Uygun dağıtım rotası belirlenmesi probleminde hibrit sezgisel bir yöntem uygulanması
Application of a hybrid heuristic method proposal in the applicable distribution route detection problem
Yazar: MERVE ÖZALP
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ALP
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Sistem Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Araç yönlendirme problemi = Vehicle routing problem

Özet:
Lojistik, bir ürünün bir tedarik noktasından talep noktasına ulaştırılması faaliyetidir.  Müşteri taleplerini tam olarak cevap vermek ve maliyetleri minimize edecek şekilde araçların dağıtım rotalarının belirlenmesini amaçlayan Araç Rotalama Problemi, Gezgin Satıcı Probleminin özel bir türüdür. Gezgin Satıcı Problemi, bir noktadan başlayan satıcının rotasındaki tüm noktaları tekrarsız ve en kısa yol uzunluğuyla tamamlaması problemi olarak tanımlanmaktadır. Bu problemler büyük boyutlu problemler olduğu için çözümünde genelde sezgisel yöntemler kullanılır. Sezgisel Yöntemler çözüm uzayını küçülterek en uygun çözümü garanti etmeden iyi ve uygulanabilir çözümü bulan yöntemlerdir. Araç Rotalama Problemlerinin çözümünde farklı yöntemler kullanılmaktadır. Kabul edilebilir zamanda uygulanabilir yaklaşık sonuçlar veren sezgisel yöntemler de Araç Rotalama Problemi için kullanılabilir. Bu çalışmada iki sezgisel yöntem (Karınca Kolonisi Optimizasyonu ve Genetik Algoritma) birlikte kullanılmıştır. Karınca Kolonisi Optimizasyonu, karıncaların yol bulma yeteneklerinden yola çıkarak yapay karınca kümesi kurularak oluşturulan sezgisel bir yöntemdir. Genetik Algoritma ise genetik özelliklerin nesilden nesille aktarılmasını taklit eden, doğal seleksiyonu örnek alan bir sezgisel arama algoritmasıdır. Çalışmada, kargo firmaları için uygun dağıtım rotalarının bulunması amaçlanmıştır. Bunun için Karınca Kolonisi Optimizasyonu ve Genetik Algoritma'nın çaprazlama operatörünü kullanan hibrit bir sezgisel yöntem önerilmiş ve bir kargo firma için 5 araç kullanılarak bir günlük uygun dağıtım rotası belirlenmiştir.

Abstract:
Logistics is the activity of delivering a product from a supply point to a demand point. Traveling Salesman Problem is that the seller starting from a point completes all the points on his route without repetition and with the shortest path length. The Vehicle Routing Problem, which aims to determine the distribution routes of the vehicles in order to fully respond to the customer demands and minimize the costs, is a special type of the Traveller Dealer Problem. Heuristic methods are using to solve this type of problems. Different methods are used to solve vehicle routing problems. Heuristic methods can be used for Vehicle Routing Problem. In this study, two heuristic methods (Ant Colony Optimization and Genetic Algorithm) were used together. Ant Colony Optimization is a well-known heuristic method that is based on the ability of ants to find ways. Genetic Algorithm is intuitive search algorithm that imitates genetic traits that can be passed down from generation to generation. In the study, it aimed to find suitable distribution route for Cargo Company.  For finding route, it recommended a hybrid heuristic method that used Ant Colony Optimization and crossover operator of Genetic Algorithm and determined suitable distributing route using 5 vehicles for Cargo Company.