Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalite ve doku doppler ekokardiyografik değerlendirme ile mortalitenin ilişkisi
Cardiovascular outcome in hemodialysis patients and the role of tissue doppler echocardiography in the evaluation of mortality
Yazar: YUSUF SİNAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Mortalite = Mortality ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Giriş. Hemodiyaliz uygulanan son dönem böbrek yetersizliği (SDBY) hastalarında en önemli mortalite nedeni kardiyovasküler hastalıklardır. Ekokardiyografi; kalbin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak değerlendirmeye yarayan, noninvazif ve kolay uygulanabilen bir yöntemdir. SDBY hastalarında gelişen diyastolik disfonksiyon kardiyovasküler mortalite ile yakın ilişkilidir. Diyastolik disfonksiyonun tespitinde konvansiyonel Doppler'in yanısıra ve özellikle doku Doppler incelemeleri değerli bilgiler sunar. Çalışmamızda hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalitenin belirlenmesinde doppler ekokardiyografinin rolü değerlendirilmiştir.Materyal - Metodoloji. Çalışmamıza 6 aydan uzun süredir Hemodiyaliz tedavisi görmekte olan 50 adet hasta ve kontrol grubu olarak 50 adet sağlıklı birey dahil edilmiştir. Çalışmamıza alınan hastaların ortalama yaşı 42.3 ± 12.4 (maksimum 67, minimum 19), kontrol grubunun ortalama yaşı 38.7 ± 6.6 (maksimum 56, minimum 27) olarak hesaplandı. Hasta ve kontrol grubunun ekokardiyografik incelemeleri (M-mode, iki boyutlu (2-D), Doppler ve Doku Doppler ekokardiyografi) yapıldı. Hasta grubunun biyokimyasal değerlerine bakıldı. Hasta ile kontrol grubunun ekokardiyografik parametreleri ve takip dönemi (92 ay) sonunda ölen hastalar ile yaşayan hastaların biyokimyasal - ekokardiyografik parametreleri karşılaştırıldı.Sonuç. Sağlıklı kontrol grubuna göre hemodiyaliz hastalarında istatistiksel açıdan anlamlı olarak sol kalp boşluklarında genişleme, sol ventrikül hipertrofisi ve ön planlada sağ ventriküler diyastolik disfonksiyon tespit edildi. Çalışmanın diğer kolunda, takip dönemi sonunda yaşayan hasta grubuna göre ölen hastalarda Ferritin değeri yüksek, Mitral E/A >1, LVATDİ düşük, LVETDİ/LVATDİ oranı yüksek bulundu. Bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlıydı.Yorum. SDBY hastalarında ekokardiyografik inceleme noninvazif ve kolay uygulanabilen bir görüntüleme yöntemidir. Mortalitenin belirlenmesinde LVATDI düşüklüğünün yol gösterici olabileceği ancak destekleyici daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.Anahtar kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, ekokardiyografi.

Abstract:
Background. Cardiovascular disease is the leading cause of death in patients with hemodialyzed end-stage renal disease (ESRD). Echocardiography is a noninvazive and easily performed test in which high frequency sound waves are used for evaluation of cardiac function and structural properties. Diastolic disfunction in ESRD patients is in a close relationship with cardivascular mortality. In the evaluation of diastolic disfunction, beside the conventional Doppler,especially tissue Doppler gives valuable informations. In the present study, it was aimed to evaluate the role of echocardiography in detection of cardiovascular mortality in hemodialysis(HD) patients. Materials and Methods. 50 patients hemodialysed longer than 6 months and 50 healthy individual chosen as control group were included to this study. Mean age of patients was 42.3±12.4 (max. 67, min. 19), mean age of control group was 38.7±6.6 (max. 56, min. 27). Echocardiograms( M-mode, two dimensional( 2-D), Doppler, tissue Doppler) were carried out in all HD patients and control group. Biochemicals parameters are checked in all HD patients. The echocardiographic parameters of the patient group and control group were compared and the biochemical&echocardiographic parameters of the alive patients and patients who have died during the follow-up period( 92 months) were compared.Results. The determination of left chambers dilatation, left ventricular hypertrophy and right ventricular diastolic disfunction in HD patients when compared with the control group was found statistically significant. In the other task force, at the end of the follow-up period,when compared with the alive patient group, the detection of high ferritin value, Mitral E/A >1, low LVATDI, high ratio of LVETDİ/LVATDİ in the dead patients was found statistically significant. Conclusions. Echocardiography is a noninvazive and easily performed imaging technique in ESRD patients. We think the reduction in LVATDI can be a parameter in the evaluation of mortality but more supportive and extansive researches are required.Key words. End stage renal disease, hemodialysis, echocardiography