Lise öğrencilerinin kariyer uyumu ve yaşam doyumu ilişkisinde iyimserlik ve umudun aracı rolü
The mediating role of hope and optimism in the relationship between career adaptability and life satisfaction in high school students
Yazar: AYTEN BÖLÜKBAŞI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZHAN KIRDÖK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kariyer = Career ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Lise öğrencileri = High schools students ; Umut = Hope ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinde kariyer uyumu ve yaşam doyumu ilişkisinde iyimserlik ve umudun aracı rolünün incelenmesinin amaçlandığı ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubu, Adana ili merkez ilçelerinde yer alan toplam beş tane lisede  9., 10., 11. ve 12. sınıfına devam etmekte olan 321 kız, 296 erkek olmak üzere toplam 617  öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ranjı 14 ile 18 yaş aralığındadır. Araştırmada ergenlerin kariyer uyumuna ilişkin veriler 'Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği' (Savickas ve Porfeli, 2012), yaşam doyumuna ilişkin veriler 'Yaşam Doyumu Ölçeği' (Diener ve ark, 1985), iyimserliğe ilişkin veriler 'Yaşam Yönelimi Testi' (Scheiver ve Carver, 1985), umuda ilişkin veriler 'Umut Ölçeği' (Snyder ve ark.,  1991) ve kişisel bilgilere ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından düzenlenen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanarak elde edilmiştir. 
Araştırmanın verilerinin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Yapısal Eşitlik Modellemesi ile de aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, kariyer uyumu, yaşam doyumu, iyimserlik ve umudun tamamının birbirleri ile  pozitif yönde anlamlı ilişkiler içinde olduğu görülmüştür. Araştırmada kullanılan Yapısal Eşitlik Modeli analiz sonuçlarına göre,  kariyer uyumunun yaşam doyumunu anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca, kariyer uyumunun yaşam doyumu ilişkisinde iyimserlik ve umudun tam aracılık rolüne sahip olduğu görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Kariyer Uyumu, Yaşam Doyumu, İyimserlik, Umut, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
This descriptive correlational research was conducted with the aim of examining the mediator role of hope and optimism in the relationship between career adaptability and life satisfaction in high school students. The research was conducted in 5 high schools in the province of Adana and its central districts. The participants were 617 students (321 females and 296 males; and range = 14 to 18) who were ninth, tenth, eleventh, and twelfth graders. 
This research aims to collect data  related to adolescents' career adaptability "Career Adapt-Abilities Scale" (Savickas and Porfeli, 2012), life satisfaction "Satisfaction with Life Scale" (Diener, Emmnos, Larsen, & Griffin, 1985), optimism "Life Orientation Test" (Scheiver and Carver, 1985), hope "Dispositional Hope Scale" (Snyder et al., 1991) and finally "Personal Information Form" developed by researcher to elicit personal information of participants were conducted. 
Research data was analyzed through Pearson Product-Moment Correlation and Confirmatory Factor Analysis (CFA), Mediation Analysis through Structural Equation Modeling. The result of this research revealed that career adaptability, life satisfaction, optimism and hope were all found positively related to each other. According to Structural Equation Modeling analysis results, it was found that life satisfaction was predicted by career adaptability. Additionally, hope and optimism worked together as a full mediator in the relationship between career adaptability and life satisfaction in high school students. 
Key Words: Career Adaptability, Life Satisfaction, Optimism, Hope, Future Orientation, Structural Equation Modeling