Obezite hastalarında yeme bağımlılığı ve yeme davranış bozukluğu olan ve olmayanlarda dopamin nörotransmisyonun genetik, biyokimyasal açıdan değerlendirilmesi
Genetic, biochemical performance of dopamin neurotransmission in obesity patients with and without eating addiction and eating behavior disorder evaluation
Yazar: RIZA ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. FAHRİ BAYRAM
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Dopamin = Dopamine ; Nörotransmitter ajanlar = Neurotransmitter agents ; Obezite = Obesity ; Yeme bağımlılığı = Food addiction

Özet:
Amaç: Obezite etiyolojisinde beslenme alışkanlığı ve sedanter yaşam dışında genetik, psikolojik ve hormonal birçok nedenin rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada obezitesi olan ve olmayan kişilerin yeme bağımlılığı ve/veya yeme bozuklukları ile dopamin, leptin ve opioid genlerindeki belirli polimorfizmler arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Materyal ve metod: Çalışmaya vücut kitle indeksi (VKİ) >30 kg/m2 olan 198 kişi ile VKİ <30 kg/m2 olan 96 kişi olmak üzere toplam 294 kişi dahil edildi. Katılımcılara yeme bağımlılığı ve yeme davranış bozukluklarının değerlendirilmesi amacı ile Yale Bağımlılık Skalası ve Yeme Bozukluğu Tanı Ölçeği-DSM5 versiyonu anketleri yapıldı. Plazma örneklerinden dopamin D2 reseptörü (DRD2), leptin reseptörü (LEPR) ve opioid reseptör mu 1 (OPRM1) gen polimorfizmleri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilenlerin %55.4'ü (163) kadın olup yaş ortalaması 50.9±14.7 yıl idi. Obezitesi olanların ortalama VKİ 35.8±5.2 kg/m2 iken obezitesi olmayanlarda VKİ 25.2±3.3 kg/m2 olarak saptandı. Obezitesi olan grupta yeme bağımlılığı ve yeme davranış bozukluğu oranı, DRD2 Taq1A polimorfizmi, LEPR094 polimorfizmi obezitesi olmayanlardan yüksek saptanmış olup A118G polimorfizmi ise daha düşük oranda saptandı. LEPR101 polimorfizmi oranı ise her iki grupta benzer oranda saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada DRD2 Taq1A, OPRM1 ve LEPR094 polimorfizmleriyle obezite arasında ilişki bulunurken, LEPR101 polimorfizmiyle anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca yeme bağımlılığı ve yeme bozukluklarıyla obezite arasında pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Çalışmamızda elde edilen verilerin obezitenin patofizyolojisinin anlaşılmasına yardımcı olacağını düşünmekteyiz. Bu konuda çeşitli etnik gruplardan daha fazla gönüllünün katıldığı daha geniş çapta çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: 	Genetik, Obezite, Polimorfizm, Yeme Bağımlılığı, Yeme Davranış Bozukluğu

Abstract:
Objective: It is thought that many genetic, psychological and hormonal reasons other than eating habits and sedentary life play a role in the etiology of obesity. In this study, the relationship between food addiction and/or eating disorders in people with and without obesity and certain polymorphisms in dopamine, leptin and opioid genes was investigated.
Materials and methods: A total of 294 people were included in the study, including 198 people with a body mass index (BMI) >30 kg/m2 and 96 people with a BMI <30 kg/m2. Yale Addiction Scale and Eating Disorder Diagnostic Scale-DSM5 version questionnaires were administered to the participants in order to evaluate food addiction and eating behavior disorders. From plasma samples, dopamine D2 receptor (DRD2), leptin receptor (LEPR) and opioid receptor mu 1 (OPRM1) gene polymorphisms were examined.
Results: 55.4% (163) of those included in the study were women, and the mean age was 50.9±14.7 years. While the mean BMI of those with obesity was 35.8±5.2 kg/m2, it was found to be 25.2±3.3 kg/m2 in those without obesity. The rate of food addiction and eating behavior disorder, DRD2 Taq1A polymorphism, and LEPR094 polymorphism were found to be higher in the obese group than in those without obesity, while A118G polymorphism was found to be lower. The rate of LEPR101 polymorphism was found to be similar in both groups.
Conclusion: In this study, there was a relationship between DRD2 Taq1A, OPRM1 and LEPR094 polymorphisms and obesity, but no significant relationship was found with LEPR101 polymorphism. In addition, a positive correlation was found between food addiction and eating disorders and obesity. We think that the data obtained in our study will help to understand the pathophysiology of obesity. We think that there is a need for larger studies involving more volunteers from various ethnic groups.
Key words: Genetics, Obesity, Polymorphism, Food Addiction, Eating Behavior Disorde