Zonguldak bölgesinde maden işçilerinde leptospiroz seroprevalansının araştırılması
Research the seroprevalence of leptospirosis in mine workers in Zonguldak region
Yazar: ÖZLEM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜVEN ÇELEBİ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Aglütinasyon = Agglutination ; Aglütinasyon testleri = Agglutination tests ; Kömür madenciliği = Coal mining ; Leptospiroz = Leptospirosis ; Maden işletmeleri = Mining enterprises ; Maden işçileri = Metal workers ; Prevalans = Prevalence ; Zonguldak = Zonguldak

Özet:
Amaç: Leptospiroz, dünya çapında en yaygın görülen zoonozlardandır. Enfeksiyona Leptospira cinsi patojen bir spiroket neden olmaktadır. İnsanlarda hastalık  genellikle non-spesifik kendini sınırlayan ateşli hastalık şeklinde görülür; ancak olguların %5-10'nunda Weil hastalığı (sarılık, akut böbrek yetmezliği, kanama diyatezi ile karakterize) ve şiddetli pulmoner hemorajik sendrom şeklinde hastalığın şiddetli formları da  gelişebilmektedir. Bu çalışmada amaç, Zonguldak bölgesinde kömür madeni işçilerinde leptospiroz seroprevalansının belirlenmesidir. 
Yöntem: Çalışma kapsamında 20 Haziran 2013- 20 Temmuz 2013 tarihleri arasında  Zonguldak  Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı 5 farklı kömür madeninde çalışan toplam 185 maden işçisinden, gönüllülük esasına göre 5 cc kan örneği alınmıştır, serum örnekleri -80°C'de saklanmıştır. Maden işçilerine yaş, yerleşim bölgesi, madende çalışma yılı, madende haftalık çalışma saati, halen başka bir meslekle uğraşma, önceden başka bir meslekle uğraşma, madende fare görme ve görme sıklığı, farenin en sık görüldüğü mevsimler, madende fare pisliği görme, madende eşyalarda fare yeniği görme, madende farenin yiyecek ve içeceklerle teması, madende el temizliği hakkında soruların bulunduğu bir anket formu da doldurulmuştur. 09.06.2014- 10.06.2014 tarihlerinde T.C Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Spiroket Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı'nda, leptospiroz yönünden seroepidemiyolojik çalışmalarda referans test yöntemi olarak kullanılan mikroskobik aglütinasyon testi (MAT) ile serum örneklerinde 8 ayrı serotipte Anti-Leptospira antikor düzeyleri araştırılmıştır. 
Bulgular: Yapılan bölgesel seroprevalans çalışmasında leptospiroz açısından risk grubunda bulunan maden işçilerinin serum örneklerinin hiçbirisinde MAT ile seropozitiflik saptanmamıştır. Yapılan anket ile maden işçileri ile ilgili olarak  demografik veriler ortaya konulmuştur. %100'ü erkek olan işçilerin yaş ortalamaları 36±6 yıl olarak saptandı. Madende yeraltında çalışma yılı ortalamaları 11±6  idi. Yeraltında haftalık olarak ortalama çalışma saatleri 44±6 idi. İşçilerin %18.9'unun köyde, %50.3'ünün ilçede, %30.8'inin il merkezinde ikamet etmekte olduğu tespit edildi. Maden işçilerinin %7.0'si çiftçilik, %2.7'si avcılık, %0.5'i gemicilik ve %0.5'i besicilik yapmaktaydı. Maden işçiliği öncesinde işçilerin %13.5'i çiftçilik,  %3.8'i avcılık, %1.1'i gemicilik ve %2.7'si besicilik yapmıştı. Farelerin madenler içerisinde işçilerin %82.7'si tarafından her gün görüldüğü tespit edildi. İşçilerin %65.4'ü farelerin her mevsim aynı oranda görüldüğünü, %20.0'si farelerin en çok yaz mevsiminde görüldüğünü belirtti. Çevrenin kontaminasyonu ile ilgili olarak işçilerin %35.7'si madende fare pisliği gördüğünü belirtti. Madene götürülen giyeceklerde, yiyecek ve içecek kaplarında fare yeniği görme, işçilerin %68.1'i tarafından belirtildi. İşçilerin %55.7'si tarafından farelerin madene götürülen yiyeceklerle ve içeceklerle temasının olduğu belirtildi. Madene götürülen yiyeceklerin yemek vaktine kadar işçilerin %91.9'u tarafından poşet/kese kağıdı içerisinde saklandığı tespit edildi. Madende işçilerin %76.2'sinin el temizliği yaptığı, bunların da %94.3'ünün sadece su ile el temizliği yaptığı saptandı.   
