Obez çocuk ve adolesanlarda fibroblast growth faktör (FGF) 21 düzeyinin glikoz metabolizması ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisinin araştırılması
A study on the correlation between the fibroblast growth factor 21 (FGF21) levels on glucose metabolism and bone density among obese children andadolescents
Yazar: FİLİZ AKDUMAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ŞIKLAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Glükoz = Glucose ; Kemik dansitesi = Bone density ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Obez çocuk ve adolesanlarda fibroblast growth factor (FGF) 21 düzeyinin glukoz metabolizması ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisinin araştırılması 
Giriş: Vücut yağ miktarındaki artış olarak tanımlanan obezite, çok faktörlü önemli bir sorundur. FGF21, karbonhidrat ve lipid metabolizmasının düzenlenmesinde özgün rol oynayan yeni bir metabolik faktördür. FGF21'in kemik metabolizmasındaki rolü ise paradoksik ve kompleks gözükmektedir. Hem metabolik sağlığı düzelttiği, hem de kemik yapımını azalttığı bildiren çalışmalar vardır. Obez adolesanlarda metabolik sağlık parametreleri ile ilişkisi ortaya konulmamıştır 
Amaç: Bu çalışmada FGF21'in serum düzeyinin obez çocuk ve adolesanlarda kontrol grubuna göre farklı olup olmadığının saptanması, kan şekeri ve insülin düzeyleri ile ilişkisi, ayrıca KMY ile bir ilişkisinin olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Haziran 2017-Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi (AÜTF) Çocuk Endokrinolojisi ve Adolesan polikliniğine başvuran 8-18 yaş arasındaki çocuk ve adölesan çalışmaya alındı. Obez gruptan 98 olgu, kontrol grubundan 44 olgu olmak üzere toplam 142 olgu alındı. Rutin obezite tetkiklerinin (açlık kan şekeri, açlık insülin, lipit profili, karaciğer enzimleri) yanında serum FGF-21değerlerine ve KMY'na bakıldı. Metabolik sendrom(MS) tanımlaması yapılarak metabolik sendrom bileşenlerine göre ayrı ayrı değerlendirildi. Obezite, metabolik sendrom, FGF21 ve KMY bileşenleri arasındaki ilişki irdelendi. 
Bulgular: FGF-21 düzeyleri obez grupta 193.54±139.62 mg/dl, kontrol grubunda 158.69±151.81 mg/dl bulundu. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Obez grubunda KMY z skor değerleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0.05). Obez ve kontrol grubunda metabolik sağlık bulguları değerlendirildiğinde obez grubunda MS varlığı ve KMRFT saptanma oranı anlamlı düzeyde fazla saptandı. FGF21 değerleri MS'u olmayan obez, MS'u olan obez ve kontrol grupları arasında farklı bulunmadı (p>0.05). KMY z skor değerleri MS'u olan ve olmayan obez grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek 
saptandı (p<0.05). Obez ve kontrol grubundaki kız ve erkek çocukların FGF-21 ve KMY z skor değerleri arasında fark bulunmadı (p>0.05). FGF-21 değerleri KMRFT olmayan obez, KMRFT olan obez ve kontrol grupları arasında farklı bulunmadı (p>0.05). KMY z skor değerleri KMRFT olmayan obez grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). 
Sonuç: Bu çalışmada obez grupta beklendiği gibi hiperinsülinizm, dislipidemi gibi metabolik sağlık parametrelerindeki bozulmanın daha fazla olduğu, MS ve KMRFT sıklığının yüksek olduğu görüldü. FGF21 düzeyi ise her iki grupta farklı bulunmadı. KMY obez grupta, kontrol grubuna göre belirgin yüksek olsa da, metabolik sağlık durumunun bozulması ile azalmaya başladığını belirledik.  

Anahtar kelimeler: Obezite, Fibroblast growht faktör 21, Kemik mineral yoğunluğu

Abstract:
A study on the correlation between the fibroblast growth factor 21 (FGF21) levels on glucose metabolism and bone density among obese children and adolescents 
Introduction: Obesity, which is defined as the increase in body fat, is a multifactorial problem. FGF-21 is a new metabolic factor that plays a specific role in the regulation of carbohydrate and lipid metabolisms. However, the role of FGF-21 in bone metabolism seems somewhat paradoxical and complex. There are studies on FGF-21 that report it improves the metabolic health, and some report that it reduces the bone health. The effect of FGF-21 on metabolical health parameters in obese adolescents is still unknown.  
Objective: This study aims to find how the FGF21 serum levels differ from the control group compared to obese children and adolescent patients, its relationship between blood sugar and insulin levels, and its effect on bone density.  
Methods: Candidates for this study have been selected among the patients who been registered at the pediatric endocrinology and adolescent clinic of Ankara University Medical School (AUMS) between the ages of 8 to 18 duding the period of June 2017 to September 2018. There were 92 participants for the obesity group, and 44 for the control group; a total of 142 patients. In addition to the routine obesity workup, which includes fasting blood sugar, fasting insulin levels, lipid profile and liver enzymes, serum FGF21 levels and bone density have also ben tested. After determining the metabolic syndrome criteria, the participants were evaluated based on metabolic syndrome components, and the correlation between metabolic syndrome, FGF21 and bone density have been studied. 
Results: The FGF-21 levels in the obese group is found to be 193,54±139,62 mg/dl and in the control group 158,69±151,81 mg/dl. The difference between the two study groups are not statistically significant. Compared to the control group bone density z-score is significantly elevated (p<0,05) in the obese group. It is found that the presence of metabolic syndrome and frequency of cardio metabolic risk factors 
detected among the obese group participants are significantly higher compared to the control group. FGF21 levels are not significantly different among the participants who are obese with metabolic syndrome, obese without metabolic syndrome, and the control group (p>0,05). Bone density z-score levels are significantly higher among obese with or without metabolic syndrome compared to the control group (p<0,05). There are no significant difference between the FGF21 levels and bone density zscore levels among the male and female participants of obese and the control groups (p>0,05). FGF-21 levels are not significantly different among obese with or without cardio metabolic risk factors and the control group (p>0,05). Bone density z-score levels are significantly elevated among the obese patients without cardio metabolic risk factors compared to the control group (p<0,05). 
Conclusion: In this study done on the obese children and adolescents, metabolic health parameters abnormality such as hyperinsulism and dislipidemia are found to be significantly higher as expected. Metabolic syndrome and Cardio metabolic risk factor group are also elevated among obese patients studied. Even though the bone density levels are significantly elevated among the obese group compared to the control group, it is found that the bone density levels decline with deteriorating metabolic health parameters.  

Key Words: Obesity, fibroblast growth factor 21, bone density