Yetiştirme yurdunda kalan çocuklarda firar ve nedenleri
Escape and its reasons at the children of orphanage
Yazar: FATİH  MEHMET GÖZLER
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA KOÇ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Bu arastırma ile Yetistirme yurdunda kalan çocukların psikolojik sosyal ve fizikselolarak içinde bulunduklar durumları gözlemlenmis, onları firara sürükleyene nedenlerarastırılmıs, ve firarı tetikleyen unsurlar incelenmistir. Arastırma yöntemi olarak betimselyöntemlerden Görüsme Yöntemi kullanılmıstır. Arastırma grubu Nigde li Kız ve ErkekYetistirme Yurdunda kalan çocuklar içersinden en az bes kez adı firar olayına karısançocuklardan olusmaktadır. Bu çalısmanın daha verimli hale gelmesi için bu kurumda GönüllüEgitimci olarak görev alınmıs ve bizzat yurdun içine girilerek çocuklarla birlikte bir yıla askınbirlikte olunmustur. Dısardan yurtlara bakısla içerden dısarıya bakıs açıları arasında farkıbizzat arastırmacı yasayarak görmüstür. Çalısma grubu bir yıl boyunca arastırmacınıngözlemleri ve Sosyal Servisin tavsiyeleri üzerine daha önceden firar etmis ve halen firaredebilecek çocuklardan olusturulmustur. Arastırma grubu ile birebir ve yüz yüze görüsmeyapılmıs ve en son görüsmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmistir. Sorular açık uçlu sorulardanolusan Firar ve Nedenleri ile ilgili sorular olmustur. Görüsmeler sonucunda su sonuçlaraulasılmıstır:1- Ailesini özleyen çocuk aile özleminden dolayı firar etmekte.2- Fuhus, dilencilik, madde bagımlılıgı gibi nedenlerle korunma altına alınan çocuk firaretmekte.VII3- Kurum bakımında olmayan ama yasadıgı kötü olaylar sonucunda yurda yerlestirilen kızçocukları yurtlardaki diger çocuklar açısından olumsuz bazı sonuçlara yol açmaktadır. Busonuçlardan biri de firardır.4- Kurumun sosyal hizmet uzmanı yetersizligi ve kadrolu uzman egitimcilerin yetersizligiçocuklara yansımakta bunun sonucunda çocuga yeterli vakit ayrılmadıgı için çocuksorunlarıyla tek basına kalmakta. Bu sorunları ya kendi basına halletmeye çalısmakta yada çözümünü yurdun dısında arayarak onun için firar kapılarını aralamaktadır.5- Farklı yurtlarda kalan kardeslerin birbirlerini görmeleri zor oldugu için kardeslerinigörebilmek için çocuk yurttan firar edebilmekte.6- Çocuk yuvalarında 12 yasını dolduran çocukların bulundukları ilde yeterli sayıdayetistirme yurdu olmaması sonucu çocuklar, baska illere yollanıp ailelerindenuzaklasmaktadır. Tüm bu durumlar çocukların psiko-sosyal sorunlar yasamalarına nedenolmaktadır. Bu da çocugun yurttan firar etmesine neden olmakta. Yapılan görüsmelerinbüyük bir bölümünde bu nedenle yurttan firar eden ögrencilerin azımsanmayacak kadarçok olması dikkat çekici bir noktadır.7- Yurtta taciz edilmis kız çocukları çareyi firar etmekte bulmuslardır.8- Mevcut çocuk yuvaları ve yetistirme yurtlarındaki "Kogus Tipi" barındırma yöntemi,çocuklara sunulan hizmet kalitesinin düsmesine neden olmaktadır. Kogus tipli yetistirmeyurtlarında 12-18 yas arası çocukların bir arada kalmasından dolayı olumsuz durumlaryasanabilmektedir. Büyük çocukların küçükleri ezdikleri, kendi islerinde kullandıkları,küçüklerin büyüklerden baskı gördükleri bu baskı ve siddetin sonunda bunalıma girençocugun yurttan kaçma egilimi gösterdigi görülmüstür.9- Yurt ve okul yönetimleri arasında etkin bir isbirligi saglanamaması nedeniyle çocugunokulda geçirmesi gereken zamanı nerede ve nasıl vakit geçirdigi bilinememekte bu zamanzarfı içinde çocuk okul devamsızlıgı yapmakta ve internet kefelerde vakit geçirmekteburada kötü alıskanlıklara basladıkları belirlenmistir. Bunun sonucunda basıbos kalançocuk yurttan firar etmektedir.10- Yetistirme yurtlarının fiziki çevresinin yetersiz olması çocugun yurda bakısınıetkilemektedir. Herhangi bir sosyal aktivitenin olmaması spor alanlarından yoksun olmasıyurdu sıkıcı bir hala getirmektedir. Yurdun sıkıcılıgından kurtulmak isteyen çocukyurttan firar etme egilimi gösterebilmektedir.11- Yetistirme yurtlarında görev yapan ögretmen ve idarecilerin vasıfları ile birlikteçocukların birbirlerine karsı gösterdikleri tutum ve davranıslar da firarı tetikleyenfaktörler arasında sıralayabiliriz.

Abstract:
In this research; psychological, social and physical conditions of the children oforphanage were monitored, reasons behind the escape of these children and the triggeringfactors of these escapes were investigated. Interview method was used in this study. The workgroup was selected among the children of Nigde Orphanage (for males and females) thatescaped from the orphanage at least five times. For this research, the researcher has taken onthe duty as an educator voluntarily inside of a period of time exceeding one year. Work grouphas been constituted from the children of orphanage that escaped formerly and there ispossibility for them to escape on the suggestions of Social Service and on the results ofobservations. One to one and face to face interviews have been done with the children in thework group these were recorded with an audio tape. Children were asked open endedquestions related to escape and its reasons. As a result of these interviews, these conclusionshave been attained:1. Some children escape because they are longing for their families.2. Children that have been taken in custody because of prostitution, mendicancy andaddiction escape from the orphanage.3. Some girls that are not under the custody but for some reasons located in theorphanage cause some drawbacks. Escape is only one of these drawbacks.4. Lacks of social service specialists and staffed master educators, children areinsufficiently looked after. So they look for solutions outside the orphanage for theirproblems and they escape.5. Some children want to see their sisters or brothers in other orphanages and so theyescape to see them.6. Some children have been sent to the orphanages in other cities because of theinsufficient capacity of the orphanage in the same city. For they are taken away fromtheir relatives they suffer from social and psychological problems. There are a greatamount of children that escape from the orphanage for that reason.7. Some sexually harassed and abused female children escape from the orphanage to besafe.8. The ?dormitory type? accommodation method reduces the quality of service that isoffered for children. Some unwelcome events happen stemming from childrenbetween the ages of 12-18 that are accommodated in these dormitories. Relatively bigchildren?s bullying, coercive, oppressive and violent behaviors cause small children tosuffer from depression and to escape from the orphanage.9. Stemming from the lack of cooperation between the school and the orphanage, it is notknown how frequently these children make absenteeism and what these children doduring the school time. They often go internet cafes and other pastime places and theyacquire bad habits in these places. In such a situation, they become inclined to escapefrom the orphanage.10. Stemming from the lack of social and physical activities within and around theorphanages, these places become boring for the children accommodated in them. Tobe rid of themselves these boring places they are in inclination to escape from theorphanages.Key Words: Orphanage, Escape, Young, Orphan