Kronik hemodiyaliz hastalarında hepatit C virüsünün yaygınlığının serolojik ve moleküler olarak araştırılması
Serological and molecular investigation of the prevalence of hepatitis C virus in chronic hemodialisis patients
Yazar: DRIAH IHSAN HAMDI HAMDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ADEM BAHAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİR HAMAD HAMADA
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hepatit C = Hepatitis C ; Mikrozomlar-karaciğer = Microsomes-liver

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya çapında 130-170 milyon civarında kronik Hepatit C hastası bulunmakta ve bu hastaların her yıl yaklaşık 350 bini hayatını kaybetmektedir. Virüsün en yaygın bulaş yolu güvenli olmayan, yetersiz kontrollü intravenöz enjeksiyonlardır. Hemodiyaliz hastalarında tekrarlanan damar yolu açma işlemi virüsün bulaşması için yüksek risk oluşturmaktadır. Bu nedenle yeni gelişen ülkelerin sağlık kurumlarında yeterli düzeyde aseptik tekniklerin uygulanamadığı şartlarda iyatrojenik yollarla Hepatit C yayılımı daha yüksek olacaktır. Bu hipotezi test etmek amacı ile, Irak'ın Kerkük ilinde kronik hemodiyaliz hastalarında Hepatit C prevalansının biyokimyasal, serolojik ve moleküler tanı yöntemleri ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Temmuz 2023 ve Kasım 2023 tarihleri arasında, Kerkük Genel ve Azadi Eğitim Hastanelerinden 150 diyaliz hastasının 50'si Hepatit C (+) olduğu tespit edilmiştir. Diyaliz tedavisi almayan 40 kişilik kontrol grubunda ise pozitif vaka görülmemiştir. Kan örnekleri Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF) belirteci ve Tümör Nekroz Faktörü-alfa (TNF-α) seviyeleri açısından ELISA yöntemi ile viral genomun Hepatit C'ye özgün 5'-UTR (Untranslated region) bölgelerinin tespiti için ise Q-PCR ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak kronik hemodiyaliz hastalarında Hepatit C virüsünün %33.33 bir oranla yüksek yayılım gösterdiği bulunmuştur. Hepatit C hastalarının %62'sinin erkek olduğu, yaş dağılımı bakımından %36'sının 21-30 yaş arası olduğu, %43,33nin ise kentsel alanlarda ikamet ettiği tespit edilmiştir. Diğer yandan VEGF ve TNF-α seviyelerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olması hastalarda fizyolojik olarak vasküler inflamatuar aktivitenin bir göstergesi olarak kabul edilebilir. Elde edilen bulgular iyatrojenik yollarla Hepatit C yayılımını azaltmak için gelişen ülkelerde sağlık hizmetlerinde daha güvenli ve aseptik tekniklerin kullanılması gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
According to data from the World Health Organization, there are approximately 130-170 million chronic Hepatitis C patients worldwide, and around 350,000 of these patients die each year. The most common transmission route of the virus is unsafe, inadequately controlled intravenous injections. In hemodialysis patients, the repeated process of opening vascular access poses a high risk for virus transmission. Therefore, in developing countries where sufficient aseptic techniques are not implemented in healthcare institutions, the spread of Hepatitis C through iatrogenic routes is expected to be higher. To test this hypothesis, the study aimed to determine the prevalence of Hepatitis C among chronic hemodialysis patients in Kirkuk, Iraq, using biochemical, serological, and molecular diagnostic methods. Between July 2023 and November 2023, 50 out of 150 dialysis patients from Kirkuk General and Azadi Teaching Hospitals were found to be Hepatitis C positive. In the control group of 40 non-dialysis individuals, no positive cases were observed. Blood samples were analyzed using the ELISA method for Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF) and Tumor Necrosis Factor-alpha (TNF-α) markers, and Q-PCR was used to detect the viral genome's Hepatitis C-specific 5'-UTR (Untranslated Region) regions. As a result, it was found that Hepatitis C virus had a high prevalence rate of 33.33% among chronic hemodialysis patients. Of the Hepatitis C patients, 62% were male, 36% were between the ages of 21-30, and 43.33% resided in urban areas. Additionally, the higher levels of VEGF and TNF-α compared to the control group may be considered as physiological indicators of vascular inflammatory activity in the patients. The findings suggest that the use of safer and more aseptic techniques in healthcare services in developing countries is necessary to reduce the spread of Hepatitis C through iatrogenic routes.