Kanser tanısı ile izlenen çocuklarda ağız bakımında kullanılan sodyum bikarbonat ve karadut lolipopunun oral mukoziti önleme üzerine etkisi
The effect of sodium bicarbonate and mulberry lollipop used on oral mucositis prevention in children monitoring cancer diagnosis
Yazar: EBRU ALIŞARLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Karadut = Black mullberry ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Stomatit = Stomatitis ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Araştırma,  kanser tanısı ile izlenen çocuklarda ağız bakımında kullanılan sodyum bikarbonat ve karadut lolipopunun oral mukoziti önleme üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırma İstanbul'da bir Eğitim Araştırma Hastanesinin Pediatri servisinde Şubat 2016-Şubat 2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Deney grubunda (karadut lolipopu kullanan çocuklar) 35 çocuk, kontrol grubunda (bikarbonat ile ağız bakımı yapan çocuklar) 34 çocuk olmak üzere 69 çocuk ile tamamlanmıştır. 
Deney ve kontrol grubundaki çocukların tanıtıcı özellikleri arasında istatistiksel olarak fark olmayıp grupların homojen dağıldığı belirlenmiştir. Deney grubundaki çocukların %28,6'sında (n=10) oral mukozit gelişirken, kontrol grubunda bulunan çocukların %61,8'inde (n=21) oral mukozit geliştiği belirlenmiştir. Gruplar arasında oral mukozit gelişme sıklığı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Deney grubunda oral mukozit gelişen 10 çocuktan 7'sinde (%70) 4'ncü günde, 3'ünde (%30) 8'nci günde oral mukozit gelişmiştir. Kontrol grubunda oral mukozit gelişen çocukların ise 5'inde (%23,8) 4'ncü gün, 13'ünde (%61,9) 8'nci gün ve 3'ünde de (%14,3) 16'ncı gün oral mukozit gelişmiştir. Gruplar arasında oral mukozit gelişme günü arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Deney ve kontrol grubundaki çocukların oral mukozit puan ortalamalarının araştırma grubundaki çocukların 2'nci gün, 4'ncü gün, 8'nci gün, 16'ncı gün, 21'nci gün oral mukozit puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Deney grubundaki çocukların oral mukozit derecelerinin 4'ncü 8'nci ve 16'ncı gün izlemlerinde kontrol grubundaki çocukların oral mukozit derecelerine göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Deney grubundaki çocukların 2'nci gün, 4'ncü gün, 8'nci gün, 16'ncı gün ve 21'nci gün ağrı ve fonksiyon dereceleri ile kontrol grubundaki çocukların dereceleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,000). Araştırmanın bulguları doğrultusunda kemoterapi alan çocuklarda ağız bakımı için karadut lolipopu kullanımının oral mukozit sıklığını azalttığı belirlenmiştir.

Abstract:
The research was carried out randomly controlled experimentally to determine the effect of sodium bicarbonate and mulberry lollipop used on oral mucositis prevention in children monıtorıng cancer diagnosis.
The study was carried out between February 2016 and February 2017 at Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Pediatrics Department. In the experimental group (children using blackhead lollipops), 35 children were completed with 69 children (34 children) in the control group (children using sodium bicarbonate).
	There was no statistically significant difference between the descriptive characteristics of the children in the experimental and control groups and it was determined that the groups were homogeneously distributed. Oral mucositis was found in 28.6% (n=10) of the children in the experimental group and 61.8% (n=21) of children in the control group developed oral mucositis. The difference in the frequency of oral mucositis development between the groups was statistically significant (p <0.05). Seven (70%) of 10 children with oral mucositis developed oral mucositis on day 4 and 3 (30%) in the experimental group. In the control group, oral mucositis developed in 5 (23.8%) at 4th day, 13 (61.9%) at 8th day and 3 (14.3%)  16th day oral mucositis. The difference between oral mucositis development days was statistically significant (p<0.05). The mean oral mucositis scores of the children in the experimental and control groups were statistically significant (p<0,001) between the 2th, 4th, 8th, 16th, and 21th days oral mucositis averages of the children in the study group. It was determined that the children in the study group had lower oral mucositis grades on the 4th, 8th and 16th day follow-ups than the oral mucositis children in the control group (p<0,05). The difference between the pain and function scores on the 2th day, 4th day, 8th day, 16th day and 21st day of the children in the experimental group and the grades of the children in the control group were statistically significant (p<0,000). According to the findings of the study, mullberry lollipop decreased the oral mucositis frequency in children who received chemotherapy.