Sünnette koku kullanımı ve "bana güzel koku sevdirildi" hadîsi
Use of fragrance in sunna and the hadith of "fragrance have been made dear to me"
Yazar: EMİNE ZÜLFA BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR URALER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Koku = Odor ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sünnet = Sunna ; İslamiyet = Islam

Özet:
Güzel kokular, tarih boyunca çeşitli dinî ve felsefî törenlerde yer almıştır. Yakın dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, kokuların insan üzerinde sanıldığından çok daha etkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmaların, "Bana güzel koku sevdirildi…" buyuran Hz. Peygamber'in güzel kokuyla ilgili sözlerinin izahına katkı sağlaması mümkündür.  
Bu çalışmada "Bana güzel koku sevdirildi…" hadîsinden hareketle sünnette güzel koku kullanımı incelenmiştir. Giriş kısmında koku ve koku duyusu hakkında bilgi verilmiş; tarihte ve diğer dinlerde kokunun hangi maksatlarla kullanıldığı anlatılmıştır. Daha sonra Kur'ân-ı Kerîm'deki kokuyla ilgili kelimeler incelenmiştir. Bu kelimelerin her birinin cennet nimeti olarak geçtiği tespit edilmiştir.
Birinci bölümde Hz. Peygamber'in koku ve koku duyusuyla ilgili hadîsleri, bağlamlarına göre farklı başlıklara ayrılarak incelenmiştir. Hz. Peygamber döneminde güzel kokuların hayatın her alanında sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Kişisel olarak günlük kullanımının yanı sıra mekânlar da kokulandırılmış; koku maddeleri ikram olarak, tedavi için ya da boya elde etmek gibi farklı amaçlarla kullanılmıştır.
İkinci bölümün ilk kısmında Hz. Peygamber'in koku kullanımı incelenmiştir. Hadîslerde güzel kokunun asıl kaynağının cennet olduğu bildirilmiştir. Hoş kokular kullanmanın sadece Hz. Peygamber'in değil tüm peygamberlerin bir sünneti olduğu ifade edilmiştir. Hz. Muhammed'in ise en çok miski kullandığı ve hadîslerinde yine en çok miski zikrettiği görülmektedir. Kullanmasının yanı sıra onun, güzel ve kötü kokuları tasvir ve teşbihlerinde kullandığı tespit edilmiştir. Soyut olan ahlâk vb. konularla âhirete dair konuların anlatımını somutlaştırmak için kokuyu ve koku duyusunu tercih etmiştir.
İkinci bölümde son olarak "Bana güzel koku sevdirildi…" hadîsi, sened ve metin açısından tetkik edilmiştir. Bu hadîste onun özellikle güzel kokuyu zikretmesinin sebepleri ve kokunun mahiyeti izah edilmeye gayret edilmiştir. Hz. Peygamber'in tavsiyeleriyle güzel koku kullanmak, her dönemde yaygın olarak bilinen bir sünnet olmuştur.

Abstract:
Fragrances have taken place in various religious and philosophical ceremonies throughout history. Recent scientific research shows that fragrances are much more effective on humans than previously thought. These works can contribute to the explanation of the words of the Prophet who said "…fragrance have been made dear to me…" about fragrance.
In this study, the use of fragrance in sunnah has been investigated based on the hadith "…fragrance have been made dear to me…". In the introduction, information about fragrance and sense of smell was given; the reasons for the usage of scent in history and other religions have been explained. Then, the words related to fragrance in the Holy Quran were examined. It has been determined that each of these words is used as a blessing of heaven.
In the first part, the hadiths of the Prophet on the fragrance and sense of smell were examined under different headings according to their context. It is seen that fragrances were used frequently in all areas of life during the Prophet period. In addition to its personal daily use, the spaces were also scented; fragrances have been used for different purposes such as for treat, for treatment, or for obtaining dyes.
In the first part of the second chapter, the use of fragrances of the Prophet has been studied. It is stated in the hadiths that the main source of the fragrance is paradise. It has been stated that using pleasant scents is a sunnah of all prophets, not only the Prophet. On the other hand, it is seen that Muhammad used musk most and mentioned musk most in his hadiths. In addition to its use, it has been determined that he uses good and bad smells in his depictions and similes. He preferred the scent and the sense of smell to embody the narration of abstract subjects such as morals and the afterlife.
Finally, in the second chapter, the hadith "…fragrance have been made dear to me…" has been examined in terms of chain of narration and text. It has been tried to explain the reasons why he mentions the beautiful scent and the nature of the scent in this hadith. Using fragrance with the advice of the Prophet has been a sunnah that is widely known in all times and performed to worship.