Mastra ve Kaletaş (Gümüşhane) cevherlerinden altın kazanımı
Gold recovery from Mastra ve Kaletaş (Gümüşhane) ores
Yazar: OKTAY CELEP
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM ALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
ÖZET Mineralojik özelliklerine bağlı olarak altın cevherlerine ön hazırlık işlemleriyle birlikte farklı zenginleştirme yöntemleri uygulanmaktadır. Bununla birlikte Dünya' da yüzyıldan fazla zamandır uygulanan en yaygın yöntem siyanür liçi yöntemi olmuştur. Bu çalışmada Mastra ve Kaletaş (Gümüşhane) altın cevherlerinin yapılan mineralojik incelemeler ışığında altın kazanımı araştırılmıştır. Mastra cevheri için gravite ve siyanür liçi yöntemleri uygulanmıştır. Kaletaş cevheri için numune tanıma liç testleri, siyanür liçi, kavurma + siyanür liç testleri ve flotasyon yöntemleri uygulanarak sonuçlar değerlendirilmiştir. Mastra cevherinde altın tanelerinin iri olması (ortalama 30 um) nedeniyle siyanür liç öncesi gravite yönteminin uygulanabileceği görülmüştür. Kaletaş cevherinin mineralojik inceleme ve örnek tanıma liç testleri sonucunda cevherin refrakter karakterli olduğunu görülmüştür. Siyanür liç öncesi kavurmanın liç verimine etkisi incelenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Mastra cevheriyle Falcon ve Knelson santrifüj seperatörlerle gravite deneyleri yapılmış, Falcon ile birinci kazanım devresinde cevherdeki altının % 81 'i 262 gr/t Au tenörlü Konsantre I olarak kazanılmıştır. Knelson Santrifüj Seperatörle gravite zenginleştirme test sonuçlarına göre, cevherdeki altının % 47,15' si 771,95 gr/ton Au tenörlü konsantre ile alınmıştır. Siyanür liç testlerinde Mastra cevheri % 90-95 altın kazanımı, Kaletaş cevheriyle ise % 65-70 altın kazanım verimleri elde edilmiştir. Kaletaş altın cevherinin flotasyon testlerinde 20-30 gr/ton Au tenörlü altın konsantresi elde edilmesine rağmen çinko kazanımından başka Au* Cu ve Fe kazanımları düşük olmuştur. Siyanür liçinden önce ön-işlem olarak farklı sıcaklıklarda kavurma prosesi uygulanmıştır. Sıcaklık artışıyla birlikte altın kazanımında azda olsa bir artış görülmüştür. En yüksek altın kazanımı 550°C de elde-edilmiştir. Kaletaş cevherinin örnek tanıma liç testlerinden elde edilen sonuçlar göstermiştir ki, kaletaş cevherinin refrakterlik Özelliği altının çok ince taneli, karbonatlı ve oksitli (% 13), sülfitli (% 13) mineraller ve silikatlar (% 2) ile birlikte bulunmasından kaynaklanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Altın, Refrakter Altın, Mastra, Kaletaş, Siyanür Liçi, Gravite, Flotasyon, Kavurma, Tanımlayıcı Liç

Abstract:
SUMMARY Gold Recovery from Mastra ve Kaletaş (Gümüşhane) Ores Gold ores can be processed by different methods based on their mineralogical and metallurgical characteristics. Cyanidation process is traditionally used to treat gold ores since times much than century. In this study, Mastra and Kaletaş gold ores were mineralogically investigated in order to determine their ore processing characteristics. Gravity tests and cyanide leach tests were carried out for Mastra ore. Diagnostic leach tests, cyanidation, roasting + cyanidation and flotation tests were investigated for Kaletaş. Amenability of Mastra (Gümüşhane) gold ore to gravity recovery using a Falcon and Knelson Concentrator were examined. In Falcon gravity tests, a concentrate (Cons.l) with a grade of 262 ppm Au was produced at 81 % recovery and 7.2 % yield. In the Knelson gravity test, a concentrate containing 771.95 ppm Au was produced at 47.15 % recovery and 1.58% yield. In the cyanide leach test, the gold recovery for Mastra and Kaletaş are 90-95 % and 65-70 % respectively. In flotation tests for Kaletaş ore, apart from zinc, consistently unsatisfactory recoveries for gold, copper and iron was obtained despite the production of concentrates with a gold content of 20-30 ppm. Roasting of the Kaletaş ore was carried out as a pretreatment step prior to cyanidation at different temperatures. As the temperature increased only a limited improvement in the extraction of gold was noted and highest gold recovery was obtained in the cyanide leaching of the calcine produced at 550°C. It could be estimated from the diagnostic leaching data that the refractoriness of the ore is caused by fine dissemination and association of gold particle within carbonates and oxides (-13%), sulfides (-13%) and silicates (-2%). Key Words: Gold, Refractory Gold, Mastra, Kaletaş, Cyanide Leach, Gravity, Flotation, Roasting, Diagnostic Leach VI