İçme suyu arıtma proseslerinde kullanılan polielektrolit kaynaklı oluşan akrilamidin arıtma yöntemleri kullanarak giderilmesi
Removal of acrylamide used from polyelectrolyte used in drinking water treatment processes using treatment methods
Yazar: İSMAİL SUNAR
Danışman: PROF. DR. ERHAN DEMİRBAŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Akrilamitler = Acrylamides ; Flokülant = Flocculant ; Oksidasyon = Oxidation ; Poliakrilamid = Polyacrylamide ; Polielektrolit = Polyelectrolyte ; Pıhtılaşma = Coagulation ; İçme suyu = Drinking water ; İçme suyu arıtma = Drinking water treatment

Özet:
Dünya genelinde artan nüfusa bağlı olarak her geçen gün doğal kaynakların sa-yısı önemli ölçüde azalmaktadır. Bu kaynakların en başında insan, bitki ve benzeri canlı türlerinin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için çeşitli su kaynakla-rına ihtiyaç duyulmaktadır. Çevresel etmenler nedeniyle doğal su kaynaklarında mey-dana gelen organik ve inorganik kirlilikler içme sularının kalitesini ve insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. İçme suyu kaynaklarında fiziksel ve kimyasal etkile-şimler sonucu meydana gelen bu yapıların, içme sularından uzaklaştırılması veya za-rarsız formlara dönüştürülmesi için günümüzde çeşitli kimyasallara ihtiyaç duyulmak-tadır. İçme ve atık su proseslerinde arıtma kimyasallarından biri olan polielektrolitler koagülasyon veya flokülasyon basamağı sırasında flokülant olarak adlandırılan orga-nik veya inorganik yapıya sahip kimyasallardır. Polielektrolitler, içme ve atıksu arıtım işlemi sırasında sularda bulunan kolloidal ve askıda katı maddelerin yük nötralizasyo-nunu sağlayarak daha büyük floklar meydana getirebilmeleri veya arıtım prosesi so-nucu oluşan çamur yapıların susuzlaştırma işleminde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu ça-lışmada içme sularında arıtım aşamalarından biri olan koagülasyon ve flokülasyon iş-lemi esas alınarak ham sular üzerinde çeşitli flokülant dojazlama işlemleri yapılmıştır. İşlem sonrası oluşabilecek akrilamid monomer kalıntıları Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektroskopisi (LC-MSMS) ile belirlenmiştir. Arıtma işlemi sırasında su matriksle-rindeki akrilamid giderim yüzdeleri hesaplanmıştır.

Abstract:
Due to the increasing population around the world, there is a serious decrease in natural resources. At the beginning of these resources, various water resources are ne-eded in order to sustain human, plant and similar living activities. The negative effects of organic and inorganic foods that occur in natural water resources due to environ-mental factors, change in drinking water quality and human effects. Today, this mo-vement, which occurs as a result of physical and chemical interactions in drinking water resources, needs various chemicals to be removed from water or converted into harmless forms. Polyelectrolytes, one of the treatment chemicals in drinking and waste water processes, are chemicals with organic and inorganic structure as flocculants du-ring the coagulation or flocculation step. Polyelectrolytes are used in the dewatering of the sludge structures formed as a result of the treatment process, to create larger flocs by providing charge neutralization in colloidal, suspended solid devices in the water during the drinking water and wastewater treatment process. The coagulation and flocculation processes are one of the treatment activities in the drinking water which is mainly based on performing various flocculant dosing processes on raw water. Amount of acrylamide monomer residue in the drinking water is determined by LC-MSMS. The acrylamide removal efficiencies in the water matrices are calculated during the treatment process.