Orta Anadolu köy evleri mimari ve iç mekan özellikleriTongurlar Köyü örneği
Central Anatolia village houses architectural and interior featuresexample of Tongurlar Village
Yazar: ÖZGE BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT TURGAY ARPACIOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN KAHRAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Köy evleri = Village houses ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; İç mekan = Interior space

Özet:
Yüzyıllar boyunca Anadolu'da varlığını sürdüren Türklerin, başta göçebe daha sonra kalıcı yerleşime geçmeleriyle birlikte başlayan dönem Türk evinin ilk örneklerinin uygulandığı dönemi kapsamaktadır. Türk evi, yıllar içinde tek odalı formundan bugün ki örneklerde karşımıza çıkan plan organizasyonuna kadar uzun bir gelişim ve değişim süreci geçirmiştir. Bu süreç içinde temel özellikler benzer olsa da bulunduğu dönem ve hayat ihtiyaçlarına bağlı olarak evlerde mekân organizasyonu ve formlarda değişikler görülmektedir. Türk evinin oluşturulma biçimi genel olarak, sofa ve sofanın etrafında plan tipine göre konumlandırılan odalardan oluşan bir sistemdir. Bu konumlandırmalara bağlı olarak, bugün ki Türk evi plan tipolojisi oluşturulmuştur. Bu tipolojiyi oluşturan sofa ve odaların nitelik kazanmasında etkisi olan iç mekân donatıları kapılar, pencereler, dolap ve yüklükler, ocaklar, tavanlar, sedir ve döşemelerdir. Dönemlere, üsluplara ve bölgelere göre farklılık gösteren bu donatıların yıllar içinde ya işlevi değişmiş ya da tamamen kullanılmamaya başlanmıştır. Çünkü insanların hayatlarındaki değişimler yeni fonksiyon ihtiyaçları doğurmuştur. Evlerde yer alan iç mekân donatıları da dahil olmak üzere köklü bir değişim ihtiyacı görülmektedir. Günümüzde fonksiyon ihtiyaçlarında değişimin devam etmesi sebebiyle, başta kırsaldakiler olmak üzere, şehirlerdeki mimari yapılar da korunamamaktadır. Bu yapıların ya yıkılıp yerine yenisi yapılmakta ya da terkedilip kendi kaderine bırakıldığı görülmektedir. Ancak modern mimari kadar önemli olan geleneksel mimari mirasımıza sahip çıkmamız mimari kimliğin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple yapıların özgünlüğünü bozmamaya dikkat ederek, günümüze uyumlanacak şekilde korumaya ve onarıma alınmaları gerekmektedir. Bu durum özelinde çalışma alanı olarak seçilen Orta Anadolu'daki Bilecik-Gölpazarı Tongurlar köyü seçilmiştir. Köyde yer alan on altı (16) adet ev mimari-iç mimari özellikleri ve iç mekân öğeleri açısından incelenmiştir.  Bu verilerin doğrultusunda kırsal mimaride yer alan konutların günümüze nasıl adapte edilebileceği, fonksiyonel olarak günümüz fonksiyonlarını karşılamıyorsa nasıl yeniden işlev kazandırılacağı kapsamında öneri ve öngörüler sunulmuştur.

Abstract:
The period that started with the Turks who lived in Anatolia for centuries, first nomadic and then permanent settlement, covers the period when the first examples of the Turkish house were applied. The Turkish house has gone through a long process of development and change over the years, from its one-room form to the plan organization that we see in today's examples. Although the basic features are similar in this process, there are changes in the spatial organization and forms in the houses depending on the period and life needs. The formation of the Turkish house is generally a system consisting of a sofa and rooms positioned around the sofa according to the plan type. Based on these positionings, today's Turkish house plan typology was created. The interior furnishings that influence the quality of the sofas and rooms that make up this typology are doors, windows, cabinets and closets, stoves, ceilings, ottomans and floors. These equipments, which differ according to periods, styles and regions, have either changed their function over the years or have become obsolete. Because the changes in people's lives have created new function needs. There is a need for a radical change, including the interior furnishings in the houses. Today, due to the continuing change in function needs, architectural structures in cities, especially in rural areas, cannot be preserved. It is seen that these structures are either demolished and replaced by a new one or abandoned and left to their own fate. However, protecting our traditional architectural heritage, which is as important as modern architecture, is of great importance in terms of preserving architectural identity. For this reason, it is necessary to protect and repair the buildings in a way that will adapt to the present, taking care not to spoil the originality of the buildings. In this case, Bilecik-Gölpazarı Tongurlar village in Central Anatolia was chosen as the study area. sixteen (16) houses in the village were examined in terms of architectural-interior architectural features and interior elements. In line with these data, suggestions and predictions are presented within the scope of how the houses in rural architecture can be adapted to the present day and how they can be re-functionalized if they do not meet today's functions functionally.