Günümüz Türkiye akademisinde Hıristiyan misyonerliği algısı
Contemporary Turkish academic approach to Christian missionary activity
Yazar: BEHİYE MERAL KAYALIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BETÜL AVCI
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Akademik okuma = Academic reading ; Akademisyenler = Academicians ; Din = Religion ; Dini tereddütler = Religious hesitations ; Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlık = Christianity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Misyonerlik = Missionary ; Misyonerlik faaliyetleri = Missionary activities ; Tarih = History

Özet:
Türkiye akademisinde Hıristiyan misyonerliği geçmişte olduğu gibi günümüzde de özellikle Dinler Tarihi alanında çokça ele alınan konular arasındadır. Bu konuda başlıca iki yaklaşım dikkat çekmektedir. Bu yaklaşımlardan ilki Hıristiyan misyonerliği ile İslâmî davetin birbirinden tamamen farklı olduğu şeklindeyken ikincisi bu faaliyetlerin kimi yönlerden birbiriyle benzer olduğudur. Bunlardan birincisi günümüz Türkiye akademisinin genel görüşünü yansıtmaktadır. Türkiye akademisinde Hıristiyan misyonerliği genel olarak, dinî amacın dışında, siyasî, emperyalist ve art niyetli bir etkinlik olarak görülmektedir. İslâmî davet ise sadece dinî amaçlı bir faaliyet olup  misyonerlikten farklı bir görev olarak tanımlanmaktadır. Türkiye akademisyenlerinin Hıristiyan misyonerliğini, İslâmî davetten farklı görmelerinin sebebi Türkiye'nin tarihî ve coğrafî arka plânıyla ilişkilidir. Zira misyonerlik, geçtiğimiz yüzyıllarda yüksek oranda güçlü Batılı ülkelerin siyasî güdümleriyle birlikte yürütülmüştür. Tüm bunların etkisiyle günümüzde gerçekleştirilen misyonerlik faaliyetine karşı bir önyargı söz konusudur. Bu önyargı, davetle misyonerliğin kimi ortak yönlerinin göz ardı edilmesine yol açmakta, dolayısıyla bu faaliyetlerin birbirinden ayrı tutulmalarına neden olmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, günümüz Türkiye akademisinde Hıristiyan misyonerliği ve İslâmî davet algısını ortaya koymaktır. Aynı zamanda bu faaliyetlerin benzerliklerini ve farklılıklarını tespit etmektir. Buna göre günümüz Türkiye akademisyenlerinin görüşleri ve düşüncelerinin her iki dinî gelenekteki yerini göstererek mevcut önyargının sebep ya da sebeplerini ortaya konulacaktır. 
Araştırmamızda kaynak tarama tekniği kullanılmıştır.  Çalışmamızın ilk bölümünde günümüz Türkiye akademisinin Hıristiyan misyonerliğine bakışı araştırılmıştır. Misyonerlik konusu, bilhassa Dinler Tarihi alanında çalışan günümüz akademisyenlerin kitap, makale vb. yazıları temel alınarak değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Hıristiyan misyonerliği, üçüncü bölümde ise İslâmî davet, genellikle kendi dinî gelenekleri içerisinde ele alınarak analiz edilmiştir. Dinler Tarihi disiplinin yanı sıra farklı disiplinlerden de yararlanılmıştır.

Abstract:
Christian missionary activity is one of the most prominent issues in contemporary Turkish academia, especially in the field of the History of Religions. Two major approaches to Christian missionary activity attract attention: The first one claims that Islamic da'wah is completely different from Christian missionary activity; the second one claims that these two activities are similar. The first one expresses the general viewpoint of contemporary Turkish academia. Christian missionary activity in Turkish academia, in general, is considered as a political, imperialistic and malevolent activity far from religious purposes. Islamic da'wah, on the other hand, is an activity with mere religious purpose and is viewed as a duty. The reason for such an approach is related to the historical and geographical background of Turkey. As a matter of fact, Christian missionary activities were run at a high rate with the political motivations of various Western countries. Today, with the influence of these factors, there is prejudice against Christian missionary activities. Such prejudice leads to ignoring some similar characteristics of both activities and therefore they are viewed as totally dissimilar activities.  
The main purpose of this study is displaying main perceptions held by Turkish academia towards Christian missionary activity and Islamic da'wah. Meanwhile, it is also the purpose of our study to determine the similarities and differences between the two activities. In this context, we also intend to situate viewpoints of Turkish academicians in both religious traditions and reveal the reasons for such existing prejudices. 
We have employed the method of literature review in our study. In the first part, the current viewpoints of today's Turkish academicians on Christian missionary activity has been investigated. We have reviewed books, articles, etc. authored by academicians who work in the field of the History of Religions. The second part of the thesis deals with Christian missionary activity in respect to Christian tradition and its basic sources. The third part investigates Islamic da'wah in respect to Islamic tradition and its basic sources. In addition to the History of Religions we have consulted various other disciplines.