Sosyal bilgiler dersi 6.sınıf öğretim programında yer alan amaçlarınve içeriğin demokratik değerler açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi
Investigation of the objectives and content of 6th grade social studies syllabus in terms of democratic values and identification of teachers' opinions
Yazar: HASAN ALİ DOLAŞ
Danışman: PROF. DR. MERAL GÜVEN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal bilgiler dersi 6. Sınıf öğretim programında yer alan amaçların ve içeriğin demokratik değerler açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Nitel araştırma modeline göre tasarlanan bu araştırmada öncelikle 2018 Sosyal bilgiler 6. sınıf öğretim programı doküman incelemesi yöntemi ile incelenmiştir. Hazırlanan doküman kontrol listesi ile içerikte ve amaçlarda demokratik değerlere nasıl yer verildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Ardından veri kalitesini artırmak adına en az 5 yıldır Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel veya resmi okullarda görev yapan 7 sosyal bilgiler öğretmeni ile araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veriler nitel araştırma modeline dayalı olarak doküman incelemesi yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Doküman incelemesi sonrasında 6.sınıf öğretim programında yer alan amaçlar(kazanımlar) ve içeriğin demokratik değerler ile ilişkili olduğu özellikle ders kitabında yer alan 1. ve 6. ünitelerin demokrasi ve demokratik değer ile yakından bağlantılı olduğu görülmüştür. Öğretmenler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin sonucunda ise bazı katılımcılar kazanımların demokratik değerleri yansıtmada yetersiz kaldığını içerikte de bu değerlerin soyut olmasından ötürü çocuklara kazandırılmasında yetersizlikler olduğunu belirtmiştir. Bazıları ise özellikle demokrasi ve demokratik değerlere yönelik amaç ve içeriğin zenginleştirilmesine vurgu yapmışlardır. Demokratik değerlerin sadece "Birey ve Toplum" ve "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanları ile kısıtlı kalmayıp diğer ünitelerin içerisine de dâhil edilmesi gerektiği sonucu da ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to analyze the aims and content of the 6th grade Social Studies Program in terms of democratic values and to discover the opinions of teacher's on this subject. For this purpose, first of all, document analysis was conducted on the syllabus of 6th grade Social Studies. Then semi-structured interviews were done by the researcher with 7 "Social Studies" teachers having at least 5 years of experience in public or private schools. The data in this research was attained by the basic qualitative research in parallel with document analysis and interview.
The document analysis, it revealed that aims and content of the 6th Grade Syllabus are related to the concept of democracy and democratic values with 1st and 6th Units of the course book in particular. However; it was found out that the rest of the units (5 in total) did not give much attention to those concepts. And as a result of the semi-structured interviews, some participants indicated that the outcomes of the syllabus were not sufficient enough to represent the democratic values and that there were insufficiencies those values are abstract ones. And some stated the necessity to enrich the aims and content on democracy and democratic values and to increase the weekly hours of the course hours. İn addition, findings of the study revealed that; democratic values should be included in all of the units of the course book rather than restricting them to the themes of "Individual and Society" and "Active Citizenship".