Organik pazara arz edilen bazı sebze türlerindeki fiziko kimyasal özelliklerin belirlenmesi
Determination of physicochemical properties of some vegetable species supplied to the organic market
Yazar: KIYMET PINAR ÇALIM
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DUMAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı /  Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, farklı iki tarım yöntemi olan organik ve konvansiyonel tarımın salçalık domates, kapya biber, sofralık sakız kabak, brokoli ve salata-marulun oluşturduğu fiziksel ve kimyasal özelliklerin kıyaslanması amaçlanmıştır. Çalışma, açık tarla koşullarında yaz ve kış dönemi süresince organik pazara ve konvansiyonel pazara ürün arz eden üreticiden alınan sebze örnekleriyle yürütülmüştür. Bu üreticinin pazara sunduğu ürünlerden örnekler, tesadüfi bloklar deneme desenine göre dört tekerrürle alınmıştır.
Çalışma sonucunda, konvansiyonel olarak üretilen domateslerin organik domateslere göre daha yüksek meyve ağırlığı olduğu, ancak organik domateslerin suda çözünür kuru madde miktarı (SÇKM), likopen, toplam fenol miktarı, C vitamini antioksidan aktivitesi ve güneş yanıklığı oranın daha az olması açısından daha üstün olduğu tespit edilmiştir. Organik kapya biberlerin meyve ağırlığı, çapı, et kalınlığı ve briks değerleri konvansiyonel biberlere kıyasla daha yüksek bulunmuştur. C vitamini içeriği de organik kapya biberde daha yüksek seviyelerde ölçülmüştür. Brokolide, organik üretimin C vitamini, antioksidan aktivitesi ve toplam fenol miktarı gibi besin değerleri açısından konvansiyonel üretime göre avantaj sağladığı belirlenmiştir. Sakız kabağı ve marulda da organik üretim, bazı besin değerleri ve renk kalitesi bakımından üstün çıkmıştır. Kıvırcık ve Yedikule marullarında, baş ağırlığı ve baş yüksekliği gibi fiziksel özellikler konvansiyonel marullarda daha yüksek olsa da, C vitamini, antioksidan aktivitesi ve toplam fenol miktarı organik marullarda daha yüksek miktarda bulunmuştur. Özellikle, Yedikule marulunda b* renk değeri organik üretimde daha yüksek çıkmıştır. 
Bu çalışmada, organik ve konvansiyonel tarım yöntemleriyle üretilen sebzelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, organik tarımın birçok sebzede daha yüksek C vitamini, antioksidan aktivite, toplam fenol miktarı ve renk değerleri gibi kalite parametreleri sağladığını göstermiştir. Yapılan çalışmada, organik domatesler daha yüksek SÇKM, C vitamini, likopen ve fenol miktarına sahipken, organik kapya biberler daha büyük meyve ağırlığı ve çapına sahiptir. Brokoli, kabak ve marul gibi diğer sebzelerde de benzer şekilde organik tarım lehine önemli farklılıklar saptanmıştır. Bununla birlikte, bazı fiziksel özelliklerde konvansiyonel ürünler üstün bulunmuştur. Bu bulgular, organik tarımın sebze kalitesi üzerindeki olumlu etkilerini vurgulamaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to compare the physical and chemical properties of tomato paste, capia pepper, table squash, broccoli and salad lettuce formed by two different farming methods, organic and conventional farming. The study was carried out with vegetable samples taken from producers supplying products to organic and conventional markets during summer and winter periods in open field conditions. Samples from the products offered to the market by these producers were taken according to the randomized block design with four replications.
As a result of the study, it was determined that conventionally produced tomatoes had higher fruit weight and sunburn rate than organic tomatoes, but organic tomatoes were superior in terms of water soluble solids (TSS), lycopene, total phenol, vitamin C and antioxidant activity. Fruit weight, diameter, flesh thickness and brix values of organic capia peppers were found to be higher than conventional peppers. Vitamin C content was also measured at higher levels in organic capia peppers. In broccoli, it was determined that organic production provided advantages over conventional production in terms of nutritional values such as vitamin C, antioxidant activity and total phenol amount. Organic production was also superior in terms of some nutritional values and color quality in squash and lettuce. In Kıvırcık and Yedikule lettuce, although physical properties such as head weight and head height were higher in conventional lettuce, vitamin C, antioxidant activity and total phenol content were found to be higher in organic lettuce. In particular, b* color value was higher in Yedikule lettuce in organic production.
In this study, physical and chemical properties of vegetables produced with organic and conventional farming methods were compared. The results showed that organic farming provided quality parameters such as higher vitamin C, antioxidant activity, total phenol content and color values in many vegetables. In the study, organic tomatoes had higher TSS, vitamin C, lycopene and phenol amounts, while organic capia peppers had larger fruit weight and diameter. Similarly, significant differences were determined in favor of organic farming in other vegetables such as broccoli, squash and lettuce. However, conventional products were found to be superior in some physical properties. These findings emphasize the positive effects of organic farming on vegetable quality.