Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda emosyonel yüz algısının olaya ilişkin potansiyeller ile değerlendirilmesi
Evaluation of emotional face perception in attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) children by event related potentials
Yazar: TURAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARAÇOĞLU
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Algı = Perception ; Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual ; Yüz = Face

Özet:
DEHB dikkatin sürekliliği, oto-kontrol ve yürütücü işlevler gibi çekirdek kognitif fonksiyonlarda bozukluklar ile karakterizedir. DEHB olan çocuk ve yetişkinlerde, diğerlerinin duygusal durumunu doğru şekilde değerlendirme yetersizliği şeklinde sosyal ve emosyonel fonksiyonlarda bozukluklar görülebilir. DEHB'de kognitif bozukluklar geniş bir şekilde incelendiği halde, emosyonel disfonksiyonun yapısı ve nöral esasları büyük oranda ortaya konamamıştır. Emosyonel yüz ifadeleri insanın sosyal etkileşimi ve uygun emosyonel işlevin yerine getirilebilmesi için esastır. Bu çalışmanın amacı DEHB olan çocuklarda emosyonel yüz algısını, olaya ilişkin potansiyeller yardımı ile elektrofizyolojik yönden değerlendirmektir. Yüz işleme ve emosyon algısının erken basamaklarını yansıttığı kabul edilen P1 ve N170 OİP bileşenleri incelenmiştir. Çalışmaya alınan 23 sağlıklı ve 31 DEHB olan çocuğa mutlu, üzgün, şaşkın ve kızgın olmak üzere 4 farklı emosyonel ve bir nötral yüz ifadesi ile birlikte nötr etkili obje (çiçek) resminden oluşan farklı tip uyaranlar gösterilmiştir. Elde edilen OİP bileşenlerinden P1'in kontrol grubunda, diğer yüz ifadeleri ile karşılaştırıldığında, kızgın ifade ile daha uzun latanslı olduğu, DEHB grubunda bu latans uzamasının ortaya çıkmadığı görüldü. Bu sonuç DEHB olan çocuklarda yüz işleme ve emosyon algılamanın erken basamaklarında bir bozukluk olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bu sonuçlar emosyonel problemler yaşayan, sosyal olarak çevre ile ilişki kurmada zorlanan DEHB olan çocukların değerlendirilmesinde farklı bakış açıları sağlayabilir.

Abstract:
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is characterized by deficits in core cognitive functions such as sustained attention, inhibition, and executive planning. Yet, children and adolescents with ADHD also show deficits in social and emotional functions, including an inability to effectively appraise the emotional state of others. While cognitive deficits have been studied extensively, the nature and neural basis of emotional dysfunction in ADHD remain comparatively unknown. Emotional face expressions are essential for social interactions and appropriate emotional function. The purpose of this study is to evaluate the emotional face perception in children with ADHD by electrophysiological methods using event related potentials. P1 and N170 components, which are considered as reflecting the early stages of face processing and emotion perception, have been investigated. 23 healty and 31 ADHD group children, whom included to the study, have been shown different stimuli consisting four different emotional (happy, sad, surprised and angry) and neutral face expression and object (flower). P1 ERP component latency, which emerge with angry expression, was longer when compared with the other expressions in control group and this latency delay have not seen in ADHD group. This result is interpreted as children with ADHD have disturbance in the early stage of face processing and emostion perception. These outcomes can provide different persectives to evaluate children with ADHD, having emotional problems and difficulties in engaging with social environment.