Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü ile aleksitimi ve obsesif inanışlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Nvestigation of the relationship between childhood traumas and emotion regulation difficulty with alexithymia and obssesive beliefs in adults
Yazar: SELMA KARAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı çocukluk çağı travmaları, aleksitimi, obsesif inanışlar ve duygu düzenleme güçlüğü değişkenlerini sosyo-demografik ilişkiler bakımından incelemek, söz konusu değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve aleksitimi ile obsesif inanışları yordayan faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmaya Diyarbakır ilinde yaşayan ve yaşları 18-45 arasında değişen 286 kadın (%69,4), 126 erkek (30,6) katılmıştır. İkiden fazla değişken arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışmada değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Formu (DDGÖ-16) ve Obsesif İnanışlar Ölçeği (OİÖ-44) ölçekleri kullanılmış, ölçekler katılımcılara online olarak uygulatılmıştır. Verileri analiz etmek amacıyla cronbach α değeri, betimleyici analiz yöntemleri, bağımsız örneklemler t-testi, Mann Whitney U testi,  tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi, Post Hoc-Tukey HSD, Post Hoc-Games Howell, Post Hoc-LSD, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar aleksitimi ve obsesif inanışlar puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaşmadığını fakat çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaştığını göstermektedir. Aynı zamanda çocukluk çağı travmalarının aile yapısı, kardeş sayısı ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Bununla birlikte aleksitimi puan ortalamasının aile yapısı, kardeş ayısı, bakım veren ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Obsesif inanışların ise eğitim durumuna göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde tüm değişkenler arasında pozitif yönlü doğrusal ilişkinin olduğu ortaya konmuştur. Aleksitiminin yordayıcılarına ilişkin regresyon analizi sonucunda model anlamlı bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün, aleksitimi varyansının %41,8' inin açıkladığı tespit edilmiştir. Son olarak yaş, cinsiyet, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün obsesif inanışların yordayıcıları olduğu saptanırken obsesif inanış varyansının %33,2' sinin bu değişkenler ile açıklandığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında incelenerek yorumlanmış, gelecek çalışmalara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Çocukluk Çağı Travmaları, Aleksitimi, Obsesif İnanışlar, Duygu Düzenleme Güçlüğü

Abstract:
The aim of this study is to examine the variables of childhood traumas, alexithymia, obsessive beliefs, and difficulty in emotion regulation in terms of socio-demographic features, to determine the relationships between these variables and to reveal the factors that predict alexithymia and obsessive beliefs. 286 women (69.4%) and 126 men (30.6%) participated in this study. Demographic Information Form, Childhood Trauma Scale (CTQ-28), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DDQ-16), and Obsessive Beliefs Inventory (OBI-44) scales were used for data collection. Cronbach α value, descriptive analysis methods, independent samples t-test, Mann Whitney U test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskall Wallis test, Pearson correlation analysis, and hierarchical regression analysis were used to analyze data. Results show that alexithymia, and obsessive beliefs mean scores do not differ according to gender, but childhood traumas and emotion regulation difficulties mean scores change according to gender. Also childhood traumas differ according to the family structure, number of siblings and monthly income variables. Conversely, alexithymia differed according to family structure, sibling bear, caregiver, and monthly income variables. Obsessive beliefs vary according to education level. In the relations between the variables, it has been revealed that there is a positive linear relationship between all the variables. As a result of the regression analysis of the predictors of alexithymia, the model was found to be significant and it was determined that age, gender, childhood traumas and difficulty in emotion regulation explained 41,8% of the variance of alexithymia. Finally, while age, gender childhood traumas and difficulty in emotion regulation were found to be predictors of obsessive beliefs, it was observed that 33,2% of obsessive belief variance was explained by these variables. The findings obtained from the study were analyzed, interpreted within the scope of the relevant literature and suggestions were made for future studies, and practitioners.

Keywords: Childhood Traumas, Alexithymia, Obsessive Beliefs, Emotion Regulation Difficulty.