Geç başvuran HIV enfekte bireylerde antiretroviral tedaviye yanıtın diğer erişkin HIV enfekte bireyler ile karşılaştırılması
Comparison of the response to antiretroviral treatment in late presenting HIV infected people with other adult HIV infected people
Yazar: NARMIN HUSEYNOVA
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN KAPTAN AYDOĞMUŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Antiretroviral ajanlar = Anti-retroviral agents ; Human immunodeficiency virus =   ; T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
Amaç: HIV ile enfekte olan, geç başvuran olgular bağışıklık sisteminin ciddi derecede baskılanması nedeniyle fırsatçı enfeksiyon, enfeksiyon dışı eşlik eden hastalık ve mortalite açısından risk altındadır. Güncel antiretroviral tedavi (ART) rejimleri ile hızlı ve etkili virolojik baskılanma ve immünolojik düzelme sağlanmakta, yaşam süresi uzamakta ve yaşam kalitesi artmaktadır. Virolojik yanıt ART'nin 24. haftasına dek plazma HIV-1 RNA düzeyinin saptanabilir düzeyin altına inmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, HIV enfeksiyonunun geç evresinde başvuran HIV ile enfekte bireylerin ART'ye virolojik ve immünolojik yanıtının erken başvuran HIV ile enfekte bireyler (kontrol grubu) ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi 2009 yılında, HIV ile enfekte bireyler ilk başvurduğunda CD4 T lenfosit sayısının 350 hücre/mm³'ün altında olmasını veya CD4 T lenfosit sayısından bağımsız olarak AIDS tanımlayıcı hastalık olmasını geç başvuru olarak tanımlamıştır. İleri evre HIV enfeksiyonu ise CD4 T lenfosit sayısının 200 hücre/mm³'ün altında olması veya CD4 T lenfosit sayısından bağımsız olarak AIDS tanımlayıcı bulgu olması olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma için 01.01.2010 ile 31.12.2022 tarihleri arasında başvuran HIV ile enfekte bireylere
ait veriler retrospektif olarak incelendi. Yeni tanı alan, 18 yaş ve üzeri olan, en az bir yıl takip edilen ve verilerine ulaşılabilen 255 olgu çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik verileri, tanı tarihi, HIV testi yaptırma nedeni, tanı ile tedavi başlama arasındaki süre, cinsel eğilim, olası bulaşma yolu, enfeksiyon dışı eşlik eden hastalık, tanı anında fırsatçı enfeksiyon veya AIDS ilişkili durum varlığı, HBV veya HCV koenfeksiyonu, tam kan sayımı değerleri (nötrofil, lenfosit ve trombosit sayısı, hemoglobin değeri), ilk başvuruda, ART'den sonra 6. ayda, 12. ayda ve izlem süresinde bakılan son plazma HIV-1 RNA düzeyi, CD4 T lenfosit sayısı ve oranı, CD4/CD8 T lenfosit oranı, başlangıç ve son ART rejimleri, ART rejim değişikliği olup olmadığı kaydedildi. Geç başvuran bireylerin ART'ye yanıtı üç zaman noktasındaki anlık durumu diğer bireyler ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya 255 HIV ile enfekte birey alındı. Olguların %91 (232 kişi)'i erkek, ortalama yaş 44,6 (yaş dağılımı 20-92) yıl idi. Olguların yaklaşık yarısı (125 olgu, %49) başka bir hastalık nedeniyle tetkik edilirken HIV tanısı almıştı. Cinsel tercih olguların 161 (%63)'inde heteroseksüel ve 94 (%37)'ünde homoseksüel veya biseksüel ilişki idi. Enfeksiyon dışı eşlik eden hastalık 82 (%32), sifiliz 62 (%24), HBV koenfeksiyonu 18 (%7), kandida enfeksiyonu 9 (%4), CMV enfeksiyonu 9
(%4), tüberküloz 8 (%3), PCP 7 (%3) ve toksoplazma enfeksiyonu 3 (%1) olguda saptandı. Olguların 133 (%52,2)'ü kontrol grubunda ve 122 (%47,8)'si geç başvuran olgu grubunda yer almaktaydı. Yetmiş iki (%59) bireyin ileri evrede başvuran olgu grubunda yer aldığı görüldü. Kontrol ve geç başvuran olgu grubu karşılaştırıldığında, geç başvuran olgu grubunda yaş ortalaması, evli ve dul birey oranı, kendisini heteroseksüel olarak tanımlayan birey oranı ve başka bir hastalık nedeniyle tetkik
sırasında HIV testi yaptırma oranı daha yüksek saptandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). ART'ye tanıdan sonra ortalama 71 gün içinde başlandığı görüldü. İlk başvuruda plazma HIV-1 RNA düzeyi kontrol grubunda ortanca 39.000 kopya/ml, geç başvuran olgu grubunda ise 150.000 kopya/ml saptanmış olup aradaki fark istatiksel olarak anlamlı bulundu. ART ile kontrol
grubunda virolojik baskılanma 6. ayda %86,5, 12. ayda %87,7 ve son kontrolde %89,4 saptanırken, geç başvuran olgu grubunda virolojik baskılanma oranlarının her üç dönemde de daha düşük olduğu (sırasıyla %72,2, %80,3 ve %89,2) görüldü. İlk başvuruda ortalama CD4 T lenfosit sayısının kontrol grubunda 603,1 ± 250,6 hücre/mm3 ve geç başvuran olgu grubunda ise 195,7 ± 121,6 hücre/mm³ olduğu
görüldü. Geç başvuran olgu grubundaki olgular ileri evre ve ileri evre olmayan olgular olarak ayrıldığında ilk başvuruda ortalama CD4 T lenfosit sayısı ileri evre olgularda daha düşük idi (142,7 ± 128,7 hücre/mm 3 vs 271,9 ± 50,0 hücre/mm 3 ). Geç başvuran olgu grubunda ortalama CD4 T lenfosit sayısı kontrol grubu ile kıyaslandığında tüm zaman noktalarında anlamlı olarak düşük saptandı (p:0,0001). Geç başvuran ileri evre olan olgular ile ileri evre olmayan olgular  karşılaştırıldığında, ileri evre olan olgularda ART'nin 6. ve 12. ayında CD4 T lenfosit sayısının
istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha düşük olduğu saptandı (p<0,05).
