Türk editoryal illüstrasyonda sürrealizm etkisi
The influence of surrealism in Turkish editorial illustration
Yazar: FUNDA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP PEHLİVAN BASKIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İllüstrasyonlar, tarih boyunca görsel bir iletişim aracı olarak kullanılmıştır. Farklı türleri ile karşımıza çıkan illüstrasyonlar, konularına göre birbirinden ayrışmaktadır. Bir illüstrasyon türü olan editoryal illüstrasyon, metinleri desteklemek ve onlara eşlik etmek amacıyla dergi, gazete, kitap gibi basılı materyallerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Editoryal illüstrasyon, basılı materyallerdeki metinlerin anlaşılırlığını ve etkililiğini artırmak için kullanılan bir iletişim aracıdır. Bu tür illüstrasyonlar, belirli bir konuyu veya fikri vurgulamak, okuyucuların dikkatini çekmek ve metnin genel tonunu yansıtmak için kullanılır. Türk editoryal illüstrasyon tarihi, 1831 yılında yayınlanmaya başlayan Takvim-i Vakayi gazetesi ile başlamaktadır. Günümüze kadar uzanan süreçte, bu tür illüstrasyonlar çeşitli teknolojik gelişmelerin ve sanat akımlarının etkisiyle değişerek evrim geçirmiştir. Özellikle 19. yüzyılda fotoğrafın icadı ile, editoryal illüstrasyonlar özgür bir alana doğru ilerleyerek edebiyat ve mizah dergilerinde daha sık tercih edilir hale gelmiştir. Teknolojinin gelişmesi ve sanat akımlarının etkisiyle, illüstrasyon sanatı da değişip gelişmiştir. Yaratıcılarının yani illüstratörlerin çizgilerini ve hayal güçlerini daha fazla yansıtmaya başlamıştır. Bu nedenle, editoryal illüstrasyonlar da farklı stillere ve tekniklere sahip olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türk editoryal illüstrasyon tarihindeki gelişim ve değişim sürecini incelemek ve özellikle sürrealizm akımının bu alandaki etkisini araştırmaktır. Sürrealizm, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan bir sanat akımıdır ve hayal dünyasını, gerçeküstü imgelerle yansıtmayı amaçlamaktadır. Sürrealizm akımının günümüz Türk editoryal illüstrasyonlar üzerindeki etkisi, bu çalışmada detaylı bir şekilde incelenecektir. Bu çalışmayı oluşturan veriler yazılı ve görsel olarak akademik, basılı ve internet üzerindeki kaynakların taranması ile gerçekleştirilmiştir. Yöntem olarak betimsel araştırma teknikleri, metin analizi ve eser inceleme seçilmiştir. Kullanılan bu yöntemler ve incelenen kaynaklar doğrultusunda günümüz sanat anlayışına uygun sürrealizm editoryal illüstrasyon uygulaması yapılmıştır.

Abstract:
Illustrations have been used as a visual communication tool throughout history. Illustrations appear in various forms and differentiate from each other based on their subjects. Editorial illustration, which is a type of illustration, is widely used in printed materials such as magazines, newspapers, and books to support and accompany texts. Editorial illustration serves as a communication tool to enhance the clarity and effectiveness of the textual content in printed materials. This type of illustration is used to emphasize a specific topic or idea, attract readers' attention, and reflect the overall tone of the text. The history of Turkish editorial illustration begins with the publication of the Takvim-i Vakayi newspaper in 1831. Over the course of time, these types of illustrations have evolved and transformed through various technological advancements and art movements. Especially with the invention of photography in the 19th century, editorial illustrations moved towards a more liberated realm and became more preferred, particularly in literature and humor magazines. With the advancement of technology and the influence of art movements, the art of illustration has also changed and developed. Illustrators began to reflect their lines and imaginations more prominently. As a result, editorial illustrations have also adopted different styles and techniques. The purpose of this study is to examine the development and transformation process in the history of Turkish editorial illustration, with a particular focus on the influence of the surrealist movement in this field. Surrealism, an art movement that emerged in the early 20th century, aims to reflect the realm of imagination through surrealistic imagery. The impact of surrealism on contemporary Turkish editorial illustrations will be thoroughly examined in this study. The data for this study were collected through academic, printed, and online sources, both in written and visual formats. Descriptive research techniques, text analysis, and artwork examination were employed as the methods. Based on these methods and the analyzed resources, a surrealist editorial illustration application aligned with the contemporary art understanding was created.