Klaros kazılarında bulunmuş olan pişmiş toprak figürinler ve kültler açısından değerlendirilmeleri
The terracotta figurines from claros and their evalution in the scope of cults
Yazar: ELÇİN DOĞAN GÜRBÜZER
Danışman: PROF. DR. NURAN ŞAHİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Figürün = Figurine ; Heykel = Sculpture ; Klaros = Klaros ; Kült = Cult ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Tarihi eserler = Historic buildings

Özet:
Apollon Klaros Kutsal Alanı Sub-Myken Döneminden Hellenistik Döneme kadar figürin sunusu almış olması açısından özel bir öneme sahiptir. Çok farklı tipolojilere sahip olan Klaros figürinleri temelde kadın, erkek, hayvan ve tiyatral figürinler olarak gruplanırlar. Erkek figürinleri arasında sol elinde telli çalgı, lyra ve kithara taşıyan Apollon betimleri seri üretim olmaları açısından özel bir öneme sahiptir. Bu figürin grupları İ.Ö. 6. Yüzyılın son çeyreğinden Hellenistik Döneme kadar Apollon'a sunulmuş adaklardır. Bir başka önemli grup olan Barbitoslu figürinler de İ.Ö. 6. yüzyılın son çeyreğine tarihlenmektedirler. Çömelen erkek çocuğu figürinleri ve Eros figürinleri de Hellenistik döneme damgasını vurmuş figürin gruplarıdır. Tanrıça figürinlerinde Aphrodite'ler Hellenistik Dönemin önemli figürin gruplarındandır. Kybele sadece bir örnekle temsil edilirken, Oturan ve ayakta duran kore figürinleri İ.Ö. 5. Yüzyılın ilk yarısında Rhodos ve Güney İonia'daki merkezlerde sıkça rastlanan bir stili yansıtmaktadır. Hayvan figürinleri arasında Boğalar en fazla sayıda bulunmuşlardır. Daha sonra at figürinleri gelir. Köpek, kuş ve yunus gibi hayvan figürinleri de Klaros'ta ele geçen figürinler arasındadır. Çok sayıda farklı tipolojilere ait figürinler elbette ki farklı kültlere de hizmet ederler. Klaros'ta figürinler ışığında saptanan kültler, Apollon, Artemis, Aphrodite, Dionysos, Kybele ve Eros'tur. Bunlara Dionysos'la ilişkili olarak Nymphe Nysa da eklenebilir. Klaros yerel üretimine ilişkin bir atölye henüz saptanamamış olsa da, seri üretim figürin gruplarının bulunması ve bazı grupların stilistik benzerlerinin diğer merkezlerde bulunmaması, Klaros'a özgü bir figürin üretiminin olduğunu ortaya koyar.

Abstract:
Sanctuary of Apollo Clarios has of a special importance since it had received figurine votive offerings from Sub-Mycenean Period until Hellenistic Period. Having various typologies, Claros figurines are grouped basically as female, male, animal and theatrical figurines. Among male figurines, Apollo figures with stringed instrument, lyra and kithara, have special importance as they are serial production. These figurine groups are votive offerings presented to Apollo from 6th century B.C. to Hellenistic Period. Another important group,?Figurines with Barbitos? date back to last quarter of 6th Centrury B.C. ?Kneeling boys? and Eros figurines left their marks in Hellenistic Period. Among goddess figurines, Aphrodites are important figurin groups in Hellenistic Period. Although Cybele was represented with only one model, seated and standing kore figurines are representing a style commonly found in Rhodes and South Ionia in the first half of 5th Century B.C. Among animal figurines, bulls are found in maximum number. Then come the horse figurines. Animal figurines such as dogs, birds and a dolphin are among the figurines found in Claros as well. Figurines belong to various types of typologies of course serve to different cults. Cults determined in the light of figurines in Claros are Apollo, Artemis, Aphrodite, Dionysos, Cybele, and Eros. Nymphe Nysa in relation to Dionysos may be added to these. Even though no workshop for local manufacturing of Claros has yet been founded, that serial production figurine groups are found and that stylistic counterparts of some groups are not found in other centers reveals that there is a figurine production peculiar to Claros.