Sonuç: Çalışmamızda maden işçilerinin serum örnekleri leptospiroz açısından  MAT ile Türkiye'de rutinde kullanılan 8 leptospira serotipi ile test edilmiştir. Yukarıda belirtilen tüm risk oluşturacak durumlara ve sonuçlara rağmen hiçbirinin serum örneğinde leptospiroz açısından teması göstermesi bağlamında seropozitiflik saptanmamıştır.

Abstract:
Background:  Leptospirosis is one of the most widespread zoonoses. It is caused by infection with pathogenic spirochetes of the Leptospira genus. Human patients usually present with  a non-specific self-limiting febrile illness; however, 5-10% of cases develop severe forms of the disease such as Weil's disease (which is characterized by jaundice, acute renal failure, hemorrhagic diathesis) and severe pulmonary hemorrhagic syndrome. Aim of our study is to determine the seroprevalence of leptospirosis in the coal mine workers in Zonguldak.
Methods: 5 cc blood sample was  taken on a voluntary basis from 185 employees of mine workers from the 5 different coal mine depending on Turkey Hard Coal Authority in Zonguldak, from June 2013 to July 2013 and the following data were recorded for each participant; age, residential area, year of study in the mine, weekly working hours in the mine, currently working in another occupation, previously working in another occupation, seeing the mouse in the mine and  the frequency of seeing, seasons in which mice are the most common, seeing mice dropping in the mine, seeing  the mouse-eaten goods in the mine, mouse in contact  with food and beverages in the mine, hand cleaning in the mine. Anti-Leptospira antibody levels with  the reference test method microscopic agglutination test (MAT) in  serum samples  was detected. 
Results: In this regional seroprevalence study, seropositivity was detected in any of the serum samples of the mine workers studied with MAT, who are  at risk group for leptospirosis. With questionnaire, demographic data about miners have been introduced. 100% of the workers were male with a mean age of 36±6 years. Underground work in mines, the average was 11±6. The average weekly working hours underground was 44 ± 6. 18.9% of  workers residing in the village, 50.3% in the district, 30.8% in the city has been detected. 7.0% of mine workers are working  in the farming, 2.7% in the  fishing, 0.5% in the shipping and 0.5% in the livestock.  13.5% of workers had worked in the farming, 3.8% in the fishing, 1.1% in the shipping, 2.7% in the livestock . 82.7% of workers  seeing mouse  in each day in the mines has been detected. 65.4% of workers were seen mouse at the same rate in all seasons, 20.0% most of the summer. About contamination of the environment 35.7% of workers said that seeing mouse droppings in the mine. Taken to the mine of clothing, food and beverage containers seen in the mouse-eaten, was mentioned by 68.1% of the workers. 55.7% of workers were stated that the mouse contacted  with food and drinks in the mine. Food stored by 91.9% of the workers  in pochette/purse paper in time for dinner in the mine was detected. 76.2% of workers in the mine cleaning his hand, 94.3% of them were cleaning hands only with water was detected.
Conclusions: In our study, serum samples of the miners tested with 8 leptospira serotypes that are routinely used in the MAT in Turkey. Despite all of the situations and the results that pose a risk for leptospirosis, showed above, seropositivity was not detected in terms of leptospirosis in the serum samples of the miners.