Glutarik asidüri tip 1 hastalarında böbrek işlevlerinin incelenmesi
Examination of renal functions in patients with glutaric aciduria type 1
Yazar: EMİR FURKAN ÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Glutarik asidüri tip 1 (GA1) kalıtsal metabolik bir hastalıktır. Glutaril-KoA dehidrojenaz (GCDH) enziminin eksikliğinden kaynaklanır. Hastalık temel olarak sinir sistemini etkiler. Son yıllarda, GA1'li hastalarda böbrek hasarının gelişebileceği ve yaşla birlikte böbrek işlevlerinin bozulabildiği gösterilmiştir. Ancak bu tutulumun hangi yaşta başladığı, böbreğin hangi bölgelerinin nasıl etkilendiği, bu hastalarda böbrek tutulumunu klinikte değerlendirmek için ne zaman hangi incelemelerin yapılması gerektiği konusunda yeterli bilgi yoktur. Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniğinde izlenen, GA1 tanısı almış olan çocuk ve erişkin 16 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik verileri hastane kayıtlarından derlenmiştir. Rutin incelemelerin yanı sıra kan basıncı, renal ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, serum sistatin C, idrarda β2-mikroglobulin (B2MG), Kidney Injury Molecule-1 (KIM-1), Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL), Uromodulin (UMOD) incelenmiştir. İdrar biyobelirteçleri için her hasta ile yaş ve cinsiyeti eşleştirilmiş ikişer sağlıklı kontrol alınmıştır. Hastalardan serum kreatinin ve sistatin C birlikte bakılmıştır. Kreatinin ve sistatin C kullanılarak tahmini glomerüler filtrasyon hızı (estimated glomerular filtration rate, eGFR) hesaplanmıştır.  Kreatinine göre bakılan ortalama eGFR 118,93±17,83 mL/dk/1,73m2 ve sistatin C düzeylerine göre hesaplanan eGFR ortalaması 95,25±20,52 mL/dk/1,73m2 olarak bulunmuştur. Hastaların protein:kreatinin oranları [0.16 (0.09-0.22) ve 0.07 (0.05-0.10)] ve B2MG:kreatinin oranları [122.39 (67.40-200.05) ve 52.12 (31.03-103.43)] kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p≤0.001). Hastalar sistatin C formülü ile hesaplanan eGFR'ye göre değerlendirildiğinde, sekiz hastanın eGFR'si 90 mL/dk/1,73m2'nin üzerinde iken yedi hastanın eGFR'si 90 mL/dk/1,73m2'nin altında bulunmuştur. Sağ ve sol renal ven akım hızları eGFR<90 olan hastalarda daha düşükken boya göre vücut ağırlığı, serum alkalen fosfataz ve fosfor değerleri daha yüksek bulunmuştur. İki grup arasında idrar biyobelirteçlerinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, GA1 hastalığında erken yaşta bile eGFR düşüklüğü görülebilmektedir. Sistatin C ölçümleri böbrek izlemi için gereklidir çünkü kreatinin bazlı eGFR değerlendirmeleri yanıltıcıdır. Böbrek disfonksiyonu muhtemelen esas olarak tübüler kökenlidir. Üriner B2MG ve renal ven akım hızları biyobelirteç olarak daha ayrıntılı araştırılmalıdır.

Abstract:
Glutaric aciduria type 1 (GA1) is an inherited metabolic disorder. It results from the deficiency of glutaryl-CoA dehydrogenase (GCDH) enzyme. The disease primarily affects the nervous system. In recent years, it has been demonstrated that renal damage may accompany GA1, and kidney functions can deteriorate with age. However, there is limited information on when this involvement begins, which kidney regions are affected, and which examinations should be performed when in order to assess kidney involvement in clinical practice. 16 children and adult patients diagnosed with GA1 and followed at Hacettepe University Ihsan Dogramaci Children's Hospital Department of Pediatric Metabolic Diseases were included in the study. Demographic and clinical data were collected from hospital records. In addition to routine examinations, the study included the evaluation of blood pressure, renal ultrasonography, Doppler ultrasonography, serum cystatin C levels, and urinary biomarkers including β2-microglobulin (B2MG), Kidney Injury Molecule-1 (KIM-1), Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL), and Uromodulin (UMOD). A control group consisting of two healthy individuals matched for age and gender for each GA1 patient was also included. Serum creatinine and cystatin C levels both were measured in the patients to estimate the glomerular filtration rate (eGFR). The mean eGFR based on creatinine was 118.93±17.83 and the eGFR based on cystatin C values was 95.25±20.52 ml/min/1.73 m2. The patients' urine protein to creatinine ratios [0.16 (0.09-0.22) and 0.07 (0.05-0.10)] and B2MG to creatinine ratios [122.39 (67.40-200.05) and 52.12 (31.03-103.43)] were significantly higher compared to the control group (p≤0.001). When evaluated according to eGFR based on cystatin C, eight patients had eGFR above 90 ml/min/1,73 m², while seven patients had eGFR below 90 ml/min/1,73 m². Right and left renal vein flow velocities were lower in patients with eGFR<90, while weight for height, serum alkalene phosphatase, and phosphorus values were higher. Urinary protein biomarkers did not significantly differ between the two groups. Renal involvement can be observed in GA1, even at a young age. Cystatin C measurements are mandatory in renal surveillance because creatinine-based eGFR is misleading. Renal dysfunction is probably mainly tubular in origin. Urinary B2MG and renal vein flow velocities should be explored further as biomarkers.