Elit erkek hentbolcularda fonksiyonel hareket analizi skorları ile atletik performans arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between functional movement screening scores and athletic performance in elite male handball players
Yazar: NURCAN İLHAN TEKCAN
Danışman: DOÇ. DR. NEBAHAT ELER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı elit erkek hentbolcuların fonksiyonel hareket taraması (FHT) test skorları ile atletik performans arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmaya Türkiye Erkekler Hentbol Süper Ligi'nde mücadele eden Beşiktaş Erkek Hentbol Takımında oynayan 16 elit erkek sporcu gönüllü olarak katıldı. Sporcuların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı ölçümleri yapılarak beden kitle indeksi (BKİ) hesaplandı. Sporcuların atletik performansları; 30 metre sürat testi, dikey sıçrama testi, durarak uzun atlama testi, otur-uzan esneklik testi, el-kavrama kuvveti testi, sırt kuvveti testi, bacak kuvveti testi, Y dinamik denge testi, Yo-yo aralıklı toparlanma testi; FHT test skorları ise FHT test kiti ile ölçüldü. (FHT ölçümleri; derin çömelme, engel adımı, çapraz adımlama, omuz hareketliliği, aktif düz bacak kaldırma, şınav, gövde rotasyon dengesi hareket kalıplarından oluşmaktadır). Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 (IBM Statistics 25) paket programı kullanıldı. Katılımcıların ilişkilerinin araştırılmasında aritmetik ortalama, standart sapma, minimum-maximum değerleri, çarpıklık-basıklık katsayıları hesaplandı. Verilerin dağılımının normal dağılıma uygunluğunun test edilmesi amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi, değişkenler arasındaki korelasyon katsayısının belirlenmesi için Pearson Korelasyon Analizi uygulandı. 
Veriler değerlendirildiğinde katılımcıların toplam FHT skoru ve FHT hareket kalıpları ile boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve BKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Toplam FHT skoru ile vücut yağ oranı arasında orta düzeyde ve 30 metre sürat testi arasında negatif ve orta-güçlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki görüldü (p<0,05). FHT testi hareket kalıplarından derin çömelme ile yatay sıçrama skoru arasındaki ilişki pozitif ve orta düzeydedir. Engel adımı ile 30 metre sürat skoru arasındaki ilişki negatif ve orta-güçlü düzeydedir. Engel adımı ile otur-uzan esneklik skoru arasındaki ilişki pozitif ve orta düzeydedir. Çapraz adımlama ile 30 metre sürat skoru arasındaki ilişki negatif ve orta düzeydedir. Omuz hareketliliği ile sırt kuvveti skoru arasındaki ilişki negatif ve orta düzeydedir. Aktif düz bacak kaldırma ile yo-yo aralıklı toparlanma testi skoru arasındaki ilişki pozitif ve orta düzeydedir. Şınav ile el kavrama kuvveti skoru arasında pozitif ve orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,05). 
Yapılan bu çalışmada toplam FHT skoru ile sürat; FHT hareket kalıplarından derin çömelme ile sıçrama ve esneklik, yüksek adımlama ile sürat ve esneklik, çapraz adımlama ile sürat, omuz hareketliliği ile kuvvet, aktif düz bacak kaldırma ile dayanıklılık, şınav ile kuvvet performansı arasında ilişki belirlendi. Sonuç olarak, özellikle sürat performansını artırmada FHT skorunun belirleyici olduğunu varsayabiliriz.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between functional movement screening (FHT) test scores and athletic performance of elite male handball players. 16 elite male athletes playing in the Beşiktaş Men's Handball Team, which competes in the Turkish Men's Handball Super League, participated voluntarily in this study. Body mass index (BMI) was calculated by measuring the athletes' height, body weight, and body fat ratio. Athletic performances of athletes; 30 meter speed test, vertical jump test, standing long jump test, sit-reach flexibility test, hand-grip strength test, back strength test, leg strength test, Y dynamic balance test, Yo-yo intermittent recovery test; FHT test scores were measured with the FHT test kit. (FHT measurements consist of deep squat, hurdle step, cross stepping, shoulder mobility, active straight leg lift, push-up, trunk rotation balance movement patterns). SPSS 25 (IBM Statistics 25) package program was used to analyze the data obtained. In investigating the relationships of the participants, arithmetic mean, standard deviation, minimum-maximum values, skewness-kurtosis coefficients were calculated. Kolmogorov-Smirnov test was used to test whether the distribution of the data conformed to normal distribution, and Pearson Correlation Analysis was applied to determine the correlation coefficient between variables.
When the data were evaluated, no statistically significant relationship was found between the participants total FHT score and FHT movement patterns and height, body weight and BMI (p>0.05). The FHT test shows a positive and moderate-level correlation between the deep squatting and horizontal jump scores. There is a negative and moderate-strong level correlation between the hurdle step and the 30-meter sprint score. A positive and moderate level correlation is observed between the hurdle step and sit and reach flexibility scores. There is a negative and moderate level correlation between the lateral step and 30-meter sprint score. Negative and moderate level correlation is found between shoulder mobility and back strength scores. A positive and moderate level statistically significant relationship is identified between active straight leg raise and yo-yo intermittent recovery test scores. A positive and moderate level statistically significant relationship is observed between push-ups and handgrip strength scores (p<0.05).
In this study, total FHT score and speed; Among the FHT movement patterns, a relationship was determined between deep squatting and jumping and flexibility, high stepping and speed and flexibility, cross stepping and speed, shoulder mobility and strength, active straight leg lifting and endurance, and push-ups and strength performance. As a result, we can assume that the FHT score is decisive, especially in improving speed performance.