Afet yönetiminde insani diplomasi: Türkiye örneği
Humanitarian diplomacy in disaster management: The case of Turkey
Yazar: TARIK EREN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KELEŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Amme İdaresi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; İnsani diplomasi = Humanitarian diplomacy ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Araştırmamızın amacı, Türkiye'nin bağımsız yabancı kuruluşlar tarafından yapılan araştırmalara göre en cömert ülke olmasının, bu konumunu devam ettirmesinin ve Dünya tarihinde ilk defa gerçekleştirilen Dünya İnsani Zirvesi'ne Türkiye'nin ev sahipliği yapması durumunun nedenlerini saptamak, Türkiye'nin afet yönetim sürecindeki bu insani diplomasi başarısının nedenlerini ve altında yatan maddi ve manevi dinamiklerin neler olduğunu (çevresel, kültürel ve sosyolojik açıdan) ortaya koyabilmektir. Ayrıca dünyada yeni yeni şekillenmeye başlayıp somut örnekler ile ayakları basar hale gelen insani diplomasi kavramının içeriğine Türkiye'nin yapmış olduğu katkılar ve afet yönetimindeki somut insani yaklaşımları bu çalışma ile değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Araştırmamızda Afet Yönetimi kavramı ortak bir dil oluşturulmasına adına hazırlanan kaynakların kullanılması ile açıklanmış ve afetlerin insani ve uluslar arası boyutu vurgulanmıştır. Ayrıca İnsani Diplomasinin geleneksel diplomasiden devinimi, doğuşu ve gelişimi üzerine yeni tespitlerde bulunulmuştur: Kuvvet yerine Hakkın, Mücadele yerine Yardımlaşmanın, Menfaat yerine İnsani Değerlerin esas alındığı bir dünya düzeni üzerinde durulmuştur. Araştırma sorusuna matuf olarak bu araştırma nitel araştırma çerçevesinde gerçekleştirilmiş ve bunun için dokümantasyon incelemesi ve arşiv taraması yapılarak tamamlanması planlanmıştır. Bu taramada ilgili kurumların ve üst düzey temsilcilerinin afet yönetimi özelinde "insani diplomasi" ve "insani yardım" anahtar kelimeleri kullanılarak Türkiye'nin özellikle bu alanda kendisini daha görünür kıldığı son 10 yıldaki ifadelerine ve kurumsal metinlerine ulaşılarak yapılmıştır. Bu nitel araştırmanın "Fenomenolojik kalitatif araştırma modeli" ile "Etnografik araştırma modeli"nden faydanılarak yapılması öngörülmüştür. Böylelikle Türkiye'nin bu insani diplomasisindeki mühim rolünün çevresel ve sosyo-kültürel nedenlerini derinlemesine çalışılarak ana temaların ortaya konulması istenmiştir.  Bunun için bu konuda ilgili paydaşların kamuoyunu bilgilendirdikleri resmi belge ve videoların arşiv taraması yapılmış ve ön plandaki ifadeleri derlenmiştir. Derlenen bu veriler ışığında çıkarılan anahtar kelimeler ile Türkiye'nin insani diplomasi kavramına yaptığı katkıları vurgulanmış, altta yatan pozitif saiklerin neler olduğuna dair değerlendirmeleri yapılmış ve ana temalar bulunmuştur. Bu ana temalar "Vicdanın Sembolü Olması", "Tarihi Bir Medeniyet Geleneği ve Kadim Mirası", "İnsani Ödev ve Sorumluluk Anlayışı" ve "Manevi ve Ahlaki Değerleri"dir. Ayrıca bu çalışmada araştırılan Türkiye'nin hangi İnsani Diplomasi Sürecini ve Araçlarını kullandığının ve hangi güdüleyen normlar çerçevesinde İnsani Diplomasi kavramına katkı sunduğunun tespiti de yapıldı. Buna göre; Türkiye'nin 4 ana çekirdek basamak olarak ilk defa bu çalışmada ortaya atılan ve şematize edilen "İnsani Diplomasi Süreci"nde kullanılan tüm araçların hepsini kullandığı saptandı. Dört ana çekirdek basamak olan ve ilk defa bu çalışma ile şematize edilen "İnsani Bakış", "İnsani Yardım", "İnsani Destek" ve "İnsani Çağrı" alanında Türkiye'nin somut örnekler ile kavramsal çerçevesine büyük katkılar sunduğu gösterilmiştir. Küresel İnsani Diplomasi Sürecinin basamaklarına dâhil edemediğimiz Türkiye'ye has tespit ettiğimiz bazı özelliklerinin de İnsani Diplomasi ve İnsani Yardım hususunda Türkiye'yi ilk sıralara taşımasında oldukça etkili olduğunun tespiti yapılmıştır. Tarihinden ve medeniyetinden aldığı ders ile köklü ve kadim mirasına sahip çıkarak sömürgecilik açısından temiz bir sicille sahaya çıkan Türkiye'nin "Vicdani Bir Sembol" olarak manevi ve ahlaki değerleri ile insanlık ödevini başarılı bir şekilde yürüttüğünü ve sorumluluk anlayışına sahip olarak bu konuda öncü, iyi bir örnek ve rol model olduğu bu çalışma ile gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of our research, to find out why Turkey is the most generous country according to research made by independent foreign institutions and why is this situation going on and to determine the cause of the condition to make Turkey the host at the World Humanitarian Summit which is held for the first time in the history of the world and to explain the reasons of achievement at the Turkey's disaster management process in human diplomacy and the underlying material and spiritual dynamics (environmental, cultural and sociological aspects). With this study we also aimed to determine the contribution that Turkey has made the concept of humanitarian diplomacy and in disaster management with humanitarian approach. In our research, the concept of Disaster Management has been explained with the use of resources prepared for the creation of a common language and also the human and international dimension of disasters has been emphasized. In addition, new determinations have been made on the movement, genesis and development of Human Diplomacy from traditional diplomacy: a world order based on Rights instead of force, Assistance instead of conflict, Human Values instead of benefit. This research has been carried out within the framework of qualitative research and it is planned to be completed by documentation review and archive search. In this archive search, "humanitarian diplomacy" and "humanitarian aid" keywords were used by accessing the statements and institutional texts of the relevant institutions and the administrators of these institutions in the last 10 years. This qualitative research was made from the "Phenomenological Qualitative Research Model" and "Ethnographic Research Model". For this purpose, archives of official documents and videos, which inform the public and their statements were compiled in the foreground to reveal the depth of the environmental and socio-cultural reasons in this humanitarian diplomacy. Turkey's contribution to the concept of humanitarian diplomacy was highlighted. Main themes of what are the underlying dynamics were found: "Symbol of Conscience "," A Historical Civilization Tradition and Ancient Heritage ", "Understanding of Humanitarian Assignment and Responsibility" and "Spiritual and Moral Values". It was shown in detail which statements support which sub-themes and which sub-themes support which main themes.In addition, this study investigated the concept of Humanitarian Diplomacy Process. According to this; the four main core stages/tools was discovered which are "Humanitarian Perspective", "Humanitarian Aid", "Humanitarian Support/Assistance" and "Humanitarian Call" and schematized as "Humanitarian Diplomacy Process" from the perspectives of the disaster management. It was also revealed that all of the tools of "Humanitarian Diplomacy Process" were used by Turkey in the use of disaster management that offer concrete examples of Turkey's major contributions to the conceptual framework. In this study, it is shown that Turkey is the sample and role model of the humanitarian diplomacy in disaster management. This role model of Turkey's comes from the being "as a Symbol of Conscience " which has spiritual and moral values, humanity homework and history and civilization that sense of responsibility.