Carry trade yatırım stratejisi ve belirleyicileri: Türkiye örneği
Carry trade investment strategy and its determinants: The case of Turkey
Yazar: MEHMET TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUR BAYAT
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Carry trade = Carry trade ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Faiz oranları = Interest rates ; Hisse senetleri = Stocks ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Stratejiler = Strategies ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Düşük faiz oranına sahip ülkeden borç alarak, faiz oranlarının yüksek olduğu ülkelerde ödünç vermek suretiyle getiri elde etmek şeklinde tanımlanan carry trade stratejisi, hızla gelişen döviz piyasalarının etkisiyle son yıllarda oldukça önemli konuma gelmiştir. Gelişmiş ülke piyasaları, güçlü ekonomik ve finansal yapıları ile birlikte yatırımcılara düşük riskle yatırım yapma imkânı sunmaktadır. Riskin düşük olduğu bu ülke piyasaları için getiri oranları da düşük seviyelerdedir. Söz konusu ülkelerde yerleşik yatırımcılar gelişmiş piyasalara kıyasla daha yüksek getiri imkânı sunan gelişmekte olan ülke piyasalarına yatırım yapmaya yönelmektedirler. Bu kapsamda, carry trade ülkeler arasındaki faiz oranı farklılıklarından kazanç elde etmeye dayanan yeni bir yatırım stratejisi olarak öne çıkmaktadır. Carry trade yatırım stratejisi, kapsanmamış faiz oranı parite koşulunun geçerli olmaması durumunda kârlı hale gelmektedir. Kapsanmamış faiz oranı paritesine (UIP) göre ülkeler arasında oluşan faiz oranı farklılıkları sayesinde elde edilecek kazançlar, yatırım yapılan para biriminde oluşacak değer kaybı ile dengelenecektir. Teoride öngörülenin aksine, uygulamada yüksek faiz oranına sahip para birimi değer kaybetmekten ziyade değer kazanabilmektedir. Bu çalışmada Türkiye için 2005:09 ve 2018:08 döneminde ABD doları bazında gerçekleşen carry trade işlem hacmi ve belirleyicileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Analizin gerçekleştirildiği dönemde; nominal döviz kuru, faiz oranı farklılıkları, volatilite endeksi (VIX) ve hisse senedi endekslerinden (BIST-100, S&P-500) carry trade işlem hacmine doğru güçlü nedensellik ilişkileri tespit edilmiştir.

Abstract:
The carry trade strategy, which defined as borrowing from countries with low interest rates and lending in countries where interest rates are high, has reached quite high important position with the effect of evolving foreign exchange market in recent years. Developed country markets, with its strong economic and financial structure, offer low risky investment opportunities to investors. There are also low return rates for these low-risk countries. Investors that resident of these countries tend to invest in emerging markets which offer higher returns than developed markets. In this context, carry trade stands out as a new investment strategy focusing on making profit from the interest rate differentials between countries. Carry trade investment strategy becomes profitable in the failure of uncovered interest rate parity condition. According to uncovered parity, earnings generated through interest rate differences between countries will be offset by the depreciation of the investment currency. Unlike theory, currency with high interest rates will appreciate rather than depreciating in practice. In this study, relationship between carry trade volume realized on US dollar basis in Turkey and its determinants examined for the period from 2005:M09 to 2018:M08. For the period of analysis; strong causal relationships are found from nominal exchange rate, interest rate differences, volatility index (VIX) and stock market indexes (BIST-100, S&P-500) towards carry trade volume.