Alternatif gazetecilik platformu olarak Youtube: Cüneyt Özdemir ve Nevşin Mengü Youtube haber kanalları üzerine netnografik bir analiz
Youtube as an alternative journalism platform: A netnographic analysis on news Youtube channels of Cüneyt Özdemir and Nevşin Mengü
Yazar: YAĞMUR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN ZİNDEREN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Gazetecilik = Journalism ; Haber kanalları = News channels ; Mengü, Nevşin = Mengü, Nevşin ; Netnografi = Netnography ; Sosyal medya = Social media ; YouTube = YouTube ; Özdemir, Cüneyt = Özdemir, Cüneyt

Özet:
YouTube haberciliğine odaklanan çalışmanın temel amacı YouTube platformunun habercilik için özellikle teknolojik ve katılım çerçevesinde ana akım medyaya alternatif olma potansiyelini değerlendirmek, YouTube'un alternatif medya için uygun bir ortam olup olmadığını sorgulamak, kullanıcılar ve gazetecilerin YouTube ortamındaki haberciliğe yaklaşımlarını ortaya koymaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda Cüneyt Özdemir ve Nevşin Mengü YouTube haber kanallarının genel yapısı netnografi analiz yöntemiyle incelenmiş, 1 Ocak 2021-31 Mayıs 2022 tarihleri arasında en fazla izlenen videolara gelen kullanıcı yorumları analiz edilmiştir. Netnografik analizin parametrelerinden biri olan kullanıcı görüşlerine başvurmak için 31 Mayıs 2022 tarihli canlı yayınlara katılarak kullanıcılara sorular yöneltilmiştir. Bununla birlikte ana akım medyada çalışan 10 gazeteci ile çevrimiçi görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Çalışma sonucunda yeni medyanın sahip olduğu özelliklerin yanı sıra, YouTube'un beğen, beğenme, paylaş, yorum yap gibi kullanıcı katılımını teşvik eden özelliklerinin fazla olması ve canlı yayın, kitle kaynak kullanımı, kitle fonlaması, düşük maliyet, içeriklerin farklılığı ve haber çeşitliliği, teknolojik ve katılım bağlamında bu platformun ana akım medyaya alternatif bir yayıncılık ortamı oluşturduğunu göstermektedir. Diğer taraftan YouTube, ticari kaygıları olması ve Google Inc.'in bir yan kuruluşu olması bağlamında alternatif medyanın kar amacı gütmemesi ve bağımsız olma özelliklerine uygun bir ortam oluşturmamaktadır. Bununla birlikte marjinallerin ve ötekileştirilenlerin sesini duyurması, Katıl ve Premium gibi seçeneklerin haricinde içeriklere ücretsiz erişim sağlanması, ana akım medyada yer almayan konuları ele alabilmesi, destek ve dayanışma oluşturabilmesi, katılımın gönüllülük esaslı olması ve çok çeşitli izleyici kitlesine sahip olması bakımından YouTube platformu alternatif medyaya uygundur. Ayrıca çevrimiçi olarak görüşülen kullanıcılar ve gazeteciler YouTube'u ana akım medyaya bir alternatif mecra olarak görmekte, ana akımda yer almayan haberleri aktardığını söylemektedir. Gazetecilere göre bu platformlardaki habercilik pratiklerinde profesyonellik kaygısı olmalı ve haber yayıncılığı yasalarla denetlenmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Alternatif medya, Gazetecilik, YouTube, Netnografi

Abstract:
The main purpose of the study, which focuses on YouTube journalism, is to evaluate the potential of the YouTube platform to be an alternative to the mainstream media for journalism, especially within the framework of technology and participation, to question whether YouTube is a suitable environment for alternative media, and to reveal the approaches of users and journalists to journalism in the YouTube environment. For the purpose of the study, the general structure of Cüneyt Özdemir and Nevşin Mengü YouTube news channels was analyzed by netnography analysis method, and user comments on the most watched videos between January 1, 2021 and May 31, 2022 were analyzed. In order to consult user opinions, which is one of the parameters of netnographic analysis, questions were asked to users by participating in the live broadcasts dated May 31, 2022. In addition, online interviews were conducted with 10 journalists working in the mainstream media.
As a result of the study, in addition to the features of new media, YouTube's features that encourage user participation such as like, like, share, comment, live broadcast, crowdsourcing, crowdfunding, low cost, diversity of content and news diversity, technological and in the context of participation, it shows that this platform creates an alternative publishing environment to the mainstream media. On the other hand, YouTube, as it has commercial concerns and is a subsidiary of Google Inc., does not create an environment suitable for the non-profit and independent characteristics of alternative media. However, the YouTube platform is suitable for alternative media in terms of making the marginalized and marginalized voices heard, providing free access to content other than options such as Join and Premium, addressing issues that are not covered in the mainstream media, creating support and solidarity, voluntary participation and having a wide variety of audiences. . In addition, users and journalists interviewed online see YouTube as an alternative to mainstream media and say that it conveys news that is not in the mainstream. According to journalists, there should be a concern for professionalism in journalism practices on these platforms and news broadcasting should be regulated by law.

Keywords: Alternative media, Journalism, YouTube, Netnography