Halk oyunu oynayan ve oynamayan lise öğrencilerinin günlük fiziksel aktivite davranış düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışı ile ilişkili faktörler
Factors associated with the level of daily physical activity and healthy lifestyle behaviors of high school students who do and do not perform folk dances
Yazar: ECE ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NÜKHET KIRAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Spor = Sports
Dizin: Davranış = Behavior ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Folklor = Folklore ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Halk oyunları = Folk dances ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma; Halk oyunu oynayan ve oynamayan lise öğrencilerinin günlük fiziksel aktivite davranış düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışı ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçlayan kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırma Eylül 2018-Ocak 2020 tarihleri arasında yürütülmüş bir tez çalışmasıdır. Araştırmanın verileri Eylül 2019-Kasım 2019 tarihleri arasında Aydın il merkezinde bulunan beş lisenin öğrencilerinden toplanmıştır. Araştırmanın evrenini 6993'ü erkek, 5614'ü kız öğrenci olmak üzere toplam 12607 öğrenci, örneklemi ise 926 öğrenci oluşturmuştur. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak 15 soruluk anket formu ve Bahar (2008) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) , Öztürk(2005) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Fiziksel Aktivite Değerlendirme Ölçeği (FADA) kullanılmıştır. Araştırma öncesi Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden kurum izni, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onay, araştırmada kullanılan ölçekler ile ilgili yazarlarından gerekli izinler alınmıştır.
Veriler SPSS 24 programı ile bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir.. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogrov Smirnov ve ShapiroWilks testleri, histogram grafikleri ile incelenmiştir. Tanımlayıcı analizlerde sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma (SS) olarak, kategorik değişkenler sayı ve yüzdeler olarak verilmiştir. İki bağımsız grup karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanılmıştır. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Tüm analizlerde p<0,05 anlamlılık seviyesi olarak kabul edilmiştir. 
Araştırmanın bağımlı değişkenleri SYBDÖ II ve FADA puan ortalaması, bağımsız değişkenleri katılımcıların sosyodemografik özellikleridir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre araştırmaya katılan lise öğrencilerinin % 39'u kız, %61'i erkektir. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 18'dir,  %45,4 halk oyunu oynamakta, %54,6 halk oyunu oynamamaktadır.
 Lise öğrencilerin sağlığın geliştirilmesiyle ilgili sağlık davranışlarının genel olarak orta düzeyde olduğu saptanmıştır. SYBDÖ II toplam puan ortalaması ile sosyodemografik özellikler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. SYBDO II alt ölçek puanları ile sosyodemografik özellikler arasında ilişki bulunmuştur. 
Sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme ve SYBD ile Toplam Met (fiziksel aktivite düzeyi) düzeyi arasında pozitif yönlü ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Kişilerarası ilişkiler ile Toplam Met düzeyi arasında ise pozitif yönlü orta seviyede bir ilişki saptanmıştır.                 
Lise öğrencilerinin sağlıklarını korumak ve geliştirmek amacıyla sağlıklı yaşam biçimi davranışları bilimsel araştırmalarla ortaya konularak, gereksinimleri saptanmalı, başta halk oyunları olmak üzere fiziksel aktivite faaliyetleri desteklenmeli, sağlıklı yaşam biçimi ve fiziksel aktivite ile ilgili konularda eğitim programları oluşturulmalıdır.
Anahtar Kelimeler: folklor, günlük yaşam aktiviteleri, halk sağlığı, okul sağlık hizmetleri, sağlıklı yaşam tarzı

Abstract:
This study is a cross-sectional type research aimed at investigating the factors associated with the level of daily physical activity and healthy lifestyle behaviors of high school students who do and do not perform folk dances. The research is a thesis study conducted between September 2018 and January 2020. The study data were collected between September and November 2019 from the students of five high schools in the province of Aydın, Turkey. The study population consisted of a total of 12607 students, of which 6993 were male and 5614 were female students, and the study sample consisted of 926 students.
In the study, a 15-item questionnaire, the "Healthy Lifestyle Behaviors Scale - II (HLBS-II)", which was adapted to Turkish by Bahar (2008), and the "Physical Activity Assessment Scale (PAAS)", which was adapted to Turkish by Öztürk (2005), were used for data collection. Prior to the research, permission from Aydin Provincial Directorate of National Education, the approval of the Aydın Adnan Menderes University Faculty of Medicine Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee, and the permissions from the authors of the scales used in the study were obtained.
The data were evaluated in computer environment using the SPSS 24 software. Kolmogorov-Smirnov and Shappiro-Wilk tests for normality, and histogram graphs were used to examine the normal distribution of continuous variables. In descriptive analyses, continuous variables were given as mean and standard deviation (SD), and categorical variables were given as numbers and percentages. T-test was used for comparison of two independent groups, and one-way ANOVA was used for comparison of more than two independent groups. The Scheffe test was used as a complementary post-hoc analysis to determine the differences after the ANOVA test. The Pearson correlation analysis was used between the continuous variables of the study. A statistical significance level of p<0.05 was used in all analyses.
The dependent variables of the study are the HLBS-II and PAAS score averages, and the independent variables are the sociodemographic characteristics of the participants. According to the findings of the study, 39% of the high school students who participated in the study was female, and 61% was male. The average age of the students included in the study was 18, 45.4% was performing folk dances, while 54.6% was not performing folk dances.
High school students' health promotion behaviors were found to be moderate in general. A statistically significant relationship was found between HLBS-II total score average and sociodemographic characteristics. There was also a relationship between HLBS-II sub-scale scores and sociodemographic characteristics.
A positive and weak relationship was found between health responsibility, physical activity, nutrition and HLBS-II and Total Met (physical activity) level. There was a moderate, positive relationship between interpersonal relationships and Total Met level.
In order to protect and improve the health of the high school students, their needs should be determined by revealing healthy lifestyle behaviors through scientific research, their physical activities, folk dances in particular, should be supported, and training programs should be developed on issues regarding healthy lifestyle and physical activity.

Keywords: activities of daily living, folklore, healthy lifestyle, public health, school health services