Üstün zekâlı öğrencilerin tanılama sonrası sağlanan üst düzey etkinliklere aday gösterilmesine ilişkin iki stratejinin karşılaştırılması
Comparison of two different nomination strategies for higher order activities suggested after identification of gifted students
Yazar: SÜMEYYE ARKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Yetenek seçimi = Talent selection ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Zeka ölçümü = Intelligence scale ; Çalışma belleği = Working memory ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitim = Special education ; Öğrenci seçimi = Choosing students ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmada Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) kayıtlı üstün zekâlı 3. ve 4. sınıf öğrencilerin tanılama sonrası çeşitli üst düzey etkinliklere (projeler, yarışmalar, olimpiyatlar) aday gösterilirken zekâ puanı, akıl yürütme becerileri, geçmiş deneyimler ve çalışma belleği değişkenlerinin temel alındığı çoklu veriye dayalı bir stratejinin sadece öğretmen kanaatine dayalı aday gösterme stratejisiyle farklı kriterler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Özellikle farklı stratejiler kullanılarak aday gösterilen öğrencilerin farklı olup olmadığı, öğrencilerden elde edilen bireysel bilgilerin aday gösterme kararıyla uyumlu olup olmadığı, öğrenci beklentisiyle aday gösterme kararının uygunluğu ve uygulanabilirlik açısından stratejilerin farklı olup olmadıklarını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcıları, Türkiye'nin Batı Karadeniz bölgesinden seçilen iki BİLSEM'de öğrenim gören öğrenciler ve onların öğretmenlerinden oluşturmaktadır. Durum araştırması desenlerinden çoklu durum deseninin kullanıldığı bu araştırmada iki farklı strateji incelenmiş olup bulgular alanyazındaki örneklerle tartışılmıştır. Veri toplama amacıyla Bireysel Bilgi Formu, Çalışma Belleği Ölçeği, Raven Renkli Progresif Matrisler Testi, TONI-4 Zekâ Testi, Öğretmenler için Aday Gösterme Envanteri, BİLSEM'ler için Üst Düzey Etkinliklere Yönelik Çağrı Metni ve Aday Gösterme Formu ve bireysel görüşmeler kullanılmıştır. Öğretmenlerin üst düzey etkinliklere öğrencilerini kendi kanaatlerine dayalı olarak aday gösterirken konuya yönelik motivasyonlarını dikkate alarak aday gösterdikleri ve kendi kanaatlerine dayalı aday gösterdiklerinde belirledikleri öğrencilerle çoklu veriye dayalı aday gösterme süreci sonucu belirledikleri öğrencilerin farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin rutin olarak kullandıkları aday gösterme stratejisinin, önerilen çoklu veriye dayalı stratejiye göre dezavantajlı yönlerinin dikkate değer olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları alanyazındaki örneklerle ve öğretmen görüşmesi sonucu elde edilen bulgulara dayalı olarak tartışılmıştır.

Abstract:
This study aimed to investigate second nomination strategies used by teachers who nominate gifted 3rd and 4th grade students enrolled in Science and Art Centers (SACs) for various high-level activities (projects, competitions, Olympiads) and, compare these strategies in terms of different criteria with multiple data-based strategy which consisting of different variables depending on intelligence scores, reasoning skills, early experiences and working memory variables. Specifically, we investigated whether students nominated by using different strategies are different, whether the individual information obtained from students is consistent with the nomination decision, and whether student expectation and nomination is suitable in terms of the appropriateness and applicability. This study consisted of students and their teachers studying in two selected SACs in the Western Black Sea region. In this study we used the multiple-case design, and two different strategies were investigated. Individual information form, Working Memory Scale, Raven Colored Progressive Matrices Test, TONI-4 Intelligence Test, Nomination Inventory for Teachers, call texts and nomination forms for high-level activities for SACs, and individual interviews were used to collect data. We found that teachers nominate students for high-level activities based on their own opinions, consider their motivations for the subject, and the students when teachers nominate based on their own opinions differs from multiple data-based strategy. Furthermore, we found that the disadvantages of the nomination strategy, which teachers routinely use, when compared to the proposed multiple data-based are remarkable. We discussed the findings with using examples from the literature.