Larenks kanserlerinde fas-fas ligand aracılıklı apoptosizin klinik ve patolojik parametrelerle karşılaştırılması
Comparison of fas-fas ligand mediated apoptosis in clinical and pathological parameters in larynx cancer
Yazar: TOLGA ERSÖZLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MERT BİLGİLİ ; DR. TURGAY HAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Larinks kanseri, erişkinlerde tüm kanserlerin %2'sini oluşturur. Larinks kanserlerinde yaş, cinsiyet, histolojik özellikler, metastaz bulunması, adjuvan tedaviler gibi prognoz üzerine etkisi olduğu düşünülen faktörler literatürde sıkça tartışılmıştır.
Apoptozis klasik hücre ölüm şekli olarak bilinen nekrozisden birçok özelliği açısından oldukça farklı olan bir hücre ölüm mekanizmasıdır. Programlanmş hücre ölümünü (apoptozis) aktive eden fizyolojik mediatörler Fas ve Fas Ligant'tır (FasL). Hücre membran yüzeyindeki Fas-FasL etkileşimi, tümör hücrelerinin sitotoksik T lenfositler ve natural killer (NK) hücreler tarafından öldürülmesinde çok önemli bir yere sahiptir. Tümör hücrelerinde Fas Ligand ekspresyonu, tümör hücrelerinin Fas ilişkili apoptozise rezistans geliştirerek immün sistemden kaçmasına yardımcı olur.
Çalışmamızda Aralık 2000-Ekim 2003 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde larinks karsinomu nedeniyle opere edilerek Patoloji laboratuarında incelenen olgular tarandı ve seçilen 60 olgu (59 erkek, 1 kadın) çalışma kapsamına alındı. Olgulara ait tüm preparatlar yeniden gözden geçirilerek değerlendirildi. İmmunohistokimyasal inceleme için tümöre ait en uygun bloklar seçildi. Larinks skuamöz hücreli karsinomlarında Fas-FasL ekspresyonu: hasta yaşı, tümör çapı, tümör grade, tümör lokalizasyonu, iltihabi ve desmoplazik yanıt, kan damarı invazyonu, perinöral ve kıkırdak invazyonu, lenf nodu tutulumu ve sağkalım ile karşılaştırıldı.  Fas ile iltihabi yanıt (p=0,019) arasında pozitif ilişki saptandı. Fas ile desmoplazik yanıt (p=0,033) T kategorisi (p=0,004), evre (p=0,007), lenf damarı invazyonu (p=0,023) arasında ters ilişki sapatandı. Diğer parametrelerle ilişki gösterilemedi. Fas ile yaş, çap, grade, lokalizasyon, kan damarı invazyonu, perinöral invazyon, kıkırdak invazyonu, lenf nodu tutulumu ve sağkalım arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki gösterilemedi. Olgularda FasL ile karşılaştırılan diğer parametreler arasında ilişki gösterilemedi. Tümör hücrelerinde Fas ve FasL oranları arasında ilişki gösterilemedi.
Sonuç olarak Fas/Fas-L sisteminin larenks kanserlerinde klinik parametrelerle ilişkisinin olmadığı görüldü. Bu muhtemelen tümörün Fas aracılıklı apoptosisten değişik stratejiler üreterek kaçtığını gösterir. Fas/Fas-L sisteminin tek başına prognostik bir gösterge olarak yararlı olamayacağı fikrindeyiz.

Abstract:
Laryngeal carcinomas accounts for 2% of all cancers in adults. Age, sex, histologic features, presence of metastasis and adjuvant therapies thought to have an impact on prognosis in laryngeal cancers have been discussed frequently in the literature. 
Apoptosis is a cell death mechanism that is very different from necrosis, which is known as the classic form of cell death. Fas- Fas Ligand (Fas-L) is one of the major mediator system that activates programmed cell death. One of the cell membranes surface the interaction of Fas and FasL plays an important role in cytotoxic T-lymphocyte mediated and natural killer (NK) cell-mediated apoptosis against tumor cell. Expression of Fas Ligand in tumor cells resistant to Fas-mediated apoptosis helps the tumor to escape surveillance by the immune system.
In our study, the patients who were operated for laryngeal carcinoma in the Otorhinolaryngology Clinic of Haseki Training and Research Hospital between December 2000 and October 2003 were examined and Sixty patients (59 male, 1 female) were included in the study. All pathological blocks were reviewed and evaluated. The most appropriate tumor blocks were selected for immunohistochemical examination. Fas-FasL expression in laryngeal squamous cell carcinomas was compared with patient age, tumor site, inflammatory and desmoplasic response, survival, lenfovascular, perineural and cartilage invasion, lymph node metastasis and stage. A positive correlation was found between Fas expression and inflammatory response (p=0,019). There was an inverse relationship between Fas and desmoplasic response (p = 0.033), T category (p = 0.004), stage (p = 0.007), and lenfovascular invasion (p = 0.023). No correlation was found with other parameters. There was no statistically significant relationship between Fas and age, tumor diameter, tumor grade and  localization, blood vessel invasion, perineural invasion, cartilage invasion, lymph node involvement and survival. There was no correlation between FasL and other parameters. No correlation was found between Fas and FasL ratios in tumor cells.
In conclusion, Fas / Fas-L system was not associated with clinical parameters in laryngeal cancers. This probably indicates that the tumor has escaped Fas-mediated apoptosis by producing different strategies. We believe that the Fas / Fas-L system alone cannot be useful as a prognostic indicator.