Epistemik ve ampirik bağlamda dış dünya problemi: J.locke-G.Berkeley-D.Hume
The problem of the external world in epistemic and empiricial context: J.Locke-G.Berkeley-D.Hume
Yazar: SİBEL GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. ALİ UTKU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Berkeley, George = Berkeley, George ; Dış dünya = Outer world ; Epistemik duygular = Epistemic emotions ; Epistemoloji = Epistemology ; Felsefe = Philosophy ; Hume, David = Hume, David ; Locke, John = Locke, John

Özet:
Çalışmamızın ana eksenini, dış dünyanın John Locke, George Berkeley ve David Hume tarafından neden bir problem hâline getirildiği ve işaret edilen problemin alternatif çözümlerinin nasıl evrildiği oluşturuyor. Genel olarak dış dünya problemi insan bilincine dışsal olan şeylerin ya da nesnelerin bilinip bilinemeyeceği yönündeki tartışmaları kapsar. Görünüş ve gerçeklik arasındaki ayrımı da içeren bu tartışma esasen algısal temsil teorisinin bir resmini sunar. Zira Locke, Berkeley ve Hume da bilgi içeriğinin algı yoluyla edinilen idelerden kaynaklandığı konusunda hemfikirdirler. 
Bu bağlamda birinci bölümde dış dünya kavramının ne olduğu ve ampirizm ile olan bağlantıları incelenmiştir. İkinci bölümde, John Locke'un İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme kitabı esas alınarak yardımcı kaynaklar ile birlikte epistemolojisi ve buradan hareketle dış dünya algısı izah edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde George Berkeley'in İnsan Bilgisinin İlkeleri Üzerine, Hylas ile Philonous Arasında Üç Konuşma eseri ve yardımcı kaynaklar çerçevesinde Locke'a yönelik eleştirileri ile geliştirdiği dış dünya görüşü incelenmiştir. Dördüncü bölümde David Hume'un İnsan Doğası Üzerine bir İnceleme ve İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma adlı eserleri ile diğer yardımcı eserleri doğrultusunda Locke ve Berkeley'den hangi konularda ayrıldığı ve hangi konularda onlarla aynı fikirde olduğu tartışılarak dış dünya algısı değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, işaret edilen filozofların dış dünya problemine ilişkin geliştirmiş oldukları argümanlar çerçevesinde birbirleriyle hemfikir oldukları ya da birbirlerinden hangi yönlerde ayrıldıkları üzerine bir mukayese yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise eleştirel bir tutumla elde edilen çıkarımlar sunulmuştur.

Abstract:
The main axis of our study is why the problem of the external world was turned into a problem by John Locke, George Berkeley and David Hume and how alternative solutions to the pointed problem evolved. In general, the problem of the external world includes discussions about whether things or objects external to human consciousness can be known. This discussion, including the distinction between appearance and reality, essentially provides a picture of the perceptual representation theory. For Locke, Berkeley and Hume, the content of knowledge stems from the ideas acquired through perception.
In this context, in the first part, what the concept of the external world is and then its connections with empiricism were examined. In the second part, it was tried to explain the epistemology of John Locke's An Essay Concerning Human Understanding and the perception of the external world based on this. In the third chapter, the external world view developed by George Berkeley with his criticisms of Locke within the framework of A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, Three Dialogues Between Hylas and Philonous and supplementary sources was examined. In the fourth chapter, the perception of the external world was evaluated by discussing on which subjects he differed from Locke and Berkeley and on which subjects he agreed with them, in line with David Hume's A Treatise of Human Nature and An Enquiry Concerning Human Understanding, and his other and auxiliary works. A comparison was made on whether the philosophers mentioned in the fifth chapter agreed with each other or in what ways they differed from each other within the framework of the arguments they developed regarding the problem of the external world. In the conclusion part, the inferences obtained with a critical attitude were presented.