Ham petrol, sondaj çamuru ve çamur çukurundan izole edilen mikroorganizmalar ile petrol biyoyıkımının araştırılması
Investigation of petroleum biodegradation by microorganisms isolated from crude oil, drilling fluids and mud pit
Yazar: SEZEN BİLEN ÖZYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL SEYİS BİLKAY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada, ham petrol, sondaj çamuru ve çamur çukurunda bulunan mikroorganizmaların izole edilmesi, tanımlanması ve bu mikroorganizmaların kullanımı ile petrol biyoyıkımı amaçlandı. Ham petrolden Proteus mirabilis, Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Enterococcus faecalis; çamur çukurundan Bacillus subtilis subsp. spizizenii, Bacillus cereus, Enterococcus faecalis; sondaj çamurundan ise Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae, Bacillus tequilensis, Bacillus axarquiensis, Enterobacter cloacae suşlarının izole edildikleri belirlendi. İzole edilen ve tanımlanan tüm mikrobiyal türlerin petrol biyoyıkım oranları karşılaştırıldı. Bu bağlamda; petrol biyoyıkımındaki en etkili suşların % 59,5 ile K. pneumoniae ve % 50,5 ile     B. axarquiensis olduğu belirlenerek, çalışmanın devamında kullanılmak üzere seçildi. Her iki tür için petrol biyoyıkımının en etkin olduğu fizyolojik koşulların pH 7' de, % 1 (v/v) petrol konsantrasyonunda, % 2 kültür konsantrasyonunda, 150 rpm çalkalama hızında, 25 0C' de ve 7 günde olduğu belirlendi. Uygun fizyolojik koşulların tamamlanması ile K. pneumoniae için         % 66,5; B. axarquiensis için % 65,0 petrol biyoyıkım oranları elde edildi. Petrolün besiyerindeki emülsiyonunu arttıran çeşitli sürfektan (Triton X:100, Tween 80, Tween 20) kaynaklarının petrol biyoyıkımına etkisi incelendiğinde; sürfektan kaynağı olarak Triton X:100' ün bulunduğu ortamda K. pneumoniae' nin petrol biyoyıkımı % 68 iken                       B. axarquiensis' in % 66 olduğu belirlendi. Buna ek olarak, K. pneumoniae ve B. axarquiensis suşlarında biyosürfektan üretimi daralma-yayılma ve petrol yer değiştirme yöntemleri ile belirlendi. Ayrıca üretim ortamına ilave edilen farklı karbon kaynaklarından (glukoz, laktoz, maltoz, sukroz), glukozun K. pneumoniae' nin petrol biyoyıkımını % 71' e; maltozun              B. axarquiensis' in petrol biyoyıkımını % 73' e yükselttiği belirlendi. İlaveten, üretim ortamına farklı azot kaynaklarının eklenmesiyle (maya ekstraktı, üre, NH4NO3, (NH4)2SO4, NaNO3, KNO3, NH4H2PO4); maya ekstraktının K. pneumoniae' nin petrol biyoyıkımını % 72,5' e; NaNO3' ün B. axarquiensis' in petrol biyoyıkımını % 74' e yükselttiği belirlendi. Karışık kültürün petrol biyoyıkımına etkisi incelendiğinde; K. pneumoniae ve B. axarquiensis karışık kültürünün petrol biyoyıkımında (% 74) önemli bir artış sağlamadığı saptandı. Ham petrolden izole edilen mikroorganizmalara ait karışık kültürün petrol biyoyıkım oranının (% 21,5) oldukça düşük olduğu belirlenirken; çamur çukurundan ve sondaj çamurundan izole edilen mikroorganizmalara ait karışık kültürlerin petrol biyoyıkım oranlarının sırasıyla % 68 ve % 73 olduğu belirlendi. % 1 oranında petrol içeren toprak örneklerindeki petrol biyoyıkımı değerlendirildiğinde; K. pneumoniae için steril toprakta % 46, steril olmayan toprakta  % 61,5; B. axarquiensis için steril toprakta % 32, steril olmayan toprakta % 57,5; söz konusu türlerin karışık kültürü için steril toprakta % 50,5, steril olmayan toprakta % 78,5 petrol biyoyıkımı elde edildi. % 1 oranında petrol içeren deniz suyu örneklerindeki petrol biyoyıkımı değerlendirildiğinde, K. pneumoniae ve B. axarquiensis ile etkin bir biyoyıkım elde edilmezken suşların üreme yoğunluklarının da oldukça düşük olduğu saptandı.  Çalışmamızın son aşamasında, K. pneumoniae suşuna ait petrol biyoyıkımı gaz kromatografisi (GC) analizi ile incelendiğinde; özellikle C10 ve C20 aralığındaki hidrokarbonları % 90 ve C20 ve C22 aralığındaki hidrokarbonları % 75' in üzerinde biyoyıkıma uğrattığı belirlendi.

