Vegan turistlerin seyahat motivasyonlarının destinasyon memnuniyetine etkisi /
Yazar: GAMZE DENİZ ÇAĞLAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN GÜLER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Motivasyon = Motivation ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Seyahat = Travel ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Vegan = Vegan ; Ziyaretçi memnuniyeti = Visitor satisfaction

Özet:
Dünya'da her sene 1 buçuk milyardan fazla insan turizm hareketliliğine katılmaktadır.
Turizm hareketliliğine katılan turistler arasında beslenme alışkanlıkları açısından önemli
farkılıklara sahip olan vegan bireyler de vardır. Buradan hareketle gerçekleştirilen bu tez
çalışması vegan turistlerin çekici ve itici seyahat motivasyonlarının destinasyon
memnuniyetlerine etkisini araştırmayı amaçlanmıştır. Amacı bağlamında hipotez test edici edici
araştırmalar sınıfına giren bu araştırmada değişkenler arası ilişkiler ilişkisel tarama modeli ile
incelenmiştir. 15 Nisan 2022 - 09 Mayıs 2022 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemi ile
İstanbul'da vegan restoranları ziyaret eden vegan turistlerden ve kartopu örneklem yöntemi ile
sosyal medyada tanınmış vegan kişilerin aracılığıyla kullanılabilir toplam 400 anket
derlenmiştir. Toplanan verilere öncelikle sapan analizi, çoklu normal dağılım analizi,
güvenilirlik analizleri ve çeşitli geçerlilik analizleri yapılmıştır. Vegan çekici seyahat
motivasyonuna yönelik gerçekleştirilen ölçek geliştirme süreci sonucunda "destinasyon
olanakları "konaklama olanakları", "destinasyon doğa ve hayvan bilinci" ve "seyahat doğa ve
hayvan bilinci" boyutlarından oluşan dört faktörlü bir yapı ortaya koyulmuştur. Ardından
Kovaryans Temelli Yapısal Eşitlik Modellemesi (KB-YEM) ile hipotezler test edilmiştir. Elde
edilen sonuçlara göre vegan çekici seyahat motivasyon boyutlarının hiçbirisinin destinasyon
memnuniyeti üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır (p˃0.05). Buna karşın vegan itici
seyahat motivasyonu değişkenlerinden "heyecan arayışı" hariç (p˃0.05), "arkadaş birlikteliği
(β=0.51)", "yenilik ve bilgi arayışı (β=0.20)" ve "rahatlama ve uzaklaşma (β=0.15)" boyutlarının
destinasyon memnuniyeti üzerinde olumlu yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu ortaya
koyulmuştur (p<0.05). Sonuç olarak vegan turistlerin destinasyon memnuniyetlerini anlamlı
derecede etkileyecek destinasyona özgü çekiciliklerin memnuniyetlerine etki edecek düzeyde
olmadığı, buna karşın arkadaşları ile birlikte yeni, bilgilendirici ve rahatlayıcı tatil deneyimi
arayışının destinasyon memnuniyetinde baskın içsel motivasyonlar olduğu söylenebilir. Vegan
turistleri müşteri profili olarak hedefleyen ve önemseyen işletme ve destinasyonların vegan
turistleri motive eden unsurlara bahsedilen bu bulgular ışığında odaklanmaları önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Vegan, Vegan Turist, Seyahat Motivasyonu, Vegan Seyahat Motivasyonu,
Destinasyon Memnuniyeti.
Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Ozan GÜLER, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı,
Mersin Üniversitesi, Mersin.

Abstract:
More than 1.5 billion people in the world participate in tourism activities every year.
Among the tourists participating in the tourism activity, there are also increasing number of
vegans who have significant differences in terms of eating habits. Based on this, this thesis aims
to investigate the effect of pull and push travel motivations of vegan tourists on destination
satisfaction. This study, which falls under the category of hypothesis testing researches in the
context of its purpose, investigates the relations between the variables through the relational
survey model. Between April 15, 2022 and May 09, 2022 from vegan tourists, visited vegan
restaurants in Istanbul and well-known vegan people in social media, totally 400 questionnaires
were collected via convenience and snowball sampling method. Primarily, outlier analysis,
multiple normal distribution analysis, reliability analysis and various validity analyzes were
performed. As a result of the scale development process for vegan pull travel motivation, a fourfactor structure consisting of "destination opportunities", "accommodation opportunities",
"destination nature and animal consciousness" and "travel nature and animal consciousness"
was revealed. Then, the hypotheses were tested with Covariance-Based Structural Equation
Modeling (CB-SEM). According to the results, none of the dimensions of vegan pull travel
motivation were found to have a significant effect on destination satisfaction (p˃0.05). On the
other hand, excluding "excitement seeking" (p˃0.05), "friendship togetherness (β=0.51)",
"novelty and knowledge seeking (β=0.20)" and "relaxation and escape (β=0.15)" vegan push
travel motivation variables have a positive and significant effect on destination satisfaction
(p<0.05). As a result, it can be said that the destination-specific attractions are not at the desired
level to affect vegans' destination satisfaction, whereas the search for a new, informative and
relaxing holiday experience with their friends is the dominant internal motivations for vegans'
destination satisfaction. It is suggested that the businesses and destinations that target and care
about vegan tourists as a customer profile should focus on what motivate vegan tourist in the
light of aforementioned findings.
Keywords: Vegan, Vegan Tourist, Travel Motivation, Vegan Travel Motivation, Destination
Satisfaction.
Advisor: Assist Prof. Dr. Ozan GÜLER, Department of Gastronomy and Culinary Arts, Mersin
University, Mersin