Güzel sanatlar eğitimi için yaratım ve performans tabanlı alternatif ders modeli önerisi sanat eğitiminde öz rehberlik
Creativity and performance-based alternative course model proposal for fine arts education self guidance
Yazar: ŞÜKRİYE TUĞÇE RENDA
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN ; PROF. DR. SİNAN CANAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'de sanat eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki sanat öğrencileri için alternatif bir ders modeli olan "yaratım ve performans tabanlı Öz Rehberlik Ders Modeli" önerisinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Öz Rehberlik Modeli; bireylerin, kendi kendilerine yaratım (ilham) ve performans danışmanı olabilmeleri, kendi yaşam koçu ve rehberi olabilmeleri, uyanmış, birlik (zihin-beden-ruh) içinde bir bilinçle ve özüne ulaşmış bir birey olarak yaşamaları için tasarlanmış yeni ve alternatif bir model önerisidir. 
	Araştırmanın genel amacı doğrultusunda, nicel ve nitel araştırma modellerinin birlikte kullanıldığı açıklayıcı ardışık desen ile uyumlu karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, yarı deneysel ön test-son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümü ise fenomenolojik desen ile uyumludur. 
	Araştırmanın nicel bölümü; Karabük Üniversitesi Safranbolu Fethi Toker Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Müzik Bölümü, Müzik Anasanat Dalı, Türk Halk Müziği Anasanat Dalı ve Türk Sanat Müziği Anasanat Dalı lisans öğrencilerinden oluşturulmuş deney ve kontrol grupları ile yürütülmüştür. Deney grubunda, 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı, Bahar Dönemi (14 haftalık bir yarıyıl) "yaratım ve performans tabanlı Öz Rehberlik Ders Modeli" uygulanırken, kontrol grubunda herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Deneysel sürece ilişkin öntest ve sontest ölçümleri; araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Sanatçı Akış Ölçeği, Doç. Dr. Abdulkerim Karadeniz ve Doç. Dr. Davut Aydın tarafından geliştirilmiş Ruhsal Zekâ Özellikleri Ölçeği ve Prof. Dr. Richard Davidson tarafından geliştirilmiş Beynin Duygusal Stil Boyutları Envanteri kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmanın nitel bölümü; araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme ve değerlendirme formu ile elde edilen öğrenci görüşleri ve araştırmacının deneysel süreçle ilgili gözlemlerini içermektedir. Bu anlamda hem öğrenci hem de araştırmacının deneysel sürece ilişkin deneyimlerinin çözümlenmesine dayalı fenomenolojik modelde bir nitel araştırma olduğu ifade edilebilir.  
	Araştırmanın nicel verilerinin analizinde, araştırmanın alt amaçlarına paralel olarak, verilerin normal dağılım gösterip göstermemesine göre seçilen parametrik (t testi, Split-plot ANOVA, ANCOVA vb.) ya da parametrik olmayan (Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi vb.) istatistiksel testler kullanılırken, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. 
	Araştırmanın nicel bölümünden elde edilen bulgular, "yaratım ve performans tabanlı Öz Rehberlik Ders Modeli'nin" uygulandığı deney grubunda, programın etkili olduğunu, bir diğer deyişle öğrencilerde zihinsel-ruhsal-bedensel açılardan değişim ve gelişimler meydana geldiğini gösterirken, kontrol grubunda herhangi bir değişikliğin olmadığı, hatta bazı puanlarda düşüşler olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın nitel bölümünden elde edilen bulgular da nicel bulguları destekler niteliktedir. Deney grubunda yer alan ve "yaratım ve performans tabanlı Öz Rehberlik Ders Modeli" ile ders işlenen öğrenciler, modelle ilgili olumlu görüşler belirtmişlerdir. Ayrıca bu olumlu değişimleri bizzat araştırmacının kendi gözlemleri de desteklemektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde; modelin, öğrencilerin yaratım ve performanslarına katkı sağlama ve farkındalık kazandırma, bir diğer ifade ile de zihin-beden-ruh birliğini sağlama ve öz rehberliği kullanabilme düzeyine ulaşma anlamında yararlı olduğu sonucuna ulaştıracak niteliktedir. 
Bu bulgu ve sonuçlar doğrultusunda öğrenci gelişimine katkı sağlayıcı özellikleri bulunan Öz Rehberlik Modeli'nin sanat eğitiminde kullanılması ve daha güçlü deneysel çalışmalarla yinelenerek geliştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
This research aims to develop an alternative course model, a "creation and performance-based Self-Guidance Course Model", for art students in higher education institutions with arts education programs in Turkey. Self-Guidance model is a new and alternative model proposal designed to enable individuals to become self-creation (inspiration) and performance consultants and self-coaching guides, and to lead lives as awakened ones who are conscious of the unity of mind, body and spirit and possess their own distinct spiritual essence.
	Keeping the general purpose of the research in mind, a mixed research method best fitted with the explanatory sequential design was employed and for this method, quantitative and qualitative research models were incorporated. The quasi-treatment pretest-posttest control group model was used in the quantitative part of the study. The qualitative part of the research was the best fit for the phenomenological pattern.
The quantitative part of the research was conducted with the experimental and control groups consisting of undergraduates at Karabük University, Safranbolu Fethi Toker Faculty of Fine Arts and Design, Department of Music Education, Department of Music, Department of Turkish Folk Music, and Department of Turkish Classical Music. While the experimental group pursued the "creation and performance-based Self-Guidance Course Model" during the Spring Semester (14-week semester) of the 2021-2022 Academic Year, the control group was not given any applications. Pretest and posttest measurements of the experimental process was performed with the Artist Flow Scale, developed by the author, The Spiritual Intelligence Traits Scale, developed by Assoc. Dr. Davut Aydın & Assoc. Dr. Abdulkerim Karadeniz, and the Emotional Style Dimensions Inventory of the Brain, developed by Prof. Dr. Richard Davidson. The qualitative part of the research included both the participant students' views obtained with the interview and evaluation form developed by the author and the researcher's observations about the experimental process. In this sense, it could be suggested that it is a qualitative research in the phenomenological model based on the analysis of the experiences of both the undergraduates and the author regarding the experimental process. Parametric (t-test, Split-plot ANOVA, ANCOVA, etc.) or non-parametric (Mann-Whitney U Test, Wilcoxon Signed Rank Test, etc.) statistical tests selected according to whether the data showed a normal distribution or not, in parallel with the sub-purposes of the research, were employed in the analysis of the quantitative data of the research. Descriptive analysis was used in the analysis of qualitative data. 
	The findings obtained from the quantitative part of the study showed that the program was effective in the experimental group to which the "creation and performance-based Self-Guidance Course Model" was applied, in other words, changes and developments occurred in the participant students in terms of mental, spiritual and physical aspects, while there was no change in the control group and some scores were even declined. The findings obtained from the qualitative part of the research also supported the quantitative findings. Those in the experimental group trained with the "creation and performance-based Self-Guidance Course Model" had positive views on the model. In addition, these positive changes were supported by the author's own observations. When the research findings are holistically considered, it might be concluded that the model is beneficial in terms of contributions to the students' creation and performance and awareness raising; in other words, the unity of mind, body and spirit and self-guidance attainment.
As a consequence of the research findings and results, it has been recommended that the Self-Guidance Model, which has contributive features to student development, must be integrated in art education and constantly improved with stronger experimental studies.