Bilim kurgu sinemasında iç mekân tasarımını şekillendiren karakter-mekân bütünlüğünün Star Wars filmleri üzerinden incelenmesi
Analysis of the character-space integrity that shapes the interior space design in science fiction cinema through Star Wars film
Yazar: SELVA BAŞÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL EMRE KAVUT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Sinema ortaya çıktığı ilk yıllardan itibaren, film yaratma sürecinde tasarımcısına hayal gücünü özgürce kullanabileceği bir alan sunmaktadır. Görsel bir anlatım diline sahip, insanla ve insan yaşantısıyla iç içe bir disiplin olan sinema, doğası gereği mekândan bağımsız olarak düşünülemez. Bu bağlamda ortak paydası mekân olan sinema ve mimarlığın birbiriyle sürekli etkileşim içinde olması ve birbirini besleyen iki disiplin olması kaçınılmazdır. Sinema sanatı gerçek hayatta olmayan mekânların kurgulanmasında ve yeni mekân arayışlarında mimariye ilham kaynağı olmaktadır. Düşsel bir gerçeklik yaratan sinemanın iki boyutluluğu, içinde bulunulan dönemde mimari açıdan yapılması mümkün olmayan mekânsal önermeler için de gerekli deneysel ortamı yaratmaktadır. Mekânsal arayışların en özgür biçimde yapılmasına olanak sağlayan, farklı dünyalar ve yaşam formları hakkında öngörülerde bulunan bilim kurgu bu yönüyle sinema sanatında oldukça önem arz eden bir alt türdür. Bilim kurgunun hayal gücünün sınırlarını zorlayan tasarımlara olan yakınlığı bu türe yenilikçi ve esnek bir çalışma alanı sunarak serbestlik kazandırmaktadır. Böylece mekânsal varsayımlarda bulunan bilim kurgu, ortaya koyduğu ürünlerle sinema ve mimarinin birbirleriyle etkileşimini güçlendirmekte ve gelişimlerine de katkı sağlamaktadır.
George Lucas'ın yönetmenliğindeki Star Wars film serisi bilim kurgunun uzay operası alt türündeki en önemli örneklerindedir. Teknolojik açıdan da birçok yeniliğin ilk kez kullanıldığı film serisi kurgusal mekânları, karakterleri ve farklı türleriyle bilim kurgu sinemasına yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Döneme damgasını vuran filmlerin, bilim kurgu türü için bir dönüm noktası olması ve geniş kitlelere ulaşmasında kurgusal mekân tasarımlarındaki çeşitlilik ve zenginlik göz ardı edilemeyecek bir unsurdur. Star Wars filmlerinde yer alan çeşitli gezegenlerde veya mobil yapılarda bulunan; coğrafi, fiziki, iklimsel ve algısal açıdan farklı özelliklere sahip birçok kurgusal mekân tasarımı izleyiciye yeni dünyaların kapılarını açmaktadır. Çeşitli karakteristikteki kurgusal mekânların tasarım aşamasında, kuşkusuz bu mekânların kullanıcılarının mekânla kurduğu ilişki oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Karakterlerin farklı fiziksel ve davranışsal özellikleri mekân tasarımlarını şekillendirmektedir. Bu tez çalışmasında mekânın kullanıcısı olan karakterlerin iç mekânların tasarımına etkisi ve bu mekânlarla arasındaki ilişki Star Wars filmleri üzerinden incelenmiştir.

Abstract:
From the first years of its exist, cinema has offered its designer an area where he can freely use his imagination in the process of creating a movie. Cinema, which has a visual expression language and is a discipline intertwined with human and human life, cannot be considered by its nature regardless of the space. The common denominator of cinema and architecture is space. In this context, it is inevitable for cinema and architecture to be in constant interaction with each other and to be two disciplines that feed each other. The art of cinema inspires architecture in the construction of spaces that are not exist in the real life and in search of new space. The two-dimensionality of the cinema, which creates an imaginary reality, also creates the necessary experimental environment for spatial propositions that cannot be made architecturally in the period we are in. Science fiction, which allows spatial seekings to be made in the most free way and makes predictions about different worlds and life forms, is a quite important sub-genre in cinema art. The proximity of science fiction to designs that push the limits of imagination gives freedom to this genre by offering an innovative and flexible workspace. Thus, the products produced by science fiction making spatial assumptions strengthen the interaction of cinema and architecture and contribute to their development.
The Star Wars movie series, directed by George Lucas, is one of the most important examples of science fiction in the space opera sub-genre. The film series, where many innovations are used for the first time, has brought a new perspective to science fiction cinema with its fictional spaces, characters and different genres. The diversity and richness of the fictional space designs in the films that marked the era have been effective in making these films a turning point in the science fiction genre and reaching large audiences. Many fictional space designs with different geographical, physical, climatic and perceptual features found in various planets or mobile structures in Star Wars films open the doors of new worlds to the audience. The relationship between the fictional space and the user of this space plays an important role in the design of the various fictional spaces. The different physical and behavioral characteristics of the characters shape the space designs. In this thesis, the effects of the characters who are the users of the space on the design of the interiors and the relationship between these spaces are examined through Star Wars movies.