Niğde ilinin farklı ekolojilere sahip alanlarında Cydia pomonella (L.) (lepidoptera: Tortricidae)'nın popülasyon dalgalanması ile gün derece modellemesine bağlı mücadele programlarının uyumluluğunun belirlenmesi
Determination of the compatibility of control programs based on degree day modeling and population fluctuation of Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae) in areas with different ecologies of niğde province
Yazar: RÜMEYSA ILGAZ
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae), Elma içkurdu, elmanın hem ülkemizde hem dünyada önemli zararlılarından birisidir. Zararlının mücadelesinde yoğun kimyasal uygulamalar yapılmakta ve bunu takiben zararlıda direnç ve üründe kalıntı gibi problemler ortaya çıkmaktadır. Ancak Önceden Tahmin ve Erken Uyarı Sistemleri'ne uyulması ile birlikte ilaçlama sayısı azaltılabilmektedir. Yapılan bu çalışmada C. pomonella'nın, Niğde ilinin farklı ekolojilere sahip 6 alanında popülasyon dalgalanması 2022-2023 yıllarında takip edilmiştir. Aynı zamanda bu alanlarda bulunan Önceden Tahmin ve Erken  Uyarı İstasyonları'ndan C. pomonella'nın etkili sıcaklıkr toplamları ile ilgili veriler alınarak zararlı popülasyon dalgalanması ile uyumları incelenmiştir. Üreticilerin modern tarım uygulmalarına uyumlarını belirlemek için anket çalışmaları da yürütülmüştür. Yapılan çalışma sonucunda, zararlının nisan ayının sonunda uçuşa başladığı, eylül ayı sonuna kadar yaklaşık 5-5.5 ay doğada aktif kaldığı belirlenmiştir. Bölgelere göre değişmekle birlikte, C. pomonella'nın yılda 2-3 döl verdiği tespit edilmiştir. Önceden Tahmin ve Erken Uyarı İstasyonları'ndan elde edilen etkili sıcaklık toplamları ile C. pomonella'nın popülasyon dalgalanmasının çalışma yapılan iki alan haricinde uyum gösterdiği saptanmıştır. Bor ilçesine bağlı Çukurkuyu ve Badak köylerinde istisna olarak 1. döl için uyum gözlenmemiştir. Genel olarak popülasyonun ilk tepe noktaları 250 gün.derecede, 2. tepe noktası 800 gün.derecede, 3. tepe noktasının görüldüğü bölgelerde ise bu nokta 1250 gün.dereceye yakın gün.derecelerde gerçekleşmiştir. Anket çalışmasının sonuçlarına göre C. pomonella için yapılan ilaçlama sayısının bahçelerin büyük çoğunluğunda 5 ve üzerinde olduğu, üreticilerin genel olarak Önceden Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi hakkında bilgi sahibi oldukları ve sistemi takip ettikleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Önceden Tahmin ve Erken Uyarı Sistemleri'ne uyulmasının C. pomonella mücadelesinde uygun olduğu ve mücadeleye karar verme noktasında belirleyici olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae), Codling moth, is one of the important pests of apple both in our country and in the world. Intensive chemical applications are used to control the pest, and subsequently problems such as resistance in the pest and residue in the agricultural product. However, the number of pesticide applications can be reduced by complying with the forecasting and warning systems. In this study, the population fluctuation of C. pomonella in 6 regions with different ecologies of Niğde province was monitored in 2022-2023. At the same time, data on accumulation temperature totals for C. pomonella were obtained from the forecasting and warning stations located in these regions and their compatibility with C. pomonella harmful population fluctuations was examined. Survey studies were also conducted to determine producers' adaptation to modern agricultural practices. As a result of the study, it was determined that the pest started flying at the end of April and remained active in nature for approximately 5-5.5 months until the end of September. Although it varies depending on the region, it has been determined that C. pomonella produces 2-3 offspring per year. It was determined that the population fluctuation of C. pomonella was consistent with the accumulation temperature totals obtained from the forecasting and warning system stations, except for two regions. As an exception, no harmony was observed for the first generation in the Çukurkuyu and Badak villages of the Bor district. In general, the first peak of the population occurred at approximately 250 degree days, the second peak occurred at 800 degree days, and in the regions where the 3rd peak was observed, this point occurred at 1250 degree days. According to the results of the survey, it was determined that the number of sprayings for C. pomonella was 5 or more in the majority of orchards and that producers were generally knowledgeable about the forecasting and warning system and found the system successful. According to the results obtained, it was concluded that compliance with the forecasting and warning systems is appropriate in the control against C. pomonella and is decisive in deciding on the control.