Aşağı Pınar ilk yerleşim evresi çanak çömleği'nin Anadolu-Balkan ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the first settlement phase of the Aşağı Pınar pottery in the context of Anatolian–Balkan relations
Yazar: ŞEMSETTİN AKYOL
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL SAZCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Aşağı Pınar Höyüğü = Aşağı Pınar Tumulus ; Balkanlar = Balkans ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Trakya bölgesi = Thrace region ; Çömlekçilik = Pottery

Özet:
Son buzul çağının sonlarına doğru Yakındoğu'da da avcılık ve toplayıcılıktan yerleşik düzen ve besin üretiminin benimsendiği bir yaşam tarzına geçiş, insanlık tarihini belirleyecek köklü değişimlerin ilk adımı olmuştur. Neolitik olarak adlandırılan yaklaşık 3-4 bin yıllık dönem boyunca oldukça dinamik bir süreç yaşanmış, Neolitik yaşam biçimini oluşturan ana unsurlar zaman içinde şekillendiği gibi Neolitik coğrafya da sürekli bir genişleme eğilimi içerisinde olmuştur. Doğu Trakya'daki ilk yerleşimler, kültürel olarak Neolitik yaşam biçiminin tüm kurallarıyla oturduğu ve coğrafyasını Balkan Yarımadası'na doğu genişlettiği bir sürece karşılık gelir.  Doğu Trakya'nın ilk tarımcı köy topluluklarından birisi olan Aşağı Pınar Höyüğü, söz konusu bölgede, Istranca Dağları'nın güney eteklerinde, Ergene Havzası'nın ise kuzey kesiminde yer alır. Aşağı Pınar ilk yerleşim olarak adlandırılan zaman dilimi, yaklaşık olarak 6. bin yılın ilk çeyreğine tarihlenir. 
Bu çalışmada Aşağı Pınar ilk yerleşim evresine ait çanak çömlek topluluğu, teknolojik, tipolojik ve işlevsel açıdan tanımlanacaktır. Neolitik çömlekçilikte biçim, yüzey işlemleri, bezeme ve fırınlama aşamalarında farklı tercihlerin yaygın olarak benimsendiği bir süreci temsil eden bu dönemde, Aşağı Pınar'daki yapım ve kullanım çeşitlilikleri ve ne anlama geldikleri irdelenmeye çalışılacaktır. Ayrıca bu tabakadaki hendek sistemleri ve olası kullanım amaçları, söz konusu farklı hendek sistemlerinin ve yapıların arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığı sorusuna çanak çömlek perspektifinden bir yanıt aranacaktır.

Abstract:
Towards the end of the last ice age, the transition from hunting and gathering to a lifestyle in which settled life and food production were adopted in the Near East was the first step of the radical changes that would determine human history. A very dynamic process took place during the period of approximately 3-4 thousand years called the Neolithic, and the main elements that formed the Neolithic way of life were shaped over time, and the Neolithic geography was also in a constant tendency to expand. The first settlements in Eastern Thrace correspond to a period in which the Neolithic way of life was culturally established with all its rules and expanded its geography eastwards to the Balkan Peninsula. Asağı Pınar Mound, one of the first agricultural village communities of Eastern Thrace, is located in the said region, on the southern foothills of the Istranca Mountains and in the northern part of the Ergene Basin. Aşağı Pınar first settlement layert dates back to the first quarter of the 6th millennium.
In this study, the pottery assemblage belonging to Level 7 of the Aşağı Pınar settlement will be described in terms of technological, typological and functional aspects. In this period, which represents a period in which different preferences were widely adopted in the form, surface treatments, decoration and firing stages of Neolithic pottery, the diversity of production and use in Aşağı Pınar and what they mean will be examined. In addition, an answer will be sought from the pottery perspective to the questions of the ditch systems in Level 7 and their possible uses and whether there are significant differences between these different ditch systems and structures.