Üniversite öğrencisi kadınlarda öz tiksinme ve öz şefkatin yeme bozukluğu belirtileri ile ilişkisi
The relationship between self-disgust and self-compassion with eating disorder symptoms in female university students
Yazar: ALP KAAN CENİK
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA TÜRK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Bu çalışmada depresyon düzeyi kontrol edilmek koşuluyla öz tiksinme ve öz şefkatin yeme bozukluğu belirtileri üzerindeki yordama gücü araştırılmaktadır. Yeme bozuklukları psikolojik, çevresel ve fiziksel faktörlerin bir araya gelmesinden kaynaklanan önemli bir sağlık sorunudur. Kişilerin yeme alışkanlıkları, vücut algısı ve ilişkilerini ciddi şekilde etkiler ve yaşam kalitesini düşürebilir. Yeme bozuklukları, birey üzerinde olumsuz etkisi olabilecek bir takım tutum, yeme davranışı ve bilişsel yapılar şeklinde ortaya çıkan semptom tipleri üzerinden çeşitli alt kategorilere ayrılır. Araştırmaya 393 katılımcı katılmıştır, elde edilen 295 adet sağlıklı veri istatistiki analize alınmıştır. Çevrimiçi yolla ulaşılan katılımcılara sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Öz Tiksinme Ölçeği-Revize Formu, Öz Duyarlık (Şefkat) Ölçeği ve Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği sunulmuştur. Verilerin analizi SPSS 23 programı aracılığıyla yapılmıştır. Öz tiksinme, yeme bozukluğu belirtilerini anlamlı düzeyde etkilerken, öz şefkatin etkisi öz tiksinme kontrol edildiğinde anlamsız hale gelmiştir. Ayrıca depresyon, yeme bozukluğu belirtilerinin varyansını büyük oranda açıklamıştır. Öz tiksinme, beden memnuniyetsizliği ve tıkınırcasına yeme gibi yeme bozukluğu davranışlarıyla güçlü bir ilişki göstermektedir. Buna karşılık, öz şefkatin doğrudan etkisinin bulunmaması, aracı değişkenlerin varlığına işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar literatüre göre tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları belirtilmiş ve gelecekteki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research investigates the predictive power of self-disgust and self-compassion on eating disorder symptoms, provided that the level of depression is controlled. Eating disorders are significant health issues influenced by psychological, environmental, and physical factors. They reduce peoples quality of life by affecting eating habits, body perception, and relationships. Eating disorders encompass various subcategories characterized by negative attitudes, eating behaviors, and cognitive patterns that impact individuals detrimentally. A total of 393 participants were recruited for this study, with 295 valid data for statistical analysis. Participants completed the Demographic Information Form, Beck Depression Inventory, Self-Disgust Scale-Revised, Self-Compassion Scale, and Eating Disorders Examination Questionnaire, all administered online. Data were analyzed using SPSS 23. According to the findings, self-disgust significantly affects eating disorder symptoms, while the effect of self-compassion becomes nonsignificant when self-disgust is controlled. Additionally, depression explains a significant portion of the variance in eating disorder symptoms. Self-disgust shows a strong relationship with body dissatisfaction and binge eating behaviors. The absence of a direct effect of self-compassion points to possible mediating variables, with findings discussed in light of existing literature, study limitations addressed, and suggestions for future research provided.