Muhasebe hilelerinin tespitinde istatistiksel yöntemler (Benford yöntemi'nin irdelenmesi)
Use of statistical methods in fixing of accounting frauds (Scrutiny of benford methods)
Yazar: SERKAN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. SEHA SELEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Benford Kanunu = Benford's Law ; Hile = Fraud ; Hileli işlemler = Fraud process ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Muhasebe işlemleri = Accounting piocess ; İstatistiksel yöntemler = Statistical methods

Özet:
ÖZET Para ve çıkarın olduğu hemen hemen her yerde hile ve yanıltma unsurlarını görülebilir. Özellikle muhasebe kayıtları hilelerden etkilenmektedir. Denetim bazı araçlar kullanarak bu durumu düzenler. Bu çalışmada, denetimin önemi vurgulanmış ve gelişimi betimlenmiştir. Hile ve hata arasındaki farktan bahsedilmiştir. Daha sonra denetim teknikleri açıklanmıştır. Denetçilerin kullandıkları istatistiksel yöntemler bazı örnekler ile gösterilmiştir. Bu çalışmanın son bölümünde, Benford Yasası daha önce yapılan çeşitli deneysel araştırmalar ve kanıtlar ile irdelenmiştir. İstatistik biliminin sağladığı son denetim aracı Benford Yasası'dır. Anlamlı rakam yasası ya da ilk rakam yasası olarak da adlandırılan Benford Yasası, bazı karakteristiklere sahip olan sayıların anlamlı rakamlarının olasılık dağılımıdır. Hileler, eğer yapay olarak yaratılan sayı serilerini içeriyorsa Benford Yasası tarafından bulunabilir. Dijital Analiz Benford Yasası'nı denetimde kullanmaya olanaklı hale getirir. Eğer denetçi, Benford Yasası'na uyması beklenen muhasebe belgelerinde görünen rakamların hepsi için Dijital Analiz'i uygularsa bu, muhasebe veri setindeki olası hataları ve düzensizlikleri gösterebilecektir. Benford Yöntemi Nisan 2004 'ün başından Nisan 2004'ün sonuna kadar 5.000'den fazla veriyi içeren İMKB ulusal Pazar hisse senetlerinin ikinci seans ağırlıklı ortalama fiyat listesine uygulandı. Sonuçlar gösterildi ve değerlendirildi. Sonuç olarak, bazı kriterler uyan rakamlar için Benford Yasası' nın öngörümleme gücünü gördük.

Abstract:
ABSTRACT Fraud and mislead subjects can be seen almost everywhere that money and self-interest exists. Especially accounting records are influenced by frauds. Auditing regulate this situation by using some tolls. In this study, importance of auditing is emphasized and development of auditing is described. The difference between the fraud and error is mentioned. Then, the auditing techniques are explained. Statistical methods that are used by auditor are shown with same samples. The last part of this study, Benford's Law, is examined with various prior empirical research and evidence. The last auditing toll that is supplied by Statistics Science is Benford's Law. Benford's Law, also called the significant- digit law or first-digit law, is a probability distribution on the significant digits of numbers which has some characteristics. Fraud can be detectable through Benford's Law, which can indicate if a sequence of numbers has been artificially created. Digital Analysis makes Benford's Law possible to be used for auditing. If Digital Analysis is applied to the total number of digits appearing throughout accounting documents, which are expected to fit Benford's Law, possible frauds or irregularities on accounting data sets could be proved. Benford Methods was applied Istanbul Stock Exchange (ISE) National Market's stocks second session weighted average price list that contains over 5.000 data from the beginning of April 2004 to the end of April 2004. Results were evaluated and are illustrated. Consequently, it is shown that, for digits that fit some criteria Benford Law's prediction property applies. VI