Sonuçlar: Geç başvuran HIV ile enfekte bireylerde ART'ye virolojik ve immünolojik yanıtın geç başvurmayan bireylerden daha düşük olduğu görülmüştür. HIV enfeksiyonunun erken saptanmasına yönelik çabaların artırılması ile tüm HIV ile enfekte bireylere gecikmeden ART başlanmasının sağlanması önemlidir.

Abstract:
Aim: HIV-infected patients who present late are at risk for opportunistic infection, non-infectious comorbidities and mortality due to severe immunosuppression. Current antiretroviral therapy (ART) regimens provide rapid and effective virologic suppression and immunologic recovery, prolong life expectancy and improve quality of life. Virologic suppression is defined as a decrease in plasma HIV-1 RNA levels below detectable levels by the 24th week of ART. In this study, we aimed to
compare the virologic and immunologic response to ART in HIV-infected individuals presenting in the late stage of HIV infection with HIV-infected individuals presenting early (control group).
Methods: The European Centre for Disease Prevention and Control in 2009 defined as late presentation persons presenting for care with a CD4 T lymphocyte count below 350 cells/mm³ or presenting with an AIDS-defining event regardless of the CD4 T lymphocyte count. Advanced HIV infection is defined as a CD4 T lymphocyte count below 200 cells/mm³ or an AIDS-defining condition independent of CD4 T lymphocyte count. For this study, the data of HIV-infected individuals admitted between 01.01.2010 and 31.12.2022 were analyzed retrospectively. A total of 255 patients who were newly diagnosed, aged 18 years or older, followed up for at least one year and whose data could be accessed were included in the study. Sociodemographic data, date of diagnosis, reason for HIV testing, time between diagnosis and treatment initiation, sexual orientation, possible route of transmission, non-infectious comorbidity, presence of opportunistic infection or AIDS-related condition at the time of diagnosis, HBV or HCV coinfection, complete blood count values (neutrophil, lymphocyte and platelet counts, hemoglobin value), at initial presentation, 6 months, 12 months after ART and during follow-up last plasma HIV-1 RNA level, CD4 T lymphocyte count and ratio, CD4/CD8 T lymphocyte ratio,
initial and final ART regimens and ART regimen change were recorded. The current status of late-admitted individuals; response to ART at three time points wascompared with other individuals.
Results: The study included 255 HIV-infected individuals. 91% (232 individuals) were male and the mean age was 44.6 years (range 20-92 years). Approximately half of the cases (125 cases, 49%) were diagnosed with HIV while being examined for another disease. Sexual preference was heterosexual in 161 (63%) and homosexual or bisexual in 94 (37%) cases. Non-infectious comorbidities was found in 82 (32%), syphilis in 62 (24%), HBV co-infection in 18 (7%), Candida infection in 9 (4%), CMV infection 9 (4%), tuberculosis in 8 (3%), PCP in 7 (3%) and toxoplasma infection in 3 (1%) cases. Of the cases, 133 (52.2%) were in the control group and 122 (47,8%) were in the late-presenting case group. Seventy-two (59%) individuals were be in the advanced-stage case group. When the control and late presenting case group were compared, the mean age, the proportion of married and widowed individuals, the proportion of individuals who identified themselves as heterosexual, and the proportion of HIV testing during the examination for another disease were found to be higher in the late presenting case group and the difference was statistically significant (p<0.05). ART was initiated in an average of 71 days after the diagnosis. The median plasma HIV-1 RNA level at admission was 39.000 copies/ml in the control group and 150.000 copies/ml in the late presenting case group and the difference was statistically significant. While virologic suppression rates were 86.5% at 6 months, 87.7% at 12 months and 89.4% at the last follow-up in the control group after ART, virologic suppression rates were lower in the late presenting case group in all three periods (72.2%, 80.3% and 89.2%, respectively). The mean CD4 T lymphocyte count at initial presentation was 603.1 ± 250.6 cells/mm 3 in the control group and 195.7 ± 121.6 cells/mm 3 in the late presenting
case group. When the cases in the late presenting case group were divided into advanced stage and non-advanced stage cases, the mean CD4 T lymphocyte count at admisson was lower in advanced stage cases (142.7 ± 128.7 cells/mm 3 vs 271.9 ± 50.0 cells/mm 3 ). The mean CD4 T lymphocyte count in the late- presenting case group was significantly lower at all time points compared to the control group
(p:0.0001). When late- presenting case group advanced stage cases were compared with non-advanced stage cases, CD4 T lymphocyte counts were statistically lower in advanced stage cases at the 6th and 12th month of ART (p<0.05).
Conclusion: Our study showed that the virologic and the immunologic response to ART was lower in HIV-infected individuals who presented late than those who present early for HIV care. It is important to increase the efforts for early detection of HIV infection and to ensure that all HIV-infected individuals start ART without delay.