Sevilen neşeli ve hüzünlü müziklerin kısa süreli hafıza üzerine etkileri /
Yazar: HAZAL TOPTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ ERDAL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bellek = Memory ; Duygudurum = Mood ; Kısa süreli bellek = Short term memory ; Müzik = Music ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada neşeli ve hüzünlü müzik dinlemenin Kalp Hızı Değişkenliği (KHD) ve kısa süreli bellek performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla araştırmaya müzik eğitimi alan 33'ü erkek (%50,8) ve 32'si (%49,2) kadın toplam 65 üniversite öğrencisi gönüllü olarak seçilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 21.68'dir (ranj = 18-30, S = 2.48). Araştırmada bellek performanslarını belirlemek için Sayı Dizisi Öğrenme Testi ters ve düz kodlama yoluyla; otonom sinir sistemi aktivasyonu Kalp Hızı Değişkenliği (KHD) ölçümüyle değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda neşeli müzik dinleme sırasındaki kalp hızının ve LF/HF'nin hüzünlü müzik dinleme sırasındaki kalp hızı ve LF/HF değerlerinden yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca hüzünlü müzik dinleme sırasındaki HF'nin neşeli müzik dinleme sırasındaki HF'den yüksek olduğu görülmüştür. Müzik dinleme öncesindeki KHD değerlerinin ise birbirinden farklılaşmadığı belirlenmiştir. Hüzünlü müzik dinleme sırasında yüksek frekans (HF) değerlerinin artması parasempatik aktivasyonun bir göstergesi olarak yorumlanmıştır. Neşeli müzik dinledikten sonraki KHD değerlerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak hüzünlü müzik dinledikten sonraki KHD değerlerinin cinsiyete göre farklılaştığı yani erkeklerin hüzünlü müzik dinleme sonrası LF ve LF/HF skorlarının kadınlardan yüksek olduğu görülmüştür. Bu bulgu erkeklerin kadınlara göre sempatik aktivasyon derecesinin daha yüksek olduğunu, dolayısıyla hüzünlü müziklerden daha fazla etkilendiğini göstermektedir. Katılımcıların sayı dizisini düz kodlama skorlarına göre müzik öncesi, hüzünlü ve neşeli müzik dinledikten sonrasındaki değerlerin birbirinden farklılaşmadığı görülmüştür. Ancak sayı dizisini müzik öncesi tersten kodlama ile hüzünlü ve neşeli müzik dinledikten sonra tersten kodlama skorları arasında farklılaşma bulunduğu tespit edilmiştir. Müzik dinleme öncesindeki sayı dizisini ters kodlama skorlarının hüzünlü müzik ve neşeli müzik dinledikten sonraki ters kodlama skorlarından düşük olduğu belirlenmiştir. Tüm bu sonuçların neşeli ve hüzünlü müziklerin bireylerin bellek performansları üzerinde pozitif etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The study investigated listening cheerful versus sad music pieces, on Heart Rate Variability (HRV) and short term memory performance. For this purpose, a random sample comprised of 65 university students (33 males (50.8%) and 32 females (49.2%)) enrolled in music education programs was gathered. The average age of the participants is 21.68 (S = 2.48, range = 18-30). To assess memory performance, the study utilized Number Sequence Learning Test with reverse and straight coding, coupled with Heart Rate Variability (HRV) analysis to assess the autonomous nervous system activation. The analyses led to the observati on that the heart rate and LF/HF levels when listening cheerful music were higher than the heart rate and LF/HF levels when listening sad music. Furthermore, HF when listening sad music was found to be higher than HF when listening cheerful music. HRV figures prior to listening music, on the other hand, did not vary. The increase in high frequency (HF) figures when listening sad music is deemed to be an indicator of parasympathetic activation. The HRV values after listening cheerful music did not exhibit variation based on gender. However, the HRV values after listening sad music were found to vary based on gender, with men exhibiting LF and LF/HF scores higher than those of women. This observation suggests that men had higher levels of sympathetic activation, and were thus affected more by sad music. The participants' straight coding results for the number sequence did not vary between the time frame before listening music, and the time frame after listening sad as well as cheerful music. However, variation between reverse coding scores before listening music and after listening sad as well as cheerful music were observed with the number sequences. The reverse coding scoresre garding the number sequence before listening music were found to be lower than the comparable scores after listening sad as well as cheerfulmusic. All these findings suggest that cheerful and sad music have certain positive effects on memory performance.