1991 sonrası dönemde Kuzey Makedonya-Bulgaristan ilişkileri
Bulgarian-North Macedonian relations after 1991
Yazar: MELEK GÜL ERGUVAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM KAMİL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Bağımsızlık = Independence ; Bulgaristan = Bulgaria ; Kuzey Makedonya = North Macedonia ; Makedonya = Macedonian ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Kuzey Makedonya ve Bulgaristan, tarihi Makedonya bölgesinde ortak bir
geçmişe sahip olmanın yanı sıra dilsel ve kültürel anlamda da birbiriyle yakınlıkları
bulunan iki komşu Balkan ülkesidir. Bunun sebebi, Makedonya coğrafyasının antik
çağdan günümüze kadar yüzyıllar boyunca işgale uğrayıp, çeşitli uluslardan
hükümdarlıkların boyunduruğu altına girmiş olmasıdır.
Tarihi Makedonya bölgesi, Roma İmparatorluğu'nun etkisi altında kaldığı
VI. ve VII. yüzyıllarda Slav akınlarına uğrayarak sırasıyla Bulgar ve Sırp işgallerine
de maruz kalmıştır. 14. Yüzyıldan itibaren ise bölgeye Osmanlı İmparatorluğu hakim
olmaya başlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu idaresinde kaldıkları dönemde Bulgar,
Makedon, Sırp ve Yunan milletleri Osmanlı'ya karşı 18. ve 19. yüzyıllarda yoğun
şekilde milliyetçi ayaklanmalar gerçekleştirmişlerdir. Bu ayaklanmaları takiben,
bölgede peş peşe yaşanan Balkan Savaşları ile Makedonya bölünerek Bulgaristan,
Sırbistan ve Yunanistan'ın sınırlarına dahil edilmiştir. Balkan halklarının bölge ile
ilgili rekabetlerinin tarihsel gelişimine çalışmanın giriş kısmında değinilmiştir.
Komşu Balkan ülkelerinin bölgedeki bu çekişmeleri, büyük güçlerin de
katılımıyla çıkan I. Dünya Savaşı ile de devam etmiştir. Savaş sonucunda bölge Sırp,
Bulgar ve Yunan devletleri arasında pay edilmiştir. Ayrıca savaş döneminde (Sırp,
Hırvat, Sloven Krallığı) Yugoslavya kurulmuştur ve Vardar Makedonya'sı olarak
bilinen Kuzey Makedonya, Yugoslavya Birliği'nin bir parçası olmuştur. Çalışmanın
birinci bölümünde, Yugoslavya'nın kuruluşu ve Soğuk Savaş yıllarına kadar giden
süreçte Makedonya'nın Yugoslavya'daki statüsü ele alınmıştır.
Balkanlar'da olduğu kadar dünya siyasetinde de yeni bir hareketlilik
meydana getiren Yugoslavya'nın dağılışı ve Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığı ise,
çalışmanın ikinci bölümünü oluşturmaktadır. Son olarak, çalışmanın konu başlığını kapsayan Bulgaristan'ın Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığına olan yaklaşımı ve
1991 sonrası dönemde iki ülkenin birbirleriyle olan ilişkileri, değerlendirilmek üzere
üçüncü bölümde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Makedonya, Bağımsızlık, Bulgaristan, Dış Politika, Balkanlar

Abstract:
North Macedonia and Bulgaria are two neighboring Balkan countries that
have a common history as well as linguistic and cultural affinities. The reason is that,
the geography of Macedonia has been occupied for centuries, from ancient times to
the present, and has been under the yoke of the rulers from various nations.
The historical Macedonian region was subjected to Slavic invasions in the 6th
and 7th centuries, when it was under the influence of the Roman Empire, and was
exposed to Bulgarian and Serbian occupations, respectively. From the 14th century,
the Ottoman Empire has began to dominate the region. Bulgarian, Macedonian,
Serbian and Greek nations carried out intense nationalist uprisings against the
Ottoman Empire in the 18th and 19th centuries during their stay under the rule of the
Ottoman Empire. Following these uprisings, Macedonia was divided and included in
the borders of Bulgaria, Serbia and Greece with the successive Balkan Wars in the
region. The historical development of the regional rivalries of the Balkan people is
mentioned before, in the introduction of the study.
These conflicts of neighboring Balkan countries in the region continued with
the First World War, which broke out with the participation of the great powers. As a
result of the war, the region was divided between Serbian, Bulgarian and Greek
states. Therefore, during the war period Yugoslavia was established (Kingdom of
Serbs, Croats, Slovenes) and North Macedonia, known as Vardar Macedonia,
became a part of the Union of Yugoslavia. In the first chapter of the study, the
establishment of Yugoslavia, and the status of Macedonia in Yugoslavia until the
Cold War process were discussed.
The disintegration of Yugoslavia and the independence of North Macedonia,
which created a new activity in world politics as well as in the Balkans, constitute the second chapter of the study. Finally, Bulgaria's approach to the independence of
North Macedonia, which covers the subject of the study, and the relations between
the two countries in the post-1991 period are examined in the third chapter of the
study.
Key Words: Macedonia, independence, Bulgaria, Foreign Policy, Balkans