Primer hiperparatiroidi hastalarında tam kan sayımı neyi ifade eder?
What does complete blood count mean in patients with primary hyperparathyroidism?
Yazar: MEHTAP BOZKAYA
Danışman: PROF. KEREM SEZER
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Hiperkalsemi = Hypercalcemia ; Hipoparatiroidizm = Hypoparathyroidism ; Kan sayımı = Blood cell count ; Monosit/lenfosit oranı = Monocyte/lymphocyte ratio ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Paratiroid neoplazmları = Parathyroid neoplasms ; Sistemik inflamatuar yanıt indeksi = Systemic inflammatory response index ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio

Özet:
Primer hiperparatiroidizm (PHPT), hiperkalsemi ve yüksek parathormon (PTH) seviyeleri ile seyreden endokrin bir bozukluktur. Kadınlar, erkeklerden 3:1 oranında daha fazla etkilenir. En sık nedeni tek bir paratiroid bezindeki adenomdur. Bu çalışmada; NLO, PLO, LMO, SII, MPV gibi tam kan sayımı parametrelerinin PHPT tanısı alan hastaların biyokimya parametreleriyle ilişkisinin araştırılması, prognozu hakkında bilgi sahibi olunması ve operasyon kararı öngörmesindeki yeri araştırılmıştır.
Bu çalışma; Eylül 2010 ile Eylül 2021 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metobolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniğinde primer hiperparatiroidi tanısı alan ve dışlama kriterlerine uyan 394 hastanın takip dosyalarının değerlendirildiği retrospektif bir incelemedir. NLO, PLO, LMO, SII, MPV gibi tam kan sayımı paremetreleriyle biyokimya parametreleri karşılaştırıldı. Hastaların takip dosyalarından şu parametreler incelendi; yaş, cinsiyet, operasyon öncesi; albümin, kalsiyum, fosfor, parathormon, eGFR, 24 saatlik idrarda kalsiyum atılımı, kemik mineral yoğunluğu, boyun ultrasonografisi, paratiroid sintigrafisi, lenfosit, monosit, nötrofil, platelet, ortalama trombosit hacmi (MPV), nötrofil/lenfosit oranı (NLO), platelet/lenfosit oranı (PLO) ,lenfosit/monosit oranı (LMO), sistemik immun-inflamasyon indeksi (SII), operasyon sonrası; kalsiyum, albümin, parathormon, fosfor, patoloji sonuçları, postoperatif komplikasyonlar.
Çalışmamızda 394 hasta değerlendirilmiş olup; 84 (%21,3) hastanın erkek, 310(%78,7) hastanın kadın olduğu tespit edilmiştir. Kadın/erkek hasta sayısı oranı 3,7/1 olarak bulunmuştur. 176 (%44,7) hastanın NLO değerinin 1,65'in altında olduğu, 218 (%55,3) hastanın ise 1,65 ve üzerinde olduğu belirlenmiştir. NLO değeri 1,65 ve üzerinde olan hasta grubunda GFR değerinin 60 ml/min/1,73m2'ın altında görülme sıklığı NLO değeri 1,65'in altında olan hasta grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,010). NLO değeri 1,65'in altında olan grupta operasyon öncesi albümin değeri (p=0,002), vitamin D3 (p=0,032), operasyon sonrası albümin değeri (p=0,010) NLO değeri 1,65 ve üzerindeki gruba göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Hastaların PLO değeri ile tanı anındaki Ca değerleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p=0,037). Çalışmamızda LMO değeri ile albümin (r=0,179) değeri ile pozitif yönlü zayıf bir ilişki; lenfosit (r=0,483) değeri ile pozitif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). GFR değeri 60 ml/min/1,73m2'ın altında olanlarda LMO değerinin ise daha düşük olduğu gözlenmiştir (p=0,001). Çalışmamızda 24 saatlik idrarda kalsiyum bulguları 400 mg/gün'ün altında olan hastaların SII değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,018). Ayrıca SII değeri arttıkça tanı anındaki Ca değerinin de arttığı tespit edilmiştir (p=0,020). MPV ile bakılan biyokimya parametreleri arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır.
