Çal ve yöresi ağızları
The dialects of Cal and of its districts
Yazar: FATMA KAYILAN
Danışman: PROF. DR. ALİ AKAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anadolu ağızları = Anatolia dialects ; Ağızlar = Dialects ; Biçimbilim = Morphology ; Denizli-Çal = Denizli-Çal ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Ağızlar, bölgeye has kültürel değerlerin hem bir ögesi hem de taşıyıcısıdır. Ağız
çalışmaları, dil araştırma ve inceleme çalışmalarının önemli bir parçasıdır. Yazı
dilinde problemli olan kimi konular ağızlar yardımıyla açıklığa
kavuşturulabilmektedir.
Son dönemlerde ağız çalışmaları öncelenmekte ve bu alanda birçok lisans, yüksek
lisans ve doktora çalışmaları yapılmaktadır. Ancak hâlâ incelenmeyen ağız bölgeleri
bulunmaktadır.
İnceleme alanımız olan Denizli ilinin Çal ilçesi de üzerinde kapsamlı bir çalışma
yapılmayan ağız bölgelerindendir. İlçede merkezle birlikte 32 köy bulunmaktadır.
2013 yılındaki adrese dayalı nüfus sayım sonuçlarına göre Çal nüfusu 20.587'dir.
Bu çalışmada Çal ilçesi ve yöreden 10 köy olmak üzere toplam 11 yerleşim yerinden
metinler derlenerek ağız özellikleri incelenmiştir. Çalışmamız İnceleme, Metin ve
Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. İnceleme bölümü; bölgeyi kısaca tanıtan Giriş,
Çal ve Yöresi Ağızlarının Anadolu Ağızlarındaki Yeri, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi
bölümlerinden oluşmaktadır. Bu bölümün sonunda bölgeye has ağız özelliklerinin
özetlendiği Sonuç bölümü yer almaktadır. Ardından gelen metinler bölümünde,
belirtilen yerleşim yerlerinden toplam 37 kaynak kişiden derlenen metinler çeviriyazı
işaretlerine aktarılmıştır. Sözlük bölümünde ise ses, şekil ve anlam bakımından yazı
dilinden farklılık gösteren kelimeler bölüm ve satır numaralarıyla birlikte
gösterilmiştir.
Çal ve Yöresi Ağızları isimli bu çalışma Çal ve yöresinin ağız özellikleri ve dil
verileri aracılığıyla korunmuş kültürel özelliklerin tespiti açısından önemlidir. Ayrıca
Türkiye Türkçesi ağız atlasına bir bölge kazandıracaktır.

Abstract:
Dialects are both member and vehicle of cultural values indigenous to region. Dialect studies are important pieces of language search and examination workings. Some problematic subjects in writting language can be enlightened by helping of dialects. 
Recently, it has been given primacies for dialect studies and it has been studying undergraduate, past graduate and doctorate degree in this field. However, there have been dialect regions which aren't researched. 
Region Cal of Denizli city is which our examination topic, one of the zone o unexamined dialects comprehensive. There are 32 villages as well as center in this county. Accorting to 2013 population census based on address, Cal population is 20.587. 
Dialects'characteristics are investigated thanks to Cal region and 10 villages near this regions texts and daily talks. Our study consists of examination, text and dictionary sections. Examination section is based on enterance of region briefly, Cal and region's dialects' places of anatolian dialects, phonetics and morpholology. The final section is placed where summarizing the dialects properties at the end of examination section.  The other text sections, the texts that are ampiled with 37 head people are conveyed translational writing marks. On the other hand, dictionary section is showed/ indicated the words, that are different sound, shape and meaning in point of the writing language. The words, that are different sound, shape and meaning in point of the writing language, are shown with category and line numbers in the dictionary section.
This study is called Cal and its region dialects, Cal and its region's dialect characteristics and language data. This study called Cal and its region dialects is important in terms of the determination of saved cultural features over Cal and its regions specialities and language datas. Furthermore, this movement bring a region to Turkish dialect atlas.