Halide Edip Adıvar'ın romanlarında erkeklik temsilleri
Representations of masculinity in Halide Edip Adivar's novels
Yazar: ESRA ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM ÖZGÖREN KINLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adıvar, Halide Edip = Adıvar, Halide Edip ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Roman = Novel ; Temsil = Representation ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu tez, R. W. Connell'in teorik çerçevesinin Halide Edip'in romanlarındaki erkeklik temsillerini inceleme açısından ne ölçüde işlevsel olduğunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Halide Edip'in romanlarında kurguladığı erkeklik tipleri, Connell'in erkeklik tipolojisi ekseninde, toplumsal cinsiyet, siyaset bilimi ve sosyoloji disiplinlerinin perspektifleri ile incelenmiştir. Yazarın erkek karakterler arasındaki hiyerarşik ilişkileri ele aldığı tespit edilen şu dokuz romanı değerlendirilmiştir: Yeni Turan (1912), Ateşten Gömlek (1923), Vurun Kahpeye (1923), Kalp Ağrısı (1924), Zeyno'nun Oğlu (1928), Sinekli Bakkal (1936), Tatarcık (1939), Döner Ayna (1954) ve Âkile Hanım Sokağı (1958).
Bu amaç doğrultusunda tez dört bölümden oluşmuştur. İlk bölümde tezin kuramsal çerçevesini ortaya koymak amacıyla Connell'in yaklaşımı açıklanmıştır. Halide Edip'in romanları, hayatının ve yaşadığı dönemin yansıması olarak karşımıza çıktığı için ikinci bölüm yazarın tanıtımına ayrılmıştır. Üçüncü bölümde Halide Edip'in eserleri üzerine yapılan toplumsal cinsiyet çalışmalarının bu tezle benzerlik ve farklılık gösteren unsurlarını ortaya koymak amacıyla yazarın eserlerini toplumsal cinsiyet açısından inceleyen çalışmalara yer verilmiştir. Son bölümde ise Halide Edip'in romanlarında kurguladığı erkek karakterler, Connell'in erkeklik tipolojisinde sunduğu hegemonik, suç ortağı, madun ve marjinal erkeklik temsilleri üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to question to what extent R. W. Connell's theoretical framework might contribute to explore representations of masculinity in Halide Edip's novels. In this context, some types of masculinity presented in Halide Edip's novels have been examined with reference to Connell's typology of masculinity, through the perspectives of gender, political science and sociology disciplines. This research analyses author's following nine novels targeting to explore hierarchical relationships between male characters: Yeni Turan (1912), Ateşten Gömlek (1923), Vurun Kahpeye (1923), Kalp Ağrısı (1924), Zeyno'nun Oğlu (1928), Sinekli Bakkal (1936), Tatarcık (1939), Döner Ayna (1954) ve Âkile Hanım Sokağı (1958).

This thesis is composed of four main parts. In the first part, Connell's theoretical framework is introduced with the aim of presenting the conceptual structure of the thesis. Since Halide Edip's novels seems to reflect the period theauthor lived inand her personal life as well, the second part is devoted to the presentation of her biography and accomplishments. The third part offers anopportunity to demonstrate the existing gender literature examining Halide Edip's novels by revealing their similarities and differences in order to see their contribution to this thesis. In the last part, the male characters depicted in Halide Edip's novels are evaluated through Connell's following typology: hegemonic, complicit, subordinate and marginal representations of masculinity.