Okul etkililiği ve pozitif psikolojik sermaye ilişkilerine ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' views on the relationship between school effectiveness and positive psychological capital
Yazar: DAVUT ATIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇETİN TERZİ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada pozitif psikolojik sermaye ve okul etkililiği ilişkilerinin devlet okulları ve özel okullar bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Eskişehir ili Tepebaşı ilçesine bağlı devlet ortaokullarında ve özel ortaokullarda görev yapan 1296 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini tabakalı oranlı örnekleme yöntemiyle ulaşılan 734 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ve "Etkili Okul Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Etkili okul ölçeği ve psikolojik sermaye ölçeklerinin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizleri için R paket programı 'Lavaan' paketi kullanılmıştır. Ortalama, standart sapma, T-testi, korelasyon katsayıları, çoklu varyans analizi, regresyon analizini içeren tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiklerden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre özel okul öğretmenlerinin yalnızca özyeterlik algıları ile etkili okul yönetici boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Özel okul öğretmenlerinin psikolojik dayanıklılık ve özyeterlik algıları ile etkili okul öğretmen boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Devlet okullarında görev yapan öğretmenlerle ilgili bulgulara göre, öğretmenlerin dışadönüklük ve umut düzeyleri arttıkça etkili okul yöneticilerine yönelik algıları da artmaktadır. Ayrıca devlet okullarında çalışan öğretmenlerin iyimserlik ve umut düzeyleri ile etkili okul öğretmen boyutu arasında da olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between positive psychological capital and school effectiveness within the context of public and private schools. Relational screening model was implemented in the research. The target population of the research consists of 1296 teachers working in official public secondary schools and private secondary schools in the Tepebaşı District of Eskişehir in the academic year 2018-2019. The research sample consists of 734 teachers selected by stratified ratio sampling method. The research data were collected by "Psychological Capital Scale" and "Effective School Scale". In order to test the construct validity of Effective School Scale and Psychological Capital Scale, R package program "Lavaan" was used for confirmatory factor analysis. The data were analysed through SPSS 26 software program. Descriptive and inferential statistics including mean, T-test, correlation coefficients, multiple variance analysis, regression analysis were implemented. According to the findings of the study, there was a statistically significant relationship only between private school teacher' self-efficacy perceptions and effective school administrator dimension. It was also revealed that there was a positive relationship between the psychological resilience, self-efficacy perceptions of private school teachers and the effective school teacher dimension. According to the findings about teachers working in public schools, as their extraversion and hope levels increase, their perception of effective school administrators increases, too. It was found that there was a positive significant relationship between the optimism and hope levels of the teachers working in public schools and the effective school teacher dimension.