Dolmabahçe Saray Müzesinin kurumsal kimliğinin vurgulanmasında müziğin rolü ve etkileri
The role and impacts of music on the institutional identity of Dolmabahçe Palace Museum
Yazar: HİLDA LOSTAR
Danışman: PROF. RUHİ AYANGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Müzecilik = Museology ; Müzik = Music
Dizin: Dolmabahçe Sarayı = Dolmabahçe Palace ; Kurumsal kimlik = Corporate identity ; Müzeler = Museums ; Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada amaç; Osmanlı İmparatorluğu'nun batılılaşma dönemini simgeleyen ve günümüzde ?müze? kimliği ile toplumun hizmetine sunulmuş olan Dolmabahçe Saray Müzesi'nin tarihsel kimliğinde önemli yeri olan müzik kültürünün irdelenerek, bu olgunun, Saray Müze'nin tanıtımında belirleyici ve tamamlayıcı bir unsur olarak yararlanılması gereğinin vurgulanmasıdır. Bu amaçla, öncelikle geniş çapta kaynak taraması yapılarak, Saray'ın inşasına zemin hazırlayan tarihsel, ekonomik ve sosyo kültürel nedenler araştırılmış, Topkapı Sarayı'nın aksine, önceden plânlanarak tek aşamada inşa edilen Dolmabahçe Sarayı ve mimarları Garabed ve Nigoğos Balyan'ın özellikleri üzerinde durulmuştur. Osmanlı Sarayı'nın Batı müziği ile tanışmasına kısaca değinilmiş, batılılaşma yönünde kesin adımları atıldığı ve Mehterhane-i Hakani'nin lağvedilerek, Mızıkay-ı Humayun'un kurulması ile gerçekleşen ordudaki müzikal devrime dikkat çekilmiştir. Sultan Abdülmecid'in tahta geçtikten sonra, Osmanlı'nın gücünü tüm dünyaya kanıtlamak amacı ile inşa ettirdiği Dolmabahçe Sarayı ve onunla birlikte değişen Saray'daki sosyo kültürel hayat incelenmiş, Sultan Abdülmecid'den, Halife Abdülmecid Efendi'ye kadar geçen dönem içersinde, sultanların zevkleri ve görüşlerine bağlı olarak şekillenen Saray'daki müzik etkinlikleri irdelenmiştir. Osmanlı İmparatorluğunun yıkılarak, Cumhuriyet'in kurulduğu süreçte, İstanbul'a gelişlerinde Dolmabahçe Sarayı'nda kalan Atatürk'ün, Saray'da ikamet ettiği dönemlerde masasından hiç eksik etmediği müzik ve müzisyenlerle ilgili hatıralara değinilmiş, müziğin, Saray Müze'nin kurumsal kimliğindeki yeri bir kez daha vurgulanmıştır. En eski saray müzelerden olan Louvre ve Versailles Saray Müze'leri ile temasa geçilerek, saray müzelerin tanıtımında tarihsel müziklerinden ne şekilde yararlandıkları ve ne tür etkinlikler hazırladıkları araştırılmış, Dolmabahçe Saray Müzesi'nde 1993 yılından bu yıla kadar gerçekleştirilmiş olan müzikal etkinlikler saptanarak bir kıyaslama olanağı sağlanmıştır. Saray Müze'nin duvar ve tavanlarındaki, diğer tüm eşyalarındaki, tablo ve fotograflarındaki müzik simgeleri belgelendirilmiş, müze içersindeki müzik enstrümanlarının fotografları çekilmiş, TBMM Milli Saraylar arşivlerinde korunmakta olan yazılı belgelerden Dolmabahçe Sarayı'nın müzikal yaşantısı ile ilgili olanlar saptanmış ve çok geniş bir veri tabanına erişilmiştir. Araştırma sonucunda, bu son derece zengin müzikal kültüründen Dolmabahçe Saray Müzesi'nin yeterince yararlanmadığı saptanmış ve müzenin kurumsal kimliğinin vurgulanmasında kullanılabilecek bir dizi model önerisinde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Rönesans, sanayi devrimi, Mehterhane-i Hakani, Mızıkay-ı Humayun, Sultan II. Mahmud, Gülhane Hatt-ı Humayunu, batılılaşma, Dolmabahçe Sarayı, Tanzimat, Sultan Abdülmecid, Donizetti Paşa, Sultan Abdülaziz, Sultan Abdülhamid, Halife Abdülmecid Efendi, Atatürk, Riyaset-i Cumhur Musîki Heyeti, saray müze, Dolmabahçe Saray Müzesi, kurumsal kimlik.

Abstract:
The goal of this study is to speak that musical culture that has played an important role of institutional identity of Dolmabahçe Palace that symlolizes the Westernization period of the Ottoman Empire and serves as a museum at the present time while empasizing the vitalism of music when presenting the museum. In order to serve its goal, first of all a through search was conducted to discover the historical, economical, and socio-cultural reasons led the construction of the palace. Secondly, it was focused on Garabed and Nigoğos Balyan who were the architectures of the Dolmabahçe Palace that was built at once by planning in advance on the contrary to Topkapı Palace. In addition it was mentioned the period of becoming acquainted with Western music during the period of establishing Mızıkay-ı Humayun after Mehterhane being abolished. It was explained that the Dolmabahçe Palace that was built in the sovereignty of Sultan Abdulmecid in order to prove the potency of the Ottoman Empire and the socia-economical change during Abdulmecid?s term; it was also covered the musical events that was formed depending on the music tastes of sultans from Sultan Abdulmecid to Halife Abdulmecid. Ataturk resided in the Dolmabahçe Palace during the change of governance from monarchy to democracy and his memories with the musicans who were parts of the palace were also included in the study. Musical events that were taken place at the Louvre and Versailles Palace were compared to the musical events were held at Dolmabahçe Palace since 1993. All musical signs on the walls, furnitures and the ceilings of the Palace were documented. It was reached a very large database including all the photographs of the all musical instruments and the written document in the TBMM National Palaces archives. The studys concludes that Dolmabahçe Palace Museum does not benefit enough from this very enhanced musical culture and suggests several different models.Keywords: Renaissance, industrial revolution, Mehterhana, Mızıkay-ı Humayun, Sultan II. Mahmud, westernization, Dolmabahçe Palace, Tanzimat, Sultan Abdulmecid, Donizetti Paşa, Sultan Abdulaziz, Sultan Abdulhamid, Halife Abdulmecid, Ataturk, Dolmabahçe Palace Museum, institutional identity.