Romatoid artrit hastalarında kardiyovasküler risk değerlendirme yöntemi olarak retinal vasküler kalibrenin kullanımı. Prospektif takip çalışması
Use of retinal vascular calibre which is a novel cardiovascular risk analyses method in rheumaotid arhtritis patients, prospective case control study
Yazar: HAKAN BABAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. UMUT KALYONCU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; C reaktif protein = C reactive protein ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Retina = Retina ; Retinal ven = Retinal vein ; Romatoid artrit =

Özet:
Kardiyovasküler risk belirteci olan retinal vasküler kalibre'nin (RVC) Romatoid Artrit (RA) hastalarında yaş-cinsiyet-komorbidite eşdeğer popülasyona ve Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) hastalarına göre farkı, hastalık aktivite indeksleri ve C-Reaktif Protein (CRP) ile ilişkisi ve takip süresince aktivite indeksi, klinik ve inflamasyon durumundaki değişiklikten etkilenmesi ve korelasyonu araştırılmıştır. Temmuz 2014-Ocak 2015 arasında ACR-EULAR 2010 kriterlerine göre RA tanısı olan ardışık 47 hasta çalışmaya dahil edildi. İlk değerlendirmede DAS-28, SDAİ, CDAİ, HAQ skorları kaydedildi. Yirmidört hasta 5,2±2,1 ay sonra ikinci kez değerlendirildi. Otuziki SLE hastası ve romatolojik hastalığı olmayan 45 hasta kontrol grubu olarak alındı. RVC analizleri fundus fotoğraflarından yarı otomatik İVAN yazılımı (Wisconsin Üniversitesi) ile santral retinal arter ve ven eşdeğeri (SRAE-SRVE) olarak ölçüldü. SRAE ve SRVE değerleri sırasıyla RA grubunda 147,8±11,7µm, 213,3±17,8 µm, hasta grubunda 147,4±17,6µm, 217,5±26,2 µm, SLE grubunda ise 148,3±12,8µm, 209,2±14,1µm olarak saptandı. DAS-28, SDAİ, CDAİ, CRP, ESH ve HAQ skoru ile RVC arasında korelasyon saptanmadı, fakat DAS-28'e göre ayrılan gruplar arasında SRVE'de fark saptandı (SRVE farkı DAS-28≤3,2 vs. DAS-28>3,2 p=0,045, DAS-28≤3,2 vs. DAS-28>5,1 p=0,004). İkinci vizitte değerlendirilen 24 hastanın DAS-28,CRP, HAQ ve VASD değerlerindeki değişim ile SRAE ve SRVE'deki değişim arasında korelasyon saptanmadı. 3'lü grup analizinde gruplar arasında fark saptanmaz iken ikili olarak yapılan karşılaştırmalarda RA grubu ile kontrol grubu arasında SRAE ve SRVE açısından fark saptanmaz iken RA ile SLE grupları arasında SRVE'de fark saptandı (p=0,038). DAS-28 skoruna göre yüksek hastalık aktivitesine sahip hastalarda inflamasyonun önemli göstergesi ve kardiyovasküler morbidite prediktörü olan SRVE daha yüksek olarak saptandı. RA hastalarının tedavi edilmesi sonucu klinik parametrelerde ortaya çıkan değişim ile RVC'deki değişim arasında bir ilişki saptanmadı.

Abstract:
This study aims to investigate retinal vasculer calibre (RVC, a novel cardiovasculer(CV) risk analysis method) differences in Rheumatoid Arthritis (RA) patients compared to SLE patients and agesex-comorbidity equivalent population and the interaction between RVC and disease activity scores and CRP in RA patients. Additionally during follow–up effect of disease activity score, level of inflamation and patients clinical status change to the RVC variation and correlation of these parameters were explored. Fortyseven RA patient according to ACR-EULAR 2010 criteria included in this study between july 2014-january 2015. DAS-28, SDAI, CDAI and HAQ scores were recorded. Thirtytwo SLE patient and 45 controls without known rheumatological disease included. RVC was measured from fundus photographs, and summarised as the central retinal artery and vein equivalents (CRAE- CRVE) using a semi-automated computer-assisted method(IVAN, Wisconsin University). CRAE and CRVE were calculated respectively 147,8±11,7µm, 213,3±17,8µm in RA patients, 147,4±17,6µm, 217,5±26,2µm in control group, 148,3±12,8µm, 209,2±14,1µm in SLE patients. There were no correlation between DAS-28,SDAI, CDAI, CRP, ESR, HAQ score with RVC. But there were significant difference of CRVE levels between the groups determined according to DAS-28(DAS-28≤3,2 vs DAS-28>3,2 p=0,045, DAS-28≤3,2 vs DAS-28>5,1 p=0,004). Twentyfour of fortyseven patient evaluateed again 5,2±2,1 months
later. There were no correlation between the changes of DAS-28, CRP, HAQ and VASD with the RVC changes of these 24 patients. As a result there were no significant difference in RVC between RA and control group, but CRVE was significantly wider in RA patients than SLE (p=0,038). CRVE which is reflecting systemic inflammation and possibly increased CV risk, significantly increased in RA patients with high disease activity determined by DAS-28 score. There was no correlation between the
change of clinical parameters with RVC changes in RA patients during the follow up.