Sürdürülebilir afet lojistiğine yönelik uygun depo seçimi
Selecting the suitable warehouse for sustainable disaster logistics
Yazar: ZEYNEP YEŞİLLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ÖZDEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet eğitimi = Disaster education ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Depolar = Warehouses ; Doğal afetler = Natural disasters ; Lojistik = Logistics ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tesis yer seçimi = Site selection

Özet:
Yerel imkânlarla üstesinden gelinemeyip dışarıdan yardım sağlanması gereken acil durumlar afet olarak tanımlanmaktadır. Günümüze kadar ülkemizde ve dünyada pek çok afet meydana gelmiştir. Afetlere karşı hazırlıklı olmak için afet öncesinde etkin bir afet lojistik planlamanın yapılması gerekmektedir. Lojistik planlamanın verimliliği ile etkinliğinin arttırılmasındaki temel şartlardan birisi de afet lojistik depo merkezlerinin uygun yerleşimidir. Acil ihtiyaç duyulan malzemenin doğru ve hızlı bir şekilde yerine ulaştırılması, afet depo yer seçimi kriterlerinin dikkatli bir biçimde araştırılması ve analiz edilmesine bağlıdır. Afet depo yerlerinin yanlış konumlandırılması sonucunda, afet bölgesine ihtiyaçların ulaştırılamaması ve afetzedelerin hayatta kalması için bu faaliyetler büyük önem arz etmektedir.
Sürdürülebilir bir yaşam alanı oluşturmanın önemli kaynaklarından biriside hiç kuşkusuz afete karşı dirençli toplumlar oluşturmak ve afet riskinin azaltılması için gerekli olan uygulamaları gerçekleştirmektir. Bu sebeple sürdürülebilirlik ve afet kavramları son derece ilişkili kavramlar olarak ortaya çıkmaktadır. Yaşanan afetlerin sonuçları ise çeşitli çevre sorunlarını beraberinde getirmekte ve afetlerden doğan zararların artmasına sebep olmaktadır.
Bu çalışmada ise sürdürülebilir afet lojistiğine yönelik uygun depo yer seçim kriterleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Literatür taraması sonucunda, çalışmanın yöntemi nitel araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. 1998 yılından günümüze kadar yapılmış olan 35 adet bilimsel araştırma incelenmiştir. Bu araştırmalarda afet lojistik depo yer seçim problemi için birçok kriterin ele alındığı gözlemlenmiştir. Araştırmalarda en fazla maliyet, mesafe, tahmini talep ve ulaşım süresi gibi kriterlerin ele alındığı tespit edilmiştir. Sürdürülebilirlik konusuna yönelik çevresel kriter içeren herhangi bir ölçüt seti bulunamamıştır. Son yıllarda özellikle ülkemizde, sürdürülebilir afet lojistiğine yönelik en uygun depo yer seçimi konusunda çalışmaların yetersiz olduğu ve bu konunun öneminin vurgulanamadığı görülmüştür. Bu kapsamda bu çalışma sürdürülebilir afet lojistiği konusuna vurgu yapmak, bu konuya göre uygun depo seçimine yönelik yapılacak olan planlamalar ile projelere ışık tutmak ve literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Disasters are defined as emergencies that cannot be overcome with local resources and require external assistance. Until today, many disasters have occurred in our country and in the world. In order to be prepared for disasters, an effective disaster logistics planning should be done before the disaster. One of the basic conditions for increasing the efficiency and effectiveness of logistics planning is the appropriate location of disaster logistics warehouse centers. Accurate and fast delivery of urgently needed materials depends on careful research and analysis of disaster storage location selection criteria. As a result of the wrong location of disaster storage areas, these activities are of great importance in terms of not being able to deliver the needs to the disaster area and for the survival of the disaster victims.
Undoubtedly, one of the important resources of creating a sustainable living space is to create disaster-resilient societies and to implement the necessary practices to reduce disaster risk. For this reason, the concepts of sustainability and disaster emerge as highly related concepts. The consequences of the disasters, on the other hand, bring along various environmental problems and increase the damage caused by the disasters.
In this study, suitable warehouse location selection criteria for sustainable disaster logistics were examined and evaluated. As a result of the literature review, the method of the study was determined as a qualitative research method. 35 scientific studies that have been conducted since 1998 have been examined. In these studies, it was observed that many criteria were considered for the disaster logistics warehouse location problem. In the researches, it was determined that the criteria such as cost, distance, estimated demand and transportation time were considered the most. No criteria set containing environmental criteria for sustainability could be found. In recent years, it has been observed that studies on the selection of the most suitable warehouse location for sustainable disaster logistics are insufficient and the importance of this issue cannot be emphasized, especially in our country. In this context, this study aims to emphasize the issue of sustainable disaster logistics, to shed light on the plans and projects to be made for the selection of appropriate warehouses according to this subject, and to contribute to the literature.