Küçük ve orta büyüklükteki işletmelere yönelik kurumsal mimari önerisi
An enterprise architecture proposal for small and medium-sized enterprises
Yazar: YASEMİN ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT PAŞA UYSAL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kurumsal mimari = Enterprise architecture ; Mimari = Architectural

Özet:
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) sahip oldukları üretim potansiyeli, ülke ekonomisi ve istihdamına önemli katkıları ile sosyal etkileri açısından hayati öneme sahiptirler. Öte yandan bilgi ve iletişim teknolojilerindeki (BİT) baş döndürücü gelişmeler bu tür işletmelerde kalite ve verimliliği arttırmış, yeni iş modellerinin hayata geçirilmesine de imkân tanımıştır. Çoğunlukla kısıtlı kaynaklara sahip KOBİ'ler bir yandan ekonomik faaliyetlerini sürdürmeye çalışırken diğer yandan teknolojik gelişmeleri kendilerine uyarlamaya çalışmaktadırlar. Ancak BİT yoğun kaynak kullanımı gerektirmekte, iletişim, yazılım, donanım ve altyapıya yönelik kararların yatırımın getirisi açısından önemli etkileri olabilmektedir. Kullanılan teknolojiler işletmeleri kendilerine bağımlı kıldığı gibi kısa sürede eskiyebilmektedir. Bu durum işletmeler ve özellikle KOBİ'ler için BİT'nin stratejik yönetimini öne çıkarmakta, faydacı ve bütünleşik yaklaşımların benimsenmesini, bunlarla ilgili araç ve tekniklerinin kullanılmasını da zorunlu kılmaktadır. Bunlardan birisi de Kurumsal Mimaridir (Enterprise Architecture) (KM). Literatür incelendiğinde, KOBİ'leri süreç, yazılım ve altyapı boyutunda ayrı ayrı inceleyen çalışmaların olduğu gözlenmekte, stratejik seviyede ele alan araştırmaların ise sınırlı olduğu gözlenmektedir. Söz konusu problem kapsamında bu araştırmanın amacı KOBİ'lere yönelik bir KM geliştirilmektir. Çalışma Tasarım Bilimi Araştırma Yöntemi (Design Science Research) çerçevesinde yürütülürken Sistematik Haritalama Tekniğiyle de desteklenmiştir. TBAY doğrultusundaki çalışmanın kuramsal temelleri ve bileşenlerini KM bilgi alanı, KOBİ ve TOGAF Kurumsal Mimari Çerçevesi oluşturmuştur. Elde edilen bulgular ışığında söz konusu KM'nin araştırma problemiyle ilgili temel konulara ışık tutabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: KOBİ, Kurumsal Mimari, TOGAF,

Abstract:
Small and Medium-Sized Enterprises (SME) are of vital importance in terms of their potential for production, their significant contribution to national economy and employment, and social impacts as well. On the other hand, incredible developments in information and communication technologies (ICT) have improved the quality and efficiency of such enterprises, and also enabled the implementation and adoption of new business models. SMEs, with usually limited resources, mostly try to conduct their economic activities while trying to adapt to the technological developments. However, ICT requires intensive resource utilization, and therefore, communication, software, hardware and infrastructure decisions may have serious effects in terms of return on investment. The technologies that SME use can make this type of enterprises dependent on ICT that has a short life cycle. This situation necessitates the strategic management of ICT for enterprises, especially for SME, and also requires the adoption of integrated management approaches, use of strategic tools and techniques. One of them is Enterprise Architecture (EA). When the literature is reviewed, it is observed that the most of studies explore ICT processes, software and infrastructure of SME separately, and strategic-level studies are highly limited. In the scope of this problem, a research on SME is conducted, an EA is developed and the findings are discussed. The study is carried out within the framework of Design Science Research Method and supported by Systematic Mapping Method while the EA is the main research output. The theoretical foundations and main components of this research are the EA knowledge area, SME and the TOGAF Enterprise Architecture Framework. Aligned with the research findings, it is possible state that the EA can shed light on the main issues related to the ICT management in SME.

Key Words: SME, Enterprise Architecture, TOGAF