Elektif laparoskopik vakalarda trendelenburg ve ters trendelenburg pozisyonunun hemodinami, oksidatif stres faktörleri ve postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine olan etkisi
The effects of trendelenburg and reverse trendelenburg position on hemodynamics, oxidative stress factors, postoperative shoulder and back pain in elective laparoscopic surgery
Yazar: DEMET ŞEN ÖZEN
Danışman: YRD. DOÇ. ABDULMENAP GÜZEL
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Laparoskopi; karnı açmadan karın içini görüntüleyip gerekli girişimleri yapmak olarak tanımlanabilir. Teknolojideki gelişmeler, postoperatif ağrının azlığı, hastanede yatış süresinin kısalığı ve normal günlük aktiviteye dönüşün hızlı olması gibi nedenler laparoskopik girişimlerin cazibesini artırmıştır. Laparoskopik vakalarda operasyon alanının daha rahat görülebilmesi için organların uzaklaştırılması amacıyla hastalara çeşitli pozisyonlar verilmektedir. Çalışmamızda bu pozisyonların hastalar üzerine etkisini incelemeyi amaçladık.
         Çalışmamızda elektif laparoskopik alt ve üst batın vakalarında trendelenburg ve ters trendelenburg pozisyonunun hemodinami, TAS ve TOS değerleri, postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine etkisine bakıldı.. Etik kurul onayı ve hastaların yazılı onamları alındıktan sonra çalışmamıza yaşları 18-65 arası, ASA I ve II olan 60 kadın olgu katıldı. Hastalar operasyon sırasındaki pozisyonlarına göre iki gruba ayrıldı. Hasta grupları arasında yaş, boy, kilo açısından istatistiksel olarak bir fark yoktu. Pozisyon süreleri açısından anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Gruplarda, anestezi süresi ve cerrahi sürelere bakıldığında bu değerlerin, Grup II'de anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Hastaların ASA skorlarına bakıldığında Grup I'de ASA I, Grup II'de ASA II hastaların çoğunlukta olduğu görüldü.

         Hastalardan pozisyon verilmeden ve verilen pozisyon değiştirilmeden alınan kan örneklerinden, TAS, TOS ve kan gazı parametrelerine bakıldı. Gruplar arasında ve grup içi değerlendirmelerde TAS1, TOS1, TAS2 değerleri arasında anlamlı derecede farklılık olmadığını gördük (p>0,05). Ancak grup içi karşılaştırmalarda TOS2 değerinin hem Grup I'de hemde Grup II'de anlamlı derecede yükselmiş olduğunu gördük (p<0,05). Bu da her iki grupta oksidatif stresin artmış olduğunu göstermektedir. Bu değerlerin gruplar arası karşılaştırmasında ise TOS2 değerinin anlamlı derecede Grup II'de yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Bu da Grup II'de oksidatif stresin daha fazla arttığını göstermektedir. 

          Hastaların TAS ve TOS değerleri kullanılarak belirlenen oksidatif stres indeksi(OSİ) grup içi ve gruplar arası karşılaştırıldı. TOS1 ve TAS1 değerleri kullanılarak belirlenen OSİ1 değeri grup içi ve gruplar arası anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). Ancak TAS2 ve TOS2 değerleri kullanılarak belirlenen OSİ2 değeri hem grup içinde, hemde gruplar arasında Grup II'de anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p<0,05).  Bu da her iki grupta oksidatif stresin arttığını, Grup II'de ise Grup I'e göre daha fazla arttığını göstermektedir.

          Kan gazı parametrelerine bakıldığında, her iki grup içinde ve gruplar arasında değişiklikler olmakla birlikte, istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05).

          Çalışmamızda hasta pozisyonunun postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine etkilerine de bakıldı. Grup I olan trendelenburg pozisyonunda postoperatif 24.saatte, ters trendelenburg pozisyonunda opere olan Grup II 'ye göre omuz ve sırt ağrısının anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). VAS skorları kıyaslandığında ise, Grup I 'de Grup II'ye göre istataistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,05). Bu da trendelenburg pozisyonunda postoperatif omuz ve sırt ağrısının daha fazla olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Laparoscopy; view and make surgical operation without opening the abdomen.  The allure of laparoscopic interventions are technology improvements,less postoperative pain, short duration of hospital stay and return to normal daily activity quickly. We had different positions in laparoscopic cases, because of looking operation area more comfortable, removal of organs to opportunity for surgical case. In our study, we aimed to examine the impact on patients who had an operation on these positions.

         In this study, cases of upper and lower elective laparoscopic abdominal trendelenburg and reverse trendelenburg position hemodynamics, TAS and TOS values, the effects of postoperative pain in the shoulders and back views. After Ethics Committee approval and informed consent in writing of the patients, we began the study ages 18-65, ASA I and II, which was attended by 60 female cases. The patients were divided into two groups according to their position during operation. Ther wasn't any statistically difference between patient groups in terms of age, height and weight. There was no significant difference in terms of long positions (p>0.05). The duration of anesthesia and surgical in groups, these values in Group II were significantly higher (p<0,05). When looking at the ASA score of the patients in groups, ASA I is the majority of Group I and ASA II is the majority of Group II.

       We had blood samples from the patients both of groups, before operation position and end of the position during surgery, for searching TAS, TOS and blood gas parameters. We saw that; there were no statistically difference between TAS I, TOS I and TAS II (p>0.05). But TOS II values are increase in Group I and II. This also suggests that oxidative stress increased in both of groups. However, TOS II values are significantly higher in Group II (p<0,05). This is a comparison between groups values of TOS2 were significantly higher in Group II (p<0,05). This also show more oxidative stress increase in Group II.

        We compared OSİ 1 and OSİ 2 values in groups and between groups. Oxidative stress index (OSİ) computed by TAS and TOS results. TOS I and TAS I values, which are specified by using the OSİ 1 value. Groups showed no significant difference about OSİ 1 results (p>0.05). However TAS II and TOS II values, which are specified by using the OSİ2 values increased each groups. However, OSİ 2 results were significantly higher in Group II (p<0.05). That showed oxidative stress increased in both groups, but group II shows more increased.

      Blood gas parameters had some changes, both within the Group and between groups, although statistically significant differences were not seen (p>0.05).

      In this study, we researched the effects of postoperative shoulder and back pain according to patient position in surgery. We asked questions about postoperative shoulder and back pain postoperative 24.hours to patients in Group I and II. Group I patients were on trendelenburg position and Group II patients were on reverse trendelenburg position in surgery. Pain status was significantly higher in Group I patients according to Group II patients (p<0,05). VAS scores compared to the Group I and II. According to group I, VAS scores were significantly higher than Group II (p<0,05). Trendelenburg position caused more postoperative shoulder and back pain.