Ebü'l-A´lâ el-Mevdûdî'nin Tefhimü'l-Kur'an tefsirinde cihad ve kıtal ayetlerini yorumlaması
Ebü'l-A'laâ el-Mavdûdî's interpretation of the verses of jihad and kital in his Tefhimü'l-Kur'an tasir
Yazar: OĞUZHAN AKKAN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT ERTEN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hiç şüphe yok ki cihad islam dininde ve tarihinde mühim bir konumdadır. Kur'an-ı Kerim'de ve hadislerde de cihada sürekli vurgu yapılmıştır. Bu bağlamda İslam âlimleri de cihad konusuna ayrı bir başlık atmış ve bu konunun İslam'da önemli bir amel olduğunu vurgulamışlardır.
Ebü'l-A´lâ el-Mevdûdî de kendi döneminin en önemli mütefekkirlerinden ve âlimlerindendir. Bugün de aksiyon dolu hayatı ve kitapları Müslümanlar ve gayr-ı müslimler için etkinliğini korumaktadır. Bu çalışmamızda yaşadığı bölgede mücadele ve mücahedesiyle örnek olan Mevdûdî'nin, önemli bir tefsir çalışması olan "Tefhimü'l-Kur'an"da cihad ve kıtal ayetlerini nasıl yorumladığı, bunun yanında özellikle müstakil olarak yazdığı "Cihad" ve "İslam Savaş Hukuku" kitaplarından da istifâde ederek çalışıldı. 
Giriş bölümünde Mevdûdî'nin hayatına, tefsir çalışmasına ve yöntemine kısaca değinildi çünkü onun mücadele dolu yaşamını öğrenmek, tefsirinin özelliğine vakıf olmak, cihad ile ilgili düşüncelerini ve yorumlarını daha iyi analiz etmemize yardımcı olacaktır.
Mevdûdî'nin cihad ve kıtal ayetlerini yorumlaması iki bölümde işledik. Birinci bölümde, cihadın kavramsal, terimsel ve tasavvufi düşüncede genel tanımlarına temas edildi. Mevdûdî her ne kadar tasavvufa mesafeli olsa da cihad ayetlerini tasavvufi yönüyle de değerlendirdiğine şahit olduk. Bu bakımdan burada tasavvufi tanımı da konuya dâhil etmemiz önem arz etmektedir. İkinci bölümde ise cihad ve kıtal ayetlerini önce Mekki sonra da Medeni sûrelerdeki ayetler olmak üzere nüzul sırasına göre çalıştık. Evvela sûrelerin özet şeklinde kısaca nüzul sebebi ve ortamını açıkladık ki, sûre hakkında genel bir bilgi sahibi olalım ve cihad ayetlerinin ne anlatmak istediğini daha iyi kavrayalım. Bundan sonra Mevdûdî'nin Tefhimü'l-Kur'an tefsirinden ve diğer zikrettiğimiz kitaplarından cihad ve kıtal ayetlerini nasıl yorumladığını ve bu ayetler hakkında neler düşündüğünü ortaya koyma hususunda çalışma yaptık.
Anahtar Kelimeler: Mevdûdî, İslam, Kur'an, Cihad, Kıtal,

Abstract:
There is no doubt that jihad has an important place in the religion and history of Islam. Jihad is constantly emphasized in the Holy Quran and hadiths. In this context, Islamic scholars also gave a separate title to the subject of jihad and emphasized that this issue is an important deed in Islam.
Ebü'l-A'lâ el-Mevdudî is one of the most important thinkers and scholars of his time. Today, his action-packed life and books remain effective for Muslims and non-Muslims. In this study, we will examine how Mawdudi, who was an example with his struggle and struggle in the region he lived in, interpreted the verses of jihad and martyrdom in his "Tefhimu'l-Qur'an", an important work of exegesis, as well as "Jihad" and "Islamic War Law", which he wrote separately. It was studied how he explained it by making use of his books.
In the introduction, Mawdudi's life, her tafsir work and her method were briefly mentioned because learning her life full of struggle and being aware of the characteristics of her tafsir will help us better analyze her thoughts and comments on jihad.
Mawdudi's interpretation of the jihad and qittal verses was discussed in two parts. In the first part, the conceptual, terminological and general definitions of jihad in Sufi thought were touched upon. Although Mawdudi is distant from Sufism, we witness that he also evaluates the verses of jihad from a Sufi perspective. In this regard, it is important that we include the definition of Sufism in the subject here. In the second part, the verses of jihad and qittal were studied in the order of their revelation, first in the Meccan and then in the Madani surahs. First of all, we briefly explained the reason and environment of revelation of the surahs in summary form, so that we can have general information about the surah and better understand what the verses of jihad mean. Thus, studies were carried out to reveal how Mawdudi interpreted the jihad and qittal verses from his Tefhimu'l-Kur'an commentary and other books we mentioned and what he thought about these verses.
	 Key Words: Mawdudi, Islam, Quran, Jihad, Qital,