Osmanlı klasik döneminde Van Gölü havzasında yaşanan ayaklanma ve eşkıyalık hareketler
Rebellions and terrorism movements in lake Van region in Ottomans classic period of time
Yazar: ZAFER ESİN
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ TEKİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin, Safevi Devleti'ne karsı kazanmıs olduğu ÇaldıranSavası'ndan sonra Doğu Anadolu Bölgesi Osmanlı Devleti'nin eline geçmistir.Osmanlı Devleti'nin bölgeden çekilmesinin ardından bazı yerler tekrar Safevilerinhâkimiyetine geçmistir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapılan seferlerletamamen ele geçirilen bölge, bu tarihten sonra Osmanlı hâkimiyetinde kalmıstır.Van Gölü havzasında Osmanlı hâkimiyetinin ardından, bazı nedenlerdendolayı Osmanlı Devleti'ne karsı bazı ayaklanma hareketleri meydana gelmistir.Safevi Devleti'nin de kıskırtmaları sonucu meydana bu ayaklanmalar derhalbastırılmıs ve olaya katılanlar hakkında gereken cezalar verilmistir.Osmanlı Devleti'nin batı ile olan iliskileri nedeniyle zaman zaman bölgedebir otorite bosluğu yasanmıstır. Daha önce Osmanlı'ya bağlılığını bildiren bazı bölgebeyleri bu fırsattan yararlanarak devlete karsı isyan etmislerdir. Sınır bölgesindemeydana gelen bu isyan hareketlerinin ehemmiyetini bilen Osmanlı Devleti,yasanılan bu olayların derhal önüne geçmistir.Yaptığımız bu çalısmada, Van Gölü havzasında yasanılan ayaklanmahareketlerini dısında birde bölgede meydana gelen eskıyalık hareketlerine değinmeyeçalıstık. Genel itibariyle bazı zararlı asiretlerin çıkarmıs olduğu bu hareketlerdebölgede yasayan halk zarar görmüs ve çareyi devlete sikâyette bulmustur. OsmanlıDevleti Müslim, Gayrı Müslim ayrımı yapmadan bu olaylardan zarar görmüs olanhalkın yanında yer almıstır. Bölgeye gönderilen hükümlerle bu eskıyalıkhareketlerinin önüne geçilmis ve bu hareketlerde bulunanların cezaları yapılanyargılamaların ardından derhal verilmistir.Bölgede meydana gelen bu olayları halk hiçbir zaman kabullenmemistir.Yıllarca Safevi Devleti'nin Sii politikası altında ezilen bölgedeki Sünni halk,Osmanlı Devleti'nin bölgeye hâkim olmasıyla huzur ve barıs içerisinde yasamayabaslamıstır. Çalısmamızda da gördüğümüz gibi yasanılan ayaklanma hareketleribeyler nezdinde olmus ve bu isyan hareketlerine taraftar bulunmadığı için hiçbirzaman amaçlarına ulasılamamıstır.

Abstract:
After the Ottoman Empire?s victory over Safevi Stade at Caldıran war, theEast Part of Anatolia was captured by the Ottoman Empire. Some parts of the regionwas re- captured by Safevi Stade the Ottoman Empire had withdrawn from the place( = region ). The region which had totally been gained via raids during MagnificentSuleyman?s regin, was under the control of the Ottoman Empire after that date.Bacause some reasons, there have been some attempts of rebellion against theSatede (Ottoman Empire ) at the Basin of Van Lakeafter the rule of the OttomanEmpire. These rebellions which were also a result of provocations of Safevi Stadewere supressed instaly and the participants were subject to reguried punishment.Sometimes there had been a kind of lack of authority in the region because ofthe Ottoman Empire?s relationship with the west. Some local potantes who hadaxpressed their davetion to the Ottoman Empire rebelled against the Stade by takingthe lack of the authority as a chance for rebellion. The Ottoman Empire preventedthese evenst at once by taking the importance of the rebellion on the border regioninto considertion.We have taken pains, by preparing this work to picture, also, the banditevents in the region in addition to the rebellion movements at the of Van Lake. Theseevents which generally were work of ill- intendet tribes damaged the residents of theregion and the residents had to complain them to the Stade as a way of solution. Andthe Ottoman Empire supported both Islamic and non- Islamic those who hadsuffered from these events. By supplying the region with jurisdictions the bantidevents were prevented and those who had taken paret in these events wereimmediately subject to punishment.The residets never accepted the events that took place in the region. TheSUNNI inshabitants, having been oppressed under the S?? policy of Safevi Stade foryears , were at pacause and freedom after the Ottoman Empire had gained thecontrol of the region. As you can conclude/ see from our stody the rebellions thattook place in the region were limited to the local potantes and these attempts nevergot their defined aism ( by the local potantes ) because they coul not gain supportfrom the public.