Meme kanserinde prognostik faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi ve mamografideki mikrokalsifikasyonların prognostik ve kemik metastazı gelişimindeki prediktif değerlerin araştırılması
Retrospective evaluation of prognostic factors in breast cancer and predictive value of microcalcification in mammography for bone metastases
Yazar: NİLGÜN GÖVEÇ GIYNAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MELİH CEM BÖRÜBAN
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Mamografi = Mammography

Özet:
Amaç: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüme neden olan malign tümördür. Tanı ve tedavideki ilerleme ile beraber meme kanserinden korunma stratejilerine, kanser gelişiminde artmış riskin belirleyicilerine, sağ kalımı ve tedaviyi etkileyen prognostik faktörlere ilgi artmıştır. Meme kanseri tanısında radyolojik olarak mamografi sıklıkla kullanılmaktadır. Hidroksiapat kristallerinin çökmesi ile oluşan mikrokalsifikasyon spesifik olmamasına rağmen, sıklıkla malign meme hastalıklarında görülmektedir. Kemik matriks proteinlerinden olan osteonektin ve osteopontinin mikrokalsifikasyon gelişiminde önemli rol oynadığı bilinmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda bu proteinlerin aynı zamanda kemik metastazıyla da ilişkili olduğu bulundu. Mikrokalsifikasyonun kemik metastazı ile doğrudan ilişkili olabileceğini hipotez olarak ortaya koyduk. Bu çalışmada, meme kanseri risk ve prognostik faktörlerinin belirlenmesini ve tanı anında mamografide mikrokalsifikasyonun, tanı ve tedavi sırasında kemik metastazı ile diğer prognostik faktörlerle olan ilişkisini göstermeyi planladık.Gereç ve Yöntem: Selçuk Üniversitesi Meram Tıp fakültesi Onkoloji Kliniği'nde takip edilen 630 hastanın mamografi ve diğer verileri retrospektif olarak arşivden tarandı. Mamografi sonucuna ulaşılan 339 hasta, mikrokalsifikasyonun diğer prognostik faktörlerle olan ilşikisinin değerlendirilmesine alındı. U testi, T testi, Ki kare testi istatistiksel analizlerde kullanıldı.Sonuç: Meme kanserli hastaların yaş ortalaması 50 , bunların büyük çoğunluğu kadın olmakla birlikte %1,4 erkekti. Hastaların %62,4'ü postmenopozal, %37,4 premenopozal, %19,1'inde ailede kanser öyküsü mevcuttu. Mikrokalsifikasyon olan ve olmayan her iki grupta da ortalama yaş 50-51 di. 105 (%31) hastanın mamografisinde mikrokalsifikasyon varken, 234 (%69) hastada mikrokalsifikasyon saptanmadı. Tanı anında kemik metastazı olan (p=0,006), ve takipte kemik metastazı gelişen (p=0,002) hasta sayısı, aynı zamanda tanıanında tümörün T evresi (p=0,002) ve N evresi (p=0,005), ailede kanser öyküsü (p=0,046) mamografide mikrokalsifikasyon olan grupta istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Her ne kadar östrojen ve progesteron reseptör durumu için, iki grup arasında fark saptanmasada, cerbB2 pozitifliği mamografide mikrokalsifikasyon olan grupta daha fazla olma eğilimindeydi (p=0,075). Menopoz durumu, oral kontraseftip kullanımı, sigara, çocuk sayısı, multifokal lezyon, lenfovasküler invazyon, tümör histolojisi ve greyd yönünden iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.YORUM : Meme kanserli hastaların yaş, cinsiyet, ailede kanser öyküsü ve menopoz durumu dünya istatistikleri ile aynı bulundu. Tanı anında mamografide mikrokalsifikasyonnun, tanı anında ve takipte gelişen kemik metastazı ile ilişkisi ve diğer kötü prognostik faktörlerle ilişkili olduğu bulundu. Taramalarımıza göre bu sonuç literatürde ilktir. Belki de yapılacak yeni çalışmalarda mikrokalsifikasyon, prognostik ve prediktif faktör olarak kullanılabilir.Anahtar kelimeler: Meme kanseri, mikrokalsifikasyon, kemik metastazı, prognostik faktörler

Abstract:
Background: Breast cancer is the most common and fatal cancer in women. Interest has been increased for preventive strategies, markers of increased risk of cancer and prognostic factors which affens survival and teratment with developments in diagnosis and treatment. Mammography is widely used in diagnosis of breast cancer. Although it is not specific, the microcalcifications occures with the deposition of hydroxyapatite crystals are usually seen in malignant breast disseases. The osteonectin and osteopontin which are bone matrix proteins are known to play an important role in the formation of microcalcifications. In previous studies, these proteins are also found to be related with the bone metastasis. We hypothesized that microcalcifications may directly be related with bone metastases. In this study we planned to show the relationship between the microcalcifications in mammography at diagnosis and the bone metastasis either at diagnosis of breast cancer or in the follow up period and the other prognostic factors.Method: The mammography and the datas of 630 patients admitted to Selcuk University Cancer Center has been retrospectively evaluated. 339 patients whose mammography results were available were included in the analysis of relationship of microcalcification with other prognostic factors. U test, T test, chi square test, and regression analysis were performed for the statistical analysis.Results: Mean age of patients with breast cancer was 50, being most of them women, 1,4 % of patients was male. 62,4 % of patients was postmenoposal, 37,4% premeneposal and 19,1 % had family history of cancer. The median age in two groups of patients with and without microcalcification were 50-51. In 105 (31 %) patients we observed microcalcifications in mammography and in remaining 234 (69 %) there were no microcalcifications. The number of patients with bone metastasis at the diagnosis (p=0,006) and with new diagnosis of bone metastasis during follow up (p=0,002), also the T stage (p=0,002) and N stage of tumors atdiagnosis (p=0,005), cancer history in family ( p=0,046) were significantly higher in the group with microcalcifications in mammography. While the estrogen and progesterone receptor status of two groups weren?t different. C-erbB2 expression tended to be higher in the group with microcalcifications in mammography. (p=0,075). We couldn?t find statistically significant difference between two groups in terms of menopausal status, oral contraceptive use, smoking, number of children, multifocal lesions, lymphovasculary invasion and histology and the grade of the tumor.Conclusion: We found age, gender, family history of cancer and menopouse status of pateints consistent with the literature. Microcalcifications in mammography at diagnosis is related with bone metastasis either at diagnosis or during the follow up period and may predict bone metastasis during follow up and also may be related with the poor prognostic factors. According to our observation this is th first result in this subject in literature It may be tested as a prognostic and predictive factor in subsequent studies.Keywords: Breast cancer, Microcalcifications, Bone metastasis, Prognostic factor