COVID-19 tanısıyla hastaneye bulunan servis hastalarında hastanede kalma süresi, yaş ve cinsiyetin biyokimyasal, inflamatuar ve hematolojik parametreler ile ilişkilendirilmesi
Association of hospital length, age and gender with biochemical, inflammatory and hematological parameters in service patients entered with COVID-19 diagnosis
Yazar: AYŞE UMAY ÇALIŞIR
Danışman: PROF. DR. BİRSEN AYDIN KILIÇ
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Halk Sağlığı = Public Health ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaş faktörleri = Age factors ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Tüm dünyada COVID-19 pandemisi hastaneler ve sağlık sistemlerini hem hizmet hem de finansal anlamda olumsuz etkilemiştir. Hastanede kalış süresi, yaş ve cinsiyet gibi faktörler COVID-19 da sağlık hizmeti kaynak kullanımın ve maliyetinin öngörülmesinde çok önemlidir.  Bu nedenle çalışmamızda Ankara Pursaklar Devlet Hastanesi COVID-19 servisindeki 1036 COVID-19 hastasının hastaneye girişteki laboratuvar parametreleri ile hastanede yatış süresi, yaş ve cinsiyet faktörlerini retrospektif olarak değerlendirdik. Hastanede 7 günden fazla kalan hastalarda daha yüksek AST/ALT, hiponatremi görüldü. Aynı zamanda ferritin, fibrinojen ve LYM değerleri ile hastanede kalma süresi arasında güçlü pozitif korelasyonlar görüldü. Yaşa bağlı olarak hemen hemen bütün biyokimyasal, inflamasyon faktörleri ve hematolojik verilerde anlamlı farklılıklar görüldü.   Yaş ile AST/ALT, EGFR, sodyum, RBC, HBG, EOS arasında belirgin negatif korelasyonlar buna karşın ürik asit, BUN, LDH, potasyum, CRP, CLR, D-Dimer, Fibrinojen, HCT, WBC, NLR, NEU, MON ve PDW arasında güçlü pozitif korelasyonlar görüldü. Erkeklerde kadınlara göre AST, ALT, T. Bilirubin, EGFR, RBC, HBG ve hemen hemen bütün inflamasyon ve koagülasyon faktörlerinin yüksek buna karşın PCT, PLT ve RDW değerlerinin ise çok anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür. Yapılan ROC (Receiver operating characteristic) analizinde 65 yaş üstü hastalar için BUN (AUC=0,810) ve CRP (AUC=0,767), erkek cinsiyet için ferritin (AUC=0,747) ve HBG (AUC=0,803) parametrelerinin hastalığı öngörmede kullanılabilecek parametreler olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, AST/ALT' nin hem hastanede yatış süresini hem de yaşı etkileyen önemli bir parametre olduğu görülmüştür. Ayrıca erkek cinsiyetin başta inflamatuar ve koagülasyon parametreleri olmak üzere hemen hemen bütün laboratuvar parametrelerinde kadınlara göre daha olumsuz sonuçlara sahip oldukları gözlemlendi. Anahtar Kelimeler: COVID-19, hastanede yatış süresi, yaş, cinsiyet, laboratuvar parametreleri

Abstract:
The COVID-19 pandemic has adversely affected hospitals and health systems all over the world, both in terms of service and finance. Factors such as length of hospital stay, age and gender are very important in predicting health care resource use and cost in COVID-19. Therefore, in our study, we retrospectively evaluated the laboratory parameters at admission to the hospital, as well as the length of hospital stay, age and gender factors of 1036 COVID-19 patients in the COVID-19 service of Ankara Pursaklar State Hospital. Higher AST/ALT, hyponatremia were seen in patients who stayed in the hospital for more than 7 days. At the same time, strong positive correlations were observed between ferritin, fibrinogen and LYM values and hospital stay. Significant differences were observed in almost all biochemical, inflammation factors and hematological data depending on age.  Significant negative correlations between age and AST/ALT, EGFR, sodium, RBC, HBG, EOS, whereas strong positive correlations were seen between age and uric acid, BUN, LDH, potassium, CRP, CLR, D-Dimer, Fibrinogen, HCT, WBC, NLR, NEU, MON and PDW. It was observed that AST, ALT, T. Bilirubin, EGFR, RBC, HBG and almost all inflammation and coagulation factors were higher in men compared to women, whereas PCT, PLT and RDW values were significantly lower. In the ROC (Receiver operating characteristic) analysis, it was seen that BUN (AUC=0,810) and CRP (AUC=0,767) for patients over 65 years of age, ferritin (AUC=0,747) and HBG (AUC=0,803) parameters for male gender are parameters that can be used to predict the disease. As a result, it was seen that AST/ALT is an important parameter that affects both the length of hospital stay and age. In addition, it was observed that male gender had more negative results than females in almost all laboratory parameters, especially inflammatory and coagulation parameters. Keywords: COVID-19, length of hospital stay, age, gender, laboratory parameter