İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin scratch ortamında cebirsel ifadeleri anlamlandırma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of 6th grade elementary school student's interpretation of algebraic expressions in scratch enviroment
Yazar: NİSA EFE
Danışman: PROF. DR. EMEL ÖZDEMİR ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Cebir, okul matematiği içerisinde öğrencilerin en çok zorlandığı alan olarak kabul edilmektedir. Araştırmalar öğrencilerin cebirin soyut kavramlarını anlamlandırmada yaşadıkları sorunların programlamanın sunduğu somut ortam sayesinde giderilebileceğini, algoritmaların da öğrencilerin cebirsel düşünme ve algoritmik düşünme becerilerine olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli matematik öğretim programında (2024) da cebirsel ifadelerin öğretiminde ilk kez algoritmalara yer verilmesi, algoritmaların hem cebir öğretimindeki potansiyelinin hem de eğitim sisteminde algoritmaya dayalı yeni öğrenme yöntemlerine yaklaşımın bir göstergesi olarak kabul edilebilir.
Bu araştırmada aritmetikten cebire geçiş dönemindeki öğrencilerin Scratch ortamında algoritmalara dayalı sunulan bir öğretimle cebirsel ifadeleri anlamlandırma süreçleri incelenmiştir. Üç aşamalı bir öğretim deneyi olarak yürütülen araştırmanın birinci aşaması Scratch programının tanıtımını; ikinci aşaması Scratch'e dayalı etkinlikler aracılığıyla cebirsel ifadelerin oluşturulmasını; üçüncü aşama ise Scratch ile cebirsel ifadeler konusuna yönelik problem çözme etkinliklerinden oluşmaktadır. Öğretim deneyi Eskişehir'deki bir devlet ortaokulunun 6. Sınıfında eğitim gören 15 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veriler öğrencilerin Scratch proje dosyaları, ses kaydı, gözlem ve klinik görüşme ile toplanmıştır. Veri analizi nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sözel ifadeler, Scratch kod dizisi ve cebirsel ifadeler arasındaki geçiş ve dönüşümü özellikle hesaplama algoritmaları aracılığıyla kolayca yapabildikleri, problem çözmek için oluşturulan algoritmalardaki Scratch kod bloklarının kullanımının cebirsel ifadelerdeki bilinmeyen ve değişken kavramlarını anlamlandırma sürecini desteklediği görülmüştür.

Abstract:
Algebra has been accepted as the most difficult area in school mathematics. Research shows that in learning algebra, the problems that students experience in understanding the abstract concepts of algebra can be overcome thanks to the concrete environment offered by programming. Algorithms positively contribute to students' algebraic and algorithmic thinking skills. In the 2024 Turkish Century Education Model mathematics curriculum, the inclusion of algorithms for the first time in the teaching of algebraic expressions can be considered as an indicator of both the potential of algorithms in algebra teaching and the approach to new algorithm-based learning methods in the education system.
In this study, the processes of students in the transition period from arithmetic to algebra to make sense of algebraic expressions with an instruction based on algorithms in Scratch were examined. The first phase of a three-stage teaching experiment, consisted of the introduction of the Scratch; the second phase consisted of the creation of algebraic expressions through Scratch-based activities; and the third phase consisted of problem solving activities on algebraic expressions with Scratch. Research was carried out with 15 students in the 6th grade of a state secondary school in Eskişehir. Data were collected from students' Scratch project files, voice recordings, observations and clinical interviews. Data analysis was carried out by thematic analysis, one of the qualitative research methods. As a result of the study, it was observed that students could easily make the transition between verbal expressions, Scratch code sequence and algebraic expressions, especially through calculation algorithms, and that the use of Scratch code blocks in algorithms created to solve problems supported the process of understanding the concepts of unknown and variable in algebraic expressions.