Avrupa Birliği komşuluk politikası: Azerbaycan örneği
European Union neighborhood policy: Azerbaijan case
Yazar: BAHTİYAR HÜSEYNLİ
Danışman: PROF. DR. CANAN BALKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Bütünleşme = Integration ; Karabağ = Karabakh ; Komşuluk = Neighbour hood ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Beşinci genişleme dalgası, AB'nin sınırları konusunda önemli bir ikilem yaratmıştır. Bu ikilemin bir yanında genişlemenin AB'nin işleyişine zarar vermesi endişesi, diğer yanında ise genişlemenin durması halinde çevre ülkelerde reform sürecinin zayıflaması ve bölgedeki istikrarsızlığın artması endişesi bulunmaktadır. Bu ikileme yanıt olarak Avrupa Komşuluk Politikası ortaya çıkmıştır. İlk adım, AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi'nin 11 Mart 2003'te sunduğu ?Daha Geniş Avrupa ? Komşuluk: Doğu ve Güney Komşularımızla İlişkilerimize Dair Yeni Bir Çerçeve? başlıklı belge ile atılmıştır.AKP, komşulara ekonomik işbirliğinin birçok alanına, özellikle AB iç pazarına erişim fırsatı sunmakta ve ?kurumlar hariç her şey? mantığına dayanmaktadır. Gerçekten de yeni Komşuluk Politikası ?içeridekiler? ile ?dışarıdakiler? arasındaki sınırların belirsiz hale getirildiği ve üye yapma sorumluluğu almadan AB'nin çevre ülkelerdeki gelişmelerde söz sahibi olabileceği bir yapıdır.Bu çalışmanın amacı, AKP'nin oluşturulmasının AB ? Azerbaycan ilişkilerine katkısını incelemektir. AKP'nin AB için önemi üyelik vaadi vermeden bütünleşmeyi sağlamak, reformların yapılmasını özendirmektir. AKP'nin Azerbaycan açısından önemi ise ekonomik, politik, sosyal, kurumsal reformların yapılmasında, demokrasi ve insan hakları gibi konularda gelişmelerin elde edilmesi için AB desteğinin sağlanmasıdır.Çalışmada, Sovyetlerin çöküşünün ardından AB'nin bölgeye yönelik yürüttüğü politikalar ve Azerbaycan'ın bu politika ve programlara verdiği karşılık detaylı incelenmiş ve AKP'nin AB ? Azerbaycan ilişkilerini bir adım ileriye götürdüğü ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Komşuluk Politikası, Azerbaycan, Karabağ, Bütünleşme, İç Pazar.

Abstract:
Fifth enlargement wave created a significant dilemma about EU?s borders. In this dilemma first concern was if the enlargement damages functioning of the EU. The probability of weakening the reform processes in neighbouring states that will cause instability, if enlargement stops was the second concern. European Neighbourhood Policy was created as a response to this dilemma. A paper with the title of ?Wider Europe ? Neighbourhood: A New Framework for Relations with our Eastern and Southern Neighbours? which was presented by the President of the EU Commission Romano Prodi was the first step.ENP presents opportunities for many areas of economic cooperation, especially for entering EU internal market and offers ?everything but the institutions?. New Neighbourhood Policy really softened the borderline between ?insiders? and ?outsiders? and is a framework that gives EU an opportunity to have influence on the countries outside its borders without taking the responsibility of accession.The aim of this study is to investigate the contribution of the ENP to the EU ? Azerbaijan relations. For the EU the importance of the ENP is to challenge reforms without promising membership. At the same time the chance to get EU?s assistance to perform economic, politic, social, institutional reforms and to develop democracy and human rights bears great importance for Azerbaijan.The study examined in details the EU?s policies related to this region after the collapse of the Soviet Union and response of Azerbaijan to these policies, thus the conclusion was that ENP moved the EU ? Azerbaijan relations step forward.Key Words: Neighbourhood Policy, Azerbaijan, Karabagh, Integration, Internal Market.