İstanbul örneğinde normal grup, hafif kognitif bozukluk ve alzheimer demansında addenbrooke kognitif değerlendirme bataryası – III ile bir değerlendirme
An assessment using the addenbrooke's cognitive examination – III with normal group, mild cognitive impairment and alzheimer dementia subjects in an Istanbul sample
Yazar: SANEM SULTAN YÖRÜK ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR FEYZİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası – III (ACE-III)'ün Türkçe formunun oluşturulması ile geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya örneklemin %37'sini oluşturan Hafif Kognitif Bozukluk (N=42; 21 kadın, 21 erkek) ve %28'ini oluşturan erken evre Alzheimer Demansı (N=32; 15 kadın, 17 erkek) olmak üzere iki klinik örneklem ve klinik örneklem ile cinsiyet, yaş ve eğitim değişkenleri açısından denk olan, örneklemin %35'ini oluşturan bir normal örneklem (N=40; 19 kadın, 21 erkek) dahil edilmiştir. Çalışma 50-80 yaş arasındaki 114 katılımcı üzerinden yürütülmüştür. Öncelikle ölçeğin Türkçe çeviri çalışmaları yapılmıştır. Araştırma aşamasında grup ataması için Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği, içleme kriterlerine uygunluk için Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği, korelasyon karşılaştırması için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ve ACE-III uygulanmıştır. Analiz bölümünde geçerlik çalışması amacıyla gruplararası farklıların incelenmesi için tek yönlü ANOVA analizi, bağımsız örneklem T-Testi uygulanmıştır. Ayrıca ölçek toplam puan ve alt boyutlarının birbiriyle olan korelasyonu Pearson Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Güvenirlik çalışması için paralel ölçeklerin incelemesi Pearson Korelasyon Katsayısı ile yapılmış ve Cronbach Alfa güvenirliği yöntemi uygulanmıştır. ACE-III testinin örneklem grupları için kesme puanlarını belirlemek üzere ROC analizi yürütülmüştür.  
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda ölçeğin erken evre AD grubunu normal grup ve HKB grubundan güçlü bir şekilde ayırabildiği saptanmıştır. ACE-III'ün toplam puan ve alt puanları arasında çok anlamlı korelatif bir ilişki olmasının yanında kendisine paralel olan ölçekle bakılan korelasyon analizlerinde hem toplam puanlar hem de alt boyutlar açısından güçlü bir korelasyona sahip oldukları görülmüştür. 
Sonuç: Bulgular, ACE-III'ün klinisyene erken evre AD'yi normal gruptan ve demans öncesi süreç olan Hafif Kognitif Bozukluktan ayırt etmede yardımcı olabilecek bir kognitif tarama testi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to establish the Turkish version of the Addenbrooke's Cognitive Assessment Battery – III (ACE-III) and analyze the realibility and validity of ACE-III.
Materials and Methods: Two clinical samples were included in this study, Mild Cognitive Disorder (N = 42; 21 females, 21 males) constituting 37% of the sample and early-stage Alzheimer's Dementia (N = 32; 15 female, 17 males) constituting 28% of the sample. In addition, a normal sample (N = 40; 19 females, 21 males) that was equivalent to the sample in terms of gender, age, and education variables, constituting 35% of the sample, was included. A total of 114 people who between the ages of 50-80 were recruited in the study. First of all, Turkish translation of the scale were made. After determining the participant's group with the Clinical Dementia Rating Scale, Beck Anxiety Scale and Beck Depression Scale, Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) and ACE-III were applied, respectively. In the analysis section, one-way ANOVA analysis, independent sample T-Test and Post-hoc tests were applied to examine the differences between groups for the purpose of validity study. The correlation of the total score and sub-dimensions with each other were examined with the Pearson Correlation Coefficient. For the reliability study, the analysis of the parallel scales were made with the Pearson Correlation Coefficient. Cronbach's Alpha reliability method was applied. ROC analysis was conducted to determine the cut-off scores for the sample groups of the ACE-III test. 
Results: As a result of the analyzes, it was determined that the scale could strongly distinguish the early stage AD group from the normal group and MCI group. In addition to a very significant correlation between the total score and sub-scores of ACE-III, it was observed that there was a strong correlation between the ACE III and the MoCA in terms of total score and sub-dimensions. 
Conclusion: The results show that ACE-III can be used by clinicians to differentiate early-stage AD from the normal group and Mild Cognitive Impairment, the pre-dementia process.