Tarımsal faaliyetler standardına göre canlı varlıkların muhasebeleştirilmesine yönelik su ürünleri kültür üretimi üzerine bir uygulama
An application on culture production of fishery products for accounting living assets according to the agricultural activities standard
Yazar: MELEK TAN LESKAY
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN GÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Canlı hayvan = Living animal ; Canlılar = Living things ; Muhasebe = Accounting ; Standartlar = Standards ; Su kültürü = Water culture ; Su ürünleri = Aquatic products ; Su ürünleri sektörü = Aquatic products sector ; Tarımsal faaliyetler = Agricultural activities

Özet:
Uluslararası muhasebe standartlarının ortaya çıkmasına yol açan temel etken, küreselleşmenin her geçen gün artmasıyla birlikte  finansal bilgilerin ve açıklamaların anlaşılır olmasını sağlayan ortak bir muhasebe diline duyulan ihtiyaçtır. TMS-41 Tarımsal Faaliyetler Standardı da uluslararası muhasebe standartları setinin bir parçasıdır. Söz konusu standardın temel amacı tarımsal faaliyetlere ilişkin muhasebeleştirme yöntemlerinin ve açıklamalarının belirlenmesidir. Değerleme, standartta belirtilen muhasebeleştirme yöntemleri içerisinde yer alan ve tarım işletmelerinin finansal tablolarına doğrudan etki eden önemli bir araçtır.
Tarımsal faaliyetler sonucunda elde edilen tarım ürünleri; büyümeye, çürümeye, ölmeye benzer çeşitli biyolojik etkilere açık koşullardadır. Tarımsal ürünlerin bu özgün özelliği tarım sektöründeki işletmelerde canlı varlıkların değerlemesini finansal tabloların doğruluğu açısından oldukça önem taşıyan bir süreç durumuna getirmektedir. Vergi Usul Kanunu esasları doğrultusunda tarım ürünlerin değerlemesi tarihi maliyet yöntemi ile yapılmalıdır. Türkiye Muhasebe Standartları ise tarım ürünlerinin değerlemesinde gerçeğe uygun değer yaklaşımının uygulanmasını benimsemektedir. Tarım işletmelerinde finansal tablolar, kullanılan değerleme yaklaşımına bağlı olarak önemli farklılıklar gösterebilmektedir. Bu farklılıklar işletmeden çıkar sağlayan kişilerin kararlarını doğrudan etkileyebilirler.
Bu çalışmanın amacı; canlı varlıkları tarihi maliyet ve gerçeğe uygun değer ölçümleme esasları doğrultusunda karşılaştırmak ve oluşturulan finansal tabloları analiz etmektir. Bu bağlamda İzmir ilinde faaliyet gösteren bir deniz patlıcanı kültür üretim tesisinde örnek olay çalışması yapılmıştır ve edinilen bilgiler değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal Ürünler, Değerleme, Tarihi Maliyet, Gerçeğe Uygun Değer, Deniz Patlıcanı.

Abstract:
The main factor that brings out International Accounting Standarts is the need for a common accounting language which ensures financial information and explanations are understandable for every user as globalization develops day by day. IAS-41 Agricultural Activities is one of the international accounting standarts. The primary purpose of this standart is to determine the accounting methods and explanations for agricultural activities. Valuation is an important tool figured in the accounting methods specified in the standard and directly affects the financial statements of agricultural enterprises.
Agricultural products are susceptible to many biological effects such as growth, decay and dying. These characteristics, which are specific to agricultural products, make valuation of biological assets very important in agricultural enterprise. According to the Tax Procedure Law, agricultural products should be valued with historical cost method. As for Turkish Accounting Standarts fair value approach should be applied during the valuation of agricultural products. The financial statements of agricultural enterprises vary in accordance with the valuation method used. These changes have a direct impact on the decisions of beneficiaries. 
The aims of this practice are comparing the value of biological assets measured in accordance with historical cost and fair value methods and analyzing the financial statements obtained as a result of each valuation. In this context, a case study was conducted in sea cucumber aquaculture facility located in the province of Izmir and the information acquired was evaluated.

Keywords: Agricultural Products, Valuation, Historical Cost, Fair Value, Sea Cucumber.