Mesane kanseri nedeniyle radikal sistoprostatektomi yapılan hastalarda preoperatif yapılan FDG PET/BT'de mesane boynu ve prostat bölgesindeki radyofarmasötik tutulumun üretra cerrahi sınır pozitifliğini belirlemedeki etkisi ve sonuçları
The effect and results of radiopharmaceutical uptake in the bladder neck and prostate region on preoperative FDG PET/CT in determining the positivity of urethral surgical margin in patients who underwent radical cystoprostatectomy due to bladder cancer
Yazar: REŞAT AYDIN
Danışman: PROF. DR. FARUK ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Giriş ve Amaç: Mesane kanseri üriner sistemin en sık görülen malignitesidir. Metastaz yapma 
potensiyeli yüksek, yaklaşık %25'u kasa invaze olarak ortaya çıkan heterojen bir kanser türüdür. Diğer malignitelerde olduğu gibi, mesane kanserinin de doğru ve kesin evrelemesi, hasta için en uyguntedaviyi seçmek için temel dayanak noktalarından biridir. Metastaz saptanması, tedavi stratejisinin seçiminde son derece önemlidir. FDG PET/BT, çeşitli malignitelerin klinik yönetiminde yaygın olarak kullanılmakla birlikte kasa invaze mesane kanserinin primer evrelemesinde ve radikal sistektomi sonrası nüksün saptanmasında giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu çalışmada kasa invaze mesane tümörlü hastalarda preoperatif dönemde yapılan FDG PET/BT de mesane boynu ve prostat bölgesindeki radyofarmositik tutulumun sistektomi sonrası final patolojideki prostatik üretra cerrahi sınır pozitifliğini belirlemedeki rolünü ve seçilecek diversiyon tipini belirlemedeki etkisini saptamayı amaçladık.

Metod: İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalında Ocak 2009-Ocak 2023 tarihleri arasında KİMK 
nedeniyle radikal sistektomi operasyonu öncesi FDG PET/BT yapılan erkek hastaların verileri 
retrospektif olarak incelendi. FDG PET BT de mesane boynu ve prostat bölgesindeki radyofarmositik 
tutulum varlığı ile bu hastaların postoperatif final patolojideki prostatik üretra cerrahi sınır pozitifliği ve prostatta ürotelyal karsinom invazyonu arasındaki ilişkiler analiz edildi.

Bulgular: Preoperatif dönemde FDG PET BT si olan 50 erkek hastanın 8 de prostatik üretra cerrahi 
sınır pozitifliği saptandı. FDG de mesane boynu prostat bölgesi tutulumu olan 19 hastanın 5 de 
prostatik üretra cerrahi sınır pozitifliği saptandı (p=0.2554). Prostata ürotelyal karsinom invazyonu saptanan 9 hastadan 6 da FDG de prostat tutulumu görüldü (p=0.1492). 12 hastanın final patolojisinde prostat adenokarsinomu görüldü, bu hastaların 8 de FDG de tutulumu vardı (p=0.106). FDG de mesane boynu ve prostat bölgesi tutulum varlığı ile prostatik üretra cerrahi sınır, prostata ürotelyal karsinom invazyonu ve prostat adenokarsinomu arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmazken, prostatta malignite varlığı(ürotelyal karsinom ve/veya adenokarsinom) ile arasında istatistiksel anlamlı ilişki görüldü (p=0.0189).

Sonuç: KİMK de preop yapılan FDG PET BT de mesane boynu ve prostat bölgesindeki
radyofarmositik tutulum ile prostatik üretra cerrahi sınır pozitifliği, prostata ürotelyal karsinom 
invazyonu ve prostat adenokarsinomu varlığı arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmazken; 
prostatta malignite varlığını(adenokarsinom/ ürotelyal karsinom) saptamada değerli bulundu.

Abstract:
Introduction and Aim: Bladder cancer is the most common malignancy of the urinary system. It is a 
heterogeneous type of cancer with a high potential for metastasis, approximately 25% of which occurs 
as muscle invasive. As with other malignancies, accurate and precise staging of bladder cancer is one of the mainstays for choosing the most appropriate treatment for the patient. Detection of metastasis is extremely important in choosing the treatment strategy. FDG PET/CT is widely used in the clinical management of various malignancies and is increasingly used in the primary staging of muscle invasive bladder cancer and detection of recurrence after radical cystectomy. We aimed to determine the role of radiopharmaceutical uptake in the bladder neck and prostate region in preoperative FDG PET/CT in patients with muscle-invasive bladder tumors in determining the positivity of prostatic urethra surgical margins in the final pathology after cystectomy and its effect in determining the type of diversion to be chosen.

Methods: The data of male patients who underwent FDG PET/CT before radical cystectomy due to 
MIBC between January 2009 and January 2023 in the Department of Urology at Istanbul Faculty of 
Medicine were retrospectively analyzed. The correlations between the presence of radiopharmaceutical uptake in the bladder neck or prostate in FDG PET CT and the positivity of the prostatic urethra surgical margin in the postoperative final pathology of these patients and the invasion of urothelial carcinoma in the prostate were analyzed.

Results: Prostatic urethra surgical margin positivity was detected in 8 of 50 male patients who had 
FDG PET CT in the preoperative period. Prostatic urethra surgical margin positivity was detected in 5 of 19 patients with bladder neck and prostate region involvement on FDG (p=0.2554). Prostate 
involvement was seen on FDG in 6 of 9 patients with urothelial carcinoma invasion into the prostate 
(p=0.1492). Prostate adenocarcinoma was observed in the final pathology of 12 patients, and 8 of 
these patients had FDG uptake (p = 0.106). While no statistically significant relationship was found 
between the presence of bladder neck and prostate region involvement on FDG and prostatic urethra 
surgical margin, urothelial carcinoma invasion into the prostate and prostate adenocarcinoma, a 
statistically significant relationship was observed between the presence of malignancy in the prostate (urothelial carcinoma and/or adenocarcinoma) (p=0.0189).

Conclusion: While no statistically significant relationship was found between radiopharmaceutical 
uptake in the bladder neck and prostate region on preoperative FDG PET CT in CIBC and prostatic 
urethra surgical margin positivity, urothelial carcinoma invasion into the prostate and the presence of prostate adenocarcinoma; It was found valuable in detecting the presence of malignancy in the prostate(adenocarcinoma/urothelial carcinoma).