Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü'ndeki Eski Oğuzca askerî söz varlığı
The Old Oghuz military vocabulary in the screening dictionary with witnesses
Yazar: MELİH KUKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BİLAL AKTAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Askeri terimler = Military terms ; Oğuz Türkçesi = Oghuz Turkish ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Tanıklarıyla tarama sözlüğü = Surveying a dictionary with withness ; Tarama sözlüğü = Surveying dictionary

Özet:
Türk dilinin söz varlığı çok kapsamlı bir alandır. Askerî söz varlığı ise, söz varlığı denizinde sınırlı bir konudur. Fakat ordu-millet anlayışına sahip olan Türk milletinin dili, askerî söz varlığı alanında oldukça geniş bir alanı kapsar. Bu sebeple çalışmamızı tarihî Türk lehçelerinden Eski Oğuz Türkçesi (XIII-XV. yüzyıllar) dönemini esas alarak yaptık. Eski Oğuz Türkçesinden askerlikle ilgili isimler ve fiilleri Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü'nden derledik ve bu yapıları tasnif ettik. Ardından belli başlı sözlüklerden söz konusu madde başı isimleri veya fiilleri açıklayarak köken bilgilerini belirtmeye çalıştık. Ardından Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü'nde ne kadar Eski Oğuzca askerî söz varlığı olabileceğini belirledik. Belirlenen madde başlarını 11 başlık altında açıklayarak Eski Oğuz Türkçesinin askerî söz varlığı incelemeleri bakımından henüz bâkir bir alan olduğunu ortaya koyduk.
Çalışmamız, dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Oğuzların genel tarihi hakkında bilgiler bulunmaktadır. İkinci bölümde, Oğuz Türkçesinin tarihi gelişimi yer almaktadır. Üçüncü bölümde, söz varlığı teriminin ne olduğuna ve Eski Oğuz Türkçesinin söz varlığına ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Dördüncü bölümde, Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü'ndeki Eski Oğuzca askerî söz varlığı 11 alt başlık altında verilmiştir. Sonuç kısmında, Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü'nde yer alan Eski Oğuzca askerî söz varlığının verileri tablo ve grafik hâlinde verilmiştir.

Abstract:
The vocabulary of the Turkish language is a very comprehensive field. Military vocabulary is a limited issue in the sea of vocabulary. However, the language of the Turkish nation, which has an army-nation understanding, covers a wide area in the field of military vocabulary. For this reason, we based our study on the Old Oghuz Turkish (XIII-XV centuries) period, one of the historical Turkish dialects. We have compiled names and verbs related to military service from Old Oghuz Turkish from the Screening Dictionary with Witnesses and classified these structures. Then, we tried to specify the origin information by explaining the subject head nouns or verbs from major dictionaries. Then we determined how many Old Oghuz military vocabulary could exist in the Screening Dictionary with Witnesses. By explaining the determined headings under 11 headings, we have revealed that Old Oghuz Turkish is an unprecedented field in terms of military vocabulary studies.
Our study consists of four parts. In the first part, there is information about the general history of the Oghuzs. The second part includes the historical development of Oghuz Turkish. In the third part, there is information about what the vocabulary term is and the vocabulary of Old Oghuz Turkish. In the fourth part, the Old Oghuz military vocabulary in the Screening Dictionary with Witnesses is given under 11 subheadings. In the conclusion part, the data of the Old Oghuz military vocabulary in the Screening Dictionary with Witnesses are given in table and graphic form.