İşyerinde psikolojik taciz ile tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve algılanan yönetici desteği ilişkisi üzerine bir araştırma
A study on the relationship between mobbing and burnout, intention to leave, perception of managerial support
Yazar: SEVAL DODANLIOĞLU IRMAK
Danışman: PROF. DR. SİBEL GÖK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Taciz = Harassment ; Tükenmişlik = Burnout ; Yönetici desteği = Manegerial support ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Değişen ve gelişen günümüz iş dünyasında İPT ve tükenmişlik gibi kavramlar önemli hale gelmiştir. Bireylerin çalıştıkları iş ortamında mutlu ve huzurlu olmaları önemlidir. Bireyin iş ortamında bir takım olumsuz davranışlara maruz kalması hem kendisini hem de örgütü olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple bu araştırmanın amacı İPT ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişlik ve yönetici desteğinin aracı rolünü incelemektir. Araştırma toplam üç bölümdür. İlk bölümde İPT, sonraki bölümde tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve yönetici desteği incelenmiş olup, son bölümde ise İPT ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişlik ve yönetici desteğinin aracı rolü üzerine bir araştırmaya yer verilmiştir. Araştırma Tekirdağ bölgesinde faaliyet gösteren tekstil işletmelerinin farklı departmanlarda çalışan toplam 224 beyaz yakalı çalışan üzerinden elde edilen veriler ile yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 ve LİSREL 8.7 istatistik programları kullanılarak analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Son bölümde İPT davranışlarına maruz kalma, tükenmişlik düzeyi ve tükenmişliğin alt boyutları ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler test edilmiş ve İPT davranışlarına maruz kalma ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide yönetici desteği algısının ve tükenmişlik düzeyinin aracı rolü incelenmiştir. Ayrıca, sosyo-demografik değişkenler bakımından İPT davranışlarına maruz kalma sıklığının, tükenmişlik düzeyinin ve işten ayrılma niyetinin farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırma bulguları İPT davranışlarına maruz kalma ile tükenmişlik düzeyi arasında ve İPT davranışlarına maruz kalma ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. İPT davranışlarına maruz kalma düzeyinde bir artış olması durumunda tükenmişlik ve işten ayrılma düzeylerinde de bir artış olacağı yönündedir. İPT davranışlarına maruz kalma ve yönetici desteği algısı ilişkisinde, yönetici desteği algısı ve işten ayrılma niyeti düzeyleri ilişkisinde, yönetici desteği algısı ve tükenmişilik ilişkisinde negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yönetici desteği algısında bir azalmanın psikolojik taciz davranışlarına maruz kalma düzeyi, tükenmişlik düzeyi ve işten ayrılma niyetinde bir artış meydana getireceği yönünüdedir. Aynı zamanda yönetici desteği algısı ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasındaki ilişkinin negatif olduğu sonucuna ulaşılırken düşük kişisel başarı hissi ilişkisinde anlamlı bir ilişkinin olmadığı saptanmıştır.  Yapısal eşitlik modellemesi bakımından İPT davranışlarına maruz kalma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde yönetici desteğinin kısmi aracılık etkisi gösterdiği, İPT davranışlarına maruz kalma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde ise tükenmişlik düzeyinin tam aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir.

Abstract:
In today's changing and developing business world, concepts such as mobbing  and burnout in the workplace have become important. It is important for individuals to be happy and peaceful in their work environment. Exposure of individuals to a number of negative behaviors in the business environment adversely affects both itself and the organization. Therefore, the purpose of this study is to examine the mediator role of burnout and executive support in the relationship between mobbing and intention to leave. The research consists of three parts. In the first part, mobbing, burnout in the second part, intention to leave and perception of managerial support are examined in the last section a research on the role of burnout and managerial support in the relationship between mobbing and intention to leave. The research was carried out with the data obtained from 224 white-collar workers working in different departments of textile enterprises operating in Tekirdağ region. The collected data were analyzed and evaluated with SPSS 25.0 and LISREL 8.7 statistical package programs. In the last chapter, the relationship between exposure to mobbing behaviors and the level of burnout and its subdimensions and the intention of dismissal (emotional exhaustion, desensitization and a feeling of low personal success) have been tested and the workplace is mobbing the perception of managerial support and the role of burnout in the relationship between exposure to behavior and the intention of dismissal are examined. Moreover, in terms of socio-demographic variables, the frequency of exposure to mobbing behaviors in the workplace, the level of burnout and the intention to leave were investigated. Research findings have determined that there is a positive relationship between exposure to mobbing behaviors in the workplace and burnout levels and the intention of leaving the workplace with exposure to mobbing behaviors. If there is an increase in the level of exposure to mobbing behaviors in the workplace, there will also be an increase in burnout and termination levels. Between exposure to mobbing behaviors in the workplace and the perception of managerial support, there is a negative correlation between the perception of managerial support and the intention of quitting and the level of managerial support and burnout levels. The a decrease in the perception of managerial support is the level of exposure to mobbing behaviors, the level of burnout and an increase in intention to leave. At the same time, it was concluded that the relationship between the perception of managerial support and emotional exhausting and desensitization was negative-directional, and the relation between the low personal success was not meaningful. Dismissal with exposure to mobbing behaviour in the workplace, where managerial support has a partial brokerage effect between exposure to mobbing behaviors in the workplace with respect to structural equality modelling the level of burnout between the intention was determined to be the full mediating role.