Türkiye'de İslam mezhepleri tarihi çalışmaları ilahiyat dergileri makaleleri bağlamında (2013-2023)
Studies on the history of Islamic sects in Turkey in the context of theological journal articles. (2013-2023)
Yazar: MERYEM UZUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEKİ İŞCAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bilim dalının gelişimi çeşitli yayınlar üzerinden takip edilebilmektedir. Yüksek lisans ve doktora tezleri, kitaplar, sempozyumlar ve makaleler bu yayınlar arasında yer almaktadır. Fakülte dergilerinde yayımlanan makaleler, bilim dalının bilgi birikimi ve yapılan akademik çalışmaları ortaya koymakta önemli bir etkiye sahiptir. Bu bağlamda 2013-2023 yılları arasında İlahiyat Fakülteleri Dergilerinde yayımlanan "İslam Mezhepleri Tarihi" konulu makaleler incelenerek alandaki eğilimlerin nicel bir bakış açısıyla değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Betimsel ve kesitsel tarama çalışması olan araştırma, doküman analizi yöntemi ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak literatürdeki eğilimler ortaya konulmuştur. 2013-2023 yılları arasında İlahiyat Fakülteleri Dergilerinde yayımlanan "İslam Mezhepleri Tarihi" alanında toplam 110 makale tespit edilerek analize tabi tutulmuştur.
Araştırmanın bulgularına göre, İslam Mezhepleri Tarihi üzerine yapılan çalışmaların çok çeşitli konulara sahip olduğu görülmektedir. Klasik konulara genel olarak bazı mezheplerin tarihsel gelişimi modern konulara ise postmodern örnek verilebilir.  Ancak klasik ve modern konular kıyaslandığında çoğunlukla klasik konulara odaklandığı görülmektedir. Bununla birlikte son yıllarda yapılan çalışmaların modern konulara doğru eğilim gösterdiği söylenebilir. Metodoloji açısından tüm makaleler nitel araştırma yöntemlerine göre tasarlanarak çalışılmıştır. İncelenen çalışmalarda birden fazla yazarlı makale sayısının nispeten az olduğu önemli bir bulgu olarak ifade edilebilir.
Sonuç olarak bu çalışma, İlahiyat Fakültesi Dergileri aracılığıyla "İslam Mezhepler Tarihi" alanındaki akademik çalışmalara ilişkin güncel bir bakış açısı sunarak, klasik konularda daha fazla çalışmanın olduğunu modern konulara eğilimin daha az olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: İslam Mezhepleri Tarihi, İlahiyat Fakültesi Dergileri, Betimsel Analiz

Abstract:
The development of the branch of science can be followed through various publications. Master's and doctoral theses, books, symposiums and articles are among these publications. Articles published in faculty journals have a significant impact on revealing the knowledge of the branch of science and the academic studies carried out
In this context, it is aimed to evaluate the trends in the field from a quantitative perspective by examining the articles on "History of Islamic Sects" published in the Journals of Theology Faculties between 2013 and 2023. The research, which is a descriptive and cross-sectional survey study, revealed trends in the literature using the document analysis method and descriptive analysis method. A total of 110 articles in the field of "History of Islamic Sects" published in the Journals of Faculties of Theology between 2013 and 2023 were identified and analyzed.
According to the findings of the research, it is seen that studies on the History of Islamic Sects have a wide variety of topics. Historical development of some sects can be given as classical examples, and postmodern examples can be given as modern examples.  However, when classical and modern subjects are compared, it is seen that they mostly focus on classical subjects. However, it can be said that the studies carried out in recent years tend towards modern subjects. In terms of methodology, all articles were designed and studied according to qualitative research methods. It can be stated as an important finding that the number of articles with more than one author is relatively low in the studies examined.
As a result, this study offers an up-to-date perspective on academic studies in the field of "History of Islamic Sects" through the Journals of the Faculty of Theology, revealing that there are more studies on classical subjects and less tendency towards modern subjects.
Keywords: History of Islamic Sects, Faculty of Theology Journals, Descriptive Analysis