Farklı maddeler ile deneysel yoldan diabet oluşturulmuş ratların vesica urinarialarının trigon bölgesi dışında tunica mucosalarında görülen hücrelerin ışık ve elektron mikroskopik düzeylerde incelenmesi
Examination of cells in tunica mucosa of bladder outside trigone region in rats with diabetes mellitus induced by different substances at light and electron microscopic level
Yazar: GÜLNUR KIZILAY
Danışman: PROF.DR. MÜBERRA UYGUN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Morfoloji (Histoloji ve Embriyoloji) Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
7. ÖZET "Diabetes mellitus" morbiditeye, mortaliteye ve tedavisinden dolayı ekonomik kayba neden olan metabolik bir hastalıktır. İdrar kalite ve kantitesinde oluşturduğu değişiklikler dolayısıyla, vesica urinaria'nın tunica mucosa'sında değişikliklerin oluşacağını düşündüğümüzden ve bu konuda yeterli çalışmaya rastlamadığımızdan, konuya açıklık getirmek amacıyla, deneysel yoldan diabet oluşturmayı ve vesica urinaria'nın tunica mucosa'sındaki değişiklikleri incelemeyi planladık. Aynı biyolojik ve fizyolojik koşullar altında tuttuğumuz deneklerimizden; kontrol grubu (I. grup), 60 mg/kg streptozotosin verdiğimiz grup (II. grup), 5 gün peşpeşe 40 mg/kg streptozotosin uyguladığımız grup (III. grup) ve 150 mg/kg alloksan verdiğimiz grup (IV. grup) olmak üzere dört grup oluşturarak, farklı diabet modelleri meydana getirdik. Altı ay boyunca kan-glukoz düzeyleri ve vücut ağırlıkları ölçülen deneklerimizin, trigon bölgesi dışında kalan vesica urinaria'larının aynı bölgelerinden tunica mucosa'larının biyopsi materyallerini alarak, ışık ve elektron mikroskopik gözlemlerimiz için işlemlendirdik. II. grupta; urothelium tabaka sayısının azaldığını, hücrelerin organellerden fakirleştiğini, paraşüt hücrelerinin çoğunun lümene döküldüğünü, yerlerini ara ve bazal tabaka hücrelerinin aldığını gördük. III. grupta; urothelium un neredeyse tek tabakadan oluştuğunu, paraşüt hücrelerinin kaybolduğunu, hatta yerine geçen ara tabaka hücrelerinin atıldığını gözledik. II. ve III. deney gruplarında, özellikle III. grupta, epitel ve kapiler bazal membranlarında kalınlaşma mevcuttu. IV. grupta; urothelium'un onarılmakta olduğunu, haraplanan paraşüt hücrelerinin ara tabaka hücreleri tarafından doldurulduğunu gözledik. Bazal membran kalınlaşması diğer gruplara oranla daha azdı. Deney gruplarında farklı düzeylerde ortaya çıkan değişikliklerin, özellikle dıabetin poliüri, polidıpsi ve bazal membran kalınlaşma komplikasyonlarından kaynaklandığını gördük. Altı aylık çalışma sonunda, kan-glukoz düzeyi en yüksek olan III. grubun tunica 48mucosa dejenerasyonunun, diabetin devamından dolayı komplikasyonların sürmesine; II. ve IV.gruplardaki daha hafif derecedeki bozukluğun, (3 hücre rejenerasyonu veya adacık hücre adenomunun ortaya çıkmasına bağlı olarak, insülin yapımına (bu gruplarda kan-glukoz düzeyleri daha düşük), dolayısıyla diabet komplikasyonlarının büyük ölçüde azalmış olmasına bağlı olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Vesica urinaira, Streptozotosin, Alloksan, Tunica Mucosa. 49

Abstract:
8. SUMMARY LIGHT AND ELECTRON MICROSCOPIC LEVEL OF EXAMINATION CELLS IN TUNICA MUCOSA OF BLADDER OUTSIDE TRIGONE REGION IN RATS WITH DIABETES MELLITUS INDUCED BY DIFFERENT SUBSTANCES "Diabetes mellitus" is a metabolic disease causing mortality, morbidity and economic loss because of treatment costs. As it causes changes in quality and quantity of urine we thought that there would have been changes in tunica mucosa of bladder and as we couldn't find much studies in this subject to be able to enlighten the subject we have planned to induce diabetes experimentally and examine changes in tunica mucosa of bladder. With constituting four groups kept under the same biological and physiological conditions: control group (Fl group), 60 mg/kg streptozotocin treated group (IInd group), 5 days consecutively 40 mg/kg streptozotocin administered group (IIIrd group) and 150 mg/kg alloxan treated group (IV1 group) we produced different models of diabetes. Blood glucose level and body weights was measured during six months and we took biopsy materials of tunica mucosa from same regions of bladder outside the trigone region and processed for light and electron microscopic examinations. At the end of the six months of study we think that tunica mucosa degeneration in the IIIrd group with the highest blood glucose level was because of continuation of complications due to leading diabetes; and also we think that slight degree of disturbance in the IInd and IV group was because of great extend of reduction in complications of diabetes due to insulin production (blood glucose level is lesser in these group) as a result of (3 cell regeneration or appearance of adenoma of islet cell. Key words: Diabetes mellitus, Bladder, Streptozotocin, Alloxan, Tunica Mucosa. 50