NON-dipper hipertansiyon tanılı hastalarda obstrüktif uyku apne sendromu sıklığının araştırılması
Investigate the prevelence of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) in diagnosed non-dipper hypertension patients
Yazar: FULYA OMAK KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ARGUN BARIŞ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Polisomnografi = Polysomnography ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Kan basıncının (KB) sirkadyen bir ritmi vardır ve 24 saatlik süre içerisinde dalgalanmalar gösterir. Gece ölçülen KB değerinde gündüz değerine göre %10 ve daha fazla düşme olması dipper hipertansiyon (DHT), %10'dan az düşme olması ise non-dipper hipertansiyon (NDHT) olarak tanımlanmıştır. Çalışmamızın amacı, NDHT tanılı hastalarda obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) sıklığının araştırılmasıdır. 
Yöntem: Ekim 2017- Ekim 2018 tarihleri arasında ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu ile NDHT tanısı alan 23 hasta ve kontrol grubu olarak DHT tanısı alan 12 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik verileri, Epworth Uykululuk Skalası (EUS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve polisomnografi skorları kaydedildi. 
Bulgular: Katılımcıların 15'i kadın (%42,9), 20'si (%57,1) erkekti. Yaş ortalaması 56,1±12,03 yıl olan toplam 35 hasta çalışmaya alındı. NDHT ve DHT grubu arasında yaş, cinsiyet, demografik veriler, sigara öyküsü ve EUS skorları benzerdi. Hipertansiyondan genel korunma önlemlerinin uygulanması, kullanılan antihipertansif ajan ve ailede HT varlığı benzerdi. Diğer komorbiditeler açısından gruplar arasında fark izlenmezken, kardiyovasküler komorbiditeler NDHT grubunda anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,04). NDHT grubunda beklendiği üzere ortalama gece sistolik kan basıncı yüksekti. Ayrıca ortalama gece diastolik kan basıncı ortalaması da DHT'e göre NDHT grubunda yüksek bulundu (p=0,004). PUKİ skoruna göre hastaların %54,3'ünde uyku kalitesinin kötü olduğu izlendi. Kötü uyku kalitesi olan olguların 12'si (%63,2) NDHT grubunda, 7'si (%36,8) ise DHT grubunda idi ancak fark anlamlı değildi. Ayrıca NDHT grubunda öznel uyku kalitesinin daha kötü olduğu saptandı (p=0,013). Çalışma popülasyonunun 32'sinde (%91,4) OUAS varlığı saptandı. NDHT hastalarında OUAS varlığı, DHT grubuna göre daha fazla olmakla beraber aradaki fark anlamlı bulunmadı (%95,7 vs %83,3, p= 0,2). Ortanca apne-hipopne indeksi (AHİ) değeri, ortalama oksijen desatürasyon indeksi ve desatürasyon süresi gruplar arasında benzerdi. 
Sonuç: Çalışma grubumuzda OUAS sıklığının %90'ın üzerinde olduğu, NDHT hastalarında OUAS sıklığının, DHT grubuna göre daha yüksek olduğu ancak farkın istatistiksel anlamlı seviyeye ulaşmadığı gösterilmiştir. Ayrıca NDHT hastalarında kötü uyku kalitesi oranlarının daha yüksek olduğu ve öznel uyku kalitesinin de anlamlı olarak düşük olduğu izlenmiştir. NDHT hastalarında OUAS sıklığı ve uyku kalitesini değerlendirecek geniş olgu sayılı, çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apne sendromu, hipertansiyon, non-dipping, sirkadyen ritim, polisomnografi

Abstract:
Introduction: The blood pressure (BP) has circadian rhythm and fluctuates over a 24-hour period. A ≥10% decrease in average blood pressure at night according to daytime BP was defined as dipper hypertension (DHT), and decrease less than 10% was defined as non-dipper hypertension (NDHT). The aim of our study was to investigate the prevalence of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) in diagnosed NDHT patients.
Material-Method: Twenty-three patients with NDHT and 12 patients with DHT according to ambulatory blood pressure monitoring were included in the study between October 2017 and October 2018. Demographic characteristics, Epworth Sleepiness Scale (ESS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and polysomnography scores were recorded.
Results: Fifteen of the participants were female (42,9%) and 20 (57,1%) were male. A total of 35 patients with a mean age of 56,1±12,03 years were included in the study. Age, gender, demographic characteristics, smoking history and ESS scores were similar between NDHT and DHT groups. The presence of HT in the family, the use of general preventive strategies and the therapeutic options in the management of hypertension were similar. While there was no difference between the groups in terms of other comorbidities, cardiovascular comorbidities were significantly higher in the NDHT group (p = 0.04). As expected in the NDHT, the mean night systolic blood pressure was high. Furthermore, the mean diastolic blood pressure at night was also higher in NDHT group than DHT group (p=0,004). According to PSQI score, 54,3% of the patients had poor sleep quality. Twelve (63,2%) of the patients with poor sleep quality were in the NDHT group and 7 (36,8%) were in the DHT group, but the difference was not significant. In addition, subjective sleep quality was found to be worse in NDHT group (p=0,013). OSAS was detected in 32 (91,4%) of the study population. The prevalence of OSAS was higher in NDHT patients than in DHT group, but the difference was not significant (95,7% vs 83,3%, p= 0,2). The median apnea-hypopnea index (AHI), the mean oxygen desaturation index and desaturation time were similar between the groups. 
Conclusion: Overall OSA prevalence was found to be over 90% in our study population, and OSAS prevalence was higher in NDHT patients than in DHT group, but the difference was not statistically significant. Moreover, the rate of poor sleep quality was higher and subjective sleep quality was significantly lower in NDHT patients. A large number of multicenter prospective studies are needed to assess OSAS prevalence and sleep quality in NDHT patients.
Key words: Obstructive sleep apnea syndrome, hypertension, non-dipping, circadian rhythm, polysomnography