Okul yöneticilerinin yönetsel sorumluluklarını yerine getirirken yaşadıkları sorunlara ve sorumluluklarının hukuksal sonuçlarına ilişkin görüşleri
Opinions of school administrators related to the problems of fulfilling administrative responsibilities and legal consequences of these responsibilities
Yazar: CANER CERECİ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sorumluluk = Responsibility ; Yönetim sorunları = Management problems

Özet:
Bu çalışmada okul yöneticilerinin yönetsel sorumluluklarını yerine getirirken yaşadıkları sorunlara, bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerine, mevzuattan kaynaklanan sorumluluklarına ek olarak sahip olmaları gerektiğini düşündükleri ve mevzuattan kaynaklanmasa bile fazladan yüklenmek durumunda kaldıkları sorumluluklara ve mevzuattan kaynaklanan sorumluluklarının hukuksal sonuçlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerine yer verilen "karma araştırma" modeli niteliğindeki araştırmanın hedef evrenini Ankara ilinde kamu okullarında görev yapan 1125 okul yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde 295 okul yöneticisi yer almıştır. Çalışmanın nitel bölümüne, kamu kesimine bağlı tüm okul türlerinden (ilkokul, ortaokul, imam hatip ortaokulu, anadolu lisesi, fen lisesi, anadolu imam hatip lisesi, mesleki ve teknik anadolu lisesi) örnek içerecek şekilde 26 okul yöneticisi katılmıştır.
	Örneklemi oluşturan gruplara araştırmacı tarafından hazırlanan "Okul Yöneticilerinin Mevzuattan Kaynaklanan Yönetsel Sorumluluklarını Yerine Getirirken Yaşadıkları Sorunları Belirleme Ölçeği" uygulanmıştır. Ölçekte ayrıca üç açık uçlu soruya yer verilmiştir. Nicel veri toplama araçlarına ilişkin katılımcıların verdikleri yanıtların aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırmaya katılanların bağımsız değişkenlere göre yönetsel sorumluluklarını yerine getirirken yaşadıkları sorunlara ilişkin görüşlerini belirlemek için ilişkisiz örneklemlerde Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında, ölçek sonunda sorulan üç açık uçlu sorunun cevapları içerik analizine tabi tutulmuştur. Ayrıca çalışma grubunda yer alan katılımcılar ile görüşmeler yapılmış, ardından görüşme dökümleri içerik analizine tabi tutulmuştur.
	Bu araştırmada elde edilen sonuçlar, okul yöneticilerinin görece en fazla geliştirme etkinlikleri boyutu ile mali işler boyutu sorumluluklarını yerine getirirken sorun yaşadıklarını göstermiştir. Bunun yanında okul yöneticileri en az öğrenci işleri boyutu sorumluluklarını yerine getirirken sorun yaşamaktadır. Okul yöneticileri, sorumluluk alanlarının yeterince geniş olduğunu; ancak sorumlulukları oranında yetki sahibi olmaları gerektiğini düşünmektedir. Okul yöneticileri, geliştirme etkinlikleri, mali işler ve fiziksel ortam işlerine yönelik sorumluluklarının, sorumluluk alanları dışında olması gerektiğini düşünmektedir. Okul yöneticileri, en fazla mali işler ve personel işleri kapsamında fazladan sorumluluk yüklenmektedir. Okul yöneticilerinin yönetsel sorumluluklarının ceza hukuku açısından en fazla adli sürece ilişkin sonuçları; medeni hukuk açısından en fazla velayet anlaşmazlıklarına ilişkin sonuçları ve yönetim hukuku açısından en fazla idari soruşturma açılmasına ilişkin sonuçları bulunmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticileri, Yönetsel Sorumluluk,Sorumlulukların Hukuksal Sonuçları

Abstract:
The aim of this study is to determine the problems school administrators come across while fulfilling their administrative responsibilities, suggestions related to solving these problems and opinions of school administrators about responsibilities which they think that they should have together with the responsibilities based on legislation and the responbilities which are not based on legislation but they have to fulfill and legal consequences of the responsibilities. A mixed type research design in which quantitative and qualitative method were included was employed in this study. The target population of this study consisted of 1125 school administrators employed in public schools in Ankara Province. Proportional stratified sampling technique was adopted to choose 295 school administrators to represent the population. In the qualitative stage, the study group was composed 26 school administrators employed in all kinds of public schools (primary school, secondary school, religious secondary school, anatolian high school, science high school, vocational religious high school, vocational high school).

"Problems of School Administrators In Fulfilling Administrative Responsibilities Based on Legislation Scale" developed by the researcher was used in this study. In the scale also three open-end questions were asked. Arithmetic mean and standart deviation values were calculated for the scores of the participants' opinions in the quantitative stage. To determine the difference of opinions of the participant problems they have while fulfilling their administrative responsibilities in terms of independent variables of the study Mann-Whitney U Test of variance and Kruskal Wallis H test were conducted. Content analysis was conducted of the qualitative data obtained from answers of three open-end questions in the qualitative stage. In addition, content analysis was conducted of the qualitative data obtained from the interviews with the participants.

	The conclusions obtained in the study demonstrate that school administrators mostly have problems in fulfilling their responsibilities about work of development and financial affairs. However, they have minimal problems in fulfilling their responsibilities about student services. School administrators states that their sphere of responsibility is sufficiently brought, provide that they don't have enough authority according to their responsibilities. They state that reponsibilities about work of development, financial affairs and physical surroundings must stay of their sphere of responsibility. They are mostly undertaken more responsibilities about financial affairs and personnel affairs. Administrative responsibilities of school administrators have several legal consequences, the furthest judicial process outcomes in terms of criminal law; the furthest custody disagreements outcomes in terms of civil law and the furthest carrying out inquiries outcomes in terms of administrative law.


Key Words: School Administrators, Administrative Responsibiliy, Legal Consenquences of Responsibilities