Hastaneye başvuran COVİD-19 hastalarının başvuru sırasındaki klinik ve kan parametrelerindeki farklılıkların taburculuk ya da yoğun bakım ünitesine transfer ile ilişkisi
The relationship of differences in clinical and blood parameters at the admission of COVİD-19 patients applied to the hospital with discharge or transfer to the intensive care unit
Yazar: HATİCE KAYA ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. CENK AYPAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Komorbidite = Comorbidity ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: COVID-19 hastalarının olası YBÜ ihtiyacının erken dönemde öngörülmesi uygun tedavinin planlanmasını sağlayarak mortaliteyi azaltmada etkili olacaktır. Bu amaçla çalışmamızda COVID-19 hastalarının başvuru sırasındaki klinik ve kan değerlerinin taburculuk, YBÜ'ye transfer, exitus durumları ile ilişkisi incelenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: SBÜ Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi COVID-19 servislerinde 01.11.2021 ile 31.01.2022 tarihleri arasında yatarak tedavi gören PCR sonucu pozitif, 18 yaş ve üzeri hastaların hastaneye başvuru sonrası ilk 24 saatte ölçülen kan değerleri (lökosit, trombosit, lenfosit, nötrofil ve eosinofil sayıları; MPV, CRP, prokalsitonin, ferritin, fibrinojen, d-dimer, LDH, Troponin T hs, CK, CK-MB) retrospektif olarak incelenmiştir. 
Ayrıca hastaların demografik bilgileri, komorbiditeleri; taburculuk, YBÜ'ye transfer, exitus durumları kaydedilmiştir. Komorbiditeler Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 352 hastanın 75'inde (%21,3) YBÜ ihtiyacı gelişmiştir. YBÜ ihtiyacı gelişenlerde ve hayatını kaybedenlerde yaş ortalaması anlamlı bir şekilde daha yüksek saptanmıştır. Toplamda 57 (%16,2) hasta hayatını kaybetmiştir. 
MPV, LDH, MPV/PLT, NEU/LYM, prokalsitonin, troponin T hs, CK parametreleri YBÜ ihtiyacı gelişenlerde anlamlı bir şekilde daha yüksek saptanmıştır. CK değeri hariç diğer parametreler ve d-dimer hayatını kaybedenlerde anlamlı olarak daha yüksek izlenmiştir. LYM, PLT, LYM/MPV ve fibrinojen değerleri YBÜ ihtiyacı gelişenlerde ve hayatını kaybedenlerde anlamlı bir şekilde daha düşük saptanmıştır. 
Daha yüksek CCI ortalaması ve oksijen desteği ihtiyacı olanlarda daha fazla YBÜ ihtiyacı ve exitus gerçekleşmiştir. DM, HT, KY, KAH ve kronik akciğer hastalığı daha yüksek YBÜ ihtiyacıyla ilişkilendirilirken HT, KY ve KAH aynı zamanda daha yüksek mortalite riskiyle ilişkilendirilmiştir. 
YBÜ yatışı ile CCI ve LDH pozitif, PLT ise negatif ilişkili saptanmıştır. Exitus ile CCI ve LDH pozitif, PLT ve fibrinojen ise negatif ilişkili saptanmıştır. MPV yüksekliği YBÜ yatışı ile pozitif ilişkili bulunurken exitusu açıklama konusunda sınırlı kalmıştır.
Sonuç: İleri yaş, CCI, MPV, NEU/LYM ve LDH yüksekliği, düşük lenfosit ve trombosit sayısı daha yüksek YBÜ ihtiyacı ve mortalite riskiyle ilişkilendirilmiş olup YBÜ ihtiyacını erken dönemde öngörmede kullanılabilecek parametreler olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, Kan trombositleri, Komorbidite, Ortalama trombosit hacmi, Yoğun bakım üniteleri

Abstract:
Introduction and Aim: Early prediction of the possible need for ICU transfer of COVID-19 patients will be effective in reducing mortality by providing appropriate treatment planning. For this purpose, in our study, the relationship between the clinical and blood values of COVID-19 patients at the time of admission, discharge, transfer to the ICU and exitus status was examined.
Materials and Methods: The blood values (leukocytes, platelets, lymphocytes, neutrophils and eosinophils counts, MPV, CRP, procalcitonin, ferritin, fibrinogen, d-dimer, LDH, Troponin T hs, CK, CK-MB ) measured in the first 24 hours after admission to the hospital, in patients aged 18 years or older, with positive PCR results, who were hospitalized in the COVID-19 wards of SBU Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital between 01.11.2021 and 31.01.2022 were examined retrospectively.
In addition, demographic information, comorbidities, discharge, transfer to ICU, exitus status of the patients were recorded. Comorbidities were assessed with the Charlson Comorbidity Index (CCI).
Results: The need for ICU transfer developed in 75 (21.3%) of the 352 patients included in the study. The mean age was found to be significantly higher in those who needed ICU transfer and those who lost their lives. In total, 57 (16.2%) patients died. 
MPV, LDH, MPV/PLT, NEU/LYM, procalcitonin, troponin T hs, CK parameters were found to be significantly higher in those who needed ICU transfer. Except for the CK value, other parameters and d-dimer were significantly higher in those who lost their lives. LYM, PLT, LYM/MPV and fibrinogen values were found to be significantly lower in those who needed ICU transfer and those who lost their lives.
Those with higher CCI mean and higher oxygen support need had higher ICU transfer need and exitus rates. While diabetes mellitus, hypertension, heart failure, coronary artery disease and chronic lung disease are associated with higher ICU need; hypertension, heart failure and coronary artery disease have also been associated with a higher risk of mortality.
CCI and LDH were positively correlated and PLT was negatively correlated with the need for ICU transfer. Exitus was positively correlated with CCI and LDH, and negatively correlated with PLT and fibrinogen. While MPV elevation was positively associated with the need for ICU transfer, it was limited in explaining exitus.
Conclusion: Advanced age, high CCI, MPV, NEU/LYM and LDH, low lymphocyte and platelet counts were associated with higher ICU transfer need and mortality risk and it was concluded that they are parameters that can be used to predict ICU transfer need in the early period.

Keywords: COVID-19, Blood platelets, Comorbidity, Mean platelet volume, Intensive care units