Mukavemet kayakçılarının egzersiz performansları esnasında oluşan laktik asit birikimini engellemede oral koenzim Q10'nun etkisi
The effect of oral coenzyme Q10 in preventing the accumulation of lactic acid production during exercise performances of endurance skiers.
Yazar: NEVZAT DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. EBRU BEYTUT
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Kayak = Ski ; Kayakçılar = Skiers ; Koenzimler = Coenzymes ; Laktik asit = Lactic acid ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmada oral koenzim Q10'nun mukavemet kayakçılarının egzersiz performansları esnasında oluşan laktik asit birikimini engellemedeki etkisini araştırmak amaçlandı.Araştırma grubu, yaşları 20-24, ağırlıkları 55-75 kg. ve boyları 1.70- 1.80 m. arasında değişen gönüllü 15 erkek kayakçıdan oluşturuldu. Çalışmada sporcular, kontrol grubu (n = 5), 100 mg (n = 5) ve 200 mg (n = 5) CoQ10 kullanan deneme grupları şeklinde üç gruba ayrıldı. Sporcuların egzersiz programlarına başlamadan önce kalp atım sayıları, kan basınçları ölçüldü ve kan örnekleri alınarak CoQ10 preparatları verildi. Araştırma süresince her üç gruba da bir hafta boyunca her gün günde bir kez toplam iki saat tekrarlanan %70-80 yüklenmeli antrenman programı uygulandı. Bu program süresince antrenman öncesi ve sonrası alınan kan örnekleri santrifüj edildikten sonra plazmada CoQ10 düzeyleri belirleninceye kadar -80 ?C'de, laktik asit analizleri belirleninceye kadar ise - 20 ?C'de saklandı. Sporcuların CoQ10 düzeyleri HPLC yöntemi ile laktat düzeyleri ise Lactate Assay Kit II protokolüne göre belirlendi. Ayrıca, sporcuların laktat dehidrojenaz (LDH) ve kreatin fosfokinaz (CPK) düzeyleri de ölçüldü.Deneme grubu kayakçılarının antrenman sonrasında sistolik ve diyastolik kan basınçları (p<0,01) ile nabız değerlerindeki (p<0,001) azalışlar kontrollere göre oldukça anlamlı bulundu. Aynı zamanda, antrenman sonrasında 100 ve 200 mg CoQ10 kullanan grupların plazma laktat düzeylerinde öncesine göre önemli (p<0,01) azalış tespit edilirken; plazma CoQ10 düzeylerinde ise p<0,01 değerlerinde bir artış belirlendi. Yine sistolik ve diyastolik kan basınçları ile nabız değerlerinin antrenmanın ilk gününden sonuna doğru anlamlı azalmalar gösterdiği, bu azalışların en çok 200 mg CoQ10 kullanan kayakçılarda (p<0,001) olduğu belirlendi. Bununla birlikte, 100 ve 200 mg CoQ10 kullanan deneme gruplarının plazma LDH ve CPK değerlerinin kontrol grubuna kıyasla yedi gün süresince daha az arttığı gözlemlendi (p<0,001).Grupların zaman periyodu itibari ile plazma laktat ve CoQ10 düzeyleri günlere (bir haftalık antrenman süresince) göre kıyaslandığında; kontrol grubunun plazma laktat düzeylerinde artış CoQ10 düzeylerinde ise herhangi bir değişiklik tespit edilmezken, deneme gruplarının plazma laktat düzeylerinde azalış, CoQ10 gruplarında ise oldukça önemli artışlar belirlendi. Bu artış ve azalışlar istatistiksel olarak oldukça önemli bulundu (sırasıyla (p<0,001), (p<0,01). Ayrıca, kontrol grubunun plazma laktat düzeylerinde yapılan regresyona göre günler arasında pozitif bir artış, deneme gruplarında ise negatif bir azalış belirlenmekle birlikte, deneme gruplarının plazma CoQ10 düzeylerinde pozitif bir artış, kontrol grubunda ise herhangi bir değişiklik tespit edilmedi.Elde edilen veriler, CoQ10 kullanımının, deneme gruplarında, antrenman sonrası sistolik ve diyastolik kan basınçları ile nabız değerlerinde anlamlı azalmalara; LDH ve CPK değerlerinde ise kontrol grubuna göre daha sınırlı bir artışa yol açtığı, bu azalış ve artışların en çok 200 mg CoQ10 kullanan kayakçılarda belirgin olduğunu gösterdi. Ayrıca, deneme gruplarında plazma CoQ10 düzeyleri artarken laktat değerlerinin önemli düzeyde azaldığı görüldü.Sonuç olarak, düzenli ve kademeli olarak yapılan egzersizin CoQ10 kullanımına bağlı olarak fiziksel performansı arttırırken, La birikimini azalttığı ve yorgunluğu geciktirdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of the present study was to search the effect of oral coenzyme Q10 in preventing the accumulation of lactic acid producing during exercises performances of endurance skiers.The research group was consisted from 15 male volunteers whose ages were 20-24, whose weights were 55-75 kg and whose heights were ranging from 1.70-1.80 m. In the study the athletes have been divided into three groups as control group (n = 5), and experimental groups using CoQ10 100 mg (n = 5), and 200 mg (n = 5). Before starting the exercise program, heart rates, blood pressures of the athletes were measured, blood samples were collected and CoQ10 preparations were given. During the study, 70-80 % of the loaded training program, which was lasted for two hours once a day during one week period, was applied to all three groups. During the exercise program, blood samples were taken before and after the training and samples immediately centrifuged and stored in -80 ?C and -20 ?C until plasma CoQ10 levels and lactic acid analysis were performed, respectively. While CoQ10 levels of the athletes were measured with HPLC, lactate levels were measured according to the protocol of Lactate Assay Kit II. Furthermore, we also measured fatigue parameters (LDH and CPK).Following training, in the experimental groups reduction in systolic and diastolic blood pressure (p<0,01) and pulse values (p<0,001) were statistically significant in comparison to control group. After the training, plasma lactate levels were decreased significantly (p<0,01), while plasma CoQ10 levels elevated significantly (p<0,01), in the 100 mg and 200 mg CoQ10 used groups. Systolic and diastolic blood pressure levels and pulse values were decreased significantly as of beginning to the end of training with most significant decrease were seen in the 200 mg of CoQ10 used skiers (p<0,001). Plasma LDH and CPK values of the experimental groups using 100 mg and 200 mg of CoQ10, compared to control group, showed only limited increase during the whole seven days (p<0,001).