Pediatrik medulloblastom olgularında alkimmunohistokimyasal işaretleyicisinin moleküleralt tiplendirmeye ve prognoza olan katkısınındeğerlendirilmesi
Evaluation of the Contribution of ALK Immunohistochemical Marker to Molecular Subtyping and Prognosis in Pediatric Medulloblastoma Cases
Yazar: TAYLAN ÇETİNDAMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞAH EKER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Medulloblastom çocukluk çağı tümörlerinden en sık görülen malign beyin
tümörüdür. Histolojik ve moleküler özelliklerine göre alt gruplarına ayrılır. Moleküler
gruplar; WNT-aktive grup (WNT-AG), SHH-aktive grup (SHH-AG), grup 3 ve grup 4'tür.
Prognozları ve tedavi yanıtlarında belirgin farklılıklar izlenen bu grupların ayrımında altın
standart metilasyon ve genom analizidir ancak çoğu merkezde daha kolay ulaşılabilen ve
daha ucuz olan immunhistokimyasal belirteçler kullanılmaktadır.
İmmunhistokimyasal belirteçlerden nükleer B-Katenin pozitif, GAB-1 negatif boyama
göstermesi WNT-AG'yi işaret ederken; nükleer B-Katenin negatif, GAB-1 pozitif boyama
göstermesi SHH-AG'yi işaret etmektedir. YAP-1 belirteci hem SHH hem WNT-AG'de
pozitif izlenmektedir. Yaygın olarak kullanılan nükleer B-Katenin, GAB-1 ve YAP-1'in
üçünün de negatif boyanmasıyla olgu Non-WNT/Non-SHH (grup3 veya grup4) olarak
sınıflanmaktadır.
ALK, medulloblastomda kullanımı yaygın olmamakla beraber akciğer kanserleri,
nöroblastom gibi kanserlerde oldukça sık kullanılan, prognoz öngörme ve hedefe yönelik
ALK inhibitör kullanımına olanak vermesi açısından önemli bir belirteçtir.
Amacımız medulloblastom moleküler alt grup belirlemede ALK'nın alternatif bir
immunhistokimyasal belirteç olasılığını belirlemek ve ALK inhibitörlerinin kullanılabildiği
diğer kanserler gibi medulloblastom tedavisinde de ALK inhibitörlerinin kullanılabileceği
çalışmalara bir pencere açmaktır.
Gereç ve Yöntem: ALK D5F3 antikoru immünohistokimya yöntemi ile Marmara
Üniversitesi bünyesinde 2011- 2023 yılları arasında medulloblastom tanısı alan 44 pediatrik
olguya uygulandı. Boyama sonuçları alanında uzman patologlar ile değerlendirilirken
hücrelerin antikorla boyanma yoğunluğu ve boyanan hücrelerin yüzdesinin dikkate alındığı
H-skoru(histoskor) kullanıldı. Sonuçlar, olguların histopatolojik, İHK boyamalar ile
belirlenen moleküler alt grupları ve klinik verileri ile karşılaştırılarak analiz edildi.
Bulgular:
Kırk dört medulloblastom tanılı pediatrik olgunun İHK inceleme ile belirlenen moleküler alt
gruplarına bakıldığında; %63,6'sı (n=28) SHH, %29,5'i (n=13) Grup 3⁄4 ve %6,8'i (n=3)
WNT idi. Moleküler alt tip ile ilişkisi incelendiğinde WNT grubunda ALK boyanma oranı

x
Grup 3⁄4 ve SHH grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,001). ALK'nın

kuvvetli boyanmasının WNT-AG için özgüllük ve duyarlılığın %100 saptanarak, beta-
katenine göre daha etkili bir belirteç olduğu saptandı. Ortanca ALK skoru, tedavi sonrası

hastalıksız yaşayan olgularda, hastalıklı terk veya exitus olan hastalara göre anlamlı düzeyde
daha yüksek bulundu (p=0,037).

