Taraftarların futbol takımlarına ve ürünlerine yönelik tutum ve algılamalar üzerine bir araştırma: Türkiye – Azerbaycan karşılaştırması
A study on attitudes and perceptions of fans on football teams and products: Turkey-Azerbaijan comparison
Yazar: SABIR ABDULLAYEV
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SARIKAYA
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Futbol = Football ; Futbol sektörü = Football sector ; Spor endüstrisi = Sports industry ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Taraftar = Supporter ; Taraftar memnuniyeti = Fans satisfaction ; Türkiye = Turkey ; Ürün satışları = Product sales ; Ürünler = Products

Özet:
Futbol, günümüz dünyasında en çok ilgi gören, en çok popüler olan ve endüstri itibariyle en çok kazandıran spor dalıdır. Bu büyüyen pazarda tüm futbol kulüpleri kendilerine daha fazla pay alabilmenin yollarını aramaktadırlar. Böyle bir durumda futbol kulüpleri için önemli olan husus taraftarların üzerine yoğunlaşmaktır. Taraftarlar artık ulaşılması, ilişki kurulması, iletişiminin yönetilmesi, istek ve ihtiyaçlarının dinlenmesi ve bu doğrultuda stratejik plan ve organizasyonların geliştirilmesi gereken müşteriler olmaya başladılar.
Futbol kültürleri bakımından yakın iki ülke olan, Türkiye ve Azerbaycan'da futbol, son yıllarda çok fazla ilgi görmekte ve ekonomik olarak giderek büyümektedir. Futbola ilginin çok fazla olduğu bu iki ülkede, taraftarların futbola olan bakış açılarında bazı benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ve Azerbaycan futbol taraflarının futbol takımlarına ve ürünlerine yönelik tutum ve algılamalarının belirlenerek, iki ülke arasında oluşan farklılıklar ve benzerlikler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
 Bu amaçla, Ocak-Şubat 2018'de Türkiye'de 250 kişi, Azerbaycan'da 250 kişi olmak üzere toplamda 500 kişi üzerinde kolayda örneklemi yöntemi ile her iki ülke taraftarlarına anket çalışması yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Türkiye ve Azerbaycan futbol taraflarının tutum ve algılamaları demografik özelliklere göre değişmektedir.
Futbol kulüpleri taraftar müşterileri nazarında algılarını yönetmek, imajlarını geliştirmek ve kendi markalarının iletişimini güçlendirmek amacıyla pazarlamanın tüm mecralarını yakından kullanmaktadırlar. Taraftar ile takım arasında duygusal bağ geliştirmeye yönelik pazarlama stratejileri ile taraftarların fanatiklik derecesi arttırılarak istenilen sonuçlara daha kısa zamanda ulaşmak mümkün olacaktır.

Abstract:
Football is the sport branch getting most interest and the most popular and the most earning regarding its industry in today's world. All football clubs are seeking the ways of getting more share in this growing market. In this manner, the important issue for football clubs is concentrating on their fans. They have begun to be customers who should be reached, contacted, directing communication, listening to their requests and needs, and accordingly developing strategic plan and organisations.
Football is drawing much interest and it is getting to grow economically in recent years in Turkey and Azerbaijan which have close football cultures. There are some viewpoint similarities and differences of fans toward football in these two countries where football arouse much interest. In this study it has been tried to determine the attitudes and perceptions of Turkish and Azerbaijani football fans regarding their football teams and products and to reveal the differences and similarities between two countries. 
For this purpose, questionnaire study was administered on the fans, 250 individuals from Turkey and 250 individuals from Azerbaijan and totally 500 people, of both countries with convenience sampling method in January and February 2018. According to research findings, the attitudes and perceptions of Turkish and Azerbaijani football fans seem changes in line with demographic characteristics. 
Football clubs are using all mediums of marketing closely to administer the perceptions in the eyes of their customer fans, developing their images and strengthen the communication of their brands. It will be possible to reach desired results in shorter time by increasing the fanaticism degree of fans along with the marketing strategies aiming to develop emotional bond between the team and fans.