İşkoliklik ile iş-aile yaşam çatışması arasındaki ilişkide kariyer tatmininin düzenleyici rolü
The moderating role of career satisfaction in the relationship between workaholism and work-family life conflict
Yazar: BUSE ÖCAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ GEDİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İnsanlar zamanlarının büyük çoğunluğunu iş yaşamlarında geçirmektedir. Bu nedenle çalışma hayatı kişinin yaşamında oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Kişiler hızlı gelişen iş hayatına uyum sağlamak amacıyla daha fazla çalışmakta ve zamanla işe bağımlı olmaktadır. Bu aşırı çalışma ve işe bağımlı olma durumu kişinin işkolik olmasına neden olmaktadır. İşkoliklik, kişilerin bakış açılarına göre farklı anlamlar ifade etmektedir. Bazı araştırmacılar işkolikliği kişinin işine olan sevgisinde ötürü çok çalışması olarak değerlendirirken, diğer araştırmacılar işkolikliği bir bağımlılık, hastalık veya rahatsızlık olarak değerlendirmektedir.
İşkoliklik, bireyin sadece iş yaşamına odaklanması ve bu odak noktası haricinde başka bir konuyla ilgilenmemesi, aşırı çalışmayı bir ihtiyaç olarak görmesi, bu ihtiyacın kendi bedensel sağlığını, mutluluk duygusunu ve diğer kişilerle iletişimini olumsuz etkilediğinin bilincinde olmayıp çalışmasını devam ettirmesi durumudur. İşkoliklik süreç olarak bireysel bir durum olsa da oluşturduğu sonuçlar ile toplumsal bir hâl almaktadır. İşkolikliğin fizyolojik, psikolojik, sosyal ve örgütsel olarak farklı sonuçlar doğurduğu görülmektedir. Bu etkilerden en önemlisi şüphesiz ki kişinin iş ve aile hayatında denge kuramaması sonucu yaşayacağı iş-aile yaşam çatışmasıdır. İşkolikler, vakitlerinin çoğunu işe harcadıkları için işten çıktıktan sonra enerjileri azalmaktadır. Ev ve sosyal hayatlarında enerjik olamamaları işkolik bireylerin iş ve iş dışı hayatlarında denge kurmasını engellemektedir. 
Yapılan bu çalışmanın amacı, "mesleklerinin doğası ve görev tanımları gereği birçok işi bir arada yapmak durumunda kalan ve yoğun çalışma temposu içerisinde mesleklerini icra ettikleri varsayılan akademisyenlerin işkoliklik düzeylerinin iş-aile yaşam dengeleri üzerinde anlamlı bir etkisi var mıdır?" ve "akademisyenlerin ve eşlerinin kariyer tatminleri arasındaki uyumun işkoliklik ve iş-aile yaşam çatışması arasındaki ilişkide düzenleyici rolü var mıdır?" sorularına bilimsel açıdan bir cevap bulmaktır. 
Bu çalışmanın evrenini Elazığ Fırat Üniversitesi'nde görev yapan evli ve eşi çalışan akademisyenler oluşturmaktadır. Bu bağlamda 246 akademisyene ve bu akademisyenlerin eşlerine anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmış ve betimleyici istatistikler (frekans dağılımı, aritmetik ortalama, standart sapma) ile güvenilirlik (Cronbach Alpha), regresyon ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; iş-aile yaşam çatışması ile işkoliklik arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Eşler arasındaki kariyer tatmini uyumunun işkoliklik ve iş-aile yaşam çatışması arasındaki ilişkide düzenleyici rol oynadığına dair istatistiksel olarak anlamlı bir bulguya ulaşılamamıştır.

Abstract:
People spend most of their time at work. Hence, working life has a very important place in one's life. In order to adapt to the rapidly developing business life, people work even more and become dependent on work over time. This dependence on work along with work overload causes individuals to become workaholic. Workaholism may have a different meaning for different people. While some researchers consider workaholism as one's hard work out of love for one's job, other researchers consider workaholism as an addictive disease or disorder.
Workaholism is a situation in which the individual focuses only on work life and does not deal with anything else, sees overworking as a need, and continues to work without being aware of the negative effects of this need on his/her own physical health, sense of happiness and communication with other people. Although, as a process, workaholism is an individual situation, it becomes a social one with the consequences it creates. Workaholism is observed to have various physiological, psychological, social and organizational consequences. The most important of these consequences is undoubtedly the work-family life conflict that individuals will experience as a result of not being able to balance work and family life. Because workaholics spend most of their time at work, their energy decreases after they leave work. Therefore, not being energetic at home and in their social lives prevents workaholic individuals from establishing their work and non-work life balance.
The aim of this study is to scientifically examine the following research questions: "Does the workaholism level of academicians, who have to do many things together due to the nature of their profession and job descriptions, and who are assumed to perform their profession in an intense working tempo, have a significant effect on their work-family life balance?" and "Does the alignment between the career satisfaction of academics and their spouses have a moderating role in the relationship between workaholism and work-family life conflict?" 
The universe of this study consists of academicians from Fırat University and their working spouses. In this context, a questionnaire was applied to 246 academicians and their spouses. SPSS 22 package program was used to analyze the data, and descriptive statistics (frequency distribution, arithmetic mean, standard deviation), reliability (Cronbach Alpha) analyses as well as correlation and regression analyses were performed. Based on the results, a positive, moderate and statistically significant relationship was found between work-family conflict and workaholism. No statistically significant relationship was found for the moderating role of career satisfaction alignment in the relationship between workaholism and work-family life conflict.