Schommer'in epistemolojik inançları bakımından görsel sanatlar dersi öğretiminde öğretmenlerin inanç ve görüşlerini yordama
Prediction of beliefs and views of teachers in the education of visual arts lesson in terms of schommer's epistemological beliefs
Yazar: BELGİN KIRKULAK
Danışman: PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beklenti kuramı = Expectancy theory ; Değer teorisi = Value theory ; Epistemolojik inançlar = Epistemological beliefs ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education

Özet:
Öğretmenlerin eğitim reformlarına karşı dayanmaları ve öğrencilerin öğrenme süreçlerini olumsuz etkilemelerine neden olabilecek etmenler bulunmaktadır. Bu etmenleri çözümlemek için öğretmenlerin epistemolojik inançlarına dair günümüzdeki araştırmalar sıklıkla artış göstermektedir. 
Bu tez çalışmasında görsel sanatlar dersi ile ilgili öğretmenlerin epistemolojik inançları incelenerek eğitim kalitesine olan etkileri hakkında fikir edinme amaçlanmıştır. Görsel sanatlar öğretmenlerinin epistemolojik inançları, eğitim yaklaşımlarını ve yöntemlerini şekillendirdiğini ortaya koyarak, eğitim politikalarının ve öğretim stratejilerinin iyileştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca sanat eğitimi alanında yapılan ilk çalışmalardan biri olarak, bu alandaki literatüre önemli bir katkı sunabileceği beklenmektedir. Böylelikle bu tez çalışması, sanat eğitimi alanındaki öğretmen inançlarının eğitim kalitesine olan etkileri ve diğer olası katkıları bakımından diğer araştırmalar için önem arz etmektedir.
Araştırma karma yöntem bazında tasarlanmış: hem nicel hem de nitel olarak veri toplama ve analiz teknikleri bir arada kullanılmıştır. Nicel veriler, Schommer' a (1990) ait Karhan (2007) tarafından Türkçe diline uyarlanan ve geçerlik- güvenirliğini sağlanan Epistemolojik İnançlar Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise alan ve alan dışı uzman görüşleriyle değerlendirilerek yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla elde edilmiştir. Nicel ve nitel veri toplama araçları, İzmir ilindeki devlet ortaokullarında görev yapan görsel sanatlar öğretmenlerine tabi tutulmuştur. Toplanan nicel araştırma verileri 27.0.1.0 versiyonu SPSS programında; nitel araştırma verileri ise iki değerlendirici tarafından tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. 
Rastlanan bulgulara göre öğretmenlerin genel olarak sofistike epistemolojik inançlara sahip oldukları gözlemlenirken diğer alt boyutlara nazaran "Bilginin Tek ve Kesindir" adlı alt boyutuna bağlı "eğitim düzeyi" adlı değişkenin grupları arasında anlamlı farkın olduğu bulgulanmıştır. Bu alt boyut inancına bağlı lisans eğitim düzeyli öğretmenlerin yüksek lisans eğitim düzeyindeki öğretmenlere göre daha ortalama ve yüzeysel inançlara doğru ifadeler yer verdikleri betimsel istatistik ile sıralama ortalaması sonucundan çıkarım yapılmıştır. Başka araştırmalarda bu bulguya ilişkin aynı alt boyutun "kıdem" adlı değişkeni içinde aynı durum söz konusudur. Bu durum, öğretim süreçlerine olumsuz etkileri olabileceği ihtimalleri bulunmaktadır. Nedeni ise bireylerin yaş aldıkça belli kalıplardaki düşünce yapıların sınırları dahilinde bilgiye karşın yaklaştıklarından kaynaklı olabileceği ifade edilebilir. Görsel sanatlar öğretmenlerin görüşlerinde ise bilgiye eleştirel (analitik düşünme becerisiyle) yaklaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak görsel sanatlar öğretmenleri; ders süreçlerinde estetik, bireysel, sosyal ve toplumsal değerlerin öğretimle önemini vurgulamışlardır. Ayrıca öğrenci merkezli yaklaşımları ve disiplinlerarası öğretime dayalı bilginin hem uzmanlardan hem de deneyim ve sorgulama yoluyla kazanılabileceği; öğrencilerin yaratıcı ifadelerini ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirilebileceği yönünde odaklandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sanatsal etkinliklerden duydukları gurur ve başarı duygusu ile öğrencilerin motivasyonunu artırmayı amaçladıklarını da vurgulamışlardır. Ders sırasında öğrencilerin motivasyonunu, fiziki ile yapısal sınırlamalar ve bireysel ile kültürel eksiklikler etkilese de estetik ve sosyal değerlerin kazandırılması ve esnekliklerin sağlanması dair görüşler yer almaktadır. Öğretmenlerin görüşlerinden anlaşılacağı üzere epistemolojik inançları gelişkin öğrencilerin ve öğretim ortamına göre programlarını şekillendirdikleri anlaşılmaktadır. Bu durum öğretmenlerin kesin bilgiye dair inançların, ortalama ve bir kısmının yüzeysel sonuçlar elde etmeleri kültürel bağlamda ya da farklı demografik etkilerden kaynaklı olabileceği varsayılmaktadır. Öğretmenlerin kesin bilgiye yönelik inançlarını geliştirebilmesi ve öğretim süreçlerini iyileştirebilmesi için kendilerini yenilikçi tutacak eğitim reformlarına açık olmaları, sanatsal çalışmalar yürütmeleri ve yararlandıkları sağlam yazılı kaynaklarını çeşitlendirmeleri önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Eğitim Kalitesi, Epistemolojik İnançlar, Görsel Sanatlar Eğitimi, Öğretmen İnançları, Sanat Eğitimi

