Anatomik deformitelerin yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effects of anatomical deformity upon the quality of life
Yazar: SALİHA ABACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TÜRKMENOĞLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Malformasyonlar = Abnormalities ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yem kalitesi = Feed quality

Özet:
Bu çalışmanın amacı anatomik deformiteli bireylerin yaşam kalitesini ölçmektir. 
Araştırma, Ekim 2015-Ekim 2016 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma kesitsel bir çalışma olup, ileriye dönük olarak yapıldı. Araştırma Isparta Eğirdir Kemik Eklem Hastalıkları Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde ortopedi kliniklerinde yatan anatomik deformiteli bireyler üzerinde yapıldı. Araştırmaya dahil olan katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak sosyo demografik bilgi formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak ilgili bölümleri cevaplamaları sağlandı. Araştırmaya gönüllü olarak 200 kişi dahil oldu. 
Araştırma verilerinin analizleri SPPS istatistik paket programında yapılıp, verilerin Aritmetik Ortalaması ve Standart Sapması bulundu, aynı gruptaki değerlerin karşılaştırılmasında; paired t testi, daha fazla değişkenin karşılaştırmasında Varyans Analizi kullanıldı. Çoklu karşılaştırma da ise Duncan testi kullanıldı.
Bu çalışmada, cinsiyete göre katılımcıları karşılaştırdığımızda, SF-36' nın sadece ağrı alt boyutunda istatistiki olarak anlamlılık bulunmuştur. Erkek katılımcıların ağrı ortalam puanı bayan katılımcılardan yüksek olarak bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanların yaş grublarına göre karşılaştırdığımızda; fiziksel rol güçlüğü alt boyutunda, enerji canlılık vitalite alt boyutunda, sosyal işlevsellik alt boyutunda, ağrı alt boyutunda genel sağlık algısı alt boyutunda yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05).  Gruplar arası karşılaştırmada ise 18-30 yaş grubu puan ortalaması diğer grubların puan ortalamasından daha yüksektir. Emosyonel rol güçlüğü alt boyutunda yaş grubuna göre istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05) . Gruplar arası karşılaştırma da ise 18-30 yaş grubu ve 46-60 yaş grubu ortalaması diğer gruplara göre yüksektir. Ruhsal sağlık alt boyutunda yaş durumuna göre istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırma da ise 18-30 yaş, 31-45 yaş, 46-60 yaş grublarının puan ortalaması, 61 yaş ve üstü ortalamasından daha yüksek olarak bulunmuştur. Medeni duruma göre karşılaştırdığmızda bekar katılımcıların SF-36 puan ortalaması, evli katılımcıların puan ortalamasından yüksek bulunmuştur (p<0.05). Medeni duruma göre istatistiksel olarak anlamlılık vardır. Eğitim durumuna göre ise; fiziksel rol güçlüğü alt boyutu haricindeki bütün alt boyutlarda istatiksel olarak farklılık bulunmuştur. Enerji canlılık vitalite alt boyutunda gruplararası karşılaştırmada ise okuryazar olmayan, lise ve üniversite mezunu olan katılımcıların puan ortalaması daha yüksek iken diğer alt gruplarda ise lise ve üniversite mezunu olan bireylerin puan ortalaması yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışma duruma göre karşılaştırdığımızda, bütün alt boyutlarda istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sağlık güvencesine sahip olma duruma göre; fiziksel fonksiyon, enerji canlılık vitalite, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise sosyal güvencesi olmayan katılımcıların puan ortalaması daha yüksektir. Gelir duruma göre, sosyal işlevsellik, genel sağlık algısı alt boyutlarında istatiski olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05) . Gruplar arası karşılaştırmada ise, her iki alt boyutta da geliri olmayan, asgari ücretliler ve geliri 4001 TL ve üzeri olan katılımcıların puan ortalaması daha yüksektir. Yaşanılan yere göre, alt boyutların hepsinde istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Deformite yerine göre, fiziksel fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, enerji canlılık vitalite, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutların da istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Gruplar arası karşılaştırmada ise ruhsal sağlık alt boyutunda el ve ayak deformiteli katılımcıların ortalama puanı daha yüksek iken, istatistiki olarak anlamlı bulunan diğer alt boyutlarda ise el deformitesi olan katılımcıların puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Deformite nedenine göre, sadece genel sağlık algısı alt boyutunda istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Gruplar arası karşılaştırma da ise, doğum öncesi ve diğer grupların puan ortalaması daha yüksektir. Deformite sayısına göre; fiziksel fonksiyon, enerji canlılık vitalite, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise 3 ve daha fazla deformiteye sahip katılımcıların puan ortalaması daha yüksektir. Yaşama şekline göre (yalnız yaşayıp yaşamadığı) fiziksel fonksiyon, enerji canlılık vitalite, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise yalnız yaşayan katılımcıların puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Günlük aktivitelerde başkalarına bağımlı olma durumuna göre alt boyutların hepsinde istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur  (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise hayır cevabı veren katılımcıların puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Kronik bir hastalık sahip olma durumuna göre, ruhsal sağlık, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise hayır cevabı veren katılımcıların puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. 
