Sulu koşullarda bazı arpa çeşitlerinde (Hordeum vulgare L.) verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield characteristics of some barley varieties (Hordeum vulgare L.) in irrigaded conditions
Yazar: MAHMUT AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. EROL ORAL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Hordeum vulgare = Hordeum vulgare ; Sulama = Irrigation ; Sulu koşullar = Irrigated conditions ; Verim = Yield ; Verim özellikleri = Yield properties

Özet:
Bu araştırma; 2020-2021 yılı kışlık yetiştirme sezonunda Van ekolojik koşullarında bazı arpa çeşitlerinin adaptasyon yeteneklerinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Van YYÜ Ziraat Fakültesi deneme alanında sulu şartlarda tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede 16 arpa çeşidinde sapa kalkma ve başaklanma dönemi olmak üzere 2 defa sulama yapılmıştır. Deneme sonunda başaklanma süresi (gün), bitki boyu (cm), metrekarede başak sayısı (adet), Yatma (%), klorofil değeri, başak uzunluğu (cm), başakta başakçık sayısı (adet), başakta fertil başakçık sayısı (adet), erme süresi (gün), bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (kg/lt), biyolojik verim (kg/da), tane verimi (kg/da) ve hasat indeksi (%) gibi özellikler incelenmiştir. Deneme yılına ait yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının çok altında (%26) gerçekleşmiştir. Bu dönemde gözlemlenen sıcaklık ve nem değerleri uzun yıllar ortalamaları ile karşılaştırıldığında sıcaklık değerleri yüksek olup nem değerleri ise düşük olduğu görülmektedir. Bitkilere toplamda 114 mm yağışa denk gelecek şekilde  sulama suyu verilmiştir. Denemede başaklanma süresi 167.67-175.66 gün, bitki boyu değerleri 63.37-91.85 cm, metrekarede başak sayıları 403.67-619.67 adet, çeşitlerinde yatma değeri %0-10 derece, klorofil değerleri 45.34-53.09, erme süresi 36.0-36.7 gün, başak uzunluğu değerleri 7.30-9.96 cm, başakta tane sayısı 21.7-33.8 adet, fertil başakçık sayısı 7.13-15.73 adet,  bin tane ağırlığı 36.67-45.83 g, hektolitre ağırlığı 62.30–66.10 kg, biyolojik verim değerleri 1559.53-2045.17 kg/da, tane verimi 308.68–698.67 kg/da ve hasat indeksi % 20.6-34.6 arasında değişim göstermiştir. En yüksek tane verimi Calabey, Akar, Tosunpaşa ve Asil gibi iki sıralı arpa çeşitlerinden elde edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out to investigate the adaptation abilities of some barley varieties in Van ecological conditions in the winter growing season of 2020-2021. It was established in the experimental field of Van YYU, Faculty of Agriculture, in supplementary irrigation conditions, according to a randomized block design with 3 replications. In the experiment, 16 barley cultivars were irrigated twice, during the booting and heading stage. Heading date (days), plant height (cm), number of spikes per square meter (number), lodging (%), chlorophyll value, spike length (cm), number of spikelets per spike (number), fertile spikelets per spike (number), at the end of the experiment, characters such as maturity date (day), thousand grain weight (g), hectoliter weight (kg/lt), biological yield (kg/da), grain yield (kg/da) and harvest index (%) were investigated. The precipitation amount of the trial year was below the long-term average (26%). During this period, the recorded temperature values were higher and humidity values were lower compared to yearly data of the location. The plants were given irrigated based on the total precipitation of 114 mm. In the experiment, the number of days to spike were 167.67-175.66 days, the plant height values were 63.37-91.85 cm, the number of spikes per square meter were 403.67-619.67, the lodging value of the varieties was 0-10%, the chlorophyll values 45.34-53.09, the maturity date was 36.0-36.7 days, the spike length values 7.30-9.96 cm, number of spikelets per spike 21.7-33.8, number of fertile spikelets 7.13-15.73, thousand graind weight 36.67-45.83 g, hectoliter weight 62.30-66.10 kg, biological yield values 1559.53-2045.17 kg ha-1, grain yield 3086.8-6986.7 kg ha-1 and the yield index varied between 20.6-34.6%. The highest grain yield was obtained from two row barley varieties Calabey, Akar, Tosunpaşa and Asil.