65 yaş üstü hipertansiyon tedavisi alan bireylerin ilaç uyum ve sağlıklı yaşam kriterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug compliance and healthy life criteria of individuals over 65 years of age requesting hypertension treatment
Yazar: İREM ÖNLEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşlılar = Aged ; Yem kalitesi = Feed quality

Özet:
Amaç: Hipertansiyon dünyada erişkin ölümlerin %6'sından sorumlu tutulmaktadır. Ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada olan hipertansiyon, büyük ölçüde önlenebilir bir risk faktörüdür. Bununla birlikte hipertansiyon kontrol oranlarının dünyanın birçok ülkesinde, toplumun genelini temsil eden örnek topluluklarda ve çeşitli sağlık hizmeti koşullarında tedavi alan hastalarda yetersiz olduğu bildirilmektedir. Dünyada ve ülkemizde bu durumun en önemli sebeplerinden biri tedaviye uyumsuzluktur. Hipertansiyon hastalar için hayat boyu ilaç kullandırmayı gerektiren önemli bir sağlık problemi olup, tedaviyi başarılı  yönetmede farkındalık oluşturulması için toplumun bilgilendirilmesi önemlidir. Hipertansif hastaların yaşam şekli değişikliği ve medikal tedavi önerilerine uyum sağlaması tedavinin temelini oluşturur. Bu çalışmada, 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarının sosyodemografik özelliklerini ve bu özelliklerle, ilaç uyumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek; bununla birlikte bireylerde, beslenme, egzersiz gibi parametreleri kapsayan yaşam kalitesi standardizasyonun sağlanmasının,  hipertansiyon tedavisindeki öneminin gösterilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile hekimliği Kliniği 'ne bağlı polikliniklere 01.02.2021-30.04.2021 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarından çalışmaya katılmayı kabul edenler alındı. Hastalara poliklinik başvurularında tarafımızca hazırlanan sosyodemografik verilerinin değerlendirildiği sorular, SF-36 Yaşam Kalitesi ve Hill-bone ilaç uyumu ölçeklerinden oluşmuş anket yüz yüze sorgulama yöntemi ile uygulandı. 
Bulgular: Çalışmamıza 31'i (%23,66) kadın, 100'ü (%76,34) erkek olmak üzere toplam 131 hipertansiyon hastası katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 68,74±5,6  saptanmıştır. Hastaların 99'u (%65,67) orta öğrenim ve altı iken, 32'si (%24,33) lise ve üzeri öğrenim durumuna sahiptir. Hastaların ek kronik hastalıkları incelendiğinde 55'inin (%50,93) diyabet, 28'inin (%25,93) kronik kalp hastalığı, 22'sinin (%20,37) hiperlipidemi ve 3'ünün (%2,78) kronik akciğer hastalığı tanısı olduğu saptanmıştır. 
Katılımcıların Sf-36 yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları ve hill-bone hipertansiyon tedavisine uyum ölçeği (HBHTUÖ) parametreleri ile medeni durum, öğrenim durumu, sigara kullanım durumu, hipertansiyon sınıf durumu ve tanı süresi ,aile öyküsü tuz tüketim durumu, yağ türü ve uyku süresi ile  istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. SF-36'nın bazı alt parametreleri ile Hill Bone medikal uyum arasında güçlü korelasyon varken, beslenme ve doktora başvurma sıklığı arasında düşük korelasyon tespit edilmiştir. SF -36 ölçeğine göre genel sağlık algısı ile Hill Bone medikal uyum, beslenme ve doktorla görüşme parametreleri arasında zayıf korelasyon tespit edilmiştir.

Sonuç: Çalışmamızda 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarının medikal uyumunu belirleyen temel faktörlerden biri olarak genel iyilik durumularının etkili olduğu gözlenmiştir. Genel iyilik durumunu belirlenmesinde sağlıklı beslenme ve içerisinde  egzersiz,ruhsal durum paremetrelerini içeren yaşam kalitesi standardizasyonunun sağlanması etkilidir. Dolayısıyla hekimler daha çok hasta eğitimine yoğunlaşmalıdırlar.

Abstract:
Aim : Hypertension is responsible for 6% of adult deaths in the world. Hypertension, which is the third leading cause of death, is a largely preventable risk factor. However, it is reported that hypertension control rates are insufficient in many countries of the world, in sample populations representing the general population, and in patients receiving treatment in various health care conditions. One of the most important reasons for this situation in the world and in our country is non-compliance with treatment. Hypertension is an important health problem that requires lifelong medication for patients, and it is important to inform the society in order to raise awareness in successful management of treatment. Lifestyle changes and compliance with medical treatment recommendations of hypertensive patients form the basis of treatment. In this study, to evaluate the sociodemographic characteristics of hypertension patients over 65 years of age and the relationship between these characteristics and drug compliance; in addition, it was aimed to show the importance of providing quality of life standardization, which includes parameters such as nutrition and exercise, in the treatment of hypertension.
Materials and Methods: A total of 131 hypertension patients, 31 (23.66%) female and 100 (76.34%) male, participated in our study. The mean age of the participants was 68.74±5.6 years. While 99 (65.67%) of the patients were secondary education or below, 32 (24.33%) had high school or higher education. When the additional chronic diseases of the patients were examined, 55 (50.93%) had diabetes, 28 (25.93%) had chronic heart disease, 22 (20.37%) had hyperlipidemia and 3 (2.78%) had chronic He was diagnosed with lung disease.
The sub-dimensions of the Sf-36 quality of life scale and the hill-bone hypertension treatment compliance scale (HBHTUÖ) parameters of the participants, as well as marital status, education status, smoking status, hypertension class status and diagnosis time, family history, salt consumption status, fat type, and sleep duration. A statistically significant relationship was found with While there was a strong correlation between some sub-parameters of SF-36 and Hill Bone medical compliance, a low correlation was found between nutrition and the frequency of consulting a doctor. According to the SF-36 scale, a weak correlation was found between general health perception and Hill Bone medical compliance, nutrition, and doctor consultation parameters.

Conclusion : In our study, it was observed that general well-being is one of the main factors determining the medical compliance of hypertensive patients over 65 years of age. In determining the general well-being, healthy nutrition and standardization of life quality, including exercise and mental state parameters, are effective. Therefore, physicians should focus more on patient education.