3;00 – 5;11 yaş diliminde bulunan otizm spekturum bozukluğu tanılı çocukların sözcük dağarcığı gelişimlerinin bir yıl süre ile izlenmesi
Monitoring the changes in the vocabulary development of the children with autism spectrum disorder between 3;00 – 5; 11 years of age during A year time
Yazar: İLİM AKSU
Danışman: PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Kelime grupları = Word groups ; Kelimeler = Words ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; İfade edici dil = Expressive language

Özet:
Bu araştırmada, yaşları 3;00 – 5;11 diliminde olan Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocukların Sözcük Dağarcığı gelişimlerinin bir yıl süresince nasıl bir değişim gösterdiğini betimlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 97 OSB tanılı çocuk 36-48, 49-60 ve 61-72 aylık yaş gruplarına ayrılarak çalışmaya dâhil edilmiştir. 97 OSB tanılı çocuk 6 ayda bir olmak koşuluyla toplamda 3 defa değerlendirme araçlarıyla değerlendirilmişleridir. Çalışmada Türkçe İletişim Gelişim Envanteri (TİGE I-II), Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) ve Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği (GOBDÖ-2-TV) kullanılmıştır. 3 değerlendirme aracından elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak grup içi ve gruplar arası analizlere tabi tutulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, TİGE Alıcı Dil ve İfade Edici Dil açısından yaş grupları arasında bir fark bulunmamıştır. TİGE sonuçlarına bakıldığında ölçümler arasında önemli farklar bulunmamaktadır. Eğitim ortamı ve haftalık eğitim saati sözcük dağarcığı gelişimini etkilemektedir. Katılımcıların sözcük dağarcığı gelişimleri kategorilere göre heterojen bir dağılım göstermektedir. Genel olarak katılımcıların alıcı dil sözcük dağarcığı sayısı ifade edici dil sözcük dağarcığı sayısından daha fazladır. Ancak ifade edici dil sözcük dağarcığı, alıcı dil sözcük dağarcığından daha hızlı bir ilerleme göstermektedir. 
Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, Sözcük dağarcığı, Sözcük kategorileri, Alıcı dil, İfade edici dil

Abstract:
In this study, it is aimed to describe how the vocabulary development of children with autism diagnosed (ASD) between 3;00 – 5;11 changes during a year. For this purpose, 97 children with ASD were divided into 36-48, 49-60- & 61-72-month age groups. The children with ASD were evaluated with a total of 3 assessment tools every 6 months. The assessment tools, Turkish Communication Development Inventory (TIGE I-II), Turkish Early Language Development Test (TEDIL) and Gilliam Autistic Disorder Rating Scale (GOBDÖ-2-TV) were used in thisstudy. The data obtained from the 3 assessment tools were subjected to in-group and inter-group analyzes using SPSS package program. According to the findings of the study, no difference was found between the age groups in terms of TIGE Receptive Language and Expressive Language.When TIGE results are examined, there are no significant differences between the 3 measurements. Educational environment and weekly training hours affect the development of vocabulary. Participants' vocabulary development was heterogeneous by category. In general, the number of receptive language vocabulary of the participants is higher than the number of expressive language vocabulary.However, the expressive language vocabulary shows a faster progression than the receptive language vocabulary.