Rekreatif olarak binicilik eğitimi alan bireylerde akış deneyiminin mental iyi oluş üzerindeki etkisi
The effect of flow experience on mental well-being in individuals taking equestrian training recreatively
Yazar: TAHA BUĞRA ŞENGEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ÇETİN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bireylerin günümüz de en çok korumaya ihtiyaç duyduğu şeylerden biri zihinsel sağlık ve bu da bilimsel olarak mental iyi oluş kavramını bize sunar. Mental iyi oluş bireyin iyi olma durumlarını psikolojik olarak değerlendiren bir kavramdır. İnsanlar gerek hayat şartları gerek özel yaşamları gerekte sosyal çevrelerinde yaşadıkları zorlukları aşabilmek ya da kendilerini daha pozitif hissedebilmeleri için rekreatif faaliyetlere başvururlar. Katıldıkları rekreatif etkinliklerde yaşadıkları süreç ise rekreasyonel akış deneyimi olarak bilinir. Akış deneyimi bireyin etkinlik sürecini ve bu süreçte yaşadıklarını ele alan bir kavramdır. Günümüz de tekrardan yaygınlaşan binicilik sporu, bireylerin rekreatif amaçlı olarak seçtikleri popüler bir alan haline dönüşmüştür. Bu araştırmada binicilik eğitimi alan bireylerde, rekreasyonel akış deneyiminin mental iyi oluş üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmaya Kocaeli ilinde binicilik eğitimi alan 103'ü kadın 100'ü erkek toplam 203 kişi katılım göstermiştir. Veriler, kişisel bilgi formu, Ayhan ve diğerleri (2022) tarafından geliştirilen "Rekreasyonel Akış Deneyimi" ölçeği ve Tennant ve diğerleri (2007) tarafından geliştirilmiş ve Keldal (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Mental İyi Oluş'' ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Normal dağılıma uygun verilerin analiz edilmesinde bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon ve Regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde akış deneyiminin cinsiyete ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermediği (p>.05); yaş ile anlamlı ilişki içinde olmadığı tespit edilmiştir (p>.05). Mental iyi oluş açısından bulgular incelendiğinde cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği (p>.05); medeni duruma göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<.05), yaş ile anlamlı ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Bağımlı değişkenler açısından bulgulara bakıldığında rekreasyonel akış deneyimi ile mental iyi oluş arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Dahası rekreasyonel akış deneyiminin mental iyi oluşu pozitif yönde anlamlı şekilde etkilediği bulunmuştur. 
Sonuç olarak; rekreasyonel akış deneyiminin mental iyi oluşa olumlu katkılar sağlamada önemli bir etken olduğu araştırma sonucunda ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Binicilik, Rekreasyon, Akış Deneyimi, Mental İyi Oluş.

Abstract:
One of the things that individuals need to protect the most today is mental health, and this scientifically presents us with the concept of mental well-being. Mental well-being is a concept that psychologically evaluates the well-being of the individual. People resort to recreational activities in order to overcome the difficulties they experience in their living conditions, private lives and social environments or to feel more positive. The process they experience in the recreational activities they participate in is known as recreational flow experience. Flow experience is a concept that deals with the individual's activity process and what they experience in this process. Equestrian sport, which has become widespread again today, has become a popular area that individuals choose for recreational purposes. In this study, it was aimed to reveal the effect of recreational flow experience on mental well-being in individuals receiving equestrian training. A total of 203 people, 103 women and 100 men, who received equestrian training in Kocaeli province, participated in the study, which was conducted with the relational survey model. The data were obtained using a personal information form, the "Recreational Flow Experience" scale developed by Ayhan et al. (2022) and the "Mental Well-Being" scale developed by Tennant et al. (2007) and adapted into Turkish by Keldal (2015). Independent groups t-test, Pearson correlation and regression analyses were used to analyze the data suitable for normal distribution. When the findings were examined, it was determined that the flow experience did not differ significantly according to gender and marital status (p>.05); it was not in a significant relationship with age (p>.05). When the findings in terms of mental well-being were examined, it was found that there was no significant difference according to gender (p>.05); it was found to be significantly different according to marital status (p<.05) and in a significant relationship with age (p<.05). When the findings in terms of dependent variables were analyzed, it was determined that there was a positive and moderately significant relationship between recreational flow experience and mental well-being (p<.05). Moreover, it was found that recreational flow experience had a significant positive effect on mental well-being.
As a result, the study revealed that recreational flow experience is an important factor in providing positive contributions to mental well-being.

Keywords: Equestrian, recreation, flow experience, mental well-being.