Değişen bilgi ve teknolojinin insan kaynağı üzerine etkileri: Dış ticaret yapan şirketler üzerine uygulamalı bir araştırma
The, Effects of chnaging information and technology on human resources: An applied research on organanizations of foreign trade
Yazar: EBRU ÇETİN GÜLER
Danışman: PROF. DR. ERCAN TATLIDİL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Örgütsel değişim = Organizational change ; İnsan kaynakları = Human resources

Özet:
ÖZET Dünyada bilgi ve teknolojideki değişimlerin yoğun olarak globalleşen dünya pazarındaki etkileri, Türkiye'de de hissedilmekte ve yeni ekonomik ilişkiler bağlanımda insan kaynağına yönelik anlayışlar yeniden sorgulanmaktadır. Araştırmada, bilgi ve teknolojinin çalışma yasanımda, özellikle de insan kaynağı üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışmada bilgi ve teknolojik gelişmelerin organizasyon değişiminde belirleyici olduğu öngörülmektedir. Bu bağlamda İzmir ve çevresinde ihracat yapan organizasyonlarda, profesyonel meslek grubu içinde yer alan orta kademe yönetici ve uzman niteliğini kullanan işgücünün, bilgi ve teknoloji kullanımına yönelik tutum ve davranışları ve bunların oluşumunda yer alan etmenlerin belirlenmesi amaçlarımaktadır. Çalışanların bilgi ve teknolojiyi etkin olarak kullanılabilmesinde, organizasyon içinde yaratıcılığı destekleyen çalışma ortamının oluşturulması ve çalışanların mteliklerini artırıcı etkinliklerin biçimlenme anlayışı sorgulanmaktadır. Bu amaçla 23 organizasyon ve 300 çalışan ile geliştirilmiş görüşme formu çerçevesinde, veri tabam oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, izmir ve çevresindeki büyük ölçekli ve dış ticaret yapan organizasyonların, insan kaynağına yönelik uygulamalarının Türkiye'nin içinde bulunduğu, ekonomik, sosyal, kültürel ve politik yapıdan büyük ölçüde etkilendiği ortaya çıkmaktadır. Bilgi ve teknolojiyi üretmede sınırlı kaynaklara sahip olan ve insan kaynağına yönelik yatırımları göz ardı eden organizasyonların, insan kaynaklarının gehşimine yönelik hizmetlerden genellikle kaçındığı görülmüştür. İhsan kaynağına yapılan yatnımlarm yetersizliği, çalışanlar ve organizasyon arasındaki ilişkide güven ortamının oluşmasını da engellemektedir.

Abstract:
SUMMARY The effects of the changes in the information and technology in world on the globalizing world market are felt in Turkey too and the conceptions towards human resource within the context of new economic relations are requisitioned. In this research, the effects of information and technology on work life and chiefly human resource are investigated. In the study, it is predicted that informational and technological improvements is determiner in organizational change. It is purported, in this context, to determine the attitudes and behaviours towards the use of information and technology of mid-level managers occupying professional positions and the labour power mat holds an expertise in the organizations importing at Izmir and its proximities and the factors contributing to the formation of these. The formation of a work environment supporting creativity within the organization and the notion of the shaping of the activities that increase the qualities of the employees in the active use of information and technology by the employees are questioned. With this goal, within the frame of the interview form developed on 23 organizations and 300 employees, a database is formed. According to the research findings, it has turned out that the practises towards human resource towards the organizations doing macro and foreign trade at Izmir and its proximities are dramatically affected from Turkey's economical, social, cultural and political structure. It has been observed that the organizations that have scarce resources in producing knowledge and technology and that ignore the investments towards human resource avoid the services towards the improvement of the human resources. The insufficiency of the investments for human resource hinders the formation of an environment of trust in intraorganizational relation as well.