Down Sendromlu çocuklarda dil sisteminin işleyişi üzerine dilbilimsel bir çözümleme
A linguistic analysis of the language process in children with Down Syndrome
Yazar: BURCU AYDIN
Danışman: PROF. DR. SEMİRAMİS YAĞCIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Dil sistemleri = Language systems ; Dilbilim = Linguistics ; Down sendromu = Down syndrome ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET Dil, iletişim sağlayan araç olarak tanımlanabilir. Beyin hasarlı bireylerde meydana gelen dil bozuklukları üzerine yapılan araştırmalar, hem beynin, hem de dil sisteminin işleyişine ilişkin bulgular sunmaktadır. Down Sendromlu çocukların, daha anne rahmindeyken beyin gelişiminin bazı aşamalarını geçirmeleri gerekirken, temeldeki bozukluğa bağlı olarak doğum öncesi, bir seviyeye ulaşması beklenen nöral yetiler, beklenenden daha geride kalmaktadır. Dil yetileri de bu talihsizlikten etkilenmektedir. Sağlıklı çocuklarda belirlenen dil gelişimi aşamalarının, Down Sendromlu çocuklarda nasıl bir görünümü olduğunu gözlemleyerek, dil sisteminin işleyişindeki aksayan yönleri belirlemek ve elde edilen verilerden yola çıkarak bu çocuklara dilin kazandırılmasına yönelik yöntemler oluşturma çalışmalarına katkıda bulunmak bu çalışmanın temel amacıdır. Bu amaçla, İzmir bögesinde yaşayan 8 Down Sendromlu çocuk, fonetik ve fonolojik olarak incelenmiştir. İnceleme sonuçları, dil edinim kuramlarına göre yorumlanmıştır. Dil bölünmez bir bütün olduğu için, çocukların söylemlerinden, dilin sözdizimsel, anlambilimsel ve kullanımbilimsel alanlarına yönelik yorumlarda bulunulmuştur. Çocukların nörolojik gelişimlerine bağlı olarak ilerlemesi gereken dil yetileri, normal nörolojik gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırılarak yorumlar yapılmıştır. Çocukların bir çok sesi sesletmede sorun yaşadığı, bazı sesleri birbirlerinin yerine kullandığı gözlenmiştir. Gruplar arasında yapılan karşılaştırmada gruplar arasında farklar saptanmıştır. Çocukların bazı sesleri sesletme açısından nörolojik bir sıkıntısı olmazken, konuşma yollarındaki motor ve mekanik problemlerden dolayı o sesi sesletemediği düşünülmektedir. Elde edilen sonuçlar bize, kritik dönem içerisinde eğitim alan çocukların, kritik dönem sonrasında eğitim alan çocuklara oranla daha iyi bir dil gelişimi gösterdikleridir. Bu nedenle, erken dönemde tedavi, konuşma rehabilitasyonu açısından önemlidir. VI

Abstract:
ABSTRACT Language is defined as the neurodevelopmental ability to use words, and to combine words, so as to communicate. There have been many studies being carried out, regarding how the linguistic knowledge is represented in brain damaged people. Since, the children with Down syndrome have neurodevelopmental delays; language system is disrupted by this delay. The aim of this study is to make contributions to efforts, in developing treatment approaches for children with Down syndrome. For this pupose, we looked at normal development and then explored how and why the Down syndrome population differs. We examined the phonological development of eight children with Down syndrome. Our findings were interpreted with respect to language acquisition theories. As the language is an inseparable unity of components; syntactic, semantic and pragmatic aspects of subjects' utterances were analyzed. Language skills of subjects, which are to progress in accordance to neurological development, were compared to the expected norms of the chorological age. We observed that, children with Down syndrome do not perform as well as normal developing children, in understanding several aspects of phonological awareness. For example, some phonemes are not articulated and some are interchanged. Some differences are observed within the groups. It is thought that, the children can not articulate some phonemes because of mechanic problems in speech organs, with no neurological defect in articulation. Our data suggests that, children who are treated during this critical period, show rapid development compared with the children who are treated after the critical period. To defeat these handicaps in their language skills, children with Down syndrome should be involved in theraphy programs, in early stages. vn