Zihin yetersizliği olan öğrencilerin devam ettiği destek eğitim odası hizmetine yönelik bir durum çalışması
A case study for resource room service attended by students with intellectual disability
Yazar: DİDEM GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ÇOLAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destek eğitim odası = Resource room ; Destek eğitim programları = Suppord education programs ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araĢtırma, zihin yetersizliği olan öğrencilerin devam ettiği destek eğitim odası (DEO) hizmetinin yönetim, rehberlik ve uygulama boyutlarının iĢleyiĢini anlamak amacıyla iç içe geçmiĢ durum çalıĢması olarak desenlenmiĢtir. Bu amaç doğrultusunda, Doğu Anadolu Bölgesi‟ndeki bir il merkezinde kaynaĢtırma uygulamalarının gerçekleĢtirildiği ilkokulların destek eğitim odalarında araĢtırmacı tarafından geliĢtirilen kontrol listeleri aracılığıyla gözlemler gerçekleĢtirilmiĢtir. GerçekleĢtirilen bu gözlem sonucunda belirlenen bir ilkokulun DEO‟sunda üç ay süreyle saha notları tutulmuĢtur. Gözlem yapılan okul katılımcılarının da yer aldığı 10 okul yöneticisi, 10 rehber öğretmen ve DEO‟da görevlendirilen 10 öğretmen olmak üzere 30 katılımcıyla yarı yapılandırılmıĢ görüĢmeler gerçekleĢtirilmiĢtir. AraĢtırma süresince araĢtırmacı günlüğü de tutulmuĢtur. Toplanan verilerden saha notlarının analizinde betimsel analiz, görüĢmelerin analizinde ise içerek analizi kullanılmıĢtır. Kontrol listeleri ise kategorileĢtirilerek tablolar halinde sunulmuĢtur. AraĢtırma sonucunda DEO‟ların fiziksel koĢullarının yetersiz olduğu, DEO paydaĢlarının DEO konusunda bilgi eksikliği yaĢadıkları, bu hizmete yönelik rol ve sorumluluklarının net olarak anlaĢılmadığı ve uygulanmadığı ortaya çıkmıĢtır. AraĢtırmanın sonunda DEO‟larda özel eğitim öğretmenlerinin görevlendirilmesi ve ilgili paydaĢların doğrudan rol ve sorumluluklarına bağlı olarak sunulan DEO hizmetinin etkililiğinin ve verimliliğinin de artabileceğine iliĢkin öneriler sunulmuĢtur.

Abstract:
The present study was designed as a nested case study to understand the functioning of the management, guidance and implementation aspects of the resource room, which is attended by students with intellectual disability. In line with this purpose, observations were carried out through checklists developed by the researcher in the resource rooms of primary schools where inclusion practices were performed in a city center in the Eastern Anatolia Region. As a result of these observations, field notes were taken for three months in the resource room of a designated primary school. Semi-structured interviews were conducted with a total of 30 participants, including 10 school principals, 10 guidance counselors, and 10 resource room teachers assigned in the resource room. A researcher diary was also kept during the research. For the data collected, a descriptive analysis was used in the analysis of field notes and a content analysis was used in the analysis of interviews. Checklists, however, were categorized and presented in tables. As a result of the research, it was revealed that the physical conditions of the resource rooms were inadequate, the resource room stakeholders lacked knowledge about the resource room, and the roles and responsibilities for this service were not clearly understood and implemented. At the end of the study, recommendations were made about the assignment of special education teachers in resource rooms and that the effectiveness and efficiency of resource room service could increase depending on the direct roles and responsibilities of the relevant stakeholders.