Akşehir ilçesinde organik çilek yetiştiriciliğinin benimsenmesi ve yayılması üzerine bir araştırma
A research on diffusion and adoption of organic strawberry growing in Akşehir
Yazar: AYŞEGÜL AKIN
Danışman: PROF. DR. CEMAL TALUĞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Organik tarım = Organic farming ; Tarımsal yayım = Agricultural extension ; Yenilik = Innovation ; Çilek = Strawberry

Özet:
Bu araştırma; Akşehir ilçesinde organik çilek yetiştiriciliğinin benimsenmesi ve yayılmasında etkili olan faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada; Akşehir ilçesine bağlı olan ve organik çilek yetiştiriciliği yapan 3 köyden basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 54 denek üzerinde çalışılmıştır. Organik çilek yetiştiriciliği yapan 3 köyün 2'sinde aynı zamanda konvansiyonel çilek tarımı da yapılmaktadır. Organik çilek yetiştiriciliği yapan deneklerin sosyo-ekonomik ve işletme özellikleri yanında enformasyon sistemine ilişkin durumlarını konvansiyonel çilek yetiştiriciliği yapan deneklerle karşılaştırmak amacı ile 30 adet konvansiyonel çilek yetiştiriciliği yapan denek araştırma kapsamına alınmıştır.Organik çilek yetiştiren deneklerin %46,3'ü 51-60 yaş grubu arasında yer almakta olup %94,6'sı erkek deneklerden oluşmaktadır. Organik yetiştiricilik yapan deneklerin %27,8'i gelirlerini tarımsal faaliyetten sağlamakta ve %72,2'si bu faaliyeti tam zamanlı olarak yapmaktadırlar. Emeklilik gelirine sahip olan denekler, organik çilek yetiştiriciliği yerine konvansiyonel çilek yetiştiriciliğini tercih etmektedirler. Organik yetiştiricilik yapan deneklerin örgütlenme düzeyleri konvansiyonel yetiştiricilere göre daha düşüktür. Çilek yetiştiriciliği organik ve konvansiyonel yetiştiricilerin tek gelir kaynağı değildir.Organik çilek yetiştiriciliğinin araştırma alanında başarılı bir şeklide devam etmesinin en önemli nedeni deneklerin çilek yetiştiriciliğinde yaklaşık 30 yıllık bir deneyimine sahip olmalarıdır. Organik çilek yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılmasında organik ürün ticareti yapan firmaların çok büyük rolü bulunmaktadır. Akşehir'de organik çilek yetiştiriciliğinin benimsenmesi ve yayılması klasik benimsenme ve yayılma eğrisinden farklılık göstermektedir. Organik tarıma geçiş nedenleri arasında; geliri artırmak ve pazar garantisi ilk sırada yer almaktadır. Organik tarımın benimsemesinde etkili olan faktörler önem sırasına göre; ekonomik faktörler, sağlık faktörleri ve çevre koruma faktörleri şeklinde sıralanmaktadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; sözleşmeli bir üretim modeli olan organik tarımın pazar ve gelir garantisi nedeniyle araştırma alanında devam edeceği görülmüştür. Kazanılan deneyimler neticesinde çilek yanında diğer tarımsal ürünlerde de organik tarıma geçme potansiyeli bulunmaktadır. Organik yetiştiricilik yapan denekler; teknik, pazarlama ve mevzuata ilişkin konularda konvansiyonel yetiştiricilere göre daha fazla bilgi gereksinimi duymaktadırlar. Organik çilek yetiştiriciliği yapan deneklerin enformasyon kaynakları arasında diğer enformasyon kaynaklarına göre aile bireyleri (%88,8) ilk sırada yer almaktadır.

Abstract:
This research aims to determine the factors affecting adoption and diffusion of organic farming practices in Aksehir district. This research; was conducted on 54 subjects which were chosen by simple randomized sampling method from three villages of Aksehir district where organic strawberry production is conducted.. Conventional strawberry production is also conducted In two of these three villages where organic strawberry is cultivated. 30 conventional strawberry producing subjects were included in the scope of the research so as to compare the situations of the subjects in respect of data management and information system beside their socio- economic and enterprise situations with those of situations conducting organic strawberry production.%46,3 of the subjects conducting organic strawberry production take place among the age group between 51 and 60 and %94,6 of them consist of men. %27,8 of subjects conducting organic strawberry production earn their income from agricultural activity and %72,2 of them perform this activity for full time. The subjects having retirement pension, prefer conventional strawberry producing instead of organic strawberry producing. The subjects conducting organic production are less organized comparing to the convensional producers. Strawberry production is not the only source of income for organic and conventional producers.The most important reason of maintaining the organic strawberry production in research field successfully is that the subjects have experience of 30 years in the strawberry production. Firms trading organic products have an important role in the improvement of the organic strawberry production. Diffusion and adoption of organic strawberry growing in Aksehir is different from the classical diffusion and adoption curve. Increasing the income and market guarantee takes the first place among the reasons of transition to organic farming. The effective factors concerning the adoption of organic farming are the ones related to economy, health and environmental protection respectively. According to the evaluations; it has been ascertained that organic farming which is a contractual production model would continue in the area of research owing to its market and income guarantee. As a result of experiences gained, there is a potential for transition to organic farming for other agricultural products, beside strawberry. Organic producers need more information than conventional producers on the subject of technical, marketing and legislative rules. Among the information sources the family members (%88,8) is the first one as an information sources for organic producers.