Sesli kitap uygulamasının hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda anksiyete depresyon ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of audio book application on anxiety, depression and quality of life in patients receiving hemodialysis treatment
Yazar: SEVGİ DEMİR ÇAM
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Kitaplar = Books ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sesli kitap = Audio book ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu araştırma, sesli kitap uygulamasının hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot:  Bu araştırma Nisan 2021- Kasım 2022 tarihleri arasında randomize kontrollü bir çalışma olarak yürütüldü. Araştırmanın örneklemini Artvin İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı hemodiyaliz ünitelerinde bulunan 30 müdahale ve 30 kontrol olmak üzere toplam 60 hasta oluşturdu. Veriler hasta bilgi formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF 36) kullanılarak 0. hafta (ön test) ve 4. hafta (son test) olmak üzere iki kez toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayılar, yüzdelikler,  minimum ve maksimum değerler, ortalama ve standart sapma, Student-t testi, Mann Whitney U analizi, Will coxon analizi, Kurtosis ve Skewness kat sayıları kullanıldı. 
Bulgular: Araştırmada müdahale grubundaki hastaların son test ölçümlerinde anksiyete ve depresyon puan ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Grupların ön test ve sont test puan ortalamaları karşılaştırıldığında; müdahale grubunda enerji, sosyal fonksiyon, fiziksel (ana) ve mental sağlık (ana) puan ortalamaları arasında, kontrol grubunda ise sosyal fonksiyon puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0.05). 
Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sesli kitap uygulamasının, anksiyete ve depresyon düzeylerini azalttığı ve yaşam kalitesinin bazı alanlarında artış sağladığı belirlendi. Sesli kitap uygulamasının hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda kullanılabilir bir uygulama olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effects of audio book on anxiety, depression and quality of life in patients receiving hemodialysis treatment. 
Material and Method:  This study was conducted as a randomized controlled study between April 2021- November 2022. The sample of the study consisted of a total of 60 patients, 30 of which were interventions and 30 of which were control, in the hemodialysis units of Artvin provincial health directorate. The data were collected twice as week 0 (pre test) and week 4 (final test) by using patient information form, Hospital Anxiety and Depression Scale, Quality of Life Short Form (SF 36). Numbers, percentages, minimum and maximum values, mean and standard deviations, Student t-test, Mann Whitney U analysis, Willcoxon analysis and Kurtosis and Skewness coefficients were used in data evaluation. 
Results: In the study, it was found that the difference between mean anxiety and depression score in post-test measurements of the patients in the experimental group was statistically significant (p<0.05). When the pre-test and post-test mean scores of the groups were compared, statistically significant difference was found between energy, social function, physical (main) and mental health (main) mean scores in the experimental group, and between social function mean scores in the control group (p<0.05). 
Conclusion: It was determined that in patients receiving hemodialysis treatment, audio book reduced anxiety and depression levels and increased some fields of life quality. It was concluded that audio book is an application that can be used in patients receiving hemodialysis treatment.