Peri-implant hastalıklar ile ilişkili risk faktörlerinin periodontal, protetik ve radyoljik olarak değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors associated with peri-implant diseases in terms of periodontal, prosthetic, and radiological aspects hacettepe university faculty of dentistry periodontology specialization programme
Yazar: BERKİN İNAN
Danışman: PROF. DR. GÜLİZ NİGAR GÜNCÜ
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Dental implant tedavisinin popülaritesinin artmasıyla beraber peri-implant dokularda görülen hastalık prevalansında da artış görülmüştür. Bu hastalık durumlarının ortaya çıkmasını önlemek ve hastalıkla mücadeleye katkıda bulunmak amacıyla peri-implant hastalıklarla ilişkili olası risk faktörlerinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı implant tedavisi uygulanmış bireylerde mevcut klinik ve radyografik durumun değerlendirilmesi ile literatürde yer alan tüm olası risk faktörlerinin bireysel, protetik ve bölgesel tüm olası faktörleri bir arada olacak şekilde kapsamlı olarak incelenmesi, peri-implantitis gelişimi açısından önem taşıyanların saptanması ve yorumlanmasıdır. Çalışmamıza 30'u kadın, 20'si erkek olmak üzere toplam 50 hasta ve bu hastalara ait 249 implant dahil edildi. Bu implantlar implant çevresi dokularının sağlık durumuna göre; peri-implant sağlık (n = 33), peri-implant mukozitis (n = 137), peri-implantitis (n = 51) ve sert ve yumuşak doku yetersizliği olarak dört ayrı gruba ayrıldı. Her implanta ait periodontal, protetik ve radyolojik parametreler kaydedildi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda hastaların yaşı, implantların yerleştirildiği bölge, implant boyları ve tipleri, hastaların sigara kullanımı, periodontitis geçmişleri, periodontal teşhisleri, periodontitis evreleri, idame tedavisine katılıp katılmamaları ve ara yüz temizliği yapıp yapmamaları açısından teşhis grupları arasında anlamlı fark bulundu (p<0.05). Plak indeksi dışındaki tüm periodontal parametreler açısından teşhis grupları arasında anlamlı farklılık bulundu (p<0.05). İncelenen protetik parametrelerden ise; karşıt arktaki dişlerin protetik durumları, implant üstü protezlerin tutucu tipleri, bağlantı tipleri, protez temizlenebilirliği ve protezlerin basamak uyumları açısından teşhis grupları arasında anlamlı farklılık gözlendi. Dijital radyografik değerlendirme ile elde edilen marjinal kemik kaybı miktarı ve protez kenarları ile kemik kreti arasındaki mesafe ölçümleri açısından teşhis grupları arasında anlamlı farklılık gözlendi. Risk faktörü analizi modellemesi oluşturmak için, elimizdeki veri setine uygun çözümleme yöntemi olarak Genelleştirilmiş Kestirim Eşitliklerinin (GEE) yaklaşımı tercih edildi. Yapılan risk analizi modellemesinde implantların maksiller kemiğe yerleştirilmesinin mandibular kemiğe yerleştirilmesine göre % 17.3, implant üstü protezlerin hasta tarafından temizliğe izin vermemesinin, izin vermesine göre % 26.1 oranında peri-implantitis oluşumu için risk barındırdığı sonucuna varıldı. Bu sonuçlar değerlendirilirken çalışmamızda katılımcı sayısının azlığın ve implant sayılarının teşhis gruplarına dağılımındaki dengesizliğin sınırlayıcı faktörler olduğu göz önünden bulundurulmalıdır. Yapılan risk analizi sonucu daha bütünsel bir risk faktörü değerlendirmesi yapılabilmesi için daha geniş örneklem büyüklüğüne sahip ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
With the increasing popularity of dental implant treatment, there has been a corresponding rise in the prevalence of diseases affecting peri-implant tissues. It is crucial to identify potential risk factors associated with peri-implant diseases to prevent their occurrence and contribute to their management. The objective of this study is to comprehensively evaluate the current clinical and radiographic status of individuals who have undergone implant therapy and examine all possible risk factors, as documented in the literature, encompassing individual, prosthetic, and local factors. The aim is to identify and interpret factors crucial for the development of peri-implantitis. The study included a total of 50 patients, comprising 30 females and 20 males, with a total of 249 implants. These implants were categorized into four groups based on the health status of the peri-implant tissues: peri-implant health (n=33), peri-implant mucositis (n=137), peri-implantitis (n=51), and hard and soft tissue insufficiency. Relevant periodontal, prosthetic, and radiological parameters were recorded for each implant. The evaluations revealed significant differences among diagnostic groups in terms of patient age, implant placement site, implant length and type, smoking history, periodontitis history, periodontal diagnoses, periodontitis stages, participation in maintenance therapy, and interproximal cleaning habits (p<0.05). Significant differences were also observed among diagnostic groups for all periodontal parameters except plaque index (p<0.05). Regarding prosthetic parameters, significant differences were noted among diagnostic groups for opposing arch tooth prosthetic conditions, types of prosthetic retainers on implants, connection types, prosthetic cleanability, and step fits of prostheses. Significant differences were observed among diagnostic groups in digital radiographic evaluations, particularly in marginal bone loss and measurements of distances between prosthetic margins and bone crests. To create a risk factor analysis model, the Generalized Estimating Equations (GEE) approach was preferred as the analysis method suitable for the dataset. The risk analysis model indicated that placing implants in the maxillary bone compared to the mandibular bone carries a 17.3% higher risk of peri-implantitis, and the risk of peri-implantitis is 26.1% higher when prostheses on implants do not allow patient cleaning compared to those that do. While interpreting these results, it should be considered that the limited number of participants and the imbalance in the distribution of implant numbers among diagnostic groups are restricting factors in our study. Further advanced studies with larger sample sizes are needed for a more comprehensive evaluation of risk factors based on the results of the risk analysis.