Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz bağımlı olan hastalarda karbamile proteinlerin diyaliz yeterliliği ile ilişkisi
The relationship of carbamylated proteins with dialysis adequacy in dialysis dependent patients due to chronic renal failure
Yazar: HANDE ÖZONUR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KARAYAYLALI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Albüminler = Albumins ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Karbamatlar = Carbamates ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı ülkemizde ve dünyada, sıklığı hızla artan, önlenebilir ya da ilerleyişi durdurulabilir bir halk sağlığı problemidir. Genellikle kronik böbrek hastalığı zemininde gelişen son dönem böbrek yetmezliği ise mortalite ve morbiditenin önemli bir nedenidir. Son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz bağımlı olan hastalarda yeterli ve etkin diyaliz yapılması ortaya çıkabilecek mortalite ve morbidite riskini azaltmaktadır. Çalışmamız geleneksel parametreler olan Kt/V ve üre düşüş oranı (URR) ile karbamile proteinlerin diyaliz yeterliliğini göstermedeki rolünü ve yerini göstermeyi amaçlamaktadır.
	Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Nefroloji Polikliği Hemodiyaliz Ünitesi'nde farklı etiyolojik nedenlerle düzenli olarak diyalize giren 36 erişkin hasta, aydınlatılmış onam formu ve etik kurul onayı alınarak çalışmamıza dahil edildi. Hastalardan diyaliz sonrasında alınan kan örneklerinde rutin biyokimyasal parametreler, hemogram, karbamile düşük dansiteli lipoprotein (cLDL) ve karbamile albümin (cAlb) değerleri çalışılarak, demografik özellikleri ile birlikte, Kt/V ve URR sonuçları da dahil edilerek değerlendirildi.
	Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 36 hastanın % 44,4'ü (16) kadın, % 55,6'sı (20) erkekti. Yaş ortalaması 51,9±21,9 olarak hesaplandı. Parametreler incelendiğinde 6. ay kan üre azotu (BUN), kreatinin (Cr), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor (Pi), albümin ve cAlb değerlerinin, başlangıç değerlerine göre daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,043; p=0,013; p=0,002; p=0,020; p=0,026; p=0,016; p<0,001). Öte yandan 6. ay C-Reaktif protein (CRP), cLDL, Kt/V ve URR değerlerinin başlangıç değerlerine göre daha düşük olduğu tespit edildi (sırasıyla p=0,006; p<0,001; p<0,001; p<0,001). Hastaların başlangıçtaki Kt/V değeri ile URR değeri arasında pozitif yönlü kuvvetli bir ilişki mevcuttu (r=0,764; p<0,001). Başlangıç URR değeri ile cAlb değeri arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişki tespit edildi (r=0,343; p=0,040). 6. ay Kt/V değeri ile 6. ay URR değeri arasında ise pozitif yönlü çok kuvvetli bir ilişki olduğu tespit edildi (r=0,960; p<0,001). Erkek hastaların başlangıç Kt/V değeri ile URR değerinin, kadın hastalara göre daha düşük olduğu gözlendi (sırasıyla p=0,004; p=0,020). Eritrosit stimüle edici ajan (ESA) kullanan hastaların URR başlangıç değeri, kullanmayan hastalara göre daha düşüktü (p=0,039; p<0,05).
	Sonuç: Çalışmamız cLDL, cAlb ile diyaliz yeterliliğinin klasik göstergeleri olan Kt/V ve URR arasında belirgin bir ilişki olduğunu gösterdi. Karbamile proteinlerin diyaliz hastalarının mortalite ve morbiditilerini öngörmedeki rolleri gibi, diyaliz yeterliliğini gösterme de önemli bir rolleri olduğunu ortaya koymak için, daha fazla hasta içeren daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Son Dönem Böbrek Yetmezliği, Protein Karbamilasyonu, Karbamile LDL, Karbamile Albümin

Abstract:
Objective: Rapidly increasing in our country and in the world, chronic kidney disease is a public health problem of which the progress can be stopped or prevented. Usually developing based on this disease, end-stage renal disease constitutes an important cause of mortality and morbidity. The risk of mortality and morbidity  can be reduced by adequate and effective dialysis for patients who are dialysis-dependent due to end-stage renal disease. Our study aims to show the traditional parameters Kt/V and urea reduction ratio (URR) and the role and place of carbamylated proteins in demonstrating dialysis adequacy.
	Material and Methods: Thirty-six adult patients who regularly underwent dialysis for different etiological reasons in the Hemodialysis Unit of the Nephrology Polyclinic of our hospital were included in our study after obtaining the informed consent form and approval of the ethics committee. Routine biochemical parameters, hemogram, carbamylated low-density lipoprotein (cLDL), and carbamylated albumin (cAlb) values in blood samples taken from patients after dialysis were evaluated by including demographic characteristics, Kt/V, and URR results.
	Results: Of the 36 patients included in the study, 44.4% (16) were female and 55.6% (20) were male. The mean age was calculated as 51.9±21.9 years. When the parameters were examined, it was detected that the ultimate values of blood urea nitrogen (BUN), creatinine (Cr), calcium (Ca), magnesium (Mg), phosphorus (Pi), albumin and cAlb values were higher compared to the values of those at the beginning (respectively p= 0.043; p=0.013; p=0.002; p=0.020; p=0.026; p=0.016; p<0.001). On the other hand, C-Reactive protein (CRP), cLDL, Kt/V, and URR values at 6th months were found to be lower than those at at the beginning (p=0.006; p<0.001; p<0.001; p<0.001, respectively). In the initial phase of the study, there was a strong positive correlation between Kt/V value, and URR value (r=0.764; p<0.001). Also a moderate positive correlation was found between URR value, and cAlb value at the beginning (r=0.343; p=0.040). A very strong positive correlation was found between the 6th month Kt/V value, and the 6th month's URR value (r=0.960; p<0.001). It was observed that initial Kt/V value and URR value were lower in male patients than in female patients (p=0.004; p=0.020, respectively). Compared to the patients not using erythrocyte stimulating agent (ESA), the patients using it had lower URR initially (p=0.039; p<0.05).
	Conclusion: Our study demonstrated a significant relationship between cLDL, cAlb, and the conventional indicators of dialysis adequacy, Kt/V, and URR. Further comprehensive studies involving more patients are needed to show that the carbamylated proteins play a significant role in dialysis adequacy, as well as their role in predicting mortality and morbidity of dialysis patients.

Keywords: Chronic Kidney Disease, End Stage Renal Failure, Protein Carbamylation, Carbamylated LDL, Carbamylated Albumin