Hemiplejik ve hemiparetik inme geçiren hastalarda etkilenen ve etkilenmeyen taraftan oksijen satürasyonu ölçüm değerlerinin incelenmesi
Examination of oxygen saturation measurement values obtained from affected and unaffected sides in patients WHO experienced hemiplegic and hemiparetic stroke
Yazar: EBRU ÖZEL
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemipleji = Hemiplegia ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Parezi = Paresis ; İnme = Stroke

Özet:
Bu araştırma inmeli hastalarda pulse oksimetre ile oksijen saturasyonu değerlerinde etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraf arasında ölçüm farkı olup olmadığının belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesi'nde 01.04.2017-28.02.2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesi'nde 01.04.2017-28.02.2018 tarihleri arasında yatan inme tanısı almış, paretik/plejik hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesi'nde 01.04.2017-28.02.2018 tarihleri arasında yatan inme tanısı almış, paretik/plejik, araştırmanın sınırlılıklarına uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden, 63 hasta oluşturmuştur. 
Araştırmada verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanmış Hasta Tanıtım Formu ve Fizyolojik Parametreler İzlem Formu kullanılmıştır. Hemiplejik ve hemiparetik inmeli bireylerde etkilenen ve etkilenmeyen taraftan oksijen saturasyon ve nabız hızı ölçülerek kaydedilmiştir. 
Verilerin analizinde paired sample t testi ve korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi Statistical Package for Social Science (SPSS) 24.0 paket programında gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmaya alınan toplam 63 hastanın %47,6'sı kadındır, %89'u iskemik inme, %11'i hemorajik inme tanısı almıştır. 
Verilerin analizi sonucunda; etkilenen ve etkilenmeyen taraftan  yapılan saturasyon ölçüm ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=,022). Etkilenen ve etkilenmeyen taraftan yapılan nabız ölçüm ortalamalarında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=,580).
Etkilenmeyen taraftan sıvı infüze edilen bireylerde etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraftan yapılan saturasyon ölçüm ortalamaları karşılaştırıldığında iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanırken (p=,049), etkilenen taraftan sıvı infüzyonu giden bireylerde iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=,218).
Etkilenen tarafta periferal ödem bulunan bireyler arasında etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraf saturasyon ölçüm ortalamaları karşılaştırıldığında iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanırken (p=,707), etkilenen tarafta periferal ödem bulunmayan bireylerde iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=,008).
1-3 ve 8-27 günlük inme tanısı olan bireyler arasında etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraf saturasyon ölçüm ortalamaları karşılaştırıldığında iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmazken,  4-7  günlük inme tanısı olan bireylerde iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=,042) . 
33-52 yaş grubundaki bireyler arasında etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraf saturasyon ölçüm ortalamaları karşılaştırıldığında iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=,028). Aynı şekilde 53-75 yaş grubundaki bireylerde iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanırken (p=,038),  76-93 yaş grubundaki bireylerde iki taraf arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=1).
Sonuç olarak; hemiparetik ve hemiplejik bireylerde etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraftan yapılan saturasyon ölçüm ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmış olmasına rağmen bu farkın klinik uygulamalarda çok önemli olmadığı düşünülerek bu bireylerde her iki taraftan da pulse oksimetre cihazı aracılığıyla oksijen saturasyonu ölçümü yapılması önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: İnme, oksijen saturasyonu, hemipleji, hemiparezi

Abstract:
This study was conducted to determine whether there is a difference in measurement of oxygen saturation measurement values obtained with pulse oximeter from intact and involved sides in patients with stroke. Study was conducted in Ege University-Faculty of Medicine-Neurology Intensive Care Unit between 01.04.2017-28.02.2018. Study population was comprised of paretic/plegic patients diagnosed with stroke in Ege University-Faculty of Medicine-Neurology Intensive Care Unit between 01.04.2017-28.02.2018. Study sample was comprised of 63 patients hospitalized in Ege University-Faculty of Medicine-Neurology Intensive Care Unit between 01.04.2017-28.02.2018, diagnosed with stroke, were paretic/plegic, who met limitations of study and accepted to participate in study.
For data collection in study, Patient Description and Physiological Parameters Monitoring Questionnaires developed by researchers, were used. Oxygen saturations and pulse rates were measured from intact and involved sides in hemiplegic and hemiparetic individuals with stroke, and recorded. 
In data analysis; paired sample t, Chi-square and correlation test were used. Data analysis obtained from study was performed on Statistical Package for Social Science (SPSS) 24.0 package program. 
Of 63 patients included in study; 47.6% female, 52.4% male, 89% are diagnosed with ischemic stroke and 11% were diagnosed with hemorrhagic stroke. 
In conclusion of data analysis, a statistically significant difference was determined between mean saturation measurements obtained from intact and paralytic sites (p=.022). No statistically significant difference was determined between mean pulse measurements obtained from intact and paralytic sites (p=.580).
While statistically significant difference was determined when mean saturation  measurements between intact and paralytic sides in individuals for whom fluids were 
infused from intact extremity were compared(p=.049), no statistically significant difference was determined between both sides in individuals for whom fluids were infused from paralytic extremity (p=.218).
While a statistically significant difference was determined between mean saturation measurements obtained from intact and paralytic sides among individuals with peripheral edema on their paralytic extremity (p=.707), no statistically significant difference was determined between both sides in individuals without peripheral edema on their paralytic extremity (p=.008).
While no statistically significant difference was determined when mean saturation measurements obtained from intact and paralytic sides among individuals at 1-3 and 8-27 days of age who were diagnosed with stroke were compared, a statistically significant difference was determined between both sides in individuals at 4-7 days of age who were diagnosed with stroke (p=.042). 
A statistically significant difference was determined when mean saturation measurements obtained from intact and paralytic sides among individuals at 33-52 years of age were compared (p=,028). Similarly, while a statistically significant difference was determined between both sides among individuals at 53-75 years of age (p=.038), no statistically significant difference was determined between both sides among individuals at 76-93 years of age (p=1).
In conclusion; measurement of oxygen saturation via pulse oximeter device from both sides in these individuals is recommended, although a statistically significant difference is determined between mean saturation measurements obtained from intact and paralytic sides, this difference is not important in clinical practice. 

Keywords: Stroke, oxygen saturation, hemiplegia, hemiparesis