Azerbaycan medyasında halkla ilişkiler uygulamaları: "SOCAR" örneği
Public relations practices in Azerbaijan media: The example of "SOCAR"
Yazar: UMUD ORUJOV
Danışman: PROF. DR. HAKAN TEMİZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Medya = Media ; SOCAR = SOCAR

Özet:
Azerbaycan, bağımsızlığını kazandıktan sonra yeni bir medya düzenine ve buna bağlı olarak yeni bir halkla ilişkiler sistemine kavuştu. Bu çalışma Azerbaycan medyasında halkla ilişkiler uygulamalarını SOCAR örneğinde ele almaktadır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır.
Derinlemesine mülakat ve içerik analizi yöntemi kullanılarak yazılan birinci bölümde medya ve halkla ilişkilerin oluşum ve gelişim süreci incelenmiştir. Burada her iki alanın ortak yönü olan iletişim sürecinin oluşumundan başlayarak, medya türleri, tarihçesi, kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimi ile halkla ilişkilerin karşı karşıya bulunduğu alanların gelişim dinamikleri yansıtılmıştır.
İkinci bölümde medya ve halkla ilişkilerin ortak çalışma süreci irdelenmiştir. Ayrıca bu bölümde Azerbaycan'da sosyal medya kullanım istatistikleri ve halkla ilişkilerin gelişim süreci de analiz edilmiştir. 10 yılı aşkın süredir medya ve halkla ilişkiler sektöründe çalışan, ülkede çok iyi tanınan beş uzmanın konuyla ilgili görüşleri alınmış ve değerlendirilmiştir. Araştırma sayesinde elde edilen verilerden anlaşılmaktadır ki, Azerbaycan'da halkla ilişkiler ile ilgili bir yüksek öğretim kurumu olmamasından ve bu alanın ülkede 1990'lardan sonra oluşmaya başlamış olmasından dolayı halkla ilişkiler ve medya ile paralel yapılan çalışmalar dünya trendini geriden takip etmektedir.
Üçüncü bölümde ise Azerbaycan'ın SOCAR petrol şirketinin medya aracılığıyla halkla ilişkiler stratejisi analiz edilmiştir. İkinci kısımdan elde edilen istatistiklere göre, ülkede en çok kullanılan sosyal medya portalları Facebook ve Instagram olduğundan, SOCAR'ın 01.01.2022- 01.01.2023 tarihlerinde 20 adet Facebook'ta, 20 adet Instagram'da fotoğraflı ve en çok beğeni ve görüş toplayan paylaşımı içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, SOCAR'ın daha çok kurumsal odaklı iletişimi tercih ettiği ve sosyal projeler yerine bir PR stratejisi oluşturduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Medya, Halkla İlişkiler, SOCAR

Abstract:
After gaining independence, Azerbaijan got a new media system and a new public relations system. This study examines public relations practices in the Azerbaijani media using the example of SOCAR. The study consists of three main parts.
In the first part, written using an in-depth interview and content analysis method, the formation and development processes of media and public relations were examined. Here, starting from the formation of the communication process, which is a common aspect of both fields, the development dynamics of the fields facing public relations with the accumulation of media types, history, and theoretical and applied knowledge are reflected.
In the second part, the joint working process of media and public relations is analyzed. In addition, social media usage statistics and the development process of public relations in Azerbaijan have been analyzed in this section. Meetings with five well-known experts working in the media and public relations sectors for more than 10 years were received and evaluated. From the data obtained through the research, it is understood that due to the lack of a public relations higher education institution in Azerbaijan and the fact that this field began to emerge in the country after the 1990s, the studies conducted in parallel with public relations and media follow the world trend.
In the third part, the public relations strategy of Azerbaijan's SOCAR oil company through the media is analyzed. According to the statistics obtained from the second part, since the most used social media portals in the country are Facebook and Instagram, SOCAR's 20 posts on Facebook and 20 posts on Instagram on 01.01.2022-01.01.2023 with photos, and the most likes and views were analyzed using the content analysis method. As a result, it is understood that SOCAR prefers corporate-oriented communication and creates a PR strategy instead of social projects.

Key words: Azerbaijan, Media, Public Relations, SOCAR