Üst gastrointestinal hemorajili olgularda hemogram parametrelerinin mortaliteye etki eden faktörlerle ilişkisi
Relationship between the hemogram parameters and the factors affecting mortality in the upper gastrointestinal hemorrhagic cases
Yazar: MELİSA SANEM ULULAR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Eritrositler = Erythrocytes ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Kan sayımı = Blood cell count ; Lenfositler = Lymphocytes ; Mortalite = Mortality ; Nötrofiller = Neutrophils ; Trombosit sayısı = Platelet count

Özet:
AMAÇ:	Akut üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması, gastrointestinal kanalın, özefagus üst kısmı ile duodenumda Treitz ligamenti arasındaki herhangi bir lokalizasyonda olan kanamadır. Akut üst GİS kanamaları acil serviste sık karşılaşılan mortalite ve morbidite nedenlerindendir. İnsidansı yıllık hastane başvurularının 100000'de 50-150'si arasında değişmektedir. İleri yaş, böbrek yetmezliği, kalp hastalıkları, maligniteler gibi eşlik eden durumlarda mortalite oranları artmaktadır. Bu yüksek riskli hastaları saptamak önemlidir, bu nedenle üst GIS kanama ile hastaneye başvuruda bulunan hastalara başvuru aşamasında risk skorlaması yapılması; hastaya yapılacak tedavi, girişim, hastanın nerede takip edileceği ve hastalığın seyrini etkileyecektir. Bu çalışmada hastanemiz acil servisine üst GİS kanamasıyla başvuran hastaların epidemiyolojik özellikleri, kanama nedenleri, transfüzyon gereksinimi, hastaların mortalite ve morbiditesini etkileyen faktörleri araştırılmıştır. Klinik, laboratuar ve endoskopik veriler incelenerek hastalar Rockall, Blatchford ve AIMS65 skorlama sistemleri ile sınıflandırılmıştır. Çalışmanın esas amacı; ucuz, pratik ve kolay ulaşılabilir olan hemogram parametreleri ile hospitalizasyon ihtiyacı ve mortaliteyi erken öngörebilmektir. 
GEREÇ ve YÖNTEM:Bu çalışma 01.01.2014 – 01.11.2016 tarihleri arasında S.B.Ü. Haydarpaşa Numune E.A.H. acil servisine hematemez, melena ve benzeri şikayetlerle başvuran, İç Hastalıkları kliniği tarafından yatırılarak, yapılan özefagogastroduodenoskopide (ÖGD) üst GİS Kanama tespit edilen hastalar üzerine retrospektif olarak yapıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, yatış süresi, komorbid hastalık varlığı, kullandığı ilaçlar (NSAID, asetil salisilik asit, varfarin, yeni nesil oral antikoagulanlar vb), sigara ve alkol kullanımı, başvuru anındaki vital bulguları (ateş, nabız sayısı, sistolik ve diastolik kan basıncı), başvuru anındaki detaylı hemogram ve biyokimya değerleri kaydedildi. Kan transfüzyon sayısı ve verilen kan ürünü, acil olarak yapılan ÖGD ile kanayan lezyonun tipi, lokalizasyonu, peptik ülser kanaması ise Forrest sınıflaması kaydedildi. Hastaların mevcut verilere göre Rockall skoru, Glasgow Blatchford skoru ve AIMS65 skoru hesaplandı.
SONUÇ:	Çalışmamızda hastane içi mortaliteye göre RDW (Mann-Whitney U p<0,05) ve NLO (Mann-Whitney U p<0,05) dağılımı açısından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmıştır. Hastane içi mortalitede TLO (Mann-Whitney U p:0,394) ve MPV (Mann-Whitney U p:0,183) saptanmış olup istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışmamızın esas amacı önceki bölümlerde detaylı belirtildiği gibi; ucuz, pratik ve kolay ulaşılabilir olan hemogram parametreleri ile hospitalizasyon ihtiyacı ve mortaliteyi erken öngörebilmektir. Bu sayede mortalitesi yüksek hastalar tespit edilip tedavilerinde daha agresif davranılarak hem mortalite oranını düşürmek hem de hastanede yatış sürelerinin kısaltılmasıyla oluşacak maddi yükü azaltmak amaçlanmaktadır. Bu bilgiler ışığında RDW ve Nötrofil/Lenfosit oranı üst GİS kanamalı olgularda mortaliteyi öngörme konusunda risk skorlama sistemleri ile benzer oranlarda etkili bulunmuştur. Çalışmamızda MPV ve TLO konusunda beklenen sonuç alınamamıştır. Bunun nedeni MPV cihaz ölçüm teknikleri ve antikoagulan kullanımı olabilir. Ayrıca çalışmamızda acile ilk başvuru değerleri değerlendirilmiştir. Hastalık seyri boyunca yapılan ardışık analizler, söz konusu parametrelerin değerlendirilmesi konusunda daha net bilgi verebilir. Daha kapsamlı yapılabilecek çalışmalar ile RDW ve NLO parametrelerinin üst gastrointestinal kanamalı olgularda yol gösterici olacağına inanıyoruz.

