Evde hemşirelik bakımının peristomal cilt komplikasyonlarının iyileştirilmesine ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of home care nursing on the healing of peristomal skin complications and quality of life
Yazar: DENİZ HARPUTLU
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Komplikasyonlar = Complications ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Evde Hemşirelik Bakımının Peristomal Cilt Komplikasyonlarının İyileştirilmesine Ve Yaşam Kalitesine Etkisi
Stoma, gastrointestinal ya da üriner sisteme ilişkin kanserlerin, inflamatuar barsak hastalıklarının ve travmaların cerrahi tedavisinde kullanılan yaygın bir girişimdir. Stoma açılan bireylerde, cerrahi işleme, altta yatan patolojiye, yetersiz preoperatif hazırlığa ya da postoperatif bakımdaki eksikliğe bağlı olarak birçok komplikasyon gelişebilmektedir. Yapılan araştırmalara göre peristomal cilt komplikasyonları en sık görülen stoma komplikasyonudur. Araştırmamız, evde hemşirelik bakımının peristomal cilt komplikasyonlarınının iyileştirilmesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla tasarlanmış kontrol gruplu "zaman dizisi" modelinde deneysel bir araştırmadır.
Araştırma Haziran 2010-Mart 2014 tarihleri arasında yürütülmüş; veriler, İzmir ilinde 1 Temmuz 2012-1 Şubat 2013 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evrenini (N=1269), İzmir İl merkezinde yaşayan stomalı bireyler, örneklemini ise, peristomal ciltte komplikasyonu bulunan 18 yaşından büyük, kolostomi veya ileostomisi olan 35 stomalı birey oluşturmuştur. Örneklemdeki 18 birey uygulama grubuna, 17 birey kontrol grubna alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, Telefonla Görüşme Formu, Stomalı Bireyleri Tanılama uFormu, Peristomal Cilt Aracı, Hasta İzlem Formu ve Stomalı Hastaların Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Uygulama ve kontrol grubundaki bireylerin verileri, uygulama grubuna yapılan 7 izlem (ilk izlem ve 6 ev ziyareti) ve kontrol grubuna yapılan 2 izlem (ilk izlem ve 30 gün sonra yapılan poliklinik kontrolü) ile toplanmıştır. Araştırma verileri, SPSS 15,0 (Statsistical Package For Social Sciences) paket programı kullanılarak,  frekans ve yüzde dağılımları ki-kare analizi, two paired sample t testi, mann whitney-u testi ve Linear Weighting Kappa testleri ile analiz edilmiş, α =0.05 önem düzeyine göre değerlendirilmiştir. Ayrıca, kapsam geçerliliğinin hesaplanmasında Lawshe tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Dokuz Eylül Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan yazılı izin alınmıştır. 
Araştırma kapsamına alınan uygulama ve kontrol grubundaki stomalı bireylerin ilk değerlendirmede tanıtıcı bilgileri, stomal özellikleri, peristomal cilt komplikasyonu ve uygulanan hemşirelik girişimleri yönünden benzer olduğu belirlenmiştir. İlk ve son değerlendirmede uygulama ve kontrol grubundaki bireylerin REK puanları hesaplanmış, son değerlendirmede kontrol grubunun puanı daha yüksek bulunmuştur. Araştırma sonuçları, evde bakım alanlarda komplikasyonu iyileşen hasta sayısının daha fazla olduğunu göstermektedir. Ayrıca, uygulama ve kontrol grubundaki stomalı bireylerin yaşam kalitesi ölçek puanları değerlendirildiğinde; son değerlendirmede elde edilen puanın ilk değerlendirmeye göre her iki grupta da artmış olduğu ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur
Sonuç olarak; evde bakımın peristomal cilt komplikasyonlarının iyileştirilmesinde etkili olduğu, yaşam kalitesi üzerinde de dolaylı olarak olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler: Evde bakım, peristomal cilt komplikasyonu, stoma ve yara bakım hemşiresi, yaşam kalitesi

Abstract:
The Effect Of Home Care Nursing On The Healing Of Peristomal Skin Complications And Quality Of Life
Ostomy creation is a frequently performed surgical procedure. The most common underlying conditions resulting in the need for stoma surgery are colo-rectal (bowel) cancer, bladder cancer, ulcerative colitis and Crohn's disease and traumas. Because of many reasons such as, surgery, underlying pathologia, inadequate pre-operative preparation and inadequate post-operative care, many patients undergoing ostomy surgery experience a complication during the postoperative period. According to research, peristomal skin disorders are common problem of ostomy patients. This research is a experimental type and planned to eveluate that the effect of home care on the healing of peristomal skin complication and quality of life. 
The research has been carried out between June, 2010 and March 2014. Data were collected between July 1st, 2012 and Feburary 1st, 2013 in İzmir. The population of this study is consisted of ostomy patients who live in İzmir (N=1269). The sample of this study consist of 35 patient who has peristomal skin complicasions and older than 18 years old. These 35 people were divided into 2 groups. First one is the is the intervention group consists of 18 ostomy individual, second is control group which consists of 17 ostomy individual. For the data collection, telephone meeting form, description of ostomy individuals, ostomy skin tool, follow-up form and Stoma-QOL scale were used. The data were collected by 6 home visits and 1 out-patient clinic control for the application grup and 2 out-patient clinic controls for the control group. For the data analysis, chi-suquare test, student t test, two paired sample t test, linear weighting kapa test, mann whitney-u test and Lawshe analyse were used by SPSS 15,0 package program. A p value less than 0.05 was considered as statistically significant. For the content validity Lawshe tecniques were used. Required permissions for the study were obtained from the Clinical Researchs Ethical Board of Dokuz Eylül Univercity. 
The ostomy individuals who are both interventionand control groups were found similar in terms of descriptive informations, ostomy features, peristomal skin complications and nursing care. In the first and last visits for both application and control group' peristomal skin complication score (DET) calculated.  Then we found that there were significant differeces between first and last score of two groups. 
As a result, acccording to our findings, home care that used for intervention group to heal peristomal skin complication is effective. At the same time, quality of life score of both application and control grup increasd at the end of research.
Key words: home care, peristomal skin complication, ostomy and wound care nurse, quality of life