İşyeri yılmazlığının yordayıcıları: Örgütsel güven, lider-üye etkileşimi ve işyeri maneviyatı (Spor Genel Müdürlüğü örneği)
The predictors of workplace resilience: Organizational trust, leader-member exchange and workplace spirituality (The sample of General Directorate of Sports)
Yazar: ZÜLBİYE KAÇAY
Danışman: PROF. DR. FİKRET SOYER
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Maneviyat = Spirituality ; Spor Genel Müdürlüğü = General Directorate of Sports ; Yılmazlık = Resiliency ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel güven = Organizational trust

Özet:
Bu çalışmada, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı personelinin işyeri yılmazlığının güçlendirilmesinde örgütsel güven, lider- üye etkileşimi ve işyeri maneviyatının etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya 351'i (%33,2) kadın ve 705'i (%66,8) erkek olmak üzere toplamda 1056 Spor Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı personeli gönüllü olarak katılmıştır.
Bu araştırmada çalışanların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik soruların yanında Winwood ve diğ,. (2013) tarafından geliştirilen ''İşyeri Yılmazlığı Ölçeği'', Nyhan ve Marlowe (1997) tarafından geliştirilen ''Örgütsel Güven Envanteri'', Ashmos ve Duchon (2000) tarafından geliştirilen, Bekiş (2013) tarafından Türkçe'ye çevrilip tez çalışmasında kullanılan "İş Yeri Maneviyatı Ölçeği" ile Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilen, Genç (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Lider-Üye Etkileşimi'' ölçekleri kullanılmıştır.
Verilerin analizinde ilk olarak tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiş, t testi ve varyans analizi ile korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Kullanılan ölçeklere açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış, elde edilen boyutlar arasındaki ilişkileri modellemek amacıyla da yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS ve LISREL paket programları kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre çalışanların işyeri maneviyatı düzeyleri ile örgütsel güven, lider-üye etkileşimi ve işyeri yılmazlığı düzeyleri arasında pozitif yönlü orta derecede, lider-üye etkileşimi düzeyleri ile örgütsel güven düzeyleri arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde ve işyeri yılmazlığı düzeyleri ile örgütsel güven ve lider-üye etkileşimi düzeyleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların işyeri maneviyatı ve işyeri yılmazlığı puan ortalamalarının cinsiyet, eğitim ve tecrübelerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca kurulan tüm modellerin doğrulandığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Spor Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı personelinin sorunlar karşısında yılmadan mücadele edebilmesine katkı sağlamak için örgüte ve yöneticiye duyulan güven ile lider-üye etkileşimi ve işyeri maneviyatı düzeyleri artırılabilir.
Anahtar Kelimeler: Kurumsal Yönetim, İşyeri Yılmazlığı, Örgütsel Güven, Lider-Üye Etkileşimi, İşyeri Maneviyatı

Abstract:
In this study, the effect of organizational trust, leader-member exchange and workplace spirituality on the strengthening of workplace resilience of central and provincial organization personnel of the General Directorate of Sports was investigated. A total of 1056 (351 female and 705 male) central and provincial personnel participated in the study.
In this study, the Workplace Resilience Scale, developed by Winwood et al., Organizational Trust Inventory developed by Nyhan and Marlowe (1997), Workplace Spirituality Scale developed by Ashmos and Duchon (2000) and Leader-Member Exchange Scale developed by Liden and Maslyn (1998) adapted to Turkish by Genç (2010) were used.
Firstly, descriptive statistics were used in the analysis of the data, then independent samples t test and variance analysis were used to test whether the variables discussed differed with the demographic characteristics of the individuals, and correlation analysis was used to determine the relationships between the variables. The exploratory and confirmatory factor analysis were applied to the scales, and structural equation modeling was used to model the relationships between obtained dimensions (latent variables) of the scales. After the obtained data were transferred to electronic environment, SPSS and LISREL programs were used in the analysis of the data. All the statistical tests included in the analysis part of the study were performed at 5% significance level (95% reliability).
According to the findings of the research, it was determined that there was a positive, medium level and a statistically significant relationship between the workplace spiritulity levels of the employees and the organizational trust, leader-member exchange and workplace resilience levels. A positive and statistically significant relationship between leader-member exchange and organizational trust levels of the employees was determined. Also, it was determined that there was a statistically significant and moderate level relationship between workplace resilience levels of the employees and organizational trust and leader-member exchange levels. While the workplace spiritulity and workplace resilience mean scores of the employees showed a statistically significant difference according to their gender, education level and experience duration, no significant difference according to their age was determined. It was determined that the levels of organizational trust and the leader-member exchange had a significant effect on the workplace spirituality and workplace resilience. Also all the models were confirmed.
ix
According to the results of the research, it was concluded that it can be said that it was necessary to increase the trust in the organization and to the leader together with the levels of leader-member exchange and workplace spirituality in order to contribute to the resilience of the central and provincial organization personnel of the General Directorate of Sports.
Keywords: Corporate Governance, Workplace Resilience, Organizational Trust, Leader-Member Exchange, Workplace Spirituality