Osteoporoz tanısına sendromik yaklaşım
Syndromic approach to osteoporosis diagnosis
Yazar: OĞUZ YILMAZ
Danışman: PROF. VİLDAN MEVSİM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fizik muayene = Physical examination ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik hastalıkları-metabolik = Bone diseases-metabolic ; Olabilirlik teorisi = Possibility theory ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç: Osteoporoz kemik gücünde azalma, kırık ve fonksiyon kaybına yol açan, en sık rastlanılan metabolik kemik hastalığıdır. Bu çalışmanın amacı, osteoporoz (OP) tanısında kullanılabilecek öykü ve fizik muayene bulguları kullanılarak oluşturulacak sendromik tanı bileşenlerinin saptanmasıdır. 
Yöntem: DEÜTFH Radyoloji Laboratuvarına iki aylık sürede DEXA çektirmek için başvuran 50 yaş ve üzeri 356 katılımcı çalışmaya alınarak öykü ve fizik muayenesi yapılmıştır. Pozitif olabilirlik oranı, test öncesi olasılık ve test sonrası olasılık hesaplanmıştır. +LR değeri 1-2 ise hastalığın olasılığı minimal, 2-5 arasında ise zayıf, 5-10 arasında ise orta düzeyde ve >10 ise yüksek düzeyde artış olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Katılımcıların % 39,3'ü osteoporoz ve % 60,7'si normal olarak bulunmuştur. Yaş ortalaması 62,37± 8,6 yıl olarak bulundu.18 adet sendromik tanı kriteri saptandı. Olabilirlik oranlarına göre, bu kriterlerin dördü minimal etkili kriter (65 yaş ve üstünde olma, ilk adet yaşının 13 yaş üstü olması, menopoz yaşının 47 yaş altı olması, şimdiki boyunun 155 cm ve altı olması), 11'i zayıf etkili kriter (yaygın vücut ağrısı, sırt ağrısı, bel ağrısı, 50 yaşından önce kırık geçirme, üç aydan uzun steroid kullanımı, ailede OP öyküsü, anne veya babada düşme sonrası kemik kırığı veya kamburluk, tibia şaftı hassasiyeti, vücut kitle indeksinin 25 ve altı olması) ve üçü orta etkili kriter (50 yaşından sonra kırık, vertebra spinöz hassasiyeti, dorsal kifoz artışı) olarak belirlendi. 
Sonuç: Osteoporoz için toplum taramasında kullanılabilecek maliyet etkin, hastayı sevk etmeye gerek bırakmayan, pratik, güvenirliği yüksek sendromik tanı kriterleri geliştirilmeye çalışılmıştır. Uzun vadede osteoporozun erken tanısının ve tedavisinin sağlanarak kırıkların, kırıklara bağlı morbidite ve mortalitenin azaltılması sağlayacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Aim: Osteoporosis is a common metabolic disease which reduces bone power and leads to fail function. The aim of this study is to determine occurrence the component of syndromic criteria which is available diagnosis of osteoporosis through history and physical examination findings.
Methods: 50 years and over 356 individuals who are applied for DEXA to laboratory in two months were performed physical examination and they included this study. Positive likelihood ratio is estimated probability before and after analysis. The analysis is evaluated +LR value which is 12 minimal probability of disease, between 2 and 5 poor, between 5 and 10 among moderate, and >10 increase in the high level. 
Results: The study determine %39,3 individuals who have osteoporosis and %60,7 individuals are not have a disease. Average age was found 62.37 ± 8.6 years. 18 were found syndromic diagnosis. According to likelihood ratio, four of the criteria minimal effect criteria ( 65 years and over, age at first menstruation over 13, age at climacteric under 47, current linear measurement same and under 155), eleven of criteria (common body pain, back and lower back pain, occurrence fracture under 50, long-termed steroid used, OP stories in family, bone fracture after fall in mother and father, flatness, tibial diaphysis-sensitivity patients, BMİ measurement same and under 25) and three of moderate effect criteria (fracture after 50 years, vertebra spinous sensitivity, increased dorsal kyphosis) was determined. 
Conclusions: Consequently, our study showed that by using this method we can improve cost effective population screening for osteoporosis, patients no need to refer, practical, high reliable syndromic diagnostic criteria in this study. It is estimated that early diagnosis and cure of long-term osteoporosis can supply reduced mortality and morbidity related to fractures.