Ülkemiz karo desen tasarımının son 20 yılı
Last 20 years of tile pattern design in our country
Yazar: BENEK ÇİÇEK ELBİSTANLI
Danışman: PROF.DR. GÜNGÖR GÜNER
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
1970-2005 arasındaki dönemde firmalar ülkemizde yaşanan ekonomik krizlersonucunda ihracata yönelmişlerdir. Bu durum rekabet ortamında karo tasarımına olanihtiyacı da hissettirerek ihracata yönelik tasarım yapılmasına neden olmuştur. Yurtdışına bağımlı gelişen tasarımlarda kültürel mirasımızdan yararlanamayarak özgüntasarım dili oluşturulamamıştır.Yirmi yıllık süreçte, önceleri çizgisel motiflerin tek baskıyla yapılmasınınardından baskı teknolojilerindeki değişimlerin ve moda akımlarının seramikendüstrisine yansımasıyla karo desenleri çeşitlilik kazanmaya başlamıştır.Sosyal çevrede yaşanılan bir takım olumsuz gelişmeler insanın dış dünyaya karşıkendi kabuğuna çekilmesiyle sonuçlanmıştır. Beraberinde mekanikleşen yaşam tarzınakarşın mekân içerisinde nefes alan ve rahatlatan tasarımlara yönelinmiştir.1990'larda bilgisayar ve internet ağının sektörde de yaygınlaşması üreticilerimodanın yönlendirdiği paralelde, tasarımları gerçeğe en yakın doğal olan yüzeygörünümlerinde ve gerçeğine uygun renklerde sunmaya yönlendirmiştir. Artık karohijyenik özelliğinden önce mekanlarda dekorasyon malzemesi olarak yerini almayabaşlamıştır.Moda akımları, hep bir önceki dönem kullanılan renk, boyut ve desenlerin geneldetersi yönde geliştirilmiştir. Böylece üretimde yenilenme ve tüketimde de modaya uyguntalep sağlanmıştır. Karo tasarımında değişime hemen adaptasyon sağlansa da hep birönceki dönem kullanılan tasarımların üzerlerine yenileri eklenerek ürün çeşidiarttırılmıştır.Karo desen, yüzey ve ebat tasarımlarında yeni arayışlar, yeni fikirleri deberaberinde getirmiştir. Özellikle son yıllarda karolarda kesme yapılmasıyla cam,vetroza, kesme karo, doğal taş kesmeleri, polyester ve türevleri gibi yardımcımalzemeler kullanılmaya başlanmıştır.Çizgisel öğeler, çiçek desenleri, geometrik desenler zamanla moda akımlarıiçerisinde tarz değiştirerek birbirleri içerisinde farklı malzeme alternatifleriyle, farklıyüzeylerde ve farklı ebatlarda kullanılarak yenilenmiştir. Desen öğeleri kesmeparçaların aralarına yerleştirilmiş böylece dekora olan talebin azalmasına nedenolmuştur.Tüm bu gelişmelerle birlikte karo tasarımı mekânlarda birçok yönden çeşitlenerekkullanılmaya devam etmiştir.

Abstract:
As a result of economic recessions that have taken place in our country between1970-2005, the companies have resisted to export. In free market conditions this leadto an increase in the tile design demand and tile design became dependent to abroad.For cultural heritage of turkey was not used in this abroad dependent designs, agenuine design style couldn?t be created.Due to technological developments in the press machines and fashion, linear onepress products that were used 20 years ago multiplied.Negative changes in the social life caused people to refuse to communicate withthe others and withdraw into their shells. Mechanization of life in the outer worldgive rise to freshening designs in the interior tile designs.With the spreading of computer and Internet in the sector with 1990s, producersbegan to use most realistic natural images with the most realistic colors in parallelwith the fashion. Tiles are not hygienic materials anymore; they are used asdecoration materials in the interior designs.In colour, dimension and style, fashion always developed in opposite directionto the previous ones. This way it was possible to get innovation in production andvogue demand in consumption. Although production adopted the new tile designconcept easily, new designs are added and product line were always kept wide.New searches in tile surface, dimension and design bring together new ideas too.Especially in recent years with the use of cuttings; supplementary materials likeglass, vetroza, cut tiles, natural stone cuts, polyester and its derivatives has beenused. Linear components, flower and geometrical designs by changing their motivesand styles in time according to currents in the fashion used in each other withdifferent material alternatives in different dimensions. Use of design components incut parts reduced the demand for decor.With all these developments, tiles are being used as decoration materials andvariety in the tile design has been increased considerably.