Kerkük merkez ağızlarının diğer Irak Türk ağızlarıyla karşılaştırmalı ses bilgisi
A comparative phonology of the central Kirkuk and the other Iraq Turkish dialects
Yazar: JASIM ZEINULABDEEN JASIM
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM KİLLİ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Irak = Iraq ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Kerkük Türkleri = Kirkut Turks ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Çalışmamızın konusu, Genel Türk Dili'nin Güneybatı (Oğuz) grubunun Güney kanadına giren Kerkük (Merkez) ve diğer Irak Türkmen ağızlarının tarihî karşılaştırmalı ses bilgisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Ortak Türkçenin ses düzenini bu ağızlarda uğradığı değişiklikler ve ses gelişmeleri gösterilmeye çalışılarak, Irak Türkmen ağızlarının Genel Türk Dili içindeki konumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. 
     Çalışma, Giriş ve 6 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın "Giriş" kısmında çalışmanın dayandığı malzemenin tasviri, malzemenin elde edilişindeki metodlar ve içeriği gibi konular üzerinde durulmuştur. Bu bölümün sonunda, kısaltmalar ve özel işaretler yer almaktadır. 1. Bölüm'de Irak Türkmenlerinin tarihi ve hayatı  alanı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Kerkük ili hakkında bilgiler verilmiştir. 2. Bölüm'de, Irak Türkmen ağızlarının Genel Türk Dili ve Güneybatı (Oğuz) grubu Türk lehçeleri içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır, bugün kadar Irak Türkmen ağızlar üzerine yapılan çalışmalardan ve Irak Türkmen ağızlarının tasnif denemelerden söz edilmiştir. 3. Bölümde Irak Türkmen ağızlarının parça ve parçalar üstü unsurlar açısından genel tasviri yapılmıştır. 4. Bölüm'de Ortak Türkçe ile karşılaştırmalı olarak Kerkük (Merkez) ve diğer Irak Türkmen ağızlarının ünlü ve ünsüz fonemleri incelenmiştir. 5. Bölümde Kerkük (Merkez) ve diğer Irak Türkmen ağızlarındaki fonetik süreçler ele alınmış, Kerkük (Merkez) ve diğer Irak Türkmen ağızlarında görülen ses olayları ortaya konulmuştur. 6. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren "Metinler" ve bu metinlerin dizini yer almaktadır.

Abstract:
The Subject of the thesis is historical comparative phonology of Kirkuk (Central) and dialects of the Iraqi Turkmen are a part of South-western (Oguz) group of Turkish language. The changes of sound system of Common Turkish which took place in this dialect and development of sound system of the dialect has been tried to examined by considering the oldest written sources belonging to the dialect, in this study, the situation of  dialects of the Iraqi Turkmen in Turkish language has been aimed to explore. 
     The thesis Introduction and consists of 6 parts. In "Introduction", the subject, materials and method used in the thesis has been explained. After that, the abbreviations and Marks used in the study has been. In the first chapter of the thesis, Iraqi Turkmen and focused on the life history of the area. In the second chapter, General of the Iraqi Turkmen dialects of Turkish Language and South-western (Oguz) group has tried to determine the place of Turkish dialects, from today until the Iraqi Turkmen Iraqi Turkmen studies on dialects and dialects has been talking about sorting experiment. In the third chapter, Iraqi Turkmen dialects of parts and components for the above general description of the elements are made. In the fourth chapter, In comparison with common Turkish Kirkuk (Central) and consonant and vowel phonemes dialects of the Iraqi Turkmen it was examined. Fifth chapter Kirkuk (Central) and phonetic processes in dialects discussed the Iraqi Turkmen, Kirkuk (Central) and sound events seen in the dialects of the Iraqi Turkmen dialects were put forward. Finally, in sixth chapter which contains the basic material of the thesis, "Text" and is located in index of the text.