Yozgat ilinde araçlardan kaynaklı karbon ayak izinin yakıt tüketimleri ile ilişkili hesaplanması
Calculation of carbon footprint resulting from vehicles related to fuel consumption in Yozgat provinca
Yazar: HATİCE AYDIN
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR GÖKKUŞ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada Yozgat ilinde araçlardan kaynaklı karbon ayak izinin yakıt tüketimleri ile ilişkili hesaplanmasının tespit edilmesi ile ilgili olarak ulaşım sistemine ait tüm bileşenlerin çevreye duyarlı hale getirilmesine, toplumda çevre bilincinin kazandırılmasına, şehirde yaşayan ve yaşayacak kişilerin sürdürülebilir çevreye sahip olmasına yönelik atılacak adımlara, katkı sağlanması amaçlanmaktadır. 
Yozgat ilinde araçlardan kaynaklı karbon ayak izinin yakıt tüketimleri ile ilişkili hesaplanması IPCC'nin önerdiği yaklaşımlardan Tier-1 metodu kullanılmıştır.2019,2020, 2021 yılları arasında araç sayıları ve yakıt türleri verileri kullanılarak karbon ayak izi hesaplanmaları yapılmıştır. Hesaplamalar sonucunda yıllar arasında kıyaslama ve belirlenen zaman diliminde CO2 miktarındaki değişimleri de değerlendirme imkanı sağlamıştır.2019 yılında toplam karbon ayak izi miktarı 1931,87 Gg CO2, 2020 yılında 2139,31 Gg CO2,2021 yılında ise 2130,06 Gg  CO2 dir.
Yozgat ili için araçlardan kaynaklı karbon ayak izinin yakıt tüketimleri ile ilişkili hesaplanması için farklı kurumlarda veriler mevcut olmakla birlikte, karayolu ulaşımın çevresel boyutunu ortaya koymak üzere bütünsel bir veri tabanı çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin çevresel maliyetler noktasında ve çevresel faydaların arttırılması için yapılabilecek düzenlemelere zemin hazırlayacak bir literatür çalışması ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Karbon Ayak İzi, Yozgat, Ulaşım, Karayolu, Çevre, Sera Gazı

Abstract:
In this study aims to contribute to the determination of the calculation of the carbon footprint of vehicles about fuel consumption in Yozgat province, to make all components of the transportation system environmentally sensitive, to raise environmental awareness in the society, and to take steps to ensure that the people who live and will live in the city have a sustainable environment.
In Yozgat province, the Tier-1 method, one of the approaches recommended by IPCC, was used to calculate the carbon footprint caused by vehicle fuel consumption. Carbon footprint calculations were made using data on the number of vehicles and fuel types between 2019, 2020 and 2021. The calculations provided the opportunity to compare between years and evaluate the changes in the amount of CO2 in the specified period. The total carbon footprint in 2019 was 1931.87 Gg CO2, 2139.31 Gg CO2 in 2020, and 2130.06 Gg CO2 in 2021.
Although data is available from different institutions to calculate the carbon footprint of vehicles about fuel consumption for Yozgat province, a holistic database study has been carried out to reveal the environmental dimension of road transportation. A literature study that will pave the way for the obtained data on environmental costs and the arrangements that can be made to increase environmental benefits has been presented
Keywords: Carbon Footprint, Yozgat, Transportation, Highway, Environment, Greenhouse Gas