Seramik tasarım ve üretiminde sağlık açısından alınması gereken önlemler
The measures that need to be taken in terms of health in the design and production of ceramics
Yazar: HALİDE OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. ATEŞ ARCASOY
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Sağlık = Health ; Sağlık sorunları = Health problems ; Seramik dekoru = Decor of ceramic ; Seramik malzemeleri = Ceramic materials ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramik sektörü = Ceramic sector ; Seramik sırları = Ceramic glazes ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Günümüzde gerek kullanılan hammaddelerin çeşitlilik ve teknik özellikleri gerekse şekillendirme, dekorlama, sırlama, pişirmede gelişmiş teknolojilerle üretilen ve oldukça fazla kullanım alanına sahip olan seramik ürünler bugünün ve geleceğin vazgeçilmez malzemesidir.Seramiğin dekoratif amaçlı kullanımı yanında, teknolojik kullanımı da gün geçtikçe artmaktadır. Seramik; fiber optiklerden cep telefonu parçalarına, geleneksel cam bardaklardan uzay mekikleri pencerelerine, fosforlu seramik ürünlerden piezoelektrik, sensörlere, biyoseramiklerden elektronik ve digital alanda kullanılan elektronik seramiklere, kompozit seramik malzemelerden kesici ve aşınmaya dayanıklı seramiklere, cam, tuğla-kiremit, çimento, yer ve duvar karolarından sağlık gereçlerine, hava ve kara ulaşım araçları için makine parçalarından savunma amaçlı zırhlara kadar geniş bir ürün yelpazesiyle insan ihtiyaçlarına cevap vermektedir. Ayrıca; toksik maddeleri denetim altına almada, toksik ve radyoaktif atıkların emniyetli biçimde saklanmasında kullanılmaktadır.Ancak seramik tasarım ve üretiminde sağlık sorunlarına neden olabilecek hammadde ve metal oksitler de bulunmaktadır. Seramik üretim süreçlerinde bu hammadde ve oksitlerle çalışırken gerekli önlemler mutlaka alınmalıdır. Gerekli üretim standartları dikkate alınmazsa, seramik üretiminde kullanılan hammadde ve kimyasalların çeşitliliği nedeniyle, üretim aşamalarında çalışanlar, seramik ürün kullananlar ve yaşadığımız çevre risk altındadır.Tezin kapsamında; seramik tasarım ve üretiminde sağlık açısından zararlı olabilecek hammadde ve metal oksitler, sağlık sorunlarına maruz kalınabilecek seramik üretim süreçleri, seramik üretiminin çevresel etkileri, seramik tasarım ve üretiminde karşılaşılan sağlık sorunları, sağlık açısından uyulması gereken yasa ve yönetmelikler, seramik tasarım ve üretiminde sağlık açısından alınması gereken önlemler ele alınmıştır.Keşfedildiği günden buyana birçok alanda insanoğlunun ihtiyaçlarına cevap veren seramiğin üretimi aşamasında alınması gereken önlemler oldukça basittir. Ancak önlem alınmaması durumunda geri dönüşümü olmayan ciddi sağlık sorunları ile karşılaşılabilmektedir. Seramik üretiminde çalışanlar, kullandıkları malzemelerin zararlarını ve korunma yollarını bilmeli, üretim bu maddelerin insan vücuduna girmesini önleyecek şekilde yapılmalı, gerekli hijyen ve güvenlik standartları takip edilmeli, kişisel kontroller arttırılmalı, çalışma koşulları sürekli güncellenen yasalarla denetim altında tutulmalıdır.Kurallara uyulduğu taktirde seramik üretiminde sağlık açısından endişe uyandıracak herhangi bir tehlike söz konusu olmamaktadır.Anahtar Kelimeler: seramik, sağlık, meslek hastalığı, önlem kirlilik, hammadde, oksit.

Abstract:
Produced through the use of developed technologies during firing, glazing, decorating, and shaping and through the diversity and technical features of the substances and having a number of uses, ceramic products are indispensible property of today and the future.The technologic use of ceramic as well as its decorative function is increasing day by day. Ceramic answers to the needs of human ranging from fiber optic to parts of mobile phones, from traditional glasses to the windows of space shuttles from phosphoric ceramic products to piezoelectric, sensors, from bioceramics to electronic ceramics used in electrical and digital fields, from composite ceramic tools to ceramics cutting and attrition resistant ceramics, from glass, brick-roof tiles, concrete, ground and wall tiles to medical tools, from machine parts produced for air and land transportation to armour used for defense.In addition, it is used in controlling the toxic matters and disposing toxic and the radioactive waste safely.However, there are raw materials and metal oxides that might bring about health problems in the design and production of ceramic. The precautions should be certainly taken when one is working with these raw materials and oxides in producing ceramic. Unless necessary production standards are taken, those working in the production process and those using ceramic products as well as the environment where we work are all at risk due to the diversity of raw materials and chemicals.The thesis deals with the health problems encountered and the precautions that need to be taken in the production and the design, the environmental effects of production of ceramic, the ceramic production processes that might cause health problems and raw materials as well as metal oxides that might be harmful for healthSince ceramic, answering to a number of needs of human, was discovered, the precautions to be taken in the production and the design of this matter are quite simple. However, when precautions are not taken, irreversible serious health problems may be faced. Those working in the production of ceramic should be aware of the detriments of this matter and of the ways of protecting themselves. The production should be carried out in a way to prevent these matters from infusing the body and necessary hygienic and safety standards should be followed and the individual controls should be made more often. In addition, working conditions should be kept under control through the laws often updated.As long as rules are followed, there will be no threat to the human health which may bring about concern.Keywords: ceramic, healt, occupational disease, measure, pollution, raw metarial, oxide.