65 yaş ve üzeri polifarmasi alan hastalarda ilaç-ilaç etkileşimlerinin incelenmesi
Investigation of drug-drug interactions in patients older than 65 years with polypharmacy
Yazar: AYŞE DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız 65 yaş ve üzeri çoklu ilaç kullanımı olan hastalardaki ilaç-ilaç etkileşimlerin sıklığını ve ilişkili faktörleri değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Ekim 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında Kayseri ili Melikgazi, Kocasinan, Talas, Sarıoğlan, Pınarbaşı, Yahyalı, Tomarza ve Hacılar ilçelerindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 4 veya daha fazla ilaç kullanımı olan 65 yaş ve üzeri bireyler alınmıştır. Bireylere gönüllülük esasına dayalı olarak bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalatıldıktan sonra yüz yüze görüşme yöntemi ile sosyodemografik bilgileri, mevcut hastalıkları ve kullandıkları ilaçların sorgulandığı anket formu doldurulmuştur. Hastaların kullandıkları ilaçlar arasındaki ilaç-ilaç etkileşimlerine 'Medscape Drug Interaction Checker' sisteminden bakılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %82,8'inde ilaç-ilaç etkileşimi izlendi. İlaç-ilaç etkileşimi olanların yaş ortalaması daha büyüktü. İlaç-ilaç etkileşimi olan 332 hastanın %21,7'sinde majör, %79,1'inde yakın takip gerektiren, %32,9'unda minör ilaç-ilaç etkileşimi izlendi. İlaç-ilaç etkileşimi olanlar arasında, majör ilaç-ilaç etkileşim izlenenlerde erkek cinsiyet sıklığı, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, kronik karaciğer hastalığı ve kronik böbrek yetmezliği majör ilaç-ilaç etkileşimi olmayanlardan anlamlı derecede daha sıktı. Hastaların komorbid hastalık sayısı ile toplam ilaç-ilaç etkileşim sayısı, yakın takip gerektiren ve minör etkileşim sayısı arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlendi. Hastaların kullandığı ilaç sayısı ile toplam ilaç-ilaç etkileşim sayısı, majör, yakın takip gerektiren ve minör etkileşim sayısı arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlendi.
Sonuç: Bulgularımız ilaç-ilaç etkileşim oranlarının çoklu ilaç kullanan yaşlı bireylerde oldukça yüksek oranda izlendiğini göstermektedir. Komorbiditelerin daha sık izlendiği, çoklu ilaç kullanımının daha yaygın olduğu yaşlı bireylerde bu nedenle rutin muayenelerinin yanında ilaç-ilaç etkileşimleri de değerlendirilmelidir. İlaç-ilaç etkileşim oranlarının azaltılması için sağlık hizmetlerine hastaların başvurusu veya yeni reçete yazılması sırasında ilaç etkileşimlerini değerlendiren etkileşim programları kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: İlaç-ilaç etkileşimi, polifarmasi, yaşlı

Abstract:
Aim: Our aim in this study is to evaluate the frequency of drug-drug interactions and related factors in patients aged 65 and older with multipl drug use.
Materials and Methods: Individuals aged 65 and older with 4 or more drug use who applied to primary care in Kayseri province Melikgazi, Kocasinan, Talas, Sarıoğlan, Pınarbaşı, Yahyalı, Tomarza and Hacılar districts between October 2020 and February 2021 were included in the study. After the individuals signed the informed consent form, a questionnaire was filled in which their sociodemographic information, current diseases and medications were asked. The drug-drug interactions were checked using the 'Medscape Drug Interaction Checker' system.
Results: Drug-drug interactions were observed in 82.8% of the patients. The mean age of patients with drug-drug interactions was older. Major drug-drug interactions were observed in 21.7%, monitor closely in 79.1% and minor in 32.9% of the patients with drug-drug interactions. The prevalence of male gender, hypertension, coronary artery disease, chronic liver disease, and chronic renal failure was significantly more common in those with major drug-drug interactions. A positive correlation was observed between the number of comorbidity and the total number of drug-drug interactions, monitor closely and minor interactions. A positive correlation was observed between the number of drugs used and the total number of drug-drug interactions, major, monitor closely and minor interactions.
Conclusion: Our findings show that drug-drug interaction rates are quite high in elderly individuals using multiple drugs. Drug-drug interactions should be evaluated in addition to routine examinations in elderly individuals. In order to reduce drug-drug interaction rates, interaction programs that evaluate drug-drug interactions can be used during patient admission to healthcare services or when writing new prescriptions.
Keywords: Drug-drug interaction, polypharmacy, elderly