement. The clinical detectability threshold of the color change was accepted as 3.3 units. The obtained data were analyzed statistically.

Clinically detectable color change was observed in all groups except the negative control group (ΔE>3.3). It was determined that MM caused more undesirable coloration on the 30th day and 90th day in the positive control group than in the CV group on the 90th day compared to phthalocyanine (p<0.05). While none of the dentin tubule occlusion methods were superior to each other in preventing undesirable coloration caused by phthalocyanine, Er: YAG caused less undesirable coloration than CV only on the 90th day in preventing undesirable coloration caused by MM (p<0.05). All dentin tubule occlusion methods used in the present study were effective in preventing some degree of unwanted discoloration. However, it was found that no technique could completely prevent unwanted coloration.