Hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalardaki infeksiyonlardan sorumlu bakterilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the bacterial etiologies of infections in patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: LOKMAN HİZMALİ
Danışman: PROF. DR. HALUK ERAKSOY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bakteriler = Bacteria ; Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; Enfeksiyon = Infection ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation ; Profilaksi = Prophylaxis

Özet:
Amaç: Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) yapılan hastalarda gelişen bakteriyel infeksiyonlar morbidite ve mortaliteyi artırmaktadır. Nakil sürecindeki değişimlerle beraber bu hastalardaki infeksiyonlardan sorumlu bakterilerin epidemiyolojisinde de global ve yerel olarak dinamik değişimler olmaktadır. Bakteriyel izolatların etyolojisinin ve duyarlılık değişimlerinin incelenmesi uygun profilaktik ve empirik tedavi seçiminde yönlendirici olmaktadır. Bu çalışmada allogeneik ve otolog hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda gelişen ilk bakteriyel infeksiyon ataklarının, kültür örneklerindeki bakteriyel izolatların ve bunların direnç profillerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Ocak 2010 - Aralık 2013 tarihleri arasında allogeneik ya da otolog hematopoetik kök hücre nakli yapılan toplam 195 hasta geriye dönük olarak incelendi. "Bakteriyolojik olarak dökümante infeksiyon" tablosu saptanan 96 hasta çalışmaya alındı. Hastaların nakil süreci içinde gelişen ilk infeksiyon atağındaki kültür sonuçları değerlendirmeye alındı. Tanımlamalar ilgili uluslararası rehberlere göre yapıldı. Hastalar nakil tipine göre gruplandırılıp, nakil süreci, nötropeni durumları ve infeksiyon tablolarına göre kategorize edildi. Kültür için alınan örnekler klasik mikrobiyolojik yöntemlerle incelendi. Etkenlerin antibiyotik duyarlılıkları Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) standardlarına göre araştırıldı.
Bulgular ve Sonuçlar: İnfeksiyon ataklarının %54.2'sinde Gram-negatif bakteriler, %44.8'inde Gram-pozitif bakteriler, %1.0'inde ise polimikrobik etyoloji saptanmıştır. Escherichia coli ve koagülaz-negatif stafilokok (KNS)'lar en sık izole edilen patojenlerdi. İnfeksiyon tablosu istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde nakil işleminin erken döneminde gelişmiştir. Erken dönem infeksiyonlarında otolog gruptaki hastaların payının anlamlı olarak fazla olduğu (p<0.001) ve aynı hasta grubunda Gram-pozitif etkenlerin daha sık (%72.1) izole edildiği görülmüştür (p=0.042). Bu durum, yoğun hazırlık kemoterapisi verilen otolog gruba antimikrobik profilaksinin verilmemesi, kateter ve mukozal hasarın varlığı ile açıklanmıştır. Allogeneik grupta genişlemiş spektrumlu β-laktamaz (ESBL) sıklığının çok daha yüksek (%36.4; %13.3) olduğu görülmüştür. Allogeneik grupta izole edilen stafilokokların tümünde metisiline direnç saptanmıştır. Dirençli patojenlerle infeksiyonların gelişmesi tedavi uygulamalarını ve profilaksiyi güç hale getirmektedir. İnfeksiyon etkeni olan bakterilerin eğilimleri dikkatle izlenmeli ve tedavi hastaya göre planlanmalıdır.
Anahtar kelimeler: Hematopoetik kök hücre nakli, bakteriyel infeksiyonlar, profilaksi

Abstract:
Objectives: Bacterial infections increase morbidity and mortality in patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation (HSCT). The characteristics of the bacteria causing infections in these patients undergo dynamic changes both globally and locally during the transplantation process. The etiology of bacterial isolates and analysis of changes in the antibiotic sensitivities are crucial for the selection of appropriate prophylactic and empiric therapies. In this study we aimed to evaluate the first episode of bacterial infection in patients undergoing allogeneic or autologous hematopoietic stem cell transplantation and to identify bacterial isolates and the resistance profile of causative bacteria. Materials and Methods: In this retrospective study, the charts of 195 patients who underwent allogeneic or autologous hematopoietic stem cell transplantation between January 2010 and December 2013 were reviewed. Ninety-six patients who had microbiologic evidence of bacterial infection were included in the study. The culture results from the first infectious episode during the transplantation process were evaluated. Patients were grouped according to the type of transplantation, and categorized according to the transplantation process, presence of neutropenia and infection status. Microbiological examination of samples obtained for culture and sensitivity analysis were performed according to standards of the National Committee for Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI). Results and Conclusions: Gram-negative and Gram-positive bacteria were identified in 54.2% and 44.8% of the infectious episodes, respectively. Polymicrobic etiology was identified in only 1.0% of these episodes. E. coli and coagulase-negative staphylococci (CoNS) were the most frequently isolated pathogens. In the early stage infections, Gram-positive organisms were more frequently isolated (72.1%) (p=0.042) and a significantly larger number of patients had undergone autologous stem cell transplantation (p<0.001). This situation was explained by the absence of antimicrobial prophylaxis in the autologous group, intensive induction chemotherapy, presence of catheter and mucosal damage. The frequency of extended-spectrum β-lactamase (ESBL) was found to be very high in the allogeneic group compared to the autologous group (36.4% vs. 13.3%). All of the staphylococcal isolates in the allogeneic group were noted to be methicillin resistant. Treatment and prophylaxis have become increasingly more challenging with the infections caused by resistant pathogens. It is imperative to carefully monitor causative agents of bacterial infections and to plan prophylactic and empiric treatments according to characteristics of the individual patients.
Key words: Hematopoietic stem cell transplantation, bacterial infections, prophylaxis