Sınıf-ı küçük insansız hava araçlarında elektro-optik ve kızılötesi sensör tercihinde çok ölçütlü karar verme tekniklerinin uygulanması
Implementation of multi-criteria decision making techniques in electro-optics and infrared sensor selection in class-i small unmanned aerial vehicles
Yazar: MEHMET ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FEYZA GÜRBÜZ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
SINIF-I KÜÇÜK İNSANSIZ HAVA ARAÇLARINDA ELEKTRO-OPTİK VE KIZILÖTESİ SENSÖR TERCİHİNDE ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME TEKNİKLERİNİN UYGULANMASI

Mehmet ASLAN
Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2017
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Feyza GÜRBÜZ

ÖZET
Günümüzde askeri ve sivil amaçlar doğrultusunda yoğun bir şekilde kullanılan İnsansız hava araçlarının yanında, bu amaçları gerçekleştirecek en önemli birim olarak sensörler karşımıza çıkmaktadır. Mevcut durumda bu sensörlerden en çok kullanılanları elektro-optik ve kızıl ötesi sensörlerdir. Üreticiler talep edilen kriterlere bağlı olarak farklı boyutlarda ve performanslarda sensörler geliştirmektedirler. Kullanıcılar açısından ise insansız hava araçları için artan üretici firma sayısı ve ürün sayısı ile birlikte uygun sensör seçimi yapmak bir problem haline gelmiştir. 
Bu çalışmada NATO'nun kabul ettiği "Sınıf-I Küçük İnsansız Hava Aracı Sınıfındaki İnsansız Hava Araçlarında Kullanılabilecek Elektro-Optik Ve Kızıl Ötesi Sensör Tercihi" problemi ele alınmıştır. Çalışma esnasında faydalı yük kapasiteleri birbirine yakın olan Arctrus Jump-20, İnsitu İntegrator, AVIC SW-1, Elbit Hermes-90  insansız hava araçlarının teknik spesifikasyonları referans alınmıştır. Çalışmada öncelikle sensörlerin açık kaynaklarda belirtilen teknik dokümanlarda vurgulanan hususlar ve uzman görüşlerine göre kriterler oluşturulmuştur. Daha sonra uluslararası fuarlarda ön plana çıkan, yukarıdaki insansız hava araçlarının teknik isterlerini karşılayabilecek ve uzmanların belirttiği alternatifler çalışma kapsamına alınmıştır. Söz konusu çalışmada belirlenen kriterlerin AHP metodu ile karşılaştırılması ve alternatiflerin uzmanlık gerektiren değerlerin oluşturulmasında uzmanlara başvurulmuştur. Sonucu belirlemek için ise AHP, Çok Ölçütlü Karar Verme Tekniklerinden pozitif ideal çözüme yakınlık ve negatif ideal çözümden uzaklığı referans alan TOPSİS ile seriler arasındaki gri ilişki derecesinin seviyesini referans alan Gri İlişkisel Analiz yöntemi uygulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çok Ölçütlü Karar Verme, İnsansız Hava Aracı, Sensör, Elektro-Optik, Kızıl ötesi.

Abstract:
IMPLEMENTATION OF MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES IN ELECTRO-OPTICS AND INFRARED SENSOR SELECTION IN CLASS-I SMALL UNMANNED AERIAL VEHICLES
Mehmet ASLAN
Erciyes University, Graduate School of Natural and Applied Sciences
M.Sc.Thesis August 2017
Supervisor: Assist. Prof. Feyza GÜRBÜZ
ABSTRACT
Nowadays in addition to the unmanned aerial vehicles (UAV) which are used extensively in the direction of military and civilian purposes , we are confronted with sensors as the most important unit to realize these aims. In the present case, the most common of these sensors are electro-optical and infrared sensors. Manufacturers are developing sensors in different sizes and performances depending on the criteria requested. In terms of users, increasing the number of manufacturers and the number of products for unmanned aerial vehicles has made the problem of choosing the appropriate sensor.
In this study, the problem of making a choice between Electro-Optic and Infrared Sensors which can be used in Unmanned Aerial Vehicles of Class-I, Small Unmanned Air Vehicle Class according to NATO classification is discussed. During the study, the UAVS Arctrus Jump-20, İnsitu Integrator, AVIC SW-1, Elbit Hermes-90 were taken as references because of the approximate payload limits. In the study, firstly criteria were set according to the points emphasized in the tecnical documents of the sensors stated in the open source and expert opinions, Then the alternatives which can meet the technical requirements of the unmanned aerial vehicles above, are at the forefront of international exhibitions, and are specified by the experts, have been taken into the scope of the study.In this study, experts were consulted to compare the determined criteria with the AHP method and to create the values required for the expertise of the alternatives To determine the outcome, from Multi-Criteria Decision Making Techniques AHP, TOPSIS which refers to the approximation to the positive ideal solution and divergence from negative ideal solution, and Gray Relational Analysis method which refers to the level of the gray relation level between the series are applied.
Key Words: 	Multi-Criteria Decision Making, Unmanned Air Vehicle, Sensor, Electro-Optics, Infrared.