Ziyaretçilerin gıda güvenliği bilgisinin gastronomik ürün olarak sokak lezzetlerini satın almaya etkisi
The impact of visitors' food safety knowledge on buying street tastes as gastronomic products
Yazar: BERNA SÜNBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMET GÖKKAYA
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Son yıllarda artan gıda kaynaklı hastalıklar ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmekte hatta ölümle sonuçlanabilmektedir. Bu yüzden tüketiciler güvenli gıda tüketme eğilimindedir. Turizm sektöründe bazı ziyaretçiler seyahat esnasında yiyecek ihtiyacını restoran veya kafeterya gibi işletmelerden sağlarken bazıları ise daha kolay erişebileceği sokak lezzetleri ile karşılamaktadır. Ancak sokak lezzetlerinin güvenilir olmasıyla ilgili endişeler bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı yerli ziyaretçilerin gıda güvenliği bilgisinin sokak lezzeti satın alma davranışına etkisinin belirlenmesidir. Bu çerçevede İzmir ilini ziyaret ederek sokak lezzeti tüketen 533 yerli ziyaretçiden anket tekniği kapsamında araştırma verileri toplanmıştır. Elde edilen verilerle yapılan analizlerde gıda güvenliği bilgisi için beş boyut (kişisel hijyen, çapraz bulaşma, temizlik, pişirme ve koruma ve personel sağlığı) tespit edilmiştir. Sokak lezzeti satın alma davranışı için ise dört boyut (gıda kalitesi, hizmet kalitesi, hijyen ve çekicilik) belirlenmiştir. Araştırmada yerli ziyaretçilerin demografik ve diğer özellikleri ile gıda güvenliği bilgisi ve sokak lezzeti satın alma davranışları farklılık testleri kapsamında karşılaştırılmıştır. Gıda güvenliği ile medeni durum, yaş, eğitim durumu, meslek ve sokak lezzetlerini kimlerle tükettiği değişkenlerinde anlamlı farklılıklara ulaşılmıştır. Bununla birlikte sokak lezzeti satın alma davranışı ile yaş, sokak lezzeti tüketim öğünü ve sokak lezzetlerini kimlerle tükettiği değişkenlerinde anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Araştırma sonucunda görülmektedir ki basit doğrusal regresyon analizi kapsamında gıda güvenliği bilgisinin sokak lezzeti satın alma davranışını etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte gıda güvenliği bilgisi alt boyutları olan kişisel hijyen ve çapraz bulaşmanın sokak lezzeti satın alma davranışını etkilediği ortaya çıkmıştır. Ancak alt boyutlardan temizlik, pişirme ve koruma ve personel sağlığının sokak lezzeti satın almaya etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Food-borne diseases, which have increased in recent years, can cause serious health problems and even death. Therefore, consumers tend to consume safe food. In the tourism sector, some visitors meet their food needs from businesses such as restaurants or cafes while traveling, while others meet the street foods that they can access more easily. However, there are concerns about the reliability of street foods. This research aims to determine the effect of local visitors' food safety knowledge on their street food purchasing behavior. In this context, research data were collected within the scope of the survey technique from 533 local visitors who visited the province of Izmir and consumed street food. Five dimensions (personal hygiene, cross-contamination, cleaning, cooking and protection, and personnel health) were determined for food safety information in the analyses with the data obtained. Four dimensions (food quality, service quality, hygiene, and attractiveness) were determined for street food purchasing behavior. In the research, demographic and other characteristics of local visitors, food safety knowledge, and street taste purchasing behaviors were compared within the scope of different tests. Significant differences were found in the variables of food safety and marital status, age, education level, occupation, and who consumes street flavors. On the other hand, there are significant differences in the purchase behavior of street food and the variables of age, street food consumption meal, and who consumes street food with whom. As a result of the research, it is seen that within the scope of simple linear regression analysis, it has been determined that food safety information affects the buying behavior of street food. However, it has been revealed that personal hygiene and cross-contamination, which are the sub-dimensions of food safety knowledge, affect street food purchasing behavior. However, it has been determined that the sub-dimensions of cleaning, cooking and preservation, and personnel health do not affect purchasing street food.