Afetlerde kadın olmak; Kahramanmaraş depremi örneği
Being a woman in disasters; The example of Kahramanmaraş earthquake
Yazar: SEMA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ESMERAY ALACADAĞLI
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip afetler, sebep oldukları ciddi can ve mal kayıplarıyla, insanları ekonomik, sosyal ve psikolojik açıdan derinden etkilemektedir. Yapılan çalışmalar bu etkilenmenin her bireyde farklı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda toplumda dezavantajlı konumda olan kadınların afet dönemlerinden daha çok etkilendiği görülmektedir. Bu konuya dayanak olarak yapılan çalışmalar, yayımlanan ulusal ve uluslararası raporlar, afet dönemlerinde kadınlara yönelik cinsiyete dayalı ayrımcılığın ve şiddetin arttığı göstermektedir. Afet dönemleri, gerek afet süreci gerekse afet sonrasında kadınların artan sorumluluklarının toplumsal ve cinsiyet eşitsizliklerini ortaya koyması açısından önemlidir.
Çalışmada 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesinde meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremin, aile içi ilişkiler ve kadına yönelik şiddet boyutu değerlendirilmektedir. Araştırma verileri; konuyla ilgili dökümanlar/kayıtlar/resmi kayıtlar, ilgili literatür ve raporlar incelenerek sağlanmıştır. Çalışmanın alan araştırması bölümünde veriler, nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak sağlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini Kahramanmaraş ilinde depremi yaşayan ve ondan etkilenen, 18-60 yaş arasında farklı eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik yapıda 20 depremzede kadın oluşturmaktadır. Araştırma verilerini sağlamak üzere araştırmacı tarafından hazırlanan beş soru tüm kadınlara yöneltilmiştir. Kadınlarla yapılan görüşmelerde verilen cevaplara bağlı olarak kadınlara ilave sorular da yöneltilmiştir. Bu görüşmeler sonrasında elde edilen bulgulara çalışmamızın alan araştırması kısmında yer verilmiştir. 
Çalışmamızda depremzadelerin yaşadıkları zorluklar, maruz kaldıkları olumsuzluklar, bunların üstesinden gelme deneyimleri ve süreci nasıl yönettikleri, kadın prespektifinden detaylı şekilde ele alınmıştır. Yapılan araştırma sonunda; deprem gibi doğal afetlerden, olağan durumlarda toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine maruz kalan kadınların daha çok etkilendiği, kadına yönelik şiddetin arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Disasters, which have a history as old as human history, deeply affect people economically, socially and psychologically with the serious loss of life and property they cause. Studies show that this effect is different for each individual. In this context, it is seen that women, who are in a disadvantaged position in society, are more affected by disaster periods.  Studies conducted on this subject and published national and international reports show that gender-based discrimination and violence against women increase during disaster periods.  Disaster periods are important in terms of revealing the social and gender inequalities of women's increasing responsibilities both during and after the disaster.
In the study, the earthquake that occurred in the Pazarcık district of Kahramanmaraş province on February 6, 2023 and affected 11 provinces is evaluated in terms of domestic relations and violence against women. Research data were obtained by examining the relevant documents/records/official records, relevant literature and reports.  In the field research section of the study, data were obtained using the semi-structured interview technique, which is one of the qualitative research methods.  The universe of this research consists of 20 earthquake victim women between the ages of 18-60, who experienced and were affected by the earthquake in Kahramanmaraş province, with different education levels and socio-economic structures.  Five questions prepared by the researcher were asked to all women in order to provide research data. Additional questions were asked to women depending on the answers given in the interviews conducted with the women. The findings obtained after these interviews are included in the field research section of our study. 
In our study, the difficulties experienced by the earthquake victims, the negativities they were exposed to, their experiences of overcoming these and how they managed the process were discussed in detail from a women's perspective. As a result of the research conducted; it was concluded that women who are exposed to gender inequalities in ordinary situations are more affected by natural disasters such as earthquakes and that violence against women has increased.