İşletme-çevre ilişkilerinin muhasebe açısından raporlanması
Reporting relations between management and environment from the point of accounting
Yazar: VAHDİ TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KADİR GÜRDAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Muhasebe = Accounting ; Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği = Accounting to General Instructions for Accounting System applivcationa ; Muhasebe ilkeleri = Accounting principles ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Raporlama = Reporting ; Raporlama sistemi = Reporting system ; Raporlar = Reports ; Çevre = Environment ; Çevre muhasebesi = Environmental accounting ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İnsanın doğaya olumsuz müdahalesi olarak kısaca tanımladığımız çevre sorunları, insanlık tarihiyle yaşıt olmasına karşın, önemi son yüzyılda tartışılmaya ve anlaşılmaya başlamış bir kavramdır.Mevcut geleneksel muhasebe sisteminin çevre sorunlarına bakış açısının yetersiz kalması ?çevre muhasebesi? kavramının doğmasına neden olmuştur.Çevre muhasebesi sistemi çevresel sorunları anlamak ve anladıktan sonra yorumlayabilmek için, çevresel bilgi, maliyet ve giderlerin kayıt altına alınması ve raporlanması olmak üzere iki aşamalı bir süreç izlemektedir. İlk aşama olan çevreye ait bilgi, maliyet ve giderlerin kayıt altına alınması mevcut tek düzen hesap planı çerçevesinde gerçekleşmektedir. Fakat mevcut tek düzen hesap planında çevresel bilgilere ilişkin ayrı bir hesap grubu yoktur. Bu yüzden çevreyle ilgili bilgiler ya boş hesap kalemleri vasıtasıyla ya da mevcut hesap kalemlerine alt hesaplar açılarak kayıt altına alınmaktadır.Raporlama aşamasında muhasebe sisteminden gelen niceliksel bilgilerin yorumlanmasında herhangi bir problem yoktur. Niteliksel bilgilerin rapor kapsamına alınmasında ise iki yaklaşım söz konusudur. Bu yaklaşımlardan birisi yıllık raporların genişletilerek çevreye ait niteliksel bilgilerin rapor kapsamına alınmasıdır. İkincisi ise yıllık raporlardan ayrı, bağımsız bir çevre raporunun hazırlanmasıdır.?İşletme-Çevre İlişkilerinin Muhasebe Açısından Raporlanması? başlığını taşıyan bu çalışmamızda yukarıda açıklamaya çalıştığımız gelişmeleri değerlendirmek amacıyla işletmelere anket çalışması uygulanmış, çevreye duyarlılığın arttığı, fakat bu duyarlılığın muhasebeye yansımadığı ve çevresel raporlama konusunda henüz mesafe kat edilmediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Sorunları, Çevre Muhasebesi, Çevresel Gider, Çevresel Maliyet, Çevresel Raporlama.

Abstract:
Environmental problems, briefly defined as interference to nature by human beings, has become prominent and has been discussed recently in the last century although this issue dates back to old times as the history of humanity.Environmental accounting system follows a two-stage process. The first stage is making a record of environmental information, costs and expenditures in order to understand and comment on environmental issues, whereas the second stage is preparing report of these records. The former step is carried out within the frame of existing uniform chart of accounts. However, in the present uniform chart of accounts there is not a group of account related to environmental information.At the stage of reporting there is no problem about interpretation of quantitative data obtained from accounting system. About incorporating qualitative information into report extent, on the other hand, two approaches exist. The first approach is including the qualitative information pertaining to environment in the scope of the report by extending the annual report content. The second approach is preparing an independent environmental report apart from annual reports.In this study, having the title of "Reporting Relations Between Management and Environment from the Point of Accounting", a questionnaire study is conducted for the companies that has obtained the certification of TS-EN ISO 14001 in order to assess the aforementioned and explained developments.Keywords: Environment, Environmental Issues, Environmental Accounting, Environmental Expenditure, Environmental Cost, Environmental Reporting.