Pediyatrik metabolik kardiyomiyopati tanılı hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective Evaluation of Patients Diagnosed with Pediatric Metabolic Cardiomyopathy
Yazar: EZGİ TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. FADLİ DEMİR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyomiyopatiler = Cardiomyopathies ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı'nda kalıtsal metabolik hastalık tanısıyla izlenen ve kardiyomiyopati tanısı konulan hastaların takipleri süresince kardiyak verilerinin analiz edilerek kalıtsal metabolik hastalıklara bağlı gelişen kardiyomiyopatilerin prognozunu ve mevcut tedavilerin sağkalım ve kardiyomiyopati üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Çocuk Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı'nda 2010-2020 yılları arasında bir kalıtsal metabolik hastalığa bağlı kardiyomiyopati tanısı alan 0-18 yaş arası 102 hasta dâhil edildi. Hastaların başvuru semptomları, kalıtsal metabolik hastalık tanıları, kardiyomiyopati tipi, kalıtsal metabolik hastalığa özgün tedavi alıp almadıkları retrospektif olarak değerlendirildi. Ayrıca düzenli takipleri olan 95 hastanın başvuru sırasındaki ve takipteki ekokardiyografik verileri karşılaştırıldı. Mortalite ve morbidite üzerine etkili olan faktörler araştırıldı.

Bulgular: Düzenli takip verileri olan 95 hastanın ortalama takip süresi 60,9±54,6 ay olarak saptandı. Altmış hastaya (%58,8) glikojen depo hastalığı, 17 hastaya (%16,7) lizozomal depo hastalığı, 11 hastaya (%10,8) yağ asidi oksidasyon bozukluğu, 11 hastaya (%10,8) mitokondriyal hastalık ve 3 hastaya (%2,9) ise aminoasit ve organik asit metabolizması bozukluğu tanısı konulmuştu. En sık gözlenen kalıtsal metabolik hastalık alt grubu Pompe hastalığı (n=47; %46) idi. Kardiyoloji polikliniğine en sık başvuru yakınmaları sırasıyla solunum sıkıntısı (n=57; %55,9), emerken zorlanma (n=22; %21,6) ve morarma (n=20; %19,6) idi. Hastaların kardiyomiyopati tanısı alma yaşı ortalama 26,2±28,2 ay idi. Takipte 20 hastada (%19,6) aritmi saptandı. En sık gözlenen aritmi supraventriküler taşikardi (n=8; %7,8) idi. Hastaların %85,3'ünde (n=87) hipertrofik kardiyomiyopati, %10,8'inde (n=11) dilate kardiyomiyopati ve %3,9'unda (n=4) ise sol ventrikül noncompaction kardiyomiyopatisi mevcuttu. Takipte hastaların 44'ünde (%46,3) kardiyomiyopati düzeldi. Tedavi sırasında hastaların %40'ının (n=38) mekanik ventilasyon ihtiyacı geliştiği, ve sağ kalım oranınıın %60 (n=57) olduğu saptandı. Ölen hastaların 22'si (%58) glikojen depo hastalığı, 8'i (%21) lizozomal depo hastalığı, 5'i (%13) mitokondriyal hastalık, 2'si (%5) yağ asidi oksidasyon bozukluğu, 1'i (%3) ise aminoasit ve organik asit metabolizması bozukluğu idi. Lizozomal depo hastalığı tanısı olan kardiyomiyopati hastaları ölüm riskinin en yüksek olduğu gruptu(p=0,021).Pompe hastalarında enzim replasman tedavisi ile diyastolde interventriküler septum Z skorunun, sol ventrikül arka duvar çapı Z skorunun ve sol ventrikül kütle indeksinin anlamlı olarak azaldığı (p=0,001) saptanırken yağ asidi oksidasyon bozukluğu tanısı alan hastaların tedavi sonrası dönemde kısalma fraksiyonu ve ejeksiyon fraksiyonu değerlerinin anlamlı olarak arttığı saptandı (sırasıyla p=0,011 ve p=0,018). Diğer kalıtsal metabolik hastalık tanısıyla takip edilen hastalarda tedavi öncesi ve sonrası elde edilen ekokardiyografik verilerinde anlamlı bir değişim gözlenmedi.

