Sosyal medya ve yönlendirici iletişim: Manipülasyon ve dezenformasyon bağlamında Instagram'da mülteciler ve göçmenlerle ilgili paylaşımların analizi
Social media and influencing opinion: An analysis of posts about refugees and migrants on Instagram in the context of manipulation and disinformation
Yazar: EMİRHAN ÇELİKEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS NAMAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi = Information ; Dezenformasyon = Disinformation ; Göçmenler = Emigrants ; Manipülasyon = Manipulation ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal medya = Social media ; Yönetsel iletişim = Managerial communication ; Çevrimiçi paylaşım platformları = Online sharing platforms ; İnstagram = Instagram

Özet:
Sosyal medya kullanıcılara duygu, düşünce, eylem ve söylemlerini diğer kullanıcılarla anlık ve aktif bir şekilde paylaşmalarına imkân sunması açısından oldukça etkili bir iletişim aracıdır. İnternet kullanıcılarına ve özellikle de mobil kullanıcılara bilgileri, düşünceleri ve yeni iletişim tekniklerini aktarmayı amaçlayan sosyal medya, kullanıcının gündemi anlamasında, yorumlamasında ve fikir beyan etmesinde pek çok içeriklerle doludur. Bu içerikler çoğu zaman başka birine ya da bir olaya bakış açımıza etki edebildiği gibi bazen de bir toplumu yeniden tanıma sürecine etki edebilmektedir. Bu durumda sosyal medya araçları da tıpkı diğer kitle iletişim araçları gibi, hem kaynağın kendisinden kaynaklı sorunlar hem de kullanıcının kendisinden kaynaklı sorunların iç içe geçmesini, sorunların çok boyutlu bir hal almasını doğurabilmektedir. Bilginin temelinde anlık veriler, bildirimler öne çıkmakta ve bunun da bilgi kirliliğine, dezenformasyona ve manipülasyona açık mesajlar verdiği görülmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Instagram'da mülteciler ve göçmenlerle ilgili paylaşımları, dezenformasyon ve manipülasyon bağlamında analiz etmektir. Instagram'da "#norefugees" ve "#mülteciistemiyorum'' hashtag'leri aracılığıyla göçmenler ve mülteciler üzerinde nasıl bir yaklaşımın yattığı araştırılmıştır. Nitel veri analizinden yararlanılarak bu anahtar sözcüklerin  (hashtag) olduğu Instagram gönderileri belirli filtreleme tekniklerinden geçirilmiş, 20 tanesi ulusal ve 20 tanesi de uluslararası toplam 40  (kırk) paylaşım fotoğrafik analize tabi tutulmuştur. Elde edilen verilerin analizi sonucunda Instagram gönderilerinin yüzde 70'inde göçmenlerle herhangi bir bağlantısı olmayan yanlış bilgilendirmelerin yaygınlığı gözlenmiştir. Gönderilerin yüzde 30'unda ise hem bilgi çarpıklığı olduğu hem de göçmenler/mülteciler ile ilgili algı yönetiminin belirginlik kazandığına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde sosyal medyanın, kullanıcıların gündem oluşturmasına, bilgi alması ve aktarmasına, gönderiyi/haberi yeniden yorumlamasına, mülteciler ve göçmenler üzerine yapılan paylaşımların dolaşıma girmesine ve en temelde de karar verme süreçlerine etkilerinin olduğu ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Social media is a very effective communication tool in terms of allowing users to instantly and actively share their feelings, thoughts, actions with other users. Social media, which aims to convey information, thoughts and new communication techniques to internet users and especially mobile users, is full of content for the user to understand, interpret and express ideas about the agenda. These contents can often affect our perspective on another person or an event, and sometimes they can affect the process of recognizing a society. In this case, social media tools, just like other mass media, can cause problems arising from both the source itself and the problems originating from the user to intertwine, making the problems multidimensional. On the basis of information, instant data and notifications come to the fore, and it is seen that this gives messages open to infollution, disinformation and manipulation.
	The aim of this study is to analyze the posts about refugees and immigrants on Instagram in the context of disinformation and manipulation. Through the hashtags "#norefugees" and "#mülteciistemiyorum" on Instagram, it has been researched what kind of approach towards to immigrants and refugees. By using qualitative data analysis, Instagram posts with these keywords (hashtags) were subjected to certain filtering techniques, and a total of 40 (forty) posts, 20 national and 20 international, were subjected to photographic analysis. As a result of the analysis of the data obtained, the prevalence of misinformation unrelated to immigrants was observed in 70 percent of Instagram posts. In 30 percent of the posts, it has been found that there is both information skewness and perception management regarding immigrants/refugees. As a result of the findings, it has been revealed that social media has effects on users' agenda setting, obtaining and transferring information, re-interpreting the post/news, circulating the posts about refugees and immigrants, and mainly on decision-making processes.