Şeffaf plaklarla planlanan ve gerçekleşen maksiller kesici dişlerin hareketinin üç boyutlu karşılaştırmalı analizi
Three-dimensional comparative analysis of planned and achieved movement of maxillary incisors with clear aligners
Yazar: BÜŞRA KAYA YİĞİT
Danışman: PROF. DR. NEHİR CANIGÜR BAVBEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, şeffaf plaklarla yapılan ortodontik tedavinin maksiller kesici dişlerde planlanan hareketlere ulaşmadaki etkinliği ile diş boyutları (meziodistal genişlik, oklüzogingival yükseklik), diş hacmi ve ataşman kullanımının elde edilen sonuçlar üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu çalışma, şeffaf plaklar (Invisalign, Align Technology Inc., Santa Clara, California, USA) ile tedavi görmüş, 45 hastanın (35 kadın, 10 erkek; ortalama yaş: 29,61±10,85 yıl) tedavi başı ve ilk plak seti kullanımı sonrasında alınan maksillaya ait ağız içi tarama görüntülerinin analiz edilmesi ile yürütülmüş; yalnızca maksiller daimi kesici dişlere ait ölçümler yapılmıştır. Ağız içi tarama görüntüleri, palatal ruga bölgesinde best fit algoritması kullanılarak çakıştırılmıştır. Maksiller kesici dişlerin doğrusal (intrüzyon/ekstrüzyon, bukkolingual, meziodistal) ve açısal (bukkolingual inklinasyon, angulasyon, rotasyon) hareketleri belirlenen rehber düzlemlere göre ölçülmüştür. Planlanan değerler, şeffaf plak firmasının sanal planlama yazılımından kaydedilmiştir. Ayrıca maksiller dişlerin oklüzogingival yükseklikleri (mm), meziodistal genişlikleri (mm) ve kron hacimleri (mm3) ölçülmüştür. Tüm çakıştırmalar ve ölçümler için GOM Inspect (GOM GmbH Braunschweig, Germany) yazılımı kullanılmıştır (Tinus Technologies, Ankara, Türkiye). Verilerin istatistiksel analizi SPSS 11.5 for Windows (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programı kullanılarak yapılmıştır. Diş hareketlerindeki gerçekleşme miktarları ise ölçülen ve planlanan değerlerle yapılan hesaplama sonrası yüzde olarak verilmiştir. Maksiller kesici dişlerde gerçekleşen hareket miktarının, dişlerin oklüzogingival yükseklikleri, meziodistal genişlikleri, kron hacimleri, ataşman varlığı ve dizaynı ile bir ilişkisi olup olmadığı istatistiksel olarak değerlendirmiştir. Maksiller kesici dişlerde planlanan intrüzyonun -%6,1'inin, ekstrüzyonun %20,79'unun, bukkal hareketin %60,42'sinin, lingual hareketin %44,66'sının, meziodistal hareketin %50,62'sinin, bukkal inklinasyonun %52,87'sinin, lingual inklinasyonun %43,11'inin, angulasyonun %54,4'ünün, rotasyonun %59,6'sının gerçekleştiği bulunmuştur. Tüm hareket tipleri birlikte değerlendirildiğinde ise şeffaf plakların maksiller kesicilerde diş hareketi gerçekleştirme etkinliği %46,48 olarak hesaplanmıştır. Diş boyut ve hacminin, ataşman varlığı ve dizaynının hareketlerin gerçekleşme yüzdesiyle arasında net bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the effectiveness of orthodontic treatment with clear aligners in achieving planned movements of the maxillary incisors and the effect of tooth dimensions (mesiodistal width, occlusogingival height), tooth volume and attachment use on the data. The study was conducted by analyzing intraoral maxillary scans of 45 patients (35 female and 10 male; mean age: 29,61±10,85 years) treated with clear aligners (Invisalign, Align Technology Inc., Santa Clara, California, USA), which were taken at the beginning of treatment and after the first set of aligners and only measurements related to maxillary incisors were made. Intraoral scans were superimposed on palatal rugae by using best fit algorithm. Linear (intrusion/extrusion, buccolingual, mesiodistal) and angular (buccolingual inclination, angulation, rotation) movements of maxillary incisors were measured in accordance with determined reference planes. Planned tooth movements were recorded from digital planning software of the aligner company. In addition, occlusogingival height (mm), mesiodistal width (mm) and crown volumes (mm3) of maxillary incisors were measured. All superimpositions and measurements were performed by GOM Inspect (GOM GmbH Braunschweig, Germany) software (Tinus Technologies, Ankara, Turkey). Statistical analysis of data was made by using SPSS 11.5 for Windows (SPSS Inc., Chicago, IL, USA). Achievement accuracy of tooth movements was given by percentage and was calculated from measured and planned tooth movements. It was statistically evaluated whether the amount of movement in the maxillary incisors was related to their occlusogingival heights, mesiodistal widths, crown volumes, presence and design of attachments. It was found that for all maxillary incisors, achievement accuracy was -6,1% for intrusion, 20,79% for extrusion, 60,42% for buccal movement, 44,66% for lingual movement, 50,62% for mesiodistal movement, 54,4% for angulation, 52,87% for buccal inclination, 43,11% for lingual inclination, and 59,6% for rotation. When all movement types were evaluated together, the mean tooth movement accuracy of clear aligners for maxillary incisors was 46,48%. No clear relationship was found between the change in tooth dimensions and volume as well as the presence and design of attachments with tooth movement accuracy.