Koklear implant kullanıcılarında bimodal stimulasyon ile sağlanan binaural işitmenin avantajları
Binaural advantages of bimodal stimulation of cochlear implant users
Yazar: GİZEM BABAOĞLU DEMİRÖZ
Danışman: PROF. DR. GONCA SENNAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Demiröz B. G., Koklear İmplant Kullanıcılarında Bimodal Stimulasyon ile sağlanan Binaural İşitmenin Avantajları, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Odyoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışmanın amacı, koklear implant (Kİ) ve bimodal (koklear implant ve kontralateral kulakta işitme cihazı) kullananıcılarda fundemental frekans (F0) ve vokal yol uzunluğu (VTL) ses ipuçlarının ayırt etme hassasiyet eşiklerini ve ve arka plan gürültüsünde hedef konuşma doğruluk skorlarının araştırılmasıdır. Çalışmaya 10-30 yaş aralığında 23 koklear implant (Kİ), 18 Bimodal ve 29 normal işiten toplamda 70 birey katılmıştır. Ayrıca, bir grup Bimodal kullanıcı işitme cihazı faydalarını araştırmak için tekrar test edilmiş (N=11) ve önceki sonuçları ile karşılaştırılmıştır. F0 ve VTL ses ipuçlarını ayırt etme hassasiyet oranları ve arka plan gürültüsünde hedef konuşma algı skorları iki farklı test bataryası kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Kİ ve bimodal çocuk ve yetişkin kullanıcıların genellikle normal işiten yaşıtlarına kıyasla F0 ve VTL ses ipuçlarına daha az duyarlı olduğunu, ancak Kİ ve bimodal kullanan çocukların postlingual işitme kaybı olan yetişkinlerden daha iyi performans gösterdiğini göstermiştir. Ayrıca, bireysel görsel incelemede, F0 hassasiyet eşiklerinde Kİ ve bimodal çocuk kullanıcıların normal işiten akranları ile örtüştüğü, daha fazla bimodal kullanıcı çocuğun normal işiten akranlarıyla benzer eşiklere sahip olduğu ve erken implante olan çocukların daha duyarlı oldukları gözlemlenmiştir. Konuşma algı testlerinde, Kİ ve Bimodal kullanıcıların doğruluk puanlarının sinyal gürültü oranı (TMR) daha avantajlı hale geldikçe arttığı, öncelikle TMR ardından bazı katılımcıların ses ipuçları farklarından fayda sağladıkları görülmüştür. Erken implant ameliyatı olan Kİ ve bimodal çocuk kullanıcılar, genel olarak Kİ ve Bimodal yetişkin kullanıcılardan daha iyi performans göstermiştir. Bimodal kullanıcılar arasında yapılan tekrar test analizi, işitme durumunun F0 ve VTL hassasiyeti üzerinde önemli bir etkisi olmadığını, sonuçların genel olarak dağınık olduğunu, artan TMR ve karşı kulakta işitme cihazı kullanımının bazı katılımcılarda doğruluk puanlarını artırdığı görülmüştür. Bireysel görsel inceleme ve demografik detayların daha derinlemesine incelenmesi sonuçları değerlendirmek için önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Ses ipuçları, konuşmayı anlama, koklear implant, işitme cihazı, bimodal işitme

Abstract:
Demiröz B. G., The Benefits of Binaural Hearing Provided by Bimodal Stimulation in Cochlear Implant Users, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Odyoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2024. This study aimed to explore fundamental frequency (F0) and vocal-tract length (VTL) voice cue discrimination thresholds and performance scores of speech perception in single talker background noise among cochlear implanted (CI, N=23), Bimodal (N=18), and normal hearing (NH, N=29) participants aged 10-30 years. Additionally, a subgroup of bimodal participants (N=11) was retested to acoustic input benefits via hearing aids. Participants were tested with two specifically developed experiments for voice cue discrimination and speech perception, focusing specifically on F0 and VTL cues. Results revealed that, CI and bimodal children had lower sensitivity F0 and VTL discrimination thresholds compared to normal hearing peers, but performed better than postlingual CI adults. CI and Bimodal children performed better in speech perception tests, primarily benefiting from increasing TMR and voice cue differences. The CI and Bimodal children whose F0 thresholds overlapped with NH children were observed to have been implanted early. Test-retest analysis in Bimodal participants showed no significant effect of hearing condition on F0 and VTL sensitivity, hovewer, increasing TMR and using hearing aids (HAs) in the contralateral ear improved accuracy scores in some participants. In conclusion, although CI and Bimodal participants had lower voice cue discrimination thresholds compared to NH peers, they utilized degraded F0 cues to some extent for perception despite spectrotemporal challenges, while VTL cues were more challenging. Moreover, acoustic input via HAs had a benefit on speech perception in some participants. Further exploration of individual visual inspection and demographic details may offer deeper insights into influencing factors on individual variations and performance.

Keywords: Voice cue perception, Speech perception, cochlear implant, hearing aid, Bimodal hearing