Uluslararası sermaye akımlarının ulusal makroekonomik performas göstergelerine etkileri: Türkiye ve yükselen piyasaların mukayeseli analizi /
Yazar: BERK GÜLENER
Danışman: PROF. DR. NAZIM EKREN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Finans Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı / Uluslararası Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dolaylı yabancı sermaye yatırımları = Indirect foreign capital investments ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik sermaye = Economic capital ; Finansal sermaye = Financial capital ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Çok uluslu sermaye şirketleri = Multinational equity companies

Özet:
Küreselleşen ve dönüşen dünyada tasarruf fazlası olan ülkelerden tasarruf açığı olan ülkelere kaynak transferleri, yarattığı imkânlar/zorluklar bakımından önemli bir konu olarak ele alınmaktadır. Özellikle, yükselen piyasaların dengeli bir gelişim süreci izlemeleri için sermaye akımlarının rolünün belirlenmesi ve sistemde oluşturabileceği imkânlar ya da zorlukların öngörülmesi oldukça önemlidir.
Bu bağlamda çalışma, uluslararası sermaye akımlarının yükselen piyasalarda makroekonomik performansa olan etkileri analiz edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle 7 yükselen piyasa ekonomisi için sermaye akımlarının kriz dönemlerindeki değişimi incelenmiştir. İnceleme yapılırken 2007-2010 /2018-2021 dönemine ait veriler kullanılmıştır. Daha sonra Türkiye için sermaye akımlarının makroekonomik performansa etkisini ölçmek amacıyla 2000-2021 dönemine ait çeyreklik veriler için ARDL Modeli kullanılmış ve uzun dönem/kısa dönem ilişkileri analiz edilmiştir. Çalışmada makroekonomik performans için GSYH, enflasyon, işsizlik ve döviz kuru kullanılmış ancak GSYH dışındaki göstergeler için sermaye akımları ile istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Sonuçlara göre, GSYH'ye sermaye yatırımlarının ve alt bileşenlerinin net hata noksanın ve rezervlerin 2001 Bankacılık Krizi ile 2008 Finans Krizi'nin etkisi olduğu belirlenmiştir. Çalışma, literatürden sermaye akımlarının alt bileşenleri bazında incelenmesi yönüyle literatüre katkı sağlamıştır.

Abstract:
In a globalizing and transforming world, resource transfer from countries with surplus savings to countries with savings deficit is considered as an important issue in terms of the opportunities/difficulties it creates. Especially for emerging markets, determining the role of capital flows in the development process is important in terms of foreseeing the opportunities/difficulties that will arise.
In this context, the study examines the effects of international capital flows on macroeconomic performance in emerging markets. In this study, first of all, the changes in capital flows during crisis periods for 7 emerging market economies were examined. Data belonging to the period 2007-2010 /2018-2021 were used while conducting the analysis. Then, in order to measure the effect of capital flows on macroeconomic performance for Turkey, ARDL Model was used for the quarterly data of 2000-2021 period and long-term/short-term relationships were analyzed. In the study, GDP, inflation, unemployment and exchange rate were used for macroeconomic performance, but no statistically significant results could be obtained with capital flows for indicators other than GDP. According to results, it has been determined that the net errors and omissions of capital investments and sub-components of GDP and reserves to the 2001 Banking Crisis and 2008 Financial Crisis are the effects. The study contributed to the literature in terms of examining capital flows on the basis of sub-components.