Ege bölgesindeki sağnak yağışların bölgesel frekans analizi /
Yazar: ÖMER LEVEND AŞIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL BENZEDEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bölgesel frekans analizi = Regional frequency analysis ; Ege bölgesi = Aegean region ; Yağışlar = Rainfall

Özet:
Bölgesel analiz çalışmaları, bir bölgede belli bir olaya ilişkin veri ve bilgilerin bir bütün olarak değerlendirilmesini sağlayan, böylece, noktasal istasyon bilgilerinin kullanılması halinde karşılaşılması muhtemel sakıncaları önemli ölçüde ortadan kaldıran çalışmalardır. Bölgesel bilgi ve bağıntılar hiç gözlem bulunmayan proje bölgelerine dahi başarıyla uygulanabilmektedir. Bu çalışmada ilk olarak, yıllık toplam yağışlar analiz edilmiş, her istasyon için bir uzun süreli ortalama yağış değeri elde edilmiştir. Daha soma, Ege bölgesindeki 23 plüvyograflı istasyondaki standart süreli sağnakların frekans analizi yapılmış, gözlenmiş frekanslara Gıımbel ve lognormal dağılım modelleri uyarlanmış, lognormal dağılıma göre standart süreler için belli tekerrürlere karşılık gelen yağış tahminleri hesaplanmış ve bu tahminler kullanılarak yağış şiddeti - süre - tekerrür bağıntıları çıkarılmıştır. Bu bağıntılara ait katsayıların alansal dağılımı da gösterilmiştir. Belli süreli maksimum yağışların bölgesel frekans dağılım modeli olarak iki parametreli lognormal dağılım kullanılmış; bu dağılımın tanımlanması için gerekli olan değişkenlik katsayısı istatistiğinin yağış süresinden bağımsız olduğu görülmüştür. Bu nedenle Ege bölgesinin tamamım temsil eden bölgesel değişkenlik katsayısının (BCv = 0.36) kullanılmasıyla bölgesel boyutsuz tekerrür eğrisi elde edilmiştir. Ayrıca, 24 saatlik maksimum yağışların zaman dağılımı ve coğrafi ve meteorolojik faktörlerle ilişkisi de incelenmiştir. 24 saatlik maksimum yağışların en güçlü ilişkisinin yıllık toplam yağış ile olduğu, en güçlü korelasyon bağın tısının ise (R = 0.975), 24 saatlik maksimum yağış ile istasyon kotu, yıllık ortalama nem oranı, gün içinde maksimum sıcaklık farkı ve yıllık toplam yağışın çoklu korelasyonuyla elde edildiği görülmüştür.

Abstract:
Die regionale Analyse sind die Arbeiten, die in einem Gebiet die die Angaben und die Kenntnisse iiber ein bestimmtes Ereignisals ganzes benutzt werden, damit man die Fehlern vermeidet, die man wegen der punktweisen Angaben macht. Die regionalen Kenntnisse und dazu gehörige Relationen kann man fur die Gebiete, fur die keine Beobachtungen existieren, mit Erfolg anwenden. In dieser Arbeit wurde erstens die kümülative, jâhrliche Niederschlâge analysiert und fur jede Vermessungsstation einen Niederschlagswert fîir lange Zeit errechnet. Danach wurden die Frequenzanalysen von den standart-zeitigen Niederschlâgen der 23 Vermessungsstationen in Ege-Gebiet gemacht. Die Gumbel- und log-normale Austeilungen wurden an diesen Niederschlâgen angepasst. Durch die log-normale Austeilung wurden die Niederschlags- schatzwerte der standart-zeitigen Niederschlâge fur bestimmten Wiederholung gefunden und die Relationen zwischen Niederschlagsintensitât, Zeit und Wiederholung errechnet. Danach wurde die regionale Austeilung von den Koeffizienten dieser Relationen gezeigt. Als das regionale Frequenzausteilungsmodell der standart-zeitigen Niederschlâge wurde die 2 Parameter enthaltene log-normale Austeilung verwendet. Und hat man gesehen, dap der Koeffızient von Variation unabhângig von der Zeit ist. Daram wurde ein regional er Koeffızient (BCv=0.36), der das Ege-Gebiet vertretet, errechnet und mit diesen Koeffızient hat man eine regionale, undimensionale Wiederholungskurve erhalten. Au0erdem, hat man die Zeitausteilung von 24-stiindigen, maximalen Niederschlâgen und die gegenseitige Beziehung von 24-stiindigen, maximalen Niederschlâgen mit meteorologischen und geographischen Faktoren beobachtet. Die stârkste Regressionsrelation (R = 0.975) von 24-stiindigen, maximalen Niederschlâgen ist die Multiregression mit der Höhe der Vermessungsstation, mit der jâhrlichen Feuchtigkeitsproportion, mit dem maximalen Warmeunterschied in einem Tag und mit dem jâhrlichen Niederschlag.