Özgül öğrenme güçlüğü şüphesiyle gelen olgularda okuma yazma ve bilişsel işlemler: Rehabilitasyon örneklemi
Literacy and cognitive processes in cases with specific learning suspicion: Rehabilitation sample
Yazar: ZEYNEP TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN BENGİSU
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Anlama = Understanding ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Disleksi = Dyslexia ; Metin okuma = Text reading ; Okuma = Reading ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Özgül Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG), normal veya normal üstü zekâ seviyesine sahip bireylerde nörolojik bozukluk, görme ve işitme yetersizliği gibi herhangi bir yetersizliği olmamasına rağmen akademik becerilerinde beklenmedik bir şekilde başarısız olması ile karakterize olan nörogelişimsel bir bozukluktur. Genellikle okuma bozukluğu (disleksi), matematik bozukluğu (diskalkuli) ve yazma bozukluğu (disgrafi) ile kendini gösterir. Bu çalışmada 66 ÖÖG'li çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Sesletim Sesbilgisi İşitsel Ayırt Etme Alt Testi (İAT), Raven Renkli Progresif Matris Testi (RPM), Kurabiye Hırsızı (Cookie Theft) Testi ve Okuma Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB) uygulanarak çocukların okuma, yazma, okuduğunu anlama ve bilişsel işlemlerde yaşadıkları zorluklar skorlandırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, anlamlı sözcük okuma testi ile anlamsız sözcük okuma testleri puanları arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Kurabiye Hırsızı Testi ile Raven Renkli Progresif Matris test puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Raven Renkli Progresif Matris testinden AB Set Puanı, B Set Puanı ve Set Toplam Puanı ile OYAB Bileşik Puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki; OYAB bileşik puanı ile A Set Puanı süresi arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Metin okuma, yazma ve anlama testleri de birbirleriyle pozitif yönde anlamlı ilişkiye sahiptir. İşitsel ayırt etme testi (İAT) ve dikte testi arasında, İAT ile fonetik analiz testi arasında ve İAT ile anlama testi arasında negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Bu bulgulardan yola çıkılarak ÖÖG'li öğrencilerin okuma becerilerinin yanında okuma becerilerinde etkili olan bilişsel işlem becerilerinin de değerlendirilmesi ve müdahale programına dahil edilmesi önerilir.

Abstract:
Specific Learning Disability (SLD) is a neurodevelopmental disorder characterized by an unexpected failure in academic skills in individuals with normal or above-normal intelligence levels, despite the absence of any disability such as neurological impairment, vision and hearing impairment. It usually presents with reading difficulties (dyslexia), math difficulties (dyscalculia), and writing difficulties (dysgraphia). In this study, 66 children with SLD were included in the study. The difficulties experienced by children in reading, writing, reading comprehension and cognitive processes were scored by applying the Pronunciation Phonology Auditory Discrimination Subtest, Raven Color Progressive Matrix Test, Cookie Theft Test and OYAB (Literacy Evaluation Battery). As a result of the analysis, a positive correlation was found between the scores of the meaningful word reading test and the nonsense word reading test scores. There was no significant correlation between the cookie thief test and Raven Colored Progressive Matrix test scores. A positive and significant correlation between AB Set Score, B Set Score and Set Total Score from Raven Colored Progressive Matrix test and OYAB Composite Score; A negative significant relationship was found between the OYAB composite score and the duration of the A Set Score. Text reading, writing and comprehension tests also have a positive and significant relationship with each other. A negative correlation was found between auditory discrimination test (IAT) and dictation test, between IAT and phonetic analysis test, and between IAT and comprehension test. Based on these findings, it is recommended to evaluate the cognitive processing skills that are effective in reading skills as well as the reading skills of students with SLD and include them in the intervention program.