Gebelik döneminde verilen anne sütü ve emzirme eğitiminin 
anne sütü ile beslenme ve emzirmeye ilişkin davranışlara etkisi
The effects of breastfeeding and lactation education during pregnancy on behaviours about breastfeeding and lactation
Yazar: HATİCE TUBA AKBAYRAM
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ ŞAHİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta eğitimi = Patient education

Özet:
Bebeğin zihinsel, ruhsal ve fiziksel gelişimi için en önemli besin anne sütüdür. Anne sütüyle beslenme sağlıklı beslenmenin ilk şartıdır. Anne sütü ile beslenmenin geliştirilmesi, özellikle sadece anne sütü verme ve emzirme süresinin arttırılması için annelere eğitim verilmesinin önemi çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışma, doğum öncesi anne adaylarının anne sütü ve emzirme konusunda bilgilendirilmesi, sadece anne sütüyle beslenmeye etki eden faktörlerin belirlenmesi, emzirme oranı ve süresinin arttırılması ve eğitimin önemini vurgulamak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmamızda Aralık 2013 ile Şubat 2014 tarihleri arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Kadın-Doğum polikliniğine başvuran gebeliğin 36. haftası ve üzeri olan gebelere anne sütünün önemi ve emzirme hakkında eğitim verilmiştir. Kontrol grubunu hastanemize herhangi bir sebeple gelen 6-12 ay arası bebeği olan, rastgele seçilen anneler oluşturmuş, kontrol grubu 100, eğitim grubuna 90 olmak üzere toplam 190 anne çalışma evrenini oluşturmuştur. Veriler, anne sütü ve emzirme ile ilgili hazırlanan 32 sorudan oluşan bir anket aracılığı ile toplanmıştır. Eğitim ve kontrol grubunun verileri karşılaştırılarak; eğitimin, sadece anne sütü ile beslenme süresine ve emzirme oranlarına etkisi araştırılmıştır.
Çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde, eğitim grubu annelerde emzirme sıklığı ve süresi kontrol grubundaki annelere göre yüksek bulunmuş, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. (p<0,05) Eğitim grubundaki annelerin %88,8'i, kontrol grubundaki annelerin %63'ü bebeklerini her istediğinde (her ağladığında) emzirmiştir. Annelerin bebeklerini bir defadaki emzirme süreleri sorulmuş, eğitim grubundaki annelerin %62'si,  kontrol grubundaki annelerin %40'ı "bebek istediği kadar" emzirmiştir. Emzirme süresi bakımından her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. (p <0,05) Eğitim grubu annelerde sadece anne sütü verildiği dönemde su verme ve biberon kullanma davranışı kontrol grubu annelere göre anlamlı düşük saptanmıştır. (p <0,05) Annelerin anne sütü ile ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla sorulan annenin ilk sütünün (kolostrum) bebeğe verilmesi, emzirmenin gebelikten koruyucu etkisi ve anne sütünün sağılıp saklanması ile ilgili soruları eğitim grubundaki anneler, kontrol grubundaki annelere göre anlamlı derecede yüksek olarak bilmiştir. (p <0,05) Bu da çalışmamızdaki eğitimle annelerin bu konularda bilgilendirildiğini göstermiştir. Eğitim grubu annelerde 6 aydan daha az sadece anne sütü verilmesine neden olan faktörler olarak çocuk sayısı, doğum şekli, ilk emzirme zamanı tespit edilmiştir. Biberon kullanma davranışı hem eğitim hem de kontrol grubu annelerde 6 aydan az sadece anne sütü verme oranını etkileyen tek faktör olduğu saptanmıştır. 
Anneler gebelik döneminden başlayarak anne sütü ve emzirmenin önemi konusunda eğitilmeli ve doğum sonrasında emzirmeye teşvik edilip desteklenmelidir.

Abstract:
Breastfeeding is the most important nutrient for intellectual, mental and physical development of the babies. The first rule of the healthy nutrition is feeding with breastfeeding. The importance of the maternal education for development of the breastfeeding nutrition and duration of the breastfeeding were indicated in different studies. This study was aimed the education of mother candidates with breastfeeding and lactation before delivery, to determine the factors that effect breastfeeding nutrition, the increase of the breastfeeding ratio and breastfeeding duration and to emphasis the importance of education. 
In our study, training about breastfeeding and lactation was given to the pregnants which in and after 36th weeks of pregnancy, between December 2013 and February 2014 in Van YüzüncüYıl University, School of Medicine Dursun Odabaş Medicine Center Gynecology outpatient clinic. The control group members were chosen randomly, from mothers who had 6-12 months baby whom applied our hospital in any reason.190 mothers were composed the universe, 100 mothers from control group and 90 mothers from education group.
Datas were collected with questionnaires prepared for breastfeeding and lactation with 32 questions. The effect of education on breastfeeding duration and lactation ratio was researched with comparing the datas of education and control groups. 
In the evaluation of the results of the study, the frequency and the duration of the lactation were higher in the education groupthan control group mothers and there was statistically difference between these two groups (p<0.05). 88.8% of the education group mothers, 63%of the control group mothers breastfed their babies according to their desires or cries. The duration of one lactation period was asked, 62% of the education group mothers, 40% of the control group mothers breastfed their babies whenever the babies want. There was statistically difference between the two groups according to the lactationduration (p<0.05). Water drinking manner and the use of baby bottle were low in education group. 
The questions for evaluate the level of mothers' knowledge about breastfeeding which were giving the first milk (colostrum) to the baby, the contraception effect of lactation and keeping of  the  milk after milking answered significantly correct in high ratio in education group than control group (p<0.05) This showed that with our study mothers informed with education about these subjects. In education group, the number of children, delivery form and the first lactation time are the effecting factors for breastfeeding duration shorter than 6 months. The use of baby bottle is the only effecting factor for breastfeeding duration shorter than 6 moths in both education group and control group. 
The mothers should be educated about breastfeeding and the importance of lactation from the beginning of the pregnancy and should be supported and encouraged for breastfeeding after delivery.