Süt sığırlarında sıcaklık stresi ve yönetimi
Heat stress and management in dairy cattle
Yazar: MUKADDES DEMİR
Danışman: PROF. DR. ORHAN YILMAZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Performans = Performance ; Stres yönetimi = Stress management ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Sıcaklık stresi = Temperature stress

Özet:
Bu çalışmada, süt sığırı yetiştiriciliği perspektifinden, sıcaklık stresinin oluşumu, teşhisi, sığırların refahı, verim performansları üzerine etkileri ve yönetim önlemleri, ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma makaleleri, derlemeler, tez, bildiriler, sempozyum, konferans, kitap ve internet kaynaklarının verileri ışığında ortaya konulması amaçlanmıştır.Yaz aylarında  sıcak ve nemli koşullar altında barındırılan süt sığırları, vücut sıcaklığındaki bir artışı önlemek için yeterli vücut ısısının yayılmasını sağlayamaz. Artan hava sıcaklığı, sıcaklık-nem indeksi ve rektal sıcaklığın kritik eşiklerin üzerine çıkması, süt ineğinin refahını, fizyolojik fonksiyonlarını olumsuz etkilediği, kuru madde alımında, süt ve döl verimlerinde, buzağıların doğum ve büyüme performanslarında düşüşlere neden olduğu belirlenmiştir. Yaz aylarında, artan hava sıcaklığı ve kritik eşik değerini aşan sıcaklık-nem indeksinden, hayvanları korumak için, suya yeterli erişim, havalandırmayı artıran sıcaklığı sınırlandıran gölgeliklerin sağlanması, barınakların yeterince havalandırılması ve devir daim fanlarla serinletilmesi, sprinklerin eklenmesi ve uygun altlık materyal kullanımının sağlanması gibi yaklaşımlar, vücut ısısını düşürür, hayvanın refahını ve verim performansını iyileştirir. Sonuç olarak, sıcaklık stresinin süt sığırının refahını, süt verimini, sütünün kalitesini, döl verimini  ve buzağılarda doğum ve büyüme performansını olumsuz etkileyerek, üretkenlikte büyük düşüşlere neden olduğu, hayvansal üretimin sürdürülebilirliği bakımından sıcaklık stresinin önlenmesi ve yönetilmesi, barınaklarda ısı azaltma uygulamalarının yaygınlaştırılması ve bu kapsamda teknolojilerin kullanılmasının yararlı olacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the occurrence of heat stress from the perspective of dairy cattle, its diagnosis, the welfare of cattle, its effects on yield performances and management measures, in the light of national and international scientific research articles, thesis, reviews, symposium, conference, books and internet sources. Dairy cows housed under such conditions can not dissipate sufficient body heat to prevent an increase in body temperature. It has been determined that increasing air temperature, temperature-humidity index and rectal temperature above critical thresholds negatively affect the welfare and physiological functions of dairy cows, and cause decreases in dry matter intake, milk and reproductive yields, calves birth and growth performances. In order to protect animals from increasing air temperature and temperature-humidity index exceeding the critical threshold value in summer, approaches such as adequate access to water, providing a canopy that limits the temperature that increases ventilation, adequate ventilation of the shelters and cooling them with circulating fans, adding sprinklers and using appropriate litter materials. Increases body heat loss, lowers body temperature, improves animal welfare and yield performances. As a result, heat stress negatively affects the welfare of dairy cattle, milk yield, quality of milk, fertility and birth and growth performance of calves, causing major decreases in productivity. Therefore, it was concluded that the prevention and management of heat stress in animal production, the dissemination of heat reduction practices in farms and the use of technologies would be beneficial.