Domateste topraksız yetiştiricilikte değişik substrat karışımlarının ve bitki kök bölgesi ısıtmasının bitki gelişimi, verim, erkencilik ve ürün kalitesine etkileri /
Yazar: MUSTAFA PAKSOY
Danışman: PROF.DR. KAZIM ABAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Domates = Tomato ; Kültür ortamı = Culture media ; Substrat = Substrate ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
öz Bu çalışma, substrat kültüründe yetiştirilen domatesler için uygun olabilecek substratların saptanması ve kök bölgesi ısıtmasının etkilerinin belirlenmesi amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nde, 1992-1994 yılları arasında yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak birinci yıl Galit 135 Fi, ikinci yıl Fantastic 144 Fi domates çeşidi kullanılmıştır. Substrat materyali olarak, deneme I 'de perlit, ponza ve karışım (1:1:1 oranlarında ponza+torf+mantar kompost atığı); deneme II 'de perlit, ponza, mantar kompost atığı ve perlit ile ponza'ya değişik oranlarda (% 25, 50, 75) mantar kompost atığı karıştırılarak hazırlanan karışımlar; deneme III 'te ise perlit, ponza ve karışımın yeni ve daha önce bir yıl yetiştiricilikte kullanılmış olanları denenmiştir. Kök bölgesi sıcaklığı, soğuk kış aylarında kontrole (ısıtılmayan) göre ortalama 2-5°C yükseltilebilmiştir. Araştırmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir; 1. Substratlardaki kök bölgesi sıcaklığının ısıtılmayanlara göre 2-5°C yükseltilmesi çok önemli avantajlar sağlamamıştır. 2. Yerli substratlardan perlit ve ponza 'nm mantar kompost atığı ile ayrı ayrı 1:1 oranında karıştırıldığı zaman, perlit, ponza ve mantar kompost atığının tek başına kullanılmasına göre daha yüksek toplam verim ve kaliteli ürün alınmıştır. 3. Torba ve kanal kültürünün toplam verim ve ürün kalitesi yönünden birbirine benzer sonuçlar verdiği anlaşılmıştır. 4. Bir yıl kullanılmış perlit, ponza ve karışım (torf+mantar kompost atığı +ponza) ortamlarından yeni perlit, ponza ve karışım ortamları kadar ürün alınabileceği saptanmıştır. Kullanılmış ortamların yeniden yetiştiricilikte kullanılması halinde, özellikle fumigasyon veya sterizilasyon yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT This study was carried out at the University of Çukurova, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture during 1992-1994, in order to determine suitable substrat material and the effect of root zone warming for tomato grown in substrat culture. As plant material, Galit 135 Fx tomato variety was used in the first year and Fantastic Fi tomato variety in the second year. Perlitte, volcanic ash and mixture (perlitte, volcanic ash and spent mushroom composts at the ratio of 1:1:1), in experiment I; perlitte, volcanic ash, spent mushroom compost and a mixture of spent mushroom compost at various ratio (25 %, 50 %, 75 %) with perlitte and volcanic ash in experiment II; Perlitte, volcanic ash and the new and used mixture were used as substrat materials. Root zone temperature was increased 2 to 5°C over the control (unheated). The following conclusions can be obtained from the research; 1. Heating of root zone 2 to 5°C have not provided advantages over unheated ones. 2. When Perlitte and volcanic ash are mixed with spent mushroom compost at the ratio of 1:1, higher yield and quality was obtained compared with using them seperately. 3. It was found that there is no significant difference between bag culture and chanal culture as far as total yield and quality are considered. 4. It is possible to obtain the same amount of yield from perlitte, volcanic ash and mixture (torf+spent mushroom compost+volcanic ash) which were used one year in production, as unused ones. In the case of re-use of media in production, it was found that fumigation and sterilization are necessary.