Major depresyon tanılı hastalarda yalnızca venlafaksin tedavisi ile venlafaksin tedavisine eklenmiş kısmi uyku yoksunluğu uygulamasının depresif duygudurum, uyku kalitesi,  duygudurum profili ve tedavi sürecine etkisinin  karşılaştırılması
A comparison of the effect of the treatment with only venlafaksin and the joint venlafaksin and partial sleep deprivation treatment to the depressive mood, sleep quality, mood profile and 
the treatment course of the pati̇ents wi̇th 
major depressi̇ve di̇sorderdepresi̇f duygudurum, uyku kali̇tesi̇,  duygudurum profi̇li̇ ve tedavi̇ süreci̇ne etki̇si̇ni̇n  karşilaştirilmasi
Yazar: ŞULE GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ SELVİ
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresyon = Depression ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Major depresyonlu hastalarda bir serotonin-noradrenalin geri alım inhibitörü olan venlafaksin tedavisi ile bu tedaviyle birlikte uygulanan kısmi uyku yoksunluğu tedavisinin etkilerini karşılaştırmak ve major depresyondaki hastalarına uygulanan kısmi uyku yoksunluğunun depresif duygudurum, uyku kalitesi, duygudurum profili ve tedavi sürecine etkisini incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.11.2014 -01.11.2015 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri polikliniğine ardışık olarak  başvuran ve DSM-5 tanı kriterlerine göre MD tanısı alan, psikiyatri kliniğine yatırılan 40 hasta dahil edildi. 20 hastaya sadece venlafaksin 75 mg tedavisi başlanırken, diğer 20 hastaya venlafaksin 75 mg ve PUY uygulandı. Çalışmaya katılmak isteyen katılımcılara ilk önce yapılandırılmış klinik görüşme ölçeği ve sosyo-demografik veri formu uygulandı. Sonrasında, venlafaksin alan gruba depresyon şiddeti yatış sırasında, 1. hafta,  4. hafta ve 6. hafta sonunda  HAM-D, HAM-A, BDÖ ile değerlendirildi. Yine aynı haftalarda uyku bozukluğunu değerlendirmek için UŞİ, Sabahlılık-Akşamlılık Ölçeği, PUKİ ölçekleri uygulandı. Venlafaksin ve UY yapılan gruba ayrıca UY öncesi ve sonrası  DDP ölçeği uygulandı. İleriki haftalarda UY yapılmayan grupta ilaç dozu artırıldı. Veriler SPSS 15 programı kullanılarak değerlendirildi. Değişkenler ortalama±standart sapma olarak verildi. Tüm parametrik verilerin, Kolmogorov–Smirnov testi ile normal dağılıma uygun olup olmadığına bakıldı. Kategorik verilerin karşılaştırması Chi-square ve Fisher Exact testi ile parametrik veriler ise Student t testi ve Mann-Whitney U testi kullanılarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Venlafaksin ve  UY tedavisi alan  grup ile sadece venlafaksin alan grup arasında sosyo-demografik veriler açısından anlamlı fark yoktu. Çalışmamız sonucunda literatürdeki çalışmalara benzer şekilde  ilk haftada HAM-D ölçek puanında % 50 azalma görülmüştür. Çalışmanın ilk iki günü içerisinde depresif belirtilerle klinik yanıt arasında belirgin korelasyon görülmüştür
Sonuç: Bu çalışma ile geç parsiyel uyku yoksunluğu uygulamalarının birlikte kullanılan venlafaksin tedavisi ile birlikte majör depresyonda hem antidepresan etki başlangıcını hızlandırdığı, hem de etkiyi güçlendirdiği gösterilmiştir. Ayrıca ilk olarak geç kısmi uyku yoksunluğu ve serotonin-noradrenalin geri alım inhibitörü uygulamasının depresyona eşlik eden anksiyetede etkili olduğu gösterilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Major depresyon, venlafaksin, uyku yoksunluğu, HAM-D, HAM-A

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare the effects of venlafaxine, a serotonin-noradrenaline reuptake inhibitor, with the joint venlafaksin and partial sleep deprivation treatment in patients with major depressive disorder and to examine the effects of partial sleep deprivation on depressive mood, sleep quality, mood profile and the treatment course of the patients with major depressive disorder.
Materials & Methods: This study was performed on 40 patients who admitted consecutively to the Department of Psychiatry in Selcuk University Faculty of Medicine. These patients were diagnosed with major depressive disorder according to the DSM-5 and were hospitalized in psiychiatry clinic. 20 patients were treated with only venlafaksin 75 mg/per day and the other 20 patients were treated with joint venlafaksin 75 mg/per day and partial sleep deprivation. Participants were first diagnosed with a structured clinical interview and given a sociodemographic information form. Then the patients treated with only venlafaksin 75 mg/per day were evaluated with Hamilton-D, Hamilton-A and Beck Depression Inventory in admission and then at first, fourth and fifth weeks for depressive symptoms. Venlafaksin doses of this group were increased at subsequent weeks.  In admission and at the first, fourth and sixth weeks sleep quality of the patients was assessed by PSQI and USI inventories. The patients treated with joint venlafaksin 75 mg/per day and partial sleep deprivation were evaluated with Depressive Mood Profile Inventory before and after sleep deprivation. Data were analyzed with SPSS 15 and results were expressed as means and standard deviations. To test for normal distribution all parametric data were analyzed with Kolmogoroy-Smirnoy Test. Categoric data were compared with Chi-square and Fisher Exact tests and parametric data were compared with Student T and Mann-Whitney U tests. 
Results: There is no significant difference between the demographic variables of two groups. Similar to the studies in the literature, scores on HAM-D inventory have decreased by fifty percent in the first week. There is significant correlation between depressive symptoms and clinical response in the first two days of the study. In sleep deprivation group there is a significant decrease in HAM-A scores and anxiety and depressive symptoms in DMPI decreased significantly in days following sleep deprivation. Due to the differences in the baseline mean scores between the two groups, there is no significant difference between the scores of PSQI and USI which were used to assess the quality of sleep.
Conclusion: This study shows that late partial sleep deprivation treatment together with venlafaksin seems both to accelerate and to inrease the effect of antidepressants. Furthermore the joint teratment of late partial sleep deprivation and serotonin-noradrenalin reuptake inhibitor seems to be effective on anxiety accompanying depression. 

Key words: Major depressive disorder, venlafaksin, sleep deprivation, HAM-D, HAM-A