Sezaryen ve normal doğum sonrasında ebeveynlerin yenidoğanla ilk karşılaşmalarındaki davranışlarının belirlenmesi
Determining the behavior of parents in their first encounters with their newborns after caesarean secti̇on and vaginal birth
Yazar: AYŞE LAVAŞCI
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN GÜLER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bebekler = Infant ; Davranış = Behavior ; Doğum = Delivery ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Araştırma, ebeveynlerin sezaryen ve normal doğum sonrasında yenidoğanla ilk karşılaşmalarındaki davranışlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Sivas Numune Hastanesi Kadın Doğum Servisi ve Ameliyat Sonrası Servislerinde yürütülmüş olan araştırmanın örneklemini, araştırmaya alınabilme kriterlerini taşıyan 679 ebeveyn (516 normal, 163 sezaryen doğum) oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Ebeveyn Bilgi Formu" ve "Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Ölçeği (DSEDÖ)" ile toplanmıştır. Doğumdan sonraki ilk 10 dakikada önce anne, sonrada baba gözlemlenmiştir. Bu 10 dakikalık süre içerisinde annede ve babada var olan ebeveynlik davranışına bir (1), olmayan davranışa ise sıfır (0) puan verilmiştir. Davranışın sıklığı dikkate alınmamıştır. Ölçekten alınan toplam puanın yüksek olması ebeveynin bebeğine karşı olumlu ebeveynlik davranışına sahip olduğunu göstermektedir. Veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler yüzdelik dağılım, varyans analizi, t testi, Ki-Kare, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri ve ileri analiz için de post hoc Z testi ile yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanılmıştır. 
Ebeveynlerin yarısından fazlasının, 25-34 yaş grubunda, ortaöğretim ya da üniversite mezunu, 2-3 çocuğa sahip olduğu, büyük çoğunluğunun çekirdek aile yapısında yaşadığı ve bebeğin cinsiyetini öğrenmeden önce herhangi bir cinsiyet tercihleri bulunmadığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin DSEDÖ puan ortalamaları orta düzeyden fazladır ve annelerin puan ortalaması (3,56±1,781), babalardan (3,16±1,508) daha yüksektir. Annelerin; yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, aile yapısı ve bebeğinin cinsiyetini öğrenmeden önceki cinsiyet tercihleri; babaların da; eğitim durumu, sosyal güvence ve aile yapısı puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Annelerin; obstetrik özellikleri, sosyal güvence ve geçim durumu, babaların; yaş, çalışma durumu, geçim durumu ve bebeğinin cinsiyetini öğrenmeden önceki cinsiyet tercihinin DSEDÖ puan ortalamalarını istatistiksel olarak etkilemediği saptanmıştır (p>0,05). 
Sonuç olarak ebeveynlerin DSEDÖ puan ortalamaları orta düzeyden fazladır ve annelerin puan ortalaması babalardan daha yüksektir. Annelerin yaş, eğitim ve çalışma durumu; babaların da eğitim durumu, sosyal güvence ve aile yapısı DSEDÖ puan ortalamalarını etkilemiştir. Bu sonuçlara göre ebelerin ebeveynlere anne- babalık davranışlarına ve rollerine yönelik bilgilendirmeler yapmaları ve planlı eğitimler düzenlemeleri önerilir.

Abstract:
The research descriptively investigates the behaviors of parents in their first encounters with their newborns following caesarean section and vaginal births. 679 parents (516 vaginal birth, 163 caesarean section) who met the criteria for inclusion of the analysis constituted the sample of the study which was carried out at the Sivas Numune Hospital maternity and post-operative services. The "Parental Information Form" and "Postpartum Parenting Behavior Scale (PPBS)" were used to collect the data for the study. In the first 10 minutes after the birth, the mother was observed first and then the father. During this 10-minute period, one (1) was assigned if the parental behavior was observed in the mother and father and zero (0) if not. The frequency of the behavior was not taken into account. A high score obtained from the measurement indicates that the observed parent had a positive parenting behavior towards his or her baby. The data were evaluated by using SPSS 22.0 statistical software. Stastistical evaluations were made using percentage distribution, variance analysis, t test, Chi-Square, Kruskal Wallis and Mann Whitney U tests and post hoc Z test for advanced analysis. A value of 0.05 was used as the level of significance.
It was found that more than half of the parents were 25-34 age group, had a secondary or university degree, and had 2-3 children. Most of them lived in a nuclear family structure and had no gender preferences before they learned the gender of their babies. The parents' mean PPBS score was higher than the middle level and the average score of mothers (3.56 ± 1.781) was higher than that of fathers (3.16 ± 1.508).  Mothers' age, family structure, gender preferences before learning the gender of their babies, education and employment status; fathers' education level, social security and family structure score averages were found to be statistically significant (p <0.001). Mothers' obstetric features, social security and economic livelihood; and, fathers' age, employment status, economic livelihood and gender preferences before learning the gender of their babies did not affect the mean PPBS scores in statistical terms (p> 0.05).
As a result, the study has found that the parents' mean PPBS score was higher than the middle level, with mothers' average score being higher than that of fathers. Mothers' age, education and employment status; and, fathers' education status, social security and family structure were found to be influencing the PPBS average. According to these results, midwives are advised to provide parents with information about their parental behavior and roles and to organize planned trainings.