Sebîlürreşâd Dergisi'nde yer alan hat eserlerinin estetik açıdan değerlendirilmesi
Aesthetic evaluation of calligraphy works in Sebîlürreşâd Magazine
Yazar: SEMRA EKİN
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER YILMAZ ; PROF. DR. SÜLEYMAN BERK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dergiler = Magazines ; Sebilürreşad dergisi = Sebilürreşad magazine ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
Sebîlürreşâd Dergisi, kültür tarihimizin en önemli ve en uzun soluklu basın-yayın organlarından biridir. İlk olarak Sırât-ı Müstakîm ismiyle 1908 yılında yayın hayatına başlayan dergi, çeşitli sebeplerle bazı dönemlerde kapatılmış olsa da 1966 yılına kadar aralıklı olarak yayınını sürdürmüştür. 
Eşref Edip Fergan yönetimindeki dergi, başladığı ilk günden son dönemine kadar, benimsemiş olduğu İslâmcılık ideolojisini temsil etmeye devam etmiş ve özellikle din eğitimi meselesi ile ilgili konuları sık sık gündeme taşımıştır. Bu anlamda öncelikle dinî, daha sonra da siyasi bir misyon üstlenen dergi, alanında uzman çeşitli yazarlar aracılığıyla birtakım sosyolojik konuları ve problemleri büyük bir özveri ile ele alıp irdelemiştir.
Daha önceki dönemlerde Osmanlı Türkçesi ile yayım yapan ve kapaklarında herhangi bir görsele rastlanmayan derginin, 1948-1966 yılları arasındaki dönemi, Lâtin harfleri ile neşredilmiş ve bu kez kapaklarında çeşitli görsellere de yer verilmiştir. 
Dergi kapaklarındaki görseller arasında yoğun olarak hat eserlerinin yer alması tez çalışmasının konusunu belirleme noktasında etken olmuştur. Geleneksel sanatlar arasında kültürel belleğimizin en önemli yapı taşlarından birini oluşturan hat sanatını gerek uygulama alanında gerekse kuramsal düzeyde yapılacak çalışma ve tetkiklerle geleceğe taşımak, önemli bir gaye olsa gerektir.
 Bu çalışmada; Sebîlürreşâd Dergisi'nin 1948-1966 yılları arasında yayımlanan kapaklarındaki hatlar tespit edildikten sonra kronolojik bir sıralamaya göre katalog oluşturulmuş, sonra teknik ve estetik bakımdan analizleri yapılmış, yazıların renkli ya da orijinal görselleri temin edilmeye çalışılmış, eserlerin hattatlarıyla ilgili bilgiler verilmiş ve birçok farklı açıdan tasnif edilen eserlerin bu özellikleriyle ilgili açıklayıcı tablolar hazırlanmıştır. Böylece Sebîlürreşâd Dergisi özelinde bir hat sanatı inceleme çalışması ortaya konmak istenmiştir.

Abstract:
Sebîlürreşâd Magazine is one of the most important and the longest termed media organs of our cultural history. The magazine, which began its publication life in 1908 under the name of Sırât-ı Müstakîm, maintained its publication discontinuously until 1966, although it was closed in some periods for some various reasons. 
The magazine, under the direction of Eşref Edip Fergan, continued to represent the ideology of Islamism it had adopted from the first day until the last period, and it frequently brought up issues related to religious education. In this sense, the magazine, which assumed principally a religious and then a political mission, handled and examined a number of sociological issues and problems with great devotion through various authors who are experts in their fields.
The period between 1948 and 1966 of the magazine, which previously published in Ottoman Turkish and did not have any visuals on its covers, was published in Latin letters and this time, various visuals were included on the covers.
The fact that there are mostly calligraphy works among the visuals on the magazine covers has been a factor in determining the subject of the thesis. It must be an important goal to carry the art of calligraphy, which is one of the most important fundamental elements of our cultural memory among traditional arts, to the future with studies and observations to be done both in the field of application and at the theoretical level.
In this study; after determining the calligraphies on the covers of Sebîlürreşâd Magazine published between 1948 and 1966, a catalog was created according to a chronological order, then the technical and aesthetic analysis was made, the colorful or original visuals of the writings were tried to be obtained, the information about the calligraphers of the works was given and explanatory tables about these features of the works classified in many different ways have been prepared. So that, a study of calligraphy art specific to Sebîlürreşâd Magazine was aimed to be put forward