Otobiyografik belleğin çocukluk örselenmesini takip eden depresif belirtilerle ilişkisi
The relationship of autobiographical memory and depressive symptoms following childhood trauma
Yazar: GÜLŞEN KAYNAR
Danışman: PROF. DR. NURHAN ER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, çocukluk örselenme öyküsü olan ve olmayan iki grup üzerinde otobiyografik anıları çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmak ve çocukluk örselenme yaşantıları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide otobiyografik belleğin rolünü incelemektir. Bu amaçla çalışma iki aşamada yürütülmüştür. Çalışmanın birinci aşamasının örneklemi 19-30 yaş arası 198 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. İlk kısımda veri toplama işlemi,  Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği (ÇOYÖ), Otobiyografik Bellek Özellikleri Ölçeği (OBÖÖ), Olayların Etkisi Ölçeği-R (OEÖ-R) aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada ulaşılan 198 katılımcıdan yalnızca çocukluk örselenme öyküsü olan 46 katılımcıya yeniden ulaşılarak, çalışmanın ikinci kısmı oluşturulmuştur. Bu aşamada ise, katılımcılara Otobiyografik Bellek Özellikleri Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Olayların Etkisi Ölçeği-R, Otobiyografik Olay İçeriği Formu ve Otobiyografik Anı Formu sunulmuştur. Bu aşamada uygulamalar bireysel olarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi sırasında, katılımcılar tarafından aktarılan olumsuz, olumlu çocukluk anıları ve karşılaştırma anıları, aşırı genelleme, anının detayı ve anının etkisi olmak üzere üç temel boyutta karşılaştırılmıştır. Ayrıca, çocukluk örselenme yaşantıları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide araya girici ve kaçınma örüntülerine bakılmıştır. Elde edilen bulgular, çocukluk örselenme yaşantıları olan katılımcıların olmayanlara göre olumsuz çocukluk anılarını anlamlı düzeyde daha detaylı hatırladıklarını göstermiştir. Ancak bu etki olumlu çocukluk anısında ve karşılaştırma anısında tersine dönmüştür. Aynı zamanda çocukluk örselenmesi olan grubun aşırı genelleme düzeyi olmayan gruba göre daha fazladır. Çalışmanın ikinci kısmının bulguları, yetişkinlik dönemi depresif belirtilerin çocukluk örselenme yaşantılar tarafından yordandığına ve araya girici anılar ve anıdan kaçınmanın bu ilişkiye aracılık ettiğine işaret etmiştir. Elde edilen bulgular alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to compare autobiographical memories between two groups with and without childhood trauma and to examine mediator role of autobiographical memory in the relationship between childhood trauma and depressive symptoms. For this purpose, this study was conducted in two stages. The data have gathered from 198 participants aged 19-30 at the first part of the study. At the first part, process of gathering data was done by using Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Autobiographical Memory Characteristics Scale (AMCS), The Impact of Event Scale-Revised (IES-R). By reaching again 46 participants with only a history of chilhood trauma from 198 participants, the second part of the study was created. In this stage, Autobiographical Memory Characteristics Scale, Beck Depression Inventory, the Impact of Event Scale-R, Form Autobiographical Event Content, Form Autobiographical Memory was presented to participants. One by one interview held with the participants at this stage. In the course of evaluating the data, the memories (positive, negative and comparasion) have been compared according to three basic dimensions including overgeneralization, detail of memory and effect of memory. Additionally, the role of intrusive and avoidance were examined in relation between childhood trauma and depressive symptoms. The results showed that participants with childhood trauma recalled more detailed memories of negative childhood experience than participants without childhood trauma. But this effect reversed in positive and comparison memories. At the same time, overgenerality levels of group with childhood trauma are significantly higher than group without childhood trauma. In addition, it was found that the depressive symptoms are predicted by childhood trauma experiences and levels of intrusive and avoidance mediate this relationship. These findings are discussed in the light of autobiographical memory literature.