Trabzon ili Düzköy ilçesinde kolan dokumacılık
District of the city of coke weaving Trabzon Düzköy
Yazar: TESLİME ŞAHİNOĞLU AKPINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA NUR BAŞARAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Ana Bilim Dalı / Dokuma ve Örgü Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokumacılık = Weaving ; Dokumalar = Weavings ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El dokumaları = Handwovens ; Trabzon-Düzköy = Trabzon-Düzköy

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Trabzon İli Düzköy İlçesinde unutulmaya yüz tutmuş, günümüze dek kayıt altına alınmamış orijinal el dokuması kolan dokuma örneklerini belgelemek ve özelliklerini ortaya koymaktır. Düzköy İlçe merkezi ve merkeze bağlı 6 köyde bu amaçla kolan dokuma yapan yöreler belirlenmiştir. Düzköy ilçe merkezi, Çayırbağ, Gürgendağ, Çal, Taşocağı, Çiğdemli, Alazlı gibi araştırma kapsamında ulaşılabilen eski ve yeni örneklerden oluşan toplam 26 adet el dokusu kolan dokuma örneği örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Örneklem grubu olarak belirlenen kolan dokumaların teknik, renk, desen, motif özelliklerinin en iyi şekilde ortaya koyabilmek için birçok açıdan fotoğrafları çekilerek kaydedilmiştir. Trabzon İli Düzköy İlçe merkezi ve 6 köyde kolan dokuma yapmış veya halen yapmakta olan 110 birey çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte belirlediğimiz örneklem grubundan elde edilen yargısal bilgilerin düzenli kayıt altına alınması için kolan dokuma bilgi formu geliştirilmiştir. Yörede çalışma grubundan elde edilen yargısal verilerin toplanması için anket formu hazırlanmıştır. Anket formlarından elde edilen verilerin frekans analizleri yapılmıştır.Günümüzde yörede kolan dokumacılığı daha çok kıyı kesimden iç kesimlere doğru kaymıştır. Kolan dokuma yapan bireyler genellikle kendi tezgâhlarında boş zamanlarında özellikle genç kızların çeyizlerine koymak için yapmaktadır. Geçmişte bu sanatı, genç yaşlı her evde bilmeyen yokken, günümüzde daha çok orta yaş ve üstü bireyler yapmaktadır. Kolan dokuma yapan bireyler daha çok kendi ihtiyaçlarını giderebilmek için dokuma yapmaktadır. Yörede evlenecek her kızın çeyizinde mutlaka kolan dokuma yer almaktadır. Kolan dokuma yapan bireylerin eğitim durumları incelendiğinde okuma- yazma bilmeyenlerin oranın oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Yörede yapılan araştırma doğrultusunda eski örneklerin günümüzde olduğu gibi tahta tezgâhta yapıldığı, kullanılan ipliklerde atkı veçözgüsünün yünden olduğu tespit edilmiştir. Kullanım alanlarına göre farklı ende ve boyda dokuma yapıldığı, renk olarak ise ilçe merkezinde sarı, kırmızı, siyah ve beyazın yoğun olarak kullanıldığı, köylere doğru çıkıldıkça renklerin giderek canlandığı ( pembe, bordo, mavi, yeşil) dikkati çekmektedir. Kolan dokumalarda kullanılan desenlerin çoğu geçmişte yapılan desenler ile bire bir örtüşmesine rağmen bazı desenlerin dokuyucular tarafından tasarlandığı görülmektedir. Yörede dokunan kolan dokumalarda yoğun olarak, geometrik, bitkisel, nesnesel ve hayvansal bezemeler kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Trabzon-Düzköy, Düzköy Kolan Dokumaları, Çarpana Dokumalar, El sanatları, Dokuma, Tezgah,

Abstract:
The aim of this study, nearly forgotten district of Trabzon province Düzköy to date has not been recorded, and the properties of the original document is to present examples of hand-woven fabrics girth. The district has Düzköy 6 villages for this purpose and attached to the hub regions were engaged in weaving girth. Center of country Düzköy and others such as Çayırbağ, Gürgendağ, Çal, Taşocağı, Çiğdemli, Alazlı as the scope of the survey can be accessed a total of 26 pieces of old and new examples of hand-woven example of tissue sample is determined as girth. The sample identified as the girth of technical fabrics, colors, patterns, motifs and composition, properties in many respects the best way to duplicate the photographs were taken and recorded. And 6 villages in the central province of Trabzon Province Düzköy girth webbing 110 which is made or is still doing work as a group of determined individuals. However, the sample group have identified the information obtained from the regular judicial form to record information has been developed for the girth webbing. Judicial review of the data obtained in the region working group prepared a questionnaire for the collection. Survey forms were obtained from the frequency analysis of the data. Judicial review of the data obtained in the region working group prepared a questionnaire for the collection. Survey forms were obtained from the frequency analysis of the data.Today, the region was shifted to inland girth weaving than many other coastal areas. Individuals who own looms weaving girth usually put in their spare time, especially for young girls has exhibited in their wedding. The art of the past, young and old who knows it every house, today, mostly middle-aged and older individuals have been doing. To solve the needs of individuals who own more than Kolan weaving is weaving. Webbing girth has been take place at home of every girls in the region who will mary . The educational status of individuals engaged in weaving girth examined the illiteracy rate was very high. The oldest examples of research in line with the region as it is today on the board counterman, and wool weft yarns were found to be used. According to the use of different width and length, the weaving, color in the center of the town yellow, red, black and white as the use of intensive, one moves towards the villages gradually awakens the colors (pink, burgundy, blue, green) is noteworthy. Many of the patterns used in weaving the past with a girth-to-one overlap with the patterns observed, although some patterns are designed by Weavers. Woven in the region are mostly weaving in girth, geometric, floral and animal decorations on the object and used.Key Words: Trabzon-Düzköy, Düzköy Column textiles, the denominator fabrics, crafts, weaving, Bench,