10 haftalık fiziksel aktivite programının otizm spektrum bozukluğu olan çocukların psikomotor ve psiko-sosyal özellikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of a 10-week physical activity program on psychomotor and psyco-social features of children with autismspectrum disorder
Yazar: EBRU KARACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ŞAHİN ; PROF. DR. DİLARA FATOŞ ÖZER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı 10 haftalık fiziksel aktivite programının 8-12 yaş otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların psikomotor becerileri ve psiko-sosyal özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel bir model olan eşitlenmemiş ön test-son test kontrol grubuna dayalı olarak yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden ise odak grup görüşmesi kullanılmıştır. Araştırma Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Özel Eğitim Uygulama Okullarında eğitim alan Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı almış çocuklar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma katılımcıları 8-12 yaş arasındaki OSB olan, ailelerinden imzalı onam formu alınmış 40 çocuktur.  Yansız atama yöntemi ile 20 katılımcı müdahale grubuna, 20 katılımcı kontrol grubuna atanmıştır. Araştırmada Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2-TV (GOBDÖ-2-TV), Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ), Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi KF (BOT-2), Eurofit Test Bataryası ve Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi kullanılmıştır.  Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2-TV (GOBDÖ-2-TV), Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi ile ilgili çocuğa ilişkin veriler aile görüşmelerinden elde edilmiştir. Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi KF (BOT-2) ve Eurofit Test Bataryası doğrudan katılımcılara uygulanmıştır. Müdahale grubu 10 hafta, haftada üç gün, günde bir saat olmak üzere fiziksel aktivite programına katılmıştır. Kontrol grubu rutin eğitimlerine devam etmiştir. Uygulamalar beşer kişilik gruplar halinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin istatiksel değerlendirilmesinde, SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Alfa değeri .05 olarak belirlenmiştir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermemesine göre, kontrol ve uygulama grubunun kendi içlerinde ön test ve son test sonuçları arasındaki farkı incelemek için Eşleştirilmiş t testi/ Wilcoxon işaretli sıralar toplamı ve işaret testi, uygulama ve kontrol grubunun ön testleri ve son testleri arasındaki farkı incelemek için bağımsız örneklerde t testi/Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden odak grup görüşmesi için tematik analiz yöntemine başvurulmuştur. GOBDÖ TV-2'de uygulama grubu katılımcıların tüm alt boyutlarında görülen azalış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). BOT-2 KF motor beceri ölçümlerinden alınan son test puanları deney grubu lehine daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). EUROFİT fiziksel uygunluk ölçümlerinde uygulama grubunda ağırlık, dikey sıçrama, durarak uzun atlama, 20 m sürat ve 10x5 m çabukluk alt testlerinde istatistiksel olarak anlamlı artış tespit edilmiştir (p<,05). Uygulama grubu SBDS-EF alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). ÇİYKÖ uygulama grubu puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Niteliksel yaklaşımla yapılan görüşmeler neticesinde "Fiziksel Uygunluk ve Motor Beceri Düzeyleri", "Sosyal Beceriler", "Bilişsel Beceriler", "Yaşam Kalitesi", "Özgüven" olmak üzere beş ana tema elde edilmiştir. Fiziksel aktivite programının OSB olan çocukların psikomotor ve psiko-sosyal özelliklerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveynlerden ve öğretmenlerden elde edilen sonuçlar fiziksel aktivitenin OSB olan çocukların motor beceri, fiziksel uygunluk düzeyi, sosyal beceriler, yaşam kalitesi ve özgüven gelişimi üzerinde olumlu etkiler sağladığı yönündedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of a 10-week physical activity program on the psychomotor skills and psycho-social characteristics of children aged 8-12 years with autism spectrum disorder.Mixed method was used in the research. A quasi-experimental model, one of the quantitative research methods, was conducted based on the unequal pretest-posttest control group. One of the qualitative research methods, focus group interview was used. The research was carried out on children diagnosed with Autism Spectrum Disorder who were educated in Special Education Practice Schools affiliated to Kocaeli Provincial Directorate of National Education. The participants of the study are 40 children with ASD between the ages of 8 and 12, with a signed consent form from their families. With the unbiased assignment method, 20 participants were assigned to the intervention group and 20 participants to the control group. In the study, Gilliam Autistic Disorder Rating Scale-2-TV (GOBDÖ-2-TV), Quality of Life Scale (PISS), Bruininks-Oseretsky Motor Proficiency Test, Eurofit Test Battery and Social Skill Rating System were used. Data regarding the child's Gilliam Autistic Disorder Rating Scale-2-TV (GOBDÖ-2-TV), Quality of Life Scale (PedsQL) and Social Skills Rating System were obtained from family interviews. The Bruininks-Oseretsky Engine Proficiency Test and the Eurofit Test Battery were administered directly to the participants. The intervention group participated in a physical activity program for 10 weeks, three days a week, one hour a day. The control group continued their routine training. The applications were carried out in groups of five people. SPSS 21.0 statistical package program was used in the statistical evaluation of the data. The alpha value was set as .05. According to whether the data show normal distribution or not, paired sample t test/Wilcoxon signed rank test to examine the difference between the pretest and posttest results of the control and experimental groups among themselves, and independent sample t test /Mann-Whitney U test  to examine the difference between the pretest and posttest of the experimental and control groups was used. Thematic analysis method was used for the focus group interview, which is one of the qualitative research methods. The decrease in all sub-dimensions of the experimental group participants in GOBDÖ TV-2 was found to be statistically significant (p<0.05). Post-test scores obtained from BOT-2 SF motor skill measurements were higher in favor of the experimental group (p<0.05). In EUROFIT physical fitness measurements, a statistically significant increase was found in the experimental group in the weight, vertical jump, standing long jump, 20 m speed and 10x5 m quickness subtests (p<.05). There was no statistically significant difference in the SBDS-EF sub-dimensions of the experimental group (p>0.05). There was no statistically significant difference in the scores of the PIQLS experimental group (p>0.05). As a result of the interviews with a qualitative approach, five main themes were obtained: "Physical Fitness and Motor Skills Levels", "Social Skills", "Cognitive Skills", "Quality of Life", "Self-Confidence". It was concluded that the physical activity program positively affected the psychomotor and psycho-social characteristics of children with ASD. The results obtained from parents and teachers indicate that physical activity has positive effects on the development of motor skills, physical fitness level, social skills, quality of life and self-confidence of children with ASD.