Bazı nötr gün çilek çeşitlerinin yaz-sonbahar üretiminde büyüme ve meyve verme davranışları
Growth and fruiting behaviour of some day-neutral strawberry cultivars in summer and autumn fruit production
Yazar: NAZLI ATEŞ
Danışman: PROF. DR. LEYLA DEMİRSOY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de nötr gün çileklerinin yaygın olarak yetiştirilmesi nispeten yenidir. Yazları nispeten serin havaların hakim olduğu Türkiye'nin kuzeyindeki Karadeniz Bölgesi'nde nötr gün çilek yetiştiriciliğine ilgi giderek artmaktadır. Bu çalışma ile, nötr gün çeşitleri olan "Sweet Ann", "Albion" ve "Portola"nın yaz-sonbahar üretiminde büyüme, gelişme, verim ve meyve kalitesinin mevsimsel değişiminin ayrıntılı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 2019 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri uygulama bahçesinde açıkta yürütülmüştür. Çalışmada incelenen nötr gün çilek çeşitlerinin frigo fideleri erken ilkbaharda (17 Nisan) saksılara dikilmiştir. Denemede büyüme, gelişme, verim ve meyve kalitesi bakımından çeşitler arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. İlk çiçeklenme en erken Albion ve Portola'da (6 Mayıs), en geç ise Sweet Ann'de (15 Mayıs) başlamıştır. İlk hasat Portola ve Albion'da 10 Haziran'da, Sweet Ann'de 15 Haziran'da gerçekleşmiştir. Denemeye alınan çeşitlerin hasadı 167 (Sweet Ann)-172 (Portola ve Albion) gün sürmüş, hasat tüm çeşitlerde 29 Kasım'da sona ermiştir. Denemede en yüksek verim Sweet Ann ve Portola çeşitlerinden elde edilmiştir. Meyve kalite parametrelerinden yalnızca SÇKM bakımından çeşitler arasında önemli farklılık olmuş, en yüksek SÇKM içeriği Albion çeşidinde belirlenmiştir. Bununla birlikte Sweet Ann meyve iriliği ve titre edilebilir asitliği, Albion meyve sertliği bakımından daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Meyve rengi parametreleri bakımından en yüksek değerlere Sweet Ann çeşidinin sahip olduğu tespit edilmiştir. Çiçek sayısı en yüksek Sweet Ann (52.1 adet/bitki) ve Portola (47.3 adet/bitki), en düşük Albion (39.9 adet/bitki) çeşidinde belirlenmiş, çeşitler büyüme sezonu boyunca iki ayrı yoğun çiçeklenme periyodu göstermişlerdir. Kol sayısı, yaprak sayısı, klorofil miktarı, yaprak alanı, bitki yaş ve kuru ağırlıkları gibi vejetatif parametreler için en yüksek değerlere Sweet Ann, en düşük değerlere ise Albion çeşidinin sahip olduğu belirlenmiştir. Portola, bu parametreler açısından Sweet Ann ile benzerlik göstermiştir. Kök mimarisi parametreleri açısından da en yüksek değerlere genel olarak Sweet Ann çeşidinin sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Common cultivation of day neutral strawberries in Turkey is relatively new. In Black Sea Region in North of Turkey where prevails the cool temperature in summer, there is an increasing interest in the cultivation of day-neutral strawberries. This study aimed to determine in detail the seasonal variation of growth, development, yield and fruit quality in summer-autumn production of of day-neutral varieties "Sweet Ann", "Albion" and "Portola". The research was carried out in the open field in research area of  Faculty of Agriculture, Ondokuz Mayıs University in 2019. Frigo plants of day-neutral strawberry varieties examined in the study were planted in pots in early spring (April 17). In the experiment, growth, development, yield and fruit quality showed considerable differences among varieties. The first flowering started earliest in Albion and Portola (May 6th), and latest in Sweet Ann (May 15th). The first harvest took place on 10 June in Portola and Albion, and on 15 June in Sweet Ann. The harvest of the varieties included in the experiment lasted 167 (Sweet Ann)-172 (Portola and Albion) days, and the harvest ended on November 29 for all varieties. The highest fruit yield was obtained from Sweet Ann and Portola cultivars in the experiment. Among the fruit quality parameters, there was a significant difference between the cultivars only in terms of SSC, and the highest SSC was in Albion. However, Sweet Ann had higher values in terms of fruit size and fruit acidity; Albion had higher values in terms of fruit firmness. It was determined that Sweet Ann had the highest values in terms of fruit color parameters. The highest number of flowers was in Sweet Ann (52.1 units/plant) and Portola (47.3 units/plant) and the lowest in Albion (39.9 units/plant), the cultivars showed two separate intense flowering periods during the growing season. 'Albion' showed the lowest and 'Sweet Ann' the highest values for the vegetative parameters such as leaf area, leaf number, runner and crown number, leaf, crown, root and total plant dry weight. 'Portola' showed similarity to 'Sweet Ann' in terms of this vegetative growth parameter. In terms of root architecture parameters,  Sweet Ann generally had the highest values.