Multipl skleroz (MS)'lu hastalarda düşük ayakta ayna tedavisinin etkinliği
The efficiency of mirror therapy on drop foot in patients with multiple sclerosis
Yazar: ANIL TEKEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İPEK YELDAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nöromusküler ajanlar = Neuromuscular agents ; Tedavi = Treatment

Özet:
Multipl Skleroz (MS)'lu hastalarda düşük ayakta ayna tedavisinin etkinliğini araştırmak amacıyla, Expanded Disability Status Scale (EDSS)'leri nörologlar tarafından değerlendirildikten sonra Mini Mental Test ile kognitif durumları ölçülen, başlangıç kriterlerine uygun 26 hasta rastlantısal yöntemle iki gruba ayrıldı. Nönomusküler Elektrik Stimülasyonu (NMES) tedavisine ek olarak ayna eşliğinde bilateral ayak bileği egzersizleri uygulayan ayna grubu (n=13) ve NMES tedavisine ek olarak bilateral ayak bileği egzersizleri uygulayan kontrol grubu (n=13) oluşturuldu. Tedavi programı 1 saat süre ile haftada 3 gün hastanede NMES ile beraber, 2 gün evde sadece egzersiz olacak şekilde uygulandı. Egzersiz tedavisine, 12. haftaya kadar evde supervizyon olmaksızın devam edildi. Hastaların başlangıçta, 6 haftalık tedaviden sonra 12. haftada,  ayak bileği eklem hareket açıklığı (elektrogonyometre), ayak bileği açısal hızı, dorsifleksör kas gücü (dinamometre), plantar fleksör kas tonusu (Modifiye Ashworth Skalası), ayak bileği propriosepsiyonu, 25 feet yürüme hızları, 3 basamak inip-çıkma hız süreleri, mobiliteleri (Rivermead Mobilite İndeksi), ambulasyon durumları (Fonksiyonel Ambulasyon Skalası), fonksiyonellikleri (Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği) değerlendirildi. Çalışmanın veri analizinde SPSS 17.0 istatistik program kullanıldı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Ayna grubunda, kontrol grubuna göre ayak bileği eklem hareket açıklığında, açısal hızında, kas gücünde, kas tonusunda, propriosepsiyonunda, 25 feet yürüme, basamak inip-çıkma hızında, fonksiyonellik, hareketlilik ve ambulasyonda daha olumlu düzelmeler kaydedildi. Bu çalışmanın sonucunda, NMES tedavisine ek olarak bilateral ayak bileği egzersizlerini ayna eşliğinde uygulayan grubun sonuçlarının ayna olmaksızın egzersiz yapanlara göre daha üstün olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, Düşük ayak, Ayna Tedavisi, Nöromüsküler Elektrik Stimülasyon (NMES)

Abstract:
The aim of the study was to investigate the efficiency of mirror therapy on drop foot in 26 with patients Multiple Sclerosis (MS) who met the inclusion criteria were randomly divided in two groups after their EDSS scores were evaluated by neurologists for their functional states and their MMT for their cognitive states. Bilateral ankle exercises were performed in addition to NMES therapy with a mirror in the mirror group (n=13) while they were performed without a mirror in the control group (n=13). The duration of the therapy was 1 hour, 3 days a week in the hospital with NMES and 2 days at home without NMES. Exercise therapy was continued at home until week 12. The range of motion of the ankle (electrogoniometer), ankle angular velocity, muscle strength of dorsiflexor (dynamometer), muscle tone of plantar flexor muscles (MAS), ankle proprioception, 25 feet walking velocity, duration of stair climb test, mobility (RMI), ambulation states (FAS), functionality (FIM) were measured at the beginning, after the treatment in 6th and 12th weeks. Statistical analyses were performed with SPSS for Windows Version 17.0. 
More positive improvements were obtained in the mirror group than in the control group in terms of ankle range of motion, angular velocity, muscle strength, muscle tone, proprioception, 25 feet walking velocity, duration of stair climb test, functionality, mobility and ambulation. 
Our study showed that the results of bilateral ankle exercises done with a mirror in addition of NMES therapy are superior to the ankle exercises performed without a mirror.

Key words: Multiple Sclerosis, Drop foot, Mirror therapy, Neuromuscular 
Electrical Stimulation (NMES)