Doğu Akdeniz deniz yetki alanları uyuşmazlığı: Avrupa Birliği'nin etkisi
The Eastern Mediterranean maritime jurisdiction dispute: The impact of the European Union
Yazar: İSMİHAN TOPDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. FUAT AKSU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean

Özet:
Doğu Akdeniz deniz yetki alanları uyuşmazlığı başlıca aktörleri Türkiye,
Yunanistan ve GKRY olan çok katmanlı ve çok taraflı bir uyuşmazlıktır. Söz konusu
uyuşmazlığın başlıca taraflarının AB üyesi olan ve olmayan ülkeler olması ise
uyuşmazlık çözümünde AB'nin rolünün araştırılmasını gerekli kılmıştır. Bu bakımdan
bu çalışma Doğu Akdeniz deniz yetki alanları uyuşmazlığında AB'nin uyuşmazlığa
etkisini entegrasyon faaliyeti boyutuyla analiz etmektedir. Bu çerçevede ilk bölümde
uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerine yer verilmiştir. İkinci
bölümde ise bir uluslararası aktör olarak AB'nin entegrasyon faaliyeti ile çatışmaları
dönüştürmek amacıyla uyguladığı koşulluluk, sosyal öğrenme ve pasif uygulama
mekanizmasına yer verilmiştir. AB uyuşmazlıkların taraflarını bu mekanizmalarla
etkileyerek uyuşmazlıkların barışçıl çözümünü teşvik etme potansiyeline sahip bir
aktör olarak konumlanabilmektedir. Çalışmada AB'nin Doğu Akdeniz deniz yetki
alanları uyuşmazlığında Türkiye'ye yönelik tek taraflı koşulluluk yaklaşımını
benimsediği ve bunun ise üye devletlerin uyuşmazlıktaki poziyonunu güçlendirdiği
tespit edilmiştir. AB'nin uyguladığı tek taraflı koşulluluk yaklaşımının ise beraberinde
toplumlar arasındaki etkileşimi kısıtlayıcı bir unsur olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca
Türkiye'nin üyelik perspektifini yitirmesi ve AB şüpheciliği ile AB değerlerinden
uzaklaşmasının Doğu Akdeniz uyuşmazlığında AB ile uyumlu dış politika yapımını
kısıtladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The Eastern Mediterranean maritime jurisdiction dispute is a multilayered and
multilateral dispute whose main actors are Turkey, Greece and the GCASC. The fact
that the main parties to this dispute are EU and non-EU member states has made it
necessary to investigate the role of the EU in dispute resolution. In this respect, this
study analyzes the EU's impact on the dispute in the Eastern Mediterranean maritime
jurisdiction dispute through the dimension of integration activity. In this framework,
the first part of the study focuses on the methods of peaceful settlement of international
disputes. In the second part, conditionality, social learning and passive enforcement
mechanisms applied by the EU as an international actor in order to transform dispute
through its integration activity are discussed. By influencing the parties to disputes
through these mechanisms, the EU can be positioned as an actor with the potential to
promote the peaceful settlement of disputes. The study found that the EU adopted a
unilateral conditionality approach towards Turkey in the Eastern Mediterranean
maritime jurisdiction dispute, which strengthened the position of the member states in
the dispute. It has been revealed that the unilateral conditionality approach applied by
the EU is a limiting factor in the interaction between the societies. In addition, Turkey's
loss of its membership perspective, its EU skepticism and its move away from EU
values have been found to restrict EU-compatible foreign policy making in the Eastern
Mediterranean dispute.