Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi idari bölüm, ameliyathane ve yoğun bakım çalışanlarının D vitamini eksikliği prevalansı ve ilgili faktörlerin belirlenmesi
The prevalence of vitamin d deficiency and related factors in Marmara University Faculty of Medicine Pendik Training and Research Hospital administrative department, operating room and intensive care staff
Yazar: NAZİRE ÖNCÜL BÖREKCİ
Danışman: PROF. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Güneş ışığı = Sunlight ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Prevalans = Prevalence ; Sağlık personeli = Health personnel ; Seyahat = Travel ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamini insan sağlığında önemli etkilere sahip bir vitamindir ve eksikliği ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Kapalı mekanda çalışan kişilerde çok daha yüksek oranda D vitamini eksikliğine rastlanmaktadır. Hastane çalışanları; sadece gündüz kapalı mekanda çalışmak yanında,  nöbet ve vardiya usulü de  çalışarak gün ışığından daha az yararlandığı için D vitamini eksikliği açısından riskli bir gruptur. Tedavisi oldukça kolay olan bu sorunun çalışan sağlığı açısından tespit edilmesi önemlidir.  Dünyada bu konuda yapılan çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen ülkemizde halen yeterli sayıda çalışma mevcut değildir. 
Çalışmanın amacı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi  İdari Bölüm, Ameliyathane ve Yoğun Bakım çalışanlarının D vitamini eksikliği prevalansı ve olası ilgili faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Gözleme dayalı, kesitsel araştırma olarak planladığımız çalışmayı T.C. Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürüttük. Gerekli tüm izinler alındıktan sonra hastane birimlerinden ameliyathane ve yoğun bakımlardan 75, idari bölümler de 72 kişiyle görüşüldü. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, genel sağlık durumları, D vitaminini etkileyen durumlar hakkında bilgi toplamaya yönelik sorulardan oluşan bir anket formu ve vücudun belirli 9 semptom bölgesindeki son 12 ay ve 7 gündeki kas iskelet yakınmalarını sorgulayan İskandinav Kas İskelet Sorgusu uygulandı, ayrıca boy ve kilo ölçümü yapıldı. Her katılımcıdan 5 cc venöz kan alınarak serum D vitamini düzeyleri belirlendi.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 147 çalışanın verileri toplanarak analiz edildi. Tüm katılımcıların ortalama serum D vitamini düzeyi 15,0±7,5 ng/dl ( min:4- max:55) olup, % 82,3'ünde D vitamini eksikliği, %15'inde D vitamini yetmezliği tespit edildi. Katılımcıların D vitamini seviyesi ile D vitamini düzeyini etkileyen kişisel ve çevresel değişkenler karşılaştırıldı. Son 6 ayda güney il/ ülkelere seyahat eden katılımcıların serum D vitamini seyahat etmeyenlerden anlamlı olarak yüksek bulunurken (t=2,33 p=0,02), serum D vitamini düzeyleri arasında cinsiyet, nöbet/ vardiya usulü çalışma, VKİ, cilt tipi, fizik aktivite, güneşe maruziyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Çalışanların kas iskelet sistemi yakınmalarına dair verileri analiz edildi. Katılımcılardan vücut bölgelerine göre son 1 yıl/1 hafta içinde ağrısı ve /veya bundan dolayı günlük iş kaybı olanların oranı en yüksek olarak % 44,2 ile bel bölgesinde ve % 43,5 ile sırt bölgesindeydi. Katılımcılardan son 1 yıl/1 hafta içinde 9 bölgenin 6'sından fazla bölgede ağrı ve/veya ağrıya bağlı günlük iş kaybı tarif edenlerin serum D vitamini düzeyleri daha az bölgede ağrısı olanlardan istatistiksel olarak anlamlı seviyede düşük bulundu ( p=0,028).
Sonuç: Çalışılan birim farketmeksizin yüksek oranda tespit edilen D vitamini yetmezliği çalışan sağlığı açısından düşündürücüdür. D vitamini eksikliğinin genel sağlık durumu ve kas iskelet sistemi yakınmalarıyla muhtemel ilgisini araştıracak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. 

Anahtar kelimeler: D vitamini; D vitamini eksikliği; sağlık çalışanı; çalışan sağlığı; kas-iskelet sistemi ağrısı; seyahat; güneşe maruziyet.

Abstract:
İntroduction and Aim: Vitamin D is a vitamin with significant effects on human health and can lead to serious health problems. People who work indoor are found to have a much higher deficiency of vitamin D. Hospital staff;  is a risky group in terms of vitamin D deficiency because of working by night shifts as well as working indoors all day long. It is important to determine this problem, which is quite easy to treat, in terms of employee health. Despite the large number of studies on this issue in the world, there are still not enough studies in our country.
The aim of the study is to determine the prevalence of vitamin D deficiency and possible related factors for the employees of the Marmara University School of Medicine Pendik Training and Research Hospital Administrative Department, Operating Room and Intensive Care.
Methods: It is an observational, cross-sectional research, performed at the Ministry of Health Marmara University Faculty of Medicine Pendik Training and Research Hospital. After all necessary permissions were obtained, 75 operating room and intensive care units and 72 administrative departments personnel were interviewed. Attendants were conducted a questionnaire about  socio-demographic characteristics, general health status, situations affecting vitamin D, and also the Scandinavian Musculoskeletal Questionnaire questioning the musculoskeletal complaints during the last 12 months and 7 days in the 9 symptom zones of the body. Height and weight measurements were also made. 5 cc venous blood was taken from each participant to determine serum D vitamin levels.
Results: The data of 147 employees who participated in our research were collected and analyzed. The mean serum vitamin D levels were 15.0 ± 7.5 ng/dl (min: 4 max) in all participants, and vitamin D deficiency and insufficiency were detected in 82.3% and 15%, respectively. Serum vitamin D levels and participants' personal and environmental variables, affecting the vitamin D level were compared. The participants who traveled to the southern provinces / countries in the last 6 months were found to have significantly higher serum vitamin D levels than those who did not (t = 2.33 p = 0.02), while sex , physical activity, sun exposure, skin type, working by nightshifts were found not to make statistically significant difference in serum vitamin D levels. Data were analyzed for employees' musculoskeletal complaints. Among the participants, the percentage of those who had pain and / or daily work loss within the last 1 year / week was 44.2% in the low back and 43.5% in the back region according to body regions. Serum vitamin D levels were found to be statistically significantly (P = 0.028) lower among the participants who described pain and / or pain-related daily work loss in more than 6 of 9 regions during the last 1 year / week.
Conclusion: Detecting such high rates of Vitamin D deficiency regardless of the department being worked, is thought-provoking in terms of employee health. More scientific research is needed to investigate possible relevance between the vitamin D deficiency and general health status and musculoskeletal complaints

Keywords: Vitamin D; vitamin D deficiency; health personnel; occupational health; musculoskeletal pain; travel, sun exposure.