Türkiye'de 2017 Anayasa değişikliği referandum kararı öncesi yazılı basında rıza üretimi
Manifacturing consent in press before the 2017 Constitutional amendment referandum decision of Turkey
Yazar: HATİCE DEMET TUZCU
Danışman: PROF. DR. GÖZDE YİRMİBEŞOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: 15 Temmuz 2016  müdahalesi = 15 July 2016 intervention ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Referandum = Referendum ; Rıza üretimi = Consent manufacturing ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Yazılı basın = Written press ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmada, medya aracılığıyla rızanın yeniden üretildiği varsayımından yola çıkılarak, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından Türkiye'de yayın yapan altı gazetenin Anayasa değişikliği hakkında yaptıkları haberler Teun Adrianus Van Dijk'in "Eleştirel Söylem Analizi" kullanılarak incelenmiştir. Yazılı basında "Başkanlık Sistemi" adı altında ele alınan Anayasa değişikliğinin egemen ve muhalif söylemlere nasıl yansıdığı ve bu söylemlerin kamuoyunu etkilemek için nasıl ve ne kadar kullanıldığının da ortaya konulması çalışmanın amaçları arasındadır. Egemen ve muhalif söylemlerin farklılıkları, gazetelerinin haberleri verme şekilleri, hedef kitlelerine ulaşmada nasıl bir dil kullandıkları ve verdikleri haberlerin okuyucuları tarafından nasıl algılanmasını istedikleri, gazetelerin ideolojik çerçeveleri bağlamındaki rıza üretimi sürecine katkıları ile ilişkilendirilerek tartışılmıştır. Çalışmanın sonucunda iktidar güçleri ya da muhalif güçleri destekleme anlamında belli bir ideolojik duruş sergileyen gazetelerin haberlerini bu doğrultuda oluşturarak rıza üretimi sürecine katkıda bulundukları ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Rıza Üretimi, Eleştirel Söylem Analizi, Van Dijk, İdeoloji, Anayasa Değişikliği

Abstract:
In this study, starting from the assumption that the reproduction of consent through the media, six newspapers published in Turkey and their news about constitutional amendments after July 15, 2016 coup attempt was examined by using Teun Adrianus Van Dijk's "Critical Discourse Analysis". It is among the aims of the study to reveal how the constitutional amendment, which was handled under the name of "Presidential System", was reflected in the dominant and dissenting discourses and how these discourses were used to influence the public. The differences between the dominant and opposing discourses, the way their newspapers give news, how they use the language in reaching their target audience, and how they want their news to be perceived by their readers are discussed in relation with the contribution of the newspapers to the consent production process in the context of ideological frameworks. As a result of the study, it has been revealed that newspapers that display a certain ideological stance in terms of supporting the ruling forces or opposition forces, contributed to the manifacturing consent process by creating their news accordingly.

Keywords: Manifacturing Consent, Critical Discourse Analysis, Van Dijk, Ideology, Constitutional Amendment