Türkiye'de terörle mücadelenin biyopolitikası ve mediko-politik metaforlar (1973-1991)
Biopolitics of counter-terrorism in Turkey and the medico-political metaphors (1973-1991)
Yazar: TUNCER BEYRİBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM MAZLUM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Biyopolitika = Biopolitics ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Metafor = Metaphor ; Sorunsallaştırma = Problematization ; Terörizm = Terrorism ; Terörle mücadele = Counterterrorism

Özet:
Metaforlar belirli bir bilgi alanını başka bir bilgi alanından gelen kavramlar yoluyla düzenleyen veya inşa eden ifadelerdir. Buna göre, metaforlar bahsedilen alanı sadece basitleştirmekle kalmazlar, aynı zamanda inşa ederler. Özellikle belirli bir fenomenin güvenlik nesnesi haline getirilmesi sürecinde çeşitli organik ifadelerin toplumu ve sorunu tanımlayacak şekilde kullanıldığı görülmektedir. Toplumun bir beden, sorunun bir hastalık ve soruna çeşitli çözümler geliştiren uzmanların doktorlar olarak konumlandırıldığı metaforik düzlemdeki ifadeler mediko-politik metaforlar olarak tanımlanacaktır. Bu tez çalışması, Türkiye'de terörizmin bir sorun olarak inşa edildiği ve güvenlik nesnesi olarak ele alınmaya başlandığı 1973 ile 1991 yılları arasında kullanılan mediko-politik metaforları analiz etmektedir. Bu çerçevede, üç araştırma sorusuna cevap aranmaktadır: 1) 1973 ile 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi arasındaki süreçte terörizm nasıl bir sorun olarak inşa edilmiştir? 2) 1980 ile Terörle Mücadele Kanunu'nun kabul edildiği 1991 yılları arasında terörist özne ve terörle mücadele pratikleri nasıl tanımlandı? 3) Bu iki dönem içerisinde hangi mediko-politik metaforlar kullanıldı ve terörizm toplumsal bedene bir tehdit olarak nasıl inşa edildi? Bu soruları cevaplamak için eleştirel söylem analizi kullanılarak TBMM Tutanaklarından faydalanıldı. Böylece, terörizm kavramı çerçevesinde yürütülen iktidar mücadeleleri ortaya konularak 1970'lerde farklı tarihsel blokların temsil ettiği terörizm anlatılarının kendi hegemonik projelerinde nasıl kullanıldığı ve 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi ile beraber ise terörizm kavramının belirli güvenlik pratiklerini harekete geçirmede ve belirli toplumsal grupları anormalleştirmede nasıl ifade edildiği analiz edilmiştir. Bu bağlamda, mediko-politik metaforların bu tarihsel süreç içerisinde terörist özneyi anormalleştirme, terörizmi dışsallaştırma ve terörle mücadeleyi siyasetsizleştirme boyutları değerlendirilmiştir.

Abstract:
Metaphors are expressions that organize or construct a particular field of knowledge through concepts from another field of knowledge. Accordingly, metaphors not only simplify but rather construct the target field. In the process of making a particular phenomenon an object of security, it can be observed that various organic expressions are used to define the society and the related problem. Expressions that connote and construct a society as a body, a problem as a disease and the experts who are authorized to develop some particular solutions to the problem as doctors will be defined as medico-political metaphor. This dissertation analyzes the medico-political metaphors used between 1973 and 1991, when terrorism was constructed as a problem and started to be considered as an object of security in Turkey. In this framework, answers are pursued for three research questions: 1) How was terrorism constructed as a problem in the period between 1973 and the September 12, 1980 Military Coup? 2) How were the terrorist subject and counter-terrorism practices defined between 1980 and 1991 when the Anti-Terrorism Law was adopted? 3) Which medico-political metaphors were used in these two periods and how was terrorism constructed as an organic threat to the social body? To answer these questions, the Parliamentary Minutes were analyzed by using critical discourse analysis. Thus, by revealing the power struggles carried out within the framework of the concept of terrorism, it was analyzed how the terrorism narratives represented by different historical blocks were used in their hegemonic projects in the 1970s and then how the concept of terrorism was expressed to mobilize certain security practices and to abnormalize certain social groups after the Military Coup of 12 September 1980. In this context, the dimensions of medico-political metaphors in this historical process of abnormalizing the terrorist subject, externalizing terrorism and depoliticizing the fight against terrorism were evaluated.