İsmail Semen ve Aktamak adlı eseri (inceleme-metin)
İsmail Semenov and his work named Aktamak (investigation-text)
Yazar: MEHMET SAİD ARBATLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ EROL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Türk Dünyası Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aktamak = Aktamak ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk ozanları = Troubadours ; Karaçay Türkleri = Karaçay Turks ; Semen, İsmail = Semen, İsmail ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Karaçay Türkleri, Kuzey Kafkasya'da yaşayan küçük bir Türk topluluğudur. Karaçay Türklerinin kökeni mevzuu tam açıklığa kavuşamamış olmakla birlikte, ilmî araştırmalar, onların Kafkasya'ya çok önceleri gelmiş Hun-Bulgar, Sabir, Alan-As, Hazar ve son olarak da Kıpçak-Kuman kabileleriyle yerli Kafkas halklarının yüzyıllar süren karışım ve bMeşiminden meydana gelmiş bir "Türk sentezi" olduğunu ortaya koymaktadır. Karaçay Türklerinin dil, kültür ve yaşayış özelliklerinde mezkûr kavimlerin bütün hepsinin izleri görülebilmektedir. Yazılı edebiyatları henüz 1915 yılından sonra başlayan Karaçay Türkleri, oldukça zengin bir şifahî edebiyata sahiptir. Eski devirlerden itibaren sözlü halk edebiyatının bel kemiğini ve devamım "cırcı" denilen halk ozanları sağlamıştır. Tezimizde incelememize temel yaptığımız konularından biri olan İsmail Semen de, Karaçay halk ozanlığı geleneğinin son büyük halkasıdır. Çünkü, yazılı edebiyatla birlikte geleneksel halk ozanlığı da ortadan kalkmaya başlamıştır. İsmail Semen ise sözlü ve yazılı edebiyat arasındaki bağlantıyı sağlayan sanatkârlardandır, hem halk şiiri hem de modern tarzda şiirler söylemiş, yazmış; şiir kitapları yayımlanmıştır. Onun en önemli eserlerinden biri de "Aktamak" isimli uzun lirik şiiridir. Şiir toplam 1244 kıtadan oluşmaktadır. Şair bu manzumeyi ikinci hanımı için, 22 yıllık bir süreçte kaleme almıştır. Bazen açık, bazen kapalı olarak tabiatla iç içe yaşayan Karaçay halkının âdetleri, gelenek, görenekleri, inançları ve, yaşayış özellikleriyle, ilgili önemli malzemeler ihtiva eden "Aktamak", başta Karaçay edebiyatı olmak üzere bütün Türk Dünyası edebiyatının önemli bir kaynak eseri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
A small Turkish Community called Karaçay Turks live in North Caucasus. Although the point about the origin of Karachay Turks has not been clarified yet, scientific researches state that they are a mixture of Hun-Bulgarian, Sabirian, Alan- As, Khazer who came before. Lastly Kıpçak ad Kumai Tribes and native Caucasus people. It can be seen the effects of the metioned tribes on the language, culture and living style of Karachay Turks. Karachay Turks whose written literature just started after 1915 have rather rich oral literature. Since the oncient times, the basics and the continuation of oral folk literature have been provided by bard named as " cırcı" one of the subjects taken as a base in ouer thesis. Ismail Semen is also the last big part of the chain. Because, due to written literature traditional / bard has begun to disppear. But, Ismail Semen is a artisan who can connect oral and written literature, he read both folk and modern style poems by heart and also wrote: this poem books were published. One of this most important works is a lyric poem named as " Aktamak". The poem is totally composed of 1244 quetrains. The poet wrote this poem for his second wife ad put into words in 22 years- time. Aktamak is considered to be an invaluable source of information about the people of Karachay of whose lives,nature was an integral part. The book, which researches into the life style, traditions and beliefs of the people of Karachay is truly worthy of being a reference book not only for Karaçay literature but also for the whole Turkish world literature.