Bedensel engelli sporcuların dopinge ilişkin görüşleri
The perspective of the paralympic athlete's on the use of prohibited substances and methods and doping
Yazar: HAMZA UYAR
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli sporları = Sports for persons with disabilities ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sporda doping = Doping in sport ; Sporda doping = Doping in sport

Özet:
Bu çalışmada bedensel engelli sporcuların doping kullanımına ilişkin olan görüşleri incelenmiştir. Bünyesinde 18 ayrı spor branşı olan Türkiye Bedensel Engelli Spor Federasyonu çatısı altında farklı branşlarda aktif olarak spor yapan sporcular ile çalışma yapılmıştır. Çalışma grubu bedensel engelli spor branşlarında faal olan 1 bedensel engelli atıcılık, 5 tekerlekli sandalye basketbol, 1 bedensel engelli tenis, 6 ampute futbol, 1 bedensel engelli yüzme, 2 bedensel engelli okçuluk, 3 bedensel engelli masa tenisi, 1 bedensel engelli halter olmak üzere toplam 20 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden, maksimum çeşitlilik örneklemesi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler ve elde edilen veriler not alınarak kaydedilmiştir ve daha sonra bilgisayar ortamında hızlı bir şekilde aktarılarak tematik analiz yapılmıştır. Analiz sonucu yedi tema altında elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Yapılan temlatik analiz ile, bedensel engelli sporcuların doping kullanma nedenleri, dopingin nasıl önlenebileceğine dair olan düşünceleri, dopingin sağlığa olan olumsuz etkileri, spor etiği ile olan ilişkileri, doping kullanımından sakınan ve dopingin karşısında olan ideal sporcu profili, yasal süreç ve yaptırımların etkileri temaları altında görüşler elde edilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucunda, doping kullanımını hakkındaki doping tanımı, kullanımına ilişkin görüşleri ve dopingin zararları" alanyazındaki doping kullanım zararları ve tercih edilmeme nedenleri ile örtüşmektedir. Katılımcıların bazıları, Türkiye'deki bedensel engelli sporcuların çevre baskısı ve ödüller nedeniyle doping kullanma gereği duyduklarını, sporcu (benliği) kişiliğinin de sporcuları doping kullanımına yönelten etkenler arasında olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcılar, dopingin asıl kullanım amacını, kazanma hırsı ve sporcunun performansını arttırma isteği olarak ifade etmişlerdir.


Anahtar Sözcükleri: Bedensel Engelli Sporcu, Doping, Yasaklı Madde ve Yöntem

Abstract:
This research is important in terms of understanding the views and perspectives of physically disabled athletes engaged in sports in order to be healthier and improve their quality of life. According to the objective of this study disabled athlete's thoughts were examined who still active in physically disabled sports. There are exatcly 18 disciplines within the Turkish Sports Federation For The Physically Disabled. Qualitative research design was chosen for the purpose of getting detailed information. The research group consists of 1 Shooting para sport athlete, 6 Football 7-a-side (Paralympic Athletes), 5 Wheelchair Basketballer, 1 Wheelchair Tennis athlete, 1 Para-Swimmer, 2 Para-Archery athlete, 3 Para-Table Tennis athlete, 1 Para-Powerlifting athlete (20 participants in total) who have actively engaged in sports. Thematic analysis was used as a research method. Maximum variation sampling method was used. Semi-structured questionnaire was used to collect data. The interviews were recorded the data with handwriting and then, the data was transferred to PC storage immediately. After analysis were made. After analyzing the data, results were evaluated under seven themes. As a result of content analysis, seven themes were identified with codes. The results shows us, reasons for using doping of the physically disable athletes, how to prevent of the doping, doping harms to the health, the relevance of ethic, ideal athlete profile avoiding the use of doping and against the doping, effects of the legal process and sanctions. As a result of interviews with participants, about the "use of doping, idea of using and doping damage" compatible with the literature. The some of the participants stated that disabled athletes use the doping subtances because of the social pressures and rewards. The main aim of the doping use is winning ambitions and improve athlete's performance.


Keywords: Doping, Paralympic Athletes, Prohibited Substances and Methods