Menopoz dönemindeki kadınlarda depresyon ve yaşam kalitesi değerlendirilmesi
Evaluation of depression and quality of life in menopausal women
Yazar: MERVE AKAN DURGAY
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA ; UZMAN ALİ İHSAN ÇABUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Depresyon = Depression ; Menopoz = Menopause ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Günümüzde beklenen yaşam süresinin artmasıyla birlikte kadınları menopozda geçirdikleri süre de artmıştır. Bu dönemde kadınları anlamak ve yaşadıkları semptomları belirlemek çok önemlidir. Çalışmanın temel amacı birinci basamağa başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalarda hangi semptomların daha sık görüldüğünü tespit etmek ve bu semptomların kadınların depresyon durumlarına ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntemi: Bu Araştırma, 01 Ocak 2023, 31 Mayıs 2023 tarihleri arasında Adana İli'ndeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 400 birey üzerinde internet aracılığıyla ve yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri, mevcut sağlık yönünden verileri, riskli sağlık davranışlarına yönelik verileri, sağlık hizmet kullanımı yönünden verileri, menopoz dönemine ait değişkenleriyle ilgili verileri, menopoz dönemi hakkında düşünce ve tutumlarıyla ilgili verileri kaydedildikten sonra tüm katılımcılara, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 400 katılımcının ortanca yaş değeri 54 idi. Katılımcıların %81,3'ü evli, %9'unun çocuğu yok, %53,5'i eşi ve çocuklarıyla yaşamakta, %64'ü üniversite mezunu, %57,5'i çalışıyor, %71'i sigara kullanmıyor, %93'ü alkol kullanmıyor, %37'si hiç egzersiz yapmıyor, %48,3'ünde herhangi bir kronik hastalık yok, %6,3'ü hiç gebelik yaşamamış, %17,8'i menopoza girme süresi 1 yıldan az olmuş, %8,5'i cerrahi yolla menopoza girmiş, %23'ü menopoz şikayetleri için doktora başvurmuş, %34,8'i menopozdan sonra eşiyle cinsel ilişkisi etkilenmiş bulundu. Menopoz ile ilgili düşünceleri sorulduğunda %90 doğal normal bir süreç, %17 yaşlandığını hissetme, %13,3 üretkenliğin kaybolması, %11,3 cinselliğin azalması, %3 kadınlık özelliğinin yok olması yanıtları alındı. En sık menopoz semptomları sıcak basması, terlemeler ve sinirlilik; en az görülen semptomlar ise kalp rahatsızlıkları ve cinsel sorunlar bulundu. Medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, birlikte yaşadığı kişi açısından, sigara kullanma durumu açısından, menopoza girme şekli açısından kullandığımız ölçeklerle anlamlı bir farklılık saptanmadı. Çalışma durumu ile MSDÖ arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı ancak çalışıyor olmanın depresyonla negatif ilişkili, yaşam kalitesiyle pozitif ilişkili olduğu bulundu. Kronik hastalığa sahip olmasıyla BDÖ ve MSDÖ puanları arasında pozitif yönde ilişki, SF-36 Yaşam Kalitesi arasında negatif yönde ilişki bulundu. Menopoz ve şikayetleri için doktora giden bireylerin depresyon düzeylerinin ve MSDÖ puanlarının gitmeyenlere göre daha yüksek olduğu bulundu. Menopozdan sonra eşiyle cinsel ilişkisi etkilenmiş olanların BDÖ puanları ve MSDÖ puanları daha yüksek, SF-36 Yaşam Kalitesi puanları ise daha düşük bulundu. BDÖ ile MSDÖ arasında pozitif yönde ilişki bulundu. SF-36 Yaşam Kalitesi ile BDÖ arasında negatif yönde ilişki bulundu. SF-36 Yaşam Kalitesi ile MSDÖ arasında negatif yönde ilişki bulundu. 
Sonuç: Menopoz döneminde görülen semptomlar kadınların yaşam kalitesini, beden ve ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Kişiye biyopsikososyal açıdan yaklaşması gereken aile hekimlerine kadın sağlığı için sağlık hizmeti sunumunda öncelikli alanların belirlenmesinde ve yönetiminde önemli rol düşmektedir.

Anahtar Kelimeler: Depresyon, Menopoz dönemi, Menopoz semptomları, Yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: Today, with the increase in life expectancy, the time spent by women in menopause has also increased. It is very important to understand women during this period and to identify the symptoms they are experiencing. The main aim of the study is to determine which symptoms are seen more frequently in menopausal female patients admitted to primary care and to determine the effects of these symptoms on women's depression and quality of life.
Materials and methods: This research was carried out online and face-to-face on 400 individuals who agreed to participate in the study among menopausal female patients who applied to Family Health Centers in Adana Province between January 01, 2023 and May 31, 2023. After recording the participants' sociodemographic data, current health data, data on risky health behaviors, data on health care use, data on variables related to the menopause period, and their thoughts and attitudes about the menopause period, the SF-36 Quality of Life Scale, Beck Depression Scale, Menopause Rating Scale were applied to all participants.
Results: The median age of 400 participants in the study was 54. 81.3% of the participants are married, 9% have no children, 53.5% live with their spouse and children, 64% are university graduates, 57.5% work, 71% do not smoke, 93% do not drink alcohol, 37% do not exercise at all, 48.3% do not have any chronic diseases, 6.3% have never been through surgery, 17.8% have entered menopause, 17.8% have been through menopause in 1 year ü consulted a doctor for menopausal complaints, 34.8% of them were found to have affected their sexual relations with their spouses after menopause. When asked about their thoughts on menopause, the answers were 90% natural, normal process, 17% feeling of aging, 13.3% loss of productivity, 11.3% decrease in sexuality, and 3% disappearance of femininity. The most common menopausal symptoms are hot flashes, sweats and irritability; The least common symptoms were heart conditions and sexual problems. No significant difference was found with the scales we used in terms of marital status, having a child, living together, smoking status, and the way of entering menopause. There was no significant difference between working status and MRS, but it was found that working was negatively related to depression and positively related to quality of life. A positive correlation was found between having a chronic disease and Beck Depression Inventory and MRS scores, and a negative correlation was found between SF-36 Quality of Life. It was found that the depression levels and MRS scores of the individuals who went to the doctor for menopause and their complaints were higher than those who did not. Beck Depression Inventory scores and MRS scores were higher and SF-36 Quality of Life scores were found to be lower in those whose sexual relations with their spouses were affected after menopause. A positive correlation was found between Beck Depression Inventory and MRS. A negative correlation was found between SF-36 Quality of Life and Beck Depression Inventory. A negative correlation was found between SF-36 Quality of Life and MRS.
Conclusion: Symptoms seen during menopause affect women's quality of life, physical and mental health negatively. Family physicians, who should approach the person from a biopsychosocial perspective, have an important role in determining and managing priority areas in the provision of health services for women's health.

Keywords: Depression, Menopause period, Menopausal symptoms, Quality of life