Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi: İzmir Sümerbank Basma Sanayi Yerleşkesi örneği
The re-usage of the historical buildings: The case of Izmir Sümerbank Printed Cloth Plant Factory campus
Yazar: SEÇİL UĞURSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜMEYRA BİROL AKKURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sümerbank = Sumerbank

Özet:
Tarihi yapıların, sosyal, kültürel, tarihi ve mimari değerlerin simgesi olması, tarihi yapıların korunması fikrini ortaya çıkarmaktadır. Tarihi yapıların gelecek kuşaklara aktarılması ve kültürel sürekliliğin sağlanmasını hedef alan koruma disiplininin temel eylem alanlarından biri yeniden işlevlendirmedir. Tarihi yapıları yeniden işlevlendirme, kullanım dışı kalmış yapılara, mekânsal ve yapısal özellikleri ile örtüşen, yeni kullanım olanaklarının sağlanmasıdır. Yeniden işlevlendirme koruma disiplini ile toplumun geçmişiyle etkileşim kurmasını sağlayan tarihi değerler yeniden hayat bulmaktadır.Tarih içinde çeşitli işlevlere karşılık vermek üzere tasarlanmış olan tarihi yapılar, yaşam standartlarının ve gereksinimlerinin değişmesi ile kullanılmayarak, zaman içerisinde bakımsızlıktan ve olumsuz çevre şartlarından dolayı yok olmaya mahkûm kalmışlardır. Verilecek olan yeni işlev, yapının mimari, sosyal ve kültürel değerlerine sadık kalınarak, çevresel etkenlerinde dikkate alınması ile tespit edilmelidir. Yeniden işlevlendirilerek kent silüetine olumlu etkisi olan bu tarihi yapılar ayrıca kentler için birer prestij yapılarıdır.Bu çalışmada, Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi kapsamında bir tarihi endüstriyel alan olan, İzmir Sümerbank Basma Sanayi Yerleşkesi incelenmiştir. Yerleşke, Cumhuriyet döneminin modernist yaklaşımlarını yansıtması ve fiziksel çevrenin organizasyonu üzerinden halka yeni bir yaşam tarzı sunması açısından önem taşımaktadır.İzmir Sümerbank Basma Sanayi'nin kapatılmasını takiben, 2000 yılından itibaren kullanılmayan ve çöküntü alanı haline gelmiş alan, 2008'de bir kısmının eğitim işlevi ile organize edilmesinin ardından yerleşke bütünlüğünü kaybetmiştir.Tez kapsamında öncelikle, İzmir Sümerbank Basma Sanayi yerleşkesinin oluşum ve gelişim süreçleri incelenmiş, ardından tarihi, kültürel, sosyal ve mimari değerlere sahip olan yerleşkenin kent belleğindeki yerinin yeniden canlanması için, yeni işlev önerisi getirilmiştir. Yeni işlevin tesbiti aşamasında yerleşkenin, özgün durumundan günümüze gelen süreç içerisindeki değişimlerin tesbiti için farklı yerlerdeki arşiv dosyalarına ulaşılmış ve yerleşkede alan çalışmaları yapılmıştır. Veriler ışığında yerleşkeye yeni bir işlev önerisi ile atanarak, vaziyet planı üzerinden farklı model önerileri sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Koruma, İşlevlendirme, Endüstri Mirası, Sümerbank

Abstract:
Because historical places are symbol of social, cultural, historical and architectural values, it brings a thought of that historical structures has to be protected. Historical places to be transfered to new generation and to have cultural continuosness one of the protection disciplines basic action field is refunctioning. Refunctioning the historical places is providing new usage possibilities that are aliasing localical and structural particularity to the structures that are out of usage. With refunctioning protection discipline, historical values that set up interaction with society`s past become alive.In the past, historical places, that are designed to against different functions, because of changing life standarts and needs they are not being used and in the time because of neglection and negative environment conditions they are convicted to be vanished. The new function that will be assigned has to be determined with being loyal to architectural, social and cultural worthy and enviromental factors of the structure. The structures that are refunctioned and became positive influence to city`s silhouette are also prestige places to the cities.In this project, Izmir Sumerbank Printed-Cloth Plant Factory Campuses is analyzed, which is a historical industrial field for refunctioning. The premises is valuable because it is a projection of Republic period`s modernist approach and it offers a nes life style to the public over an organization of a pysical environment. Subsequent to closing of Izmir Sumerbank Printed-Cloth Plant Factory Campuses the land that has not being used and became wreckage since 2000, part of it is organized for education function and has lost its premises entirety in 2008.Within the thesis first of all, Izmir Sumerbank Print Industrial Premises` formation and evolution`s duration is examined, after that to bring to life to the premises that has historical, cultural, social and architectural worthy in the engram of the city, new function suggestion is brought. During the fixation of the new function, to determinate the premises` change from their original condition to today`s time, the archivie files that are in different places are reached and field work has done in the premises. In the light of datas, be assigned to the premises with a new function suggestion, over situation plan, different model suggestions are offered.eywords: Protection, Re - Usage, Industrial Heritage, Sumerbank