Türkiye cumhuriyeti'nde din politikası: 1923-1950
Religion policy in the Republic of Turkey: 1923-1950
Yazar: ERCAN ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
"Türkiye Cumhuriyeti'nde Din Politikası: 1923-1950" adlı bu çalışmada erken Cumhuriyet Dönemi din politikası/politikalarının, modernleşme/Batılılaşma bağlamında anlaşılmasına çalışılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı Devleti'nin halefi olarak kurulmuştur. Osmanlı Devleti'nin din ve devlet özdeşliğine dayanan siyasal ve toplumsal yapısı, Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte din-devlet ayrılığına dayanan bir yöne evrilmesi ciddi bir kırılmaya işaret etmektedir. Hiç şüphesiz, Yeni Türkiye'de uygulanan din politikalarına, Cumhuriyet elitlerinin modernleşmeci/Batıcı zihniyet yapıları önemli ölçüde tesir etmiştir. Dolayısıyla Cumhuriyet modernleşmesi, aynı zamanda, laikleş(tir)me/sekülerleş(tir)me sürecidir. 
"Batılılaşmak/çağdaşlaşmak" kavramları Cumhuriyet elitleri için, Batıya yönelerek, Batı kültürünü almak şeklinde anlaşılmıştır. Yeni Türkiye'de Batılı kurum ve fikirler, "bir medeniyet projesi" olarak ithal edilmiştir. Bu süreçte, modern Batılı bir kavram olan "laiklik", ulus-devletin inşasında hem bir araç hem de ulaşılması gereken bir amaç olarak simgeleştirilmiştir. Bu çerçevede yeni Cumhuriyetle birlikte din politikaları da modernleşmeci/Batıcı bir anlayışla, laik/seküler bir yöne evriltilerek şekillendirilmiştir. Batılılaştırılmaya çalışılan şey, sadece kurumsal yapı olmamıştır. Aynı zamanda, birey ve toplum da Batılılaştırılarak dönüştürülmek istenmiştir.  Bir taraftan laik bir devlet inşasına yönelik reformlar uygulanmış, öte yandan seküler bir toplum oluşturmak için çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. 
Tek Parti Dönemi (1923-1950) Türkiyesi'nde uygulanan din politikaları dinin tamamen ortadan kaldırılmasına değil, dinin kontrolüne yönelik olmuştur.
Anahtar Kelimeler:	Din, Politika, Laiklik, Sekülerleşme, Modernleşme.

Abstract:
"Religion Policy in the Republic of Turkey: 1923-1950" attempts to understand the religious policy/policies of the early Republican Era in the context of modernization/westernization. The Republic of Turkey was established as the successor of the Ottoman Empire. The political and social structure of the Ottoman Empire, which was based on the identity of religion and state, evolved into a direction based on the separation of religion and state with the Republic of Turkey, which indicates a serious break. Undoubtedly, the religion policies implemented in the New Turkey were significantly influenced by the modernizing/Conservative mindset of the Republican elites. Therefore, Republican modernization is also a process of secularization.
For the elites of the Republic, the concept of "Westernization/convergence" was understood as turning towards the West and acquiring Western culture. In the new Turkey, Western institutions and ideas were imported as "a civilization project". In this process, "secularism", a modern Western concept, was symbolized as both a tool and a goal to be achieved in the construction of the nation state. In this framework, with the new Republic, religious policies were also shaped with a modernizationist/British understanding, evolving in a secular/secular direction. It was not only the institutional structure that was Westernized. At the same time, the individual and society were also Westernized and transformed.  On the one hand, reforms were implemented to build a secular state, and on the other hand, various arrangements were made to create a secular society.
The religious policies implemented in Turkey during the Single Party Period (1923-1950) were not aimed at the complete eradication of religion, but at its control.
Keywords: Religion, Politics, Laicism, Secularization, Modernization.