İşitme yetersizliği olan ve olmayan çocukların pragmatik dil becerilerinin incelenmesi
Examining of pragmatic language skills of children with and without hearing impairment
Yazar: FATMANUR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Koklea = Cochlea ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Pragmatik dil = Pragmatic language ; Çocuklar = Children ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
İşitme yetersizliği bireylerin dil ve konuşma gelişimini etkileyen bir yetersizliktir. İşitme yetersizliği olan çocuklar pragmatik dil becerileri açısından da risk grubunda bulunmasına rağmen bu çocukların pragmatik dil becerilerine ilişkin yapılan araştırmalar ise sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada işitme yetersizliği olan ve olmayan çocukların pragmatik dil becerilerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 63-126 aylık işitme yetersizliği tanısı olan 34 ve işitme yetersizliği olan çocuklarla aynı yaş, cinsiyet ve sınıf düzeyinde işitme yetersizliği olmayan 34 olmak üzere toplam 68 çocuk katılmıştır. Verilerin toplanmasında Pragmatik Dil Becerileri Envanteri'nin Türkçe Versiyonu (PDBE-TV) kullanılmıştır. Katılımcıların pragmatik dil becerileri ilk olarak kullanılan ölçeğin norm grubuna göre incelenmiştir. Daha sonra işitme yetersizliği olan ve olmayan çocukların puanları Bağımsız Örneklem T Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca işitme yetersizliği olan ve olmayan çocukların yaşla birlikte PDBE-TV alt ölçeklerinin ve pragmatik dil becerileri indeks puanı arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Ardından işitme yetersizliği olan çocukların kullandıkları cihaz türüne göre Bağımsız Örneklem T Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Bulgular, işitme yetersizliği olan çocukların hem PDBE-TV indeks puanları hem de PDBE-TV alt ölçekleri normlarına göre yüzdelik olarak işitme yetersizliği olmayan çocuklardan daha fazla çok zayıf, zayıf ve ortalama altı becerilere sahip olduğunu göstermiştir. İşitme yetersizliği olan çocukların işitme yetersizliği olmayan çocuklarla pragmatik dil becerileri açısından kıyaslanmasına bakıldığında, işitme yetersizliği olan çocukların PDBE-TV indeks puanlarının ve PDBE-TV'nin alt ölçek puanlarının işitme yetersizliği olmayan çocuklara göre anlamlı olarak daha düşük olduğu görülmüştür. Bir diğer bulguya bakıldığında çocukların yaşı ile Pragmatik Dil Becerileri (PDBE-TV) Alt Ölçekleri ve PDBİ arasında anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur. Ayrıca cihaz kullanan çocuklar ile koklear implant kullanan çocuklar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Bulgular önceki araştırmalar doğrultusunda tartışılmış ve gelecek araştırmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İşitme Yetersizliği, Pragmatik, Pragmatik Dil Becerileri, Koklear İmplant, İşitme Cihazı

Abstract:
Hearing impairment is a disability that affects the development of individuals' language and speech development. Although children with hearing impairment are in the risk group in terms of pragmatic language skills, studies on pragmatic language skills of these children are limited. In this study, it is aimed to comparatively examine the pragmatic language skills of children with and without hearing impairment. A total of 68 children, 34 of whom were 63-126 months old children with a diagnosis of hearing impairment and 34 without hearing impairment at the same age, gender and grade level, participated in the study.  The Turkish Version of the Pragmatic Language Skills Inventory (PDBE-TV) was used to collect the data. The pragmatic language skills of the participants were firstly examined according to the norm group of the scale used. Then, the scores of the children with and without hearing impairment were compared by using the Independent Sample T Test. Also, Pearson Correlation Analysis was employed to examine the relationship between age, PDBE-TV subscales and pragmatic language skills index scores of children with and without hearing impairment. Then pragmatic language skills of children using cochlear implants and children using the device were compared by using the Independent Sample T Test. When the findings were examined, it was seen that the children with hearing impairment had very weak, weak and below average skills more than children without hearing impairment by percentage according to both the PDBE-TV index scores and the PDBE-TV subscale norms. When the children with hearing impairment were compared with those with without hearing impairment in terms of pragmatic language skills, it was seen that the PDBE-TV index scores and PDBE-TV subscale scores of the children with hearing impairment were significantly lower than the children with typical development. Considering another finding, it was found that there was no significant relationship between the age of the children and the Pragmatic Language Skills (PDBE-TV) Subscales and PDBI. In addition, there was no significant difference between children using the device and children using cochlear implants. Findings are discussed in line with previous researches and suggestions are made for future researches.

Keywords: Hearing Impairment, Pragmatic, Pragmatic Language Skills, CochlearImplant, Hearing Aid