İlm-i Simyâya dair iki mecmua ve Eşrefzâde Ali'nin şiirleri (İnceleme-metin-sözlük) /
Yazar: KADER YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN SARIÇİÇEK
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Dergiler = Magazines ; Divan-ı Hikmet = Divan-ı Hikmet ; Divançe = Divançe ; Eşrefzade Ali = Eşrefzade Ali ; Simya sanatı = Alchemy art ; Şiir = Poem

Özet:
Çalışmamız ilm-i simyâ ile ilgili iki mecmuanın (Milli Kütüphane'de Yz. A. 3103 ve Nuruosmaniye Kütüphanesi'nde nr3621) tanıtımı, manzum/mensur kısımlarının transkripsiyonu ve bunların içerisinde yer alan Eşref-zâde Ali'nin Divan-ı Hikmet adlı divançesinin tenkitli metin incelenmesinden oluşmaktadır.
Milli Kütüphane'de bulunan eser, 56 varaktan ibarettir.  Eserde dört risale, bir mesnevi ve bir divançe yer almaktadır. Nuruosmaniye Kütüphanesi'nde bulunan eserde ise bir varak nesir 26 varak da manzum bulunmaktadır. Burada en önemli kısım, daha önce gün yüzüne çıkarılmamış Eşrefzâde Ali'nin Divançe'sidir.
Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş'te mecmua tanımı yapıldı. Birinci bölümde simyâ hakkında bilgi, metin muhtevası, vezin tablosu, mecmua içerisinde adı geçen şahsiyetler, müellif/müstensihlerin hayatı, nüsha
tanıtımı ve tenkitli metin oluştururken izlenilen yol yer almaktadır. İkinci bölümde tenkitli metin ve üçüncü bölümde ise mecmuaya ait MESTAP tabloları bulunmaktadır. Çalışmanın sonunda ulaşılan bilgi ve bulguların değerlendirildiği Sonuç bölümü ile eserde geçen Arapça-Farsça ve Eski Anadolu Türkçesi kelimelerini içeren Sözlük bulunmaktadır. Sözlüğün ardından ise eserin tıpkıbasımına yer alır.

Anahtar Sözcükler
Klasik Türk Edebiyatı, 19.yüzyıl, Mecmua, Şiir, Eşref-zâde Ali

Abstract:
Our study is consists of the introduction of two macmuas related to the alchemy (Yz. A. 3103 in the National Library and nr3621 in the Nuruosmaniye Library), the transcription of the in verse/prose parts of these two macmuas and the text examination with criticism of small poetry corpus of Ashrafzadeh Ali's Divan-i Hikmet which is located in the two macmuas.
The work in the National Library consists of 56 pages. The work includes four treatises, a mesnevi and a small poetry corpus. In the Nuruosmaniye Library, there is a page prose and also 26 page in verse. The most important part here is the small poetry corpus of Ashrafzadeh Ali, who has not been unearthed before.
Our study consists of an introduction and three chapters. In the introduction, the definition of macmua was made. In the first part, information about alchemy, text content, meter table, the personalities mentioned in the macmua, the life of the authors/proofreaders, the presentation of the copy and the way of creating criticized text are included. In the second part, there is criticized text and in the third part, MESTAP tables belonging to the macmua. At the end of the study, there is a glossary containing the Arabic-Persian and Old Anatolian Turkish words in the work together with the conclusion part where the information and findings are evaluated. Following the glossary, a copy of the facsimile is reserved space.

Keywords
Classical Turkish Literature, 19th Century, Macmua, Poetry, Eşref-zâde Ali