Kolostrum ve olgun sütte fenilalanin ve tirozin düzeylerinin yüksek performanslı sıvı kromatografi yöntemi ile tayini ve bu düzeylerin annenin beslenmesi ile ilişkisi
Determination of phenylalanine and tyrosine in colostrum and mature milk by high performance liquid chromatography method and relation of these levels with maternal nutrition
Yazar: NUR ÇINAR
Danışman: PROF. DR. TANER ÖZGÜRTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Anne beslenme fizyolojisi = Maternal nutrition physiology ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Fenilalanin = Phenylalanine ; Kolostrum = Colostrum ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Süt = Milk ; Tirozin = Tyrosine

Özet:
Amaç: Anne sütü; bebeğin optimal büyüme ve gelişimini destekleyen tüm enerji ve besin ögelerini içeren son derece kompleks bir biyolojik sıvıdır. Fenilalanin ve tirozin ise anne sütünde de bulunan, katekolamin, melanin ve tiroid hormonu sentezinde rol alan amino asitlerdir. Ayrıca, metabolizmalarında meydana gelen herhangi bir bozukluk fenilketonüri, hipotiroidi gibi pek çok hastalığa neden olmaktadır. Bu nedenle bu tez çalışması ile kolostrum ve olgun sütte total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin tayinini sağlayacak HPLC metodu geliştirerek, bu metod aracılığıyla elde edilen total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin, annenin kolostrum ve olgun süt sağımı öncesi beslenmesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma için annelerden alınan kolostrum ve olgun süt örneklerinde bulunan total fenilalanin ve tirozin düzeyleri geliştirilip valide edilen HPLC metodu ile tayin edilmiştir. Annelerden kolostrum ve olgun süt sağımı öncesinde alınan 24 saatlik besin tüketim kaydı ile annelerin almış oldukları enerji, protein, fenilalanin ve tirozin seviyeleri BeBis 8.2 programı aracılığı ile hesaplanmıştır. Ayrıca annelerden doğum yaşı, boy, kilo ve doğum sayısı bilgileri alınmıştır.
Bulgular: Kolostrum ve olgun süt dönemi ortalama total fenilalanin ve tirozin düzeyleri hesaplanıp iki dönem arasındaki farklılık anlamlı bulunmuştur. Annenin olgun süt dönemi aldığı enerji ile olgun sütteki total fenilalanin düzeyi; kolostrum dönemi aldığı protein ile kolostrumdaki total tirozin düzeyi; kolostrum dönemi aldığı fenilalanin ve tirozin ile kolostrumdaki total fenilalanin ve tirozin düzeyleri; olgun süt dönemi annenin aldığı fenilalaninin tirozine oranı ile olgun sütteki total fenilalanin ve tirozin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada kolostrum ve olgun süt total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin tayinini sağlayacak bir HPLC metodu geliştirilip valide edilmiş ve birçok faktör ile arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu konu ile ilgili dünya genelinde yapılan çalışmaların sayısı az olmakla birlikte, bu konunun netlik kazanabilmesi için gelecek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Breast milk is an extremely complex biological fluid containing all the energy and nutrients that support the optimal growth and development of the infant. Phenylalanine and tyrosine are amino acids that are also found in breast milk and play a role in the synthesis of catecholamine, melanin, and thyroid hormone. In addition, any disturbance in their metabolism causes many diseases such as phenylketonuria and hypothyroidism. Therefore, with this study, it was aimed to develop an HPLC method to determine the levels of total phenylalanine and tyrosine in colostrum and mature milk, and to examine the relationship between the total phenylalanine and tyrosine levels obtained by this method and the nutrition of the mother before colostrum and mature milk squeezing.
Material and Methods: For this study, total phenylalanine and tyrosine levels in colostrum and mature milk samples taken from mothers were determined by HPLC method, which was developed and validated. Via the 24-hour recall taken from mothers before colostrum and mature milk squeezing, the energy, protein, phenylalanine and tyrosine levels of the mothers' nutrition were calculated with the BeBis 8.2 program. In addition, information about birth age, height, weight, and number of births of mothers was obtained.
Results: The mean of total phenylalanine and tyrosine levels of colostrum and mature milk period were calculated and the difference between two periods was found significant. The significant relationships were found between the energy taken by the mother during the mature milk period and the total phenylalanine level in mature milk; the protein amount taken by the diet in colostrum period and total tyrosine level in colostrum; the phenylalanine and tyrosine amount taken by the diet in colostrum period and the total phenylalanine and tyrosine levels in colostrum; the ratio of phenylalanine to tyrosine taken by the diet in the mature milk period and total phenylalanine and tyrosine in mature milk. 
Conclusion: In this study, an HPLC method was developed and validated to determine the total phenylalanine and tyrosine levels of colostrum and mature milk, and the relationship between many factors was investigated. Although the number of worldwide studies on this subject is low, future studies are needed to explain this subject.