F. Schlegel'ın fragmanları özelinde witz kavramı
F. Schlegel's concept of witz in the context fragments
Yazar: İBRAHİM GÜNAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜÇLÜ ATEŞOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Alman idealizmi = German idealism ; Felsefe = Philosophy ; Romantizm = Romanticism ; Schlegel, Friedrich = Schlegel, Friedrich

Özet:
Erken Alman romantiklerinin arasında gösterilen Friedrich Schlegel (1772-1829), romantik bir şair ve yazar olmasının yanında, eleştirmen ve filozof kimliğiyle Romantisizmin felsefî temellerini atan kişiler arasında sayılır. Schlegel, gençlik döneminde ele aldığı fragmanter metinlerle ağırlıklı olarak felsefeden tarihe, sanattan bilime, dinden toplumsal ve siyasal yapıya birçok şey hakkında görüşlerini dile getirmiştir. Bu fragmanter yazılar, onun zengin düşünce dünyasını vermekle beraber yer almış olduğu Erken Alman Romantisizm akımının manifestosu mesabesindedir.
Çalışmamız, Witz kavramını merkeze alarak metin odaklı yaklaşım üzerinden Schlegel'ın Kritische Fragmente ve Ideen gibi fragmanter yapılı metinlerine odaklanmasının yanında Athenäums-Fragmente içerisinde yer alan ona ait fragmanlarına da yoğunlaşmaktadır. Bir taraftan ilgili metinler özelinde Schlegel'ın felsefî düşüncesinin köşe taşlarından olan Witz kavramı, biçimsel ve anlamsal açıdan analiz edilmiş diğer taraftan da kapsayıcı bir bakış açısı yakalamak adına ilgili kavramın, Tin [Geist], akıl [Vernunft], anlama yetisi [Verstand], imgelem [Einbildungskraft], imgelem gücü [Fantasie], Anlam [Sinn] gibi terimlerle olan münasebetleri çalışmanın içerisine konularak incelenmiştir.
Witz ve onun bağlantılı olduğu terimler kavramsal olarak analiz edildikten sonra, portrenin bütününü görmek adına Schlegel'ın ilgili metinlerde yer alan sanat ve felsefeye dair düşünceleri, Witz özelinde ele alınarak tahlil edilmeye gayret edilmiştir. Böylelikle birkaç açıdan ele alınan Witz'in Schlegel'ın düşünce dünyasındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Friedrich Schlegel (1772-1829), who is among the Early German Romantics, is considered to be a romantic poet and writer, as well as a builder intellectual foundations of Romanticism as a critic and philosopher. During his youth, Schlegel presented his views on many things from philosophy to history, from art to science, from religion to social and political structure with the fragmentary writings he wrote. These fragmentary writings give Schlegel's world of thought besides the way of the manifestos of the Early German Romanticism.
Our study at the center of the concept of Witz focuses on texts of Schlegel Kritische Fragmente and Ideen and concentrates on his fragments in Athenäums-Fragmente using the text-oriented approach. Concept of Witz which is one of the cornerstones of Schlegel's philosophical thought is analyzed in terms of formal and semantic aspects. In order to obtain an inclusive perspective, Geist, Vernunft, Verstand, Einbildungskraft, Fantasie, Sinn are included in the study to understand semantic and fundamental relations between them and the related concept Witz.
After that Witz and related terms are conceptually analyzed, Schlegel's ideas on art and philosophy are examined on the frame of concept of Witz to capture a holistic perspective. In this way, the position of Witz in Schlegel's world of thought is identified in a few respects.