Biyopolitika kavramına dair bir soruşturma
An inquiry about the concept of biopolitics
Yazar: UTKU ÖZMAKAS
Danışman: PROF. DR. CEMAL GÜZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Biyopolitika = Biopolitics ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Felsefe tarihinin en başından beri insanların yönetimi ya da nasıl yönetileceği başlıca sorunlardan biri olarak belirmiştir. Politikanın alanının neresi olduğuna, sınırlarının nerede başlayıp bittiğine, hangi kurumları kapsadığına, kimin hangi gerekçeye dayanarak yönetebileceğine ilişkin sayısız soru ve sorun ortaya konmuştur. Bunlara verilen yanıtlarsa özellikle son yıllarda reel politika alanında yaşanan gelişmeler ve ortaya çıkan krizlerle bağlantılı olarak daha da çeşitlenmiştir. 
Bu çerçevede, Michel Foucault'nun son dönem çalışmalarının yarattığı etkiyle siyaset felsefesi bağlamındaki tartışmalarda merkezî bir rol üstlenmeye başlayan "biyopolitika" kavramı, farklı düşünürlerce çeşitli anlamlarda kullanılmaya başlanmıştır. Ne var ki, kavramın anlam hazinesi genişledikçe kullanım şekli de bir ölçüde muğlaklaşmaktadır. Bu nedenle kavramın neliğine dair felsefece bir soruşturma yürütmek kaçınılmaz hale gelmiştir. 
Bu çalışmanın amacı, söz konusu kavramın tarihsel temellerinden başlayarak günümüz felsefi düşüncesi içerisinde nasıl bir yere konumlandırılabileceğini ortaya koymaktır. Bunun için öncelikle Giriş bölümünde siyaset felsefesi geleneğini oluşturan ve ilerleyen bölümlerdeki tartışmaları çeşitli açılardan etkileyen kimi temel isimlerin siyaset anlayışları ele alınacaktır.
Daha sonra birinci bölümde, kavramın bugünkü önemini kazanmasında en büyük pay sahibi Michel Foucault'nun düşünsel çerçevesi ele alınacak ve "iktidar" ile "özne" kavramlarına dair yürüttüğü soruşturmanın kendisini nasıl biyopolitika kavramına vardırdığı gösterilmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda kavramla ilişkisi içerisinde ele aldığı "nüfus", "pastoral iktidar", "tutum", "rekabet", "insan sermayesi" gibi kavramlar da çözümlenecektir.
İkinci bölümde, Foucault'ya yönelik eleştirilerle yola çıkan ancak daha sonra özgün bir hat oluşturan Giorgio Agamben'in düşünceleri ele alınacaktır. Biyopolitikayı tarihsel olarak antik dönemlere kadar geri götüren düşünürün "zoē" ile "bios" arasında yaptığı ayrımla kavrama yeni bir temel kazandırırken, aynı zamanda etik ve politikanın kesişim bölgelerindeki belirsizlik mıntıkalarını nasıl ortaya koyduğı gösterilmeye çalışılacaktır.
Üçüncü bölümde ise yine Foucault'nun eleştirisinden hareket eden Michael Hardt ile Antonio Negri'nin biyopolitika anlayışı ele alınacaktır. Düşünürlerin, önceki isimlere kıyasla kavramın eleştirel potansiyeline kurucu bir güç katma çabası ele alınarak, günümüzün reel politika alanına dair tespit ve çözüm önerileri de kavramsal çerçeveleri dahilinde incelenecektir. 
Sonuç olarak, günümüz düşünce dünyasında "biyopolitika" kavramına yönelik üç temel yaklaşımın kendine has özellikleri ve sorunları gösterilerek eleştirisi yapılmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda çalışmanın asli amacı, "biyopolitika" kavramı etrafında kümelenen düşünme çabalarını farklı temsilcileri üzerinden açımlayarak geleneksel "politika"dan bir kopuşu temsil edip etmediğini, siyaset felsefesi çerçevesinde bir katkı sayılıp sayılamayacağını göstermek ve kavramı genel olarak günümüz felsefesinin genel bağlamı içerisinde konumlandırmaktır.

Abstract:
Government of people or how to govern people has been manifested as one of the principal matters in the history of philosophy. Countless questions and problems have been put forward as to the extent of the field of politics, where the boundaries of politics start and where they end, which institutions the politics cover, who can be governed with which justification. The answers proposed to these have been diversified recently in connection with the developments and emerging crises in the field of real politics.
In this framework, the concept of "biopolitics" starting to gain a central position in the discussions in the context of political philosophy by the influence of Michel Foucault's recent works, has started to be used in various meanings by different scholars. However, the larger the meaning range of the concept gets, the more ambiguous its use becomes. Therefore, it has become inevitable to carry out a philosophical investigation into what this concept is.
The purpose of this study is to put forward how this concept could be positioned from its historical bases to today's philosophical thought. For this purpose, the introduction chapter deals with the understandings of politics of some critical figures, who constitute the tradition of political philosophy and thus affected following discussions.
Later in the first chapter, intellectual framework of Michel Foucault, who has the greatest share in terms of the concept's recent importance, is discussed; and the question of how his investigation on the concepts of "power" and "subject" leads itself towards the concept of "biopolitics" is tried to be clarified. In this context, concepts such as "population", "pastoral power", "conduct", "competition" and "human capital" will be analyzed.
In the second chapter, the ideas of Giorgio Agamben, who had started with criticisms to Foucault but then constituted a genuine way, will be tackled. The fact that he brought in a new basis for the concept through his distinction between the concepts of "zoē" and "bios" is revealed while how he presents the fields of uncertainty in the intersection between ethics and politics is tried to be demonstrated.
In the third chapter, the understanding of biopolitics of Michael Hardt and Antonio Negri, who had started with the criticism of Foucault, is tackled. Considering their effort to empower the critical potential of the concept unlike the previously mentioned philosophers, their findings and solution offers in the field of today's real politics is examined within their own conceptual framework.
Consequently, specific characteristics and problems of today's three main approaches to the concept of "biopolitics" are revealed, and these approaches are criticized. In this context, the principal purpose of this study is to show whether the concept of biopolitics represents a break from traditional "politics", whether it could be deemed as a contribution to political philosophy and to position it in the overall context of today's philosophy by anatomizing the contemplation efforts surrounding the concept through its different representatives.