Finansal gelişme ve yabancı portföy yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye üzerine ekonometrik bir uygulama
The effect of financial development and foreign portfolio investments on economic growth: An econometric application on Turkey
Yazar: SİBEL YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ESAT TOPALOĞLU
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Finansal gelişme ve yabancı portföy yatırımları küreselleşme ile birlikte
önemli bir hale gelmiş ve çok fazla araştırılan konular arasına girmiştir. Bu sebeple
finansal gelişme ve yabancı portföy kavramları önem kazanmıştır. Finansal
piyasaların gelişmişliği finansal gelişme olarak tanımlanmaktadır. Yabancı portföy
yatırımları ise, çoğunlukla ev sahibi ülkenin borsasından yapılan alımlar ve
mevduatları yoluyla ülke fonlarına yatırım yaparak gerçekleşmektedir.
Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi literatüre bakıldığında farklı
bakış açılarıyla ele alınmıştır. Bazı araştırmacılara göre finansal gelişmenin
ekonomik büyüme üzerinde önemli bir etkisi vardır, bazı araştırmacılara göre ise
etkinin az olduğu görüşü vardır. Yabancı yatırımlar ile alakalı son yıllarda yapılan
çalışmalarda ise, yabancı sermaye girişlerinin etkisi ile o ülkelerin yatırım ve
teknoloji açığını kapattıkları ve büyümesini daha çok hızlandırdığı tespit edilmiştir.
Ekonomik büyümenin gerçekleştirilmesi ve onun sürdürülebilir olması
ekonomilerin temel hedefleri arasında yer almaktadır. Büyümenin gerçekleşmesine
katkı sunan unsurlar arasında olan finansal gelişme ve yabancı portföy yatırımları ise
ülkeler için oldukça önemlidir. Çalışmada 1993-2019 dönemlerinde finansal gelişme ve yabancı portföy yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi zaman serisi yöntemi
kullanılarak değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi tespit etmek amaçlanmıştır.
Çalışma sonuçlarına göre finansal gelişme, portföy yatırımları ve ekonomik
büyüme serilerinin durağan oldukları belirlenmiştir. Yapılmış olan testler sonucunda
tüm seriler arasında uzun vadeli eĢbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Tespit edilmiş
olan eşbütünleĢme ilişkisinin yönü ve katsayısını belirleyebilmek için yapılmış olan
test sonuçlarına göre finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli
negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiş, yabancı portföy yatırımları ile ekonomik
büyüme arasında uzun dönemli pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Granger
nedensellik test sonuçlarına göre, finansal gelişmeden ekonomik büyümeye ve
yabancı portföy yatırımlarından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik
ilişkisinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Finansal Gelişme, Yabancı Portföy Yatırımları, Ekonomik Büyüme, Zaman Serisi Analizi.

Abstract:
Financial development and foreign portfolio investments have become
important with globalization and have become among the topics that have been
researched a lot. Dec. For this reason, the concepts of financial development and
foreign portfolio have gained importance. The development of financial markets is
defined as financial development. Foreign portfolio investments, on the other hand,
are mostly realized by investing in the country's funds through purchases made on
the host country's stock exchange and deposits.
The relationship between financial development and economic growth has
been discussed from different perspectives when looking at the literature. According
to some researchers, financial development has a significant impact on economic
growth, while according to some researchers, there is an opinion that the impact is
minimal. In studies conducted in recent years related to foreign investments, it has
been found that these countries have closed the investment and technology gap and
accelerated their economic growth even more with the effect of foreign capital
inflows.
Realization of economic growth and its Decisiveness are among the main
goals of economies. Financial development and foreign portfolio investments, which are one of the factors contributing to the realization of growth, are very important for
countries. In the study, the effect of financial development and foreign portfolio
investments on economic growth in the periods of 1993-2019 was aimed to Decipher
the long-term relationship between the variables using the time series method.
According to the results of the study, it has been determined that financial
development, portfolio investments and economic growth series are stable. As a
result of the tests carried out, a long-term Decointegration relationship was
determined between all series. Identified cointegration coefficient of the relationship
that have been made in order to determine the direction and according to the test
results, between financial development and economic growth have long-term
negative relationship identified between foreign portfolio investment and economic
growth have a positive long-term relationship identified. According to the results of
the Granger causality test, it was determined that there is a one-way causality
relationship from financial development to economic growth and from foreign
portfolio investments to economic growth.

Keywords: Financial Development, Foreign Portfolio Investments, Economic Growth, Time Series Analysis.