Kafein ağızda çalkalama yönteminin reaksiyon hızına etki süresinin araştırılması
Investigation of the action time of caffeine MOUTH rinse method on reaction speed
Yazar: BURCU AKTAN TÜZER
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Ergojenik = Ergogenic ; Gargaralar = Mouthwashes ; Kafein = Caffeine ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Trimetilksantin = Trimethylxanthine

Özet:
Çeşitli dozlarda kafein (KAF) tüketiminin, sportif performansın önemli bir bileşeni olan reaksiyon hızına (RH) etkisini inceleyen çok sayıda çalışma olsa da etki mekanizmasının farklı olduğu iddia edilen KAF ağızda çalkalama yönteminin RH'ya etkisini inceleyen çalışmalar sınırlı sayıdadır ve uygulamanın etki süresi incelenmemiştir. Bu çalışmada amaç, KAF ağızda çalkalamanın RH üzerindeki etki süresinin belirlenmesidir.
Tekrarlı ve tek kör planlanan bu çalışmaya gönüllü olarak katılan 31 sağlıklı ve antrene sporcu RH testini kontrol (çalkalama yapılmadan), plasebo (su) ve KAF ağızda çalkalama seanslarında gerçekleştirmiş, KAF ağızda çalkalandıktan 0-5-10-15-20-25 dakika sonra RH testi tekrarlanmıştır. Ayrıca katılımcılar uygulanan anketler ile fiziksel aktivite (FA) seviyeleri, günlük KAF tüketim miktarları, sabahçıl-akşamcıl olma özellikleri ile uykululuk durumları değerlendirilmiş, bu özelliklerin RH test sonuçlarına etkisi araştırılmıştır.
25 ml suya eklenen 600 mg (%2,4) KAF'ın 10 sn ağızda çalkalanması sonrası ölçülen RH, kontrol ve plasebo seanslarından, ayrıca 10-15-20. dakikalarda ölçülen RH, 5 ve 25. dakikalardan anlamlı olarak iyi bulunmuştur. Sabahçıl-akşamcıl tip, FA aktivite ve günlük KAF tüketim düzeyleri RH test sonuçları üzerinde etkili olmuştur.
Elde edilen sonuçlar reaksiyon hızını artırmak isteyen sporcuların %2,4 KAF içeren solüsyonu ağızda çalkalama yöntemini uygulayabileceklerini ve özellikle çalkalamadan sonraki 10-20. dakikalar arasında daha iyi rekasiyon hızı performansı gösterebileceklerini düşündürmektedir.

Abstract:
There are a lot of researches examining the effect of caffeine (CAF) consumption in various doses on reaction time, which is an important component of sportive performance. Studies examining the effect of CAF mouth rinse on the reaction time (RT) are limited and the duration of the method effect has not been researched. The aim of this study is to determine the effect time of the CAF mouth rinse on the RT.
31 healthy and trained athletes who voluntarily participated in this repetitive and single-blind study performed the RT test in control (without rinsing), placebo (water) and CAF mouth rinse sessions. The RH test was repeated 0-5-10-15-20-25 minutes after the CAF was rinsed in the mouth. Moreover, the physical activity (FA) habits, daily CAF consumption routines, morning-evening characteristics and sleepiness levels were evaluated with the questionnaires applied to the participants, and the effects of these characteristics on the RT test outcomes were investigated.
RT measured after 10 seconds of rinsing 600 mg (2.4%) of CAF added to 25 ml of water was found to be significantly better than the control and placebo sessions, as well as the RH measured at 10-15-20 minutes from the 5 and 25 minutes. Morning-evening type, FA activity and daily CAF consumption levels were found to be effective on RT test results.
The results obtained suggest that athletes who want to increase the RT can use the 2.4% CAF-containing solution in the mouth by rinsing and show better RT performance, especially between 10-20 minutes after rinsing.