Semizotu, ısırgan otu, menengiç ve kuşburnu gibi tıbbi ve aromatik bitkilerde flavonollerin HPLC-MS ile tayini
Determination of flavonols in medical and aromatic plants such as portulaca oleracea, urtica dioica, terebinthina chia and rosa canina by HPLC-MS
Yazar: CEMİLE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Antikanserojen özelliğe sahip olan flavonollerden kamferol, kuersetin ve miyrisetin bileşiklerinin tıbbi bitki ve sebzelerdeki konsantrasyonlarının tayinine olan ilgi son yıllarda artmaktadır. Özellikle iyi bir ayırma yapabilen HPLC ve hem duyarlı hem de doğru sonuçlar verebilen MS cihazlarının birleştirilmesiyle oluşan HPLC-MS sisteminin yaygınlaşması, bu bileşiklerin daha çok gıda çeşidi örneklerindeki derişimlerinin tayinine imkan vermektedir.Bu çalışmada, önce HPLC-MS sisteminde doğru sinyal ölçümünü etkileyen fragmentor (parçalayıcı voltaj), enjeksiyon hacmi, kolon sıcaklığı, mobil faz akış hızı gibi parametreler değiştirilerek çalışma şartları optimize edildi. Mobil faz olarak su/metanol/asetonitril/formik asit karışımı kullanıldı. Optimum şart olarak; injeksiyon hacmi için 5 µl, akış hızı için 0.6-0.8 ml/dk, kolon sıcaklığı için 30-40 °C ve fragmentor için 140-170 V aralığında değerler bulundu. Gözlenen bu optimum şartlar, Elazığ ve yöresinde yetişen meyve ve bitkilerdeki flavonollerin tayini için uygulandı. Böylece, semizotu, ısırgan, kuşburnu ve menengiç meyve ve bitkilerindeki miyrisetin, kuersetin ve kamferolun HPLC-MS ile tayini yapıldı. Bitkilerdeki flavonoller metanol/askorbik asit/HCl karışımıyla ekstrakte edildi. Bulunan sonuçlardan en büyük ve en küçük konsantrasyonların miyrisetin için semizotu (47 ppm) ve kuşburnu (0.63 ppm), kuersetin için semizotu (39 ppm) ve menengiç (< t.s) ve kamferol için ise ısırgan otu (7.7 ppm) ve menengiç (< t.s) olduğu görüldü.

Abstract:
Interest in the determination of flavonols concentrations in medicine plant and vegetables, including myricetin, quercetin and kaempferol which have anticancerogen properties, is increasing in recent years. Particularly, widespread usage of HPLC-MS system that is combining to very good separation method-HPLC and both sensitive and reliable detector-MS, make their determinations possible for more kinds of foods.In this study, the parameters that may affect the signal of myricetin in the HPLC-MS were optimized. The mixture of water/methanol/CAN/formic acid was used as mobile phase. The optimum parameters were found to be injection volume=5.0 mikro liter, flow rate of mobile phase=0.6-0.8 ml/min, column temperature=30-40 oC and fragmentor=140-170 V. The optimum parameters observed were applied to determination of flavonols in fruits and vegetables grown in Elazig vicinity. So, determination of myricetin, quercetin and kaemferol in fruit and vegetabels such as terebinth (Terebinthina chica L.), nettle (Urtica dioica L.), rosa hip (Rosa canina L.) and purslane (Portulace oleracea L.) by HPLC-MS were carried out. Flavonols in plant samples were extracted by mixture of methanol/ascorbic acid/HCl. From the obtained results, the highest and the lowest concentrations for myricetin, quercetin and kaemferol were found to be Portulace oleracea L. (47 ppm) and Rosa canina L. (0.63 ppm), Portulace oleracea (39 ppm) and Terebinthina chica (< t.s), Urtica dioica (7.7 ppm) and Terebinthina chica (< t.s), respectively.