Mus'ab b. Zübeyr'in (v.72/691) hayatı ve şahsiyeti
Mus'ab B. Zubayr's (72/691) life and personality
Yazar: FATİH AKKOCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ DADAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Musab bin Zübeyr = Musab bin Zübeyr ; Tarih = History ; Valilik = Governorship ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Peygamberimiz'in (s.a.s) davetine ilk icabet edenlerden biri olan Zübeyr b. Avvâm ve oğulları, Rasulullah (s.a.s), Hulefâ-i Râşidîn ve Emevîler dönemlerinde çok önemli olaylara katılmış ve mühim vazifeler üstlenmişlerdir. Zübeyr b. Avvâm, Rasulullah'ın havarisi lakabıyla meşhurdur. Büyük oğlu Abdullah 64/683 yılında Şam'da küçük bir grup dışındaki bütün İslam beldelerini tek idare altında birleştirmiş ve dokuz yıl yönetmiştir. Küçük oğlu Mus'ab ise ağabeyi Abdullah'ın Irak valiliğini yapmış ve onun en önemli destekçisi olmuştur.
Mus'ab b. Zübeyr, Tabiîn neslinin küçüklerindendir. İslam tarihinin, etkisi günümüze kadar devam eden ilk ve en kanlı fitnelerinin vuku bulmasının hemen sonrasında, bir fitne merkezi konumundaki Irak topraklarında kesintisiz beş yıl valilik yapan İlk dönem kaynaklarımızda hakkında bir çok bilgi bulunan ve önemli faaliyetler gerçekleştirmiş bir devlet adamı olan Mus'ab b. Zübeyr hakkında bugüne kadar Türkçe hiçbir akademik çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmayla Mus'ab'ın hayatı ve faaliyetleri hakkında akademik çalışmalara bir katkı sağlamak ve konuyla ilgili yapılacak benzer çalışmalara öncülük etmek hedeflenmiştir. 
Bu çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın önemi, gayesi, metodu ve kaynakları verilmekte, kaynaklar değerlendirilmektedir. Ayrıca Mus'ab'ın yaşadığı siyasi ve kültürel ortam, öncesiyle birlikte zikredilmektedir. Birinci bölümde Mus'ab b. Zübeyr'in nesebi, kabilesi, künyesi ve ailesinden bahsedilmekte, doğumu ve gençliği anlatılmaktadır. İkinci bölümde, Mus'ab b. Zübeyr'in valilik dönemi faaliyetleri ile vefatı işlenmekte, üçüncü bölümde ise fiziki, şahsi ve ilmi özellikleriyle ortaya koyduğu ilk uygulamalar incelenmektedir.

Abstract:
Who is Zubayr b.  Avvâm and his sons one of the first responders to the invitation of the Prophet (s.a.s). had participated in very important events in the times of Rasulullah (s.a.s), Hulefâ-i Râşidîn and Umayyads and they played important roles. Zubayr b. Avvâm is famous for his nickname Rasulullah's apostle. His eldest son Abdullah, in 64/683, united all the Islamic towns except for a small group in Damascus under a single government and ruled for nine years. His younger son Mus'ab became the governor of Iraq, under his elder brother Abdullah's administration and became his pillar of support.
Mus'ab b. Zubayr was the youngest of the Tabiin Generation. Immediately after the emergence of the first and most bloody sedition of Islamic history, which has continued to its present day, Mus'ab b. Zubayr administrated for five years constatly, at the Iraq territory which is center of chaos. Although we have a lot of acknowledge at his first term sources about  Mus'ab b. Zubayr, important activities carried out and his statesmanship but there have been no academic studies in Turkish about them. In this study, it is aimed to contribute to the academic studies about his life and labour of Mus'ab and guide for the next smilar studies.
This study consists of three sections except introduction. In the introductory chapter, the importance, the purpose, the method and the resources of the research are given and resources of  are evaluated. In addition, the political and cultural environment which Mus'ab  lived, was mentioned inclued the early term. In the first chapter,  Mus'ab b. Zubayr's birth, youth, descendants, tribes, ancestry and  family are mentioned. In the second chapter, it's examinated that Mus'ab b. Zubayr's governorship period and his deaths. In the third chapter, the sanctions he put into practise firstly as physical, personal and scientific features are examined.