Sinemadaki klasik anlatılarda mitolojik kahramanların temsili: Captain America ve Thor filmleri örneği
Representing mythological heroes in classic narratives in cinema: The cases of Captain America and Thor
Yazar: ISMINAZ VALIYEVA
Danışman: PROF. DR. ADEM YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Fantastik sinema = Fantastic cinema ; Kahramanlar = Heroes ; Mitoloji = Mitology ; Sinema = Cinema ; Süper kahramanlar = Superheroes

Özet:
Mitoloji kurmaca anlatılar olan mitlerin veya koleksiyon olarak bilinen bir
kültürün kutsal masallarının incelenmesi ve yorumlanmasıdır. Folklor biliminde mit,
genellikle dünyanın veya insanlığın bugünkü haliyle nasıl ortaya çıktığını açıklayan
kutsal bir anlatıdır. Bruce Lincoln, miti "anlatı biçiminde ideoloji" olarak tanımlamıştır.
Modern mitoloji olarak adlandırılan çizgi roman anlatıları ve süper kahramanlar
1938`de yaranmasından bu yana küresel ölçüde Amerikan imajının oluşmasında, farklı
siyasal koşullarda toplumu teşvikte büyük rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışmada
mitolojinin sinema üzerinde etkisi ve A.J Greimas`ın Eyleyensel Modeli'nde mitsel
kahramanları kulanarak egemen Hollywood sinemasının Amerikan ideolojisinin süper
kahramanlar aracılığıyla aktarım aracına dönüşümünü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.
Üç bölümden oluşan tez çalışmamın birinci bölümünde kuramcılar üzerinden anlatının
tanımı, kurmaca anlatılar olarak mitler, yapısalcılık, klasik sinema anlatı yapısı
anlatılmış, mitolojinin sinemayla bağlantısının anlatıldığı ikinci bölümde yaşanan tarihi
olaylar, insanların özdeşleşme ihtiyacı ve bunun farkında olan Hollywood
yapımcılarının bunu ekranlara nasıl taşıdığı dönemler üzerinden aktarılmaktadır. Son
olarak üçüncü bölümde Marvel sinema evreninden seçilen iki film Captain America:
The First Avenger ve Thor filmleri A.J Greimas`ın Eyleyenler Modeli 6 eyleyen ve 4
evre kapsamında analiz edilerek karakterlerin hangi geopolitik koşullarda ortaya çıktığı
anlatılmış, Hollywood tarafından belirlenen streotipler incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anlatı, Mitoloji, Sinema, Marvel, Kaptan Amerika, Thor

Abstract:
Mythology is the analysis and interpretation of myths, which are fictional
narratives, or the sacred tales of a culture (also known as collection). In folklore, the
myth is generally a sacred narrative that explains how the world or humanity came to be
as it is today. Bruce Lincoln defines myth as "ideology in the form of a narrative."
Comic book narratives and superheroes, which are referred to as modern
mythology, have played a major role both in the formation of the American image on a
global scale, and in promoting the society under different political conditions since they
first emerged in 1938. In that context, the aim of this study is to reveal the effect of
mythology on cinema and the transformation of the ever-prevailing Hollywood which
uses mythical heroes in A.J. Greimas' Actantial Model and transfers American ideology
through superheroes. My thesis consists of three parts. The first part explores the
definition of narrative, myths as fictional narratives, structuralism, and the classical
cinema narrative structure over theoreticians. The second partexamines the connection
between mythology and cinema, historical events, people's need to identify with
something, and how Hollywood producers (who are aware of that) have brought to the
big screen. Finally, the third partanalyzes two films selected from the Marvel cinematic
universe, Captain America: The First Avenger and Thor within the scope of six actants
and four stages of A.J. Greimas's Actantial Model. Moreover, it also both explains
under which geopolitical conditions the characters emerged, and examines the
stereotypes specified by Hollywood.
Keywords: Narrative,Mythology, Cinema, Marvel, Captain America, Thor