Koronavirüs salgını döneminde Borsa İstanbul pay piyasasında gerçekleşen işlem bazlı manipülasyon olaylarının analizi
Analysis of transaction-based manipulation cases in the Istanbul Stock Exchange equity market during the Coronavirus pandemic
Yazar: MUHAMMED FURKAN AYAN
Danışman: DOÇ. DR. EKİN TOKAT
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa işlemleri = Transaction on an exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; COVID 19 = COVID 19 ; Fiyat hareketi = Price movement ; Hisse senetleri = Stocks ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Manipülasyon = Manipulation ; Oynaklık = Volatility ; Pay senetleri = Stocks tradet

Özet:
Çalışmanın amacı, küresel koronavirüs salgınının bir yıllık döneminde gerçekleşen işlem bazlı manipülasyon olaylarının Borsa İstanbul'daki ilgili hisse senetlerinin günlük getiri, işlem hacmi değişimi ve volatiliteleri üzerinde etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu dönemde manipülasyona uğrayan hisse senetleri ile karşılaştırmak amacıyla seçilen aynı veya benzer sektörde faaliyet gösterip ödenmiş sermaye tutarı bakımından da manipülatif hisselere en yakın hisse senetlerinden oluşan bir kontrol grubu oluşturulmuş, iki grup arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını analiz etmek amacıyla manipülasyon, manipülasyon öncesi ve manipülasyon sonrası dönemlerde manipülasyon durumuna göre tanımlanmış kukla değişkenlerle regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada analizi yapılan veriler Investing.com, Thomson Reuters veri tabanları ile Sermaye Piyasası Kurulu'nun resmi internet sitesinden alınmıştır. Tarih aralığı 17 Şubat 2020-17 Mart 2021 olarak belirlenmiştir. Analizler neticesinde manipülasyon döneminde işlem hacmi değişiminin ve manipülasyon sonrası dönemde volatilitenin manipülatif hisselerde diğer hisselere göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulgularına ulaşılmıştır. Manipülatörlerin işlem bazlı manipülasyon amacıyla hisse senedinde işlem yapmaya başlamalarıyla suni işlem hacmi oluşmakta ve işlem hacmindeki günlük değişim oranı artmaktadır.

Abstract:
The aim of the study is to investigate whether the transaction-based manipulation events that took place during the coronavirus pandemic have an effect on the daily returns, trading volume changes and volatility of manipulated stocks in Istanbul Stock Exchange. In this period, a control group consisting of the stocks closest to the manipulative stocks in terms of paid-in capital and operating in the same or similar sector selected in order to compare with the manipulated stocks was formed. To analyze whether there is a significant difference between the two groups in manipulation, before manipulation and post-manipulation periods, regression analysis was carried out with dummy variables defined according to the manipulation status. The data analyzed in the study were taken from Investing.com, Thomson Reuters databases and the official website of the Capital Markets Board. The date range was determined as February 17, 2020 - March 17, 2021, and since the pre-manipulation period was also examined, the analyzes were started with a date earlier than the date when the first coronavirus case in Turkey was announced. As a result of the analyzes, it was found that the change in the trading volume during the manipulation period and the volatility in the post-manipulation period differed significantly in manipulative stocks compared to other stocks. As an outcome of transaction-based manipulation, there is an artificial increase in trading volume based on heavy trading in manipulated stocks.