Osmanlı saray kadınlarının mektupları üzerine bir dil incelemesi (Metin-inceleme-dizin)
A language study on the letters of Ottoman court women (Text-review-directory)
Yazar: FATİH KESKİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA UĞURLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Harem = Harem ; Kadınlar = Women ; Mektuplar = Letters ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı edebiyatı = Ottoman literature ; Saraylar = Palaces ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada, farklı bir saha ve farklı bir bakış olması bakımından Osmanlı Türkçesinin söz varlığına ve dil özelliklerine katkıda bulunmak amacıyla 17.-19. yüzyıllar arası Osmanlı saray kadınlarının ve kızlarının kendi el yazılarıyla yazdıkları metinler ele alınmıştır.
Çalışmanın malzemesini, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü tarafından derlenen ve yayımlanan "Hatt-ı Rikkat; Padişah Hanım ve Kızlarının El Yazıları" adlı kitap teşkil etmektedir. Bu eserde derlenen mektuplardan 24 saray kadınına ait 45, iki padişaha ait 3 mektupla birlikte toplam 48 mektup üzerinde çalışılmıştır.
Birinci Bölüm'de metinlerin, yazım özellikleri ve dilbilgisi özellikleri ortaya konmuştur. Burada klâsik Osmanlı Türkçesinden farklı veya yanlış yazılışlar ve kullanımlara da değinilmiştir.
İkinci Bölüm'de mektupların çeviriyazı alfabesi ile metni verilmiştir.
Üçüncü Bölüm'de gramatikal dizin yapılmıştır. Dizin yapılırken Reşit Rahmeti Arat'ın Kutadgu Bilig III. Dizim adlı çalışması örnek alınmıştır. Ayrıca özel isimler, kişi isimler ve yer isimleri olarak ayrı bir dizin yapılmıştır.
Son bölümde metinlerden ortaya çıkan sonuçlar ele alınmıştır.


Anahtar Kelimeler: Türklük Bilimi, Osmanlı Türkçesi, Mektup Türü, Harem

Abstract:
In this study, the texts written by the Ottoman palace women and girls with their own handwriting between the 17th-19th centuries were examined in order to contribute to the vocabulary and language properties of the Ottoman Turkish since it is a different field and different perspective.
The book titled "Hatt-ı Rikkat; Padişah Hanım ve Kızlarının El Yazıları (The way of Politeness; The Handwritings of Sultan's Wives and Daughters)" compiled and published by the General Directorate of State Archives constitutes the material of the study. Out of the letters compiled in this work, 48 letters in total including 45 letters belonging to 24 palace women and 3 letters belonging to two sultans were examined in the study.
In the First Section, the spelling and grammar properties of the texts were presented. In this section, the spelling and uses considered wrong or different from the classical Ottoman Turkish were also addressed.
In the Second Section, the transcription alphabet and text of the letters were presented.
In the Third Section, grammatical index was provided. While creating the index, the work of Reşit Rahmeti Arat titled "Kutadgu Bilig III. Dizim" was taken as example. In addition, a separate index was created as private names, person names and place names.
In the last section, the results obtained from the texts were analyzed.


keywords: Turkish Language, Ottoman Turkish, Letter Type, Harem