Sosyal medyada benliğin sunumu ve mahremiyet tartışmaları bağlamında çocuk YouTuberlar üzerine bir analiz
An analysis on child YouTubers in the context of self presentation and privacy discussions in social media
Yazar: ELİF ÖZEK
Danışman: DOÇ. DR. EDA TURANCI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi mahremiyet = Online privacy

Özet:
Dijitalleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda, sosyal medya günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu durum modern toplumda, bireylerin çevrimiçi ortamlarda kendilerini nasıl sundukları ve temsil ettikleri konusunda önemli bir araştırma alanı yaratmıştır. Çocuk YouTuberlar da dijital ortamda içerik üretip paylaşan ve bu içerikleri geniş kitlelere ulaştıran bireylerdir. Bu süreçte de benlik sunumu ve mahremiyet konuları önemli hale gelmektedir. Çocuk YouTuberların gözle görülür artışı ve düzenli olarak içerik üretme baskısı; mahremiyet, kişisel sınırlar, gizlilik, etik gibi konuları tartışmaya açık hale getirmiştir. Özellikle ebeveynlerin, çocuklarına dair kişisel bilgileri ve çocuklarının özel yaşamlarını koruması gerekmektedir. Araştırma çerçevesinde, altı çocuk YouTuber'ın popüler videoları, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre; "oyun/kurgu/eğlence" temalı içerikler ön planda yer alırken, video çekimlerinde mekan olarak daha çok "ev" tercih edilmiştir. Videolarda markalı ürün kullanımına sıklıkla yer verildiği dikkat çekmektedir. Gösterişli oyuncaklar, eğlence temalı içerikler, yiyecek/içecek paylaşımları, paylaşılan videolarda sıklıkla vurgulanmaktadır. Ayrıca çocuklar çoğunlukla ebeveynlerinin yönlendirmesi eşliğinde, belirli bir kurguya dayanarak videolarda performans sergilemektedir. İncelenen bazı videolarda ise çocuklara ait görüntülerin açık bir şekilde; bikini, mayo veya şort gibi kıyafetlerle sunularak mahremiyetlerinin ihlal edildiği görülmüştür. Video kapak fotoğrafları incelendiğinde ise genellikle çocukların görüntüsü, dikkat çekici ve merak uyandırıcı görseller ile birlikte kullanılarak eğlenceli ve renkli bir atmosfer içerisinde sunulmaktadır. Sonuç itibarıyla; çocuk YouTuberların, video içeriklerinde kendi kişisel performanslarını sergiledikleri, önceden belirlenmiş bir oyun kurgusu çerçevesinde, ebeveynlerinin doğrudan veya dolaylı müdahalesi ile hareket ettikleri ve bazı içeriklerde mahremiyetlerinin ihlal edildiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
With the rapid spread of digitalization, social media has become an inseparable part of daily life. This development has created a significant research area in modern society, focusing on how individuals present and represent themselves in online environments. Child YouTubers are individuals who produce and share content in digital spaces, reaching wide audiences. In this process, issues of self-presentation and privacy have become increasingly important. The visible increase in child YouTubers and the pressure to produce content regularly have raised discussions on topics such as privacy, personal boundaries, confidentiality, and ethics. It is particularly important for parents to protect their children's personal information and private lives. Within the framework of this research, the popular videos of six child YouTubers were analyzed using content analysis methodology. According to the research findings, content with a focus on "games/fiction/entertainment" is predominant, with the home being the preferred location for filming. It was noted that branded products were frequently used in these videos. Flashy toys, entertainment-themed content, and food/drink sharing are frequently emphasized in the shared videos. Additionally, children often perform in the videos based on a certain script, typically under the direction of their parents. In some of the videos reviewed, it was observed that children's images were openly displayed in outfits such as bikinis, swimsuits, or shorts, leading to violations of their privacy. An examination of the video thumbnails revealed that children's images are typically presented alongside eye-catching and intriguing visuals, creating a fun and colorful atmosphere. In conclusion, it was observed that child YouTubers display their personal performances within video content, operating within a predetermined game framework, and under the direct or indirect influence of their parents. Furthermore, it was noted that their privacy was violated in some of the content.