Hemodiyaliz hastalarında beslenme durumu ve malnutrisyon
Nutritional status and malnutrition on hemodialysis patients
Yazar: YONCA SEVİM
Danışman: PROF. DR. FERİHAN ARAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Yetersiz besin tüketimi hemodiyaliz hastalarında malnütrisyonun en önemli sebebi gibi görünmektedir. Bu çalışmanın amacı hemodiyaliz hastalarının besin tüketimlerini inceleyerek, beslenme durumları ve malnütrisyonları hakkında bilgi edinmektir. Bu çalışma 1 Mayıs 2009 ve 31 Ağustos 2009 tarihleri arasında Fresenius Avcılar Hemodiyaliz Merkezi'nde tedavi gören, yaşları 20 ile 63 arasında değişen, 23 kadın ve 30 erkek olmak üzere toplam 53 hemodiyaliz hastasında yapılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hastaların, kişisel bilgileri, hemodiyaliz tedavi süresi, sıklığı, uygulama saati ve antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal ölçümleri alınarak, hastaların kendi taraflarından doldurulan 3 günlük besin tüketimi kaydı içeren anket formu uygulanmıştır. Hastaların beden kitle indeksleri 17,2-37,6 kg/m² aralığındadır. Hastaların enerji tüketimleri 23,85±10,50 kal/kg/gün ve protein tüketimleri 1,02±0,49 g/kg/gündür. Alınan enerjinin karbonhidrattan gelen oranı % 49,65±8,9, proteinden gelen oranı % 17,33±4,1 ve yağdan gelen oranı % 31,55±7,1'dir. Hastaların kalsiyum tüketimleri 513,01±250,2 mg/gündür. Hastaların serum albümin değerleri kadınlarda 4,1±0,2 g/dl ve erkeklerde 4,1±0,3 g/dl, C reaktif protein değerleri kadınlarda 0,7±0,8 mg/dl ve erkeklerde 1,0±0,8 mg/dl'dir. Hastaların günlük protein tüketimleri ile serum albümin, üre, fosfat ve total protein düzeyleri arasında; günlük demir tüketimleri ile hemoglobin, hemotokrit, ferritin ve serum demir düzeyleri arasında korelasyon bulunmamıştır. Hemodiyaliz tedavisinin yeterli olması, doğru beslenme, Ca, Fe ve aktif D3 vitamini gibi besin öğelerinin ek olarak verilmesi, HD hastalarını malnütrisyondan korumaktadır.

Abstract:
Inadequate nutrient intake seems to be one of the most important cause of malnutrition in hemodialysis patients. The aim of this study was to analyse their nutrient intake, nutritional status and malnutrition on hemodialysis patients. There were 53 hemodialysis patients, 30 males and 23 females, age with 20-63 years old and receiving hemodialysis therapy at Fresenius Avcılar Hemodialysis Centre between 1 May 2009- 31 August 2009. A questionare which involves personal information, hemodialysis treatments (duration, seans, time), anthropometric measurements was appiled to patients. Some biochemical parameters and 3 days self-reported dietary recalls also were collected. Their body mass index were 17.2-37.6 kg/m². The energy intake was 23.85±10.50 kcal/kg/day and the protein intake 1.02±0.49 g/kg/day. Carbonhydrates accounted % 49.65±8.9 of energy intake, proteins % 17.33±4.1 and lipids % 31.55±7.1. The calcium intake was 513.01±250.2 mg/day. Serum albumin level was 4.1±0.2 g/dl on female patients and 4.1±0.3 g/dl on male patients. Serum C reactive protein was 0,7±0,8 mg/dl on female patients and 1,0±0,8 mg/dl on male patients. There was no correlation between dietary protein intake and serum albumin levels, urea, phosphate or serum total protein as same as between dietary iron intake and hemoglobin, hemotocrit, ferritine, serum iron levels too. Adequate HD treatment, eating properly, use of food suplemantation like calcium, active vitamin D3 and iron can protect HD patients from malnutrition.