Hepatit B ve C hastalarında cinsel problemlerin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual problems in hepatitis B and C patients
Yazar: LATİFE MERVE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ÖZTÜRK
Samsun Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Viral hepatit hastalarında bulaş yolu, sık incelenen bir alan olmasına rağmen, hastaların cinsel problemleri, aydınlatılmamış ve cevap bulmamış konulardan biridir. Hepatit B ve C, aile hekimliği pratiğinde çok sık takip edilen hastalıklardır. Cinsel problemler, çoğu bireyin sadece aile hekimine bahsedebildiği bir durumdur. Bu çalışmada hepatit B ve C hastalarında cinsel işlev bozukluklarını tespit etmek ve bunları sosyodemografik açıdan incelemek amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel nitelikte dizayn edilen bu çalışmaya Nisan 2022 – Mayıs 2022 tarihleri arasında, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniklerine başvuran, hepatit B ve C enfeksiyonu tanısı ile takipli 132 hasta katılmıştır. Hastalara literatürden faydalanılarak hazırlanan, hastaların sosyodemografik özelliklerini ve cinsellik repertuarını değerlendiren 10 soru ve Türkçe geçerlik, güvenilirlik çalışmaları yapılmış olan Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği-Kadın ve Erkek Formlarındaki 28 soruyu içeren, toplam 38 soruluk anket çalışması kapalı zarf usülüyle uygulanmıştır. Çalışmada veri analizi için Statistical Package for Social Science (SPSS) versiyon 25.0 paket programı kullanılmıştır.

Bulgular: Katılımcıların çoğunluğunu erkek (%59,8) hastalar oluşturmaktadır. Katılımcıların minimum yaşı 20, maximum yaşı 64 iken ortalama yaş ise 42,34'tür. Katılımcıların %80,3'ü evli, %43,9'u lise mezunu ve %27,3'ünün memur olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %82,6'ının Hepatit B tanısı, %17,4'ünün Hepatit C tanısı olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %90,2'sinin Hepatit B / Hepatit C hastalığını partneriyle birbirine bulaştırma kaygısı yaşadığı belirlenmiştir. Hepatit B / Hepatit C hastalığını partnerine bulaştırma kaygısı yaşayanlar ile medeni durum arasında istatistiksel anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p=0.021). Hepatit tanısı birlikte partnerinin daha önce yaşamadığı veya öncesine göre daha fazla gerçekleşen cinsel problemleri olanların oranının %69,7 olduğu görülmüştür. Yaş ile erkeklerin Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği toplam puanı (rho=0.456 p<0.001) ve alt boyutlarından bazılarından alınan puanlar arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kadınların Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği toplam puanı ve ile eğitim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (KV=18,417 p<0.001). Eğitim durumu ilkokul ve altı olan kadınların diğer gruplara kıyasla Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği ortancaları daha yüksek bulunmuştur. Yapılan Games-Howell post hoc analizi sonucunda ilkokul ve altı ile lise arasında (p=0.010), ilkokul ve altı ile lisans ve üstü arasında (p<0.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Erkeklerin Glombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği alt boyutlarından "İletişim" puanı ile medeni durum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (Z=-3,357 p=0.001). Evli olanların bekar/dul/boşanmış olanlara kıyasla "İletişim" ortancaları daha yüksek bulunmuştur.

Sonuç: Hepatit B ve C hastalarında tanı alınmasıyla birlikte, hastalarda cinselliğin herhangi bir boyutunu veya tamamını etkileyen problemlerin olduğu görülmüştür. Özellikle birinci basamakta bu tarz çalışmaların arttırılmasıyla birlikte, aile hekimleri tarafından sık takip edilen hepatit hastalarının cinsel problemlerine ışık tutularak, hem aile hekimlerinin bu konulardaki farkındalıklarının arttırılmış olacağını hem de hastaların cinsellik konuları hakkındaki çekinceleri ortadan kaldırılarak, problemlerine çözüm bulacaklarını düşünmekteyiz. Bu konuda yapılan kapsamlı çalışmaların sayıca yetersiz olması nedeniyle, çalışmamızın ve elde ettiğimiz bulguların literatüre katkı sağlamasını diliyoruz.

Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Viral Hepatit, Cinsel Problemler

Abstract:
Aim: Although the transmission route in patients with viral hepatitis is a frequently studied area, the sexual problems of patients are one of the unexplored and unanswered issues. Hepatitis B and C are diseases that are frequently followed in family medicine practice. Sexual problems are a condition that most individuals only talk about to their family doctor. In this study, it was aimed to detect sexual dysfunctions in hepatitis B and C patients and to examine them sociodemographically.

Materials And Methods: This descriptive, cross-sectional study included 132 patients who applied to Samsun Training and Research Hospital Infectious Diseases Polyclinics between April 2022 and May 2022 and were followed up with the diagnosis of hepatitis B and C infection. A total of 38 questions, including 10 questions evaluating the sociodemographic characteristics and sexual repertoire of the patients, and 28 questions in the Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale-Female and Male Forms, which were prepared by using the literature, were applied to the patients using the closed envelope method. Statistical Package for Social Science (SPSS) version 25.0 was used for data analysis in the study.

Results: Majority of the participants (59.8%) are male patients. The minimum age of the participants is 20, the maximum age is 64, and the average age is 42.34. It was determined that 80.3% of the participants were married, 43.9% were high school graduates and 27.3% were civil servants. It was determined that 82.6% of the participants were diagnosed with Hepatitis B and 17.4% were diagnosed with Hepatitis C. It was determined that 90.2% of the participants had anxiety about transmitting Hepatitis B / Hepatitis C disease to each other with their partners. A statistically significant difference was found between those who were worried about transmitting the hepatitis B / Hepatitis C disease to their partner and their marital status (p=0.021). It has been observed that the rate of those who have not experienced hepatitis with their partner before or have sexual problems that occur more frequently than before is 69.7%. A statistically significant positive correlation was found between age and the total score of the Golombok Rust Sexual Satisfaction Scale (rho=0.456 p<0.001) and the scores of some of its sub-dimensions. A statistically significant difference was found between the total score of the women's Golombok Rust Sexual Satisfaction Scale and their educational status (KV=18.417 p<0.001). Golombok Rust Sexual Satisfaction Scale medians were found to be higher for women with primary school education and below compared to other groups. As a result of the Games-Howell post hoc analysis, a statistically significant difference was found between primary school and between lower and high school (p=0.010), between primary school and lower and undergraduate and higher (p<0.001). A statistically significant difference was found between men's "Communication" score, one of the sub-dimensions of the Glombok Rust Sexual Satisfaction Scale, and marital status (Z=-3.357 p=0.001). The median "Communication" was found to be higher for the married compared to the single/widow/divorced.

Conclusion: With the diagnosis of hepatitis B and C patients, it was observed that the patients had problems affecting any or all aspects of sexuality. We think that by shedding light on the sexual problems of hepatitis patients, who are frequently followed by family physicians, with the increase of such studies especially in primary care, awareness of family physicians on these issues will be increased, and patients will find solutions to their problems by removing their reservations about sexuality. Due to the insufficient number of comprehensive studies on this subject, we hope that our study and our findings will contribute to the literature.

Keywords: Family Medicine, Viral Hepatitis, Sexual Problems