Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistlerin algıladıkları risk faktörlerinin ve seyahat motivasyonlarının belirlenmesine yönelik bir çalışma
A study for the determination of percieved risks and travel motivations of the tourists who have no intention to revisit Turkey
Yazar: HALİL İBRAHİM KARAKAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bölgesel turizm planlaması = Regional tourism planning ; Motivasyon = Motivation ; Risk algılaması = Risk Perception ; Risk faktörleri = Risk factors ; Seyahat = Travel ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Tekrar gelme niyeti = Revisit intention ; Turistler = Tourists ; Türk turizmi = Turkish tourism ; Uluslararası turizm = International tourism

Özet:
Türkiye'nin dünya turizm pazarı içerisinde payını koruması ve arttırmasının en etkili yolu: Tüketici odaklı çağdaş bir yönetim ve pazarlama anlayışıyla mevcut turistlerin taleplerini tespit edip bu talepleri karşılayarak turistlerin memnuniyetinin sağlanmasıyla mümkün olacaktır. Çünkü bu turistlerin memnuniyet düzeyleri, tekrar ziyaret etme niyetlerine olumsuz etki etmesinin yanı sıra etkileşimde bulundukları potansiyel turistlerin tatil satın alma kararlarına da olumsuz bir şekilde yansıyacaktır. Bu doğrultuda bu çalışmanın temel amacı: Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistlerin; demografik özelliklerini belirlemek, seyahat motivasyonlarını anlamak ve tekrar ziyaret etme niyetlerini olumsuz yönde etkileyen risk faktörlerini tespit etmektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistler oluşturmaktadır. Araştırmada olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır.   2017 Ağustos ayında, İstanbul Atatürk Havalimanı'nda 3011 yabancı turiste anket uygulanmış, bu turistlerin içerisinden 405 turistin tekrar ziyaret etme niyeti olmadığı tespit edilmiştir.  Araştırmada yöntem olarak açıklayıcı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu sayede nicel verilere ek olarak nitel veriler araştırma sürecine dâhil edilmiştir.  Araştırmada, nicel analiz yöntemlerinden yüzde-frekans analizi ve keşfedici faktör analizi uygulanmıştır. Açık uçlu sorulardan elde edilen nitel veriler içerik analizine tabi tutularak temalar belirlenmiştir. Bu temalar Voyant – Tools yazılımı ile analiz edilerek kelime bulutu, kelime ağacı ve ağ haritaları oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, katılımcıların demografik özellikleri genel olarak; orta gelir düzeyine sahip, lisans mezunu, Rus, Alman ve İngiliz turistler olarak belirlenmiştir. Bu turistlerin, tatil sonrası memnuniyet konusunda kararsız oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların tatil ile ilgili şikâyetlerini bildirebilecekleri bir turizm otoritesinin varlığından haberdar olmadıkları tespit edilmiştir. Söz konusu turistlerin, Türkiye'de en yüksek düzeyde algıladıkları risk boyutunun ''güvenlik riski'' olduğu saptanmıştır. Bu turistlerin potansiyel turistlerle etkileşim kurarak seyahat deneyimlerini paylaşma eğilimlerinin yüksek olduğu ve bu deneyimlerini daha çok arkadaş, aile ortamlarında ve sosyal medyada paylaşma eğiliminde oldukları belirlenmiştir.  Öte yandan bu turistleri seyahate iten en önemli unsurunların başında ''tanıma ve öğrenme güdüsü'' olduğu; seyahate çeken en önemli unsurların ise doğal güzellikler, gastronomi ve tarihi dokunun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda nitel verilerin, nicel verileri desteklediği görülmüştür. Ayrıca nitel araştırma sonucunda turistlerin tekrar ziyaret etme eğilimlerini olumsuz yönde etkileyen ana faktörlerden birisinin de ''olumsuz alışveriş deneyimi'' olduğu tespit edilmiştir. Turistlerin olumsuz alışveriş deneyimi yaşamasının sebepleri: Irkçılık, cinsel taciz, düşük ürün kalitesi ve fahiş fiyatlar olarak belirlenmiştir. ''Türkiye'yi tekrar ziyaret etme niyeti olmayan turistler'' evreninde daha önce hiç çalışma yapılmadığı için bu çalışma keşifsel bir çalışma niteliğindedir.  Ayrıca bu araştırma turizm yazınında fenomenolojik araştırma süreci çerçevesinde yapılan ilk araştırmadır. Bu nedenle çalışma turizm literatüründe özgünlük taşımaktadır.

Abstract:
The most effective and efficient way of protecting and increasing Turkey's market share in world's tourism market will be possible with a modern management and marketing approach focused on the consumer by identifying and fulfilling existing customer's demands to satisfy them. Because these tourists' satisfaction levels will not only affect their intention to visit again negatively but will also reflect on the decisions negatively about booking holidays of potential tourists whom they interact with. In this direction, the main purpose of this study is to determine the demographic profiles of tourists with no intention of visiting Turkey again, to understand their travel motivations and to identify the risk factors that adversely affect their intention to visit again. The research population constitutes tourists who have no intention of visiting Turkey again. In this research, from non-probability sampling methods the criterion sampling was used. In August 2017, 3011 foreign tourists were surveyed at Istanbul Atatürk Airport and 405 of them were the tourists who did not have the intention of visiting again. Descriptive mixed research method was used in the research. Thus, in addition to quantitative data, qualitative data were included in the research process. From quantitative analysis methods, percentage-frequency analysis and exploratory factor analysis were used in the study. The qualitative data obtained from open-ended questions were subjected to content analysis and themes were determined. These themes were analysed with Voyant - Tools software to create word cloud, word tree and network maps. As a result of the research, demographic characteristics of the participants were determined as from medium-income level, graduate, Russian, German and British tourists. It has been found that these tourists are undecided about the satisfaction after the holiday. In addition, it is determined that these tourists are unaware of the existence of a tourism authority that they can report their complaints about their holiday to. It is found that these tourists perceive the "security risk" as the highest risk factor, These tourists have a high tendency to share their travel experiences by interacting with potential tourists and are more likely to share these travel experiences on the internet, on social media and in friends or family environments. On the other hand, it is determined that the most important factor that pushes these tourists to travel is the recognition and learning motivation; while natural beauty, gastronomy and historical texture are the most important elements attracting them to travel. As a result of the research, it was seen that qualitative data support quantitative data. In addition, as a result of qualitative research, one of the main factors that negatively affect the tendency of tourists to visit again is determined as 'negative shopping experience'. The reasons for the negative shopping experience of tourists are identified as racism, sexual harassment, low product quality and exorbitant prices. Since no work has been done before on the nature of the universe of "Tourists with no intention of visiting Turkey again", this study serves as an exploratory study. In addition, this research is the first research conducted in the context of phenomenological research process in tourism literature. Therefore, the study has originality in tourism literatüre.