Katılım bankacılığı için KOBİ'lerin finansmanında seleme dayalı yeni bir model önerisi
A new model proposal based on salam for financing of SME's in participation banking
Yazar: HASAN ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / İslam Ekonomisi ve Uluslararası Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
İslam ekonomisi ve finansı kavramı Müslümanların ticari faaliyetlerini ve işlemlerini İslam'ın emrettiği kurallara göre yapmak istemeleri sebebiyle ortaya çıkmış ve hayatın farklı alanlarında uygulanmaya başlanmıştır. 1970'li yıllarda faaliyetlerine başlayan İslami finans sektörü özellikle son 20 yılda önemli bir büyüme kayderek hem Türkiye'de hem de dünya finans piyasalarında etkisini ve bilinirliğini artırmıştır. 
Bu büyüme trendinin devam ettirilebilmesi için en önemli husus, sunulan ürün ve hizmetlerin çeşitliliğinin ve niteliğinin artırılmasıdır. Buna karşılık sektörde murabahanın yoğunlukla başvurulan yöntem olduğu görülmektedir. Bunun en büyük sebebi murabahanın daha az riskli olarak değerlendirilmesidir.
Bu çalışma kapsamında selem kredisi fikhi ve iktisadi boyutları ile ele alınmış ve selemin Türkiye'de faaliyet gösteren İslami finans kuruluşları tarafından uygulanabilmesi için model önerileri yapılmıştır. Selem akdine konu olan malların en en klasik olanı tarım ürünleri olmakla beraber İslam hukukçuları selemin standart niteliklere sahip tüm mallar için bir finansman yöntemi olarak kullanılabileceği konusunda ittifak etmişlerdir.
Katılım Bankacılığında selem kredisinin, etkin ve doğru bir şekilde uygulanabildiği takdirde mevcut kaynakların üretime aktarılmasında önemli bir rol oynayacağı değerlendirilmektedir. Aynı zamanda selemin katılım bankacılığında KOBİ'lerin finansmanında yaygın olarak kullanılan bir yöntem haline getirilmesinin üretim temelli bir ekonomik büyüme ortamına katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Islamic Economics and Finance emerged as a notion due to the needs of the Muslims who desire to carry out their commercial activites and transactions complied with the rules of Islam and it started to be implemented in different regions of the world. The Islamic Finance sector which has started in 1970s has been improved significantly especially in the last 20 years and it enhanced its influence and awareness within the global finance sector and Türkiye.
The most important issue in order to be able to continue the expansion process is to enhance the diversity and quality of the product and services. On the other hand, it is seen that murabaha is the most commonly used funding method. The primary reason for this is the evaluation of that method as less risky.
In this study the salam credit is evaluated from the perspective of Islamic jurisprudence and economics and new models have been suggested to be applied by the Islamic financial institutions operating in Türkiye. Although the most classical products applied in salam credit are the agricultural commodities, Islamic jurists has been reached a consensus on the issue that the salam credit could be applied to all the products having standard qualifications.
It is evaluated that if the salam could be imlemented properly it will have a critical role in transferring the available resources into the production. Also, it is concluded that making the salam credit as a commonly used method in Participation Banking for the financing of SMEs could provide an important contribution to the economic growth based on the production expansion.