Özel Eğitim Bölümü lisans öğrencilerinin spor farkındalıkları ile fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sports awareness and physical activity levels of undergraduate students in the Department of Special Education
Yazar: MUSTAFA BOZALİ
Danışman: DOÇ. DR. TAMER CİVİL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı özel eğitim bölümünde öğrenim gören öğrencilerin spor farkındalıkları 
ile fiziksel aktivite düzeylerinin cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyi gibi farklı değişkenler açısından 
değerlendirilmesidir. Ayrıca katılımcıların cinsiyet, yaş ve sınıf değişkenlerine göre spor farkındalık 
ölçeği, spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme, sosyal ve bireysel fayda ve günlük metabolik eşdeğer
puanlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini özel eğitim bölümünde eğitim gören
lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise Trabzon ilinde bulunan 
Trabzon Üniversitesi' sinde 2023-2024 sezonunda öğrenim gören 1, 2,3 ve 4. sınıflardan toplam 236 
gönüllü öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin analizine SPSS 27 istatistik programı ile erişim sağlandı. 
Verilerin normallik analizi skewness ve kurtosis değerleri üzerinden incelendi. Neticede verilerin 
bazılarının normal dağılım gösterdiği, bazılarının normal dağılım göstermediği saptandı. İkili 
grupların analizinde bağımsız örneklem t testi, Mann-Whitney U, üç ve daha fazla bağımsız 
grupların analizinde tek yönlü varyans analizi anova testi ile Kruskal-Wallis testi kullanıldı.
Ölçeklerin toplam skorları ve alt boyutlarına ilişkin skorlarının karşılaştırılmasında korelasyon 
analizi uygulandı. Çalışmanın anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. 
Araştırmanın sonucunda cinsiyet değişkeni ile spor farkındalık ölçeği, spor bilgisi ve bilgiyi 
ayırt etme ve günlük metabolik eşdeğer arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşıldı. 
Erkeklerin spor farkındalık ölçeği puanlarının kadınlardan daha yüksek olduğu ve erkeklerin günlük 
metabolik eşdeğer puanlarının kadınlardan daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı. Yaş ve sınıf 
değişkeni ile spor farkındalık ölçeği, spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme, sosyal ve bireyler fayda ve 
günlük metabolik eşdeğer puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşıldı.
Korelasyon analizi sonucunda spor farkındalık ölçeği puanları ile günlük metabolik eşdeğer puanları
arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu saptandı. Son olarak özel eğitim bölümlerinde fiziksel 
aktivite ile ilgili verilen derslerin sadece teorik değil pratik olarak ta verilmesi. Verilecek pratik ders 
sayısının arttırılması. Özel gereksinimli çocukların eğitiminde özel eğitim öğretmenlerinin fiziksel 
aktivite ve spora olan yatkınlıkları ve inançlarını arttıracak öğretim programlarının geliştirilmesi 
gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Spor Farkındalığı, Fiziksel Aktivite, Spor

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the sports awareness and physical activity levels of students 
studying in the special education department in terms of different variables such as gender, age and 
class level. In addition, it was aimed to examine the participants' sports awareness scale, sports 
knowledge and information discrimination, social and individual benefit and daily metabolic 
equivalent scores according to gender, age and class variables. The population of the research 
consists of undergraduate students studying in the special education department. The sample group 
of the research consists of a total of 236 volunteer students from 1st, 2nd, 3rd and 4th grades studying 
at Trabzon University in Trabzon province in the 2023-2024 season. Data analysis was accessed with 
the SPSS 27 statistical program. Normality analysis of the data was examined through skewness and 
kurtosis values. As a result, it was determined that some of the data showed normal distribution and 
some did not. Independent sample t test and Mann-Whitney U test were used in the analysis of two 
groups, and one-way analysis of variance anova test and Kruskal-Wallis test were used in the analysis 
of three or more independent groups. Correlation analysis was applied to compare the total scores of 
the scales and their sub-dimension scores. The significance level of the study was accepted as p<0.05. 
As a result of the research, it was concluded that there was a significant difference between the gender 
variable and the sports awareness scale, sports knowledge and information discrimination, and daily 
metabolic equivalent. It was concluded that men's sports awareness scale scores were higher than 
women, and men's daily metabolic equivalent scores were higher than women. It was concluded that 
there was no significant difference between the age and class variables and the sports awareness 
scale, sports knowledge and information discrimination, social and individual benefit and daily 
metabolic equivalent scores. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was 
a weak positive relationship between sports awareness scale scores and daily metabolic equivalent 
scores. Finally, the courses on physical activity given in special education departments should be 
given not only theoretically but also practically. Increasing the number of practical lessons to be 
given. It can be said that teaching programs that will increase the predisposition and belief of special 
education teachers in physical activity and sports should be developed in the education of children 
with special needs.

Keywords: Special Education, Sports Awareness, Physical Activity, Sports