Batı felsefesinde feminizm ve politika ilişkisi
The relationship of feminism and politics in western philosophy
Yazar: ABDULLAH ÇAĞIL
Danışman: PROF. DR. HACİ ÖMER ÖZDEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Batı felsefesi = Western philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Feminizm = Feminism ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Feminist düşüncenin varlık sebebi olan kadın sorununun ardında kadının tarihi kadar uzun bir geçmiş bulunmaktadır. Bu geçmişin bir kısmı felsefi öğretilerle, bir kısmı dini söylemlerle ve bir kısmı da politik gerçeklerle şekillenmiştir. Antik Yunan felsefesi Batı felsefesinin temeli olduğu kadar kadın sorununun da düşünsel temeli durumundadır. Özellikle Platon ve Aristoteles felsefedeki cinsiyetçi geleneğin kıvılcımlarını çakan filozoflardır. Tevrat ve İncil ise dini anlayıştaki cinsiyet meselelerinin ana kaynağı olarak orada durmaktadır. Her ne kadar dini söylem her zaman metne bağlı kalmasa da ilahi metinlere bakmadan konunun anlaşılması da anlatılması da kaçınılmaz olarak yetersiz bulunacaktır. Hem felsefi geleneğin hem de dini anlayışın yaşamda doğrudan pratik karşılıkları vardır ancak politik alan yaşamın gerçeklerinin en net yansıdığı alandır. Elbette o da siyaset felsefesinin konusu olduğundan güçlü bir teorik arka plana sahiptir ve izleri yine Antik Yunan'a kadar sürülebilmektedir. Dolayısıyla yaşamın her alanında karşımıza çıkan cinsiyetçi yaklaşımı bütün bir tarihe saçılmış olarak buluruz.
Feminist düşünürler bu sorunların tespitiyle birlikte onlarla mücadelenin yollarını da aramışlardır. Mücadelenin teorik boyutunda cinsiyet kavramının analizi önemlidir. Biyolojik ve toplumsal cinsiyet kavramlarının yanında cinsel fark kavramı da anlaşılması bakımından kadın sorununa ışık tutar. Ancak teoriler her zaman pratik sonuçları garanti etmediğinden kadın hareketinin kendisini politik alanda bulması kaçınılmaz olmuştur. Feminizmin liberal anlayıştan anarşist doktrine kadar geniş bir politik serüveni söz konusudur ve hala da genişlemeye devam etmektedir. Çünkü çözüm arayışları gibi sorunun kendisi de henüz bitmiş değildir.
Anahtar Kelimeler: Felsefe, feminizm, toplumsal cinsiyet, din, politika, liberalizm, Marksizm, anarşizm.

Abstract:
The cause of feminist thought is the problem of women, and behind it lies a past as long as women's history. Some parts of this past are shaped by philosophical teachings, some by religious discourses and some by political realities. Ancient Greek philosophy is the source of Western philosophy as well as the intellectual foundation of the problem of women. Plato and Aristotle, in particular, are the philosophers who sparked the gender-oriented tradition in philosophy. The Torah and the Gospels, on the other hand, are standing there as the main sources of gender issues in religious understanding. Although religious discourse does not always adhere to the text, it will inevitably be inadequate to understand and explain the subject without looking at the divine texts. Both the philosophical tradition and the religious understanding have direct practical counterparts in life, however, the political sphere is the one in which the realities of life are clearly reflected. Since it is a subject of philosophy of politics, it certainly has a strong theoretical background and can be traced back to Ancient Greece. Therefore, we find the gender-oriented approach that confronts us in every field of life as scattered to the whole of the history.
With the determination of these problems, feminist thinkers have also searched for the ways of combating them. The analysis of the concept of gender is important in the theoretical dimension of the combat. In addition to the concepts of biological and social gender, the concept of sexual difference, too, sheds light to the problem of women, in terms of its being grasped. However, since the theories do not always guarantee the practical results, it became inevitable for feminism to find itself within the political sphere. There is a broad political adventure of feminism from liberal understanding to anarchist doctrine, and it is still expanding. For, the problem itself is not yet ended, as are the searches for solution.
Keywords: Philosophy, feminism, gender, religion, politics, liberalism, Marxism, anarchism.