Kriminal polis laboratuvarlarında çalışan adli bilim (kriminalistik) uzmanları ve olay yeri inceleme görevlilerinin etik ilkeleri ve etik eğitimi
Ethical principles and ethical training of crime scene experts and police crime labratory forensic experts
Yazar: HAKAN BEYAZ
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Etik = Ethics ; Eğitim = Education ; Güvenlik hizmetleri = Security services ; Kriminal polis laboratuvarı = Criminal police labortory ; Kriminoloji = Criminology ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Olay yeri inceleme = Crime scene experts ; Personel eğitimi = Personnel education ; Polis = Police ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kriminal Polis Laboratuarları (KPL) Dairesi Başkanlığında ve bağlı bulunan KPL Müdürlüklerinde görev yapan kriminalistik (KPL) uzmanları ile Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit (OYİKT) Şubelerinde görev yapan olay yeri inceleme (OYİ) görevlilerinin, inceleme ve araştırmalarını yaparken uymaları beklenen etik davranış ilkelerine ilişkin görüşlerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilme düzeylerini saptamak; bu alanda çalışanlara yönelik yapılacak hizmetiçi eğitimlerde etik eğitiminin nasıl bir model ile gerçekleştirilebileceğini tespit etmektir. Tarama modelinde ve nicel yöntemle yapılan bu araştırmanın çalışma grubunu Temmuz- Ağustos 2010 döneminde İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Ankara, Adana, Kayseri, Samsun, Erzurum ve Diyarbakır KPL müdürlüklerinde görevli 98 KPL uzmanı ile aynı İllerde bulunan OYİKT Şube Müdürlüklerinde görevli 408 OYİ görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ?KPL ve OYİ Çalışanları Etik İlkeler? ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada KPL uzmanı ve OYİ görevlilerine ilişkin demografik özellikler, frekans ve yüzde analizi ile incelenmiştir. KPL uzmanı ve OYİ görevlilerinin etik davranış ilkelerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilmesinin boyutlarına ilişkin düzeyleri ve bu boyutları oluşturan maddelere ilişkin düzeyleri ortalama ve standart sapma ile tespit edilmiştir. KPL uzmanı ve OYİ görevlilerinin etik davranış ilkelerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilmesinde cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve birimdeki görev süresinin (kıdem) üzerindeki etkileri t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Mann Witney U testi ile incelenmiştir.Araştırmanın sonuçlarına göre; KPL uzmanları ve OYİ görevlileri için sekiz alt boyutta 51 mesleki etik davranış ilkesi belirlenmiştir. KPL uzmanları, OYİ görevlilerine oranla etik ilkeleri, hem daha yüksek oranda benimsemekte, hem de meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmektedirler. KPL uzmanları, OYİ görevlilerine oranla hukukun üstünlüğünü, hem daha yüksek oranda benimsemekte, hem de meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmektedir. Hem KPL uzmanları, hem de OYİ görevlilerinin delil güvenliğine, kendi güvenliklerinden çok daha fazla önem vermektedir. KPL uzmanları, OYİ görevlileri, oranla tarafsızlık, dürüstlük, rüşvet ve hediye kabul etmemeyi, meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtmişlerdir. OYİ görevlileri, KPL uzmanlarına oranla eleştiri, kendini geliştirme ve eğitime açık olmanın meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmişlerdir. Araştırmanın sonucunda KPL uzmanları ve OYİ görevlilerinin etik eğitimi için beş gün 30 saatlik bir hizmet içi eğitim modeli önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the ethical behavior principles (EBP) of crime scene investigation and forensic analysis, to explore the obedience degree of crime scene experts and police crime laboratory forensic experts? to EBP and to define feasible in-service ethical training model for crime scene investigation and forensic analysis experts. Police Crime Scene Experts (OYI experts) and Police Crime Laboratory Forensic Experts (KPL experts) were taken as a study group in this project. The target population for this project was OYI experts and KPL experts who were employed in İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Ankara, Adana, Kayseri, Samsun, Erzurum ve Diyarbakır during July-August 2010 time period. There were 97 KPL experts and 408 OYI experts participated in this study. As a quantitative data collection method, the survey questionnaire, ?KPL and OYI Experts Ethical Codes? scale was used in this study. Key demographic characteristics of the KPL and OYI Experts participating in this research project were described by using descriptive statistics and frequency tables. Means and standard deviation scores were used to analyze the acceptance degree of EBP by KPL and OYI experts and also estimations of KPL and OYI experts about their colleagues? obedience to EBP were measured by using means and standard deviation scores. Independent Sample T-Tests, one-way ANOVA tests and Mann Witney U test were performed to analyze the effects of the demographic variables (gender, age and education) on the acceptance degree of EBP by KPL and OYI experts and their colleagues. Based on research results; 51 EBP, grouped under eight categories, were defined for the KPL and OYI experts, Acceptance degree and obedience degree of EBP by KPL experts and their colleagues were found high compared to OYI experts? and their colleagues. KPL experts acceptance degree of ?rule of law? principle found high compared to OYI experts? and also based on the data gathered in this study, KPL experts? colleagues? obedience to the rules found high compared to OYI experts? colleagues. Both KPL and OYI experts attach importance to evidences? security more than their own securities. KPL experts? and their colleagues? objectiveness degree, and honesty degree were found high compared to OYI experts and their colleagues and also KPL experts? and their colleagues? corruption degree were found low compared to OYI experts and their colleagues. OYI experts? self-criticism, personnel development, and openness to learning degrees were found high compared to KPL experts. As a result, a five days 30 hours in-service training model was proposed for KPL and OYI experts in this study.