Okul öncesi çocuklarda obezite taraması: Ebeveynlerin algıları ve çocuk beslenmesine ilişkin uygulamaları
Screening for obesity in preschool children: Parents' perceptions and their applications on child feeding
Yazar: EBRU KAVAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL SEZİCİ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Beslenme = Nutrition ; Obezite = Obesity ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların beden kitle indekslerinin (BKİ)
belirlenmesi, obezite ve obezite riski olan çocukların erken dönemde tanımlanması,
ebeveynlerin çocuklarının ağırlığına ilişkin algılarının, kaygılarının ve çocuk beslenmesine
ilişkin uygulamalarının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 06.11.2019-01.02.2021 tarihleri arasında, Kütahya Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları polikliniklerine gelen 347 çocuk ve ebeveyni ile yapılmıştır. Araştırma verileri,
"Sosyodemografik Bilgi Formu", "Çocuk Beslenme Anketi", "Ebeveynlerin Sağlıklı Kilo
Algısı Resim Çizelgesi" ve boy-kilo ölçümleri kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri
girişi ve analizleri bilgisayar ortamında yapılmış ve verilerin değerlendirilmesinde SPSS 21.0
paket programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi yüzde ve frekans dağılımları, Ki-kare
ve bağımsız örneklemler t testi, varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi
ile yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmada çocukların yaş grupları ve cinsiyetleri ile BKİ'leri arasında istatistiksel
olarak anlamlı farklılık bulunmazken (p>0,05) ebeveynlerin yaşı ile çocukların BKİ'leri
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Çocukların ekran
karşısında geçirdikleri süre arttıkça BKİ'lerinin de arttığı (p<0,05), çocukların ve ebeveynlerin
BKİ'leri arasında pozitif yönde ilişkinin olduğu (p<0,05), ebeveynlerin çocuklarının yemesini
kısıtlama uygulamaları ile çocuğunu yemeğe zorlama eğilimleri ve çocuklarının yemelerini
takip etme davranışları arasında da pozitif yönde ilişkinin olduğu (p<0,05) bulunmuştur. Ayrıca
obez olan 31 çocuğun ebeveynleri tarafından hiçbirinin obez olarak algılanmadığı
belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmada ekran karşısında geçirilen süre arttıkça, ebeveyn yaşı azaldıkça ve
ebeveynlerin BKİ'leri arttıkça, çocukların BKİ'lerinin arttığı belirlenmiştir. Ayrıca
ebeveynlerin, çocuklarının vücut görünümü hakkında yanlış algıları vardır. Ebeveynlerin,
çocuklarının daha zayıf görme eğilimlerinin olması, obezitesinin önlenmesinde engel
oluşturabilir. Bu nedenle ebeveyn algısına yönelik müdahale çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç
vardır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, ebeveyn tartı algısı, obezite, okul öncesi dönem.

Abstract:
Purpose: The purpose of the study is to determine the body mass index (BMI) of children at
preschool age, to identify those children at risk of obesity and obesity in the early period, and
to determine parents' perceptions and concerns regarding the weight of their children, and to
determine their practices with regard to child nutrition.
Material and Method: The study was conducted between November 6, 2019, and February 1,
2021, with the participation of 347 children and parents who came to the Kutahya Health
Sciences University Evliya Celebi Training and Research Hospital, Paediatrics Polyclinics. The
research data were collected using the "Sociodemographic Information Form," the "Child
Nutrition Questionnaire," the "Healthy Weight Perception Picture Chart of Parents", and
height-weight measurements. The data input and analysis of the research were conducted in a
computer environment, and the SPSS 21.0 package program was used to evaluate the data. Data
evaluation was performed with percentage and frequency distributions, Chi-square and
independent samples t-test, variance analysis, Pearson correlation analysis and regression
analysis.
Results: In the present study, while there was no statistically significant difference between the
age groups and genders of the children and their BMIs (p>0,05), it was revealed that there was
a statistically significant difference between the age of the parents and the BMI of the children
(p<0,05). It was found that as the time spent by children in front of the screen increased, their
BMI also increased (p<0,05), and there was a positive relationship between parents' practices
to restrict children's eating habits and the tendencies to force children to eat, and their
behaviours to monitor their children's eating (p<0,05). In addition, it was determined that none
of the 31 obese children was perceived as obese by their parents.
Conclusion: In the study, it was found that children's BMI increased as screen time increased,
parental age decreased, and parents' BMI increased. Additionally, parents have misconceptions
about the body appearance of their children. The fact that parents have weaker vision tendencies
of their children can be an obstacle to the prevention of obesity. Therefore, there is a need for
intervention studies on parental perception.

Keywords: Nutritional habits, parental weight perception, obesity, preschool period.