Türkiye'de helal gıda konusundaki tüketici eğilimlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on the determination of consumer trends on halal food in Turkey
Yazar: BURCU KIZILKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YILDIRAY KIZGIN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda hizmeti = Food service ; Gıda sektörü = Food sector ; Gıda üretimi = Food production ; Helal = Permissible ; Helal gıda = Permissible food ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Son yıllarda gelişen teknoloji sayesinde seri üretimin artması ürün çeşitliliğini ve üretim kapasitesini de artırmış fakat bunun yanı sıra bu ürünlerin kontrol edilebilirliği ve güvenilirliği konusunu da gündeme getirmiştir. Bunun yanı sıra sosyo-ekonomik koşulların değişmesi, toplumda çalışan kesimin artması nedeniyle bireylerin beslenme şekilleri de değişmiş ve bunun sonucu olarak hazır gıda tüketimi de artmıştır. Bu durum ürünlerin hijyen ve sağlık bakımından ele alınması zorunluluğunu beraberinde getirirken Müslüman toplumlarda bunların yanı sıra helal gıda kavramının önemini de artırmış durumdadır. Burada bireylerin satın alma kararını etkileyen kültürel bir faktör olan dini inanç faktörü karşımıza çıkmaktadır. Müslümanlar ve özellikle de gayr-i Müslimlerin hâkimiyeti altında bulunan ülkelerde yaşayan Müslümanlar, helal gıda ihtiyacı içindedirler. Tüketicilerin bu ihtiyacı sonucunda helal sertifikalama kavramı ortaya çıkmıştır. Bu alanda ilk çalışmalar Malezya'da daha sonraları Avrupa'da yapılmış ve günümüzde de Türkiye'de önem kazanmaya başlamıştır.
 Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de helal gıda konusunda tüketici eğilimlerini belirlemektir. Helal gıda eğilimlerinin belirlenmesi için literatür taraması ve anket uygulaması yöntemlerinden faydalanılmıştır. Bu kapsamda 382 katılımcının yer aldığı bir araştırma yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar Türkiye'de helal gıda konusunda hassasiyet olduğunu göstermiştir. Tüketicilerin dini hassasiyetler ve işletmeye olan güven gibi faktörler aracılığıyla helal sertifikalı ürünlere yöneldikleri sonucuna varılmıştır. Türkiye'de tüketicilerin helal gıda eğilimlerini belirleyen faktörler arasında etkisi olan bir diğer faktör ise aylık gelir olarak belirlenmiştir. Katılımcıların verdiği yanıtların samimi yanıtlar olduğunun kabul edilmesi, çalışmanın sınırlılıkları arasında yer almaktadır. 


Anahtar Kelimeler: Helal gıda, Helal sertifikası, Tüketici eğilimleri, Türkiye'de helal gıda.

Abstract:
Thanks to developing technology in recent years, increment of mass production has also increased variety and capacity of production, however it has brought forward credibility and controllability of these productions, as well. In addition to this, due to the changing socio-economic conditions and the increasing number of working people in the society, the nutritional forms of the individuals have changed and as a result, convenience food consumption has increased. While this situation necessitates the handling of hygienic and health products, besides, it has increased the importance of halal food concept in Muslim societies. Here, the religious belief factor, which is the cultural factor effects individuals' decisions of buying something comes up. Muslims, especially Muslims living in countries under the domination of by non-Muslims, are in need of halal food. In consequence of these consumers' need, halal certification concept has emerged. The first studies in this area were made in Malaysia later on in Europe and today it has begun to gain importance in Turkey. 
The purpose of this study is to determine the consumer trends about halal food in Turkey. To determine halal food trends, literature search and questionnaire application methods were used. In this context, a survey was conducted involving 382 participants. The results of the study indicated that there is sensitivity about halal food in Turkey. Consumers have come to the conclusion that they lead to halal certified products through factors; such as religious sensitivities and trust in business. Among the factors that determining halal food trends of consumers in Turkey was defined as monthly income. The acknowledgment that the answers given by the participants as sincere responses is among the limitations of the work. 


Key words: Halal food, Halal certification, Consumer trends, Halal food in Turkey