2017-2019 yılları Bayburt arkeolojik yüzey araştırmalarının genel değerlendirilmesi
General evaluation of archaeological survey of Bayburt province in 2017-2019
Yazar: UĞUR KURAN
Danışman: PROF. DR. CEVAT BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bayburt = Bayburt ; Koruma alanları = Conservation areas ; Tescil = Registration ; Tespit = Detection

Özet:
Yukarı Çoruh Havzasında yer alan Bayburt, geçmiş dönemlerden itibaren kesintisiz bir iskana ev sahipliği yapmıştır. Bölgede tarihöncesi çağlardan itibaren başlayan bu iskân faaliyetleri günümüze kadar devam etmiştir. Bölgede geçmiş dönemlerden itibaren yapılan iskân türlerinden günümüze ulaşmış höyükler, yerleşim alanları, gözetleme kuleleri ve kaleler ile varlıklarını devam ettirmektedirler.
Çalışmaya başlamadan önce, Bayburt ili ve ilçeleriyle ilgili daha önceden yapılan arkeolojik çalışmalar incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre çalışma yöntemi uygulanmıştır. Daha önceden yapılan çalışmalardan yola çıkılarak bu çalışmalar sırasında elde edilen arkeolojik bilgilerdeki boşlukların tamamlanması hedeflenmiştir. Çalışma yapılacak noktalar planlanırken ilk etapta daha önceden tespiti yapılmış arkeolojik alanların konumları uydu görüntüleri ve harita üzerinde değerlendirilmiştir.
Bu noktada "2019 Yılı Yüzey Araştırmasında Bayburt Merkez ve Köylerinde Tespit Edilen Arkeolojik Sit Alanları" adlı seminer çalışmamda geçmiş dönemlerde yapılan yüzey araştırmalarında elde edilen kırık seramik parçaları ve çeşitli arkeolojik malzemeler ışığında bu bulguların arkeolojik açısından önemi, kullanılan malzemenin kalitesi, teknik, süsleme ve form özelliklerinin Bayburt ve yakın çevresinde bulunan ve yüzey araştırmasına tabi tutulan yerleşimler ile karşılaştırılarak arkeolojik açıdan bölge içi kültürel etkileşimin nasıl olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Tez çalışmam sırasında da 2017 ve 2019 yılları arasında yapılan arkeolojik yüzey araştırmaları sırasında elde edilen arkeolojik malzemelerden yola çıkarak bölgenin tarihsel süreç içerisinde çevresine göre yaşadığı gelişim süreçleri ve Bayburt'un bölge içi kültürel etkileşimi ortaya konulmaya çalışıldı. Ayrıca buluntuların dönemselliği açısından da hangi dönem kültürlerinin bölgede aktif olduklarına dair bir sonuç elde edilmeye çalışıldı.

Abstract:
Bayburt, located in the Upper Coruh Basin, has been inhabited continuosly since the past until the present. There are mounds, settlemnt areas, watchtowers and castles that have survived to the present day in the settlements.
First of all, previous archaeological studies related to Bayburt and its Districts were examined and the study method was determined according to the results obtained. It is aimed to fill the gaps in the previous studies. The locations of the previously determined archaeological sites were marked and evaluated on satellite images and maps.
As a metter of fact, in my seminar tilted '' Archaeological Sites Detected In The Center and Villages of Bayburt In The Survey 2019 '' by me, in the light of the broken ceramic pieces and various archaeological materials obtained from the surface surveys in the past periods.
In this my thesis study, the regional cultural interaction of Bayburt was investigated based on the archaeological materials of the arcaeological survey carried out between 2017 and 2019. Mounds, settlement areas and castles were evaluated separately and according to the arcaeological finds, it has been tried to obtain a result about the period in which these places were inhabited.