İngiltere ve Türkiye'deki ilköğretim medya okuryazarlığı eğitimi program ve uygulamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comperative examination of primary media literacy curriculums and implementations of England and Turkey
Yazar: EBUBEKİR ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇELENK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Eğitim programları = Education programs ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Medya okuryazarlığı dersi = Media literacy course ; Türkiye = Turkey ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İngiltere = England

Özet:
Bu araştırmanın amacı İngiltere ve Türkiye'deki ilköğretim medya okuryazarlığı program ve uygulamalarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Karşılaştırmalı durum çalışması modeline göre tasarlanan bu nitel aratılmada veriler üç farklı kaynaktan elde edilmiştir. Bu veri kaynaklarından birincisi İngiltere ve Türkiye medya okuryazarlığı öğretim programıdır. İkincisi İngiltere ve Türkiye'de ilköğretim okullarında medya okuryazarlığı derslerinde yapılan gözlem verileridir. Üçüncü veri kaynağı ise İngiltere ve Türkiye'deki medya okuryazarlığı alan uzmanları ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme kayıtlarıdır.Bu üç kaynaktan elde edilen verilerin analizi OCR-NVIVO 8 nitel veri analiz programı ile gerçekleştirilmiştir.Analiz sonucu elde edilen sonuçlara göre; İngiltere'de medya okuryazarlığı eğitimi anadil eğitimi kapsamında verilmektedir ve bir dil süreci olarak ele alınmaktadır. Türkiye'deki medya okuryazarlığı eğitiminde ise daha çok iletişim araçları bilgisi ve iletişim süreci öne çıkmaktadır. Türkiye'de korumacı medya okuryazarlığı öğretim yaklaşımı, İngiltere'de ise medya üretme öğretme yaklaşımı benimsenmektedir. İngiltere ve Türkiye belirlenen kazanımlar bakımından; dil, temsil, izleyici, tür, ideoloji ve medya üretimi öğrenme alanları bakımından benzerlikler gösterirken, yapım ve kültürel anlayış öğrenme alanları yönüyle farklılıklar göstermektedir. İngiltere'de medya okuryazarlığı kazanımları medya üretme alanına yoğunlaşırken, medya üretme Türkiye'de en az kazanım bulunan öğrenme alanıdır.Türkiye'de en fazla yer ayrılan medya aracı televizyondur. İngiltere'de biçimlendirici ölçme değerlendirme yaklaşımı, Türkiye'de ders notu verilmemekle birlikte, tamamlayıcı ölçme değerlendirme yaklaşımları yaygındır. İçerik bilgisi İngiltere'de sınıf düzeylerine göre farklılaşmaktayken, Türkiye'de tüm sınıflar için aynı içerik söz konusudur.Türkiye'de medya okuryazarlığı derslerindeki medya çalışmaları medya okuryazarlığı öğretim teknik ve yaklaşımlarına değil, öğretmenlerin bireysel medya algı, görüş ve deneyimlerine dayanmaktadır.İngiltere'deki alan uzmanları, medya okuryazarlığı eğitiminde anadil eğitimini, Türkiye'deki alan uzmanları ise iletişim süreçlerine dikkat çekmektedirler. Her iki ülke alan uzmanları medya okuryazarlığı eğitimimin amacını toplumsal hayata daha fazla katılım olarak görmektedirler. Uzmanlara göre; medya okuryazarlığı eğitimi okul öncesinden itibaren zorunlu olmalıdır.Medya okuryazarlığı geleneksel okuryazarlığın alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Dolayısıyla Türkiye'de medya okuryazarlığı eğitimi anadil dersi kapsamında verilmelidir. Türkiye medya okuryazarlığı eğitimi yapılandırılma sürecinde Avrupa Birliği, Unesco gibi uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the elementary media literacy education curriculums and implementations comparatively in England and Turkey. The data was obtained from three different sources in this qualitative research designed with a comparative case study research model. The data sources are the British and Turkish media literacyc curriculums, observation data of the media literacy courses in both British and Turkish schools and the semi structured interview records gained from media literacy experts in both England and Turkey. The collected data was analyzed by NVIVO 8 qualitative data analyzing software.Results show that; media literacy education in England is regarded as part of the mother language acquisition and is treated as a language process. However, the knowledge of communication devices and communication processes is more prominent in Turkey in media literacy education. Turkey and England have different media literacy instructional approaches. While Turkey has adopted a protectionist media literacy instructional approach, England has adopted an instructional approach that promotes procuding media.Even though British and Turkish curriculums have similarities with respect to learning objectives in learning domains of language, representation, audience, genre, ideology and media producing, they differ with respect to learning domains of production and cultural understanding. During the compulsory education assessment and evaluation of media literacy studies have a formative characteristic in England. Nonetheless, students? outcomes are not evaluated with a grade in Turkey since media literacy education is delivered as elective courses. But these courses are assessed and evaluated by alternative assessment and evaluation methods and techniques, like portfolios and self assessment.Media literacy education experts in England draw attention to language process while experts in Turkey underline the communication process. However, both countries? media literacy education experts? agree on the fact that media literacy education should be compulsory after preschool education. They also unanimously describe the aim of the media literacy to contribute for more participation to society.The media literacy is a new area in Turkish education system and media literacy curriculum is at the development stage in Turkey. Hence, Turkish authorties should make collaborations with international institutions like European Union or Unesco media literacy movements to structure media literacy curriculum in Turkey.