Sonuç olarak, cinsiyete göre, yaş, medeni durum, eğitim durumu, sağlık güvencesine sahip olma durumu, gelir durumu, deformite yeri, sayısı ve nedenine göre, yaşam şekli (yalnız yaşayıp yaşamadığına göre), günlük aktivitelerde başkasına bağımlı olma durumuna göre, kronik hastalık varlığı durumuna göre SF-36 Yaşam Kalitesine göre istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to measure the quality of life on the individuals that have anatomical deformity.
The research was performed between October 2015 and October 2016. The research is cross-sectional and anterograde. The research was performed on the individuals who have anatomical deformity and who hospitalized in orthopedia clinics of Isparta Eğirdir Bone and Joint Diseases and Rehabilitation Hospital. It was provided that the participants answer the necessary sections of socio-demographic information form and SF-36 The Quality of Life Scale by using face to face conversation. 200 individuals participated in the research voluntarily. 
The research data was analyzed in SPPS statistics package programme, the arithmetic mean and standard deviation of data was calculated, paired t test was used to compare the values in the same group and the analysis of variance was used to compare more parameters. Duncan's multiple range test was used for multiple contrasts. 
In this study, a statistical significance was found only in SF-36's body pain subdimension when the attendants are compared according to their gender. The average pain score of the male participants is higher than the female participants (p<0.05). When the scores that the participants get from the SF-36 Quality of Life's subdimensions are compared according to the age group, a statistical significance was found in the role limitations due to the physical health dimension, vitality dimension, social functioning dimension, body pain dimension, and general health dimension (p<0.05). In the intergroup comparison, the average score of 18-30 age group is higher than the other groups. In the role-emotional subdimension, a statistical significance was found (p<0.05). In the intergroup comparison, the average of 18-30 and 46-60 age groups is higher than the other groups. In the mental health subdimension, a statistical significance was found (p<0.05). In the intergroupcomparison, the average score of 18-30, 31-45 and 46-60 age groups is higher than the 61 and over groups. In the maritial status comparison, the single participants average score is higher than the married ones (p<0.05). There is also a statistical significance in maritial status. According to educational status, there is a statistical significance in all subdimensions except role limitations due to the physical health. While the average score of the participants who are illiterate, highschool graduate and university graduate is higher in the vitality subdimension, the average score of the participants who are highschool and university graduate is higher in the other subgroups when the groups are compared (p<0.05). According to the employment status, a statistical significance was't found. According to the health coverage, a statistical significance was found in physical functioning, vitality, mental health, social functioning, body pain and general health subdimensions (p<0.05). In the intergroup comparison, the average score of the participants who haven't benefit primary, is higher. According to the income statue, a statistical significance was found in social functioning and general health subdimensions (p<0.05). In the intergroup comparison, the average score of the participants who have minimum wage and who have 4001 TL and over income, is higher on both subdimensions. According to the living place, a statistical significance wasn't found in all subdimensions. According to deformity a statistical significance was found in physical function, emotional role, vitality, mental health, social functioning, body pain and general health subdimensions.  In the intergroup comparison, it was found that while the average score of the participants who have hand and foot deformity in mental health subdimension is high, the average score of participants who have hand deformity is higher in other subdimensions that has statistical significance. According to the reason of deformity, a statistical significance was found only in general health subdimension. In intergroup comparison, the average scores of prepartum and the other groups is higher. According to the number of deformity, a statistical significance was found in physical function, vitality, mental health, social functioning, body pain and general health subdimensions (p<0.05). In intergroup comparison, the average score of the participants who have 3 or more deformity is higher. According to the life style (whether living alone or not), a statistical siginficance was found in physical function, vitality, mental health, social functioning, body pain and general health subdimensions (p<0.05). In intergroup comparison, it was found that the average score of the participants who live alone is high. According to the dependent on the activities of daily living, a statistical significance was found in all subdimensions (p<0.05). In intergroup comparison, the average score of the participants who answer ''Yes'' is higher. According to having chronic  ilnesses,  a statistical significance was found in mental health, body pain and general health subdimensions (p<0.05) . In intergroup comparison, the average score of the participants who answer ''No'' is higher. 
In conclusion, according to gender, age, maritial status, educational status, having health coverage, income statue, the number, place and reason of deformity, lifestyle (whether living alone or not), being dependent on the activities of daily living, having chronic ilnesses;  a statistical significance was found in SF-36 Quality of Life Scale. 
Key Words: Anatomy, Deformity, Quality of Life, SF-36