Hastanelerin performansı ve kaynak yönetimi ile hastane yöneticilerinin örgütsel özdeşleşme ve bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Assessment of relationship between hospital performance and resource management with the level of hospital managers' organizational identification and commitment
Yazar: TOLGA AKTAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kaynak = Welding ; Kaynak yönetimi = Resource management ; Performans = Performance ; Performans yönetimi = Performance management ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification

Özet:
Hastanelerde performans ve kaynak yönetimi kavramları sağlık harcamalarının sürekli artması sebebiyle son yıllarda daha fazla önem kazanarak hem örgüt hem de yönetici özellikleri ile ilişkileri konusunda yapılan çalışmalara gereksinim duyulmuştur. Bu çalışmada; hastane ve yönetici özellikleri, yönetici örgütsel özdeşleşme ve bağlılık düzeyleri ile hastane performans ve kaynak yönetimi kapasitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, İstanbul ve Ankara illerindeki Sağlık Bakanlığı'na bağlı 41 hastane ve 232 hastane yöneticisi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada birincil ve ikincil veri kaynakları kullanılmıştır. Birincil veri kaynağı olarak anket yöntemi kullanılarak yöneticilerin demografik özellikleri, örgütsel ve mesleki bağlılıkları, özdeşleşme düzeyleri ile çalıştıkları hastanenin kaynak yönetimi kapasitesi ve algılanan performans düzeyine ilişkin görüşleri belirlenmiş, ikincil veri kaynağı olarak ise araştırma kapsamındaki hastane istatistiklerine başvurularak hastanelerin özelliklerine ve objektif performanslarına ilişkin veriler elde edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda; hastanelerin faaliyet süresinin ve yöneticilerin örgütsel özdeşleşme düzeylerinin hastanelerin algılanan performans düzeyleri üzerinde, hastanelerin türü ve hizmet sunduğu tıp uzmanlığı sayısının objektif performans düzeyleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu bulunmuştur (P<0,05). Buna karşın yöneticilerin görevi, cinsiyeti, toplam yöneticilik süresi, çalışmış olduğu hastanedeki yöneticilik süresi, formal yönetim eğitimi alma durumunun ve yöneticilerin örgütsel ve mesleki bağlılık düzeylerinin hastanelerin performansı üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı sonucuna varılmıştır (P>0,05). Hastanelerin kaynak yönetimi kapasitesi üzerinde ise hastane yöneticilerinin örgütsel bağlılık düzeylerinin güçlü bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır (P<0,05). Buna karşın yöneticilerin cinsiyeti, görevi, toplam yöneticilik süresi, bu hastanedeki yöneticilik süresi, mesleki bağlılık ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile hastanelerin türü, hizmet sunduğu tıp uzmanlığı sayısı ve faaliyet süresinin hastane kaynak yönetimi kapasitesi üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir (P>0,05). Ayrıca hastanelerin kaynak yönetim kapasitesinin algılanan ve objektif performans üzerinde aracı bir etkisi olup olmadığı incelendiğinde; objektif performans üzerinde aracı bir etkiye sahip olmadığı buna karşın algılanan performans üzerinde aracı etkiye sahip olduğu görülmüştür (P<0,05). Bu sonuçların hastanelerin performans ve kaynak yönetimi kapasitesi ile ilgili iyileştirmeler için önemli ipuçları sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Due to the continuous increase in health expenditures, the concept of performance and resource management in hospitals has gained more importance in recent years and studies on the relationship between both organizational and manager characteristics have been needed. In this study; the relationship between organizational commitment, professional commitment and organizational identification levels of hospital managers and hospital performance and resource management capacity were investigated. The study was conducted on 232 managers in 41 hospitals in Istanbul and Ankara. Primary and secondary data sources were used in the study. Using the survey method as the primary data source, the demographic characteristics, organizational and professional commitment, identification levels of the managers and the hospital resource management capacity and perceived performance level were determined. As a secondary data source, data on hospital characteristics and objective performances were obtained by applying hospital statistics. As a result of the evaluation; it was observed that the number of hospital type and the number of medical specialities were significantly effective on objective performance (P <0,05), and the perceived performance of hospital managers differed significantly according to organizational identification levels of hospital managers (P <0,05). On the other hand, it was concluded that the effect of managers' duties, gender, total management and the duration of management in the hospital they worked with, and formal management training and the organizational and professional commitment levels of the managers were not significant (P> 0.05). On the resource management capacity of the hospitals, it was concluded that the organizational commitment levels of hospital managers have a strong effect (P <0.05). On the other hand, the gender, duty, total and the hospital management period, professional commitment and organizational identification levels, hospital type, number of medical specialties and hospital age were found to be insignificant on hospital resource management capacity (P> 0.05). In addition, it has been examined whether the resource management capacity of hospitals has an mediating effect on perceived and objective performance. It was found that objective performance had no mediating effect but perceived performance had a mediating effect (P <0.05). These results are expected to provide important clues for improvements in hospitals' performance and resource management capacity.