Primer sjögren sendromlu hastalarda 3T voksel tabanlı morfometri kullanarak gri ve beyaz cevher değişikliklerin değerlendirilmesi
Determination of changes in brain volume using 3T MR and voxel based morphometry in patients with primary sjogren's syndrome
Yazar: MEHMET AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM ASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyaz cevher = White matter ; Beyin = Brain ; Gri cevher = Gray matter ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Morfometri = Morphometry ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer Sjögren Sendromunda (PSS) santral sinir sistemi tutulumunun patolojik mekanizması net değildir. Daha önceki çalışmalarda, PSS'de nörolojik fonksiyon bozukluğu ile ilişkili metabolik, mikroyapısal ve fonksiyonel beyin değişiklikleri gösterildi. Fakat PSS ile ilgili az sayıdaki beyin morfometrik çalışmaları mevcut olup bunların sonuçları tutarsızdır. Bildiğimiz kadarıyla literatürde beyinde lezyon olmayan PSS hastalarında beyin hacim değişikliklerini araştıran bir çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı 3T voksel tabanlı morfometri (VTM) kullanarak T2 ağırlıklı MRG'de BC hiperintensitesi bulunmayan PSS'li hastalarda, gri cevher (GC) ve beyaz cevher (BC) değişikliğini değerlendirmektir.
Gereçler ve Yöntem: Çalışmaya 24 PSS'li hasta ile 24 yaş ve cinsiyet açısından birebir eşleştirilen sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. PSS'li hastalar ile sağlıklı kontrol grubu arasındaki GC ve BC hacmindeki farklılıklar VTM kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, VTM, PSS'li hastalarda sağ süperior paryetal girus (p<0.001), sol postsantral girus (p<0.001) ve sağ middle frontal girus (p=0.001) GC'lerdeki istatistiksel olarak anlamlı hacim azalmasını gösterdi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında PSS'li hastalarda BC'de istatistiksel olarak anlamlı hacim farklılığı saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışma PSS'li hastalarda VTM kullanılarak GC alanlarındaki fokal azalmayı gösterdi. Bu ön sonuçlar PSS'li hastalarda beyinde lezyon olmadan hipoksiye sekonder ilk olarak GC'nin etkilenebileceğini ve bu bölgelerde patolojik nöronal fonksiyon bozukluğu olabileceğini düşündürmektedir. 

ANAHTAR KELİMELER: Primer Sjögren Sendrom, voksel tabanlı morfometri, gri cevher, 3T MRG

Abstract:
Determination of changes in brain volume using 3T MR and voxel based morphometry in patients with Primary Sjogren's Syndrome
Background and Aim: The pathological mechanism of central nervous system involvement in Primary Sjogren's Syndrome (PSS) is not clear. Previous studies have demonstrated metabolic, microstructural and functional brain changes associated with neurological dysfunction in PSS. However, there are few brain morphometric studies on PSS and their results are inconsistent. To the best of our knowledge, there are no studies in the literature investigating brain volume changes in PSS patients without brain lesions. The aim of this study was to evaluate the change of gray matter (GC) and white matter (BC) in patients with PSS, without BC hyperintensity on T2-weighted MRI by using 3T voxel-based morphometry (VTM).
Materials and Methods: Twenty-four patients with PSS and 24 age and sex matched healthy controls were included in the study. Differences in GC and BC volume between patients with PSS and healthy control group were evaluated using VTM.
Results: In comparison with the control group, VTM showed statistically significant volume reduction in the right superior parietal gyrus (p <0.001), left postsentral gyrus (p <0.001), and right middle frontal gyrus (p = 0.001) in patients with PSS. There was no statistically significant volume difference in BC in patients with PSS when compared with control group (p> 0.05).
Conclusion: This study demonstrated focal reduction in GC areas using VTM in patients with PSS. These preliminary results suggest that GC may be the first secondary to hypoxia without lesions in the brain in patients with PSS and that pathological neuronal dysfunction may be present in these sites.
KEYWORDS: Primary Sjögren syndrome, voxel-based morphometry, gray matter, 3T brain MRI