Ağır biliyer pankreatit olgularında lenfopeni varlığının geç dönem komplikasyon gelişimi ile ilişkisi
The relationship between lymphopenia and development of late complications in severe akut pancreatitis cases
Yazar: FEYZA AŞIKUZUNOĞLU
Danışman: UZMAN ADNAN ÖZPEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Komplikasyonlar = Complications ; Lenfopeni = Lymphopenia ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
AĞIR BİLİYER PANKREATİT OLGULARINDA LENFOPENİ VARLIĞININ GEÇ DÖNEM KOMPLİKASYON GELİŞİMİ İLE İLİŞKİSİ
Bu çalışmada ağır akut pankreatit (AP) olgularında hangi hastaların geç dönem komplikasyon geliştireceğini ön görebilmek hedeflendi. Böylece bu hastalarda tartışmalı olan kolesistektomi zamanlaması ile ilgili karar alma sürecini kolaylaştırabiliriz. Diğer taraftan ağır AP hastalarında gelişen lenfopeninin mekanizması ve bunun prognoza etkisi aydınlatılmaya çalışıldı.
Literatürde lenfopeni gelişimi ve akut pankreatit (AP)'in ağır seyretmesi arasında ilişki gösteren çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmaların çoğu erken dönem AP'de görülebilen ağır ve hayati tehdit oluşturan sistemik komplikasyonların, organ yetmezliğinin ve erken dönem lokal komplikasyonların (akut pankreatik sıvı koleksiyonu, akut nekrotik koleksiyon, peritoneal veya plevral sıvı koleksiyonları) lenfopeni gelişen hastalarda daha sık ve ağır seyrettiği ile ilgilidir. Ancak AP'de erken dönemde lenfopeni gelişiminin geç dönem komplikasyon riskini artırıp artırmadığına dair çok az çalışma mevcuttur.
AP'de rekürren hastalık hem sistemik hem lokal daha ağır komplikasyonlar gelişme ihtimalini artırır. İlk AP atağını (ağır olarak skorlansa dahi) komplikasyonsuz atlatan hastalarda rekürren hastalık halinde ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Rekürren hastalık riskini ortadan kaldırmak için bu hastalara erken kolesistektomi yapılmalıdır. Kolesistektominin zamanlaması bu noktada tartışmalıdır. Ağır olarak sınıflandırılan AP hastalarında infekte veya non infekte pankreatik nekroz gelişimi, mide çıkış obstrüksiyonu yapabilen veya ağrı/bası belirtileri olan psödokist gelişimi ihtimali vardır. Bu komplikasyonlar operatif veya nonoperatif ancak her iki koşulda da minimal invazif olmasına özen gösterilen müdaheleler gerektirebilir. Kolesistektomi ağır AP hastalarında bu nedenlerle
xiii
gecikebilmektedir. Bu bekleme sürecinde nüks riski artmaktadır. Eğer hastaya komplikasyonlarından dolayı bir operasyon gerekecek ise kolesistektominin de eş zamanlı yapılması önerilmektedir.
Ocak 2013 ve Ocak 2018 tarihleri arasında hastanemizde yatarak tedavi edilen ağır bilier pankreatit tanılı 163 hastanın kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, geliş ve 48. saat lenfosit yüzdeleri kayıt edildi. Yatış tarihinden itibaren 7-10. günler arası çekilen İV-Oral kontrastlı bilgisayarlı batın tomografileri ile birinci ay ve takip tomografileri incelendi. Bu verilerden herhangi biri eksik olan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Hastalar komplikasyon gelişen ve gelişmeyen olarak 2 gruba ayrıldı; Group 1 herhangi bir geç dönem komplikasyon bulgusu olmayan hastalar, grup 2 ise 1. ay BT'de WON veya psödokist geliştiren hastalar olarak tanımlandı. Grup 1'de 134, grup 2'de 29 hasta yer aldı. Çalışmada yer alan hastaların 89'u kadın, 78'i erkekti.
Sonuç olarak; Gruplar arasında cinsiyet ve yaş açısından fark saptanmadı (p>0.05). Grup 2'nin hastane yatış sürelerinin grup 1'den anlamlı ölçüde uzun olduğu saptandı. Gruplar arasında geliş lenfosit değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Grup 2'in 48.saat lenfosit değerleri, Grup 1'den istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (p:0.000; p<0.05). 48. saatte belirgenleşen lenfopeni geç dönem komplikasyon geliştirme riski ile ilişkili olarak değerlendirildi.
Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, lenfopeni, inflamasyon

Abstract:
The relationship between lymphopenia and development of late complications in severe acute pancreatitis.
In this study we aimed to predict patients who would develop late stage acute pancreatitis related complications. So we would be able to ease the decision making process about the timing of cholecycstectomy. On the other hand we also suggest a possible insight into the mechanisms which lead development of lyphopenia in severe acute pancreatitis and its possible effects on prognosis.
There are several studies in literature implicating a proportional relationship between severity of acute pancreatitis and development of lymphopenia. Most of these studies are about severe-life threatening systemic complications seen in early stages of acute pancreatitis, organ failure, early local complications have run a more dramatic course among those who develop lymphopenia. However there are not many studies emphasizing the possible increased risk of late local complications (WON, pseudocyst) among lymphopenia developing cases of severe acute pancreatitis.
Recurrance of disease in acute pancreatitis increases risk and degree of both local and systemic complications. Among patients who recover from first atttack of acute pancreatitis without complication could yet develop serious complications after each recurrence. To prevent risk of recurrence early cholecystectomy should be advised. The timing of operation has been debated at this point. Severe cases of acute pancreatitis carry a risk to develop pseudocyts leading to stomach outlet obstruction or develop pain and pressure related symptoms or enfected or non-enfected necrosis of pankreatic tissue. These local complications may need an intervention which has to be minimally invasive and if it would so a cholecystectomy operation is advised to be done at the same time. To make the decision a
waiting period might be necessary either to see if complications regress spontaneously or to allow necrosis to mature.
xv
In this study, 163 severe acute pancreatitis case who has been treated as inpatient between January 2013 and January 2018 has been involved. Patients charts and all documented data has been analysed retrospectively. Patients demographic data's, severity scoring of AP, admission and 48.th hour lymphocyte percentage values have been recorded. Their 7-10 th day CT (Computed Tomography) findings and 1 st month and following CT findings have also been recorded. Patients who lacks any of the above data have been excluded.
According to the existence or absence of late complications, patients have been divided into two groups; Group 1 had no late complication, Group 2 had either pseudocyst or WON at 1 st month CT. Group 1 had 134, Group 2 had 29 patient, 89 patient were women, 78 patient were men.
Results; No significant difference has been detected when comparision has been made according to age and gender. Group 2 had remarkably longer duration of hospital stay (p:0.000; p<0.05). There was no significant difference between two groups according to admission lymphocyte percentage (p>0.05). However the difference between two groups in terms of 48th hour lymphocyte percentage was significant (p:0.000; p<0.05). It has been interpreted as lymphopenia seen around 48. hr of admission is related to development of late complications in severe acute pancreatitis.
Key words: Severe acute pancreatitis, lymphopenia, inflammation