Stenotrophomonas maltophılıa klinik izolatlarının antibiyotik direnç profillerinin ve direnç genleri sıklığının retrospektif analizi
Retrospective analysis of antibiotic resistance profiles and frequency of resistance genes of clinical Stenotrophomonas maltophilia isolates
Yazar: NUREFŞAN ERDİREN
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KULA ATİK
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı /  Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Stenotrophomonas maltophilia, özellikle hastane ortamında ve bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde enfeksiyonlara neden olabilen fırsatçı bir patojendir. Geniş spektrumlu birçok antibiyotiğe karşı direnç göstermesi sebebiyle, klinik uygulamalarda kullanılabilecek tedavi seçenekleri sınırlıdır. Tedavide ilk seçenek olarak önerilen trimetoprim-sülfametoksazole karşı direnç artışının bildirilmesi, S. maltophilia kaynaklı enfeksiyonların tedavisini zorlaştırmaktadır. Antibiyotik direnç genlerinin aktarımında rol oynayan genetik elemanlar olan integronların ve sülfonamid direncinden sorumlu tutulan sul genlerinin antibiyotik direnci ile ilişkisi diğer gram negatif bakterilerde incelenmiş olmasına rağmen özellikle S. maltophilia için ülkemizdeki veriler oldukça kısıtlıdır.
Bu çalışma, S. maltophilia izolatlarının tedavide sıkça başvurulan antimikrobiyal ajanlara karşı duyarlılık profillerini değerlendirmeyi ve dirençten sorumlu tutulan farklı sınıftaki integronlar ile sul genlerinin varlığını araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmaya, 2017-2023 yılları arasında Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen 100 S. maltophilia izolatı dahil edildi. Bakteri identifikasyonu ve antibiyotik duyarlılığı için BD Phoenix™ M50 Otomatize Sistemi (Becton Dickinson, ABD) kullanıldı. İzolatların trimetoprim-sülfametoksazol için duyarlılığı ayrıca disk difüzyon yöntemi ile de çalışıldı. Tüm izolatlar sul1, sul2 genleri ve integron ilişkili integraz genleri (intI1, intI2) açısından polimeraz zincir reaksiyonu ile araştırıldı.   
İzolatların trimetoprim-sülfametoksazol, levofloksasin ve seftazidime duyarlılık oranları sırasıyla %96, %66 ve %38 olarak saptandı. Polimeraz zincir reaksiyonu sonucu, trimetoprim-sülfametoksazole dirençli iki izolatta intI1 ve sul1 gen bölgeleri birlikte pozitif bulunurken, trimetoprim-sülfametoksazole duyarlı iki ayrı izolatta sul1 ve sul2 gen bölgelerine rastlandı. Hiçbir izolatta intI2 genine rastlanmadı.
Sonuç olarak, hastanemizdeki S. maltophilia izolatlarının, antimikrobiyal duyarlılık durumlarının ve direnç genleri varlığının belirlenmesi hem ülke verilerine katkı sağlayacak hem de dirençli suşların yayılımının kontrolünde ve akılcı antibiyotik kullanım politikalarının oluşturulmasında yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Stenotrophomonas maltophilia is an opportunistic pathogen that can cause infections, especially in hospital environments and in immunocompromised individuals. Due to its resistance to many broad-spectrum antibiotics, treatment options that can be used in clinical practice are limited. The reported increase in resistance to trimethoprim-sulfamethoxazole, which is recommended as the first line of treatment, complicates the treatment of S. maltophilia induced infections. Although the association of integrons, which are genetic elements involved in the transmission of antibiotic resistance genes, and sul genes, which are responsible for sulfonamide resistance, with antibiotic resistance has been investigated in other gram negative bacteria, data for S. maltophilia in our country are very limited.
This study aims to evaluate the susceptibility profiles of S. maltophilia isolates to antimicrobial agents commonly used in treatment and to investigate the presence of different classes of integrons and sul genes responsible for resistance. The study included 100 S. maltophilia isolates from various clinical specimens sent to Balıkesir University Health Practice and Research Hospital Medical Microbiology Laboratory between 2017 and 2023. Bacterial identification and antibiotic susceptibility testing were performed using the BD Phoenix™ M50 Automated System (Becton Dickinson, USA). The susceptibility of the isolates to trimethoprim-sulfamethoxazole was also tested by disk diffusion method. All isolates were investigated for sul1, sul2 genes and integron-related integrase genes (intI1, intI2) by polymerase chain reaction.   
Susceptibility rates of the isolates to trimethoprim-sulfamethoxazole, levofloxacin and ceftazidime were 96%, 66% and 38%, respectively. As a result of polymerase chain reaction, intI1 and sul1 gene regions were found positive together in two isolates resistant to trimethoprim-sulfamethoxazole, while sul1 and sul2 gene regions were found in two seperate isolates sensitive to trimethoprim-sulfamethoxazole. IntI2 gene was not detected in any isolate.
In conclusion, determination of the antimicrobial susceptibility status and the presence of resistance genes in S. maltophilia isolates in our hospital will contribute to the national data and will guide the control of the spread of resistant strains and the establishment of rational antibiotic use policies.