Türkiye'de yeni konut talebi belirleyicilerinin ekonometrik analizi (2013-2022)
Econometric analysis of new housing demand determinants in Turkey
Yazar: EMRE HAMSİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENVER ALPER GÜVEL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de konut sektörünün talep yönünü etkileyen faktörler
2013:1-2022:4 dönemlerine ilişkin zaman serisi verileri ile araştırılmıştır. Makro
boyutlu bu çalışmada yer alan veriler; Konut Birim Fiyatı (TL/m2), Tüketici fiyat
endeksi, İlk El Satışlar, İki veya Daha Fazla Daireli İkamet Amaçlı Daire Sayısı
(Adet), Kişi Başı Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (usd), Cumhuriyet Altını Fiyatı (TL/Adet)
ve USD Kurudur.
Çalışmada verilerin analizleri için Granger nedensellik testi, etki-tepki
analizi, varyans ayrıştırma analizi ve ARDL analizi uygulanmıştır. Analizler
sonucunda konut birim fiyatları ile Tüketici fiyat endeksi, ilk el satışlar, iki veya
daha fazla daireli ikamet amaçlı daire sayısı (adet), kişi başı gayrisafi yurt içi hasıla
(USD), cumhuriyet altını fiyatı (TL/adet) ve USD Kuru arasında karşılıklı bir
nedensellik olduğu gözlemlenmiştir. Dolar endeksine, cumhuriyet altın fiyatlarına ve
TÜFE'ye verilen bir standart sapmalık şok karşısında konut birim fiyatlarının artış
gösterdiği görülmüştür. Öte yandan ikinci el satışlarına, iki veya daha fazla daireli
ikamet amaçlı daire sayısına ve usd üzerinden kişi başı gayrisafi yurt içi hasıla
verilen bir standart sapmalık şok karşısında konut birim fiyatlarında dalgalanmalar
yaşandığı ve artış gösterdiği görülmektedir. ARDL sınır testi, değişkenler arasında
uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Konut Talebi, Granger Nedensellik Testi, Etki-Tepki
Analizi, Varyans Ayrıştırma Analizi, ARDL Analizi

Abstract:
In this study, the factors affecting the demand side of the housing sector in
Turkey were investigated using time series data for the period 2013:1-2022:4. The
macro-level data included in this study are Housing Unit Price (TL/m2), Consumer
Price Index, First-hand Sales, Number of Residences with Two or More Dwellings
(Count), Per Capita Gross Domestic Product (USD), Republic Gold Coin Price
(TL/Unit), and USD Exchange Rate.
For the analysis of the data in the study, Granger causality test, impulse-
response analysis, variance decomposition analysis, and ARDL analysis were
applied. The analysis revealed a mutual causality between housing unit prices and the
Consumer Price Index, first-hand sales, number of residences with two or more
dwellings (count), per capita gross domestic product (USD), Republic Gold Coin
price (TL/unit), and USD Exchange Rate. Housing unit prices showed an increase in
response to a one standard deviation shock to the Dollar Index, Republic Gold Coin
prices, and the Consumer Price Index. On the other hand, fluctuations and an
increase were observed in housing unit prices in response to a one standard deviation
shock to second-hand sales, number of residences with two or more dwellings, and
per capita gross domestic product in USD. ARDL bounds testing indicated a long-
term co-integration relationship among the variables.

Keywords: Housing Demand, Granger Causality Test, Impulse-Response
Analysis, Variance Decomposition Analysis, ARDL Analysis.