Meme kanseri tedavisinin fonksiyonel değerlendirilmesi ölçeği'nin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği
Validity and reliability of functional assessment of cancer therapy-breast questionnaire for Turkish society
Yazar: ÖZLEM YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL GÜRKAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, Kanser Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirmesi-Meme (FACT-B) ölçeğinin, Türk meme kanserli hastalarda güvenirlik ve geçerliğini doğrulamaktır. 
Gereç ve Yöntem: Ölçek önce Türkçe'ye çevrildi ve geri çevirisi yapılarak Türk kültürüne uyarlandı. Örnekleme bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Meme Polikliniği'nde kanser tedavisi sonrası takip edilen ve non-randomize uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 185 meme kanserli hasta alındı. Veriler FACT-B Türkçe versiyonu ve Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği-Meme (EORTC QLQ C30-BR23) Türkçe versiyonu ile toplandı. Ölçeğin güvenirliği test-tekrar test ve Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı ile değerlendirildi. Ölçeğin yapı geçerliğini değerlendirmek için doğrulayıcı faktör analizi, yakınsak geçerliği, ayırt edici geçerlik ve ölçüt/kriter geçerliği uygulandı.
Bulgular: Toplam ölçek için Chronbach's Alpha katsayısı 0.86 ve BCS hariç (0.58) alt ölçekler için katsayılar 0.73 ile 0.87 arasında değişen oranlarla iyi bir iç tutarlılık gösterdi. Ölçeğin 15 günlük test-tekrar test güvenilirliği 0.96-0.99 arası korelasyon katsayıları ile desteklendi. Ölçeğin faktör yapısı, Türk popülasyonuna uygulanabileceğini ima eden kabul edilebilir bir uyum gösterdi. FACT-B ile diğer ölçütler arasındaki anlamlı korelasyonlar bu ölçeğin yakınsak, kriter/ölçüt ve ayırt edici geçerliğini sağladı.
 Sonuç: Çalışma bulguları FACT-B ölçeği Türkçe versiyonun güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu gösterdi. Bu nedenle ölçek, Türk meme kanserli hastaların sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmek için klinik ortamlarda ve araştırmalarda kullanılabilir.
Anahtar kelimeler: Meme kanseri; yaşam kalitesi ölçeği; güvenirlik; geçerlik.

Abstract:
Background: This study aims to verify the reliability and validity of the The Functional Assessment of Cancer Therapy-Breast (FACT-B) scale in Turkish patients with breast cancer. 
Materials and Methods:  The scale was first translated into Turkish and then back translated, and it was adapted into Turkish culture. The sample involved 185 patients with breast cancer who were followed up after cancer treatment in a breast polyclinic of a training and research hospital and who were chosen by a suitable non-randomized sampling method. The data were collected through the Turkish version of FACT-B and the Turkish version of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of  Life Scale-Breast (EORTC QLQ C30-BR23). The reliability of the scale was assessed with test-retest and the Cronbach's α reliability coefficient.  Confirmatory factor analysis, convergent validity, discriminant validity and criterion validity were used in order to assess the construct validity of the scale. 
Results: For the total scale, the coefficients showed  a good internal consistency with Cronbach's α coefficient of 0.86 and with the coefficients for subscales except for BCS (0.58) ranging from 0.73 and 0.87. The 15-day test-retest reliability of the scale was supported with correlation coefficients of between 0.96-0.99. The factor structure of the scale showed acceptable fit to the data, implying that it could be applied to the Turkish population. Meaningful correlations between FACT-B and the other criteria ensured the convergent, criterion and discriminant validity of this scale. 
Conclusion: The study findings showed that the Turkish version of the FACT-B scale was a reliable and valid tool. Therefore, the scale can be used in clinical settings and studies in order to assess the health-related life quality of Turkish patients with breast cancer.
Keywords: Breast cancer; quality of life scale; validity; reliability.