Doğum yapan kadınların prekonsepsiyonel dönemde sağlık risklerinin ve bakım alma durumlarının incelenmesi
Examine the health risk during the preconcepsional period and women's status of receiving preconceptional care
Yazar: ÖZKAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. EMRE YANIKKEREM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik öncesi bakım = Preconception care ; Hasta bakımı = Patient care ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık = Health

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı doğum yapan kadınların prekonsepsiyonel sağlık risklerinin ve prekonsepsiyonel bakım (PB) alma durumlarının incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma İstanbul'da bir hastanede 1 Kasım 2018- 1 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini doğum yapan 4417 kadın, örneklemini EPI İnfo 2000 programı kullanılarak evreni bilinen formül ile %95 güven aralığı, %5 sapma ve bilinmeyen prevelans %50 alınarak 350 kadın oluşturmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Kadınların %30,3'ü PB kavramını duymuş, %11,4'ü PB almıştır. Kadınların eğitim ve gelir durumu arttıkça PB alma oranlarının istatistiksel olarak arttığı bulunmuştur. Bu araştırmada 18 yaş altında evlenen kadınların hiçbiri 18 yaş üzerinde evlenen kadınların %12,9'u PB almış olup iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmaktadır. Bu araştırmada ilk gebeliği olan kadınlar (%20,3) iki (%9,1), üç (%7,1) ve dört (%11,4) gebeliği olan kadınlara göre daha fazla oranda prekonsepsiyonel bakım almıştır. Çalışmada gebelik öncesi hastalığa sahip olan kadınlar (%18,4) sahip olmayan kadınlara (%9,5) göre istatistiksel anlamlı olarak prekonsepsiyonel bakımı daha fazla almıştır. Bu çalışmada isteyerek gebe kalan kadınların (%14,7) istemeden gebe kalan kadınlara (%5,1) göre istatistiksel olarak daha fazla PB aldığı saptanmıştır. Kadınların isteyerek gebe kalma durumu ile PB alma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir. PB kavramını duyan kadınların %37,7'si PB almış ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır.
Sonuç: Sağlık bakımı sunan kurumların kadınları PB alma konusunda bilgilendirilmesi, eğitim programları ve danışmanlık sunulması son derece önemlidir.
Anahtar kelimeler: Prekonsepsiyonel bakım, gebelik öncesi bakım, prekonsepsiyonel dönemde sağlık riskleri

Abstract:
Aim: The aim of the study was to examine the health risk during the preconcepsional period and women's status of receiving preconceptional care (PC). 
Material method: This study was carried out a hospital in Istanbul between November 1, 2018 - November 1, 2019. The population of the study was 4417 women who gave birth. The sample of the study was included 350 women considering 95% confidence interval, 5% deviation and unknown prevalence 50%, with a known formula by using EPI Info 2000 program. The data were evaluated using SPSS 20.0 program with the chi-square test. 
Result: Overall, 30.3% of women heard about the concept of PC, 11.4% received PC. It was found that as the education and income status of women increased, their rates of receiving PC increased statistically. In this study, none of the women who got married under the age of 18 received PC, and 12.9% of the women who got married over the age of 18 had received PC and a statistically significant difference between the two groups. In this study, women with a first pregnancy (20.3%) received more PC than women with two (9.1%), three (7.1%), and four (11.4%) pregnancies. It was found that women who had pre-pregnancy disease (18.4%) received statistically significantly more PC than women who did not (9.5%). In this study, women who conceived woman willingly (14.7%) received more PC than women who did not (5.1%). There was a statistically significant difference between the groups. Overall, 37.7% of the women who heard about the concept of PC received PC and there was a statistically significant difference between the two groups.
Conclusion: It is so important for healthcare institutions to inform women about receiving PC and to provide training programs and consultancy.
Key words: Preconceptional care, pre-pregnancy care, health risks in preconceptional period