Yer temelli eleştirel sanat eğitimi: Bir eylem araştırması
Place-based critical art education: An action research
Yazar: AYÇA SESİGÜR
Danışman: PROF. ŞEMSETTİN EDEER
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eleştirel pedagoji = Critical pedagogy ; Eleştiri = Criticism ; Eğitim = Education ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eğitimi = Art education ; Yer temelli öğretim = Place based education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Yer temelli eleştirel sanat eğitimi bireyleredeneyimlerini anlamlandırma ve ifade etmesinde sorgulayıcı, yaratıcı düşünme kişisel, çevresel ve sosyal problemlere yanıt arama, doğa ve toplum gibi konular üzerine düşünerek sanat yapma fırsatı sunmayı hedefler. Bu hedefler doğrultusunda yerin belirgin özelliklerinden oluşan içeriği, öğrencilere sunacak olan görsel sanatlar öğretmenleridir. Bu nedenle öğretmen eğitiminde yer temelli eleştirel sanat eğitimi önemli görülmektedir. Bu araştırma öğretmen adaylarının sanatsal ifade becerilerini geliştirmesini ve bu deneyimlerini sanat eğitimi ile ilişkilendirmesi için yer temelli eleştirel sanat eğitiminin nasıl uygulanacağını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde eylem araştırması deseni ile yürütülen araştırmanın katılımcıları maksimum çeşitlilik örneklemiyle seçilmiş 2015-2016 ana-sanat atölye-III dersini almakta olan 6 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme, katılımcı ve araştırmacı günlükleri kullanılmış, elde edilen veriler NVivo 11 nitel veri analizi programı kullanılarak tümevarımsal analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Bu araştırmada, doğal çevre ve yerel toplumla etkileşim içinde gerçekleştirilen etkinliklerde sanat aracılığıyla yer deneyimleri yaşanmıştır. Katılımcıların bu deneyimlerini sanatsal ifade sürecinde öznel yaşamlarıyla ilişkilendirdiği, çeşitli sanat pratiklerini inceleyerek farklı ifade biçimlerini denediği, biçim-içerik sorgulamaları ve anlam arayışlarıyla, yaratıcı ve eleştirel ifade biçimleri geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Araştırmada, yer ile geliştirilen bireysel ve toplumsal ilişkilerin doğal, kültürel, estetik ve eleştirel açılardan bütünleşik olarak deneyimlendiği ve bu deneyimlerin günlük yaşamla ilişkilendirilerek sanat yapımına yansıtıldığı görülmüştür. Tartışma, etkileşim ve iş birliği içinde diyalog temelli iletişimle öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin ve yer bilincinin gelişimine katkı sağlanarak yer-sanat ve eğitim ilişkilerinin kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Place-based critical art education (PBCAE) aims to encourage individuals to produce art based on interpretations and consequently, their experiences, involving creative thinking; the search for solutions to personal, environmental and social problems; and nature and society. Visual arts teachers can reveal the significant characteristics of a place to their students in PBCAE, which can be implemented in both rural and urban settings. PBCAE should therefore be considered highly significant in the education of teachers. This study aims to improve the skills of prospective teachers in artistic expression, and to demonstrate how PBCAE can be implemented by prospective teachers based on their own experiences. Following a qualitative research-based approach and incorporating an action-based research approach, the participants of the study were six candidate teachers who took part in the 2015–2016 main art workshop-III course, selected by way of a maximum variety sampling method. The data-collection tools included observation, semi-structured interviews, and participant and researcher diaries, and the obtained data was analyzed by way of an inductive analysis technique using the NVivo 11 qualitative data analysis program. The study encouraged the participants to experience places through art by taking part in activities that involved interactions with the natural environment and the local community. The participants were found to associate these experiences with their personal lives, to experiment with different ways of expression by examining various art practices, and to develop creative and critical means of expression by questioning style and content, and searching for meaning. The personal and social relationships developed with a place were found to be experienced in an integrated manner in natural, cultural, aesthetic and critical terms, and these experiences were associated with daily life and reflected in the developed works of art. It was concluded that dialogue-based communication that involved interaction and cooperation contributed to the development critical thinking skills among the prospective teacher, allowing them to form connections between art, place and education.