Likenlerin biyoyakıt olarak kullanımı
The utilization of lichens in biofuels
Yazar: RÜYA BALCI
Danışman: PROF. DR. ATİLA YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Enerji = Energy
Dizin: Biyokütle = Biomass ; Likenler = Lichens ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Enerji, insanlığın gelişimi ve ilerlemesi için temel şartlardan birisidir. Ancak, içerisinde bulunduğumuz dönemde tüm dünya ulusları, tüketim toplumu olma yolunda hızla ilerlemektedir. Bu çerçevede, alternatif enerji kaynakları arayışı da aynı hızla artmıştır. Alternatif enerji kaynaklarının başlıcalarından birisi biyoyakıtlardır. Biyokütle; kömür, petrol ve doğalgazdan sonra dördüncü en büyük enerji kaynağıdır. Hem yerelde, hem de küresel ölçekte modern bir toplumun gereksinimini duyduğu enerji talebini karşılayabilmektedir. Biyoyakıtlar; tarım ve orman ürünleri, hayvansal ve bitkisel artık ve atıklar, organik kökenli evsel, endüstriyel ve kentsel atıklardan elde edilebilmektedir. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 63 ila 94 milyon ağaç kesilmektedir. Bu araştırmada, kesilen ağaçların kabuklarında kortikal olarak bulunan ve bulundukları arazide toprakta yetişmiş likenlerin biyoyakıt olarak değerlendirilmesi düşünülmüş, likenler için yeni bir kullanım alanı yaratılarak literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında likenlerin yakıt olarak kullanılıp kullanılmamasına karar verebilmek için belirli analizler gerçekleştirilmiştir. Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf, Cetraria islandica (L.) Ach. ve Lobaria pulmonaria (L.) Hoffm. liken türlerine kısa ve elemental analizler uygulanmıştır. Yapılan analizler kapsamında nem oranı, kül oranı, uçucu madde oranı, sabit karbon oranı, kükürt elementi oranı, karbon elementi oranı, hidrojen elementi oranı, oksijen elementi oranı, azot elementi oranı, alt ve üst ısıl değer sonuçları elde edilmiştir. Analiz sonuçları literatürdeki benzer bazı biyoyakıt türleri ve bazı yerel kömür çeşitleri için yapılmış olan analizler ile karşılaştırılmıştır. Araştırmada kullanılan liken türleri içerisinde en verimli yanıcı P. furfuracea, en az verimli yanıcı ise C. islandica liken türleri olarak belirlenmiştir. Benzer bazı biyoyakıt türleri ve bazı yerel kömür çeşitleri ile yapılan karşılaştırma çalışması sonucunda, likenlerin kömür ve diğer biyoyakıt kaynaklarıyla birlikte bir biyoyakıt kaynağı olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Energy is crucial for human development and progress. However, nowadays consumer society emerges globally. In this framework, the search for alternative energy sources has increased rapidly. Biofuels are the primary sources of alternative energy sources. Biomass is the fourth largest energy source after coal, oil and natural gas. It can meet the energy demand needed by a modern society both locally and globally. Biofuels can be procured from agricultural and forest products, animal and vegetable wastes, domestic, industrial and urban wastes. Around 63 million to 94 million trees are cut every year worldwide. In this study, it is aimed to recycle the lichens grown in the bark of the cut trees and their land as biofuels and to contribute to the literature by creating a new utilization area for lichens. Within the scope of the study, certain analyzes are carried out to decide whether lichens should be used as fuel. Proximate and elemental analyzes are applied to lichen species Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf, Cetraria islandica (L.) Ach. and Lobaria pulmonaria (L.) Hoffm.. Within the scope of the analyzes, moisture content, ash content, volatile content, fixed carbon ratio, sulfur element ratio, carbon element ratio, hydrogen element ratio, oxygen element ratio, nitrogen element ratio, lower and higher heating value results are obtained. The results of the analysis are compared with similar biofuel types and some local coal varieties. Among the lichen species used in the research, P. furfuracea is determined as the most efficient fuel and the least efficient fuel is determined as C. islandica. As a result of comparison study with similar biofuel types and some local coal varieties, it is recommended to use lichens together with coal and other biofuel sources.