Erzurum koşullarında farklı yetiştirme dönemlerinin endivyen (Cichorium endivia L.) çeşitlerinde bitki gelişimi, verim ve mineral madde içeriği üzerine etkileri
Effects of different planting term on plant growth, yield and mineral content of endive (Cichorium endivia L.) in Erzurum condition
Yazar: MERVE AKARCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELEK EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki gelişimi = Plant development ; Bitki yetiştirme = Cultivation ; Cichorium endivia = Cichorium endivia ; Ekim zamanı = Sowing date

Özet:
Bu çalışma, 2013-2014 yıllarında Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğüne ait 4 No'lu deneme alanında yapılmıştır. Çalışmada ki amaç, dört farklı yetiştirme döneminin (I: 25 Mayıs, II:10 Haziran, III: 1 Ağustos, IV: Ağustos) Amigos, Eros ve Davos endivyen çeşitlerinde bitki gelişimi, verim ve mineral madde içeriği üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Bu nedenle, dekara pazarlanabilir verim, bitki ağırlığı, bitki boyu, bitki çapı, gövde çapı, bitki yaprak ve kök kuru madde miktarı, SÇKM ve C vitamini içeriğine bakılmış, ayrıca bitki kök ve yapraklarındaki mineral madde içeriği de incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ise farklı yetiştirme dönemlerinin Erzurum koşullarında endivyen üzerindeki etkisi çeşitlere göre farklılık göstermiştir. Amigos çeşidinin II. dönemde yetiştirilmesi ile verim en yüksek (3927,39 kg da-1) düzeyde olmuştur. Ayrıca diğer çeşitlerde de II. yetiştiricilik döneminde dekara pazarlanabilir verim ve bitki ağırlığı en fazla olmuştur. Bitki boyu, bitki çapı ve gövde çapı yetiştiricilik dönemleri ve çeşitlere göre farklılık göstermiştir. Bitki yaprak ve kök kuru madde miktarı IV. dönemde en yüksek seviyede olup çeşitler arasındaki fark önemli bulunmuştur. SÇKM ve C vitamini bakımından ise en yüksek sonuçların Eros çeşidinde olduğu, yetiştirme dönemlerinden ise III. dönem ve I. dönemde sırasıyla SÇKM ve C vitamini içeriğinde artış olduğu belirlenmiştir. Kök mineral madde içeriği çeşitlere göre değişmekle birlikte genellikle II. ve III. dönemlerde daha fazla olmuştur. Yaprak mineral madde içeriklerinde ise I. ve II. dönemlerde çeşitlere göre değişmekle birlikte genellikle en yüksek miktarlar elde edilmiştir. Sonuç olarak, Erzurum koşullarında endivyen yetiştiriciliği alternatif bir ürün olarak rahatlıkla önerilmektedir. Özellikle Haziran döneminde yapılacak olan dikimler ile yüksek verimin alınabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The study was undertaken at Agricultural Research and Extension Center of Atatürk University between 2013 and 2014 in Erzurum conditions. The objective of this study was to determine the effect of different planting term (I: 25 May, II: 10 Jun, III: 1 August, IV: August) on plant growth, yield and mineral content of Amigos, Eros, Davos endive cultivars. For this purpose, marketable yield, plant weight, plant height, plant diameter, stem diameter, plant leaf and root dry matter, TSS and content of vitamin C were investigated and also mineral content of plant and root were determined in this study. According to results of the study, the effects of different planting term on endive were different based on cultivars in Erzurum conditions. The highest marketable yield (3927,39 kg da-1) was obtained from Amigos cultivar in II. planting term. In addition, marketable yield and plant weight increased in II. planting term for all of the endive cultivars. Plant height, plant diameter and stem diameter were different according to planting term and cultivars. The highest plant leaf and root dry matter were obtained from IV. planting term and there were significant differences among the endive cultivars. It was determined that the highest TSS and vitamin C were obtained from Eros cultivar, content of TSS and vitamin C increased in III. and II. planting term respectively. Generally, root mineral content was high in II. and III. planting term and varied according to cultivars. The highest mineral content of leaf was obtained from I. and III. plantings. As a result of this study, endive production should be suggested as an alternative product for Erzurum conditions. Especially, it is thought to be taken high yield with planting in June period.