Astronomi konularının öğretiminde 5E öğrenme modelinin yedinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi
Effects of 5E learning model in teaching astronomy topics on academic successes and attitudes of seventh class students
Yazar: NAGEHAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FULYA ÖNER ARMAĞAN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Akademik başarı = Academic achievement ; Astronomi = Astronomy ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmada Fen Bilimleri öğretim programında yer alan "Güneş Sistemi ve Ötesi" ünitesi içerisindeki astronomi kavramlarının 5E öğrenme modeli yardımıyla öğretilmesinin, öğrencilerin astronomi başarılarına ve astronomiye yönelik tutumlarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışmada deney grubu öğrencilerinin 5E öğrenme modeline uygun geliştirilen etkinliklerle yapılan öğretim ile ilgili görüşleri incelenmiştir.

Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden biri olan "gömülü desen" kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı ikinci öğretim döneminde yedinci sınıfta öğrenim gören 106 öğrenci katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, iki deney ve iki kontrol grubu olmak üzere dört grup ile yürütülmüştür. Çalışmanın başlangıcında, yedinci sınıf öğrencilerine araştırmacı tarafından hazırlanan "Astronomi Başarı Testi" ve "Astronomi Tutum Ölçeği" ön test olarak uygulanmıştır. Çalışmaya başlamadan önce ön-test puanları ve fen bilimleri dersi puan ortalamalarına bakılarak grupların denk olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca sadece deney grubunda bulunan öğrencilerin 5E öğrenme modeline ilişkin görüşlerini almak amacıyla doküman analizi gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda araştırmacı tarafından 5E öğrenme modeli basamaklarına uygun "Güneş Sistemi ve Ötesi"  ünitesine yönelik ders planları hazırlanmıştır. Hazırlanan bu ders planları 24 ders saati süresince deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. Konunun öğretiminde kontrol grubu öğrencilerine ise, mevcut fen bilimleri dersi öğretim programı dikkate alınarak dersler yürütülmüştür. Astronomi Başarı Testi (ABT) ve Astronomi Tutum Ölçeği (ATÖ) kontrol ve deney gruplarına ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen ön test ve son test bulguları betimsel istatistik ve çıkarımsal istatistik kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ATÖ ön test sonuçları kovaryans olarak belirlenmiş ve son testlerin karşılaştırılması MANCOVA kullanılarak yapılmıştır. Uygulama sonucunda gruplar arasında akademik başarı ve astronomiye yönelik tutumları açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Nitel veri toplama araçlarından elde edilen veriler tema, kategori ve kodlar altında toplanmış ve içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Çalışmanın nitel kısmında yapılan doküman analizleri sonucunda öğrenciler 5E öğrenme modeline göre hazırlanan etkinliklerin öğrenmelerini kolaylaştırdığını ve kalıcı öğrenmeyi sağladığını vurgulamışlardır. 5E öğrenme modeline dayalı öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarını ve astronomiye yönelik tutumlarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; astronomi konularının öğretiminde 5E öğrenme modeli kullanılarak öğrencilerin kendi bilgilerini yapılandırmalarının sağlanmasına yönelik öğrenme ortamlarının oluşturulması için daha sonra yapılacak yeni araştırmalara yol gösterici önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Yapılandırmacı Yaklaşım, 5E Öğrenme Modeli, Astronomi

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of teaching the concepts of astronomy within the "Solar System and Beyond" unit, existing in the Science curriculum, with the help of 5E learning model, on students' astronomical achievements and attitudes towards astronomy. In addition, in the study, the opinions of the experimental group students about the teaching procedure conducted with activities developed in accordance with the 5E learning model were examined.

In the research, "embedded pattern", one of the mixed research methods, was used. The research was carried out in the second semester of the 2017-2018 academic year with the participation of 106 students studying in the seventh grade. The study was executed with four groups, two of which involve experimental groups, and the other two, control groups. At the beginning of the study, "Astronomy Achievement Test" and "Astronomy Attitude Scale" prepared by the researcher were applied to the seventh grade students as a pretest. Before starting the study, it was accepted that the groups were equivalent by considering the mean scores of pre-test scores and scores of science course exams. In addition, document analysis was put through only for students in the experimental group in order to get their opinions about 5E learning model. Lesson plans for the "Solar System and Beyond" unit, were prepared by the researcher for the experimental group in accordance with the 5E learning model steps. While these lesson plans were applied to the experimental group students during 24 lesson hours, the lessons were continued by taking the current science curriculum into consideration for the control group students. Astronomy Achievement Test (AAT) and Astronomy Attitude Scale (AAS) were applied to control and experimental groups as pre-test and post-test. Pretest and posttest findings obtained from quantitative data collection tools were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics. In the study, (AAS) pre-test results were determined as covariance and comparison of post-tests was done using MANCOVA. As a result of the application, it was determined that there was a significant difference in favor of the experimental group in terms of academic success and attitudes towards astronomy. The data obtained from qualitative data collection tools were accumulated under headings of themes, categories and codes and analyzed by content analysis. As a result of the document analysis made in the qualitative part of the study, the students emphasized that the activities prepared according to the 5E learning model facilitate their learning and provide permanent learning. It is concluded that teaching based on 5E learning model increases students' academic achievement and positive attitudes towards astronomy. In line with the results obtained; in teaching astronomy subjects, in order to create a learning environment for students to configure their own knowledge by using 5E learning model, suggestions were made to guide new researches to be done later.

Keywords: Science Education, Constructivist Approach, 5E Learning Model, Astronomy