7. sınıf matematik ders kitaplarındaki görevlerin, gerçekçi matematik eğitimi perspektifinden incelenmesi, söz konusu teori ve görevlere ilişkin öğretmen görüşlerinin araştırılması
Investigation of the tasks in the 7th grade mathematics course books from the realistic math education perspective, the research of the teacher's opinions regarding the theory and the tasks
Yazar: KENAN AKKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlam = Context ; Bilişsel talep = Cognitive demand ; Ders kitapları = Textbooks ; Gereklilik = Necessity ; Gerçekçi matematik eğitimi = Realistic mathematic education ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu çalışmayla 2019-2020 eğitim öğretim yılı Kayseri ilinde yaygın olarak kullanılan 7. sınıf matematik ders kitaplarında yer alan görevlerin Gerçekçi Matematik Eğitiminin esaslarıyla ilişkisinin araştırılması, bu görevlere ve Gerçekçi Matematik Eğitimi teoremine yönelik öğretmen görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Araştırmada kullanılan matematik ders kitabının içeriği gerçekçi matematik eğitimi esasları ve temel ilkeleri doğrultusunda baştan sona ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca kitapta bulunan görevlerin kuramsal çerçeve ışığında, amaçlara uygunluğu ile ilgili 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kayseri Talas ilçesindeki devlet okullarında 7. Sınıf matematik dersinde aktif görev yapan 7 matematik öğretmeniyle yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması noktasında doküman incelemesi yapılmış olup Gerçekçi Matematik Eğitimi teorisi ilkeleri ışığında kodlama yapılmıştır.
Çalışmanın analiz sonuçlarına göre 7. sınıf matematik ders kitabında 874 görev vardır. Bunların 450 tanesi (%51) alıştırma, 334 tanesi (%39) örnek soru, 62 tanesi (%7) problem, 28 tanesi (%3)  etkinlikten oluşmaktadır. Ayrıca ders kitabında bulunan görevlerin %26'sı gerçek yaşam durumu, %5'i öğrencilerin günlük yaşamlarında ihtiyaç duyacağı bağlamlar içermektedir. Çalışma sonucunda görevlerin %10'unun öğrencileri bulunduğu seviyeden bir üst seviyeye taşıyacak niteliğe sahip olduğuna ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen 874 matematik görevinin 114 tanesinde (%13) modelleme etkinliklerine yer verilmiştir. Bununla birlikte görevlerin bağlamsal yapısına bakıldığında %3'ünün matematikleştirme yapmaya uygun olduğu görülmüştür.
Ders kitaplarının her yıl yeniden oluşturulmaması, hem araştırmacının hem de araştırmaya katılan öğretmenlerin ortak görüşüdür. Ders kitapları bunun yerine sürekli olarak geliştirilmeli, eksik yönleri tamamlanmalı görüşü hâkimdir.
Yapılan araştırma sonucunda matematik programında yaklaşım boyutu ve yetkinlikler bakımından önemli değişiklikler yapıldığı ancak bunun 7. Sınıf matematik ders kitabına tam olarak yansımadığı sonucu elde edilmiştir. Öğrencilerden, yenilenen program dâhilinde matematiksel düşünmenin gelişmesi ve bunu uygulanması beklenmektedir. Bununla beraber etkin bir aritmetik becerisinin yanında sürece ve sonunda ulaşılan bilgiye vurgu yapmaktadır. Ancak ders kitabında incelenen görevlerin birçoğu öğrencilerden belirli bir yönerge dâhilinde bilgi edinmeleri şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Gerçekçi Matematik Eğitimi, Bağlam, Gereklilik, Bilişsel Talep, Yapı, Temsil, Matematikleştirme, Seviye, Etkinlik, Modelleme, İç-içelik, Gerçek Yaşam Durumu

Abstract:
With this study, the relationship between the tasks (activities, solved and unsolvable examples, exercises, subject and end-of-unit questions) in the 7th grade mathematics textbooks, which are widely used in Kayseri in the 2019-2020 academic year, and the principles of Realistic Mathematics Education. It is aimed to take teachers' opinions about the education theorem. The content of the mathematics textbook used in the research was thoroughly examined in line with the principles and basic principles of realistic mathematics education. In addition, in the light of the theoretical framework of the tasks in the book, a semi-structured interview was conducted with 7 mathematics teachers active in the 7th grade mathematics lesson in the state schools in Kayseri Talas district in the 2019-2020 academic year. In the research, document analysis was made at the point of collecting data, and coding was made in the light of the principles of Realistic Mathematics Education theory.
According to the analysis results of the study, there are 874 tasks in the 7th grade mathematics textbook. Of these, 450 (51%) were exercises, 334 (39%) sample questions, 62 (7%) problems, and 28 (3%) activities. In addition, 26% of the tasks in the textbook include real life situations, and 5% contain contexts that students will need in their daily lives. As a result of the study, it was found that 10% of the tasks have the qualification to carry the students to the next level. Modeling activities were included in 114 (13%) of the 874 math tasks examined in the study. However, when looking at the contextual structure of the tasks, it was seen that 3% were suitable for mathematization.
It is the common opinion of both the researcher and the teachers participating in the research that the textbooks are not created every year. Instead, textbooks should be improved continuously and their shortcomings should be completed.
As a result of the research, it was concluded that significant changes were made in terms of approach dimension and competencies of the mathematics program, but this was not fully reflected in the 7th grade mathematics textbook. Students are expected to develop mathematical thinking within the program and to apply it from students. However, it emphasizes the process and the knowledge reached at the end, as well as an effective arithmetic skill. However, most of the tasks examined in the textbook appear in the form of obtaining information from students within a certain directive.

Keywords: Realistic Mathematics Education, Context, Necessity, Cognitive Demand, Structure, Representation, Mathematization, Level, Activity, Modeling, Internalness, Real Life Situation