Okul öncesi çocuklarda ekran bağımlılığı ile öz bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between screen addiction and self-care abilities in early childhood
Yazar: EBRU BODUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bağımlılık = Dependency ; Ekran = Screen ; Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Kişisel bakım = Personal care ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Özbakım = Self-care

Özet:
48-72 aylık çocukların ailelerinin sosyodemografik durumlarının çocuklarda
ekran bağımlılığını tetikleyip tetiklemediğini ve gelişen bağımlılığın çocuğun o
yaşlarda kazanması gereken öz bakım becerilerini geriletip geriletmediği de bu
araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
Bu araştırmanın evrenini 48-72 aylık 200 çocuk oluşturmaktadır. Ölçekler bu
200 çocuğun veli ve öğretmenlerine uygulanmıştır. Araştırma verileri Sosyo
demografik bilgi formu, problemli medya kullanım ölçeği ve okul öncesi dönem
çocukları (36–72 ay) için öz bakım becerileri ölçeği - öğretmen formundan elde
edilmiştir. Analizlerin normal dağılımını denetlemek amacıyla, basıklık ve çarpıklık
değerleri esas alınmıştır. Verilerin analizinde parametrik testlerden bağımsız örneklem t
testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunun
anlamlı çıkması durumunda farkın hangi değişkenden kaynaklandığını bulmak amacıyla
Tukey testine bakılmıştır. Tukey testinin uygulanamadığı durumlarda LSD testine
bakılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde IBM SPSS Statistic 28.0 yazılımından
yararlanılmış ve bütün çözümlemeler .05 anlamlılık seviyesi göz önüne alınarak
değerlendirilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre; örneklemi oluşturan çocukların 88'i kız (%44),
112'si erkektir (%56). Bu çocukların 98'i (%49) 48-60 ay, 102'si (%51) 60-72 ay yaş
grubu içinde yer almaktadır. Araştırmada yer alan çocukların 88'i (%44) 0-6 ay, 45'i
(%22,5) 1-2 yıl, 15'i (%7,5)2-3 yıl olmak üzere toplam 148'inin (%74) okul öncesi
eğitim aldığı bildirilmiştir.
Problemli medya kullanım ölçeği ile öz bakım becerileri ölçeği- öğretmen
formu arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu durum medya
araçlarının aşırı kullanımının öz bakım becerilerini olumsuz etkilediğini ortaya
koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ekran bağımlılığı, okul öncesi eğitim, öz bakım becerileri

Abstract:
The aim of this research is to determine whether the sociodemographic
conditions of the families of 48-72 months old children trigger screen addiction in
children and whether the developing addiction regresses the self-care skills that the
child should gain at that age.
The population of this research consists of 200 children aged 48-72 months.
The scales were applied to parents and teachers of these 200 children. The data of the
study were reached by using "Socio-demographic Information Form", "Preschool
Children (36-72 months) Self Care Skills Scale-Teacher" and "Problematic Media
Use Measure". Kurtosis and skewness values were taken as basis to control the
normal distribution of the data. To analyse the data, T-Test and one-way analysis of
variance (ANOVA) were used for independent samples from parametric tests.When
variance analysis results were significant, Tukey test were used in order tofind which
variance created the difference. In cases where Tukey test did not work, LSD Test
was used. IBM SPSS Statistic 28.0 program was used inanalysis of data, and all
analyses were tested at significance level of .05.
According to the findings of this research, of the children in the sample, 88
(44%) are girls and 112 (56%) are boys. 98 of these children are in the age group of
48-60 months and 102 of them are in the age group of 60-72 months. Of the children
in the study, 88 (44%) are 0-6 months, 45 (22.5%) 1-2 years, 15 (7.5%) 2-3 years, a
total of 148 ( 74%) are reported to have received pre-school education.
A negative relationship was found between the problematic media use scale
and the self-care skills scale-teacher form. This situation reveals that excessive use of
media tools negatively affects self-care skills.
Key words: Screen addiction, preschool education, self-care skills