9-13 yaş arası kekemeliği olan çocukların okullardaki kekemelik deneyimlerine ilişkin nitel bir araştırma
A qualitative study on the stuttering experiences of between 9-13 years old children who stutter in schools
Yazar: EDANUR KESİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Dinleyiciler = Listeners ; Kekemelik = Stuttering ; Okullar = Schools ; Çocuklar = Children ; İletişim = Communication ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Kekemelik literatüründe, kekemeliği olan öğrencilerin okullardaki kekemelik deneyimlerinin incelendiği araştırmaların sayısının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada; kekemeliği olan 9-13 yaşları arasındaki öğrencilerin okulda yaşadıkları deneyimlerinin keşfedilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmaya 13 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılarla Zoom programı üzerinden yarı-yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması ve/veya nitel analizde verilerin inandırıcılığını (credibility) ve güven duyulabilirliğini (trustworthiness) arttırmak amacıyla; uzun süreli etkileşim (prolonged engagement), katılımcı teyidi (member checking), uzman incelemesi (peer debriefing), ayrıntılı betimleme (dense description), amaçlı örnekleme (purposeful sampling), teyit incelemesi (confirmation review), tutarlılık incelemesi (consistency review) stratejileri kullanılmıştır. Görüşmeler deşifre edilerek MAXQDA-20 nitel analiz programında kodlanmış ve temalar belirlenmiştir. Verilerin analizi sonucunda; iletişim deneyimleri, iletişim durumlarında yaşanan duygular, yaşanan zorluklar, COVID-19 pandemisindeki deneyimler, dinleyici tepkileri ve tutumları, akran zorbalığı, destek kaynakları baş etme stratejileri ve olumsuz deneyimlerin azalmasına ilişkin çözüm önerileri şeklinde 9 tema ve altında 29 kategori, 51 alt kategori elde edilmiştir. Bu çalışmada okul bağlamında olumsuz iletişim deneyimleri ve bu deneyimleri neticesinde olumsuz duygular bildirilmiştir. Ayrıca kekemeliğin okullarda akademik faaliyetleri, arkadaş edinmeyi ve sosyal faaliyetlere katılımı etkilediği anlaşılmıştır. Katılımcılar okul yaşantısında olumsuz dinleyici tepkilerine, akran zorbalığına maruz kaldıklarını ve bu durumlar için çeşitli baş etme stratejileri geliştirdiklerini bildirmektedir. Katılımcıları kekemelikleri nedeniyle yaşadığı olumsuz deneyimleri destekleyen kişilerden en önemlisinin okul arkadaşları olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte olumsuz durumların azalması için dinleyicilerden, öğretmenlerden ve rehberlik servisinden beklentileri ve bu kişilere önerileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kekemeliği olan öğrenciler, okul, iletişim deneyimleri, dinleyici tepkileri, akran zorbalığı

Abstract:
The number of studies investigating the stuttering experiences of students with stuttering schools is limited.  The aim of this study is to explore the experiences of students aged 9-13 with stuttering at school in depth. This research adopted the phenomenology approach which is one of the qualitative research methods. Thirteen participants were included in the study. Semi-structured interviews were conducted online over the ZOOM program. To increase the credibility and trustworthiness of the data; prolonged engagement, member checking, peer debriefing, dense description, purposeful sampling, confirmation review, consistency review strategies were used as a part of the data collection and/or data analysis process. Interviews were transcribed and coded in the MAXQDA-20 qualitative analysis program, and themes were determined. As a result of data analysis, the following 9 themes emerged: the experience of communication, the emotions that arise situation of communication, problems encountered, the experience during the COVID-19 pandemic, listener reactions and attitudes, peer bullying, support sources coping strategies, solution advice for decreasing the negative experience. Under these 9 themes, 29 categories and 51 sub-categories emerged. In this study, stated negative communication experience and negative emotions caused by these experience within the school context. In addition, we observed that the stuttering affected that academic activities, the process of making friends and participating in social activities at school. Participants state that they were exposed to negative listener reactions and peer bullying during school life and that they developed several coping strategies for these situations. The most important people who supported the participants against the negative experience they had due to their stuttering were noted to be their school friends. In addition to that, in order to decrease the negative events that they experienced the children with stuttering reported that they have expectations from and suggestions to the listeners, teachers and psychological counseling and guidance service at school.
Keywords: Students with stuttering, school, communication experience, listener reactions, peer bullying