Sosyal dışlanma ve işgücü piyasaları: İstanbul Fatih ilçesi'nde bir saha araştırması
Social exclusion and labor markets: A field study in Fatih district of İstanbul
Yazar: İLHAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Yoksulluk = Poverty ; İstanbul-Fatih = İstanbul-Fatih ; İstihdam = Employment ; İş gücü piyasası = Labour market ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Sosyal dışlanma, Fransa'da, 1970'li yıllarda refah devleti ve sosyal sigorta kapsamında olmayan dezavantajlı gruplar için kullanılmış bir kavramdır. Bu kavram sonraki yıllarda Avrupa Birliği ve uluslararası kurumlar tarafından uzun dönemli işsizlik, yoksulluk, gelir dağılımındaki sorunlar, sosyal koruma ve sosyal güvenlik imkanlarından yoksunluk, güvencesiz istihdam vb. sorunlarla ilgili çeşitli çalışmalara konu olmuştur. Sosyal dışlanma, insanların kendi istekleri dışında ya da kendi rızaları ile ekonomik, sosyal ve siyasi alanlardaki haklarından, olanaklardan ve fırsatlardan mahrum edilmeleri ya da mahrum olmaları süreci olarak görülebilir. 
Sosyal dışlanma iktisadi, sosyal, siyasi ve kültürel alanlarda oluşabilir. İktisadi hayatta sosyal dışlanmanın önemli bir boyutu işgücü piyasalarında oluşan dışlanmadır. Bu tez çalışmasında İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan Aksaray, Katip Kasım ve Nişanca Mahallerinin belirli yerlerinde güvencesiz ve eğreti koşullarda istihdam edilen, iş aramakta olan ve toplumsal faaliyetlere katılamadıkları düşünülen katılımcılarla ilgili anket tekniği kullanılarak bir saha araştırması yapılmıştır. Bu araştırmada işgücü piyasalarındaki dışlanma nedeniyle oluşan sosyal dışlanma konusu üzerinde durulmuştur. Anket çalışmasına ek olarak yapılan yüzyüze görüşmelerle araştırmayla ilgili detaylı verilerin elde edilmesi hedeflenmiştir. 
Araştırma sonucunda, işsizlik nedeniyle işsiz katılımcıların tamamen gelirden yoksun olduğu görülürken, çalışan katılımcıların bir kısmının düzgün olmayan koşullarda çalıştıkları saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde katılımcıların bir kısmının gelir yoksunluğu ve düşük gelir düzeyi nedeniyle iktisadi yoksunluklarla karşılaştıkları ve sosyal hayata istedikleri düzeyde katılamadıkları tespit edilmiştir. Bahsedilen  bu sebeplerin sosyal dışlanmaya neden olduğu söylenebilir.



Anahtar Kelimeler: Sosyal Dışlanma, İşgücü Piyasaları, Eğreti İstihdam,Düzgün İş, Yoksulluk

Abstract:
The concept of social exclusion first was used in the 1970s, in order to describe the disadvantaged groups, who could not benefit from the welfare state and social insurance system in France. Later, it was started to be used by European Union and international institutions  to refer to long term unemployment, poverty,  income inequality, lack of social protection and social security coverage, precarious employment and so on. Social exclusion could be seen as process of deprivation of people from economic, social and political rights, and opportunities by involuntary or voluntary acts. 
 Social exclusion could be found in political, economic and cultural spheres.   Labor market exclusion is one of the important context of social exclusion in economic life. For this research, it was assumed that unemployed, and people working in precarious, insecure and unprotected working conditions could be found in some parts of Aksaray, Katip Kasım and Nişanca neighborhoods which are located in Fatih district, in Istanbul. It was thought that some of these people could not participate in society due to unemployment and precarious labor conditions. In this reseach, survey technique was used in order to analyze the process of social exclusion led by exclusion in labor markets. In addition to the survey, interviews were used in order to obtain detailed data collection.The results obtained in that research show that the unemployed participants  could not get income because of unemployment, and some of the working participants didn't have decent working conditions. İn addition, the results  indicated that some of the these people couldn't participate social life as they wanted because of income poverty and unsufficient income, and the reasons mentioned above could cause social exclusion.


Key Words: Social Exclusion, Labor Markets, Precarious Employment, Decent Work, Poverty.