Gebelerin gebelik sürecinde beden imajını algılama durumlarının belirlenmesi
Determining status of perception of the pregnants regarding body image during pregnancy
Yazar: ELİF YAĞMUR ÖZORHAN
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN PASİNİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Gebelik = Pregnancy ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu araştırma gebelik deneyimi yaşayan kadınların gebelik boyunca beden imajlarını algılama durumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı tasarımda yapılmıştır.Araştırma, 26 Mart-24 Haziran 2011 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde bulunan Nenehatun Kadın Doğum Hastanesi polikliniklerine antenatal kontrolleri için gelen 316 gebe ile yürütülmüştür. Veriler, ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Çok Yönlü Beden-Benlik İlişkileri Ölçeği? (ÇYBBİÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılımlar, ortalama, Cronbach Alfa, bağımsız gruplarda t-testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA), Kruskall Wallis ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır.Gebelerin yaş gruplarına, eğitim düzeylerine, mesleklerine, yerleşim yerine, ekonomik durumuna, aile yapısına, evlilik süresine, eşinin eğitimi ve mesleğine göre ÇYBBİÖ toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).Daha önce gebelik deneyimi olan gebelerin ölçek toplam puanının daha düşük olduğu, ilk gebelik yaşı arttıkça ölçek toplam puanının arttığı bulunmuştur. Gebelerin gebelik sayısı, canlı doğum sayısı ve yaşayan çocuk sayısı arttıkça ölçek toplam puanının düştüğü görülmektedir. Gebelerin bu obstetrik özelliklere göre ÇYBBİÖ toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).Ölçek toplam puanının II. trimestirde en yüksek, III. trimestirde en düşük olduğu ve trimestirlere göre ölçek toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).Gebelerin %58.2'sinin gebelik öncesi BKİ'nin, %64.2'sinin ise gebelikteki BKİ'sinin normal olduğu saptanmıştır. Gebelerin gebelik öncesi/gebelikteki BKİ' ye göre ÇYBBİÖ toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).Gebelerin beden imajını algılama durumlarına ve beden imajını algılamada başkasından etkilenme durumlarına göre ÇYBBİÖ toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).Sonuç olarak, gebelerin gebelikte beden imajını olumlu algıladıkları, büyük bir çoğunluğunun beden imajını algılamada başkasından etkilenmedikleri, etkilenenlerin ise en çok eşinden etkilendiği ve etkinin yönünün olumlu olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Gebelik, gebelik süreci, beden imajı.

Abstract:
This descriptive study was carried out to determine status of perception of pregnant women regarding their body images during the pregnancy.This study was conducted with 316 pregnant women applying to polyclinics of Nenehatun Maternity Hospital located in city center of Erzurum between 26 March- 24 June 2011 for their antenatal controls. Data were collected by ?Personal Information Form? and ?The Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire? (MBSRQ). Percentage distributions, mean, Cronbach Alpha, t-test for independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA), Kurskall Wallis and Mann Whitney U test were used to assess data.It was determined that the difference between total mean scores of MBSRQ of the pregnant in terms of age group, educational levels, occupations, residential areas, economic status, family structure, term of marriage, education and occupation of husband was statistically significant (p<0.05).It was found out that total scale score of the pregnant having experience of pregnancy previously was lower; as the first gestational age increased, total score of scale increased. As the number of pregnancy, number of live birth and number of alive children increased, total score of scale decreased. It was determined that there was a statistically significant difference between total mean scores of MBSRQ of the pregnants according to these obstetric characteristics (p<0.05).Total score of the scale was the highest at Trimester II, and was the lowest at Trimester III and the difference between total scores of scale by trimesters was statistically significant (p<0.05).It was detected that 58.2% of the pregnant had normal pre-pregnancy BMI and 64.2% of them had normal BMI during the pregnancy. There was no statistically significant difference between total mean scores of MBSRQ in terms of pre-pregnancy / during pregnancy BMI (p>0.05).It was also found out that there was a statistically significant difference between total mean scores of MBSRQ of the pregnant women in terms of status of their perception regarding body image and effect of other people for the perception of body image (p<0.05).In conclusion, it was determined that the pregnants perceived positively body image during the pregnancy, majority of them were not affected by the other people in perceiving the body image, those who were affected by the other people were influenced by their husbands at most and this effect was positive.Key words: Pregnancy, pregnancy process, body image.