İlkokul ve ortaokul öğretim programlarındaki disiplinlerarası öğretim uygulamalarına yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' opinions about interdisciplinary teaching applications in elementary and secondary school education programs
Yazar: TUBA ÖZHAMAMCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALÜK ÜNSAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul ve ortaokul öğretim programlarının uygulayıcıları olan öğretmenlerin disiplinlerarası öğretim uygulamalarına yönelik görüşlerinin neler olduğunu ortaya koymaktır. Ayrıca öğretmenlerin disiplinlerarası öğretim uygulamalarına yönelik görüşlerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve hizmet kademesi değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar gösterip göstermediği de yine bu araştırmada belirlenmeye çalışılmıştır.
Tarama modelindeki bu araştırmanın evrenini, 2011-2012 yılında Ankara ilinin merkez ilçelerinde bulunan resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla Ankara ilinden random yolla seçilen ve farklı özellikler gösterdiği düşünülen Altındağ, Çankaya ve Keçiören merkez ilçelerindeki toplamda 30  ilkokul ve ortaokulda görev yapan 345 sınıf ve branş öğretmeni araştırmaya katılmıştır.
Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Disiplinlerarası Öğretim Yaklaşımı Ölçeği (İlkokul ve Ortaokul Örneği)? kullanılmıştır. Ölçek, iki bölümden oluşup; ilk bölümde araştırmaya katılan öğretmenlerin çeşitli değişkenlere ilişkin kişisel bilgileri, ikinci bölümde ilkokul ve ortaokul öğretim programlarındaki disiplinlerarası öğretim uygulamalarına yönelik öğretmen görüşlerini belirlemek üzere likert tipi soruların yer aldığı 40 maddelik ölçek bulunmaktadır. 
Araştırma, pilot ve asıl uygulama olmak üzere iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama, araştırmanın hedef kitlesine benzer özelliklere sahip 102 kişilik bir öğretmen grubu üzerinde, asıl uygulama ise 345 kişilik öğretmen grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tek boyut, üç faktörden oluşan ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış ve birinci faktör için .94, ikinci faktör için .93, üçüncü faktör için .87 Cronbach Alfa değerleri hesaplanmış, ölçeğin genel Cronbach Alfa değeri ise  .93 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler SPSS 16 paket programında çözümlenmiş ve çözümlemelerde p<.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Anket sonucu elde edilen veriler frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapmalarla açıklanmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca, ikili gruplarda bağımsız t-Testi, ikiden fazla gruplarda Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır.
Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre, örneklemi oluşturan öğretmenler ilkokul ve ortaokul öğretim programlarındaki disiplinlerarası uygulamaları çoğunlukla faydalı bulurken öğretmenler tarafından bu uygulamaların en faydalı görülen yönü, öğrencilerin konuları daha iyi kavramasını yardımcı olması olmuştur. Öğretmenler, derslerinde disiplinlerarası uygulamaları çoğunlukla gerçekleştirmekte ama bunu yaparken diğer derslerin öğretmenleri ile işbirliğine girmemektedir. Araştırmaya katılan öğretmenler, ilkokul ve ortaokul öğretim programlarında disiplinlerarası uygulamalara orta düzeyde yer verildiğini düşünmekte ve yönergeleri yeterli bulmamaktadır. Öğretmenlerin görüşleri cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelendiğinde anlamlı farlılık göstermezken, hizmet kademesi değişkenine göre anlamlı farlılık göstermiş ve sınıf öğretmenlerinin görüşleri branş öğretmenlerinin görüşlerine göre daha olumlu olmuştur (p<.05).
Bu bulgular ışığında, disiplinlerarası yaklaşımın özellikleri ve uygulama ilkeleri ile ilgili öğretmenlerin ihtiyaç duydukları desteğin hizmet içi eğitimlerle sağlanması ve disiplinlerarası öğretim uygulamalarını gerçekleştirmek için gerekli olan içerik ve zamanı düzenlemede tamamen disiplinlerarası yaklaşımı esas alan program geliştirme çalışmaları yürütülmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Disiplin, Disiplinlerarası Yaklaşım, Disiplinlerarası Öğretim

Abstract:
The purpose of the present study is to elicit the opinions of teachers who are in the position of the implementer of elementary and secondary education programs about interdisciplinary teaching applications. Moreover, the study looks at whether the teachers? opinions significantly change depending on some variables such gender, length of professional service and whether they work in elementary level or secondary level. 
The universe of the present study conducted according to survey model consists of the teachers working in public elementary and secondary schools located in the city of Ankara in 2011-2012 school year. The study employed maximum variety sampling method. For this purpose, 345 classroom teachers and subject area teachers working in totally 30 elementary and secondary schools located in the central districts of Altındağ, Çankaya and Keçiören randomly selected from among the districts of Ankara and thought to have distinct characteristics participated in the study. 
	?Interdisciplinary Teaching Approach Questionnaire (Elementary and Secondary Education Form)? developed by the researcher was used to collect data. The questionnaire consists of two parts; in the first part, there are items aiming to collect personal information about the participants and in the second part, there are 40 Likert-type items to elicit the teachers? opinions about interdisciplinary applications in elementary and secondary education programs. 
The study was conducted at two stages one of which was piloting and the other was real administration of the questionnaire. Piloting was conducted on a sample consisting of 102 participants having similar characteristics to the ones possessed by the actual participants of the study. And then the questionnaire was administered to 345 teachers. The reliability and validity works of the questionnaire having one dimension and three factors were performed and Cronbach Alfa values of .94, .93 and .87 were found for the first factor, the second factor and the third factor, respectively. The Cronbach Alfa value .93 was calculated for the whole questionnaire. The data collected were analyzed through SPSS 16 program package and the significance level was set to be p<.05. The data obtained were explained and interpreted through frequencies, percentages, arithmetic means and standard deviations. Moreover, independent-sample t-Test for dual groups and one-way ANOVA was conducted for groups more than two. 
In light of the findings of the study, it can be argued that the teachers think that majority of the interdisciplinary applications in elementary and secondary education programs are useful and the most useful ones are thought to be the ones helping students master the issues better. The teachers usually conduct interdisciplinary activities in their lessons but they cannot cooperate with the teachers of other subject areas. The participants of the study think that the interdisciplinary activities are performed at medium level in elementary and secondary education programs and they think that the instructions are not adequate. When the teachers? opinions were examined according to gender and length of service variables, no significant difference based on these variables was found; yet, a significant difference based on whether they work in elementary level or secondary level  was found and the opinions of classroom teachers were found to be more positive than the opinions of subject area teachers (p<.05).
Based on the findings of the study, some suggestions were made to inform teachers about the characteristics of interdisciplinary approach and the support they need to implement them through in-service training and to provide teachers with the content and time required to conduct interdisciplinary applications and to conduct program development efforts based on interdisciplinary approach. 


Key Words: Discipline, Interdisciplinary Approach, Interdisciplinary Teaching