Ultrasonografi romatoid artritli hastalarda median ve ulnar sinirin subklinik tutulumunu saptayabilir mi?
Can ultrasonography detect subclinical involvement of median and ulnar nerves in patients with rheumatoid arthritis?
Yazar: ÇİĞDEM ATAN UZUN
Danışman: PROF. DR. FERİDE GÖĞÜŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Medyan sinir = Median nerve ; Nöroloji = Neurology ; Nörotik bozukluklar = Neurotic disorders ; Ulnar sinir = Ulnar nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Romatoid Artrit?te (RA) %65-85 sıklıkta subklinik nöropati görülebileceği bildirilmektedir. Periferik sinir tutulumuna ait klinik belirti ve bulgusu olmayan RA?lı hastalarda elektrofizyolojik ve histolojik değişiklikler saptanabileceği gösterilmiştir. 
Çalışmamızda median ve ulnar sinir tutulumuna ait belirti ve bulgusu olmayan RA?lı hastalar ile sağlıklı gönüllüler arasında median ve ulnar sinir kesitsel alanında fark olup olmadığının araştırılması amaçlandı.
Hasta ve kontrol grubu arasında 2.8 mm² fark bulabilmek için %80 güç ve %5 yanılma payı ile her gruba 38 vaka alınmasına karar verildi. Median ve ulnar nöropatiye ait belirti ve bulgusu olmayan 38 RA hastası ve 38 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Tüm katılımcılar ultrasonografik olarak değerlendirildi (General Electric Logiq P5 cihazı, 8-12 MHz yüksek frekanslı prob).  M-KA ve u-KA ölçümü karpal tünelin girişinde  pisiform kemik hizasında değerlendirildi. 
Hasta ve kontrol grubu arasında sağ m-KA, sol m-KA, sağ u-KA ve sol u-KA karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı (p değerleri sırasıyla 0.19, 0.18, 0.75 ve 0.56).  Dominant elde m-KA ve u-KA  ile yaş, boy, kilo ve hastalık süresi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı . RA?lı hastaların %24?ünde, kontrol grubunun %14?ünde median sinir kesit alanı >10mm² bulundu. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.20).
RA hastalarının ve kontrol grubunun  ultrasonografik m-KA ve u-KA ölçümlerinde benzer değerler elde edildi. Ancak elde edilen sonuçlar subklinik tutulumu ekarte ettirmez.

Abstract:
The prevalence of subclinical neuropathy in Rheumatoid Arthritis (RA) is %65-85. It has been shown that RA patients may have electrophysiological or histological abnormalities even in the absence of clinical symptoms or signs of peripheral nevre involvement. 
The aim of this study is to determine whether median cross-sectional area (m-CSA) and ulnar CSA (u-CSA) at wrist level differ between RA patients without signs and symptoms of median and ulnar neuropathy and healthy controls. 
To achieve a difference of 2,8 mm² in CSA measures between RA patients and controls with an alpha error of 0,05 and %80 power, we planned to enroll 38 subjects in each group. Thirty-eight RA patients without signs and symptoms of median and ulnar neuropathy and 38 healthy controls were enrolled into study. All patients were included in ultrasonographic assessment (General Electric Logiq P5, 8-12 MHz high frequency transducer). M-CSA and u-CSA were measured at the proximal inlet of the carpal tunnel using the pisiform bone as landmark.
There was no significant difference in m-CSA and u-CSA measures between RA patients and controls. There was no significant correlation between CSA measures of dominant hand and patient characteristics (age, height, weight, disease duration). In %24 of patients and %14 of controls m-CSA was above 10 mm². The difference was not statistically significant (p=0,20). 
We found similar ultrasonographic m-CSA and u-CSA values in RA patients and healthy controls. Nonetheless, these results can not exclude subclinical neurological involvement in RA patients without signs and symptoms of median and ulnar neuropathy.