Bush Doktrini ve askeri gücün önalıcı ve önleyici savaş kapsamında kullanılması
The Bush Doctrine and the preemptive and preventive use of military force
Yazar: AHMET CURAL
Danışman: PROF. DR. ERSİN ONULDURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri doktrinler = Military doctrines ; Askeri stratejiler = Military strategies ; Barış = Peace ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Bush, George = Bush, George ; Kuvvet kullanma = Force use ; Savaş = War ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Önleyici müdahale = Preventive intervention

Özet:
Realist yaklaşıma göre uluslararası sistemin özünü aktörler arasındaki güç ve çıkar mücadelesi teşkil etmektedir. Bu tür bir sistem içinde her devlet doğal olarak en azından sürdürebilir düzeyde güvenliğe sahip olmayı hedeflemektedir. Uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla 1945 sonrasında oluşturulan BM sistemi ise tüm devletlere uluslararası ilişkilerinde, meşru müdafaa dışında kuvvet kullanma yasağı getirmiştir.Ancak Soğuk Savaş sonrası dünyada ortaya çıkan terörizm, asi devletler ve KİS'lerin yayılması gibi yeni tehditlerle mücadele etmek için kuvvet kullanımına ilişkin kurallar üzerinde yeni tartışmalar ortaya çıkmıştır. Buna göre tehdit kavramının günümüzün şartları ile terör gruplarının hedef ve yetenekleri çerçevesinde yeniden uyarlanması gerektiği Bush Doktrini ile en üst seviyede gündeme getirilmiştir. En önemlisi de doktrin, çıkarlarını tehdit eden oluşumlara karşı ABD'ye önalıcı ve önleyici kuvvet kullanma hakkını getirmiştir.Bu tür kuvvet kullanımı Uluslararası Hukuk ile örf ve adet hukukuna aykırı olup BM sisteminin altmış yılı aşkın bir süredir inşa etmeye çalıştığı uluslararası sistem, hukuk ve normlar düzenini derinden etkileyici niteliktedir. Bu çerçevede çalışmada gücün kullanımı ve uluslararası toplumun öteden beri konuya bakışı, getirilen düzenlemelerle açıklanarak kuvvet kullanımının yasal ve normatif sınırları ortaya konmuştur.Ardından Bush Doktrini her yönüyle analiz edilmiş ve önleyici askeri faaliyetlerin kullanılmasını gerektirecek birçok durum ortaya çıkmasına rağmen devletlerin bu tür seçeneklere nadiren başvurduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda devletlerin önleyici askeri kuvvet kullanımına başvurma kararı alırken, en azından belli seviyede normatif ve hukuki mülahazaları dikkate alma eğilimleri olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
According to the realistic approach, struggling for power and interest among actors constitutes the essence of the international system. In this system, every single state naturally chases to have security at least in the sustainable level. For the goal of protecting international peace and security, UN system, composed after 1945, issued the prohibition on the use of force for all states in their international affairs apart from self-defense.Yet, after the Cold War, terrorism in the world causes new debates on the rules concerning power use to struggle against new threats such as expansion of rogue states and Weapons of Mass Destruction. In this respect, that terrorism concept is obliged to be adapted in the objective and ability frame of terrorist groups was revealed with Bush Doctrine at the top level. Here, the vital point is that Doctrine brings the right of preventive and preemptive action to USA against the organizations threatening its national interest.This kind of power use in defiance of International Law and usage and custom law deeply affects international system, law and norms order that UN system has been trying to build for over sixty years. In this frame, by determining use of power in study and view of international community so far for the subject matter within the newly regulations, legal and normative limitations of power use was created.Afterwards, although Bush Doctrine was analyzed, and a number of cases requiring use of preventive military activity happened, it was determined that the states rarely tried this kind of alternatives. In this context, it was deduced that when the states take the resolution of application for preventive military power, they have tendency to take the normative and legal issues into consideration at least in a certain level.