Muhasebe ve finans eğitimi ile vergi ahlakı ve bilinci arasındaki ilişki: Farklı eğitim seviyelerinde karşılaştırmalı bir analiz
The relationship between accounting and financial education with tax morale and awareness: A comparative analysis at different levels of education
Yazar: MENDUH HAYTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZDEMİR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Devletin sağladığı kamu hizmetlerinin büyük çoğunluğu vergilerle finanse edilmektedir. Vergi ahlakına ve bilincine sahip vatandaşlar, vergilerin devlet tarafından tahsil edilmesini kolaylaştıracak ve kamu hizmetleri için gereksinim duyulan finansman sorunlarının ortaya çıkmasını önleyecektir. Bundan dolayı her vatandaşın vergi ahlakı ve bilincine sahip bir birey olması önemli iken, vergilendirmeyle ilgili süreçte aktif rolleri bulunan muhasebe ve finans mesleğinde çalışanların da vergi ahlakı ve bilincine sahip olmaları, vergi gelirlerinin güvencesi açısından önemlidir. Diğer yandan eğitim kurumlarında her kademede muhasebe ve finans eğitimi alan öğrenciler geleceğin meslek mensubu adaylarıdır. Bu öğrencilerin vergiyi olumlu algılamaları, vergi ahlâkı ve bilincine sahip olabilmeleri için gereken eğitimin verilmesi, ülke için en önemli gelir kaynağı olan vergilerin gelecekte düzenli toplanabilmesine zemin hazırlayacaktır.
Bu çalışmanın amacı, okullarında çeşitli düzeylerde muhasebe ve finans eğitimi alan ve almayan öğrencilerin vergi ahlakı ve bilinci algılarındaki farklılıkların belirlenmesi, muhasebe ve finans eğitiminin vergi ahlakı ve bilinciyle ilişkisinin tespit edilmesidir. Bu amaçla çalışmada, verilerin elde edilmesi için yüz yüze anket yöntemi kullanılmış, Giresun İli merkez ve ilçelerinde bulunan okullarda öğrenim gören lise son sınıf, ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencilere anket çalışması yapılmıştır. Anket yoluyla elde edilen verilere istatistikî analizler uygulanmış, öğrencilerin vergi ahlakı ve bilinci algıları arasındaki farklılıkların belirlenmesine çalışılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, muhasebe ve finans eğitimi alan ve almayan öğrenciler arasında vergi ahlakı ve bilinci algısı açısından muhasebe ve finans eğitimi almak, yaş, öğrenim gördüğü okul türü, lisans ve lisansüstü eğitim almak gibi değişkenlerde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları dikkate alındığında, muhasebe ve finans eğitimi ile vergi ahlakı ve bilinci arasında yakın ilişki olduğu ifade edilebilir.

Anahtar Kelimler: muhasebe eğitimi, finans eğitimi, vergi ahlakı, vergi bilinci, vergi uyumu

Abstract:
A large part of the public services provided by the state is financed through taxes. The citizens with tax morale and awareness will ease collection of the taxes by the state and prevent occurence of financing problems which are needed for the public services. For this reason, while it is important for every citizen to be an individual with tax morale and awareness, it is also important for the tax morale and awareness of the employees in the accounting and finance profession, who have an active role in the taxation process, in terms of the assurance of tax revenues. On the other hand , students who have financial education at all levels in the educational institutions are candidates for the members of the profession in the future. Providing the necessary education for these students to have a positive tax perception and to have tax morale and awareness will provide a basis for regular collection of taxes in the future, which is the most important source of income for the country.
The aim of this study is to determine the differences in the perceptions of tax morale and awareness of the students who have and have not got accounting and financial education in their schools at various levels and to determine the relationship between accounting and financial education with tax morale and tax awareness. For this purpose, a face-to-face survey method was used to acquire data in the study and a survey was conducted with seniour high school, associate, undergraduate and postgraduate students studying at schools in the city center and districts of Giresun Province. Statistical analyzes were applied to the data acquired through the survey and it was tried to determine the differences between the perceptions of tax morale and awareness of the students. According to the results of the study, significant differences were found between the students who got accounting and financial education and those who did not in terms of tax morale and awareness in variables such as getting accounting and financial education, age, type of school, undergraduate and postgraduate education. Taking into consideration the results of the study, it can be stated that there is close relationship between accounting and financial education with tax morale and awareness.

Key Words: accounting education, financial education, tax morale, tax awareness, tax compliance.