Türkiye'de yaban hayatı geliştirme sahalarında yönetim ve gelişme planları
Management and development plans in wildlife reserve areas in Turkey
Yazar: AHMET ARPACIK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAĞDAN BAŞKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Yaban hayatı = Wildlife

Özet:
Bu çalışma ile Türkiye'de Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları'nda ilk defa yapılan Yönetim ve Gelişme Planlarının, planlama süreci ayrıntılı bir şekilde ele alınarak incelenmiştir. Türkiye'de bulunan 80 adet YHGS'den, 2012 yılı Mayıs ayı itibari ile ancak 32 adedinin Yönetim ve Gelişme Planları tamamlanmış, 20 adet sahanın planları ise onay aşamasına getirilebilmiştir. Mayıs 2010 ? Mayıs 2012 tarihleri arasında toplam 3 yıl süren bu çalışmada, planı onaylanmış olan sahalardan hedef türlerin her birinden ve değişik bölgelerdeki sahalardan seçim yapmak üzere 17 adet YHGS seçilmiş ve çalışılmıştır. Bu sahalardan Azdavay Kartdağ Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nın planlama çalışmalarının bütün aşamalarda bizzat yer alınmıştır. Seçilen 17 adet sahanın geri kalanlarında ise sadece planlar üzerinde çalışmalar yürütülmüştür.Planların yapım süreci aşama aşama ele alınarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Böylece yapılan planların yasa ve yönetmeliklere göre uygunluğu, yasa ve yönetmeliklerdeki eksiklikler, değerlendirilen planlarda tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuştur. Ayrıca ülkemizdeki planlar dünyadaki benzer sahaların planları ile karşılaştırılmış ve farklılıklar ortaya koyulmuştur.Sonuç olarak, değerlendirilen planların yapım aşamasından uygulanabilirliğine kadar sıkıntıları olduğu görülmüştür. Planların bilimsel ve rasyonellikten uzak olduğu, sahanın hedef türünün ve planlanan alanların kullanıcılarının isteklerini karşılamadığı tespit edilmiş ve çözüm olarak bir dizi öneri sunulmuştur.Anahtar Kelimeler:Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Yönetim ve Gelişme Planı, Yaban Hayatı, Hedef Tür

Abstract:
This study aims to investigate the planning process of Management and Development Plans conducted for the first time in Wildlife Reserve Areas in Turkey.There are 80 Wildlife Reserve Areas (WRA) in Turkey. As of May 2012, only 32 of Management and Development Plans of these areas were completed and 20 of them are being waited for approval. This study was conducted from May 2010 to May 2012 and it took 3 years. These thirtytwo plans that have passed has their target species form different regions. Based on these target speices 17 plans were selected and these all of these plans include one of these target species. All the planning stages of Azdavay Kartdağ WRA, one of the selected planning area, were observed. On the remining planning areas only plans were studied.Plan making process were investigated and evaluated step by step. Thus, the appropriateness of the plans for the laws and regulations, the deficiencies in the laws and regulations, and the similarities and differences in the evaluated plans were determined. Moreover, an international comparison was executed by comparing the plans in our country with the similar plans of other countries.As a result, it was determined that the evaluated plans had some problems from construction phase to application process. It was found that these plans were unscientific and irrational, and target species of the area and the planned areas were found to be insufficient for the interests of the users.Key Words: Wildlife Reserve Area, Management and Development Plan, Wildlife, Target Species