Ekonomik büyüme ve yakınsama süreci
Economic growth and convergence process
Yazar: CEYLAN REŞAT
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ TELATAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme modelleri = Growth models ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Neo-klasik büyüme = Neo-classical growth ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Ülkeler arasındaki kişi başı reel gelir farklılıklarının zaman içinde azalma eğiliminde olup olmaması 18. yy ortalarından beri iktisatçıların ilgi duydukları bir konudur. 1950'li yıllarda Neoklasik büyüme modelinin ileri sürülmesi ile birlikte bu konu, modelin temel çıkarımı olan yakınsama hipotezinin odak noktasını oluşturmuştur. Neoklasik büyüme modeline göre yakınsama hipotezi, kapalı ekonomi koşulları altında sermayenin azalan getirisi nedeniyle ülkeler arasındaki kişi başı reel gelir farklılıklarının azalma eğiliminde olacağını ifade etmektedir. 1980'li yıllarda ülkelere ait uzun dönemli makroekonomik zaman serilerinin yayımlanması ve ekonometrik tahmin tekniklerinin geliştirilmesi ile birlikte yakınsama hipotezi, önemli bir uygulama alanı haline gelmiştir. Ayrıca 1980'li yıllarda yeni büyüme teorisinin ileri sürülmesi, yakınsama hipotezinin teorik tartışmaların çok önemli bir halkasını oluşturmasına neden olmuştur.Genel olarak yakınsama hipotezinin test edildiği çalışmalara bakıldığında, II. Dünya savaşı sonrası dönemde, özellikle gelişmiş ülke örneklemlerinde anlamlı sonuçların elde edildiği ortaya çıkmakta ve yakınsama hipotezi incelenirken başlangıçta, yatay kesit regresyon analizlerine dayalı teknikler kullanılırken, daha sonra zaman serisi tekniğine dayalı doğrusal birim kök testlerinin kullanıldığı görülmektedir. Ancak, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde hem ülkelerde izlenen iktisat politikası rejimlerinde yaşanan değişimler nedeniyle hem de dünya ekonomisinde ortaya çıkan dışsal şoklar nedeniyle, ülkelere ait kişi başı reel gelir serilerinin doğrusal olmadığı düşünülmektir. Bu noktadan hareketle çalışmada , 1950-2008 dönemi için 21 OECD ülkesine ait kişi başı reel gelir serileri ele alınmakta ve yakınsama hipotezi, polinom tipi yakınsama biçiminden hareket eden Nahar-Inder testi ile doğrusal olmayan zaman serisi tekniğine dayalı Kapetanios, Snell, Shin (KSS) testi ve Leybourne, Newbold, Voguas (LNV) testi kullaılarak test edilmektedir. Elde edilen bulgular yakınsama sürecinin, OECD örnekleminde doğrusal olmayan bir biçimde devam ettiği şeklindedir. Doğrusal zaman serisi tekniklerinin kullanılması durumunda, özellikle 1970'li yıllardan sonra yakınsama sürecinin yavaşlama eğiliminde olduğu bulgusuna ulaşılırken, doğrusal olmayan teknikler yakınsama sürecinin devam etmekte olduğunu göstermektedir.Anahtar SözcüklerYakınsama Hipotezi, Neoklasik Büyüme Modeli, Yeni Büyüme Teorisi, Nahar-Inder Testi, STAR Modeli, Kapetanios, Snell, Shin (KSS) Testi, Leybourne, Newbold, Voguas (LNV) Testi.

Abstract:
Differences of per capita real income among the countries having or not tendency of decrease in the course of time is a subject which is interested in by economists since middle of the 18th century. In 1950?s with assertion of the claim of neoclassical growth model, this subject has composed focal point of convergence hypothesis that is essence implication of the model. According to neoclassical growth model, convergence process has conveyed that under the conditions of closed economy, because of the diminishing returns of capital stock, differences of per capita real income among the countries would have tendency of decrease. Convergence hypothesis has become an important field of application by release of countries belonging long term macroeconomic time series and development of econometric techniques to estimate, in 1980?s. Also in 1980?s asserting of new growth theory has caused the convergence process formatting to important ring of theoretical argument.In general when looked at the previous studies on convergence hypothesis, after World War II, significant results were obtained especially in the samples of developed countries and when convergence hypothesis is examined, it can be seen that in the beginning, while the horizontal cross-section regression analysis based on the techniques were used, then the time-series techniques based on the linear unit root tests are used. However, it is thought that per capita real income series of countries are not linear due to both changes in economic politics regimes experienced in the countries and external shocks in the world economy after World War II. Moving from this point, in this paper per capita real income series of 21 OECD countries for periods between 1950-2008 were examined and convergence hypothesis was tested by using Nahar-Inder test based on polinomial type convergence and Kapetanios, Snell, Shin(KSS) tests based on nonlinear time series and Leybourne, Newbold, Voguas(LNV) tests. Findings show that convergence process continues to be valid nonlinearly for OECD sample. Also it is found that on the condition of using linear time series techniques, convergence process has a tendency to decelerate especially after 1970s, but nonlinear techniques indicates that convergence process continues .Key WordsConvergence Hypothesis, Neoclassical Growth Model, New Growth Theory, Nahar-Inder Test, STAR Model, Kapetanios, Snell, Shin (KSS) Test, Leybourne, Newbold, Voguas (LNV) Test.