Tanı -ameliyat süreci yakın zamanlı olan meme kanseri hastalarının öfke, depresyon, stresle başa çıkma ve sosyal destek değişkenleri açısından incelenmesi
An examination of patients with breast cancer who have recently experience diagnosis and surgery process in terms of anger, depression, ways of coping and social support
Yazar: GÜLER GÜNDÜZ SÜTCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Meme = Breast ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu araştırmanın amacı tanı ve ameliyat süreci yakın olan meme kanseri hastalarında öfke, depresyon, stresle başa çıkma tarzları ve sosyal destek düzeylerinin incelemektir ve söz konusu düzeyler açısından hasta grubu ile kontrol grubunu karşılaştırmaktır.Bu amaç doğrultusunda 85 meme kanseri ameliyatı olmuş, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri almamış kanser hastası ve benzer demografik özelliklere sahip 84 sağlıklı, toplam 169 kadın ile çalışılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sürekli Öfke-Öfke Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır.Meme kanseri kadınların depresyon oranı % 18.8 olarak bulunmuştur. Ailesinde kanser öyküsü olan kadınların ailesinde kanser öyküsü olmayanlara göre, öfke-içte ve öfke-kontrol bakımından farklılaştıkları ve ailesinde kanserden dolayı kayıp öyküsüne göre ise sadece öfke-kontrol puanlarında farklaştıkları görülmüştür. Meme kanseri hastalarında geçmiş psikiyatrik öykü ve eşlik eden başka fiziksel hastalık açısından ise farklılaşmadığı görülmüştür.Meme kanseri hastalar ile kontrol grubundaki kadınların öfke, depresyon, stresle başa çıkma tarzları ve algıladıkları sosyal destek puanları arasındaki farklar bağımsız gruplar t-testi ile analiz edilmiş ve meme kanseri hastalarının depresyon, boyun eğici yaklaşım, aileden ve özel insandan alınan destek puanlarının kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür.Meme kanseri hastaları için yapılan korelasyon analizde depresyonun, stresle başa çıkma tarzlarından çaresiz ve boyun eğici yaklaşımlarla, sürekli öfke, öfke-içte ve öfke-dışa tarzlarıyla pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Aynı zamanda depresyonun, iyimser ve güvenli başa çıkma tarzlarıyla, arkadaştan ve aileden alınan sosyal destekle negatif yönde anlamlı ilişkisi gösterilmiştir.Regresyon analizi sonuçları meme kanseri hastalarında depresyonun yordanmasında çaresiz yaklaşım ve öfke-içte'nin pozitif yönde ve aileden alınan destek ve iyimser yaklaşımın negatif yönde etkileri olduğu göstermiştir.Anahtar sözcükler: meme kanseri, öfke, depresyon, stresle başa çıma tarzı, sosyal destek

Abstract:
The aim of this research is to investigate the levels of anger, depression, ways of coping with stress and social support in breast cancer patients who have recently experience diagnosis and surgery process and comparing these levels between the patient group and the control group.In line with this purpose, 85 patients who underwent breast cancer operation but were not receive to chemotherapy and radiotherapy and 84 healthy subjects who had similar demographic properties, in total 169 female subjects were included in this study. As means of data collection The State ? Trait Anger Scale (STAS), Beck Depression Inventory (BDI), Ways of Coping Inventory (WCI) and Multidimensional Scale of Percieved Social Support (MSPSS) were applied.The depression prevalence was found to be 18.8 % among the breast cancer women. Women who had a family history for cancer were found to differ from women who had no family history in the anger-inside and anger-control scores. According to this history of loss in te family due to cancer, there was a difference only in the anger-control scores. Patients with breast cancer did not differ in past psychiatric history and accompanying disorders that physical.Breast cancer patients and women in the control group were analysed for the differences in anger, depression, ways of coping with stres and perceieved social support scores by the independent- samples t test and breast cancer patients were found to receive significantly higher scores than the control group on depression, submissive approach, support recieved from family and the significant other.In the correlation analysis done for the breast cancer patients, depression was found to be correlated positively and significantly with the subscales of helpless approach and submissive approach of the ways of coping with stress, the expression of anger-inside and anger-outside. At the same time depression was found to be negatively and significantly correlated with optimistic approach and self-confident approach ways of coping, social support recieved from family and friends.Accoring to the regression analysis, to predict depression among the relatives of breast cancer patients, helpless approach and anger-inside was found to be positively whereas social support from family and optimistic approach to be negatively effective.Keywords: breast cancer, anger, depression, ways of coping, social support