Hemşirelerin kalıcı üriner kateterizasyonda mesane egzerzisine ilişkin uygulama ve görüşleri
Nurses applications and comments on the permanent urinery catheterization and exercises
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÖZDEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterler-kalıcı = Catheters-indwelling ; Mesane = Urinary bladder ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma hemşirelerin kalıcı üriner kateterizasyonu sonlandırmadan önce mesane egzersizine ilişkin uygulama ve görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı tipteki çalışmanın evrenini, Ege bölgesindeki bir ilde yer alan iki farklı kurumda dahili, cerrahi ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan 397 hemşire, örneklemini ise 01 Ağustos-20 Kasım 2016 ile tarihleri arasında bu kliniklerde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 280 hemşire oluşturmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, sayı, yüzde ve Ki-Kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 29.98±7.44, meslekte toplam hizmet süresi 8.31±6.58 yıldır. Hemşirelerin %65.7'sinin mesane egzersizi yaptığı, egzersizi yapanların sadece %40.2'sinin her zaman yaptığı belirlenmiştir. Hemşirelerin %2.5'i üriner kateteri çıkarmadan 10 saat önce mesane egzersizine başladıklarını, %26.8'i 2 saat kateteri klempli tuttuğunu, hemşirelerin yarısının (%50.7) kateteri 15 dakika süreyle serbest drenaja bıraktıkları, %30.0'u 3 kez klempleme/serbest drenaj tekrarı yaptığını belirtmiştir. Hemşirelerin yaş ve toplam hizmet süresine göre mesane egzersizi yapma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hemşirelerin çalıştığı hastaneye ve kliniğe göre mesane egzersizine başlama ve kateteri klempli tutma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05).  
Sonuç: Hemşirelerin yarısından fazlasının mesane egzersizi yaptığı, mesane egzersizi konusundaki uygulamalarının çalıştığı hastaneye, kliniğe, hizmet süresine, mesane egzersizi eğitimi alma durumuna göre önemli farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study aimed to determine nurses' practices and opinions on bladder control exercises before terminating permanent urinary catheterization. 
Method: This cross-sectional descriptive study's population included 397 nurses working in the internal medicine, surgical and intensive care units in two institutions in a city located in the Aegean region of Turkey. Of them, 280 who worked in these units between August 01, 2016 and November 20, 2016 and accepted to participate in the study comprised the study sample. To analyze the data, mean values, numbers, percentages and the Chi square test were used. 
Results: The nurses' mean age was 29.98±7.44, and their mean length of service was 8.31±6.58. Of them, 65.7% had patients perform bladder control exercises, and 40.2% always had patients perform the bladder control exercises. Of them, 2.5% started bladder control exercises 10 hours before the removal of the urinary catheter, 26.8% had the catheter clamped for 2 hours, 50.7% left the catheter for free drainage for 15 minutes and 30.0% had clamping/free drainage 3 times. There was a statistically significant relationship between the nurses' age and length of service and their performing bladder control exercises (p<0.05). Given their work place, there was a statistically significant difference between the nurses (p<0.05) in terms of the initiation of the bladder control exercises and duration of catheter clamping.
Conclusion: More than half of the nurses had patients perform bladder control exercises, and the variables such as their work place, and length of service significantly affected their bladder control exercise practices.