Dar mükellef kurumların serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi
Taxation matters of limited taxpayers corporations' earnings from liberal professions
Yazar: ESRA KURTULMUŞ
Danışman: PROF. DR. ESRA EKMEKÇİ ÇALICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Dar mükellef = Limited taxpayer ; Gelir vergisi = Income tax ; Gelirler = Incomes ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Meslek kuruluşları = Occupational organizations ; Serbest meslek = Self-employment ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergilendirme = Taxation ; Yabancı kurumlar = Foreign foundations

Özet:
Günümüzde, küreselleşme olgusunun da etkisiyle uluslararası ekonomik, politik ve sosyal ilişkiler artmış, ülkeler adeta birbirine bağlı hale gelmiştir. Özellikle uluslararası ekonomik ilişkilerin artması, devletlerin egemenlik unsurunun ve vergilendirme yetkisinin kullanım alanının tespiti konusunda yaşanan güçlükler nedeniyle vergilendirme sorununu da beraberinde getirmiştir. Ülkelerin farklı vergisel uygulamaları işletmelerin karlılılıklarını, yatırım kararlarını ve ekonomik faaliyetlerini etkilemekte ve faaliyetlerine yön vermektedir.Türk vergi sisteminde de, Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı menşeli kurumların (dar mükellef kurumların) Türkiye'deki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirlerin nasıl vergilendirileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.Bu çalışmada, dar mükellef kurumların Türkiye'de elde etmiş oldukları hizmet gelirlerinden biri olan serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususu ele alınmıştır. Günümüzde uluslararası ilişkilerin giderek artması ile birlikte yurt dışından sadece mal alımları değil hizmet alımları da artmaya başlamış ve bu durum beraberinde bu tür hizmet alımlarının vergilendirilmesi problemini getirmiştir. Özellikle serbest meslek faaliyetlerini, ticari kazanç ve ücret gelirlerinden ayırmak konusunda yaşanan sıkıntılar da göz önüne alındığında dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de elde edilen serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususunun bir kez daha önem kazandığı görülmektedir.Dar mükellef kurumların serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususu incelenirken, öncelikle vergi kanunlarımızın uygulanmasında yerellik ve kişisellik ilkeleri ele alınarak, bu ilkelerden hareketle tam mükellefiyet ve dar mükellefiyet kavramları açıklanmıştır. Daha sonraki bölümlerde ise serbest meslek faaliyeti kavramı vergi kanunlarımızdaki düzenlemeler ışığında incelenmiş ve dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de icra edilen ve uygulamada sıklıkla karşılaşılan çeşitli serbest meslek faaliyetleri örneklerle ve Danıştay Kararları ışığında incelenmiştir. Son kısımda ise dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de elde edilen serbest meslek faaliyetlerinin vergilendirilmesi hususu, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının olmadığı durumlar ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının mevcut olduğu durumlar olmak üzere iki ayrı başlık altında incelenmiştir.

Abstract:
In recent times, with the effect of globalization, international economic, political and social relations have improved and countries have become interdependent. Especially increase in the economic relations in the international area has led to inefficiencies in taxation due to difficulties in determining the limits of nations? sovereignty and the taxation authority. Various national practices of taxation throughout the world influence enterprises? profitability, investment decisions and economic activities as well as shape their business operations.Regulations were made also in the Turkish taxation system concerning how to tax international corporations? (limited tax payers?) revenue generating activities that take place in Turkey.In this study, taxation issue of limited taxpayer corporations? earnings from liberal professions which is a part of service revenue generated in Turkey is addressed. Recently, with the increase in international relations not only commodity purchases but service procurements have also increased and this situation accompanies inefficiencies in the taxation of such service procurements. Considering the problems encountered regarding the separation of independent business activities from commercial earnings and wage-earnings, it is observed that tax matters of limited taxpayer corporations? earnings from liberal professions made in Turkey once again become more of an issue.During the process of explaining taxation matters of limited taxpayer corporations? earnings from liberal professions, initially the fundamental matter which is locality and subjectivity principles in tax laws are explained and later on with the explanation of limited taxation concept in the light of regulations in the legislation, earnings from liberal professions and limited taxpayer corporations? various liberal profession activities administered in Turkey are explained with cases and examined in the light of State Council decisions. At the last part, taxation issue of limited taxpayer corporations? earnings from liberal professions are analyzed under two different headings; in cases where there is a lack of an agreement that prevents double taxation and in cases where an agreement that prevents double taxation exists.