Paylaşananababalık (sharenting) ölçeği geliştirme çalışması
A scale development study of sharenting
Yazar: SİMGE GÖRAL
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN ERBAY
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, ebeveynlerin çocuklarının mahremiyetini ihlal eden bilgileri sosyal medyada paylaşma davranışı olarak tanımlanan "paylaşananababalık" kavramını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan ve 25-34 yaş aralığında olup sosyal medyada çocuğuna ilişkin paylaşımda bulunan ebeveynler oluşturmuştur. Literatür taramasının ardından 541 soruluk madde havuzu oluşturulmuş, ardından benzer ve ilişkili maddeler gruplanarak ölçeğin 56 maddelik pilot versiyonuna ulaşılmıştır. Pilot çalışma, 250 katılımcı ile Google Forms üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapılan AFA sonucunda toplam varyansın %53,481'ini açıklayan ve 8 faktörden oluşan bir yapıya ulaşılmıştır. Kapsam geçerliği sağlanması için ölçek maddeleri 2 dil bilgisi uzmanına ve bu alanda yayınları olan 4 akademisyene gönderilmiş; önerilen revizyonların gerçekleştirilmesinin ardından ölçek 41 maddeye düşürülmüştür. Ana uygulamada toplamda 1071 katılımcıya ulaşılmış, 214 katılımcının cevapları içleme kriterlerini karşılamamaları gerekçesiyle iptal edilmiş; dolayısıyla analizler 857 katılımcının cevapları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ardından madde analizleri yapılmış ve uygun olmayan 17 madde tespit edilerek ölçekten çıkartılmıştır. 24 madde üzerinden gerçekleştirilen AFA sonucunda toplam varyansın %44,807'sini açıklayan 3 faktörlü bir yapıya ulaşılmıştır. Bu aşamada 4 maddenin binişik olması nedeniyle ilgili maddeler ölçekten çıkartılarak AFA yenilenmiş ve toplam varyans %48,693 olarak bulunmuştur. Birinci faktör "Onaylanma İhtiyacı" olarak isimlendirilerek yükleri .76 ile .40 arasında değişen 9 maddeden; ikinci faktör "Arşivleme İhtiyacı" olarak isimlendirilerek yükleri .87 ve .31 arasında değişen 7 maddeden; üçüncü faktör "Yakınlarla İletişim İhtiyacı" olarak isimlendirilerek yükleri .68 ve .58 arasında değişen 4 maddeden oluşmaktadır. DFA'da modelin kurulmasının ardından uygulama tarafından önerilen ve düzeltme koşullarını sağlayan hatalar yol diyagramında ilişkilendirilmiştir. Analiz sonucunda CMIN/DF=4,49, GFI=.91, CFI=.92, NFI=.90, RMSEA=.064 ve SRMR=.051 değerlerine ulaşılmıştır. Buna göre değerlerin tamamı gerekli kriterleri sağlamış ve model uyumu gerçekleştirilmiştir. Cronbach Alfa katsayısı ölçeğin toplamı için .91; "Onaylanma İhtiyacı" faktörü için .87; "Arşivleme İhtiyacı" faktörü için .82 ve "Yakınlarla İletişim İhtiyacı" faktörü için .82 olarak bulunmuştur. Yapılan analizler neticesinde geliştirilen "Paylaşananababalık Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu kanıtlanmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to develop a valid and reliable scale to measure the concept of "sharenting", which is defined as the behavior of parents sharing information that violates their children's privacy on social media. The universe of the research consists of parents who live in Turkey and are between the ages of 25-34 and share information about their children on social media. After the literature review, an item pool of 541 questions was created, and the first version of the scale with 56 items was obtained by grouping similar or related items. The pilot study was carried out on Google Forms with 250 participants. As a result of the EFA, a structure consisting of 8 factors was reached, which explains 53.481% of the total variance. In order to ensure content validity, scale items were sent to 2 grammar experts and 4 academicians who have publications in this field. After the proposed revisions were carried out, the scale was reduced to 41 items. In the main application, a total of 1071 participants were reached, and the answers of 214 participants were canceled on the grounds that they did not meet the inclusion criteria; therefore, the analyzes were carried out on the answers of 857 participants. Then, item analyzes were made and 17 unsuitable items were identified and removed from the scale. As a result of  EFA carried out on 24 items, a 3-factor structure was reached that explained 44,807 % of the total variance. At this stage, due to the overlapping of 4 items, the relevant items were removed from the scale; the EFA was renewed and the total variance was found to be 48.693%. The first factor was named "Need for Approval" and consisted of 9 items with loads ranging from .76 to .40; the second factor was named "The Need for Archiving" and consisted of 7 items with loads varying between .87 and .31; the third factor is named as "Need for Communication with Relatives" and consists of 4 items with loads varying between .68 and .58. Following the establishment of the model in CFA, the errors suggested by the application and meeting the correction conditions are associated in the path diagram. As a result of the analysis, the values of CMIN/DF=4.49, GFI=.91, CFI=.92, NFI=.90, RMSEA=.064 and SRMR=.051. has been reached. Accordingly, all of the values met the necessary criteria and model fit was achieved. The Cronbach Alpha coefficient was found .91 for the total of the scale; .87 for the "Need for Approval" factor; .82 for the "Need for Archiving" factor and .82 for the "Need for Communication with Relatives" factor. As a result of the analyzes  "Sharenting Scale" has been proven to be a valid and reliable scale.