Isparta yöresi andezit trakit kayaçlarından krakle sır yapımı ve seramik yüzeylerde uygulamaları
Doing cracker glaze and application on surfaces from andesite trachyte of Isparta region
Yazar: DURMUŞ AĞAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ÜNAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Andezitler = Andesites ; Isparta = Isparta ; Krakle sırlar = Crackle glaze ; Seramik sırları = Ceramic glazes ; Seramikler = Ceramics ; Sır = Glaze ; Trakit = Trachyte

Özet:
Andezit ve trakit volkanik kökenli kayaç olup ülkemizde bol miktarda olmasına rağmen fazla bilinmemektedir. Ülkemizde özellikle kullanımı mimaride, kaldırım ve bordür kaplama taşları, merdiven basamakları, harpuşta, söve vb. Alanlarında kullanılmış kayaçların mineral bileşimlerine bağlı olarak görünümleri ince taneli ve genellikle açık griden koyu gri ye, siyah, kırmızımsı, kahverengi ve pembe tonlarında değişiklik göstermektedirler dona karşı dayanıklı olması, yüksek aşınma direnci, sertliğinin yanı sıra estetik ve dekoratif açısından önemlidir.
Son yıllarda Türkiye'de geleneksel seramik sırının üretiminde kullanılan hammaddelerin yanı sıra yeni alternatif hammaddeler kullanımı da ön plana çıkmaktadır. Ülkemizde çeşitli yörelerde farklı hammaddeler ile seramik çamuru, sırı ve astarların seramik bünyelerinde kullanılması ile ilgili birçok araştırma ve çalışmalar yapılmaktadır.
Isparta yöresinde volkanik patlama ve püskürmelere bağlı olarak farklı mineral, renk ve dokularda volkanik kayaç toplulukları oluşmuştur. Yörede andezit – Trakiandezit – trakit oluşumları yoğun olarak yer almaktadır. Yöre halkı tarafından andezit ve trakit kayaçları uzun yıllardır farklı şekillerde kullanılmaktadır.
Çalışmada Isparta ili, Direkli köyünden temin edilen andezit ve trakit kayaçlarından ve diğer yardımcı hammaddeler ile hedeflenen krakle sırın yoğun çatlak dokusu ve açık kahverenginden koyu kahverengi ve kırmızımsı değişen sır bünyelerinin 1010o C sıcaklıkta olgunlaşabilen sır reçetelerin kullanabilirliği araştırılmış ve araştırma sonuçları değerlendirilerek uygulama çalışmaları yapılmıştır.

Abstract:
Andesite and trachyte are volcanic origin eventhough there are large amount in our country it is not well known ın our country especially it is used in arehitectural, side, walk curb pawing stanes, stair treads, capstane, jamb etc depending on the mineral compasition of the rocks used in their fields, their appearance varies from pearl grained and generally from light gray to dark gray, black, reddish, and pink tones. Besides being resistant to frost, high wear resistance, hardness, it is important for aesthetics and decoration.
In recent years besides traditional materials used in the production of the ceramic row new alternative row materials comes to the fore in Turkey. In our country in various regions many researches and studies are carried out with various different row materials and ceramic clay, glaze and linerg used in ceramic.
In the Isparta region, volcanic rock assemblages of different minerals, colours and textures have been formed due to volcanic eruptions and eruptions. Andesite – tranchyandesite – trachyte formotions are densely located in Isparta region. Andesite and trachyte rocks have been used differently by the local people for many years.
In this study, the use of secret recipes that can mature at 1010o C and the instensive cracked texture of the cracked glaze and the glaze bodies varying from light brown to dark brown and reddish targeted with andesite and trachyte rocks and other auxiliary raw materials obtained from Isparta province Direkli village were investigated and application studies were carried out by evaluating the research results.