İleri evre over kanserinde periferik kan ve tümör infiltre eden lenfositlerde immün kontrol noktası reseptör ekspresyonlarının belirlenmesi
Determination of immune checkpoint receptor expressions in peripheral blood and tumor-infiltrating lymphocytes in advanced stage ovarian cancer
Yazar: DUYGU İLKE ÇIKMAN
Danışman: PROF. DR. ESİN ÇETİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology

Özet:
İmmün kontrol noktası reseptörleri tümör immünitesinin baskılanmasında önemli rol oynamaktadır. Birçok kanser türünde PD-1 ve CTLA-4 gibi reseptörlerin inhibisyonu ile sağkalımda başarı sağlanmasına karşın over kanserinde immünoterapinin sağkalımda etkisi henüz gösterilememiştir. Bu amaçla çalışmamızda over kanserli olgular ve sağlıklı bireylerde lenfosit alt gruplarında immün kontrol noktası reseptör ekspresyonları incelenmiştir. Periferik kan ve tümörü infiltre eden NK hücre ve T lenfosit alt gruplarında akan hücre ölçer ile TIGIT, TIM-3, PD-1, LAG-3 ve CTLA-4 ekspresyonları saptanmıştır. Plazma örneklerinde solubil PD-1, CTLA-4, TIM-3, LAG-3 ve TIGIT reseptör düzeyleri ELISA yöntemi, NK ve CD8+ T hücre kökenli solubil sitokin ve sitotoksik aktiviteden sorumlu molekül düzeyleri ise akan hücre ölçerde analiz edilmiştir. Tümör dokusunda periferik kana göre Tc ve yardımcı Th hücrelerinde TIM-3, LAG-3 ve TIGIT reseptör ekspresyonları artmış bulunmuştur. Periferik kan CTLA4+TIGIT+ ve PD1+TIGIT+ koekspresyonu Tc ve Th lenfosit alt gruplarında over kanserinde sağlıklılara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Over kanserli olguların tümör dokusunda CD8- NK ve Th2 hücre oranları artış saptanırken periferik kanda ise CD8+ NK ve Th1 hücrelerinde artış gözlenmiştir. Çalışmamızda CA125'in tümör spesifik marker olmasının yanı sıra anti-tümöral immünitenin regülasyonunda da rol oynayabileceğine dair bulgular da tespit edilmiştir. Sonuç olarak anti-tümöral immünitenin baskılanmasında önemli bir mekanizma olan lenfosit tükenmişliğinin over kanserli olgularda Tc ve Th hücrelerinde eksprese edilen TIGIT, TIM-3 ve LAG-3 immün kontrol noktası reseptörleri ile ilişkisinin ortaya konması, gelecekte bu reseptörlerin inhibisyonu ile over kanserinde etkin bir tedavinin sağlanabileceği düşünülmektedir. CD8- NK ve CD8+ NK hücre alt gruplarının fenotipik özellikleri ve fonksiyonlarıyla ile ilgili detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Immune checkpoint receptors play a crucial role in the suppression of tumor immunity. Inhibition of receptors such as PD-1 and CTLA-4 has demonstrated important survival benefits in the treatment of various solid cancers whereas the impact of immunotherapy in ovarian cancer remains inconclusive. For this purpose, the expression of immune checkpoint receptors on lymphocyte subsets in ovarian cancer patients and healthy controls were investigated. The expressions of TIGIT, TIM-3, PD-1, LAG-3, and CTLA-4 on NK cell and T lymphocyte subgroups in peripheral blood and tumor-infiltrating lymphocytes (TILs) were determined by flow cytometry. Soluble plasma levels of PD-1, CTLA-4, TIM-3, LAG-3, and TIGIT receptors were measured using ELISA method. NK and CD8+T cells associated cytotoxic molecule levels and cytokines were analysed in plasma by flow cytometry. We showed increased TIM-3, LAG-3, and TIGIT expressions in cytotoxic and helper T cells. Coexpressions of peripheral blood CTLA4+TIGIT+ and PD1+TIGIT+ Tc and Th lymphocytes were also found significantly higher in ovarian cancer patients compared to healthy individuals. Furthermore, we demonstrated increased ratio of CD8- NK and Th2 cells in tumor microenvironement whereas Th1 and CD8+ NK cells were increased in peripheral blood of the ovarian cancer patients. Our findings suggest CA125, besides a tumor-specific marker, may regulate anti-tumoral immunity. In conclusion, investigating the relation between lymphocyte exhaustion and expression of TIGIT, TIM-3, and LAG-3 in cytotoxic and helper T cells offers potential target for new immunotherapies in ovarian cancer. Further studies are required to understand the functions of CD8- NK and CD8+ NK cells.