Hemodiyaliz hastaları ve böbrek transplant hastalarında serum FGF-23 ve klotho düzeylerinin incelenmesi
Investigation of serum FGF-23 and klotho level in hemodialysis patients and kidney transplant patients
Yazar: AYŞE ŞENELMİŞ
Danışman: PROF. DR. HATİCE PAŞAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Klotho = Klotho ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu çalışmada hemodiyaliz hasta grubu ve böbrek transplantı yapılmış hasta grubunda FGF-23 ve sKlotho düzeyleri incelendi. Bu amaçla Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Hemodiyaliz Ünitesi'ne diyaliz için düzenli olarak gelen 60 hemodiyaliz hastası ile böbrek transplantı yapılmış ve Transplantasyon Polikliniği'nde takip edilen 60 böbrek transplant hastası dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak hasta yaş grubu ve demografik özellikleri benzer olan 34 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. iFGF-23 ve cFGF-23 düzeylerinin hemodiyaliz grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yükseldiği tespit edildi. Transplant grubunda ise iFGF-23 ve cFGF-23 düzeyleri hemodiyaliz grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşmekle beraber kontrol grubuna göre hala yüksek seviyelerde ölçüldü. Her iki hasta grubunda, iFGF-23 düzeyleri artarken cFGF-23 düzeylerinin de korale bir şekilde arttığı izlendi. Hemodiyaliz hasta grubunda eGFR seviyeleri düşerken iFGF-23 ve cFGF-23 seviyeleri yükseldi. eGFR ile iFGF-23 arasında korelasyon tespit edildi ancak eGFR ile cFGF-23 arasında korelasyon tespit edilemedi. Hemodiyaliz hastalarında serum Fosfor seviyeler artarken iFGF-23 seviyeleri de arttı ve bu iki parametre arasında pozitif korelasyon bulundu. Hemodiyaliz hastalarında iFGF-23 seviyeleri yükseldikçe iPTH, BUN, Kreatinin seviyelerinin de korale bir şekilde yükseldiği görüldü. Transplant sonrasında iFGF-23 seviyelerinin anlamlı oranda düştüğü izlendi. iFGF-23 seviyeleri ile iPTH seviyeleri arasında pozitif güçlü korelasyon bulundu. Hemodiyaliz grubunda, serum cFGF-23 seviyeleri kontrol grubuna göre yüksekti. cFGF-23 ile iPTH ve Kreatinin seviyeleri arasında pozitif güçlü korelasyon bulundu. Transplant hasta grubunda cFGF-23 seviyelerinin hemodiyaliz hasta grubuna göre düştüğü görüldü. cFGF-23 ile iPTH ve sKlotho arasında pozitif korelasyon tespit edildi. Hemodiyaliz hasta grubunda sKlotho seviyelerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede düştüğü izlendi. Transplant hasta grubunda sKlotho düzeyleri hemodiyaliz hasta grubuna göre anlamlı derecede yükseldiği saptandı. sKlotho düzeyi transplant hasta grubunda kontrol grubuna göre düşük olmakla birlikte istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. 1,25 (OH)₂ D₃ düzeyleri transplant hasta grubunda hemodiyaliz hasta grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı. Bununla birlikte transplant hasta grubuyla kontrol arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç olarak çalışmamızda böbrek transplantı yapılan hastalarda hemodiyaliz hastalarına göre birçok parametrede önemli ölçüde düzelme olmakla birlikte SHPT'nin etkisinin devam etmekte olduğu görülmektedir. Hemodiyaliz hastalarında iFGF-23'ün, transplant hastalarında cFGF-23'ün prognoza önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
In this study, FGF-23 and sKlotho levels were examined in hemodialysis patient group and kidney transplant patient group. For this purpose, 60 hemodialysis patients who have been followed in Gazi University Faculty of Medicine, Department of Nephrology, Hemodialysis Unit regularly, and 60 kidney transplant patients followed in the Transplantation Outpatient Clinic were included. As control group, 34 healthy individuals with similar age and demographic characteristics were included in the study. It was found that iFGF-23 and cFGF-23 levels increased significantly in hemodialysis group compared to the control group. In the transplant group, iFGF-23 and cFGF-23 levels decreased statistically significantly compared to the hemodialysis group but were still higher than the control group. In both patient groups, cFGF-23 levels increased in correlation with iFGF-23 levels. In hemodialysis patient group, eGFR levels decreased while iFGF-23 and cFGF-23 levels increased. Correlation was detected between eGFR and iFGF-23, but no correlation was found between eGFR and cFGF-23. While serum Phosphorus levels increased in hemodialysis patients, iFGF-23 levels also increased and positive correlation was found between these two parameters. Increase in iFGF-23 levels in hemodialysis patients, correlated with increased levels of iPTH, BUN and Creatinine. It was observed that iFGF-23 levels decreased significantly after transplantation. A positive strong correlation was found between iFGF-23 levels and iPTH levels. In the hemodialysis group, serum cFGF-23 levels were higher than the control group. A positive strong correlation was found between cFGF-23 and iPTH and Creatinine levels. In the transplant patient group, cFGF-23 levels decreased compared to the hemodialysis patient group. A positive correlation was detected between cFGF-23 and iPTH and sKlotho. In hemodialysis patient group, sKlotho levels decreased significantly compared to the control group. In the transplant patient group, sKlotho levels were found to be significantly increased compared to the hemodialysis patient group. Although sKlotho level was lower in the transplant patient group than the control group, there was no statistically significant difference. 1.25 (OH) ₂ D₃ levels were found to be significantly higher in the transplant patient group than in the hemodialysis patient group. However, there was no significant difference between the transplant patient group and the control. As a result, in our study, the effect of SHPT is still continuing in patients with renal transplantation, although there is a significant improvement in many parameters compared to hemodialysis patients. We think that iFGF-23 will contribute to prognosis in hemodialysis patients and cFGF-23 in transplant patients.