Modelleme sürecinde matematik öğretmenlerinin fark etme düzey değişiminin incelenmesi
An investigation of mathematics teachers' noticing levels in modelling process
Yazar: BURCU KUŞAKCI KONUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AYDOĞAN YENMEZ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Fark etme becerisi = The ability to notice ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Modelleme = Modelling ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, modelleme sürecinde matematik öğretmenlerinin fark etme düzey değişiminin incelenmesidir. Bu doğrultuda hazırlanan matematiksel modelleme soruları öğrencilerin seviyelerine uygun biçimde matematik öğretmenleri tarafından ders sürecinde öğrencilere uygulanmıştır. Süreç öğretmenin fark etme beceri düzeyini açığa çıkaracak matematiksel modelleme etkinliği uygulama adımlarına uygun biçimde yürütülmüş ve tüm adımlar video ile kayıt altına alınmıştır. Çalışmada geniş, kapsamlı ve derinlemesine veri elde edebilmek için nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yönteminin kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, modelleme etkinlikleri, grup etkinliklerinin çözümleri, yarı yapılandırılmış görüşme formları, gözlemcinin ders gözlem notları, bireysel çalışma formu, ders video ve ses kayıtları kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde matematiksel modelleme etkinliklerinin uygulama sürecinde matematik öğretmenlerinin fark etme becerisi incelenirken Estapa ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen çerçeve kullanılırken; öğretmenlerin fark etme beceri düzeylerinin hangi düzeyde olduğu belirlenirken van Es'in (2011) geliştirdiği çerçeve kullanılmıştır. Çalışma Niğde ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak görev yapan 7 ortaokul matematik öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir.  Çalışmada edinilen tüm bulgulara ayrıntılı olarak temalar halinde yer verilmiştir. Bu temalar "Öğretmen kimi fark etti?", "Öğretmen neyi fark etti?", "Öğretmen nasıl fark etti?", olmak üzere üç temadan oluşmaktadır. Öğretmenlerin modelleme etkinlikleri uygulama esnasında, fark etme düzeylerinin 10 hafta boyunca nasıl değiştiği incelenerek haftalık tablolarla ifade edilmiştir. Aynı zamanda her bir öğretmenin "öğretmen nasıl fark etti" bileşenine yüzde hesaplanarak karar verilmiştir. Çalışma sonucunda veriler incelendiğinde 7 öğretmenden 6'sının matematiksel modelleme etkinlikleri esnasında fark etme becerileri düzeylerinin arttığı gözlenmiştir. İfade edilen fark etme düzeyleri düzey 1, düzey 2, düzey 3, düzey 4'e doğru ilerlemektedir. Gözlemlenen öğretmenlerden 1 öğretmen düzey 1 ile başlayıp ilerleyememiş ve düzey 1'de kalmıştır. Gözlemlenen diğer 6 öğretmenin fark etme beceri düzeylerinde artış gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the change in the mathematics teachers' noticing levels through the modeling process. The mathematical modeling questions prepared in this direction were applied to the students during the lesson by the mathematics teachers in accordance with the students' levels. The process was carried out in accordance with the application steps of the mathematical modeling activity, which will reveal the teachers' noticing levels and all steps were recorded with video. In the study, the case study method, one of the qualitative research methods, was used in order to obtain large, comprehensive and in-depth data. In the research, modeling activities, solutions of group activities, semi-structured interview forms, lecture observation notes of the observer, individual study form, lecture video and audio recordings were used as data collection tools. In the analysis of the data, while examining the ability of mathematics teachers to notice during the application process of mathematical modeling activities, the framework developed by Estapa et al. (2018) was used; The framework developed by van Es (2011) was used while determining the level of teachers' noticing skills. Seven elementary school mathematics teachers from the Ministry of National Education in the province of Niğde participated in the research. All the findings obtained in the study are given in detail as themes. These themes consist of three themes: "Who did the teacher notice?", "What did the teacher notice?", "How did the teacher notice?". During the implementation of the modeling activities of the teachers, how their noticing levels changed during the 10 weeks was examined and expressed in weekly tables. At the same time, the "how did the teacher notice" component of each teacher was determined by calculating a percentage. As a result of the study, when the data were examined, it was observed that the level of noticing skills of 6 out of 7 teachers increased during mathematical modeling activities. Expressed noticing levels progress to level 1, level 2, level 3 and level 4. One of the observed teachers started with level 1 and could not progress and remained at level 1. An increase was observed in the noticing levels of the other 6 teachers observed.