Abstract:
There are factors that may cause teachers to resist educational reforms and negatively affect students' learning processes. To address these factors, current research on teachers' epistemological beliefs is increasingly frequent. 
This thesis aims to gain insights into the effects on educational quality by examining the epistemological beliefs of teachers related to visual arts courses. By revealing how the epistemological beliefs of visual arts teachers shape their educational approaches and methods, it is aimed to contribute to the improvement of educational policies and teaching strategies. Moreover, as one of the first studies in the field of art education, it is expected to provide a significant contribution to the literature in this area. Thus, this thesis is important for other research in terms of the effects of teacher beliefs in art education on educational quality and other possible contributions.
The research is designed based on a mixed-method approach: both quantitative and qualitative data collection and analysis techniques were used together. Quantitative data were collected using the Epistemological Beliefs Questionnaire, adapted into Turkish and validated by Karhan (2007) from Schommer (1990). Qualitative data were obtained through semi-structured interviews evaluated with insights from experts both within and outside the field. The quantitative and qualitative data collection tools were administered to visual arts teachers working in public middle schools in Izmir province. The collected quantitative research data were analyzed using SPSS version 27.0.1.0 while the qualitative research data were examined using thematic analysis by two evaluators.
According to the findings, it was observed that teachers generally have sophisticated epistemological beliefs, while there was a significant difference between the groups of the variable "education level" associated with the sub-dimension "Knowledge is Certain and Absolute" compared to other sub-dimensions. It was inferred from the descriptive statistics and ranking mean that teachers with undergraduate education level expressed more average and superficial beliefs compared to those with graduate education level. In other studies, the same situation applies to the "seniority" variable of the same sub-dimension. This may have potential negative effects on teaching processes. The reason could be that as individuals age, they approach knowledge within the boundaries of certain thought patterns. In the views of visual arts teachers, it was concluded that they approach knowledge critically (with analytical thinking skills). Additionally, visual arts teachers emphasized the importance of teaching aesthetic, individual, social, and societal values during the course processes. They also focused on the idea that knowledge based on student-centered approaches and interdisciplinary teaching can be gained both from experts and through experience and inquiry, and that students' creative expressions and critical thinking skills can be developed. They highlighted their aim to increase students' motivation with the pride and sense of achievement derived from artistic activities. Although physical and structural limitations, as well as individual and cultural deficiencies, affect students' motivation during the lesson, there are views on the acquisition of aesthetic and social values and the provision of flexibility. From the teachers' perspectives, it is understood that they shape their programs according to the developed epistemological beliefs of students and the teaching environment. This situation suggests that the beliefs of teachers about certain knowledge, and the average and some superficial results they obtain, may be due to cultural context or different demographic effects. It is recommended that teachers be open to educational reforms that will keep them innovative, conduct artistic studies, and diversify the reliable written sources they utilize to develop their beliefs about certain knowledge and improve their teaching processes.
Keywords: Educational Quality, Epistemological Beliefs, Visual Arts Education, Teacher Beliefs, Art Education