Dijital manipülasyonun yutmadaki etkinliği
Effectiveness of digital manipulation on swallowing
Yazar: GAYEM KÖPRÜCÜ SÜZER
Danışman: PROF. DR. ERDEM TÜZÜN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Dijital manipülasyon = Digital manipulation ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Oral motor terapi = Oral motor therapy ; Tedavi = Treatment ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Yetişkinlerde normal yutma istemli ve istemsiz süreçlerin bir arada devreye girdiği bir nörofizyolojik olaydır. Yutma bozukluklarının terapisinde istemli yutma egzersizlerini uygulamak, bu şekilde dil kökü farenks duvar kontağının arttırılması ve hiyolarengeal komponentin elevasyonunun arttırılması gibi istemsiz süreçlerin de geliştirilmesi hedeflenmektedir. İstemli hareketleri başlatmada güçlük çeken hastalarda terapinin etkisi yetersiz olabilmekte, bazı egzersizler fayda sağlayabilecek şekilde yapılamamaktadır. Bu çalışmada Debra Beckman, MS, CCC-SLP tarafından geliştirilmiş Oral-Motor değerlendirme ve uygulama yöntemleri içerisinde tarif edilen "Yutma için Mekanik Tetikleyici" olarak tanımlanmış manevranın uygulanması ile sağlıklı deneklerde yutmanın başlatılmasının sağlanıp sağlanamadığı, kişiye yeşil gıda boyalı su verilip Fleksible endoskopik yutma çalışması (FEYÇ) ile yutmanın açığa çıkıp çıkmadığı izlenerek, ayrıca aynı durum sadece palpasyon ile ve gıda vermeden izlenerek tetkik edilmiştir. Dijital manipülasyon ile yapılan "yutma için mekanik tetikleyici" manevrası uygulaması ile FEYÇ bulgusuna göre kişilerin %40' ında, palpasyon bulgusuna göre ise %43,3' ünde yutmanın gerçekleştiği saptanmıştır. Bu istatistiksel sonuç altın standart kabul edilen FEYÇ ile kıyaslandığında palpasyon ile elde edilen verilerin güvenilir olduğunu göstermiştir. Bu durumda FEYÇ ya da palpasyon kullanılarak elde edilen bulguların en az birinde dijital manipülasyon uygulandığında yutmanın açığa çıkma oranı %56.7' dir. Bu oran dijital manipülasyon tekniğinin başarılı olduğunu göstermiştir.  

Anahtar Kelimeler: Yutma, dijital manipülasyon, disfaji, yutma terapisi, aspirasyon

Abstract:
Normal adult swallowing is a neurophysiological event which is a result of voluntary and involuntary processes. In swallowing therapy, it is aimed to apply voluntary swallowing exercises and thus to improve involuntary processes such as increasing the tongue base-pharyngeal wall contact and the elevation of the hyolaryngeal complex. In patients who have difficulty initiating voluntary movements, the effect of therapy may be insufficient, and some exercises cannot be performed in a way that can be beneficial. In this study, the maneuver defined as "Mechanical Trigger for Swallowing", which is described among the Oral-Motor evaluation and application methods developed by Debra Beckman, MS, CCC-SLP, was applied to healthy subjects to examine triggering of swallow by Flexible endoscopic evaluation of swallowing (FEES) while using green dyed water and the same maneuver was applied to healthy subjects to examine triggering of swallow by palpation without using any food. With the application of the "mechanical trigger for swallowing" maneuver performed with digital manipulation, swallowing was found to be triggered in 40% of the individuals according to the FEES findings and in 43.3% according to the palpation findings. This statistical result showed that the data obtained by palpation was reliable when compared with FEES results, which is accepted as the gold standard. In this case, the rate of swallowing initiation by digital manipulation when measured using at least by one of the findings, either by FEES or palpation, is found to be 56.7%. This rate showed that the digital manipulation technique was successful.

Keywords: Swallowing, digital manipulation, dysphagia, swallowing therapy, aspiration