Yeni 1,4,2,3-diazadiborin türevlerinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of novel 1,4,2,3-diazaborine derivatives
Yazar: OSMAN BURGAZ
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ŞAHİN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bor elementinin bazı anorganik yapılı bileşiklerinin araştırmalarının yapılmasına karşın organobor bileşikleri ile ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Fakat Diboran (4) bileşikleri uzun zamandan beri üzerinde pek çok çalışma yapılmış bir konudur.  Bununla beraber hala güncelliğini yitirmemiş yeni alanlarda araştırılmaya devam edilmektedir. Literatüre bakıldığında altı üyeli diazadiborin gövdeleri konusunda çalışmalar oldukça sınırlıdır. Tez ile özellikle bu türlerin üzerinde çalışmalar yapılmış ve başarılı sonuçlar alınmıştır. Borazinler, borun azot ile yaptığı halkalı yapıya sahip bileşiklerdir. Benzenin inorganik kimyada iki önemli analoğu bulunmaktadır. Bunlar "inorganik benzen" olarak da adlandırılan borazin ve trimerik fosfazendir. Bu özelliğe sahip olması bu alandaki çalışmaları ilginç kılmaktadır. Diazadiborin gövdesine sahip izomerlerden şimdiye kadar sadece 1,2,3,6-izomeri sentezlenmiştir. Diazadiborin türevi olan 1,4,2,3-izomeri şimdiye kadar ise monosiklik olarak sentezlenmemiştir. Tez kapsamında yaptığımız çalışmalar ile birlikte, hedeflenen bileşikler farklı sübstitüentler kullanılarak ürün karışımı olmaksızın, tek bir ürün olarak elde edilebilmiştir. Öngörülen sentezlerin gerçekleşmesi ile birlikte literatüre pek çok yeni Diazadiborin bileşikleri kazandırılmıştır. Sonuç olarak, planlanan tüm sentezler inert atmosferde kinetik kontrollü olarak organolityum bileşikleri ile klorlu diboran türleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sentezlenen bileşikler NMR ve XRD tek kristal teknikleri kullanılarak karakterize edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Diboran(4), Diazadiborin, Borazin, Trimerik fosfazen, İnorganik benzen.

Abstract:
Although the research on inorganic structured compounds of boron has been done, studies on organoboron compound are limited. But diborane (4) compounds are widely studied subjects. However, they are still not outdated and continue to be investigated in new areas. When the literature is analyzed, studies on six-membered diazadiborine bodies are very limited. İn this work, especially these bodies are studied and successful results are obtained. Borazines are cyclic compounds resulting from the bond between nitrogen and boron. Benzene has two major analogues in inorganic chemistry. These are "inorganic benzene" also known as borazine and trimeric phosphazene. This feature makes the research in this area interesting. Until now, only the 1,2,3,6-isomer, has been synthesized among diazadiborine bodies. A diazadiborine monocyclic, 1,4,2,3-isomer hasn't been synthesized until now. In our work, target compounds have been obtained as single product without a product mixture. As the envisaged synthesis is achieved literature has been enriche with regard to diazadiborine compounds. Consequently, all of the synthesis planned were done using organolithium compounds and chlorinated diborane species in a kinetically controlled monner in an inert atmosphere. Synthesized compounds are characterized by NMR and XRD single crystal techniques.

Key Words: Diborane (4), Diazadiborine, borazine, trimeric phosphazene, inorganic benzene.