Aile şirketlerinin kurumsallaşma düzeyi ile finansal performans ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between institutionalization level and financial performance of family firms: a research
Yazar: ÖZGÜR ATILGAN
Danışman: PROF. DR. IŞIL PEKDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile şirketleri = Family businesses ; Finansal performans = Financial performance ; Firma performansı = Firm performance ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Performans = Performance ; Rasyolar = Ratios ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de kamu işletmesi olmayan işletmelerin büyük bir bölümü aile işletmelerinden oluşmaktadır. Literatürde farklı tanımlamaları olmasına rağmen genel olarak aile işletmeleri oy hakkı sağlayan hisselerin çoğunluğunun bir kişi ya da bir aile ait olduğu işletmelerdir. Aile işletmelerinin en büyük problemlerinden birisi ise yeteri kadar kurumsallaşamamalarıdır. Kurumsallaşma, çevresel belirsizliğini azaltmada, meşruluk kazandırmakta ve kritik kaynaklara ulaşılmasını sağlamada işletmelere avantaj sağlamaktadır. Kurumsallaşan işletmelerin performansının da artacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı BİST' de yer alan aile işletmelerinin kurumsallaşma düzeyi ile finansal performans ilişkisini tespit etmektir.  Bu amaç doğrultusunda, literatür taraması sonunda nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı bir araştırma tasarlanmıştır. Nitel ve nicel yöntemler ile elde edilmiş veriler çeşitli analizlere tabi tutulmuş ve bulgular sonucunda formalleşme, profesyonelleşme, şeffaflık, hesap verebilirlik, adillik ve sorumluluk boyutlarından oluşan bir kurumsallaşma düzeyi ölçeği oluşturulmuştur. Aile işletmelerinin finansal performansının ölçülmesinde ise, işletmelerin 2011-2016 yılları arasında ortalama öz kaynak getiri oranı (ROE),  toplam varlık getiri oranı (ROA), satışların getiri oranı (ROS), EBITDA/FAVÖK (faiz, vergi, amortisman öncesi kar)  ve EBITDA Margin, FAVÖK Marjı oranları kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, kurumsallaşma ile finansal performans arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiş, kurumsallaşma düzeyi boyutlarından ise profesyonelleşme ile EBITDA, hesap verebilirlik ile de ROE arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Aile işletmeleri, kurumsallaşma düzeyi, ölçek geliştirme,finansal performans, rasyolar

Abstract:
In the World and in Turkey, most of the non-public corporations are family businesses. Although there are several different definitions in the literature, family businesses are businesses which's most of the voting shares belong to a single person or a single family. However, one of the major problem of the family businesses is unsufficient institutionalization. Institutionalization on the other hand, provides several advantages to businesses by decreasing environmental uncertainity, by implementing legitimacy or by assisting them to reach critical resources. Therefore, it is expected that the institutionalized businesses can display better performance. The aim of this study, is to analyze the relationship between the institutionalization level and financial performance of the family businesses enlisted in BİST ( Istanbul Stock Exchange).  For this purpose, after a literature review a research is designed which comprises both qualitative and quantitative methods. Data collected from both qualitative and quantitative methods are examined with various analyses. According to findings, an institutionalization level scale is forged which composed of formalization, professionalization, transparency, accountability, fairness and responsibility. For the measuring of the financial performances of the businesses, returrn on equity (ROE), return on assets (ROA), return on sales (ROS), EBITDA and EBITDA Margin are used as financial ratios. Results of the study indicate that, there is not a significant relationship between institutionalization level and financial performance but there are only significant relationships between acountability and ROE and professionalization and EBITDA.


Keywords: Family Business, Institutionalization Level, Developing a Validated Scale, Financial Performance, Financial Ratios