Ekstansif koşullarda yetiştirilen honamlı, kıl ve honamlı X kıl keçisi melezi oğlakların büyüme ve karkas özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative investigation of growth and carcass characteristics of honamli, hair goat and honamli X hair goat crossbred kids reared under extensive conditions
Yazar: AYKUT ASIM AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAATCI
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Büyüme = Growth ; Genotip = Genotype ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Keçiler = Goats ; Oğlaklar = Kids

Özet:
Çalışmada Burdur ve Antalya illerinde ekstansif koşullarda yetiştirilen Honamlı, Kıl ve Honamlı x Kıl keçisi  melezi oğlaklara ait büyüme ve karkas özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla halk elinde yetiştiriciliğin yapıldığı 15 adet sürü (her bir genotip için 5 adet) belirlenerek, oğlakların büyüme özelliklerini yansıtacak doğum ağırlıkları ile 4 aylık yaşa kadarki canlı ağırlıkları ve bazı morfolojik vücut ölçüleri alınmıştır. Sonrasında oğlakların kesim ve karkas özelliklerinin incelenmesi amacıyla 25-30 kg arasında belirlenen kesim öncesi canlı ağırlığa en önce ulaşan Honamlı, Kıl ve Honamlı x Kıl melezi 7'şer adet; 30-35 kg arasında kesim öncesi canlı ağırlıkta Honamlı ve Honamlı x Kıl keçisi melezi 7?şer adet erkek oğlak kesime sevkedilmiştir. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde; doğum ve 120. gün canlı ağırlık ortalamaları belirtilen genotipler için sırasıyla 3.91 kg ve 27.97 kg; 3.22 kg ve 17.07 kg ile 3.69 kg ve 22.58 kg olarak tespit edilmiştir. Doğum ve canlı ağırlıkta olduğu gibi vücut ölçüsü değerlerinin de Honamlı keçisi oğlaklarında diğer iki genotipteki oğlaklara göre yüksek olduğu görülmüştür. Oğlakların bulunduğu sürüler büyüme özellikleri üzerine oldukça etkili (P< 0.01- 0.001) iken, ana yaşının genel olarak vücut ölçüsü değerleri üzerine istatistiki açıdan önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür(P> 0.05). Çalışmada boş vücut ağırlığına göre sıcak ve soğuk karkas randımanı oranları sırasıyla % 52.20 -    % 53.41 ile % 51.13 - % 51.95 arasında bulunmuştur. Sıcak ve soğuk karkas randımanları ve MLD kesit alanları Honamlı keçisi oğlaklarında daha yüksek oranlara ulaşılırken, aynı durum soğutma firesi için de görülmüştür. Çalışmada ön kol, kaburga ve uzun but gibi ekonomik değeri yüksek olan ve tüketime sunulan önemli karkas parçalarının ağırlık ve oranları açısından genotipler arasında bulunan farklar istatistiki olarak önemli bulunmamıştır (P> 0.05). Çalışmada elde edilen bulguların yorumlanmasından; uygun yetiştirme ve melezleme sistemleri kullanılarak yöreye özgü hızlı gelişen, et verimi yüksek ve adaptasyon kabiliyeti olan kasaplık oğlakların üretilmesinin mümkün olacağı sonucu çıkarılabilir. Ayrıca bu oğlaklara sağlanacak uygun bakım-besleme ve yarı entansif şartlarla elde edilecek oğlak eti miktarının artırılması da öngörülebilir.

Abstract:
The study was conducted to investigate comparatively the growth and carcass characteristics of Honamlı, Hair goat and Honamlı x Hair goat crossbred kids reared in Burdur and Antalya provinces. The fifteen flock (five for each genotype) under extensive conditions were determined and the birth weights, live weights and morphological body measurements of kids  indicative for growth characteristics until 120th day of age were defined. After that, the seven kids reached firstly pre- slaughter liveweights  between 25-30 kg for each genotype and then the seven single male kids reached liveweights between 30-35 kg for Honamlı and Honamlı x Hair goat crossbred were slaughtered. According to findings, the average liveweights of kids for each genotype on birth and 120th day of age were detected as 3.91 kg and 27.97 kg; 3.22 kg and 17.07 kg; 3.69 kg and 22.58 kg, respectively. It was determined that Honamlı goat kids had higher values for body measurements as well as the birth and live weights than the other genotypes. While flocks had an important effect (P< 0.01- 0.001) on all the growth periods, the effect of dam age on body measurements were not significant (P> 0.05).  Hot and cold dressing percentages based on emty body weight were determined between % 52.20 - % 53.41 and % 51.13 - % 51.95, respectively. Honamlı goat had higher mean values for hot and cold dressing percentages, MLD muscle area and also chilling loss. The weights and rates of marketable parts of kids carcass such as long leg, ribs and shoulder were not significantly different among the genotypes (P> 0.05). The animals having fast-growing, high meat production and also adaptability for slaughter could be reared in the region with suitable breeding and crossbreding systems based on the findings of this study. In addition to this, it can be predicted that the amount of kids meat with could be increased suitable rearing and semi-intensive conditions.