Artırılmış gerçeklik teknolojisinin sinemada temsili: Hollywood bilimkurgu filmleri
The representation of augmented reality technology in the cinema: Hollywood science fiction movies
Yazar: FATİH YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT AYDOĞAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi, diğer teknolojiler gibi, son yıllarda önemli bir gelişme kaydederek hayatımızın neredeyse her alanında yer almaya aday olan uygulamalar geliştirmeye başlamıştır. 70'li yılların sonlarından itibaren, özellikle bilim-kurgu filmlerine konu olan temsili kullanımlarıyla da filmin görsel estetiğini geliştirmiş, hikaye anlatımını güçlendirmiş ve seyirciyi daha yoğun bir şekilde film dünyasına dahil etmeye olanak sağlayan bir unsura dönüşmüştür. Ayrıca, bu teknolojinin temsili kullanımı, filmlerde gerçek dünya ile sanal dünya arasında köprüler kurulmasına, film evrenini izleyiciye daha güçlü aktarması ve gerçeklik hissini artırması sebebiyle, etkili bir sinema öğesine dönüşmüştür. 
Bu kapsamda yapılan araştırmada, literatür taraması yapılarak çalışma konusunun belirlenmesinin ardından "İçerik Analizi" kullanılarak artırılmış gerçeklik teknolojisinin bilim-kurgu alanındaki filmlerde temsili kullanımı incelenmiş ve örnek filmler üzerinden bu teknolojinin sinema deneyimine olan katkıları ortaya konmuştur. AR kavramı detaylı bir şekilde irdelenmiş ve AR teknolojisinin temel prensipleri ve nitelikleri ile bu teknolojiyle bağıntılı diğer kavramların ilişkileri açıklanmıştır. İkinci bölümde, artırılmış gerçeklik teknolojisinin ortaya çıkışı ve gelişim süreci ile teknolojik altyapısını oluşturan temel donanım ve yazılım unsurları belirtilmiştir. Ayrıca, kullanıma sunulan artırılmış gerçeklik ürünleri ve bu ürünler sayesinde sanal ve gerçek dünya unsurlarının birleştirilmesi gibi konular ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde, artırılmış gerçekliğin sinema yapımlarında ne şekilde kullanıldığı ve sinema deneyimine olan etkileri detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıca, yapımlarda kullanılan temsili AR unsurlarının izleyicinin gerçeklik algısına katkıları, görsel estetik konusunda yapımlara katkıları ve izleyiciyle yönelik aktarımsal becerileriyle ortaya çıkan yeni sinema deneyiminin nitelikleri ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise, bu tez çalışmasında kullanılan yöntem ve analizler detaylı bir şekilde açıklanmış ve AR unsurlarına yer veren örnek sinema yapımları bu yöntem ve analizlerle incelenmiştir.
Son olarak, çalışmada ortaya konan veri ve bulguların ışığında, artırılmış gerçekliğin bilim-kurgu filmlerindeki temsili kullanımının yaratıcı ifade olanaklarını genişletmesine, izleyici deneyimini daha sürükleyici hale getirmesine ve sinema endüstrisine katkılarına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı ise AR teknolojisinin sinema alanındaki temsili kullanımıyla ilgili olarak Türkçe literatür kapsamında katkı sunmaktır.

Abstract:
Augmented Reality (AR) technology, like other technologies, has made a significant development in recent years and has started to develop applications that are candidates to take place in almost every aspect of our lives. Since the late 70's, especially with its representational uses as the subject of science-fiction movies, it has developed the visual aesthetics of the film, strengthened the storytelling and turned into an element that allows the audience to be more intensely involved in the film world. Furthermore, the representational use of this technology has turned into an effective cinematic element, as it builds bridges between the real world and the virtual world in movies, conveys the film universe to the audience more strongly and increases the sense of reality. 
In the research conducted within this scope, after determining the study subject through a literature review, the representation of AR technology in science fiction movies was examined using "Content Analysis" and the impact of this technology on the cinema experience was revealed through sample sci-fi movies. The concept of AR was thoroughly examined, and the fundamental principles and characteristics of AR technology were explained, along with its relationships to other related concepts. In the second section, the emergence and development process of AR technology, as well as the essential hardware and software components that constitute its technological infrastructure, were discussed. Additionally, topics such as the available AR products and the integration of virtual and real-world elements through these products were addressed.
In the third section, the use of AR in cinema productions and its detailed effects on the cinema experience are examined. Furthermore, the impact of representational AR elements used in productions on the viewer's perception of reality, their contributions to visual aesthetics, and the qualities of the new cinema experience that arise from their communicative skills with the audience are discussed. The fourth section of the study provides a detailed explanation of the methods and analyses used in this thesis, and examples of cinematic productions with representative AR elements are examined using these methods and analyses. 
In the last section, based on the data and findings presented in the study, evaluations are made regarding the expansion of creative expression possibilities, the enhancement of the viewer experience, and the contributions to the cinema industry through the representational use of augmented reality in science fiction films. Another aim of the study is to contribute to the Turkish literature regarding the representational use of AR technology in the field of cinema.