Yaşlı bireylere yönelik sağlık hizmeti uygulamalarının ülkeler bazında karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative evaluation of health care practices for elderly individuals by country
Yazar: DERYA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Gündüz bakımı-tıbbi = Day care-medical ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlıklı yaşlanma = Healthy aging ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged

Özet:
Dünya' da ve Türkiye' de genel eğilim olan nüfus yaşlanması, neredeyse bütün ülkelerde karşılaşılan ve tüm yaşam alanlarını etkileyen çok yönlü bir olgudur. Bu durumun tüm sistemlere getirdiği sorumluluk ve değişim gerekliliği, ülkelerin ve uluslararası kuruluşların önemli gündem konularındandır.
Çalışmada, 65 yaş üstü bireylerin; bilgelikleri ve deneyimlerinin oluşturduğu potansiyellerini yararlı hale dönüştürebilmek, yaşam kalitesi yüksek, üretken, bedenen, ruhen ve sosyal yönden yeterli, kendini topluma ait ve değerli hisseden bireyler olarak, fonksiyonel bağımsızlıklarını uzun yıllar sürdürerek, yaşamdan keyif alan ve başarılı yaşlanmayı gerçekleştiren bireyler olabilmelerine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Belirtilen hedef doğrultusunda; çalışmadan elde edilen bulgulardan ve iyi uygulama örneklerinden yola çıkılarak sunulan önerilerle, ülkelerin bu alan için ayırdıkları kaynakların optimizasyonu sağlanarak, kaynaklardan en üst düzeyde verim alınması, böylelikle sağlıklı ve aktif yaşlanmanın ulusal kültürün doğal bir parçası haline getirilmesi amaçlanmaktadır. 
Çalışma, nicel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, uluslararası kabul gören veri kaynaklarından elde edilmiştir. Veriler, çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden biri olan Çok Boyutlu Ölçekleme (ÇBÖ – Multidimensional Scaling MDS) analizi ile değerlendirilmiştir. Analizin tekrar kontrolü için hiyerarşik kümeleme analizi yöntemlerinden olan Ward' s Linkage ve hiyerarşik olmayan kümeleme analizi yöntemlerinden olan K-Means Yöntemi kullanılarak, değerlendirme yapılmıştır.
Çalışmadan elde edilen bulgulara ve sonuçlara dayanılarak; yaşlı bakımı alanıyla ilgili her ülkenin kendi şartları ile uyumlu, kaynaklarına, hedeflerine ve önceliklerine göre geliştirilen ve sürekli izlenen dinamik bir "Ulusal Başarılı Yaşlanma Stratejisi" nin süreci güçlendirebileceği belirtilmektedir.  Bu nedenle örnek alınan iyi uygulamaların, ülkedeki uygulamayı etkileyen diğer unsurlarla, toplum temelli bütüncül bir yaklaşımla yeniden yapılandırılarak ve özümsenerek, ülkeye uyarlanması sonucunda başarılı olacağı öngörülmektedir. Tezin konusu hakkında bir veya iki cümle yazılmalı.

Abstract:
Population aging, which is a general trend in the world and in Turkey, is a multifaceted phenomenon encountered in almost all countries and affecting all areas of life. The responsibility and the need for change compelled by this situation are important agenda topics for countries and international organizations.
The goal of the study is for individuals over the age of 65 to be able to capitalize on their potential stemming from a lifetime of wisdom and experience, enjoy life and realize successful aging by maintaining their functional independence for many years, and to become productive individuals, who are physically, spiritually and socially sufficient, with a high quality of life and a sense of belonging to the society. In line with the specified target, based on recommendations obtained through the findings of the study and examples of good practice, the aim is to achieve optimized resources allocation by countries for this area, in order to obtain the highest level of efficiency from the resources, and thus to make healthy and active aging a natural part of the national culture.
The study was carried out using quantitative research methods. The data used in the study were obtained from internationally recognized sources. The data were evaluated with Multidimensional Scaling (MDS) analysis, which is one of the multivariate statistical methods. For the re-control of the analysis, an evaluation was made using Ward's Linkage, one of the hierarchical clustering analysis methods, as well as K-Means Method, which is one of the non-hierarchical clustering analysis methods.
Based on the findings and results obtained from the study, in the field of elderly care it is stated that a dynamic "National Successful Aging Strategy" developed in line with each country's own conditions, resources, targets, priorities, and monitored closely, can strengthen the process. For this reason, it is predicted that the good practices taken as an example will be successful, when restructured with a community-based holistic approach that not only assimilates other country-specific factors and adapts to them.