Evlilik, boşanma ve şiddet: Evli erkekler üzerinden bir değerlendirme
Marriage, violence and divorce: An evaluation of married men
Yazar: İLAYDA YÜZER
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL DEMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ataerkil = Patriarchal ; Boşanma = Divorce ; Erkeklik = Masculinity ; Evli erkekler = Married men ; Evlilik = Marriage ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kadın cinayeti = Femicide ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şiddet = Violence

Özet:
Aile, günümüzde çoğunlukla aşk ve sevgi çerçevesinde kurulmuş yasal bir 
sözleşmedir ve toplumun en küçük birimidir. Evlilik, farklı cinsten iki kişinin bir ömür boyu 
hayatı paylaşmaları şeklinde kurgulanmaktadır. Boşanmak ise yine aile içerisindeki sorunların 
çözümsüz hale geldiği noktada yasal bir haktır. Bu süreçte evliliğin ölene dek sürmek 
gerektiği düşüncesi işlerliğini yitirmeye başlamıştır. Ancak boşanmanın kabul edilmesi 
toplumsal bir sorun haline gelmektedir. Çünkü erkek için erkekliğinin sorgulanması ve
otoritesinin sarsılması anlamına geldiği büyük bir erkeklik krizine yol açmaktadır. Bu kriz de 
en basit çözüm yolu olarak öğrenilen şiddeti ve son noktada kadın cinayetlerini ortaya 
çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı kadınların boşanma taleplerinin erkeklerde şiddet 
eğilimini artırıp arttırmadığı ve kadın cinayetlerinde bu talebin etkisinin ayrıntılı olarak 
sorgulanmasıdır. Tez içerisinde bu durum "boşanma cinayetleri" şeklinde 
kavramsallaştırılmıştır.
Çalışmanın diğer odak noktası ise; evli erkeklerin; toplumsal cinsiyet rolleri, şiddet, 
kadın cinayetleri ve aile gibi konulara bakış açılarını ortaya koymak ve tartışmaktır. 
Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup yarı yapılandırılmış görüşme formu ile 
yüze görüşme gerçekleştirilmiştir. 28 erkek ile 20-40 dakika arasında görüşmeler 
gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonuçları; toplumsallaşmanın temel kurumu olan ailede şiddeti 
deneyimleme, "şeylerin düzenine dâhil" görünen cinsler arasındaki bölünme, evliliğin 
kutsallığı, boşanmanın laneti, erkek şiddeti "teorinin bittiği yerde pratik başlar", kadın 
cinayetleri "erkeğe sen neden bunu yaptın diye sormuyorlar", boşanma ile hayatın devamı, 
namus "kadının namusu bi' lekelendiği zaman", kadın-erkek eşitliği "eşitlik diye bişey 
yoktur" ana temaları ile yorumlanmıştır. 
Görüşmeler sonunda edinilen bulgulara göre "boşanma cinayetlerinin" altındaki temel 
sebep erkeklerin yerleşik toplumsal cinsiyet rolleri ve kalıpları çerçevesinde güç ve iktidar 
odaklı olarak yetiştirilmesidir. Ataerkil toplumsal yapı içinde erkeklere üstün bir konum 
atfedilmiş ve kadınlar erkeğe bağımlı nesneler şeklinde yetiştirilmiştir. "Boşanma cinayetleri" 
de bu anlamdaki eril sahipleniciliğin bir sonucu olarak karşımıza çıkabilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal gender roles of married men in the process of 
constructing hegemonic masculinity in the social sphere, the construction of masculinity and 
femininity, their perspectives on marriage and divorce, violence against women, and their 
attitudes towards femicide related to divorce claim. In this qualitative research, life 
experiences have been obtained from the interviews with 28 men for 20-40 minutes through a 
semi-structured interview form. The life history as a method has been used and the interviews 
have been analyzed with content analysis.
As a result of this research, it has become possible to make two classifications about 
the interviewees. It has been understood that the group, which can be considered as a 
relatively new generation whose level of education and consciousness are better, is realistic 
and moderate towards divorce, and they have made meaningful determinations regarding 
violence against women and femicide. It has been observed that the men in the second group 
internalize traditional patterns and adhere to patriarchal ideology and gender norms. Men in 
this group consider that men are superior in terms of gender roles and equality, and find men 
justified in denial of femicide and divorce.
Men refusing to divorce and killing their spouses who want to divorce have recently 
increased. According to the findings obtained from the interviews, the main reason under the 
"divorce murders" is that men are brought up according to gender roles. In the patriarchal 
social structure, a superior position is attributed to men and women are raised as objects 
dependent on men. "Divorce murders" also appear as a manifestation of masculine 
possessiveness. The findings obtained from the interviews have been discussed within the 
frame of the literature.