Demans hastalarında plazma viskozitesi ve endotel hasar belirteçleri arasındaki ilişki
Relation between plasma viscosity and endothelial damage markers in dementia patients
Yazar: NURTEN BAHTİYAR
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM ERCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Biyokimya = Biochemistry ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Demans = Dementia ; Nitrik oksit = Nitric oxide

Özet:
Hemoreoloji, kanın akışını ve akış özelliklerini inceleyen bir bilim dalıdır. Kanın akış özelliklerini etkileyen en önemli hemoreolojik parametrelerden biri plazma viskozitesidir. Plazma viskozitesinde meydana gelen değişimden damar duvarının en iç tabakasını oluşturan endotelin etkilenmesi beklenmektedir.Demans, bilinçte bozulma olmaksızın bilişsel fonksiyonlarda bozulmayla ortaya çıkan bir yaşlılık hastalığıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda demans hastalarında hemoreolojik parametrelerin etkilendiğine dair veriler elde edilmiştir.Çalışma demans hastalarında plazma viskozitesi ile endotel hasar belirteçlerinden Nitrik Oksit (NO) ve Asimetrik Dimetilarjinin (ADMA) değerlerini kontrol grubu ile karşılaştırarak demansın aynı zamanda vasküler risk oluşturup oluşturmadığını belirlemek amacıyla planlandı.Çalışma Demans grubu (n=60) [Alzheimer Demans (n=30), Vasküler Demans (n=30)] ve kontrol grubu (n=30) ile gerçekleştirildi. Hasta ve kontrol gruplarının demografik bilgileri, kan biyokimyasal değerleri, hemoreolojik parametreleri (plazma viskozitesi, fibrinojen) ve endotel hasar belirteçleri NO, ADMA değerleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. İstatistiksel değerlendirme SPSS 17.0 istatistik programı ile Student-t, Mann Whitney U, Pearson korelasyon testleri uygulanarak gerçekleştiririldi. Plazma viskozitesi Harkness Kapiller Viskozimetresi kullanılarak ölçüldü. NO ve ADMA değerleri ticari kit kullanılarak belirlendi.Tüm demans gruplarında hemoreolojik parametrelerden fibrinojen ve plazma viskozitesi ile endotel hasar belirteçlerinden NO değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Demans ve Vasküler Demans gruplarında ADMA değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Alzheimer Demans grubunda ise ADMA değeri kontrol grubuna göre yüksek olmasına rağmen, bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı değildi.Elde ettiğimiz verilere göre demans hastalığında plazma viskozitesi artışının endotel hasarına yol açabileceği, biyokimyasal olarak NO ve ADMA düzeyinin bu hasarı gösterebileceği, ancak plazma viskozitesinin endoteldeki erken dönem etkilerini göstermesi açısından kullanılabilecek kolay, basit ve ucuz bir yöntem olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Hemorheology is the science of the physical properties of blood flow in the circulatory system. Blood plasma is one of the most important parameters which effects properties of blood flow. Endothelium, the innermost layer of vessels, is expected to be affected by change in plasma viscosity.Dementia is an elderly disease with cognitive disorder, without effecting consciousness. In recent years, the data have been reported that hemorheologic paramaters were affected in dementia patients.Our study was planned to compare the plasma viscosity with Nitric Oxide (NO) and Asymmetric Dimethylarginine (ADMA) levels, which are the markers for endothelial damage, to asess whether dementia is also a vascular risk factor.Our study was realized on Dementia patients (n=60) including two groups as Alzheimer Dementia patients (n=30) and Vascular Dementia patients (n=30) by comparing with the control group (n=30). Demographic profiles, blood biochemistry levels, hemorheologic parameters (plasma viscosity and fibrinogen) and endothelial damage marker levels (NO, ADMA) were compared statistically. SPSS for Window version 17.0 was used to analyze statistical data by applying Student-t, Mann Whitney U and Pearson correlation tests. Plasma viscosity was measured by using Harkness Capillary Viscometer. NO and ADMA levels were measured with commercial kit.In all dementia groups, fibrinogen and plasma viscosity, as the hemorheologic parameters, and NO, as one of the endothelial damage markers, were found to be statistically higher when compared with the control group. In Dementia and Vascular Dementia groups, ADMA levels were found to be statistically higher then control group. Although ADMA levels in Alzheimer Dementia group were higher then control group, this was not statistically significant.According to our data, we think that increase in plasma viscosity may lead to endothelial damage, and as biochemical markers, NO and ADMA may show this endothelial damage, however, plasma viscosity could be a better method to show early effects of endothelial damage in terms of easiness, simplicity and cheapness.