Süt çocukluğu döneminde kolestaz nedeni ile karaciğer biyopsisi yapılan vakaların klinik-patolojik olarak retrospektif değerlendirilmesi
Clinic-pathologic retrospective evaluation of children submitted to liver biopsy for cholestasis of intrahepatic origin
Yazar: REFİKA SİRMA DOKUZBOY
Danışman: DOÇ. DR. ZUHAL AKÇÖREN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Biyopsi = Biopsy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kolestaz = Cholestasis ; Patoloji = Pathology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
DOKUZBOY S.R. Süt çocukluğu döneminde kolestaz nedeni ile karaciğer biyopsisi yapılan vakaların klinik-patolojik olarak retrospektif değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi. Ankara, 2018. Kolestatik sarılık hangi yaşta görülürse görülsün acil tanısal araştırmanın yapılmasını gerektiren ciddi bir durumdur. Kolestaz ile başvuran bir hastada intrahepatik  ve ekstrahepatik nedenlerin birbirinden ayırt edilmesi ve kolestaza yol açan patolojinin belirlenmesi, hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının benzer özellikler göstermesi ve nonspesifik olması nedeni ile oldukça güç olmaktadır. Çalışmamızda ilk iki yaşta intrahepatik nedenli kolestazı mevcut olan ve karaciğer biyopsisi yapılan %62,2'si erkek (69 kişi) %37,8'i kız (42 kişi) olmak üzere toplam 111 hastanın başvuru yakınmaları, fizik muayene bulguları, laboratuvar tetkikleri, karaciğer biyopsisi bulguları incelendi ve klinik seyirlerine etki edebilecek faktörler araştırıldı. Hastaların 24'ü (%21,6) idiopatik neonatal hepatit, 37'si (%33,3) progresif familyal intrahepatik kolestaz (PFIC), 5'i (%4,5) sklerozan kolanjit, 20'si (%18,0) metabolik hastalık, 8'i (%7,2) Alagille sendromu/nonsendromik safra yolu azlığı, 17 si (%15,3) diğer hastalıklar grubunda yer aldı. Kaşıntı şikayetine en sık PFIC grubu ve Alagille sendromu/nonsendromik safra yolu azlığı grubunda, karın şişliği şikayetine en sık metabolik hastalık grubunda, anne baba arasında akrabalığa metabolik hastalık grubu ve PFIC grubunda, ailede sarılıklı birey öyküsüne en sık PFIC grubunda, asite en sık metabolik hastalık grubunda, kardiyak anomali ve vertebra anomalilerine en sık Alagille sendromu hastalarında rastlandı. PFIC grubunda GGT'nin düşük olması ve metabolik hastalık grubunda INR'nin daha uzun olması laboratuvar incelemelerindeki farklılıklar olarak tespit edildi. Kötü prognozlu grupta erkeklerin daha sık olduğu, albümin değerinin daha düşük olduğu ve histolojik incelemede lobuler inflamasyonun daha şiddetli olduğu tespit edildi. Yine kötü prognozlu grupta portal inflamasyon daha yoğun ve fibrozis daha ileri evrede bulundu ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değere ulaşmadı. 
Sonuç olarak intrahepatik kolestazda etyolojik nedenlerin büyük farklılık göstermesine rağmen klinik bulgularının büyük benzerlikler gösterdiği; kesin tanıya yönlendirecek sensitivitesi ve spesifitesi yeterli derecede yüksek tek bir inceleme metodu olmadığı görülmüştür. Bu nedenle doğru tanıya ulaşma şansını artırmak için kolestazlı hastada kapsamlı ve sistematik bir yaklaşım düzenlenmeli, klinik ve laboratuvar incelemelerden elde edilen veriler biyopsi bulguları ile birleştirilmelidir.

Anahtar kelimeler: kolestatik hepatit, karaciğer biyopsisi, süt çocuğu

Abstract:
DOKUZBOY S.R. Clinic-pathologic retrospective evaluation of children submitted to liver biopsy for cholestasis of intrahepatic origin. Hacettepe University Faculty of Medicine, Thesis in Pediatrics. Ankara, 2018 Jaundice is an important sign of acute and chronic liver diseases in children and neonates. Once cholestatic jaundice comes to clinical attention, the initial approach aims to distinguish the diagnosis between intrahepatic causes and extrahepatic, as the latter requires precocious surgical intervention. While the spectrum of aetiologies is broad, clinical manifestations have challenging overlaps. We performed a retrospective review of the hospital records of 111 children (69 boys, 42 girls) less than 2 years of age when jaundice first noticed and who have jaundice of intrahepatic origin and submitted to liver biopsy. Variables including age at when jaundice was noticed, age at presentation, perinatal risk factors, family history of liver disease, parental consanguinity, liver biopsy findings and laboratory values at the first visit were recorded and assessed for possible prediction for prognosis. There were 24 (%21,6) patients in idiopatic neonatal hepatitis, 37 (%33,3) in progresif familial intrahepatic cholestasis (PFIC), 5 (%4,5) in sclerosing cholangitis, 8 (%7,2) in Alagille syndrome/nonsyndromic bile duct paucity, 20 (%18,0) in metabolic disorders and 17 (%15,3) were classified as other diseases. Itching for initial complaint was most common in patients with PFIC and Alagille/nonsyndromic intrahepatic bile duct paucity and abdominal distention was in metabolic disorders. A family history of affected members was more common in PFIC group and parental consanguinity was more common in the metabolic and PFIC groups. For the physical examination findings, ascites was more prominent in metabolic disorders group and cardiac and vertebral defects were in Alagille syndrome. There were no significant differences in relation to age, gender, jaundice,  hepatomegaly, splenomegaly, acholia, AST, ALT, ALP, DB and albumin between groups but a significant difference in INR reflected impaired coagulation of patients of the metabolic disease group. The prognosis was found to be poor for male patients and children who have lower albumin levels at presentation and whose liver pathology showed more severe lobular inflammation. Portal inflammation and fibrosis were also more severe in the poor prognostic group but this didn't reach statistical significance. In conclusion; diagnosis of intrahepatic cholestatic diseases is often difficult due to no single clinical feature or laboratory parameter have been found to show sufficient sensitivity and specificity. A detailed algorithmic approach facilitates early etiological diagnosis by careful clinical and laboratory evaluation combined with liver biopsy findings.

Key words: cholestatic hepatitis, liver biopsy, infancy