Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoetik eğitimiyle ilgili uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi
The assessment of preservice science teachers' practices and views about bioethics education
Yazar: ELİF BAKAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoetik = Bioethics ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching

Özet:
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının, fen ve teknoloji dersinde biyoetik konularının öğretiminin gerekli olup olmadığına, biyoetik konularının ele alındığı derslerde karşılaşılabilecek sorunlara ve bu sorunların çözümüne yönelik uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmada tek grup öntest-sontest araştırma modeli kullanılmıştır. Bunun için Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören üçüncü sınıflardan toplam 80 öğretmen adayı ile uygulama yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sırasında biyoetik öğretimi konusunda öğretmen adaylarının aktif katılımını gerektiren öğrenci merkezli öğretim etkinlikleri düzenlenmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Biyoetik Görüşme Formları? ve ?Biyoetik Eğitimi Değerlendirme Anketi? kullanılmış, ayrıca öğretmen adaylarından bazıları ile görüşme yapılmıştır. Veri toplama araçları ile hem öğretmen adaylarının biyoetik öğretimine hem de uygulamalar sırasında karşılaşılabilecek sorunlar ile bu sorunların çözümüne yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler için nitel ve nicel analiz birlikte yapılmıştır. Nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. Nicel verilerin analizi için de verilerin yüzde frekans değerleri alınmıştır.Yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar şunlardır:?Öğretmen adaylarının ahlâk, etik ve biyoetik konularındaki bilgileri artmıştır.?Öğretmen adayları etiğin öğretilebilir olduğunu düşünmektedir.?Öğretmen adayları biyoetik eğitiminin gerekli olduğuna inanmaktadır.?Öğretmen adayları biyoetik konularına farklı açılardan bakmanın önemini kavramışlardır.?Öğretmen adayları biyoetik konularının derslerde ele alınması sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar bakımından daha bilinçli hale gelmişlerdir.?Öğretmen adayları derslerde hem işleyiş hem de değerlendirme sırasında bireysel farklılıkların önemini kavramışlardır.Araştırma sonunda biyoetik konularının fen ve teknoloji derslerinde ele alınması, bunun sadece ilköğretimle değil ortaöğretim biyoloji derslerinde de dikkate alınması ve biyoetik öğretimi konusunda öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi gibi çeşitli öneriler yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: etik, ahlâk, biyoetik, fen ve teknoloji öğretimi

Abstract:
In this study it?s aimed to evaluation preservice science teachers? practices and views about whether bioethics teaching is necessary and what are the problems and their solutions for the application of bioethics teaching.Research model of single group pre-test?post-test was used in this study. The research was applied on 80 third grade pre-service science teachers studying in Gazi University Faculty of Education Science Education Program. In the studies student centered teaching activities on bioethics teaching which needed preservice science teachers? active participation were arranged.In the study ?The Bioethics Interview Forms? and ?The Assessment Envantory of Bioethics Education? and also interviews with some preservice science teachers were used as data collection tools. The preservice science teachers? views about bioethics teaching and also the problems and their solutions in the applications were taken with these data collection tools. Both of qualitative and quantitative analysis were done. The content analysis was done for the qualitative data. The frequency and percentage rate of data was done for the quantitative data.Following results are obtained from analyzes:?The preservice science teachers? knowledge about morality, ethics and bioethics was increased.?The preservice science teachers thought that ethics can be taught.?The preservice science teachers believed that bioethics education is necessary.?The preservice science teachers realized the importance of looking at the bioethics subjects in different viewpoints.?The preservice science teachers become more conscious about the problems which can occur in dealing with bioethics subjects in the lessons.?The preservice science teachers realized the importance of individual differences in lesson process and also in the assessment part.At the end of the research, some suggestions were made concerning to have bioethics subjects in the science and technology lessons, to consider this subjects not only in primary education and also in the secondary education and to arrange inservice education about the bioethics teaching for teachers.Key words: ethics, morality, bioethics, science and technology teaching