Kentsel ve yarı doğal alanlarda kumul plaj kalitesinin kullanıcı görüşleri doğrultusunda irdelenmesi
Examination of dune beach quality in urban and semi-natural areas according to user opinions
Yazar: İPEK MELİSA ÖZMEKİK
Danışman: PROF. DR. TENDÜ HİLAL GÖKTUĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kumullar = Dunes ; Plajlar = Beach ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Rekreasyonel planlama = Recreational planning

Özet:
Son yıllarda plaj yönetimi kapsamında, kentsel ve yarı-doğal plajların kalitesini değerlendirme yönünde plaj kullanıcılarının tercih ve taleplerini dikkate alan uluslararası çalışmalar hızla yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kuşadası ve Selçuk Kıyılarında yer alan kumsal plajların kalitesini kullanıcı görüşleri doğrultusunda irdelemektir. Araştırma alanı olarak Aydın ili Kuşadası ilçesinde belirlenen Kadınlar Plajı, Kuşadası Halk Plajı ve Kuştur Plajı Kentsel kumul plajlar olarak belirlenirken, yarı-doğal kumul plajlar ise Davutlar Plajı, Güzelçamlı Plajı ve İzmir ili Selçuk ilçesi içerisinde yer alan Pamucak Plajı'ndan oluşmaktadır. Plaj kalitesinin değerlendirilmesi için plaj kullanıcıları tarafından yaz aylarının hafta sonlarında anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü Taherdoost H., (2017)'e göre %95 güven aralığı ve %5 hata payıyla 384 kişi olarak hesaplanmıştır, doğruluk payının artırılması yönünde bu sayı 600 kişiye tamamlanmıştır ve anket çalışması yüz yüze geçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu 8 bölüm 90 sorudan oluşmaktadır. Anket soruları 9'lu likert ölçeğinde değerlendirilmiştir. İstatistiksel analiz için "IBM SPSS Statistic 26" programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, kentsel ve yarı-doğal kumul plajların genel karakteristik özellikleri ile plaj kullanıcıların kişisel memnuniyetleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek için korelasyon analizi yapılmış ve yorumlanmıştır. Çalışmada plaj kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi sonucunda genel olarak yarı-doğal plajlarda kentsel plajlara göre daha olumlu bir tutum sergilendiği saptanmıştır. Gerçekleştirilen korelasyon analizinde kentsel plajlardaki fizyolojik ve morfolojik unsurlar, tesis ve hizmet unsurları, manzara ve kalabalık algısının kişisel memnuniyet üzerinde etkili olduğu istatistiksel olarak ispatlanmıştır. Yarı-doğal plajda ise çevresel unsurlar ile tesis ve hizmet unsurlarının kişisel memnuniyet üzerinde etkili olduğu korelasyon analizi sonucunda ispatlanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda, plaj kullanıcı memnuniyetlerinin plaj türleri açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; ulaşımı rahatlatmak, çevrenin daha temiz tutulmasını sağlamak ve ziyaretçi memnuniyetini arttırmak yönünde çeşitli plaj yönetimi stratejileri geliştirilerek sunulmuştur.

Abstract:
In recent years, within the scope of beach management, international studies that take into account the preferences and demands of beach users to evaluate the quality of urban and semi-natural beaches have become widespread. The aim of this study is to examine the quality of sandy beaches in Kuşadası and Selçuk coasts in line with user opinions. Women's Sea Beach, Kusadasi Public Beach and Kusadasi Beach were identified as urban dune beaches, while semi-natural dune beaches consist of Davutlar Beach, Guzelcamli Beach and Pamucak Beach in Selcuk district of Izmir province. In order to assess beach quality, a survey was conducted by beach users on weekends during the summer months. The sample size was calculated as 384 people with 95% confidence interval and 5% margin of error according to Taherdoost H., (2017), this number was completed to 600 people in order to increase the margin of accuracy and the survey was conducted face to face. The questionnaire form used as a data collection tool consists of 8 sections and 90 questions. The survey questions were evaluated on a 9-point Likert scale. "IBM SPSS Statistic 26" program was used for statistical analysis. As a result of the analysis, correlation analysis was performed and interpreted to determine the relationship between the general characteristics of urban and semi-natural dune beaches and the personal satisfaction of beach users. As a result of the evaluation of the factors affecting beach quality in the study, it was determined that semi-natural beaches generally have a more positive attitude than urban beaches. In the correlation analysis, it was statistically proven that physiological and morphological elements, facility and service elements, landscape and crowd perception in urban beaches are effective on personal satisfaction. In the semi-natural beach, the correlation analysis proved that environmental elements and facility and service elements are effective on personal satisfaction. As a result of the study, it was determined that beach user satisfaction differed in terms of beach types. As a result of the evaluations made; various beach management strategies were developed and presented in order to facilitate transportation, to keep the environment cleaner and to increase visitor satisfaction.