Milletlerarası özel hukukta ticari şirketlerde birleşmeler ve devralmalar /
Yazar: BÜLENT İYİT
Danışman: PROF. DR. AYFER UYANIK ÇAVUŞOĞLU
MEF ÜNİVERSİTESİ / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Birleşmeler = Mergers ; Devralma = Acquisition ; Kanunlar ihtilafı = Laws conflict ; Sözleşmeler = Contracts ; Ulusal işletmeler = National firms ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; Yetki anlaşmaları = Competence arrangements ; Şirket birleşmeleri = Mergers

Özet:
Bu tez çalışmasında, uluslararası nitelikteki ticari şirketlerin birleşme ve
devralma işlemlerinin, sözleşmeler öncesi dönemden başlamak üzere, sözleşmelerin
kurulması, tarafların ehliyeti, sözleşmelerin şekli, sözleşmelerin işlemlerine ilişkin
olarak kanunlar ihtilafı sorunlarının çözümü, sözleşmelerde irade serbestisinin
mümkün olduğu durumlar ile bu tür sözleşmelerden kaynaklanan muhtemel
uyuşmazlıkların çözümü için yetki sözleşmesine koyulabilecek uyuşmazlık çözüm
yolları incelenmiştir. Ayrıca sözleşme konusu işlemlere Türk hukukunun uygulandığı
durumlara ilişkin olarak, Türk hukuku çoğunlukla AB Hukuku ile karşılaştırılarak
incelenmiştir.
Şirket birleşme ve devralma işlemleri farklı yapıya sahip işlemlerdir. Bu
sebeple her iki kavram iktisadi ve hukuki olarak tüm boyutları ile ele alınması ve
farklılıklarının ortaya konulması gerekmektedir. Çünkü birleşme ve devralma
işlemleri her ne kadar hukuki birer işlem niteliğinde olmalarına rağmen, sebeplerinin
ve sonuçlarının iktisadi olduğunu söylemek mümkündür. Devralma kavramı,
TTK.'da birleşmenin gerçekleşmesinin bir türü olarak kullanılmakla birlikte,
gerçekte birleşme işleminden farklı olarak, bir şirketin kontrolünü sağlayacak şeklide
ele geçirmek olarak anlaşılmalıdır. Birleşme işleminde, devrolunan şirket ya da
şirketler devralan veya yeni kurulan şirketin bünyesine tasfiyesiz şekilde son bularak
katıldığı halde, şirketin devralınması işleminde ise devralınan hedef şirket varlığını
devam ettirmekte ve sadece kontrolünü sağlayan gerçek ya da tüzel şahıslar
değişmektedir. Ayrıca birleşme işleminde devrolunan şirketin ortakları, ortaklığın
devamlılığı ilkesi gereğince şirket payları karşılığında devralan şirketin ortağı
olmakta ve genel kural olarak herhangi bir bedel ödemeleri söz konusu olmamakta,
devralma işleminde ise devir karşılığında bir bedel ödenmesi söz konusu olmakta ve
ortakların bu bedel karşılığında devrettikleri pay oranında, işlem konusu şirkete
ilişkin mülkiyet hakları devir ile birlikte son bulmaktadır.
Her iki uluslararası nitelikli sözleşmenin kurulma aşamasından önce, niyet
mektubu, due diligence, gizlilik sözleşmesi gibi ortak yönleri bulunmaktadır. Ancak
işlemlerin farklı hukuki yapıya ve özneye sahip olmaları sebebiyle, sözleşmenin
kurulması, kanunlar ihtilafı kurallarına göre uygulanacak hukukun tespiti ile irade
serbestisinin sözleşmeye uygulanabilmesi açısından birbirlerinden oldukça farklı
nitelikleri bulunmaktadır.
Her iki işlemden kaynaklı uyuşmazlıkların etkili ve pratik çözümü için yetki
sözleşmelerine koyulabilecek başta tahkim olmak üzere, uyuşmazlık çözüm yolları
da üzerinde özellikle durulması gereken konulardır.

Abstract:
In this thesis, international commercial company mergers and acquisitions,
starting from the pre-contracts period, the establishment of contracts, the competence
of the parties, the form of the contracts, the resolution of the conflict of laws
regarding the transactions of the contracts, the situations where the freedom of will is
possible in the contracts and the possible disputes arising from such contracts. The
dispute resolution ways that can be put in the authorization agreement for resolution
have been examined. In addition, regarding the cases where Turkish law is applied to
the contractual transactions, Turkish law has been mostly compared with EU Law.
Company mergers and acquisitions are transactions with a different structure.
For this reason, both concepts should be dealt with in all aspects economically and
legally and their differences should be revealed. Because although the merger and
acquisition transactions are legal transactions, it is possible to say that their causes
and consequences are economic. Although the concept of acquisition is used as a
type of merger in the TCC, it should actually be understood as taking control of a
company, unlike the merger. In the merger process, the transferred company or
companies joined the acquiring or newly established company without liquidation,
but in the acquisition of the company, the target company acquired continues its
existence and only the real or legal persons that control it change. In addition, the
partners of the company transferred in the merger process become the shareholders
of the acquiring company in return for the company shares in accordance with the
principle of continuity of the partnership and as a general rule there is no payment of
any price, in the takeover transaction, a price is paid in return for the transfer and at
the rate of the share transferred by the partners in return for this price, Property rights
regarding the company subject to the transaction expire with the transfer.
Both international qualified contracts have common aspects such as a letter of
intent, due diligence, and confidentiality agreement before the establishment stage.
But because transactions have different legal structure and subject matter, they have
quite different qualities from each other in terms of establishing a contract,
determining the law to be applied in accordance with the rules of conflict of laws,
and applying the freedom of Will to the contract.
For the effective and practical resolution of disputes arising from both
transactions, dispute resolution methods, especially arbitration, that can be put into
authorization agreements are the issues that need to be emphasized.