Karpal tünel sendromunda ultrasonografi ile median sinir lokalizasyonunun önemi
Importance of median nerve localization with ultrasonography in carpal tunnel syndrome
Yazar: MELİKE KALE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İ. KORAY BAYRAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karpal tünel sendromu = Carpal tunnel syndrome ; Medyan sinir = Median nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda karpal tünel sendromunda median sinirin ultrasonografi ile lokalizasyonunun önemini saptamayı amaçladık.Gereç ve yöntem: Çalışmamızda 141 hastaya ait 261 el bileği incelendi. Çalışmamıza sadece idiopatik KTS' li olgular dahil edildi. Kontrol grubu; bilinen sitemik hastalığı veya el bileği travması olmayan ve el bileği ile ilgili semptom tanımlamayan 50 kişiden oluşturuldu. Kontrol grubundaki 50 hastaya ait toplam 91 el bileği kontrol grubuna alındı. KTS ön tanısı ile başvuran 141 hastada şikayetin olduğu taraftaki median sinire yönelik duysal ve motor sinir ileti çalışmaları ve iğne elektromyelografi (EMG) incelemesi, standart teknikler kullanılarak uygulandı. Sonrasında ultrasonografi ile median sinir ön kol 1/3 distal kesimi ile el ayasında izlenebildiği en distal seviyeye kadar trasesi boyunca izlenerek takip edildi. Sinir ve komşuluğundaki anatomik yapılar gözlemlendikten sonra trase boyunca median sinirin yapısı, konturları, internal ekojenitesi incelendi. Median sinir bilekte fleksör retinakulumun altında tespit edilip ölçümler için kemiklerle belirlenmiş üç düzey kullanıldı. Belirlenen üç düzeydede median sinirin anteroposterior, transvers çapları ve median sinir alanları ölçüldü. Ayrıca hamat kemik çengeli düzeyinde palmar deplasman ölçüldü. Yine bu düzeyde median sinirin lateral ve medial kemik duvarlara uzaklığı hesaplandı.Bulgular: Kontrol grubunda yapılan ölçümlerde radioulnar bileşke düzeyindeki median sinir kesitsel alanının (RUBA) ortalaması 0.095±0.01 cm2, (ortanca 0.10 cm2) ve psiform kemik düzeyindeki median sinir kesitsel alanın (PKDA) ortalaması 0.10±0.02 cm2 (ortanca 0.10 cm2) olarak ölçüldü. Hamatum kemik düzeyinde ise median sinir kesitsel alanın (HKDA) ortalaması 0.09±0.02 cm2 (ortanca 0.10 cm2) ölçüldü. Hasta grubu ölçümlerinde RUBA ortalaması 0.12±0.03cm2 (ortanca 0.12 cm2) PKDA ortalaması 0.14±0.04 cm2 (ortanca 0.14 cm2) ve HKDA ortalaması 0.20±0.96 cm2 (ortanca 0.13 cm2) olarak ölçüldü. Kontrol grubunda median sinirin hamatuma uzaklığı 186±25 mm (ortanca 185 mm) trapeziuma uzaklığı 129±22 mm (ortanca 126 mm) ve trapeziuma uzaklığın hamatumun uzaklığına oranı 0.70 ±0.22 olarak ölçüldü.Hasta grubunda ise median sinirin hamatuma uzaklığı 188±28mm (ortanca 191 mm) trapeziuma uzaklığı 129±21 mm (ortanca 128 mm) ve trapeziuma uzaklığın hamatumun uzaklığına oranı 0.71 ±0.22 olarak ölçüldü. Kontrol grubunda trapezium-hamatum seviyesinde yapılan palmar deplasman (PD) ortalama değeri 2.1± 0.9 mm iken hasta grubunda ortalama değeri 3.7± 1.27 mm ölçüldü.Sonuç: RUBA, PKDA ve HKDA ölçümlerinde hasta ile kontrol grubu karşılaştırıldığında hasta grubunda anlamlı artış saptandı. Median sinirin karpal tünel lateral ve medial duvarlarına olan uzaklıklarında ve oranlarında hasta ve kontrol grupları arasında anlamlı fark saptanmamıştır. PD ölçümlerinde hasta ile kontrol grubu karşılaştırıldığında hasta grubunda anlamlı artış saptandı.Anahtar Kelimeler: Karpal tünel sendromu, ultrasonografi, median sinir

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to assess the significance of ultrasonographic localization of median nerve in carpal tunnel syndrome (CTS)Material and Method: 261 wrists of 141 patients were examined in the study. Only cases with idiopathic CTS were included in the study. The control group consisted of 50 cases without any known systemic diseases or trauma and symptoms of wrist. A total of 91 wrists of 50 patients from control group were included in the control group. Motor and sensory nerve conduction studies and needle EMG examination were performed using standard techniques to the median nerve of the 141 patients who referred with pre-diagnosis of CTS. Subsequently, median nerve was monitored at the 1/3 distal part of radius and the palm of the hand via ultrasonography. The nerve itself and neighbor anatomic structures were observed. Then, structure, contour and internal echogenity of the median nerve were examined along trace. Median nerve was detected in wrist ( under flexor retinaculum ) and 3 levels which were determined with the bone were used for measurements. In both levels, the cross-sectional areas of median nerve, transverse and anteroposterior diameters, were measured. Additionally, the distance between median nerve and lateral/medial bone wall were calculated.Findings: In control group, the mean cross-sectional area of median nerve at radioulnar joint and the mean cross-sectional area of the median nerve at the level of the psiform bone were measured as 0.095±0.01 cm2 (median 0.10 cm2) and 0.10±0.02 cm2 (median 0.10 cm2) respectively. The mean cross-sectional area of median nerve was 0.09±0.02 at the hamate bone level (median 0.10 cm2). In patient group, the mean cross-sectional area of median nerve at radioulnar joint, the mean cross-sectional area of median nerve at the level of psiform bone and the mean cross-sectional area of median nerve at the hamate bone level were measured as 0.12±0.03 cm2 (median 0.12 cm2), 0.14±0.04 cm2 (median 0.14 cm2) and 0.20±0.96 cm2 (median 0.13cm2) respectively. In control group, the distance between median nerve and trapezium was 129±22 mm, (median 126).The distance ratio between median nerve and trapezium and hamatum was calculated as 0.70±0.22. In patient group, the distance between median nerve and hamatum was 188±28 mm (median 191 mm) and the distance between median nerve and trapezium was 129±21 mm (median 128 mm). The distance ratio between median nerve and trapezium and hamatum was calculated as 0.71±0.22. The mean palmar displacement at the level of trapezium-hamatum was 2.1±0.9 mm in control group where as it was 3.7±1.27 mm in patient group.Conclusion: Significant increases were detected in terms of area measurements at the level of radioulnar joint, psiform bone and hamat bone in patient group. No significant difference was found between the groups in terms of distance of median nerve to medial or lateral walls of carpal tunnel and their ratio. When compared, a significant increase was observed in patient group in terms of palmar displacement measurement.Key words: Carpal tunnel syndrome, ultrasonography, median nerve