Kentsel dönüşüm projesi bağlamında Sulukuleyi anlamak: Roman kimliğinin analizi
Understanding Sulukule within the context of urban regeneration: An analysis of Roma identity
Yazar: HAMİT BALCI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ENLİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Kimlik = Identity ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İtalya-Roma = Italian-Roman

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de Roman kimliğinin dönüşümünü ve Roman kimliğinin siyasallaşmasını incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de Romanlar sadece devletin dışladığı bir kesim olmamış aynı zamanda toplum tarafından da hor görülmüşlerdir. Fakat bu topluluk Türkiye'de sistemli bir muhalefet ile kimlik siyaseti yapmamışlardır. Bir kültürel kimlik olarak var olan Roman kimliği ilk defa Sulukule mücadelesi ile birlikte siyasallaşmıştır. 2006 yılında İstanbul Fatih Belediyesi Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında Sulukule'yi yenileme alanı olarak belirlemiştir. Dolayısıyla bu projeye bağlı olarak Fatih Belediye'si dönüştürmek istediği Sulukule'de mahalle sakinlerinin muhalefeti ile karşılaşmıştır. Sulukule'de yaşayan Roman nüfus Kentsel Dönüşüm Projesi'ne karşı önce örgütlenmiş ve daha sonra da örgütlü muhalefet yapmıştır. Bu siyasal mücadele Roman kimliğini dönüştürmüştür. Sulukule İstanbul'un eski yerleşim yerlerinden biridir. Mahalle nüfusunun büyük bir kısmı Roman kökenli vatandaşlardan oluşmaktadır. Romanların yoğun olarak yaşadığı Sulukule'de yapılan bu çalışma neticesinde Kentsel Dönüşüm Projesi'ne karşı örgütlü direnişte bulunan Sulukule sakinlerinin, Roman kimliğini bu direnişte ön plana çıkardıkları gözlemlenmiştir. Bununla birlikte ?Roman? isminin direnişle birlikte yoğun olarak kullanılması, Roman kimliğinin yeniden üretilmesine olanak sağladığı tespit edilmiştir. Roman kimliğinin değişimini anlayabilmek için, Türkiye'deki Roman algısı teorik kaynaklardan hareketle tarihsel olarak incelenmiştir. ?Öteki? olarak var olan Roman kimliğinin kendisi ve muhatapları açısından Roman kimliğinin içeriği, ayrıca bu kimliğin zaman ve mekan içerisinde nasıl değiştiği sorusu araştırmanın temel koordinatlarını oluşturmuştur. Bu bağlamda devletin ve toplumun oluşturduğu Roman imajı, yazılı ve görsel veriler üzerinden değerlendirilmiştir. Derinlemesine mülakat yöntemi kullanılan bu çalışmada, Kentsel Dönüşüm Projesi öncesi kendilerini Roman olarak nitelendirmeyen bölge sakinleri, projeye karşı direnirken Roman kimliğine sarıldıkları gözlenmiştir. Yalnız Roman kimliği tek başına mahalleyi temsil etmekte yetersiz kalmakta ve genel olarak muhafazakar kimlik ile Roman kimliği arasında mahalle halkı bölünmüş durumdadır.Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Roman, Kimlik, Sulukule, Yerel Yönetim, Çingene.

Abstract:
This research aims at analysing the transformation and politisation of Roman identity in Turkey. Romans in Turkey are not only excluded by Turkish state, but also despised by Turkish society. However, this community does not pursue identity politics as a systematic opposition movement against the state's attitude towards them. Roman identity existing as a cultural identity was firstly politicized with the struggle in Sulukule. In 2006, Fatih Municipality determined Sulukule as a renewal area as part of the large-scale urban regeneration process. Accordingly, Fatih Municipality was faced with the resistance movements of Roman dwellers in Sulukule. Roman population living in Sulukule firstly organized against the project of large-scale urban regeneration process, then they made up an organized oppositon to the Municipality. This political struggle transformed the identity of Romans. Sulukule is one of the oldest residential area in İstanbul. The majority of its inhabitants are known to be of Roman origins. As a result of this research held in Sulukule where is highly populated by Romans, it has been observed that those Romans who have been involved in an organized opposition movement have put the Roman identity forth in an emphasized fashion. Departing from this, it has been stated that the frequent usage of `Roman? within the resistance movement has led to the re-production of Roman identity. In order to understand the transformation of Roman identity, theoretical sources concentrating on the perception of Roman in Turkey have been reviewed on the basis of a historical timeline. The content of Roman identity in terms of Roman identity itself existing as the ?Other? and its respondent and the question of how this Roman identity has transformed within the time and space are the basic coordinates of this research. In this context, the written and visual materials have been used to examine the Roman image constructed by the state and society. In this research based on in-depth interviews, it has been observed that the inhabitants of Sulukule who did not define themselves as Roman prior to the launch of the urban regeneration project have strongly associated themselves with Roman identity during the resistance process. Hovewer, Roman identity alone is insufficient to represent the neighbourhood, and in general, a sharp divide has been observed among people living in Sulukule as the conservative and Roman identity.Keywords: Urban Regeneration, Roma, Identity, Sulukule, Local Governance, Gypsy.