Transaminaz yüksekliği ile başvuran çocukların retrospektif değerlendirilmesi
The etiology of hypertransaminasemia in children
Yazar: FİLİZ SERDAROĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alanin transaminaz = Alanine transaminase ; Aspartat transaminaz = Aspartate transaminase ; Hepatit-kronik = Hepatitis-chronic ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Hastanemizde son iki yılda transaminaz yüksekliği tespit edilen
çocukların etiyolojilerini ve demografik özelliklerini araştırmak.
Materyal ve Metot: Hastanemizden Aralık 2012 ve Aralık 2014 tarihleri
arasında ayaktan veya yatarak herhangi bir şekilde sağlık hizmeti alan ve transaminaz
yüksekliği (ALT>45, AST>50 IU/L) tespit edilen 3 ay-18 yaş çocuklar hastane kayıt
sisteminden (MEDULA) tespit edildi. Bu çocuklar demografik özellikleri, tanıları ve
tanı için kullanılan araçlar yönünden dosyalarından geriye dönük olarak irdelendi.
Bulgular: Çalışma kriterlerine uygun 281 çocuk çalışmaya dahil edildi.
Bunların 125'i (%44,5) kız, 156'sı (%55,5) erkek olup yaş ortalamaları 7,01±5,24 yıl
idi. En sık görülen şikayet halsizlik (%53,4) iken hiç şikayeti olmayanların oranı
%15,7 idi. Jaundice ve hepatomegali en sık görülen fizik inceleme bulguları iken,
olguların %15'ii tamamen normaldi. Etiyolojide en sık enfeksiyöz (%34) nedenler
varken, bunların içinde de ilk sırada HAV enfeksiyonu (%18,9) yer alıyordu. İlaca
bağlı nedenler %18,1 oranında iken, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığına
(NAFLD bağlı nedenler %11,1 oranındaydı. İdiopatik olanların oranı %6,4 iken,
ortalama 95 günde (7 gün-14 ay) tümünün normalleştiği görüldü. HAV enfeksiyonuna
bağlı nedenler transaminaz seviyelerini en yüksek düzeye çıkaran nedenler iken,
ilaçlara ve NAFLD'ye bağlı nedenler hafif düzeyde yüksekliğe neden oluyordu.
Olguların 4%'ü karaciğer dışı bir hastalığa sahipti. Hastaların çoğuna serolojik olarak
tanı konulurken 8%'ine biyopsi yapıldı.
Sonuç: Çalışmamızda transaminaz yüksekliğine en fazla enfeksiyöz, ilaç
kullanımı ve NAFLD neden olmaktadır. Pratikte sık karşılaşılan transaminaz
yükseklikleri çoğunlukla karaciğer hastalığına işaret etse de tamamen sağlıklı
bireylerde ve karaciğer dışı bir nedene bağlı olabilir.

Abstract:
Aim: To investigate the etiology and demographic characteristics of children
determined with high levels of transaminase in our hospital over a period of two years.
Material and Method: Children aged 3 months – 18 years who presented at
our hospital between December 2012 and December 2014, either as in-patients or
outpatients and were determined with elevated transaminase (ALT>45, AST>50 IU/L)
were identified from the hospital records system (MEDULA). Retrospective
evaluation was made of these children from the records in respect of demographic
characteristics, diagnosis and tools used for diagnosis.
Results: The study included a total of 281 children who met the study criteria.
These comprised 125 (44.5%) females and 156 (55.5%) males with a mean age of
7.01±5.24 years. The most common complaint was weakness (53.4%) and 15.7% had
no complaints. In the physical examination the most common findings were jaundice
and hepatomegaly and 15% of cases were completely normal. In the etiology,
infectious causes (34%) were most common and within these, HAV infection (18.9%)
was the leading cause. Drugs-related causes were determined at a rate of 18.1% and
non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) at 11.1%. Idiopathic cases were seen at the
rate of 6.4% and all were seen to have returned to normal levels at mean 95 days (range,
7 days- 14 months). The highest levels of transaminase were determined to be caused
associated with HAV infection and slightly elevated levels were caused by
medications and NAFLD. In 4% of patients, there was a disease other than of the liver.
While diagnosis was made serologically in the majority of patients, biopsy was
performed in 8%.
Conclusion: The results of this study showed that elevated transaminase was
caused most often by infections, drug toxicity and NAFLD. Elevated transaminase is
often encountered in daily practice and even though it indicates liver disease in the
majority of cases it may also be associated with a cause other than the liver and may
be seen in completely healthy individuals.