Artroskopik bankart tamiri sonrasında skapular diskinezi varlığı ve omuz eklemi pozisyon hissinin değerlendirilmesi
Evaluation of presence of scapular dyskinesia and shoulder joint position sense after arthroscopic bankart repair
Yazar: MİRAY ÜNAL
Danışman: PROF. DR. DEFNE KAYA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Artroskopi = Arthroscopy ; Eklemler = Joints ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Skapula = Scapula ; Skapular diskinezi = Scapular dyskinesia

Özet:
Bu çalışma, artroskopik Bankart tamir (ABT) cerrahisi sonrası skapular diskinezi, omuz eklem pozisyon hissi ve omuz işlevselliğinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.

Çalışmaya Medical Park Antalya Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde ABT cerrahisi geçirmiş 13 hasta (30,92 ± 6,89 yıl) ve sağlıklı 13 birey (29,76 ± 9,94 yıl) dâhil edildi. Dâhil edilen bireylerin cinsiyet, yaş, boy, kilo, eğitim düzeyi, meslek bilgileri ve baskın tarafları ile ABT cerrahisi geçiren hastaların cerrahi geçiren tarafları ve ameliyat geçirme tarihleri kaydedildi. Çalışmaya dâhil edilen bireylerin skapular diskinezi değerlendirmesi Lateral Skapular Kayma Testi (LSKT) ve Skapular Diskinezi Testi (SDT) ile, eklem pozisyon hissi değerlendirmesi akıllı telefon gonyometre uygulaması kullanılarak aktif açı tekrarlama testi ile yapıldı ve omuz işlevsellik düzeyinin belirlenmesi için Üst Ekstremite Y Denge Testi (YDT-ÜE), Rowe Ölçeği ve Walch-Duplay Ölçeği kullanıldı.

ABT cerrahisi geçiren hastaların skapular diskinezi varlığı, omuz eklem pozisyon hissi ve Rowe Ölçeği ile değerlendirilen omuz işlevsellik düzeyleri ile sağlıklı kontroller arasında anlamlı fark vardı (p<0.05). ABT cerrahisi geçiren hastaların statik ve dinamik skapular diskinezi varlığı, sağlıklı bireylere göre daha fazlaydı (p<0,05). ABT cerrahisi geçiren hastaların omuz eklem pozisyon hissinin ve omuz işlevsellik düzeyinin sağlıklı bireylere göre daha kötü olduğu görüldü (p<0,05). ABT cerrahisi geçiren hastaların cerrahi ve diğer tarafları karşılaştırıldığında, eklem pozisyon hissinde kayıp fazlaydı (p<0,05). ABT cerrahisi geçiren bireylerin dinamik skapular diskinezi sonuçları ile eklem pozisyon hissi arasında ilişki olduğu, skapular diskinezisi olan bireylerde eklem pozisyon hissinde azalma olduğu tespit edildi (p<0,05). Bu sonuçlara göre, ABT cerrahisi sonrası, skapula kinematiğinin ve propriyosepsiyonun değerlendirilmesi, uygulanacak rehabilitasyon programına, skapular diskinezi ve propriyoseptif duyuya yönelik tedavi yaklaşımlarının dâhil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Artroskopik Bankart tamiri, skapular diskinezi, eklem pozisyon hissi, işlevsel seviye.

Abstract:
EVALUATION OF PRESENCE OF SCAPULAR DYSKINESIA AND SHOULDER JOINT POSITION SENSE AFTER ARTHROSCOPIC BANKART REPAIR

This study was planned to investigate scapular dyskinesia, shoulder joint position sense, and shoulder functional level after arthroscopic Bankart repair (ABR) surgery.

Thirteen patients who underwent arthroscopic Bankart repair surgery in Orthopedics and Traumatology Clinic of Medical Park Antalya Hospital (30,92 ± 6,89 years) and 13 healthy individuals (29,76 ± 9,94 years) were included in this study. Gender, age, height, weight, education level, occupational information, and dominant side of the all participants were collected. Additionally, the surgical side and the date of the surgery of the patients who underwent ABR surgery were also recorded. Scapular dyskinesia was evaluated using Lateral Scapular Slide Test and Scapular Dyskinesia Test, active position sense was measured by angle reproduction test with smart phone goniometer application, functional level was evaluated using by Upper Quarter Y Balance Test, Rowe Score, and Walch-Duplay Score.

There were significant differences between scapular dyskinesia, shoulder joint position sense, and shoulder functional level which was assessed by Rowe Score between the patients with ABR surgery and healthy controls (p<0,05). The presences of static and dynamic scapular dyskinesia were higher in patients with ABR surgery than healthy control (p<0,05). It was seen that shoulder joint position sense and shoulder functional level of patients with ABR surgery was worse than healthy controls (p<0,05). The loss of joint position sense was found affected side of the patients to compare other sides (p<0,05). There were relationship between type of the dynamic scapular dyskinesia and loss of joint position sense at the affected side of patients with ABR surgery (p<0,05). According to the results, it is considered that scapular kinematics and proprioception should be evaluated after ABR surgery, and treathment approaches to improve for scapular control and proprioceptive sense should be included in the rehabilitation program after ABR surgery.

Keywords: Arthroscopic Bankart repair, scapular dyskinesia, joint position sense, functional level.