Gökkuşağının görünmeyen yüzü: Seks işçisi transseksüel bireylerle ilgili fenomenolojik bir çalışma
The invisible face of the rainbow: A phenomenological study on sex worker transsexual individuals
Yazar: GÖZDE HAZAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MELEK ARDAHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ÇETİNKAYA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLENGÜL MERMER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel sağlık = Sexual health ; Fenomenoloji = Phenomenology ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; LGBTQ = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual, Queer ; Sağlık = Health ; Seks işçileri = Sex workers ; Transeksüel = Transsexual

Özet:
Bu araştırmanın amacı, seks işçisi transseksüel bireylerin deneyimleri ve karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım (olgu bilimi) deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla 1 açık uçlu soru ve 12 kapalı uçlu sorudan oluşan tanıtıcı bilgi formu ve 10 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formu kullanılmıştır. Veri analizi MAXQDA 2018 programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle yapılmıştır. 

Katılımcı 10 seks işçisi trans kadının yaşları 20- 44 arasında değişmektedir. Katılımcılardan 5 bireyin eğitim durumu lise iken, bir kişi ilkokul, 4 kişi ise üniversite mezunudur. Bilgi formunda yer alan gelir durumuyla ilgili olarak sorulan soruya 6 kişi gelir giderden az yanıtını verirken, 2 birey gelirinin giderlerinden daha fazla olduğunu 2 kişi ise gelir ve gider durumunun denk olduğunu ifade etmiştir. Görüşme yapılan 10 bireyden 6'sı genel sağlık sigortasından, 3 kişi özel sağlık sigortasından faydalanmaktadır. 1 kişinin ise hiç bir sağlık güvencesi bulunmamaktadır. 

Yapılan  çalışmada trans seks işçiliği olgusu üç tema altında okuyucuya sunulmuştur. Bu  temalardan 'Gökkuşağının Sırları'  teması, bireylerin hem seks işçiliğiyle ilgili hem de cinsel yönelimleri olarak transseksüel kimlikleriyle biriktirdikleri yaşam deneyimleri ve bu deneyimler sonucunda kendilerini ve çevreyi algılayış biçimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gökkuşağının sırları temasının altında cinsel kimlik algısı, kabullenilme, benlik algısı, toplumsal çevre algısı alt temaları bulunmaktadır. Tüm bu süreçlerde yaşadıkları sorunları betimleyen kodların oluşturduğu temalar ve bunların toplandığı tema ise 'Madalyonun Öteki Yüzü' olarak ifade edilmiştir. Madalyonun Öteki Yüzü temasının altında, Çalışma Koşulları, Şiddet, Ötekileştirme, Homofobi, Damgalanma ve Ayrımcılık alt temaları bulunmaktadır. Son olarak sağlık hizmetlerinden yararlanma durumları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara ilişkin algıları, alkol ve uyuşturucu kullanımına ilişkin görüşleri ise 'Onların Sağlığı' temasının altında toplanmıştır. Onların sağlığı teması altında ortaya çıkan alt temalar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon algısı, alkol, uyuşturucu kullanımı ve sağlık hizmet algısı şeklinde olmuştur. 

Sonuç olarak, bu çalışma ile seks işçisi transseksüel bireylerin yaşam deneyimleri ve bunları algılayış biçimleri, karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla ilgili görüşleri, son olarak ta sağlık ihtiyaçları ve sağlık hizmetlerinden yararlanma durumları bir olgu olarak ortaya konmuştur. Şimdiye kadar bu alanda yapılmış çalışmalar sistematik veriler için yeterli değildir. Özellikle hemşirelik alanında yapılan çalışmalar arasında seks işçisi bireyler ve transseksüel bireyler ile ilgili yapılmış çalışmaların sayısı parmakla sayılacak düzeydedir. Bu alanda yapılacak çalışmaların artması toplumsal bilincin artmasını sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Transseksüel, Seks İşçiliği, Fenomolojik Araştırma, Sağlık

Abstract:
The aim of this study is to determine the experiences and opinions of sex worker transsexual individuals about the problems they face. Phenomenological approach (phenomenology) pattern, one of the qualitative research methods, was used in the study. In order to collect data, an introductory information form consisting of 1 open-ended question and 12 closed-ended questions and a semi-structured in-depth interview form consisting of 10 open-ended questions were used. Data analysis was performed by using content analysis method using MAXQDA 2018 program.

10 transgender sex worker women aged 20-44 years. While 5 of the participants had a high school education, one was primary school and 4 were university graduates.6 people answered less than income and 2 people stated that income was more than expenses and 2 people stated that income and expenditure were equivalent. Of the 10 individuals interviewed, 6 benefit from general health insurance and 3 benefit from private health insurance. 1 person has no health insurance.

In this study, trans sex workers are presented to the reader under three top themes. Among these top themes,  "Secrets of the Rainbow" aims to reveal the life experiences that individuals accumulate with their transsexual identities both in relation to sex work and as sexual orientations, and as a result of these experiences their perception of themselves and the environment. Under the theme of rainbow secrets, there are sub-themes of sexual identity perception, acceptance, self-perception, and social environment perception. The themes of the codes describing the problems they experienced in all these processes and the top theme in which they were collected were expressed as 'The Other Side of the Coin". Under the theme of the Other Side of the Coin, there are sub-themes of Working Conditions, Violence, Othering, Homophobia, Stigmatization and Discrimination. Finally, their use of health services, their perceptions of sexually transmitted infections, and their views on alcohol and drug use were gathered under the theme of "Their Health".Sub-themes that emerged under the theme of their health were sexually transmitted infection perception, alcohol, drug use and health service perception.

As a result, in this study, life experiences of sex worker transsexual individuals and their perception of these problems, the problems they face and their opinions about these problems, and finally the health needs and the status of benefiting from the health services are presented as a phenomenon. So far, studies in this area are not sufficient for systematic data. Especially in the field of nursing, the number of studies on sex worker and transsexual individuals is at the level to be counted with fingers. Increasing the studies in this field will increase the social consciousness.


Key Words: Transsexual, Sex Work, Phenomenological Research, Health