Marrubium parviflorum subsp. oligodon bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic investigation on marrubium parviflorum subsp. oligodon
Yazar: ŞEYMA BAŞ
Danışman: PROF. DR. NURGÜN KÜÇÜKBOYACI
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Marrubium L. = Marrubium L. ; Marrubium parviflorum = Marrubium parviflorum ; Sitotoksisite = Cytotoxicity ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Marrubium parviflorum Fisch. & C.A.Mey. subsp. oligodon (Boiss.) Seybold (Lamiaceae), Türkiye'ye endemik aromatik bir bitki olup, Doğu Anadolu'da "Dağ çayı" yerel ismi ile bilinmektedir ve infüzyonu geleneksel olarak antipiretik etkisi nedeniyle soğuk algınlığına karşı kullanılmaktadır. Bu çalışmada, bitkinin toprak üstü kısımlarından hidrodistilasyon ile elde edilen uçucu yağ GC ve GC/MS sistemleri ile analiz edilmiştir. Uçucu yağın % 94,8'ini oluşturan altmış altı bileşen tanımlanmıştır. Uçucu yağın ana bileşenleri bisiklogermakren (%21,3), ardından germakren D (%7,2), β-karyofillen (%6,6) ve karyofillen oksit (%5,2) olarak tespit edilmiştir. Ayrıca bitkinin uçucu yağının antimikrobiyal, antibiyofilm ve sitotoksik aktivitesi ilk kez araştırılmıştır. Sonuçlarımıza göre, uçucu yağın antimikrobiyal aktivitesi Escherichia coli ve Staphylococcus aureus'e karşı sırasıyla 20,9 mm ve 15,8 mm zon çapında ve 3,9 mg/mL ve 7,8 mg/mL MİK konsantrasyonunda belirlenmiştir. Ayrıca uçucu yağın antibiyofilm aktivitesi E. coli ve S. aureus'a karşı sırasıyla % 89,0 ve %84,4 ile yüksek inhibisyon göstermiştir. Bunun yanısıra, uçucu yağın sitotoksik aktivitesi A549 (insan akciğer kanseri) ve BEAS2B (insan normal akciğer) hücre hatlarına karşı 1-1000 μg/mL konsantrasyonda MTT testi ile araştırılmıştır. Uçucu yağın A549 ve BEAS2B hücre hatları üzerindeki hücre canlılığı 1000 µg/mL konsantrasyonda sırasıyla % 41,3 ve %5,3 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, M. parviflorum subsp. oligodon uçucu yağı, potansiyel etkili antimikrobiyal, antibiyofilm ve sitotoksik ajanları keşfetmek için önemli bir kaynak olabilir.

Abstract:
Marrubium parviflorum Fisch. & C.A.Mey. subsp. oligodon (Boiss.) Seybold (Lamiaceae), an endemic aromatic plant to Turkey, is locally known as "Dağ çayı" in the East Anatolia and traditionally used against colds for antipyretic effect by infusion. In this study, the essential oil of the aerial parts of the plant, obtained by hydrodistillation, was analyzed by GC and GC/MS systems. Sixty-six components were identified, representing 94,8% of the total essential oil. The major constituents of essential oil were determined as bicyclogermacrene (21,3%), followed by germacrene D (7,2 %), β-caryophyllene (6,6%) and caryophyllene oxide (5,2%). In addition, antimicrobial, antibiofilm and cytotoxic activity of the essential oil of the plant was investigated for the first time. According to the our results, antimicrobial activity of the essential oil was determined against Escherichia coli and Staphylococcus aureus 20,9 mm and 15,8 mm of zone diameter, as well as 3,9 mg/mL and 7,8 mg/mL of MIC concentration, respectively. Besides, antibiofilm effect of the essential oil showed high inhibition against E. coli and S. aureus with 89,0% and 84,4%, respectively. Moreover, the cytotoxic activity of essential oil was investigated by MTT assay against A549 (human lung cancer), and BEAS2B (human normal lung) cell lines at a concentration range of 1-1000 µg/mL. The cell viability of the essential oil on the cell lines A549, and BEAS2B was detected as 41,3% and 5,3%, respectively at a concentration of 1000 µg/mL. As a conclusion, M. parviflorum subsp. oligodon essential oil can be prominent source to discover potential antimicrobial, antibiofilm, and cytotoxic agents.