Viktorya dönemi ataerkil dizgede kadın algısı
The perception of woman in patriarchal Victorian period
Yazar: HİLAL ŞEYMA SÜREN
Danışman: PROF. DR. AYTEN ER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Language and Literature
Dizin: Toplumsal cinsiyet = Gender ; İngiliz edebiyatı = English literature ; İngiliz romanı = British novel

Özet:
Toplumbilimin en temel yapı taşlarından biri olan ataerkil dizge, kadın ve erkek karşıtlığını oluştururken erkeğe bir üst kimlik atfederek toplumu her açıdan erkek hegemonyasında şekillendirmiştir. Toplumbilimsel sorunları ele alırken ataerkilin dinamiklerinin ne olduğu ve farklı bağlamlarda nasıl eyleme döküldüğünü irdelemek bu noktada önem arz etmektedir. Toplumsal cinsiyet rollerini belirleyen ve bir 'ideal' e dikkat çeken ataerkil dizge, kadın kimliğini yalnızca özel alanla ilişkilendirerek kadının kamusal alandaki görünürlüğünü kısıtlamaktadır. Böyle bir oluşumda, özel alan içerisinde kadınların maruz kaldığı sorunlar ise özel alanın müdahale edilemeyen sınırları içerisinde görmezden gelinmektedir. Bu çalışma,  İngiliz Edebiyatında, kadın algısının ataerkil dizge tarafından şekillendirildiği ve kadınların yaşamının bu doğrultuda kendi iradesi dışında biçimlendirildiği Viktorya Dönemi'nde yazılan romanları toplumbilimsel bağlamda önemli tanıklıklar olarak kabul etmektedir. Dönemin içinde yaşanan radikal değişikliklerin içinde kadınların; değerler, aile, din ve kamusal alan bağlamında nerede konumlandırıldıkları seçilen Kaybolan Masumiyet, Gurur Dünyası,  Jane Eyre,  Eşler ve Kızları adlı yapıtlarda irdelenmiştir. Farklı karakterlerin bakış açılarıyla ataerkil dizgenin sorunlu toplumsal yapılanmasına genel bir çerçeve çizilmiş ve kadın kimliğinin nasıl tek tipleştirildiğine dikkat çekilmiştir.

Abstract:
The patriarchal system, which is one of the most fundamental building blocks of sociology, has shaped the society under male hegemony in every aspect by attributing a superior identity to men while creating the binary opposition between men and women. When addressing sociological problems, it is important to examine what the dynamics of patriarchy are and how it is put into action in different contexts. Patriarchy, which determines gender roles and draws attention to 'the ideal', restricts the social roles assigned to women by associating female identity only with the private sphere. In this regard, the problems which women are exposed to in the private sphere are ignored under the privacy of the private sphere. This study analyzes the novels written in the Victorian Era in English Literature, in which the perception of women is shaped by the patriarchal system and women's lives are shaped by this system without their will, as important testimonies in a sociological context. The positioning of women in the context of values, family, religion and the public sphere as a result of the radical changes in the period is analyzed in selected works as Tess of the D'Urbervilles, Vanity Fair,  Jane Eyre, and Wives and Daughters. Through the perspectives of different characters, a general framework is drawn on the problematic social structuring of the patriarchal system and it is emphasized how women's identity is uniformed.