Mermer işleme tesislerindeki atıkların Ç.K.K. (Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat) üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of usage of marble processing plant waste in precipitated calcium carbonate (PCC) production
Yazar: HACI ALİ EKEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECMETTİN ERDOĞAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Beyazlık derecesi = Whiteness degree ; Kalsinasyon = Calcination ; Parlaklık = Brightness ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Bu çalışmada, artık mermer tozundan çöktürülmüş kalsiyum karbonat üretimi araştırılmıştır. Bu amaç için; önce mermer işleme tesisinden alınmış artık mermer tozu kalsine edilmiş, daha sonra su ile çözündürülerek kalsiyum hidroksit üretilmiş ve en sonunda da karbondioksit gazı ile reaksiyona sokularak kalsiyum karbonat çöktürülmüştür. Deneysel çalışmalarda, kalsinasyon sıcaklığı, çözeltinin molaritesi ve kalsiyum oksidin çözünme süresi, NaOH katalizörünün çöktürme süresine etkisi gibi parametreler incelenmiştir. Çalışmalar sonunda üretilmiş kalsiyum karbonat ürününün; tane boyut analizi, beyazlık, XRF, XRD ve SEM analizleri yapılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda; kalsinasyon sıcaklığının 950oC, çözelti katı-sıvı oranı %5,61, ortam sıcaklığının 25oC, çözündürme süresinin 5 dakika, otoklav basıncının 0,5 bar ve çöktürme süresinin 5 dakika olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre ise; ürün tane boyutunun d50=2,27 m olduğu, ürün fazının CaCO3 olduğu, rombohedrik kristal sistemde ve %97,75 CaCO3 saflığında üretildiği görülmüştür. Ç.K.K. ürününün beyazlık değeri 91,28 ve parlaklık değeri 98,20 olup, bu değerler standart beyazlık ve parlaklık değerlerinden yüksektir. Ayrıca NaOH katalizörünün çöktürme süresini etkilemediği ancak kristal yapının büyümesine olumlu katkı yaptığı gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, the precipitated calcium carbonate production was studied from waste marble powder. For this purpose; previously waste marble powder obtained from processing facilities were calcined, then hydroxide was produced by dissolving in water calcium and finally, calcium carbonate was precipitated by putting into reaction with carbon dioxide gas. In experimental studies, parameters such as the calcination temperature, the molarity of solution and the calcium oxide dissolution time of and the effect of NaOH catalyst to precipitation time were investigated. Work produced at the end of calcium carbonate products; particle size analysis, whiteness, XRF, XRD and SEM analyzes were performed. As a result of experimental studies; 950oC was calculated to be the most suitable calcination temperature, whereas the most suitable solution molarity was 1M, ambient temperature 25°C, the optimal solubilization time of 5 minutes, the autoclave pressure 0.5 bar, and most suitable deposition time was found to be 5 minutes. According to analysis results, particle size of product is d50 = 2,27 m, product phase is CaCO3, crystal structure of product is rhombohedra and product purity is 97.35% CaCO3. The whiteness and brightness values of PCC produce are 91.28 and 98.20 respectively that they are higher than standard whiteness and brightness values. In addition, it was observed that NaOH catalyst did not affect to precipitation time, but had a positive effect to the growth of crystal.