Özel eğitim alanında 2014-2022 yılları arasında yayımlanan tezlerin incelenmesi
Review of theses published between 2014-2022 in the field of special education
Yazar: KIYMET SARAR
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN GÖZLER
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2014-2022 yılları arasında özel eğitim alanında yapılan lisansüstü tezlerin genel özellikleri ve eğilimlerinin belirlenmesidir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, YÖK-Tez veri tabanından elde edilen 668 lisansüstü tez içerik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında 525 yüksek lisans tezi ve 143 doktora tezi incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre en fazla lisansüstü tezi 2019 yılında üretilirken sonrasında 2021 yılı en lisansüstü tezi üretilen yıl olmuştur. Tezlerin yazım dili incelendiğinde yüksek lisans ve doktora tezlerinin tamamına yakınının Türkçe dilinde hazırlandığı görülmüştür. Lisansüstü tezlerde danışmanın unvanı ele alındığında ise yüksek lisans tezlerinde doktor öğretim üyesi/yardımcı doçent doktorlar en fazla danışmanlığı yaparken, en az danışmanlığı profesör doktorların yaptığı görülmüştür. Üretilen lisansüstü tezlerin anabilim dalları incelendiğinde yüksek lisans ve doktora düzeyinde en fazla Özel Eğitim B.D. tezler üretilmiştir. Daha sonra ise her iki eğitim düzeyinde Zihin Engelliler Eğitimi B. D. ön plana çıkmaktadır. Araştırmada lisansüstü tezlerin metodolojik yaklaşımları ele alındığında yüksek lisans tezlerinin yarıdan fazlasının nicel, çok az bir kısmının karma yöntemi esas aldığı belirlenmiştir. Doktora tezlerinde nicel araştırma çok daha yoğun bir şekilde kullanılırken karma yöntem kullanımı da artış göstermekte ve en az nitel araştırmanın esas alındığı görülmektedir. Lisansüstü tezler dizaynlarına göre incelendiğinde yüksek lisans tezlerinde en çok nicel araştırma yöntemlerinden olan deneysel, betimsel tarama ve ilişkisel dizaynlara yer verildiği görülmektedir. Diğer yandan, doktora tezlerinde, deneysel desen, durum çalışması, fenomenoloji, betimsel tarama, nedensel karşılaştırma dizaynlarının kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin örneklem gruplarına göre dağılımları incelendiğinde hem yüksek lisans hem de doktora tezlerinde en çok özel gereksinimli birey öğretmen ile veli/aileden veri toplandığı belirlenmiştir. Tezler genel itibariyle incelendiğinde ise özel eğitim, otizm spektrum, özel gereksinimli öğrenciler, kaynaştırma, beceriler, sosyal ve zihinsel gelişim, programların etkililiği ön plana çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the general characteristics and tendencies of postgraduate theses made in the field of special education between the years 2014-2022. In this study, in which the qualitative research method was used, 668 postgraduate theses obtained from the YÖK-Thesis database were analyzed with the content analysis method. Within the scope of the research, 525 master's theses and 143 doctoral theses were examined. According to the results obtained from the research, while the most postgraduate theses were produced in 2019, 2021 was the year that produced the most postgraduate theses. When the writing language of the theses was examined, it was seen that almost all of the master's and doctoral theses were prepared in Turkish. When the title of the advisor is considered in the postgraduate theses, it has been observed that while the doctoral faculty members/assistant professors do the most counseling in the master's theses, it is seen that the professors do the least. When the departments of the graduate theses produced are examined, the highest number of Special Education B.D. theses were produced. Then, at both education levels, Education for the Mentally Handicapped comes to the fore. Considering the methodological approaches of the postgraduate theses in the research, it was determined that more than half of the postgraduate theses were based on quantitative methods, and very few of them were based on mixed method. While quantitative research is used more intensively in doctoral theses, the use of mixed methods is increasing and it is seen that qualitative research is at least based on. When the graduate theses are examined according to their designs, it is seen that experimental, descriptive survey and relational designs, which are among the quantitative research methods, are mostly included in the master's theses. On the other hand, it was determined that experimental design, case study, phenomenology, descriptive survey, causal comparison designs were used in doctoral theses. When the distribution of the theses according to the sample groups was examined, it was determined that the most data were collected from the teacher, the individual with special needs, and the parent/family in both master's and doctoral theses. When the theses are examined in general, special education, autism spectrum, students with special needs, inclusion, skills, social and mental development, and the effectiveness of the programs have come to the fore.