Serada kokulu otsu bitkiler yetiştiriciliğinde kadınların işgücüne ve karar verme sürecine katılımının analizi: Antalya İli Muratpaşa İlçesi örneği
Analysis of women's labor force and decision-making process participation in scented herbaceous plants farming in greenhouse: The case of Muratpaşa District of Antalya province
Yazar: DURSUN BOĞA
Danışman: PROF. DR. HASAN YILMAZ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Antalya ili Muratpaşa ilçesinde serada kokulu otsu bitki yetiştiriciliği (maydanoz, dereotu, nane, tere, roka) yapan işletmelerde kadın işgücü kullanımı, kadınların üretim faaliyetlerindeki rolleri, üretim ve pazarlama sürecindeki kararlara katılımı, kokulu otsu bitki üretimindeki başlıca sorunları ve beklentilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini Antalya ili Muratpaşa ilçesinde kokulu otsu bitki yetiştiriciliği yapan 97 işletmeden kadınlarla yapılan anket çalışması ile toplanmış veriler oluşturmaktadır.

Araştırma sonuçlarına göre, incelenen işletmelerde kokulu otsu bitkilerin üretildiği sera alanının 6.07 dekar, kadın çiftçilerin ortalama yaşının 43.14 yıl ve deneyim süresinin 10.40 yıl olduğu belirlenmiştir.

Kokulu otsu bitki yetiştiriciliğinde günde ortalama 9.00 saat çalışıldığı tespit edilmiştir. Günlük ortalama çalışma saatinin 5.64 saatini (%62.69) kadın ve 3.36 saatini (%37.31) erkek işgücü oluşturmaktadır. Kokulu otsu bitki yetiştiriciliğinde kullanılan işgücünün %75.05'i aile işgücünden ve %24.95'i ise yabancı işgücünden karşılanmaktadır. İşletmelerde kullanılan yabancı işgücü kullanımının %94.88'nin kadın işgücünden oluştuğu saptanmıştır. İşletmelerde kokulu otsu bitki üretiminde kullanılan aile işgücü miktarı 668.04 EİG hesaplanmış olup, bunun %50.02'sini kadın, %49.88'ini erkek işgücü oluşturmaktadır. Kadın çiftçilerin %46.39'unun kokulu otsu bitki üretim ve pazarlanması ile ilgili kararlarda etkili oldukları belirlenmiştir.

 İşletme genişlik grupları ile kadın çiftçilerin bazı sosyo ekonomik değişkenleri arasında herhangi bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan Ki-kare (2) testi sonucunda; kadın çiftçilerin yaşı, eğitim düzeyi, sahip olduğu aile büyüklüğü ile ailenin gelir durumu, kokulu otsu bitki üretiminden kaynaklı sağlık sorunu yaşama durumu ve evlerinde bilgisayar, internet olma durumu değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Ayrıca bir kokulu otsu bitki türü yetiştiren işletmeler ile iki ve daha fazla kokulu otsu bitki türü yetiştiren işletmeler olarak iki gruba ayrılmıştır. Bu iki grup ile kadınların kokulu otsu bitki yetiştirme sürecinde alınan kararlara katılımları arasında herhangi bir farkın olup olmadığı belirlemek için ki-kare (2) testi yapılmıştır. Analiz sonucunda bu iki grup ile kadınların; tohum ekiminin nasıl yapılacağı, hangi girdilerin alınacağı, gübre ve ilaç dozunun belirlenmesi, zirai ilaç ve gübrenin kullanım zamanı, ürünlerin ne zaman hasat edileceği, ürünlerin kime veya nereye satılacağı karar süreçlerine katılımları arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the main problems and expectations in the production of scented herbaceous plants (parsley, dill, mint, cress, rocket) in the greenhouse in Muratpaşa district of Antalya province, the use of women in farms, the roles of women in production activities, the participation of women in the decisions in production and marketing process, and the problems and expectations. The main material of the research is the data collected by the survey carried out by women from 97 farms in Muratpaşa district of Antalya province.

According to the results of the research, the greenhouse area where scented herbaceous plants are produced was determined as 0.607 hectare in the investigated farms, the average age of female farmers was 43.14 years and the experience period was 10.40 years. It was determined that an average of 9.00 hours per day was employed in scented herb plant growing. The average daily working hours of 5.64 hours (62.69%) are female and 3.36 hours (37.31%) are male labor force. 75.05% of the labor force used in scented herb plant cultivation is covered by family labor force and 24.95% by foreign labor force. It has been determined that 94.88% of the foreign labor force used in farms consists of female labor force. The amount of family labor force used in plant production of scented herbaceous plants in farms were calculated as 668.04 male labor force unit (MLFU) and 50.02% of them were female and 49.88% of them were male workers.

It has been determined that 46.39% of women farmers are effective in decisions related to the production and marketing of scented herbaceous plants. In order to determine whether there is any difference between farms width groups and some socio-economic variables of female farmers, the results of the chi-square test found a statistically significant difference between the age, educational level, family size of female farmers and the situation of family income, the health problem caused by scented herbaceous plant production, farmers' computer ownership and use of internet. It is also divided into two groups as companies producing one scented herbaceous plant species and companies producing two and more scented herbaceous plant species. In order to determine whether there is any difference between these two groups and the women's participation in the decision taken in the scented herbaceous plant growing process, chi-square test was performed. As a result of the analysis, there was a statistically significant correlation between the women's participation in the decision process on how sowing the seeds, which inputs will be taken, the determination of fertilizer and pesticides doses, the time of use of the pesticides and fertilizers, when the crops will be harvested, whom or where to sell the products.