Hukukî ve siyasî boyutlarıyla Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi
The First Grand National Assembly of Turkey with legal and political dimension
Yazar: ÖMER BAYKAL
Danışman: PROF. DR. BEKİR BERAT ÖZİPEK
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Muhalefet = Opposition ; Pozitif hukuk = Positive law ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; TBMM Hükümeti = TBMM Government ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türk parlamento tarihinin en önemli kesitini ihtiva etmektedir. Bir yanda fiilen sona ermiş bir imparatorluğu sırtında taşırken diğer tarafta milli mücadeleyi yöneterek yeni bir devletin kurulmasına ön ayak olmuştur. 
Bu çalışmada, temel düzeyde hangi tarihsel ve düşünsel tecrübelerin sonucu olarak meclisin kurulduğu açıklanacaktır. 
Meclis hükümeti sistemi etrafında cereyan eden yasama, yürütme ve yargı yetkileri parlamentoyu gruplaşmalar itmiştir. Öncelikle, teşkilatsız daha sonra teşkilatlı halde devam eden muhalefet belli başlı konularda hassasiyetlerini ortaya koymuştur. Grupların önceledikleri kuvvetler üzerinden vuku bulan tartışmalar çalışmamızın pozitif hukuk düzlemindeki temel inceleme alanı olmuştur. Gruplara ait Türk tarih yazımındaki klasik okumaların ötesinde pozitif hukuki düzenlemelerden yola çıkarak Birinci Meclisin içerisindeki iktidar ve muhalefet ilişkileri incelenecek, ayrışmanın düşüncel boyutu da ortaya konulacaktır. Birinci TBMM'ye dair yapılan akademik ve popüler düzlemdeki klasik okuma biçimleri de çalışma dahilinde kritiğe tabi tutulacaktır. Grupların ortaya koyduğu fikirlerle beraber önce çıkan isimler de müstakil olarak çalışmamıza konusu olmuştur. Çalışmanın sınırları 1923 yılı ile sınırlı olmakla beraber süreklilik tezinin daha açık bir şekilde ortaya koyulması için Birinci Meclisin devrettiği muhalefet kültürü de incelememizin sınırları dahiline alınmıştır.


Anahtar kelimeler: Osmanlı Modernleşmesi, meşrutiyet, Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi, Birinci Grup, İkinci Grup

Abstract:
The first grand national assembly of Turkey (TBMM) includes the most important part of Turkish parliament history. While carrying the burden of an actually expired empire it has initiated the establishment of a new state by leading national struggle. 
In this study,  which  historical  and intellectual experiences have resulted in the establishment of the assembly will be clarified at a basic level. 
Legislation, execution, judgment relationships involved in parliamentery goverment compelled parliament to form interior subgroups. Oppositon, first surviving without an organization and later going on in an organized manner has put forth its precisions for consideration. Discussions taking place on powers prioritized by groups have become the basic investigaiton are of our study on positive law platform. Going beyond classic studies of turkish history that belongs to mentioned groups, the power and opposition  relationships will be investigated and intellectual dimension of dissociation will be revealed by evolving out of positive legal regulations. The classic reading formats in popular and academic platforms  belonging to the First  Grand national Assembly of Turkey will also be subjected to critical under this study. Besides ideas revealed by groups, prominent names has also became subject to our study detachedly. 
Although borders of our study has been limited by 1923, in order to reveal continuity thesis in a clearer manner, the oppositon culture handed over by first parliament has been included to our study.



Key words: Ottoman modernization, constitutions, The First Grand National Assembly of Turkey, first group, second group