Geleneksel ahşap yapılarda kullanılan ahşap yapı elemanlarının uzun-dönem performansı ? Giresun Zeytinlik Mahallesi'nde örnek yapı incelemesi
Long term performance of elements in traditional wooden buildings-a case study in Zeytinlik District in Giresun
Yazar: FERAY ZİYNETİ YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KUŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Çevre Kontrolü ve Yapı Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geleneksel ahşap yapılarda kullanılan ahşap yapı elemanlarının uzun dönemperformansı ve hizmet ömrü konusunda hazırlanan bu çalışmanın amacı; ahşap yapıelemanlarının standartlar ve yönetmelikler doğrultusunda performansını incelemek vedurumlarını değerlendirmek, koruma çalışmalarına yapı elemanları düzeyinde yardımcıolabilmek ve geleneksel yapıların gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunmaktır.Çalışmada, Türkiye'de geleneksel ahşap yapılar taşıyıcı sistemler ve ahşap yapıelemanları açısından ele alınmış, ahşap malzemenin genel özellikleri ve yapıelemanlarının karşılaması gereken temel gereksinimler belirtilmiştir. Ahşap yapı veelemanlarının uzun dönem performansına ve hizmet ömrüne etki eden mekanik,biyolojik, çevresel ve fiziksel faktörler ve etkileri incelenmiştir. Durum değerlendirmeyöntemleri ve hasar tespiti çalışmaları hakkında genel bilgi verilmiştir. Bu kapsamda,Doğu Karadeniz Bölgesi, Giresun ili, SIT alanı olan Zeytinlik mahallesinde örnekGökdeniz evi seçilmiş. Yapılan gözlemler ve incelemeler sonucu ahşap yapı elemanlarınaetki eden faktörler ve neden oldukları bozulmalar tespit edilmiş, hasar haritalarıoluşturulmuştur. Yapılan Ek 3 A1, B1, B2, B3, B4, B5, C1, C2 ve D1 hasar haritalarınabağlı olarak yapının özellikle ısı ve sesle ilgili performansı yeterli bulunmamış, kullanıcıkonforu açısından, uygun yalıtımların yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, yapınınbodrum katında ahşap taşıyıcı sistem elemanlarında toprak zeminden kaynaklıbiyolojik bozulmalara rastlanmasının yanında dış cephe ahşap dikmelerinde çevreselfaktörlerden dolayı bozulmalara rastlanmıştır. Tüm bu çalışmalar, geleneksel ahşapyapılarda, yapının dayanıklılığı için yapıya sık bakım yapılması, mekanik, biyolojik,çevresel ve fiziksel etmenlerin sonucunda oluşabilecek bozulmalara karşı elemanınyenisiyle değiştirilmesi, boya, cila ve emprenye gibi önlemler alınması gerektiğisonucunu ortaya koymaktadır. Örnek yapı incelenerek yapılmış bir model çerçevesinde,daha çok örneğe uygulanması hedeflenmiş ve böylece koruma çalışmalarına katkıdabulunulmak istenmiştir.Anahtar Kelimeler: Ahşap yapılar, Dayanıklılık, Hizmet ömrü, Durum değerlendirme,Zeytinlik Mahallesi

Abstract:
The aim of this study on traditional timber buildings? elements, their long termperformance and service life, is to assess their performance and conditions according tothe current codes and regulations and to contribute preserving the timber buildings. Inthe study, the wooden elements and load bearing system of the wooden buildings and thegeneral characteristics of wooden elements are examined. The building productperformance necessities, international codes that influence the service life and the effectsof these factors on wooden building elements are taken into consideration and thecontent, the evaluation of the condition assessment protocol with damage atlas areemphasized. Gökdeniz House that is present in Zeytinlik district -where is a protectionarea in Giresun, Black Sea region- is chosen as a case study. By observation andexamination, condition assessment and the damage atlas on possible degradations ofGökdeniz house?s wooden building elements are prepared. As a result of the A1, B1, B2,B3, B4, B5, C1, C2 and D1 damage atlases in addition 3, it is realized that the building isincapable of sound and heat performance which affects the resident?s comfort. Besidesthe biological degradation that caused by the soil ground in the base floor?s wooden loadbearing system, the degradation that caused by the environmental effects on the woodenelements on the elevations has observed. All of these studies, has lead the need offrequent repair for the durability of building and precautions like paint, varnish andprotection against the mechanical, biological, environmental and physical effects. It isaimed to contribute the conservation studies in a view, which is made by analyzing thesample building.Keywords: Wooden buildings, Durability, Service life, Condition Assessment, ZeytinlikDistrict