Yapıların projeleri üzerinden yangın güvenlik analizinin bilgisayar modeli ve programı
Analysis of fire security with computer modeling on the building projects
Yazar: FİGEN KARS
Danışman: PROF. DR. RAMİZ ABDÜLRAHİMOV
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Yangın güvenliği = Fire safety

Özet:
ÖZET Yapılarda yangın güvenliği sağlanmasının eğitimde yeterince yer almaması, yapılarda yangın güvenliğine yönelik yönetmeliklerin gereği gibi uygulanmaması ya da yangın güvenliği açısından yapıları denetleyen mekanizmanın yeterince işlememesi nedeniyle acı kayıplarla sonuçlanan yangın olayları ortaya çıkmaktadır. Ne yazık ki mimari anlamda yangın güvenliği, tasarımcıların duyarlılığına bırakılmıştır. Bu noktada ise yangın güvenliği bilincinin yeterince gelişmemiş olması, konuyla ilgili bilgi alınabilecek zaten kısıtlı olan kaynaklara ve standartlara ulaşmakta ki zorluklar ve birde ekonomik kaygı içerisinde olan tasarımcının konuyla ilgili bilgi edinmeye harcayacağı zamanı hesaba katması, yapılarda yangın güvenliğinin göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Bunlar göz önüne alınarak, mimari tasarım aşamasında mimarlara düşen sorumluluğun ortaya konması ve konu hakkında bilgilendirilerek, neler yapılabileceğinin net bir şekilde ifade edilmesi, bu tezin ilk çıkış noktası olmuştur. "Uzman (Expert) Sistemler" yaklaşımı ile oluşturulan modelin, öncelikle tasarımı yapılacak olan yapının, yangın güvenliği açısından irdelenmek üzere yapısal özelliklerini belirlemesi, sonra bu özelliklere bağlı olarak yangın güvenliği açısından o yapıda alınabilecek önlemleri tasarımcıya sunması amaçlanmaktadır. "Uzman sistem" özel bir alandaki sorunları çözmek için uzman bir insan gibi davranan bilgisayar programıdır. Modelde yer alan önlemler, daha önceden yapılarda yangın güvenliği konusunda yapılan çalışmalar, hazırlanan yönetmelikler ve standartlar değerlendirilerek belirlenmiştir. Modelin kullanımı sırasında herhangi bir ek kaynak araştırmasına gerek duyulmamaktadır. Tasarımcının karşısına, yapısının yapısal özelliklerini belirlemeye yönelik sorular ve cevap aralıkları çıkmaktadır. Yapısının içerisinde yer aldığı cevap aralığını işaretlemekten başka hiçbir şey yapmayacak olan tasarımcı, sonuçta tasarımını yaptığı yapıda yangın güvenliğinin sağlanması için, tasarım kararlarını yönlendirebilecek bir takım kurallara ulaşmaktadır. Bu kurallar uygulanması çok zor olmayan kurallar olup, tasarımı kökten değişikliğe uğratmayacaktır. Model iki proje üzerinde uygulanmış ve sonuca ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yangın güvenliği, Yangın yönetmeliği, Kaçış yolu, Yangın dayanımı, Expert sistem, Yangın Güvenlik Modeli, Veri Tabanı, Bilgi Tabanı, Mantıksal Sonuçlama Mekanizması. V

Abstract:
SUMMARY Analysis Of Fire Security With Computer Modeling And Program On The Building Projects Many fire occurrences taking place in structures owing to insufficient fire safety acquisition, inadequate application of the regulations and lack of control regarding to fire safety have been resulting in a great deal of economical loss. Unfortunately, fire safety in the meaning of architecture is left only to the sensitiveness of the designers. Starting from this point due to lack of improvement in fire safety consciousness, difficulties in reaching limited sources and standards to obtain information relating to the subject, together with the economical anxiety associated with the time needed for the designer to gather knowledge regarding to the matter have generally been causing fire safety in structures to be overlooked. The chief objective of this study is to put forward the responsibilities of architectures during the design stage and to acknowledge them on what should be done by elucidating the main points associated with the subject. In the model formed using " The Expert System " approach, the structural features of the building designed are first of all determined in terms of fire safety concern and then depending on these features precautions necessary for fire safety are presented to designers. Behaving such an expert person, " Expert Systems " is a computer program dealing basically with problems pertaining to a special field. The precautions put into the model are determined using the outcomes of the studies carried out previously relating to the subject and by evaluating standards and regulations prepared formerly. Additional source information is not necessary during the use of the model developed. Designers are directly interfaced with a series of questions as well as answers associated with the structural features under consideration. All to do for the designers is just to click the answer interval in which the features of the building matches with. In the end, in order to make sure for fire safety, a set of decisions can be reached so as to direct the designer' s ideas. These decisions are not difficult to apply and they don' t cause any radical change in the design at all. Keywords: Fire safety, Fire regulations, Exit, Fire resistance, Expert system, Fire safety model, Database, Knowledge base, Logical inference mechanism. VI