Aile işletmelerinde yöneticilerin stratejik yönetim ve planlamaya ilişkin algılarının incelenmesi: Zonguldak-Bartın-Barabük bölgesi örneği
Family business managers perspectives on strategic management and planning: Zonguldak-Bartın-Karabük area sample
Yazar: SİBEL AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. GÜVEN MURAT
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; KOBİ Borsası = SME Exchange ; Planlama = Planning ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Dünyada ve ülkemizde küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük çoğunluğu aile işletmelerinden oluşmaktadır. Ekonomilerin kalkınmasında, sağlıklı ve dengeli büyümesinde aile işletmeleri çok önemli rol oynamaktadır. İşsizliğin azaltılması, istihdam alanlarını genişletmesi, esnek üretim yapılarına sahip olmaları gibi birçok neden aile işletmelerini günümüzde daha önemli bir konuma taşımaktadır. Aile işletmelerinin artan önemleri onların daha iyi yönetilmeleri konusunu gündeme getirmektedir. Aile işletmelerinin profesyonel olarak yönetilememelerinden dolayı süreklilikleri sağlanamamaktadır. Stratejik yönetim ve planlama bir işletmenin geleceğe taşınmasında yol göstericidir. Bu nedenle aile işletmelerinin geleceği açısından stratejik yönetim ve planlama uygulamalarının önemi daha da artmaktadır.Stratejik planlama, aile işletmelerinin gelecekte varlığını sürdürebilmek ve başarılı olabilmek için, işletmenin üst yönetimi tarafından, geleceğin tasarlanması, gerekli prosedür ve operasyonların geliştirilmesinin yanında aile planının yapılması sürecidir. Stratejik planlama sürecinde aile işletmeleri, sürece aile değerlerini de dahil ederek çevre analizlerini yapmakta, amaç ve hedeflerini belirlemekte, stratejilerini oluşturmakta, uygulamakta, ve değerlendirmektedir.Yapılan bu çalışma ile günümüzün küreselleşen şiddetli rekabetin yaşandığı iş dünyasında önemli bir yere sahip olan aile işletmelerinin başarısı ve gelecek nesillere intikali konusunda önem arz eden stratejik yönetim ve planlama konusuna ilişkin yöneticilerin stratejik planlama algıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda, aile işletmelerinin stratejik yönetim ve planlama konularına eğilimleri, bu konular hakkındaki bilgi ve uygulama düzeylerine yönelik algıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda; Zonguldak-Bartın-Karabük bölgesinde faaliyet gösteren KOSGEB'e kayıtlı 152 aile işletmesinin yöneticileri ile anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışmasından elde edilen veriler SPSS ortamına aktarılıp frekans analizi, faktör analizi, korelasyon anova ve t-testi yöntemleri kullanılarak gerekli analizler yapılmıştır. Bu analizlerde işletemeye ilişkin tanımlayıcı bilgilerin stratejik planlama alt boyutları üzerindeki etkisi ve işletmeye ilişkin tanımlayıcı bilgilerle stratejik planlama alt boyutlarının stratejik hedef belirlemedeki anlamlılık düzeyi analiz edilmiştir. Ayrıca çalışmada işletmenin kurucusuyla yakınlık bağının yöneticilerin stratejik planlamaya ilişikin algıları üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The majority of the small and medium size enterprises in our country and in the world are composed of family businesses. Family businesses play an important role in healthy and balanced growth and development of economies. Today, a number of features of family businesses like reducing unemployment, creating areas of employment and having flexible production structures carry these businesses to a significant position. Their increasing importance brings up the subject of better governance/management of these firms. On account of not being managed professionally, the continuity of family businesses may not be ensured. Strategic management and planning is a leading factor to carry a business into the future. Therefore, for their future, the importance of strategic management and planning implementations is increasing.Strategic planning is a process of planning the future and developing the necessary procedures and operations as well as making a family plan by the senior management of the family business to be able to survive in the future and to be successful. In strategic planning, family firms do their environmental analyses by including their family values in the process, define their goals and objectives; and formulate, implement and evaluate their strategies.By this study, the perspectives of the managers about the strategic management and planning, which has great significance on the success and the succession of the family businesses in today?s strongly competitive and global business world is tried to be presented. In the study, the tendencies of the family businesses in strategic management and planning and their perspectives about the knowledge and implementation levels are tried be explained. In this context; a survey done to the managers of 152 KOSGEB registered family firms that work in Zonguldak-Bartın-Karabük area. The data obtained is transferred to SPSS and frequency analysis, factor analysis, correlation, ANOVA and t-test methods are applied. By these analyses, the effect of the demographical factors unique to the firm on strategic planning subtitles and significance level of the demographical factors unique to the firm and strategic planning subtitles in defining strategic goals and objectives are tried to be tested. In addition, how the managers? degree of proximity with the founder of the firm affects their perspectives on strategic planning is also emphasized.