Hemodiyaliz hastalarında nütrisyon durumunu belirleyen malnütrisyon inflamasyon skoru ile el sıkma kuvvetinin ilişkisi
Relation of handgrip strength with malnutrition-inflammation score as an assessment of nutritional status in hemodialysis patients
Yazar: HASAN BAKKAL
Danışman: UZMAN KORAY ULUDAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; El = Hand ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Ölçekler = Scales ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Protein enerji malnütrisyonu (PEM), hemodiyaliz (HD) tedavisi almakta olan hastalarda sık karşılaşılan, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, morbidite ve mortalitede artışa neden olan önemli bir klinik durumdur. Malnütrisyonun erken tanısı için antropometrik değerlendirmelere, anketlere, biyokimyasal parametrelere ve vücut kompozisyonu ölçüm yöntemlerine başvurulmaktadır. Kas gücünü saptayan el sıkma kuvvetinin(ESK),  malnütrisyon inflamasyon skoru(MİS) ve biyokimyasal parametreler ile tespit edilen nütrisyonel durum ile ilişkili olup olmadığı;  ilişkili ise her iki cinsiyette sağkalımı belirleyen MİS>5 değerini öngörebilen ESK'nın en uygun cut-off değerini saptanmasını araştırdık.
Metod: Kesitsel bir çalışma yapıldı. Çalışmamıza Kayseri Eğitim Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde takip edilen 132 HD hastası(73 erkek, ortalama yaş:56±13,7 yıl ) alındı. Son 3 ay içinde rutin bakılan albumin, protein, kreatinin, kan üre azotu(BUN), total kolesterol, CRP ve ferritin değerleri kaydedildi. Bu hastalara tek bir hekim tarafından MİS testi ve modifiye Charlson komorbidite indeksi(CKİ) anketi uygulandı. Antropometrik değerler belirlendi. HD öncesinde el dinamometresi kullanılarak(Takei 5401) ESK değeri ölçüldü.
Bulgular: ESK cinsiyetler arasında farklılık gösterdiğinden (p<0,001), cinsiyete spesifik medyan ESK değerine göre düşük ve yüksek olmak üzere ikiye tabakalandırıldı. Yaş, CKİ ve MİS ile cinsiyete spesifik medyan ESK değeri arasında istatistiksel olarak anlamlılık bulundu(sırasıyla p=0,001, p=0,001 ve p<0,001). ESK değeri, ağırlık(r=0,190; p<0,001), boy(r=0,348; p<0,001), albumin değeri(r=0,349; p<0,001), kreatinin değeri(r=0,374; p<0,001) ile pozitif korelasyon gösterdi. Yine ESK değeri, yaş(r=-0,352; p<0,001), ferritin(r=-0,199; p<0,022), CKİ değeri(r=-0,350 p<0,001) ve MİS(r=-0,619, p<0,001) ile negatif korelasyon saptandı. MİS, el sıkma kuvvetini çoklu regresyon modelinde istatistiksel olarak anlamlı etkilemektedir (p<0,001). MİS>5 öngörebilen ESK cut-off değeri, erkeklerde 29,1 kg(%72,5 sensivite, %63,6 spesifite) kadınlarda ise 20,1 kg (%63,5 sensivite, %57,1 spesifite) elde edildi.
Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında düşük ESK değeri, yüksek MİS değeri ile bağımsız olarak ilişkilidir. El dinamometresi ile elde edilen ESK, noninvaziv, ucuz, radyasyon içermeyen, basit, objektif bir hasta başı ölçüm aracı olması nedeniyle PEM erken tanısı için kullanılmasını öneriyoruz.
Anahtar Kelimeler: El sıkma kuvveti, Malnütrisyon İnflamasyon skoru, hemodiyaliz

Abstract:
Aim: Protein-energy wasting (PEW) is common in patients with end-stage renal disease on maintenance hemodialysis(HD) patients and is associated with increased morbidity, -+ mortality and poor quality of life. Anthropometry assessment, nutritional screenings, biochemical parameters and body composition measurement methods are used for early diagnosis of malnutrition. Handgrip strength(HGS) is related to nutritional assessment with Malnutrition inflammation score(MIS) and biochemical parameters; we investigated to verify best cut-off point of the HGS, which predicted the value of MIS> 5, which determines survival in both sexes
Method: This was a cross-sectional study including 132 maintanance hemodialysis patients(73 male, age 56±13,7) in the hemodialysis unit of Kayseri Education Research Hospital. Biochemical parameters including albumin, protein, creatinine, blood urea nitrogen,total cholesterol, CRP ve ferritin of the last 3 months were respectively collected. A physician performed the MIS test and modified Charlson comorbidity index (CCI) questionnaire. Handgrip strength was measured on the nonfistula side before dialysis session using a hand dynamometer(Takei 5401)
Results: HGS differs between male and women(p<0,001). Thus, patients were divided into low and high HGS according to the gender-specific median HGS values. It was revealed that there was significant relationship between age, CCI, MIS and gender-specific median HGS values (respectively p=0,001, p=0,001 and p<0,001). A correlation analysis revealed that HGS values were positively correlated with weight(r=0,190; p<0,001), height(r=0,348; p<0,001), albumin(r=0,349; p<0,001), creatinine(r=0,374; p<0,001) and in negative correlation with age(r=-0,352; p<0,001), ferritin(r=-0,199; p<0,022), CCI scores(r=-0,350 p<0,001) ve MİS value(r=-0,619, p<0,001).In multivariate regressions, adjustment for age, weight,height, creatinine, albumine, ferritin levels did not materially diminish these relationships. The optimized cutoff point of HGS for MIS >5 was 29,1 kg for men (sensitivity=72,5%; specificity=63,6%) and 20,1 kg for women (sensitivity=63,5%; specificity=57,1%).
Conclusion: Lower HGS values were independently associated with higher MIS among patients on maintanance HD. We recommend using it for early diagnosis and follow-up of PEM because ESR is a noninvasive, cheap, radiation-free, simple and objective 
Keywords: Handgrip strength, Malnutrition Inflammation Score, Hemodialysis