İş ve meslek Türkçesi eğitimi alan göçmenlerin dil ihtiyaç analizi
Analysis of language needs of immigrants receiving business and occupational Turkish education
Yazar: SİBEL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ülkemizde 2015 yılı itibarıyla yaşanan göç krizi nedeniyle göçmen olarak nitelendirilen bireylerin birçok yönden desteklenmesi ve insan onuruna yakışır biçimde yaşayabilmesi için Türkiye ve uluslararası kurumlar tarafından çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar göçmenlerin korunma, barınma, sosyal uyum ve geçim kaynaklarına erişimini kapsayan çok yönlü bir saha ve sektör hâline gelmiştir.Türk Kızılay, tüzüğünde yer alan maddeler ve uluslararası bir yardım kuruluşu olması nedeniyle yaşanan bu göç krizinin müdahale çalışmalarında hem Türkiye'de hem de sınır ötesinde insani yardım operasyonları düzenlemektedir. Bu operasyonlardan birisi de çalışmamıza konu olan göçmenlerin geçim kaynaklarına erişimi için dil engellerini aşmaları amacıyla aldıkları iş ve meslek Türkçesi eğitimleridir.Bu araştırmanın amacı Türk Kızılay tarafından göçmenlere yönelik olarak tasarlanan iş ve meslek Türkçesi eğitimlerini ve eğitimler sonrası göçmenlere sunulan dil ihtiyaç analizi anketiyle birlikte ulaşılan verileri içermektedir. 18-60 yaş arasında 187 göçmene sunulan anket ile göçmenlerin ihtiyaçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma tarama modelinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile yapılmıştır. Evreni 19 merkez örneklemi ise bu merkezlerden ulaşılabilen 187 göçmendir. Araştırma sonuçlarına göre göçmenlerin dil öğrenme ihtiyaçlarını gidermede yaşadıkları en büyük sorunlar çalışmak zorunda olmaları ve çocuklarının bakımına destek olmak zorunda olmalarıdır. Bununla birlikte yerel halk ile yaşadıkları uyum sorunları da Türkçe iletişim becerilerini geliştirmelerini engellemektedir. Üniversitelerde ya da halk eğitim merkezlerinde verilen Türkçe kurslarının süresi, içeriği, ücreti, kurs saatleri ve günleri hem göçmenlerin motivasyonlarını hem de başarılarını düşürmektedir. Bu nedenle göçmenlerin çalıştıkları veya çalışmak istedikleri sektör ya da iş kolu ile ilgili işlevsel bir Türkçe eğitimi gerekliliği görülmektedir. İçerisinde sektör ya da iş temelli ayrı ayrı sözlüklere, hedef alan ile ilgili bağlamda Türkçe metinlerin yer aldığı iş ve meslek Türkçesi ders kitaplarına ve materyallere ihtiyaç duyulmaktadır. Böylelikle eğitim sürelerinin kısalması, öğrencilerin motivasyonlarının artırılması sağlanacak olup hızlı ve pratik bir Türkçe öğretim sistemi geliştirilmesi alanda büyük bir adım olacaktır.  Göç krizine yönelik sistematik bir dil öğretim uygulamasının geliştirilmesi gerek devlet kurumlarının ve yerel halkın gerekse göçmen bireylerin işlerini kolaylaştıracaktır.

Abstract:
Due to the migration crisis experienced in our country as of 2015, efforts are being carried out by Turkey and international institutions to support individuals classified as immigrants in many aspects and to ensure they live in a manner worthy of human dignity. These efforts have become a multi-faceted field and sector encompassing the protection, shelter, social integration, and access to livelihoods of immigrants. The Turkish Red Crescent, due to the articles in its charter and being an international aid organization, conducts humanitarian aid operations both in Turkey and across borders in response to this migration crisis. One of these efforts, which is the subject of our study, is the business and occupational Turkish language training provided to immigrants to overcome language barriers to access livelihoods. The aim of this research is to include the business and occupational Turkish language training designed for immigrants by the Turkish Red Crescent and the data obtained from the language needs analysis survey presented to immigrants after the training. The survey, presented to 187 immigrants aged 18-60, aimed to identify their needs.The research was conducted using a screening model using easily accessible case sampling. The universe of the study was 19 center samples and 187 immigrants who could be reached from these centers.According to the research results, the biggest problems faced by immigrants in meeting their language learning needs are the necessity to work and the need to support the care of their children. Additionally, the adaptation issues they experience with the local population also hinder the development of their Turkish communication skills. The duration, content, cost, hours, and days of the Turkish courses provided at universities or public education centers lower the motivation and success of immigrants. Therefore, immigrants need functional Turkish language training related to the sector or job field they work in or wish to work in. There is a need for business and occupational Turkish language textbooks and materials that include sector or job-based dictionaries and Turkish texts in that context. This will shorten the duration of education, increase the student's motivation, and will be a significant step in developing a quick and practical Turkish teaching system. Developing a systematic language teaching practice for the migration crisis will facilitate the work of both state institutions and local people, as well as immigrant individuals.