Öğretmen adaylarının mesleki kimlikleri, öğretmen özyeterlik inançları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkiler
The relationships among preservice teachers' professional identities, teacher self-efficacy beliefs and teaching motivations
Yazar: MELEK BAŞDAL
Danışman: PROF. DR. RAŞİT ÖZEN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Motivasyon = Motivation ; Pedagojik inanç = Pedagogical belief ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının mesleki kimlikleri, öğretmen özyeterlik inançları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesinin 4. sınıfında öğrenim gören öğretmen adayları (n=639) oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Arpacı ve Bardakçı (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği Ölçeği, Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan Öğretmen Özyeterlik İnanç Ölçeği, Güzel Candan ve Evin Gencel (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Öğretme Motivasyonu Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U ve Dunn Testleri, Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmış, Spearman Sıra Farkları Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın bulguları öğretmen adaylarının mesleki kimliklerinin yüksek düzeyde, öğretmen özyeterlik inançlarının oldukça yeterli düzeyde ve öğretme motivasyonlarının orta-üst düzeyde olduğunu göstermiştir. Öğretmen adaylarının mesleki kimliklerinde cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmen adayları lehine anlamlı farklılık bulunurken mezun olunan lise türü, öğrenim görülen bölüm, akademik ortalama değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının öğretmen özyeterlik inançlarında cinsiyet, mezun olunan lise türü, öğrenim görülen bölüm, akademik ortalama değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının öğretme motivasyonlarında cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmen adayları lehine ve mezun olunan lise türünde anlamlı farklılıklar bulunurken öğrenim görülen bölüm, akademik ortalama değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının meslek öncesi öğretmen kimlikleri ile öğretmen özyeterlik inançları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki, meslek öncesi öğretmen kimlikleri ile öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki ve öğretmen özyeterlik inançları ile öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the relationships among preservice teachers' professional identities, teacher self-efficacy beliefs and teaching motivations. The data were collected from 4th grade preservice teachers at Bolu Abant Izzet Baysal University Faculty of Education in 2019-2020 fall semester. The data were collected using Early Teacher Identity Measure (Arpacı and Bardakçı, 2015), Teacher's Sense of Efficacy Scale (Çapa, Çakıroğlu and Sarıkaya, 2005), Motivation to Teach Scale (Güzel Candan and Evin Gencel, 2015). In data analysis Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U, Dunn tests, Confirmatory Factor Analysis, Spearman's Rank-Order Correlation were used. The findings indicated that preservice teachers' professional identities were high, teacher self-efficacy beliefs were quite sufficient, teaching motivations were moderate-high. Regarding the preservice professional identity while there was a significant difference in favor of female preservice teachers, there were no significant differences considering the type of high school, department, and academic average variables. There were no significant differences in preservice teachers' teacher self-efficacy beliefs according to type of high school, department, and academic average variables. While there were significant differences in preservice teachers' teaching motivations in favor of the female teacher candidates and the type of high school variables, no significant differences were observed in the department and academic average variables. There was a moderate positive significant relationship between preservice teachers' professional identities and teacher self-efficacy beliefs. There was a moderate positive significant relationship between preservice teachers' professional identities and teaching motivations and a moderate positive significant relationship between preservice teachers' teacher self-efficacy beliefs and teaching motivations.