Afet ve acil yardım çalışanlarının mesleki riskleri
Occupational risks of disaster and emergency aid workers
Yazar: HATİCE ÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ARİF KUTLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Bu çalışma, Afet ve Acil Yardım Çalışanlarının Mesleki Risk algılarını belirlemeye yönelik olarak tasarlamıştır. Çalışmanın örneklemi Ankara İli genelinde görevli Afet ve Acil Yardım Çalışanlarından oluşturmaktadır. Saha çalışmasında gönüllü 448 personele ulaşılmıştır. Katılımcılara bu çalışma kapsamında geliştirilen MRAÖ (Mesleki Risk Algısı Ölçeği) uygulanmıştır. Bu ölçek, Çalışma Koşulları Algısı (8 ifade), Maruz Kalınan Fiziki Hastalıklar Algısı (8 ifade), Maruz Kalınan Ruhsal Hastalıklar Algısı (5) ve Mesleki Süreklilik Algısı (6 ifade) olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçek güvenirliliği ve geçerliliği için İç Tutarlılık Analizi, Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Tüm ölçek ve alt boyutlarının Cronbach's Alfa değerleri (0,9'un üzerinde), Faktör Yükleri (çoğunlukla 0,7'nin üzerinde), Standardize Edilmiş Regresyon Katsayıları (0,7'nin üzerinde), KMO değeri (0,948) ve Kümülatif Varyans (%79,857) olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, ölçek ve tüm alt boyutlarda Skewness ve Kurtosis (Çarpıklık ve Basıklık) değerleri -1,5 ile +1,5 arasında hesaplanmıştır. Ölçek alt boyutları arasında ise pozitif yönlü (0,01 düzeyinde) anlamlı bir ilişkili vardır. Sonuç olarak, geliştirilen MRAÖ ölçeğine göre katılımcıların afetlere hazırlık ve eğitim düzeyleri iyi olmasına rağmen mesleki risk algıları yüksektir. 

Anahtar Kelimeler: Afet ve Acil Yardım Çalışanları, Mesleki Risk, MRAÖ Ölçeği

Abstract:
This study was designed to determine the Occupational Risk perceptions of Disaster and Emergency Aid Workers. The sample of the study consists of Disaster and Emergency Aid Workers working throughout Ankara Province. In the field study, 448 volunteer personnel were reached. The participants were administered the MRAO (Occupational Risk Perception Scale) developed within the scope of this study. This scale consists of four sub-dimensions: Perception of Working Conditions (8 statements), Perception of Exposed Physical Diseases (8 statements), Perception of Exposed Mental Diseases (5) and Perception of Occupational Continuity (6 statements). Internal Consistency Analysis, Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis and Pearson Correlation Analysis were conducted for scale reliability and validity. Cronbach's Alpha values (above 0.9), Factor Loadings (mostly above 0.7), Standardized Regression Coefficients (above 0.7), KMO value (0.948) and Cumulative Variance (79.857%) were calculated for the whole scale and its sub-dimensions. In addition, Skewness and Kurtosis values were calculated between -1.5 and +1.5 for the scale and all sub-dimensions. There is a significant positive correlation (at 0.01 level) between the sub-dimensions of the scale. As a result, according to the MRAO scale developed, although the participants have good disaster preparedness and education levels, their occupational risk perceptions are high. 

Keywords: Disaster and Emergency Aid Workers, Occupational Risk, MRAO Scale