Budaklar ve imanlar formasyonlarındaki travertenlerin mühendislik özellikleri, (Eskipazar, Karabük)
Engineering properties of travertines in budaklar and imanlar formation, (Eskipazar, Karabük)
Yazar: İBRAHİM KORAY KAPLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN AYDIN ÖZSAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Dokusal özellikler = Textural properties ; Jeomekanik özellikler = Geomechanical properties ; Jeomühendislik = Geoengineering ; Jeoteknik = Geotechnics ; Jeoteknik deneyler = Geotachnical tests ; Jeoteknik özellikler = Geotechnical properties ; Traverten = Travertine

Özet:
Travertenler, güzel görüntüleri ve kolay işlenebilir olmalarından dolayı oldukça tercih edilen bir doğal yapıtaşıdır. Doğal yapıtaşı olarak kullanılacak olan kayaçların bazı fiziksel ve mekanik özellikleri sağlaması gerekmektedir. Kayaçların mühendislik özelliklerinin doku özellikleri ile de ilişkilidir. Bu nedenle bu çalışmada travertenler doku özelliklerine göre gruplanıp, her bir dokun sahip olduğu mühendislik özellikleri belirlenmiştir Bu amaçla Karabük ili Eskipazar ilçesindeki İmanlar ve Budaklar formasyonlarına ait traverten birimleri araştırma malzemesi olarak seçilmiştir. İmanlar formasyonu travertenleri saha gözlemleri ile masiv, boşluklu ve breşik olmak üzere üç farklı dokuda gruplanırken, Budaklar formasyonu travertenleri masiv ve boşluklu olmak üzere iki farklı dokuda gruplanmıştır. Alınan örnekler üzerinde mühendislik özelliklerini belirlemeye yönelik deneyler ISRM 1981'e göre gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda özellikle boşluklu dokulu travertenlerin daha düşük yoğunluk, tek eksenli basınç dayanımı ve Shcmidt sertlik değerleri verdiği belirlenirken, daha yüksek boşluk oranı ve su emme oranları verdiği belirlenmiştir. Masiv ve breşik dokulu travertenlerin ise tek eksenli basınç dayanımı değerleri yüksek, boşluk ve su emme oranları daha düşüktür. Boşluk oranının yüksek olması su emme oranını arttıracaktır. Bu da bozunmayı hızlandıran bir etkendir. Bu yüzden yapıtaşı olarak kullanılacak olan travertenlerin masiv ve breşik dokudaki travertenlerden tercih edilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Travertine is highly preferred natural building stone because of its beautiful view and easy processing. To be used as natural building stone, rocks have to provide some physical and mechanical properties. The diffrent texture properties of rocks, effect on their engineering properties. In this study, the travertines been classified according to their textures and engineering properties of each texture were determined. For this purpose, the travertines of İmanlar and Budaklar formation in Karabük Eskipazar, has been chosen as research material. ?İmanlar Formation? travertines were grouped as massive, porous and breccia; ?Budaklar Formation? travertines were grouped as massive and porous by field observations. Experiments were made on the taken samples, for determining the engineering properties according to ISRM 1981. As a result of the experiments, it has been observed that especially the porous textured travertines have lower density, uniaxial compressive strength, shcmidt hardness values and have higher porous, water absorption ratio. Massive and breccia textured travertines have higher density, uniaxial compressive strength, Shcmidt hardness values and have lower porous, water absorption ratio. A high proportion of porous will increase the water absorption ratio. This is a factor that accelerates the degradation. Therefore it was concluded that, to be used as a building stone of travertine it should be prefered from the massive and breccia travertines.