Argümantasyon temelli öğretimi sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersinde uygulamak: Bir eylem araştırması
Implementation of the argumentation-based teaching in social studies and science classes: An action research
Yazar: BİRSEN BERFU AKAYDIN
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KABAPINAR ; PROF. DR. FİLİZ KABAPINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim sisteminin öğrenme ve öğretme anlayışında, öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerinin merkeze alındığı bir değişim yaşanmaktadır. Yirmi birinci yüzyıl becerileri içerisinde de yer alan kritik düşünme, karar verme, etkili iletişim ve tartışma gibi becerilerin öğrenme ortamında geliştirilmesinde argümantasyon temelli öğretim önemli bir yere sahiptir. Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri öğretim programlarının amaçları doğrultusunda öğrencilerin tartışabileceği, günlük yaşamda karşılaşabileceği, neden sonuç ilişkisi içinde sorgulayabileceği, çok yönlü bakabileceği bir öğrenme ortamının argümantasyon temelli öğretim ile oluşturulabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersinde argümantasyon temelli öğretim ile argümantasyon becerilerinin geliştirilmesidir. Bu genel amaç doğrultusunda araştırma soruları aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur.
1. Sosyal Bilgiler dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin araştırma öncesi ve sonrası algıları nasıldır?
2. Fen Bilimleri dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin araştırma öncesi ve sonrası algıları nasıldır?
3. Sosyal Bilgiler dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin öğrenme sürecindeki etkinliklerde argümantasyon becerileri nasıldır?
4. Fen Bilimleri dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin öğrenme sürecindeki etkinliklerde argümantasyon becerileri nasıldır?
5. Sosyal Bilgiler dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin argümantasyon becerilerindeki değişim nasıldır?
6. Fen Bilimleri dersinde argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin argümantasyon becerilerindeki değişim nasıldır?
7. Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersinde gerçekleştirilen argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğrencilerin görüşleri nasıldır?
8. Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersinde uygulayıcı olan sınıf öğretmeninin argümantasyon temelli öğretime ilişkin görüşü nasıldır?
Bu araştırmada, argümantasyon temelli öğretim uygulamasının etkilerinin ortaya konulması amaçlandığından nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kocaeli ili İzmit ilçesinde bir devlet okulunun dördüncü sınıfına devam eden 12'si kız, 12'si erkek 24 öğrenci oluşturmaktadır.
Uygulama süreci öncesinde ilkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersi için eş zamanda yürütülmesi uygun olan birer tane ünite belirlenmiş, bu ünitelerde yer alan kazanımlara yönelik argümantasyon temelli öğretime ilişkin öğretim materyalleri ve çalışma kağıtları hazırlanmıştır. Argümantasyon temelli öğretim etkinlikleri ile ilgili uzman görüşleri alınarak gerekli düzeltmeler sonrasında uygulama gerçekleştirilmiştir. Sosyal Bilgiler dersi için 22, Fen Bilimleri için 27 olmak üzere toplam 49 etkinlik tasarlanmış ve uygulanmıştır. Uygulama bitiminde, öğrencilerin sınıf içi iletişim süreçlerinin yer aldığı ses kaydı araştırmacı tarafından dinlenerek transkript edilmiştir. Her kazanımda yer alan etkinliklere yönelik sınıf içi diyalogları ve çalışma kağıtları argümantasyon temelli öğretimin unsurları dikkate alınarak kesitler halinde sunulmuş ve değerlendirilmesi yapılmıştır.
Argümantasyon temelli öğretim ile gerçekleştirilen Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersi öğrenme ortamları değerlendirildiğinde ilkokul dördüncü sınıfta yer alan öğrencilerin çoğunluğunun argümantasyon sürecinin unsurları olan iddia, veri, gerekçe, destekleyici ve çürütücü kullanabildikleri görülmüştür. Bunun yanında öğrencilerin bu şekilde ders işlemekten mutlu oldukları, daha iyi öğrendikleri, arkadaşlarının düşüncelerine saygı gösterdikleri, tartışma yapmayı öğrendikleri, fikirlerini rahatça paylaşabildikleri, konuşmalarında daha fazla bilimsel olguları kullandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin öğretim sürecinde yer alan bilgileri sorguladıkları, bilgilerin bilimsel bir dayanağını araştırdıkları, bilimsel dayanağı olan bilgileri kabul ettikleri ve bunları günlük yaşamları içerisinde uygulayabildikleri düşünülmektedir.

Abstract:
There is a change in the learning and teaching approach of the education system, leading to a greater emphasis on the development of students' cognitive, affective and psychomotor skills. The argumentation-based teaching has an important place in the development of skills such as critical thinking, decision making, effective communication and discussion, which are among the 21st century skills. It is thought that a learning environment where students can discuss, establish relationships with daily life, question cause and effect relationships and look from multiple perspectives in line with the objectives of social studies and science curriculums can be created by the argumentation-based teaching. The purpose of the current study is to develop argumentation skills of fourth grade students with argumentation-based teaching in social studies and science classes. To this end, answers to the following questions were sought.
1. What are the students' perceptions of the argumentation-based teaching in social studies classes before and after the study?
2. What are the students' perceptions of the argumentation-based teaching in science classes before and after the study?
3. How are the argumentation skills of the students in the activities in the learning process related to the argumentation-based teaching in social studies classes?
4. How are the argumentation skills of the students in the activities in the learning process related to the argumentation-based teaching in science classes?
5. How is the change in the argumentation skills of the students regarding the argumentation-based teaching in social studies classes?
6. How is the change in the argumentation skills of the students regarding the argumentation-based teaching in science classes?
7. What are the opinions of the students about the argumentation-based teaching carried out in social studies and science classes?
8. What are the opinions of the primary teacher, who is a practitioner in social studies and science classes, about the argumentation-based teaching?
In the current study, action research, one of the qualitative research designs, was used since it was aimed to reveal the effects of the argumentation-based teaching application. The study group is comprised of 24 students (12 girls and 12 boys) attending the fourth grade of a public school in the İzmit district of the city of Kocaeli in the spring term of the 2018-2019 school year. The implementation process of the study was carried out by the primary teacher and the researcher was an observer during the implementation process. In the study, activity worksheets, pre- and post-perception questionnaires, researcher, student and teacher diaries, in-class audio recordings, student and teacher interview forms were used as data collection tools. The collected data were analyzed by using content analysis.
Before the implementation process, one unit from the primary school 4th grade social studies curriculum and one unit from the 4th grade science curriculum, which were suitable to be carried out simultaneously, were determined, and teaching materials and worksheets were prepared for argumentation-based teaching regarding the objectives in these units. After seeking the opinions of experts on the argumentation-based teaching activities and making the necessary changes, the implementation was carried out. A total of 49 activities, 22 for social studies classes and 27 for science classes, were designed and implemented. At the end of the implementation, the audio recordings of the students' in-class communication processes were listened to and transcribed by the researcher. In-class dialogues and worksheets related to the activities directed to the accomplishment of each objective were presented and evaluated in sections, taking into account the elements of the argumentation-based teaching.
When the learning environments in social studies and science classes based on the argumentation-based teaching were evaluated, it was seen that the majority of the students in the fourth grade of primary school were able to use claims, data, justifications, support and rebuttal, which are the elements of the argumentation process. It was also determined that the students were happy to be instructed in this way, they learned better, they respected the opinions of their friends, they learned to discuss, they could share their ideas comfortably and they used more scientific facts in their speeches. It is thought that students question the information in the teaching process, search for a scientific basis of the information, accept the information with a scientific basis and apply this information in their daily lives.