Odysseia ve Anna Karenina eserleri bağlamında destandan romana kahramanın dönüşümü
Transformation of the hero from epic to the novel in the context of Odysseia and Anna Karenina works
Yazar: FIRAT SÖZERİ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM PARER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Anna Karenina = Anna Karenina ; Destanlar = Epics ; Kahramanlar = Heroes ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Odysseia Destanı = Odysseia Epic ; Roman = Novel ; Rus edebiyatı = Russian literature

Özet:
Destandan romana kahramanın ne tür dönüşümler geçirdiğinin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada Odysseus ve Anna Karenina eserleri analiz edilmiştir. Eserlerin analizinde metot olarak, Aristocu gelenek olarak da adlandırabileceğimiz Poetika kullanılmıştır. Tikel eserlerden türün genel niteliklerinin belirlenmeye çalışıldığı bu metodun yanı sıra, kahramanların karşılaştırılması amacıyla Lukacs'ın belirlediği kahramanın gerçekliğe ilişkin tutumu, daimonik karakteri gibi kategorilerden yararlanılmıştır. Odysseus ve Anna Karenina eserlerinin karşılaştırması bağlamında destan ve roman kahramanının benzer ve farklı nitelikleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda farklı tarihsel ve toplumsal şartların ürünü olan destan ve roman kahramanının serüvenci kişilikleri dışında birbirleriyle zıt özelliklere sahip olduğu görülmüştür. Dolayısıyla destandan romana geçişin kelimenin gerçek anlamında evrimsel bir süreç olmaktan ziyade, romanın, destanı olumsuzlaması olarak ele almanın daha doğru bir yaklaşım olacağı sonucuna varılmıştır. Destan ve roman kahramanları arasında birçok ayrım bulunduğu ortaya koyuldu. Bununla birlikte, bu iki türün kahramanlarını birbirinden ayıran temel unsurun, içinde bulundukları zaman karşı tutumları olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, which aims to examine the transformations of the hero from epic to novel, Odysseus and Anna Karenina works were analysed. In the analysis of both works, the poetical method (or the method of poetica), which we can also call the Aristotelian tradition, was used. In addition to this method in which the general characteristics of literary genres are tried to be determined from partial works, categories such as the realistic attitude and daimonic character of the hero determined by Lukacs for the purpose of comparing the heroes were also used. In the context of comparison of Odysseus and Anna Karenina works, similar and different qualities of hero of epic and novel are tried to be examined. In this context, it is seen that the heroes of the epic and the novel, which are the products of different historical and social conditions, have opposing features except for their adventurous personalities. Therefore, it has been concluded that the transition from epic to novel is not an evolutionary process in the true sense of the word, but it will be a more correct approach to treat the novel as a negation of the epic. There are many distinctions between the heroes of epic and novel, but the main factor that distinguishes the heroes of these two genres is their attitude to the time they are in. While the hero of the epic marches with the time, the hero of the novel either fall behind the time or tries to overcome it.