Aile Hekimliği tıpta uzmanlık öğrencilerinin ilk yardım konusundaki farkındalıklarının ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi: Ankara Şehir Hastanesi örneği
Evaluation of first aid awareness and knowledge levels of family medicine residents: The case of Ankara City Hospital
Yazar: ÖZGE GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ankara = Ankara ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Farkındalık = Awareness ; İlk yardım = First aid ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: İlk yardım, bir kaza veya hayati tehlike varlığında tıbbi destek sağlanana kadar eldeki olanaklarla, ilk yardım eğitimi almış kişilerce, ilaçsız ve tıbbi malzeme kullanılmadan yapılan uygulamalardır. Bu sayede kişilerin hayatı kurtulabilmekte ve sakatlıklar önlenebilmektedir. Bu araştırma ile Ankara Şehir Hastanesi'nde görev yapmakta olan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin ilk yardım konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması gözlemsel tipte kesitsel bir çalışma olarak planlanmıştır.  Araştırmanın evrenini Ankara Şehir Hastanesinde Aile Hekimliği uzmanlık eğitimi alan 217 asistan oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçilmeyip, tüm asistanlara ulaşılması hedeflenmiştir. Katılımcılara 01.09.2022 – 01.10.2022 tarihleri arasında 40 soruluk anket formu uygulanmıştır. Anket formunun ilk 20 sorusu demografik veriler, ilk yardım ile ilgili farkındalık ve deneyimlerle ilgili olup, son 20 soru ise ilk yardım ile ilgili bilgi sorularıdır. Bilgi soruları 2020 Amerikan Kalp Derneği (AHA) Kılavuzu ve literatür eşliğinde hazırlanmıştır. Hazırlanan bilgi soruları için 12 ilk yardım eğitmeninden görüş alınarak kapsam geçerlik indeksleri hesaplanmıştır. Çalışmaya başlamadan önce gönüllü 24 aile hekimliği uzmanlık öğrencisi üzerinde pilot uygulama yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS Statistics (v.25, IBM, Chicago, USA) programı kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya evrenin %58.52'si (127 kişi) katılmayı kabul etmiştir. Katılımcıların % 65,6'sı kadın (n=82), %34,4'ü (n=43) erkektir. Yaş ortalaması 31,46 ± 6.25 yıl olarak saptanmıştır. Katılımcıların % 89,8'inin tıp fakültesi eğitim programı içinde, % 44,1'inin aile hekimliği uzmanlık eğitimi içinde, % 15, 7'sinin de özel bir kurs aracılığıyla ilk yardım eğitimi aldığı belirlenmiştir. 20 adet ilk yardım bilgi sorusuna verilen yanıtlar analiz edildiğinde ortalama doğru sayısının 11,60 ± 2,32 olduğu tespit edilmiştir. Kendilerine ilk yardım uygulanmış olan katılımcıların bilgi düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Demografik değişkenler, ilk yardım eğitimi almış olmak, birine ilk yardım uygulamış olmak, hekimlik süresinin uzunluğu veya ilk yardım konusunda kendilerini yeterli bulmaları katılımcıların ilk yardıma ilişkin bilgi düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır.
Sonuç: Çalışmamız, aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çoğunluğunun ilk yardım konusunda kendilerini yeterli görmelerine rağmen bilgi düzeylerinin düşük olduğunu göstermektedir. Hekimlerin sağlık kuruluşu şartları dışında, tıbbi malzemelere sahip olmadan acil müdahalede bulunmalarının gerekebilmesi nedeniyle ilk yardım bilgilerinin yeterli olması ve uygulama sırasında kendilerini güvende hissetmeleri gereklidir. Aile hekimliği, hastaların ilk başvuru noktası olması nedeniyle hastaların ilk yardım farkındalık ve bilgilerinin arttırılmasında da önemli bir konumdadır. Bu nedenle ilk yardım eğitiminin, aile hekimliği uzmanlık eğitimi müfredatında tekrarlayan teorik ve pratik eğitimler şeklinde yer alması, eğitimlerde farkındalık ve deneyimlerin vurgulanması önerilmektedir.

Abstract:
Introduction and Aims: First aid is the practice that is carried out by people who have received first aid training, without the use of drugs and medical equipment with the means at hand, until medical support is provided in the event of an accident or life-threatening situation. In this way, people's lives can be saved and injuries can be prevented. With this research, it was aimed to determine the knowledge and awareness levels of family medicine residents working in Ankara City Hospital about first aid.
Materials and Methods: This thesis study was planned as an observational type cross-sectional study. The population of the research consists of 217 residents who received family medicine specialization training in Ankara City Hospital. In the study, no sample was selected, and it was aimed to reach all residents. A questionnaire of 40 questions was applied to the participants between 01.09.2022 and 01.10.2022. The first 20 questions of the questionnaire are about demographic data, awareness and experiences about first aid, and the last 20 questions are knowledge questions about first aid. Knowledge questions were prepared in conjunction with the 2020 American Heart Association (AHA) Guidelines and literature. For the information questions prepared, the content validity indexes were calculated by taking the opinions of 12 first aid trainers. Before starting the study, a pilot study was conducted on 24 volunteer family medicine residents. SPSS Statistics (v.25, IBM, Chicago, USA) program was used in the analysis of the data.
Results: 58.52% (127 people) of the population agreed to participate in the study. 65.6% of the participants were female (n=82), 34.4% (n=43) were male. The mean age was found to be 31.46 ± 6.25 years. It was determined that 89.8% of the participants received first aid training within the medical faculty training program, 44.1% within the family medicine specialty training, and 15.7% through a special course. When the answers given to 20 first aid information questions were analyzed, it was determined that the average number of correct answers was 11.60 ± 2.32. The knowledge levels of the participants who were given first aid were found to be significantly higher. Demographic variables, having received first aid training, having applied first aid to someone, length of time as a physician or finding themselves competent in first aid did not make a statistically significant difference in the level of knowledge of the participants about first aid.

Conclusion: Our study shows that although the majority of family medicine residents consider themselves competent in first aid, their level of knowledge is low. Physicians need to have sufficient first aid knowledge and feel safe during the application, as it may be necessary for physicians to intervene in an emergency without having medical equipment, except for the conditions of the health institution. Since family medicine is the first point of contact for patients, it is also in an important position in increasing first aid awareness and knowledge of patients. For this reason, it is recommended that first aid training be included in the family medicine specialty training curriculum as repetitive theoretical and practical training, and awareness and experience should be emphasized in the trainings.