Tarihi çevrelerde kentsel peyzaj tasarım ilkelerinin belirlenmesi, İstanbul-Zeyrek örneğinde bir irdeleme
Determination of the urban landscape design principles in historical environments and evaluation of the Zeyrek case in İstanbul
Yazar: HİLAL ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMA ÇELİKYAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Tarihi çevreler, tarihi kent dokuları, kentsel bellegi yansıtan özel alanlardır. Bu alanlarınyasatılması ve sürdürülebilirliginin saglanması adına korunması ve kentin mevcut yasamkosullarıyla uyumlastırılması gerekmektedir. Kentsel tasarım bu anlamda en etkili araçolmaktadır. Ülke ölçeginden tek yapı ölçegine kadar detaylandırılan kentsel tasarım projeleri,tarihi kent merkezlerinin korunması ve günümüzün yasam kosulları ile bütünlestirilmesi içinen uygun ve en dogru çözüm yöntemidir.Zeyrek Bölgesi, Bizans ve Osmanlı Medeniyetleri'nin kültür merkezi olmus, anıtsal yapılarıve sivil mimari örnekleriyle geçmisin izlerini bugüne tasımıs önemli bir tarihi kentmerkezidir. Hızlı tüketimin olumsuz etkileri, birçok tarihi çevrede oldugu gibi ZeyrekBölgesi'nde de kendini yogun bir biçimde hissettirmektedir. Bu nedenle bölgenin tarihidegerlerinin korunması ve iyilestirilmesi, yasam kalitesinin artırılması, eski kültürelortamların canlandırılması ve fiziksel ve sosyo-kültürel açıdan bütünlesmis uyumlu bir yasamalanına dönüstürülmesi gerekmektedir. Bu baglamda, seçilen arastırma alanına iliskin eldeedilen veriler sonucunda, mevcut doku ve sorunlar belirlenmis, geleneksel dokuya uyumungerçeklestirilmesi ve sosyo-kültürel yasamın gelistirilmesine yönelik kentsel tasarım vekentsel peyzaj tasarımı önerileri sunulmustur.Anahtar kelimeler: Tarihi çevre, kentsel koruma, kentsel tasarım, stanbul-Zeyrek.

Abstract:
Historical settlements and historical urban fabrics are special areas that reflect urban memory.To keep these areas alive and to achieve sustainability, it is necessary that historicalenvironments should be conserved and adapted to existing life conditions in the whole city.Urban design is the most effective tool for this aim. Urban design projects detailed fromcountry scale to building scale are the best tool to conserve historical city center and to adaptethem to modern living conditions.The zone of Zeyrek is an important city center being cultural center of Byzantine andOttoman civilizations and transmitting historical traces with traditional architecture samplesfrom the past to these days. The negative effects of speedy consumption reflect themselves inZeyrek as in the other historical environments from the destruction and disharmony in thewhole built environment point of view. Thus, it is essential that historical values in Zeyrekshould be conserved and improved, the quality of life should be increased, culturalatmosphere should be refreshed and the whole region should be transformed to a living areawhich has physical and socio-cultural harmony. In this concept, by means of datas related toresearch area, existing urban fabric and problems have been determined and presentedsuggestions to realize harmony of traditional fabric and to improve socio-cultural life in theregion.Key words: Historical environment, urban conservation, urban design, stanbul-Zeyrek.