Okul öncesi dönemdeki çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri ile uyku alışkanlıkları ve ebeveyn çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması
The investigation of the relationship between the attention deficit hyperactivity disorder symptoms of the preschool period children and sleep habits and parental child rearing attitudes
Yazar: ZELAL ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE TÜLİN FİDAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuk yetiştirme = Child rearing

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi dönemdeki çocuklarda DEHB belirtilerini tespit ederek katılımcıların DEHB belirti düzeylerine göre gruplandırılması, bu grupların sosyodemografik özellikler, uyku alışkanlıkları ve ebeveyn çocuk yetiştirme tutumları açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma; sosyoekonomik açıdan düşük, orta ve yüksek olacak şekilde Eskişehir il merkezindeki üç farklı mahalleden seçilen üç anaokulundan toplam 278 çocuk ile yürütülmüştür. Araştırılması amaçlanan bilgiler sosyodemografik veri formu, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA), Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Yıkıcı Davranım Bozukluğu Belirtilerinin Okul Öncesi Dönem Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (AHÇYTÖ), Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (ÇDŞG-ŞY) ile elde edilmiştir. Katılımcı çocukların %11,5'inin (n=32) yüksek düzeyde DEHB belirtilerine sahip olduğu, DEHB tanısı saptanan 11 çocuğun (%3,95) hepsinin bu gruptan olduğu, belirti düzeyi arttıkça erkek cinsiyet oranının anlamlı olarak arttığı saptanmıştır. ÇUAA verilerine göre çocukların %9,4'ünde (n=26) uyku sorunu olduğu görülmüştür. DEHB belirti düzeyi arttıkça uyku sorununun şiddetlendiği, yatma zamanı direncinin arttığı, uykuya dalmanın geciktiği ve uyku süresinin kısaldığı gözlemlenmiştir. Ebeveyn tutumları açısından bakıldığında; DEHB belirti düzeyi arttıkça ebeveynlerin daha az demokratik olduğu, daha fazla sıkı disiplin uyguladıkları ve ebeveyn geçimsizliğinin daha fazla olduğu görülmüştür. İlerleyen yıllarda görülebilecek ruhsal sorunların önüne geçmek için DEHB belirtileri ve uyku sorunlarının erken dönemde ele alınması yararlı olacaktır. Ebeveynlerin konu ile ilgili farkındalıklarını artıracak ve olumlu ebeveyn tutumlarına yönlendirecek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
In this study, it was aimed to group participants according to ADHD symptom levels and to compare these groups in terms of sociodemographic characteristics, sleep habits and parental child rearing attitudes by determining ADHD symptoms in preschool aged children. Research; was carried out with a total of 278 children from three different kindergartens which are selected from three different locations in Eskişehir province in terms of socioeconomic levels; low, medium and high. The information that intended to investigate was obtained from sociodemographic form, Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Disruptive Behavior Disorders Preschool Screening Scale, Parental Attitude Research Instrument (PARI), Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL). It is detected that 11,5% (n=32) of the participating children have the symptoms of high ADHD, ADHD diagnosed 11 children (3,95%) are included to this group, while level of symptoms is increasing, the level of male sex ratio was found to be significantly increased. According to PARI data, 9,4% (n=26) of children were found to have sleep problems. It has been observed that as the level of ADHD symptom increases, the sleeping problem is exacerbated, resistance to sleep time is increased, sleeping is delayed and sleep duration is decreased. From the point of view of parental attitudes; as the level of ADHD symptom levels increased, parents were found to be less democratic, to apply more stricter discipline, and to have more parental conflict. Early identification of ADHD symptoms and sleep problems will be helpful in order to avoid mental problems that may be seen in the future. There is a need for work that will increase the awareness of parents about the subject and direct them towards positive parental attitudes.