Sosyal bilgilerde beceri temelli öğretim uygulamalarının akademik başarıya ve beceriye etkisi: Meta analiz çalışması
The effect of skills based education applications in social studies on academic success and skills: A meta analysis study
Yazar: HÜSEYİN KANAT
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Beceri = Skill ; Beceri eğitimi = Skill training ; Meta analizi = Meta analysis ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu çalışmada sosyal bilgilerde beceri temelli öğretim uygulamalarının meta analiz yöntemi ile birleştirilerek akademi başarıya ve beceriye etkisi ile beceri türlerine göre etkililiği, yıllara göre ve örneklem büyüklüğüne göre etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgilerde beceri temelli öğretim uygulamalarının etkisinin incelendiği, lisansüstü tezler ve makaleler araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubuna deneysel tasarıma sahip olan, deney ve kontrol gruplu araştırmalar dâhil edilmiştir. Bu kapsamda araştırmaya sosyal bilgiler 5, 6, ve 7. sınıf düzeyi, sosyal bilgiler programında yer alan beceriler ve 2005-2022 yılları arasında yapılan çalışmalar dâhil edilmiştir. Veri toplama sürecinde öncelikle Türkiye'deki akademik çalışmaların arşivlendiği Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ), Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM), google akademi veri tabanlarında 01 Ocak 2005 ile 20 Ekim 2022 yılları arasında yapılan çalışmalar taranmıştır. Dâhil edilme ölçütleri olan, zaman aralığı, çalışma türü, sınıf düzeyi, öğretim uygulaması kullanılma durumu, örnekleme ve analize uygun verilerin bulunması kriterlerine göre tekrar incelenmiş ve tezlerden üretilen makaleler dâhil edilmeyerek araştırma çalışma grubu belirlenmiştir. Bu kriterleri sağlamayan çalışmalar çıkarılmıştır. Buna göre araştırma kapsamında uygun olan  
43 tez ve makale araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada kullanılan ve verilerin toplanması için "Çalışma Kimliği Formu" ve "Kodlayıcılar Arası Güvenirlik" oluşturulmuştur. Meta analiz sürecinin önemli boyutlarından biri olan kodlama, araştırma kapsamında belirlenen çalışma bulgularının birleştirilmesi ve ilişkilendirilmesidir. Buna göre öncelikle dâhil edilme ölçütlerini kapsayan çalışmaların sınıflandırılması ve düzenlenmesi için bir kodlama formu hazırlanarak veriler bir araya getirilmiştir. Araştırmada veri setine ilişkin güvenirliği sağlamak için tüm verinin % 30'unda kodlayıcılar arası güvenirliğe bakılmıştır. Buna göre bu çalışmada %91 oranında bir uyum elde edilmiştir. Çalışmaların analizi CMA (Comprehensive Meta-Analysis) programı ile yapılmıştır. Çalışma bulguları; beceri temelli öğretim uygulamalarının akademik başarı üzerindeki etkisinde çalışmaların tamamında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca uygulanan öğretim yöntem ve tekniklerin başarılı olduğu ve araştırmaların ortak bulgusu olarak deney grubu lehine farklılığın meydana geldiği belirleniştir. Ayrıca örneklem büyüklüğü fark etmeksizin araştırmalarda anlamlı farklılık ve pozitif yönlü etki meydana gelmiştir. Araştırmada sosyal bilgiler beceri temelli öğretim uygulamaların akademik başarıya etkisine ilişkin karşılaştırılan çalışmalara ilişkin orman grafiği incelendiğinde, deney ve kontrol grupları ile karşılaştırma yapılan 35 araştırmanın bulunduğu ve bu araştırmalarda istatistiksel açıdan anlamlı farklılık meydana geldiği belirlenmiştir. Buna göre bu araştırmaların genel olarak akademik başarıyı artırdığı görülmüştür. Buna göre genel olarak araştırmada kullanılan öğretim uygulamaları, ilgili becerileri geliştirmede etkili olduğu saptanmıştır. Sosyal bilgiler beceri temelli öğretim uygulamalarının örneklem büyüklüğüne göre ‎akademik ‎başarıya etkisi, etki ‎büyüklükleri ve orman grafiği ‎incelendiğinde 15-30 örneklem ‎büyüklüğü ve 31-45 örneklem büyüklüğü bakımından 2 kategoride değerlendirilmiştir. Örneklem gruplarına ait Q değerleri incelendiğinde ise 15-30 örnekleme sahip araştırmaların etki büyüklüğünün 31-45 olan çalışmalara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada sosyal bilgiler beceri temelli öğretim uygulamalarının örneklem büyüklüğü bakımından incelendiği ve araştırmalarda yüksek etkinin mekânı algılama becerisinde gerçekleştiği ve sırasıyla eleştirel düşünme, problem çözme, zaman ve ‎kronoloji, finansal ‎okuryazarlık, bilgi teknolojilerini ‎kullanma ve problem çözme becerilerinde meydana geldiği saptanmıştır.  Araştırma bulgularına göre sosyal bilgilerde yer alan 21. Yüzyıl ve programda yer alan becerilere yönelik yeterli sayıda çalışma oluştuğunda meta analiz çalışmasının yapılması, beceri geliştirmede kullanılan drama ve proje tabanlı öğrenmeye yönelik öğretim uygulamalarının daha etkili olduğu görüldüğünden öğretim programlarında bu uygulamalara daha fazla yer verilmesi, 31-45 örneklem büyüklüğünde araştırma yapılmasını önerilebilir. 
 

