Huzursuz bacak sendromu olan nondiyabetik kronik hemodiyaliz hastalarında vasküler patolojiler, kalp hızı değişkenliği ve oksidatif stres göstergelerinin araştırılması
The research of vascular patologies, heart rate variability, and oxidative stress markers in nondiabetic chronic hemodialysis patients with restless leg syndrome
Yazar: HÜSEYİN ATLI
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET ÇÖLBAY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kardiyoloji = Cardiology ; Nefroloji = Nephrology

Özet:
ÖZET?HUZURSUZ BACAK SENDROMU OLAN NONDİYABETİKKRONİ HEMODİK YALİ HASTALARINDA VASKÜLERZPATOLOJİLER, KALP HIZI DEĞ ŞİKENLİ İ OKSİĞ VE DATİFSTRES GÖSTERGELERİ N ARAŞNİ TIRILMASI?AMAÇ: Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) hemodiyaliz tedavisi gören üremikhastalarda özellikle geceleri uyku sı nda ortaya çı bacaklarda huzursuzlukrası kanşıhissi, ağ , kramp ve istem dı bacak hareketlerine bağ uyku bozukluklarırı lı ylakarakterize bir durumdur. Bu sendrom uzun dönem diyaliz tedavisi görenşölüm riskiylehastalarda %6.6 - %62 oranı görülmekle birlikte artmındaş n amacı huzursuz bacak sendromu olanilişkilendirilmektedir. Çalımanı ,nondiyabetik kronik hemodiyaliz hastaları vasküler patolojiler, kalp hında zıdeğ kenliğ oksidatif stres parametreleri arasıiş i, ndaki iliş değkiyi erlendirmek, buparametrelerin huzursuz bacak sendromuyla ilişkisini araşrmak ve huzursuztıbacak sendromu olan ve olmayan nondiyabetik hemodiyaliz hastaları altndaekstremite vasküler patolojileri, kalp hızıdeğ kenliğ ve oksidatif stresiş iparametrelerini değerlendirmektir.şGEREÇ ve YÖNTEM: Çalımaya son dönem böbrek yetmezliğ olan ve düzenliişhemodiyaliz programı olan, Amerikan Huzursuz Bacak Çalı Grubu'nunnda mabelirlediğ minimal kriterlere uyan 25 hasta ile kontrol grubu olarak; son dönemiböbrek yetmezliğ olup hemodiyaliz tedavisi alan ve huzursuz bacak sendromuiolmayan 25 diyabetik olmayan kronik hemodiyaliz hastasıdahil edildi. Hastalarınrutin hemogram, biyokimya tetkikleri, kT/V değerleri, oksidatif stres göstergeleriolan MDA ve SH düzeylerinin ölçümü, alt ekstremite Doppler ultrasonografi ve24 saatlik holter HRV tetkikleri yapı .ldıBULGULAR: Huzursuz bacak sendromu olan ve huzursuz bacak sendromuolmayan gruplar arası serum kreatinin, parathormon, kalsiyum, fosfor,ndapotasyum, ferritin düzeyleri, ortalama hemodiyaliz süresi ve KT/V değerleriaçından anlamlıfark tesbit edilmedi. Huzursuz bacak sendromu olanlardasıanlamlıolarak; hemoglobin ve sodium düzeyleri daha düş idi. Her iki grupükarası oksidan ve antioksidan parametreler açından fark yoktu. Tibialisnda sıposterior arter ve tibialis anterior arter kan akı hı nı huzursuz bacakm zlarınsendromu olan grupta huzursuz bacak sendromu olmayan gruba göre anlamlışolarak azalmı olduklarıgörüldü. Kalp hızıdeğ kenliğ parametrelerindeniş iSDNNI, TI açından her iki grup arası fark tesbit edilmedi. Huzursuz bacaksı ndaolma ile diğ parametrelerin iliş araşrı ; huzursuz bacak sendromu ileer kisi tıldıhemoglobin ve sodium düzeyi düşüklüğ ile tibyalis anterior ve posteriordakiüdüş akı hıük m zlarıarası anlamlı iliş saptandıBu faktörlerden sadecenda bir ki .hemoglobinin medyan değ altı olma durumu, huzursuz bacak sendromuerin ndaıüzerine bağ z etmen idi.msışSONUÇ: Çalımamın sonucunda hemoglobin düzeyinin huzursuz bacakzıızsendromu geliş için bağmsı bir faktör olduğ düşimi u ünülmektedir. Bu nedenleöncelikle HBS olan hastalarda hemoglobin düzeyinin normale getirilmesikanaatindeyiz. Ayrı diğ etkili faktörlerin ortaya konabilmesi ve tedavininca erşgeliştirilebilmesi için genişkapsamlı çalıileri malara ihtiyaç vardır.

Abstract:
SUMMARY?THE RESEARCH OF VASCULAR PATOLOGIES, HEARTRATE VARIABILITY, AND OXIDATIVE STRESS MARKERSIN NONDIABETIC CHRONIC HEMODIALYSIS PATIENTSWITH RESTLESS LEG SYNDROME?OBJECTIVE: Restless leg syndrome (RLS) is a situation characterized by sleepdisorders associated with sense of discomfort, pain, cramp and unvoluntary legmovements which especially occur at night in uremic patients taking hemodialysistherapy. This syndrome affects 6.6% to 62% of patients on long-term dialysistherapy and is associated with a greater mortality risk. The aims of our study areinvestigation of relationship between vascular pathologies, heart rate variabilityand oxidative stress parameters in nondiabetic chronic hemodialysis patients withRLS and evaluation of lower extremity vascular pathologies, heart rate variabilityand oxidative stress parameters in nondiabetic hemodialysis patients both withand without RLS.MATERIAL AND METHOD: Twenty five patients with end stage renal diseaseon regular hemodialysis programme who fulfilled the criteria for RLS determinedby International Restless Legs Syndrome Study Group were enrolled in the study.Twenty five nondiabetic patients with end stage renal disease on regularhemodialysis programme without restless leg syndrome were included in thecontrol group. The routine biochemical laboratory tests, complete blood counts,Kt/V, malondialdehyde and SH- groups as oxidative stress markers, lowerextremity Doppler ultrasonography and 24-hour HRV analysis were performed.RESULTS: The difference between serum creatinine, parathormone, calcium,phosphor, potassium, ferritin, mean hemodialysis duration and Kt/V of thepatients with restless leg syndrome and the control group without restless legsyndrome was not significant. In the patients with restless leg syndrome,hemoglobin and sodium levels were lower than the control group. There were nodifferences in oxidative and nonoxidative parameters. The tibialis anterior arteryblood flow and the tibialis posterior artery blood flow rates were found to belower in the restless leg syndrome group than the control group. There were nodifferences in the heart rate variability parameters, SDNNI and TI. The relationbetween existence of restless leg syndrome and the other parameters was alsoinvestigated. The relationships between restless leg syndrome and lowhemoglobin and low sodium levels, low tibialis anterior and posterior artery bloodflow rates were siginificant. Through all these factors, only the hemoglobin levelwhich is under the median was an independent factor on existence of restless legsyndrome.CONCLUSION: In conclusion, the hemoglobin level is thought to be anindependent factor for development of restless leg syndrome. Because of this, wethought that the hemoglobin levels should be normalized in the patients withrestless leg syndrome. Additionally, further investigations are required forevaluation of the other influential factors and development of treatment modalitiesin restless leg syndrome.