Demans tanısı alan ve almayan yaşlı bireylerin serum vitamin d düzeyleri ve beslenme durumlarının karşılaştırılması
Comparison of serum vitamin d levels and nutrition status of elderly people with and without dementia
Yazar: HALİME UĞUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL ZEKİYE ERDEM
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biliş = Cognition ; Demans = Dementia ; Geriatri = Geriatrics ; Vitamin D = Vitamin D ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırmada demans tanısı alan ve almayan yaşlı bireylerin serum vitamin D düzeyleri ve beslenme durumlarını karşılaştırmak amaçlandı. Vitamin D beyinde birçok mekanizmada rol oynamakta ve seviyesinin demans gibi nörolojik hastalıkların gelişimiyle yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Yetersiz ve dengesiz beslenme vücutta birçok sistemi olumsuz etkilediğinden demans için önemli bir risk faktörü olarak görülmektedir. Bu kapsamda yapılan bu araştırma Ağustos-Eylül 2017 tarihleri arasında İstanbul Darülaceze Müdürlüğü Kayışdağı Tesislerinde yaşayan 60 yaş ve üzeri, demans tanısı almış ve almamış her iki gruptan da 49 kadın ve 26 erkek olmak üzere toplam 150 yaşlı birey üzerinde yürütüldü. Yaşlı bireylerin genel bilgileri, sağlık durumları, antropometrik ve biyokimyasal ölçümleri kurumun doktoru ve hemşireleri tarafından tutulan dosyalardan kaydedildi. Beş günlük besin tüketim kayıtları ile enteral ürün ve toz protein alım miktarları hastabakıcılar veya hemşireler gözetiminde alındı. İstatistiksel değerlendirmede Student's-t independent ve Ki-kare Testi kullanıldı. Veriler SPSS 18.0 istatistik paket programında değerlendirildi. Demans olan yaşlı bireylerin biyokimyasal ölçümlerinden serum glukoz, ALT, albümin, potasyum (p<0,05),  vitamin D, serum kolesterol, HDL ve LDL kolesterol, trigliserit ve AST (p>0,05) değerleri demans olmayanlara göre daha düşük bulundu. Günlük ortalama protein, yağ, kolesterol, vitamin A, D, B1, B2, B6, B12 ve kalsiyum alımları demans olan grupta daha yüksek bulunurken; karbonhidrat, diyet lifi, folik asit, demir, sodyum ve magnezyum alımları daha düşük bulundu (p<0,05). Sonuç olarak demans olanların serum vitamin D düzeyleri daha düşük bulunduğundan, bu bireyler takviye kullanmalıdır. Demans olan yaşlı bireylerin beslenmeleri ise enteral ürünlerle desteklendiğinden beslenme durumları demans olmayanlarla benzerlik göstermiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to compare the serum vitamin D levels of the elderly people with and without dementia and their nutritional status. Vitamin D plays a role in several mechanisms in the brain and its level is considered to be closely related to the development of the neurological disorders such as dementia. Inadequate and malnutrition is regarded as an important risk factor for dementia, since it affects many systems in the body negatively. In this context, this work was carried out between August-September 2017 on 150 elderly individuals in total, living in Istanbul Directorate of Hospice Kayışdağı Facility, aged 60 years and over, diagnosed and not diagnosed with dementia, 49 females and 26 males from both groups. General information, health conditions, anthropometric and biochemical measurements of the elderly individuals were registered from the files held by the doctor and the nurses of the institution. The five-day dietary record and enteral product and powder protein intake quantities were taken under the supervision of the caregiver or the nurses. Student's-t independent and Chi-square test were used for statistical evaluation. Datas were evaluated on SPSS 18.0 statistical package program. Serum glucose, ALT, albumin, potassium (p<0,05), vitamin D, cholesterol, HDL and LDL cholesterol, triglyceride and AST (p>0,05) levels of the elderly people with dementia were found lower than those without dementia. Daily average  intake of protein, fat, cholesterol, vitamins A, D, B1, B2, B6, B12 and calcium were higher in the group with dementia; carbohydrate, dietary fiber, folic acid, iron, sodium and magnesium were lower (p<0,05). As a result, serum vitamin D levels of those with dementia were found lower than those without dementia. Therefore these individuals should be supplemented. Feeding of the elderly individuals with dementia was supported by enteral products, so nutritional status was similar to those without dementia.