Muhasebe politikalarının finansal tablolar açısından değerlendirilmesi Bist-100 şirketleri üzerine inceleme
Evaluation of accounting policies in terms of financial statements analysis on Bist-100 companies
Yazar: PINAR CÖMERTOĞLU
Danışman: PROF. DR. DENİZ UMUT DOĞAN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı / Muhasebe ve Finans Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Dipnot = Disclosure ; Finansal tablolar = Financial statements ; Hisse senetleri = Stocks ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe politikaları = Accounting policies ; Muhasebe standartları = Accounting standarts

Özet:
Yaşadığımız yüzyılda işletmelerin uluslararası piyasalarda daha etkin ve verimli bir şekilde yer almaları, varlıklarını sürdürebilmeleri için finansal bilgilerini kamuoyuna şeffaf bir şekilde açıklamak zorundadırlar. Bu açıdan işletmeler ticari faaliyetlerini yansıtan muhasebe ve finansal bilgilerini belirli kurallar çerçevesinde bilgi kullanıcılarına sunmaları gerekmektedir. Bu bilgiler işletmeler tarafından finansal raporlama süreci ile oluşmaktadır. Finansal raporlama; muhasebenin çıktısı olarak görünen işletmelerin finansal durumlarını, faaliyet sonuçlarını gösteren ve işletme hakkında bize tahminde bulunmaya yarayan tablolardır. Finansal tabloların oluşumu işletmelerin tercih ettiği finansal raporlama ve muhasebe standartları çerçevesinde yer alan muhasebe politikaları kapsamında oluşmaktadır.
Finansal tablo kullanıcıları, muhasebenin temel kavram gereği finansal tabloların karşılaştırılabilir olmasını ve muhasebe politikalarının tutarlı bir şekilde uygulanmasını istemektedirler. Bu kapsamda muhasebe politikalarında ve muhasebe tahminlerinde oluşan değişiklikler ile hatalar finansal tabloların güvenilirliğini etkileyen uygulamalardır. İşletmeler bazı dönemlerde muhasebe politikalarında değişikliğe gidebilir. Bu bağlamda politika değişikliklerini finansal tabloların ek parçası olan dipnotlar bölümünde açıklamak zorundadırlar.
Bu çalışmanın amacı; Muhasebe Standartları çerçevesinde borsada işlem gören işletmeler tarafından TMS 8 Standardı uyarınca muhasebe politika tercihleri ve açıklanma düzeyleri incelenerek işletmelerin mevcut durumlarının tespit edilmesidir. Çalışmanın ilk bölümünde; UFRS/TMS alanında yapılan çalışmalara ve finansal raporlamanın unsurlarına yer verilmiş olup finansal tablolarda karşılaştırmalı bilgi sunumu ve dipnotlardan söz edilmiştir. İkinci bölümde; uygulanması zorunlu muhasebe politikaları, alternatifli muhasebe politikaları, muhasebe tahmin ve hatalara ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup konular örnekler ile desteklenmiştir. Üçüncü bölümde; BIST 100 endeksi baz alınarak farklı sektörlerde yer alan işletmelere ait 2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin dipnotlarında yer alan 5 muhasebe politikası incelenmiştir. Ayrıca yıl bazında sektörlerin muhasebe politika tercihlerine yönelik verilerin karşılaştırılması yapılarak yıllara göre gerçekleşen değişiklikler açıklanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, sektörlerin büyük oranda muhasebe politika yöntem seçimlerinde açıklama yaptığı, TMS 23 borçlanma maliyetleri standardının en yüksek açıklama yapılmayan standart olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminleri, Hatalar, Dipnotlar, BIST-100

Abstract:
In the century we live in, businesses have to disclose their financial information to the public in a transparent manner in order to take part in international markets more effectively and efficiently and to maintain their existence. In this respect, enterprises are required to provide accounting and financial information reflecting their commercial activities to information users within the framework of certain rules. This information is formed by the financial reporting process by the enterprises. Financial reporting; are the tables that show the financial condition of the enterprises, the results of their activities that appear as the output of accounting and serve to give us an estimate about the enterprise. The formation of financial statements occurs within the scope of accounting policies within the framework of financial reporting and accounting standards preferred by enterprises.
Users of financial statements want financial statements to be comparable and accounting policies to be applied consistently as a basic concept of accounting. In this context, changes and errors in accounting policies and accounting estimates are practices that affect the reliability of financial statements. Businesses may change their accounting policies in some periods. In this context, they must explain the policy changes in the footnotes section, which is an additional part of the financial statements.
The aim of this study is; To determine the current status of the enterprises by examining the accounting policy preferences and disclosure levels in accordance with IAS 8 Standard by the enterprises traded on the stock exchange within the framework of Accounting Standards. In the first part of the study, studies in the field of IFRS / IAS and the elements of financial reporting were included and comparative information presentation and footnotes were mentioned in the financial statements. In the second part, explanations on mandatory accounting policies, alternative accounting policies, accounting forecasts and errors are included and the topics are supportedwith examples. In the third part, based on the BIST 100 index, 5 accounting policies included in the footnotes for the years 2016-2017-2018-2019-2020 belonging to enterprises in different sectors were examined. In addition, the data for the accounting policy preferences of the sectors  were compared on a yearly basis and the changes realized according to the years were explained. According to the results of the study, it was determined that the sectors largely made statements in their accounting policy method choices and that IAS 23 borrowing costs werethe highest disclosure or undisclosed standard.
Key Words: Accounting Policies, Accounting Estimates, Errors, Footnotes, BIST-100