Uluslararası turistlerin Türk mutfağı tüketim deneyimi, deneyimsel değer algıları, yemek tutumları ve memnuniyetlerinin yer bağlılığı ve davranışsal niyetlere etkisi
The effect of international tourists' consumption experience of Turkish cuisine, experiential value perceptions, food attitudes and the effect of their satisfaction on place attention and behavioral intention
Yazar: EMRE AKOĞUL
Danışman: PROF. DR. GÖKALP NURİ SELÇUK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Türk turizmi = Turkish tourism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı uluslararası mutfak turistlerinin yemek temelli ziyaret davranışı niyetlerinin ardındaki destekleyici faktörlerin belirlenmesi için çerçeve geliştirmektir. Diğer bir ifadeyle mutfak turistlerinin yerel yemek tüketim deneyimleri, deneyimsel değer algıları, yerel yemeğe yönelik tutumları ve yemek deneyim memnuniyetlerinin yer bağlılıkları ve davranışsal niyetleri üzerindeki doğrudan ve dolaylı yordayıcı etkisini kanıtlamaktır. Bu kapsamda ise İstanbul'da günübirlik veya daha uzun süre yemek turuna katılmış olan 451 uluslararası mutfak turisti ile ampirik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada katılımcılar amaçlı ve kolayda örnekleme yöntemine dayalı olarak seçilmiş olup elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 20 (Statistical Package for the Social Sciences) ve IBM SPSS AMOS 24 (Analysis of Moment Structures) istatistiki analiz programları ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda mutfak turistlerinin Türk mutfağı deneyimleri beş bileşen olarak doğrulanmıştır. Ayrıca mutfak turistlerinin yemek deneyimlerinin, deneyimsel değer, yemeğe yönelik tutum ve deneyim memnuniyetleri üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında mutfak turistlerinin yer bağlılığını yordamada deneyimsel değer ile memnuniyet etkiliyken yemeğe yönelik tutumun etkili olmadığı saptanmıştır. Mutfak turistlerinin davranışsal niyetlerinin ardındaki faktörlerin belirlenmesi noktasında ise yer bağlılığı, deneyimsel değer ve memnuniyetin söz konusu sonuç değişkenini anlamlı ve orta düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak yiyecek çeşitlilik arayışı eğiliminin yer bağlılığı üzerinde negatif etkisinin olduğu bulunmuştur. Deneyimsel değer ile yer bağlılığı ve memnuniyet ile yer bağlılığı arasındaki ilişkide ise yiyecek çeşitlilik arayışı eğiliminin ılımlaştırıcı etkisinin olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to develop a framework for determining the supporting factors behind the food-based visit behavior intentions of international cuisine tourists. In other words, it is to prove the direct and indirect predictive effects of culinary tourists' local food consumption experiences, experiential value perceptions, attitudes towards local food, and food experience satisfaction on their place attachment and behavioral intentions. In this context, an empirical study was conducted with 451 international culinary tourists who participated in a daily or longer food tour in Istanbul. In the study, the participants were selected based on the purposeful and convenient sampling method, and the data obtained were analyzed with the statistical analysis programs IBM SPSS Statistics 20 (Statistical Package for the Social Sciences) and IBM SPSS AMOS 24 (Analysis of Moment Structures). As a result of the analysis, the Turkish cuisine experience components of the culinary tourists were confirmed as five. In addition, it has been determined that the food experiences of culinary tourists are effective on experiential value, attitude towards food and experience satisfaction. In addition, it was determined that while the experiential value and satisfaction were effective in predicting the place attachment of culinary tourists, the attitude towards food was not. At the point of determining the factors behind the behavioral intentions of culinary tourists, it has been determined that place attachment, experiential value and satisfaction affect the mentioned outcome variable at a significant and moderate level. Finally, it was found that food variety seeking tendency had a negative effect on place attachment. On the other hand, it was determined that the tendency to seek food variety did not have a moderating effect on the relationship between experiential value and place attachment, and between satisfaction and place attachment.