Sovyetler Birliği yönetimi altında Gürcistan
Georgia under Soviet Union rule
Yazar: TOLGA ORAL
Danışman: PROF. DR. M. VEDAT GÜRBÜZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Gürcistan = Georgia ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Stalin, Joseph = Stalin, Joseph ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Çarlık Dönemi = Tsarist Period

Özet:
Stratejik olarak Kafkasya'nın önemli bir bölgesinde yer alan Gürcistan, 1801 yılında Çarlık Rusya tarafından ilhak edilerek, bir Rus eyaleti haline gelmiştir. Ayrıca Gürcistan, Karadeniz'e kıyısı olması, Osmanlı ve İran topraklarına giden yol üzerinde bulunması nedeniyle kilit bir noktada yer almaktadır. Bu yüzden Çarlık Rusya, güneye yayılmak için Gürcistan'ı ileri bir karakolu haline getirmiştir. Gürcistan üzerindeki Çarlık Rusya hâkimiyeti, daha sonraları Sovyet Rusya hâkimiyeti olarak devam etmiştir. Gürcü toprakları Sovyet Rusya hâkimiyeti öncesinde yüzyıllar boyunca güçlü bölgesel devletlerin ilgisini çektiği için bu devletler tarafından sürekli olarak istilalara maruz kalmıştır. Bu istilalar sebebiyle, Gürcistan'da Kral Vahtang Gorgasal ve Kraliçe Tamara dönemleri haricinde, güçlü bir devlet kurulamamıştır. Gürcü devletleri küçük krallıklar şeklinde teşkilatlanarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Öte yandan Gürcistan'daki etnik yapı, gerek Çarlık Rusya gerekse Sovyet Rusya hâkimiyeti sırasında uygulanan siyasetlere bağlı olarak oldukça karışık bir nitelik kazanmıştır. Sovyetler Birliğinin Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu'yu kontrol etmesi açısından oldukça önemli bir mevkide yer alan Gürcistan, 1917 Bolşevik ihtilali sonrasında Sovyet yönetimine karşı, Gürcü Menşevikler tarafından sahiplenilmiş ve ülke kısa bir süreliğine bağımsız hale gelmiştir. Ancak Ermenistan ve Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesi sonrasında Kızıl Ordu birlikleri Tiflis'e girmiş ve 1921 yılında Gürcistan'da Sovyet yönetimi kurulmuştur. Gürcistan'da Sovyet yönetimin devamını sağlayacak olan siyasi, ekonomik ve sosyal yapılanma oluşturulurken Gürcü etnik kimliği üzerindeki baskılar oldukça sert olmuştur. Ayrıca Sovyetler Birliğinde, ?Milliyetler Politikası? adı altında uygulanan siyasetle, Sovyet modeli ulus yaratma çabaları, Gürcistan'ın köklü kültür geleneğine sahip olması nedeniyle istenilen sonucun alınmasını engellemiştir. 1980 yılı sonrasında Sovyetler Birliğinde uygulanan reformlar, Gürcistan'da milliyetçi hareketlerin çıkmasına neden olmuştur. 1991 senesinde ise dağılan Sovyetler Birliğinin yerini alan Rusya Federasyonu ile bağımsız Gürcistan arasındaki ilişkiler sorunlu bir şekilde gelişerek günümüze kadar gelmiştir.Anahtar Kelimeler: Gürcistan, Sovyet Gürcistan, Çarlık Rusya, Sovyetler Birliği, Menşevik, Bolşevik, Sovyet Rusya, Stalin

Abstract:
Lying in a strategically important region of Caucasus, Georgia was declared a Russian province after its annexation by Tsarist Russia in 1801. Moreover, with its shoreline on the Black Sea and location on the route to Ottoman and Iranian lands, Georgia has a key geographical position. Therefore, Tsarist Russia used Georgia as a post to expand further into the South. Tsarist Russia?s rule over Georgia was succeeded by the rule of Soviet Russia. Prior to the sovereignty of Soviet Russia, Georgian lands, which attracted the attention of powerful regional countries for centuries, were constantly invaded by them. Because of these invasions, a strong state could not be established in Georgia except for the reigns of King Vahtang Gorgosal and Queen Tamara and they existed as small kingdoms. On the other hand, policies of Tsarist Russia and Soviet Russia caused the ethnic structure of Georgia to become very complex. Having a fundamentally important location for the Soviet Union to control Caucasus, Central Asia and Middle East, Georgia was claimed by Georgian Mensheviks against the Soviet administration after the Bolshevik Revolution in 1917 and experienced independence even for a short period. However, after taking Armenia and Azerbaijan under Soviet rule, the Red Army entered Tbilisi and established Soviet rule in Georgia in 1921. There was a considerably brutal pressure over Georgian ethnical identity while the political, economical and social structuring was going under to ensure the continuation of Soviet rule in Georgia. Moreover, the efforts of the Soviet Union to create a nation under the Soviet model in line with its policy called ?Nations? Policy? failed because of Georgia?s strong cultural traditions. The reforms which took place in the Soviet Union after 1980 caused nationalistic movements in Georgia. The relationship between independent Georgia and the Russian Federation, which replaced the Soviet Union after its disintegration in 1991, developed problematically until today.Keywords: Georgia, Soviet Georgia, Tsarist Russia, Soviet Union, Menshevik, Bolshevik, Soviet Russia, Stalin