Lise öğrencilerinde algılanan sosyal destek düzeyi ile ebeveyn ergen ilişkisi niteliğinin sigara kullanımı üzerine etkisi
The effects of the perceived social support level of high school students and parent-adolescent relationship quality on smoking
Yazar: GÜLŞAH TAŞTAN
Danışman: PROF. DR. ŞULE ECEVİT ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sigara içme = Smoking ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Öğrenciler = Students

Özet:
Amaç:  Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde algılanan sosyal destek düzeyi ile ebeveyn ergen ilişkisi niteliğinin sigara kullanımı üzerine etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem:  Araştırmanın evrenini Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan liselerdeki öğrenciler, örneklemini ise, okul türlerine göre toplam 4074 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri kişisel bilgi formu,  Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Ebeveyn Ergen İlişkisi Niteliği Ölçeği ile toplanmıştır. Kategorik değişkenler arasındaki farkın incelenmesinde iki gruplu olanlarda t testi, ikiden fazla gruplu olanlarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Sigara kullanma durumu ile cinsiyet, yaş, arkadaşların sigara kullanması, ebeveynlerin ayrılması, ergenin ebeveynlerden şiddet görmesi, sigara kullanan aile üyesinin olması, okul türleri, arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Sigaraya başlama yaşı 5 yaş ile 18 yaşları arasında bulunmuştur. Sigaraya başlama yaşı ortalaması ise 13,27±2,317'dir. Çok boyutlu algılanan sosyal destek ile sigara kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05).  Ebeveyn ergen ilişkisi niteliği ile sigara kullanımı arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05).
Sonuç: Ebeveyn ergen ilişkisi iyi olan ergenlerde sigara kullanımı daha az görülürken, ebeveyn ergen ilişkisi iyi olmayanlarda sigara kullanımı daha fazla görülmektedir. Çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyleri yüksek olan ergenlerde sigara kullanımı az görülürken,  düşük düzeyde olanlarda sigara kullanımı daha fazla görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, sosyal ilişki, öğrenci, ebeveyn, nitelik.

Abstract:
Purpose:  This research examines the effects of the perceived social support level of high school students and parent-adolescent relationship quality on smoking.
Material and Method:  The population of this research consists of the students receiving education in Mamak, Ankara while the research sample contains 4074 students, in total, according to their school types. The data were collected using personal information form, Multi-dimensional Perceived Social Support Scale and Parent-Adolescent Relationship Quality Scale. As regards to the analysis of the difference among categorical variables, t test was used for the analyses of any two groups while one-way analysis of variance (ANOVA) was applied for more than two groups. Statistical significance level was accepted to be p<0,05.
Results: According to the results, there was a statistically significant relationship between smoking and gender, age, peer smoking, divorce of parents, domestic violence against adolescence, smoking family members and school types (p<0,05). The starting age of smoking was found to vary between 5 and 18. Hence, the average age of first smoking was 13,27±2,317. There was a statistically significant difference between Multi-dimensional Perceived Social Support and smoking (p<0,05).  Similarly, there was also a statistically significant difference between Parent-Adolescent Relationship Quality and smoking (p<0,05).
Conclusion: The adolescents with better parent-adolescent relationship smoked less while the adolescents who had such relationship to the contrary smoked more. On the other hand, the adolescents with high multi-dimensional perceived social support levels demonstrated less smoking while the adolescents with lower levels smoked more.
Key Words: Addiction, social relationship, student, parent, quality.