Turizmde bilişim teknolojileri kullanımı ile örgütsel performans arasındaki ilişkisi: Türkiye'deki dört ve beş yıldızlı oteller örneği
Relationship between using information technologies and organizational performance in the tourism: the case of four and fi̇ve star hotels in Turkey
Yazar: HAKAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. BURHANETTİN ZENGİN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Akıllı turizm = Smart tourism

Özet:
Endüstri 4.0'ın hayatımıza girmesiyle birlikte yaşamımızın hemen her alanında kullanılan teknoloji ve bilişim, turizm alanında da oldukça önemli bir hale gelmiştir. Küreselleşen dünyada bilişim teknolojilerinin artan önemi ile birlikte otelcilik sektöründe de bu uygulamalar örgütsel süreçler içerisinde uygulamaya konu olmaya başlamıştır. Bu araştırmada Türkiye'deki 4 ve 5 yıldızlı otellerde kullanılan bilişim sistemlerinin örgütsel performansa etkisi ve bu etkide otel yıldız sayısının düzenleyici rolü belirlenmeye çalışılmıştır. 
Araştırmada nicel yöntem benimsenmiştir. Araştırma Türkiye'de faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı olmak üzere toplam 402 otelde yürütülmüştür. Araştırmada veriler bilişim teknolojileri kullanımı ve örgütsel performans ölçekleri ile otele ait tanımlayıcı bilgilerin yer aldığı sorulardan oluşan anket formu vasıtasıyla toplanmıştır. Ayrıca finansal performansı ölçmek için araştırmaya katılan otellerin yıllık ciroları dikkate alınmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel çözümlemeleri için veri analizi programı SPSS (23.0) kullanılmıştır. 
Elde edilen bulgulara göre otellerin bilişim sistemleri kullanımı hem algılanan hem de finansal örgütsel performanslarını pozitif yönde etkilemiştir. Bu etkilerde otel yıldız sayısı bilişim sistemleri kullanımı ile finansal performans arasındaki ilişkide düzenleyici role sahiptir. 5 yıldızlı otellerde bu etki daha fazla bulunmuştur. 
Araştırma kapsamındaki otellerde ön büro bilişim sistemleri, muhasebe bilişim sistemleri, yiyecek/içecek bölümü bilişim sistemleri ve kat hizmetleri bilişim sistemlerini diğer bilişim sistemlerine göre daha fazla kullanmaktadırlar. Araştırmaya katılan otellerin yarısının organizasyon yapısı içerisinde bir bilgi işlem departmanı bulunmaktadır. Kullandıkları bilişim teknolojileri açısından ise yine yarısının web sayfası, mobil uygulaması ve B2B bağlantısı olduğu görülmektedir. 
Araştırmada otellerin özelliklerine göre kullandıkları bilişim teknolojilerinin, algılanan ve finansal performanslarının farklılaşıp farklılaşmadığını dair bulgulardan hareketle otel konseptine, otelin yıldız sayısına, sezonluk çalışan sayısına, otelin toplam çalışan sayısına ve otelin sermaye yapısına göre bazı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca otellerin hizmet yılı, doluluk oranı, oda ücreti ve oda sayısı gibi özellikleriyle bu değişkenler arasında ilişkiler söz konusudur.

Anahtar Kelimeler: Bilişim, Teknoloji, Turizm, Konaklama İşletmeleri, Endüstri 4.0

Abstract:
With the introduction of Industry 4.0 into our lives, technology and informatics, which are used in almost every area of our life, have also become very important in the field of tourism. With the increasing importance of information technologies in the globalizing world, these applications have started to be applied within organizational processes in the hotel sector. In this research, the effect of information systems used in 4 and 5 star hotels in Turkey on organizational performance and the regulatory role of hotel star number in this effect were tried to be determined.
Quantitative method was adopted in the research. The research was carried out in a total of 402 hotels operating in Turkey, including 4 and 5 stars. In the research, data were collected through a questionnaire consisting of questions about the use of information technologies and organizational performance scales and descriptive information about the hotel. In addition, the annual turnover of the hotels participating in the research was taken into account in order to measure the financial performance. Data analysis program SPSS (23.0) was used for statistical analysis of research data.
According to the findings, the use of information systems in hotels has positively affected both perceived and financial organizational performances. In these effects, the number of hotel stars has a regulatory role in the relationship between the use of information systems and financial performance. This effect was found more in 5-star hotels.
In the hotels within the scope of the research, they use front office information systems, accounting information systems, food / beverage department information systems and housekeeping information systems more than other information systems. Half of the hotels participating in the research have an IT department in their organizational structure. In terms of the information technologies they use, it is seen that half of them have web pages, mobile applications and B2B connections.
In the research, some differences were determined according to the hotel concept, the number of stars of the hotel, the number of seasonal employees, the total number of employees of the hotel and the capital structure of the hotel, based on the findings of whether the information technologies used by the hotels, their perceived and financial performances differ according to their characteristics. In addition, there are relationships between the hotel's features such as years of service, occupancy rate, room rate and number of rooms, and these variables.

Keywords: Informatics, Technology, Tourism, Hospitality Businesses, Industry 4.0