Ayn Rand'ın objektivist etiği ile postmodern ahlakın Tanrısal buyruklar açısından mukayesesi
A comparison of Ayn Rand's objectivist ethics and postmodern morality in terms of divine commandments
Yazar: VOLKAN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SIDIKA OKTAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Bencillik = Egoizm ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Din-felsefe ilişkisi = Religious-philosophy relationship ; Nesnelcilik = Objectivism ; Nesnellik = Objectivity ; Postmodern = Postmodern ; Postmodernite = Postmodernity ; Postmodernizm = Postmodernism ; Çağdaş felsefe =

Özet:
Ayn Rand'ın objektivist etiğine göre bireyin amacı, kendi değerlerini rasyonel şekilde üretip hayatını bu değerler doğrultusunda yaşamaktır. Rand'a göre birey, bu değerleri ancak objektivist etiğe bağlı kalarak üretebilir ve iyi bir hayat sürebilir. Postmodern ahlak düşüncesinde, genel olarak var olana ve evrensel kabul edilen normlara şüpheyle bakılması gerektiği temel alınır. Bu bakımdan postmodern ahlak anlayışları göreceliğe ve çoğulcu anlayışlara dayanır. 
Bu tez çalışmasının konusu, Rand'ın objektivist etiği ile postmodern ahlak anlayışlarının temel görüşlerinin açıklanması ve aralarındaki farklılıkların belirlenmesidir. Bunun yanında her iki yaklaşımın Tanrı buyruğuna dayalı ahlaki öğretilerle ilişkisi de incelenmiştir. Tezimizin amacı günümüzün etkin liberal, kapitalist ahlakının teorisyenlerinden sayılan Rand'ın görüşleriyle postmodern ahlak anlayışlarını açıklayarak bireyciliği ve göreceliğe yönelen günümüz ahlak anlayışlarının sebeplerini anlamak ve Tanrı buyruğuna dayalı, dini ahlaklara bakışlarını ortaya koymaktır. Böylelikle Tanrı buyruğuna dayalı ahlaktan uzaklaşan günümüz bireylerinin ahlaki yönelimleri ve bu ahlaki bakış açılarıyla ortaya çıkan sorunların altında yatan gerekçelerin anlaşılması hedeflenmiştir. Postmodernizm, yapısı gereği farklı görüşleri içerdiği için çalışmamızda postmodern ahlak anlayışını açıklarken Friedrich Nietzsche, Michel Foulcult, Gilles Deleuze - Felix Guattari ikilisi, Jacques Derrida, Jean F. Lyotard, ve Zygmunt Bauman'ın görüşlerine, postmodern ahlakı anlamaya yaptıkları katkılar bağlamında yer verilmiştir. Çalışmamızda öncelikle düşünürlerin birinci el eserleri kullanılmış, sonrasında onların görüşleri üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. Böylece düşünürlerin görüşlerinin ortaya konulması, benzerlik ve ayrıldıkları yönler bakımında karşılaştırılması yapılmaya çalışılmıştır. Bu ölçüde Tanrı buyruğuna dayalı ahlaki değerler, objektivist etikte bireyin rasyonel çıkarlarına zarar verdiği gerekçesiyle reddedilirken, postmodern ahlak anlayışı bu buyrukları evrensel hakikat iddiaları taşıdığı için sorgulanabilir ve çoğulcu bir çerçevede ele alır. Her iki yaklaşım da bireysel özgürlüğe farklı bakış açılarından önem atfeder.

Abstract:
According to Ayn Rand's objectivist ethics, the individual's purpose is to rationally create their own values and live their life in accordance with those values. Rand asserts that an individual can only produce these values and live a good life by adhering to objectivist ethics. In contrast, postmodern moral thought is based on the idea that one should be skeptical of what is generally accepted and universally regarded as norms. In this sense, postmodern moral understandings are based on relativism and pluralism.
The subject of this thesis is to explain the fundamental views of Rand's objectivist ethics and postmodern moral understandings and to identify the differences between them. Additionally, the relationship of both approaches to moral teachings based on divine command is also examined. The aim of this thesis is to understand the reasons behind the individualism and moral relativism prevalent in contemporary moral thought by explaining Rand's views, who is considered one of the leading theorists of modern liberal and capitalist morality, and postmodern moral perspectives. It also seeks to highlight their perspectives on divine command-based religious moralities. In doing so, the thesis aims to understand the reasons behind the moral orientations of today's individuals who have distanced themselves from divine-command morality and the underlying causes of the issues arising from these moral perspectives. Since postmodernism, by its nature, includes a diversity of views, while explaining postmodern moral thought, the contributions of Friedrich Nietzsche, Michel Foucault, the duo Gilles Deleuze - Félix Guattari, Jacques Derrida, Jean-François Lyotard, and Zygmunt Bauman to understanding postmodern morality have been addressed. Primary works of these thinkers were used initially in the study, followed by the examination of studies on their views. In this way, the views of the thinkers were presented, and an attempt was made to compare them in terms of their similarities and differences. To this extent, divine command-based moral values are rejected in objectivist ethics on the grounds that they harm the individual's rational interests, while postmodern moral thought questions these commands because they carry claims of universal truth and approaches them from a pluralistic framework. Both approaches attribute importance to individual freedom, but from different perspectives.