Sonuç: Kalıtsal metabolik hastalıkları olan çocuklarda eşlik eden kardiyak problemler giderek artan oranlarda tanımlanmaya başlanmıştır. Kardiyak tutulum morbidite ve mortalitede önemli artışa yol açmaktadır. Kalıtsal metabolik hastalığa özgün enzim tedavisi ile özellikle Pompe hastalarında kardiyomiyopatide ve ekokardiyografik bulgularda iyileşme sağlanabilmekle birlikte, kalıtsal metabolik hastalıklarda mortalite hala yüksektir.

Anahtar Kelimeler: Ekokardiyografi, Kardiyomiyopati, Kalıtsal Metabolik Hastalık

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to investigate the prognosis of cardiomyopathies due to inherited metabolic diseases and the effects of current treatments on survival and cardiomyopathy by analyzing the cardiac data of the patients who were followed up with the diagnosis of inherited metabolic disease and diagnosed with cardiomyopathy in the Department of Pediatric Metabolism and Nutrition at Çukurova University Medical Faculty.

Material and Method: A total of 102 patients aged 0-18 years who were diagnosed with cardiomyopathy due to an inherited metabolic disease between 2010 and 2020 in the Department of Pediatric Metabolism and Nutrition were included in the study. Patients' symptoms at admission, diagnosis of inherited metabolic disease, type of cardiomyopathy, and whether they received specific treatment for inherited metabolic disease were evaluated retrospectively. In addition, echocardiographic data of 95 patients who came to the control visits at the first admission and follow-up were compared. Factors affecting morbidity and mortality were investigated.

Results: The mean follow-up period of 95 patients was 60.9±54.6 months. Sixty patients (58.8%) had glycogen storage disease, 17 (16.7%) lysosomal storage disease, 11 (10.8%) fatty acid oxidation disorder, 11 (10.8%) mitochondrial disease, and 3 patients (2.9%) was diagnosed with aminoacid and organic acid metabolism disorder. The most common inherited metabolic disease subgroup was Pompe disease (n=47; 46%). The most common complaints at presentation to the cardiology outpatient clinic were respiratory distress (n=57; 55.9%), feeding difficulties (n=22; 21.6%) and cyanosis (n=20; 19.6%). The mean age at which patients were diagnosed with cardiomyopathy was 26.2±28.2 months. During the follow-up, arrhythmia was detected in 20 patients (19.6%). The most common arrhythmia was supraventricular tachycardia (n=8; 7.8%). Hypertrophic cardiomyopathy was present in 85.3% (n=87), dilated cardiomyopathy in 10.8% (n=11) and left ventricular noncompaction cardiomyopathy in 3.9% (n=4) of the patients. During follow-up, cardiomyopathy improved in 44 (46.3%) patients. Respiratory distress was detected in 40% (n=38) of the treated patients, and the survival rate was 60% (n=57). Twenty-two of the patients who died, 22 (58%) had glycogen storage disease, 8 (21%) had lysosomal storage disease, 5 (13%) had mitochondrial disease, 2 (5%) had fatty acid oxidation disorder, and had (3%) were aminoacid and organic acid metabolism disorders. Cardiomyopathy patients with a diagnosis of lysosomal storage disease were the group with the highest risk of death (p=0.021). It was determined that the interventricular septum Z score, left ventricular posterior wall diameter Z score and left ventricular mass index decreased significantly with enzyme replacement therapy in Pompe patients (p=0,001), and the shortening fraction and ejection fraction values of the patients diagnosed with fatty acid oxidation disorder increased significantly in the post-treatment period (p=0.011 and p=0.018, respectively). No significant change was observed in the echocardiographic data obtained before and after treatment in patients followed up with the diagnosis of other inherited metabolic diseases.

Conclusion: Cardiac problems observed in children with inborn errors of metabolism have been increasingly defined. Cardiac involvement leads to a significant increase in morbidity and mortality. Although cardiomyopathy and echocardiographic findings can be improved, especially in Pompe patients, with inherited metabolic diseasespecific enzyme therapy, mortality is still high in inherited errors of metabolism.

Key Words: Echocardiography, Cardiomyopathy, Inherited Metabolic Disease