Meleis'in geçiş kuramına temellendirilmiş hemşirelik bakımının kadınların anneliğe uyumları ve yenidoğan bebeği algılamaları üzerine etkisi
The effect of nursing care based on transition theory of meleis on women's adaptation to motherhood and perceptions of newborn baby
Yazar: DUYGU YEŞİLFİDAN
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Annelik = Motherhood ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kadınlar = Women ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyum = Adaptation

Özet:
Amaç: Bu araştırmada Meleis'in Geçiş Kuramına temellendirilmiş hemşirelik bakımının kadınların anneliğe uyumları ve yenidoğan bebeği algılamaları üzerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma ön test son test kontrol gruplu düzende randomize kontrollü deneysel olarak, Ekim 2019-Ağustos 2022 tarihleri arasında Aydın İl Merkezinde bulunan ve basit rastgele yöntem ile belirlenen yedi aile sağlığı merkezinde izlem ve takibi olan 26 deney ve 53 kontrol olmak üzere toplam 79 gebe ile tamamlanmıştır. Deney grubunda yer alan gebelere Meleis'in Geçiş Kuramına temellendirilmiş hemşirelik bakımı doğrultusunda yedi oturumdan oluşan anneliğe geçiş eğitimi verilmiş ve gebelik, lohusalık, yenidoğan izlemleri gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda yer alan gebeler aile sağlığı merkezlerinden rutin bakım ve izlemlerini almıştır. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği, Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği ve Yenidoğanı Algılama Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri Statistical Package for the Social Sciences paket programı ile analiz edilmiş ve araştırmanın değişkenleri açısından deney ve kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel analizler, normal dağılım gösteren karşılaştırmalarda Student t test, Paired Samples test, pearson Ki-kare testi; normal dağılım dışı karşılaştırmalarda Mann Whitney U, Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesi için gerekli olan etik kurul izni, kurum izni, ölçek kullanım izni ve katılımcı yazılı onayları alınmıştır. 

Bulgular: Araştırmada Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeğinin 28. hafta ölçümünde deney grubundaki kadınların Eş ile İlişkisinin Durumu Alt Ölçek Puanlarının; 34. Hafta ölçümünde deney grubundaki kadınların Doğuma Hazır Oluş Alt Ölçek Puanlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Doğum sonu 1. ayda deney grubunda yer alan kadınların Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği Toplam, Eşler Arasındaki İlişkinin Kalitesi, Partnerlerin Bebek Bakımına Katılıma Bakışları, Aile ve Arkadaşların Annelik İçin Desteği Alt Ölçek puanlarının; doğum sonu 4. ayda deney grubunda yer alan kadınların Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği Toplam, Partnerlerin Bebek Bakımına Katılıma Bakışları, Annelik Görevleriyle Başa Çıkmada Güce Güvenmek, Annelik ve Yenidoğan Bakımından Memnunluk Alt Ölçek puanlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Kontrol grubundaki kadınların %34'ünün deney grubundaki kadınların %11,5'inin bebeklerini negatif algıladıkları ve aralarındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Deney ve kontrol grubundaki kadınların Doğuma Hazır Oluş Alt Ölçek ikinci ölçüm puanlarının birinci ölçüm puanlarına göre; deney grubundaki kadınların Aile ve Arkadaşların Annelik İçin Desteği Alt Ölçek birinci ölçüm puanlarının ikinci ölçüm puanına göre; kontrol grubundaki kadınların Doğum Deneyiminden Memnuniyet Alt Ölçek ikinci ölçüm puanının birinci ölçüm puanına göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Meleis'in geçiş kuramına temellendirilmiş hemşirelik bakımının kadınların prenatal ve postpartum döneme uyumunu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ana-çocuk sağlığı hizmetleri açısından önemli olan gebeliğe uyum, lohusalığa uyum ve yenidoğanı algılamanın olumlu yönde geliştirilmesi için araştırma kapsamında gerçekleştirilen eğitim ve girişimlerin rutin antenatal bakıma entegre edilmesi önerilmektedir. 
Anahtar kelimeler: Geçiş, Hemşirelik Bakımı, Kuram, Postpartum, Prenatal, Yenidoğan.

Abstract:
Purpose: It is aimed in this research that effects of nursing care based on Meleis's Theory of Transition on Adaptation of Women to Motherhood and their Perception of New-born Infant shall be determined.
Method: This research was carried out between October 2019 and August 2022 as a randomized controlled experiment in a pretest posttest control group. In the study, a total of 79 pregnant women, 26 experimental and 53 control, who were followed up and followed up in seven family health centers in Aydın City Center and determined by simple random method, were included in the sample.Pregnant women in the experimental group were given seven-session transition to motherhood training based on Meleis' Transition Theory, and pregnancy, puerperal and newborn follow-ups were carried out. The pregnant women in the control group received routine care and follow-up. The data of the study were collected with Introductory Information Form, Prenatal Self-Assessment Scale, Postpartum Self-Assessment Scale and Newborn Perception Scale. The data of the study were analyzed with the Statistical Package for the Social Sciences Version 25 (PASW Inc, Chicago, IL, USA) program and the experimental and control groups were compared in terms of the variables of the study. In the evaluation of the data; descriptive statistical analyzes were used. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were used to evaluate the normal distribution. Student t test, Paired Samples test, Pearson Chi-square test were used to compare normally distributed data. Mann Whitney U, Wilcoxon test was used to compare non-normal distribution data. Ethics committee permission, institutional permission, scale usage permission and participant written consent were obtained for the research.
Results: In the study, in the 28th week measurement of the Prenatal Self-Assessment Scale, it was found that the Experimental Group's Relationship with Spouse Sub-Scale Scores of the women in the experimental group were lower than the control group. In the 34th week measurement, it was found that the Pregnancy Subscale Scores of the women in the experimental group were lower than the control group (p<0.05).
Postpartum Self-Evaluation Scale Total, Quality of the Relationship Between Spouses, Partners' Perspectives on Participation in Baby Care, Support of Family and Friends for Motherhood Subscale scores of the women in the experimental group were founded lower than the control group at the 1st month postpartum (p<0,05). Postpartum Self-Evaluation Scale Total, Partners' Views on Participation in Baby Care , Coping with Maternal Tasks Confidence in Power, Satisfaction with Motherhood and Newborn Care Subscale scores of the women in the experimental group were founded lower than the control group at the 4th month postpartum(p<0,05).
It was determined that 34% of women in the control group and 11.5% of women in the experimental group perceived their babies negatively (p<0.05).
The second application scores of the Ready for Delivery Subscale of the women in the experimental and control groups were found to be lower than the first application scores. The first application scores of the Family and Friends Support for Motherhood Subscale of the women in the experimental group were found to be lower than the second application scores. It was found that the second application score of the Satisfaction with Birth Experience Subscale of the women in the control group was lower than the first application score (p<0.05).
Conclusion: It has been concluded that nursing care based on the meleisin transition theory increases the adaptation of women to the prenatal and postpartum period. It is recommended that our education and practices be integrated into routine antenatal care in order to positively develop adaptation to pregnancy, puerperium adaptation and perception of the newborn, which are important in terms of maternal and child health services.
Keywords: Newborn, Nursing care, Postpartum, Prenatal, Theory, Transition