Lüks tüketim ürünlerinde satın alma niyetine etki eden faktörler "Mersin ili örneği"
Factors affecting purchase intention in luxury consumption products "Mersin city sample"
Yazar: OSMAN KİPER
Danışman: PROF. DR. MEHMET İSMAİL YAĞCI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lüks tüketim = Luxury consumption ; Marka = Brand ; Materyalizm = Materialism ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Dünyada ve ülkemizde son yıllarda meydana gelen toplumsal değişimler, üretim miktarlarının artması, teknolojinin hızlı gelişimi ve artan tüketim alışkanlıkları ile birlikte lüks kavramı daha fazla yaygınlaşarak tüketim stillerini değiştirmeye başlamıştır. Buna bağlı olarak lüks ürün satın alma niyetine etki eden faktörleri tespit etmek ve anlamak,  lüks markalar için daha önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın ana amacı, tüketicilerin lüks ürün satın alma niyetlerine etki eden faktörleri belirlemektir. Bu bağlamda tüketicilerin lüks ürün satın alma niyeti üzerinde materyalizm ve marka bilinci değişkenlerinin etkisi incelenmiştir. 384 geçerli anket formu Mersin ilindeki tüketicilerden toplanmış olup, yapısal eşitlik modeli aracılığıyla analizler yapılmıştır. Test edilen araştırma modelinde öncelikle sosyal karşılaştırma, moda yenilikçiliği, değer bilinci ve eşsiz olma ihtiyacı motivasyonlarının, materyalizm ve marka bilincine olan etkisi incelenirken, sonrasında ise marka bilinci ve materyalizm değişkenlerinin lüks ürün satın alma niyeti üzerindeki etkisi test edilmiştir. Son olarak gelirin bu ilişkide modere edici etkisi incelenmiştir.   Sosyal karşılaştırma, Moda yenilikçiliği, Eşsiz olma ihtiyacı ve materyalizmin marka bilincini olumlu yönde etkilediği görülürken, değer bilincinin ise marka bilinci üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Sosyal karşılaştırma ve eşsiz olma ihtiyacının, materyalizmi pozitif yönde etkilediği belirlenirken, değer bilincinin ise materyalizm üzerinde negatif etkisi saptanmıştır. Moda yenilikçiliğinin materyalizm üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunamamıştır. Analiz sonuçlarına göre marka bilinci ve materyalizmin lüks ürün satın alma niyetini olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Marka bilinci ile lüks ürün satın alma niyeti arasında gelirin modere edici bir etkisi bulunmamıştır. Ayıca, gelirin, materyalizm ve lüks ürün satın alma niyeti arasındaki ilişkide pozitif yönde modere edici rolü olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
With the social changes occurring in the world and in our country in recent years, the increase in production amounts, the rapid development of technology and increasing consumption habits, the concept of luxury has become more widespread and has started to change the consumption styles. Accordingly, it has become more important for luxury brands to identify and understand the factors that affect the intention to purchase luxury products. The main purpose of this study is to reveal how consumers perceive the motivations for luxury products and to determine the factors that affect their intention to purchase luxury products. In this context, the effects of materialism and brand consciousness variables on consumers' intention to purchase luxury products were examined. 384 valid questionnaire forms were collected from consumers in Mersin province and analyzes were made through the structural equation model. In the research model, the effect of social comparison, fashion innovativeness, value consciousness and need for uniqueness on materialism and brand consciousness was examined, in the second stage, the effect of variables of brand consciousness and materialism on the intention to purchase luxury products was tested. Finally, the moderation effect of income in this relationship has been examined. While social comparison, fashion innovativeness, need for uniqueness and materialism seem to affect brand consciousness positively, value consciousness did not have a statistically significant effect on brand consciousness. While social comparison and need for uniqueness affects materialism positively, value consciousness has a negative effect on materialism. Fashion innovativeness has no statistically significant effect on materialism. According to the results of the analysis, it is seen that brand consciousness and materialism positively affect the intention to purchase luxury products. There was no moderation effect of income between brand consciousness and intention to buy luxury products. In addition, income has been found to have a positive moderating role in the relationship between materialism and the intention to purchase luxury goods.