Türkiye'de kırsal hayat (1960-1970)
Rural life in Turkey (1960-1970)
Yazar: GURBET GÖKGÖZ BİLEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL ARI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Köylülük = Being a villager ; Kırsal yaşam = Rural life ; Türkiye = Türkiye

Özet:
1960 yılında genel Türkiye nüfusu 27 754 820 kişidir. Bunun 18 895 089'u kırsal alanda yani ilçe, köy ve mezralarda yaşamaktadır. Kırsalda yaşayan nüfus Türkiye'nin % 68.07'sini oluşturmaktadır. Bu dönemde Anadolu hala köylü bir coğrafyadır. İkinci Dünya Savaşı sonrası dünyada gelişen kapital, liberal sistemlere entegre olmaya çalışan Türkiye, bu dönemde kırsalda etkin olamayan bu büyük kitlesinin bir kısmını bilinçli olarak kentlere yani ticaret ve sanayi alanlarına kaydırmak durumundadır. Buradan beklentisi ise büyük ekonomiler gibi kalkınabilmektir. Dolayısıyla ilk olarak nüfusunun gerekli ihtiyaçlarına cevap veremediğini anladığında nüfusun kontrol altına alınmasını sağlamaya çalışmıştır.  Bu kapsamda 1 Nisan 1965 tarihinde Nüfus planlaması hakkında bir yasa çıkararak bireylerin tıbbi yöntemlerle doğumu kontrol edebilmesine olanak sağlamıştır. Modernleşme ve kalkınmanın koşulu olan eğitimli kitle yaratma anlayışında ise başarı yarı yarıyadır. 35.339 köyün % 45'inde okul yoktur. Sağlık alanında ise Birinci Beş yıllık Kalkınma planları kapsamında sosyalizasyon politikaları ve toplum kalkınması planları ile toplumun temel sağlık hizmetlerinden yararlanması amaçlanmıştır. Bu dönemde Türkiye'de her 40.000 kişiye 1 doktor düşmektedir. Anadolu kırsalında yaklaşık 10.000 milyon insan su kaynaklarına uzaktır. Tarım da ise temel geçim kaynağı ziraat, avcılık, ormancılık, balıkçılık vb. olan insan genele oranlar % 74.9'dur. Kırsal Buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır ve pirinç gibi ürenler ekilmektedir. Ancak yalnızca 35.584.000 hektarlık bir alan tarla, bağ, bahçe, zeytinlik olarak kullanılmaktadır. Geri kalanı ise ekilememektedir. Bu da toprağı olmayan köylülere toprak dağıtılması için çözüm aranmasını gerekli kılmıştır. Bu dönemde Türkiye iki kalkınma planını hayata geçirmiştir. Köyün, kırsalın ürettiği tarımsal ürünlerin sanayi dallarına dönüştürülmesine çalışılmıştır. Ancak devletin kalkınmaya ayırdığı yetersiz bütçe oranlarıyla istenilen düzeyde gelişme yaşanamamıştır.
Bu çalışma da 1960-1970 arasında Türkiye'de yöneticilerin kırsala yönelik politikalarının söylem-eylem karşılaştırması temelinde tarihsel analizi yapılmıştır. Bu dönem de kırsaldaki köylü ve çiftçilerin sosyo-ekonomik hayatlarının ne düzeyde ilgi gördüğü? Yaşam standartlarına yönelik ne gibi iyileştirmelerin yapıldığı? Kırsalın modernleşmesi adına neler yapıldığı? Dönemin kanun koyucusu olan Meclis ve Senato'nun kırsal alana dair sorunların tespiti ve çözümüne yönelik uğraşlarının nasıl bir yön izlediği irdelenmiştir. Araştırmamızın Nüfus, Eğitim, Sağlık, Tarım, Ulaşım/Güvenlik/Diğer Yaşamsal Sorunlar adıyla incelenen bölümlerinde 1960'lar da Anadolu kırsalında yaşanan ve çözüm bekleyen sorunları irdeledik.

Abstract:
The general population of Turkey in 1960 was 27 754 820 people. 18 895 089 of them live in rural areas, namely in districts, villages and hamlets. The population living in rural areas constitutes 68.07% of Turkey. In this period, Anatolia was still a peasant geography. Turkey, which is trying to integrate into the Capital and Liberal systems that developed in the world after the Second World War, has to consciously shift some of this large mass, which could not be active in the countryside, to the cities, that is, to the commercial and industrial areas. The expectation from here is to be able to develop like big economies. Therefore, when he first realized that he could not meet the necessary needs of the population, he tried to bring the population under control. In this context, by enacting a law on population planning on April 1, 1965, it allowed individuals to control birth with medical methods. In the understanding of creating an educated mass, which is the condition of modernization and development, the success is half. There is no school in 45% of 35,339 villages. In the field of health, socialization policies and community development within the scope of the First Five-Year Development Plans. It is aimed to benefit from the basic health services of the society with the plans. In this period, there is 1 doctor for every 40,000 people in Turkey. Approximately 10,000 million people in the Anatolian countryside are far from water resources. In agriculture, the main source of livelihood is agriculture, hunting, forestry, fishing, etc. The ratios to the general population are 74.9%. Rural Crops such as wheat, barley, rye, oats, corn and rice are cultivated. However, only an area of 35,584,000 hectares is used as fields, vineyards, orchards and olive groves. The rest cannot be cultivated. This necessitated the search for a solution for the distribution of land to the peasants who had no land. During this period, Turkey implemented two development plans. Efforts were made to transform the agricultural products produced by the village and the countryside into industrial branches. However, the desired level of development could not be experienced due to the insufficient budget allocated by the state for development.
In this study, a historical analysis of the rural policies of the administrators in Turkey between 1960-1970 was made on the basis of discourse-action comparison. To what extent did the socio-economic life of rural villagers and farmers receive attention in this period? What improvements have been made to living standards? What has been done for the modernization of the countryside? It is examined what kind of direction the efforts of the Assembly and Senate, the legislators of the period, to determine and solve the problems related to rural areas follow. In the sections of our research, which were examined under the titles of Population, Education, Health, Agriculture, Transportation/Security/Other Vital Problems, we examined the problems that were experienced in the Anatolian countryside in the 1960s and were waiting to be solved.