Denizci askerlerde askerliğe bakış ve erkeklik
Military service in mariners'point of view and masculinity
Yazar: NALAN ÖZVER
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS GÜMÜŞOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Askeri hayat = Military life ; Askerler = Soldiers ; Askerlik = Military service ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Deniz kuvvetleri = Naval forces ; Denizci = Sailor ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity

Özet:
Bu çalışma toplumsal cinsiyet ve erkekliğin Türkiye'de askerlik kültüründe üretimi çerçevesinde ele alınmıştır. "Denizci asker"lerin, eril tahakkümle ilişkileniyor olmaktan kaynaklanan erkeklik ve askerlik pratikleri denizci askerlerle yapılan derinlemesine mülakatlar ve söz konusu kaynak eserler doğrultusunda incelenmiştir.
Bu tez çerçevesinde toplumsal cinsiyet ve erkeklik kavramlarından hareketle, Türkiye'de kültürel ve sosyal yapıda erkeklik ve askerlik algısını oluşturan faktörler değerlendirilmiştir. Böylelikle toplumsal algılarda yer almayan, ya da çok az  yer alan "denizci asker" olarak  askerlik yapmanın  gençler üzerindeki etkileri anlaşılmaya çalışılmıştır.
Günümüze kadar kültürel kodlar yoluyla bir çok adet ve gelenek getirdiğimiz gibi askerlik ile ilgili pek çok kültür unsurunu da taşıdığımızı, askerlerle yaptığımız mülakatlardan görmek mümkün olmaktadır. Diğer taraftan askerlik denildiğinde denizci olarak askerlik yapmak ihtimali, gençlerin aklına gelmemektedir.
75 ''denizci asker'' ile yapılan derinlemesine mülakatlarda, toplumsal cinsiyet, erkeklik ve askerlik pratiklerinin tarihsel süreç içerisinde kendini farklı sosyo-ekonomik koşullarda devam ettirdiği görülmektedir. Türkiye'de toplumun binlerce yıllık askerlik geleneğiyle ''ordu-millet'' kavramı içerisinde tanımlanan niteliğinin, günümüzde halen askeri kavramlarla içselleştirildiği ve devam ettirildiği saptanmıştır. Bu çerçevede, ataerkil sistemin ve askerliğin belirleyici unsurlarına ayrı ayrı bakıldığında, sosyo-ekonomik düzeyleri farklı dahi olsa hegemonik erkeklik özelliklerinin, askerlikle ilgili beklentilerde varlığını belirgin olarak sürdürdüğünü gözlemlediğimizi söyleyebiliriz. 
Bu incelemenin denizci olarak askerlik, askerlik kültürü, toplumsal cinsiyet ve  erkeklik ile ilgili bundan sonra yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Zira böyle bir çalışmanın yapılmasındaki en önemli sebep Türkiye'de erkeklik ve askerliği ''denizci asker" olarak toplumsal cinsiyet ve erkeklik  bağlamında inceleyen herhangi bir araştırmaya rastlanılmamış olmasıdır. 



ANAHTAR KELİMELER:  Toplumsal Cinsiyet, Erkeklik, Hegemonik erkeklik, Ordu,  Askerlik,  Denizci Askerlik

Abstract:
This research has been discussed within the framework of production of masculinity in military culture in Turkey. Practices of soldiery and masculinity of sailors, which is derived from being associated with patriarchy, have been examined in accordance with written sources and interviews with sailor soldiers.
Within the framework of this thesis, moving from concepts of gender and masculinity, factors that create masculinity and soldiery in social and cultural structure of Turkey has been evaluated. Thus, effects of doing military service as a sailor on young people, which does not take part or take very little part in social perceptions, have been tried to understand.
It is possible to see from interviews that we move lots of cultural elements related to military service just as we bring many traditions with cultural codes.On the other hand, young people does not dream of doing military service as a sailor when being told about military service.
As can be seen in the 75 interviews with soldiers; gender, masculinity and soldiery practices sustain itself in the historical process in the different socio-economic conditions. The property that is defined in the concept of army-nation, which comes from military tradition of thousands of years  of Turkish society, is still internalizated with military concepts and maintained. Despite different economic levels, hegemonic masculinity features continues its existence in the military-related expectations markedly when elements of patriarchal system and soldiery are viewed.
It is thought that this examination will contribute to further research to military service as a sailor, gender, masculinity. The most important reason to conduct such research is that there has not been any research examining doing military service as a sailor like this examination.



KEY WORD: Gender, Masculinity, Hegemonic Masculinity, Military, Military Service, Military Service as a Sailor