Tatlısu istakozlarında (Astacus leptodactylus Esch. 1823) amonyağın toksik etkilerinin belirlenmesi
Determination of toxicity of ammonia on narrow clawed crayfish (Astacus leptodactylus Esch. 1823)
Yazar: FATİH DALOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hepatopankreas = Hepatopancreas ; Solungaç = Gill ; Tatlı su istakozu = Freshwater crayfish

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde yaşayan endemik türlerden olan tatlı su istakozuna (Astacus leptodactylus, Eschscholtz, 1823) amonyağın toksik etkileri araştırılmıştır. Dört farklı ölçüm zamanında (24, 48, 96 ve 168 saat) ve iki farklı subletal amonyak dozuna (12,3 mg/L ve 60,25 mg/L) maruz kalan tatlı su istakozlarının (Astacus leptodactylus) hemolemflerinde biyokimyasal parametrelerdeki değişimler, toplam hemosit sayıları ve solungaç ve hepatopankreas histolojisi incelenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda total protein haricinde tüm biyokimyasal parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) fark saptanmıştır. Özellikle sekonder stres parametrelerinden olan glikoz ve laktik asit parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır (p<0.05).Yapılan histolojik incelemeler sonucunda solungaç dokusunda hiperemi benzeri yapı, hemolemf infiltrasyonu ve melanizasyon saptanmıştır. Hepatopankreas dokusunda ise lumen dejenerasyonu, lumenlerde genişleme ve ödem saptanmıştır. Toplam hemosit sayısı ve hemolemf glukozu crustaceaların sağlık durumunu belirlemede kullanılan parametrelerdendir. Tatlı su istakozlarından alınan hemolemf örneklerinde yapılan toplam hemosit sayımı sonuçları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında toplam hemosit sayısında artış görülmüştür. Tatlı vsu istakozları (Astacus leptodactylus) OECD test yönergelerinde standart test organizmaları olmaları ve beslenme ağındaki kritik pozisyonlarından dolayı elde ettiğimiz bulgular literatüre katkıda bulunabilir niteliktedir.Bilim Kodu : 903.1.032Anahtar Kelimeler : Subletal amonyak, tatlı su istakozu (Astacus leptodactylus),hepatopankreas, solungaç, biyokimyasal hemolemf parametreleri, toplam hemosit sayısıSayfa Adedi : 70Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Aylin Sepici DİNÇEL

Abstract:
In this study, the toxic effects of ammonia on fresh water crayfish were investigated. Four different measuring times (24, 48, 96 and 168 hour) and two different sub-lethal doses of ammonia (12,3 mg/L and 60.25 mg/L) exposed to fresh water crayfish (Astacus leptodactylus). Changes in biochemical parameters hemolymph of fresh water crayfish, total hemocyte counts, gill and hepatopancreas histology were examined. As a result of the experiments, all biochemical parameters except total protein were found statistically significant (p <0.05). Glucose and lactic acid which are known as a secondary stress parameters were increased significantly (p <0.05). As a result of the histological examinations on the gill tissues hyperemia, infiltration of hemolymph and melanisation were determined.In the hepatopancreas tissues; degeneration in the lumen, the lumen enlargement and edema were determined. Total number of hemocyte and hemolymph glucose were used to determine the health status of crayfishes. The count of total hemocyte on the hemolymph samples that were taken from fresh water crayfish was compared to the control group. We conclude that, due to the fact that fresh water crayfishes (Astacus leptodactylus) are the standard test organisms OECD test guidelines and feeding network, our findings contribute to the literature can be found in critical position.Science code : 903.1.032Key words : Sublethal ammonia, fresh-water crayfish (Astacus leptodactylus), hepatopancreas, gills, hemolemf biochemical parameters, total number of hemocytePage Number : 70Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Aylin Sepici DİNÇEL