Balıkesir'de şehirsel yaşanabilirlik
Urban livability in Balıkesir
Yazar: SEMA ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN ALİAĞAOĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Balıkesir = Balıkesir ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Kentsel yaşam = Urban life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşanabilirlik = Livability

Özet:
Türkiye'de şehirlerde karşılaşılan sorunların birçoğu, şehirlerin kontrolsüz ve hızlı bir şekilde büyümesinden kaynaklanmaktadır. Sözü geçen büyümenin oluşturduğu problemlerden bazıları; çevre kirliliği, trafik yoğunluğu ve güvenlik sorunlarıdır. Araştırma konusunun seçilmesindeki amaç, Balıkesir şehrinde kirliliğin yol açtığı çevre sorunları, taşıt sayısındaki artışın neden olduğu ulaşım sorunları, sosyoekonomik gerekçelerle madde ve alkol bağımlılığından kaynaklanan güvenlik sorunları gibi problemlerin kentsel mekân üzerinde yoğunluk kazandığı alanları, Balıkesir şehir halkının algısından yararlanarak tespit etmek ve bu sorunlara dair çözüm önerileri geliştirmektir. Böylece davranışsal coğrafya bakış açısıyla şehirsel yaşanabilirlik konusu ele alınmış olup araştırmanın literatüre önemli bir katkı yapacağı düşünülmektedir.
Araştırmaya başlarken bazı sorular geliştirilmiştir. Bu sorulardan bir tanesi; "Şehir sakinleri şehirde yapılan etkinlikleri yeterli ve erişilebilir bulmakta mıdır?". Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup anket ve görüşme uygulamasıyla veri toplanmıştır. Araştırmanın evreni Balıkesir şehir merkezinde yaşayan tüm nüfus olup örneklemi ise ankete katılan 401 kişi ve görüşme yapılan 40 kentsel mahalle muhtarından oluşmaktadır. Anketler SPSS 24.0, görüşmeler ise MAXQDA 2020 programıyla analiz edilmiştir. Analizlerden elde edilen bulgulardan bazıları şöyledir: Erişebilirlik adına "Yaşadığım yerde trafik problemi yoktur." yanıtına katılmıyorum diyenlerin oranı % 44'tür. "Yeşil alanlar yeterli sayıdadır." ifadesine "katılmıyorum" diyenlerin oranı % 40,1'dir. "Konut fiyatları ve kira bedelleri düşüktür." ifadesine de "kesinlikle katılmıyorum." cevabının fazlaca verildiği anlaşılmaktadır. Katılanların % 75,1'i bu ifadeye kesinlikle katılmadıklarını belirtmişlerdir. Araştırmanın temel sonuçlarına bakıldığında: Merkezi İş Alanın'da otopark sorunu vardır. Balıkesir'de toplu taşıma araçlarına kolay erişilmektedir. Şehirde konut fiyatları ve kira bedelleri yüksek bulunmaktadır. Balıkesir şehri güvenli bir yer olarak görülmekte ve şehirdeki yeşil alan mevcudiyetinin yeterli olduğu düşünülmektedir. Ulaşım sorunlarının en başında bireylerin gidecekleri yer için kullandıkları toplu taşıma araçlarında yaptıkları aktarmalar gelmektedir.
Balıkesir Şehri yaşanabilir bir yerdir. Bununla birlikte şehirde tespit edilen aksaklıkların düzeltilmesi durumunda şehir daha yaşanabilir bir yer haline gelecektir. Bu sonuçlar doğrultusunda verilebilecek önerilerden bazıları şöyledir: Aktarmalı ulaşım sistemi bırakılmalıdır. Böylece şehir sakinlerinin zaman ve para tasarrufu yapmaları desteklenmiş olacaktır. Yeşil alan miktarının arttırılması; parkı oluşturan yürüyüş yolları, çocuk oyun alanları, spor aletleri, banklar ve geri dönüşüm kutularıyla parkların donatılmalıdır. Sosyal adaleti sağlamak adına eğitimde ve dinlenme imkânlarında ekonomik erişebilirlik desteklenmelidir. Bahsi geçen erişebilirliği sağlamak için gençlik merkezlerinin, kamuya açık rekreasyonel dinlenme alanların çoğaltılmalıdır.

Abstract:
Many of the problems encountered in cities in Turkey are due to the uncontrolled and rapid growth of cities. Some of the problems caused by the mentioned growth are; environmental pollution, traffic density and safety problems. The purpose of choosing the research topic is to identify the areas where problems such as environmental problems caused by pollution in the city of Balıkesir, transportation problems caused by an increase in the number of vehicles, safety problems caused by substance and alcohol addiction dependence on socioeconomic grounds are concentrated on urban space, using the perception of the people of Balıkesir city and develop solutions to these problems. Thus, the issue of urban livability has been discussed from the point of view of behavioral geography, and it is thought that the research will make an important contribution to the literature.
Some questions were developed when starting research. One of these questions is; "Do city residents find the events held in the city adequate and accessible?" A mixed method was used in the research and data were collected using questionnaire and interview techniques. The universe of the research is the entire population living in the city center of Balıkesir, and the sample consists of 401 people who participated in the survey and 40 headmen of urban neighborhoods who were interviewed. The questionnaires were analyzed with SPSS 24.0 and the interviews were analyzed with MAXQDA 2020 program. Some of the findings obtained from the analyses are as follows: In the name of accessibility, "There are no traffic problems where I live." The rate of those who disagree with the answer is 44%. "The green areas are sufficient." The rate of those who say "I do not agree" with the statement is 40.1%. "Housing prices and rental prices are low." "I totally disagree." It is clear that the answer is too much. 75.1% of the participants stated that they did not agree with this statement. Considering the main results of the research: There is a parking problem in the Central Business District. Public transportation is easily accessible in Balıkesir. Housing prices and rental prices in the city are high. The city of Balikesir is seen a safe place and the availability of green space in the city is considered sufficient. At the beginning of the transportation problems, the transfers made by the individuals in the public transportation vehicles they use to go to their destination.
Balıkesir City is a livable place. However, if the problems detected in the city are corrected, the city will become a more livable place. Some of the suggestions that can be made in line with these results are as follows: The transfer system should be abandoned. Thus, city residents will be supported to save time and money. Increasing the amount of green space; The parks should be equipped with walking paths, children's playgrounds, sports equipment, benches and recycling bins that make up the park. In order to ensure social justice, economic accessibility in education and recreation opportunities should be supported. In order to ensure the said accessibility, youth centers and recreational areas open to the public should be increased.