Tüketici ürünlerinde dijitalleşme ve internetin kullanıcı deneyimine etkileri: Bir çamaşır makinesi üzerinden inceleme
The effects of digitization of consumer products and internet on user experience: A case-study on a washing machine
Yazar: GÖŞENAY AKKAN
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR TENGÜZ ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
İnsanoğlu var olduğu günden bu yana, farklı biçimlerde fakat daimi bir üretme güdüsü ile hareket etmiştir. Yüzyıllardır süregelen bu üretme halinin etkisiyle, kümülatif olarak ilerleyen teknoloji kendine yön bularak, ürünlerin dijitalleşmesine neden olmuş ve insanların günlük iş yapma kalıplarını değişime uğratmıştır. İletişimin, alışverişin, müzik dinlemenin ve kitap okumanın sanala evrildiği bu dijital dünyada; sadece fonksiyonel değil, aynı zamanda deneyim odaklı olan bir tasarım yaklaşımı gelişmiştir. Pazarda farklılaşma ve yeni bir değer yaratma aracı olan deneyime yönelik bu yaklaşım, teknolojinin ve internetin hızına alışan kullanıcıların da bir arz yaratmasıyla ''kullanıcı deneyimi'' disiplininin oluşmasını sağlamıştır. 

Kullanıcıların yaşam alanlarına sığdırdıkları ürün sayısı arttıkça, devamlı değişime uğramanın kaçınılmaz olduğu ürün-insan etkileşiminin doğru kurgulanması daha önemli bir hale gelmiştir. Kullanıcı deneyimi, bu etkileşimin başından sonuna kadar araştırmalar yaparak, kullanıcı içgörülerini kullanır ve onların ihtiyaçlarına cevap verebilecek deneyimler yaratmaya devam eder. Bu yaratım, kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayan ürünleri kapsar, ürünü nasıl kullanacaklarını anlatan bir kılavuz olmadan kullanabilmesi ile devam eder ve kullanıcı tarafında memnuniyet ile sonuçlanır.

Tez çalışmasında öncelikle konunun ne olduğunun anlaşılması için kullanıcı ve ürünün deneyim ile ilişkisi; kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimi kavramlarının farkları üzerinden açıklanmış, konuyla ilgili tasarım literatüründe yer alan görüşlere yer verildikten sonra, kullanıcı deneyiminin ölçülmesi ile ilgili yöntem ve tekniklere değinilmiştir. Devamında, endüstriyel tasarımın gelişimi ve deneyim ile ilişkisi; endüstriyel tasarım kavramı, tasarımın geçmişten günümüze farklı biçimlerde gelişmesi ve bu gelişime bağlı kullanıcıların iş yapma biçimlerindeki değişimler, beyaz eşya sektörünü de içine alacak şekilde anlatılmıştır. 

Tüm bu bilgiler ışığında gerçekleştirilen ve son bölümde yer alan vaka çalışmasında, tam dijital bir çamaşır makinesi üzerinden, fiziksel arayüz elemanlarının ortadan kalkarak tamamen dijitalleşmesi ve ürünlerin internete bağlanarak kullanıcıların uzaktan kontrol edilebilmesine izin vermesi sonucu değişen çamaşır yıkama deneyimi incelenmiş; deneyimsiz kullanıcı özelinde veriler elde edilmiştir.

Dönel kontrol, düğme, tuş gibi fiziksel arayüz elemanlarının yerini alan dijital ekranlar, ürüne kullanıcı tarafında beğenilen ve beklenti yaratan bir minimalist görünüm getirse de, ürünü keşfetme adımında yeni sorunlara sebep olabilmektedir. Bu durum özellikle, insanların uzun zamandır kullandıkları ürünlerden elde ettiklerini yeni ve dijital versiyonuyla elde edemediklerinde kullanıcı deneyimini olumsuz yönde etkileyeceğini göstermektedir. Bunun nedeni ise, özellikle deneyimsiz kullanıcının ilk kullanım sonrası ürünü tekrar kullanmaya devam etmesi için gerekli olan rahatlık, heyecan gibi duyguların devamını sağlamanın önemli oluşudur.

Anahtar kelimeler: Deneyim, kullanıcı deneyimi, dijitalleşme, internet, nesnelerin interneti, akıllı ürün, tüketici ürünleri, endüstriyel tasarım

Abstract:
Since the beginning of mankind, humans have had a constant motive of production albeit in various ways. With this motive of production that has been going on for centuries, technology advancing cumulatively has led to the digitalization of products and has changed the way people do business. In this digital world where people communicate, shop, listen to music and read books in the virtual world; a design approach which is not only functional, but also experience-oriented has been developed. This experience oriented approach which is a means of differentiation and creating a new value in the market, combined with the demand created by users accustomed to the speed of technology and the Internet has led to the development of the "user experience" discipline.

As the number of products that users have in their living space increases, correct design of product-human interactions in which continuous change is inevitable has become more important. The user experience, by conducting research from the beginning to the end of this interaction, uses user insights and continues to create experiences that can meet their needs. This process starts with products that meet the needs of users and continues by ensuring that the products are used without the need to consult a user manual, and ends when user satisfaction is achieved.

In this paper, first in order to ensure that the subject matter is understood, the relationship of the user and the product with the experience was explained using the difference between the availability and user experience concepts. After providing examples from the relevant design literature, the methods and techniques related to measuring the user experience were described. Then, the evolution of industrial design and its relation with experience; the concept of industrial design, historical evolution of design on different paths and the changes in the ways users do business throughout different stages of this evolution were discussed by with a special mention to the white goods sector.

The case study conducted using all this information, which is included in the last section, examined the changing laundry washing experience on a full digital washing machine, in which all physical interface elements were removed as a result of complete digitalization and users can control their machines remotely using the Internet.  And data of first time users was collected.

Although digital displays, which replace physical interface elements such as rotary controls, buttons, keys give a minimalist look to the product which is enjoyed by the users and results in expectations can also cause new problems in the process of discovering the product. In particular, it shows that the user experience will be poor when people cannot have the same experience with the new and digital version of the products they have been using for a long time. The reason for this is that it is important to maintain the emotions such as comfort and excitement, which are especially necessary for the inexperienced user to continue to use the product after the first use.

Keywords: Experience, user experience, digitization, internet, internet of things, smart product, consumer goods, industrial design