Spor merkezi mekanlarının aydınlatma ilkeleri açısından incelenmesi
Analysing sport centers in terms of lighting principles
Yazar: ELA EZELSOY
Danışman: PROF. DR. FATMA RENGİN ÜNVER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Spor merkezleri kullanıcıların yaşamlarını daha sağlıklı ve keyifli sürdürebilmeleri için, spor, kişisel bakım, eğlence vb. hizmetlerin verilmesini hedefleyen tesislerdir. Bu merkezlerde, spor eylemlerine yönelik salonlar, tenis ve squash kortları, yüzme havuzu, basketbol ve futbol sahaları ile dans, pilates, yoga gibi aktiviteler için stüdyolar, sauna, buhar odaları, kişisel bakım için masaj ve kuaför gibi bölümler yer alır.
Önceleri yalnızca lüks olarak görülen ancak günümüzde bir yaşam biçimi olarak benimsenen spor merkezlerine ilgi giderek artmakta ve birçok insan yaşam kalitelerini daha bilinçli bir biçimde yükselmek için spor merkezlerine başvurmaktadır. Sayıları gün geçtikçe artan spor merkezleri genelde üyelik sistemi ile çalışmakta olup kullanıcılar aylık ya da yıllık olarak üye olabilmektedirler. Spor merkezlerinde, yaşa, fiziksel duruma, cinsiyete göre farklılık gösteren çeşitli eylemler için konularında uzman eğitmenlerin yönlendirmelerini ve desteklerini de almak olanaklıdır. Kullanıcılar, kendilerine uygun değişik eylemleri yaparak bedenen ve ruhen rahatlarken, günün stresinden de arınmaktadır. İstanbul'daki Hillside, Mac, Essporto, Coliseum gibi kuruluşlar bu tür merkezlere örnek olarak verilebilir. 
Spor merkezlerindeki eylemlerin kimileri kapalı kimileri açık mekânlarda gerçekleştirilmektedir. Söz konusu mekânların aydınlatma düzenleri, eylemlerin gereği gibi yapılmasını sağlamalı, iç mimari ve tefriş ile uyumlu olmalı, enerji verimliği ve enerji tasarrufu açısından da uygun özellikler taşımalıdır. 
Tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, çalışmanın amacı ve yöntemi belirtilmiştir. İkinci bölümde çalışma ile ilgili temel kavramlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde spor merkezlerinde yer alan mekânlar ile ilgili bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, aydınlatmanın temel parametreleri (aydınlığın niteliği, niceliği, vb) açıklanmış; spor merkezi mekânlarında kullanılabilecek lamba, aygıt özellikleri ile aydınlatma kontrol sistemlerinin genel özellikleri ele alınmıştır. Beşinci bölümde önceki bölümlerde anlatılan bilgiler ışığında, spor merkezi mekânlarındaki aydınlatma düzenlerinin genel ilkelerine yer verilmiştir. Altıncı bölümde bir spor merkezindeki squash kortu ve çok amaçlı salonun mevcut aydınlatma düzeninin incelenmesi, değerlendirilmesi ve söz konusu mekânlar için geliştirilen aydınlatma düzeni önerileri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Spor Merkezi, Yapay Aydınlatma, Squash Kortu Aydınlatması, Çok Amaçlı Stüdyo Aydınlatması

Abstract:
Sport centers provide services to their users like sport activities, personal care, entertainment to make their lives healthier and more pleasant. These centers include, gymnasiums, tennis and squash courts, swimming pools, basketball and football fields, dance, pilates, yoga and studios, sauna, steam rooms, massage and beauty sections.
Sport centers previously were only seen as a luxury, but nowadays sport centers are adopted a way of life and quality of life for many people. With a growing number of fitness centers are usually working as a membership system and users can be member monthly or yearly. It is possible to get expert trainers' support and guide for various actions which differ from age, physical condition and sex. Users can purify from stress of the day physically and mentally by doing different actions. Hillside, Mac, Essporto, Coliseum are the most known sport centers in Istanbul.
Some activities are carried out in outdoor areas and some of them are in indoor sport centers. The given spaces' illuminance schemes should ensure rightly, harmonize with the interior design and should be in the appropriate conditions in terms of energy saving.
This study consists of six chapters. In the first chapter, the purpose and the method of the work had been specified. In the second chapter the basic principles of the study has been explained. In the third chapter there have been given information on spaces in the sport centers. In the fourth chapter information on the basic parameters of lighting (the quality and quantity of lighting) and, lighting systems, devices and lighting control systems have been analysed. In the fifth chapter the general principles of sport centers' illumination layout were examined according to the information stated in previous parts. In the sixth chapter, the existing illumination layout of a squash court and multipurpose hall were examined, analysed and compared by using two different lighting sources.
Keywords: Sport Center, Artificial Lighting, Illumination Layout of Squash Courts, llumination Layout of Multipurpose Halls.