Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme ilişkisi: Toda-Yamamoto nedensellik analizleri
The relationship of foreign direct investments and economic growth in Türkiye: Toda-Yamamoto causality analyses
Yazar: SEVGİ DEĞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL HAKKI KOFOĞLU
Avrasya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Küreselleşme günümüz dünya ekonomisinin anlaşılmasında anahtar bir kavramdır. Ekonomik küreselleşme, ülkelerin birbirleri ile daha fazla ticaret ve yatırım ilişkilerine girmesi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla üretimin küreselleşmesi ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar, ekonomik küreselleşmenin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Özellikle son yıllarda Doğrudan Yabancı Yatırımlara yönelik büyük bir akademik ve politik bir ilgi yaşanmaktadır. Doğrudan Yabancı Yatırımları ele alam çalışmalar, bu yatırımların nedenleri ve etkileri üzerine yoğunlaşmaktadırlar. Çalışmaların önemli bir kısmı ise Doğrudan Yabancı Yatırımlar ile yatırım yapılan ülkenin ekonomik büyümesi arasındaki ilişkileri ele almaktadır.  
Bu çalışma, 24 Ocak 1980 Kararları ile küreselleşme süreçlerine iştirak eden Türkiye ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar ile ekonomik büyüme arası ilişkileri ele almaktadır. Çalışmada 2005-2021 dönemi için üçer aylık veriler kullanılmıştır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan elde edilen veriler ile değişkenler arası ilişkiler, simetrik ve asimetrik nedensellik testleriyle analiz edilmiştir. 
Çalışmada yapılan simetrik nedensellik testinden elde edilen bulgulara göre Türkiye ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü bir nedensellik vardır. Diğer taraftan asimetrik nedensellik testi sonuçlarına göre Doğrudan Yabancı Yatırımlardaki negatif şoklar ile Türkiye ekonomisinde yaşanan negatif büyüme şokları arasında iki yönlü bir nedensellik söz konusudur. Bu sonuç, Doğrudan Yabancı Yatırımlardaki bir düşmenin Türkiye ekonomisinin büyümesini olumsuz etkileyeceğini göstermektedir.

Abstract:
Globalization is a key concept in understanding today's world economy. Economic globalization can be defined as countries entering into more trade and investment relations with each other. Therefore, the globalization of production and Foreign Direct Investments constitute an important part of economic globalization. Especially in recent years, there has been a great academic and political interest in Foreign Direct Investments. The studies dealing with Foreign Direct Investments focus on the causes and effects of these investments. An important part of the studies deal with the relations between Foreign Direct Investments and the economic growth of the host country. 
This study deals with the relations between Foreign Direct Investments and economic growth in the Turkish economy which has participated in the globalization processes with the 24 January 1980 Decisions. Quarterly data for the period 2005-2021 were used in the study. The data obtained from the Central Bank of the Republic of Turkey and the relations between the variables were analyzed with symmetric and asymmetric causality tests. 
According to the findings obtained from the symmetric causality test conducted in the study, there is a one direction causality from FDI to economic growth in the Turkish economy On the other hand, according to the results of the asymmetric causality test, there is a two direction causality between the negative shocks in Foreign Direct Investments and the negative growth shocks in the Turkish economy. This result shows that a decrease in Foreign Direct Investments will negatively affect the growth of the Turkish economy.