Majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastaların 30 günlük yeniden yatış için risk faktörleri
Risk factors for 30-day readmission in patients who underwent major gastrointestinal surgery
Yazar: MUHAMMET ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastalarda 30 günlük plansız yeniden yatış risk faktörlerini belirlemektir.
Gereç-Yöntem: Çalışmada Ocak 2019-Aralık 2022 tarihleri arasında 18 yaş üstü ve majör gastrointestinal cerrahi uygulanan 912 hastanın verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastalar, readmisyon yaşayanlar ve yaşamayanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik, perioperatif ve de postoperatif verileri toplanarak değerlendirildi. Postoperatif komplikasyonlar genişletilmiş Clavien-Dindo sınıflamasına göre derecelendirilmiştir ve komplikasyonun derecesine göre kendi içlerinde karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu derecelendirme sayesinde komplikasyonlar, minör ve major komplikasyonlar olarak sınıflanarak kendi aralarında da karşılaştırılmışlardır. Gruplar arasındaki karşılaştırmalar için sürekli değişkenlerde t-testi veya Mann-Whitney testi, kategorik değişkenlerde ise ki-kare testi veya Fisher testi kullanılmıştır. Risk faktörü değerlendirmesi için tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Yaş dağılımı median 64 (IQR, 46-64) idi. Çalışmada majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastaların readmisyon oranı %12.5 olarak tespit edildi. Esansiyel hipertansiyon ve diabetes mellitus readmisyon grubunda daha sık tespit edildi. Hastalarda görülen cerrahi majör komplikasyonların plansız readmisyon için istatistiksel olarak belirgin bir risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Laboratuvar testlerinde, readmisyon grubunun albümin seviyeleri düşük, C-reaktif protein (CRP) seviyeleri ise yüksek bulunmuştur. Kategorize edilmiş CRP ve albümin değerlerinde de anlamlı farklar tespit edilmiştir (CRP için >150, ≤150; albümin için >30, ≤30). Demografik veriler için yapılan tek değişkenli ve çok değişkenli analizde sigaranın readmisyon riskini arttıran bir faktör olarak tespit edilmiştir. Komorbiditeler için yapılan tek değişkenli analizde diabetes mellitus ve hipertansiyonun readmisyon ile ilişkili, çok değişkenli analizde ise hipertansiyonun readmisyon için risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Perioperatif veriler için tek değişkenli lojistik regresyon analizinde değerlendirilen parametrelerden üst gastrointestinal sistem operasyonlarının alt gastrointestinal sistem operasyonlarına göre daha az readmisyon yaşadığı ve de readmisyon ilişkili olduğu belirlenirken major cerrahi komplikasyon varlığının ise readmisyon riskini arttırdığı tespit edilmiştir. Çok değişkenli analizde metastatik hastalık varlığı, üst gastrointestinal sistem cerrahisi, postoperatif majör komplikasyon varlığı, readmisyon için anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Postoperatif 3. Günde CRP'nin 150 mg/L üzerinde olması tek değişkenli ve çok değişkenli analizde risk faktörü olduğu belirlenirken; albümin değerlerinin 30 g/L altında olması ise tek değişkenli analizde istatiksel olarak anlamlı idi.
Sonuç: Majör gastrointestinal cerrahi müdahaleler sonrasında plansız hastaneye yatışlar için sigara, esansiyel hipertansiyon ve postoperatif CRP değerinin risk faktörleri olduğunu belirlendi. En önemli risk faktörünün ise hastalarda postoperatif majör komplikasyon gelişimi olduğu ortaya konuldu.
Anahtar Kelimeler: Majör Gastrointestinal Cerrahi, Plansız Hastaneye Yatış, Readmisyon, Postoperatif Komplikasyon

Abstract:
Objective: The primary aim of this study was to identify risk factors for unplanned 30-day readmission in patients who underwent major gastrointestinal surgery.
Materials and Methods: Data from 912 patients over the age of 18 who underwent major gastrointestinal surgery between January 2019 and December 2022 was retrospectively analyzed. Patients were categorized into two groups: those who experienced readmission and those who did not. Demographic, perioperative, and postoperative data of the patients were collected and evaluated. Postoperative complications were graded according to the expanded Clavien-Dindo classification and compared within their respective grades. Furthermore, this classification enabled complications to be categorized as minor and major, which were also compared internally. For comparisons between groups, t-test or Mann-Whitney test was employed for continuous variables, while chi-square or Fisher's test was used for categorical variables. Univariate and multivariate logistic regression analyses were performed for risk factor evaluation.
Results: The age distribution had a median of 64 (IQR, 46-64). The readmission rate for patients undergoing major gastrointestinal surgery in the study was determined to be 12.5%. Essential hypertension and diabetes mellitus were more frequently detected in the readmission group. It was found that major surgical complications in patients were statistically significant risk factors for unplanned readmission. In laboratory tests, the readmission group had lower albumin levels and higher C-reactive protein (CRP) levels. Significant differences were also found in categorized CRP and albumin values (CRP >150, ≤150; albumin >30, ≤30). In univariate and multivariate analyses for demographic data, smoking was identified as a factor increasing the risk of readmission. In univariate analysis for comorbidities, diabetes mellitus and hypertension were associated with readmission, and in multivariate analysis, hypertension was found to be a risk factor for readmission. In univariate logistic regression analysis of perioperative data, it was determined that upper gastrointestinal system operations had fewer readmissions than lower gastrointestinal system operations, and the presence of major surgical complications increased the risk of readmission. In multivariate analysis, the presence of metastatic disease, upper gastrointestinal system surgery, the presence of postoperative major complications were identified as significant risk factors for readmission. On postoperative day 3, having a CRP level above 150 mg/L was identified as a risk factor in both univariate and multivariate analyses, while having albumin levels below 30 g/L was statistically significant in univariate analysis.
Conclusion: After major gastrointestinal surgical interventions, it has been determined that risk factors for unplanned readmissions include smoking, essential hypertension, and postoperative CRP levels. It has been established that the most significant risk factor is the development of major postoperative complications in patients.
Keywords: Major Gastrointestinal Surgery, Unplanned Hospital Admission, Readmission, Postoperative Complication.