Propagandada mizah ve ironinin yeri, örnek: Michael Moore sineması
The function of humor and irony in propaganda, case: Michael Moore sinema
Yazar: GÜL ESRA ÇOŞKUN
Danışman: PROF. DR. NURDOĞAN RİGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Mizah = Humour ; Propaganda = Propaganda ; Siyasi muhalefet = Political opposition ; İroni = Irony

Özet:
Bu doktora tez çalışmasında komedi ve ironinin  nasıl birer muhalefet yöntemi olarak  kullanıldığı Michael Moore'un Fahrenheit 9/11 filmi örnek alınarak incelenmiştir. Çalışmada Multimodal Eleştirel Söylem Analizi yöntemi uygulanarak, Fahrenheit 9/11 filmi bu yöntemle analiz edilmiştir. Bu analiz yöntemi bir metinde dilsel öğelerle birlikte mevcut olan görsel, işitsel öğelerin de dikkate alınmasıyla uygulanır. Fahrenheit 9/11 filminde  komedi ve ironi, sözel ve görsel öğelerin belirli bir anlam oluşturmak üzere bir araya gelmesiyle kurulmuştur. Sözel öğeler tek başına eleştirel söylem analizine tabi tutulduğunda belirgin ve akılcı bir mesajdan yoksun olan filmin görsel ve işitsel öğelerin hep birlikte değerlendirilmesiyle George W. Bush'un iktidarına karşı propaganda söylemi içeren, Amerika Birleşik Devletleri'nin Irak ve Afganistan operasyonlarının ardındaki ekonomik çıkar ilişkilerini ortaya çıkaran bir metin olduğu görülmektedir. Michael Moore da Fahrenheit 9/11 filmini Amerika Birleşik Devletleri 2004 yılı Başkanlık seçimlerinden önce piyasaya sürerek George W. Bush'un ikinci kez seçilmesini önlemeyi amaçladığını açıklamıştır. Belgesel formatındaki filmde komedi ve ironi hem Amerikan Eski Başkanı George W. Bush ve kabinesine karşı izleyicilerin kızgınlığını arttırıcı hem de eğlendirici bir fonksiyon üstlenir. Filmin yönetmeni Michael Moore bu eğlendirici tarzı, propaganda içerikli belgeselinin tamamına yayarak kemik belgesel izleyicisini aşarak çok geniş kitlelerce izlenmeyi başarmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Propaganda, Muhalefet, Mizah, İroni, Michael Moore, Multimodal Eleştirel Söylem Analizi.

Abstract:
In this P.H.D thesis Michael Moore's Fahrenheit 9/11 documentary film had been studied as an example of comedy and irony's use as an opposition method.Multimodal Critical Discourse Analysis method has been used to analyze the documentary film Fahrenheit 9/11. This analysis method consists of visual and audial elements' being taken into consideration together with verbal elements. In Fahrenheit 9/11, comedy and irony have been constructed as a result of verbal, visual and audial elements' coming together to create a specific meaning. It has been seen that while verbal elements in Fahrenheit 9/11 were meaningless when analyzed solely, when visual and audial elements were taken into consideration, film appeared to be a propaganda piece against George W. Bush government and a text that reveals the economic interest relations behind USA's Iraq and Afghanistan operations. Michael Moore had also clarified that he released Fahrenheit 9/11 film just before USA Presidential elections in the year 2004 to prevent George W. Bush to come to the power for the second time. 
 In Fahrenheit 9/11 film comedy and irony functions as a catalyzer for increasing the anger against George W. Bush and at the same they are used to entertain.Director of the film, Michael Moore succeeded to go beyond the adherent documentary film spectator so that it was watched by a relatively wide audience.



Keywords: Propaganda, Opposition, Humor, Irony, Michael Moore, Multimodal Critical Discourse Analysis.