Tip 2 diabetes mellitus tanısı olan hastalardatrigliserid glukoz indeksinin glisemik kontrol ile ilişkisi
The relationship between triglyceride glucose index and glycemic control in patients with Type 2 diabetes mellitus
Yazar: OĞUZCAN CULLA
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU ; DR. HASAN ZERDALİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Diyabetes Mellitus, relatif ya da mutlak insülin eksikliği veya periferik 
dokulardaki insülin etkisine karşı gelişmiş olan 'insülin direnci' nedeniyle ortaya 
çıkan, pek çok organı etkileyerek multisistemik tutuluma neden olan hiperglisemi ile 
karakterize kronik ve geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur.
Trigliserid/Glukoz indeksi son dönemlerde yapılan çalışmalarda insülin direncinin 
gösterilmesinde kullanılan basit, maliyeti düşük, güvenilir, ucuz ve etkin bir 
yöntemdir. Çalışmamızda tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) hastalarında trigliserid 
glukoz indeksinin glisemik kontrol üzerindeki ilişkisini analiz etmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli retrospektif, kesitsel bir çalışmadır. 
Çalışma örneklemini İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve İç 
Hastalıkları Polikliniklerine 01.12.2021-01.12.2023 tarihleri arasında iki yıllık süreçte 
başvurmuş 18-65 yaş aralığındaki T2DM'li hastalardan seçilmiştir. Çalışmamızda 
hastaların bilgileri ve tetkik sonuçları hastane sistemindeki verileri kullanılarak 
kaydedilmiştir. Hastaların adı, soyadı, cinsiyeti, yaşı, boyu, kilosu, VKİ, bel çevresi, 
hemogram, biyokimya (açlık kan şekeri, HbA1c, üre, kreatinin, ALT, AST, trigliserid, 
HDL, LDL, total kolesterol) ve trigliserid/glukoz indeks değerleri kaydedilmiştir.
Glisemik kontrol grupları; glisemik kontrolü iyi (HbA1c<%7) ve glisemik kontrolü 
kötü (HbA1c≥%7) olarak iki gruba ayrılmıştır. Çalışmamızda örneklem büyüklüğü 
glisemik kontrol gruplarını karşılaştıracağımız gruplar arasındaki parametrelerin etki 
büyüklüğü göz önüne alınarak hesaplandı. İki grupta incelenecek parametrelerin etki 
büyüklüğünün yaklaşık d=0,6 (medium:orta) düzeyinde olacağı tahmin edildi. İki 
yönlü hipoteze dayalı %95 güç ve 0,05 anlamlılık düzeyi ile hesaplanan güç analizinde 
gruplar arasındaki farkın tespit edilebilmesi için her iki grupta en az 74 birey olmak 
üzere toplam 148 hasta çalışmaya dahil edilmelidir. Bu çalışmada örneklem büyüklüğü 
GPower programı 3.1 versiyonu ile hesaplanmıştır. Olası eksik veriler göz önünde 
bulundurularak çalışmamıza 167 vaka dahil edildi. Verilerin tanımlayıcı 
istatistiklerinde ortalama, standart sapma, medyan, en düşük, en yüksek, frekans ve 
oran değerleri kullanılmıştır. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Simirnov, ShapiroWilk test ile ölçüldü. Dağılımı normal olmayan nicel bağımsız verilerin analizinde 
Mann-Whitney u test kullanıldı. Nitel bağımsız verilerin analizinde Ki-kare test 
xi
kullanıldı. Etki düzey ve kesim noktası ROC eğrisi ile araştırıldı. Etki düzeyi tek 
değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon ile araştırıldı. Analizlerde SPSS 27.0 
programı kullanılmıştır. Tüm karşılaştırmalar için anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak 
kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 167 hastanın ortalama yaşı 53,6±7,8 yıl olup 
minimum 27 yaş maksimum 65 yaşındaydı. Katılımcıların %54,5'i erkek (n=91) ve 
%45,5'i (n=76) kadındı. Hastaların boy ortalaması 1,64±0,11 m, kilo ortalaması
84,7±15,9 kg, VKI ortalaması 31,6±5,7 kg/m2
, bel çevresi ortalaması 103,2±11,5 cm, 
HbA1c ortalaması %7,4±1,4, açlık kan şekeri ortalaması 154,8±44,3 mg/dL, üre 
ortalaması 30,2±8,0 mg/dL, kreatinin ortalaması 0,81±0,2 mg/dL, HDL kolesterol 
ortalaması 47,4±13,4 mg/dL, LDL kolesterol ortalaması 108,7±34,1 mg/dL, trigliserid 
ortalaması 189,7±119,8 mg/dL, total kolesterol ortalaması 192,4±42,5 mg/dL, TyG 
indeks ortalaması 5,0±0,3 mg/dL olarak saptandı. Glisemik parametrelerine göre 
ayrılan iki grup arasında cinsiyet, yaş, boy, kilo, VKI ve bel çevresi arasında anlamlı 
bir fark gösterilmemiştir (p>0,05). Glisemik kontrol grupları karşılaştırıldığında; 
glisemik kontrolü kötü olan grupta; HbA1c, açlık kan şekeri, trigliserid, hemoglobin 
ve TyG indeks değerleri anlamlı olarak yüksekken, HDL değeri anlamlı olarak düşük 
bulunmuştur (p<0,05). ROC analizinde TyG indeks için kesim noktası 5 değerinin üstü 
olarak hesaplanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda glisemik kontrolü kötü olan T2DM'li hastalarda TyG indeksi 
istatistiksel açıdan anlamlı bir düzeyde yüksek bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Glisemik kontrol, HbA1c, trigliserid glukoz indeks

Abstract:
Aim: Diabetes Mellitus is a chronic and broad-spectrum metabolic disorder 
characterized by hyperglycemia, which arises due to 'insulin resistance' developed 
against the action of insulin in peripheral tissues or due to relative or absolute insulin 
deficiency, affecting many organs and causing multisystem involvement. The 
Triglyceride/Glucose index is a simple, low-cost, reliable, inexpensive, and effective 
method that has been used in recent studies to demonstrate insulin resistance. In our 
study, we aimed to analyze the relationship between the triglyceride glucose index and 
glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM).
