Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal buradalığa ilişkin akademisyen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi
Investigation of academics and students views on social presence inonline learning environments
Yazar: FİLİZ KARASU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL MURAT KANDEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yükseköğretimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın genel amacı, araştırma kapsamındaki akademisyenlerin ve öğrencilerin çevrimiçi sosyal buradalığa ilişkin görüş ve deneyimlerini ortaya çıka-rarak, çevrimiçi derslerin tasarımında ve uygulanması sırasında soyal buradalık kav-ramının göz önünde bulundurulup bulundurulmadığını anlamaya çalışarak uzaktan eğitim sisteminin daha nitelikli bir şekilde uygulanması için nasıl önlemler alınması gerektiğini tespit etmektir. Ayrıca, uzaktan ve çevrimiçi eğitim sisteminin kalitesi de sorgulanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, Türk Yükseköğretim sistemi içerisinde üniversitelerde öğretim elemanlarının uzaktan eğitim yöntemiyle yürütecekleri dersleri tasarlarken sosyal buradalık oluşturma amacıyla nasıl bir ders tasarımı oluşturması gerektiğinin ortaya çıkarılması bu araştırmanın temel amacıdır.
Yöntem: Bu araştırma nitel bir çalışma olup durum çalışması olarak desenlen-miştir. Durum çalışması deseni, nicel ölçümlerle tam olarak yakalanamayan sosyal buradalık kavramının kapsamlı bir şekilde incelenmesine olanak sağlamıştır. Çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde yürütülmüş olup, çalışma grubunu ise Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğtim Fakültesinde aktif olarak çalışan 11 öğretim elemanı ve aynı fakültede öğrenim gören 101 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanarak içerik analiziyle çözümlenerek kod, kategori ve temalar oluşturulmuştur.
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre öğretim elemanlarının çoğu çevrimiçi derslerde çeşitli yöntem ve teknikler kullanarak sosyal bulunuşluk yaratmaya çalıştık-larını belirtmişlerdir. 
Ancak derslerde yaşanan teknik ve sistemsel aksaklıklardan, sınıf mevcutlarının kala-balık olmasından, öğrencilerin motivasyon eksikliğinden ve öğretim elemanlarının çevrimiçi derslerin tasarımına ilişkin yeterli bilgi ve donanıma sahip olmamalarından ötürü derslerini sosyal buradalık yaratma adına yapılandırma konusunda zaman zaman zorluk çektiklerini belirtmişlerdir.Öğrencilerden elde edilen bulgular göz önünde bu-lundurulduğunda öğretim elemanlarının tek düze ders anlatımından çok öğrencileri ders içerisinde aktif tutacak, birbirleriyle etkileşime geçirecek, eğlenceli ve interaktif derslerin onları çevrimiçi derslere karşı daha fazla motive edeceği konusunda hem fikir olduklarını vurgulamışlardır.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonuçlarına göre, uzaktan ve çevrimiçi ders ve-recek öğretim elemanlarının derslerini yapılandırırken sosyal buradalık yaratma konu-sunda birçok kavramı yerine getirmeye çalıştığı görülmektedir. Ancak derslerin daha interaktif hale gelmesi adına, öğrenci ve öğretim elemanlarının ses ve görüntülerini ders esnasında mutlaka açık tutmaları gerektiği, öğrencilerden beklenilen sorumluluk-ların ve davranışların dönem başlarında yazılı olarak açık ve net ifadelerle belirtilmesi gerektiği, öğretim elamanı ve öğrenciler arasında iletişimsel sorunların ortadan kalk-ması ve öğretim elemanlarının daha ulaşılabilir olması gerektiği, öğrenciye verilen ödev veya çalışmaların daha fazla işbirliği içeren çalışmalar olması gerektiği böylelik-le öğrencilerin kendilerini yüz yüze sınıf ortamındaymış gibi rahat hissedebilecekleri ve bu durumun öğrencilerin çevrimiçi derslere olan ilgi ve motivasyonunu arttıracağı sonucuna varılmıştır. Bu araştırma doğrultusunda yapılacak diğer çalışmalarda nicel verilerden yararlanılarak daha kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilebilir.

Anahtar kelimeler: yükseköğretim, çevrimiçi öğrenme, uzaktan öğrenme, sorgulama topluluğu modeli, sosyal buradalık

Abstract:
Aim: The general purpose of this study is to reveal the opinions and experien-ces of academicians and students within the scope of the research on online social here, to understand whether the concept of social hereness is taken into account during the design and implementation of online courses, and to determine what measures should be taken for the more qualified implementation of the distance education system. In addition, the quality of the distance and online education system is also questioned. In line with these aims, the main purpose of this research is to reveal what kind of course design should be created in order to create social cohesion while designing the courses to be carried out by the distance education method of the lecturers in universities wit-hin the Turkish Higher Education system.
Method: This research is a qualitative study and is designed as a case study. The case study design has allowed for a comprehensive study of the concept of social hereness, which cannot be fully captured by quantitative measures. The study was car-ried out in the spring semester of the 2022-2023 academic year, and the study group consists of 11 faculty members actively working at Eskişehir Osmangazi University Faculty of Education and 101 students studying at the same faculty. The data of the study were collected through a semi-structured interview form and analyzed by content analysis and code, categories and themes were created.
Findings: According to the findings of the research, most of the instructors sta-ted that they tried to create social presence by using various methods and techniques in online courses.However, they emphasized that they had difficulties in structuring their courses in order to create social existence due to the technical and systemic problems experienced in the courses, the crowded class sizes, the lack of motivation of the stu-dents and the lack of sufficient knowledge and equipment of the instructors regarding the design of courses. Considering the findings obtained from the students, they emp-hasized that the instructors agreed that fun and interactive lessons that would keep the students active in the lesson, interact with each other, and motivate them more against online courses rather than uniform lectures.
Conclusion and Suggestions: In line with the findings obtained from the rese-arch, it is seen that the instructors who will teach remotely and online are trying to ful-fill many concepts in creating social mobility while structuring their courses. However, in order for the lessons to become more interactive, students and instructors should keep their voices and videos open during the lesson, the responsibilities and behaviors expected from the students should be stated in clear and clear statements in writing at the beginning of the semester, communicative problems between the instructors and students should be eliminated and the instructors should be more accessible, the ho-mework or studies given to the student should be more collaborative. It has been conc-luded that there should be studies so that students can feel comfortable as if they are in a face-to-face classroom environment and this will increase students' interest and mo-tivation in online courses. In other studies to be carried out in line with this research, a more comprehensive study can be carried out by using quantitative data.

Keywords: higher education, online learning, distance learning, community of ınquıry model, social presence