Farklı beden kütle indeksi (BKİ)'nde olan kolorektal kanser tanılı bireylerde diyet antioksidan kapasite ve bazı biyogöstergeler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet antioxidant capacity and some biomarkers in patients with colorectal cancer with different body mass index (BMI)
Yazar: BÜŞRA ATABİLEN
Danışman: PROF. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diyet = Diet ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışma, farklı beden kütle indeksi (BKİ)'nde olan kolorektal kanserli bireylerde diyet antioksidan kapasitesi ile hastalık patogenezinde rol oynayan leptin, adiponektin, inflamatuvar durum, nükleer faktör-kappa B (NF-kB) sinyal yolağı, oksidatif stres ve lipit peroksidasyonu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Çalışma Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğine başvuran, araştırma kriterlerini sağlayan, yaşları 39-65 yıl arasında değişen kolorektal kanser tanılı 40 erkek birey ve aynı sayıda sağlıklı erkek birey içeren kontrol grubu ile yürütülmüştür. Vaka ve kontrol grubundaki bireyler BKİ'ne göre normal (BKİ 20-24,9 kg/m2) veya fazla kilolu/obez (BKİ ≥25 kg/m2) olarak alt gruplara ayrılmıştır. Çalışma için gerekli veriler kolorektal kanserli hastalar ve sağlıklı kontrol grubuna yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanan anket formu ile toplanmıştır. Anket formu genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıklarına ilişkin sorular, antropometrik ölçümler, biyokimyasal bulgular, Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu (IPAQ-kısa), antioksidan besin tüketim sıklığı formu ve 3 günlük besin tüketim kaydına ilişkin verilerden oluşmaktadır. Çalışılan biyokimyasal parametreler serum adiponektin, leptin, nükleer faktör kappa B (NF-kB), malondialdehit (MDA), 4-hidroksinoneal (4-HNE), süperoksid dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon (GSH), total oksidan durum (TOS), total antioksidan durum (TAS), 8-hidroksi-2'-deoksiguanosin (8-OH-dG), interlökin-17 (IL-17), interlökin-22 (IL-22) ve interlökin-23 (IL-23)'dür. Çalışma sonunda BKİ'ne göre normal olarak sınıflandırılmış vaka grubunda, kontrol grubuna göre adiponektin seviyesi anlamlı olarak daha düşük (p<0,05); leptin, total oksidan durum ve IL-17 seviyesi anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Beden kütle indeksi ≥25 kg/m2 olan vaka grubundaki bireylerde ise kontrol grubundaki bireylere göre total antioksidan seviyesi anlamlı olarak daha düşük (p<0,05); leptin, 4-HNE, total oksidan durum, IL-23 ve 8-OHdG seviyesi anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca kontrol grubunda vaka grubuna göre besin tüketim sıklığından veya besin tüketim kaydından elde edilen diyet toplam antioksidan kapasitesi daha yüksek olmakla birlikte iki grup arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak kolorektal kanser oluşumunda adiponektin, leptin gibi adipokinler, inflamatuvar durum, oksidatif stres, lipit peroksidasyonu, DNA hasarı ve antioksidan kapasitede azalma önemli rol oynamaktadır. Ayrıca obezite bu faktörlerle olan ilişkisine bağlı olarak hastalık oluşumunda belirleyici rol üstlenmektedir.

Abstract:
This study was designed to determine the relationship between dietary antioxidant capacity and leptin, adiponectin, inflammatory status, nuclear factor-kappa B (NF-kB) signaling pathway, oxidative stress and lipid peroxidation in disease pathogenesis. The present study was carried out with 40 male patients diagnosed with colorectal cancer who applied to Medical Oncology Clinic of Ankara Numune Training and Research Hospital and age between 39-65 years and with control group containing the same number of healthy male individuals. The subjects in the case group and subjects in the control group were divided into subgroups according to BMI as normal (BMI 20-24,9 kg/m2) or overweight/obese (BMI ≥25 kg/m2). The data required for the study were collected by face to face interview method. The questionnaire consists of general information, health information, questions about nutritional habits, anthropometric measurements, biochemical findings, International Physical Activity Form (IPAQ-short), frequency of antioxidant nutrient consumption and food consumption record for 3 days. Biochemical parameters are serum adiponectin, leptin, nuclear factor kappa B (NF-kB), malondialdehyde (MDA), 4-hydroxinoneal (4-HNE), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione (GSH), total oxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS), 8-hydroxy-2'-deoxyguanosine (8-OHdG), interleukin-17 (IL-17), interleukin-22 (IL-22) and interleukin-23 ( IL-23), respectively. At the end of the study, while adiponectin level was found to be significantly lower in the normal BMI case subgroup than control group (p <0.05); leptin, total oxidant status and IL-17 levels were found to be significantly higher (p <0.05). In addition, while the total antioxidant level was found to be significantly lower in the overweight/obese BMI case subgroup than control group (p<0,05); leptin, 4-HNE, total oxidant status, IL-23 and 8-OH-dG levels were found to be significantly higher (p <0.05). Although the total antioxidant capacity of the diet was higher in the control group compared to the case group, it was not found statistically significant (p> 0.05). As a result; adipokines such as adiponektin and leptin, inflammatory status, oxidative stress, lipid peroxidation, DNA damage and decrease in antioxidant capacity play an important role in the development of colorectal cancer. Also, obesity plays a decisive role in the effects of these factors on disease formation.