Okul dışı öğrenme ortamlarının ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir çevre tutumları, erişilerine ve çevre tutumlarına etkisi
The effect of out-of-school learning environments on secondary school students sustainable environment attitudes, achievement and environmental attitude
Yazar: HANİFE DEMİRDERE
Danışman: DOÇ. DR. FATİH SERDAR YILDIRIM
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin okul dışı öğrenme ortamlarının fen bilimleri dersinde, öğrencilerin sürdürülebilir çevre tutumlarına, erişine ve çevre tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın grubunu Muğla'nın Kavaklıdere ilçesine bağlı devlet okulunda 2023-2024 eğitim-öğretim yılında öğrenim görmekte olan ortaokul 5. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma grubunu 'İnsan ve Çevre' ünitesinin okul dışı öğrenme ortamları ile uygulandığı deney grubu 20 öğrenci (n=20), fen bilimleri dersi öğretim programının amaçladığı öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubu 20 (n=20) olmak üzere toplam 40 öğrenci oluşturmuştur. 
Bu araştırmada nicel ve nitel yöntem birlikte kullanılmış olup, nicel verileri elde etmek için deneysel desen modelinden 'ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen' kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini Okul Dışı Öğrenme Ortamları oluştururken, bağımlı değişkenini sürdürülebilir çevre tutumları, erişi ve çevre tutumu olarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel verileri elde etmek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 
Nicel verilerde veri toplama aracı, fen bilimleri dersi 'İnsan ve Çevre' ünitesinde yer alan kazanımlar dikkate alınarak erişi testi, 2-ÇDM (İki faktörlü çevresel değerler modeli) Tutum Ölçeği, Sürdürülebilir Çevre Tutum Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde grupların ön test- son test sürdürülebilir çevre tutum, erişi ve çevre tutum puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi analizi seçilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi ile test edilmiştir. Araştırmada elde edilen nicel bulgular sonucunda deney grubunda Okul Dışı Öğrenme Ortamlarının erişi ve sürdürülebilir çevre tutumlarında olumlu geri dönüt sağlanıp anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 2-ÇDM (İki faktörlü çevresel değerler modeli) tutum ölçeğine bakıldığında deney ve kontrol grubu ön test son test puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 
Nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Elde edilen sonuç doğrultusunda deney grubu öğrencilerinin Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında fen öğreniminin çok heyecan verici olduğunu, bilginin kalıcılığını sağlayıp, fen eğitiminde çevreyi tanımalarına yardımcı olduğu şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Okul dışı öğrenme ortamlarında farklı derslerin ve ünitelerin işlenip öğrencinin doğal çevreyi tanıması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of secondary school students' out-ofschool learning environments on their sustainable environmental attitudes, achievements and environmental attitudes in the science course. The research group consisted of 5th grade secondary school students studying at the public school in Kavaklıdere district of Muğla in the 2023-2024 academic year. The research group consisted of 20 students (n=20) in the experimental group, where the 'Human and Environment' unit was applied in out-of-school learning environments, and 20 students (n=20) in the control group, where the teaching methods aimed at the science course curriculum were applied, for a total of 40 students. 
In this research, quantitative and qualitative methods were used together, and 'pretestposttest control group quasi-experimental design' from the experimental design model was used to obtain quantitative data. While the independent variable of the research was Out-of-School Learning Environments, the dependent variable was determined as sustainable environmental attitudes, access and environmental attitude. A semi-structured interview form was used to obtain qualitative data in the research. 
Data collection tool, access test, 2-DM (Two-factor environmental values model) Attitude Scale, Sustainable Environmental Attitude Scale and semi-structured interview form developed by the researcher were used in quantitative data, taking into account the achievements in the 'Human and Environmental' unit of the science course, 2-DM (Two-factor environmental values model) Attitude Scale and semi-structured interview form developed by the researcher. In the analysis of the data, pre-test-post-test sustainable environmental attitude, access and environmental attitude scores of the groups were compared and t-test analysis was selected for the independent groups. In the research, the data obtained from the semi-structured interview form were tested by content analysis. As a result of the quantitative findings obtained in the research, a positive feedback was provided and a significant difference was found in the access of Out-of-School Learning Environments and sustainable environmental attitudes in the experimental group. 2-When looking at the CDI (Two-factor environmental values model) attitude scale, there was no significant difference in the experimental and control group pre-test and post-test scores.
Qualitative data were analyzed by content analysis. In line with the obtained result, they stated their opinions that science learning is very exciting for the experimental group students in Extracurricular Learning Environments, ensures the permanence of knowledge and helps them to get to know the environment in science education. It is recommended that different courses and units are processed in extracurricular learning environments and that the student get to know the natural environment.