Mülkiyet hakkı, güvencesi ve korunması
The right to property, guaranties and protection
Yazar: ALPARSLAN ALTAN
Danışman: PROF. DR. KUDRET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law

Özet:
?Mülkiyet Hakkı, Güvencesi ve Korunması?, Doktora Tezi, Ankara, 2008.Sözlük anlamı olarak, belirli bir nesne, taşınır veya taşınmaz mal üzerinde sahibine kullanma, yararlanma ve tasarruf etme yetkileri veren bir hak olarak tanımlanan mülkiyet hakkı, tarih boyunca üzerinde en çok tartışmaların yaşandığı konulardan birini oluşturmaktadır. Zira, tarih boyunca mülkiyet kavramı ve mülkiyet hakkının niteliği ve kapsamı üzerindeki düşünceler, kişilere, toplumlara, dönemlere, felsefi ve ideolojik bakış açılarına ve devlet sistemlerine göre farklılıklar arzetmiştir.Mülkiyet kavramı geniş anlamıyla, özel hukuku ilgilendirdiği kadar, kamu hukuku, hukuk felsefesi ve hukuk sosyolojisi gibi diğer hukuk alanlarının da ana konularından birisini oluşturmaktadır.Bu açıdan mülkiyet, sadece hukuki bir kurum olmayıp, felsefi, iktisadi, sosyal, kültürel ve ideolojik boyutları da içerisinde barındıran bir kurumdur.Mülkiyetin bir hak olarak kabulünden sonra, tartışmalar bu kez bu hakkın kapsamı ve çerçevesi üzerinde yapılmıştır. Mülkiyet kavramının göreceli niteliği tartışmaları daha da alevlendirmiştir. Ülkeler, devlet yapılarına ve geleneklerine, ülkelerinin refah düzeyine, benimsedikleri ekonomik sisteme ve dahil oldukları uluslararası sistemlerin gereklerine göre mülkiyet hakkının kapsamını belirlemişlerdir.Ülkemizde de, mülkiyet hakkının niteliği ve kapsamı ile ilgili görüşler tarihi seyir içerisinde farklılıklar kazanmıştır. Mülkiyet hakkı Anayasalarda düzenlenerek, anayasal güvenceye kavuşturulmaya çalışılmış, bununla birlikte mülkiyet hakkının aynı zamanda bazı ödevler de içerdiği, belirli koşullarla bu hakkın da diğer haklar gibi sınırlandırılabileceği kabul edilmiştir.Mülkiyet hakkının devlet yapısı, ülkenin ekonomik düzeyi ve mevcut statüko ile yakın ilişki içerisinde bulunması, konunun özel hukuktan daha ziyade kamu hukuku alanında tartışılmasına neden olmuştur.Nihayet, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 1 No'lu Protokolünün 1. maddesinin mülkiyet hakkını güvence altına alması, bu hakkın kamu hukuku alanında daha da önem kazanmasına neden olmuştur.Konunun yalnızca kamu hukuku yönünden incelenmesi, mülkiyet hakkının önemini ve bireye sağlaması gereken güvenceyi açıklamada yeterli olamamaktadır. Mülkiyet hakkı bu yönüyle özel hukukun en temel kavramlarından birisidir. Özel hukuk alanında güvenceye kavuşmamış bir hakkın anayasal bir hak olarak düzenleme altına alınması fazla bir anlam ifade etmeyecektir. Bu açıdan, özel hukuk alanındaki mülkiyet hakkı ile ilgili uygulamaların gerek birey, gerekse toplum açısından büyük önem taşıdığı anlaşılmaktadır.Bu çalışmada, genel olarak mülkiyet hakkı kavramı, mülkiyet güvencesi ve mülkiyetin korunması ilgili düzenlemelerin incelenmesine çalışılmıştır.Çalışmanın giriş bölümünde, mülkiyet kavramı ve konuya ilişkin temel sorunlar ortaya konulduktan sonra mülkiyet kavramıyla ilgili tarihi gelişim mukayeseli olarak incelenecek, birinci bölümünde mülkiyet hakkının tanımı, unsurları, hukuki niteliği ve çeşitleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü mülkiyet güvencesinin anlamı, mülkiyet güvencesini sağlayan ve koruyan kurum ve kurallar üzerindeki açıklamalar, yargı kararları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulamaları içeren açıklamalardan oluşmaktadır. Üçüncü ve son bölüm ise mülkiyet hakkının ulusal ve uluslararası seviyede korunmasına yönelik kurum ve uygulamalar açıklanmıştır. Çalışma, yapılan açıklamaların tamamının değerlendirilmesinden oluşan bir sonuç bölümüyle sona ermektedir.ANAHTAR SÖZCÜKLER1. Mülkiyet hakkı2. Mülkiyet güvencesi3. Mülkiyetin korunması4. Mülkiyetin tarihi

Abstract:
?The right to property, Guaranties and Protection?, Doctorate Thesis, Ankara, 2008.The right to property defined as the right to enjoy, to use or to possess certain objects, movable or unmovable properties, has been one of the most discussed subjects during the entire human history. Because, thoughts and ideas on the right to property, on its characteristics and its contents have been deeply different with respect to societies, individuals, periods, philosophical and ideological point of views.The right to property with its broadest meaning constitutes one of the main subjects of public law, law philosophy, legal sociology and private law.From that point of view, the right to property is not only a legal concept, but also a concept covering economical, social, cultural and ideological dimensions.After accepting the right to property as one of the fundamental rights, the discussions have been directed to its content and its framework. Proportional characteristics of the right to property have inflamed the discussions on its content and framework. Different countries have determined the content of the right to property according to their state structure, traditions, their welfare level, their economical situation and the requirements of the international systems that they have adopted.In Turkey, the thought and ideas on the characteristics and the contents of the right to property have been different over centuries. The right to property has been provided in constitutions and thus it has been guarantied by the highest legislative level. On the other hand, it has been accepted that the right to property contains some obligations and it may be limited under certain conditions as other rights.The strict relation between the right to property and structure of state, the economic level of the country and current situation has caused the discussions in public law rather than private law.Finally, guarantying the right to property by Article 1 of the Protocol 1 of the European Convention on Human Rights has caused that the right to property gain much more importance on public law area.Analyzing the right to property from the point of public law may not be regarded as sufficient in explaining its importance and the guarantee to be provided for the individual. In that sense, the right to property is one of the most essential subjects in private law. If any right is not guarantied in private law area, providing it as an abstract constitutional right may not be regarded as a meaningful action. From that point of view, it has been understood that the applications on the right to property as a private law concept have a major importance either for the individual or for the whole society.For that reason, the mentioned characteristics of the right to property must be taken into account when carrying out studies on the right to property. The content, the features and the guaranties of the right to property to be ensured for the individual must be determined under such considerations.In this study, the concept of the right to property as a general term, the regulations on guarantying and protection of property have been examined.In the introduction part of the study, the concept of the right to property and the fundamental issues on the subject have been put in and then, the historical development on the right to property has been examined in a comparative way. In the first chapter of the study, the definition, the elements, legal characteristics and the kinds of the right to property have been discussed. The second chapter of the study consists of the meaning of guarantying of right to property, the explanations on the rules and institutions guarantying the right to property, the judgments and the practice of the European Court of Human Rights. In the third chapter, the last one, the institutions and practices directed to the protection of the right to property in national and international levels have been analyzed. The study ends with a conclusion part in which the whole explanations throughout the study are evaluated.KEY WORDS1. The right to property2. Guarantying the right to property3. Property protection4. History of property