Astımlı hastalarda basamak düşme tedavisine uyuma kişilik özellikleri ve psikolojik durumun etkisinin araştırılması
Investigation of the personality traits and the effect of psychological status on compliance with step therapy in asthmatic patients
Yazar: ÇİĞDEM KÜLAHCI
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FERHAN ÖZŞEKER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Antiastmatik ajanlar = Anti asthmatic agents ; Psikobiyolojik kişilik kuramı = Psychobiological personality theory ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaçlar: Psikosomatik olabileceği düşünülen astımda, basamak tedavisine uyum çok önemlidir. Son zamanlarda tedavi uyumuna ve hastalığın seyrine, psikolojik durum ve kişilik özelliklerinin etkisinin araştırılması önem kazanmıştır. Tüm basamaklardan kontrollü astımlılarda yapılan çalışmamızda, psikososyal profil çıkarmak amacıyla hastaların psikolojik durumları, mizaç ve karakter özellikleri araştırılarak tedavide basamak düşmeyi kabul veya red durumları ile ilişkisi incelendi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda fizik muayene, SFT ve Astım Kontrol Testi (AKT) ile kontrollü astım olduğu belirlenen hastalara tedavide basamak düşme önerildi. 38 hastayla tamamlanan çalışmamızda hastaların tümüne ilk vizitte Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği BAÖ), Savunma Biçimleri Testi, Morisky-Green-Levine Tedavi Uyum Ölçeği, Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği, AKT uygulandı. Hastalardan 15'i önerimizi kabul 23'ü reddetti.
Bulgular: Tedavide basamak düşmeyi kabul ve reddeden hastalar arasında MKE alt grupları ortalama ve ortanca değerlerine bakıldığında; kabul grubunda yenilik arayışı ve kendini aşma puanları yüksek, ret grubunda zarardan kaçınma puanları yüksek bulundu ancak gruplar arası istatiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Kabul grubunda 3. ay FVC değerleri (p=0,035) ve 3. ay FEV1 değerleri (p=0,017) reddedenlere kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek bulundu. Basamak düşmeyi kabul eden hastalardan ikisinde astım atağı gelişmiş olup, tüm hastalarda çalışma boyunca atak oranı %5,26 olarak saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızda gruplar arasında anksiyete, depresyon, mizaç ve karakter özellikleri açısından istatiksel anlamlı fark bulunmadı. COVID-19 pandemisi nedeni ile hasta sayısı kısıtlandı. Psikobiyolojik değerlendirmeler ve mizaç-karakter analizleri ile psikosomatik hastalıklar arasındaki ilişkilerin anlaşılması için daha geniş hasta gruplarıyla daha uzun takip planlanmış çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Compliance with step treatment is very important in asthma, which is considered among psychosomatic diseases.  Recently, the effects of psychological and personality traits over the course of treatment compliance and disease has become important to investigate. In order to create a psychosocial profile, psychological conditions, temperament and character traits of controlled asthmatics from all stages and relation to the acceptance or rejection status of the step-down in treatment were examined.
Material-Method: Patients who were found to have controlled asthma by physical examination, PFT and ACT were recommended to step-down in treatment. Study was completed with 15 accepted and 23 rejected, total 38 patients. TCI, BDI, BAI, DSQ-40, MGL Treatment Compliance Scale, AQLQ, ACT were applied to all patients at the first visit.
Results: Considering TCI subgroups' mean and median scores; novelty seeking and self-transcendence were higher in the acceptance, and harm avoidance was higher in the rejection group, but no intergroup statistically significant difference was found. 3rd month FVC values (p=0.035) and FEV1 values (p=0.017) were statistically higher in acceptance group compared to rejected. In acceptance group 2 patient had an asthma attack, the attack rate was 5.26% in all patients throughout the study.
Conclusion: No statistically significant difference was found between the groups in terms of anxiety, depression, temperament and character traits. The number of patients was limited due to the COVID-19 pandemic. Studies with longer follow-up on larger patient groups are needed to understand the relationship between psychobiological evaluations, temperament and character analysis and psychosomatic diseases.