Süreç,yapılaşma ve model bağlamında Kur'an'da Firavun tipolojisi
Pharaoh typology in the Quran in the context of process, structuring and model
Yazar: SEYYİD SANCAK
Danışman: PROF. DR. BAYRAKTAR BAYRAKLI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Firavun = Pharooh ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Siyaset = Politics ; Süreç = Process ; Tipoloji = Typology ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim'de Firavun kelimesi yetmiş dört yerde geçmekte olup, yüz yetmişin üzerinde ayette Firavun'dan söz edilmektedir. Kur'an'ı Kerim, Firavun'u birçok açıdan ele almış, ona ait pek çok özellikten bahsetmiştir. Onun kişilik yapısını, ülkesinde uyguladığı siyaseti ve siyasetinin özelliklerini, şahsiyet yapısının halkı ile ilişkilerine yansımasını ve halkına karşı uyguladığı bazı politikaları anlatarak, onu olumsuz bir model olarak önümüze koymaktadır.
Allah Teâlâ, bu şekilde Firavun siyaseti örneğiyle günümüzde ve gelecekte siyasetin nasıl olması gerektiğinin ölçüsünü koymakta Firavun tipolojisi bağlamında devleti idare edenlere birtakım mesajlar vererek idarecilerin halkı yönetirken adaleti ayakta tutmalarını, halkı guruplara ayırarak sınıf farkı gözetmemelerini, doğal ve tabii bir hak olan hayat hakkına ve inanç özgürlüğüne engel olmamalarını istemektedir. Ayrıca Firavun tipolojisine sahip devlet başkanlarının neler yapabileceklerine ve bu tip idarecilerle nasıl mücadele edileceğinin metodunu, Hz. Musa örneğiyle de bizlere göstermektedir. Yüce Allah, Hz. Musa'yı, tebliğ vazifesini yerine getirirken nasıl hareket edeceğini ve hangi yöntemleri kullanacağı noktasında bilgilendirmekte, Hz. Musa'nın Firavunla olan mücadelesini örnek vererek, inananların dini tebliğ etmede nasıl hareket edeceklerine dair bir yol haritası çizmektedir. Ayrıca, Allah Teâlâ, Firavun ve kavmine olan tebliğ faaliyeti sürecinde Hz. Musa'nın karşılaştığı olumsuz tepkileri ve din eğitimi engellerini haber vererek muhataplarını uyarmakta ve dikkatli olmaya çağırmaktadır. Bununla beraber Yüce Allah, bu süreç içerisinde Firavunun ailesinden imanını gizleyen bir adamı, Hz. Musa'ya destek olması için göndermiştir. Bu mü'min kişi, kavmine yapmış olduğu nasihatlerde bir takım konulara öncelik vermekte olup, bu yönüyle din eğitimcilerine önderlik yapmaktadır. 
Çalışmamızın son başlığını Firavun' un ahirette ki durumu oluşturmaktadır. Zira Firavun boğularak öleceğini anlayınca iman ettiğini ifade etmiştir. Fakat Yüce Allah, onun son anda yaptığı imanı kabul etmemiştir. Firavun' un ölmeden önce son anda iman edip tövbe etmek istemesi ve bunu Allah'ın kabul etmeyişi, tüm insanlara ders olması gereken çok önemli bir konudur.

Abstract:
The word ''Pharaoh'' is mentioned in seventy four places in Koran and the Pharaoh is mentioned in more than seventy verses. Koran approached the Pharaoh from many points of view and it referred to many features of him. It tells about his personality structure, the politics he applied in his country and the features of his politics, the reflection of his personality structure to his relations with his people and some politics he applied on his people and it presents him as a negative model. 
Allah SWT determines the standards of politics today and in the future with the example of the Pharaoh's politics this way and he wants the politicians to sustain the justice, not to separate the people into groups and differentiate the social classes and not to hinder the right of life, which is a natural right, and the freedom of belief, giving some messages to the people who rule the state, in the context of the typology of the Pharaoh. Moreover, he shows us what the presidents with the typology of the Pharaoh can do and the method for struggling against these politicians with the examples of Moses. God Almighty instructs Moses about how to act and the methods he will use while he is doing his duty of religious advertising and he determines a road map for the believers to rescript the religion. Moreover, Allah SWT warns the respondents and calls them to be careful, informing about the negative reaction Moses faced and the obstacles for religious education during the process of his activity of religious advertising to the Pharaoh and his nation. Nevertheless, God Almighty sent a man who hides his faith from the family of the Pharaoh to support Moses in this period. This faithful person gives priority to some topics in his advices to his nation and he leads the religious educators with this aspect of his. 
The afterdeath situation of the Pharaoh makes the last topic of our study. Because, when the Pharaoh understood he would die by being smothered, he expressed that he had faith in God. However, God Almighty did not accept the faith he had in the last moment. The Pharaoh's having faith in God and wanting to repent at the last moment before death and God's not accepting it is very important subjects which should be a lesson for all people.