Van Gölü havzasında domateste görülen fungal etmenler ve patojeniteleri
Fungal agents and pathogenicity in tomatoes in Van Lake basin
Yazar: FATMA OK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMRE DEMİRER DURAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2014 yılında Van Gölü Havzası' nda yetiştirilen domates bitkilerinin köklerinden fungusların izole edilmesi, teşhislerinin yapılması ve en sık bulunan cinse ait izolatların patojenitelerinin saptanması amacı ile yapılmıştır. Edremit, Gevaş, Tatvan ve Erciş ilçelerinden toplanan hastalıklı bitki örneklerinden Sclerotinia spp., Alternaria spp., Macrophomina spp., Rhizoctonia spp., Fusarium spp., Phytophthora spp., Aspergillus spp., Trichoderma spp., fungusları izole edilmiştir. Sclerotinia spp.'den 25 tane izolat elde edilmiş ve bu izolatların 22 tanesi Sclerotinia sclerotiorum, 3 tanesi de Sclerotinia minor olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda Sclerotinia izolatlarının miselyum uyum grupları (MUG) tespit edilmiştir. Buna göre S. sclerotiorum populasyonu içerisinde 4 ayrı MUG oluştuğu, S. minor izolatları arasında ise uyumsuzluk görülmediği belirlenmiştir.
Elde edilen Sclerotinia spp. izolatlarıyla yörede en fazla yetiştiriciliği yapılan Toprak ve Alsancak domates çeşitleri kullanılarak patojenite denemesi kurulmuştur. Patojenite sonuçlarına göre S. sclerotiorum izolatları arasında en tahripkar izolatlar S1, S2, S17 olurken S. minor'de S25 izolatı olmuştur. Alsancak (RNF1) çeşidinde S23 (S. minor), Toprak (F1) çeşidinde ise S25 (S. minor) en tahripkar izolatlar olarak tespit edilmiştir. Bu iki tür arasında ise S. minor, S. sclerotiorum' a göre daha virülant olarak belirlenmiştir. Kullanılan domates çeşitlerinden Toprak çeşidi hastalığa karşı Alsancak çeşidine göre daha duyarlı bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Domates, Miselyum uyum grupları, Sclerotinia minor, 
 Sclerotinia sclerotiorum

Abstract:
This study was conducted to isolation and identification of fungi from the roots of tomato plants in Van Lake Basin in 2014. Pathogenicity experiment was established with isolates belonging to genus which are most frequently isolated in isolations. Sclerotinia spp., Alternaria spp., Macrophomina spp., Rhizoctonia spp., Fusarium spp., Phytophthora spp., Aspergillus spp., Trichoderma spp., fungi were isolated from diseased plants collected from Edremit, Gevaş, Tatvan and Erciş districts. Twenty five isolates of Sclerotinia spp. were obtained from roots of tomatoes, 22 of which were identified as Sclerotinia sclerotiorum and 3 as Sclerotinia minor. At the same time, mycelial compatible groups (MCG) of Sclerotinia isolates were identified. According to this, it was determined that there were 4 different MCGs in the S. sclerotiorum population and no discordance between S. minor isolates.
The pathogenicity experiment was established by using Toprak and Alsancak tomato varieties, which are the most cultivated in the region with the obtained Sclerotinia spp. isolates. According to the pathogenicity results, the most destructive isolates of S. sclerotiorum isolates were S1, S2, S17 and S25 isolates in S. minor. S23 (S. minor) in the Alsancak (RNF1) variety and S25 (S. minor) in the Toprak (F1) variety were identified as the most destructive isolates. Among these two species S. minor was identified as virulant than S. sclerotiorum. The Alsancak variety is found to be more sensitive to the disease than the other variety.

Key words: Tomato, Mycelial compatible groups, Sclerotinia minor, Sclerotinia sclerotiorum