2016-2022 yılları arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına başvuran ve vertebra kırıkları nedeniyle maluliyet değerlendirilmesi yapılan olguların ülkemizde yürürlükte olan ilgili yönetmelikler ve Amerikan Tıp birliği kalıcı engellilik değerlendirme kılavuzuna göre karşılaştırılması
Comparison of the cases referred to Selcuk University Faculty of Medicine, Department of forensic medicine between 2016-2022 and evaluated for disability due to vertebral fractures according to the relevant regulations in force in our country and the American Medical association permanent disability evaluation guidelines
Yazar: ABDULLAH AŞCI
Danışman: PROF. DR. KAMİL HAKAN DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Corpus vertebrae = Corpus vertebrae ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Torakolomber vertebra kırıkları =

Özet:
Maluliyet oran hesaplaması yapılan raporlar Adli Tıbbın rutin işlerinden birisi olup rapor talebinin giderek arttığı görülmektedir. Maluliyet; vücutta işlev kaybı veya azalması nedeniyle oluşan bir sakatlık durumu olup, bu işlev kaybı ile sakatlık durumunun süreklilik göstermesi olarak tanımlanmaktadır. Vertebra yaralanmalarının etyolojisi incelendiğinde; en sık nedenin motorlu taşıt kazaları ve yüksekten düşme gibi yüksek enerjili travmalar olduğu görülmektedir. Maluliyet raporlarının hazırlanırken birden çok yönetmeliğin kullanılıyor olması ve haliyle farklı oranlar belirlenmesi; yargılama süresinde uzama ve kargaşaya, raporlardaki eksiklikler sebebiyle hak kayıplarına yol açmakta ve bilirkişiye olan inancın yitirilmesine neden olmaktadır. Bu çalışmamızla; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalında vertebra yaralanması nedeniyle maluliyet durumu değerlendirilmiş olguların dünya çapında kabul gören Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu ile kıyaslanarak, ülkemizde kullanılan cetvellerde yapılacak güncellemeler için önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Çalışmamızda 2016-2022 yılları arasında vertebra kırıkları nedeniyle maluliyet durum değerlendirmesi yapılan 391 olgu incelenmiştir. Olguların %60,1'inin (n=235) erkek, ortalama yaşın 39,0 olduğu, %92,3'ünün (n=360) trafik kazası sonucu yaralandığı, %46,5 (n=182) ile lomber vertebra yaralanması olduğu tespit edilmiştir. Belirlenen oranların medyan değerleri büyükten küçüğe doğru sıralandığında Çalışma gücü yönetmeliği (19), engellilik yönetmeliği (10) ve AMA kılavuzu (9) şeklinde sıralandığı, istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür (p<0,001). Maluliyet raporlarının güvenilir, otoriteler tarafından kabul gören, objektif ve tarafsız, anlam karmaşası taşımayan şekilde olması amaçlanmaktadır. Bu yüzden raporların hazırlanması aşamasında standardize edilmiş uygulama ve değerlendirme kriterlerinin olması, meydana gelen işlev zayıflaması/kayıplarını en iyi biçimde yansıtan, argümanlarla kanıtlanabilir bir derecelendirme ve değerlendirme sistemi bulunduran ölçütlerin oluşturulması, bilimsel ve modern çağın gereksinimlerini karşılayan, herkes tarafından kabul gören yeni bir yönetmelik hazırlanması uygun olacaktır. Hazırlanan raporlar; denetlenebilir, anlaşılır, gerekçeli ve tüm sorulara cevap verecek ve kıyas kullanımını engelleyecek şekilde kapsamı geniş olmalıdır. Bu raporlarda takdir hakkı kullanımı gibi göreceli olan durumlar, kapsamı belirlenmiş standartlar çerçevesinde değerlendirmeye alınmalı, aldıkları eğitim ve mesleki yetkinlikleri sebebiyle adli Tıp uzmanları tarafından düzenlenmelidir.

Abstract:
Disability rate calculation reports are one of the routine tasks of Forensic Medicine and it is seen that the demand for reports is increasing. Disability is defined as a state of disability caused by loss or reduction of function in the body and the continuity of this loss of function and disability. When the etiology of vertebral injuries is analyzed, it is seen that the most common causes are motor vehicle accidents and high-energy traumas such as falling from a height. The use of multiple regulations in the preparation of disability reports and the determination of different rates leads to prolongation and confusion in the proceedings, loss of rights due to deficiencies in the reports and loss of faith in the expert. The aim of this study is to compare the cases whose disability status was evaluated due to vertebral injuries in the Department of Forensic Medicine, Faculty of Medicine, Selcuk University, with the globally accepted American Medical Association Guidelines for the Evaluation of Permanent Disability, and to make suggestions for updates to be made to the guidelines used in our country. In our study, 391 cases who underwent disability evaluation due to vertebral fractures between 2016 and 2022 were analyzed. It was determined that 60.1% (n=235) of the cases were male, the mean age was 39.0 years, 92.3% (n=360) were injured as a result of traffic accidents, and 46.5% (n=182) had lumbar vertebra injuries. When the median values of the determined rates were ranked from the highest to the lowest, it was seen that there was a statistically significant difference (p<0.001), ranked as Workforce regulation (19), disability regulation (10) and AMA guideline (9). Disability reports are intended to be reliable, accepted by the authorities, objective and impartial, and free of ambiguity. Therefore, it would be appropriate to have standardized application and evaluation criteria during the preparation of the reports, to establish criteria that best reflect the functional impairment/losses that occur, to establish a rating and evaluation system that can be proved with arguments, and to prepare a new regulation that meets the requirements of the scientific and modern age and is accepted by everyone. The reports prepared should be auditable, comprehensible, justified and broad in scope to answer all questions and prevent the use of benchmarking. Relative situations such as the use of discretion in these reports should be evaluated within the framework of standards with a defined scope, and should be prepared by forensic medicine experts due to their training and professional competence.