BRICS-T ülkelerinde enerji tüketiminin belirleyicileri: Ekonometrik bir uygulama
Determinants of energy consumption in BRICS-T countries: An econometric application
Yazar: MAHMUT SAMİ DURAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ACAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: BRICS-T = BRICS-T ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Enerji = Energy ; Enerji fiyatları = Energy prices ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Fiyat = Price

Özet:
Dünyada küreselleşmenin artışı ile birlikte ülkeler giderek birbirine bağımlı hale gelmekte ve sınırlar giderek kaybolmakta, ülkelerin ticaret hacimleri her yıl artarak büyümektedir. Bu durum tüm dünyada üretim artışına neden olmakta, dünyadaki nüfus artışı ile birlikte ise tüketim miktarları da hızla artmaktadır. Öte yandan artan bu üretim ve tüketim miktarı sanayileşme ile birlikte enerji talebini hızla artırmaktadır. Şüphesiz bir ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasını gerçekleştirebilmesi için en önemli faktörlerden bir tanesi enerji olmaktadır.  Bu nedenle dünya ekonomilerinin büyümesi ve sanayileşmesi, enerjiye olan bağımlılığı giderek artırmakta ve enerji tüketim miktarları her geçen yıl artarak büyümektedir. Ülkelerin her geçen yıl enerjiye olan bu artan bağımlılıkları ise enerji tüketimini belirleyen faktörlerin neler olduğunu açıklamayı gerekli kılmaktadır.
Bu çalışmada enerji tüketimini belirleyen faktörler açıklanmaya çalışılmaktadır. Bu amaçla enerji tüketimini belirleyen faktörler BRICS-T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, G.Afrika, Türkiye) ülkeleri özelinde, 1992-2018 yıllarını kapsayan bir dönem için analiz edilmektedir. Çalışmada enerji tüketimini belirleyen faktör olarak doğrudan yabancı yatırımlar, enerji fiyatları ve ekonomik büyüme kullanılmaktadır. Çalışmanın analizinden elde edilen bulgular, ilk olarak doğrudan yabancı yatırımlar, enerji fiyatları ve ekonomik büyüme değişkenlerinin her üçünün de enerji tüketimi ile uzun dönemli bir ilişki içinde olduğunu doğrulamaktadır. İkinci olarak ise yapılan analizlerde elde edilen bulgular, doğrudan yabancı yatırımların panel analizimize konu olan tüm ülkelerde anlamlı, ekonomik büyüme serisinin sadece Türkiye ve Çin için anlamlı, enerji fiyatları serisinin ise Rusya, G.Afrika ve Çin'de anlamlı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Enerji Tüketimi, GDP, FDI, Enerji Fiyatları, BRICS-T

Abstract:
With the rise of globalization in the world, countries are becoming increasingly dependent on each other and the borders are gradually disappearing, and the trade volumes of the countries are increasing every year. This allows an increase in production all over the world, and the amount of consumption increases rapidly with the increase in the world population. On the other hand, this increasing production and consumption increases the energy demand rapidly with industrialization. Undoubtedly, one of the most important factors for a country to realize its social and economic development is energy. For this reason, the growth and industrialization of the world economies are increasing the dependence on energy and the amount of energy consumption is increasing every year. These dependencies of countries on increasing energy every year make it necessary to explain what factors determine the energy consumption.
In this study, the factors that determine energy consumption are investigated. For this purpose, the factors that determine energy consumption BRICS-T (Brazil, Russia, India, China, South Africa, Turkey) countries in particular, are analyzed for a period covering the years 1992-2018. In this study, direct foreign investments, energy prices and economic growth are used as the determining factors of energy consumption. Findings from the analysis of the study first confirm that the variables of foreign direct investment, energy prices and economic growth have a long-term relationship with energy consumption. Second, the findings obtained from analysis,  direct foreign investment series is meaningful statistically in all countries, economic growth series is meaningful only for Turkey and China, while energy prices series shows meaningful the results as Russia,  South Africa and  in China.

Keywords: Energy Consumption, GDP, FDI, Energy Prices, BRICS-T