Laparoskopik abdominal cerrahi geçirecek hastalarda abdominal kompliyansa etki eden faktörlerin belirlenmesi
The determination of the factors affecting abdominal compliance in patients undergoing laparoscopic abdominal surgery
Yazar: EZGİ YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MENEKŞE ÖZÇELİK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Insuflasyon = Insufflation ; Komplians = Compliance ; Laparoskopi = Laparoscopy

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki birincil amacımız, yaş, cinsiyet, ASA skoru, vücut kitle indeksi (VKİ), gebelik ve abdominal cerrahi öyküsü, abdominal kas kalınlıkları, cilt altı yağ dokusu kalınlığı, diyafram kası kalınlığı, sigara ve alkol kullanım durumu ve spor yapma sıklığının abdominal kompliyans (AK) üzerine etkisini değerlendirmektir. İkincil amacımız ise insufle edilen toplam gaz hacminin postoperatif omuz ağrısı insidansına ve cerrahi memnuniyet düzeyine etkisini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi ameliyathanesinde laparoskopik abdominal cerrahi geçiren 90 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik verileri kaydedildikten sonra ameliyat masasına alınarak, cilt altı yağ dokusunun, abdominal kasların ve diyafram kasının kalınlıkları ultrasonografik olarak ölçüldü. Genel anestezi başladıktan sonra mekanik ventilatör ayarları tüm hastalar için standardize edildi. İnsuflasyon, hedef intraabdominal basınç (İAB) 15 mmHg, akış hızı 4 L/dk olacak şekilde supin pozisyonda, insuflatördeki basınç ve hacim verileri ile havayolu basınçları ve kompliyansları kaydedildi. Ölçümler tamamlandıktan sonra kaydedilen verilerden hastaların insuflasyonun 3 fazı için abdominal kompliyans ve abdominal kompliyans indeksleri hesaplandı. Operasyon bitiminde cerrahtan çalışma alanını skorlaması istenmiştir. Postoperatif  24. saatte hastalar ziyaret edilerek omuz ağrısı sorgulandı.
Bulgular: Çalışmamızda, hastaların AK ortalaması 443±196 ml/mmHg olarak bulundu; AK değerleri birinci fazdan üçüncü faza doğru azaldı. Yaş ile AK arasında pozitif yönde korelasyon bulundu (p<0,01, Spearman's rho=0,283). Erkeklerde AK, kadınlara göre yüksek bulundu (p<0,001). Gebelik sayısı ile AK arasında pozitif yönde korelasyon bulundu (p<0,001, Spearman's rho=0,472). Geçirilmiş abdominal cerrahi sayısı ile AK arasında negatif yönde korelasyon ilişkisi bulundu (p<0,05, Spearman's rho= -0,218). VKİ, abdominal kas kalınlıkları ve diyafram kası kalınlığı ile AK arasında bir korelasyon bulunmadı. Postoperatif omuz ağrısı olan hastalarda AK ve 'insufle edilen toplam CO2 hacmi' yüksek bulundu (p<0,001, p<0,001). Cerrahi memnuniyet skoru ile AK (p<0,001, Spearman's rho=0,451) ve 'insufle edilen toplam CO2 hacmi' (p<0,001, Spearman's rho=0,484) arasında pozitif korelasyon bulundu.
Sonuç: Bu çalışma sonucunda erkeklerde, yaşlılarda, gebelik öyküsü olan kadınlarda AK daha yüksek olduğu saptandı; bu hasta gruplarında, insuflasyon sırasında aynı cerrahi çalışma alanı hacmine daha düşük basınçlarla ulaşılabileceği sonucuna varıldı. Geçirilmiş abdominal cerrahi ile AK arasında kurulan negatif korelasyon sonucunda ise, geçirilmiş cerrahi öyküsünün, cerrahi sırasında yüksek insuflatör basınçlarına çıkma açısından risk faktörü olduğu değerlendirildi. Abdominal kompliyansı etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve düşük abdominal kompliyanslı hastaların öngörülmesi, cerrahi tercihinde, laparoskopik cerrahilerde insuflatör ayarlarında, yoğun bakım ünitelerinde abdominal hipertansiyon/abdominal kompartman sendromlu hastaların tedavi planında hasta temelli yaklaşıma rehberlik etmesi açısından önemlidir. Abdominal kompliyans ile ilgili  çalışmalar son yıllarda artış göstermesine rağmen, klinik sonuçlar açısından bu alanda daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Abdominal kompliyans, İnsuflasyon, Laparoskopik abdominal cerrahi

Abstract:
Aim: The aim of the study is to evaluate the effect of the age, gender, ASA score, body mass index (BMI), pregnancy and abdominal surgery, abdominal muscle thickness, subcutaneous fat tissue thickness, diaphragm muscle thickness, frequency of doing sports, and smoking and alcohol use status on abdominal compliance (AC). The other aim of the study is to reveal the effect of the total volume of gas insufflated on the incidence of postoperative shoulder pain and the level of surgical satisfaction.
Materials and methods: The study was performed on 90 patients who underwent laparoscopic abdominal surgery in Ankara University Faculty of Medicine Cebeci Research and Practice Hospital. After recording the demographic data of the patients, they were taken to the operating table and the thickness of the subcutaneous fat tissue, abdominal muscles and diaphragm muscle were measured ultrasonographically. Mechanical ventilator settings were standardized for all patients after genel anesthesia. While insufflation was performed in the supine position with a target intra-abdominal pressure (IAP) of 15 mmHg and a flow rate of 4 L/min, the pressure and volume data in the insufflator, and airway pressures and compliances were recorded. After the measurements were completed, the abdominal compliance and abdominal compliance indices of the patients were calculated for 3 phases of insufflation. At the end of the operation, the surgeon was asked to score the study area. At the postoperative 24th hour, the patients were visited and their shoulder pain was questioned.
Results: In our study, the mean AC of the patients was found to 443±196 ml/mmHg, and AC values decreased from the first phase to the third phase. A positive correlation was found between age and AC (p<0.01, Spearmen's rho=0.283). AC was found to higher in men than in women (p<0.01). A positive correlation was found between the number of pregnancies and AC (p<0.01, Spearmen's rho=0.472). A negative correlation was found between the number of previous abdominal surgeries and AC (p<0.05, Spearmen's rho=0.218). There was no correlation between BMI, abdominal muscle thicknesses and diaphragm muscle thickness and AC. AC and 'total insufflated CO2 volume' were found to high in patients with postoperative shoulder pain (p<0.001). A positive correlation was found between surgical satisfaction score and AC (p<0.001, Spearman's rho=0.451) and 'total CO2 volume insufflated' (p<0.001, Spearman's rho=0.484).
Conclusion: As a result of this study, AC was found to higher in men, the elderly, and women with a history of pregnancy; it was concluded that in these patient groups, the same surgical area volume can be achieved with lower pressures during insufflation. The negative correltion between previous abdominal surgery and AC was considered to be a risk factor for high insufflator pressures during surgery. Determining the factors affecting abdominal compliance and predicting patients with low abdominal compliance are important in terms of guiding the patient-based approach in the choice of surgery, insufflator settings in laparoscopic surgeries, and in the treatment plan of patients with hypertension/abdominal compartment syndrome in intensive care units. Although studies on abdominal compliance have increased in recent years, more studies are neeeded in this area in terms of clinical results.

Keywords: Abdominal compliance, Insufflation, Laparoscopic abdominal surgery