Düzenli egzersiz, sanat (origami) ve grup terapisinin, remisyondaki kanser hastalarının yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, hasta tatmini ve umut düzeyleri üzerine etkisi
To assess the effect of regular excercise, involvement with art (origami) and group therapy on quality of life, anxiety, depression, patient satisfaction and hope levels in patients with remission who had a variety of cancer diagnoses ?quality of life support program (qolsp)? was developed
Yazar: DENİZ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞAT BOZCUK
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Egzersiz = Exercise ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kağıt yapma tekniği = Paper make techique ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sanat = Art ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Düzenli egzersiz, sanat (origami) ve grup terapisinin farklı tip kanserli, remisyondaki hastaların yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, hasta tatmini ve umut düzeyleri üzerine etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla ?Yaşam Kalitesi Destek Programı (YAKADEP)? yapılmıştır.Araştırma, Akdeniz Üniversitesi bünyesindeki Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Rekreasyon Bölümü, Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği, Kemoterapi Ünitesi ve Psikiyatri Bölümlerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma öncesinde bilgilendirilmiş onam formu, demografik bilgiler, araştırma öncesi ve sonrasında ise HOPE (umut), HADS (Hastane anksiyete ve depresyon) ve EORTC QLQ-C30 (hayat kalitesini değerlendiren 30.sorusu) yaşam kalite ölçekleri uygulanmıştır. Bu ölçeklerine ek olarak program memnuniyet durumu ve meme kanserli hastalarda kol kullanım açısını değerlendiren anketler de uygulanmıştır. YAKADEP; pazartesi günü egzersiz, çarşamba günü sanat terapisi (origami) veya grup terapisi (haftada bir dönüşümlü), cuma günüde hastanın evde uygulayabileceği egzersizden oluşmuştur.Çalışmaya 23 kadın, 3 erkek toplam 26 hasta alınmıştır. Hastaların 20 tanesi meme kanseri, 2 tanesi over kanseri, geriye kalan 4 hasta da endometrium, kolon, larenks kanseri ve yumuşak doku sarkomudan oluşmaktaydı. Analizler sonucunda hastaların YAKADEP öncesi umut ölçeği skor ortalaması 25,6±3,9 ve EORTC QLQ-C30 ölçeğinin 30.sorusu skor ortalaması 5,1±1,5 olduğu görülmüştür. YAKADEP?den sonra umut ölçeği skor ortalaması 29,7±1,9?a ve EORTC QLQ-C30 ölçeğinin 30.sorusu skor ortalaması 6,6±0,82?e yükselmiştir. YAKADEP öncesi HADS anksiye ölçeği skoru ortalaması 8,2±4,7 ve HADS depresyon ölçeği skoru ortalaması 6,4±4,4 tespit edilmiştir. YAKADEP?den sonra HADS anksiye ölçeği skoru ortalaması 3,5±3,3?e ve HADS depresyon ölçeği skoru ortalaması 2,5±3,2?e gerilemiştir. YAKADEP öncesi ve sonrası elde edilen tüm skorlar arasında istatistiksel olarak ciddi anlamlılık olduğu belirlenmiştir (P?0,001).67YAKADEP sonrası, yaşam kalitesi skor farklarını etkileyen faktörler de incelenmiştir. Multivariate analizde, umut skor farkları umut ölçeği öncesi ile (ß=-0,89, t=11,21, p<0,001), anksiyete skor farkları HADS anksiyete öncesi ve Global Qol öncesi ile (sırayla ß=-0,55, t=-3,65, p=0,001 ve ß=0,33, t=2,2, p=0,038), depresyon skor farkları HADS depresyon öncesi ile (ß=-0,74, t=-5,39, p<0,001), Global Qol skor farkları ise Global Qol öncesi ile (ß=-0,88, t=-9,22, p<0,001)istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır.Araştırmada, opere meme kanserli 20 hastadan, meme koruyucu cerrahi + aksillar lenf nodu diseksiyonu yapılan 6 hastanın kol kullanım açılarının, 3 tanesi ?çok daha iyi?, 2 tanesi ?daha iyi? ve 1 tanesi ?değişiklik yok? şeklinde görüş bildirmiştir. Modifiye radikal mastektomi operasyonu olan 14 hastanın kol kullanım açılarının ise 13 tanesi ?çok daha iyi? ve 1 tanesi ?daha iyi? şeklinde görüş bildirmiştir.Program memnuniyet derecesi değerlendirme anketinde, 26 katılımcının tamamı da programdan ?çok memnun? olduğunu belirtmiştir.Araştırma sonuçları doğrultusunda, birçok disiplini içinde barındıran YAKADEP?i gerçekleştirebilecek merkezlerin, tedavi ve takip sürecinin her aşamasında sürece dahil olmasıyla kanser hastalarının yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, umut ve hasta tatmini üzerine olumlu etkiler olacaktır.Anahtar Kelimeler: Yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon, kanser, EORTC QLQC30, HADS ölçeği, HOPE ölçeğ

