Dağcılık alt kültürü: Semboller, anlamlar, kimlikler
Mountaineering subculture: Symbols, meanings, identities
Yazar: FUNDA AKCAN
Danışman: DOÇ. DR. NEFİSE BULGU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anlam = Meaning ; Dağcılık = Mountaineering ; Kimlik = Identity ; Kültür = Culture

Özet:
Bu araştırmanın amacı, alt kültürel yaklaşımlar çerçevesinde, dağcılığın bir alt kültür olup olmadığının değerlendirilmesi ve dağcılık eğer bir alt kültürse, bu alt kültürün oluşum süreçlerinin incelenmesidir. Etnografik bir çalışma olan bu araştırmada veri toplama tekniği olarak katılımlı gözlem ve derinlemesine bireysel görüşmeler kullanılmıştır. Katılımlı gözlem çalışmaları, Ankara'da bulunan iki üniversite dağcılık topluluğunun teorik ve pratik dağcılık eğitim etkinliklerine katılınarak gerçekleştirilmiştir. Derinlemesine bireysel görüşmeler ise, günümüzde dağcılık yapan 39 dağcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bunların yanı sıra, ülkemizde dağcılığın gelişim ve örgütlenme sürecini ortaya koymak üzere 23 eski dağcı ile sözlü tarih görüşmeleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dağcılık, incelenen üniversite dağcılık toplulukları bağlamında bir alt kültür olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna göre dağcılık, hem yarattığı kendini özgü normlar ve değerlerle hakim spor kültürüne, hem de sunduğu paylaşımı ve kolektifliği vurgulayan alternatif yaşam pratikleriyle bireyselliği ve tüketimi ön plana çıkaran hakim kültürel değerlere bir başkaldırı olarak anlamlandırılmaktadır. Dağcılık alt kültürünün oluşumu ise, yaşanılan alt kültürel sosyalizasyon ve kimlik inşası süreçleri ile birlikte paylaşılan değerlerle ve dağcılığa yüklenen anlamlarla gerçekleşmektedir. Dağcılar bu alt kültüre dahil oldukları andan itibaren alt kültürel normları ve değerleri öğrendikleri bir sosyalizasyon sürecine girmektedirler. Bu süreçte oluşturdukları alt kültürel kimlikler onların aslında kim olduğunu ifade eden kimlikler haline gelmektedir. Dağcılık, dağcılar tarafından bir yaşam tarzı olarak anlamlandırılmakta, bu da toplumsal hayattan kaçışı, onu anlamsızlaştırmayı ve ona karşı olmayı beraberinde getirmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to assess whether mountaineering is a subculture or not with regard to subcultural theories. Following this, subcultural formation process, regarding mountaineering as a subculture, was examined. In this ethnographic study, participant observation and in-depth individual interviews were used as data gathering techniques. Participant observation was undertaken by participating theoretical and applied mountaineering trainings of two university mountaineering clubs in Ankara. In-depth individual interwievs were conducted with 39 mountaineers. Besides, oral history interviews were conducted with 23 old mountaineers, in order to explain development and organization processes of mountaineering in Turkey. Content analysis was used to analyze the data. The findings of this study revealed that mountaineering is a subculture in the context of university mountaineering clubs which were subjected in this study. Accordingly, mountaineering was as a resistance to the dominant sport culture through its unique norms and values and to the hegemonic cultural values through its alternative living experiences which emphasized sharing and collectiveness. According to the findings, mountaineering subculture was formed through subcultural socialization and identity formation processes and through shared values and meanings in this subculture. From the moment that the mountaineers were involved in the subculture, they entered in a socialization process in which they learned subcultural norms and values. Subcultural identities they constructed during this process started to become their social identities as well. Mountaineering was a lifestyle for the mountaineers and this brought along escaping from the social life, making it meaningless and being resistant to it.