Abstract:
AIMS:		The acute upper gastrointestinal tract (GI) hemorrhage is the bleeding in the gastrointestinal tract, at any localization between the upper esophagus and the ligament of Treitz in the duodenum. Acute upper GI bleeding is a frequent cause of mortality and morbidity in the emergency department. The overall incidence of acute upper GI hemorrhage has been estimated to be 50 to 150 per 100 000 people per year. Mortality rates are increasing in comorbidities such as advanced age, chronic renal failure, cardiovascular diseases and malignancies. It is important to identify these high-risk patients, so risk scoring, at the time of admission to the hospital with upper GI bleeding, will affect the treatment to the patient, the intervention, where the patient will be followed, and the prognosis of the illness. In this study, the epidemiological characteristics, etiology of hemorrhage, need for transfusion, factors affecting the mortality and morbidity of the patients were investigated for patients who applied to our emergency department with upper gastrointestinal bleeding. Clinical, laboratory and endoscopic data were analyzed and patients were classified with Rockall, Blatchford and AIMS65 scoring systems. The main purpose of this study is to predict hospitalization need and mortality earlier with cheap, practical and easily accessible hemogram (CBC) parameters. 

MATERIAL AND METHODS:	This study was carried out between 01.01.2014 - 01.11.2016 between S.B.Ü. Haydarpaşa Numune E.A.H., retrospectively on the patients who were admitted to the emergency department with hematemesis, melena and similar complaints and who were admitted to the Internal Diseases Clinic and diagnosed with upper GI bleeding due to esophagogastroduodenoscopy (EGD). Patients' age, gender, duration of stay, presence of comorbid disease, drugs (NSAID, acetylsalicylic acid, warfarin, new oral anticoagulants etc.), smoking and alcohol use, vitals (fever, pulse rate, systolic and diastolic blood pressure) at the time of admission, and detailed hemogram and biochemical values were recorded. The number of blood transfusions and the blood product, the type of emergency bleeding lesion, location of the lesion and Forrest score for the peptic ulcer bleeding were recorded. The Rockall risk score, the Glasgow Blatchford score, and the AIMS65 score were calculated according to the patients' current data.
CONCLUSION:	A statistically significant difference was found in terms of RDW (Mann-Whitney U p <0,05) and NLR (Mann-Whitney U p <0,05) distribution according to in-hospital mortality in our study. In-hospital mortality PLR (Mann-Whitney U p: 0,394) and MPV (Mann-Whitney U p: 0,183) were found to be statistically insignificant. The main purpose of our work, as detailed in the previous sections, cheap, practical and easily accessible hemogram parameters to predict hospitalization need and mortality early. In this respect, it is aimed to determine the patients with high mortality and to treat them more aggressively in order to decrease both the mortality rate and to decrease the financial burden due to shortening hospitalization periods. This information was found to be effective in predicting mortality in RDW and Neutrophil / Lymphocyte ratio in upper GI bleeding cases at similar rates to risk scoring systems. In our study, the expected result of MPV and PLR was not obtained. This may be due to MPV device measurement techniques and the use of anticoagulants. In addition, our study evaluated the initial application values. Sequential analyzes made during the course of the disease can give more clarity about the assessment of these parameters. We believe that the RDW and NLR parameters will be guided in upper gastrointestinal bleeding episodes with more comprehensive studies.