Osteoporoz tanılı ve osteoporoz riski olan postmenopozal kadınlarda kantitatif MR görüntülemenin tanıya katkısının değerlendirilmesi
The assessment of quantitative MR imaging contributing to diagnosis in postmenopausal women with osteoporosis and at risk of osteoporosis
Yazar: MUALLA AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. NİL TOKGÖZ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Absorpsiyometri-foton = Absorptiometry-photon ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal

Özet:
Bu çalışmanın amacı; osteoporoz tanılı ve osteoporoz riski olanpostmenopozal kadınlarda kemik minarel dansitometri ve kantitatif manyetikrezonans görüntüleme bulgularının karşılaştırılması ve osteoporoz tanısında MRgörüntülemenin etkinliğinin araştırılmasıdır.Çalışmaya, DEXA sonuçlarına göre normal, osteopenik ve osteoporotikolduğu saptanan 87 postmenopozal kadın olgu dahil edildi. Olguların yaşları 42-83 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 59,7 idi. Lomber MR incelemesi içintoplamda 85 olgu, kalça MR incelemesi için 86 olgu çalışmaya dahil edildi.Olguların tamamı postmenopozal dönemdeydi. Kemik minarel yoğunluğunudeğerlendirmek için hastalara DEXA cihazı (GE Medical Systems DPX Lunar)ile lomber (L1-L4) bölge ve sağ femur boyun, ward's, trokanterik veintertrokanterik bölgelerden ölçüm yapılmıştı.1.5 Tesla süperiletken magnet ile (Signa Exite 1.5T, GE Medical SystemsWisconsin ,WI, USA) MR incelemesi yapıldı. T2 relaksasyon zamanı ölçümü;lomber bölge için sagittal planda FSE-XL sekansı ve kalça bölgesi için koronalplanda FSE-XL sekansı kullanılarak elde olundu. Elde edilen toplam 5 ekosinyalden piksellerin ortalama T2 relaksasyon zaman haritaları oluşturuldu. T2*relaksasyon zamanı ölçümü; lomber bölge için sagittal planda MF-GRE sekansıve kalça bölgesi için koronal MF-GRE sekansı kullanılarak elde olundu. Eldeedilen toplam 16 eko sinyalden piksellerin ortalama T2* relaksasyon zamanharitaları oluşturuldu. T2 ve T2* ölçümleri; L1-L4 vertebra korpuslarından ve sağfemur boyun, ward's, trokanterik ve intertrokanterik bölgelerden gerçekleştirildi.L1-L4 vertebra korpuslarından elde edilen T2 relaksasyon ölçümlerindegruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmuş olup T2 relaksasyon ölçümleriile BMD (g/cm²) değerleri arasında anlamlı negatif korelasyon görüldü. T2*relaksasyon ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark ve BMD(g/cm²) değerleri ile yapılan karşılaştırmada anlamlı korelasyon saptanmadı.Kalça MR incelemesinde T2 ve T2* relaksasyon ölçümlerinde, gruplar arasındaistatistiksel anlamlı farklılık ve korelasyon saptanmadı.Çalışmamızda, postmenopozal osteoporotik hastalar ile postmenopozalnormal ve osteopenik hastaların ayırımında L1-L4 düzeylerinden gerçekleştirilenT2 relaksasyon zaman ölçümlerinin kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Sağfemurdan gerçekleştirilen T2 relaksasyon zamanı ölçümlerinin, postmenopozalosteoporotik hastaları ayırt etmede doğru sonuç veremeyeceği görülmüştür.Lomber vertebralardan ve sağ femurdan gerçekleştirilen T2* ölçümleri, lokalmanyetik alan inhomojenitesinden etkilendiğinden kemik mineralizasyondüzeyinin saptanmasında yardımcı değildir.Anahtar kelimeler: Manyetik Rezonans Görüntüleme; Osteoporoz; Dual- EnerjiX-Işını Absorpsiyometre

Abstract:
The purpose of this study was to compare imaging findings of bonemineral densitometry and quantitative MR imaging (MRI) in postmenopausalwomen with osteoporosis and at risk of osteoporosis and to investigate theeffectiveness of quantitative MRI.87 postmenopausal women who are normal, osteopenic and osteoporoticbased on the results of DXA were included to the study. Their ages were between42-83 years (mean 59,7). 85 patients were studied by MRI of lumbar spine and 86were studied by MRI of hip. All of the cases were at postmenopausal period. Bonemineral density measurements were performed with DXA (GE Medical SystemsDPX Lunar) at lumbar spine (L1-L4), right femoral neck, ward?s, trochanter andintertrochanteric regions. All MR examinations were performed on 1,5 T imagingsystem (Signa Exite 1.5T, GE Medical Systems Wisconsin ,WI, USA). T2relaxation time measurements were obtained with using FSE-XL sequence in thesagittal plane for lumbar spine and using FSE-XL sequence in the coronal planefor hip. Pixels? avarege T2 relaxation time maps were obtained from the total of5-echo signals. T2* relaxation time measurements were obtained with using MFGREsequence in the sagittal plane for lumbar spine and using MF-GRE sequencein the coronal plane for hip. Pixels? avarege T2* relaxation time maps wereobtained from the total of 16-echo signals. T2 and T2* relaxation timemeasurements were performed at L1-L4 vertebral bodies, right femoral neck,ward?s, trochanter and intertrochanteric regions. T2 relaxation measurementsobtained from the L1-L4 vertebral bodies showed statistically significantdifferences and a significant negative corelation was seen between the T2relaxation measurements and BMD (g/cm²) values. Statistically significantdifference between groups in the measurement of T2* relaxation times andsignificant correlation values in comparision with BMD values were not detected.There were no statistically significant differences and correlations between groupsin T2 and T2* relaxation measurements obtained from the MRI of the hip.In our study it was concluded that T2 relaxation time measurements fromL1-L4 regions can be used to discriminate patients with postmenopausalosteoporotic from postmenopausal normal and osteopenic groups. T2 relaxationtime measurements from the right femur was not able to give the correct results todistinguish the postmenopausal osteoporotic patients. Because of T2*measurements from the lumbar spine and right femur can be affected byinhomogeneity of local magnetic field, T2* measurements does not help todetermine the level of bone mineralization.Key Words: Magnetic rezonans imaging; Osteoporosis; Dual-Energy X-RayAbsorptiometry