Tütün verim/kalite kriterlerini etkileyen bazı bitki besin elementlerinin ön tahmin haritalarının oluşturulmasında farklı enterpolasyon yöntemlerinin karşılaştırılması: Gördes örneği
Comparison of different interpolation methods in creating prediction maps of some plant nutrients affecting tobacco yield/quality criteria: Case of Gördes
Yazar: MEHMET OLGUN ATALAY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BOLCA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tütün bitkisi Türkiye'de ve dünyada geniş bir istihdam alanına sahip olmasının yanında, ülkemizde genellikle geleneksel tarım ve aile işletmeciliği ile üretilmektedir. Ayrıca başlıca ihracat ürünleri arasında yer alması nedeniyle de bitkisel üretimde önemli bir paya sahiptir. Tütün tarımında dikili alanların belirlenmesi, bitki besin elementlerinin analiz edilmesi ve verim/kalite standartları oldukça önemli kriterlerdir. Verimliliği arttırmak için ihtiyaç duyulan bilgileri elde etmek kadar, bu bilgilere hızlı bir şekilde ulaşmak da son derece önemlidir. Bu amaçla Ege Bölgesinde başat ürün desenini tütün dikili alanların kapladığı Manisa ili Gördes ilçesinde yapılan çalışmada, coğrafi bilgi sisteminde (CBS) Ters Mesafe Ağırlıklı Ortalama (IDW), Normal Kriging ve Tamamen Düzenli Spline enterpolasyon yöntemleri test edilerek, verimlilik kriterleri hızlı bir şekilde ve daha geniş alanlarda yorumlanmıştır. Araştırmada 20 adet toprak örneği için üç bitki besin elementi (Azot, Fosfor, Potasyum), farklı örnek sayıları (5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 20), doğrusal, dağınık ve küme dizilimleri ve iki ayrı sınıflandırma sistemi kullanılarak 432 adet ön tahmin haritası üretilmiştir. Doğruluk analizlerinde kontrol noktası olarak, 21 adet toprak örneği kullanılmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda "Tamamen Düzenli Spline" enterpolasyon yöntemi, "Dağınık" dizilim, "9 örnek" sayısından oluşan kombinasyon "eşit aralıklı dağılım" sistemine göre r=0,7097 korelasyon katsayısı ile en uygun yöntem olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, Enterpolasyon, Tütün

Abstract:
The tobacco plant is generally produced by traditional agriculture and family business in our country, next to having large employment areas in the World and in Turkey. Furthermore, it has an important share in plant production as it is among the main export products. Determination of planted areas, analysis of plant nutrients and yield/quality standards are very important criteria in tobacco farming. It is as important to get the information needed to increase productivity as well as to get it quickly. For this purpose, in the study carried out in the Gördes district of Manisa province, where the dominant product pattern was occupied by tobacco planted areas in the Aegean Region, inverse distance weighting average (IDW), Normal Kriging and Completely Regularized Spline interpolation methods were tested in the geographical information system (GIS) and productivity criteria were interpreted in larger areas expeditiously. In the research, by using three plant nutrients (Nitrogen, Phosphorus, Potassium), different sample numbers (5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 20), linear, scattered and cluster arrays and two separate classification systems for 20 soil samples, 432 forecast maps were produced. In the accuracy analysis, 21 soil samples were used as the control point. As a result of the study, the "Completely Regularized Spline" interpolation method, "Scattered" array and the combination consisting of the "9 samples" number were determined as the most suitable method according to the "evenly spaced distribution" system with r = 0.7097 correlation factor.
Keywords: Geographical Information System, Interpolation, Tobacco