Acil servise başvuran gastrointestinal kanamalı hastalarda şok indeksi, kan basıncı indeksi, baz defisiti ve serum laktat düzeyinin mortaliteyi öngörmede etkisi
The effect of shock index, blood pressure index, base deficit, and serum lactate level on prediction of mortality in patients with gastrointestinal bleeding from the emergency department
Yazar: GİZEM DAĞDELEN
Danışman: PROF. DR. CEMİL KAVALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Kan basıncı = Blood pressure ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Giriş ve Amaç: Gastrointestinal (GĠS) kanama ile acil servislere baĢvuran hasta
popülasyonu oldukça fazladır. Bu durum acil servislerde mortalite ve morbidite açısından
ciddi önem taĢımaktadır. Biz bu çalıĢmada Ģok indeksi, kan basıncı indeksi, serum laktat
düzeyi ve baz defisitinin gastrointestinal kanamalı hastalarda 30 günlük mortalite ile
iliĢkisini araĢtırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: ÇalıĢma 01.08.2020-31.10.2021 tarihleri arasında, Ankara DıĢkapı
Yıldırım Beyazıt Eğitim AraĢtırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde, GĠS kanama nedeniyle
baĢvuran, endoskopik yöntemler ile tanısı konulan 18 yaĢ üstü hastalar alınarak prospektif
olarak yapıldı. ÇalıĢmaya dahil edilen hastaların; yaĢları, cinsiyetleri, komorbid hastalıkları,
ilaç kullanımları, vital bulguları, laboratuar bulguları, yapılan transfüzyon durumu,
endoskopi sonuçları ve klinik tıbbi sonlanımları veri formuna iĢlendi. Veri formunda yer alan
vital bulgular kullanılarak Ģok indeksi (ġĠ) ve kan basıncı indeksi (KBĠ) hesaplandı.
Hastaların tıbbi sonlanımları (servis yatıĢı, yoğun bakım yatıĢı, taburcu, exitus) 30 günlük
sağ kalım ve yatıĢ süreleri hastanemiz kayıt sistemi kullanılarak saptandı.
Bulgular: ÇalıĢmaya dahil edilen toplam 152 hastanın %59,9 erkek idi. Hastaların yaĢ
ortalaması 65,35 idi. Hastaların özgeçmiĢlerinde en sık %44,1 KAH ve %41,4 HT vardı. Ġlaç
kullanım öyküsü olan hastalarda en sık %38,2 antiplatelet ve %32,9 antikoagülan kullanımı
mevcuttu. Hastaların yapılan endoskopi sonuçlarında ise en sık %51,3 ile duodenal ülser
mevcuttu. Hastaların ortalama sistolik kan basıncı (SKB) 116,04 mmHg, ortalama diyastolik
kan basıncı (DKB) 67,91 mmHg idi. Hastaların Ģok indeksi (ġĠ) ve kan basıncı indeksinin
(KBĠ) mortalite üzerine etkili olmadığı saptandı (p>0,05). SKB ve DKB etkenlerinin
mortaliteyi öngörmede etkili bulundu (p<0,05). Hastaların ortalama baz defisiti -11,02 idi.
Baz defisiti (BD) etkeni mortaliteyi öngörmede etkili olduğu görüldü (p<0,05).
Sonuç: ÇalıĢmamızda Ģok indeksi (ġĠ), kan basıncı indeksi (KBĠ), laktat etkenleri
mortaliteyi öngörmede etkili bulunmadı. Baz defisiti mortaliteyi öngörmede etkili bulundu.
Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal kanama, Ģok indeksi, kan basıncı indeksi, laktat,
baz defisiti

Abstract:
Introduction and Aim: The patient population presenting to emergency services with
gastrointestinal (GIS) bleeding is quite high. This situation is of serious importance in terms
of mortality and morbidity in emergency services. In this study, we aimed to show the effect
of shock index (SI), blood pressure index (BP), baseline deficit (BD) and serum lactate level
in predicting mortality in patients with GI bleeding by evaluating the vital parameters of the
patients.
Material and Method: To work; Patients over the age of 18, who applied to Ankara
DıĢkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic
between 01.08.2020 and 31.10.2021 due to GIS bleeding and were diagnosed with
endoscopic methods, were prospectively examined. The age, gender, comorbid diseases,
drug use, vital signs, laboratory findings, transfusion, endoscopy results and clinical medical
outcomes of the patients included in the study were recorded in the data form. SI and BMI
were calculated using the vital values in the data form. The medical outcomes of the patients
(service admission, intensive care admission, discharge, exitus), 30-day survival and
hospitalization times were determined using our hospital's registry system.
Results: Of the 152 patients included in the study, 59.9% were male. The mean age of
the patients was 65.35. Considering the histories of the patients, 44.1% of the patients had
KAH and 41.4% of HT, respectively. In patients with a history of drug use, 38.2%
antiplatelet and 32.9% anticoagulant were the most common. In the endoscopy results of the
patients, duodenal ulcer was the most common with 51.3%. The mean systolic blood
pressure (SBP) of the patients was 116.04 mmHg, and the mean diastolic blood pressure
(DBP) was 67.91 mmHg. It was determined that the shock index (SI) and blood pressure
index (BP) calculated by the vitals of the patients did not have an effect on mortality.
However, when SBP and DBP factors were analyzed separately, they were found to be
effective in predicting mortality. The mean baseline deficit of the patients was -11.02. Base
deficit (BD) factor was found to be effective in predicting mortality.
Conclusion: In our study, shock index (SI), blood pressure index (BP), and lactate
factors were not found to be effective in predicting mortality. Base deficit value was found to
be effective in predicting mortality.
Keywords: Gastrointestinal bleeding, shock index, blood pressure index, lactate, base
deficit