İlköğretim II. kademe sosyal bilgiler dersi öğretiminde kültür aktarımı ve kültürel kimlik geliştirme
Culture transfer and cultural identity development in secondary school social studies education
Yazar: KAMİLE BURCU SERTKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET AKGÜN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimlik gelişimi = Identity development ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sosyal gelişme = Social development ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışma ile, ilköğretim okullarında II. Kademe Sosyal Bilgiler dersi eğitiminin, öğrencilerin kültürel kimlik gelişimine sağladığı katkılar araştırılmıştır. Çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Bu yöntem ile Milli Eğitim Temel Kanunu, İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, 1968, 1998 ve 2005 yılları 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler programları incelenmiş, Sosyal Bilgiler ile kültür aktarımı ve kültürel kimlik geliştirme arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bölümler değerlendirilmiştir.Kültür, insanların oluşturduğu toplumu bir arada tutan en güçlü bağdır. Dil, din, tarih birliği gibi güçlü öğelerin birleşimiyle kültür dediğimiz bağlayıcı, bütünleştirici ve belirleyici unsur meydana gelir. Kültürü korumak ve devamını sağlamak milletlerin ayakta durabilmesinin en temel zorunluluğudur. Bunu sağlayabilmek için de toplumlarda kültürel kimlik sahibi bireylere ihtiyaç duyulmaktadır. Kültürel kimlik kazandırmanın en doğru ve sistemli olarak gerçekleştirildiği yer olan okullarımızda da Sosyal Bilgiler dersi bu amacı gerçekleştirmekte en önemli rolü oynar.Araştırmanın sonuçlarına göre; 1968, 1998 ve 2005 yılları İlköğretim Sosyal Bilgiler öğretim programları içerisinde 2005 yılı öğretim programının kültür aktarımının daha etkili gerçekleştirilebilecek program olduğu sonucuna varılmıştır. 2005 yılı Sosyal Bilgiler dersi 6. ve 7. Sınıf programlarında belirtilen ?Kültür ve Miras? öğrenme alanı, bu öğrenme alanının ders süresi ve kazanım sayıları, diğer öğrenme alanlarına kıyasla incelendiğinde, Sosyal Bilgiler dersi içinde en çok ağırlık verilen alanın kültür ve miras olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılması belirtilen etkinlikler incelendiğinde kültür aktarımının sağlanabileceği ancak kültürel kimlik geliştirmenin beklenen ölçüde gerçekleştirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.Araştırmanın bir diğer sonucuna göre ise; Sosyal Bilgiler ve kültür ilişkisini ortaya koyan çalışmaların neredeyse yok denecek kadar az olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Kültür, Sosyal Bilgiler, Kültürel Kimlik, Küreselleşme, Kültür ve Miras.

Abstract:
This paper studies the contributions of secondary school Social Studies courses to the students? cultural identity development. The study employs the descriptive scanning model. The Basic Law on National Education, Regulations on Elementary Education Organizations, Social Studies curricula of the 6th and 7th grades in 1968, 1998 and 2005 were analyzed using this method, with an evaluation of sections revealing the relationship between Social Studies, culture transfer and cultural identity development.Culture is the strongest bond holding together the society formed by human beings. With the combination of elements like union of language, religion, and history, the binding, integrating and determining element, which we name as culture, is formed. Preserving and maintaining culture is the most fundamental requisite for the survival of nations. And to ensure this culturally-identified individuals are needed in the societies. Therefore, the Social Studies courses at schools, where cultural identification is carried out in the most accurate and systematic method, play the most important role in realizing this purpose.A review of the ?Culture and Legacy? learning area specified in 6th and 7th grade curricula of Social Studies courses, course hours and number of acquisitions of this learning area in comparison with other learning areas based on the study outcomes, it was found that this area is the most focused area in the Social Studies course. An examination of events that should be organized, it was concluded that culture transfer could be made but it wouldn?t be possible to realize cultural identity development at an expected level.One other outcome of the study reveals that there are hardly any studies demonstrating the relationship between Social Studies and culture.Keywords: Culture, Social Studies, Cultural Identity, Globalization, Culture and Legacy