Ebeveynlerin çocuklarının uykuları hakkındaki görüşleri: Anneler ne ister, babalar ne düşünür?
Perspectives of parents about their infants' sleep: What do the mothers wish? what do the fathers think?
Yazar: HATİCE EZGİ BARIŞ
Danışman: PROF. DR. PERRAN BORAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
Amaç: Uyku sorunları, erken çocukluk döneminde sık görülür ve tüm aileyi etkiler.  Ülkemizde, ailelerin bebeklerinin uykusu hakkında fikirlerini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, bebeklerin uykusunun hem objektif yönden hem de anne ve babaların bakış açısından incelenmesi hedeflendi. 
Gereç ve Yöntem: Uyku sorunu olan ve olmayan 6-36 ay arası bebekler ve aileleri uygunluk örneklemiyle dahil edildi. Uyku, kısa bebek uyku anketi (KBUA) ve aktigrafi ile değerlendirildi. Anne ve babalar, Hasta Sağlık Anketi-9, Yaygın Anksiyete Bozukluğu Testi-7, İlişki Değerlendirme Ölçeği ve Evlilik Yaşam Doyumu Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi ve bireysel derinlemesine görüşmeler geçekleştirildi. 
Bulgular: Uyku sorunu olan grupta 41, olmayan grupta ise 45 aile araştırmaya dahil edildi. KBUA'ne göre çalışma grubunda, uykuya dalma süresi daha uzun, gece uyanıklıkları daha sık, uyku başlangıcı sonrası uyanıklık süresi daha uzun ve toplam uyku süresi daha kısaydı (p<0,01). Aktigrafi verilerinde, kontrol grubunda bebeklerin daha geç yatıp daha geç kalktığı görülürken diğer uyku parametrelerinde anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışma grubunda annelerin depresif semptom ve anksiyete skorları (p<0,01), babaların ise anksiyete skorları daha yüksek saptandı (p=0,048). Çalışma grubunda hem annelerin hem de babaların evlilik doyumu daha düşüktü. Anne ve babaların PUKİ toplam skoru, çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (anneler için: p<0,001, babalar için p=0,003). Anne ve babaların uyku sağlığı tematik çerçevesinde, bebek uykusu hakkında değişen algı ve görüşleri saptandı.
Sonuç: Ebeveynlerin bebeklerinin uykusu hakkındaki beklentilerini, bebeklerinin gelişimine uygun gerçekçi bir şekilde ayarlamaları önemlidir. Ebeveynlikle ilgili aşırı yorgunluğun normal olarak karşılanması, olumlu ebeveyn-bebek etkileşiminin desteklenmesi, ebeveynlerin iyilik halinin ve emzirmenin desteklenmesi, evlilik doyumunun önemi, erken çocukluk dönemi uyku sorunlarının yönetiminde göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Objective: Early childhood sleep problems are common, affecting the entire family. Studies examining parents' views on their infants' sleep are limited in Türkiye. This study aimed to investigate child's sleep in relation to mother's and father's perspectives.
Materials and methods: Infants aged 6-36 months with and without sleep problems and their parents were included in the study based on a convenience sample. Sleep was evaluated by Brief Infant Sleep Questionnaire (BISQ) and actigraphy. Parents were assessed with the Patient Health Questionnaire-9, Generalized Anxiety Disorder-7, Relationship Assessment Scale, Marital Life Satisfaction Scale, and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and individual in-depth interviews were conducted.
Results: 41 families with sleep problems and 45 families without were included. According to the BISQ, the study group had longer sleep onset time and wakefulness after sleep onset, more frequent night wakings and shorter total sleep duration (p<0.01). Actigraphy data revealed no significant differences in sleep except for later bedtimes and wake times in the control group. Mothers in the study group had higher depression and anxiety scores (p<0.01), and fathers had higher anxiety scores (p=0.048). Marital satisfaction was lower in both mothers and fathers in the study group. Mothers and fathers in the study group had higher total PSQI scores compared to the control group (mothers: p<0.001, fathers: p=0.003). Perceptions and cognitions about sleep health dimensions varied among and between the parents.
Conclusion: It is important to realign parental expectations with the realities of infant sleep and addressing parental sleep related cognitions. Normalizing parents' fatigue related to parenting, focusing on promoting positive parent-child interactions, supporting parental well-being, and breastfeeding, addressing marital satisfaction should be considered in the management of early childhood sleep problems.