Depresyon hastalarında bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitimin intihar riski ve sosyal işlevselliğe etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy based psychoeducation on suicide possibility and social functionality of depressive persons
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM GÜL
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Depresyon = Depression ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; İntihar = Suicide

Özet:
Amaç: Bu araştırma depresyon hastalarında Bilişsel Davranışçi Terapi (BDT) temelli psikoeğitimin intihar riski ve sosyal işlevselliğe etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
  Materyal ve Metod: Ön test-son test kontrol gruplu deneysel araştırma olarak İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi psikiyatri kliniğinde Mart 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma 100 depresyon hastasıyla (50 deney, 50 kontrol) tamamlandı. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) ve Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplandı. Deney grubundaki depresyon hastalarına 8 oturumluk BDT temelli psikoeğitim verildi, kontrol grubundaki depresyon hastalarına herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin analizinde yüzde, ortalama, standart sapma, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanıldı.
Bulgular: Deney grubundaki depresyon hastalarının BDT temelli psikoeğitim sonrası intihar olasılığı (88.72±18.50) düzeyinin kontrol grubundaki depresyon hastalarının intihar olasılığı (94.98±18.92) düzeyine oranla azaldığı, sosyal işlevsellik (62.40±8.86) düzeyinin ise kontrol grubundaki depresyon hastalarının sosyal işlevsellik (51.74±8.18) düzeyine oranla arttığı belirlendi. Araştırmada, BDT temelli psikoeğitim uygulamasının deney grubundaki depresyon hastalarının intihar olasılığı ve sosyal işlevsellik düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak önemli bir fark oluşturduğu (p<0.05) saptandı. 
Sonuç: Depresyon hastalarına uygulanan BDT temelli psikoeğitimin; bu hastalarda intihar riski düzeyini azaltmada ve sosyal işlevsellik düzeyini arttırmada etkili olduğu belirlendi.
           
 Anahtar Kelimeler: BDT, depresyon, intihar olasılığı, sosyal işlevsellik, psikiyatri hemşireliği, psikoeğitim.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of Cognitive Behavioral Therapy (CBT)-based psychoeducation on suıcıde possibility and socıal functıonalıty of depressıve persons.Material and Method: The research was conducted in İnönü University Turgut Özal Medical Center between March 2021 and February 2022 as a experimental model with a pre-test post-test control group. The research was completed with 100 depressed patients (50 control, 50 experimental). Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, Suicide Probability Scale and Social Adaptation Self Assessment Scale. Eight sessions of CBT-based psychoeducation were given to depressed patients in the experimental group, and no intervention was applied to depressed patients in the control group. Percentage, mean, standard deviation, chi-square, t-test wasused in the analysis of thedata.
Results: The level of suıcıde possibility (88.72±18.50) of depressed patients in the experimental group after CBT-based psychoeducation decreased compared to the level of suıcıde possibility (94.98±18.92) of depressed patients in the control group. It was determined that the level of socıal functıonalıty (62.40±8.86) of depressed patients in the experimental group after CBT-based psychoeducation increased compared to the level of socıal functıonalıty (51.74±8.18) of depressed patients in the control group. CBT-based psychoeducation practice created a statistically significant difference (p<0.05) on the levels of suıcıde possibility and socıal functıonalıty in the experimental group of depressed patients.
            Conclusion: CBT-based psychoeducation applied to depressed patients; It was determined that it was effective in reducing the level of suıcıde possibility and increasing the level of socıal functıonalıty in these patients. 
             Keywords: CBT, depression, suıcıde possibility, socıal functıonalıty, psychiatric nursing, psychoeducation.