Özel hastane hizmetlerinde asimetrik bilgi ile ahlaki tehlike ilişkisi
Relationship between asymetric information and moral hazard in private hospital services
Yazar: NURTEN ŞEKERCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜNER TUNCER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Maliye = Finance ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Ahlaki tehlike = Moral hazard ; Asimetrik enformasyon = Asymmetric information ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Bu çalışmanın amacı özel hastane hizmetlerinden yararlanan insanların sahip olduğu asimetrik bilgi ile maruz kaldıkları ahlaki tehlike arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Dumlupınar Üniversitesi akademik personeli özelinde anket uygulanmıştır. Çalışmada ikili lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. İkili lojistik regresyon analizinde iki model oluşturulmuştur. Birinci model asimetrik bilgi değişkenlerinin ve demografik bilgilerin, özel hastane kullanımı ile arasındaki ilişkisini tespit etmek için oluşturulmuştur. İkinci model ise asimetrik bilgi ile ahlaki tehlike arasındaki ilişki üzerine olup asimetrik bilgi değişkenleri ve demografik bilgilerin ahlaki tehlike ile ilişkisini tespit etmek için oluşturulmuştur. Birinci modelin sonuçları şu şekildedir: Erkekler kadınlara göre 0,392 kat daha az özel hastane kullanımını tercih etmektedirler. Yaşı yüksek olanlar yüksek olmayanlara göre 0,704 kat daha az özel hastane kullanımı tercih etmektedir. Geliri yüksek olanlar yüksek olmayanlara göre 1,683 kat daha fazla özel hastane kullanımını tercih etmektedir. Özel hastaneye gittiğinde doktorundan tedavisiyle ilgili süreçler hakkında tam bilgi alanlar, almayanlara göre 1,804 kat daha fazla özel hastane kullanımını tercih etmektedirler. İlk 10 gün içerisinde özel hastane doktorları tarafından kontrole çağrılanlar, çağrılmayanlara göre 1,927 kat daha fazla özel hastane kullanımını tercih etmektedirler. Özel hastanelerin duvarlarında asılı yasal bilgilendirmeleri okuyanlar, okumayanlara göre 1,790 kat daha fazla özel hastane kullanımını tercih etmektedirler. İkinci modelin sonuçları ise şu şekildedir: Özel hastaneye gittiğinde özel hastanelerin nasıl bir hizmet sunacağı bilgisine sahip olanlar, olmayanlara göre 0,454 kat az ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar. Özel hastaneye gittiğinde doktorundan tedavisiyle ilgili süreçler hakkında tam bilgi alanlar, almayanlara göre 0,437 kat daha az ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar. Özel hastaneye gittiğinde doktorundan tedavisiyle ilgili süreçler hakkında tam bilgi alanlar, almayanlara göre 0,437 kat daha az ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar. Özel hastanede aldığı hizmetlerin masraflarından haberdar olanlar, olmayanlara göre 0,590 kat daha az ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar. Özel hastanelerde hizmet almaya gittiğinde kendini hastadan daha çok müşteri gibi hissedenler, hissetmeyenlere göre 6,164 kat daha fazla ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar. Özel hastanelerin acil hizmet birimlerinde tedavi için ücret ödeyenler, ödemeyenlere göre 1,714 kat daha fazla ahlaki tehlikeye maruz kalmaktadırlar.



Anahtar Kelimeler: Asimetrik Bilgi, Ahlaki Tehlike, Özel Hastane Hizmetleri, İkili Lojistik Regresyon Analizi

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between asymmetric information and the moral hazard of people who make use of private hospitals. To this end, a questionnaire was given to Dumlupinar University academic staff and binary logistic regression analysis was performed in the study. Two models were created within the binary logistic regression analysis - one of which was used to determine the relationship between asymmetric information variables, demographic features and use of private hospitals. The second model was used first to determine the relationship between asymmetric information and moral hazard, then to determine the relationship between asymmetric information variables and demographic features with moral hazard. The results of the first model suggest that males prefer the use of private hospitals 0.392 times more than women. The elderly prefer the use of private hospitals 0.704 times more than youth. People with high incomes prefer the use of private hospitals 1.683 times more than the those with low incomes. Those who agreed with this statement prefer the use of private hospitals 1.804 times more than those who disagreed. The people who agreed with this statement prefer the use of private hospitals 1.927 times more than the ones who did not. Those who agreed with this prefer private hospitals 1.790 times more than those who did not. The results of the second model show that people who are knowledgeable about the services provided at private hospitals are 0.454 times less vulnerable to moral hazard than those who are not. Those who receive full information about their treatment from their doctor at a private hospital are exposed to moral hazard 0.437 times less than those who do not. Those who agreed with this statement are exposed to moral hazard 0.437 times less than those who did not. The people who know about these expenses are vulnerable to moral hazard 0.590 times less than those who do not. People who agreed with this statement are 6.164 times more vulnerable to moral hazard than those who did not. People who agreed with this statement are exposed to moral hazard 1.714 times more than those who did not.



Key Words: Asymmetric Information, Moral Hazard, Private Hospital Services, Binary Logistic Regression Analysis