Acil serviste akut pankreatit tanısı alan olguların retrospektif incelenmesi ve bt şiddet skorlaması ile karşılaştırılması
Role of computed tomography severity index in acute diagnosis and follow-up of acute pancreatitis
Yazar: SERAP BİBEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM İKİZCELİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç:Bu çalışmada; acil servislerde akut pankreatit olgularında Bilgisayarlı Tomografi ile erken tanı koymanın yanı sıra Bilgisayarlı Tomografi bulguları ışığında hastalığı şiddetine göre sınıflandırarak tedavi sürecinde olası komplikasyonların tanısındaki rolünü saptamak ve Akut Pankreatit tanısı alan olguların demografik yapı, biyokimyasal parametreler, ultrasonografi ve Bilgisayarlı Tomografi sonuçları ile morbidite, yatış süresi ve mortalite arasındaki ilşkilerin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, İstanbul Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine 01/06/2010 ile 01/06/2011 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri Akut Pankreatit tanısı alan 76 hasta çalışmaya alındı. Hastaların, dosyaları ve otomasyon sisteminden elde edilen verileri geriye dönük olarak incelenendi.
Hastaların demogratif özellikleri, özgeçmiş ve başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, klinik gidiş bilgileri, Ultrasonografi raporları ve laboratuar sonuçları, Batın Tomografileri incelendi. Baltazar Sınıflaması kullanılarak Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksini değerleri elde edildi.
Hastaların hesaplanan Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksini değerleri ile demografik bulguları, etyolojisi, başvuru şikayetleri, klinik bulguları, Amilaz, Lipaz, C Reaktif Protein, Beyaz Küre, Aspartat Aminotransferaz, Alanin Aminotransferaz, Gama-Glutamil Transferaz, Laktat Dehidrojenaz, Glikoz, Lipit profilleri, Bilüribin değerleri, kalsiyum, Ultrasonografi sonuçları, yatış gün sayısı, tedavi ve komplikasyonları karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmamıza alınan hastaların %61,8'i kadın iken %38,2'si erkek idi. Hastaların yaş gruplarını incelediğimizde en fazla 60 yaş ve üzerinde idi. Özgeçmişinde özellik olan hastaklarda en fazla kolelitiyazis tespit edildi. En sık başvuru şikayetinin karın ağrısı, bulantı ve kusma olduğu görüldü. Ultrasonografi özellik olan ve olmayan hastaların Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi 3 ve üstü olan hasta oranları arasında anlamlı farklılık yoktu. 
Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks puanı 0-2, 3-6 ve 7-10 olan hastaların  tedavi oranları arasında anlamlı farklılık yoktu. Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks puanı 3-6 olan hastalarda, 0-2 Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks puanı olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek oranda yoğun bakıma yatış vardı. Exitus olan iki hasta, Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks puanı 7-10 grubunda idi. 50 yaş üstü ve altı hastaların Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks oranları arasında anlamlı farklılık yoktu. Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks 3-6 ve 7-10 olan hastalarda 0-2 Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeks olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek oranda komplikasyon vardı.
Sonuç: Akut Pankreatit olgularında Aspartat Aminotransferaz, Alanin Aminotransferaz, Gama-Glutamil Transferaz, Laktat Dehidrojenaz, Amilaz, Lipaz, C Reaktif Protein düzeyleri yüksektir. Akut Pankreatit etyolojisnde en sık kolelithiazis rol oynamaktadır. Laboratuar değerleri ve Ultrasonografi bulguları ile Akut Pankreatit şiddeti arasında bir ilişki yoktur. Akut Pankreatit tanısı alan hastaların tanı ve takibinde Bilgisayarlın Tomografi önemli bir yer tutar ve gelişebilecek komplikasyonların ön görülmesinde önemli bir parametre olabilir. Akut Pankreatit tanısı alan hastaların morbidite ve mortalitesinin tahmininde Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi oldukça avantajlı bir yöntem olabilir. Akut Pankreatit tanısı alan hastalarda Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksinin komplikasyon, morbidite ve mortalite takibinde avantajlı bir yöntemdir sonucuna varabilmek için daha fazla hasta ile daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit; Baltazar Sınıflaması; Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi

Abstract:
Aim: We aimed to identify the role that computed tomography (CT) plays in the emergency services and during treatmentin the process of establishing an early diagnosis of acute pancreatitis and detecting potential complications that can emerge. Material and Method: Seventy – six patients who presented to a Training and Research Hospital's Emergency Department and diagnosed with acute pancreatitis (AP) were included in the study. Patients' files were evaluated retrospectively and their CT severity index (CTSI) values were obtained using Balthazar classification. Results: There was no significant difference between the ratio of patients with and without ultrasonographic features and patients whose CTSI was 3 and above. The ratio of being in the intensive care unit was significantly higher in patients with CTSI scores of 3–6 when compared to those with CTSI scores of 0 – 2. Two patients who died had CTSI scores in the range of 7-10. Discussion: CT plays an important role in the diagnosis of AP and the follow-up of patients diagnosed with the disease. Thus, CT can be an important parameter in the prediction of complications, as well as a preferred method for predicting the morbidity and mortality of patients diagnosed with AP.
 Keywords Acute Pancreatitis; Balthazar Classification; Computed Tomography Severity Index