Batı Anadolu'da geniş-bant deprem kayıtları ile spektral kaynak parametrelerinin belirlenmesi
Determination of spectral source parameters usingbroadband seismic recordings in Bestern Anatolia
Yazar: SAMET ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPER DEMİRCİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Deprem = Earthquake ; Frekans = Frequency ; Gerilme analizi = Stress analysis ; Sismik = Seismic

Özet:
Sismik Moment, köşe frekansı, gerilme düşümü ve kaynak yarıçapı gibi spektral deprem kaynak parametreleri, depremin kaynak özelliklerini açıklamak açısından önemli parametrelerdir. Bu çalışmada, Batı Anadolu'da meydana gelmiş 370 yerel depreme ait (3.2≤M≤6.7) kaynak parametreleri hesaplanmıştır. 2002-2019 yılları arasında, Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi ve Fethiye Fay Zonu civarında gerçekleşen depremlere ait genişbant deprem istasyonlarına ait veri-tabanı BOUN-KRDAE (Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü) sismik istasyon ağından oluşturulmuştur. SH dalgalarının yer değiştirme ve ivme spektrumları Brune kaynak modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Toplamda 370 deprem için 10413 dalga formu incelenmiş ve her depreme ait parametreler manuel olarak hesaplanmıştır. Gözlemsel spektrumlar, bölge için daha önce ortaya atılmış, Qs kalite faktörü kullanılarak sönüm etkisinden arındırılmıştır. Depremlere ait elde edilen sismik moment değerleri 8.37×1013 ve 1.64 ×1019 Nm arasında değişirken köşe frekansı değerleri 0.13 Hz ile 9.34 Hz arasında arasında değerler almaktadır. Dairesel kırılma alanlarına ait kaynak yarıçapları 0.11 km ile 11.75 km arasında değişirken, kaynaklardaki gerilme düşümlerinin ise 0.002 Mpa ile 29.5 Mpa arasında değiştiği görülmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, bu üç spektral parametrenin ayrı ayrı Sismik Moment ile ilişkileri, Marmara bölgesi depremleri için Mo=1016fc-1.93, log(Mo)=1.67log(R)+10.67 ve log(Mo)=0.66 log(sd)+15.81 olarak, Fethiye ve civarındaki depremler için Mo=1.34.1016fc-2.88, log(Mo)=2.63.log(R)+7.61 ve log(Mo)=1.3.log(sd)+16.47 olarak ve Ege bölgesi depremleri için ise Mo=2.12.1016fc-2.42, log(Mo)=2.79.log(R)+7.04 ve log(Mo)=0.93xlog(sd)+16.85 olarak hesaplanmıştır.  Sonuç olarak, yerel ölçekte üç farklı bölge için hesaplanan kaynak parametreleri arasında, ilgili bölgeleri temsil etmesi ve yapılacak diğer sismolojik çalışmalara girdi olması açısından büyük önem arz eden bu ampirik ilişki fonksiyonları tektonik açıdan oldukça aktif bölgelerde elde edilen sonuçlarla karşılaştırılarak yorumlanmıştır.

Abstract:
Spectral earthquake source parameters such as seismic moment, corner frequency, stress drop and source radius are important parameters to explain the source properties of an earthquake. The database of broadband earthquake stations belonging to earthquakes that occurred in the Marmara Region, Aegean Region and around the Fethiye Fault Zone between 2002-2019 was created from the seismic station network of BOUN-KOERI (Bogazici University Kandilli Observatory Earthquake Research Institute). The displacement and acceleration spectrums of the SH waves were analyzed using the Brune source model. In total, 10413 waveforms were examined for 370 earthquakes. While the seismic moment values obtained for the earthquakes vary between 8.37×1013 and 1.64×1019 Nm, the corner frequency values take values between 0.13 Hz and 9.34 Hz. However, it is seen that the source radius of the circular faulting areas vary between 0.11 km and 11.75 km, while the stress drops in these sources vary between 0.002 Mpa and 29.5 Mpa. According to the results, the ampirical relations of these three spectral parameters with the seismic moment were calculated separately as Mo=1016fc-1.93, log(Mo)=1.67log(R)+10.67 and log(Mo)=0.66log(sd)+ 15.81 for Marmara region earthquakes, Mo=1.34.1016fc-2.88, log(Mo)=2.63.log(R)+7.61 and log(Mo)=1.3.log(sd)+16.47 for earthquakes in and around Fethiye and Mo=2.12.1016fc-2.42, log(Mo)=2.79.log(R)+7.04 and log(Mo)=0.93.log(sd)+16.85 for earthquakes in the Aegean region. As a result, these empirical relationship functions, which are of great importance in terms of representing the relevant regions and being an input to other seismological studies, among these source parameters calculated for three different regions at local scale, were interpreted in comparison with the results.