Sezaryen ile doğum yapan annelerde doğum sonu konfor
Postpartum comfort of mothers after caesarean birth
Yazar: SERAP ALKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK DEMİRTAŞ HİÇYILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Konfor = Comfort ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Bu çalışma, sezaryen ile doğum yapan annelerin doğum sonu konfor düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma, 20 Temmuz 2018- 20 Aralık 2018 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda yürütülmüştür. Araştırma 37 hafta ve üzeri sezaryen ile doğum yapan, iletişim engeli olmayan, 18 yaş ve üzeri, anomalili bebeği olmayan, bebeği yoğun bakım ünitesinde tedavi almayan ve çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 201 anne ile yürütülmüştür.
Verilerin toplanması, Veri Toplama Formu ve DSKÖ kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bağımlı değişkenler ortalama ve standart sapma kullanılarak, bağımsız değişkenler ise yüzde ve frekans değerleri ile sunulmuştur. Bağımlı değişkenler normal dağılıma uygunluk gösterdiğinden iki grup karşılaştırmalarında ''Independent Sample t Test'', ikiden fazla grup karşılaştırmalarında ise '' One-Way ANOVA'' testi kullanılmıştır. İstatiksel analizde önemlilik düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığının hesaplanmasında ise güvenirlik testi (Cronbach Alfa) kullanılmıştır. Annelerin Doğum Sonu Konfor Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalamasının 121,74±16,11; fiziksel konfor alt boyut puan ortalamasının 41,06±10,01; psikospritüel konfor alt boyut puan ortalamasının 45,98±4,38 ve sosoyokültürel alt boyut puan oralamasının 34,68±6,49 olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda, annelerin yaş ile birlikte sosyokültürel konfor alt boyut puan ortalamalarının arttığı belirlenmiştir. Üniversite düzeyinde eğitim alan annelerin psikospritüel konfor alt boyut puan ortalamaları yüksek bulunmuştur (p˂0,05). Doğum deneyimi olan annelerin sosyokültürel konfor alt boyut puan ortalalamaları yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda önceki doğumun sezaryen ile olmasının fiziksel konfor, sosyokültürel konfor alt boyut ve toplam puan ortalamalarını artırdığı belirlenmiştir. Çalışmamızda anlamlı fark bulunmamakla birlikte sezaryen sonrası yaşanabilecek sorunlar hakkında bilgi alan annelerin konfor düzeyi yüksek bulunmuştur (p˃0,05). Sezaryen öncesi annelere yapılan tıbbi uygulamalar konfor düzeyini azaltmaktadır. Doğum sonu dönem ile ilgili hemşirelerden bilgi ve yardım desteği alınmasının psikospritüel konfor alt boyut puan ortalamasını artırdığı belirlenmiştir. Doğum sonu dönemde ağrı, hareket etmede güçlük, bebek bakımında güçlük, halsizlik ve eliminasyon güçlüğü yaşayan annelerin fiziksel konfor alt boyut ve toplam puan ortalamaları düşük bulunmuştur (p˂0,05). Meme ucu problemleri ve bilgi eksikliğine bağlı endişe yaşayan annelerin ise fiziksel konfor,
98
sosyokültürel konfor alt boyut ve toplam puan ortalamalarının düşük olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerden ağrının giderilmesi, emzirme ve bebek bakımı konusunda yardım alan annelerin DSKÖ alt boyut ve toplam puan ortalamaları düşük bulunmuştur (p˂0,001). Sonuç olarak sezaryen sonrası annelerin psikospritüel konfor düzeylerinin yüksek, fiziksel konfor düzeylerinin orta, sosyokültürel konfor düzeylerinin ise diğer alt boyutlara kıyasla daha düşük olduğu; toplam puan ortalamaları değerlendirildiğinde ise orta düzeyde konfora sahip oldukları söylenebilir. Yaş ve eğitim düzeyindeki artış konforu olumlu etkilemektedir. Prenatal dönemde kadınların sezaryen sonrası yaşanabilecek sorunlar hakkında bilgilendirilmesi doğum sonu konfor düzeyini artırmaktadır. Doğum sonu dönemde verilen kaliteli bir hemşirelik bakımı ile annelerin konfor düzeyi artırılabilir. Böylelikle doğum sonu dönemde anne ve bebek sağlığının yükseltilmesine katkı sağlanabilir.
