Toplumu mekânı (yeri) ve mesleği öğrenme açısından aday öğretmenlerin incelenmesi
Examing novice teachers in the matter of learning society place and teaching profession
Yazar: SÜLEYMAN KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DEMİR BAŞARAN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Mekan = Space ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Toplum = Society ; Öğrenme = Learning ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırmada aday öğretmenlerin toplumu, mekânı (yeri) ve mesleği nasıl
öğrendiklerini, öğrenme biçimlerinin zaman içinde değişikliğe uğrayıp uğramadığını,
üniversitede yaşadıkları okul deneyimlerinin meslekleri üzerine etkisine ait düşüncelerini
ve meslekleri hakındaki görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma
desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır.
Araştırmaya Sivas ili kırsalında görev yapan, çeşitli öğretim kademelerinde çalışan ve
mesleklerinin ilk yılında olan 17 aday öğretmen katılmıştır. Katılımcılar belirlenirken
çalışmanın amacına hizmet edecek şekilde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt
örneklem kullanılmıştır.
Araştımada veri toplama aracı olarak nitel araştırmalarda yaygın olan görüşme tekniği
kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine göre
formlar oluşturulmuştur. Araştırmada ilki mesleğin başında ve ikincisi ilk yılın sonunda
olmak üzere katılımcılarla 2 kere görüşme yapılmıştır. İki görüşme için de ayrı ayrı
görüşme formları ve soruları hazırlanmıştır. İkinci görüşmenin amacı aday öğretmenlerin
mesleklerini öğrenmelerinde, yapmalarında ve görüşlerinde değişik olup olmadığını
ortaya koymaktır. Verilerin analizi için görüşmeler yazılı formata dönüştürülmüştür. Elde
edilen ham veriler içerik analizi yoluya çözümlenmiş, kavramlar çıkarılmış ve temalar
oluşturulmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre aday öğretmenler mesleklerini yapmayı ağırlıklı olarak sınıf
ortamında, meslektaş katkısı ve toplum yoluyla öğrenmektedirler. Çalışmaya katılan aday
öğretmenlerin mesleklerini yapma biçimlerinin zaman içinde değişime uğradığı
saptanmıştır. Yaşanan bu değişimin olumlu yönde olduğu bulunmuştur. Katılımcıların
görev yaptıkları mekân ile ilgili bilgileri mesleğe başlamadan önce de bildikleri sonucuna
varılmıştır, ancak toplum hakkındaki bilgileri öğretmenliğe başladıktan sonra iletişimi
arttıkça öğrenmiştir. Çalışmaya katılan aday öğretmenlerin çoğu üniversitede
gerçekleştirdiği okul deneyimlerinin gerçek meslek hayatları için bir hazırlık olmadığını
belirtmiş ve suni bir tecrübe olarak değerlendirmiştir. Az sayıdaki aday öğretmen
gerçekleştridikleri okul deneyimleri konusunda olumlu şeyler söylemiş ve gerçek bir
deneyim yaşadıkları konusunda görüş bildirmiştir. Aday öğretmenlerin öğretmenlik
hakkında mesleğe başlamadan önce ve sonraki görüşleri arasında olumlu ve olumsuz
yönlerde fark olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aday Öğretmenlerin Öğrenmesi, Mekân, Toplum, Öğretmenlik
Mesleği

Abstract:
The purpose of this research is to ascertain how novice teachers learn society, place and
teaching profession; wheather their learning styles changes in process of time; their
opinions about teaching profession and school experience at university. Research design
of the study is case study based upon qualitative research.
The sample of the current study consists of totally 17 novice teachers working in rural
areas at several levels of public schools. When participants were determined, criterion
sampling was used as one of the methods of purposeful sampling.
In the research, interview method which is used common in qualitative researches was
used as a way of data collecting tool. Two semi-structured interview forms were used to
collect data. The first interview forn was applied at the begining of the term and the
second interview form was applied through the end of the seond term. The purpose of the
second interview form is to find out if novice teachers' opinions vary in time with regard
to their learnig and performing teaching profession. To start analyzing, recorded
interviews were turned into written texts. Furthermore, raw data was anaylized using
content analysis method. As the result of analysis themes were formed according to
research design.
According to research results, novice teachers learn teaching profession by means of the
classroom, collegues and the society. It was found that participants' way of performing
the profession changes in time. This change happens in a positive way. According to
findings, novice teachers already knew about the place they work but they didn't have the
knowledge of society beforehand so they learnt it while their interaction increased. Most
of the participants in the research stated that school experiences at university were artifical
and not a preparation for the real working life. Accordingly, few novice teachers
evaluated school experiences as a real study in a positive manner. Finally, it was found
that novice teachers' views differ in both positive and negative ways about teaching
profession before and after designation.

KeyWords: Novice Teachers' Learning, Place, Society, Teaching Profession.