Multipl skleroz hastalarının bilişsel (kognitif) ve denge performanslarının sanal rehabilitisyonu
Virtual rehabilitation of cognitive and balance performances of multiple sclerosis patients
Yazar: AZİZE ÖZAKŞEHİR
Danışman: DOÇ. DR. EYYÜP GÜLBANDILAR
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Multipl skleroz (MS), erişkinlerde en sık görülen merkezi sinir sistemi bozukluklarından biridir ve dünyada yaklaşık 2.5 milyon kişiyi etkilemektedir. Bu çalışma ile MS hastalığının, fazla oranda bilişsel bozukluğa sebep olmasından dolayı, hastaların morallerini yüksek tutmak ve bilişsel bozuklarını en aza indirmekle, denge kapasitelerini arttırmakla, günlük yaşam kalitelerini iyileştirerek ve dünyada yüksek oranda bulunan ve halen kesin bir tedavi yöntemi bulunmayan MS hastalarına bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu amaçla kullanılan yazılımların çoğu da yurt dışından ithal edilmekte ve buda döviz kaybına neden olmaktadır. Yerli oyun yazılım sektörünün bu alana kayması ile döviz kaybının azalacağı kanaatindeyiz.
Çalışmamızın hasta grubu Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji poliklinikleri ve yan dal poliklinikleri tarafından, Eylül 2016 ile Ekim 2017 tarihleri arasında takip edilen MS tanısı konulmuş, 18-70 yaş üzeri toplam 14 gönüllü hasta seçilmiştir. Hastaların rutin tedavilerinin yanında beyin eğitici ve denge gelişimini sağlayıcı oyunlar uygulanmıştır. Hastalara, haftada 3 gün 45 dakika aynı oyun, uygun seviyelerde ve uygun oyunlar on iki ay süre ile oynatılmıştır. Oyunlar hastaların klinik olarak stabil oldukları fazda oynatılmıştır.
Hastaların tüm nöropsikolojik testleri bu konuda eğitimli olan bir psikolog tarafından yapılmıştır. Her hastaya Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Paced Auditory Serial Addition Test ve Short Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre; tedavi öncesi ve tedavi sonrası test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Fakat bireylerin aynı tür analiz sonuçları arasında bireysel olarak farklılık gözlenmiştir. Bunun nedeni hastaların farklı düzeyde MS skoruna sahip olmaları, toplam test öncesi ve test sonrası farklılığın gözlenmemesine neden olduğunu söyleyebiliriz. Çalışmanın oyun çeşitliliğini ve hasta sayısının arttırılarak genişletilmesinin yararlı olacağını düşünmekteyiz. Ayrıca geliştirilen oyunlar Alzheimer hastalarında yaşam kalitesinin artışına da olumlu yönde katkısının olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is one of the most common central nervous system disorders in adults and affects approximately 2.5 million people worldwide. In this study, we aimed to increase the patient's morale and decrease the cognitive impairment, increase the balance capacities, improve the quality of daily life and provide a contribution to MS patients who are in high place in the world and still have no definite treatment method because of the cause of MS disorder due to excessive cognitive impairment. In addition, most of the software used for this purpose is imported from abroad and this causes loss of foreign exchange. We believe that foreign exchange loss will decrease with the domestic game software sector shifting to this area.
The patient group of our study was diagnosed as MS between September 2016 and October 2017 by the neurology outpatient clinics of the Kütahya Dumlupınar University Evliya Çelebi Training and Research Hospital and side branch policlinics. A total of 14 voluntary patients over 18-70 years of age were selected. Besides the routine treatment of the patients, brain trainers and games providing balance development were applied. The same game was played 3 times a week 45 minutes, suitable levels and appropriate games for twelve months. Games were played at the clinically stable phase of the patients.
All neuropsychological tests of the patients were performed by a trained psychologist. Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, Paced Auditory Serial Addition Test and Short Form-36 Quality of Life Scale were administered to each patient before and after treatment. According to test results; there was no statistically significant difference between pretreatment and posttreatment test results. However, individual differences were observed among the results of the same type of analysis of individuals. We can say that the reason for this is that patients have MS scores at different levels, leading to no pre-test and post-test differences. We think that it would be useful to extend the game variety and increase the number of patients. We also believe that improved games will contribute positively to the increase in quality of life in Alzheimer's patients.