Uluslararası insancıl hukuk ve sorumluluk hukuku çerçevesinde Suriye'deki silahlı çatışmaların analizi
Analysis of armed conflicts in Syria in the framework of international humanitarian law and law of international responsibility
Yazar: MURAT ESMER
Danışman: PROF. DR. MÜSLÜM AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Silahlı gruplar = Armed groups ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Silahlı çatışmalar hukuku = Law of Armed Conflicts ; Suriye = Syria ; Uluslararası hukuk = International law ; Çatışma = Conflict ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Yirmi birinci yüzyılın en büyük insani trajedisine sebep olan Suriye'deki silahlı çatışmalar, uluslararası insancıl hukuk ve sorumluluk hukuku bağlamında da cevaplanması gereken birçok soruyu gündeme getirmiştir. Hükümet karşıtı protesto gösterileri olarak başlayan olaylar, çok kısa süre içerisinde silahlı şiddete evirilen ve ülke geneline yayılan bir hal almıştır. Suriye Devleti'nin topraklarında yaşanan silahlı çatışmaların birden fazla tarafı bulunmaktadır. Üçüncü devletlerin yaşanan silahlı çatışmalara müdahil olmalarıyla beraber, Suriye'deki silahlı çatışmalar çok katmanlı ve karmaşık bir duruma gelmiştir. Suriye'de parçalanan toplum yapısının yeniden onarılabilmesi için yaşanan silahlı çatışmalarda gerçekleştirilen ihlallerden doğan sorumluluğun hukuki yönden tespit edilmesi büyük önem arz etmektedir. 

Bu çalışmanın temel amacı da oldukça katmanlı ve karmaşık bir hal arz eden Suriye'deki silahlı çatışma sürecinde, ilk olarak uluslararası insancıl hukuk kuralları çerçevesinde ilgili çatışmaların sınıflandırılması ve böylece bu çatışmalara uygulanacak hukuki rejimin belirlenmesidir. Sınıflandırma hususu ele alındıktan sonra, ilgili silahlı çatışmalarda gerçekleştirilen insancıl hukuk ihlalleri çerçevesinde, çatışmanın tarafları olan devlet(ler) ile devlet-dışı silahlı grupların sorumlulukları meselesi irdelenecektir. Bu bağlamda uluslararası sorumluluk hukukunun ilgili düzenlemeleri, artı ve eksi yönleriyle analiz edilecektir. Çalışma kapsamında Suriye'deki silahlı çatışmaların uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası sorumluluk hukuku çerçevesinde olabildiğinde berrak bir fotoğrafının ortaya koyularak, uluslararası hukukun Suriye'de yaşanan ihlallerin giderilmesi için sağlayabileceği katkılar ile yetersiz kaldığı noktaların belirlenmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
The armed conflicts in Syria, which caused the greatest humanitarian tragedy of the twenty-first century, raised many questions that need to be answered in the context of international humanitarian law and the law of responsibility. The events that started as anti-government protests quickly turned into armed violence and spread throughout the country. The armed conflicts taking place in the territory of the Syrian State have more than one side. With the involvement of third states in armed conflicts, armed conflicts in Syria have become multi-layered and complex. It is of great importance to determine the legal responsibility arising from the violations committed during these armed conflicts to rehabilitate the fragmented social structure in Syria.

The main purpose of this study is to first classify the relevant armed conflicts within the framework of international humanitarian law and thus, to determine the legal regime to be applied to these conflicts in Syria, which are highly layered and complex. After discussing the classification issue, within the framework of humanitarian law violations committed in the relevant armed conflicts, the issue of the responsibilities of the state (s) and non-state armed groups that are parties to the conflict will be examined. In this context, the relevant regulations of international law of responsibility will be analyzed with their pros and cons. Within the scope of this study, it is aimed to provide a clear picture of the armed conflicts in Syria as much as possible within the framework of the international humanitarian law and the law of international responsibility and to determine the areas where international law is insufficient as well as the contributions it can provide to eliminate the violations in Syria.