Karar vermede çok kriterli bir yaklaşım modeli olarak analitik hiyerarşi süreci olarak ve mayın avlama gemisi seçiminde analitik hiyerarşi süreci yönteminin uygulanması
Anaytic hierarchy process as a multi criteria approach model in decision making and application of AHP method for selection of mine hunting ship
Yazar: BARIŞ DOĞAN
Danışman: DR. ADALET ÖNER ; PROF.DR. MURAT FERMAN
Deniz Harp Okulu Komutanlığı / Deniz Bilimleri ve Mühendisliği Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
ÖZET KARAR VERMEDE ÇOK KRİTERLİ BİR YAKLAŞIM MODELİ OLARAK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MAYIN AVLAMA GEMİSİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİNİN UYGULANMASI Anahtar Kelimeler : Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS), Karar Verme, Hiyerarşi Tasarımı, Çok Kriterli, Özvektör, Tutarsızlık, Duyarlılık Analizi, Expert Choice, Mayın Avlama Gemisi Seçimi. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) oldukça popüler bir çok kriterli karar verme yaklaşımıdır. Günümüzde AHS, yöneticiler tarafindan kullanılan çok kriterli karar verme mctodlarından önemli biri olarak öne çıkmaktadır. AHS'nin faydaları sözel değerlendirmelerin bilgisayar temelli Expert Choice programı vasıtasıyla bir karar destek sistemine dönüştürülmesindeki kolaylığı yanında insan değerlendirmelerindeki öznelliği ve tutarsızlığı bir arada tutabilme becerisidir. AHS alternatifler arasından seçim yapma problemlerinde oldukça kullanışlıdır. Bu yaklaşımın uygulanabilirliği Mayın Avlama Gemisi (MAG) seçiminde örnek bir uygulama ile gösterilmiştir. Seçim problemi dört aşamalı bir hiyerarşi olarak yapılandırılmıştır: amaçlar, kriterler, alt kriterler ve alternatifler. Karar verici tarafından karar elemanlarının nispi ağırlıkları hiyerarşinin her düzeyi tüm kriterler-alt kriterler için belirlenmiştir. Belirlenen karar kriterlerinin ağırlıkları değerlendirilerek en iyi MAG seçildikten sonra duyarlılık analizi kullanılarak her bir kriterin nispi önem derecesindeki değişimlerin alternatiflerin önceliklendirilmesini nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Bu tezde karar vermede AHS'nin etkin olarak kullanilabileceğini gösterilmeye çalışılmıştır. 111

Abstract:
ABSTRACT ANALYTIC HIERARCHY PROCESS AS A MULTI CRITERIA APPROACH MODEL IN DECISION MAKING AND APPLICATION OF AHP METHOD FOR SELECTION OF MINE HUNTING SHIP Keywords : Analytic Hierarchy Process (AHP), Decision Making, Hierarchy Structuring, Multiple Criteria, Eigenvector, Inconsistency, Sensitivity Analysis, Expert Choice, Mine Hunting Ship Selection. The Analytic Hierarchy Process (AHP) is a very popular multi criteria decision making approach. Nowadays, AHP becomes one of the essential multi- criteria decision-making methods used by managers. The benefits of AHP are its capability to accommodate subjectivity and inconsistency in human judgments as well as its simplicity in converting a normative procedure to a decision support system through the PC-based Expert Choice program. The AHP is well-suited to the selection problems. The feasibility of this approach is illustrated with a sample execution of the process for mine hunting ship selection. The selection problem is structured into a 4-level hierarchy, goals, criteria, sub-criteria, and alternatives. The relative weights of decision elements are then estimated by decision makers under each node of the hierarchy. After identifying the best mine hunting ship with the given weights of decision criteria, sensitivity analyses are used to examine the response of the overall priority of alternatives to changes in the relative importance of each criterion. This thesis provides evidence showing that analytic hierarchy process is effective to use for decision making. IV