Karaburun yarımadası mermerlerinin cinsleri üretimleri ekonomileri ve kapasiteleri
Marble types and economical capacities of the Karaburun peninsula quarries
Yazar: RAMAZAN HACIMUSTAFAOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEJAT KUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ekonomik Jeoloji Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Karaburun yarımadası = Karaburun peninsula ; Mermer = Marble

Özet:
ÖZET Bu çalışma kapsamında, Karaburun Yarımadasın' da üretimi yapılan mermerlerin jeolojik, petrografik, kimyasal, fıziko-mekanik özellikleri ile mermer ocaklarının üretim kapasiteleri ve nihayi ürün haline getirilen mermerin kullanım alanları araştırılmıştır. Karaburun Yarımadası stratigrafisi ile işletilen mermer ocaklarının ilişkisi incelenmeye çalışılmış ve mermer ocaklarının stratigrafideki yeri saptanmıştır. Bu çalışmada, Karaburun Yarımadası' ndaki mermer üretiminin Mesozoik (Triyas) yaşlı Camiboğazı ve Gerence formasyonları içindeki kireçtaşlarından yapıldığı ortaya konmuştur. Camiboğazı formasyonu kalın katmanlı çoğu yerde masif iç yapılı beyaz açık gri renklerde kireçtaşlarından oluşmaktadır. Gerence formasyonu ise karbonat kayaçların baskın olduğu çörtlü ve tabakalı kireçtaşları, kırmızı yeşil çörtler ve kumtaşı arakatkılardan yapılıdır. Karaburun Yarımadası' nda üretilen mermerlerden, Ege Vişne, Ak Bej, Antik Bej ve İzmir Gülü Camiboğazı formasyonu içerisindeki kireçtaşlarından, Çeşme Bej veYöntaş Bej ise Gerence formasyonu içerisindeki kireçtaşlarından üretilmektedir. Mermerlerin ince kesitlerinde yapılan gözlemlerde, Ege Vişne mermeri çakıltaşı, diğer ocaklardan üretilen mermerlerin ise köken olarak kireçtaşı olduğu tespit edilmiştir. Ege Vişne mermerinin bileşiminde kireçtaşı, dolomit çakılları ile az kuvars taneleri ve çört kırıntıları bulunur. Bu çakılları bağlayan matriks kırmızı kahverenkli FeO ve CCVlı kil den oluşmuştur. Diğer mermerlerin bileşiminde ise genel olarak bol fosil ( biyoklast), spar kalsit çimento, mikrit aramadde ve az kuvars taneleri yer alır.Kireçtaşı kökenli mermerlerin kimyasal bileşimlerinde CaO oranı % 50'nin üzerinde, SİO2 oranları %1 civarında, MgO değerleri ise % 0.5-1 oranındadır. Sadece Ege Vişne mermerinde MgO oranı % 10'un üzerindedir. Bunun nedeni kayaç içerisindeki dolomit çakıllarının varlığıdır. Diğer kimyasal bileşenler ise çok düşük oranlardadır. Mermerlerin fıziko-mekanik testlerinde tek eksenli basınç dayanım değerleri 1000 kg/cm2, nin üzerinde elde edilmiştir. Bu değer üretilen mermerlerin yüksek dirençli kayaçlar olduğunu göstermektedir. Porozite değerleri düşük oranlarda saptanan mermer örneklerinden, Çeşme Bej, Yöntaş Bej, Ak Bej ve Antik Bej az boşluklu kayaç, İzmir Gülü ve Ege Vişne mermerlerinin ise çok kompak kayaç sınıfında olduğu belirlenmişitir.

Abstract:
ABSTRACT This work covers the geological, petrographical, chemical, physicomechanic properties of the marble produced in Karaburun peninsula, production capacities of marble quarries and the areas where the finished product is used. Furthermore, the stratigraphy of Karaburun peninsula and its relation with the marble quarries that are currently being used are analysed and finally the place of the marble quarries in the stratigraphy is defined. In this work, it has been proved that the marble production in Karaburun peninsula is quarried from the limestone that is part of the Camiboğazı and Gerence Formations which date back from the Mesozoik age. The Camiboğazı formation is made up of thick layers, which are most of the time have a masiwe structure. They are white or light gray limestone. On the otherhand, the Gerence formation is made up of mainly corbonated rock, chert and layered limestone, red-green chert and limestone sub layers. If we examine the marble produced in Karaburun Peninsula, we can see that from the limestones in Camiboğazı formation, Ege Vişne, ak Bej, Antik Bej and İzmir Gülü marbles and from the limestones in Gerence formations, Çeşme Bej and Yöntaş Bej marbles are produced. İt has been proved that, Ege Vişne marble is made up of gravel and the marble produced in the other quarries is made up of limestone. Ege Vişne marble is composed of limestone, dolomit gravel and smal amount of quarts and chert. The matrix that binds these gravel is red -brown and made up of clay with FeO and C(X In the composition of the other marbles, large amounts of fossils, spar calsid cement, micrit sub-structures and quarts particles are present.The physico-mechanic tests of the marbles with limestone origins, the CaO ratio is over % 50, the ratio of Si02 is around % 1, and the MgO values are between % 0.5- 1. Only in Ege Vişne marbles, the MgO ratio is over % 10. The reason for this is presence of dolomit gravels in the rock. The ratio of the other chemical compenents is very low. The physico-mechanic tests of the marbles have proved that the uniaxial compressive streight values one over 1000 kg/cm2. The above values show that the marbles that are being produced have high resistance. As to conclude, when we look at the marble samples which have low porosity values, Çeşme Bej, Yöntaş Bej, Ak Bej and Antik Bej are low porosity rocks, whereas İzmir Gülü and Ege Vişne marbles are fully improvious rocks.