İlköğretim I. kademede görülen zorba davranışların sınıf değişkenleri ve atmosferi algılamalarına göre incelenmesi
Investigation of the bullying observed at elementary schools in view of the perception of class variables and atmosphere
Yazar: ELİF BİLGİÇ
Danışman: Y.DOÇ.DR. FİLİZ YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, ilköğretim sınıflarda görülen zorbalık davranışlarını sınıfdeğişkenleri ve sınıf atmosferi algılamaları açısından incelemektir. Bu amaçla önce sınıflardagörülen zorbalığın yaygınlığı ve türleri ortaya çıkarılmış, zorbalığa karışmayan, kurban vezorba öğrenciler, sınıf değişkenleri açısından değerlendirilmiş ve sınıf atmosferini algılamabiçimleri ortaya çıkarılmıştır.Araştırma, 2006?2007 öğretim yılında İstanbul ili Avcılar İlçe Milli EğitimMüdürlüğü'ne bağlı ilköğretim okullarının, dördüncü ve beşinci sınıflarında eğitim gören239'u kız ve 249'u da erkek olmak üzere toplam 488 öğrenci üzerinde yürütülmüştür.Araştırmada, öğrencilerin maruz kaldığı ve uyguladığı zorbalık türlerini ve yaygınlığınıbelirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen Zorba Davranışlar Anketi, yarıyapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu, Kişisel Bilgiler Formu, Sınıf Atmosferi Ölçeği(Şeker 2000), Kimdir Bu ve Kime Göre Ben Neyim envanterleri kullanılmıştır.Araştırma bulguları bir bütün olarak değerlendirildiğinde ilköğretim okullarındaöğrencileri arasında görülen zorbalık olaylarının yaygınlığının ve zorbalık olaylarına karışanöğrencilerin oranın oldukça yüksek olduğu dikkati çekmiştir. Öğrencilerin en yaygın olarakmaruz kaldıkları ve uyguladıkları zorba davranışların bedensel zorbalık sınıflamasında?itme?; sözel zorbalık sınıflamasında?, ?isim takma?; duygusal zorbalık kapsamında?gruplara ve oyunlara almama?; cinsel zorbalık türünde ise ?cinsel içerikli sözlerduyma/söyleme? olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha fazlazorba davranışlara maruz kaldığı ve daha fazla zorba davranışları uyguladığı tespit edilmiştir.Zorbalık olaylarına karışmayan, kurban ve zorba öğrenci gruplarındaki öğrencilerden kurbanve zorba öğrenciler zorbalık olaylarına karışmayan öğrencilere göre daha düşük akademikbaşarıya ve sınıf atmosferi algısına ve daha olumsuz öğretmen ve arkadaş etkileşimine sahipoldukları görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Sınıf Atmosferi, Zorba, Kurban

Abstract:
This research aims to investigate the bullying observed at elementary schools in viewof the perception of class variables and atmosphere. For that purpose, prevalence and types ofthe bullying observed in classes is precised, victim and bully students are evaluated in view ofthe class variables and perception types of the class atmosphere are determined.The research is conducted upon 488 fourth and fifth graders, 239 girls and 249 boys,who attend to elementary schools during 2007-2008 academic year affiliated to Avcılardistrict Ministry of Education in Istanbul. In order to determine the prevalence and types ofthe bullying that students practice and are exposed to, inventories that are developed by theresearcher, Bullying Attitudes Survey, half-structured Student Interview Form, PersonalInformation Form, Class Atmosphere Scale (Şeker 2000), Who Is This and Who I AmAccording To Whom, are used.When the research findings are evaluated as a whole, it strikes that the prevalence rateof the bullying observed among students and the number of students involved in bullying isquite high. The bullying types that students are exposed most is found out to be as follows:?pushing? under the physical bullying classification, ?nicknaming? under the oral bullyingclassification, ?not accepting to participate in groups and plays? under the emotional bullyingclassification, ?hearing/saying sexuality contented words? under the sexual bullyingclassification. It is determined that male students are exposed to bullying and practicebullying more than female students do. It is observed that bullying and victim students fromthe ones involved in bullying have lower level of academic success, class atmosphereperception, and more pessimistic interaction between themselves and teachers and friends inview of what the students do not involve in bullying do.Key Words: Bullying, Class Atmosphere, Bully, Victim