Prediyabetik hastalarda growth hormon ve adrenokortikotropik hormon akslarının aktivitesinin değerlendirilmesi ve hepatosteastozla ilişkisi
Evaluation of the activity of growth hormone and adrenocorticotropic hormone axes in prediabetic patients and its relationship with hepatosteastosis
Yazar: NEZİHA ÖZLEM DEVECİ
Danışman: PROF. DR. ZÜLEYHA ÖZDAMAR KARACA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adrenokortikotropik hormon = Adrenocorticotropic hormone ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Amaç: Prediyabet normal kan şekeri düzeyine sahip bireylerle aşikar diyabetik bireyler arasında kalan gruba denilmektedir. ADA ve DSÖ prediyabet tanımlamalarını yapmıştır. Daha önce yapılan çalışmalar insülin direnci ile hepatosteatoz arasındaki ilişkiyi ortaya koymuş ancak  prediyabetik hastalardaki growth hormon ve IGF-1 ilişkisi net olarak anlaşılamamıştır. Deneysel çalışmalarda prediyabeti ve hepatosteatozu olan bireylerde growth hormon direnci ve/veya ACTH aksı hiperaktivitesi olabileceği düşünülmüş. Bu çalışmada temel amaç, prediyabetik yani insülin direnci olan hastalarda growth hormon ve ACTH aksındaki değişiklikleri ve hepatosteastozla ilişkilerini ortaya koymaktır.
Materyal/Metod: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji Polikliniğine başvuran vücut kitle indeksi 25 ile 35 arasında, yaşı 18 ile 65 arasında olan 40 prediyabetik hasta alındı. Rutin laboratuvar sonuçları normal sınırlar içerisinde bulunan sağlıklı kişiler arasından, hasta grubunun yaş ve VKİ dağılımına benzer şekilde seçilen 23 sağlıklı gönüllü kontrol grubu olarak alındı. 
Bulgular: Analizler 39 prediyabetik, 22 gönüllü birey üzerinden yapıldı. Bu 2 grup arasında yaş, cinsiyet, antropometrik ölçümler açısından fark tespit edilmedi. Prediyabetik grup ile kontrol gurubu arasında IGF-1 bakımından anlamlı fark tespit edilmedi. 2 grup arasında GST ile GH bazal, pik, E.A.K.A açısından anlamlı fark tespit edilmedi. Kontrol grubunda istatistiki anlamlı olarak kortizol pik ve E.A.K.A daha yüksekken ACTH düzeyleri açısından anlamlı fark tespit edilmedi. Prediyabetik bireyler istatistiki anlamlı olarak daha sık ve şiddetli hepatosteatoza sahiplerdi. Çalışmamızdaki 48 hastanın hafif hepatosteatozu varken 13 hastanın hepatosteatozu yoktu. Ağır hepatosteatozu olan hastamız yoktu. 2 grup kıyaslandığında IGF-1 açısından istatistiki anlamlı fark tespit edilmedi. GST ile hepatostetozu olmayan grup anlamlı olarak daha yüksek GH bazal, pik, E.A.K.A düzeyine sahipti. ACTH hafif hepatosteatozda istatistiki anlamlı olarak yüksekti.  Pik kortizol hepatostatozu olmayan grupta anlamlı olarak yüksekti.  Bazal ve E.A.K.A kortizolde anlamlı fark yoktu.
Sonuç: Glukoz intoleransı ile normal sınırlardaki IGF-1 arasında doğrudan bir ilişki olmadığı söylenebilir. Prediyabetik hasta gruplarında hepatosteatozun şiddeti GH direncini belirliyor olabilir. Ağır hepatosteatozu olan hastamız olmadığı için GH direnci saptanmamış olabilir. Prediyabetik durum GST'ye azalmış kortizol yanıtı ile ilişkilidir.
Anahtar Kelimeler: Prediyabet, hepatosteatoz, IGF-1, Growth hormon, ACTH

Abstract:
Background: Prediabetes is defined as the group between normal blood glucose levels and overt diabetic individuals. ADA and WHO defined prediabetes. Previous studies have demonstrated the relationship between insulin resistance and hepatosteatosis, but the relationship between growth hormone and IGF-1 in prediabetic patients has not been clearly understood. In experimental studies, it is thought that individuals with prediabetes and hepatosteatosis may have growth hormone resistance and / or ACTH axis hyperactivity.  The main aim of this study was to investigate the changes in growth hormone and ACTH axis and its relationship with hepatosteastosis in patients with prediabetic insulin resistance.
Metods: Forty prediabetic patients with body mass index between 25 and 35 and between 18 and 65 years of age were admitted to the Endocrinology Policlinic of the Internal Medicine Department of Erciyes University Faculty of Medicine. Control group which routine laboratory results were obtained within normal limits from 23 healthy volunteer, which were selected from healthy persons similar to the age and BMI distribution of the patient group.
Results: The analyzes were performed on 39 prediabetic and 22 volunteer individuals. There was no difference between these two groups in terms of age, sex and anthropometric measurements. There was no significant difference between control and prediabetic group in term of IGF-1. There was no significant difference GH basal, peak and AUC values by GST between 2 groups. There was no statistically significant difference in ACTH levels in the control group, whereas cortisol peak and AUC were higher in control group. Prediabetic individuals had statistically significantly more frequent and severe hepatosteatosis. In our study, 48 patients had mild hepatosteatosis, while 13 patients did not have hepatosteatosis. There were no patients with severe hepatosteatosis. There was no statistically significant difference between 2 group in term of IGF-1 value. The group without hepatosteatosis had significantly higher GH basal, peak, AUC levels. ACTH was significantly higher in mild hepatosteatosis. Peak cortisol was significantly higher in the group without hepatostatosis. There was no significant difference in basal and AUC cortisol levels.
Conclusion: It can be said that there is no direct relationship between glucose intolerance and normal range IGF-1. The severity of hepatosteatosis may determine GH resistance in prediabetic patients. GH resistance may not be detected since there are no patients with severe hepatosteatosis. Prediabetic condition is associated with decreased cortisol response to GST.
Keywords: Prediabetes, hepatosteatosis, IGF-1, Growth hormone, ACTH