GM (1,1) modelleri kullanılarak Türkiye nüfusunun tahmin edilmesi
Forecasting the population of Türkiye using GM (1,1) models
Yazar: MUHAMMET MESUT ERTİLAV
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET BURAK KILIÇ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Demografi = Demography ; İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada 2007-2022 adrese dayalı nüfus sayımlarından faydalanılarak 2050 yılına kadarki dönemi kapsayacak şekilde Türkiye nüfusunun tahmini yapılmıştır. Tahmin yöntemi için 5 farklı Gri tahmin modeli kullanılmıştır. Bu modeller sırasıyla Gri Standart GM (1,1), Gri Zamana Bağlı Dinamik, Gri Gompertz, Gri Verhulst ve Gri Üstel tahmin modelleridir. Modellerin karşılaştırılması Ortalama Mutlak Yüzde Hatası (MAPE), Regresyon Katsayısı (R2), Varyans Oranı (C) ve Hata Olasılığı (P) ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. 2007-2022 yılları için MAPE ölçütüne göre %0,12788 değeri ve R2 ölçütüne göre 0,99898 değeri ile Gri Gompertz en uygun model olarak belirlenirken; C ölçütüne göre 0,02286 değeri ile Gri Zamana Bağlı Dinamik en uygun model olarak tespit edilmiştir. P ölçütüne göre ise bütün modeller 1 değerini vermiştir. Gri modellerle elde edilen geleceğe yönelik 2023-2050 yılları tahmin sonuçları, TÜİK'in 2018'de paylaştığı ana senaryo tahmin değerleri ile karşılaştırılmış; MAPE ölçütüne göre %0,68116 değeri ve C ölçütüne göre 0,05218 değeri ile Gri Gompertz, TÜİK tahminleri ile en uyumlu model olarak belirlenirken; R2 ölçütüne göre Gri Verhulst 0,99818 değeri ile en uyumlu değeri vermiştir. 2050 yılına kadar Türkiye nüfusunun Gri Gompertz modeline göre 105.948.975, Gri Zamana Bağlı Dinamik modele göre 106.877.632, Gri Verhulst modeline göre ise 102.591.471 olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
In this study, Türkiye's population is estimated for the period until 2050 using the 2007-2022 address-based censuses. The five different Grey models are used for estimating it. These models are given by Grey Standard GM (1,1), Grey Time-Varying Dynamic, Grey Gompertz, Grey Verhulst and Grey Exponential forecasting models, respectively. Comparison of the models is evaluated by Mean Absolute Percentage Error (MAPE), Regression Coefficient (R2), Variance Ratio (C) and Error Probability (P) criteria, respectively. The Grey Gompertz was determined as the most suitable model with a value of 0.12788% according to the MAPE criterion and a value of 0.99898 according to the R2 criterion for the years 2007-2022; According to criterion C, Grey Time- Varying Dynamic was determined as the most appropriate model with a value of 0.02286. According to the P criterion, all models were equal to 1. The forecast results for 2023-2050 are obtained by the five grey models and compared with the forecast values shared by TUIK in 2018. Accordingly, the Grey Gompertz was identified by the most compatible model with TUIK estimates with a value of 0.68116% according to the MAPE criterion and a value of 0.05218 according to the C criterion. According to the R2 criterion, the Grey Verhulst gave the most compatible value with a value of 0.99818. The population of Türkiye will be 105,948,975 based on the Grey Gompertz model, 106,877,632 based on the Grey Time-Varying Dynamic model, and 102,591,471 based on the Grey Verhulst model by 2050.