Ameliyathanede çalışan sağlık personellerinin hastane enfeksiyonlarının kontrolü hakkında bilgi, bilinç düzeyi ve yaklaşımlarının belirlenmesi
Evaluation of knowledge, awareness, and approach ofhealthcare personnel in the operating room towards theprevention and control of hospital-acquired infections
Yazar: SALİHA KANIK YÜKSEK
Danışman: PROF. DR. TURAN BUZGAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilinç = Consciousness ; Hastane enfeksiyonları =   ; Kontrol =   ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Hastane enfeksiyonları (HE) ile ilgili geniş literatür verisine karşın,
ameliyathane personelinin HE konusunda bilgi düzeyleri ve farkındalıkları yeterince
araştırılmamıştır. Bu tez çalışması ile ameliyathanede görev yapan sağlık
personellerinin HE ve kontrolü konusunda bilgi, bilinç düzeyi ve yaklaşımlarının
belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma tanımlayıcı nitelikte bir anket çalışması olarak
planlanmıştır. Katılımcılar mesleki branşlarına göre gruplandırılmış ve
karşılaştırmalar bu gruplar üzerinden yapılmıştır. Sorulara verilen yanıtlar bir
puanlama sistemine göre değerlendirilerek her bir katılımcı için net puan
hesaplanmıştır. Çalışmaya ameliyathanelerde görev yapan 370 sağlık personeli katıldı.
Katılımcıların %62.2'si kadın ve medyan yaş 35.5 (23-50) yıldı. Mesleki dağılım
%40.5 uzman hekim, %31.1 asistan ve %28.4 ameliyathane hemşiresi idi. Ankete
katılanların %58'i HE ile ilgili bir eğitimden geçmişti, alınan eğitimin süresi ortalama
9.48 ± 12.72 (1-70) saatti. Meslekteki çalışma süresi ortalama 11.88 ± 7.87 (1-28)
yıldı. Katılımcıların HE tanımı ve risk faktörleri ile el hijyeni konularında yeterli bilgi
düzeyine sahip oldukları görüldü. Ancak HE türlerine yönelik tanımlamalar, HE
kaynakları ve bulaş yolları, enfeksiyon bulaşında ellerinin önemi, el hijyeni
uygulamaları, kişisel koruyucu ekipman kullanımı, sterilizasyon/dezenfeksiyon
uygulamaları, izolasyon türüne yönelik önlemler, invaziv araç kullanım ve bakımı,
ameliyat öncesi ve sonrasında alınacak önlemler, atık yönetimi, kesici-delici alet
yaralanmaları, akılcı antibiyotik kullanımı ve sürveyansın önemi konularında yeterli
bilgi düzeyinin olmadığı görüldü. Yüzdelik sisteme göre ortalama puan 61.6 ± 0.97
(41.8-76.7) iken, yeterlilik düzeyinin değerlendirilmesinde katılımcıların %10.8'i
zayıf, %85.1'i orta ve %4.1'i iyiydi. Ameliyathanede çalışan sağlık personelinin HE
önlenmesi ve kontrolü konusunda bilgi ve yaklaşımlarında eksiklikleri vardır. Sağlık
personelinin HE ile ilgili eğitimleri gözden geçirilmeli, farkındalığı ve bilgiyi artırarak
pratik uygulamaları geliştirmeye yönelik etkin planlamalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Ameliyathane, bilgi düzeyi, bilinç, hastane enfeksiyonu, kontrol,
sağlık personeli, yaklaşım.

Abstract:
Despite the large literature data on hospital infections (HI), the level of knowledge and
awareness of operating room personnel about HI has not been adequately investigated.
With this thesis, it is aimed to determine the knowledge, awareness level and
approaches of the health personnel working in the operating room about HI and its
control. The study was planned as a descriptive questionnaire study. Participants were
grouped according to their occupational branches and comparisons were made over
these groups. The answers given to the questions were evaluated according to a scoring
system and a net score was calculated for each participant. Three hundred and seventy
healthcare personnel working in the operating rooms participated in the study. Of the
participants, 62.2% were female and the median age was 35.5 (23-50) years. The
occupation- al distribution of the participants was as follows: 40.5% were specialist
physicians, 31.1% were residents, and 28.4% were nurses. Of the respondents, 58%
had undergone training on HAI, and the mean duration of the training was 9.48 ± 12.72
(1-70) hours. The mean duration in the profession was 11.88 ± 7.87 (1-28) years. The
participants had a sufficient level of knowledge about the definition of HAI and risk
factors, and the importance of hand hygiene. However, the results indicated that there
was insufficient knowledge among the participants regarding the definitions of
different types of HAI, sources and routes of transmission, the importance of hand
hygiene in infection prevention, personal protective equipment usage, sterilization and
disinfection practices, isolation precautions, management of invasive devices, pre-and
post-surgery pre- cautions, waste management, sharps injuries, rational antibiotic use,
and the significance of surveillance. The mean score obtained using the percentile
system was 61.6 ± 0.97 (ranging from 41.8 to 76.7). Based on the assessment of
competency level, 10.8% of the participants were classified as weak, 85.1% as
moderate, and 4.1% as good. Healthcare professionals working in the operating room
had insufficient knowledge and inadequate approach towards HAI control. Therefore,
it is essential to review the training of health personnel on hospital infection control
and develop effective plans to enhance practical applications by increasing awareness
and knowledge, which can help reduce the risk of hospital-acquired infections.
Keywords: Approach, consciousness, control, health personnel, hospital infection,
knowledge level, operating room.