Farklı sıcaklıklarda çözdürülen boğa ‎spermasının çözüm sonrası farklı periyotlarda ‎spermatolojik parametrelerinin ‎değerlendirilmesi
Evaluation of the ‎spermatological parameters of the bull ‎sperm through different temperatures at different periods after thawing
Yazar: FATMA NUR ULUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SELÇUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Boğalar = Bulls ; Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Sperm = Spermatozoa ; Spermatolojik özellikler = Spermatological characteristics ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Suni tohumlama uygulamasını saha koşullarında yapacak veteriner hekimlerin donmuş sperma payetini çözdürürken uygun koşulları göz önünde bulundurarak çözdürme işlemini yapmaları suni tohumlama başarısını arttıran önemli faktörlerden biridir. Çözdürme prosedürü, spermatozoanın hayatta kalması üzerindeki etkisi açısından dondurma prosedürü kadar önemlidir. Bu çalışmanın amacı, dondurulmuş ve çözdürülmüş sperma muayenesinde kullanılan ve tercih edilen iki farklı çözüm sıcaklığının kullanılabilirliği, geçerliliği ve doğrulukları hakkında karşılaştırmalar ve değerlendirmeler yapmaktır. Ayrıca spermanın çözüm sonrası farklı sürelerde bekletilmesi ile spermatolojik parametrelerden elde edilen bulgular arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri istatiksel olarak ortaya koymaktır.
Çalışmada aynı boğaya ait, aynı tarihte dondurulmuş ve aynı şartlar altında saklanan 20 payet dondurulmuş sperma örneği kullanıldı. Çalışma dizaynı için 2 farklı grup oluşturuldu.İlk grup için 10 payet sperma örneği 37°C'deki su banyosunda 30 saniyede ve ikinci grup için 10 payet sperma örneği 70°C'de 5-6 saniyede çözdürülecek şekilde planlanmıştır. Çözdürülen tüm sperma örnekleri +4°C'ye bırakıldı ve 0,3,6,12,24 ve 48. saatlerde spermatolojik muayeneleri yapıldı. Yapılmış olan bu çalışmada farklı çözüm sıcaklıkları olan 37°C ve 70°C'de çözdürülen spermaların, spermatolojik muayenesi sonucunda sırasıyla; motilite, canlılık oranı ve spermatozoon morfolojisi olarak değerlendirildiğinde bekleme sürelerinin büyük farklar doğurabildiği görülmüştür. Çözdürüldükten sonra bekleme süresi arttıkça spermada total motilitenin azaldığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda sperma çözümünden sonra bekleme süresi arttıkça spermatozoon morfolojisinin olumsuz etkilendiği ortaya konulmuştur. Bu çalışma suni tohumlama uygulamalarında kullanılan spermaların çözüm sonrası verimliliğini artırmak amacıyla daha fazla sayıda in vitro ve in vivo araştırmaların yapılması gerekliliği ortaya koymuştur. Bu veriler üzerine yapılacak farklı çalışmalar ile daha kapsamlı sonuçlar elde edilmesi mümkün olacaktır.

Abstract:
An important factor that increases the success of artificial insemination is that veterinarians who perform artificial insemination practice under field conditions take into account the appropriate conditions while thawing frozen semen straws. Regarding its effect on the survival of the spermatozoa, the thawing procedure is just as significant as the freezing procedure. In this study, two alternative thawing temperatures will be compared and evaluated for their usability, validity, and accuracy in frozen and thawed semen exams. Additionally, it is to statistically compare and contrast the results from spermatological parameters with the semen parameters waiting at various intervals after thawing.
In the study, 20 straws of frozen semen from the same bull, frozen on the same date and stored under the same conditions, were used. Two different groups were formed for the study design. First group, 10 straws of semen samples were thawed in a 37°C water bath for 30 seconds, and second group, 10 straws of semen samples were thawed at 70°C for 5-6 seconds. All thawed semen samples were left at +4°C, and spermatological examinations were performed at 0, 3, 6, 12, 24, and 48 hours. In this study, as a result of spermatological examination of semen thawed at different thawing temperatures of 37°C and 70°C, respectively, motility, viability rate, and sperm morphology are evaluated, and it has been observed that waiting times can cause significant differences. It was determined that as the waiting time increased after thawing, total motility in semen decreased. At the same time, it was revealed that sperm morphology was negatively affected as the waiting time increased after the semen thawing. This study demonstrated the necessity of doing more in vitro and in vivo studies to increase the post-thaw efficiency of semen used in artificial insemination applications.