Postmenapozal hipertansif hastalarda uygulanan kardiyak rehabilitasyon programının aerobik kapasite ve kardiyak otonomik regülasyon paramatreleri üzerine etkisi
Effects of cardiac rehabilitation program on aerobic capacity and cardiac autonomic regulation parameters in postmenopausal hypertensive patients
Yazar: CENGİZHAN GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ÖNDER MURAT ÖZERBİL
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kalp hızı = Heart rate ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Hipertansiyon (HT) tedavisinde medikal tedavinin yanısıra yaşam tarzı değişiklikleri de önemli bir yer tutmaktadır. Egzersiz yaşam tarzı değişikliklerinin önemli bir unsurudur. HT hastalarına egzersiz olarak özellikle aerobik egzersizler önerilmektedir. Aerobik egzersiz tedavisi kardiyak rehabilitasyonun en önemli bileşenidir.
Otonom sinir sisteminin, esansiyel hipertansiyonun patogenezinde rol oynadığı bilinmektedir. Çeşitli araştırmalarda hipertansiyonda kardiyak otonom disfonksiyon olduğu saptanmıştır. Otonomik disfonksiyon advers kardiyak olaylar için önemli bir risk faktörüdür. Kalp hızı değişkenliği (KHD) zaman içinde kalp hızında ortaya çıkan periyodik farklılıklar olarak tanımlanmaktadır. Aynı şekilde arteryel kan basıncında oluşan zaman içindeki periyodik değişimler de kan basıncı değişkenliği (KBD) olarak adlandırılmaktadır. KHD VE KBD ölçümleri, kalbin otonomik regülasyonunu ve kardiyak otonomik disfonksiyon hakkında bilgi edinilebilecek non-invaziv ölçüm yöntemleridir.
Bu çalışmayla; kardiyak rehabilitasyon programına aldığımız postmenapozal hipertansif kadınlarda aerobik egzersizin, aerobik kapasite, kan basıncı değişkenliği ve kalp hızı değişkenliği parametreleri ile depresyon skorları ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini göstermeyi amaçladık.
Çalışmamıza toplam 31 postmenapozal hipertansif kadın hasta dahil edildi. Hastalar randomize olarak kardiyak rehabilitasyon (KR) grubu (21 kadın) ve ev egzersiz (EE) grubu (10 kadın) olarak ikiye ayrıldı. KR grubundaki hastalara haftada 5 gün (aşamalı olarak artacak şekilde günlük 1 saat) 6 hafta boyunca (30 seans) bisiklet ergometre ile orta-yüksek yoğunlukta aerobik egzersiz ve kalistenik egzersiz programı verildi. EE grubundaki hastalara ise haftada 5 gün (günlük 1 saat) saat tempolu yürüyüş önerildi ve kalistenik egzersiz programı verildi. Çalışmaya alınan tüm hastalara diyet önerilerinde bulunuldu. Her iki gruptaki hastalar, 0, 6 ve 12. haftalarda aerobik kapasite, KHD parametreleri, KBD parametreleri, kan basıncı ortalamaları, yaşam kalitesi ve depresyon skorları açısından değerlendirildi.
KR grubunda aerobik kapasitede hem 6. hem de 12. haftada bazale göre anlamlı artış (VO2max ve METs artışı)  görülürken, EE grubunda fark saptanmadı. Ayrıca KHD zaman bağımlı parametrelerinden SDNN'de yalnızca KR grubunda bazale göre 12. haftada artış görüldü. Depresyon skorları ve yaşam kalitesi skorlarında her iki grupta da bazale göre anlamlı iyileşme görüldü.	
Çalışmamız postmenapozal hipertansif kadınlarda kardiyak rehabilitasyon tedavisinin, aerobik kapasiteyi arttırdığını ve kardiyak otonomik regülasyonda iyileşmeler sağladığını gösterdi.
Anahtar Sözcükler: Kardiyak Rehabilitasyon; Aerobik Egzersiz; Kalp Hızı Değişkenliği; Hipertansiyon

Abstract:
In the treatment of hypertension (HT), changes in lifestyle play an important role as well as medical treatment. Exercise is an important element of lifestyle changes. Especially aerobic exercises are recommended for HT patients as exercise. Aerobic exercise therapy is the most important component of cardiac rehabilitation.
It is known that the autonomic nervous system plays a role in the pathogenesis of essential hypertension. Several studies have found cardiac autonomic dysfunction in hypertension. Autonomic dysfunction is an important risk factor for adverse cardiac events. Heart rate variability (HRV) is defined as periodic differences in heart rate over time. Similarly, the periodic changes in arterial blood pressure over time are called blood pressure variability (BPV). HRV and BPV measurements are non-invasive measurement methods that can be used to learn about cardiac autonomic regulation and cardiac autonomic dysfunction.
With this study; we aimed to demonstrate the effects of aerobic exercise on aerobic capacity, blood pressure and heart rate variability parameters, depression scores and quality of life in postmenopausal hypertensive women who have taken on a cardiac rehabilitation program.
Totally, 31 postmenopausal hipertensive women were included in our study. The patients were randomly divided into two groups: cardiac rehabilitation (CR) group (21 women) and home exercise (HE) group (10 women. Patients in the CR group were given a mid-high intensity aerobic exercise with cycling ergometer for 6 weeks (30 sessions), 5 days per week (1 hour per day increasing gradually) and calisthenic exercise program. Patients in the HE group were given walking exercise (1 hour per day and 5 days per week) and a calisthenic exercise program. Dietary suggestions were given to all patients. Patients in both groups were evaluated at 0, 6th and 12th weeks in terms of aerobic capacity, HRV parameters, BPV parameters, averege blood pressures, quality of life and depression scores. 
A significant increase was observed in aerobic capacity (increase of VO2max and METs)  at 6th and 12th weeks in the CR group compared to baseline; but no difference was found in the HE group. Furthermore, SDNN (a time-dependent parameters of HRV) showed an increase at 12th week only in the CR group. Depression and quality of life scores showed a significant improvement in both groups.
Our study showed that cardiac rehabilitation therapy in postmenopausal hypertensive women increased aerobic capacity and improved cardiac autonomic regulation.

Key Words: Cardiac Rehabilitation; Aerobic Exercise; Heart Rate Variability; Hypertension