Lycopodium clavatumdan elde edilen ligand değiştirici reçinelerin hazırlanması ve sıvı kolon kromatografisinde kullanılarak nükleosit, nükleik asit bazları, aminlerin ayrılması ve kinetiğinin incelenmesi /
Yazar: EROL PEHLİVAN
Danışman: PROF.DR. SALİH YILDIZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Ligandlar = Ligands ; Lycopodium clavatum = Lycopodium clavatum ; Reçine = Resin ; Sporopollenin = Sporopollenin

Özet:
Fonksiyonel gruplar eklenerek yeni, modifiye edilen "Lycopodium Clavatum" tabii ligand-değistiricisi sıvı kolon kromatografisinde kullanılarak nukleositlerin, nükleik asit bazlarının ve aminlerin hızlı bir şekilde ayırımı gerçekleştirilebilir. Lycopodium Clavatunf dan elde edilen ve tabii bir polimer olan Sporopollenin, pratik olarak sentetik reçinelere nazaran avantajlara sahiptir. Sporopollenin sabit tanecik büyüklüğüne sahiptir, kimyasal reaktiflere karşı kararlıdır, ticari olarak elde edilebilir ve sabit bir molekülsel yapıya sahiptir. Biz bu çalışmamızda; Bakır, Nikel ve Kobalt yüklü fonksiyonl aştırılmış Sporopollenin reçinesinin ligand- değiştirme kromatografisinde, nüklositlerin, nükleik asit bazlarının ve aminlerin ayrılmasında kullanılabilme imkanlarını araştırdık. Sporopollenin, 1,2 diaminoetan ile muamele edilerek amini eştiril ir ve bromoasetik ile reaks4yona tutularak karboksidiaminosporopollenin elde edilir. DAE- Sporopollenin anti-klorglioksim ve antidiklorglioksimle reaksiyona tabi tutularak anti-DAEG-Sporopollenin ve bis-DAEG-Sporopollenin reçinesi elde edilir. Elde edilen farklı bu reçineler metal yüklü hale getirilir. Bu şekilde geçiş elementi olan Cu"*, Ni*4" ve Co"*, ligand-değiştirici kalıbına sabitleştirilir. Mevcut çalışmada, Bakır-, Nikel-, ve Kobalt- yüklü Chelex-100 reçinesi ligand değiştirici olarak kullanılarak nukleositlerin ve nükleik asit bazlarının ayırılması tamamlanmıştır. Tabii reçine, Sporopollenin, ve sentetik reçine, Chelex-100, kromatografi kolonlarında kullanılarak elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Eluant akış hızı, eluant konsantrasyonu, kolon yüksekliği ve ligand konsantrasyonunun kromatografik ayırmalar üzerine etkisi çalışılmıştır. Tabii ligand-değiştirici reçinedeki ligand-değişim kinetiği incelenmiştir. Hız ölçümleri, pH metre tekniğiyle yapılarak reaksiyon kinetik parametreleri bulunmuştur. Reaksiyon başlangıcında, reaksiyon hız kontrol adımı, reçine ile şelat oluşturan ligandlarla olan kimyasal değişim reaksiyonu olduğu tesbit edilmiştir. Reaksiyon ligandların sıkı bağlanışına bağlı olup karıştırma hızıyla etkilenmemiştir.

Abstract:
Rapid separation of nucleotides, nucleic acid bases and amines can be carried out by liquid column chromatography, using new modified "Lycopodium Clavatum". Sporopollenin obtained from Lycopodium Clavatum, a natural polymer has important practical advantages over syntetic resins. It has constant mesh size, it is stable to chemical reagents, it is commercialy available and has a constant molecular structure. We search here that ligand-exchange chromatography on Copper-, Nickel- and Cobalt- loaded functional i zed Sporopollenin can be a useful alternative method for the separation of nucleotides, nucleic acids and amines. Sporopollenin was aminated by the treatment with 1,2 diaminoethane and treatment with bromoacedic acid gave carboxylated di ami nosporopoll enin. Treatment of DAE-Sporo- pollenin with anti-chloroglyoxime and anti-dichloroglyoxime gave anti-DAEG-sporopollenin. These obtained different types of resin were converted to the metal -loaded form. So that transition elements such as Cu"**, Ni**, and Co4* were immobilized on the ligand-exchanger lattice. At the present study, it has been completed the separation of nucleotides and nucleic acid bases by using Copper-, Nickel-, and Cobalt- loaded Chelex-100 as a ligand-exchange medium. The results obtained by using synthetic Chelex-100 resin and natural Sporopollenin resin were compared with each other. The effect of the flow rate of the eluant, the concentration of the eluant, the column height and the concentration of ligands on the chromatographic separations were investigated at this study. The kinetics of the exchange of ligands in natural ligand-exchange resin has been searched. The rate measurements have been made by pH meter technique and kinetic parameters of the reaction were determined. The rate controlling step at the beginning of the reaction, has proved to be the chemical exchange reaction for ligands giving a chelate with the resin. The reaction was found to be depend upon how tightly the ligands bind and it was unaffected by the stirring rate.