Kıbrıs bunalımı sürecinin Türk denizciliğine etkileri: 1963-1979
The impact of Cyprus crisis period upon Turkish maritime: 1963-1979
Yazar: AHMET ZİYAEDDİN TÜRKKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAZMİ ÇEŞMECİ
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Denizcilik = Marine ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ambargo = Embargo ; Barış harekatı = Peace operation ; Deniz kuvvetleri = Naval forces ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs Savaşı = Cyprus War ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Türk denizciliği = Türkiye's maritime ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Türk-Kıbrıs ilişkileri = Turkish-Cyprus relations

Özet:
Bu araştırma Kıbrıs bunalımı sürecinin hem Türk Deniz Kuvvetleri hem de Türk sivil denizciliği üzerine etkisini anlamayı amaçlamıştır. Bu sürecin Türk denizciliğini nasıl ve ne ölçüde değiştirdiği görmek istenmiştir. 
Araştırmanın askerî tarih açısından önemi, Yeni Askeri Tarihçilik konsepti çerçevesinde, yakın dönemdeki askerî dönüşümler ile sivil dönüşümlerin ilişkisinin incelenmesidir. Aynı zamanda bunalım sürecinin askeri imkan ve kabiliyetler kadar Türk toplumu, siyaseti ve kültürü ile etkileşimine işaret etmektedir. Önceki çalışmalar genel olarak ABD ambargosunun Türk savunma sanayi üzerine etkisini vurgulamış olsa da bu çalışma dikkatleri olaya değil, sürece çekmektedir. 
İnceleme yapılırken "1964 öncesi", "1964-1974" ve "1974 sonrası" olarak üç zaman dilimi dikkate alınmıştır. Bu bağlamda, "Türk Deniz Kuvvetleri"  ve "Türk Sivil Denizciliği" gelişimsel olarak incelenmiştir. Ayrıca Deniz Kuvvetleri– Sivil Denizcilik Etkileşimi de ilişkisel olarak ele alınmıştır. Türk Deniz Kuvvetlerinin  dönüşümleri incelenirken Teşkilat–Teçhizat–Doktrin yaklaşımı kullanılmıştır. Bu yaklaşıma göre teşkilat, teçhizat veya doktrindeki bir değişiklik diğer ikisini etkiler. Mesela yeni gemilerin (teçhizatın) envantere girmesi hem teşkilat yapısını hem de doktrini etkileyebilmektedir. 
Sonuçta, sürecin Türk Deniz Kuvvetlerinin anlayışını, imkân ve kabiliyetlerini değiştirdiği görülmüştür. Önceki çalışmaların çoğu 1974 tarihini Türk Silahlı Kuvvetleri açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirse bile Deniz Kuvvetleri anlamında dönüm noktasının aslında 1964 olduğu sonucuna varılmıştır. Deniz Kuvvetleri'nin sivil gemi inşa sanayine de öncülük ettiği ortaya koyulmuştur. Sivil gemi inşa sanayinin yükselişi, deniz ticaret filosu ve deniz ulaştırmasına katkıda bulunmuştur. Ancak bu katkının, siyasî-iktisadî sorunlar ve bürokrasi yüzünden sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Çalışma, gelecekte öngörülemeyen güvenlik meselelerine hazırlıklı olmak için askeriye ve sivil toplum arasında sinerji oluşturmanın önemli olduğuna kanaat getirerek sonlandırılmıştır.

Abstract:
This study aims to figure out the impact of Cyprus crisis period upon both Turkish Naval Forces and Turkish maritime sector. How and to what extent this period has changed Turkish maritime venture is examined. 
The importance of the study in terms of military history is to analyse the interrelationship between military transformations and civil transformations in recent history within the concept of the New Military History.  In addition, the study points out the interaction of the crisis period with Turkish society, politics, and culture as well as military capability. Recent studies mainly explore the impact of US embargo on Turkish defence industry, whereas this study shifts the focus to the period, not the event. 
Three time periods are taken into the consideration: "Before 1964", "1964-1974" and "After 1974". "Turkish Navy Forces" and "Turkish Maritime Sector" topics are investigated according to progressional model. Moreover, Navy Forces –Maritime Sector Interaction topic is  based on relational model. Organisation- Ordnance-Opinion (3O) approach is utilized for transformations of Turkish Navy Forces. According to 3O approach, any change in organisation or ordnance or opinion will effect both of other two. For instance, a new  battleship (ordnance) will effect both organisation and doctrine (opinion).
As a result, this study sets forth Cyprus crisis period has changed Turkish Navy Forces' opinion and capabilities. Although most previous studies have focused on 1974 (Cyprus Intervention) as a breaking point for Turkish Armed Forces, this study emphasizes that the breaking point for Turkish Navy Forces has been 1964, indeed. Moreover, Turkish Navy Forces has had a leading role for private shipbuilding industry. Rise of private shipbuilding industry has contributed greatly both merchant fleet and maritime transportation. However, rise of maritime sector has remained limited because of political-economical reasons and strict bureaucracy. The study also concludes that bringing synergy between military and civil society is essential to be prepared to face uncertain future security challenges.