103 numaralı Manastır Şer'iye Sicilinin trasnskripsiyon ve değerlendirilmesi (1835-1837)
Transcription and evaluation the Manastır city Sharia Court Register no. 103 (H.1251/1253-M.1835-1837)
Yazar: ZEYNEP COŞKUN
Danışman: PROF. DR. M. ZAHİT YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Kent tarihi = Urban history ; Manastır = Monastery ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti altı asrı aşkın tarihi boyunca hüküm sürdüğü topraklarda hoşgörü politikası uygulayarak siyasi, askeri, tarihi ve sosyo-kültürel varlığını devam ettirmiştir. Bir İslam devleti olması ve şer'î kanunları uygulaması sebebiyle Osmanlı Devleti fethettiği bu topraklarda kendine has müesseseleri ile yeni bir kültür ve medeniyet kurmuştur. Osmanlı Devleti'nin kurduğu bu medeniyet "Eski Dünya" diye tanımlanan Asya, Afrika ve Avrupa'nın önemli bir coğrafi kısmında kendisine uygulama alanı bulmuştur. Osmanlı Devleti'nin Avrupa toprakları içerisinde yer alan, Rumeli Eyaleti'ne bağlı Paşa sancağının kazalarından Manastır da bu medeniyetin uygulama alanlarından biri olmuştur.
Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin hem merkezden gönderilen idari karar ve emirlerinin yer aldığı hem de Osmanlı kadılarının yerel mahkemelerde ürettiği günlük hukuk uygulamalarının kayıtlarını oluşturan Şer'iye Sicilleri'ne dayalı bir çalışmadır. Çalışmada Manastır sancağına ait 103 Numaralı Manastır Şer'iyye Sicili'nin çeviriyazımı yapılarak defterde geçen belgeler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu belgelerden faydalanalırak şehrin ekonomik, sosyal, siyasi ve hukuki yapısı hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. İncelenen defterde, vesayet, boşanma, nafaka gibi davalar incelenerek aile hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Alım-satım, miras ve terike kayıtlarıyla ekonomik durum hakkında bilgi edinilmiştir. Ferman, berat ve hüccetler tetkik edilerek hukuki meselelerle ilgili bilgiler derlenmiş ve değerlendirilmiştir.

Abstract:
The Ottoman Empire maintained its political, military, historical and socio-cultural existence by applying a policy of tolerance in the lands it ruled for more than six centuries. The Ottoman Empire established a new culture and civilization with its unique institutions in these lands it conquered due to being an Islamic state and applying the Shari'ah laws. This civilization, founded by the Ottoman Empire, found an area of application in an important geographical part of Asia, Africa and Europe, which is defined as the "Old World". Manastır, one of the districts of the Pasha sanjak of the Rumelia Province, located in the European lands of the Ottoman Empire, has also been one of the application areas of this civilization.
This study is based on the Sharia Registry, which includes the administrative decisions and orders of the Ottoman Empire sent from the center, and the records of daily law practices produced by the Ottoman kadis in local courts. In the study, the documents in the book were tried to be evaluated by translating the Monastery Sharia Registry No. 103 belonging to the Manastır sanjak. It is aimed to give information about the economic, social, political and legal structure of the city by making use of these documents. In the examined book, cases such as guardianship, divorce, alimony were examined and family life was tried to be revealed. Information about the economic situation was obtained with the records of purchase and sale, inheritance and estate. By examining the edicts, warrants and huccets, information on legal issues was compiled and evaluated.