Gelişmekte olan ekonomilerde gıda sektöründe yeni ürün tasarımı ve teknoloji transferi
New product design and technology transfer in food sector in emerging economies
Yazar: SACİD ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. ARZU UZUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Üretim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Teknoloji transferi = Technology transfer ; Yeni ürünler = New products ; Ürün geliştirme = Product development ; Ürün tasarımı = Product design ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Yeni ürün tasarımı ve teknoloji transferi maliyetli, zaman alan ve birçok paydaşı olan çok boyutlu bir süreçtir. Sağladığı önemli kazanımlar yanında riskleri de görece fazla olan bu süreç, multidisipliner bir yaklaşım içinde ele alınmalıdır. Ürün geliştirme ve teknoloji transferi süreci, başta bilgi ve teknoloji olmak üzere tüm girdi ile kaynakları en verimli şekilde kullanabilmelidir. Bununla birlikte en büyük kazanımı sağlayacak şekilde özelleşmiş ve güncellenebilen dinamik bir sistem olmalıdır. Yeni ürün tasarımı ve teknoloji transferi modelleri sektörden bağımsız ve sınırsız kaynaklarla çalışan genel adımlar silsilesi olarak önerilmektedir. Çalışmada mevcut yeni ürün tasarımı ve teknoloji transferi yöntemlerinin gelişmekte olan ülke firmalarının kurumsallaşma yapıları göz önüne alındığında genellikle uygulanabilir olmamasından; bilgi, teknoloji, entelektüel kapasite ve maddi kaynaklarının kısıtlı olmasından ve gelişmekte olan ülkelerdeki gıda sektörünün önceliklerinin gelişmiş ülkelere kıyasla farklı olmasından hareketle bir saha çalışmasıyla mevcut durumun belirlenmesi ve uygun bir model önerilmesi amaçlanmıştır. Tüm ülke ve sektörler için rekabetin anahtarı olan inovasyonun dört ana türü olan ürün, proses, organizasyon ve pazar inovasyonu yanında, gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler için inovasyonun ve bilginin ana sağlayacıları konumundaki ve birçoğu çok uluslu şirketler olan tedarikçileri refarans alan "Tedarikçi Yönetimli (bazlı) İnovasyon"un hedefler ve stratejiler ile ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir.
Çalışma sonunda yapılan anketlerden elde edilen veriler ışığında gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler için, firmaların kurumsal yapılarını göz önünde bulundurarak, Koordine olmayan, Bölümsel ve Sistematik olmak üzere üç ana süreç önerilmiş ve bu süreçlerle ilgili olarak; hedeflerin belirlenmesi, gereklilikler, uygun inovasyon türleri, teknoloji edinimi, transfer edilen teknoloji kaynağı, iş sürecinde tedarikçinin katılımı ve ve teknoloji transferini tetikleyen faktörler olmak üzere yedi adımlı yeni ürün tasarımı ve teknoloji transferi modeli önerilmiştir.

Abstract:
New product design and technology transfer is a multidimensional process that is costly, time-consuming and has many stakeholders. This process, which involves radical benefits as well as risks, should be addressed in a multidisciplinary approach. The process of product design and technology transfer should be used all inputs and resources, especially information and technology, in the most efficient way. Also should be a customized system that can be dynamic and updated to provide the greatest benefit. Ordinary new product design and technology transfer models are industry independent and recommeding general steps, they are not considering the resources as well. It is aimed to determine the current situation with a moving survey and to propose a suitable model. In view of the institutional considerations of emerging country firms, the new product design and technology transfer methods generally are not feasible, as knowledge, technology, intellectual capacity and material resources are limited and the food sector in developing countries has different priorities than the developed countries. Since the innovation is the key to competition for all developing and less developed countries and sectors, supplier driven innovation which refers to suppliers -who are mainly multinational companies and the main providers of knowledge- has been included in the study beside the four main types of innovation - product, process, organization and market innovation - in order to be associated with targets and strategies.
	Consequently, at the end of the study, three main processes were proposed for the developing or less developed countries in the light of the data obtained from the questionnaires also considering the institutional structures of the firms: Uncoordinated, Segmental and Systematic. Regarding these processes; a seven-step new product design and technology transfer model has been proposed, including the identification of targets, requirements, appropriate types of innovation, technology acquisition, technology transfer, supplier involvement in the business process, and actors driving technology transfer.