Üniversite öğrencilerinin problem alanları, problemlilik düzeyleri, problem çözme becerileri ve yardım arama davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: FERAH ŞAHİN AKAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Yardım arama davranışı = Help seeking behaviors ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada yardım arama davranışlarını yordama kullanılabilecek değişkenler üzerinde çalışılmıştır. Araştırmanın temel amacı yardım arama davranışları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemeye yöneliktir. Bu kapsamda yardım arama davranışlarının problem çözme becerilerinden yordanmasının yanında problemlilik düzeyi ve farklı demlgrafik değişkenlerinde yardım arama davranışlarıyla ilişkisi incelenmiştir. Yardım arama davranışları bu çalışmada profesyonel yardım alma veya arama eğilimi olarak ele alınmıştır. Bu çalışma 400 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu içerisinde yer öğrencilerin çoğunlu orta sosyo-ekonomik düzeye sahip oldukları ve çoğunluğunu birinci sınıf üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma Karadeniz Teknik Üniversitesinin faklı fakültelerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada korelasyonel ve nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Problem Çözme Envanteri (Şahin, Şahin & Heppner, 1993) ve Kendini Tanıma Envanteri (Özbay, 1997) ile toplanmıştır. Ayrıca farklı demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik bir bilgi formu da kullanılmıştır. Çalışmanın veri toplama işlemleri araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiş ve anketlerin doldurulması sınıflarda grup halinde belli açıklamalardan sonra yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Çok Yönlü Regresyon analizi, varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon teknikleri kullanılmış ve tüm veriler.05 düzeyinde test edilmiştir. Araştırma bulguları, yardım arama davranışları ile problem çözme becerileri arasında bir ilişkinin olmadığını ortaya koymuştur. Yardım arama davranışlarının problem çözme becerilerinden yordanmasında sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bunun yanında yardım arama davranışlarıyla annenin eğitim düzeyinin ilişkili olduğu, problem alanlarından kişiler arası ilişkiler ve nevrotik eğilimlere dönük problem alanlarının yardım arama davranışlarıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Annenin eğitim düzeyi düştükçe yardım arama davranışları azalmakta, diğer taraftan kişiler arası ilişkiler ve nevrotik eğilimleri olanların yardım arama davranışlarının daha az olduğu belirlenmiştir. Problem alanlarından kişilerarası ilişkilerde ve nevrotik eğilimlerde cinsiyet farklılıklarının olduğu, ayrıca cinsiyet farklılıklarının problem çözme becerilerinden aceleci, kaçıngan ve değerlendirici yaklaşım üzerinde de olduğu belirlenmiştir. Sonuçların üniversite ve genel anlamdaki uygulama değerlendirmeleri tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the relationship between help-seeking behaviors and problem solving skills. This study also covers such variables of gender, age, education level, parental education level, parental occupations, SES, and living place, and problem areas of interpersonal relationships, depression, academic-occupational problems, family relationship problems, and neurotic tendencies. This study is conducted on 400 university students. The sample consists of students from middle SES, and students are mostly freshmen in Blacksea Technical University. This study is primarily correlational and causal-comparative in nature. Measurement instruments used in this study are Problem Solving Inventory (Şahin, Şahin & Heppner, 1993) and Self-Evaluation Scale (Özbay, 1997). A demographics form was also used for determining demographic variables. Data collection was done by the author and questionnaires were filled out in group-format in the classrooms. Data analysis of the study was done with Multiple Regression Analysis, Pearson Correlation and Variance Analysis. The results of the study revealed that there is no significant relationship between help-seeking behaviors and problem solving skills. There is no predictive value of problem solving skills on help-seeking behaviors. Additionally there is a relationship between maternal education level and problem areas, and interpersonal relationship and neurotic tendencies appear to be more on with lower maternal education level. Students with interpersonal relationship problems and neurotic tendencies seem to have less help-seeking behaviors. Male students are more inclined to have interpersonal and neurotic problems than female counterparts. Also, male students use less avoidance and evaluative type of problem solving skills than females. The findings have some implications for counseling services provided for in university and community settings.