Rakım Elkutlu'nun sanatçı kişiliği ve TRT repertuvarında yer alan eserlerine yönelik tespitler
Determinations on artist personality of Rakım Elkutlu and his works in the TRT repertoire
Yazar: ÜMİT ALKIN
Danışman: PROF. DR. ÜNAL İMİK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music

Özet:
Klasik Türk müziğinin oluşum döneminden bu yana her çağın farklı tarihi anlayışlarını, bakış açılarını ve geleneğini ifade ettiği, yüzyıllar içerisinde de zenginliğine zenginlik katarak gerek makam, gerek usûl ve gerek form çeşitliliği açılarından her daim gelişim gösterdiği ve günümüze ulaştığı bilinmektedir. Şüphesiz ki en önemli kültürel miraslarımızdan biri olan klasik Türk müziğinin bu gelişim ve ilerleyişinin kendi başına olmadığı bu sürece katkı sunan önemli isimler sayesinde mevcut konumuna ulaştığı dile getirilebilir.
Günümüze ulaşan farklı form çeşidindeki eserleri ve müziğimize olan katkılarıyla klasik Türk müziğinin önemli temsilcilerinden birinin de Hoca Mehmet Râkım Elkutlu olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada İmamlık görevinin yanı sıra naathan, kudümzenbaşı, sazende, hanende ve bestekar olan Rakım Elkutlu'nun sanatçı kişiliği ve TRT repertuvarında yer alan eserlerine yönelik tespitler ele alınmıştır. Araştırmada durum tespitine yönelik betimsel bir yöntem tercih edilmiş olup, Rakım Elkutlu'nun TRT repertuvarında yer alan eserleri tespit edilip farklı açılardan analiz edilmiş, tablolar aracılığıyla daha anlaşılabilir bir hale getirilip ve çeşitli yorumlar yapılarak birtakım çıkarımlarda bulunulmaya çalışılmıştır.
Hoca Mehmet Rakım Elkutlu'nun TRT TSM repertuvarına olan katkıları, sosyal ve çalışma hayatı ile örnek bir kişilik olduğu, yedi farklı form çeşidinde eserler ortaya koyduğu, eserlerinde şarkı formunun en büyük yeri teşkil ettiği, kullanmayı tercih ettiği makamların başında uşşak, usûllerin başında ise aksak geldiği, sözlü eserlerinde Nahit Hilmi Özeren güftelerini yoğun olarak kullanmayı yeğlediği araştırmada tespit edilen bilgiler arasındadır. Form çeşitlerini tanımak, farklı usûllerin aynı eserde kullanımı, bestelerdeki makam kullanımlarının nasıl olması gerektiği gibi konularda, Rakım Elkutlu eserlerinin bilgi sahibi olmak isteyenlere ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
It is known that since the formation period of classical turkish music, each age has expressed its different historical understandings, perspectives and traditions, and has always developed in terms of both mode, style and form diversity, and has reached today. Undoubtedly, it can be said that this development and progress of classical turkish music, which is one of our most important cultural heritages, has reached its current position thanks to the important names who contributed to this process.
Hoca Mehmet Râkım Elkutlu is thought to be one of the important representatives of classical turkish music, with his works in different forms that have reached today and his contributions to our music. In this research, the artist personality of Rakım Elkutlu, who is a naathan, kudümzenbaşı, sazende, singer and composer in addition to his duty as an imam, and the determinations of his works in the TRT repertoire were discussed. In the study, a descriptive method was preferred for the determination of the situation, and the works of Rakım Elkutlu in the TRT repertoire were identified and analyzed from different angles, made more understandable through charts and various comments were made to make some inferences.
Hoca Mehmet Rakım Elkutlu's contributions to the TRT TSM repertoire are an exemplary personality with his social and working life, he has produced works in seven different forms, the song form has the biggest place in his works, and he prefers to use it with the butler at the beginning of the rhythmic patterns He preferred to use Nahit Hilmi Özeren lyrics extensively in his oral works. It is thought that Rakım Elkutlu's works will shed light on subjects such as getting to know the types of forms, using different methods in the same work, and how to use the makam in compositions.