Örgütsel öğrenme, sonuçları ve İMKB'de bir araştırma
Organizational learning, its consequences and a research on the ISE
Yazar: UMUT KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütsel bilgi; örgütsel kurallar, roller, gelenekler, stratejiler, yapılar, teknolojiler, kültürel uygulamalar, yetenekler vb.'den oluşmakta ve günümüz işletmelerinin en değerli varlığı konumunda bulunmaktadır. Örgütsel bilgideki değişim ise örgütsel öğrenme aracılığıyla meydana gelmektedir. Çalışmanın amacı örgütsel öğrenmenin temellerini, kaynaklarını, ana akımlarını, süreçlerini, örgüt kuramlarıyla etkileşimlerini ve işletme üzerindeki etkilerini incelemektir. Örgütsel öğrenmenin işletme üzerindeki etkilerinin incelemesi için, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) 2006 ve 2007 yıllarında işlem gören imalat işletmeleri üzerinde görgül bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı, örgütsel öğrenme ile finansal performans ve yenilikçilik arasındaki ilişkileri incelemektir. Örgütsel öğrenme ile yenilikçilik arasındaki ilişki; dışsal bilginin kazanılması, enformasyonun dağıtılması, enformasyonun yorumlanması ve örgütsel bellek boyutlarından oluşan örgütsel öğrenme ve tek boyuttan oluşan yenilikçilik ölçekleri aracılığıyla işletmelerin tepe yöneticilerinden elde edilen verilere açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmak suretiyle irdelenmiştir. Örgütsel öğrenme ile finansal performans arasındaki ilişki ise; örgütün dışsal bilgiyle ilişkisini ifade eden ve özel bir örgütsel öğrenme türü olan özümseme kapasitesi ile karlılık göstergelerinden özsermayenin geri dönüş oranı (ÖGDO), satışların geri dönüş oranı (SGDO) ve varlıkların geri dönüş oranı (VGDO) üzerinde korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, örgütsel öğrenmenin yenilikçilik üzerinde ve özümseme kapasitesinin ise VGDO üzerinde olumlu ve istatistiksel açıdan anlamlı etkide bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Organizational knowledge, which consists of organizational rules, roles, customs, strategies, structures, technologies, cultural practices, capabilities etc., is the most valuable asset of today?s firms. The change on organizational knowledge appears through organizational learning. The aim of the study is investigating the fundamentals, sources, main streams and sub-processes of organizational learning, its interactions with organization theories and its effects on the firm. An empirical research has been conducted on the manufacturing companies which are traded on İstanbul Stock Exchange (ISE) in 2006 and 2007 for investigating the effects of organizational learning on the firm. The goal of the research is exploring organizational learning?s relationships with financial performance and innovativeness. The relationship between organizational learning and innovativeness is examined by employing the exploratory and confirmatory factor analyses and the correlation and regression analyses on the data gathered form top managers of the companies through the organizational learning scale which includes external knowledge acquisition, information distribution, information interpretation and organizational memory and the innovativeness scale which consists of one dimension. The relationship between organizational learning and financial performance is examined through investigating the relationship between absorptive capacity, which is a specific type of organizational learning related to an organization?s relationship with external knowledge, and the profitability which includes return on equity (ROE), return on sales (ROS) and return on assets (ROA) by using the correlation and regression analyses. In conclusion, the findings indicate that organizational learning impacts innovativeness while absorptive capacity impacts ROA. Both relationships are positive and statistically significant.