Bazı kiraz çeşitlerinin subtropik iklim koşullarındaki performansları ve çoklu dişi organ oluşumu sorununun çözümüne ilişkin araştırmalar
Performances of some sweet cherry cultivars (Prunus avium L.) under the subtropical climatic conditions and researches to the solution of multiple pistil
Yazar: BURHANETTİN İMRAK
Danışman: PROF. DR. ALİ KÜDEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erkencilik = Earliness ; Kiraz = Cherry ; Yetiştirme = Training

Özet:
Bu çalışma 2006-2008 yılları arasında Pozantı Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Adana ve Pozantı'da bulunan deneme alanlarında yürütülmüştür. Bu çalışmada, subtropik bölgelerde yetiştiriciliği yapılan bazı kiraz çeşitlerinin (Na-1, Early Van Compact, Bing Spur, Lapins ve Cristobalina) performansları incelenmiş ve genellikle subtropik bölgelerde sık görülen ikiz meyve oluşumunun örtü sistemi kullanılarak önlenmesi amaçlanmıştır. Performans incelemesinde karşılaştırma yapabilmek için Pozantı'da bulunan deneme alanında yer alan aynı çeşitler (Cristobalina çeşidi hariç) kullanılmıştır. Çeşitlerin performansına etki eden kriterlerden; dinlenme (soğuklama, sıcaklık toplamı, büyüme düzenleyicilerden ABA ve GA3, döllenme biyolojileri (In vitro şartlarda çiçek tozu canlılık ve çimlenme yetenekleri, çiçek tozu üretim miktarları ve normal çiçek tozu yüzdeleri) ile fenolojik ve pomolojik özellikleri saptanmıştır.Çeşitlerin performansları yıllara ve bölgelere gore (Adana-Pozantı) iklimsel değişikliklere bağlı olarak farklılık göstermiştir. Adana'da çiçek tomurcuklarının farklılaşma zamanı stereo mikrosop kullanılarak saptanmış ve fotoğrafları çekilmiştir. Kiraz çeşitlerinde morfolojik ayrım periyodu haziran ayında başlamış ve temmuz sonu ağustos başına kadar devam etmiştir.Kullanılan örtü sisteminin (%55 geçirgen) hava sıcaklık değerlerini 1.9 ile 3.1ºC arasında azaltmıştır. Sıcaklık değerlerindeki bu azalmanın sonucu olarak da tüm çeşitlerde %60.87 -%27.81 arasında değişen oranlarda çift pistil oluşumunu azalttığı saptanmıştır. İkiz meyve oluşumunda ayrım periyodu döneminde 30°C'nin üstündeki sıcaklıkların büyük etkisinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out at the experimental areas of Pozantı Agricultural Research and Application Center both in Adana and Pozantı during 2006 and 2008. The performances of (Na-1, Early Van Compact, Bing Spur, Lapins and Cristobalina) cherry cultivars grown in subtropical regions were investigated and reducing of double fruit formation usually seen in subtropical regions, was aimed. The same cultivars in Pozantı except Cristobalina were tested for performance comparison. Among the factors that affecting the performances of the cultivars such as dormancy (chilling requirement, growing degree hours, growth regulators (ABA and GA3), fertilization biology (In vitro pollen viability, germination ability, pollen production and percentage of normal pollen), phenological and pomological characteristics were determined. Cultivars showed significant differences depending on the years, regions and the climatic changesFlower bud differantation in Adana was determined by stereo microscope and photografted. Morphological differentiation period in cherries initiate June and continued until the end of July, beginning of August.Shading system with 55% of light transmission decreased the temperature 1.9 on 3.1oC degrees. As a result of reduction in temperature double pistil formation was decreased for about 60.89%- 27.81%. Also, the temperatures over 30°C increased double fruit formation during the differentiation period.