Makedonya, Tarihçe-i Devr-i İnkılab'a (1908) göre Balkan Milliyetçiliği ve Osmanlı siyasi hayatı
Macedonia; Balkan nationalism and Ottoman political life according to historiography-I Devr-i Inkalib (1908)
Yazar: MEDİA ŞERMET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN KAYA
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Balkanlar = Balkans ; Makedonya = Macedonian ; Milliyetçilik = Nationalism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Siyasi hayat = Political life ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Çalışmada ilk olarak, İslami Araştırmalar Enstitüsü'nden elde ettiğimiz eserin
transkripsiyonunu yaparak başladık. Bu sürece ek olarak Atatürk Kitaplığı ve Beyazıt
Devlet Kütüphanesi'nden Mehmed Selahaddin, İbrahim Temo, Tahsin Uzer, Salih
Münir Paşa gibi yazarların, birinci el kaynak olarak nitelendirilen eserlerini elde ettik.
Böylelikle, Osmanlı Devleti'nin zor zamanlarını görmüş ve eserlerinde de bu dönem
hakkında tecrübe ve fikirlerini aktaran yazarların da düşüncelerini de öğrenmiş olduk.
Araştırmamızın birinci kısmına geldiğimizde; Osmanlı Devleti'nin XIX. ve XX.
Yüzyıllardaki siyasi, iktisadi ve toplumsal durumuna değinmekteyiz. Bu bölüm XIX.
Yüzyıl yönetici kesiminin, XV. Yüzyıldaki gibi ideal devlet düzeninde olmadığının
bilincinde oldukları bir dönemdir. Osmanlı ricalinin bu bilinçle birlikte, Devlet-i Ebed-i
Müdded düşüncesiyle, XIX. Yüzyıl süresince birçok değişimden geçtiğini de belirtmek
zorundayız. Bu değişimleri özellikle daha iyi kavrayabilmek ve yorumlayabilmek adına
Tarık Zafer Tunaya, M. Şükrü Hanioğlu, Gül Tokay, Fikret Adanır, Barbara Jelavich,
Eric Zan Jurcher, gibi araştırmacıların çalışmalarından da faydalandık.
İkinci bölümde ise Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, devletin yürüttüğü
politikalarda oldukça etkin rolde olan İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin doğuşu ve
kökensel bağlantıları hakkında bilgiler sunduk. Bu bağlamda cemiyetin oluşum
sürecine; başta İngiltere'nin, Osmanlı içişlerine müdahale etmesi ile Balkanlarda
yaşanan bağımsızlık süreçleri de etkili olmuştur. Bu çerçevede ikinci bölüm ağırlıklı
olarak; Osmanlı yönetimine karşı bir muhalif çizgi olarak kurulan cemiyetin daha
sonraları Osmanlı Devleti'nin siyasi hayatına ne tür etkileri olduğuna da değindik. Bu
bölümde de İttihad ve Terakki Cemiyeti'ni araştırmalarında yoğun bir şekilde bahseden
Sina Akşin, Feroz Ahmad, Mehmet Hacısalihoğlu gibi araştırmacıların da eserlerini
inceledik.
Üçüncü bölümümüz ise Balkanlarda yaşanılan süreci birincil ağızdan anlatan
Selanikli Şemseddin'in bizatihi yazdığı eserinde, Balkanlardaki Osmanlı Devleti
politikaları ve dış devletlerin Balkanlardaki planlarının değerlendirilmesini yaptık.

Abstract:
We started the first step of our research by transcribing the work that obtained
from the Institute of Islamic Studies.  In this process, we have learned from the authors
who convey their experiences and ideas about this period in their works such
as Mehmed Selahaddin, İbrahim Temo, Tahsin Uzer, Salih Münir Paşa who has seen
the last Ottoman period from Atatürk Library and Beyazıt State Library.  In addition,
we tried to reinforce this information by obtaining secondary sources describing the
political, economic and social situations of the Ottoman Empire in the 19th century.
In the first part of our research; We refer to the political, economic and social
situation in Ottoman Empire in 19th and 20th the centuries.  This chapter is the
awareness of 19th Century administrative is not as ideal state order as in the 15th
century.  We need to remark that, with this awareness of the Ottoman dignitaries, with
the thought of the State-i Ebed-i Müdded, it has undergone many changes over the
course of the 19th century.  In particular, we benefited from the works of our leading
researchers, such as Tarık Zafer Tunaya, Feroz Ahmad, M. Şükrü Hanioğlu, Mehmed
Hacısaligoğlu, Gül Tokay, Fikret Adanır, Barbara Jelavich, Eric Zan Jurcher, Sina
Akşin, in interpreting the processes of the period.
When we come to the second part, we presented information about the birth and
origin of the Committee of Union and Progress, which played a very active role in the
policies carried out by the state in the last period of the Ottoman Empire.  In this
context, we have to point out that in parallel with the increase in the events of
independence in the Balkans and the intervention of the superpowers in the Ottoman
internal affairs of the period, there has been an increase in the oppositional attitudes
towards the oppression regime of the Ottoman Empire. In this context, we also touched
upon the historical and social problems of the society and the Balkan geography in
general terms in our second part.
In our third part, we evaluated the policies of the Ottoman State in the Balkans
and the plans of the foreign states in the Balkans in the work written by Semseddin of
Thessaloniki, who tells the process in the Balkans in the first hand.