İsteme ve akıl ilişkisi üzerine iki insan görüşü: Freud ve Lacan
Two accounts of man on the relation of will and reason: Freud, Lacan
Yazar: EREN ÖZCÜLER
Danışman: PROF. DR. HARUN TEPE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Akıl = Reason ; Felsefe = Philosophy ; Freud, Sigmund = Freud, Sigmund ; Lacan, Jacques = Lacan, Jacques ; İsteme = Will

Özet:
"İnsan nedir?" sorusuna, düşünce tarihinde, onun bir doğa varlığı, akıl varlığı ya da hem bir doğa hem bir akıl varlığı olduğu türünden yanıtlar verilmiştir. Bu görüşlere bakıldığında, insan probleminin daha çok isteme (arzular) ve akıl ilişkisi açısından ele alındığı görülmektedir. İsteme ve akıl yanlarımızı insan ruhunun birer bölümü olarak konumlandıran ilk düşünürler Platon ve Aristoteles olmuştur.   Bu iki filozof akıl yanının ruhun yönetici ilkesi olmasıyla insan teklerinin davranışlarına yön verebileceğini ve tür olarak insanın böylece bir akıl varlığı olarak nitelenebileceğini söylemektedirler.
Çağımıza baktığımızda ise henüz aklın bireysel ve toplumsal yaşamda belirtildiği tarzda bir yönetici ilke olamadığını görmekteyiz. İnsanın değeri geri plana itilmekte, bu ise hem geleceğe karşı bir umutsuzluk oluşturmakta hem de insan problemini, onun yapıp etmelerini tekrar sorgulama ihtiyacını doğurmaktadır.
Freud, insan davranışının bilinçdışı süreçlerle belirlendiğini ve bu süreçlerin de biyolojik kaynaklı içgüdüler ile kültürel etkenlerden oluştuğunu söylemektedir. Bu yapıda insan zihni sadece istemelerin gerçekleşmesi için bir araç olmaktadır. Lacan ise bilinçdışının dil ile belirlendiğini ve yeni doğan insan yavrusunun biyolojik, zihinsel ve simgesel alanlardaki dönüşümünün insanı belirlediğini söylemektedir. 
Freud ve Lacan'a göre, çağımız insanı hem istemelerinin, hem toplumsal yapıların hem de toplumsal simge sisteminin etkisiyle ruhuna hâkim olamamaktadır. Bu durumda ise hem toplumsal hem de bireysel mekanizmalarda gerekli değişiklikler yapılıp bir sorgulama gücü sağlanmadıkça, insan ruhunun yönetiminin başka unsurlar tarafından belirlenebileceği ve aklın bireysel ve toplumsal yaşama hâkim olamayacağı görülmektedir.

Anahtar Sözcükler
İsteme, Akıl, Platon, Aristoteles, Freud, Lacan, Bilinçdışı, Süperego, Simgesel düzen,

Abstract:
In the history of thought, in response to the question of what human being as a species is, it has been stated that he/she is a being of nature, of reason or a being of both nature and reason. From this perspective, the problem of human being is handled in terms of the relationship between will (desires/ appetite) and reason. Plato and Aristotle were the first philosophers to define the desire and reason as two distinct parts of the soul of human being. As to these two philosophers, reason will direct the behaviours of individuals thanks to the fact that reason is the managing principle of souls and therefore human being will be defined as a rational animal.  
However, in our age, we should admit that reason, as it is supposed, has not been a ruling principle in individual and social life of human-being (yet). The value of human being is neglected, and this fact on the one causes a kind of hopelessness about human future, and on the other hand requires us to re- evaluate the present accounts of human-being, and human praxis.
Freud says that human behaviours are determined with unconscious process, which is constituted by instincts of biological origin and cultural factors. In this structure, the brain of human mind is only a tool for fulfilling the desires. As for Lacan, he says that unconsciousness is determined by language, and that the biological, mental and symbolic transformation of new born babies could determine the individual structure.
According to the ideas of Freud and Lacan, today's human beings cannot manage their souls because of their desires, of the effects of social structures and of the social symbol system. As a conclusion, reason could not dominate the individual and social life, and human mind could be controlled by irrational principles, as long as we would create the ways of contemplation, by changing the social and individual mechanisms where they require.

Keywords: 
Willing, Reason, Plato, Aristotle, Freud, Lacan, Unconscious, Superego,
Symbolic system