Anahtar Sözcükler: Doğum Sonu Bakım, Doğum Sonu Konfor, Hemşirelik, Sezaryen Doğum.

Abstract:
This study, which was conducted to determine the postpartum comfort levels of the mothers who give birth by cesarean section and the factors affecting them.
This study is descriptive. The study was conducted between 20 July 2018 and 20 December 2018 in the Department of Gynecology and Obstetrics of a university hospital. The study was carried out with 201 mothers who gave birth by cesarean at 37 weeks and over, who had no communication disability, 18 years old and above, no baby with anomaly, who were not treated in the intensive care unit and who voluntarily ensure participation in research.
Data were collected by using the Data Collection Form and Postpartum Comfort Scale. Dependent variables are presented by using mean and standard deviation, and independent variables are presented with percentage and frequency values. Firstly, Kolmogrov- Smirnov test was used to determine whether the variables met parametric conditions in the evaluation of dependent variables. Indepedent Sample T test for two groups comparisons, and One-Way ANOVA test for more than two groups comparisons were used for dependent variables that met parametric conditions. In statistical analysis, the significance level was accepted as p˂0,05. The reliability test (Cronbach Alpha) was used to calculate the internal consistency of the scale. The total mean score of mothers from the Postpartum Comfort Scale was 121,74±16,11; the mean score of physical comfort subscale was 41.06±10.01; the mean score of psychospritual comfort subscale was 45,98±4,38 and the mean score of sociocultural subscale was 34,68±6,49. In our study, it was determined that sociocultural comfort subscale mean scores of mothers increased with age. Psychospritual comfort subscale scores of the mothers receiving university level education were found to be high (p˂0,05). The socio-cultural comfort subscale scores of the mothers with birth experience were found to be high. In our study, it was determined that sociocultural comfort subscale mean scores of mothers increased with age. Psychospritual comfort subscale scores of the mothers who get a universty education were found to be high (p˂0,05). The sociocultural comfort subscale scores of the mothers with birth experience were also found to be high. In our study, it was found that the fact that previous birth was by cesarean section increased the physical comfort, sociocultural comfort subscale and total mean scores. Although there was no significant difference in our study, it was found that the comfort level of mothers who received information about the
100
problems that may occur after cesarean section was high (p˃0,05). Medical interventions to mothers before cesarean section reduce the comfort level. It was determined that receiving information and practical support from nurses about postpartum period increased the mean score of psychospritual comfort subscale. In the postpartum period, mothers who had pain, difficulty in mobility, difficulty in infant care, weakness and elimination difficulty were found to have low scores on physical comfort subscale and total score (p˂0,05). On the other hand, it was determined that the mothers who had problems related to nipple problems and lack of information had lower physical comfort, sociocultural comfort subscale and total mean scores. The subscale and total mean scores of the mothers who received practical support from nurses for pain relief, breastfeeding and infant care were found to be low (p˂0,001). As a result, after cesarean section, mothers' psychospritual comfort levels were high, physical comfort levels were moderate and sociocultural comfort levels were lower than other subdimensions; when the total score averages are evaluated, it can be said that they have moderate comfort. The increase in age and level of education positively affects comfort. Informing women about the problems that may occur after cesarean section in prenatal period increases postpartum comfort level. The comfort level of mothers can be increased with a quality nursing care given in the postpartum period. Thus, it can be contributed to increase the health of mother and baby in the postpartum period.
Keywords: Caesarean section, Nursing, Postpartum Care, Postpartum Comfort.