Kanser tanılı hastalar ve hemşirelerin bakış açısıyla yaşam sonu dönem ve bakımı
End of life care from the perspectives of patients with cancer and nurses
Yazar: KÜBRA TERZİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ölüm = Death

Özet:
Bu araştırmada, kanserli hastalar ve onlara bakım veren hemşirelerin yaşam sonu dönem bakıma ilişkin görüşlerinin belirlenerek hastaların bakım gereksinimlerinin giderilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma fenomenolojik bir araştırmadır ve derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde 05.09.2017-22.01.2018 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Yaşam sonu dönem kanser hastası olan 15 hasta ve bu hastalarla birebir ilgilenen 15 hemşire araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada hasta ve hemşireler ile ilgili verilerin toplanmasında sosyo-demografik özelliklerini tanıtan veri toplama formu ve yarı yapılandırılmış görüşme rehberi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin tümevarım yöntemi ile içerik analizi yapılmış ve buna göre tema ve alt temalar belirlenmiştir. Yaşam sonu dönemdeki kanser tanılı hastalar için 6 tema ve 4 alt tema;  bu hastalarla birebir ilgilenen hemşireler için 4 tema 3 alt tema oluşturulmuştur. Yaşam sonu dönemdeki kanserli hastalar için oluşturulan temalar: ''hayatın bitmesi, çaresizlik, acısız ölüm, gereksinimlerin artması, önemsenme ve kaliteli bakım alma''; bu hastalarla birebir ilgilenen hemşireler için oluşturulan temalar: ''bakım gereksinimlerinin artması, kaliteli ölüm sağlama, multidisipliner ekip yaklaşımı ve destek sağlama'' olarak belirlenmiştir.  Hastalar ve hemşireler genel olarak yaşam sonu dönem ve bakımı ölümün yaklaştığı, acısız, fiziksel ve psikolojik gereksinimlerin arttığı, bakımda mutlaka ekip işbirliğinin gerekli olduğu bir dönem olarak belirtmişlerdir. Ayrıca, hemşirelerin gerekli bakımı sağlamayı istemelerine rağmen, iş yükü fazlalığı nedeniyle bunu gerçekleştiremedikleri saptanmıştır. Bu nedenle çalışmanın sonucu, hemşirelerle ve ilgili kurumlarla paylaşılarak yaşam sonu bakım veren sağlık ekibinin bakım kalitesinin arttırılması için gerekli eğitimler planlanacak ve işbirliği sağlanacaktır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the views of patients with cancer and their nurses regarding end-of-life care and to contribute to the care needs of patients. This was a phenomenological study. In-depth interview technique was used. The study was conducted between 05.09.2017 and 22.01.2018 at Hacettepe University Hospital. Study sample consisted of 15 patients with cancer at the end-of-life and 15 nurses who care for them. Data were collected using a data collection form introducing socio-demographic characteristics and a semi-structured interview guide. A content analysis of the data was conducted using the induction method, and then, themes and sub-themes were identified. For patients with cancer at the end-of-life, 6 themes and 4 sub-themes were identified. These themes were "end of life, desperation, painless death, increased needs, feeling loved and quality care." 4 themes and 3 sub-themes were identified for nurses. These themes were "increased care needs, providing quality death, multidisciplinary team approach and providing support." In general, patients and nurses defined end-of-life care as a time when painless death is near, physical and psychological needs increase and team collaboration is absolutely necessary. It was also found that although nurses want to provide the necessary care, they are not able to do so due to excess workload. Thus, the result of this study will be shared with nurses and related institutions, and necessary training and cooperation will be planned to improve the quality of care provided to patients with cancer at the end-of-life by healthcare professionals.