Uygulamalı bir analiz olarak Laffer Eğrisi: Türkiye örneği (2006-2021)
The Laffer Curve as an applied analysis: The case of Turkiye (2006-2021)
Yazar: SERENAY SAKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVREN İPEK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Vergi oranları ile vergi gelirleri arasında ters U şeklinde bir ilişkinin bulunduğunu ifade eden Laffer'e göre, optimal bir vergi oranı vardır ve bu vergi oranı aşıldığında vergi gelirlerinde düşüş meydana gelir. Bu çalışmanın amacı, 2006:Q1- 2021:Q4 dönemine ait çeyrek yıllık verilerle Laffer eğrisinin Türkiye ekonomisindeki geçerliliğinin incelenmesi ve toplam vergiler, dolaylı vergiler ve katma değer vergisi için optimal vergi oranlarıyla gerçekleşen cari vergi oranlarının karşılaştırılarak Türkiye'nin eğrinin hangi tarafında yer aldığını ortaya koymaktır. Çalışmada Sınır Testi yöntemi aracılığıyla değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi incelenmiştir. Değişkenlerin uzun dönem ilişkileri ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) tahminleri yöntemiyle analiz edilmişitr.
Analizlerde elde edilen sonuçlar itibariyle vergi oranları ile vergi gelirleri arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu gözlemlenmiştir. Laffer eğrisinin Türkiye ekonomisindeki geçerliliği ARDL modeliyle incelendiğinde vergi oranı değişkenlerinin uzun dönemde istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönlü, vergi oranı karesi değişkenlerinin ise istatistiksel açıdan anlamlı ancak negatif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Laffer eğrisi ters U şeklinde olduğundan teorik olarak ikinci bağımsız değişkenin negatif çıkması beklenmektedir. Vergi oranlarının karesi değişkenlerinin negatif çıkması teorik beklentiye uygun bir sonuç vermektedir. Toplam vergiler, dolaylı vergiler ve katma değer vergisi için optimal vergi oranları sırasıyla; %16.4, %11.1 ve %1.7'dir.

Anahtar Sözcükler: Laffer Eğrisi, Vergi Oranları, Vergi Gelirleri, ARDL Modeli, Sınır Testi

Abstract:
According to Laffer, who states that there is an inverted U-shaped relationship between tax rates and tax revenues, there is an optimal tax rate and when this tax rate is surpassed, tax revenues decrease. The aim of this study is to examine the effectiveness of the Laffer curve on Turkey with quarterly data for the period between 2006: Q1- 2021: Q4, and to compare the optimal tax rates and actual tax rates for total taxes, indirect taxes and value added taxes, and show which side of the curve Turkey is on. In this study, the cointegration relationship between the variables was tested through the Bound Test model. The long-term relationships of the variables were analysed using the (ARDL) Autoregressive Distributed Lag estimation method.
According to the results obtained in the analysis, it has been observed that there is a cointegration relationship between tax rates and tax revenues. When the validity of the Laffer curve in the Turkish economy is examined with the "ARDL" model, it has been determined that the tax rate variables have a statistically significant and have positive effect in the long run, while the square of the tax rate variables have a statistically significant but have negative effect as well. Since the Laffer curve is in an inverted U shape, the second independent variable is theoretically expected to be negative. The fact that the squared variables of tax rates are negative gives a result in accordance with the theoretical expectation. The optimal tax rates for total taxes, indirect taxes and value added tax are 16.4%, 11.1% and 1.7%, respectively.

Keywords: Laffer Curve, Tax Rates, Tax Revenues, ARDL Model, Bound Test