Sezaryen doğum öncesi vajinal antiseptik solüsyon uygulamasının postoperatif enfeksiyonları önlemedeki yerininprospektif araştırılması
The place of previous vaginal antiseptic solution application in prevention of postoperative infections prospective research
Yazar: FATMA NUR YAŞA
Danışman: DOÇ. DR. NERGİZ KENDER ERTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışma sezaryen öncesi vajinal antisepsinin postoperatif enfeksiyöz morbiditeyi önlemede yeri olup olmadığını araştırmak ve bu amaçla kullanılan ajanların enfeksiyöz morbidite açısından birbirlerine üstünlükleri olup olmadığını ortaya koyabilmektir.
Gereç ve Yöntemler: SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 01.09.2022 – 01.06.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya vajinal antisepsi yapılan (n=209) ve yapılmayan (n=100) olmak üzere 309 hasta dahil edildi. Hastanemizde herhangi bir endikasyonla sezaryen yapılan 37 hafta üzerindeki gebeler çalışmaya dahil edilmiştir. Kliniğimizde sezaryenden önce hastalara rutin antibiyotik profilaksisi ve standart abdominal cilt temizliği uygulanmaktadır. Sezaryen öncesi vajinal antisepsi uygulaması ise heterojendir. Sorumlu uzman doktor kararına göre vajinal temizlik ameliyathane odasında %4 klorheksidin(CH) veya %10 povidon iyot(PI) uygulanan hastalar çalışma grubunu oluşturmuştur. Herhangi bir vajinal yıkama işlemi uygulanmayan hastalar ise kontrol grubunu oluşturmuştur.
Bulgular: Değişkenler betimleyici istatistik olarak ortalama ± standart sapma ya da medyan (minimum-maksimum) değerleriyle ifade edildi. Kategorik değişkenler ise frekans ve ilgili yüzde değerleri ile birlikte verildi. Normallik varsayımı Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Nicel verilerden normal dağılım gösterenlerin iki grup arasında karşılaştırılmasında Student t-testi, normal dağılım göstermeyen verilerin iki grup arasında karşılaştırmasında ise Mann Whitney-U testi kullanıldı. Kategorik veriler arasındaki ilişkilerde Ki-kare veya Fisher'in Exact testi kullanıldı. Yara yeri enfeksiyonunu öngörmede bağımsız değişkenlerin rolünü belirlemek için lojistik regresyon analizi kullanıldı. Analizler, SPSS 22.0 programında yapılmış olup, anlamlılık düzeyi p=0,05 olarak kabul edildi.
Vajinal antisepsi yapılan ve yapılmayan grupların demografik özellikleri, obstetrik özellikleri, laboratuvar özellikleri bakımından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Klorheksidin grubunda 10. günde yara yeri enfeksiyonu sıklığının povidon iyot grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak daha düşük olduğu saptandı. Ayrıca total enfeksiyon açısından değerlendirildiğinde, povidon iyot grubunda enfeksiyonun daha düşük, ancak yara yeri enfeksiyonunun daha yüksek olduğu saptandı. Her iki grupta da 1. ayda yara yeri enfeksiyonu olan olgu saptanmadı. Sonuç: Sezaryen öncesinde vajinal antisepsi uygulanması maternal ve neonatal sonuçlara bakıldığında, avantajlı bir uygulama olarak düşünülmektedir. Vajinal antiseptik yapılacaksa %4'lük CH ile yıkama %10 PI ile yıkamadan özellikle abdomen cildi CH ile hazırlanmış hastalarda daha avantajlıdır. Konu ile ilgili daha net yorumlarda bulunabilmek ve standart bir hazırlık prosedürü geliştirilebilmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Sezaryen, Vajinal Antisepsi, Klorheksidin, Povidon iyot, Enfeksiyon

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the role of preoperative
vaginal antisepsis in preventing postoperative infectious morbidity during cesarean section and to determine whether there is any superiority of different agents used for this purpose in terms of infectious morbidity.
Materials and Methods: The study was conducted at the SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology, between 01.09.2022 and 01.06.2023. A total of 309 patients were included in the study, of which 209 received vaginal antisepsis, and 100 did not. The study included pregnant women with any indication for cesarean section after 37 weeks of gestation. Routine antibiotic prophylaxis and standard abdominal skin preparation were applied to the patients before cesarean section. The preoperative vaginal antisepsis procedure varied among patients based on the decision of the responsible specialist, with some patients receiving a 4% chlorhexidine (CH) and others receiving a 10% povidone iodine (PI) application in the operating room. Patients who did not undergo any vaginal cleansing procedure were included in the control group.
Results: Descriptive statistics were expressed as mean ± standard deviation or median (minimum-maximum) values for quantitative variables and as frequencies and relevant percentages for categorical variables. The normality assumption was assessed using the Shapiro-Wilk test. Student t-test was used for comparing normally distributed quantitative data between the two groups, while the Mann-Whitney U test was used for non-normally distributed quantitative data. Chi-square or Fisher's exact test was employed for assessing the relationships between categorical data. Logistic regression analysis was used to determine the role of independent variables in predicting wound site infection. The analyses were conducted using SPSS 22.0 software, with a significance level of p=0.05. No statistically significant differences were found in the demographic, obstetric, and laboratory characteristics between the groups with and without vaginal antisepsis. The frequency of wound site infections on the 10th day was found to be statistically lower in the chlorhexidine group compared to the povidone iodine group. Additionally, when evaluated for total infections, the povidone iodine group had a lower infection rate, but a higher wound site infection rate. There were no cases of wound site infection in either group at the 1-month follow-up.
Conclusion: The application of preoperative vaginal antisepsis in cesarean section is considered to be advantageous when looking at maternal and neonatal outcomes. If vaginal antiseptic is to be applied, washing with 4% chlorhexidine is particularly more advantageous than washing with 10% povidone iodine, especially in patients with abdominal skin prepared with chlorhexidine. Further studies are needed to provide more definitive conclusions and develop a standardized preparation procedure.
Keywords: Cesarean section, Vaginal antisepsis, Chlorhexidine, Povidone iodine, Infection.