Hatay ve Adana yöresindeki bal arılarının (Apis mellifera L.) mikrobiyal ve paraziter hastalıklar yönünden incelenmesi
The investigation of honeybees (Apis mellifera L.) for microbial and parasitic diseases in Hatay and Adana regions
Yazar: AYGÜN YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. NEVİN KESKİN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Adana = Adana ; Apis mellifera = Apis mellifera ; Hatay = Hatay

Özet:
Bal arıları (Apis mellifera L.), bal, propolis, polen, arı sütü, arı zehri ile balmumu gibi arı ürünlerini üretmelerinin yanında, pek çok tarım ürününün polinasyonunu sağlamaları dolayısıyla çok büyük öneme sahiptirler. Bu nedenle, arı hastalıkları hem bilim adamlarının hem arıcıların hem de devlet yetkililerinin oldukça ilgisini çekmektedir.Arı hastalıkları hem yavru hem de ergin dönemlerinde arıları etkilemektedir. En yaygın görülen bal arısı yavru hastalıkları Amerikan Yavru Çürüklüğü, Avrupa Yavru Çürüklüğü, Kireç Hastalığı, Tulumsu Yavru Çürüklüğü ve Taş hastalığıdır. Ergin bal arılarında sıklıkla görülen hastalıklar ise Varroasis, Acarapiasis, Nosemosis ve çeşitli viral hastalıklardır.Bu araştırmada, ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde düzenlenen arazi çalışmalarında Adana ilinden 97 yavrulu petek ve 3880 ergin bal arısı; Hatay ilinden 88 yavrulu petek ve 3520 ergin arı örneği toplanmıştır. Yapılan laboratuvar analizleri sonucunda, bütün ergin arı örneklerinde Varroasis ve Nosemosis tespit edilmiştir. Diğer taraftan, hiçbir örnekte Acarapiasis ve Paraliz'e rastlanmamıştır. Yavru hastalıkları açısından; Kireç ve Taş hastalıklarına hiçbir örnekte rastlanmazken, neredeyse bütün ilçelerde Yavru Çürüklüğü hastalıkları tespit edilmiştir. Tüm örneklerin incelenmesi sonucunda, % 29 oranında Amerikan Yavru Çürüklüğü ve %19 oranında Avrupa Yavru Çürüklüğü tespit edilmiştir. Sağlıklı arıların oranı % 52'dir.Sonuç olarak, Adana ve Hatay yöresindeki arı hastalıklarının genel tablosu çıkarılmıştır. Hastalıkların dağılımında, iklimsel özelliklerin, coğrafik özelliklerin, hastalık etmenlerinin bulaşmasını sağlayan faktörlerin ve arıcılar tarafından kullanılan yöntemlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Honey bees have an excessive importance because of production of bee products like honey, pollen, royal jelly, bee venom beside to provide pollination of a lot of crops. Therefore, honey bee diseases appeal to scientists, beekeepers and government authorities so much.Bee diseases affect honey bees both at brood and adult stages. Most common honey bee brood diseases are American Foulbrood, European Foulbrood, Chalkbrood, Sacbrood and Stonebrood. Diseases which occur frequently in adult bees are Varroasis, Acarapiasis, Nosemosis and various viral diseases.In this research, 97 honey bee brood combs and 3880 adult honey bee were collected from Adana and 88 honey bee brood combs and 3520 adult honey bee were collected from Hatay during the spring and autumn field works. As a result of laboratory analyses Varroasis and Nosemosis were determined in all adult honey bee samples. On the other hand, Acarapiasis and Paralyses were not found in any samples. In terms of brood diseases, while Chalkbrood and Stonebrood diseases were not found in any sample, foulbrood diseases detected almost in every town of both cities. As results of diagnostic tests that applied to all honey bee samples, 29% American Foulbrood and 19% European Foulbrood were detected. The ratio of the healthy bees is 52%.Consequently, general situation of honey bee diseases at Adana and Hatay regions was presented. It is considered that climatic conditions, geographic properties, transmission factors of diseases and beekeepers methods are all effective at distribution of diseases.