Çocuk hematoloji kliniğinde tedavi gören hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ve verilen oral hijyen eğitiminin etkinliğinin araştırılması
Investigation of oral HEALTH-related quality of life and effectiveness of oral hygiene education in patients treated in the pediatric hematology clinic
Yazar: MERVE SERME
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM DURUK
İnönü Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Diş çürükleri = Dental caries ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Lösemi = Leukemia ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Ağız ve diş sağlığı ile ilgili hastalıklar ve sistemik hastalıklardan kaynaklı 
olarak ortaya çıkan oral komplikasyonlar bireyin ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesini 
olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı çocuk hematoloji kliniğinde tedavi 
gören pediyatrik kanser hastalarının ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi ve hastalara 
verilen oral hijyen eğitiminin etkinliğinin araştırılmasıdır. 
Materyal ve Metot: Çalışmaya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi 
Çocuk Hematoloji polikliniğinde ayaktan tedavi alan 15, Çocuk Hematoloji servisinde 
yatarak tedavi alan 14 hasta olmak üzere toplamda 29 hasta ve ebeveyni katılmıştır. 
Hastalar aldıkları tedavi durumuna göre "ayaktan tedavi alan" (Grup 1) ve "yatarak tedavi 
alan" (Grup 2) şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcıların sosyodemografik 
durumları ve oral hijyen alışkanlıklarının sorgulandığı, ağız sağlığına bağlı yaşam 
kalitesinin değerlendirildiği bir anket uygulanmıştır. Hastaların oral muayeneleri yapılıp 
diş ve dişeti sağlığı bulguları kaydedilmiştir. Hastalara ebeveynleriyle birlikte oral hijyen 
eğitimi verilmiştir. 
Bulgular: Hastaların ortalama dmft değeri 5.52±4.58'dir. Kemoterapi öncesinde 
hastalardan hiçbirinin gerekli olan diş tedavisi yapılmamıştır. Kemoterapi tedavisi 
sürecinde hastaların %27.6'sı diş hekimine gitme ihtiyacı duymuştur. Hastaların hiçbirine 
daha önce oral hijyen eğitimi verilmediği tespit edilmiştir. Hastaların oral hijyen eğitimi 
öncesi ve sonrası ortalama OHİ-S skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark 
görülmüştür (p<0.001). ECOHIS aile etki bölümü için yüksek çürük riskli grup ile orta 
ve düşük çürük riskli grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir 
(p<0.05).
Sonuç: Oral hijyenin sağlanmasıyla kemoterapi gören hastalarda dişeti sağlığına 
kavuşmak mümkündür. Kemoterapi alan hastalar ve ebeveynlerine yönelik ağız ve diş 
bakımıyla ilgili bilgilendirmelerin yapılması tedavi süreçlerinin bir parçası olmalıdır. Bu 
hastaların doktorlar tarafından diş hekimlerine yönlendirilmeleri için doktorlara gerekli 
eğitimler verilmesine ihtiyaç vardır. 
Anahtar sözcükler: Diş Çürüğü, Dental ihmal, ECOHIS, Kemoterapi, Lösemi

Abstract:
Aim: Diseases related to oral and dental health and oral complications due to systemic 
diseases negatively affect the individual's oral health-related quality of life. The aim of 
this study is to investigate the oral health-related quality of life of pediatric cancer patients 
treated in the pediatric hematology clinic and the effectiveness of the oral hygiene 
education given to the patients.
Material and Method: In this study, a total of 29 patients and their parents participated
15 of whom received outpatient treatment in the Inonu University Turgut Özal Medical 
Center Pediatric Hematology outpatient clinic, and 14 patients who received inpatient 
treatment in the Pediatric Hematology service. The patients were divided into two groups 
as "outpatient treatment" (Group 1) and "inpatient treatment" (Group 2) according to the 
treatment status they received. A questionnaire was applied in which the 
sociodemographic status and oral hygiene habits of all participants were inquired and the 
quality of life related to oral health was evaluated. Oral examinations of the patients were 
made and dental and gingival health findings were recorded. Oral hygiene education was 
given to the patients together with their parents.
Results: The mean dmft score of the patients was 5.52±4.58. None of the patients had the 
necessary dental treatment before chemotherapy. During the chemotherapy treatment 
process, 27.6% of the patients needed to go to the dentist. It was determined that none of 
the patients had been given oral hygiene training before. A statistically significant 
difference was observed between the mean OHI-S scores of the patients before and after 
oral hygiene training (p<0.001). For the ECOHIS family impact section, a statistically 
significant difference was found between the high caries risk group and the intermediate 
and low caries risk group (p<0.05).
Conclusion: With oral hygiene, it is possible to regain gingival health in patients 
administered chemotherapy. Providing information about oral and dental care for patients 
receiving chemotherapy and their parents should be a part of the treatment processes. In 
order for these patients to be directed to dentists by doctors, necessary training is needed.
Key Words: Dental caries, Dental neglect, ECOHIS, Chemotherapy, Leukemia