Abstract:
This study was carried out in Physical Education and Sports Faculty, Department of Recreation, Medical Faculty Medical Oncology Outpatient Clinic, Chemotherapy Unit and Department of Psychiatry, all within Akdeniz University.Informed consents and demographic information was compiled prior to the onset of study, HOPE, HADS (Hospital anxiety and depression) and EORTC QLQ-C30 (30th question assessing the quality of life) quality of life scales were used at the beginning and at the end of the study. Apart from these scales, program satisfaction and scales evaluating the arm use in breast cancer patients were also used. QoLSP consisted of excercise on Mondays, art therapy (origami) or group therapy on Wednesdays (rotating once a week) and home excercise on Fridays.A total of 26 patients took part in this study, 23 of whom were female and the remaining 3 were male patients. Twenty patients were diagnosed as breast cancer, 2 patients had cancer of the overy and the remaining four had endometrium, colon, larynx cancer and soft tissue sarcoma.When the analyses were completed, average hope scores of the patients were 25,6±3,9 and EORTC QLQ-C30 scale 30th question average score was found as 5,1±1,5 before QoLSP. After the QoLSP, average score for the HOPE scale was raised to 29,7±1,9 and EORTC QLQ-C30 scale?s 30th question score average was increased to 6,6±0,82. Before QoLSP, HADS anxiety scale score was 8,2±4,7 on the average and HADS depression scale average score was found as 6,4±4,4. After QoLSP HADS anxiety scale score average was decreased to 3,5±3,3 and HADS depression scale score average was down to 2,5±3,2. All differences in scale scores between before and after QoLSP program were considered as statistically significant (P?0,001).After QoLSP, factors which might have been involved with quality of life were also evaluated. In multivariate analysis, hope score differences were statistically significant when compared with preliminary hope scale (ß=-0,89, t=11,21, p<0,001), which is also true for anxiety score differences when compared with HADS preliminary anxiety scores; and global Qol preliminary scores (ß=-0,55, t=-3,65, p=0,001 and ß=0,33, t=2,2, p=0,038 respectively), depression score differences according to HADS depression scale preliminary results (ß=-0,74, t=-5,39, p<0,001), as well as Global Qol score differences according to Global Qol preliminary results (ß=-0,88, t=-9,22, p<0,001) were also statistically significant.In the study population 6 patients had breast sparing surgery + lymph node dissection out of 20 patients who were operated for breast cancer. When assessed arm movement of 3 patients (out of the 6) have been defined as ?much beter?, 2 patients? arm movements were `better? and 1 patient reported ?no change?. Out of 14 patients who had modified radical mastectomy 13 had rated their arm movements as ?much beter? and 1 reported arm movement as ?beter?.When program satisfaction was assessed via a questionnaire, all of the 26 participants rated themselves as ?highly satisfied?.According to the results of this study, QoLSP a multidisciplinary activity, if established in other centers, can have very positive influence on cancer patients? quality of life, anxiety, depression, hope and patient satisfaction by having an active part in diagnosis and treatment