Fransa'da olağanüstü hal: 2015-2017 döneminde uygulanan istisnai rejim
State of emergency in France: State of exception in the period 2015-2017
Yazar: GÖKÇE GÖKÇEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ULAŞ KARAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Fransa = France ; Hak ve özgürlüklere saygı = Respect for rights and freedoms ; Olağanüstü hal = State of emergency ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Terör = Terror ; Terör olayları = Terror avents ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
2015 yılında meydana gelen terör saldırılarıyla Fransa'da ilân edilen
olağanüstü halin ne anlama geldiği tartışılmaya başlanmış ve rejim, aralarında
Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede benzer uygulamalarla karşılaştırılmıştır.
İnsan haklarının sınırlandırılması ve durdurulması ile hukuk devleti ilkesine aykırı
uygulamaların yaygınlaşması, Fransa örneğine öğretide daha fazla yer verilmesi
ihtiyacını doğurmuştur.
Bu çalışmada Fransa'da 2015-2017 döneminde uygulanan olağanüstü hal
(état d'urgence) rejimi; hukukî dayanakları, temel hak ve özgürlüklere getirilen
sınırlamalar ve yargı denetimiyle birlikte incelenmiştir. Olağanüstü halin diğer
istisna hallerinden farklılığı göz önünde bulundurularak kendine özgü yapısı ele
alınmış, özellikle olağanüstü hal rejiminin anayasalaşması ile terörle mücadeleye
ilişkin yeni düzenlemelerle olağanüstü hal tedbirlerinin olağan düzene entegre
edilmesinin hukuk devletine etkisi tartışılmıştır.
Tezimizde Fransa'da değişken bir olağanüstü hal rejimi söz konusu
olduğundan 2015 ve 2017 yılları arasındaki dönem esas alınmış, Anayasa'da
bulunmayan olağanüstü hal rejimine ilişkin araştırmalar Olağanüstü Hale İlişkin
Kanun'un getirdiği düzenlemeler ekseninde yapılmıştır. Bununla birlikte insan
haklarına ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı hususlara ağırlık verilmiş, rejimin
olağanlaşmasının yaratacağı sakıncalar irdelenmiştir.
İnsan haklarının korunması için hukuk devletinin öneminden hareketle,
olağanüstü hal rejiminin anayasalaşması ve terörle mücadele kanunuyla getirilen
düzenlemeler ele alınmıştır. Çalışmada, Fransa'da olağanüstü halin 2015-2017
dönemiyle sınırlı kalmadığı ve günümüzde şeklî anlamda olmasa da fiilen sürdüğü
savunulmuştur.

Abstract:
After the November 2015 terror attacks in Paris and declaration of state of
emergency in France, legal explanation of state of emergency has been subject to
several debates. French regime of emergency has been compared with similar
practices in various countries, including Turkey. In this respect, restrictions or
even suspension of human rights and practices contradicting the principle of rule
of law necessitate a further doctrinal research on the example of France.
In this study, state of emergency (état d'urgence) implemented between
the years of 2015 and 2017 is analyzed through its legal sources, restrictions of
human rights and judicial control. In the view of the fact that state of emergency
and other states of exception constitute completely different regimes, specific
characteristics of state of emergency are observed and the impact of
constitutionalisation and anti-terror law on rule of law is argued.
Due to chronological variances of the emergency regime in France, our
thesis bases on the period between 2015-2017 and the Law on State of
Emergency, as the emergency regime has not been constitutionalized. In addition
to this, debates concerning human rights and risk of a permanent state of
emergency are questioned.
With reference to importance of rule of law in protection of human rights,
constitutionalisation of state of emergency and anti-terror law has been analyzed.
In this study, it is argued that French state of emergency between 2015 and 2017
has not been limited to this period of time but has still been de facto implemented.