Suudi Arabistan dış politikasında yumuşak gücün rolü: Güneydoğu Asya örneği
The role of soft power in Saudi Arabia's foreign policy: The case of Southeast Asia
Yazar: RAMAZAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED HÜSEYİN MERCAN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Siyasi Tarih ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu doktora tezi, Joseph Nye tarafından geliştirilen yumuşak güç teorisi çerçevesinde Suudi Arabistan'ın Endonezya'ya yönelik yumuşak güç politikalarını incelemektedir. Müslüman nüfusu ve stratejik konumu nedeniyle Suudi Arabistan açısından büyük bir öneme sahip olan Endonezya'da, bu politikaların nasıl uygulandığı, hangi araçların kullanıldığı, Endonezya üzerindeki etkileri ve sonuçları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Joseph Nye'ın yumuşak güç teorisinde bahsettiği fakat ayrıntılı olarak ele almadığı dinin, Suudi Arabistan'ın yumuşak güç politikalarındaki rolü ve önemi bu çalışmanın ana odak noktasını oluşturmaktadır. 
Tezde, Suudi Arabistan'ın Endonezya üzerindeki yumuşak güç politikalarını analiz etmek amacıyla nitel araştırma desenlerinden vaka çalışması (case study) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın temel veri toplama aracı olarak doküman incelemesi tercih edilmiş, birincil kaynaklardan elde edilen veriler detaylı bir analiz sürecine tabi tutulmuştur. Bununla birlikte, yalnızca doküman incelemesi ile sınırlı kalınmamış; verilerin doğruluğunu teyit etmek ve güncel bilgilere ulaşmak amacıyla gözlem ve mülakatlardan yardımcı veri toplama araçları olarak istifade edilmiştir.
Araştırmanın bulguları, Suudi Arabistan'ın 1950'lerden itibaren Selefi/Vehhabi düşüncelerini yayma çabalarına odaklandığını, bu politikanın Kral Faysal döneminde zirveye ulaştığını ve 11 Eylül saldırılarına kadar süregelen bir dini genişleme stratejisi izlediğini ortaya koymaktadır. Ancak, 11 Eylül saldırılarının ardından din temelli bu yayılma politikasında gözle görülür bir gerileme yaşanmış, bu eğilim Kral Selman'ın tahta geçmesi ve Muhammed bin Selman'ın yönetimde etkin bir rol oynamasıyla daha da zayıflamıştır. Bu süreçte, Suudi Arabistan üniversiteler, pesantrenler, medreseler, vaazlar, hayır faaliyetleri, medya, ekonomik yardımlar ve büyükelçilik faaliyetleri gibi çeşitli araçlarla etkisini sürdürmeye çalışmıştır. Günümüzde ise bu kurumların bir kısmı faaliyetlerine devam etse de dini yayılma politikalarının geçmişe kıyasla önemli ölçüde zayıfladığı gözlemlenmektedir.

Abstract:
This dissertation examines Saudi Arabia's soft power policies towards Indonesia within the framework of the soft power theory developed by Joseph Nye. In Indonesia, which is of great importance for Saudi Arabia due to its Muslim population and strategic location, how these policies are implemented, which instruments are used, and their effects and consequences on Indonesia are discussed in detail. The role and importance of religion in Saudi Arabia's soft power policies, which Joseph Nye mentions in his soft power theory but does not discuss in detail, is the main focus of this study. 
In this thesis, case study method, one of the qualitative research designs, was used to analyze Saudi Arabia's soft power policies on Indonesia. Document analysis was preferred as the main data collection tool of the research, and the data obtained from primary sources were subjected to a detailed analysis process. However, the study was not limited to document analysis; observations and interviews were utilized as auxiliary data collection tools to confirm the accuracy of the data and to access up-to-date information. 
The findings of the study reveal that Saudi Arabia has focused on efforts to spread Salafist/Wahhabi ideas since the 1950s, reaching its peak during the reign of King Faisal and pursuing a strategy of religious expansion that continued until the September 11 attacks. However, in the aftermath of the 9/11 attacks, there was a noticeable decline in this policy of religious expansion, a trend that was further weakened by the accession of King Salman to the throne and Mohammed bin Salman's active role in the government. In the meantime, Saudi Arabia has tried to maintain its influence through various means, including universities, pesantren, madrassas, preaching, charity, media, economic aid and embassy activities. Today, although some of these institutions continue to operate, it is observed that religious expansion policies have significantly weakened compared to the past.