Dijital piyasalarda pazar gücü ve pazar gücünün belirlenmesinde kullanılan iktisadi yaklaşımlar
Market power i̇n digital markets and economic approaches used i̇n measurement of market power
Yazar: İBRAHİM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. CELAL TAŞDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dijital teknolojiler günlük hayatın her alanında tüketicilere önemli kolaylıklar sağlamaktadır. Dijital platformların sundukları ürün ve hizmetlerin niteliğindeki değişiklikler tüketicilerin davranış biçimlerine de tesir etmiştir. Platformların sahip olduğu pazar gücü, ayrıcalıklı konumu ve vazgeçilmez özellikleri, tüketici refahı kaybı ve rekabet karşıtı davranışlar eksenli endişelerin artmasına sebebiyet vermiştir. Tez çalışmasının amacı, söz konusu endişelerin en baştan oluşmamasında yahut giderilmesinde regülasyon ile otorite müdahalesinin başlangıç noktasını oluşturan pazar gücünün tespit edilmesinde kullanılabilecek yöntemleri tespit etmek ve pazar gücünün tespit edilmesinde dikkate alınması gereken kriterleri analiz etmektir. 
Bu kapsamda, çalışmada platform kavramı ile birlikte çevrim içi ve çevrim dışı platformlara ilişkin kavramsal bilgilere ve platformların özelliklerine ilişkin açıklamalar ile rekabet hukukunda dijital piyasaların yerine değinilmiştir. Kavramsal çerçeve çizildikten sonra pazar gücünün tespit edilmesinde kullanılan geleneksel ve modern yöntemler hem piyasa hem de firmalar bakımından incelenmiştir. 
Akabinde ise pazar gücünün tespitinden önce ilgili pazarın tanımlanması aşamasında izlenebilecek yaklaşımlara değinilmiştir. Daha sonrasında dijital piyasalarda pazar gücünün tespitinde yaşanacak zorluklar ve kullanılabilecek yöntemler ile bu yöntemlerin ne şekilde modife edilmesi gerektiği tartışılmıştır. Son olarak ise Türkiye e-ticaret sektörü için tartışılan yöntemlerden uygulanabilir olanlar analizlerle birlikte incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma boyunca literatürde ve uygulamada yer alan farklı yaklaşımlara kapsamlı olarak yer verilmiş ve nihai olarak Türkiye e-ticaret sektörü için bir örnek çalışma sunulmuştur.

Abstract:
Digital technologies provide consumers with substantial convenience in various aspects of daily life. The evolution of products and services offered by digital platforms has also influenced consumer behavior. The market power, privileged position, and essential characteristics of these platforms have heightened concerns regarding the potential loss of consumer welfare and anti-competitive practices. This thesis aims to identify methods for assessing market power, which serves as the foundation for regulatory measures and public authority interventions designed to prevent or mitigate these concerns from the outset. Additionally, it seeks to analyse the criteria that should be considered when determining market power.
In this context, the study explores the concept of platforms, encompassing both online and offline variants, detailing their characteristics and examining the role of digital markets within competition law. Following the establishment of this conceptual framework, the paper analyzes both traditional and contemporary methods for assessing market power concerning markets and firms. Subsequently, it outlines the approaches that can be employed to define the relevant market prior to determining market power.

It then discusses the challenges associated with determining market power in digital markets, the methods that can be utilized, and the necessary modifications to these methods. Finally, the study examines the methods applicable to the Turkish e-commerce sector, providing detailed analyses. In this context, various approaches from both literature and practice are comprehensively covered, culminating in a case study specific to the Türkiye e-commerce sector.