Avrupa Birliği'nde sayıştay denetimi ve Türk sayıştayı
Supreme audit in the Eurpoean Union and Turkish court of accounts
Yazar: CEMİL ALBAŞ
Danışman: PROF.DR. NURETTİN BİLİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Avrupa Birliği dünya tarihi içersinde çok önemli bir bütünleşme hareketini temsil etmektedir. Bu bütünleşme hareketi ekonominin bir sektörüyle başlamış ilerleyen zaman içinde ise tüm ekonomiyi içine alması öngörülmüştür. Ekonomik ve parasal birlikteki olumlu gelişmeler, bütünleşme hareketinin siyasi alam kapsayacak şekilde yayılmasına öncülük etmiştir. Ancak Fransa ve Hollanda' daM referandumda Avrupa Anayasası 'na red sonucu çıkması, Avrupa Birliği sürecindeki, siyasi bütünleşme fikrinin yeterince olgunlaşmadığım göstermektedir. Avrupa Birliği'ne dahil olabilmek adına, Türkiye zorlu bir süreçten geçmektedir. Bu amaçla Avrupa Birliği'ne uyum çalışmalarını hızlandırmıştır. Bu çalışmalara katılan sorumlu kuruluşlanndan birisi de Türk Sayıştayı 'dır. Bu tezin yazılmasındaki amaç; Türk Sayıştayı'nın, INTOSAI (Uluslar arası Yüksek Denetim Kurumlan Birliği) ve SIGMA denetim standartlarına göre belirlenmiş olan Avrupa Birliği'ne aday ülkelerde aranan, Yüksek Denetim Kurumu'nda olması gereken temel niteliklere sahip olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği'ne üye ülke Sayıştayları ve Avrupa Birliği Sayıştayı hakkında literatür çalışması yapılmış, daha sonra Türk Sayıştayı'nın mevcut durumunu ve önümüzdeki günlerde yasalaşması beklenen Sayıştay Kanunu Teklifi dikkate alınarak, uyum sürecinde almış olduğu mesafe irdelenmiştir. Türkiye, Avrupa Birliği'ne üyelik süreciyle birlikte, uyum çalışmalarını hızlandırılmış, bu doğrultuda dış denetime ilişkin mevzuatın AB ve uluslararası dış denetim standartlarına uyumlu hale getirilmesi amacıyla 1.1.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kabul edilmiştir. Bu kanun ile kamu harcama ve denetim sistemi alanında köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu tez çalışmasında, Türk Sayıştayı'nın denetim kapasitesinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı incelenmiştir. Ulaşılan sonuca göre, Sayıştay Kanun Teklifi'nin yasalaşması durumunda Sayıştay'ın denetim kapasitesi güçlendirilmiş olacak ve Avrupa Birliği'ne uyumu sağlanmış bir kurum haline gelmiş olacaktır.Anahtar Sözcükler: Yüksek Denetim, Avrupa Birliği Sayıştayı, Türk Sayıştayı, Uluslararası Denetim Standartları, Saydamlık (Şeffaflık), Hesap Verme Sorumluluğu.

Abstract:
European Union represents a very important unification movement in world history. This movement has started in a sector of the economy and as time passes this movement has involved the whole economy and progress is going on in this direction. The positive developments in economic and monetary union has leaded the unification movement to include the political union; however, the rejection of the European Constitution in the referendum in France and Netherlands shows that the idea of political unification in the European Union has not matured, yet. In order to be included in the European Union, Turkey is passing through a difficult process. Therefore, Turkey has fastened its compliance work for the European Union. One of the responsible institutions that takes place in this work is the Turkish Court of Accounts. The purpose of this thesis is to investigate whether the Turkish Court of Accounts has the qualifications that are required in the Supreme Audit Insititutions of candidate countries for the European Union, which are determined according to the audit standards of INTOSAI (Union of International Supreme Audit Instutitions) and SIGMA, or not. In this respect, the literature on the Supreme Audit Institutions of the member states and the European Court of Accounts has been studied and then the current situation of the Turkish Court of Accounts and according to the Proposal of the Law of Turkish Court of Accounts that is expected to become law in the next period, the distance that has been taken in the compliance process has been examined. After becoming a candidate for the European Union, Turkey has fastened the compliance efforts and in this direction, as of 1.1.2006, the Law on Public Finance Administration and Control, numbered 5018, has caused important changes in public expenditure and audit system, in order to comply with die legislation on external audit with that of the European Union and international external audit standards. In this thesis, it is examined whether there is a change in the audit capacity of the Turkish Court of Accounts, or not. According to the result that has been reached, after the mentioned amendments in public finance administration and the Proposal of the Law of Turkish Court of Accounts has become law, the audit capacity of the Turkish Court of Accounts will be strengthened and it will become an institution that is compliant to the European Union. Key Words: Supreme Audit, European Court of Accounts, Turkish Court of Accounts, International Audit Standards, Transparency, Accountability.