Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)'nin Antalya ili nar ve turunçgil bahçelerinde popülasyon gelişimi
Population development of mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) in citrus and pomegranate orchards of Antalya province
Yazar: GÜLÇİN KUMRU ÖZCAN
Danışman: PROF. İSMAİL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde nar ve turunçgillerin önemli bir zararlısıdır. Bu çalışma Antalya ili Kepez ilçesi nar ve turunçgil bahçelerinde popülasyon gelişimlerini belirlemek amacıyla 2018-2023 yılları arasında yürütülmüştür. Zararlının popülasyonu Kepez ilçesinde bulunan Başköy, Duraliler, Odabaşı ve Kızıllı mahallelerinde bulunan bahçelerde delta tipi tuzak kullanılarak takip edilmiştir. Söz konusu tuzaklar turunçgil asıldığı tarihten itibaren haftada bir kontrol edilerek yakalanan Akdeniz meyve sineği erginleri kaydedilmiştir. Feromonlar 8 haftada bir yenilenmiştir. Haftalık kontroller çalışmaların yürütüldüğü bahçelerin hasat dönemi sonuna kadar sürdürülmüş olup popülasyon takibi yıl boyu devam etmiştir. Sıcaklık değerleri her 6 yılda da temmuz ve ağustos aylarında en yüksek olarak kaydedilmiştir. Sıcaklık değeri en düşük 2022 yılının Ağustos ayında (29.83°C), en yüksek olarak da 2023 yılının Temmuz ayında (32.72°C) ölçülmüştür. Bu çerçevede tüm yıllarda portakal bahçelerinde Akdeniz meyve sineği nar bahçelerinden daha önce ortaya çıkmış olup daha önce önlem alınması gerekmektedir. Tüm yıllarda yapılan sayım sonuçlarına göre portakal ve nar bahçelerinde haftalık ortalama ve yıllık toplam Akdeniz meyve sineği sayıları incelendiğinde ilk dört yılda narda sayılar daha fazla bulunurken, son iki yılda tam tersi bir durum ortaya çıkmıştır. Portakal bahçelerinde ise tam tersi durum ortaya çıkmış ve son iki yılda Akdeniz meyve sineği sayılarında artış olmuştur.

Abstract:
Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), is an important pest of pomegranate and citrus fruits in our country. This study was conducted between 2018 and 2023 to determine the population developments in pomegranate and citrus gardens in Kepez district of Antalya province. The population of the pest was monitored using delta type traps in the gardens in Başköy, Duraliler, Odabaşı and Kızıllı neighborhoods in Kepez district. The traps in question were checked weekly, starting from the date the citrus fruit was hung, and the captured Mediterranean fruit fly adults were recorded. Pheromones were renewed every 8 weeks. Weekly controls were continued until the end of the harvest period of the gardens where the studies were carried out, and population monitoring continued throughout the year. The lowest temperature value was measured in August 2022 (29.83°C) and the highest in July 2023 (32.72°C). In this context, in all years, the Mediterranean fruit fly appeared in orange orchards earlier than in pomegranate orchards, and precautions should be taken beforehand. According to the census results in all years, when the weekly average and annual total Mediterranean fruit fly numbers in orange and pomegranate orchards are examined, the numbers were higher in pomegranate in the first four years, while the opposite situation occurred in the last two years. The opposite situation occurred in orange orchards and there has been an increase in the number of Mediterranean fruit flies in the last two years.