Afyonkarahisar-Sandıklı Ovası yağmurlama sulamalarında uygulama sorunları
Application problems of sprinkler irrigation in Afyonkarahisar - Sandikli Plains
Yazar: FATİH BAKBAK
Danışman: PROF. DR. YUSUF UÇAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Afyonkarahisar – Sandıklı ovasında kullanılan yağmurlama sulama sistemlerinin performanslarını değerlendirmek, uygulanan sistemlerin etkinliğini belirlemek ve kullanılan sistemlerin performansını arttırmak için ne gibi önlemlerin alınması gerektiğini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla Sandıklı ovasını temsil edecek şekilde patates ekiminin yoğun olduğu bölgelerde 15 yağmurlama sulama sistemi seçilmiştir. Çalışmada Christiansen türdeşlik katsayısı (CU), dağılım türdeşliği (DU), su uygulama randımanı, yağmurlama başlık basınçları, yağmurlama başlık debisi ve değişimi, sulama aralığı ve sulama sayıları her bir sistem için değerlendirilmiştir. Sulamalarda su dağılım türdeşliği tekil lateral su dağılım testleri yapılarak belirlenmiştir. Sulama sırasında doğrudan buharlaşma ve rüzgarla sürüklenme miktarları konuyla ilgili ampirik eşitliklerle saptanmıştır. Araştırmada tarla su uygulama randımanı % 57.85 ile % 87.34 arasında, buharlaşma kayıpları % 0.85 ile % 1.55 arasında, ortalama yağmurlama hızları 6.84 ile 37.46 mm/h arasında, infiltrasyon hızları 8 ile 23 mm/h arasında, lateral basınçları ve yağmurlama başlık basınçları 1.6 – 3.8 atm arasında değiştiği görülmüştür. Araştırma sahasında toprak özellikleri ve su kaynağı varlıkları dikkate alındığında sulama aralığı 5 – 9 gün, sulama süreleri 2 - 7 saat ve sulama sayıları ise 6 ile 14 arasında değişmektedir. Christiansen eş dağılım katsayısı (CU) % 44 – 86 arasında, dağılım türdeşliği ise (DU) % 25 - 84 arasında değişmiştir. Ayrıca, 4 işletmenin boru çapları bakımından yetersiz, 11 işletmenin ise kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the performance of sprinkler irrigation systems in Afyonkarahisar - Sandıklı plain, to determine performance of those systems and to find out what measures should be taken to increase the efficiency of the systems. For this purpose, 15 sprinkler irrigation systems were selected in regions where potato cultivation was intense, representing the Sandıklı plain. In study, Christiansen uniformity coefficient (CU), distribution uniformity (DU), water application efficiency, sprinkler pressure, sprinkler head displacement and change, irrigation interval and irrigation number were evaluated for each system. The water distribution uniformity in the irrigation was determined by performing on single lateral line water distribution tests. The amounts of direct evaporation and wind drift during are determined by empirical equations. In the study, water application efficiency was between 57.85% and 87.34%, evaporation losses were between 0.85% and 1.55%, average sprinkler rates between 6.84 and 37.46 mm/h, infiltration rates between 8 and 23 mm/h, lateral pressures and rainfall head pressures were 1.6 - 3.8 atm. When the soil characteristics and water resources are taken into account, irrigation interval is 5 - 9 days, irrigation periods are 2 - 7 hours and irrigation numbers are between 6 and 14. Uniformity coefficient (CU) ranged from 44 to 86% and distribution uniformity ranged from 25 to 84%. Furthermore, it was determined that the pipe diameters in 4 systems was poor and 11 operators, were found within the acceptable level.