TBMM'nin ilk kadın milletvekillerinden Mebrure Gönenç'in siyasal ve toplumsal hayatı (1900-1981).
The political and social life of Mebrure Gönenç, one of the first female deputies of the Grand National Assembly of Turkey (1900-1981).
Yazar: ŞAHSENEM ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZDEMİR TİRYAKİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Müstakil milletvekili = Independent deputy ; Tercümanlık = Interpreter ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Mebrure Gönenç 1 Temmuz 1900 tarihinde İstanbul'da doğmuştur. Öğrenim hayatına İstanbul Üsküdar Kız Sanayi Mektebi'nde başlamış orta öğretimini Beşiktaş İttihad-i Osmani Mektebi'nde tamamlamış son olarak da Arnavutköy Amerikan Koleji'ne gitmiştir. Meslek olarak öğretmenliği seçmiş ve 1919 yılında çalışma hayatına Çamlıca Lisesi'nde İngilizce dersi vererek başlamıştır. İstanbul'un gözde okullarında öğretmenlik yapmıştır. Mebrure Hanım 1926 yılında Karadeniz Vapuru ile Avrupa Ülkeleri'ne Türkiye'yi tanıtmak amacı ile yola çıkan Karadeniz Vapuruna Tercüman olarak seçilmiştir. Böylece yurt dışını görme imkanı bulmuş ve hayatının en unutulmaz günlerini yaşamıştır. Gezi dönüşünde Mebrure Hanım 1927 Yılında Dr. Remzi Bey'le evlenmiştir. 1929 yılında ilk kızı Füsun, 1933 yılında ise ikinci kızı Gülgün dünyaya gelmiştir. Türkiye'de kadınların siyasal hayata katılımasına yönelik elde ettiği haklar paralelinde Mebrure Hanım da yavaş yavaş kendini siyasetin içinde bulmuştur. Önce CHF'ne üye olmuş daha sonra Adana belediye meclis üyeliğine seçilen üç kadından biri olmuştur. Adana gezisi sırasında Mustafa Kemal Paşa'yı karşılayanlar arasında yer almıştır. Kadın belediye meclis üyesi olarak Mustafa Kemal Paşa'nın taktirini kazanmıştır. Mebrure Hanım eşi Dr. Remzi Bey'in Mersin'e tayin olması üzerine 1934 belediye seçimlerinde Mersin Belediye Meclis üyeliğine seçilmiştir. 5 Aralık 1934 yılında Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınması üzerine deneyimli bir siyasetçi olarak Afyon'dan Milletvekiliğine aday gösterilmiştir. Mebrure Hanım üç dönem Afyon milletvekilliği yapmıştır. Seçim bölgesi Afyon'un alfabetik sıralamada önce olmasından dolayı Meclis kürsüsünde yemin eden ilk kadın milletvekili ünvanını kazanmıştır. 1950 yılında Ankara'da kurulmuş olan Türkiye Sağır, Dilsiz, Körler Derneği başkanlığı yapmıştır. Dr. Remzi Bey'in 1942-1952 yılları arasında Kızılay umum müdürü olması ile Mebrure Hanım ve eşi çeşitli yardım faaliyetlerine katılmışlardır. Mebrure Gönenç 1981'de Ankara'da vefat etmiştir. Gerek eğitimci kimliği gerekse siyasetçi kimliği ile Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türkiye'de modern kadının yüzü olmuştur.

Abstract:
Mebrure Gönenç was born on July 1, 1900 in Istanbul. She started her education life in Istanbul Üsküdar Girls Industry School, then went to Beşiktaş İttihad-i Osmani School and finally Arnavutköy American College. He chose teaching as a profession and started his career in 1919 by giving English lessons at Çamlıca High School. She has taught in Istanbul's favorite schools. Ms. Mebrure was chosen as the translator for the Black Sea Ferry, which set out in 1926 with the aim of introducing Turkey to European Countries with the Black Sea Ferry. Thus, she had the opportunity to see abroad and lived the most unforgettable days of her life. On her return from her trip, Ms. Mebrure in 1927 Dr. married to Remzi Bey. His first daughter, Füsun, was born in 1929, and his second daughter, Gülgün, was born in 1933. In parallel with the rights she gained for women's participation in political life in Turkey, Ms. Mebrure gradually found herself in politics. She first became a member of the CHF and later became one of the three women elected to the Adana municipal council. She was among those who greeted Mustafa Kemal Pasha during his trip to Adana. As a female municipal council member, she won the appreciation of Mustafa Kemal Pasha. Ms. Mbrure, her husband, Dr. After Remzi Bey was appointed to Mersin, he was elected as a member of Mersin Municipality Council in the 1934 municipal elections. On December 5, 1934, as an experienced politician, she was nominated as a Member of Parliament from Afyon after the women were given the right to vote and be elected. Ms. Mebrure served as MP for three terms in Afyon. She won the title of the first deputy to take an oath in the parliament, since Afyon, the constituency, is first in the alphabetical order. She was the president of the Turkish Deaf, Dumb and Blind Association, which was founded in Ankara in 1950. Dr. With Remzi Bey being the general manager of the Red Crescent between 1942-1952, Ms. Mebrure and her husband participated in various aid activities. Mebrure Gönenç passed away in 1981 in Ankara. She has been the face of modern women in Turkey from the Ottoman Empire to the Republic, both with her educator identity and her politician identity.