Erken ve geç dönem koklear implant uygulanan okul çağı çocuklarının işitsel muhakeme becerilerinin karşılaştırılması
Auditory reasoning skills in early and late cochlear implanted school aged children
Yazar: FİLİZ ASLAN
Danışman: PROF. DR. ESRA YÜCEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Odyoloji = Audiology ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders

Özet:
İşitsel muhakeme becerileri üst düzey dil becerilerine bağlı olarak gelişmekte olan zihinsel faaliyetlerdir. Günlük yaşamda karşılaşılan problem durumlarla baş edilmesinde de önemli rol oynamaktadırlar. Bu çalışmanın amacı koklear implant kullanan okul çağı çocuklarının işitsel muhakeme becerilerinin implant olma yaşlarına göre karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın diğer amacı işitsel muhakeme becerileri ile dil gelişimi, sözcük bilgisi ve günlük iletişim becerileri arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmaya katılan 7-10 yaşları arasındaki koklear implant kullanan 90 çocuk, dört yaş grubunda (7,8,9 ve 10 yaş) değerlendirilmiştir. Erken implantasyon grubuna 3 yaş öncesi (ort:23,45 ay, 12-35 ay) ve geç implantasyon grubuna 3 yaş ile sonrası (ort:50,54 ay, 36-84 ay) implant uygulanan çocuklar dahil edilmiştir. Değerlendirme sürecinde; işitsel muhakeme becerileri için Selçuk İşitsel Muhakeme ve İşlem Becerileri Testi, dil gelişim performansı için Türkçe Erken Çocukluk Dil Gelişim Testi, sözcük bilgisi performansı için Türkçe Alıcı ve İfade Edici Dil Testi ve günlük iletişim becerilerinin değerlendirilmesi için Functioning After Pediatric Cochlear Implantation kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda erken ve geç implant olan çocukların işitsel muhakeme becerileri arasında farkın, erken implant kullanan çocukların lehine olduğu saptanmıştır. Ayrıca günlük iletişim becerilerinin, dil gelişim performanslarının ve sözcük bilgisi becerilerinin işitsel muhakeme becerileri ile pozitif yönde korelasyonu olduğu bulunmuştur. Adımsal regresyon yöntemi sonuçlarına göre ifade edici dil gelişim performansları, sözcük bilgisi performansları ve takvim yaşları bir arada değerlendirildiğinde, işitsel muhakeme becerileri performanslarının %82 oranında tahmin edilebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Auditory reasoning skills are mental activities that depend on the higher level language skills. It plays a critical role in dealing with the challenging situations in daily basis. The aim of the study is to compare auditory reasoning skills in early and late cochlear implanted school aged children. The other aim of the study is to evaluate the relationship between auditory reasoning skills and language development, vocabulary knowledge and communication skills. In the study 90 cochlear implanted children, between 7 and 10 years old, were assessed in four age-groups (7,8,9 and10 years old). Children who were implanted younger than 3 years old were included in early implanted group (mean:23,45 months-old, 12-35 months) and children who were implanted 3 year-old and older were included in the late implanted group (mean:50,54 months-old, 36-84 months). Selçuk Auditory Reasoning and Processing Skills Test was used for assessing auditory reasoning skills, Turkish Early Childhood Language Development Test was used for evaluating language performances, Turkish Receptive and Expressive Language Test was used for assessing vocabulary knowledge and Functioning After Pediatric Cochlear Implantation was used for determining everyday communication performances. As a result of the study indicated that early implanted children's auditory reasoning skills were better than late implanted children. Also there is a positive correlation between everyday communication skills, language development performances, vocabulary knowledge and auditory reasoning skills. Due to stepwise regression analysis results, 82% of the auditory reasoning performances could be predicted with expressive language performances, vocabulary knowledge and chronological age.