Sinema ve propaganda ilişkisi: Sözde Ermeni soykırımını konu edinen bazı filmler üzerine bir analiz
The relationship between cinema and propaganda: An analysis on some films concerning the so-called Armenian genocide
Yazar: DOĞAN ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. RACİ TAŞCIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ermeni tehciri = Armenian deportation ; Ermeniler = Armenians ; Propaganda = Propaganda ; Propaganda araçları = Vehicles of propaganda ; Sinema = Cinema ; Soykırım = Genocide

Özet:
Yöneten ve yönetilen ayrımının ortaya çıkmasından bu yana varlığını sürdüren propaganda, 20. yüzyıldan sonra hızla gelişen kitle iletişim araçlarına entegre edilerek günümüzdeki modern anlamına kavuşmuştur. Öyle ki artık propaganda ile kitle iletişim araçlarını birbirinden ayrı düşünmek olanaksız hale gelmiştir. Bir kitle iletişim aracı olan sinema ise aynı anda sunduğu ses ve görüntü unsurların yanında barındırdığı eğlendirme işlevinden dolayı, kitleleri etkileme ve düşünceleri yönlendirme yolunda etkili olabilmekte ve bu açıdan propagandacılar için vazgeçilmez bir araç olarak görülmektedir. Özellikle sinemada anlatılan olaylar ile toplumların tarihi arasında bir ilişki varsa, genellikle aktarılanların gerçekliği izleyiciler tarafından sorgulanmadan kabul edilmektedir. Bu nedenle, tarihsel olayların çarpıtılması amacıyla girişilen propaganda faaliyetlerinde sinema etkili bir manipülasyon aracı olarak kullanılabilmektedir. 
Sinema ve propaganda ilişkisinin konu edinildiği bu çalışmada, Ermeni lobilerinin öncülüğü ve sponsorluğunda üretilen kimi sinema filmleri özelinde 1915 yılında yaşanan Ermeni tehcirinin bir soykırım olarak nasıl sunulduğunun ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, yüzyılı aşan tarihi bir gerçekliğin sinema diliyle bir propaganda malzemesine nasıl dönüştürüldüğünü analiz etmesi bağlamında önemlidir. Çalışma kapsamında, sözde Ermeni soykırımını konu eden film evreni içerisinden olasılıksız örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 'The Promise', 'The Cut' ve 'Ararat' isimli filmler incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmış ve söz konusu filmler, Jean-Marie Domenach'ın ortaya koyduğu propaganda kuralları çerçevesinde analiz edilmiştir. Her üç filmde de propaganda unsurlarının yoğun olarak kullanıldığı, işlenen propaganda kurallarıyla Türklerin karalandığı ve Ermeni tehcirinin bir soykırım olarak çarpıtıldığı bulgulanmıştır.

Abstract:
The propaganda, which has existed since the differentiation between the governing and managed emerged, gained its modern-day meaning by being integrated with the fast-growing mass media after the 20th century. Moreover, it has become impossible to approach propaganda and mass media separately anymore. As for the cinema as a mass media, it exerts an influence over affecting the masses and manipulating ideas because it presents the sound and picture elements simultaneously and has an entertaining function. Thus, it is seen as an essential factor by the propagandists. Furthermore, if the incidents in the movies and the history of the societies are related, the audience usually accepts the portrayed reality without questioning. Therefore, cinema can be used as a powerful manipulation tool in propaganda activities to distort historical events.
In this study, which focuses on the relationship between cinema and propaganda, it is aimed to reveal how the Armenian deportation in 1915 was misrepresented as genocide was reflect within the scope of some movies produced with the leadership and sponsorship of Armenian lobbies. Owing to its analysis on how a historical reality that has existed for over a century is transformed into a propaganda element with cinema factors, this study is very important. Throughout the study, movies called 'The Promise', 'The Cut' and 'Ararat', which are determined by the purposeful sampling within the improbable sampling methods, are studied among the population of so-called Armenian genocide topic cinema films. Furthermore, qualitative content analysis is used as the research method, and the movies mentioned above are analyzed according to the propaganda rules introduced by Jean-Marie Domenach. As a result, it has been determined the that propaganda elements are used intensely in all three films, the Turks are defamed with the applied propaganda rules, and the Armenian deportation was distorted as genocide.