İmar Hukukunda kazanılmış (Müktesep) hak
The acquired (vested) right in Zoning Law
Yazar: SELMAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ZEHREDDİN ASLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu Hukuku = Public Law ; Kazanılmış hak = Vested right ; İmar = Reconstruction ; İmar hukuku = Zoning law

Özet:
Kazanılmış hak kavramının, idare hukuku alanında, gündelik konuşmalardaki alelâdeliği ile kullanılmaya başlandığı gözlenmektedir. Ancak, sıklıkla kullanılmakla birlikte, gerçekte kavramın neyi ifade ettiği, nasıl ortaya çıktığı üzerinde durulmamaktadır.
Yargı yerleri tarafından da kavramın ne olduğunun tanımlanmadığı görülmektedir. Hattâ yargının, kazanılmış hak olarak değerlendirdiği durumun, gerçekten kazanılmış hak olup olmadığını dahi tartışmadan, kavramı kullanma eğiliminde olduğu dikkati çekmektedir. 
Kavramın özel hukuk menşeli olması, özel hukuktaki fonksiyonu ile kavramın idare hukukunda kullanılması, sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu durumlar dikkate alınarak çalışmada kavramın somutlaşması için evvelâ "hak" kavramı üzerinde durulmuş; doktrinde bu kavramın ne şekilde ele alındığı incelenmiştir. Daha sonra, önce medenî hukuk sahasında hakların iktisabı, ardından idare hukuku alanında hakların iktisabı mukayeseli olarak incelenmiştir. 
Her iki hukuk alanı arasındaki hakların iktisabına dair farklar ortaya konulduktan sonra, idare hukukunda "kazanılmış hak" kavramı yargının ve doktrinin görüşleri çerçevesinde değerlendirilmiş; bilahare kavram ile aynı anlamda kullanılan ve fakat "kazanılmış hak"tan farklı birer kavram olan "terimler" tek tek incelenmiştir. Böylelikle kavramın biraz daha somutlaşması amaçlanmıştır.
En nihayetinde ise, imar hukuku alanında kazanılmış hakkın ne olduğu üzerinde mevzuat, Danıştay kararları, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları ve örnek olaylar bağlamında durulmuştur. 
Çalışmada, uygulamada kazanılmış hak kapsamında yer almamasına karşın bu kapsamda değerlendirilen hususlara dikkat çekilerek, "Kazanılmış hak nedir?", "İdare hukukunda ve imar hukukunda kazanılmış hak nedir?", "İmar hukukunda kazanılmış hak ne tür fonksiyonlar îfa eder?" sorularını cevaplamak amaçlamıştır.



Anahtar Kelimeler: İmar, Yapı, Müktesep, Kazanılmış, Hak

Abstract:
The concept of acquired right is used in administrative law as per its common meaning in daily life. However, although used very often, one has to point out what does the concept mean in real, how it did emerge. 
It has been established for jurisdiction that the concept is not defined. It is even established that the jurisdiction, without discussing if the acquired right is really acquired or not, is inclined to use the concept, as it defines the situation as an acquired right. 
The fact that the concept is based on private law, that it is used in administrative law as per its function in private law, causes problems. Taking into consideration the latter, instead of starting directly with the concept of acquired right in the study, the matter is studied taking into consideration starting how governing judicial system had arisen. It is considered therefore that discussion on how some of the institutions used to explain the matter have gained their actual meanings, can help to clarify the concept of acquired right. 
Then, primarily the acquirement of rights in civil law, secondary the acquirement of rights in administrative law is studied in comparison. Once the differences between the acquirement of rights in both law are determined clearly, "expressions" used in the same meaning than "acquired right" in administrative law but having a different meaning than "acquired right". The purpose was to clarify the concept a little bit more. Then the matter is evaluated in comparison with adjudications. 
Finally, the matter of acquired rights in zoning law is studied on the basis of legislation, State Council  decisions, European Human Rights Courts' verdicts and exemplary cases. 
The study, pointing out the matters which are deemed to be erroneous in application,  has the purpose of answering the questions of "What is acquired right?", "What is acquired right in administrative law and zoning law?", "What are the functions of acquired right in zoning law?".



Keywords: Zoning, Construction, Acquired, Vested, Right