Mardin Artuklu Üniversitesi'nde Kürt Dili, Edebiyatı ve Kültürü ile ilgili birimlerin kuruluşu ve işleyişi: Dil, eğitim ve güç ilişkileri bağlamında yeniden yapılanan sermayeler ve hoca-mezun habitusunun Bourdieu sosyolojisi perspektifinden incelenmesi
The establishment and operation of units related to Kurdish Language, Literature and Culture at Mardi̇n Artuklu University: An examination of the restructured capitals and habitus of professors-graduates in the context of language, education and power relations from the Bourdieusian sociological perspective
Yazar: AHMET YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM SOYSAL AL
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim sosyolojisi = Education sociology

Özet:
Bu çalışma Türkiye akademi sahasında yeni bir alan olarak beliren ve belli bir dönem de Türkiye kamuoyunu ve uluslararası kamuoyunu meşgul eden Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Edebiyatı lisans, Kürt Dili ve Kültürü anabilim dalı birimlerinin toplumsal alandaki yansımaların nasıl geliştiğinin izini Bourdieu sosyolojisinin kavramlarıyla sürmeyi amaçlamaktadır. Toplumsal yapıyı, eğitim alanını, bireyi ve eylem pratiklerini eleştirel bir konumla habitus, sermaye, alan, dil ve Kürt dili üzerinden Bourdieu sosyolojisi ışığında incelemiş olan bu tez, Türkiye'de yeni kurulmuş bir alanın ekonomik, sosyal, kültürel ve dilsel dinamiklere etkisini analiz etmeye çalışmıştır. Bu bağlamda Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Edebiyatı Lisans, Kürt Dili ve Kültürü anabilim dalı birimlerinden 9 akademik personel ve 21 mezun katılımcı ile nitel araştırma yöntemi anlayışı temel alınarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 30 katılımcı ile gerçekleştirilen mülakatlardan ve gözlemlerden elde edilen araştırmanın verileri öncülüğünde hegemonik güç ilişkileriyle yapılanmış toplumsal yapının farklı toplumsal kodlarından gelen ve birbirlerinden farklı zihin stoklarına sahip alanın eyleyicisi konumundaki birimin akademik personelinin ve mezunlarının deneyim ve görüşleri ile gündelik eylem pratiklerine odaklanılmıştır. Bu perspektifle bu tez, Kürt dili lisans ve lisansüstü programların kurulmasının eğitim alanından başlayarak kimlik ve politikaya uzanan güç ilişkilerine nasıl etki ettiğini ve bunlardan nasıl etkilendiği üzerine eğilmektedir. Bu programlarda okumanın ve eğitim vermenin kişilerin gündelik yaşamlarına etkisini ve onlar için ne anlam ifade ettiğini buradaki dil eğitiminin eylem ve değerleri dönüştürücü veya belli değer, pratik ve bakış açılarını yeniden üreten etkisini dil, sermaye ve habitus kavramları üzerinden Bourdieucu perspektifle analiz etmektedir. Araştırma, bu konuda Türkiye'de yapılan herhangi bir araştırma olmaması ve dil-eğitim-habitus ilişkisine Kürt dili eğitimi üzerinden böyle bir bakış açısıyla yaklaşan benzer araştırmaların literatürde eksik olması sebebiyle literatürlere önemli bir katkı sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
This study aims to trace how the reflections in the social field of Mardin Artuklu University Kurdish Language and Literature undergraduate, Kurdish Language and Culture department units, which emerged as a new field in the Turkish academic field and occupied the Turkish public and the international public for a certain period, developed with the concepts of Bourdieu's sociology. In the light of Bourdieu's sociology, which tries to analyze the social structure, educational field, individual and action practices from a critical position through the concepts of habitus, capital, field, language and Kurdish language, the impact of a newly established field in Turkey on economic, social, cultural and linguistic dynamics has been tried to be analyzed. In this context, an interview was held with 9 academic staff and 21 graduate participants from Mardin Artuklu University Kurdish Language and Literature Undergraduate, Kurdish Language and Culture department units, based on the understanding of qualitative research method. Led by the data of the research obtained from the in-depth interviews and observations conducted with 30 participants, it focuses on the experiences and opinions and daily action practices of the academic staff and graduates of the unit, who come from different social codes of the social structure structured by hegemonic power relations and who are the agents of the field with different mental stocks. With this perspective, this thesis focuses on how the establishment of Kurdish language undergraduate and graduate programs affects and is affected by power relations, starting from the field of education and extending to identity and politics. It analyzes the impact of studying and teaching in these programs on people's daily lives and what it means to them, and the effect of language education here on transforming actions and values or reproducing certain values, practices and perspectives, from a Bourdieu perspective through the concepts of language, capital and habitus. The research aims to make a significant contribution to the literature, as there is no research on this subject in Turkey and similar studies that approach the language-education-habitus relationship from such a perspective through Kurdish language education are missing in the literature.