Bilişsel çarpıtmaların Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) korkusu ve depresyon düzeyleri üzerine etkisi
Effect of cognitive discretions on levels of Coronavirus disease 2019 (COVID-19) fear and depression
Yazar: ŞEHMUS EKE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Hastalık = Disease ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Koronavirüs Hastalığı 2019 virüsünün ortaya çıkış nedeninin tam olarak  bilinememesi, virüsün kontrol altına alınamaması ve dünyadaki tüm bireylerinin  potansiyel risk altında olması salgını küresel bir travmaya dönüştürmüştür. Artan  depresyon, kaygı, bilişsel çarpıtmalar, sağlık anksiyetesi, yalnızlık, sosyal izolasyon,  damgalama ve finansal zorluklar ile değişen iş ve çalışma koşulları gibi birçok sonucu  beraberinde getirmektedir. Bu araştırmada bilişsel çarpıtmaların koronavirüs hastalığı  2019 korkusu ve depresyon düzeyleri üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışma grubunu  İstanbul ilinde ikamet eden 20-45 yaş arasında 308 kişi oluşturmuştur. Veri toplama  aracı olarak kişisel bilgi formu, Koronavirüs bilgi formu, Koronavirüs 19 Fobisi  Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği kullanılmıştır.  Verilerin analizi SPSS 22.0 programı aracılığıyla yapılmıştır. Araştırma verilerinin  değerlendirilmesinde kategorik değişkenler için frekans analizi, ölçek ve alt boyut  toplam puanlarının dağılımı için betimleyici istatistik, ölçek ve alt boyutlar arası  ilişkinin incelenmesinde Pearson Korelasyon Analizi, iki ortalama arası farkın  incelenmesinde Bağımsız Örnek t-Testi, üç veya daha fazla ortalama arası farkın  incelenmesinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve regresyon analizi  kullanılmıştır. Parametrelerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testi  ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar; % 95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde  değerlendirilmiştir.  
Çalışmaya katılan bireylerin sosyo-demografik özelliklerine göre dağılımı  incelediğinde, çoğunluğunun kadın, bekar, üniversite mezunu, aktif çalışan, pandemi  döneminde çalışmamayan ve gelir düzeyi 0-1400 TL düzeyinde olduğu sonucuna  ulaşılmıştır. Yapılan hipotez analizleri bulgularına göre cinsiyet, medeni durum,  eğitim durumu, kronik hastalık durumu, covid geçirme durumu, ailede covid teşhisi  durumu, risk grubu yakını olma durumu değişkenleri ile korona virüs 19 korkusu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Ancak gelir durumu,  daha önce salgın hastalığa yakalanma durumu ve salgın sebebiyle yakın kaybı durumu ile korona virüs korkusu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir.  Cinsiyet, medeni durum, gelir durumu değişkenleri ile depresyon ölçeği puan  ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Buna karşın  depresyon puan ortalaması ile eğitim durumu, kronik hastalık durumu, daha önce  covid geçirme durumu, ailede covid teşhisi durumu, daha önce salgın hastalığa  yakalanma durumu, risk grubu yakını olma durumu, salgında yakın kaybı durumu  grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Cinsiyet,  medeni durum, eğitim durumu ve gelir durumu değişkenleri ile bilişsel çarpıtma ölçeği  puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Buna  karşın kronik hastalık, daha önce covid geçirme durumu, ailede covid teşhisi, daha  önce salgın hastalığa yakalanma, risk grubu yakını olma durumu ve salgın sebebiyle  yakın kaybı durumları ile bilişsel çarpıtma ölçeği puan ortalamaları arasında  istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Depresyon değişkeninin  bilişsel çarpıtma ve koronavirüs korkusunu yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The fact that the cause of the emergence of the COVID-19 virus is not known exactly,  the virus cannot be brought under control and all individuals in the world are at  potential risk have turned the epidemic into a global trauma. It brings many  consequences such as increased depression, anxiety, cognitive distortions, health  anxiety, loneliness, social isolation, stigma and financial difficulties, and changing  work and working conditions. In this study, the effect of cognitive distortions on fear  of coronavirus disease 2019 (covid-19) and depression levels will be examined. The  study group consisted of 308 people between the ages of 20-45 residing in Istanbul.  Personal information form, Coronavirus information form, Covid-19 Phobia Scale  (C19P-S), Beck Depression Scale and Cognitive Distortions Scale were used as data  collection tools. Analysis of data via SPSS 22.0 programhas been made. Frequency  analysis for categorical variables in the evaluation of research data, descriptive  statistics for the distribution of scale and sub-dimension total scores, Pearson  Correlation Analysis for examining the relationship between scale and sub dimensions, Independent Sample t-Test for examining the difference between two  means, and examining the difference between three or more means. One-Way Analysis  of Variance (ANOVA) and regression analysis were used. The suitability of the  parameters to the normal distribution was evaluated with the Kolmogorov Smirnov  test. Results; It was evaluated at the 95% confidence interval, at the p<0.05  significance level. 
When the distribution of the individuals participating in the study was examined  according to their socio-demographic characteristics, it was concluded that the  majority of them were female, single, university graduate, actively working, not  working during the pandemic period, and their income level was between 0-1400 TL. According to the research findings, no statistically significant difference was found between the variables of gender, marital status, education status, chronic disease status,  covid status, covid diagnosis in the family, being close to a risk group and fear of  corona virus. However, a statistically significant difference was found between income  status, previous epidemic disease, loss of relatives due to epidemic and fear of corona  virus. A statistically significant difference was found between gender, marital status,  income status variables and depression scale mean scores. On the other hand, there  was no statistically significant difference between the depression score average and  education status, chronic disease status, previous covid status, covid diagnosis in the  family, previous epidemic disease status, risk group relative status, and loss of relative  in the epidemic. . A statistically significant difference was found between the variables  of gender, marital status, educational status and income status and the mean scores of  the cognitive distortion scale. On the other hand, there was no statistically significant  difference between the mean scores of the cognitive distortion scale and chronic  disease, previous covid status, covid diagnosis in the family, having an epidemic  disease before, being a relative of a risk group, and loss of a relative due to the  epidemic. It was found that the depression variable predicted cognitive distortion and  fear of coronavirus.