Sosyal medya üzerinden inşa edilen oksidentalist söylem kurguları
Occidentalist discourses on social media
Yazar: SEMİH GÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ SİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Batı = West ; Doğu-Batı ilişkileri = East-West relations ; Medya = Media ; Oksidentalizm = Occidentalism ; Oryantalizm = Orientalism ; Semantik =   ; Twitter = Twitter ; Çerçeveleme = Framing

Özet:
Türkiye'nin Batı dünyası ile ilişkileri her daim netameli olmuştur. Ancak 2010'ların başından itibaren ilişkiler daha farklı bir boyuta evrilmiştir. Türkiye'nin Batı ittifakından uzaklaştığı gerek Türk gerekse uluslararası kamuoyunda sık bir şekilde dile getirilmeye başlanmıştır. Bu tür bir vasatta Türk kamuoyunda Batı medeniyeti ve nosyonu hakkında inşa edilen tahayyülü anlamak ve irdelemek önem arz etmektedir. Dolayısıyla çalışmada oksidentalist inşa bir sorunsal noktası olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma uluslararası kriz dönemlerinde oksidentalist tahayyülün sosyal medya üzerinden nasıl inşa edildiği sorunsalına odaklanmaktadır. Çalışmada Türkiye'nin geçtiğimiz yıllarda yaşadığı iki farklı kriz dilimi incelenmiş ve bu dönemde Türk Twitter kullanıcılarının Batı dünyası hakkında inşa ettikleri oksidentalist inşa analiz edilmeye çalışılmıştır. Krizlerden ilki 11 Mart 2017 tarihinde anayasa değişikliği referandumu için Hollanda'ya giden dönemin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın Hollanda Hükümeti tarafından "persona non grata" (istenmeyen kişi) ilan edilerek sınır dışı edilmesi ile tezahür eden diplomatik krizdir. Diğer kriz ise Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın alımı ile başlayan, Rahip Brunson hadisesi ile daha da gerginleşen, Türkiye'nin Barış Pınarı Harekâtını gerçekleştirmesi (9 Ekim 2019) ile doruğa ulaşan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile yaşanan krizdir. Araştırmanın iletişim bilimlerinin doğasına uygun bir şekilde yapılması için çerçeveleme yaklaşımından yararlanılmış ve Twitter'a uygulanmıştır. Çalışma oksidentalizm sorunsalından yola çıktığı için teorik perspektif oksidentalizm ve Türk oksidentalizmi olmuştur. Türk oksidentalizminin, Seküler oksidentalizm ve İslamcı oksidentalizm olarak iki farklı alt dala ayrıldığı savunulmuş ve araştırma bu oksidentalizm pratikleri üzerinden şekillenmiştir. Sonuç olarak Batı dünyasının çoğunlukla olumsuz bir şekilde inşa edildiği ve ötekileştirildiği, hatta kimi zaman nefret objesine dönüştüğü: öte yandan Doğu'nun ve Türkiye'nin ise övüldüğü ve yüceltildiği tespit edilmiştir.  İslamcı ve Seküler oksidentalist söylemlerin sadece Batı karşıtı bir söylem üretmek için kullanılmadığı: aynı zamanda iki farklı politik grubun ideolojik savaşında birbiriyle mücadele eden söylemsel bir araç olarak kullanıldığı savunulmuştur. Twitter ise, oksidentalist söylemin şekillenmesinde araçsal özelliklerinden dolayı etkili olsa da söz konusu savaşın yaşandığı harp meydanından ibarettir.

Abstract:
Türkiye's relations with the Western world have always been uneven. However, the relationship between the parties has become more precarious in the last decade since Turkey and various Western countries have had different tensions and diplomatic crises. Therefore it has become more significant to research and understand constructions of images of the Western world and its notion in the Turkish public. This study has resulted from the problem of how the occidentalist imagination is constructed over social media in times of international crises. The study focuses on two different periods of crises that Turkey has experienced in the past years. It analyzes the occidentalist discourse that Turkish Twitter users constructed regarding the Western world and its notions. The first crisis is the diplomatic one, as a result of the deportation of Fatma Betül Sayan Kaya by the Dutch government, the Minister of Family and Social Policies, who went to the Netherlands for a constitutional amendment referendum on 11 March 2017 in Türkiye. The second crisis is the one with the United States of America, which is the result of a series of events such as Turkiye's purchasing of S-400 from Russia, the Pastor Brunson incident, and Turkiye's military operation against YPG/PYD on 9 October 2019. The theoretical framework of the study is Turkish Occidentalism and its sub-branches Secular Occidentalism and Islamist Occidentalism. The study applies framing to Twitter to identify Occidentalist frames. In conclusion, I found that Turkish Twitter users mostly depict the Western world in a marginalized negative way. Whereas the East and Turkey are praised and glorified. Islamist and Secular occidentalist discourses are not only used to produce an anti-Western discourse: they are also a tool that is effectively used in the ideological warfare of two rival political groups in the Turkish public. Twitter is a battleground which is a powerful tool in terms of shaping the occidentalist discourse due to its instrumental features.