Anahtar Kelimeler: Öğretim Uygulaması, Akademik Başarı, Beceri Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Meta analiz

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of social studies skill-based teaching practices on academic achievement and skills, their effectiveness according to skill types, according to years and sample size by combining them with meta analysis method. For this purpose, postgraduate theses and articles examining the effect of social studies skill based teaching practices constituted the study group of the research. Experimental and control group studies with experimental design were included in the study group. In this context, the social studies 5th, 6th and 7th grade levels, the skills in the social studies program and the studies conducted between 2005-2022 were included in the research. In the data collection process, firstly, the studies made between January 01, 2005 and October 20, 2022 were searched in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖKTEZ), the National Academic Network and Information Center (ULAKBİM), google academy databases, where academic studies in Turkey are archived. It was re-examined according to the criteria of inclusion, such as time interval, type of study, class level, use of method and technique, sampling and availability of data suitable for analysis, and the research study group was determined by excluding the articles produced from the theses. Studies that did not meet these criteria were excluded. Accordingly, a total of 43 theses and 
 article, which were suitable within the scope of the research, were included in the research. A "Study Identity Form" and "Study Content Form" were created to collect the data used in the research. Coding, which is one of the important dimensions of the meta-analysis process, is the combination and association of the study findings determined within the scope of the research. Accordingly, first of all, a coding form was prepared to classify and organize the studies covering the inclusion criteria, and the data were brought together. In order to ensure the reliability of the data set in the research, 30% of all data was checked for intercoder reliability. Accordingly, a 91% agreement was obtained in this study. Analysis of the studies was done with the CMA (Comprehensive Meta-Analysis) program. Study findings; A statistically significant difference was found in all of the studies in the effect of the use of methods and techniques in skill education on academic achievement. In addition, it was determined that the teaching methods and techniques applied were successful and that there was a difference in favor of the experimental group as a common finding of the research. In addition, regardless of the application period, there were significant differences and positive effects in the studies. When the forest graph of the compared studies on the effect of social studies skill-based teaching practices on academic achievement in the research was examined, it was determined that there were 35 studies that were compared with the experimental and control groups, and there was a statistically significant difference in these studies. Accordingly, it has been observed that these studies increase academic achievement in general. Accordingly, the teaching practices used in the research were found to be effective in developing related skills. When the effect of social studies skill-based teaching practices on academic success, effect sizes and forest graph were examined according to sample size, they were evaluated in 2 categories in terms of sample size of 15-30 and sample size of 31-45. When the Q values of the sample groups were examined, it was determined that the effect size of the studies with 15-30 samples was higher than the studies with 31-45 samples. In the study, social studies skill-based teaching practices were examined in terms of application time, and it was found that the highest effect was on the ability to perceive space, and it had an effect on critical thinking, problem solving, time and chronology, financial literacy, using information technologies and problem solving skills, respectively. According to the research findings, meta-analysis should be done when there are enough studies on the 21st century and skills in the curriculum in social studies, teaching practices for drama and project-based learning used in skill development are seen to be more effective, so these practices should be included more in the curriculum, It is recommended to conduct research with a sample size of 31-45.

Keywords: Instruction Practice, Academic Achievement, Skills Training, Social Studies, Meta analysis