Abstract:
In this study, the aim was the isolation, identification and biodegradation of petroleum by microorganisms which exist in crude oil, drilling fluid and mud pit as well as petroleum biodegradation with these strains. It was determined that Proteus mirabilis, Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Enterococcus faecalis were isolated from crude oil; Bacillus subtilis subsp. spizizenii, Bacillus cereus, Enterococcus faecalis were isolated from mud pit and Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae, Bacillus tequilensis, Bacillus axarquiensis, Enterobacter cloacae strains were isolated from drilling fluid. Petroleum biodegradation rates of microorganisms, which were isolated and identified, were compared. In this regard,               K. pneumoniae with 59.5 % and B. axarquiensis with 50.5 % were identified as the most effective stains in petroleum biodegradation and selected to be used in continuation of this study. For both strains, most effective physical conditions for petroleum biodegradation were determined as pH 7, petroleum concentration 1 % (v/v), culture concentration 2 %, rotation speed 150 rpm, at 25 0C and 7 days. Biodegradation rates of 66.5 % for K. pneumoniae and 65.0 % for B. axarquiensis were obtained under the above-mentioned physical conditions. When the effect of several surfactants (Triton X:100, Tween 80, Tween 20), which increase emulsification of petroleum in the medium, on petroleum biodegradation were  investigated, in the presence of Triton X:100 as surfactant source, biodegradation rates of 68 % for K. pneumoniae and 66 % for B. axarquiensis were determined. In addition, biosurfactant production was determined in K. pneumoniae and B. axarquiensis strains with drop-collapse and oil displacement methods. Also, with addition of different carbon sources (glucose, lactose, maltose, sucrose), it was determined that glucose increased petroleum biodegradation of K. pneumoniae to 71 % and maltose increased petroleum biodegradation of B. axarquiensis to 73 %. Furthermore, with addition of nitrogen sources (yeast extract, urea, NH4NO3, (NH4)2SO4, NaNO3, KNO3, NH4H2PO4); yeast extract increased petroleum biodegradation of K. pneumoniae to 72.5 % and NaNO3 increased petroleum biodegradation of B. axarquiensis to 74 %. When effect of mixed culture on petroleum biodegradation was investigated, it was determined that mixed culture of K. pneumoniae and B. axarquiensis did not have significant effect on petroleum biodegradation (74 %). Low biodegradation rate (21.5 %) was determined for mixed culture of strains isolated from crude oil; biodegradation rates of 68 % and 73 % were determined for mixed cultures of strains isolated from mud pit and drilling fluid, respectively. When biodegradation of petroleum in soil samples with 1 % crude oil was investigated, petroleum biodegradations were; for K. pneumoniae 46 % in sterile soil and 61.5 % in nonsterile soil; for B. axarquiensis 32 % in sterile soil and 57.5 % in nonsterile soil and mixed culture of these strains 50.5 % in sterile soil and 78.5 % in nonsterile soil. When petroleum biodegradation in seawater samples including 1 % petroleum was investigated; efficient biodegradation was not obtained and very low growth densities were determined for K. pneumoniae and B. axarquiensis. In last stage of our study, when petroleum biodegradation of K. pneumoniae was investigated with gas chromatography (CG) analysis, biodegradation rates above 90 % for hydrocarbons ranging from C10 and C20 and biodegradation rates above 75 % for hydrocarbons ranging from C20 and C22, were determined.