Sıçanlarda siklofosfamid ile indüklenen nefrotoksisiteye karşı rosmarinik asit'in etkileri
Effects of rosmarinic acid against nephrotoxicity induced by cyclophosphamide in rats
Yazar: DİLAN ÇETİNAVCI
Danışman: PROF. DR. ENGİN YENİLMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Rozmarinik asit = Rosmarinic acid ; Siklofosfamid = Cyclophosphamide ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Bu çalışmada, siklofosfamid (CP) ile oluşturulan böbrek hasarına karşı rosmarinik asit (RA)'in koruyucu etkisi araştırıldı. Bu amaçla histopatolojik ve biyokimyasal değerlendirilmeler yapıldı. 
18 adet Spraque Dawley cinsi erkek sıçan, Sham, CP ve CP+RA olmak üzere rastgele 3 gruba ayrıldı. Sham grubuna, deneyin 1. gününden itibaren 8 gün boyunca gavaj ile serum fizyolojik (SF) verildi ve deneyin 8. günü intraperitoneal olarak SF uygulaması yapıldı. CP grubuna 1. günden 8. güne kadar gavaj yoluyla SF verildi ve deneyin 8'inci gününde intraperitonal olarak tek bir doz 200 mg/kg CP uygulandı. CP+RA grubuna ilk günden itibaren 8 gün süreyle 100 mg/kg RA gavaj ile ve 8. günde intraperitoneal olarak 200 mg/kg CP verildi. Deneyin 9. Günü, sıçanlar sakrifiye edildi ve kan tüplerine sıçanların kanları alındı. Çıkarılan her sol böbreğin yarısı, fiksasyon ve histolojik değerlendirmeler için %10 formalin çözeltisine alındı. Böbrek doku örnekleri, ışık mikroskobik değerlendirme için hematoksilin ve eozin (H&E), Masson trikrom ve periyodik asit-Schiff (PAS) boyama yöntemleri ile boyandı. Sol böbreğin diğer yarısından doku MDA, SOD, CAT değerlendirmeleri yapıldı. Kan serum örneklerinde BUN ve kreatinin ölçüldü.
Histopatolojik değerlendirmelerde CP grubunun böbrek kesitlerinde tübüler atrofi, glomerüler hasar, vasküler konjesyon, interstisyel inflamasyon, vakuolizasyon, tübül epitelinde dökülmeler, lökosit infiltrasyonu ve hiyalin madde birikimi gözlendi. Bu bozukluklar, CP+RA grubunda CP grubuna göre önemli ölçüde azaldı. Masson trikrom boyamada, CP grubuna ait böbrek kesitlerinde yer yer hafif düzeyde intertübüler kollajen artışı saptandı; CP+RA grubuna ait böbrek dokusunda CP grubuna kıyasla, intertübüler alandaki kollajen miktarında azalma belirlendi. PAS boyalı kesitlerde, CP grubunda tübüler epitelde yaygın dökülme, vakuolizasyon gibi patolojik bulgular saptandı ve fırçamsı kenar ve bazal membranın bozulduğu alanlar gözlemlendi. Bu bozukluklar, CP grubuna göre CP+RA grubunda azaldı. CP grubunda artan BUN değeri CP+RA grubunda azalmış, CP grubunda azalan SOD değeri CP+RA grubunda artmıştır.
Bulgularımız, CP'nin sıçan böbreğinde histopatolojik hasarlar oluşturduğunu ve RA tedavisinin CP'nin oluşturduğu bu bozuklukları nispeten düzelttiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Rosmarinik asit, Siklofosfamid, Toksisite, Böbrek, Oksidatif stres

Abstract:
In this study, the protective effect of rosmarinic acid (RA) against renal damage caused by cyclophosphamide (CP) was investigated. For this purpose, histopathological and biochemical evaluations were made. 
18 Spraque Dawley male rats were randomly divided into three groups: Sham, CP and CP+RA. Sham group was given physiologic serum (PS) by gavage for 8 days from the 1st day of the experiment and PS was administered intraperitoneally on the 8th day of the experiment.  CP group was given PS by gavage from the 1st day to the 8th day and a single dose of 200 mg/kg CP was administered on the 8th day of the experiment intraperitoneally. The CP+RA group was given 100 mg/kg RA by gavage for 8 days from first day and 200 mg/kg CP intraperitoneally on the 8th day. On the 9th day of the experiment, the rats were sacrificed and the blood of the rats was taken into the blood tubes. Half of each left kidney removed was taken into a 10% formalin solution for fixation and histological evaluations. Kidney tissue samples were stained using hematoxylin and eosin (H&E), Masson trichrome and periodic acid-Schiff (PAS) staining methods for light microscopic evaluation. Tissue MDA, SOD, CAT assessments were made from the other half of the left kidney. BUN and creatinine in blood serum samples were measured.
In histopathological evaluations, tubular atrophy, glomerular damage, vascular congestion, interstitial inflammation, epithelial vacuolization, desquamation in tubular epithelium, leukocyte infiltration and hyaline material accumulation was observed in the kidney sections of the CP group. These disorders were significantly reduced in the CP+RA group compared to the CP group. In the kidney sections with Masson trichrome staining, when compared with the other groups, a slight increase was observed in the intertubular collagen in the CP group. Compared with CP group, there was decrease in the amount of collagen in the area between the tubules in the kidneys in CP+RA group. In PAS stained sections, histopathological findings such as widespread shedding, vacuolization were detected in the tubular epithelium and disruption of brush border and basal membrane were observed in CP group. These disorders decreased in CP+RA group compared to CP group. Increased BUN value in CP group decreased in CP+RA group; whereas decreased SOD value in CP group increased in CP+RA group.
Our results show that CP causes histopathological damage in the rat kidney and that RA treatment relatively corrects these disorders caused by CP.

Key Words: Rosmarinic acid, Cyclophosphamide, Toxicity, Kidney, Oxidative stress