Sanat perspektifinde antropomorfizmin grafik romanda yansımaları: Sandman örneği
Reflections of anthropomorphism in the art perspective in graphic novel: Sandman example
Yazar: ORHAN POYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED LÜTFİ KINDIĞILI
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sanat Kuramı ve Eleştiri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
İnsan anlamına gelen "antropo" ve şekil, biçim anlamı taşıyan "morfo" sözcüklerinin
birleşiminden oluşan ve Türkçeye "insan biçimcilik" olarak çevrilen "antropomorfizm", insan
formunun veya insana ait olan özelliklerin insan olmayana atfedilmesi, bilinmeyeni
anlamlandırma ve hatta onunla bağ kurmada etkili bir kavramdır. Antropomorfizm fabllar ve
mitolojik öyküler gibi erken anlatım örneklerinden başlayarak, günümüzde resim sanatından
sinemaya ve çizgi romanlara kadar birçok alanda etkili bir anlatım yöntemi olarak
kullanılmaktadır. Bu çalışma, antropomorfizmin grafik romanlarda kullanımını Neil Gaiman'ın
yazdığı Sandman grafik romanındaki antropomorfik karakterlerin özelliklerini inceleyerek ele
almaktadır. Ayrıca, antropomorfizmin diğer sanat disiplinlerinde nasıl görüldüğü de grafik
romanın tarihsel evrimi ile değerlendirilmiştir.
Araştırma kapsamında, antropomorfizmin bir anlatım yöntemi olarak nasıl kullanıldığını
anlamak amacıyla, fabl, mitoloji, resim, heykel, seramik, sinema, grafik roman gibi çeşitli sanat
disiplinlerindeki ulusal ve uluslararası çevrimiçi bilimsel kaynaklardan elde edilen verileri
içeren geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca, ilgili fiziksel kaynaklar çeşitli
kütüphanelerden temin edilerek incelenmiş, araştırmayla bağlantılı olan diğer grafik romanlar
okunup ilgili bölümler araştırmaya dahil edilmiştir.
Sandman grafik romanında antropomorfizm anlatım öğesinden yararlanılması sanat tarihindeki
örnekleri ve diğer grafik romanlarla karşılaştırılmış ilgili yerlerden görseller çalışmaya dahil
edilip yorum yapılmıştır.
Prehistorik süreçlerden günümüz sanat anlayışlarına kadar devam eden ve birçok sanat
disiplininde yer alan antropomorfik yaratımlar sanatın temel konularının başında gelmiştir. Bu
çalışma, grafik roman sanatında okuyucuların karakterlerle empati kurmasını ve karakterleri
anlamasını arttıran antropomorfizm kullanımının incelenmesi açısından önemlidir. Kendi
eserlerinde antropomorfizm öğesini kullanmak isteyen sanatçılara rehber niteliğinde bir
araştırma olması önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Antropomorfizm, Sandman, Grafik roman, Sanat.

Abstract:
"Anthropomorphism", which is a combination of the words "anthropo" meaning "human" and
"morpho" meaning "shape" and "form" and translated into Turkish as "anthropomorphism", is
an effective term in attributing the human form or human characteristics to non-humans, making
sense of the unknown and even establishing a connection with it. Anthropomorphism has been
used as an effective narrative method in many fields from painting to cinema and comic books,
starting from early narrative works such as fables and mythological stories. This study discusses
the use of anthropomorphism in graphic novels by analyzing the characteristics of
anthropomorphic characters in the graphic novel Sandman by Neil Gaiman. Additionally, how
anthropomorphism is seen in other art disciplines is also evaluated with the historical evolution
of the graphic novel.
Within the scope of the research, to understand how anthropomorphism is used as a narrative
method, an extensive literature review was conducted including data obtained from national
and international online scientific sources in various art disciplines such as fable, mythology,
painting, sculpture, ceramics, cinema, graphic novels. In addition, relevant physical resources
were obtained from various libraries and analyzed, other graphic novels related to the research
were read and the relevant chapters were included in the research.
The usage of anthropomorphism as a narrative element in the Sandman graphic novel was
compared to the examples in art history and other graphic novels, and visuals from the relevant
places were included in the study and were commented on.
Anthropomorphic creations which have been progressing from prehistoric processes to today's
understanding of art and take place in many art disciplines have been the main subject of art.
This study is an important example of discussing the use of anthropomorphism in graphic novel
art which increases readers' empathy and understanding of the characters. It is important as a
guide to artists who want to use anthropomorphism in their works.

Keywords: Anthropomorphism, Sandman, Graphic novel, Art.