İri doğan (LGA) çocuklarda metabolik sendrom riskinin araştırılması
The risk of metabolic syndrome in LGA born children
Yazar: CEREN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS BAŞ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Leptin = Leptin ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: İnsülin direnci çocukluk döneminden itibaren başlayabilmektedir. Son yıllarda iri doğan (LGA) çocuklarda daha çocukluk döneminden itibaren obezite ve insülin direnci gelişme riskinin arttığını gösteren çalışmalar yayınlanmıştır. Araştırmanın amacı iri doğum (LGA) öyküsü olan çocuklarda insülin direnci, metabolik sendrom gelişme riskini belirlemek, klinik bulgular ve biyokimyasal değerler ile insülin duyarlılığı arasındaki ilişkiyi araştırmak idi.Gereç ve Yöntemler: Çalışmada zamanında LGA doğan 40 (19K, 21E) prepübertal çocuk çalışma grubunu (Grup1), zamanında AGA doğan 49 (25 K , 24 E) prepübertal çocuk kontrol grubunu (Grup2) oluşturdu. Vakaların ortalama yaşı (±SD) LGA grubunun 6,16 (± 2,53 )yıl , kontrol grubunun 5,44(± 1,84) yıl idi.Tüm bireylerin antropometrik ölçümleri alındı. Açlıkta glukoz, total kolesterol, HDL-kolesterol , LDL-kolesterol, VLDL-kolesterol, trigliserid , insülin, kortizol, IGF-1, IGFBP-1, leptin, adiponektin,TNF-?, IL-6 düzeyleri ölçüldü. İnsülin direnci indeksi HOMA-IR hesaplandı.Bulgular: Gruplar arası vücut kitle indeks (VKİ) SDS'i açısından fark yoktu.Tartı SDS Grup 1'de (1,23 ± 1,41) Grup 2'den(0,43 ± 1,11) daha yüksekti (p=0,004). Sistolik ve diastolik kan basınçları Grup 1'de daha yüksekti ( p= 0,030, p=0,009). Grup 1'de Grup 2'ye göre kolesterol (161,29 ± 18,9 ve 149,95 ± 16,29 mg/dl, p=0,004), LDL kolesterol (90,31 ± 19,32 ve 77,09 ± 14,7 mg/dl p=0,000) ve Trigliserid/HDL kolesterol (1,91 ± 0,99 ve 1,49 ± 0,49 , p=0,022) daha yüksek, HDL kolesterol (49,05 ±7,61 ve 54,82 ± 6,26 mg/dl p= 0,001) daha düşük saptandı.Gruplar arası glukoz, insülin , HOMA-IR, IGFBP-, kortizol düzeyleri arasında fark yoktu. Grup1'de Grup 2'ye göre IGF-1SDS (-1,00 ± 0,75 ve -0,58 ±0,74, p=0,010) ve adiponektin (8,60 ±1,07 ve 9,34 ± 1,53 µg/ml, p=0,009) düzeyleri daha düşüktü.Grup 1'de Grup 2'ye göre leptin (7,81±6,16 ve 5,41±3,27 ng/ml p=0,033) düzeyleri ve IL-6(8,82 ± 1,10 ve 1,97 ± 1,10 pg/ml, p=0,000) düzeyleri daha yüksekti. Grup 1'de Grup 2`ye göre TNF-? ( 1565,61 ± 392,39 ve 1903,03 ± 365,48) düzeyleri düşüktü. LGA doğan çocuklarda leptin düzeyi ile doğum tartı SDS, VKİ SDS, insülin ve HOMA-IR arasında (r=0,374, P=0,019; r=0,496, p=0,001 ; r=0,528 p=0,001 ; r=0,520 p=0,001) pozitif korelasyon, IGF-1 SDS arasında (r=-0,469 p=0,003) negatif korelasyon mevcuttu. IGFBP-1 düzeyi ile doğum ağırlığı SDS arasında (r=-0,379 p=0,017) negatif korelasyon vardı. IGF-1 SDS ile HOMA-IR arasında (r=-0,432, p= 0,006) negatif korelasyon vardı.TNF-? düzeyi ile insülin (r=-0,395, p=0,013) ve HOMA-IR (r=-0,382, p=0,016) arasında negatif korelasyon vardır.Sonuçlar: İri doğan obez olmayan prepubertal çocuklarda bazal insülin ve HOMA-IR indeksi ile değerlendirdiğimizde insülin direnci saptanmadı. Ancak LGA doğan çocuklarda total kolesterol, LDL kolesterol, leptin ve IL-6 düzeylerinin , trigliserid / HDL kolesterol oranının obez olmamalarına rağmen anlamlı derecede yüksek bulunması ve adiponektin düzeyinin de düşük olması metabolik değişikliklerin prepubertal dönemde başlamış olduğunu göstermektedir. Bu bulgularla LGA doğan çocuklardaki metabolik