Tam ark implant destekli restorasyonlarda geleneksel ve dijital ölçü yöntemlerinin hassasiyetlerinin karşılaştırılması
Comparison of the accuracy of conventional and digital impression techniques in complete-arch implant restoration
Yazar: ÖZGE AYDOĞ
Danışman: PROF. DR. SEMİH BERKSUN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Dental protez-implant destekli = Dental prosthesis-implant supported ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Dental tarayıcılar = Dental scanners ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Sayısal tarayıcılar = Digital scanners

Özet:
Farklı uzaklıklarda, paralel ve açılı yerleştirilen implantların konvansiyonel ve dijital ölçü hassasiyetinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Tam dişsiz üst çene modeline 11, 13, 14, 15, 22, 24 ve 26 no'lu bölgelere sırasıyla; 0, 0, 15, 30, 0, 15, 30 açılanmalar ile toplamda 7 adet implant analogları ve multi-ünit abutmentlar yerleştirilmiştir. Daha sonra multi-ünit abutmentlar üzerine tarama postu yerleştirilmiş ve çalışma modeli Eos X5i laboratuvar tarayıcısı (inEos X5; Dentsply Sirona Dental, Benshein, Almanya) ile dijitalize edilmiştir. Konvansiyonel ölçü grubu (KG) patern rezin ile splintlenmiş ölçü postları üzerinden, bireysel ölçü kaşığı ile açık kaşık ölçü tekniği ile oluşturulmuştur. Dijital ölçü grubunda Primescan (PS), Trios 4 (T) ve Medit i500 (Mİ) olmak üzere toplamda 3 adet farklı ağız iç tarayıcı kullanılmıştır (4 ölçü grubu ve n:10). Üç farklı ağız içi tarayıcının ve konvansiyonel ölçünün 3 boyutlu modelleri referans model ile Geomagic Control X programında çakıştırılarak sapma değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 22 ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilks testleri ile değerlendirilmiştir. Parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Dunn's test kullanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre konvansiyonel ölçü ve dijital ölçü grupları arasında ölçü doğruluğu bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). PS ölçü grubunun doğruluk değeri (0,110 µm), KG'un doğruluk değerinden (0,153 µm) yüksektir. Ancak KG ile PS ve Mİ grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. PS grubu Mİ ve T ölçü gruplarından anlamlı şekilde daha yüksek doğruluğa sahiptir.  T grubu ölçü doğruluğu açısından en yüksek sapma değerinin (0,283 µm) görüldüğü grup iken bunu Mİ grubu (0,213 µm) takip etmektedir. Ölçülerin tekrarlanabilirliği açısından PS (0,163 µm), Mİ (0,241) ve T (0,313) ölçü grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. KG (0,052) ile diğer 3 grup arasında anlamlı bir fark görülmüş olup, KG tekrarlanabilirlik açısısından en düşük sapma değerini göstermiştir. 
Ölçü hassasiyetleri karşılaştırıldığında PS ve Mİ grupları konvansiyonel ölçüyle benzer doğruluk değeri gösterdiğinden tam ark implant uygulamalarında dijital ölçülerin konvansiyonel ölçüye klinik uygulamalarda alternatif olarak kullanılabileceği saptanmıştır. Ölçülerin tekrarlanabilirliği incelendiğinde ise ağız içi tarayıcılar konvansiyonel ölçüyle kıyaslandığında anlamlı şekilde yüksek sapma değeri gösterdiğinden tarama parametreleri dikkatle uygulanmalıdır. 

Anahtar Sözcükler: Ağız İçi Tarayıcılar, Dijital Ölçü, İmplant Destekli Restorasyonlar, Ölçü Doğruluğu, Ölçü Hassasiyeti

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the accuracy of conventional and digital impressions of implants placed at different distances, parallel and angled.
On edentulous upper jaw model, for regions 11, 13, 14, 15, 22, 24 and 26, respectively; a total of 7 implant analogues and multi-units with 0, 0, 15, 30, 0, 15, 30 angulations abutments were placed. Later, working model with scanbodies placed on multi-unit abutments scanned with Eos X5i laboratory scanner (inEos X5; Dentsply Sirona Dental, Benshein, Germany). Conventional impression group (KG) was created with an individual impression tray and an open tray impression technique on impression posts splinted with pattern resin. In the digital impression group, a total of 3 different intraoral scanners, Primescan (PS), Trios 4 (T) and Medit i500 (MI), were used (4 impression groups and n:10). The deviation values were calculated by superimposing the 3D models of 3 different intraoral scanners and conventional impressions with the reference model in the Geomagic Control X program. Obtained data were analyzed with IBM SPSS Statistics 22. Normal distribution was evaluated with Kolmogorov-Smirnov and Shapiro Wilks tests. Kruskal Wallis test was used to compare the parameters between groups and Dunn's test was used to determine the group that caused the difference.
According to the results obtained, a statistically significant difference was found between the conventional impression and digital impression groups in terms of impression trueness (p<0.05). The trueness value of PS impression group (0.110 µm) was higher than the trueness value of KG (0.153 µm). However, there was no statistically significant difference between CG and PS and MI groups. PS group had significantly higher trueness than MI and T measurement groups. The T group is the group with the highest deviation value (0.283 µm) in terms of measurement accuracy, followed by the MI group (0.213 µm). There was no significant difference between the PS (0.163 µm), MI (0.241) and T (0.313) impression groups in terms of precision of the impressions. There was a significant difference between KG (0.052) and the other 3 groups, and KG showed the lowest deviation value in terms of precission.
When the accuracy compared among the groups, for complete-arch implant applications, since the PS and MI groups showed similar accuracy with the conventional impression, digital impression can be used as an alternative to conventional impression. When the precission of the impressions examined, the scanning parameters should be applied carefully, since intraoral scanners showed significantly higher deviation values compared to the conventional impression.

Keywords: Digital Impression, Implant Supported Restorations, Impression Precision, Impression Trueness, Intraoral Scanners