Üç boyutlu seramik çalışmalarda ampirik gerçeklikten kaçış ve geometrik soyutlama
Escaping from empirical reality in three dimensional ceramic works and geometrical abstraction
Yazar: ERSOY YILMAZ
Danışman: DOÇ. NAZAN SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Geometri = Geometry ; Seramikler = Ceramics ; Soyut sanat = Abstract art ; Soyutlama = Abstraction

Özet:
ÖZET: Şekilsiz kil kütlesinin, soyut ve geometrik tarzda biçimlendirilmesine etki eden temel faktör, tinsel (ruhsal) bir istektir. Bu kişisel çıkarsama, soyut sanatın kuramsal yönüyle bütünüyle örtüşmektedir. Öyle ki, çağdaş soyut sanat insanın iç dünyasından hareket etmekte ve tamamen metafizik bir temel üzerinde şekillenmektedir. Bu durum "öz arama" şeklinde ifade edilebilir ki, aynı şey İslam sanatı ve hatta primitif sanattaki soyut dönem için de söz konusudur. Sanatın geometriye meyledişinin tek gerekçesi "soyutlama"dır. Doğal örneğe bağlı kalan hiçbir çalışma, geometrideki matematik düzene ve kanunluluğa ulaşamaz. Çünkü doğadaki güzellik, kristal oluşumları hariç, biçim yasalarına (geometri) değil, organik varlıkların canlılığının oluşturduğu düzene dayanmaktadır. Buna göre, sanatsal öğeleri bütünüyle geometrik olan bir çalışma, sözcüğün tam manasıyla "soyut'tur. Çalışmalarda ana güdü, elemanların denge ve denkleşmesine ve buradan doğan harmoniye dayalı, geometrik yapısal bir güzellik oluşturmak olmuştur. "Form" sözcüğü, sır, astar, oksit ya da dokudan arınmış ana gövdeyi anlatmak üzere kullanılacak olursa, çalışmalarda geometriye "form" üzerinden ulaşılmıştır, denilebilir. Bu durumun, seramik sanatında sık rastlanır bir tercih olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Geometrik çalışma örneklerine rastlanmakla birlikte, bu denli çok sayıda yüzeyin "düzgünlük" ilkesi zedelenmeden biraraya getirilişi durumunun "özgün" olduğu düşünülmektedir. Her çalışma, ardı ardına çözümlenmiş matematik problemler örgüsüdür ve her çalışmada seramik, bir hesap sanatı kimliği kazanmıştır. "Eğri çizgi" ya da "yuvarlak" hat, seramik sanatının değişmez niteliği değildir.

Abstract:
Ill SUMMARY: The main factor to form the shapeless clay block in abstract and geometrical way is a spiritual motivation. This individual deduction is complied with the theoretical aspect of the abstract art as a whole. So that, the abstract art is being shaped completely on a metaphysical foundation and starting point of this art is inner side of human being.This can be called as "searching for the essence" which is valid for Islamic art and also abstract term in primitiv art. The only reason for art to incline the geometry is "the abstraction". Any work which is depended on natural model can reach the mathematical order and legality in geometry. Because the beauty of the nature, except the cristal becomings, depends on the vitality of organical beings not on the forming laws (geometry). According to this, any work which its elements of art completely shaped by geometrically is "abstract" with the only meaning of the word. The major motive in works is to form geometrical and structural beauty which depens upon the balance of the elements and the harmony which arises from this balance. If we use the word "form" to express the main body which is refined from the glaze, lining, oxside or the texture, it can be said that geometry is reached on the "form". The conclusion reached is that this is not a frequent preference in ceramic art. In spite of seeing the examples of geometrical works, it is thought that, the situation which can be summarized as lots of surfaces which are combining without incuring the "principle of the regularity" is an originality. Every work is a plaiting of mathematical problems solved consecutively and ceramic gains an identity as an art of calculation. "Curved line" or "spherical stroke" are not the fixed qualifications of ceramic art.