Diabetes mellitus'ta ayak tendonlarındaki değişikliklerin değerlendirilmesi
Assessment of alterations of lower extremity tendons in diabetes mellitus
Yazar: BÜŞRA YÜRÜMEZ
Danışman: PROF. DR. MÜJDE YAŞIM AKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Ayak = Foot ; Aşil tendonu = Achilles tendon ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Plantar fasya = Plantar fascia ; Tendonlar = Tendons

Özet:
Diyabet hastalarının yaşam boyu diyabetik ayak ülseri geliştirme ihtimali %15-25 arasındadır. DM
hastalarının ayak tendonlarında bazı değişiklikler olduğu ve bu değişikliklerin diyabetik ayak gelişiminde rol oynayabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın amacı; diyabetik ayak açısından yüksek riskli hastaların ayak tendonlarındaki değişikliklerin gösterilmesidir. Bu amaçla, daha önce diğer ayağında diyabetik ayak yarası gelişmiş, fakat görüntülenen karşı ekstremitede yara veya bilinen
hiçbir patoloji olmayan 22 DM hastası ve yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, ayakkabı numarası benzer 22 sağlıklı gönüllü çalışmaya alınmıştır. MRG ile aşil tendon (AT) volümü, plantar fasya (PF) yüzey alanı, aşil, fleksör hallucis longus, fleksör digitorum longus, tibialis posterior ve peroneal longus tendonlarının kalınlıkları ölçülmüş; plantar fasyada yapısal düzensizlik, AT ödemi ve intrensek kas ödemi varlığı değerlendirilmiştir. Nöropati ve periferik arter hastalığı (PAH)
açısından muayeneleri yapılmıştır. On dokuz diyabet hastasında PF düzensizliği saptanırken kontrol grubunda hiçbir vakada PF'de düzensizlik görülmemiştir. İntrensek kas ödemi DM grubunda 15 hastada saptanmış olup, kontrol grubuna göre anlamlı olarak fazla bulunmuştur (p<0,05). DM grubunda, PAH olanlarda olmayanlara göre, AT volümü ve PF yüzey alanının belirgin azaldığı görülmüştür (p<0,05). PAH olanlar dışlandığında ise DM grubunda PF yüzey alanı kontrol grubuna göre belirgin artmış bulunmuştur (p<0,05). Gruplar AT volümü, PF yüzey alanı ve ölçülen tendon kalınlıkları açısından benzer bulunmuştur. Sonuç olarak, diyabetik ayak gelişimi için yüksek riskli DM hastalarında saptanan plantar fasya düzensizliği ve intrensek kas ödemi varlığı diyabetik ayak gelişimi açısından yüksek riske işaret edebilir. İlave olarak, DM hastalarında periferik arter hastalığı varlığının tendon yapısında değişikliklere sebep olduğu düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: diyabetik ayak, tendon, plantar fasya, aşil, MRG

Abstract:
Lifetime risk of developing diabetic foot ulcers (DFU) in DM patients is %15-25. Diabetics are considered to have some alterations in tendons of lower extremity, which may contribute to development of DFU. The purpose of our study is to demonstrate the alterations in diabetic lower
extremity tendons at high risk. Twenty-two diabetic patients who had had DFU in one lower extremity but any active or previous ulcer in the contralateral extremity and age, sex, body mass index, shoe size similar 22 healthy controls were included in this study. The volume of achilles tendon (AT), cross-sectional area (CSA) of plantar fascia (PF), thickness of achilles, flexor hallucis longus, flexor digitorum longus, tibialis posterior and peroneus longus tendons are measured using MRI. Plantar fascia irregularity and intrinsic foot muscle or AT edema are also investigated. Nineteen DM patients had PF irregularity whereas any of healthy controls had irregularity. The number of diabetic patients with intrinsic muscle edema was statistically more than controls (p<0,05). AT volume and PF CSA were decreased in diabetics with peripheral artery disease (PAD) compared
to patients without PAD. With exclusion of patients with PAD; diabetics were found to have higher PF CSA compared to controls (p<0,05). There was no difference in AT volume, PF CSA and other tendon thickness between groups. Consequently, PF irregularity and intrinsic muscle edema, both were found more often in DM patients at high risk, may indicate high risk for development of DFU. Additionally, PAD may cause alterations in tendons of diabetic patients.

Key words: diabetic foot ulcer, tendon, plantar fascia, achilles, MRI