Limanlarda tehlikeli yük operasyonları ile ilgili riskler ve alınacak önlemlerin bulanık çok kriterli bütünleşik modelle incelenmesi
Investigation of the risks related to dangerous cargo operations in the port and the measures to be taken with a furious multi-criteria integrated model
Yazar: ALİ OSMAN YEĞİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Kazalar = Accidents ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Denizyolu taşımacılığı, hem ulusal hem de uluslararası alanda ticaret ve lojistik faaliyetlerinde en çok kullanılan taşımacılık yöntemidir. Bundan dolayı denizyolu taşımacılığının en önemli halkasından biri ve gemilerin uğrak yaptığı yer olan limanlar, iş yoğunluğu, çalışan sayısının fazla olması ve kompleks bir iş sürecine sahip olmasından kaynaklı güvenlik ve çevresel deformasyon, diğer işletmelere göre çok daha fazla olmaktadır. Sonuç olarak limanlar iş sağlığı ve güvenliği ayrıca çevre kirliliği açısından bünyesinde birçok risk etmeni barındırmaktadır. Bu risk etmenlerinin kaza ile sonuçlanması birden çok ölüme veya yaralanmaya, büyük çevresel felakete ayrıca işletmelerin maddi zararına sebep olmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği ile çevre sağlığı açısından en büyük tehditlerden biri de tehlikeli yük elleçleme operasyonlarıdır. Tehlikeli yüklerin başlı başına tehlike sınıfına özgü oluşturduğu riskler ve elleçleme operasyonlarında karşılaşılan engeller veya hatalar, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin önemini gözler önüne sermektedir. Bu kapsamda tezin amacı, liman işletmelerinde tehlikeli yük elleçleme operasyonlarından kaynaklı oluşabilecek riskler ve bu risklere karşı alınabilecek önlemleri çok kriterli karar verme tekniklerinden olan Bulanık DEMATEL ve ANP yöntemleri ile analiz etmek ve önleyici faaliyetleri belirlemektir. Bulanık DEMATEL ve ANP yöntemini uygulayabilmek için iki farklı anket hazırlanmış ve Kocaeli Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Etik Kurulunun 04.01.2022 tarihli ve 2022/01 nolu toplantısında alınan 2 sıra sayılı kararı ile karar vericilere sunulmuş ve sonuçlar toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre önem derecesi en yüksek risk unsuru olarak ambalaj, tank, ambar kapaklarının veya valflerinin arızalı olması olarak tespit edilmiş, oluşan tüm risk unsurları için alınması gereken, önem derecesi en yüksek önlem olarak da liman personelinin tehlikeli yükleri IMDG Kod mevzuatına uygun şekilde sınıflandırması, işaretlemesi, kontrolünü sağlaması ve depolanması olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda liman işletmelerine, liman idari personellerine ve liman saha çalışanlarına tehlikeli yük elleçlemesinden kaynaklı oluşan riskler ve buna karşı gerekli önlemlerin alınmasına ilişkin tavsiyelerde bulunulmuştur

Anahtar Kelimeler: ANP, Bulanık DEMATEL, Liman İşletmeleri, Risk Analizi, Tehlikeli Yük Elleçleme.

Abstract:
Sea transport is the most commonly used transportation method both in the national and the international field with trade and logistic activities. Ports which are the frequent destination of ships and the high point of sea transportation have more security and environmental deformation than any other operations because of the workload, excessive worker numbers and complex working hours. As a result, ports in terms of work safety and health contain many risk factors within their structure. When these risk factors result in an accident it causes more injury or death and major environmental disaster also causes financial damage to businesses. One of the biggest threats to work health and safety and environmental health are hazardous cargo handling operations. Risk factors posed by hazardous loads on their own hazard class and the obstacles or errors that occur in handling operations show the importance of corrective and preventive actions. In this context, the aim of the thesis risks that may occur in dangerous cargo handling operations in port operations and to analyze the measures that can be taken against these risks with the Fuzzy DEMATEL and ANP methods which are multi-criteria decision-making methods and to determine the preventive actions. In order to apply the fuzzy DEMATEL and ANP method, two different questionnaires were prepared and presented to the decision makers with the decision numbered 2 taken at the meeting of Kocaeli University Science and Engineering Sciences Ethics Committee dated 04.01.2022 and numbered 2022/01 and the results were collected. According to the research findings, it has been determined that the packaging, tank, hatch covers or valves are defective as the highest risk factor also the most important precaution to be taken for all risk factors occurring is determined as the classification, marking, control and storage of dangerous goods by the port personnel in accordance with the IMDG Code legislation. As a result of the research suggestions were made about risk factors caused by hazardous cargo handling and precautions to be taken are told to port operations, port administrative personnel and port workers.

Keywords: ANP, Fuzzy DEMATEL, Port Managements, Risk Analysis, Hazardous Cargo Handling.