Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda serum pürin katabolik enzim aktivitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum purine catabolic enzyme activities in patients with obstructive sleep apnea syndrome, namik kemal university, institute of health sciences, department of medical biochemistry postgraduate thesis
Yazar: ZEHRA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜREL
Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adenozin deaminaz = Adenosine deaminase ; Ksantin oksidaz = Xanthine oxidase ; Pürinler = Purines ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Ürik asit = Uric acid

Özet:
Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) üst havayollarının geçici tıkanıklığına bağlı olarak gelişen, apne hipopne atakları ile seyreden bir hastalıktır. Bu atakların neden olduğu geçici hipoksi intrasellüler birçok farklı sinyal yolağının aktivasyonuna/inaktivasyonuna neden olmaktadır. Adenozin deaminaz (ADA) ve ksantin oksidaz (XO) pürin katabolik yolunun en önemli enzimleridir. XO süperoksit anyon radikalinin üretimine neden olurken ADA aktivitesi immun sistem durumunun değerlendirilmesinde kullanılan bir enzimdir. Ürik asit (ÜA) de bu metabolik yolun son ürünüdür. Bu çalışma OSAS'lı hastaların serum XO ve ADA aktiviteleri ile serum ÜA  düzeyleri değerlendirilerek, bu parametrelerin OSAS ve hastalığın şiddeti ile olan ilişkisinin saptanması amacıyla planlandı. Çalışmaya 40 sağlıklı erişkin ve 120 OSAS hastası dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllülerin serum örneklerinde XO, ADA ve ÜA çalışıldı. Serum XO aktivitesi ve ÜA düzeyi hasta grubunda kontrol grubuna göre yüksek tespit edildi. ADA aktivitesinde ise azalma saptandı. Gruplar arası ikili karşılaştırmada şiddetli OSAS grubu XO aktivitesi hem kontrol hem de hafif ve orta OSAS grubundan anlamlı derecede yüksek saptandı. Hafif ve orta OSAS grubu ile kontrol grubu serum XO aktiviteleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Şiddetli OSAS grubu ADA aktivitesi kontrol grubundan düşük saptanırken diğer gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Serum ÜA düzeyi şiddetli OSAS grubunda kontrol ve hafif OSAS grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptanırken orta OSAS ÜA düzeyi ile anlamlı farklılık göstermedi. Sonuç olarak; OSAS'lı hastalarda önemli bir oksidan enzim olan XO aktivitesinde ve serum ÜA seviyesinde kontrol grubuna göre yükseklik, immunitenin değerlendirilmesinde önemli bir enzim olan ADA aktivitesinde ise düşüklük saptandı. Bu sonuçlar pürin katabolik enzim aktivitelerinin OSAS patogenezinin ve prognozunun değerlendirilmesinde önemli olacağını düşündürmektedir.

Abstract:
Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is a disease that develops due to temporary upper airway obstruction, causing apnea-hypopnea attacks. The transient hypoxia caused by these attacks induces the activation/inactivation of many different intracellular signal pathways. Adenosine deaminase (ADA) and xanthine oxidase (XO) are the most important enzymes of purine catabolic pathway. While XO causes production of superoxide anion radicals, ADA is an enzyme whose activity is used for the immune system status evaluation. Uric acid (UA) is the end-product of this metabolic pathway. This study aimed to evaluate the serum XO, ADA activities and serum UA levels of the patients with OSAS and to determine the relation of these parameters with OSAS and severity of the disease. 40 healthy adults and 120 OSAS patients were included in the study. XO, ADA and UA levels were examined in the serum samples of the volunteers. Serum XO activity and UA levels of the patient group were found higher compared to the control group. A decrease was detected in ADA activity. In intergroup paired comparison, XO activity of OSAS group was significantly higher than that of both control group and mild and moderate OSAS groups. No difference was found between the serum XO activities of the mild and moderate OSAS groups and the control group. While the ADA activity of the severe OSAS group was determined to be lower than that of the control group, no significant difference was found between the other groups. Serum UA level of the severe OSAS group was determined to be significantly higher compared to the control group and mild OSAS group whereas no significant difference was found with UA level of the moderate OSAS group. In conclusion, higher serum UA level and XO activity, and lower ADA activity which is an important enzyme in the evaluation of the immunity were determined in OSAS patients compared to the control group. These results suggests that purine catabolic enzyme activities will be important in evaluation of the OSAS pathogenesis and prognosis.