Ailelerde nesiller arası normatif dayanışma araştırması
Research on intergenerational normative solidarity in families
Yazar: MUHAMMET SERHAT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. OYA HAZER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba-genç ilişkileri = Parents-adolescent relations ; Dayanışma = Solidarity ; Normatif dayanışma = Normative solidarity

Özet:
Nesiller arası dayanışma modelinde Bengtson ve Roberts (1991) tarafından geliştirilen altı boyut; yapısal, duygusal, ilişkisel, uzlaşımsal, işlevsel ve normatif dayanışma olarak sıralanmaktadır. Bu araştırmada gençlerin ailelerde nesiller arası normatif dayanışmasının ve normatif dayanışma ile nesiller arası dayanışmanın diğer alt boyutları ve sosyo-demografik faktörler arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Bu çalışmadaki veriler TÜİK uzmanları tarafından önerilen kriterler ve elde edilen veriler ile yapılan hesaplamalar sonucunda yüksek, orta ve düşük sosyo-ekonomik düzeyi temsil etmek üzere Ankara ilinin Çankaya, Keçiören ve Altındağ'da ilçelerdeki nüfus oranlarına göre yaş grupları da dikkate alınarak 15-29 yaş arasındaki 990 gençten elde edilmiştir. Araştırmada, gençlerin duygusal ve normatif dayanışma puan ortalaması yüksek düzeylere yakındır. Araştırmaya katılanların uzlaşımsal, ilişkisel ve işlevsel dayanışma (ebeveyn/büyük ebeveynden yardım alma ve ebeveyn/büyük ebeveyne yardım verme) puan ortalamaları ise orta düzeyin biraz üstündedir. Nesiller arası normatif dayanışma ile duygusal dayanışma, işlevsel dayanışmada ebeveyn/büyük ebeveyne yardımda bulunma, yapısal dayanışmada ailenin genişliği, ilişkisel dayanışma ve uzlaşımsal dayanışma ile pozitif yönde ilişkilidir. Nesiller arası normatif dayanışma yapısal dayanışmada ebeveyn/büyük ebeveyn ile olan coğrafi uzaklıkla ise negatif yönde ilişkilidir. Gençlerin nesiller arası normatif dayanışma puan ortalamaları gençlerin eğitim durumlarına, kız ve erkek kardeş sayılarına, aile tipine ve ebeveyn/büyük ebeveyn eğitim durumlarına göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Nesiller arası normatif dayanışmayı etkileyen en önemli faktör uzlaşımsal dayanışma olurken, bunu sırasıyla yaş, ebeveyne/büyük ebeveyne yardım verme (işlevsel dayanışma), ebeveyn/büyük ebeveyn lisans ve lisansüstü mezunu olma durumu, kız kardeş sayısı, çalışmıyor olma durumu, ebeveyn/büyük ebeveyn lise mezunu olma durumu ve cinsiyetin kadın olması ve erkek kardeş sayısı izlemektedir.

Abstract:
In the intergenerational solidarity model, the six dimensions developed by Bengtson and Roberts (1991) are listed as structural solidarity, affectual solidarity, associational solidarity, consensual solidarity, functional solidarity and normative solidarity. In this research the correlation between intergenerational normative solidarity of youth in families and other subdimensions of normative solidarity and intergenerational solidarity and the socio-demographical factors was studied. Data used in this study were acquired from 990 young subjects age of whom range between 15 to 29 representing upper class, middle class and lower class socioeconomic levels from Çankaya, Keçiören and Altındağ Districts of Ankara in accordance with criteria suggested by experts from TUIK (Turkish Statistical Instıtute) and with calculations conducted by taking into consideration acquired data. In this study, affectual and normative solidarity score averages of the subjects approximate higher levels. However, consensual, associational and functional solidarity (receiving help from parent/grandparent and helping parent/grandparent) score averages of the subjects are a little higher than the medium level. Intergenerational normative solidarity is positively correlated with affectual solidarity, helping parent/grandparent in functional solidarity, size of the family in structural solidarity, associational solidarity and consensual solidarity. With regard to intergenerational normative solidarity structural solidarity is negatively correlated with geographical distance from parent/grandparent. Intergenerational normative solidarity score averages of the subjects significantly differ in accordance with education levels, number of male and female siblings, family types and education levels of parents/grandparents. While the most significant factor affecting Intergenerational Normative Solidarity is Consensual Solidarity, this is followed by Age, Helping Parent/Grandparent (Functional Solidarity), graduate and post graduate education status of parents/grandparents, number of female siblings, unemployment status, high school graduate status of parents/grandparents, gender being female and number of male siblings respectively.