Son dönemlerde tam kan sayımı parametreleriyle birçok hastalık arasında ilişki olup olmadığı merak konusu olmuştur. Bununla ilgili PHPT'li hastalarda yapılan çok az sayıda çalışma vardır. Çalışmamızda GFR değerinin 60 ml/min/1,73m2'ın altında olanlarda NLO değeri yüksek; LMO değerinin ise daha düşük olması bu parametrelerin cerrahi endikasyon kriterlerinden birisi olması hususunda umut vaat etmektedir. Bununla birlikte SII değerinin Ca değeriyle olan ilişkisi hastalığın prognozu hakkında fikir beyan edebilir. Fakat SII ile 24 saatlik idrar değerleri arasındaki anlamlı farkın prognoz ile ilişkisi tespit edilememiştir. Çalışmamız bu alanda yapılmış nadir çalışmalardan olup, hasta sayısının artırılması, cerrahi sonrası tam kan sayımı bakılması, kontrol grubu ile daha anlamlı veriler elde edileceği düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: Hiperkalsemi, paratiroid adenomu, primer hiperparatiroidizm, NLO, PLO, LMO, MPV, SII

Abstract:
Primary hyperparathyroidism (PHPT) is an endocrine disorder with hypercalcemia and high parathormone (PTH) levels. Women are affected 3:1 more than men. The most common cause is an adenoma in a single parathyroid gland. In this study; The relationship of complete blood count parameters such as NLR, PLR, LMR, SII, MPV with the biochemistry parameters of patients diagnosed with PHPT, information about prognosis and predicting the operation decision were investigated.
This work; This is a retrospective study evaluating the follow-up files of 394 patients who were diagnosed with primary hyperparathyroidism and met the exclusion criteria in the Department of Endocrinology and Metabolism Diseases, Department of Internal Medicine, Mersin University, between September 2010 and September 2021. Complete blood count parameters such as NLR, PLR, LMR, SII, MPV and biochemistry parameters were compared. The following parameters were analyzed from the follow-up files of the patients; age, gender, preoperative; albumin, calcium, phosphorus, parathormone, eGFR, 24-hour urinary calcium excretion, bone mineral density, neck ultrasonography, parathyroid scintigraphy, lymphocyte, monocytes, neutrophil, platelet, mean platelet volume (MPV), neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), platelet /lymphocyte ratio (PLR), lymphocyte/monocyte ratio (LMR), systemic immune-inflammation index (SII), post-operative; calcium, albumin, parathormone, phosphorus, pathology results, postoperative complications.
In our study, 394 patients were evaluated; It was determined that 84 (21.3%) patients were male and 310 (78.7%) were female. The ratio of the number of female/male patients was found to be 3.7/1. It was determined that the NLR value of 176 (44.7%) patients was below 1.65, while 218 (55.3%) patients were 1.65 and above. The incidence of GFR below 60 ml/min/1.73m2 was found to be significantly higher in the patient group with an NLR value of 1.65 and above, compared to the patient group with a NLR value of less than 1.65 (p=0.010). In the group with NLR value below 1.65, preoperative albumin value (p=0.002), vitamin D3 (p=0.032), post-operative albumin value (p=0.010) were
found to be significantly higher than the group with NLR value of 1.65 and above. It was determined that there was a significant difference between the PLR value of the patients and the Ca values at the time of diagnosis (p=0.037). In our study, there was a weak positive correlation between LMR value and albumin (r=0.179) value; It was determined that there was a positive moderate correlation with lymphocyte (r=0.483) value (p<0.05). It was observed that the LMR value was lower in those with a GFR value below 60 ml/min/1.73m2 (p=0.001). In our study, it was found that patients with 24-hour urinary calcium findings below 400 mg/day had higher SII values (p=0.018). In addition, as the SII value increased, the Ca value at the time of diagnosis increased (p=0.020). No significant difference was found between MPV and biochemistry parameters.
Recently, it has been a matter of curiosity whether there is a relationship between complete blood count parameters and many diseases. There are very few studies on this in patients with PHPT. In our study, those with a GFR below 60 ml/min/1.73m2 had a high NLR; The lower LMR value promises to be one of the surgical indication criteria for these parameters. However, the relationship between the SII value and the Ca value can give an idea about the prognosis of the disease. However, a significant difference between SII and 24-hour urine values could not be associated with prognosis. Our study is one of the rare studies conducted in this area, and it is thought that more meaningful data will be obtained with increasing the number of patients, checking the complete blood count after surgery, and the control group.
Key words: Hypercalcemia, parathyroid adenoma, primary hyperparathyroidism, NLR, PLR, LMR, MPV, SII