Proaktif baş etme ile psikolojik dayanıklılık ilişkisinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü
The mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between proactive coping and psychological resilience
Yazar: MERYEM GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLARAM BİLLUR ÖRNEK
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Proaktif baş etme = Proactive coping ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı proaktif baş etme ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolünü incelemektir. Çalışma, yaşları 18-35 arasında değişen 311 kadın ve 220 erkek olmak üzere toplam 531 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Proaktif Baş Etme Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Proaktif baş etme, psikolojik dayanıklılık ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkileri tespit etmek için Pearson Korelasyon ve Betimleyici İstatistikler kullanılmıştır. Aracılık analizi PROCESS Makrosu Model-4 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, proaktif baş etme ve psikolojik dayanıklılık ilişkisinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin kısmi aracı role sahip olduğunu göstermektedir. Proaktif baş etme, plana tekrar odaklanma ve pozitif gözden geçirme stratejileri ile birlikte dayanıklılığa olumlu katkı sağlamıştır. Kabul etme ve kendini suçlama stratejileri proaktif baş etmenin psikolojik dayanıklılık ile olumlu ilişkisine olumsuz katkı sağlamıştır. Bulgular doğrultusunda literatür tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, psikoterapi ve eğitim faaliyetlerinde proaktif baş etme, plana tekrar odaklanma ve pozitif gözden geçirme stratejilerinin geliştirilmesine yönelik etkinliklere yer verilmesinin, yetişkinlerin psikolojik dayanıklılıklarını artıracağı söylenebilir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between proactive coping and psychological resilience. The study was conducted with a total of 531 participants aged 18-35, 311 females and 220 males. In the study, the Resilience Scale for Adults, the Proactive Coping Scale, the Cognitive Emotion Regulation Scale and the personal information form created by the researcher were used as data collection tools. Pearson Correlation and Descriptive Statistics were used to determine the relationships between proactive coping, psychological resilience, and cognitive emotion regulation strategies. Mediation analysis was performed using PROCESS Macro Model-4. Research results show that cognitive emotion regulation strategies have a partial mediating role in the relationship between proactive coping and psychological resilience. Together with proactive coping, plan refocusing and positive reappraisal strategies, it has made a positive contribution to resilience. Acceptance and self-blame strategies negatively contributed to the positive association of proactive coping with resilience. In line with the findings, the literature was discussed and recommendations were made for future studies. According to the results of the study, it can be said that including activities which will develop proactive coping, refocus on planning and positive reappraisal strategies in psychotherapy and education activities will increase the psychological resilience of adults.