Yemlerine methomyl ve silybum marianum ilave edilmiş broilerlerde patolojik ve biyokimyasal incelemeler
Pathological and biochemical investigations in broilers supplemented wi̇th methomyl and silybum marianum in their feed
Yazar: BAHADIR KILINÇ
Danışman: PROF. DR. ERTAN ORUÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada Methomyl ve Silybum marianum tohumu tozu ilave edilmiş yemlerle beslenen broiler civcivlerde, bazı biyokimyasal parametreler ve patolojik değişiklikler incelenerek, Silybum marianum tohumu tozunun Methomyl toksikasyonuna karşı koruyucu/önleyici ya da iyileştirici etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Bu amaçla Konrol grubu (KONT), Methomyl grubu (MET),  Silybum marianum tohumu tozu grubu (SMT) ve Methomyl+Silybum marianum tohumu tozu grubu (MET+SMT) olmak üzere her birisinde 32 hayvan bulunan 4 farklı grup oluşturuldu. Çalışmada Methomyl 20 ppm, Silybum marianum tohumu tozu ise 10 gr/kg olarak yemlere ilave edildi. Deneme süresi 28 gün olarak planlanmış olup, haftalık olarak her bir gruptan 8 hayvanın nekropsileri yapılarak biyokimya ve histopatolojik incelemeler için örnekler alındı.
Biyokimyasal incelemeler için alınan Serum örneklerinden total protein, kreatinin, ürik asit, ALT, AST ve ALP parametreleri ile karaciğer dokusunda oksidatif stres parametrelerinden MDA seviyesi ile SOD ve GPx enzim aktivitelerinin ölçümleri yapıldı. Çalışmada her hafta kan serumlarında yapılan analizlerde karaciğer enzim aktiviteleri, kreatinin, ürik asit ve total protein düzeyleri; karaciğer dokusu oksidatif stres belirteçleri olan GPx, MDA ve SOD değerleri KONT ve SMT gruplarında benzer bulunurken MET gruplarında istatistiksel olarak yüksek saptanmıştır. MET+SMT grubunda ise artan parametrelerin MET grubuna göre düşük olduğu görülmüştür. 
Histopatolojik incelemelerde ise, karaciğerde hiperemi, kanama, hepatositlerde hidropik dejenerasyon, yağlanma, fokal nekroz, remark kordonlarında dissosiasyon, portal alanda mononükler hücre infiltrasyonu, safra kanallarında hiperplazi; böbreklerde hiperemi, tubulus epitellerinde dejenerasyon ve nekroz, Bowman kapsülünde kalınlaşma, intertubuler alanda kanama ve yangısal hücre infiltrasyonu, tubulus bazal membranlarında kalınlaşma ile beyinde meninkslerde hiperemi, kanama, gliozis, nöronlarda dejenerasyon ve nekroz, perivasküler boşlukta genişleme, perivasküler yangısal hücre infiltrasyonu ve perinöral ödem bulguları üzerinden değerlendirilmiştir. 
Methomyl verilen tüm gruplarda, karaciğer, böbrek ve beyin dokularında 14'üncü gün ölçümlerde belirginleşen, 21 ve 28'inci günlerde zamana bağlı olarak şiddeti artan hasar meydana gelmiştir. Koruyucu/iyleştirici amaçla verilen Silybum marianum'un tüm gruplarda biyokimyasal ve histopatolojik düzeyde hasarları azalttığı ve canlı ağırlık artışına olumlu yönde katkı sağladığı gözlemlenmiştir.  
Silybum marianum'un, yapılacak etkili doz ve rasyon çalışmaları sonrasında, Methomyl kalıntı ya da kontaminasyonlarına karşı kanatlı rasyonlarına ilave edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the protective/preventive or curative effects of Silybum marianum seed powder against Methomyl toxication by examining some biochemical parameters and pathological changes in broiler chicks fed with feeds supplemented with Methomyl and Silybum marianum seed powder.
For this purpose, 4 different groups, each containing 32 animals, were formed: Control group (KONT), Methomyl group (MET), Silybum marianum seed powder group (SMT) and Methomyl+Silybum marianum seed powder group (MET+SMT). In the study, Methomyl was added to the feeds as 20 ppm and Silybum marianum seed powder as 10 gr/kg. The trial period was planned as 28 days, and necropsies of 8 animals from each group were performed weekly, and samples were taken for biochemistry and histopathological examinations.
Measurements of total protein, creatinine, uric acid, ALT, AST and ALP parameters from serum samples taken for biochemical examinations, as well as MDA level, SOD and GPx enzyme activities, which are oxidative stress parameters in liver tissue, were analyzed. Liver enzyme activities, creatinine, uric acid and total protein levels in the analyzes performed on blood serum every week in the study; while GPx, MDA and SOD values, which are liver tissue oxidative stress markers, were found to be similar in the KONT and SMT groups, they were found to be statistically higher in the MET groups. In the MET+SMT group, the increasing parameters were found to be lower than the MET group. In histopathological examinations of liver sections, hyperemia, hemorrhage, hydropic degeneration and fatty changes of hepatocytes, focal necrosis, dissociation of remark cords, mononuclear cell infiltration in the portal area and bile ducts hyperplasia. In the kidneys, hyperemia, degeneration and necrosis of the tubular epithelium, thickening of the Bowman's capsule, hemorrhage and inflammatory cell infiltration in the intertubular area, thickening of the tubular basement membranes were seen. In brain sections, hyperemia in the meninges, hemorrhage, gliosis, degeneration and necrosis of the neurons, enlargement of the perivascular and perineural spaces, perivasculary inflammatory cell infiltrations were detected.
In all groups given Methomyl, biochemical and histopathological changes in the liver, kidney and brain tissues, which became evident in the measurements on the 14th day and increased in severity depending on the time on the 21st and 28th days were detected. It has been observed that Silybum marianum given for preventive/healing purposes reduces biochemical and histopathological damage and contributes positively to live weight gain in all groups.
It has been concluded that Silybum marianum can be added to poultry diets against Methomyl residues or contaminations after effective dose and ration studies.