Örgütsel çeviklik ve örgütsel DNA'nın örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılık üzerindeki etkisi: Beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama
Effects of organizational agility and organizational DNA on organizational change and organizational creativity: An application on five star hotel enterprises
Yazar: FARUK GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. ELBEYİ PELİT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Otel işletmeciliği = Hotel business

Özet:
Çeviklik, kelime anlamı olarak hızlı hareket etme ve işin sonucuna ani ulaşabilme yeteneği olarak tanımlanabilir. Örgütsel çeviklik ise benzer şekilde çevrede yaşanan gelişmelere hızlı ve etkin cevap verebilme yeteneğidir. Örgütsel DNA, örgüte yaşayan bir organizma rolü biçilerek her örgütün kendine has özelliklerinin olduğu düşüncesine dayanılarak ortaya atılmış bir metafordur. Örgütsel değişim, örgütte yer alan bireylerin değişime karşı algı ve tutumlarından meydana gelen bir kavramdır. Örgütsel yaratıcılık ise örgütteki bireylerin örgüt içerisinde yaratıcı düşünebilme yeteneği olarak tanımlanabilir. Örgütlerde çeviklik ve DNA yapısının değişim ve yaratıcılık algısını etkileyebilceği düşüncesinden yola çıkarak gerçekleştirilen bu çalışma, beş yıldızlı otel işletmelerindeki işgörenler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, beş yıldızlı otel işletmelerinde örgütsel çeviklik ve örgütsel DNA'nın örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılık üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Buna ek olarak işgörenlerin çalıştıkları işletmeye yönelik örgütsel çeviklik ve örgütsel DNA algıları ile örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılık algılarının kişisel özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasında nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği ile veri toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerinin işgörenleri oluşturmaktadır. Çalışmada aşamalı (tabakalı ve küme) örnekleme yöntemi kullanılarak toplam 1234 işgören üzerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre örgütsel çeviklik, örgütsel DNA, örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılık; katılımcıların bazı kişisel özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Yapılan analiz sonucunda örgütsel çeviklik ve örgütsel DNA'nın örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılığı etkilediği belirlenmiştir. Literatürde örgütsel çeviklik, örgütsel DNA, örgütsel değişim ve örgütsel yaratıcılığı bir arada ele alan bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda çalışma kapsamında elde edilen sonuçların ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Agility can be defined as the ability to act quickly and to reach the result of the work instantly. Organizational agility, on the other hand, is the ability to respond quickly and effectively to developments in the environment. Organizational DNA is a metaphor put forward based on the idea that each organization has its own characteristics by assigning the role of a living organism to the organization. Organizational change is a concept that consists of the perceptions and attitudes of individuals in the organization towards change. Organizational creativity can be defined as the ability of individuals in the organization to think creatively within the organization. Based on the idea that agility and DNA structure can affect the perception of change and creativity in organizations, this study was carried out on employees in five-star hotel enterprises. The aim of this study is to determine the effect of organizational agility and organizational DNA on organizational change and organizational creativity in five-star hotel enterprises. In addition, it is aimed to determine whether the organizational agility and organizational DNA perceptions of the employees towards the company they work for, and their perceptions of organizational change and organizational creativity differ according to their personal characteristics. During the data collection phase of the research, data were collected using the questionnaire technique, one of the quantitative research methods. The population of the research consists of the employees of the five-star hotel enterprises operating in Türkiye. In the study, a total of 1234 employees were researched by using the stratified (stratified and cluster) sampling method. According to the results of the research, organizational agility, organizational DNA, organizational change and organizational creativity; differ according to some personal characteristics of the participants. As a result of the analysis, it was determined that organizational agility and organizational DNA affect organizational change and organizational creativity. No research has been found in the literature that deals with organizational agility, organizational DNA, organizational change and organizational creativity together. In this direction, it is thought that the results obtained within the scope of the study will contribute to the relevant literature.