Fayton tartışmaları çerçevesinde 1980'lerden günümüze Büyükada'da değişim ve dönüşüm
Change and transformation in Büyükada from the 1980s to the present in the frame of the phaeton debates
Yazar: İPEK BÖKE
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KESGİN
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İstanbul'un Adaları 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren faytonlarıyla sembolleşmiştir. Adalardaki faytonlarda 1980 sonrası problemler oluşmaya başlamıştır. Problemleri çözümlenemeyen faytonları, atların zulme uğradığı gerekçesiyle hayvan hakları savunucuları öncülüğündeki toplumsal hareket 2010'la birlikte kamuoyuna taşımış, 2014 sonrası eylem ve kampanyalarıyla kamuoyunun önemli meselesi haline getirmiştir. Toplumsal hareketin 2019 sonunda başladığı Yaşam Nöbeti eylemi sırasında 2020 yılı başında Adalarda fayton kullanımı son bulmuştur. Bu araştırma Adalarda fayton kullanımının nasıl son bulduğunu hayvan hakları savunucuları öncülüğündeki toplumsal hareket üzerinden 1980 sonrası Büyükada'ya odaklanarak analiz etmeyi hedeflemiştir. Nitel yöntemle verilerini derleyen araştırma analizinde hayvan haklarının kuramsal ve kavramsal araçlarıyla diyalog kurularak toplumsal hareket kuramlarından siyasi fırsat yaklaşımının analitik çerçevesiyle yol alınmış, kültürel yaklaşımın kuramsal ve kavramsal araçlarından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları toplumsal hareketin ittifakları, strateji ve taktikleriyle kararlılıkla verdiği mücadele ve 2019 yılında ortaya çıkan siyasi bağlamı kullanma becerisi göstererek Adalardaki faytonların kaldırılması hedefine ulaştığını ancak atları zulme uğramaktan kurtarmayı başaramadığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
Since the second half of the 19th century, the Prince Islands have been symbolised by horse-drawn carriages. Problems started to occur in horse-drawn carriages on the islands after 1980. The social movement led by animal rights defenders brought horse-drawn carriages, whose problems could not be solved, to public attention in 2010 on the grounds of cruelty to horses, and made them an important issue of public opinion with actions and campaigns after 2014. During the Life Watch action that the social movement started at the end of 2019, the use of horse-drawn carriages ended in the Prince Islands at the beginning of 2020. This research aims to analyse how the use of horse-drawn carriages in the Princes' Islands came to an end by focusing on Büyükada after 1980 through the social movement led by animal rights defenders. In the research analysis, which compiled its data with qualitative method, a dialogue was established with the theoretical and conceptual tools of animal rights, the analytical framework of the political opportunity approach from social movement theories was used, and the theoretical and conceptual tools of the cultural approach were used. The research findings reveal that the social movement, with its alliances, strategies and tactics, its determined struggle and its ability to use the political context that emerged in 2019, achieved the goal of abolishing horse-drawn carriages in the Prince Islands, but failed to save the horses from persecution.