Kayıtlı müzik üretiminde miks aşamasının kültürel tını algısı perspektifinden incelenmesi
Examinatton of the cultural timbre perception perspective in the mixing stage of recorded music production
Yazar: DORUK OKUYUCU
Danışman: PROF. DR. SERTAÇ KAKI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Tarih boyunca anlaşılması için bin bir farklı alan tarafından ve değişik bakış açılarıyla analiz edilen, incelenen, üzerinde kitaplar, ansiklopediler yazılan bir fenomen olan müzik teknolojik gelişmelerin etkisiyle ve ortaya çıkardığı yenilikler ile bugün daha da fazla alan ve perspektiften incelenir olmuştur. Teknolojik gelişmenin bir diğer sonucu da son yirmi yılda hızla büyüyen küresel kayıtlı müzik endüstrisidir. Son yirmi yılda hızla büyüyen kayıtlı müzik endüstrisinin 2022 yılı toplam geliri 26,2 milyar dolar olarak açıklanmıştır. Aynı yıl çevrimiçi müzik dinleme platformlarına paralı üye olanların sayısı 616,2 milyon kişidir. Bunun yanında bu servisleri ücretsiz olarak kullananları da eklediğimizde kayıtlı müziğin etki alanı ve marketin küresel oranda büyüklüğü hakkında bir fikrimiz olacaktır. Bu durumda müziği daha derinlemesine araştırmak ve anlamak isteyen bizler için kayıtlı müzik dünyasını irdelemek ve incelemek kaçınılmaz olmaktadır. Kayıtlı müziğin her bir aşaması teknik olduğu kadar estetik ifade yaratımına imkan vermektedir. Bu çalışmanın merkezinde olan miks aşaması da arzu edilen estetik ifadenin kayıtlı seslerin manipüle edilmesiyle yaratılmaya çalışıldığı teknik olduğu kadar da sanatsal bir süreçtir. Teknolojik gelişmeler sonucunda ortaya çıkan miks işlemi, analog dönemden günümüz dijital çağına kadar süregelen gelişimi boyunca üzerinde tartışmaların olduğu ve derinlemesine anlaşılmaya çalışılan bir süreçtir. Bu çalışma miksi merkeze alarak, mikste yaratılan soundun, miks mühendisinin ve dinleyicinin ait oldukları kültür ile ilişkisini araştırmak ve konu ile ilgili sayısal veri elde ederek bu pratiklerin anlaşılması ve daha derinlemesine bir iç görü kazanabilmek adına tasarlanmıştır.  
Dört farklı ülkeden olan miks mühendislerine bu kültüre ait bir müzik olan "Kırtıl Semahı"nın kayıtlı kanalları gönderilmiş ve hiçbir yönlendirme yapılmadan bu müziği mikslemeleri istenmiştir. Oluşturulan bir internet sitesi üzerinden yapılan ankette katılımcılara bu dört farklı miksi en beğendiklerinden en az beğendiklerine göre sıralamaları istenmiştir. Daha sonra katılımcılara doldurtulan bir "Katılımcı Bilgi Formu" (bkz. EK A) ile yaş, eğitim, müzikle ilişkileri gibi sorulara cevap vermeleri istenmiş ve verdikleri cevaplar bu bilgiler ile karşılaştırılarak farklı veriler elde edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda müzik prodüksiyonu alanında üzerinde derinlemesine düşünülmemiş veya "inanılagelmiş" konu, kavram ve pratiklerin yeniden değerlendirilmesinin ve üzerinde düşünülmesinin önü açılması hedeflenmiştir. Tabi ki bu çalışma tek başına miks ve onun kültürle ilişkisini ortaya çıkarmak için yeterli değildir. Dört farklı ülkeden miks mühendisi ve 240 katılımcı ile gerçekleştirilen bu çalışma dünyanın çok daha fazla ülkesinden miks mühendisiyle ve Türkiye'den daha fazla katılımcı ile gerçekleştirildiğinde daha net bir tablo ortaya çıkarılabilir. Kayıtlı müzik ve onun estetik ifadeye izin veren aşamaları halen araştırılmaya ve bunun sonucunda pratikleri üzerinde düşünmeye açık ve görece bakir bir alandır. Bu mütevazi çalışmanın geçmişte yapılanlara küçükte olsa bir katkı ve gelecekte yapılacak çalışmalara da ilham olması en büyük ümidimizdir.

Abstract:
Throughout history, the phenomenon of music, which has been analyzed and explored by myriad fields and diverse perspectives for its understanding, has become the subject of even more extensive examination from various areas and viewpoints due to the impact of technological developments and the innovations it has generated. Another consequence of technological advancement is the rapidly growing global recorded music industry in the last two decades. The total revenue of the recorded music industry in 2022 was reported as $26.2 billion. In the same year, the number of paid subscribers to online music streaming platforms was 616.2 million. Considering those who use these services for free as well, we gain insight into the global reach and magnitude of the recorded music market.
In this context, delving deeper into the world of recorded music becomes inevitable for those of us seeking to explore and understand music. Each stage of recorded music not only has technical aspects but also facilitates aesthetic expression. The focal point of this study, the mixing stage, is both a technical and artistic process, where the desired aesthetic expression is attempted to be created by manipulating recorded sounds. The mixing process, born out of technological advancements, has been a subject of debates and in-depth understanding throughout its development from the analog era to the present digital age.
This study, focusing on mixing, is designed to investigate the relationship between the sound created in the mix, the mix engineer, and the culture they belong to. The goal is to comprehend these practices and gain a deeper insight by obtaining numerical data related to the subject. Recorded channels of a music piece, "Kırtıl Semahı," belonging to this culture, were sent to mixing engineers from four different countries, without any specific instructions on how to mix the music. An online survey was conducted, asking participants to rank these four different mixes from their most liked to least liked. Subsequently, participants were asked to fill out a "Participant Information Form" answering questions about their age, education, and relationship with music. The responses were then compared with this information to obtain different insights.
Based on these data, the aim of the study is to open the way for a reevaluation of concepts and practices in music production that have not been deeply contemplated or have become "taken for granted." Of course, this study alone is not sufficient to reveal the relationship between mixing and its culture. When conducted with mixing engineers from more countries and more participants from around the world, a clearer picture can be drawn. The stages of recorded music that allow for aesthetic expression are still an open and relatively unexplored field, and this modest study aims to contribute, albeit in a small way, to past endeavors and inspire future researches.