Macera terapisi temelli psiko-eğitim programının sosyal hizmet uzmanlarının uygulama becerileri temelinde değerlendirilmesi
Evaluation of adventure therapy based psycho-educational program on the basis of social workers' practical skills
Yazar: ONUR KESKİN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Doğal ortamda macera aktivitelerini terapötik değişim için kullanan macera terapisi, klinik müdahale ve toplum sağlığı hizmeti olarak bilinmektedir. Ele aldığı sorun alanları bağlamında bu terapi daha çok psikoloji alanında kullanılmaktadır. Ancak farklı ülkelerdeki sosyal hizmet uzmanları farklı müracaatçı gruplarına yönelik olarak macera terapisi gerçekleştirmektedirler. Ülkemizde bu terapi, sosyal hizmet müdahalelerinde kullanılan bir teknik değildir. Ancak macera terapisinin gençlerle yapılan çalışmalardaki olumlu sonuçları dikkat çekicidir. Dolayısıyla bu araştırmada gençlerle sosyal hizmet müdahaleleri gerçekleştiren sosyal hizmet uzmanlarının bu müdahalelerinde macera terapisini kullanabilmeleri için gereksinimlerini ve çalışma koşullarını belirlemek odağa alınmıştır. Bu gereksinime göre sosyal hizmet uzmanlarıyla macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışması yapılarak bu çalışmanın etkinliğini ve Türkiye'deki gençlerle gerçekleştirilebilmesine yönelik önerilerini değerlendirmek hedeflenmiştir. 
Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarında farklı gençlik gruplarıyla açık havada çalışan 18 sosyal hizmet uzmanıyla çevrimiçi derinlemesine görüşme yapılmıştır. Bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Derinlemesine görüşme yapılan bu sosyal hizmet uzmanlarının 12'si ile macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışması çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın son aşamasında ise bu grup çalışmasına katılan sosyal hizmet uzmanlarıyla odak grup görüşmeleri çevrimiçi olarak yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinde kendini ifade edemediğini düşünen katılımcılarla ek derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın birinci ve üçüncü aşamasında verilerin tematik analizi, ikinci aşamasında ise verilerin betimleyici analizi yapılmıştır. Analiz sürecinde sadece sosyal hizmet uzmanlarıyla yapılan görüşmeler değil, her bir görüşme ya da oturum sonrasındaki analitik ve yansıtıcı notlar da kullanılmıştır. Verilerin analizinde herhangi bir istatistik programı kullanılmamıştır. Araştırma gençlerle sosyal hizmet müdahalelerinde bu terapinin kullanılabilmesi için kurumsal, yasal, sosyal politika, bu konuda yetkin uzman, devlet güvencesi, sektörel işbirliği gibi pek çok bağlamda desteğe ihtiyaç olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışmasının ve odak grup çalışmasının da gösterdiği üzere macera terapisi, gençlerle sosyal hizmet alanında sadece gençler açısından değil bu gençlere yönelik müdahaleler gerçekleştiren sosyal hizmet uzmanları, müdahaleleri ve dolayısıyla gençlik refahı alanı için oldukça önemlidir. Bu araştırma gençlik refahı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının müdahalelerinde macera terapisinin neden olması gerektiğini ve bu müdahalelerde nasıl kullanılabileceğini teorik açıdan pratik örneklerle desteklemesi bağlamında önemlidir. Dolayısıyla bu çalışmanın her üç aşamasında gerçekleştirilen çalışma sonuçlarının öncelikle gençlik refahı alanında bu terapiyi kullanmak isteyen sosyal hizmet uzmanlarına, bu konuda politika yapıcılara, sosyal hizmet akademisyenlerine ve uygulayıcılarına kanıt temeli oluşturarak rehberlik edeceği öngörülebilir.

Abstract:
Adventure therapy is a type of clinical intervention and community health service that uses environmental adventure activities to promote therapeutic improvement. This therapy is primarily utilized in the field of psychology because of the issue areas it targets. However adventure therapy is a service that social workers provide to various client groups across culturesSocial work interventions in our nation do not employ this therapy as a technique. Adventure therapy does, however, show remarkably excellent outcomes when studied with youth. Therefore, the purpose of this study is to determine the requirements and working conditions of social workers who conduct social work interventions with young people in order to incorporate adventure therapy into these interventions. In response to this requirement, a psycho-educational group study utilizing adventure therapy in conjunction with social workers was conducted with the objective of assessing the efficacy of this study and its recommendations for implementation with youth in Turkey.
This study was conducted in three stages as a case study, which is a type of qualitative research. In the first phase, eighteen social workers from the public, commercial, and non-governmental sectors who work outside with various youth groups were interviewed in-depth online. The interviews were conducted using a semi-structured interview form. In the second phase of the research, an adventure therapy-based psycho-educational group study was undertaken online with 12 of these social workers who were extensively interviewed. The social workers involved in this group study were the subjects of online focus groups interviews conducted as the research finalized. Participants who felt unable to express themselves in focus group discussions were the subject of additional in-depth interviews. The first and third phases of the study involved thematic analysis of the data, while the second stage involved descriptive analysis. The analytical and contemplative notes made following each interview or session were utilized in addition to the social worker interviews during the analysis phase. The data analysis process did not employ any statistical software. Research indicates that in order to employ this therapy in social work interventions with youth, assistance is required from a variety of sources, including institutional, legal, social policy, and subject-matter experts, as well as governmental assurance and sectoral cooperation. Additionally, adventure therapy is crucial for young people working in the field of social work with young people as well as for the social workers who conduct these young people's interventions and, consequently, the field of youth welfare, as demonstrated by the results of the adventure therapy-based psycho-educational group study and focus group study. This study is significant because it provides theoretical justification and real-world examples for adventure therapy's inclusion in and application within the interventions provided by social workers to young people in need. So, it is reasonable to assume that by building an evidence basis, the findings of the research conducted during all three phases of this study will mainly serve as a guide for social workers who wish to employ this therapy in the field of adolescent welfare, policy makers, social work academics, and practitioners.