Finansal istikrarsızlıkların önlenmesinde alternatif bir araç olarak Tobin Vergisi ve Türkiye'de uygulanabilirliği
Tobin Tax, as an alternative tool for preventing financial instabilities and its practicability in Turkey
Yazar: TURGAY KIR
Danışman: PROF. DR. BEKİR GÖVDERE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Finansal istikrar = Financial stability ; Tobin, James = Tobin, James ; Vergiler = Taxes

Özet:
Cari üretim fiyatlarına nispeten varlık fiyatlarında hızlı ve artan değişiklerin meydana geldiği, finansal sisteme yönelik şokların bilgi akışını bozması sonucu kaynakların verimli yatırım fırsatlarına kanalize edilemediği, ödeme hizmetlerinin sağlanamadığı, aracı kurumların işlevlerini yerine getiremediği yani finansal sistemin büyük ölçüde zarar görerek ekonominin sağlıklı bir şekilde çalışması için üstlendiği görevlerini sürekli ve sorunsuz olarak yerine getirememesi sonucu finansal kriz riskinin arttığı durum olarak geniş bir şekilde tanımlayabileceğimiz finansal istikrarsızlık genel olarak ekonominin performansını olumsuz yönde etkilemektedir.  Finansal istikrarsızlık sonucu yaşanan ciddi kayıplar olmasaydı bir toplumun gelir ve hayat standartları iki ya da üç katına çıkabilirdi. Bu bağlamda finansal istikrarsızlığın önlenmesi kişi başına düşen geliri yükselterek bir toplumun hayat standartlarını değiştirebilir ve kaynakların önemli toplumsal problemlere aktarılmasını sağlayabilir.
Finansal istikrarsızlıkların önlenmesinde alternatif bir araç olarak önerilen Tobin Vergisi, finansal istikrarsızlıklara neden olduğu varsayılan spekülatif kısa vadeli sermaye hareketlerine salınacak genellikle % 0.1 ila % 1 arasında değişen son derece küçük bir vergi ile uzun vadeli yatırımlar üzerinde önemsenmeyecek bir maliyet oluştururken kısa vadeli işlemler üzerinde önemli maliyetler meydana getirmeyi amaçlamaktadır. Vergi, kısa vadeli spekülatif işlemler üzerinde önemli maliyetler meydana getirip bu işlemleri caydırarak finansal istikrarsızlık sorununu çözerken bir taraftan da vergi oranının % 0.5 olması halinde 360 milyar dolar gelir sağlayacak, sağlanan gelirle küresel sorunların çözümüne katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Financial instabilities which can be described as a situation that asset prices change rapidly and ascendingly in comparison with current production prices; resources cannot be directed to productive investment opportunities as a result of broken information flow by the shocks towards financial system; payment services cannot be provided; and intermediary institutions cannot fulfil their functions, in other words financial system is damaged largely that cannot perform continuously and smoothly its functions it takes over in order to run the economy healthfully, Influence economic performance negatively in general. Income and living standards of a society might be doubled or tripled if there were no severe losses experienced due to financial instabilities. In this context, preventing financial instabilities may change the living standards of a society through increasing income per capita and provide transfer resources into important society problems.
The Tobin tax which is recommended as an alternative tool for preventing financial instabilities aims at emerging important amount of costs on short term operations while emerging an insignificant cost on long term investment through a minuscule tax, between 0.1 % and 1 % on speculative short term capital movement supposed to cause financial instabilities. The tax solves financial instabilities through deterring the short term speculative operations thanks to emerging important costs on these operations, in the meantime it will provide an income of 360 billion dollars in the case that the tax rate is 0.5 %, and contribute to solving global problems by way of the increased income.