Aile fonksiyonlarının ve algılanan farklılaşmış anne-baba yaklaşımının kardeş ilişkileri üzerindeki etkisi
The Effects of family functions and perceived parental differential treatment on sibling relationship
Yazar: AYŞEGÜL KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. HALUK YAVUZER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile Tutum Envanteri = Family Attitude Inventory ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anketler = Questionnaires ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Farklı Deneyimlere Dayanan Kardeş İlişkileri Envanteri = Different Experience Brother Rebtions Invantory ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
oz Araştırma, aile fonksiyonlarının ve algılanan farklılaşmış anne-baba yaklaşımlarının kardeş ilişkileri üzerinde olan etkilerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, örneklem grubunu oluşturabilmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Tarama Anketi", çocukların algıladıkları kardeş ilişkilerini belirleyebilmek amacıyla "Kardeş İlişkileri Anketi", algıladıklan farklaşmış anne-baba yaklaşımlarını belirleyebilmek için "Farklı Deneyimlere Dayanan Kardeş İlişkileri Envanteri", aile fonksiyonlarını saptamak için "Aile Değerlendirme Ölçeği" (ADÖ) ve bireylerin demografik özelliklerine ait bilgi edinebilmek amaycıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul İli Kadıköy, Maltepe, Fatih, Eminönü, Beşiktaş ilçelerinde yaşayan 61 kız ve 66 erkek öğrenci olmak üzere toplam 127 ilkokul öğrencisi ve büyük kardeşleri ile anneleri oluşturmuştur. Araştırmada verilerin çözümü ve yorumu için, Pearson Çarpım Moment Korelasyon katsayıları, T testi ve Çift boyutlu çift yönlü Varyans Analizi Teknikleri istatistik işlemlerde kullanılmıştır. Babanın algılanan farklılaşmış yaklaşımında kardeşlerin cinsiyet çiftlerine ve doğum sıralarına göre farklılıklar bulunmuştur. Yine kardeş ilişkilerinde kardeşlerin cinsiyetleri ve doğum sıraları açısından farklılıklar saptanmıştır. Anneler tarafından algılanan aile fonksiyonları ile kardeş ilişkileri arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. II

Abstract:
ABSTRACT The main purpose of this study was to investigate the effects of family functions and perceived parental differential treatment on sibling relationships. In order to reach this goal, the following instruments were employed: A short form, developed by the researcher, that has been used to recruit the subjects, "Sibling Relationship Questionnaire" in order to determine the perceived sibling relationship and inventory called "Sibling Inventory of Differential Experience" to find out the perceived parental differential treatment. Additionally, "Family Assessment Device" was used to evaluate the family functions. And finally, to learn about demographical characteristics of the subjects, "Personal Information Form" which was developed by the researcher has been used. The sample consist of 127 children, specifically 61 girl and 66 boy third graders, who came from 5 different geographically districts of Istanbul, as well as, their elder brothers, sisters and their mothers. In order to analyze and interpret the data, a statistical packet program has been used. In terms of sibling sex-dyads and birth order, significant difference was found on children's reports of paternal differential treatment. Quality of sibling relationships were also found to be significantly different according to sibling sex-dyads and birth order. Mothers' perceptions of family functions were found to correlate significantly with sibling relationships. IV