Transformatörler için ömür tayini, olay izleme ve değerlendirme yazılımı geliştirilmesi
Development of lifetime, event monitoring and evaluation software for transformers
Yazar: RAUF YAPICI
Danışman: DOÇ. DR. BORA ALBOYACI
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Transformatörler güç sisteminde kullanılan başlıca elemanlardan biri olup, çeşitli nedenlerle devre dışı kalması sonucu meydana gelen enerji kesintileri, ciddi boyutta iş gücü kayıplarına ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Güç sisteminin güvenirliliği içerisinde yer alan ekipmanların güvenirliliği ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle mevcut transformatörlerin etkin, verimli ve sağlıklı bir şekilde işletilmesi son derece önemlidir.Transformatörlerin maruz kaldığı arızaların bir kısmı ani olarak gerçekleşebilmektedir. Aşırı yüklenmeler sonucunda ısınma, yıpranma ve izolasyon malzemesinin zayıflaması gibi olumsuzlukların yol açacağı arızalar ise periyodik bakım süreçleri ile önlenebilmektedir. Zamana dayalı bakım prosedürlerinde bazı donanımların sorunsuz biçimde çalışıyor olmasına rağmen kontrol edilmesi, iş gücü kayıplarına neden olmakta ve bakım maliyetlerini yükseltmektedir. Bu tez çalışmasında, transformatörlerin işletme koşullarını eş zamanlı olarak sürekli izlenmesi ve elde edilen verilerin değerlendirilmesi,  bakım süreçlerinin zamana dayalı olmak yerine duruma dayalı olarak programlanması ve olası arızaların önceden tespiti ve gerekli önlemlerin alınması için yazılım geliştirilmiştir. Yazılımda eş zamanlı ölçümlerin yanı sıra eş zamansız test/ölçüm sonuçları da değerlendirilmektedir. Yazılımda işletme performansı, yaşlanma analizi ve ömür kaybı, olası arıza koşulları, eş zamanlı olarak izlenmektedir. Eş zamansız ölçümlerde ise girilen test ve ölçüm sonuçlarına göre arızanın erken teşhisi yapılabilmektedir. Yazılım transformatör durumuna ait bilgilerin grafik ve liste olarak izlenmesi, raporlanması ve arşivlenmesi gibi üstünlüklere sahiptir. Böylece günlük, aylık gibi sezonsal analizler ve değerlendirmeler yapılabilmektedir. Geliştirilen yazılım sahadaki dağıtım transformatöründen alınan ölçümlerle desteklenmiş ve sentetik verilerle test edilmiş geliştirilen modeller doğrulanmıştır.

Abstract:
Transformers are one of the main components of the power system, and power failures that result from being disconnection for various reasons cause serious labour and economic losses. It is directly related to the reliability of the equipment contained within the reliability of the power system. For this reason, it is extremely important that the existing transformers are operated efficiently and in a healthy manner. Some of the faults that transformers are exposed to suddenly occur. Defects such as heating, wear and weakening of insulating materials as a result of overloading can be prevented by periodic maintenance processes. Time-based maintenance procedures, controlling some equipment, even though it works without any problem, causes labour losses and increases maintenance costs.  In this thesis study, it is aimed to monitor the operating conditions of the transformers simultaneously and evaluate the obtained data, provide maintenance-based scheduling rather than time-based and for detection of possible failures and taking necessary precautions. Simultaneous measurements as well as non-synchronous test/measurement results are evaluated in the software. Operating performance, aging analysis and life span, probable failure conditions are monitored simultaneously in the software. In the case of non-synchronous measurements, early diagnosis of the failures can be made according to the test and measurement results entered. The software allows to view, report and archive transformer status information graphically and in a list. The developed software is supported by measurements taken from the distribution transformer in the field and the developed models have been verified by testing the synthetic data.