Kent Yüz Eşleştirme Testinin Türkiye örnekleminde uyarlama çalışması ve yüz algısında kullanılan stratejilerin göz hareketleriyle incelenmesi
Adaption of the Kent Face Matching Test to the Turkish sample and investigation of the strategies used in face perception via eye movements
Yazar: BELKIS DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eşleştirme = Association ; Göz hareketleri = Eye movements ; Tanıma teknikleri = Evaluation technique ; Testler = Tests ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yüz algılaması = Face perception ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Yüz kimliği karşılaştırması gündelik hayatta basit bir görev olarak algılanmaktadır. İki farklı fotoğraftaki iki yüzün aynı kişiye ait olup olmadığına karar vermek, güvenlik görevlisi gibi bazı meslekler için günlük bir görevdir ancak bir kişiyi hafızadan tanımaktan çok farklıdır. Yüz eşleştirme konusundaki bireysel farklılıklar kapsamlı bir şekilde araştırılmamış olsa da yüz belleği üzerine yapılan araştırmalar, yüz tanıma yeteneğinin prozopagnoziden süper tanımaya uzanan bir spektrumda yattığını göstermektedir. Yüz tanıma yeteneğindeki bireysel farklılıklar göz hareket stratejilerinden kaynaklanabilir. Daha önceki çalışmalarda, gözlere ve burun bölgesine odaklanmak ve daha az fiksasyon yapmak daha iyi yüz tanıma performansı sağlarken, ağız bölgesine daha fazla fiksasyon ile odaklanmak daha kötü performans ile ilişkilendirilmiştir (Peterson ve Eckstein, 2012). Bu çalışmaların, kullanılan yüz uyaranlarının sadece yüz içindeki özellikleri içermesi ve düşük ekolojik geçerliliğe sahip olması gibi sınırlamaları vardır. İkincisi, şu ana kadar yapılan araştırmalar, yüz algısı sırasında sakkadik göz hareketlerindeki farklılıklardan ziyade fiksasyon parametrelerine odaklanmıştır. Bu çalışma , insanları iki yüzü doğru bir şekilde eşleştirmeye yönlendiren belirli bir göz hareketi stratejisinin olup olmadığını araştırmayı ve yüzleri eşleştirirken süper tanıyıcıların ve prosopagnozi hastalarının göz hareketleri bağlamında normal gruptan farklı olup olmadığını görmeyi amaçlamıştır. Katılımcıların Kent Yüz Eşleştirme Testini (KFMT; Fysh & Bindemann, 2018) gerçekleştirirken Eyelink 1000+ göz takip cihazı (Sr-research, Kanada) ile göz hareketlerini kaydedilmiştir. KFMT, yüz dışı özellikleri içermesi nedeniyle daha yüksek ekolojik geçerliliğe sahiptir. Deneye katılan 98 kişi (28 E, 70 K, Ort yaş = 21,7) ayrıca yüz tanıma yeteneklerini ölçen Cambridge Yüz Belleği Testini (CFMT+; Duchaine & Nakayama, 2006) tamamladı. Sonuçlar, katılımcıların dış özelliklerden ziyade yüz içi özelliklere bakmak için daha uzun zaman harcadıklarını gösteriyor. Doğru cevaplar sırasında daha az sayıda fiksasyonlar yapılırken, yanlış cevaplara kıyasla ağız ve saç bölgelerine daha az odaklanıldı. Ayrıca yanlış cevaplar sırasında ağız ve saç bölgelerindeki odaklanma süreleri daha uzundu. Her iki cevap tipinde de göz ve burun bölgelerine doğru olan sakkad uzunluğu ağız ve saç bölgelerine göre daha büyüktü. Bireysel farklılıkları incelemek için ortalama CFMT+ puanından ±1 SS aralığındaki katılımcılarla tek örneklem analizleri yapıldı. Tek örneklem analizleri için, 8 süper tanıyıcı ve prosopagnozisi olan 3 katılımcının her biri "normal tanıyıcılarla" karşılaştırıldı. 2 süper tanıyıcının, göz ve burun bölgelerine ortalama gruptan önemli ölçüde daha fazla odaklandığı, prosopagnozisi olan 2 katılımcının ise daha çok ağız ve saç bölgelerine odaklandığı görüldü. Yalnızca bir süper tanıyıcının gözlere yaptığı sakkad uzunluğu ortalamadan fazla görüldü. Bu bulgular, bireysel farklılıkları inceleyen keşifsel araştırmalarda tek örneklem analizlerinin önemini vurgulamıştır. Sonuç olarak, gözlere ve burna dikkatin başlatılması, daha iyi eşleştirme performansını öngörmedi, ancak ağız ve saç bölgesine dikkatin sürdürülmesi, yüz eşleştirmede daha kötü performans ile sonuçlandı. CFMT+ puanları kişilerin KFMT'den aldığı puanları yordamadı.

Abstract:
Facial identity comparison appears to be a simple task. Deciding whether two faces in two different pictures belong to the same person or not is a daily task for some professions like security officers however it is very different than recognizing a person from memory. While individual differences on face matching have not been studied extensively, research on face memory shows that face recognition ability lies on a spectrum extending from prosopagnosia to super-recognition. Individual differences in face recognition ability may be due to the eye movement strategies. In previous studies, focusing on the eyes and the nose area and making fewer fixations resulted in better face recognition performance, while focusing on the mouth area with more fixations was associated with worse performance (Peterson & Eckstein, 2012). These studies have limitations such as the face stimuli used included only in-face features and had low ecological validity. Second, research thus far just focused on fixation parameters rather than differences in saccadic eye movements during face perception. This study aimed to investigate whether there is a particular eye movement strategy that guides people to accurately match two faces and to see if super-recognizers and prosopagnosia patients differ from the normal group in the context of eye movements when matching faces. We recorded participants' eye movements via Eyelink 1000+ eye tracker (Sr-research, Canada) while they were performing the Kent Face Matching Test (KFMT; Fysh & Bindemann, 2018). KFMT has higher ecological validity by containing out-face features. 98 people (28 M, 70 F, Mean age = 21.7) participated in the experiment; they also completed Cambridge Face Memory Test (CFMT+; Duchaine & Nakayama, 2006) which measures their face recognition ability. Results show that participants spent longer time looking at in-face features rather than out-face features. They indeed had fewer fixations during their correct answers and had lesser fixations to the mouth and hair areas when compared to the incorrect answers. Further, fixation durations in the mouth and hair areas were longer for incorrect answers. Saccades towards eyes and nose areas were larger in amplitude compared to the mouth and hair areas in both types of answers. To examine individual differences, we conducted single case analyses with participants ranged from ±1 SS from the mean CFMT+ score. For single case analyses, 8 super-recognizers and 3 participants with prosopagnosia were each compared with "normal recognizers". 2 super-recognizers fixated on the eyes and the nose regions significantly more than the average, while 2 participants with prosopagnosia fixated more on the mouth and the hair regions. Only one superrecognizer made a saccade amplitude that was greater than the average. These findings highlighted the importance of single case analyses in exploratory research examining individual differences. The initiation of attention to eyes and nose did not predict better matching performance but maintained attention to mouth and hair region resulted with worse performance on face matching. Overall, CFMT+ scores did not predict participants KFMT scores.