İslam hukukunda sınai mülkiyet hakkı ve 1879 İhtira Beratı Beratı Kanunu'ndan günümüze patent hakkı
The right of industrial property in Islamic law and the right of patent from the date of "1879 İhtira Beratı Kanunu (the patent law)" to present day
Yazar: BİLAL ŞAMAT
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH DURMUŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Hak = Right ; Patent hakkı = Patent right ; İhtira Beratı Kanunu = Ihtira Beratı Law ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Bu tezin temel amacı, günümüz dünyasında sanayi ve teknoloji alanında yaşanan baş döndürücü gelişmeler nedeniyle önemli bir iktisadi değer oluşturan ve bu yüzden de hukuk sistemlerinin temel konularından biri haline gelen sınai mülkiyet haklarının İslam hukuk sisteminde nasıl bir karşılığının bulunduğunu tespit etmeye çalışmaktır. 
Tezde, doktrindeki ve hukuki düzenlemelerdeki tanımlamalar ışığında sınai mülkiyet hakları tanımlanarak, İslam hukukunun hak ve mülkiyet teorileri çerçevesinde bu hakların İslam hukukundaki karşılığı incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca patent hakkıyla ilgili Osmanlı döneminden günümüze kadar yapılmış olan hukuki düzenlemeler özetlenmiştir.  
Bu çalışmanın neticesinde, sınai mülkiyet haklarının İslam hukukunun hak ve mülkiyet müesseseleri içerisinde yer bulabileceği, sınai mülkiyet haklarının İslam hukuku bakımından da ekonomik bir değer olarak kabul edilebileceği ve bu hakların hukuki işlem ve muamelelere konu olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, toplumsal hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş olan sınai mülkiyet hakları ile ilgili İslam hukukçularının daha kapsamlı çalışmalar yapması gerektiği, diğer hukuk sistemlerinde olduğu gibi, İslam hukukunda da sınai mülkiyete ilişkin içtihatlar oluşturulması düzenlemeler yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to try to determine the equivalence of industrial property rights in the Islamic legal system which constitutes an important economic value due to the dizzying developments in the field of industry and technology in today's world and thus became one of the main issues of the legals systems. 
In the thesis, industrial property rights have been defined in the light of the definitions in the doctrine and legal regulations and the equivalence of these rights in Islamic law has been tried to be examined within the framework of Islamic law rights and property theories. In addition, the patent right from the Ottoman period to the present has been summarized in the legal regulations. 
In the study, it has been concluded that industrial property rights can be included in theories about rights and properties in the Islamic law and can be accepted as an economic value in terms of Islamic law and these rights can be subject to legal transactions. In addition, it has been inferred from this study that Islamic jurists should conduct more comprehensive studies on industrial property rights which have become an indispensable part of social life, and that, as in other legal systems, Islamic jurisprudence related to industrial property should be established and regulations should be made.