7075 alüminyum alaşımlarının üretimi ve karekterizasyonu
The production and characterization of aluminium alloys according to 7075 standart
Yazar: SARP BURGUCU
Danışman: PROF. DR. MÜZEYYEN MARŞOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Günümüzde, havacılık sektöründen otomotiv sektörüne, medikal malzemelerden mutfak eşyalarına, makine parçalarından kalıp yapımına kadar imalat sektörünün hemen hemen her basamağında sahip olduğu özelliklerinden dolayı alüminyum ve alaşımları kullanılmaktadır.Sektörden sektöre kullanım şekli ve şartları değişmekle beraber, bu çalışmada da üzerinde durulan 7xxx ( Al Zn Mg Cu Alaşımları ) serisi alüminyum alaşımları, plastik enjeksiyon ve şişirme kalıplarının imalatında kullanılmaktadır.Genel olarak 7075 T6 ( AlZnMgCu1,5 - % Al: 87,1 ? 94,1 Cr: 0,18 ? 0,28 Cu: 1,2 ? 2 Fe: Max. 0,5 Mg: 2,1 ? 2,9 Mn: Max. 0,3 Si: Max. 0,4 Ti: Max 0,2 Zn: 5,1 ? 6,1 ) alüminyum alaşımları endüstride kalıplık sert alüminyum olarak bilinmektedir. Yerli üretim yapılmakla beraber Eti Alüminyum A.Ş.'nin üretim programında da bulunan 7075 T6, en büyük lama ölçüsü olarak 20 mm x 120 mm ölçülerinde üretilebilmektedir. Şişirme ve enjeksiyon kalıplarında kullanılan 7075 T6 malzemesinin ölçüleri bakımından kıyaslandığında yerli üretim olan malzeme ebatsal olarak küçük gelmektedir. Boyutsal nedenlerden dolayı 7075 T6 alüminyum alaşımlarının daha büyük ebatlarda çeşitli üreticilerden ithal edilmektedir.Diğer yandan, 7xxx serisi hurdalar, diğer alüminyum hurdaları ile beraber toplanılmakta ve geri kazanımı yapılmaktadır. Fakat kendi serisine dönüştürülmemekte ve daha alt serilerdeki alüminyum alaşımları elde edilmektedir. Kıymetli olan bir hurda ne yazık ki hak ettiği şekilde geri kazanılamamaktadır.Bu araştırmada, 7075 alüminyum alaşımı kullanılarak üretilmiş ve ömrünü tamamlamış şişirme kalıpları ve endüstride kullanılmak üzere plaka veya blok şeklinde satılmakta olan malzemelerin kesim hurdaları, indüksiyon ocağı kullanılarak ergitilmiş, metal bir kalıba dökülerek, çıkan döküm parçaları gerekli ısıl işlem uygulamaları yapılarak tekrar 7075 alüminyum alaşımları ( kalıplık sert alüminyum ) elde edilmiştir.

Abstract:
Today?s industrial production including aviation, the automotive sector, medical pharmaceuticals, kitchen ware, machinery parts till tooling works makes use of aluminium and it?s alloys due to their metallurgical properties.The application of aluminium and it?s alloys changes according to purpose and conditions of use; in this present investigation the materials in question are the aluminium alloys according to 7xxx (Al Zn Mg Cu alloys) being also used for plastic injection and blow molding tools.In general the grade 7075 T6 ( AlZnMgCu1,5 - % Al: 87,1 ? 94,1 Cr: 0,18 ? 0,28 Cu: 1,2 ? 2 Fe: Max. 0,5 Mg: 2,1 ? 2,9 Mn: Max. 0,3 Si: Max. 0,4 Ti: Max 0,2 Zn: 5,1 ? 6,1 ) is known as hardened tooling aluminium for industrial applications. The local production of ETİ ALÜMİNYUM A.Ş. does cover the grade 7075 T6, however, the maximum producable flat dimension runs to 20 x120 mm only. Therefore the dimensional range of local production is too narrow for blow molding and plastic injection applications; thus 7075 T6 aluminium alloys in larger dimension are presently made available from various producers outside Turkey only on import basis.On the other point of view 7xxx grades of scrap are collected with other scrap of aluminium alloys in one turn and are recycled all together as well. As the regain of these alloys is not done according to isolated grades the final recycled ingots result in lower grades. High value aluminium scrap is regrettably not recovered as it should or could be.The 7075 aluminium alloys this investigation is dealing with originate from discharged blow molding tools and rest piece cuttings of blocks and plates; the material was induction furnace remelted into small ingots and hardened according to 7075 aluminium alloy parameters ( hardening tooling aluminium ).