Yeşil tedarikçi seçiminde çok kriterli karar verme yöntemleri
Multi-criteria decision-making methods in green supplier selection
Yazar: ZEYNEP GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN DEMİRCİ
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: CRITIC yöntemi = CRITIC method ; CoCoSo yöntemi = CoCoSo method ; Karar verme = Decision making ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Lojistik = Logistics ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Yeşil tedarik zinciri = Green supply chain ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde birçok alanda önem kazanan "yeşil" kavramı, çevreci ve bilinçli tüketicilerin artması ile çevre dostu ürün kullanma eğilimlerinde bulunmaları, doğal kaynakların tükenmeye başlaması, çevresel kirlilikler, bilinçsizce ortaya çıkan atıkların artışı, yasal prosedürler, sosyal sorumluluk, rekabete bağlı olarak pazardaki payını arttırmayı amaçlayan işletmeleri yeşil tedarik zinciri faaliyetlerini uygulanmaya yöneltmiştir. İşletmelerin üretimden başlayarak ürünün tüketiciye teslim edilmesini içeren yeşil tedarik zincirinde faaliyetlerini sürdürebilmelerindeki en önemli etken tedarikçi seçimidir. İşletmeler için seçimi doğru yapılan yeşil tedarikçi ile çalışmak çevresel, sosyal, ve ekonomik olarak büyük önem taşımaktadır. 
Bu çalışmada bir lojistik firması için yeşil tedarikçi seçimi yapılmıştır. Yeşil tedarikçi seçiminde; çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak örnek bir uygulama yapılmıştır. Uygulamada yeşil tedarikçi seçimi için dikkat edilmesi gereken sekiz kriter belirlenerek, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden CRITIC Yöntemi ile ağırlıklandırma yapılmıştır. Bulunan kriter ağırlıkları CoCoSo Yöntemi kullanılarak lojistik firması için en uygun yeşil tedarikçi seçilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Yeşil Tedarik Zinciri, Tedarik Zinciri, Lojistik, Tedarikçi Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, CRITIC, CoCoSo.

Abstract:
The concept of "green", which has gained importance in many areas today, with the increase of environmentalist and conscious consumers, their tendency to use environmentally friendly products, the depletion of natural resources, environmental pollution, the increase of unconsciously generated wastes, legal procedures, social responsibility, it has directed businesses that aim to increase their market share depending on competition, to implement green supply chain activities. The most important factor for businesses to continue their activities in the green supply chain, which includes the delivery of the product to the consumer, starting from production, is supplier selection. Working with the right green supplier for businesses is of great importance in socially, environmentally and economically.
In this study, green supplier selection was made for a logistics company. For green supplier selection; A sample application has been made using multi-criteria decision-making methods. In practice, eight criteria to be considered for green supplier selection were determined and weighted with the CRITIC Method, one of the Multi-Criteria Decision-Making Methods. The most suitable green supplier was selected for the logistics company by using the found criterion weights CoCoSo Method.

Keywords: Green Supply Chain, Supply chain, Logistics, Supplier Selection, Multi-Criteria Decision-Making, CoCoSo, CRITIC.