Entegre çok kriterli karar verme yöntemleriyle sağlık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği performansının ölçülmesi
Occupational health and safety performance measurement in healthcare sector by integrated multi criteria decision making methods
Yazar: AMMAR YASİR KORKUSUZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞLIGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği, Türkiye'de son yıllarda önemi oldukça artan bir alandır. Bu alanda yapılan mevzuat değişikliklerinin, yeni yönetim sistemi uygulamalarının ve verilen eğitimlerin, iş sağlığı ve güvenliği performansına olumlu veya olumsuz etkilerinin incelenmesi elzemdir. Bunun yanı sıra, bir işletmenin hizmet alacağı başka bir firmayı seçerken, işe talip olan işletmelerin iş sağlığı ve güvenliğinde durumunu bilmesi gerekir.
Yapılan literatür araştırmasında, yukarıda söz edilen durumlarda kullanılabilecek objektif, pratik ve birden çok işletme için hızlıca sonuç verebilecek bir İSG performans ölçüm yöntemine rastlanmamıştır. Literatürdeki yöntemler sadece bir işletme için, yüksek uzmanlık gerektiren uzun süreli gözlemler yoluyla İSG performansını ölçmektedir.
Bu tezde çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılarak, sağlık sektörü için iş sağlığı ve güvenliği performans ölçüm yöntemi geliştirilmiştir. Öncelikle iş sağlığı ve güvenliği performans göstergeleri belirlenmiş, bu göstergeler AHP yöntemiyle ağırlıklandırılmıştır. Performans indekslerinin elde edilmesi aşamasında çalışmanın tutarlılığının incelenebilmesi için hem PROMETHEE (Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluations) yöntemi, hem de GRA (Grey Relational Analysis) yöntemi uygulanmıştır. Performans indeksleri belirlendikten sonra ilk olarak iki yöntemin sonuçları kıyaslanmış, daha sonra İSG performans indeksleri ile hastanelerin diğer özellikleri arasındaki korelasyon incelenmiştir. Son aşamada ise radar diyagramları verilerek her bir hastanenin güçlü ve zayıf olduğu göstergeler görsel olarak verilmiştir. 
Geliştirilen yöntemin uygulaması İzmir ve İstanbul'da bulunan 27 hastanede yapılmıştır. Bu hastanelerden 5 tanesi özel hastane, 19 tanesi devlet hastanesi, 3 tanesi de üniversite hastanesidir.

Abstract:
The importance of occupational health and safety is increasing in Turkey, day by day. It is essential to examine the positive and negative effects of legislative changes, implementations of new management systems and the occupational health and safety performance trainings. In addition, when a company wants to receive a servive from another company, it is vital to know the occupational health and safety state of candidate companies.
There is no objective and practical OHS (occupational health and safety) performance measurement method that can be used quickly in the mentioned situations above. The methods in the literature measure OHS performance of single enterprise by long-term observations with high expertise requirements.
In this thesis, a new method of measuring OHS performance for the healthcare sector has been developed by using multi-criteria decision making (MCDM) methods. First, OHS performance indicators were determined and these indicators were weighted by AHP method. Then, both the PROMETHEE (Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluations) method and the GRA (Gray Relational Analysis) method have been applied in order to examine the consistency of the performance during calculation of performance indexes. After the performance indexes were determined, the results of the two methods were compared and then the correlation between OHS performance indexes and other variables was examined. At the last stage, radar diagrams, which visually shows strong and weak indicators for each alternatives, are given. 
Implementation of the developed method was carried out in 27 hospitals in İzmir and İstanbul. Of these, 5 are private hospitals, 19 are state hospitals, and 3 are university hospitals.