Böbrek transplantasyonunda cross match testlerinin sonuçları ile HLA allelleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between the results of cross match tests and HLA allels in kidney transplantation
Yazar: MÜNEVVER ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. FAHRİ UÇAR
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Doku uygunluk testleri = Histocompatibility testing ; HLA antijenleri = HLA antigens ; Kan grubu belirlenmesi ve çaprazlanması = Blood grouping and crossmatching ; Organ nakli = Organ transplantation

Özet:
Amaç: Organ nakli öncesinde yapılan immunogenetik testlerden alıcı ile verici arasındaki çaprazlama testleri organ nakilleri ve özellikle de böbrek nakilleri için son derece önemlidir. Bu çalışmada kronik böbrek yetmezliği (KBY) tanısı almış hastaların HLA allel frekansları ile en duyarlı çaprazlama yöntemi kabul edilen Luminex DSA çaprazlama sonuçları arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2015 ila 2018 yılları arasında yapılan 586 hastaya ait Luminex-DSA sonuçları ile HLA allel frekansları geriye dönük olarak analiz edilmiştir.  
Yöntem: Hasta ve verici adaylarının HLA-A, B, DRB1 doku tipinin belirlenmesi PCR-SSOP -Luminex yöntemi ile (Gen-Probe) Lifecodes HLA kitleri kullanılarak yapıldı. Çaprazlama testi için Luminex DSA metodu üreticinin protokolüne göre yapıldı. İstatistiki analizler için SPSS Statistics 23.0 ve Arlequin v3.5.2.2 programları kullanıldı. 
Bulgular: KBY hastalarında HLA-A*02 (%22), A*24 (%16), A*03 (%11), HLA-B*35 (%17), B*51 (%14), HLA-DRB1*11 (%22), DRB1*04 (%18) ve DRB1*03 (%11) en sık görülen alleller olarak saptanmıştır. Hastalar ile donörler arasında yapılan Lum-DSA XM testlerinin %14 (n=82)'ünün pozitif, %86 (n=502)'sının negatif olduğu görüldü. İstatistiksel analizlerin sonucuna göre, HLA-A*29 (p=0.003), HLA-B*08 (p=0.036), HLA-DRB1*01 (p=0.001) ve HLA-DRB1*03 (p=0.0384) allelleri ile Lum-DSA XM arasında pozitif ilişki bulundu.
Sonuç: Kronik böbrek hastalarından elde ettiğimiz çalışma sonuçlarımıza göre Luminex DSA- XM yöntemi ile HLA allel frekansı arasındaki pozitif ilişkili allellerin belirlenmesi literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: HLA allel frekansı, flowsitometrik cross-match, lenfosit crossmatch, luminex cross-match, organ nakli

Abstract:
Objective: Crossmatching as part of the immunogenetical testing is very important prior to organ transplantation, particularly kidney transplantation. The aim of this study was to investigate whether there was an association between frequencies of HLA alleles in chronic kidney disease patients and the results of Luminex DSA crossmatching, considered to be most sofisticated crossmatching method. For this purpose, results of Luminex-DSA-crossmatching tests, performed between 2015 and 2018, belonging to 586 patients were retrospectively analysed.
Method: HLA typing of donor and recipient candidates were performed by using PCR-SSOP-luminex method (Gen-Probe) with Lifecodes HLA kits. For crossmatching, Luminex DSA method was performed according to manufacturer's instruction. For statistical analysis SPSS Statistics 23.0 and Arlequin v3.5.2.2 programs were used.
Results: In CKD patients, HLA-A*02 (22%), A*24 (16%), A*03 (11%), HLA-B*35 (17%), B*51 (14%), HLA-DRB1*11 22(%), DRB1*04 (18%), DRB1*03 (11%) were determined to be as the most frequent alleles. Luminex DSA XM test results between donor and recipients were determined to be 14% positive and 86% negative. Statistical analysis demonstrated a positive correlation between HLA-A*29 (p=0.003), HLA-B*08 (p=0.036), HLA-DRB1*01 (p=0.001), HLA-DRB1*03 (p=0.0384) alleles and Luminex DSA XM. 
Conclusion: Positive relationship between frequency of HLA alleles and Luminex DSA XM method we observed in CKD patients will contribute to the literature.

Keywords: Frequency of HLA alleles, Lymphocyte cross match, flow cytometric crossmatch, luminex cross-match, organ transplantation