Oksinlere alternatif bazı doğal ürünlerin organik zeytin çeliklerinin köklenmesi üzerine etkileri
Effect of some auxin alternative natural products on the rooting of organic olive cuttings
Yazar: MUHAMMET ÖZGÜR IŞIKSOY
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İSFENDİYAROĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Zeytin, generatif ve vejetatif yöntemlerle çoğaltılabilen bir meyve türüdür. Günümüzde zeytinin çoğaltılmasında en çok kullanılan sistem, yapraklı yarı odun çeliklerinin sisleme altında köklendirilmesidir. Zeytin çeliklerinde iyi bir kök rejenerasyonu için özellikle sentetik IBA (indol-3-bütirik asit) hormonu uygulanması zorunlu görünmektedir. Ancak ülkemizde uygulanan organik tarım yönetmeği uyarınca, tüm sentetik kimyasallar ve bitki gelişim düzenleyicileri yasaklanmıştır. Bu durum çoğaltmada kullanılacak sentetik hormonların yerine ikame edilebilecek biyolojik veya organik preparatların önemini ve kullanımı arttırmaktadır. Bu çalışmada 'Gemlik' zeytin çeşidine ait çelikler, koko bazlı kağıt saksılarda köklendirilmiştir. Çeliklerde köklenmeyi arttırmak amacıyla, IBA'ya alternatif bazı çimlenmekte olan bitki tohum ekstraktlarının yanı sıra, hindistan cevizi suyu, söğüt sürgün ekstraktı, bal ve bunun dışında ticari organik biyostimülantlar uygulanmıştır. Sonuçta en yüksek köklenme oranı, kök adedi, kök uzunluğu ve diğer birçok parametre açısından, IBA uygulaması en iyi sonucu vermiştir. Bunun dışında çeltik ekstraktı köklenme oranında önemli artışa neden olmuştur. Kullanılan üç farklı biyostimülantın özellikle doz artışına bağlı olarak çeliklerde fitotoksik etki yarattığı gözlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular ışığında, kullanılan IBA'ya alternatif preparatlarda detaylı bir konsantrasyon ve uygulama süresi optimizasyonun gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Olive is a fruit species that can be propagated by generative and vegetative methots. In propagating olive, the most widely used system is the rooting of leafy semi-hardwood cuttings under mist, in currency. For a good root regeration in olive cuttings, application of synthetic IBA (indole-3-butyric acid) paticularly seems to be necessary. However, all the syntetic chemicals and plant growth regulators were prohibited in accordance with the regulation of organic agriculture that executing in our country. This case is being increased the importance and utilization of the biological and organic products will be used in propagation. In this work, the cuttings of 'Gemlik' olive variety were rooted in coco-based paper pots. Besides some germinating plant seeds, coconut water, willow shoot extract, honey and some commercial organic biostimulants, alternative to IBA, were applied to increase the rooting of cuttings. As a result, IBA gave the highest results related with the percent rooting, root number, root lenght and most of the other parameters. On the other hand, rice extract gave rise to an important increase in rooting percentage. It was observed that, the  three biostimulants used, gave rise to phytotoxic effect in cuttings, especially in paralel with the increasing concentration. In accordance with the results of the study, it is necessitating that a detailed optimization of concentration and application time in used substances that alternative to IBA, is concluded.