Kahramanmaraş Dulkadiroğlu yöresinde yetişen üzüm çeşitlerinin belirlenmesi ve ampelografik özelliklerinin araştırılması
Determination of grape varieties growing in the region of kahramanmaraş Dulkadiroğlu and investigation of the ampelographic characteristics
Yazar: MEHMET TAKAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURHAN YILMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Ülkemiz, iklimsel özelikler bakımından bağcılık tarımı için gayet uygun ekolojik özeliklere sahiptir. Yapılan arkeolojik çalışmalar neticesinde ulaşılan bulgulara göre Anadolu, bağcılık kültürünün beşiği ve anavatanları arasındadır. Ekolojinin uygun oluşu ve bağcılığın uzun bir geçmişinin olması, tarihsel süreç içerisinde bu topraklarının çok geniş çeşit ve tip zenginliğine sahip olması gibi nedenler Anadolu'nun büyük bir asma gen potansiyelinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Buna rağmen son yıllarda yapılan gözlemler göstermiştir ki çeşitli nedenlerle Türkiye bağ alanlarında bir azalma olduğu gözlenmektedir. Henüz tanımlanması bile yapılmamış birçok çeşit mevcut olup genetik kaynaklarının yok olma tehlikesi ortaya çıkmıştır.
Bütün Anadolu yarımadası ve çevresinde olduğu gibi Doğu Anadolu Bölgesinin birçok yeri de eski bağcılık kültürünün olduğu ve buralarda bağcılığın yapıldığı bilinmektedir. Yüzyıllardır bütün olumsuzluklara rağmen varlığını devam ettiren üzüm çeşitlerinin tespitinin yapılıp, gen kaynaklarının korunmaya alınarak bölge ve ülke bağcılığın gelişmesine katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma yörede bundan sonra yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacaktır. Yapılan bu çalışma ile Dulkadiroğlu yöresinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin belirlenmesi, ampelografik özelliklerinin tanımlanması, çalışma sonucu elde edilen bilgi ve genetik kaynakların ülkemiz milli koleksiyon bağına aktarılarak korunmalarının sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Our country has ecological characteristics that are very suitable for viticulture in terms of climatic characteristics. According to the findings obtained as a result of the archaeological studies, Anatolia is among the cradle and homeland of viticulture. Reasons such as the suitability of ecology, the long history of viticulture, and the fact that these lands have a wide variety and type richness in the historical process have led to the emergence of a great grapevine gene potential of Anatolia. However, observations made in recent years have shown that there is a decrease in vineyard areas in Turkey for various reasons. There are many varieties that have not even been defined yet, and the danger of extinction of their genetic resources has emerged.
It is known that there is an old viticulture is practiced in many parts of the Eastern Anatolia Region, as in the whole Anatolian peninsula and its surroundings. It has been tried to contribute to the development of viticulture in the region and country by determining the grape varieties that have survived for centuries despite all the negativities, by protecting their gene resources. With this study, it was aimed to determine the grape varieties grown in the Dulkadiroğlu region, to define their ampelographic characteristics, to transfer the information and genetic resources obtained as a result of the study to the national collection vineyard of our country.