Çocuk ve adölesanlarda hipertansiyonun klinik değerlendirilmesi /
Yazar: GÜLİZAR ŞEYMA KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM KARGIN ÇAKICI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Hipertansiyon son yıllarda çocuklarda insidansının arttığı görülmektedir ve çocuklarda kan basıncı yüksekliği kontrol altına alınmadığı takdirde hedef organ hasarına yol açabilir, erişkin dönemde de yüksek kan basıncı ve hipertansiyon açısından risk oluşturabilmektedir. Bu çalışmada amaç çocuklarda hipertansiyonu erken tanımak, risk etmenlerini belirlemek, klinik özellikleri karşılaştırarak primer hipertansiyon tanısı ile ilişkili değişkenleri saptamaktır. 
Metod: Çalışmaya Ocak 2019 – Aralık 2022 tarihleri arasında Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği'nde hipertansiyon ön tanısıyla değerlendirilen, en az 6 ay takip edilmiş, yaşları 5-18 yıl arasında ve yaşam içi kan basıncı izlemi uygulanmış olan 347 hasta dahil edildi. Hasta verileri dosyalardan geçmişe dönük toplandı.
Bulgular: Kliniğimize yüksek kan basıncı öyküsü ile başvuran 530 hastanın 347'sine hipertansiyon (297'si (%85,5) primer hipertansiyon, 50'sine (%14,5) sekonder hipertansiyon) tanısı konuldu. Çalışmaya dahil edilen hastaların %59,7'si  (n=207) erkek, başvuru yaş ortalamaları 13 yaş, %36,3'ü (n=126) başvuruda asemptomatikti. Primer hipertansiyon grubu, sekonder hipertansiyonu olanlarla karşılaştırıldığında vücut kitle indeksi, ailede hipertansiyon öyküsü varlığı ve yaşam içi kan basıncı izleminde sistolik kan basıncı ölçümleri daha yüksekti. Hedef organ hasarı görülme sıklığı açısından iki grup arasında fark bulunmadı.
Sonuç: Hastaların %36,3 oranında asemptomatik olması çocuklarda rutin muayenede tansiyon ölçümünün önemini göstermektedir. Etiyolojik değerlendirmede primer hipertansiyon sıklığı dikkat çekici düzeydedir. Sekonder hipertansiyonun en sık etiyolojisinin renal kaynaklı nedenler olduğu literatür ile uyumludur. Lojistik regresyon analizi ile ailede pozitif hipertansiyon öyküsü, VKİ-SDS'si bağımsız olarak primer hipertansiyon ile ilişkilendirildi.
Anahtar kelimeler: Kan basıncı, hipertansiyon, pediatri, yaşam içi kan basıncı izlemi, sol ventrikül hipertrofisi

Abstract:
Aim: The incidence of hypertension in children has been increasing in recent years and high blood pressure in children may lead to target organ damage if not controlled and may pose a risk for high blood pressure and hypertension in adulthood. The aim of this study was to recognize hypertension early in children, to identify risk factors, and to determine variables associated with the diagnosis of primary hypertension by comparing clinical characteristics.
Material and Methods: The study included 347 patients who were evaluated with a prediagnosis of hypertension in the Nephrology Outpatient Clinic of Dr. Sami Ulus Children's Health and Diseases Training and Research Hospital between January 2019 and December 2022, followed up for at least 6 months, aged between 5 and 18 years, and who underwent ambulatory blood pressure monitoring. Patient data were collected retrospectively from the files.
Results: Of 530 patients admitted to our clinic with a history of high blood pressure, 347 were diagnosed with hypertension (297 (85.5%) primary hypertension and 50 (14.5%) secondary hypertension). Of the patients included in the study, 59.7% (n=207) were male, the mean age at presentation was 13 years, and 36.3% (n=126) were asymptomatic at presentation. The primary hypertension group had higher body mass index, family history of hypertension, and higher systolic blood pressure measurements in blood pressure monitoring during life compared to those with secondary hypertension. There was no difference in the incidence of target organ damage between the two groups.
Conclusion: The fact that 36.3% of the patients were asymptomatic shows the importance of blood pressure measurement in routine examination in children. In the etiologic evaluation, the frequency of primary hypertension is remarkable. It is consistent with the literature that the most common etiology of secondary hypertension is renal-related causes. By logistic regression analysis, positive family history of hypertension and BMI-SDS were independently associated with primary hypertension.