İlacın tadının maskelenmesi amacıyla ağızda dağılabilir tablet (ODT) formülasyonlarının geliştirilmesi
Formulation development of orally disintegrating tablet (ODT) for taste masking of drug
Yazar: MELEK ÇAĞLA KAZAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE MELTEM OCAK DEMİRCİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Atomoksetin = Atomoxetine ; Granülasyon = Granulation ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Tabletler = Tablets ; Tat = Taste ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç veriş-oral = Administration-oral ; İlaçlar = Drugs ; İlaçlar-araştırma safhasında = Drugs-investigational

Özet:
FDA-onaylı stimulan olmayan Atomoksetin Hidroklorür seçici bir norepinefrin geri alım inhibitörüdür, çocuklarda ve yetişkinlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavisinde kullanılmaktadır. Acı tada sahip olması nedeniyle ile Atomoksetin Hidroklorür'ün kapsül ve oral solüsyon formları mevcuttur, ağızda dağılabilen formu bulunmamaktadır. ODT'ler tükrük ile temas ettiğinde hızla dağılarak, suya ve çiğnemeye gerek olmadan oral uygulamaya imkan verirler. Bu sayede hasta uyuncunu artırarak özellikle pediatrik ve geriatrik hastalarda kullanım kolaylığı sağlarlar.
ODT'lerde uygun tat maskelemenin sağlaması oldukça önemlidir. Yaygın olarak kullanılan tat maskeleme teknikleri; aromalar kullanılması, kaplama, granülasyon, inklüzyon kompleksleri ya da lipozom oluşturulması, mikroenkapsülasyon, çoklu emülsiyonlar, ön ilaçlar ve iyon değiştirici reçinelerdir. Bu çalışmada, yaş granülasyon tekniği kullanılarak Atomoksetin Hidroklorür'ün tat maskeleyici ODT formülasyonun geliştirilmesi amaçlanmıştır. 
Granülasyon ajanı (Hidroksipropilmetilselüloz E3, Gellan zamkı, Veegum, Polietilen glikol 20000P) ve etken madde:granülasyon ajanı oranı (1:2, 1:3, 1:4) değiştirilerek farklı formülasyonlar tasarlanmıştır. Her bir formülasyon fiziksel ve kimyasal olarak analiz edilmiştir. Daha sonra in vitro tat değerlendirilmesi elektronik dil sistemi ile yapılmıştır. Her gruptan seçilen formülasyonların (ATX F02, F04, F12) stabilitesi hızlandırılmış stabilite koşullarında (40ºC ± 2 ºC, %75 ± %5 RH)  bir ay süresince takip edilmiştir. 
Analiz sonuçlarına göre, seçilen ATX F04 ve F12 formülasyonları uygun ODT karakteristiklerini sağlamıştır. Bununla birlikte etkin maddenin acı tadının yaş granülasyon metodu ile Gellan zamkı'nın kullanıldığı formülasyonlarda Polietilen glikol 20000P ve Hidroksipropilmetilselüloz E3 kullanıldığı formülasyonlara göre daha fazla maskelenebileceği ortaya konulmuştur.

Abstract:
FDA-approved nonstimulant Atomoxetine hydrochloride is a selective norepinephrine reuptake inhibitor used for the treatment of attention deficit/hyperactivity disorder in children as well as in adults. Atomoxetine hydrochloride is available as capsules and oral solutions, yet it does not have orally disintegrating form because of the bitter taste. ODTs are formulated to disintegrate rapidly on contact with saliva and enable oral administration without water or chewing, offer improved patient compliance and ease of administration particularly in pediatric and elderly patients. 
Appropriate taste masking has much importance for ODTs. Common taste masking techniques are included adding flavors, coating, granulation, formation of inclusion complexes or liposomes, microencapsulation, multiple emulsions, prodrugs and ion exchange resins. In this study, developing a taste-masked ODT formulation containing Atomoxetine hydrochloride produced by wet granulation method was aimed. 
Different formulations have been designed by changing the granulation agent (Hydroxypropylmethylcellulose E3, Gellan gum, Veegum, Polyethylene glycol 20000P) and active agent:granulation agent ratio (1:2, 1:3, 1:4). Each formulation have been physically and chemically tested. Further in vitro taste assessment has been carried out via an e–tongue system. Stability of chosen formulations (F02, F04, F12) in each group have been observed with accelerated stability conditions (40ºC ± 2ºC, %75 ± %5 RH)  for one month. 
According to the results, chosen formulations ATX F04 and F12 showed appropriate ODT characteristics. Moreover, it was demonstrated that bitter taste of active agent could be masked in formulations with Gellan gum more than Polyethylene glycol 20000P and Hydroxypropyl methylcellulose E3 by wet granulation method.