Gençlerde alkol kullanımı ve kültürel yapının bağımlılığa etkisi: Tekirdağ örneği
Alcohol drinking among teenagers and the effect of culturel structure on addiction: Tekirdağ instance
Yazar: AYLİN ARICI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER MİRAÇ YAMAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Alkollü içkiler = Alcoholic beverages ; Ergenler = Adolescents ; Gençlik = Youth ; Kültür = Culture ; Kültürel yapı = Cultural structure ; Tekirdağ = Tekirdağ

Özet:
Kırsal bölgede yapılmış bu araştırmada, gençlerin alkol kullanım durumları, bağımlılığa ilişkin tutum ve düşünceleri araştırılmış, kültürün bağımlılık riski üzerindeki etkisi tartışılmıştır.
Araştırma evrenini 15-18 yaşında, alkol tüketen ve Tekirdağ'da ikamet eden gençler oluşturmaktadır. Bu yaş grubunun seçilmesinin nedeni istatistiksel olarak alkol ve madde kullanım oranlarının en fazla artış gösterdiği yaş dönemi olmasıdır. Şehir olarak Tekirdağ seçilmesinin nedeni Türkiye Risk Faktörleri Sıklığı Çalışması'na göre en fazla alkol tüketilen bölgede yer almasından dolayıdır. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış, kartopu yöntemi ile 32'si erkek 8'i kadın olmak üzere toplam 40 katılımcıya ulaşılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanarak derinlemesine mülakatlar yapılmış, görüşmeler ses kayıt cihazı kullanılarak kayıt altına alınmıştır.
Araştırma bulgularına göre erkek katılımcıların %43'ü araştırmanın yapıldığı yaz mevsiminde riskli alkol tüketim sınırına ulaşmaktadır. Bölge genelinde alkol kullanım oranı yaz mevsiminde; boş vaktin olması, yevmiyeli işlerde ek gelir elde edilmesi, sosyal ilişkilerin çoğalması, alkol tüketilen mekanların çeşitlenmesi, düğün ve eğlence kültürü gibi nedenlerle artış göstermektedir. Katılımcıların alkol kullanım nedenleri ise eğlenmek, neşelenmek, stres atmak, sıkıntıyı hafifletmek, boş vaktin dolması ve can sıkıntısının giderilmesi olarak belirtilmiştir. Alkol kullanımı bölge kültürünün bir parçası haline geldiğinden bazı katılımcılar alkol tüketmek için özel bir sebeplerinin olmadığını bildirmişlerdir.

Dünya genelinde alkol tüketim oranlarının ve riskli tüketimin en yüksek olduğu dönem gençlik dönemidir. Bu nedenle riskli tüketim daha çok bir gençlik problemi olarak değerlendirilmelidir. Bu konuda bilgilendirmeler yapılmalı, gençlere boş zaman değerlendirme pratikleri öğretilmeli ve fırsatlar yaratılmalıdır. Riskli alkol tüketimi ve bağımlılık ile mücadelede kültürel öğeler göz önünde bulundurulmalı, bölgesel projeler daha fazla desteklenmelidir. Bağımlılık ile mücadele sürecinin her aşamasında sosyal hizmet uzmanlarına yer verilmesi, sorunun etkin çözümü noktasında son derece önemlidir. Sosyal hizmet uzmanının; önleme, tedavi ve rehabilitasyon aşamalarında diğer disiplinlerle işbirliği içerisinde hareket etmesinin "bağımlılık" ile mücadelede önemli katkılar sağlayacağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Alkol Kullanımı, Alkol Bağımlılığı, Gençlik, Kültür

Abstract:
In this research conducted in rural region, it is investigated that teenagers' alcohol drinking cases and their manners and thoughts on addiction; besides, the effect of culture on addiction risk is discussed.
Research population comprises of teenagers who are 15-18 years old, drinking alcohol and living in Tekirdağ. The reason why is chosen this age group is that statistically it is the age group that alcohol and substance use rates mostly increase. The reason of choosing Tekirdag is that according to Research of Turkey Risk Factor Frequency, Tekirdag located in the area that alcohol using is the most common. This paper is constituted by qualitative researches and 32 male 8 female total 40 participants are reached by snowball method. Semi-structured interview forms are prepared and profound interviews are done, which are recorded by tape recorder.
According to research evidences 43 percent of male participants reaches risky alcohol consumption limit in the summer time when this research conducted. Among the area the rate of alcohol using increases due to more spare time, side incomes as jobbers, increasing social relationships, variety of places where alcohol is consumed, culture of weddings and entertaintment. Reasons of alcohol using are stated as having fun, being happy, blowing off steam, letting up, passing the time and getting rid of their boredom. Since alcohol using becomes a part of culture some participants indicates that they do not need any reason to drink alcohol.
Around the world, youth is the most common period that alcohol using rates inrease and risky alcohol using occurs. Therefore risky alcohol using must be came up as a youth issue. Teenagers must be informed about addiction, must be taught practices to fill up spare time and opportunuties must be created. Cultural elements must be taken into consideration on campaigns for addiction and risky alcohol using, regional projects must be supported more. In every step of process for commbatting the addiction, employing social worker is very crucial for effective solition. The fact that social worker collaborate with other course of disciplines in stages of prevention, treatment and rehabilitation is belived to provide significant contributions to combat addiction.

Key Words: Adolescent, Alcohol Consumption, Alcohol Dependence, Youth, Culture