Türkiye ve Avrupa Birliği'nde kent içi raylı sistem etkinliğinin arttırılmasına yönelik yatırım kriterleri etkileşim gücünün belirlenmesi
Determination of investment criteria of interaction strength for increasing the urban railway system efficiency in Turkey and European Union
Yazar: BÜŞRA HİLAL KUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİ ULVİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentlerde toplu taşıma yatırımının temel amacı ulaşım hizmetini daha hızlı ve konforlu, daha güvenli ve dengeli, erişebilirlik düzeyi yüksek ulaşım sistemine sahip yaşanabilir kentler oluşturmaktır. Metro, tramvay, hafif raylı sistem ve monoray olarak çeşitlenen raylı sistem taşımacılığı bu amaçları gerçekleştirmede tercih edilen alternatif toplu taşıma türüdür. Kentler yerel özelliklerine uygun olarak raylı sistemler konusunda belirledikleri kriterlerle yatırım kararlarını verebilirler. Fakat birden fazla kriter bulunması, yatırım kararlarını etkileyen kriterlerin seçimi problemini beraberinde getirmektedir. Bu çalışma Avrupa Birliği ve ülkemizdeki eğilimler çerçevesinde sürdürülebilir bir kent içi raylı sistem yatırımında dikkate alınacak kriterleri belirlemekte ve bu kriterler çerçevesinde yapılacak raylı sistemlerin etkinliğini arttırmak için kriterler arasındaki etkileşim gücünü ortaya koymaktadır. Çalışmada yapılan uzman görüşmeleri sonucunda belirlenen yatırım kriterleri sosyal, çevresel ve ekonomik parametreler çerçevesinde geliştirilmiştir. Çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan DEMATEL analizi kullanılarak kriterler sıralanmakta ve aralarındaki etkileşim ile bu etkileşimin düzeyleri belirlenmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
The main purpose of the public transportation investment in cities is to provide transportation services faster, safer, more comfortable, and balanced and to constituting livable cities with high accessibility. The rail system transportation which is diversified as metro, tram, light rail and monorail are the alternative type of public transport that is preferred in realizing these purposes. Cities can make their investment decisions with the criteria they have determined comport with their local characteristics on rail systems. However, existence of more than one criterion, brings along the selection problem of criteria that affect investment decisions. This study determines the criteria to be taken into consideration in the investment of a sustainable urban rail system within the framework of the trends in the European Union and our country and reveals the interaction power between the criteria to increase the efficiency of the rail systems to be made within the framework of these criteria. The investment criteria which has been determined as a result of expert interviews conducted in the study were developed within the framework of social, environmental and economic parameters. By using DEMATEL analysis, which is one of the multi-criteria decision making methods, the criteria are listed and the interaction amongst them and the levels of this interaction are tried to be determined.