Tunceli ili'nde kırsal turizm potansiyelinin belirlenmesi
Determination of rural tourism potential in Tunceli province
Yazar: GÜLSEN AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÇAĞLIYAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Beşeri özellikler = Human properties ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Doğal çevre = Natural environment ; Kırsal turizm = Rural tourism ; Planlama = Planning ; Tunceli = Tunceli ; Turizm = Tourism ; Turizm coğrafyası = Tourism geography ; Turizm planlaması = Tourism planning ; Turizm potansiyeli = Tourism potential

Özet:
"Tunceli İli'nde Kırsal Turizm Potansiyelinin Belirlenmesi" adlı tez çalışmasında günümüzde kıyı turizmine alternatif olarak görülen kırsal turizm kavramsal olarak ele alınmıştır. Kırsal turizm kavramı; çiftlik turizmi, köy turizmi, yayla turizmi, tarımsal turizm, ekoturizm gibi tanımlarla birlikte açıklandığı görülmektedir. Kırsal turizm aslında kırsal alanda yapılan tüm turizm faaliyetlerini kapsamaktadır.
Kırsal turizm kapsamında yapılan çalışmada Tunceli ilinin belirlenmesinde ilin doğası, tarihi, kültürü ve kendine özgü inanç değerlerinin olması etkili olmuştur. Doğal güzellikleri arasında akarsuları, gözeleri, dağları, gölleri, yaban hayatı ve endemik türleri ile keşfedilecek turizm mekanları bulunmaktadır. Birçok medeniyetin, devletin yaşadığı bu topraklarda tarihi çağlardan kalan eserler bulunmaktadır ve bunlar birer turizm potansiyeli oluşturmaktadır. Yine Alevi nüfusun yoğun olduğu ilde Alevi kültürüne özgü sayıca bir hayli fazla olan türbeler, ocaklar ve ziyaret yerleri bulunmaktadır ve bunlar birer inanç turizmi değerlerini oluşturmaktadır. Bu potansiyeli ortaya koymak için öncelikle literatür çalışması yapılmış ve belirli periyodlarda arazi çalışmaları yapılarak gözlemler, mülakatlar gerçekleştirilmiş ve kırsal turizm değerleri ortaya konulmuştur. Coğrafi Bilgi Sisteminden yararlanılarak turizm noktaları oluşturulmuştur ve ArsGıs programında turizm değerleri haritaları ve rota haritaları türetilmiştir. Genel doğal ve kültürel turizm değerlerinin haritaları oluşturulduktan sonra turizm noktalarına ulaşımda rotalar çizilmiştir ve 14 adet rota haritası türetilmiştir. Rota planlama haritaları Munzur ve Pülümür Vadisinde potansiyelin fazla olmasından dolayı yoğunlaşmıştır. Rota planlama haritalarında rota boyunca durak noktaları önerilmiştir. Rotalarda durak noktası olarak önerilen noktalardaki turizmdeki eksiklikleri ortaya çıkarılmış ve turizm gelişimi için önerilerde bulunulmuştur.
2017-2018 yılından itibaren yoğun bir turist akışının olduğu Tunceli ilinde turizmin kırsal mekan tüketim algısını ortaya koymak adına yerel halk ve turistler ile yapılan görüşmelerde kategoriler oluşturularak görüşmelerin sonucunda temalar belirlenmiştir. Temalar bağlı olarak kırsal turizmde planlamalar ve önerilerde bulunulmuştur. Kırsal turizm değerlerine olan talebin artmasında yerel halkın tutumları ve turizmden beklentileri ve yine turistlerin ilde tercihleri ve beklentileri ortaya konulmuştur.
İl bölge düzeyinde ve ülke genelinde ekonomik anlamda geri kalmıştır ve sürekli göç vermektedir. Yine geçmişte yaşanan terör olaylarının etkisi ile yöre halkına karşı oluşan ön yargılar da bulunmaktadır. Göçleri önlemede ve ekonomik olarak turizm sektörünün kazanç sağlamasında kırsal turizm gelişimi öngörülmektedir. Günümüzde terör olaylarının minimize edilmesiyle turist sayısı artmaktadır. Henüz yoğun bir turist akışını kaldıramayacak olan ilde, turizmde eksiklerin giderilmesi, yerel yönetimlerin işbirliği halinde olması, doğal ve kültürel değerlerin korunması kırsal turizmin gelişimi için gerekli olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
The dissertation titled "Determination of Rural Tourism Potential in Tunceli Province" discussed rural tourism, considered as an alternative to coastal tourism, with a conceptual approach. The concept of rural tourism has been associated with farm tourism, village tourism, highland tourism, agricultural tourism, and ecotourism. Rural tourism actually includes all tourism activities conducted in rural areas.
In the present study conducted on rural tourism, Tunceli province was selected as the study area due to the nature, history, culture, and unique belief system of the province. The natural assets of the province include rivers, lakes, mountains, lakes, wildlife and tourism venues with endemic species. The area, where several civilizations and states have been established, is rich in historical are artifacts, which constitute a tourism potential. Also, the province with a prevalent Alevite population hosts several tombs, centers and cultural venues of interest, which are of interest for faith tourists. A literature review was conducted initially, followed by field work, observations, interviews conducted in different periods to determine the rural tourism assets in the province. Tourism points were developed with the Geographical Information System and tourism value maps and route maps were determined with the ArsGIS software. After the maps for general natural and cultural tourism venues were developed, routes were drawn for transportation to tourism points and 14 route maps were plotted. Route planning maps focused on Munzur and Pülümür Valley due to the high potential in these points. Stop points were suggested along the routes in the maps. The touristic challenges determined at stop points on the routes were identified and recommendations for tourism development were presented.
To determine the rural tourism space consumption perceptions in Tunceli, a significant tourist destination since 2017-2018, categories and themes were developed based on the interviews conducted with locals and tourists. Rural tourism planning recommendations were presented based on the above-mentioned themes. The attitudes of the local residents and their expectations from tourism, as well as the preferences and expectations of tourists were identified to improve the demand for rural tourism.
The province has lagged economically when compared to other provinces in the region and the nation and there has been constant migration from the province. Also, there is a stereotype about the local residents due to past terrorist activities. The development of rural tourism is considered to prevent migration and create revenues in the tourism sector. The touristic interest in the region has been increasing due to the reduction in terrorist activities. It was determined that in the province, which could not serve a significant tourist flow yet, rural tourism should be developed to eliminate the challenges in tourism, cooperation should be improved with local governments, and natural and cultural assets should be preserved.