Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde çevre politikalarının dönüşümü ve Türk işletmelerine etkileri üzerine bir araştırma
A research on transformation of environmental policies during the process of adaptation to european union and their effects on Turkish business sector
Yazar: YAVUZ BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH YILMAZ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / Genel İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevre = Environment ; Çevre Eylem Programı = Environment Action Programme ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre dostu ürünler = Eco-sensivite products ; Çevre koruma = Environmental protection ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre tasarımı = Environmental design ; Çevre yönetim sistemi = Environmental management system ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Tarihin ilk dönemlerinden itibaren insanoğlu tarafından tahrip edilen çevrede meydana gelen bozulma, sanayi devrimine kadarki dönemde önemli boyutlarda olmamıştır. Ancak, sanayi devrimi ile başlayan süreçte hızla tüketilen doğal kaynaklar ve aşırı derecede artan üretim-tüketim döngüsü sonucu çevrede meydana gelen tahribat, bugün insanlığı tehdit eder boyutlara ulaşmış ve çevre sorunları günümüzde dünya gündemini meşgul eden en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir.1970'li yılların başında, sınır tanımaz bir biçimde insanlığı tehdit eder boyutlara ulaşan çevre sorunları karşısında dünya ülkeleri, bu sorunun üstesinden tek başlarına gelemeyeceklerini anlamışlardır. Yaşanan gelişmeler, çevre sorunlarının çözümüne yönelik ortak girişimlerin de miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı'nın düzenlenmesine zemin hazırlamış ve çevre politikalarının oluşturulmasında ilk ciddi adım atılmıştır.Çevre sorunlarının olumsuz etkilerinin Türkiye'de hissedilmeye başlaması da bu dönemlere rastlamaktadır. Ancak, çevre sorunlarının çözümüne yönelik politikaların oluşturulmaya başlandığı bu dönemi takip eden yıllarda Türkiye'nin sanayileşmekte olan bir ülke oluşu ve oluşturulan çevre politikalarının sadece bir düzenleme olmaktan ileri gitmeyişi gibi sebepler, Türkiye'yi çevre konusunda dünyada yaşanan gelişmelerin gerisinde bırakmıştır. Avrupa Birliği'ne uyum çalışmalarının hız kazandığı son dönemde Türkiye'de çevre politikalarının değişimi ve gelişimi konusunda büyük bir ivme yakalanmıştır.Türkiye'nin, AB'ye uyumu çalışmaları çerçevesinde yürütülen konu başlıklarından biri olan ?çevre? konusunda Avrupa Birliği'nin eksik gördüğü ya da önerdiği değişikliklerin hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, gerekli düzenlemeler ilgili kurumlarca yapılırken bu düzenlemelerin hayata geçirilmesinde Türkiye'deki kamu ve özel sektör işletmelerine önemli görevler düşmektedir.AB'ye uyum sürecinde çevre politikalarındaki dönüşümün Türk işletmelerine etkilerinin araştırıldığı bu çalışmada, Türkiye ve AB'deki çevre politikaları ile çevreye duyarlı işletmecilik konuları ele alınmakta olup, devamında İSO 500 listesinde bulunan işletmelerde yapılan bir araştırmanın bulguları yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Politikası, Avrupa Birliği, Çevre Duyarlılığı, Çevreye Duyarlı İşletmecilik

Abstract:
Environmental destruction taking place since the beginning of human history wasn?t so important until the industrial revolution. But within the process of industrial revolution, as a result of abusing natural resources and high increase of production and consumption cycle caused the disruption of environment and this thread has been one of the most important problems of mankind today.Environmental problems began to threaten humankind at overwhelming levels at the beginning of 1970s and world nations understood that they wouldn?t overcome this problem on their own. These developments led nations to take steps for the solution of this problem and they organized Stockholm Conference as the beginning of those attempts.Environmental problems began to affect Turkey in those years. But throughout these years when the environmental policies began to take place, Turkey, as a developing country, didn?t take steps other than theoretical arrangements and it dropped behind developments taking place in the world. In recent years within the process of adaptation for European Union policies, Turkey began to put environmental issues on its agenda.As one of the most important items of EU adaptation process, It is necessary to fulfill the arrangements and changes that EU determined and wanted Turkey to realize about the ?environment?. Therefore, all governmental, public and private sector institutions are responsible for the realization of arrangements and items that theoretically determined during this process.In this study, the affects of environmental policies on Turkish business sector, environmental policies of EU and Turkey and environmentally-conscious business are analyzed and some data obtained from businesses that are listed in ISO-500 are included.Key Words: Environment, Environment policy, European Union, Environmental consciousness, Environmentally-conscious Business