Mağaza mekanlarında mekan tasarım bileşenleri üzerine kullanıcı algısı incelemesi
User perception study on space design components in store spaces
Yazar: NURŞAH IRMAK
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ŞATIR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Mağaza mekânlarını oluşturan mekân bileşenleri mağaza tasarımının ve
kullanıcı algısının belirleyici unsurlarıdır. Bu faktörler, kullanıcıların algılarına göre
algılarını yönlendirerek ideal mağaza iç mekânını oluşturur. Türkiye'de mağazacılık
diğer iç mimarlık alanları gibi önemli bir çalışma alanıdır. Ancak bu çalışma alanının
Türkiye'de yaygın gibi görünse de yüksek lisans ve doktora tezlerinde yeterince ele
alınmadığı ve çeşitli alternatif bakış açılarıyla değerlendirilmediği kaydedildi. Bu tezde
mağaza mekânlarındaki mobilya bileşenleri kavramı özel olarak ele alınmıştır. Ayrıca
mağaza mekânlarını oluşturan tüm temel ve alt disiplinler incelenmiş, mağaza
kavramının erken dönem faaliyet alanlarından günümüze kadar geçirdiği evrimsel
süreç irdelenmiştir. Mağaza mekân bileşenlerinin yansıra, temel düzenleri ve ayrıca
marka ve kimlik ilişkisinin kullanıcı algısı üzerine etkileri üzerinde durulmuştur.
Bu çalışmanın temel amacı iç mekân tasarım bileşenleri ile kullanıcı algısı
arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır.
İstanbul'da faaliyet gösteren bir mobilya mağazasının 15 kullanıcısından elde edilen
anket ve görüşme verileri analiz edilmiştir. Elde edilen verilerle betimleyici grafikler,
değerlendirmeler, açıklayıcı ve doğrulayıcı veriler analiz edilmiş ve yapılmıştır.
Algısal ve davranışsal incelemeler sonucunda iç mekân estetik unsurları arasında yer
alan tüm bileşenlerin kullanıcı algısı ve satın alma davranışı üzerinde etkili olduğu
tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Mağaza, Mekân, Bileşen, Algı, Kullanıcı Algısı, İç Mekân Tasarımı

Abstract:
The space components that makeup store spaces are the determining elements
of store design and user perception. These factors create the ideal store interior by
guiding users' perceptions based on their perceptions. In Turkey, retailing is an
important field of work like other fields of interior architecture. However, it was noted
that although this field of study seems to be widespread in Turkey, it is not adequately
addressed in master's and doctoral theses and is not evaluated from various alternative
perspectives. In this thesis, the concept of furniture components in in-store spaces is
specifically discussed. In this context, all the basic and sub- disciplines that make up
store spaces have been examined and the evolutionary process of the store concept
from its early activity areas to the present has been examined. In addition to the
components of store spaces, their basic layouts and the effects of the brand and identity
relationship on user perception were emphasized.
The main purpose of this study is to examine the relationship between interior
design components and user perception. For this purpose, a comprehensive literature
review was conducted. Survey data obtained from 15 users of a furniture store
operating in Istanbul were analyzed. Descriptive graphs, evaluations, and explanatory
and confirmatory data were analyzed and made with the data obtained. As a result of
perceptual and behavioral investigations, it has been determined that all components
among the interior aesthetic elements are effective on user perception and purchasing
behavior.
Keywords: Store, Space, Component, Perception, User Perception, Interior Design