Hepatopankreatobiliyer cerrahi uygulamalarında anestezi deneyimlerimiz: Retrospektif çalışma
Our anesthetic experiences in hepatopancreatobiliary surgery: A retrospective study
Yazar: MERVE GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. AYŞE SURHAN ÇINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Pankreas ve karaciğer kanserleri dünya çapında kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerindendir. Kansere bağlı ölümlerin en sık 3. nedeni olarak karaciğer, 7.sırada da pankreas kanserleri görülmektedir (1). Pankreas ve karaciğer kanseri teşhisi konanların prognozu, günümüzde tedavilerdeki tüm ilerlemelere ve iyileştirilmiş hayatta kalma sürelerine rağmen olumsuz olmaya devam etmektedir (2,3) 1970'lerin başından günümüze kadar olan süreçte cerrahideki ilerlemelerin yanı sıra, HPB cerrahisinde anestezik yönetimin unsurları olan uygun preoperatif hasta seçimi, kan kaybını önlemek, restriktif sıvı stratejisi ve yönetimi için uygulanan intraoperatif teknikler ve operasyon öncesinden sonrasına tüm dönemlerde ERAS protokollerinin uygulanması hasta prognozunu olumlu yönde geliştirmiştir (4). Çalışmamızda; hepatopankreatobiliyer cerrahi hastalarında perioperatif ve postoperatif anestezik yönetimin morbidite ve mortaliteye etkisini değerlendirerek son 5 yıldaki uygulamalarımızı derlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmamız için Ekim 2017-Şubat 2022 tarihleri arasında karaciğer malign neoplazmı, kolanjiokarsinom ve pankreas malign neoplazmı tanıları ile majör abdominal cerrahi geçirmiş 18 yaş üstü hastalarda tromboprofilaksi uygulanması, preoperatif hemoglobin değerleri ve RKRI lerinin postoperatif bir yıllık mortaliteye etkisi, perioperatif dönemde verilen sıvı miktarı, epidural analjezi uygulanması ve kan ürünü kullanımının hastane yatış süresine ve postoperatif bir yıllık mortalite üzerine etkisi incelenmek üzere verileri kaydedildi.
Bulgular: Toplamda 138 hasta verisine ulaşıldı. Preoperatif hemoglobin değeri ve tromboprofilaksi uygulanmasının postoperatif bir yıllık mortaliteye etkisi anlamlı değildi. (p0.05). RKRI 2 ve üzeri olup en az bir ek hastalığı olan hasta grubunda, ek hastalığı olmayanlara göre bir yıllık mortalite anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Perioperatif dönemde ise epidural analjezi uygulanmış hastaların hastane yatış süresi istatistiksel olarak anlamlı derecede uzun olup (p<0.05) bir yıllık mortalite üzerindeki etkisi ise anlamlı değildi (p>0.05). Verilen sıvı miktarının artması hem bir yıllık mortaliteyi hem de hastanede yatış süresini artırmıştır (p<0.05). Kan ürünü kullanımının artmasının ise hastanede kalış süresine etkisi anlamlı değilken (p>0.05) postoperatif bir yıllık mortaliteye etkisi anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak RKRI 2 ve üzerinde olanlarda, perioperatif verilen sıvı miktarı yüksek olanlarda postoperatif bir yıllık mortalite daha yüksekti, epidural analjezi uygulanan hastalarda ve perioperatif verilen sıvı miktarı yüksek olan hastalarda hastane yatış süresi daha uzundu.
Anahtar Kelimeler: Majör abdominal cerrahi, Revize Kardiyak Risk İndeksi, Epidural analjezi, Perioperatif sıvı yönetimi, ERAS

Abstract:
Backgrounds: Pancreatic and liver cancers are leading causes of cancer-related deaths worldwide. Liver cancer ranks as the 3rd most common cause of cancer-related deaths, and pancreatic cancer ranks 7th (1). Despite advancements in treatments and improved survival rates, the prognosis of patients diagnosed with pancreatic and liver cancer remains unfavorable (2,3). From the early 1970s to the present, along with progress in surgery, elements of anesthetic management in HPB (hepatopancreatobiliary) surgery, such as appropriate preoperative patient selection, prevention of blood loss, restrictive fluid strategies, and the implementation of Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols in all perioperative periods, have positively influenced patient prognosis (4). In this study, we aimed to compile our practices in the last 5 years by evaluating the impact of perioperative and postoperative anesthetic management on morbidity and mortality in hepatopancreatobiliary surgical patients.
Methods: For our retrospectively planned study, data were recorded for patients aged 18 and older who underwent major abdominal surgery with diagnoses of liver malignancy, cholangiocarcinoma, and pancreatic malignancy between October 2017 and February 2022. The data included the application of thromboprophylaxis, preoperative hemoglobin values, and Revised Cardiac Risk Index (RKRI) scores and their effects on one-year postoperative mortality, the amount of fluid administered during the perioperative period, the application of epidural analgesia, and the use of blood products on hospital stay duration and one-year postoperative mortality.
Results: A total of 138 patient records were accessed. The impact of preoperative hemoglobin levels and thromboprophylaxis on one-year postoperative mortality was not statistically significant (p>0.05). In patients with RKRI scores of 2 or higher and at least one additional comorbidity, one-year mortality was significantly higher compared to those without additional comorbidities (p<0.05). Perioperatively, patients who received epidural analgesia had a statistically significant longer hospital stay (p<0.05), while its impact on one-year mortality was not significant (p>0.05). The increase in the amount of fluid administered during the perioperative period resulted in both increased one-year mortality and longer hospital stay (p<0.05). Although the increase in the use of blood products did not significantly affect hospital stay duration (p>0.05), it significantly increased one-year postoperative mortality (p<0.05).
Conclusion: In conclusion, one-year postoperative mortality was higher in patients with RKRI scores of 2 or higher and those who received a higher amount of fluid during the perioperative period. Patients who received epidural analgesia and a higher amount of fluid during the perioperative period had a longer hospital stay.
Keywords: Major abdominal surgery, Revised Cardiac Risk Index, Epidural analgesia, Perioperative fluid management, ERAS.