İstanbul boğazındaki dalyanlarda avcılığı yapılan ve ekonomik önemi yüksek olan bazı balık türlerinin biyoekolojik özellikleri
Bioecological characteristics of some fish species that are caught and have high economic importance in dalyans in the bosphorus
Yazar: UĞUR ASAN
Danışman: PROF. DR. BETÜL GÜROY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Dalyan balıkçılığı, endüstriyel balıkçılık sezonunun sona ermesinin ardından İstanbul'da yaklaşık iki ay süreyle mevsimlik avlanma amaçlı kurulan sürdürülebilir sistemler olarak faaliyet gösteren bir avcılık yöntemidir. İki aylık dalyancılık sezonu sürecinde 12 familyadan 16 balık türünün avcılığı yapılmıştır. Avcılığı yapılan türler; lüfer (Pomatomus saltatrix), istavrit (Trachurus mediterraneus), kefal (Mugil cephalus), sardalya (Sardina pilchardus), tekir (Mullus surmuletus), zargana (Belone belone), izmarit (Spicara smaris), gümüş (Atherina sp.), karagöz (Diplodus vulgaris), hamsi (Engraulis ecnrasicolus), eşkina (Sciaena umbra), çaça (Sprattus sprattus), minekop (Umbrina cirrosa), levrek (Dicentrarchus labrax), mırmır (Lithognathus mormyrus) ve uskumru (Scomber scombrus) olarak kayıt altına alınmıştır. Yakalanan türlerden ekonomik önemi yüksek olan istavrit (Trachurus mediterraneus) ve lüfer (Pomatomus saltatrix) balıklarının boy, ağırlık ve gonad ağırlıkları kontrol edilerek ortalama boy (uzunluk), ortalama ağırlık, cinsiyet dağılımı, kondisyon faktörü ve boy-ağırlık ilişkisi belirlenmiştir. 
2020 ve 2022 yıllarında gerçekleştirilen bu tez çalışmasında, avlanma alanlarından Bağlaraltı Dalyanı ve Filburnu Dalyanı, örnekleme alanları olarak belirlenmiştir.  Avlanma alanlarından, 280 adet lüfer (Pomatomus saltatrix) ve 280 adet istavrit (Trachurus mediterraneus) örneği alınmış ve biyoekolojik olarak incelenmiştir. 
Yapılan incelemeler sonunda, lüfer balığı (Pomatomus saltatrix) için en yüksek ortalama ağırlık 121,3 g ile 2022 yılında alınan Bağlaraltı Dalyanı'ndaki örneklerde kaydedilmiştir. En yüksek ortalama boy ise 23,65 cm ile 2020 yılında Filburnu Dalyanı'nda ölçülmüştür. İstavrit balığı (Trachurus mediterraneus) için en yüksek ortalama ağırlık 42,82 g ile 2022 yılında alınan örneklerde Filburnu Dalyanı'nda tepsit edilmiştir. En yüksek ortalama boy 16,76 cm ile 2022 yılında Filburnu Dalyanı'ndan alınan örnekler arasında belirlenmiştir.

Abstract:
Dalyan fishing is a fishing method operating as sustainable systems established for seasonal fishing for approximately two months in Istanbul after the end of the industrial fishing season. During the two-month fishing season, 16 fish species from 12 families were fished in the fisheries in the Bosphorus. Hunted species; Bluefish (Pomatomus saltatrix), horse mackerel (Trachurus mediterraneus), mullet (Mugil cephalus), sardine (Sardina pilchardus), tabby (Mullus surmuletus), garfish (Belone belone), butt (Spicara smaris), silver (Atherina sp.), bream (Diplodus vulgaris), anchovy (Engraulis ecnrasicolus), thrush (Sciaena umbra), sprat (Sprattus sprattus), minekop (Umbrina cirrosa), sea bass (Dicentrarchus labrax), corn (Lithognathus mormyrus) and mackerel (Scomber scomber) taken. Height, weight and gonad weights of horse mackerel (Trachurus mediterraneus) and bluefish (Pomatomus saltatrix) caught, which are of high economic importance, were checked and average height (length), average weight, sex distribution, condition factor and height-weight relationship were determined. In this thesis study carried out in 2020 and 2022, Bağlaraltı Dalyan and Filburnu Dalyan, which are among the hunting areas, were determined as sampling areas. 280 bluefish (Pomatomus saltatrix) and 280 horse mackerel (Trachurus mediterraneus) samples were taken from each hunting area and examined bioecologically. At the end of the investigations, the highest average weight of 121,3 g for the bluefish (Pomatomus saltatrix) was recorded in the samples taken from Bağlaraltı Dalyan in 2022. The highest average height was measured in Filburnu Dalyan in 2020 with 23,65 cm. The highest average weight of 42,82 g for horse mackerel (Trachurus -mediterraneus) was found in Filburnu Dalyan in the samples taken in 2022. The highest average height of 16,76 cm was determined among the samples taken from Filburnu Dalyan in 2022. Key words: Dalyan, catch composition, length-weight relationship, Bosphorus.