Renal replasman tedavisi uygulanmayan kronik böbrek hastalarında tedaviye uyumun değerlendirilmesi
Renal replasman tedavisi uygulanmayan kronik böbrek hastalarinda tedaviye uyumun değerlendirilmesi
Yazar: HİLAL GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SULTAN ÖZKURT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hastalık algısı = Illness perception ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Çalışmamızın amacı renal replasman tedavisi uygulanmayan kronik böbrek hastalarında tedavi uyumunu ve uyuma etki eden faktörleri, hastalık algısını değerlendirmek, tedavi uyumu ile hastalık progresyon ilişkisini saptamaktır. Çalışmamıza Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Polikliniği veya diğer dahiliye polikliniklerine başvuran hastalar dahil edilmiştir. Kronik hastalıkları nedeniyle düzenli ilaç kullanımı olan; renal replasman tedavisi uygulanmayan 400 kronik böbrek hastası ve 100 normal renal fonksiyona sahip hastaya aydınlatılmış onamları alındıktan sonra Modifiye Morisky İlaç Uyum Ölçeği, İlaçlar Hakkındaki İnançlar Anketi, Hastalık Algı Ölçeği ve sosyodemografik veriler anketi yüzyüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Hastaların hastane sistemi üzerinden kan ve idrar tetkikleri incelenip, anket sonuçları ile beraber istatistiksel analizi yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda kronik böbrek hastalığı (KBH) grubundaki hastalarda düşük ilaç uyumu oranı %20,3 olarak tespit edilmiş, kontrol grubu ile KBH grubu arasında ilaç uyumunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. 400 KBH hastasının %24,5'inde KBH progresyonu saptanmış olup; KBH etiyolojisi diyabetes mellitus olan hasta grubunda ve evre 5 KBH hastalarında progresyon anlamlı derecede daha yüksek tespit edilmiştir. 65 yaş üstündeki hastalarda, erkek cinsiyette, çalışmayan hastalarda, düşük eğitim durumuna sahip  hastalarda, düşük ilaç uyumu olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber daha yüksek KBH progresyon yüzdesi saptanmıştır. Yüksek ilaç uyumu olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber proteinüri, parathormon ve 12.ay kreatinin değeri ortalamasının daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: kronik böbrek hastalığı, tedavi uyumu, kronik böbrek hastalığı	                     
progresyonu, hastalık algısı

Abstract:
The aim of our study is to evaluate treatment adherence and factors affecting compliance, the perception of disease, and to determine the relationship between treatment compliance and disease progression in patients with chronic kidney disease who do not receive renal replacement therapy. Patients who applied to Eskişehir Osmangazi University Medical Faculty Hospital Nephrology Polyclinic or other internal medicine polyclinics were included in our study. Having regular drug use due to chronic diseases; after obtaining informed consent from 400 patients with chronic kidney disease who did not receive renal replacement therapy and 100 patients with normal renal function, the Modified Morisky Drug Adherence Scale, Beliefs About Drugs Questionnaire, Disease Perception Scale, and sociodemographic data questionnaire were administered by face-to-face interview method. The blood and urine tests of the patients were examined through the hospital system, and statistical analysis was made together with the survey results. As a result of our study, the rate of low drug compliance was determined as %20.3 in patients in the chronic kidney disease (CKD) group, and there was no statistically significant difference in drug compliance between the control group and the CKD group. CKD progression was detected in %24,5 of 400 CKD patients; Progression was found to be significantly higher in the group of patients with CKD etiology with diabetes mellitus and in patients with stage 5 CKD. Although it was not statistically significant, a higher percentage of CKD progression was found in patients over 65 years of age, male gender, unemployed patients, patients with low educational status, and patients with low drug compliance. It was determined that the mean of proteinuria, parathormone and 12th month creatinine values were lower in patients with high drug adherence, although it was not statistically significant.
Key Words: chronic kidney disease, treatment adherence, chronic kidney disease progression, disease perception