Kayseri kentinde kentsel risk ve gerilim analizi: Kentsel dayanıklılık araştırması
Urban risk and tension analysis in the city of Kayseri: Urban reliability survey
Yazar: BURCU HAZIR
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE YILMAZ BAKIR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Afetler = Disasters ; Dayanıklılık = Durability ; Gerilim = Voltage ; Kayseri = Kayseri ; Risk = Risk

Özet:
Kentsel sistemin, sürdürülebilirliğinin ve yaşanabilirliğinin devamı için fiziki ve sosyo-ekonomik birçok riskten etkilenmesi muhtemeldir. Kentsel sistem sürdürebilirliği, dayanıklılığın sağlanması; yerelde savunmasız ve risk altındaki alanların saptanabilmesine bağlıdır bu nedenle kentsel dayanıklılık için bir kılavuz sağlamak planlama disiplini için önemli bir araştırma alanıdır. Son yıllarda risk azatlımı politikalarından bahseden literatürde tehlikeye odaklanmak yerine kentsel dayanıklılığı ve kırılganlığı ön plana çıkaran araştırmalar ve yaklaşımlar artmıştır ancak; kentsel gerilimin de esasında risk olduğundan bahseden ve kentsel planlama arasındaki ilişkiyi ele alan çalışmalar belirgin olarak
bulunmamaktadır. Bir kentin dayanıklılığını artırmak için; kenti korunmasız yapan riskleri, gerilimleri anlamak bu kavramlar arasındaki boşluğu tanımlamak gerekmektedir. Bu çalışma ile kentsel dayanıklılığın; kentsel risk ve kentsel gerilim ile birlikte tanımlanması, kentin toplumsal ve ekonomik yapısının bu süreçteki önemli riskler ile gerilimlere neden olan parametrelerin belirlemesi ile kentin kırılgan alanlarının iyileştirilmesi sonucunda dayanıklı kentlerin oluşturulmasına yönelik yaklaşım ve önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, kent sisteminin kırılganlık, gerilim ve risk düzeyine odaklanmıştır. Bu kapsamda öncelikle kentsel risk ve kentsel gerilim kavramı irdelenmiş, bu iki kavram
arasındaki ilişki sonucu kentsel dayanıklılık kavramı araştırılarak bu ilişkinin boyutları ortaya konmaya çalışılmıştır. Daha önce yapılan kentsel dayanıklılık araştırmalarından farklı olarak riskler sonucunda; bireyler arasında ve kent ile birey arasında bir gerilimin oluştuğu kentlerin sadece doğal afet yönetimi olarak değil toplumsal, sosyolojik ve ekonomik açıdan da dayanıklılığını kaybettiği varsayımı tartışılmıştır. Bu doğrultuda konu ekonomik, demografik, çevresel, kurumsal ve sosyal faktörler üzerinden irdelenerek planlama kararları ile dayanıklılığını sağlamak için nelere dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Abstract:
It is possible to be affected by many physical and socio-economic risks that are important for the sustainability and livability of the urban system. Therefore, providing a guide for urban resilience by addressing the priorities of the system according to the most vulnerable and risk areas at the local level is an important research area for the planning discipline. In recent years, studies and approaches that emphasize urban resilience and vulnerability have increased in the literature on risk reduction policies, rather than focusing on danger. Studies that mention that there is actually a risk in urban tension and that deal with the relationship between urban risk and urban planning are not evident. To increase the resilience of a city; It is necessary to understand the risks and tensions that make the city vulnerable, and to define the gap between these concepts. With this study, It is aimed to develop approaches and suggestions for the creation of durable cities as a result of the identification of urban risk and urban tension and the determine of the parameters that cause risks and tensions. The study will focus on the level of tension and risk of the urban system. In
this context, first of all, the concept of urban risk and urban tension will be examined, and as a result of the relationship between these two concepts, the concept of urban resilience will be investigated, and the dimensions of this relationship will be revealed. Unlike previous urban resilience studies, as a result of risks; the assumption that cities, where there is tension between individuals and between the city and the individual, lose their strength not only in terms of natural disaster management but also in social, sociological and economic terms will be discussed.The urban resilience will be examined through economic, demographic, environmental, institutional and social factors, and what should be considered in order to ensure its durability with planning decisions will be evaluated.