Dil-müzik ilişkisi ekseninde yapılanan Türk halk müziği yöresel ağız özelliklerinin fonetik notasyonu
Phonetic notation of Turkish folk music local dialectic characteristics based on the axis of the relationship between language-music
Yazar: GONCA DEMİR
Danışman: DOÇ. EROL PARLAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Halk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Müzik = Music
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Dil = Language ; Halk müziği = Folk music ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Türk Milli Eğitim Bakanlığı ve Türk Dil Kurumu'nca tescillenen yöresel ağız özelliklerinin 29 harfli Latin alfabesi ile yazı dilimize aktarılamadığı, bu ağız özelliklerinin ancak Türk Dil Kurumu Çeviriyazı İşaretleri ile yazılabileceği, bu durumun diğer dünya dillerinde de var olduğu gerçeği Uluslararası Fonetik Kurumu tarafından tespit edilerek onaylanmıştır. Türk ve dünya edebiyatçıları kendi sorumluluk alanlarına giren sorunu çözmüş oldukları; milli alfabelerde yer almayan, fakat varlığı yadsınamayacak olan, birbirinden ayrı kabul edilebilecek seslerin ve bu seslerin bir araya gelmesiyle oluşan yöresel söyleyiş farklılıklarının Türk Dil Kurumu Çeviriyazı İşaretleri ve Uluslararası Fonetik Alfabe ile yazılması ve okunması gerektiği belgelenmiştir. Türk Halk Müziği otoritelerinin sorumluluk alanına giren ise; Türk halk müziği eğitimi adına bu önemli gelişmeye paralel bir uygulama başlatarak; Türk İlmi Transkripsiyon Kılavuzu'nda yer alan Türk Dil Kurumu Çeviriyazı İşaretleri'nin ve Uluslararası Fonetik Alfabe Kurumu El Kitapçığı'nda yer alan Uluslararası Fonetik Alfabe seslerinin, Türk halk müziği kültürüne ait yöresel ağız özelliklerinin yaşatılması ve öğretilmesi temeli üzerine kurulu Türk musikisi devlet konservatuarları'nın ?Türk Halk Müziği Müfredatı?na ve ?Türk Halk Müziği Notasyon Sistemi?ne aktarım süreçlerinin başlatılmasıdır. Önerilen sisteminin eğitsel-öğretisel uygulamalara aktarım süreçlerinde, yerel ve evrensel standartlarca varlığı ve kullanılabilirliği tescillenmiş fonetik alfabelerin tercih edilmesi bu sistemin geçerliliği ve kalıcılığı adına büyük önem taşıyacaktır.Anahtar Kelimeler: Türk Dil Kurumu Çeviriyazı İşaretleri, Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA), Türk Halk Müziği Fonetik Notasyon Sistemi.

Abstract:
The fact that the local dialectic characteristics which have been registered by the Ministry of Turkish National Education and the Turkish Language Association can not be transfered into our written language with the 29-letter Latin Alphabet, that these features can only be written with the Transcription Signals of the Turkish Language Association, that this is also the same in other world languages have been approved being determined by the International Phonetic Association. It has been documented that the Turkish litterateurs and other litterateurs around the world have solved the problem within their own responsibility areas, that the sounds which aren't included in the national alphabet, but whose presence can not be denied, which can be accepted seperately from each other and the local articulation differences which are formed due to the combination of these sounds should be read and written with the Transcription Signals of the Turkish Language Association and the International Alphabet. The responsibility areas of The Turkish Folk Music authorities are to start a parallel application to this important development on behalf of the Turkish Folk Music Education and to start the transfer process of the Transcription Signals of the Turkish Language Association which are included in the Turkish Scientific Transcription Guide and the International Phonetic Alphabet sounds which are available in the International Phonetic Alphabet Association Manual Booklets into ?the Curriculum of The Turkish Folk Music? and ?The Turkish Folk Music Notation System? of the Turkish Music State Conservatory which has been founded on the basis of preserving and teaching local dialectic characteristics. In the transfer process of the proposed system into the educational-doctrional practices, the preference of the phonetic alphabets whose presence and persistence have been trademarked by the local and global standarts will be very important for the validity and the consistence of this system.Keywords: The Transcription Signals of the Turkish Language Association, International Phonetic Alphabet (IPA), The Turkish Folk Music Phonetic Notation System.