Güncel sanat pratikleri bağlamında Fırat Neziroğlu'nun dokuma resimleri ve dokuma performansları
Fırat Neziroğlu's weaving paintings and weaving performances in the context of current art practices
Yazar: MELEK UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP YILDIZ İLDEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Dokuma sanatının resim, performans, video art ve enstalasyon sanatına dönüşmesi, geleneksel kumaş dokuma süreçlerinin ötesine geçerek sanatın bir ifade biçimi haline gelmesini ifade etmektedir. Bu dönüşüm, genellikle sanatçıların geleneksel dokuma tekniklerini kullanmalarına ek olarak, bunları sahneleme, gösteri veya etkileşimli performanslarla birleştirmeleri ile gerçekleşmektedir. Tapestry dokumaları (dokuma resim), Avrupa'da 1920'lere kadar resimsel anlatımların temsil biçimini oluşturarak, Bauhaus dokuma atölyesinde renk, materyal ve doku üzerinde deneysel çalışmaların yapıldığı çağdaş örneklerle gelişim göstermiştir. Jean Lurcat'ın çalışmaları üç boyutlu lif sanatını geliştirmiş ve geleneksel teknikler, farklı malzemelerle yeniden yorumlanarak kavramsal işlere dönüşmüştür. Lurcat'ın öncülüğündeki Lozan Tapestry Bienal'inde dokuma sanatçıları, soyut ve özgün çalışmalarla yeni form ve yapılar sunmuşlardır. Tapestryler, 70'li yıllarda Türkiye'de lif sanatı olarak adlandırılan uluslararası bir tanım altında yeni bir üretim alanı oluşturmuştur. Birçok sanatçı çağdaş tapestry sanatında yaptıkları çalışmalarla var olmuştur. Günümüz sanatçıları içinde yer alan Fırat Neziroğlu geleneksel dokuma tekniklerinden yararlanarak çağdaş sanatta kendini tanıtan dokuma resim sanatçısıdır. Bu çalışmada, dokuma resim tekniğini kullanan ve bu tekniğe dünya çapında yeni anlamlar katmayı başarmış olan Fırat Neziroğlu'nun dokuma resimleri, performansları ve güncel sanatın diğer anlatım olanaklarını kullandığı çalışmaları ele alınmıştır. Fırat Neziroğlu'nun eserleri, dokuma resim tekniğinin özgünlüğünü ve gücünü temsil eden önemli bir örnek sunmaktadır. Tezin temel amacı, Fırat Neziroğlu'nun sanatsal pratikleri ve bunun yanı sıra performans sanatının temel unsurları olan zaman, mekân ve vücutla etkileşimini nasıl bir araya getirdiğini anlamaktır.

Abstract:
The transformation of weaving art into painting, performance, video art and installation art means that art has become a form of expression by going beyond traditional fabric weaving processes. This transformation often occurs when artists, in addition to using traditional weaving techniques, combine them with staging, demonstration or interactive performances. Tapestry weavings (woven painting) formed a form of representation of pictorial expressions in Europe until the 1920s, and developed with contemporary examples where experimental studies on color, material and texture were carried out in the Bauhaus weaving workshop. Jean Lurcat's works developed three-dimensional fiber art and transformed traditional techniques into conceptual works by reinterpreting them with different materials. At the Lausanne Tapestry Biennial under the leadership of Lurcat, weaving artists presented new forms and structures with abstract and original works. Tapestries created a new field of production in Turkey in the 70s under an international definition called fiber art. Many artists have existed through their works in contemporary tapestry art. Fırat Neziroğlu, one of today's artists, is a weaving artist who introduces himself in contemporary art by using traditional weaving techniques. In this study, the works of Fırat Neziroğlu, who used the weaving painting technique and managed to add new meanings to this technique worldwide, were discussed, in which he used weaving paintings, performances and other expression possibilities of contemporary art. Fırat Neziroğlu's works provide an important example representing the originality and power of the weaving painting technique. The main purpose of the thesis is to understand how Fırat Neziroğlu brings together artistic practices as well as his interaction with time, space and body, which are the basic elements of performance art.