Stomalı bireylerin cinsel sorunlarının çözümünde plissit modelinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of plissit model for solving the sexual problems of patients with stoma
Yazar: SULTAN AYAZ
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER KUBİLAY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Cinsellik = Sexuality ; Hemşireler = Nurses

Özet:
Bu çalışma stomalı bireylerin cinsel sorunlarının çözümünde PLISSITmodelinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Ankara ili belediye sınırları içinde yaşayan stomalı bireyleroluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini toplam 60 hasta oluşturmuştur. Deneygrubuna Ankara ili Belediye sınırları içinde yaşayan 30 hasta, kontrol grubunaAnkara dışında yaşayan 30 hasta alınmıştır. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgiformu, PLISSIT modeli girişim planı ve Golombok?Rust Cinsel Doyum (GRCD)Ölçeği kullanılmıştır. Deney grubundaki bireylere 4 ay boyunca toplam 8 evziyareti yapılarak PLISSIT modeli girişim planı rehberliğinde cinsel sorunlarıdeğerlendirilmiş ve çözümlenmiştir. Deney grubuna ilk ve son ziyarette, kontrolgrubuna hastanede ve 4. ayın sonunda kişisel bilgi formu ve GRCD Ölçeğiuygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde ortalama, Mann Whitney U testi,Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek testi ve Friedman testi kullanılmıştır.Araştırmamızda deney grubundaki bireylerin PLISSIT modeli girişim planırehberliğinde cinsel sorunları ele alınmadan önce GRCD ölçeği ve altgruplarından aldıkları ortalama puanların cinsel yaşamın aktivite olması beklenen6. haftada yükseldiği; ancak girişim planı uygulanarak cinsel sorunlar elealındıktan sonra aldıkları ortalama puanların düştüğü belirlenmiştir. Kontrolgrubundaki bireylerin ön testte GRCD ölçeği ve alt gruplarından aldıklarıortalama puanların son testte yükseldiği belirlenmiştir. Araştırmamızda deneygrubundaki bireylerin bazı fizyolojik sorunlarının; cinsel yaşamla ilgili mevcutolan bazı endişelerinin; stoması ile ilgili bazı fiziksel ve duygusal özelliklerinincinsel yaşamı olumsuz etkilediği ve gruplar arasındaki farkın anlamlı olduğubelirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, bireylerin cinsel sorunlarının çözümündePLISSIT modeli uygulanması ile cinsel sorunların azaldığı söylenebilir.Anahtar Kelimeler : Stoma, cinsel sorunlar, PLISSIT modeli, hemşire, cinseldoyum ölçeği

Abstract:
This study has beenexperimentally performed in order to evaluate the effectiveness of PLISSITmodel in solving the sexual problems of patients with stoma. The universe of thestudy has consisted of patients with stoma who lived within Ankara municipalityregion. The sample has consisted of 60 patients. Case group has been formed asthe patient s who lives in Ankara municipality region and the control group hasbeen selected from patients who lives outside of Ankara. Personal dataquestionnaire, PLISSIT model and Golombok ? Rust Sexual Satisfaction Scalehave been used in order to collect data. Eight visits at home for 4 months havebeen made, during these visits sexual problems were evaluated and solved withthe guidance of PLISSIT model. For the case group during the first and last visitsand for the control group in the hospital and at the end of fourth month personaldata questionnaire and Golombok ? Rust Sexual Satisfaction Scale wereperformed. Mean avarage, Mann Whitney U test, Wilcoxon?s Paired Two SampleTest and Friedman test have been used for the statistical analysis of the data. Inour study, increase of mean scores of Golombok ? Rust Sexual Satisfaction Scaleand subgroups before evaluating the sexual problems by PLISSIT model and the6th week scores which the sexual activity is anticipated to start have beenobserved, but after evaluating the sexual problems by using the model the meanscores have been observed to decrease. Within the control group for the pretestand last test of Golombok ? Rust Sexual Satisfaction Scale increase in meanscores have been observed. In our study negative effects of physiologic problemslike gas release, gaita leakage; anxieties about sexual life (feeling unattractive,sexual performance anxiety, dissatisfaction with body image); and some physicaland emotional features have been observed. Difference betwwen the groups issignificant (p<0.00). As a result it can be claimed that decreasing sexual problemscan be accomplished by using PLISSIT model.Key words: Stoma, sexual problems, PLISSIT model, nurse, sexual satisfactionScale