Akademik başarı öz-değer koşulu yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin başarı ve başarısızlık anılarının otobiyografik bellek özellikleri ve işlevleri /
Yazar: EMİNE SÖYLEMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSU MUTLUTÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Benlik saygısı = Self esteem ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Öz-değer koşulu = Contingency of self-worth ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Benlik saygısı ve otobiyografik bellek özellikleri arasındaki ilişkilerin incelendiği çalışmaların çoğunda benlik saygısı, özelliksel olarak ele alınmıştır (Sutin ve Robins, 2007; D'Argembeau ve Van Der Linden, 2008). Benlik saygısını sabit, genel bir kişilik özelliği olarak değil, öz-değer koşulları aracılığıyla değişen dinamik bir yapı olarak ele alan Crocker ve Wolfe'a (2001) göre, kişilerin benlik saygısını öz-değer alanlarında yaşantıladıkları olumlu ve olumsuz olaylar belirler. Literatürde öz-değer alanlarında yaşanan ve kişinin benlik saygısını etkileyen önemli olayların fenomenolojik özelliklerinin ve işlevlerinin değerlendirildiği çalışma bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasında üniversite öğrencilerinin başarı ve başarısızlık anılarının otobiyografik bellek özelliklerinin akademik başarı öz-değer koşulu düzeyine göre nasıl farklılaştığı incelenmiştir. Katılımcılardan (n = 133) üniversite sınavına hazırlık sürecinde akademik alanda yaşadıkları bir başarı bir de başarısızlık anısı istenmiştir. Her iki türdeki anılar için yaşamlarındaki merkeziliğini değerlendirmek adına Olayların Merkeziliği Ölçeği'ni, fenomenolojik özellikleri değerlendirmek adına Otobiyografik Anı Anketi'ni, işlevlerini değerlendirmek adına da Yaşam Deneyimleri Hakkında Düşünme Ölçeği'ni doldurmaları istenmiştir. Akademik başarı öz-değer koşulu düzeyini ölçmek için Koşullu Öz-Değer Ölçeği'nin akademik başarı alt ölçeği uygulanmıştır. Bulgular, akademik başarı öz-değer koşulu düzeyi düşük katılımcılara kıyasla akademik başarı öz-değer koşulu düzeyi yüksek katılımcıların her iki türdeki anılarını daha fazla yeniden yaşar gibi, mekansal olarak daha detaylı, daha fazla görsel ve işitsel detaylarla, bilmekten öte daha fazla hatırlayarak, daha fazla hikaye gibi, hayal gibi değil de daha gerçek olarak, daha anlamlı olarak, kendilerini daha fazla temsil eden bir anı olarak, daha yoğun duygularla hatırladıklarını, başkalarıyla daha sık paylaştıklarını, yaşamlarında daha merkezi bir konuma yerleştirdiklerini, daha çok benlik ve yönlendirme işlevleriyle hatırladıklarını göstermiştir. Bu katılımcılar, aynı zamanda sadece başarı anılarını uzamsal olarak daha detaylı, daha fazla zamanda geriye dönme hissiyle, daha sık ve daha kolay hatırlamışlardır. Bulgular, kuramsal ve klinik açıdan tartışılmıştır.

Abstract:
In most of the studies of the relationships between autobiographical memory and self-esteem, self-esteem is considered as a trait (Sutin & Robins, 2007; D'Argembeau & Van Der Linden, 2008). According to Crocker & Wolfe (2001), who consider self-esteem not as a stable, general trait but as a dynamic structure that changes through contingencies of self-worth, positive and negative events that individuals experience in the domains of contingencies of self-worth determine their self-esteem. In the literature, there is no study evaluating the phenomenological characteristics and functions of important events in the domains of contingencies of self-worth affecting one's self-esteem. In this thesis, it was investigated how the autobiographical memory characteristics of university students' memories of success and failure differ according to the level of the academic contingency of self-worth. Participants (n = 133) were asked to remember a memory of success and a memory of failure in the academic field during the preparation period for the university exam. For both types of memories, they were asked to fill out the Centrality of Events Scale to assess their centrality in their lives, the Autobiographical Memories Questionnaire to assess phenomenological characteristics, and the Thinking About Life Experiences Scale to assess their functions. The academic competence subscale of The Contingencies of Self-Worth Scale was applied to measure the level of the academic contingency of self-worth. Results showed that participants with high level of the academic contingency of self-worth compared to participants with low level of the academic contingency of self-worth remembered both types of memories more like reliving, more detailed the setting, with more visual and auditory details, as more by remembering than knowing, more like a story, with more intense emotions, as more real rather than like a dream, more meaningful, as a memory that represents themselves more. They shared these memories more often with others, placed them in a more central position in their lives and they remembered them mostly with self and social functions. These participants also remembered just memories of success more frequently and more easily, with more sense of going back in time and more detailed the spatial layout. The findings were discussed from a theoretical and clinical point of view.