Anti kahraman film karakterlerinin sosyal zekâ boyutları ve zihin haritaları
Social intelligence dimensions and mind maps of antihero movie characters
Yazar: BERK FUL
Danışman: PROF. DR. GAYE EREL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Hollywood stüdyolarının temellendirdiği klasik anlatı sineması yalnızca bir hikâye anlatmamakta, kendi değerlerini, inançlarını, ideolojilerini ve yargılarını tüm dünyaya empoze etmektedir. Hollywood sineması ile toplumsal dönüşüm ayrı düşünülememektedir. Moderniteyle birlikte değişmeye ve dönüşmeye başlayan insan hayatı, kahramanların süper özelliklerinin sorgulanmaya başlamasına yol açmıştır. Hâkim değerler sorununun olduğu günümüzde süper güçleri olan, kötüleri sürekli olarak alt eden, insanüstü özellikleriyle herkese yardım eden ve hayran olunan kahraman filmleri yerini daha insani özelliklere sahip olan, kusurlu, muğlak, ahlaki ve toplumsal değerleri önemsemeyen, öteki ve mağlup gözüyle bakılan anti kahraman filmlerine bırakmıştır. Postmodernitenin gündelik hayatlara sirayet etmesiyle bireyler süper özellikli kahramanlar yerine özdeşim kurabildiği, kendisinden bir parça gördüğü kusurlu anti kahramanların hikayesi ön plana çıkmıştır. 
Sosyal zekâ insan zihninin somut ve soyut düşünebilme becerileri, öğrenme durumu, yeni durumlar ve koşullara adapte olabilme kabiliyeti, kişisel deneyimler kazanarak diğerleriyle başa çıkabilme yeteneğini gibi işlevlerini açıklamaktadır. Sosyal zekâ bireylerin, kendisi ve diğerlerinin duygu, düşünce ve davranışlarını algılama ve anlayabilme yeteneğini de içerisinde barındırmaktadır. Zihin haritalama yöntemi ise insan zihninin karmaşık yapısını çok net bir biçimde ortaya koymaktadır. Zihin yapısını, en çok kullanılan kelimeleri, hayatımızdaki önemli insanları, en çok tekrarladığımız kalıp davranışları belirleyebilmek için zihin haritalama yöntemi oldukça faydalıdır.
Bu çalışmada öncelikle klasik anlatı sinemasının yapısı, kahraman ile anti kahraman kavramları açıklanmış, sosyal zekâ kavramı ayrıntılarıyla ele alınmış ve örneklem seçilen filmler Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği'nden geliştirilen kodlar ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda yapılan zihin haritası ile de anti kahramanların zihin haritaları ortaya çıkarılmıştır. Anti kahramanların diyalog ve eylemlerinin incelenmesi sonucunda anti kahramanların da sosyal zekalarının ve zihin haritaların gelişmiş olabileceği bulgulanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda modernite ve postmodernite değerleriyle temellenen filmlerdeki anti kahramanların sosyal zekâ boyutları ve zihin haritaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.

Abstract:
The classical narrative cinema based on Hollywood studios does not only tell a story, but also imposes its values, beliefs, ideologies and judgements on the whole world. Hollywood cinema and social transformation cannot be considered separately. In today's world where there is a problem of dominant values, hero films with superpowers, constantly defeating villains, helping everyone with their superhuman characteristics and being admired have been replaced by anti-hero films with more human characteristics, flawed, ambiguous, disregarding moral and social values and viewed as the other and defeated. Human life, which has started to change and transform with modernity, has led to the questioning of the super qualities of heroes. With the penetration of postmodernity into daily lives, the story of flawed anti-heroes that individuals can identify with and see a part of themselves instead of super heroes has come to the fore.
Social intelligence explains the functions of the human mind such as concrete and abstract thinking skills, learning status, ability to adapt to new situations and conditions, ability to cope with others by gaining personal experiences. Social intelligence includes the ability of individuals to perceive and understand the feelings, thoughts and behaviours of themselves and others. The mind mapping method reveals the complex structure of the human mind very clearly. The mind mapping method is very useful for determining the structure of the mind, the most commonly used words, the important people in our lives, the most repeated patterns of behaviour. 
In this study, firstly, the structure of classical narrative cinema, the concepts of hero and anti-hero were explained, the concept of social intelligence was discussed in detail and the films selected as a sample were analysed with the codes developed from the Tromso Social Intelligence Scale. At the same time, the mind maps of the antiheroes were revealed with the mind map. As a result of examining the dialogues and actions of antiheroes, it was found that antiheroes may also have developed social intelligence and mind maps. As a result of the findings, it was seen that there was a significant difference between the social intelligence dimensions and mind maps of the antiheroes in the films based on modernity and postmodernity values.