Sonuçlar
ALK belirtecinin, WNT-AG için özgüllüğü ve duyarlılığı yüksektir. Vaka sayısının
arttırıldığı daha fazla çalışma ile desteklendiği takdirde ALK; B-Katenin, YAP-1 ve GAB-1
ile medulloblastomun moleküler sınıflandırmasında kullanılabilecek bir
immunohistokimyasal belirteçtir. ALK pozitif saptanan, prognozu iyi ve güncel yaklaşımda
KT ve RT toksisitesini azaltmak için tedavide doz azaltılan WNT-AG'de, bu konuda
yapılacak çalışmalarla desteklendiği takdirde ALK inhibitörlerinin yeri olabilir.

Anahtar Kelimeler: ALK, medulloblastom, çocuk, immunohistokimyasal belirteç

Abstract:
Evaluation of the Contribution of ALK Immunohistochemical Marker to Molecular
Subtyping and Prognosis in Pediatric Medulloblastoma Cases
Marmara University Faculty of Medicine, Thesis of Pediatrics ISTANBUL 2024.
Introduction and Aim: Medulloblastoma is the most common malignant brain tumor in
childhood. It is classified into subgroups based on its histological and molecular features.

The molecular groups are: WNT-activated group (WNT-AG), SHH-activated group (SHH-
AG), group 3, and group 4. These groups show significant differences in prognosis and

treatment responses. The gold standard for differentiating these groups is methylation and
genomic analysis. However, in many centers, immunohistochemical markers, which are
more accessible and cost-effective, are commonly used.
Among immunohistochemical markers, nuclear β-catenin positivity and GAB-1 negativity
indicate the WNT-AG, while nuclear β-catenin negativity and GAB-1 positivity suggest
SHH-AG. The YAP-1 marker could be positive in both SHH and WNT-AG. Cases where
all three commonly used markers (nuclear β-catenin, GAB-1, and YAP-1) are negative are
classified as Non-WNT/Non-SHH (group 3 or group 4).
Although ALK is not commonly used in medulloblastoma, it is a significant marker
frequently utilized in cancers such as lung cancer and neuroblastoma. ALK is important for
its role in predicting prognosis and enabling the use of ALK inhibitors for targeted therapy.
Our aim is to investigate the potential of ALK as an alternative immunohistochemical marker
in determining molecular subgroups of medulloblastoma. Additionally, we aim to open a
window for future studies to explore the use of ALK inhibitors in medulloblastoma
treatment, similar to their application in other cancers.
Materials and Methods: ALK D5F3 antibody was applied to 44 pediatric cases diagnosed
with medulloblastoma at Marmara University between 2011 and 2023 using
immunohistochemistry. The staining results were evaluated by expert pathologists using the
H-score (histoscore), which considers both the intensity of staining and the percentage of
stained cells. The results were analyzed in comparison to the cases' histopathological
features, molecular subgroups determined by IHC staining, and clinical data.

xii

Results:
Among the 44 pediatric medulloblastoma cases, the molecular subgroups determined by IHC
staining were as follows: 63.6% (n=28) SHH, 29.5% (n=13) group 3⁄4, and 6.8% (n=3) WNT.
When analyzing the relationship with the molecular subtypes, the ALK staining rate was
found to be significantly higher in the WNT group compared to group 3⁄4 and SHH groups
(p<0.001). ALK strong staining showed 100% sensitivity and specificity for WNT-AG,
proving to be a more effective marker than β-catenin. The median ALK score was
significantly higher in patients who remained disease-free after treatment compared to those
who had recurrence or had died (p=0.037).
Conclusion:
The ALK marker demonstrates high sensitivity and specificity for WNT-AG. If supported
by further studies with larger sample sizes, ALK can be used alongside β-catenin, YAP-1,
and GAB-1 in the molecular classification of medulloblastoma as an immunohistochemical
marker. In WNT-AG cases with ALK positivity, which have a favorable prognosis and
where current treatment approaches aim to reduce chemotherapy and radiotherapy toxicity
by de-escalating doses, ALK inhibitors may have a role in the treatment if further studies
support this approach.
Keywords: ALK, medulloblastoma, child, immunohistochemical marker