Lise öğrencilerinin düşünme becerileri ile matematik dersi kazanım ve tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationships between high school students' thinking skills and mathematics course achievement and attitude
Yazar: AYŞEGÜL ÖZDİL
Danışman: PROF. DR. ÖMER BEYHAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavramsal yetenek = Conceptual skill ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Bu tezde lise öğrencilerinin matematik derslerindeki kazanım düzeyleri, tutumları ve düşünme becerileri arasındaki ilişkiler karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmiştir. Araştırma nicel yöntemlerden karşılaştırmalı tarama (survey) yönteme göre düzenlenmiştir. Nedensel karşılaştırma deseni yardımı ile bu araştırmada; katılımcı öğrencilerin düşünme becerileri, matematik dersi kazanım ve tutumları cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırma örneklemini Konya ilinde farklı liselerde öğrenim gören 304 lise 2. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak lise 2. Sınıflar matematik dersi başarı testi, ortaöğretim matematik derslerine yönelik tutum ölçeği, eleştirel düşünme becerileri, yansıtıcı düşünme düzeyini belirleme ve yaratıcı düşünme becerileri ölçekleri kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre lise 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersi başarıları ve derse yönelik tutumları orta düzeyde bulunmuştur. Katılımcı öğrencilerin genel olarak yansıtıcı düşünme becerileri ve eleştirel düşünme eğilimleri orta düzeyde buna karşın yaratıcı düşünme becerileri yüksek düzeydedir. Cinsiyetlere göre matematik dersine yönelik tutumlar farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte matematik testi başarı puanları açısından kız ve erkek öğrencilerin arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Kız öğrencilerin erkek akranlarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek matematik başarı testi puanları elde ettikleri görülmüştür. Katılımcıların cinsiyetlerine göre düşünme becerileri farklılıklar göstermiştir. Lise öğrencilerinin cinsiyetlere göre Marmara yaratıcılık ölçeğinin alt boyut ve toplam puanlarında yine eleştirel düşünme eğilimi ölçeği puanları açısından kız ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bununla birlikte yansıtıcı düşünme becerilerinde kız ve erkek öğrenci grupları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. İleri analizlere göre kız öğrencilerin erkek akranlarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek yansıtıcı düşünme düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Matematik dersine yönelik tutum ölçeği puan ortalamaları açısından okul türüne göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bununla birlikte matematik testi başarı puanları açısından okullar arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Fen, Anadolu ve özel liselerde öğrenim gören öğrencilerin meslek liselerindeki akranlarına kıyasla yüksek matematik başarı düzeyine sahiptir. Katılımcı öğrencilerin okul türüne göre düşünme becerilerinde farklar bulunmuştur: yanstıcı düşünme, yaratıcı düşünme ve eleştirel düşünme ölçeğinin alt boyutlarında ve toplam puan ortalamalarında okullar arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Fen, Anadolu ve özel liselerde öğrenim gören öğrencilerin meslek liselerindeki akranlarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek yansıtıcı, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerine sahip oldukları görülmüştür. Son olarak lise 2. Sınıf öğrencilerinin düşünme becerileri ile matematik başarı ve tutumları arasındaki anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bununla birlikte regresyon analizi bulgularına göre düşünme becerilerine ilişkin yordayıcı değişkenlerden sadece yaratıcı düşünme ölçeğinin öz disiplin ve şüphe etme boyutlarının matematik dersi başarısının anlamlı yordayıcısı olarak bulunmuştur. Ayrıca düşünme becerilerine ilişkin yordayıcı değişkenlerden sadece yansıtıcı düşünme becerileri ölçeğinin anlama ve alışkanlık boyutlarının matematik dersine yönelik tutumları anlamlı düzeyde etkilemektedir.

Abstract:
In this thesis, a comparative society between education, attitudes and evaluation in high school school subjects. The research was arranged according to the correlational research and causal comparison. With the help of the correlational research design, this power; Evaluations about the relationship between the assessment of high school students and their mathematics achievements and attitudes. This strength with the help of the causal comparison pattern; Evaluation for children, achievements and attitudes in mathematics education are discussed. The research consists of 304 high school sophomores studying at different high schools in Konya. In the study, as the data collection tools, the 2nd grade math lesson test, in the approach to the middle exam, in terms of growth, thinking and planning planning plans are planned.
According to the research findings, the mathematics course achievement and attitudes of the high school 2nd grade students were found to be moderate. In general, the reflective thinking skills and critical thinking dispositions of the participant students are at a moderate level, whereas their creative thinking skills are at a high level. Attitudes towards mathematics lesson did not differ according to genders. However, significant differences were found between male and female students in terms of mathematics test achievement scores. It was observed that female students achieved significantly higher mathematics achievement test scores compared to their male peers. The thinking skills of the participants differed according to their gender. No significant difference was found between girls and boys in terms of critical thinking disposition scale scores in the sub-dimensions and total scores of the Marmara creativity scale according to the genders of high school students. However, significant differences were found between the groups of girls and boys in reflective thinking skills. According to further analysis, it was observed that female students had a significantly higher level of reflective thinking compared to their male peers. No significant difference was found according to school type in terms of attitude scale mean scores towards mathematics course. However, significant differences were found between schools in terms of mathematics test achievement scores. Students studying in science, Anatolian and private high schools have higher mathematics achievement levels compared to their peers in vocational high schools. Differences were found in the thinking skills of the participant students according to the type of school: There were significant differences between schools in the sub-dimensions of the reflective thinking, creative thinking and critical thinking scale and in the total mean scores. It has been observed that students studying in science, Anatolian and private high schools have significantly higher reflective, creative and critical thinking skills compared to their peers in vocational high schools. Finally, significant relationships were found between the thinking skills of high school sophomores and their mathematics achievement and attitudes. However, according to the regression analysis findings, only the self-discipline and doubt dimensions of the creative thinking scale were found to be significant predictors of mathematics course success, among the predictive variables related to thinking skills. In addition, among the predictive variables related to thinking skills, only the comprehension and habit dimensions of the reflective thinking skills scale significantly affect attitudes towards mathematics.