Toraks travmalı hastalarda CA-FAST ve NEXUS  chest BT kriterlerinin kıyaslanması
Comparison of CA-FAST and NEXUS  chest CT criteria in thoracic trauma
Yazar: HALİL ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KARACA ; ÖĞR. GÖR. MEHMET MAHİR KUNT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Acil servislerde travma hastalarında hızlı tanı erken dönemde stabilizasyon için hayati bir rol oynamaktadır. Toraks travmalarında oluşan yaralanmaların tespitinde bilgisayarlı tomografi (BT) en önemli görüntüleme yöntemidir. NEXUS Toraks BT kriterleri, künt toraks travması ile gelen hastalarda hastanın kliniği, yaşı ve travma mekanizmasına göre toraks görüntüleme ihtiyacının olup olmadığına karar vermekte kullanılan bir dizi kriterden oluşur. CA-FAST (Chest Abdominal- Focused Assesment with Sonography for Travma) travma hastalarında karın ve toraksı ultrasonografi (USG) ile değerlendirmeye yarayan bir yöntemdir. Çalışmamızda künt toraks travması ile acil servise başvuran ve bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda NEXUS Toraks BT kriterlerini temel alınarak CA-FAST değerlendirmenin tanısal değerliliğinin saptanması amaçlandı. Çalışmamız 668 hastanın dâhil edildiği prospektif bir çalışmadır. En sık başvuru sebebi %46,4 ile motorlu taşıt kazalarıydı. Toraks BT görüntülemede en sık kaburga kırıkları (%14,7) ve sırasıyla vertebra kırıkları (%3,7), pnömotoraks (%2,7), akciğer kontüzyonu (%1,2), hemotoraks (%0,7) tespit edildi. CA-FAST değerlendirmede patolojik bulgu saptanan hastalarda kan basıncı ve oksijen satürasyonu düşük, nabız yüksekti. Toraks yaralanmaları için CA-FAST'in duyarlılığı %48,39 özgüllüğü %99,69 ve NPD %97,54 olarak bulundu. CA-FAST'in pnömotoraks için duyarlılığı %55,56 özgüllüğü %99,85 ve NPD %98,78; hemotoraks için duyarlılığı %75,0 özgüllüğü %99,70 ve NPD %99,85; akciğer kontüzyonu için duyarlılığı %25,0 özgüllüğü %100 ve NPD %99,1 olarak hesaplandı. CA-FAST değerlendirmede saptanan patolojik bulgu oranı servise yatışı yapılanlarda %3,4, yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan ya da eksitus olan hastalarda ise %31,7 olarak saptandı. CA-FAST değerlendirmenin toraks travmalarında hastaneye yatış gerekliliğini öngörmede yararlı olabileceği sonucuna varıldı. CA-FAST değerlendirmenin, pnömotoraks, hemotoraks ve akciğer kontüzyonunu saptamada duyarlılığı düşük saptandı. Bu nedenle klinisyen toraks BT görüntüleme kararını verirken CA-FAST sonuçlarına ek olarak hastanın klinik durumunu da göz önünde bulundurmalıdır.

Abstract:
Rapid diagnosis and treatment in trauma patients is crucial for early stabilization at the Emergency Department. Computed tomography (CT) is the most important step of thoracic injury workup. NEXUS Chest CT is a set of criterias used to decide on the need for chest imaging in patients with blunt thoracic trauma. It is based on the patient's clinical status, age and the mechanism of the trauma. CA-FAST (Chest Abdominal- Focused Assessment with Sonography for Trauma) is a method that is used for evaluation of both chest and abdominal trauma by ultrasonography (USG). In our study, it was aimed to determine the diagnostic value of CA-FAST evaluation based on NEXUS Chest CT criteria in patients who admitted to the emergency department with blunt thoracic trauma. This is a prospective study involving 668 patients. Most common cause of admission was motor vehicle accidents with a rate of 46,4%. Most frequent finding on thoracic CT were rib fractures (14,7%), and it is followed by vertebral fractures (3,7%), pneumothoraks (2,7%), lung contusion (1,2%), and hemothorax (0,7%). In patients with pathological findings in CA-FAST, blood pressure and oxygen saturation was lower and pulse was higher than in patients with normal CA-FAST. CA-FAST has sensitivity of 48.39%, specificity of 99.69%, and NPD of 97,54% for thoracic injury. CA-FAST has sensitivity of 55.56%, specificity of 99.85% and NPD of 98.78% for pneumothorax. CA-FAST has sensitivity of 75.0%, specificity of 99.70% and NPD of 99.85% for hemothorax. CA-FAST has sensitivity of 25.0%, specificity of 100.0% and NPD of 99.1% for lung contusion. The rate of pathological findings in the CA-FAST was 3.4% in patients who were hospitalized in wards and 31.7% in patients who were hospitalized in ICU or died. It was concluded that CA-FAST may be useful in predicting the need for hospitalization in thoracic trauma. CA-FAST have low sensitivity in detecting pneumothorax, hemothorax and lung contusion. In conclusion, the clinician should consider the clinical condition of the patient in addition to the CA-FAST results when making the thorax CT imaging decision. Keywords: CA-FAST, Emergency ultrasonography