Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli yeni nesil fen bilimleri sorularına yönelik görüşleri ve başarı düzeyleri
Middle school students' opinions and success levels on skill-based new generation science questions
Yazar: FİLİZ TÜRK
Danışman: PROF. DR. MURAT BURSAL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin beceri temelli yeni nesil fen bilimleri sorularındaki başarı düzeyleri, bu sorulara yönelik görüşleri ve bu değişkenlerin öğrenci akademik başarısı ile cinsiyetine göre değişimi incelenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda, Fen Bilimleri alan eğitimi uzmanlarının görüşleri alınarak, Fen Bilimleri 8. sınıf öğretim programı 1. dönem konularını kapsayan ve beceri temelli yeni nesil soru formatına uygun 20 soruluk Beceri Temelli Fen Soruları Başarı Testi (BeTeFBT) hazırlanmıştır. Test sorularının güvenirlik düzeylerini incelemek için planlanan pilot çalışmada, BeTeFBT asıl çalışma grubu dışındaki 54 adet 8. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Pilot çalışmada testin güvenirliğini düşüren 7 soru çıkarılarak, BeTeFBT'nin son hali 13 sorudan oluşacak şekilde düzenlenmiştir. Çalışmadaki asıl uygulama ise Sivas il merkezindeki üç farklı ortaokuldaki 332 adet 8. sınıf öğrencisi ile yapılmış ve nicel veriler yanında, katılımcıların test soruları ile ilgili görüşlerini almak amacıyla açık uçlu sorular yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise BeTeFBT başarı düzeyine göre her başarı grubunu temsil edecek şekilde ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 27 öğrenciyle yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde; bağımlı değişkenler için normal dağılım şartı sağlanmadığından, parametrik olmayan testler kullanılmış olup, nitel veriler ise betimsel içerik analizi yoluyla incelenmiştir.   
           Çalışmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin beceri temelli yeni nesil fen bilimleri sorularındaki genel başarı düzeylerinin düşük olduğu, başarı düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre istatistiksel olarak farklılaşmadığı ve BeTeFBT puanlarının okul akademik başarısı ile anlamlı düzeyde pozitif ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Tüm katılımcılara yöneltilen açık uçlu sorular ve görüşme grubundan elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda, beceri temelli yeni nesil fen sorularında kullanılan görsel içeriklerin ve bilgilendirme metinlerinin öğrenciler açısından soru çözümüne kolaylık sağladığı fakat bilgilendirme metinlerinin uzunluğu arttıkça soruların gerçekte olduğundan daha zor göründüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca beceri temelli yeni nesil fen sorularında uzun metinle eşzamanlı olarak görsel yorumlama veya detaylı sayısal muhakeme ile deneysel süreçlerin analizini gerektiren soruların öğrenciler açısından soruları zorlaştıran unsurlar olarak algılandığı belirlenmiştir. Katılımcılar, beceri temelli yeni nesil sorularının fen alanındaki öğrenmeleri ölçücü ve ayırt edici olması nedeniyle merkezi sınavlarda kullanılabileceğini ifade etmekle beraber fen başarılarının ölçülmesi için sınavlarda daha çok standart çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru-yanlış soruları gibi daha alt düzey düşünme becerileri ölçen soruları tercih ettikleri tespit edilmiştir.
           Çalışmadan elde edilen sonuçlar ışığında, öğrencilerin beceri temelli yeni nesil fen sorularındaki başarı düzeylerinin ve görüşlerinin geliştirilmesi için tüm sınıf düzeylerindeki öğrencilerin bu sorulara yönelik pozitif deneyimlerinin artırılması önerilmiştir. Bu amaçla, öğrencilerin erken sınıflardan itibaren beceri temelli yeni nesil fen sorularıyla tanışması sağlanabilir ve okuma becerilerini geliştirmek için öğrenci merkezli etkinlikler planlanabilir. 

Anahtar Sözcükler: Beceri Temelli Soru, Fen Bilimleri, Ortaokul Öğrencileri, Yeni Nesil Soru

Abstract:
In this study, the achievement levels of middle school students in skill-based new generation science questions, their views on these questions, and the change of these variables according to student academic achievement and gender were examined. In line with these aims, the Skill-Based Science Questions Achievement Test (BeTeFBT) was prepared. BeTeFBT consisted of 20 questions covering the topics of the first semester of the 8th grade science curriculum and in accordance with the skill-based new generation question format by taking the opinions of science field education experts. In the pilot study, in where the reliability levels of the test questions were examined, BeTeFBT was applied to 54 eighth grade students other than the main study group. In the pilot study, 7 questions that were decreasing the reliability of the test were removed from the test and the final version of BeTeFBT consisted of 13 questions. The main data collection process in the study was conducted with 332 eighth grade students from three different middle schools in Sivas city center. Additionally, qualitative data were collected through open-ended questions to obtain the participants' opinions about the test questions in addition to quantitative data. In the second stage of the study, semi-structured interviews were conducted with 27 students selected by criterion sampling method to represent each achievement group according to the achievement level of BeTeFBT. In the analysis of quantitative data, nonparametric tests were used for the quantitative data since the normal distribution assumption for dependent variables was not satisfied, and qualitative data were analyzed through descriptive content analysis.
              According to the findings obtained from the quantitative data of the study, it was determined that the general achievement level of the students in the skill-based next generation science questions was low, the achievement levels did not differ statistically by the gender variable, and the BeTeFBT scores had a significant positive relationship with school academic achievement. As a result of the open-ended questions asked to all participants and the analysis of the qualitative data obtained from the interview group, it was concluded that the visual content and informative texts used in the skills-based next generation science questions facilitated question solving for students, but as the length of the informative texts increased, the questions seemed more difficult than they actually were. In addition, it was determined that skills-based next generation science questions requiring visual interpretation or detailed numerical reasoning and analysis of experimental processes simultaneously with long text were perceived as factors that made the questions difficult for students. Although the participants stated that skill-based new generation questions can be used in central exams due to their measurement and differentation qualities of the science learning, they also preferred questions measuring lower level thinking skills such as standard multiple-choice, short-answer, true-false questions in exams to measure science achievement. 
             In the light of the results obtained from the study, increasing the positive experiences of students at all grade levels towards these questions is suggested that in order to improve students' achievement levels and opinions on skill-based next generation science questions. For this purpose, students can be introduced to skill-based next generation science questions from the early grades and student-centered activities can be planned to improve their reading skills. 
          
Keywords: Middle School Students, New Generation Question, Science, Skill-Based Question