Lise öğrencilerinin beden imajlarında hoşnut olma düzeylerinin özsaygıları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi
The effect of the level of being satisfied with the body image of high school students on their self esteem an academic success
Yazar: SİNEM TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTER OSKAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Gençlik = Youth ; Lise öğrencileri = High schools students ; Öğrenciler = Students

Özet:
11 ÖZET Bu araştırmada cinsiyet, yaş, ders dışı faaliyetler, ailenin aylık geliri ve ana-babanın öğrenim düzeyi değişkenlerine göre lise öğrencilerinin beden imajlarından hoşnut olma düzeylerinin özsaygıları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada beden imajı bağımsız değişken, özsaygı ve akademik başarı bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemi Ankara'da bulunan Deneme Lisesi, Ayrancı Lisesi, Alparslan Lisesi, Batıkent Lisesi, Ankara Lisesi ve Şentepe Lisesinde 1994-1995 Öğretim yılında öğretim gören I. ve V. dönem öğrencilerinden segkisiz olarak belirlenen toplam 790 kişiden oluşmuştur. Öğrencilerin beden imajı "Beden Bölgeleri ve özellik lerinden Hoşnut Olma Anketi" (Gökdoğan 1988) ile özsaygı ları ise "Lise Öğrencileri Özsaygı Envanteri" (Güngör 1989) ile ölçülmüştür. Öğrencilerin özlük niteliklerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmış, akademik başarıları okul kayıtlarından elde edilmiştir. Öğrenci grupları arasında anlamlı düzeyde bir fark olup olmadığını saptamak amacıyla varyans analizi ve Scheffe testi gibi tekniklerden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre beden imajı yüksek ve düşük olan öğrenciler cinsiyetlerine, yaşlarına ve ana- babalarının öğrenim durumuna göre karşılaştırıldık larında bu değişkenlere göre beden imajının özsaygı üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Beden imajı yüksek ve düşük olan öğrenciler ders dışı faaliyetlere katılma durumlarına ve ailelerinin aylıkİÜ gelirlerine göre karşılaştırıldıklarında bu değişkenlere göre beden imajının özsaygı üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Beden imajı yüksek ve düşük olan öğrenciler cinsiyetlerine, yaşlarına, ders dışı faaliyetlere katılma durumla- rina, ailelerinin aylık gelirlerine ve ana- babalarının öğrenim durumlarına göre karşılaştırıldıklarında bu değiş- kenlere göre beden imajının akademik başarı üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştır. Bulguların değerlendirilmesinden elde edilen sonuçlara göre yorumlar yapılmış, ileride bu konu ile il gili yapılabilecek araştırmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
iv SUMMARY In this research, the effect of the level of being satisfied with the body image of high school students on their self esteem and academic success in relation to variables such as sex, age, monthly income of the family and educational background of the parents was studied. The body image is considered as an independent vari able while the self-esteem and academic success are con sidered as dependent variables. The sample of the research is comprised of 790 adolescents randomly selected from the first and fifth term students, of Deneme High School, Ayrancı High School, Batikent High School, Ankara High School and Şentepe High School in Ankara in 1994-1995 school year. The body image of the students was measured by "The satisfaction With The Body Regions and Their Characteris tics Questionnaire" (Gökdogan 1988) and the self-esteem was measured by "High School Student self-esteem inventory" (Güngör 1989). The information about the academic success of the students was obtained from the school records. In order to learn the students individual characteristics the personal data sheet was used. In order to decide the significance of differences among the student groups, techniques such as analysis of variance and scheffe testing were used. According to the results of the research when the students with high and low body image are compared with respect to sex, age and the educational background of the parents the effect of body image on self esteem was not found to be meaningful.When the students with high and low body image were compared according to the leisure time activities and monthly income of the families the effect of body image on self-esteem was found to be significant. When the students with high and low body image were compered according to sex, age leisure time activities, monthly income of the families and educational background of the parents the effect of the body image on academic success was found to be meaningful. After the evaluation of the findings, comments and same suggestions related to the future research on this subject have been made.