Muhammed B. Eyyüb Et-Tazifi 'nin tefsirindeki metodu
Muhammed B. Eyyüb At-Tazifi his methots in commentary
Yazar: İSMAİL DURSUN
Danışman: PROF.DR. İSHAK YAZICI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETMuhammed b. EyyÃ»b et-Tâzifû'nin Tefsirindeki MetoduMuhammed b.EyyÃ»b et-Tâzifû h.628-705 tarihleri arasında yaşamışbüyük bir müfessir ve kurrâdır.Eserlerinden incelememize konu olan ?Muhtasaru'r-Râşif minZülâli'l-Kâşif?, tek ciltlik muhtasar ( kısa-öz) bir tefsirdir.Tâzifû, hocalarından Şemsüddin Osman b.Mahmut el-Basravû'nin?Keşşâf? tefsirinin bir muhtasarını incelemiş, bu eserde mana ve i'rab'lailgili eksikler görmüştür. Bunun üzerine başta mezkÃ»r ?Keşşaf Tefsiri?olmak üzere, Ebu'l-Abbas el-Mehdevû'nin ?et-Tahsil? tefsiri, Sa'lebû'nin?el-Keşf ve'l-Beyan? tefsiri ve daha birçok tefsirden yararlanarak Keşşâf'ınMuhtasar'ında gördüğü boşlukları doldurmaya çalışmıştır.Âyetlerin tefsiri bölümler halinde yapılmıştır. Özellikle âyetin;âyetle, hadisle, sahâbe ve tabiÃ»n sözleriyle tefsiri yapılmış, esbâb-ı nüzÃ»l,kıssa, nesh, müteşabihât gibi Ulumu'l-Kur'an la ilgili hemen her bölüme yerverilmiştir. Fıkıh, siyer gibi diğer İslami ilimlere de kısaca temas edilmişdir.Rivâyet tefsirinde başta Hz. Ali (ra), İbn-i Abbas (ra) olmak üzere,Sa'id b.Cübeyr, Hasan Basrû, Mücahit ve Katade (rh) gibi müfessirlerinsözlerinden nakiller yapılmıtır. Dirâyet tefsir izahlarında ise; kaynakgösterilmeden sözler-bazı istisnalar hariç-sahiplerine irca edilmek yerine?kâle ehlü'l-Müfessirûn?, ?kûle? şeklinde ifadeler kullanılmıştır. Ayrıca,yapılan izahların tekrar edilmemesi için önceki âyetler ve sÃ»relere atıflaryapılmıştır.Filolojik izahlarda; başta İ'rab olmak üzere lügavû izahlar yapılmış,kıraat farklılıkları bu farklılıklardan doğan mana değişiklikleri- yer yerkıraat imamlarının adları zikredilerek- belirtilmiştir. Filolojik açıklamalarda;Halil b.Ahmet, Ferra, Ebu Ubeyde, Ahfeş ve Zeccac'ın(rh) görüşlerindenyararlanılmıştır.Anahtar Sözcükler:Tâzifû, Müfessir, Kurrâ, Rivâyet, Âyet

Abstract:
ABSTRACTThe Method of Muhammad b.EyyÃ»b in His CommentaryMuhammad b.EyyÃ»b at-Tâzifû who lived between the years of 628-705 (H) is a great commentator and the reader of the Qur?an. I examined hiswork titled Muhtasau?r Râşif min Zülali?l Kâşif that is only one volume anda form of short-summary.When Tâzifû examined his master?s Şemsüddin Osman b.Mahmutel-Basravû?s work of Keşşaf on the commentary on the Qur?an, he foundsome mistakes concerning meaning and grammatical rules. Upon this, hewrote a commentary on the Quran titled ?Muhtasaru?r-Raşif min Zülali?l-Kâşif? through examining Keşşaf, at-tahsil of Ebu?l Abbas el-Mehdevû, el-Keşf ve?l Beyan of Sa?lebû, and many other commentaries on the Qur?an.The commentary of the verses was done in chapter by chapter. Theverses were explained through verses, hadits, and sayings of the companiesof the Prophet and other generations. In addition, all sciences of the Qur?ansuch as the reasons for coming the verses, stories, abrogation, and analogieswere taken place. Furthermore, some Islamic sciences such as the IslamicLaw and the History of the Muhammad took place shortly in this work.In the narrative commentary, some important commentator?sthoughts such as the Caliph Ali, Ibn Abbas, Sa?id b.Cübeyr, Hasan Basrû,Mücahit and Katade were included in this work. In the part of theinterpretation, he used other commentator?s views without giving theirsources; instead he used their views saying that the scholars said about this,or was said. In addition, in order not to repeat the interpretation, he madesone conjunctions to the former verses of chapters.İn the philogical interpretation, some grammatical rules, andexplanations, some various reading forms, their reasons and their effects onthe different meanings, and names of some readers of the Quran wereanalyzed. In the philogical interpretation, the views of Halil b.Ahmet, Ferra,Ebu Ubeyde. Ahfeş and Zeccac were included.Key Words:, Tâzifû; Commantator, the reader of the Qur?an,narration, verse.