Görsel kültür eğitimi bağlamında müzelerin geleceği
The future of museums in the context of visual cultural education
Yazar: MERVE EKİZ KAYA
Danışman: PROF. SEVGİ SOYLU KOYUNCU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Görsel kültür = Visual culture ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Sanal müze = Virtual museum ; Sanat eğitimi = Art education ; Sayısal müzeler = Digital museums

Özet:
Yirminci yüzyıl bilim ve teknolojinin bir arada kullanılması ile etkilerinin sosyal yaşama yansıdığı, bir döneme işaret etmektedir. Özellikle bu dönemde, teknolojiyle birlikte gelişen görsel imgelerin giderek artması, formasyon olarak görmek ve bakmak üzerine temellendirilmiş bir alanda görsel kültür ve eğitimi söylemlerine odaklanılmasını gerekli kılmıştır. Bu nedenle araştırma konusu olarak belirlenen görsel kültür eğitiminin, insan deneyimlerini farklı yönleriyle etkilediği görülmüştür. Bu etkileşim dinamiği ile görsel kültür, disiplinler arası yapısı nedeniyle pek çok alan ve kurum ile ilişkilendirilerek gündeme gelmiştir. Görsel kültür unsurlarının yoğun olarak kullanıldığı ve toplumun kültürel özelliklerine göre şekillenen kurumlardan biri de müzeler olarak görülmüştür. Müzeler, tarih boyunca kültürel açıdan toplumu temsil eden bilimsel, sosyal ve sanatsal kanıtlara kaynaklık ederek bu kaynakların sergilenmesi ve muhafaza edilmesiyle görevlendirilmiştir. Çağımızda ise müzeler, bu görevlerinin yanı sıra eğitim işlevine de odaklanarak görsel teknolojilere sıklıkla yer vermeye başlamıştır. Bu eksende araştırmada, görsel kültür eğitimi açısından müzelerin farklı açılardan hem incelenmesi hem de güncel uygulamalarından hareketle geleceği hakkında öngörüsel ve gelecekçi bir yaklaşım sunulması amaçlanmıştır. Bu amaçla müze eğitimi alan sanat eğitimcisi adaylarının katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada, müzeler görsel kültür eğitimi açısından teknolojik materyallerin kullanımında yeterli görülmüştür. Sanal müze kullanımının görsel kültür açısından öğrenim etkinliğine katkı sağladığı, gerçek müze deneyimlerine alternatif olarak görüldüğü belirtilmiştir. Müze eğitimi dersinin, görsel kültür unsurlarının eleştirel bakış açısıyla değerlendirilmesine katkıda bulunduğu görülmüştür. Ayrıca müzelerin güncel durumunun farklı açılardan değerlendirilebilmesi amacıyla müze yetkilileriyle yapılan görüşmelerde, müzelerin eğitim işlevine yönelik çalışmalarının olduğu ve bu çalışmaların aktivasyonunda hem görsel kültür unsurlarının sergilenmesi hem de öğreticiliği açısından çeşitli uygulamaların kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu müzelerde, eğitim alanları ve eğitici faaliyetlerin kullanıldığı, günümüz koşullarına entegre olabilmesi için geliştirilmesinin planlandığı görülmüştür. Sonuç olarak müzeler, gelecekçi bir yaklaşımla ele alındığında, altyapısının çağın insanının entegre olabileceği teknolojiler ile geliştirilirken aynı zamanda onların dokunarak ve hissederek öğrenmelerine olanak sağlayan yöntemlerin gelişeceği, sanal gerçeklik-arttırılmış gerçeklik uygulamalarına yer verileceği ve yerinde öğrenim ile çevrimiçi (sanal-online) öğrenimin harmanlanarak geliştirileceği uygulamaların artacağı öngörülmektedir.

Abstract:
The twentieth century marks a period in which the effects of science and technology are reflected in social life. Especially in this period, the increasing number of visual images developing with technology made it necessary to focus on visual culture and education discourses in a field based on seeing and looking as a formation. For this reason, it has been observed that visual culture education, which is determined as a research subject, affects human experiences in different ways. With this dynamic of interaction, visual culture has come to the fore in association with many fields and institutions due to its interdisciplinary structure. One of the institutions where visual cultural elements are used extensively and shaped according to the cultural characteristics of the society has been seen as museums. Museums have been tasked with displaying and preserving scientific, social, and artistic evidence representing the cultural community throughout history. In our century, museums have started to include visual technologies frequently by focusing on the educational function besides these tasks. In this context, the study aims to present a predictive and futuristic approach to examining museums from different perspectives regarding visual culture education and their future based on their current practices. For this purpose, in the study conducted with the participation of art educator candidates who receive museum education, museums were sufficient to use specialized materials in visual culture education. The use of virtual museums contributes to the learning activity in terms of visual culture and is seen as an alternative to real museum experiences. The museum education course contributes to the critical evaluation of visual cultural elements. In addition, in the interviews made with the museum officials to evaluate the current situation of the museums from different aspects, it was concluded that there were studies for the educational function of the museums and that various practices were used in terms of both displaying visual cultural elements and teaching in the activation of these works. It has been seen that in these museums, educational areas and educational activities are used and that it is planned to be developed to integrate with today's conditions. As a result, when museums are considered with a futuristic approach, it is predicted that while the museum infrastructure is developed with technologies that can be integrated with the people, methods that allow people to learn by touching and feeling will grow, virtual reality-augmented reality applications will be used, and applications will be developed by blending on-site learning and online learning.