Fen eğitiminde sanal gerçeklik kullanımı ile ilgili yapılan araştırmalar üzerine bir metasentez çalışması
A metasynthesi̇s study on research on the use of virtual reali̇ty i̇n sci̇ence education
Yazar: ZEYNEP ŞEVGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SELÇUK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde eğitimde teknolojinin artan rolü, öğrenme süreçlerinin niteliğini artırmak ve öğrencilere etkili bir öğrenme deneyimi sunmak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, sanal gerçeklik teknolojisi, üç boyutlu ortamlar aracılığıyla kullanıcıya gerçeklik hissiyatı yaşatmasıyla eğitimde yenilikçi bir araç olarak dikkat çekmektedir. Teknolojik gelişmelerin hızlı ilerleyişi, sanal gerçekliğin öğrenme ortamlarında etkili bir şekilde kullanılmasını ve bu teknolojinin eğitimdeki yerinin kapsamlı bir şekilde araştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, meta-sentez yöntemiyle Fen Bilimleri eğitiminde sanal gerçeklik teknolojisinin kullanımına dair yüksek lisans ve doktora tezlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. 2013-2023 yılları arasında yapılan bu tezler, sanal gerçekliğin kullanım alanlarını, etkili uygulama yöntemlerini ve öğretmenlerin bu teknolojiye yönelik tutumlarını incelemektedir. Araştırma bulguları, sanal gerçeklik teknolojisinin Fen Bilimleri derslerinde öğrenme deneyimini zenginleştirme potansiyeline sahip olduğunu ve öğrencilerin Fen konularını daha etkili şekilde öğrenmelerine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca, sanal gerçekliğin özellikle ortaokul öğrencileri üzerinde daha yoğun bir şekilde çalışıldığı ve Anadolu Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi'nin bu alanda öncü olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, sanal gerçeklik teknolojisinin hangi fen kazanımları üzerinde daha etkili olduğu ve bu teknolojinin eğitim süreçlerine nasıl daha iyi entegre edilebileceği analiz edilmiştir. Bulgular, genellikle orta büyüklükte örneklemlerle, yarı deneysel desenler kullanılarak ve geleneksel veri toplama yöntemlerine başvurularak gerçekleştirilen araştırmaları kapsamaktadır. Bu sonuçlar, sanal gerçekliğin eğitimde benimsenmesinin öğretmenlerin teknolojiye yönelik algılarını ve yeterliliklerini geliştirdiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, gelecekte yapılacak araştırmalarda daha geniş ve farklı örneklemler kullanılarak sanal gerçeklik teknolojisinin eğitimdeki etkilerinin derinlemesine incelenmesi önerilmektedir. Bu çalışma, Fen Bilimleri eğitiminde sanal gerçeklik kullanımına yönelik  literatüre katkı sağlamayı ve bu teknolojinin daha etkin bir şekilde kullanılmasına dair rehberlik etmeyi hedeflemektedir.

Abstract:
Today, the increasing role of technology in education plays a significant part in enhancing learning processes and providing students with effective learning experiences. In this context, virtual reality technology stands out as an innovative tool in education, offering a sense of presence through three-dimensional environments. The rapid advancements in technology necessitate the effective integration of virtual reality into learning environments and a comprehensive investigation of its role in education. This study aims to analyze master's and doctoral theses on the use of virtual reality technology in science education through the meta-synthesis method. The theses, conducted between 2013 and 2023, examine the areas of application, effective implementation methods, and teachers' attitudes toward this technology. The findings indicate that virtual reality has the potential to enrich learning experiences in science classes and contribute to students' understanding of science concepts more effectively. It was also found that virtual reality studies predominantly focus on middle school students, with Anadolu University and Istanbul University being pioneers in this field. The study explores the effectiveness of virtual reality technology on specific science learning objectives and analyzes how it can be better integrated into educational processes. The results highlight that research in this field often employs medium-sized samples, quasi-experimental designs, and traditional data collection methods. These findings underline the positive impact of virtual reality adoption on teachers' perceptions of technology and their sense of competence. In conclusion, it is recommended that future research employs broader and more diverse samples to investigate the effects of virtual reality technology in education in greater depth. This study aims to contribute to the literature on the use of virtual reality in science education and provide guidance on the effective integration of this technology into teaching practices.