İyotlu kontrast maddelerin böbrek görünür difüzyon katsayısı (ADC) üzerine etkisi
The influence of iodinated contrast agent to the value of kidney apparent diffusion coefficient (ADC)
Yazar: SERAY GİZEM GÜR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SIDDIKA HALICIOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Difüzyon katsayısı = Diffusion coefficient ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; İyot = Iodine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada BT incelemesi yapılan hastalarda iyotlu kontast maddenin kontrast öncesi ve sonrası, böbrek ADC değerleri üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Materyal-Metod: Temmuz 2015 tarihinden itibaren bölümümüze BT incelemesi için başvuran 40 yaş üstü hasta ve kontrol grubundan dahil olma ve dışlama kriterlerine uygun olanlar çalışmaya alındı. BT incelemesinden hemen önce ve 48-72 saat sonra iki kez böbreklere yönelik DAG-MRG(b=0,b=800) incelemesi yapıldı. üre-kreatinin değeri BT incelemesi öncesinde ve ikinci MRG çekiminin yapıldığı gün olacak şekilde iki kez bakıldı. DAG-MRG görüntüleri dört ve on yıllık deneyimli iki radyolog tarafından aynı seansta değerlendirildi. Her iki böbrek için kontrast öncesi ve sonrası üst, orta, alt kesimden ADC ölçümleri yapıldı. ROI 1.5 cm³'den küçük olacak şekilde ayarlandı.
Bulgular: İki DAG-MRG'si olan 23 hasta, 25 kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Her iki böbrek için kontrast öncesi ve sonrası ortalama ADC değerleri karşılaştırıldığında kontrol grubunda kontrast sonrası ADC değerlerinde anlamlı düşme saptandı(sağ böbrek kontrast öncesi ADC: 2,11±0,17 x10ˉ³, sonrası 2,07±0,15 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,016; sol böbrek için kontrast öncesi ADC: 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn, sonrası 2,04±0,14 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,011). Hasta grubunda ise kontrast öncesi ve sonrası anlamlı farklılık izlenmedi(sağ böbrek için kontrast öncesi ADC: 1,97±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, sonrası 1,97±0,24 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,95; sol böbrek için kontrast öncesi 1,96±0,23 x10ˉ³ mm²/sn, sonrası 1,98±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,64 ölçüldü).Ayrıca hasta ve kontrol grubunda ADC değerleri karşılaştırıldığında hasta grubunda kontrast öncesi ADC değerleri anlamlı düşük bulundu(Hasta ve kontrol grubunda sağ böbrek için kontrast öncesi değerleri sırası ile 1,97±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn p=0,016, sol böbrek için kontrast öncesi değerleri 1,96±0,23
x10ˉ³ mm²/sn, 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,018). Kontrast sonrası ise anlamlı farklılık izlenmedi.
SONUÇ: ADC değerlerinde İyotlu non-iyonik kontrast madde kullanımı öncesine göre GFR'si 60'ın altında olanlarda değişiklik izlenmezken, GFR'si normal olanlarda anlamlı düşüş meydana gelmiştir.

Anahtar sözcükler: ADC, GFR, DAG-MRG, Bilgisayarlı Tomografi, Kontrast madde

Abstract:
aim: In this study, we aim to evaluate the efect of iodinated contrast agents to kidney ADC values, before and after the administration, on patients underwent Computed Tomography (CT) examination.
Material-Methodology: Among the patients who applied to our department for CT examination, those were above 40 years old and found suitable for the exclusion and inclusion criterias to patient and control group, were taken into study. Diffusion weighted imaging (DWI)(b=0,b=800) was done before and 48-72 hours after the CT targeted at the kidneys. The value of urea-creatinin was measured twice before CT and on the day of DWI. DWI were evaluated by two experienced radiologists, one having four years and the latter having ten years of experience, at the same session. Apparent Diffusion coefficient (ADC) measures were taken from both kidneys before and after the contrast; and from upper, middle and lower part. Range of interest (ROI) was adjusted to be less than 1.5 cm².
Findings: 23 patients and 25 control group. with two DWI were included in our study. ADC values before and after the contrast agent administration for both kidneys were compared and a significant decrease were detected in ADC values in the control group after administration (right kidney ADC before the administration: 2,11±0,17 x10ˉ³, after 2,07±0,15 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,016; left kidney ADC before the administration: 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn, after 2,04±0,14 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,011). In the patient group, no significant difference before and after the contrast was found. (right kidney ADC before the contrast:: 1,97±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, after 1,97±0,24 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,95; left kidney ADC before the contrast 1,96±0,23 x10ˉ³ mm²/sn, after 1,98±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,64 were measured.) Furthermore, ADC values in the patient group before the administration was found to be significantly low. (Values in patient and control group for the right kidney before the administration, respectively: 1,97±0,22 x10ˉ³ mm²/sn, 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn p=0,016, for the left v
kidney before the administration 1,96±0,23 x10ˉ³ mm²/sn, 2,11±0,17 x10ˉ³ mm²/sn, p=0,018). No significant difference after the contrast was observed.
Conclusion: There was no decrease in ADC values after the use of Iodised non-ionic substance in patients with a GFR is less than 60, whereas a significant decrease was observed with those who had normal GFR.

Key words: GFR, DAG-MRG, ADC, contrast agents, CT