Covid-19 salgını sırasında hemşirelerde depresyon, anksiyete ve tükenmişlik düzeylerinin 5 faktör kişilik özellikleri ile ilişkisi
The relationship of the levels of depression, anxiety, and burnout of nurses during covid-19 epidemic with five factor personality traits
Yazar: HATİCE AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Hemşireler = Nurses ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Mevcut salgın durumunun ruh sağlığı üzerindeki etkisinin bireysel farklılıklarla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada salgın sırasında İstanbul'da çalışmakta olan hemşirelerin depresyon, anksiyete, tükenmişlik belirtileri ve bu belirtilerin 5 faktör kişilik özellikleri ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi İstanbul ilindeki hastanelerde çalışan 161 hemşireden oluşmaktadır.  Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, depresyon düzeylerini belirlemek amacıyla Beck Depresyon Envanteri, anksiyete düzeylerini belirlemek amacıyla Beck Anksiyete Ölçeği, tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla Maslach Tükenmişlik Ölçeği, kişilik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Beş Faktör Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı (SPSS) 21.0 kullanılmıştır.  Puanların normal dağılım göstermesi nedeni ile çalışmada parametrik test teknikleri kullanılmıştır. Ölçek puanının demografik özelliklere göre farklılık gösterme durumunun analiz edilmesi için t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki için Pearson korelasyon testi, değişkenler arasındaki etki ise regresyon testi ile analiz edilmiştir. Depresyon, Anksiyete, tükenmişlik belirti puanı ile kişilik özellikleri arasında ilişki görülmüştür. Bununla birlikte kişilik özelliklerinden nevrotikliğin duyarsızlaşmayı pozitif yönde etkilediği, sorumluluk alt boyutunun duyarsızlaşmayı etkilemediği bulunmuştur. Duyarsızlaşmadaki değişimin %8'i nevrotiklik ile açıklanmıştır. Yine nevrotikliğin, anksiyete ölçeğindeki değişimin %2'sini, depresyon ölçeğindeki değişimin %4'ünü açıkladığı görülmüştür. COVID-19 sürecinde hemşirelerin kişilik özelliklerinin, depresyon, anksiyete ve tükenmişlik arasındaki ilişkiyi anlamada önemli olduğu söylenebilmektedir.

Abstract:
The impact of the current pandemic situation on mental health might be related to individual differences. Therefore, the study examines to which degree the nurses are affected by an unexpected epidemic and the influence of the individual differences that might lead up to this phenomenon or have a protective effect. The study analyzes the depression, anxiety, and degrees of burnout of the nurses working in Istanbul during the pandemic and the relevancy of these symptoms with five factor personality traits. The sample group of the research consists of 161 nurses in Istanbul province. To determine the socio-demographic traits of the participants, Socio-Demographic Information Questionnaire, to determine the levels of depression, Beck Depression Inventory, to determine the levels of anxiety, Beck Anxiety Scale, to determine the levels of burnout, Maslach Burnout Scale, and to determine the personality traits, Five Factor Personality Trait is used. Statistics Package for Social Sciences (SPSS) 21.0 is used for testing the research hypothesis. The study employs parametric test techniques due to the normal distribution of the scores. T test and ANOVA test is used in order to analyze the differentiation of scale score according to demographic traits. Pearson correlation test is used to determine the correlation among the variables and to reveal the effect among the variables, a regression test. As a result, a correlation is observed between individual traits and the scores of depression, anxiety, and burnout symptom. Besides, it has been found that neuroticism, one of the personality traits, has a positive impact on depersonalisation, whereas the responsibility sub-dimension does not affect depersonalisation. The 8% of the change in depersonalisation explanied with neuroticism. Again, neuroticism clarifies the %2 of the change in anxiety scale and %4 of the change in depression scale. It can be stated that the personality traits of nurses during the COVID-19 period are significant in understanding the relationship between depression, anxiety, and burnout.