Doğal esaslı lifklerle ve karışımlarına UV ışınlarından koruyuculuk özelliğinin kazandırılması
Imparting the UV protection properties to the fibres and their blends of natural origin
Yazar: FAHRİYE KIYMET AKOVA
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÖNER
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
ÖZETDOĞAL ESASLI LİFLERE VE KARIŞIMLARINA UV IŞINLARDANKORUYUCULUK ÖZELLİĞİNİN KAZANDIRILMASIBu tez çalışmasının ilk bölümünde; giysi amaçlı kullanılacak % 100 keten, % 50/50keten/pamuk ve % 100 Lyocell dokuma kumaşlara, çektirme yöntemine göre, muamelesizhalde, reaktif boyarmadde (Remazol Yellow RR) ile farklı renk şiddetlerinde (% 0 (kör), % 2ve % 4) boyama sırasında UV radyasyonu absorplama özelliğine sahip, farklı kimyasalyapıdaki Ciba Tinofast CEL ve Rayosan C maddeleri, % 1, % 2, % 3 ve % 4 oranlarda (e.a.ü.:elyaf ağırlığı üzerinden) uygulanmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde ise, % 50/50 keten/pamuk ve % 100 Lyocell dokumakumaşlara, emdirme yöntemine göre muamelesiz halde ve 0 g/L konsantrasyonda (kör)boyama sırasında ve % 100 Lyocell kumaşa reaktif boyarmadde ( Remazol Brillant YellowGL) ile 20 g/L boyama sırasında Ciba Tinofast CEL ve Rayosan C maddeleri, 15 g/L, 30 g/Lve 60 g/L konsantrasyonlarda uygulanmıştır. Uygulamalar sonunda kumaşların 290- 400 nmarasında ölçülen transmitans değerlerinden UPF (Ultraviyole Koruma Faktörü) değerleri AS/NZS 4399:1996 standardına göre hesaplanmış ve kumaşlara kazandırılan UV koruyucuözellik belirlenmiştir.Bunun yanında, kullanılan Ciba Tinofast CEL ve Rayosan C UV absorplayıcımaddelerinin kumaşın ve boyamanın rengine etkisi incelenmiştir.Boyama uygulamalarından elde edilen numunelere yıkama haslığı testi uygulanmış olupve böylece kullanılan UV absorplayıcıların renk haslığına etkileri ortaya çıkarılmıştır.Haziran 2006 F.Kıymet AKOVA

Abstract:
ABSTRACTIMPARTING THE UV PROTECTION PROPERTIES TO THE FIBRESAND THEIR BLENDS OF NATURAL ORIGINIn this study?s first part, 100 % linen, 50/50 % linen/cotton and 100% Lyocell wovenfabrics which can be used for garments making, were treated with the UV absorbers (TinofastCEL (Ciba) and Rayosan C (Clariant)) in an undyed state and also during the exhaust dyeingin the presence of a reactive dye (namely, Remazol Yellow RR (DyStar)) at differentconcentrations (% 0, %2 and % 4).In the second part of this work, 50/50% linen/cotton and 100% Lyocell woven fabricswere treated with the above mentioned UV absorbers, again in an undyed state and alsoduring the cold-pad batch dyeing in the presence of a reactive dye (namely, Remazol BrilliantYellow GL (C. I. Reactive Yellow 37)) at 0 g/L and 20 g/L concentrations.During these dyeings, two UV absorbers which have different chemical structures, wereexhausted to the materials at 1%, 2%, 3% and 4% concentrations and with the paddingmethod at 15 g/L, 30 g/L and 60 g/L concentrations to improve the UV protection of thefabrics. The UV protection properties were imparted to the fabrics by the above mentionedUV absorbers, were evaluated in respect to the UPF (Ultraviolet Protection Factor) valueswhich were calculated by the transmission data measured between 290-400 nm wavelengths.The UPF values were calculated in accordance with the AS/NZS 4399:1996 standard. Inaddition to this, the effect of the increasing amount of the dye concentrations, the colour ofthe sample on UV protection, the effect of UV absorbers on the colour and the fastnessproperties of the fabrics were also investigated.June, 2006 F.Kıymet AKOVA