Karbonmonoksit zehirlenmesi tanısı alan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients diagnosed with carbon monoxide poisoning
Yazar: LEMAN AKCAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TEKŞAM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Karbonmonoksit zehirlenmesi = Carbon monoxide poisoning ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Karbonmonoksit (CO), hidrokarbon içeren maddelerin tam yanmaması sonucu ortaya çıkan, zehirlenme durumunda önemli doku ve organ hasarlarına neden olan bir gazdır. Karbonmonoksit zehirlenmesi Türkiye'de ve dünyada sıktır, zehirlenme kaynaklı ölümlerin en önde gelen nedenidir. Karbonmonoksit zehirlenmesi en önemli etkilerini kalp ve sinir sistemi üzerine gösterir. Karbonmonoksit zehirlenmesinin patofizyolojisi, geç dönem nörolojik etkileri ve hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) hakkındaki çalışmalar son yıllarda hızlanmıştır. Çocukların yüksek metabolik hızları nedeniyle CO zehirlenmesinin hipoksik ve sitotoksik etkilerine daha hassas oldukları bilinmektedir. Çocukluk çağı CO zehirlenmesi hakkında literatür bilgileri sınırlıdır. Bu çalışma son on yılda Türkiye'nin en büyük çocuk hastanelerinden birinin acil servisinde CO zehirlenmesi tanısı alan hastaları demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri açısından değerlendirmeyi, zehirlenmenin akut dönemde ağır seyretmesiyle ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlamakta ve şimdiye kadar Türkiye'den bildirilmiş çocukluk çağı CO zehirlenmesi ile ilgili en büyük seriyi sunmaktadır. Çalışmaya Ocak 2004-Mart 2014 tarihleri arasında CO zehirlenmesi tanısı alan 331 hasta dahil edilmiş olup hastalar demografik özellikleri, başvuru yakınması, zehirlenme şekli, fizik muayene bulguları, Glasgow Koma Skalası skoru, karboksihemoglobin, lökosit, hemoglobin, troponin-T, pH ve laktat düzeyi, normobarik veya hiperbarik oksijen tedavisi verilmesi, yoğun bakıma yatış ve zehirlenmenin sonucu bakımından incelenmiştir. Doksan üç hastaya HBOT verilmiştir. Hastaların 51'i Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılmış, 18'i ağır seyretmiş ve altısı ölmüştür. Ağır hastalarla ilişkili risk faktörlerinin başvuru anındaki GKS skoru düşüklüğü, beyaz küre ve troponin-T yüksekliği olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak; bu parametreler CO zehirlenmesi tanısı alan çocuklarda klinik sonuçları öngörmede ve tedaviyi yönlendirmede yararlı olabilir.

Abstract:
Carbon monoxide (CO) is a gas, which is produced by incomplete combustion of hydrocarbon-containing substrances, and causes significant tissue and organ damage in the event of poisoning. Carbon monoxide poisoning is common in Turkey and worldwide. Carbon monoxide poisoning exhibits its most profound effects on the heart and the nervous system. The studies on the pathophysiology of CO poisoning, its late-onset neurologic effects and on hyperbaric oxygen therapy (HBOT) have recently accelerated. It is known that children are more susceptible to the hypoxic and cytotoxic effects of CO poisoning due to their high metabolic rate. The scientific literature on childhood CO poisoning is limited. This study aims to evaluate the demographic, clinical and laboratory characteristics of patients diagnosed with CO poisoning in the emergency department of one of the largest pediatric hospitals in Turkey and to determine the factors associated with severe course in the acute phase of poisoning, while presenting the largest series of CO poisoning in children reported from Turkey. 331 patients diagnosed with CO poisoning between January 2004 – March 2014 were included in the study. Their demographic characteristics, presenting complaints, physical examination findings, Glasgow Coma Scale (GCS) scores, carboxyhemoglobin, leukocyte, hemoglobin, troponin-T, pH and lactate levels, type of treatment (normobaric or hyperbaric oxygen), intensive care unit admissions and outcome of poisoning were investigated. 93 patients were given HBOT. 51 patients were admitted to the Pediatric Intensive Care Unit, 18 patients have had a severe clinical course and six patients have died. The risk factors associated with severe disease course were determined to be low GCS score, high leukocyte count and high troponin-T levels at presentation. In conclusion, these parameters may be beneficial in predicting clinical outcomes and tailoring therapy in children with CO poisoning.