Çevresel asbeste maruz kalan erişkin bireylerde kaygı ve umutsuzluk düzeyleri
Levels of anxiety and hopelessness in adult individuals who are exposed to enviromental asbestos
Yazar: GÜLHAN YİĞİTALP
Danışman: DOÇ. DR. GÜNAY SAKA
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Asbest = Asbestos ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma çevresel asbeste maruz kalan bireylerde kaygı ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesini amaçlayan kesitsel bir çalışmadır. Araştırma çevresel asbest olduğu bilinen Diyarbakır ili Çermik ilçesine bağlı Yukarışeyhler beldesinde 2010 yılında yürütülmüştür. Burada yaşayan 35 yaş üzeri 355 kişiden 292'sine ulaşılmıştır. Ayrıca karşılaştırma grubu olarak (çevresel asbeste maruziyetin olmadığı bilinen) Diyarbakır ili Çarıklı beldesindeki yetişkinlerden sistematik örnekleme yöntemiyle seçilen 305 kişi alınmıştır. Veri toplama aracı olarak kişilerin demografik özelliklerini belirleyen araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ve ayrıca kaygı ve umutsuzluk düzeylerini belirleyen ?Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri? ve ?Beck Umutsuzluk Ölçekleri? kullanılmıştır. Kişilerle yüz yüze görüşülmüştür.Veriler bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Betimleyici frekans ve yüzde tabloları çıkarılmıştır. Sayısal verilerin karşılaştırılmasında ?² (ki-kare) testi kullanılmıştır. Gurupların durumluk-sürekli kaygı ve umutsuzluk puanlarının aritmetik ortalamaları ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. İki grup arasındaki farkları incelemek için t testi (Independent Samples t Test), ikiden fazla grubu karşılaştırmak için varyans analizi (one-way Anova) uygulanmıştır. Elde edilen farklılığın hangi grup veya gruplardan kaynaklandığını belirlemek için Post Hoc analizinden Tukey HSD testi uygulanmıştır. Değerlendirmede anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 ve %95 GA kabul edilmiştir.Asbeste maruz kalan bireylerin ortalama durumluk kaygı (43,2±9,6) sürekli kaygı (47,7±8,9) ve umutsuzluk düzeylerinin (7,5±5,1) asbeste maruz kalmayanlara göre (sırasıyla 37,9±7,9; 43,4±8,8; 5,5±3,9) yüksek olduğu ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır.Sosyodemografik özellikler yönünden karşılaştırıldığında (yaş, cinsiyet, eğitim, medeni durum, aile tipi, ekonomik durum) asbeste maruz kalan bireylerde asbeste maruz kalmayanlara göre kaygı ve umutsuzluk düzeylerinin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.Sonuç: Bu çalışma çevresel asbeste maruz kalmanın bireylerde kaygı ve umutsuzluk düzeylerini artırdığını göstermiştir. Anahtar kelimeler: Asbest maruziyeti, durumluk kaygı, sürekli kaygı, umutsuzluk

Abstract:
This is a cross sectional study that aims at determining the levels of anxiety and hopelessness in the individuals who are exposed to asbestos. The study was performed in 2010, in Yukarışeyhler District of Çermik County in Diyarbakır province, where environmental asbestos is known to be present. Out of 355 persons above 35 years of age and living in this area, 292 were reached. Furthermore, as the comparison group, 305 adults in Çarıklı district of Diyarbakır province (where environmental asbestos is known not to be present) were taken by means of Systematic Sampling Method. As data collection method, a questionnaire form prepared by the researcher, ?State-Trait Anxiety Inventory? and ?Beck?s Hopelessness Scale? which determine the level of anxiety and hopelessness were employed. Persons were interviewed face-to-face.All data were assessed in electronic environment. Descriptive frequency and percentage tables were obtained. ?² (chi-square) test was used for comparing the numerical data. Then, arithmetic means and standard deviation values were calculated for both groups? state-trait anxiety and hopelessness points. T-Test (Independent Samples t Test) was conducted for examining the differences between two groups and variance analysis (one-way Anova) was performed so as to compare more than two groups. To determine the group(s) that gave rise to the difference obtained, Tukey HSD test from Post Hoc analysis was applied. In the evaluation, significance level was accepted as p<0,05 and 95% CI.It was ascertained that the mean levels of state anxiety (43,2±9,6), trait anxiety (47,7±8,9) and hopelessness (7,5±5,1) of the individuals exposed to asbestos were higher than those of the individuals not exposed to asbestos (37,9±7,9; 43,4±8,8; 5,5±3,9, respectively) and that there was a statistically significant relation between them.Compared according to their socio-demographic characteristics, (age, gender, educational background, marital status, family type, socio-economic status) it was revealed that individuals exposed to asbestos had higher levels of anxiety and hopelessness than ones who were not exposed.Conclusion: This survey showed that exposure to asbestos increases the level of anxiety and hopelessness in individuals. Key Words: Asbestos exposure, state anxiety, trait anxiety, hopelessness