Sosyal inşacı bakış açısından Türkiye-İran ilişkilerinde çatışma ve işbirliği alanları
Conflict and cooperation areas of Turkey-Iran relations from the perspective of social constructivism
Yazar: SAMİ KİRAZ
Danışman: DOÇ. DR. SİRET HÜRSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Konstrüktivizm = Constructivism ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası ilişkiler teorileri = International relations theories

Özet:
Bu çalışmada 1990 sonrası dönemde Türkiye ? İran ilişkileri, sosyal inşacılık yaklaşımının sosyal unsurların maddi yapılar üzerindeki belirleyiciliği iddiasından hareketle ilişkilerdeki değişimin vurgulanabilmesi bağlamında çatışma ve işbirliği alanları özelinde analiz edilmiştir. Güç ve çıkar ikilisi üzerinden devletler arası ilişkileri ve uluslararası sistemin işleyişini maddi yapılara dayandıran uluslararası ilişkiler disiplininin hakim kuramlarının ihmal ettiği öznelerarası düzeyde inşa edilen sosyal unsurlara inşacı yaklaşım tarafından birincil belirleyicilik rolü atfedilmiştir. Türkiye ve İran ilişkileri analiz edilirken de bu belirleyicilik üzerinden hareket edilerek, geçmişten gelen karşılıklı algıların ve kimliklendirmelerin zaman içerisinde ilişkileri nasıl etkilediği ve nasıl dönüştürdüğü açıklanabilir.Bu bağlamda, öncelikle sosyal inşacılığın dış politika analizine yönelik açıklamaları verilmiş, her iki ülkenin de ayrı ayrı dış politika yapım süreçleri sosyal unsurlar üzerinden incelenmiş ve ilişkiler çatışma ve işbirliği alanları şeklinde dönemsel ve yapısal olarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak da, 2000'li yıllar boyunca karşılıklı olarak inşa edilen olumlu kimliklendirmeler ve diyalog ortamı sayesinde kısa ve orta vadede ilişkilerin düşük yoğunluklu çatışma alanlarının varlığına rağmen işbirliği temelinde devam edeceği ön görüsünde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, Turkey ? Iran relations, after 1990?s, have been analyzed with reference to social constructivism approach?s claim of social factors? determines on material structures. In this context, relations analyzed the case of conflict and cooperation areas for emphasizing changes. Social factors, intersubjectively constructed, were neglected by dominate theories of international relations discpline because of their basic assumption about inter-state relations and functioning of international system that is based on power and interest. However, these social factors are attributed primary determinant role on material structures in social constructivism. While analyzing the relations with Turkey and Iran through this role, changes and transformation on relations can be explained by social factors like mutual perceptions and identifications.In this regard, firstly social constructivism?s explanations about foreign policy analysis are clarified, and both countries?s foreign policy making process are examined based on social factors, and finally, relations were analyzed periodical and structural in the form of conflict and cooperation areas. In conclusion, thanks to positive identification and constructive dialogue process that are being constructed during 2000s, in the short and medium term, there have been predicted to Turkey ? Iran relations will continue on the basis of cooperation, although exist of low intensity conflict areas.