değişikliklerin prepubertal dönemden itibaren izlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: Insulin resistance can begin at childhood. In recent years, various studies about the development of obesity and insulin resistance, even during the childhood period in LGA born children, have been published. Aims of this study are to determine the insulin resistance and the risk of metabolic syndrome in LGA born children and to investigate the relationship between insulin resistance and clinical findings and biochemical values.Materials and Methods: Case group(Group 1) consisted of 40(19 female, 21 male) term LGA born prepubertal children and the control group(Group 2)contained 49(25 female, 24 male) term AGA born prepubertal children. Mean age of case and control groups(±SD) are 6,16 (± 2,53 ) and 5,44(± 1,84) years, respectively. Antropomethric measurements of all patients were recorded. Fasting glucose, total cholesterol, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, VLDL-cholesterol, trygliseride, insulin, cortizol, IGF-1, IGFBP-1, leptin, adiponektin,TNF- ?, IL-6 levels were analysed. Insulin resistance index HOMA-IR was calculated.Results: There was no difference between the groups for BMI SDS. Weight SDS was higher in group 1(1,23 ± 1,41) than group 2(0,43 ± 1,11) (p=0,004). Systolic and diastolic blood pressures were higher in group 1 (p= 0,030, p=0,009). Eventhough cholesterol(161,29 ± 18,9 and 149,95 ± 16,29 mg/dl, p=0,004, LDL-cholesterol(90,31 ± 19,32 and 77,09 ± 14,7 mg/dl p=0,000) and Triglyceride/HDL-cholesterol (1,91 ± 0,99 ve 1,49 ± 0,49 , p=0,022) were higher in group 1 compared to group 2, HDL-cholesterol (49,05 ±7,61 and 54,82 ± 6,26 mg/dl p= 0,001) was lower. There were no difference in glucose, insulin, HOMA-IR, IGFBP-1 and cortisol levels between groups. IGF-1 SDS (-1,00 ± 0,75 and -0,58 ±0,74, p=0,010) and adiponectin (8,60 ±1,07 and 9,34 ± 1,53 µg/ml, p=0,009) were lower in group 1 compared to group 2. Leptin (7,81±6,16 and 5,41±3,27 ng/ml p=0,033) and IL-6(8,82 ± 1,10 and 1,97 ± 1,10 pg/ml, p=0,000) levels were higher in group 1 compared to group 2. TNF-? (1565,61 ± 392,39 ve 1903,03 ± 365,48 pg/ml, p=0,000) levels were lower in group 1 compared to group 2. In LGA born children; there was positive corelation between leptin levels and birth weight SDS, BMI SDS, insulin and HOMA-IR(r=0,374, P=0,019; r=0,496, p=0,001 ; r=0,528 p=0,001 ; r=0,520 p=0,001), whereas there was negative corelation between leptin levels and IGF-1 SDS (r=-0,469 p=0,003). There was negative corelation between IGFBP-1 levels and birth weight SDS(r=-0,379 p=0,017). Also, there was negative corelation between IGF-1 SDS and HOMA-IR (r=-0,432, p= 0,006).Furthermore, there was negative corelation between TNF-? and insulin(r=-0,395, p=0,013) and HOMA-IR(r=-0,382, p=0,016).Conclusions: We didn?t find insulin resistance in LGA born, non-obese, prepubertal children when it is calculated by basal insulin and HOMA-IR index. Because total cholesterol, LDL-cholesterol, leptin and IL-6 levels, triglyserid/HDL ratio was found to be significantly high, and adiponectin levels were low in LGA born children eventhough there were not obese, it is thought that metabolic changes start to occur from the childhood period. With these results it is concluded that metabolic changes in LGA born children should be followed starting from the prepubertal years.