Materials and Metods: Our study is a single-center, retrospective, cross-sectional 
study. The study sample was selected from patients with T2DM aged between 18 and 
65 who applied to the Family Medicine and Internal Medicine Clinics of Istanbul 
Training and Research Hospital during a two-year period from 12/01/2021 to 
12/01/2023. In our study, the patients' information and test results were recorded using 
data from the hospital system. The patients' first name, last name, gender, age, height, 
weight, BMI, waist circumference, hemogram, biochemistry (fasting blood sugar, 
HbA1c, urea, creatinine, ALT, AST, triglycerides, HDL, LDL, total cholesterol), and 
triglyceride/glucose index values were recorded. The glycemic control groups were 
divided into two groups: good glycemic control (HbA1c<7%) and poor glycemic 
control (HbA1c≥7%). In our study, the sample size was calculated considering the 
effect size of the parameters to be compared between the glycemic control groups. It 
was estimated that the effect size of the parameters to be examined in both groups 
would be approximately d=0.6 (medium level). Based on a two-tailed hypothesis with 
95% power and a significance level of 0.05, the power analysis indicated that a total 
of 148 patients, with at least 74 individuals in each group, should be included in the 
study to detect the difference between the groups. In this study, the sample size was 
calculated using version 3.1 of the GPower program. Considering possible missing 
data, a total of 167 cases were included in our study. Descriptive statistics were used 
for the data, including mean, standard deviation, median, minimum, maximum, 
frequency, and rate values. The distribution of variables was assessed using the 
xiii
Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests. The Mann-Whitney U test was used for 
the analysis of non-normally distributed quantitative independent data. The Chi-square 
test was used for the analysis of qualitative independent data. The effect level and 
cutoff point were investigated using the ROC curve. The effect level was analyzed 
using univariate and multivariate logistic regression. The analyses were conducted 
using SPSS version 27.0. The significance level for all comparisons was accepted as 
p<0.05.
Results: The mean age of the 167 patients included in the study was 53.6±7.8 years, 
with a minimum age of 27 years and a maximum age of 65 years. Among the 
participants, 54.5% were male (n=91) and 45.5% were female (n=76). The mean 
height of the patients was 1.64±0.11 cm, the mean weight was 84.7±15.9 kg, the mean 
BMI was 31.6±5.7 kg/m², the mean waist circumference was 103.2±11.5 cm, the mean 
HbA1c was 7.4±1.4%, the mean fasting blood sugar was 154.8±44.3 mg/dL, the mean 
urea was 30.2±8.0 mg/dL, the mean creatinine was 0.81±0.2 mg/dL, the mean HDL 
cholesterol was 47.4±13.4 mg/dL, the mean LDL cholesterol was 108.7±34.1 mg/dL, 
the mean triglycerides were 189.7±119.8 mg/dL, the mean total cholesterol was 
192.4±42.5 mg/dL, and the mean TyG index was 5.0±0.3 mg/dL. No significant 
difference was found between the two groups classified by glycemic parameters 
regarding gender, age, height, weight, BMI, and waist circumference (p>0.05). When 
comparing the glycemic control groups, the group with poor glycemic control had 
significantly higher values for HbA1c, fasting blood sugar, triglycerides, hemoglobin, 
and TyG index, while the HDL value was significantly lower (p<0.05). In the ROC 
analysis, the cutoff point for the TyG index was calculated as above a value of 5.
Conclusion: In our study, the TyG index was found to be statistically significantly 
higher in patients with poor glycemic control diagnosed with type 2 diabetes.
Key Words: Glycemic control, HbA1c, triglyceride glucose index