İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin sayı duyularının dört işlem becerisine dayalı problemlerde incelenmesi
Investigation of primary school 4. students' number senses in problems based on four operations skills
Yazar: YAŞAR SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜREL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sayı duyusu = Number sense ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilkokul 4.sınıfta öğrenim gören öğrencilerin dört işlem
beceresine dayalı problemlerin çözümünde sayı duyularını kullanma becerilerini
incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak
yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Isparta il merkezindeki üç farklı
ilkokulda öğrenim görmekte olan 521 4.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmanın verileri, Yang (1995) tarafından belirtilen sayı duyusu bileşenlerinden
ve Can (2017) tarafından geliştirilen "bağlam içeren sayı duyusu ölçeği"nden
yararlanılarak hazırlanan 12 soruluk sayı duyusu ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Araştırmacı tarafından hazırlanan sayı duyusu ölçeğinde; "sayı büyüklüklerini
anlama" bileşeniyle ilgili 4 soru, "hesaplama esnasında sayı ve işlemlerde esneklik"
bileşeniyle ilgili 4 soru, "kıyaslama noktasından yararlanma" bileşeniyle ilgili 2 soru,
"sayıları ayrıştırma ve yeniden birleştirme" bileşeniyle ilgili 2 soru yer almaktadır.
Öğrencilerin vermiş olduğu cevaplar kapsamında elde edilen veriler, araştırmacı
tarafından kategorize edilerek analiz edilmiş ve frekansları incelenmiştir.
Araştırma sonuçları, ölçekte yer alan problemlerin çözümünde öğrencilerin kural
temelli çözüm yolunu daha fazla tercih ettikleri göstermiştir. Bunun yanı sıra,
öğrencilerin problemlerin çözümünde sayı duyusu becerilerinden çok düşük bir
seviyede yararlandıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin sayı duyusu bileşenlerinde
gösterdikleri performanslar incelendiğinde ise, sayı duyusu becerilerini en fazla
kullandıkları bileşenin "hesaplama esnasında sayı ve işlemlerde esneklik", sayı
duyusu becerilerini en az kullandıkları bileşenin ise "sayıları ayrıştırma ve yeniden
birleştirme" bileşeni olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırmanın sonuçları, öğrencilerin
en fazla kural temelli çözüm yolunu tercih ettikleri soruların "sayıları ayrıştırma ve
yeniden birleştirme", en az tercih ettikleri ve en fazla boş bırakılan soruların ise
"kıyaslama noktasından yararlanma" bileşeni ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the ability of 4th grade primary school students to
use their number sense in solving problems based on four operation skills. The
research was structured using the survey model, one of the quantitative research
methods. The study group of the research consists of 521 4th grade students studying
in three different primary schools in the city center of Isparta.
The data of the study were collected using a 12-item number sense scale, which was
prepared using the number sense components specified by Yang (1995) and using the
"number sense scale with context" developed by Can (2017). In the number sense
scale prepared by the researcher; there are 4 questions about the "understanding
number sizes" component, 4 questions about the "flexibility in numbers and
operations during calculation" component, 2 questions about the "utilizing the
benchmarking point" component, and 2 questions about the "separating and
recombining numbers" component. The data obtained within the scope of the
answers given by the students were categorized and analyzed by the researcher and
their frequencies were examined.
The results of the research showed that the students preferred the rule-based solution
way more in solving the problems in the scale. Also, it was determined that students
benefited from number sense skills at a very low level in solving problems. When the
performances of the students in the number sense components were examined, it was
seen that the component that they used the number sense skills the most was
"flexibility in numbers and operations during calculation", and the component that
they used the number sense skills the least was the component of "separating and
recombining numbers". In addition, the results of the research revealed that the
questions in which the students preferred the rule-based solution the most were
related to the "separating and recombining numbers" component, while the questions
they preferred the least and were left blank the most were related to the "utilizing the
benchmarking point" component.