Âşıklık geleneği ve medya endüstrisi ilişkisi üzerine bir araştırması
A research about the relationship of minstrelsy tradition and media industry
Yazar: SÜLEYMAN FİDAN
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Değişim = Change ; Folklor = Folklore ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kitle iletişimi = Mass communication ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Medya = Media ; Müzik = Music ; Müzik endüstrisi = Music industry ; İcra = Performing

Özet:
Endüstri Devrimiyle başlayan ve sonraki dönemlerde devam eden teknoloji, üretim, iletişim alanındaki yenilikler sosyal alanlardaki dönüşümü de tetiklemiştir. Kayıt teknolojilerinin ortaya çıkması ve gelişimi; kitle iletişim araçlarının toplum hayatına etkisi, göç olgusu, ekonomik faaliyetler, eğitim gibi birçok olgu, müzik ve edebiyat gibi kültür-sanat alanlarını da şekillendirmiştir. Genel olarak kültür endüstrileri kavramıyla tanımlanan, teknolojik ve ekonomik alanlar başlangıçta kültürü metalaştırdığı ve ticarîleştirdiği yönde olumsuzlanan görüşlerle ortaya atılmış olsa da zamanla geleneksel kültürün aktarımı için önemi anlaşılmış; kültür endüstrilerinden yararlanmanın yoları aranmıştır.  Kayıtlı müzik sektörü dışında ve onunla işbirliği hâlinde radyo, sinema, televizyon, internet gibi sesli/sesli-görsel medya araçları da geleneksel müziği dönüştüren, değerlendiren, kitlelere duyuran, arşivleyen, geleceğe taşıyan yeni icra bağlamları olarak varlıklarını sürdürmektedir. 
Sözlü kültür ortamında doğan, yaşatılan ve nakledilen geleneksel müziğin temel unsurlarından biri olan âşıklık geleneği değişim sürecinden etkilenmiş; yeni arayışlarla varlığını sürdürmeye çalışmıştır. Gelenekte; icracı, icrâ ortamı ve icra töresi, ürün, dinleyici kitle, eğitim, kayıtlama, ekonomik faaliyetler gibi birçok noktada değişim hızlı bir şekilde hissedilmiştir. Değişim süreciyle birlikte eserlerini medya bağlamındaki programlarda kısıtlı sürede ve diğer kent merkezli kültürel ekonomik alanlarda icra eden yeni âşık tipi ortaya çıkmıştır.  Zaman zaman mahallî sanatçı, ozan, halk âşığı, Hak âşığı bu süreçte ve bağlamlarda en çok beğenilen ürünlerini ve kültürel bellekte öne çıkan eserleri icra etmeye başlamıştır. Yaşanılan dönemde, postmodernist anlayış ve popüler kültür etkisiyle medya yapımlarında geleneksel müzik belleğinden yararlanılmaya devam edilmektedir. Geleneksel müzik, medya merkezli yeni bağlamlarda, yeni formlarda ve yeni işlevler yüklenerek devamlılığını sağlamaktadır.



Anahtar Sözcükler: Folklor, müzik, kitle iletişimi, kültür endüstrisi, gelenek, âşık, icra bağlamı, değişim.

Abstract:
Innovations starting with Industry Revolution and going on after in the field of technology, production and communication have affected the conversion in social fields. Many facts like emerging and developing of record technologies, mass media impact to social life, migration fact, economics activities, education have formed culture-art fields, too. Even though technological and economical fileds defined by culture industry raised with the negative ideas because of commoditizing and commercializing the culture at the beginning,  their importance have been understood over time, the ways of benefitting the culture industries have been searched. Media tools except for recorded music sector and collabrated with it like radio, cinema, television and internet etc. have maintained their existences in new performance contexts as converting, evoluating, announcing, archiving, carriying to the future the traditional music.
Minstrelsy Tradition, the one of the main elements of traditional music born in oral culture enviroment, kept alive and transferred, has been influenced by changing process and tried to keep itse existence with new seeking. In tradition, changing in many points like performer, performance enviroment and performance tradition, product, public, education, recording, economic activities has been felt in a rapid way. With the changing process, a new minstrel type performing its works in the programs with the context of media in a short time and in urban centralized economical fields has been emerged. From time to time, local artist, minstrel, people minstrel (halk âşığı), holly minstrel (Hak âşığı) have started to perform the most favourite products and the works came into prominence in cultural memory in this process and context. In current time, it has been continued to benefitted from the memory of traditional music with the impact of postmodern understanding and popular culture. Traditional music has provided the continuity by undertaking the functionality in new contexts and new forms.


Key Words: Folklore, music, mass communication, cultural industries, tradition,minstrel, performing context, change.