Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde psikososyal risklerin işten ayrılma niyetine etkisi
Examining the impact of psychosocial risks on nurses' intention to leave: A study in a university hospital
Yazar: SAADET GÖKSU ÇELİK PEKERŞEN
Danışman: PROF. DR. YÜCEL DEMİRAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: İş stresi = Job stress ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde psikososyal risklerin işten ayrılma niyetine etkisini ve etkileyen faktörleri belirlemektir.

Yöntem: Bu kesitsel çalışmada 2015-2018 yılları arasında periyodik muayenelerde iş stresi ölçeğine göre değerlendirilerek veri tabanına kaydedilen hemşireler çalışmaya dahil edilmiştir. Nisan 2022 – Eylül 2022 arası veri toplanmıştır. 234 kişiye ulaşılmış, iş stresi ölçeği ile tekrar değerlendirme yapılmış, sosyodemografik ve çalışma hayatı ile ilgili değişkenler sorgulanarak bağımlı değişken olan işten ayrılma niyeti ile karşılaştırılmıştır. Çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınarak gerçekleştirilmiştir. Sayım ve ölçüm verileri için sırasıyla Ki-Kare ve Mann-Whitney U testleri kullanılmış ve lojistik ile çoklu doğrusal regresyon modelleri kurgulanmıştır. Kısa ve uzun süreli iş yüküne maruziyetin işten ayrılma niyetine etkisinin değerlendirilmesi için etki büyüklükleri hesaplanmıştır.

Bulgular: Ulaşılan 234 kişiden 30'u (%12.8) görüşme esnasında işten ayrıldığını belirtmiştir. Analize alınan 204 kişinin %57.8'inde işten ayrılma niyeti yüksek bulunmuştur. İş yükü (OR=2.26, %95 GA: 1.18-4.31) ve sosyal destek (OR=0.37, %95 GA: 0.19-0.70) işten ayrılma niyeti ile ilişkilidir. İş kontrolü, yaş, çalışma düzeni ve görev türü işten ayrılma niyeti ile ilişkili bulunmamıştır. Aktif iş grubunda çalışanlarda düşük gerilimli iş grubuna göre işten ayrılma niyeti artmaktadır (OR=3.65, %95 GA: 1.36-9.79). İş yükünün işten ayrılma niyetine etkisi uzun süreli maruziyette kısa süreli maruziyete göre daha büyük olarak bulunmuştur.

Sonuç: Hemşireler arasında işten ayrılma niyeti yüksektir ve iş yükünün fazla olması bu niyeti artırmaktadır. Sosyal destek ise koruyucu etki göstermektedir. İş yüküne uzun süreli maruziyete sahip olma işten ayrılma niyeti üzerinde kısa süreli maruziyete göre daha etkilidir. Bu bulgular; hemşirelerin çalışma ortam ve koşullarının iyileştirilmesine yönelik organizasyonel müdahalelerin, özellikle iş yükünün azaltılması ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesinin, hemşirelerin meslekte kalma sürelerini uzatma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.


Anahtar kelimeler: İş sağlığı, psikososyal, stres, işten ayrılma niyeti, hemşire

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The purpose of this study is to determine the impact of psychosocial risks on the intention to leave among nurses working in a University Hospital and to identify the influencing factors.

Method: This cross-sectional study included nurses who were evaluated with the job stress scale during periodic examinations between 2015-2018 and whose data were recorded in the database. Data were collected from April 2022 to September 2022. A total of 234 individuals were reached; they were re-evaluated with the job stress scale, and sociodemographic and work-related variables were queried and compared with the dependent variable, which is the intention to leave. The study was conducted with the approval of the Dokuz Eylül University Non-Interventional Research Ethics Committee. Chi-square and Mann-Whitney U tests were used for count and measurement data, respectively, and logistic and multiple linear regression models were constructed. The magnitudes of the effect of long-term workload exposure on the intention to leave were calculated.

Findings: Out of the 234 individuals reached, 30 (12.8%) stated they had left their job during data collection. Among the 204 individuals included in the analysis, 57.8% had a high intention to leave. Work demand (OR=2.26, 95% CI: 1.18-4.31) and social support (OR=0.37, 95% CI: 0.19-0.70) are related to the intention to leave. Job control, age, work schedule, and job type were not found to be related to the intention to leave. The intention to leave is higher in the active job group compared to the low-strain job group (OR=3.65, %95 GA: 1.36-9.79). The impact of work demand on the intention to leave was found to be greater in long-term exposure than in short term exposure.

Conclusion: The intention to leave the job is high among nurses, and an excessive work demand exacerbates this intention. Conversely, social support shows a protective effect. Exposure to a prolonged work demands has a more significant effect on the intention to leave than short-term exposure. These findings suggest that organizational interventions aimed at improving nurses' work environment and conditions, particularly through the reduction of workload and the enhancement of social support mechanisms, have the potential to prolong nurses' tenure in the profession.


Keywords: Occupational health, Psychosocial, stress, intention to leave, nurse