Ortaöğretim öğrencilerinde başarı yönelimi, algılanan ebeveyn desteği ve başarı baskısı ile akademik motivasyon arasındaki ilişki
The relationship between academic motivation and success order, perceived parent support and success pressure in secondary students
Yazar: HAKKI TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. TANER ATMACA
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile desteği = Family support ; Akademik başarı = Academic achievement ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başarı amaç yönelimleri = Achievement goal orientations ; Ebeveyn başarı baskısı = Parental achievement pressure ; Motivasyon = Motivation ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ortaöğretim öğrencilerinin başarı yönelimi, algıladıkları başarı için ebeveyn desteği ve başarı baskısı ile akademik motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışma, nicel araştırma metodolojisi içerisinde tasarlanmıştır. İlişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmada uygun örneklem tercih edilmiştir. 2021-2022 eğitim öğretim yılında veriler yüz yüze toplanmıştır. Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan 3 ortaöğretim kurumunda öğrenim gören öğrencilerden Likert tipi ölçeklerle veriler elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu toplamda 707 öğrenci meydana getirmektedir.
Araştırmanın verileri toplandıktan sonra SPSS 25 ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden, parametrik fark testlerinden, Pearson Korelasyon analizinden ve çoklu regresyondan yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, ortaöğretim öğrencilerinin başarı yönelimlerinin orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Akademik başarı için ebeveyn desteği yükseğe yakın düzeyde iken, ebeveyn baskısı orta düzeydedir. Öğrencilerin akademik motivasyonları orta düzeydedir. Öğrencilerin başarı yönelimleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı fark bulunmakta, anne-babanın çalışma durumuna göre ise fark bulunmamaktadır. Öğrencilerin evde çalışma odalarının ve bilgisayarlarının olmasıyla başarı yönelimi arasında anlamlı fark vardır, evde internetlerinin olmasıyla başarı yönelimi arasında anlamlı fark yoktur. Anne-babanın tutumları ile öğrencilerin başarı yönelimi arasında anlamlı fark vardır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri ile başarı yönelimi arasında anlamlı fark yokken, okul türü arasında anlamlı fark vardır.
Öğrencilerin kendilerini başarılı görmeleri ile başarı yönelimi arasında anlamlı fark vardır. Benzer sonuç ailelerin öğrencileri başarılı görmeleri ile başarı yönelimleri arasında da vardır. Çalışmaya ayrılan günlük süreyle başarı yönelimi arasında anlamlı farklılık vardır. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile öğrencilerin cinsiyeti arasında anlamlı fark vardır. Ebeveynlerin çalışma durumu ile başarı için ebeveyn desteği ve baskısı arasında anlamlı fark yoktur. Çalışma odasına sahip olma ile başarı için ebeveyn desteği arasında anlamlı fark varken başarı için ebeveyn baskısı arasında anlamlı fark yoktur. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile öğrencilerin bilgisayara ve internete sahip olmaları arasında anlamlı fark yoktur. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile ebeveynlerin tutumları arasında anlamlı fark vardır. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile öğrencilerin sınıf düzeyi arasında anlamlı fark yokken okul türü ile arasında anlamlı fark vardır. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile öğrencilerin kendilerini başarılı görmeleri ve ailelerin başarılı görmeleri arasında anlamlı fark vardır. Başarı için ebeveyn desteği ve baskısı ile öğrencilerin çalışmaya ayırdıkları günlük ortalama süre arasında anlamlı fark vardır.
Akademik motivasyonla öğrencilerin cinsiyetleri arasında anlamlı fark yoktur. Akademik motivasyonla öğrencilerin annelerinin çalışması arasında anlamlı fark yokken babalarının çalışması arasında anlamlı fark vardır. Akademik motivasyonla öğrencilerin çalışma odasına, bilgisayar ve internete sahip olmaları arasında anlamlı farklılık yoktur. Akademik motivasyonla öğrencilerin annelerinin tutumları arasında fark varken, babalarının tutumları arasında anlamlı fark yoktur. Akademik motivasyonla öğrencilerin sınıf düzeyi ve okul türü arasında anlamlı fark yoktur. Akademik motivasyonla öğrencilerin çalışmaya ayırdıkları günlük süre arasında anlamlı farklılık vardır. Başarı yönelimiyle ebeveyn desteği arasında pozitif, orta düzeyde ilişki varken ebeveyn baskısıyla başarı yönelimi arasında düşük düzeyde, negatif ilişki vardır.
Başarı yönelimi ile akademik motivasyon arasında pozitif, orta düzey ilişki vardır. Ebeveyn desteğiyle akademik motivasyon arasında düşük düzeyde, pozitif ilişki vardır. Bağımsız değişkenler, bağımlı değişkeni anlamlı şekilde açıklamaktadır.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the relationship between achievement orientation, perceived parental support for achievement and achievement pressure and academic motivation levels of secondary school students. The study was designed within quantitative research methodology. Relational survey design was used. Convenient sampling was preferred in the study. Data were collected face-to-face in the 2022-2023 academic year. Data were obtained with Likert-type scales from students studying in 3 secondary education institutions in Kaynarca district of Sakarya province. A total of 707 students constitute the sample. After the data were collected, they were analyzed with SPSS 25. Descriptive statistics, parametric difference tests, Pearson Correlation analysis and multiple regression were used to analyze the data. The findings of the study show that the achievement orientation of secondary school students is at a moderate level. Parental pressure for academic achievement is at a moderate level and parental support is close to high. Students' academic motivation is at medium level. There is a significant difference between students' achievement orientation and their gender, but there is no difference according to their parents' employment status. There is a significant difference between students' achievement orientation and having a study room and a computer at home, but there is no significant difference between students' achievement orientation and having internet at home. There is a significant difference between the attitudes of parents and students' achievement orientation. While there is no significant difference between students' grade level and achievement orientation, there is a significant difference between students' school type.
There is a significant difference between students' perception of themselves as successful and their achievement orientation. There is a similar result between parents'
perception of students as successful and achievement orientation. There is a significant difference between daily time allocated to study and achievement orientation. There is a significant difference between parental pressure and support for success and students' gender. There is no significant difference between parents' employment status and parental pressure and support for achievement. There is a significant difference between having a study room and parental support for achievement, but there is no significant difference between parental pressure for achievement. There is no significant difference between parental support and pressure for achievement and having a computer and internet. There is a significant difference between parental support and pressure for achievement and parents' attitudes. There is no significant difference between parental support and pressure for achievement and students' grade level, but there is a significant difference between parental support and pressure for achievement and school type. There is a significant difference between parental support and pressure for achievement and students' perception of themselves as successful and their families' perception of them as successful. There is a significant difference between parental support and pressure for achievement and the average daily time students allocate to study.
There is no significant difference between academic motivation and students' gender. There is no significant difference between academic motivation and students' mothers' employment, while there is a significant difference between students' fathers' employment. There is no significant difference between academic motivation and having a study room, computer and internet. While there is a significant difference between academic motivation and the attitudes of students' mothers, there is no significant difference between the attitudes of their fathers. There is no significant difference between academic motivation and students' grade level and school type. There is a significant difference between academic motivation and the daily time students allocate for studying. There is a positive, medium level relationship between achievement orientation and parental support, while there is a low level, negative relationship between parental pressure and achievement orientation. There is a positive, moderate relationship between achievement orientation and academic motivation. There is a low level, positive relationship between parental support and academic motivation. Independent variables significantly explain the dependent variable.