Siyasal ve toplumsal faaliyetleri ile Hasene Ilgaz (1902-2000)
Hasene Ilgaz with political and social activities(1902-2000)
Yazar: BETÜL GÖKÇE AKGÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF BULUT
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Ilgaz, Hasene = Ilgaz, Hasene ; Milletvekili = Deputy ; Siyaset = Politics ; Siyasi faaliyetler = Political activities

Özet:
Öğretmen, yazar ve siyasetçi olan Hasene Ilgaz, 20'nci yüzyılı başından sonuna kadar görmüş ve Türkiye Cumhuriyeti'nin yaşadığı pek çok tarihsel olaya tanıklık etmiştir. Hasene Ilgaz, 1902 yılında İstanbul'da doğmuştur. 1920-1921 eğitim döneminde Kız Öğretmen Okulu'ndan mezun olmuş, ardından İstanbul'un birçok okulunda öğretmenlik ve idarecilik görevlerinde bulunmuştur. Öğretmenlik yaptığı dönemde aynı zamanda Şehremini Halkevi Başkanlığı ve Fatih ilçesi Hava Kurumu Başkanlığı görevlerinde bulunan Ilgaz, bu dönemde yaptığı çalışmalarla konferansların ve etkinliklerin aranan yüzü olmuştur. Öğrencileri tarafından da çok sevilmiştir. Ilgaz, dönemin önemli siyasetçileriyle birlikte çalışmış, bu sayede Meclis'in kapıları kendisine açılmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili olan Ilgaz, 1943 yılında Hatay; 1946 yılında ise Çorum'dan milletvekili seçilmiştir. 
Kıbrıs Notları, Atatürk: Doğumundan Ölümüne Kadar, Unutulmayan Yıllar, Atatürk'e 100. Yıl Armağanı, Ertuğrul Firkateyni, 1915'ten 1921'e Yatılı Bir Kız Okulunun Öyküsü, Okuduklarım Gördüklerim Yazdıklarım isimli kitaplar yazan Ilgaz aynı zamanda, Cumhuriyet, Yeni İstanbul, Ulus, Hür Söz, Vakit, Hatay, Çorum, Safranbolu, Kadın Gazetesi ve Yeni Defne, Yeni Adam gibi dergilerde makaleler kaleme almıştır. Özellikle Kıbrıs konusundaki çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Bununla birlikte yurt içi ve yurt dışı seyahatlerini detaylı bir biçimde anlatmış, bir kısmını gazetelerde yazı dizisi olarak bir kısmını da kitap olarak yayınlamıştır.
Ilgaz, 25'ten fazla sosyal yardım derneğinin çalışmalarında aktif bir biçimde yer alarak, büyük bir kısmının kuruluşunda yer almıştır. Derneklerin birçoğundan kendisine şeref üyeliği verilmiş, ömrünün sonuna kadar bu derneklerde çalışmaktan yorulmamıştır.  
2000 yılında, İstanbul'da hayata veda eden Ilgaz, hayatı boyunca Atatürk devrimlerinin savunucusu ve aydın bir kadın olarak yaşamıştır. 
Bu çalışmanın en büyük amacı bu kadar fazla çalışan, çalışmaktan yorulmayan bu aydın kadının portresinin tarihin tozlu sayfalarından çıkarılmasını sağlamaktır. Hasene Ilgaz hakkında daha önce geniş kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma yapılırken Meclis arşivinden, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nın arşivinden, Ilgaz'ın kendi yazmış olduğu kitaplarından, gazete yazılarından, kendi notlarından yararlanılmıştır. Bu sayede Hasene Ilgaz'ın doğumundan ölümüne kadar olan yaşamı ve düşünce yapısı ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır.

Abstract:
Hasene Ilgaz, a teacher, writer and politician, saw the 20th century from the beginning to the end and witnessed many historical events experienced by the Republic of Turkey. Hasene Ilgaz was born in 1902 in İstanbul. She was graduated from Teacher's School in 1920-1921 school term and in charge of teaching and also administration at various schools in İstanbul. She was one of the well-desired characters of all events that she has been directed through the period of her duty in Directory of Şehremini People's House and Directory of Air Force in Fatih. During the period of her teaching, her students loved her a lot. Hasene Ilgaz was in cooperation with politicians, which results with to be in parliament at later. She was the deputy of Hatay after the election done in 1943, and Çorum after the elections in 1946, both by membering in The Republican People's Party.
She was not only known for her successful actions while she was serving as deputy but also known for several books that she wrote. Among all the books, Kıbrıs Notları, Atatürk: Doğumundan Ölümüne Kadar, Unutulmayan Yıllar, Atatürk'e 100. Yıl Armağanı, Ertuğrul Fırkateyni, 1915'ten 1921'e Yatılı Bir Kız Okulunun Öyküsü, Okuduklarım Gördüklerim Yazdıklarım are the ones that could be noted down to mention in this paper. Furthermore, her power of words not only limited by expressing herself by writing books. She wrote various articles both at local newspapers and journals. Concerns and servings about Cyprus is what makes her shine through her period of her job. She also travelled a lot and put her notes while visiting cites in detail. She publishes some of them in newspaper, and some of them in her books.
She was member of more than 25 solidarity-association performed studies actively and was participate in founding most of the Associations that she works. Ilgaz and her studies long through in her lifetime. She was -medal of honored- member of those associations due to her inexhaustible performance. Hasene Ilgaz passed away in 2000 in İstanbul yet did not stop to be inside of Atatürk and his principles until she dies.
The main objective of this paper is to lighten the name of a great women whose name is rusted on the shelf of dusty rooms, who has an energy to serve for her country without hesitation. There has not been such detailed research about Hasene Ilgaz before. In this research, books, papers, personal notes that she wrote, and documentary archive of parliament was used as source to sum up her inexhaustible performance which was nourished by the ideology in her mind, through out in her life.