Kişilik, örgütsel güven ve bağlılığın duygusal emeğe etkileri ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on determining the relationship between to intent to leave and effects of personality, organizational trust and commitment on emotional labor
Yazar: HALE NUR GÜLER
Danışman: PROF. DR. AKIN MARŞAP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Kişilik = Personality ; Kişilik = Personality ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel güven = Organizational trust ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Çalışanların hizmet gösterimleri sırasında, müşteriler ile iletişim halindeyken, belirli kurallar çerçevesinde harcamış oldukları çaba olarak bilinen duygusal emek, müşteriler veya hizmet alan kişiler ile yüzyüze veya sözlü iletişim gerektiren işlerde sergilenmektedir. Eğitim sektöründe de duygusal emek gösterilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kişilik, örgütsel güven ve bağlılığın belirleyici olarak duygusal emeğin öncüsü olup olmadığının belirlenmesi ve duygusal emeğin işten ayrılma niyeti üzerinde tükenmişliğin aracılık etkisinin belirlenmesidir. Bu amaçla literatür çalışması yapılmış olup, hipotezler geliştirilmiştir ve test edilmiştir.
Araştırmanın evrenini 2016 yılı Yüksek Öğretim Kurumu verilerine göre İstanbul ilinde bulunan vakıf üniversitelerindeki 5205 akademik personel oluşturmuş olup, örneklem olarak 540 akademik personel ele alınmıştır. Örnekleme 19 sorudan oluşan Duygusal Emek Ölçeği, 20 sorudan oluşan Kişilik Ölçeği, 18 sorudan oluşan Örgütsel Bağlılık Ölçeği, 22 sorudan oluşan Örgütsel Güven Ölçeği, 22 sorudan oluşan Tükenmişlik ölçeği, 4 sorudan oluşan İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve demografik soruları içeren ve 7 bölümden oluşan 110 soru yöneltilmiştir.  Araştırmada elde edilen veriler, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve t testi, tek yönlü anova testi post-hoc analizi olarak scheffe testine tabi tutulmuştur. Değişkenler arasında pearson korelasyon ve regresyon analizi ve ayrıca hiyerarşik regresyon analizi ve sobel testi uygulanmıştır.
Yapılan çalışmanın analizine göre;  sorumluluk, dışa dönüklük ve duygusal denge kişilik özelliklerinin ve duygusal bağlılığın, devam bağlılığının, yöneticiye, örgüte ve çalışma arkadaşlarına güvenin duygusal emek üzerinde etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca duygusal emek ile işten ayrılma niyeti arasında tükenmişliğin ara değişken olduğu,  yüzeysel duygusal emek, derinlemesine duygusal emek ile işten ayrılma niyeti arasında tükenmişliğin kısmi ara değişken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim sektöründe duygusal emeğin incelenerek yukarıda bahsedilen değişkenlerle ilişkisi konusunda yapılan bu çalışmanın,  alanla ilgilenen araştırmacılara faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Emotional labor the process of which the employees are expected to perform while providing their services and interacting with customers in accordance with the organizationally pre-defined rules, known as emotional labor, is carried out when the task necessitates face-to-face or verbal communications. Emotional labor is also used in education. The purpose of this study is to define whether or not the rules of emotional labor, organizational commitment, trust and personality is the pioneers of emotional labor and also the relationship between the burnout and emotional labor when employees consider quitting their jobs. For this purpose literature reviews were made, hypothesis were produced and tested. 5205 academic personnel, who work in foundation universities in Istanbul according to the data from Council of Higher Education (YÖK) in 2016, were taken into consideration for this study and 540 of those were considered for this survey. Survey included 110 questions in 8 categories for sampling which are 19 questions for emotional labor, 20 questions for personality, 18 questions for organizational commitment, 22 questions for organizational trust, 22 questions burnout, for questions for intention to quit the job and demographic questions. The data gathered with the survey were analyzed by using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Windows 22. 0 and scheffe test applied for t test, one-way anova test as post-hoc data. Pearson correlation and regression analysis between variables and also hierarchical regression analysis and Sobel test were applied. According to the analysis, it is concluded that responsibility, outwardness and emotional balance are the result of personality traits affecting emotional labor. Emotional, continuing commitment has an effect on emotional labor. Additionally, trust in manager and colleagues, organizational trust have an impact on emotional labor. Furthermore, it is also concluded that burnout is full interval variable between the emotional labor and intention to leave. By examining emotional labor in education sector and correlation of the variables mentioned above, this study is thought to be useful for the researchers who are interested in this area.