Dental plak oluşumundan sorumlu mikroorganizmaların bazı gelişme parametreleri ve bitki ekstraktlarına dirençlilikleri
Some growth parameters and resistance to plant extracts of microorganisms responsible for the formation of dental plaque
Yazar: BURCU TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM GÜNEŞ ALTUNTAŞ
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Dental plak ağız boşluğunda bulunan bir biyofilm yapısıdır. Diş çürüğü ve diş eti hastalıkları gibi önemli halk sağlığı problemlerinin en temel nedeni dental plak oluşumudur. Bu nedenle, ağız ve diş sağlığını korumak için biyofilm yapılarının oluşumunu engelleyecek önlemlerin alınması gerekmektedir. Bazı bitki ekstraktlarının biyofilm oluşumunu engelleyici etki gösterdiği bilinmektedir. Dolayısı ile günlük diyetimizde yer alan bitkisel gıdalar ağız ve diş sağlığının korunması açısından önem arz etmektedir.
Bu tez çalışmasında, dişlerde dental plak oluşumundan sorumlu bazı bakterilerin gelişim koşulları belirlenmiş, dental plak oluşturma düzeyleri saptanmış ve bazı bitki ekstraktlarının biyofilm üreten bakteriler üzerindeki antimikrobiyal etkisi araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda dişlerde dental plak oluşturduğu bilinen, ağız boşluğundan izole edilmiş 9 bakteri suşunun ve standart olarak seçilen Streptococcus mutans ATCC 25175 bakterisinin, diş dolgu materyali üzerinde biyofilm oluşturması sağlanmıştır. Dolgu materyali üzerinde tutunan bakteri sayıları kob/mm2 olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise günlük diyetimizde sıkça tükettiğimiz yeşil çay, siyah çay, ıhlamur, zerdeçal ve tarçından elde edilen ekstraktların dental plak oluşumdan sorumlu bakteriler üzerindeki inhibisyon etkisi incelenmiştir. Elde edilen verilere göre; bakterilerin, bulk-fill kompozit rezin yüzeyinde 3,9×104 kob/mm2 ile 7,4×104 kob/mm2 aralığında, S.mutans'ın ise 5,2×104 kob/mm2 düzeyinde tutunduğu saptanmıştır. Bitki ekstraktlarının antimikrobiyal aktivitelerinin bakteriler üzerinde değişik oranlarda etki gösterdiği; sırası ile tarçın, zencefil ve yeşil çayın en fazla inhibitör etki gösteren bitkiler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Dental plaque is a biofilm structure in the oral cavity. The formation of dental plaque is the most basic reason for important public health problems such as tooth decay and periodontal disease. For this reason, precautions that will prevent the formation of biofilm structures must be taken to protect the public health. It is known that some plant extracts have an inhibitory effect on biofilm formation. Therefore, vegetative foods in our daily diet are important in terms of protection of mouth and dental health.
In this thesis, the developmental conditions of some bacteria responsible for the formation of dental plaque in the teeth is identified, the level of dental plaque formation is determined, and the antimicrobial effect of some plant extracts on the biofilm producing bacteria is investigated. For this purpose, 9 bacterial strains isolated from oral cavity known to form dental plaque on teeth surface and Streptococcus mutans ATCC 25175 bacteria selected as standard were ensured to create biofilm on restorative material. In later stages, the bacteria numbers on the restorative material were determined as cfu /mm2. In the second part of the study, the inhibitory effects of green tea, black tea, linden, sage, ginger and cinnamon extracts, which we often consume in daily life, on bacterial responsible for dental plaque formation was examined. As a result of the study, the bacteria which is isolated from the teeth and found to form biofilm were determined to be in the range of 3.9 × 104 cfu / mm2 to 7.4 × 104 cfu / mm2 on the bulk-fill composite resin surface and  S.mutans  is 5.2 × 104 cfu / mm2 . It has also been found that all of the plant extracts have antimicrobial activity at different levels. It was found that cinnamon, ginger and green tea had the highest inhibitory effect with order.