Kadın hastalarda üriner kateterizasyon işleminde pozisyon vermeye yardımcı cihaz geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of a device assisting positioning in the urinary catheterization procedure in female patients and evaluation of its effectiveness
Yazar: BİRCAN KOLÇAK
Danışman: PROF. DR. HATİCE AYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma kadın hastalarda üriner kateterizasyonda pozisyon vermeye yardımcı bir cihaz olarak dorsal rekümbent pozisyon yastığı geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın birinci basamağını dorsal rekümbent pozisyon yastığının geliştirilmesi, ikinci basamağını ise klinik simülasyon laboratuvarında yoğun bakım odası simüle edilerek yapılan çapraz randomize kontrollü çalışma oluşturmuştur. Çalışmaya, 30 müdahale-kontrol, 30 kontrol-müdahale grubu olmak üzere toplam 60 hemşire katılmıştır.  Çapraz randomizasyon doğrultusunda, her iki grupta kendi uygulama sırasına göre hem rutin kateterizasyon (kontrol) hem de dorsal rekümbent pozisyon yastığı ile kateterizasyon işlemini (müdahale) deneyimlemiştir. Veri toplamada "Hemşirelerin Tanımlayıcı Özellikleri Formu", "Kateterizasyon İşlemi Değerlendirme Formu", "Quebec Yardımcı Teknoloji Kullanıcı Memnuniyeti Değerlendirme Anketi" ve "Görüş Bildirim Formu" kullanılmıştır. Veriler kontrol (n=60) ve müdahale (n=60) uygulamalarının karşılaştırılması ile elde edilmiştir. Çalışmaya katılan hemşirelerin tanıtıcı özellikler yönünden benzer olduğu bulunmuştur. Müdahale grubunda işlem kolaylığının, kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek, fiziksel efor ve bel yorgunluğunun ise daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.001). Toplam işlem süresi yönünden gruplar arasında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Müdahale grubundaki hemşirelerin yardımcı personele ihtiyacının (%5), kontrol grubuna göre (%60) anlamlı derecede daha az olduğu bulunmuştur (p<0.001). Geliştirilen yardımcı cihazdan memnuniyetin yüksek (median:4,88, IQR: 4,75-5,00) olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre geliştirilen dorsal rekümbent pozisyon yastığının kadın hastalarda üriner kataterizasyonda pozisyon vermeye yardımcı bir cihaz olarak etkili ve kullanılabilir olduğu değerlendirilmiştir. Çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından, 1002 Hızlı Destek Projesi (Proje No: 123S159) kapsamında desteklenmiştir.

Abstract:
This research was conducted to develop and evaluate the effectiveness of a dorsal recumbent positioning pad as a device to aid positioning in urinary catheterization in female patients. The first step of the research was the development of the dorsal recumbent position pad, and the second step was a cross-over randomized controlled study conducted by simulating an intensive care room in a clinical simulation laboratory. A total of 60 nurses participated in the study, 30 in the intervention-control group and 30 in the control-intervention group. In line with cross-randomization, both groups experienced both routine catheter insertion (control) and catheterization with dorsal recumbent position pad (intervention) in their order of administration. "Descriptive Characteristics of Nurses Form", "Catheterization Procedure Evaluation Form", " Quebec User Evaluation of Satisfaction with Assistive Technology " and "Opinion Form" were used as data collection forms. Data were obtained by comparing control (n = 60) and intervention (n = 60) applications. It was found that the nurses participating in the study were similar in terms of descriptive characteristics. It was found that ease of operation was significantly higher in the intervention group than in the control group, and physical exertion and waist fatigue were lower (p<0.001). It was found that there was no significant difference between the groups in terms of total procedure time (p>0.05). It was found that the need for auxiliary personnel of nurses in the intervention group (5%) was significantly less than that of the control group (60%) (p<0.001). It was determined that satisfaction with the developed assistive device was high (median: 4.88, IQR: 4.75-5.00). According to these results, the developed dorsal recumbent positioning pad was evaluated to be effective and usable as a device to assist positioning in urinary catheterization in female patients. The study was supported by the Scientific and Technological Research Council of Turkey within the scope of the 1002 - Short Term R&D Funding Program (Project No: 123S159).