Sato Test Kuramı'nın Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramı ile psikometrik açıdan karşılaştırılması
A psychometric comparison of Sato Test Theory with Classical Test Theory and Item Response Theory
Yazar: SAİT ÇÜM
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı değerleme = Success evaluation ; Klasik Test Kuramı = Classical Test Theory ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Psikometri = Psychometrics ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; Sato Test Kuramı = Sato Test Theory ; Sınav = Examination ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Bu araştırmada, Öğrenci Başarılarının Belirlenmesi Sınavına (ÖBBS) katılan öğrencilerin verdikleri yanıtlar üzerinden, Türkçe ve matematik alt testlerinin madde özelliklerinin ve öğrenci başarı puanlarının Sato Test Kuramı (STK),Klasik Test Kuramı (KTK) ve Madde Tepki Kuramı (MTK) ile belirlenmesi ve elde edilen bulguların karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ÖBBS'ye (2005) katılan 8.sınıf öğrencilerinden oluşan 15461 kişi üzerinde yürütülmüştür. Yapılan analizler sonrasında incelenen STK indekslerinin küçük örneklemlerde dahi istatistiksel tutarlılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. STK ile yapılan ve maddelerin işlerliğiyle ilgili bilgi veren sınıflandırmaların farklı örneklemler arasındaki uyumu incelendiğinde, Türkçe testi maddelerinin 100 ve 200'er kişilik örneklemler arasında tamamına yakınının 600'er kişilik örneklemler arasında ise tümünün yüksek uyum yüzdeleriyle sınıflandırıldığı belirlenmiştir. Matematik testi maddeleri için yapılan sınıflandırmaların ise 600'er kişilik örneklemler arasında yüksek uyum gösterdiği fakat daha küçük örneklemlerde benzer bir sonuca ulaşılamadığı belirlenmiştir. Söz konusu nedenle Türkçe testi maddeleri için yapılan sınıflandırmaların daha kararlı bir duruş sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Birey ve madde özelliklerinin belirlenmesi noktasında ise STK'nın diğer kuramlarla benzer sonuçlar ortaya koyduğu ve sorunlu maddelerin belirlenmesi konusunda KTK ve MTK ile yakın sonuçlar ürettiği görülmüştür. Bu araştırmada ulaşılan sonuçlar STK'nın, psikometrik açıdan kendi içerisinde tutarlı ve diğer test kuramlarıyla çelişmeyen kestirimleriyle geçerli ve güvenilir ölçmeler yapılmasına olanak tanıyabilecek alternatif bir test kuramı olarak değerlendirilebileceği iddiasını desteklemektedir.

Abstract:
In this study, based on the answers given by the students who participated in the Student Achievement Determination Exam, it is aimed to determine the item characteristics of the mathematics and Turkish sub-tests and student achievement scores with Sato Test Theory (STT), Classical Test Theory (CTT) and Item Response Theory (IRT) and to compare the obtained findings. The research was conducted on 15461 people, 8th-grade students. After the analyzes performed, it has achieved a solid posture that the STT indices examined are statistically consistent even in small samples. When the harmony between the different samples of the STT classifications giving information about the functioning of the items is examined, it was determined that nearly all of the Turkish test items were classified with high compliance percentages among 100 and 200 person samples, and all of them were classified with high compliance percentages among 600 person samples. Classification for Turkish test items has reached a result that has a more stable stance than mathematical test items. At the point of determining the individual and items properties, it is seen that the STT has similar results with other theories and very close results with the CTT and IRT were found especially at the point of identifying the problematic items. The results of this research, it supports the claim that the STT can be evaluated as an alternative test theory, which is psychometric consistent in itself and allows valid and reliable measurements to be made with estimates that do not contradict other test theories.