Stabil kronik obstriktif akciğer hastalığında dispneyi değerlendiren yöntemlerin ve bode indeksinin fonksiyonel parametrelerle karşılaştırılması
Stabi̇l kroni̇k obstri̇kti̇f akci̇ğer hastaliğinda di̇spneyi̇ değerlendi̇ren yöntemleri̇n ve bode i̇ndeksi̇ni̇n fonksi̇yonel parametrelerle karşilaştirilmasi
Yazar: FATMA MERVE TEPETAM
Danışman: DOÇ. DR. BENAN ÇAĞLAYAN
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: KOAH'da dispnenin değerlendirilmesini ve derecelendirilmesini sağlayan klinik ölçüm yöntemlerinin ve BODE indeksinin, klinik, laboratuar ve fonksiyonel parametrelerle korelasyonunu araştırmak.

Gereç ve Yöntem: Ocak 2006-Mayıs 2007 tarihleri arasında kliniğimizde yatırılarak izlenen 38 KOAH tanılı hasta (36 erkek, 2 kadın) yatışlarından en erken 1 ay sonra stabil dönemlerinde değerlendirilerek ayrıntılı solunum fonksiyon testleri, arter kan gazı ölçümü (AKG), 6 dakika yürüme testi (6-DYT) yapıldı. Dispne skalaları belirlendi. St. George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) yaşam kalitesi anketi uygulandı. Vücut Kitle İndeksi (VKİ), %FEV1, Medical Research Council dispne indeksi (MRC) ve 6-DYT kullanılarak BODE indeksi hesaplandı.

Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 64.2 ± 10.3, ortama VKİ: 27.3 ± 5.4, mL, PaO2: 64.7 ± 14.7, PaCO2: 47.1 ± 18.6, 6-DYT: 276.46 ± 99 metre, FEV1: 1108 ± 652, IC/TLC: 15.1±6.7  idi. Olguların ortama dispne şiddetleri Modifiye Borg Skalası (MBS): 4.32 ± 0.98, Visuel analog skala (VAS): 6.47 ± 1.91, Medical Research Council Skala (MRC): 4.35 ± 0.89, Baseline Dispne indeks (BDİ): 4.68 ± 4.18, Oksijen Tüketim Diyagramı (OTD): 4.50 ± 2.35, SGRQ Yaşam Kalitesi skoru: 66.93 ± 15.52 idi. BODE indeksi ortalaması 5.79 ± 2.5 olarak hesaplandı. Yaş ve VKİ'nin hiçbir yöntem ile korele olmadığı, tüm dispne skorlarının FEV1 ile korele olduğu saptandı. MRC'nin ölçülen tüm standart spirometrik ölçümler ve DLCO ile korelasyon gösterdiği bulundu. FEV1 ile en yakın korelasyonu MRC gösterdi (r=-0.514).  AKG değerlerine göre PaCO2 ile MBS arasındaki orta düzeydeki korelasyon (r=0.340) dışında korelasyon saptanmadı. BODE indeksinin SGRQ total skorla yakın korelasyon gösterdiği (r=0.606), AKG ile korele olduğu ve en yakın korelasyonu PaO2'nin (r=-0.382) gösterdiği bulundu. BODE indeksinin IC/TLC ile yakın korelasyon gösterdiği (r= -0.517) saptandı. 

Sonuç: MRC, KOAH'da dispne düzeyini belirlemede kullanılabilecek güvenilir bir testtir. Hiperinflasyon belirteçi ve mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörü olarak belirlenen IC/TLC'nin BODE indeksi ile yakın korelasyon göstermesi, KOAH'da prognozun belirlenmesinde BODE indeksinin kullanılabileceği görüşünü desteklemektedir.  




Anahtar Kelimeler: KOAH, BODE İndeksi, Dispne , SGRQ (St. George's Respiratory Questionnaire ) , IC/TLC.

Abstract:
Background and Aims: To investigate correlation of dyspnea scoring methods and BODE (Body mass index, airflow Obstruction, Dyspnea, and Exercise capacity) index with functional parameters in Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). 

Material and Methods: Thirty-eight COPD patients, hospitalized between January 2006 and May 2007, have been evaluated in their stable period after discharge. Pulmonary function tests, arterial blood gase (ABG) analysis, 6 minutes walk test (6-MWT), dyspnea scorings and St. George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) were performed. Body Mass Index (BMI), FEV1%, Medical Research Council dyspnea index (MRC) and 6-MWT were used to calculate BODE index. Spearman's correlation test was used in statistical analysis. 

Results: Mean values of studied parameters are as follows: Age: 64.2±10.3, BMI: 27.3±5.4, PaO2: 64.7±14.7 and PaCO2: 47.1±18.6 mmHg, 6- MWT: 276.4±99.0 m, FEV1: 1108±652 mL, IC/TLC: 15.1±6.7. The dyspnea scores were Modified Borg Scale (MBS): 4.32±0.98, Visuel analog scale (VAS): 6.47 ± 1.91,   Medical Research Council Scale (MRC): 4.35±0.89, Baseline Dyspnea index (BDİ): 4.68 ± 4.18, Oxygen Cost Diagram (OCD): 4.50 ± 2.35,  SGRQ total score: 66.9±15.5 and BODE index: 5.79±2.5. Age and BMI were not significantly correlated with any of the methods whereas FEV1 was significantly correlated with all dyspnea scores. MRC had correlation with all spirometric measurements and DLCO. The strongest correlation was present between FEV1 and MRC (r=-0.514). Considering ABG, there was no correlation except the one between PaCO2 and MBS (r=0.340). BODE index showed correlation with SGRQ total score and ABG values as well as showed strongest correlation with PaO2 (r=-0.382). BODE index also had correlation with IC/TLC (r= -0.517). 

Conclusions: MRC is a reliable test for COPD patients for determining dyspnea levels. Relatively higher correlation of BODE index with IC/TLC which is a hyperinflation marker and independent risk factor for mortality, supports that BODE index can be used to determine the prognosis of COPD. 




Keywords: COPD, BODE Index, dyspnea, SGRQ (St. George's Respiratory Questionnaire) , IC/TLC.