Osmanlı aile araştırmaları bakımından Tokat ve Tarsus şer'iyye sicillerinin karşılaştırmalı incelenmesi (1805?1845)
In terms of Ottoman family researchs, Tokat and Tarsus şer'iyye records' to be analyzed comparative
Yazar: AHMET ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. SAİM SAVAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Aile tarihi = Family history ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Elinizdeki araştırmanın ana kaynağı Ankara Milli Kütüphane arşivi'nde muhafaza edilen, araştırmacıların hizmetine açık Şer'iyye Sicilleridir. Osmanlı aile araştırmaları söz konusu olduğunda araştırmacıların başvuru kaynaklarından ilki, belki de birincisi şer'iyye sicilleri içerisindeki tereke kayıtlarıdır. Ölen kişilerin ardında bıraktıkları mal varlıklarının mirasçılara taksimi için tutulan tereke kayıtları; aslında, taksim vesikaları olmalarının yanı sıra farklı verilerde ihtiva ederler. Söz gelimi, ailenin ekonomik durumu, eş ve çocuk sayıları terekelerden elde edilebilecek verilerin en somutlarıdır.?Osmanlı ailesi? denilen kavram Memalik-i Osmaniye denilen coğrafyanın tümünü kapsayıcı tek bir tanım mıdır yoksa coğrafi, dini, kültürel farklılıklara göre şekillenmiş, Osmanlı ailesi portresi çizilebilir mi? Sorularının yanıtları bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Osmanlı ailesinin, farklı coğrafyalarda ne gibi özellikler taşıdığını daha iyi anlamak amacıyla araştırmamızda iki şehir ele alındı. Birisi Kuzey Anadolu'da bir ticaret şehri olan Tokat, diğeri ise Güney Anadolu'da bir liman kenti olan Tarsus.Osmanlı ailesi denen kavramı, dar kalıplar içerisine sığdırmak ve İmparatorluğun tüm kesimlerini kapsayıcı bir aile tanımında bulunmak, araştırma sonucuna göre doğru değildir. Osmanlı ailesi, ailenin sosyal çevresi, ekonomik durumu, ailenin sahip olduğu çocuk sayısı ve ailenin kaç bireyden müteşekkil olduğu mevzularına dair Tokat ve Tarsus'ta farklı sonuçlar elde edilmiştir.Devlet-i Ali Osmanî, yaklaşık yedi asır süresince, bünyesinde farklı din ve ırklardan mürekkep insanları bir arada yaşatmayı başarmıştır. Osmanlı; çok farklı renkleri kaynaştırıp yeni bir renk yaratmaktan ziyade, renklerin birlikte ahengini yakalamıştır. Farklılıkların ahengi aile kurumunda da gözlenebilmektedir.

Abstract:
The main source of the research you have is ?Şer?iyye Records? which are kept available to the researchers in Ankara National Library Archive. When the main concern is the Ottoman Family researches, the early, maybe the first sources that researchers appeal are heritage chronicles in ?Şer?iyye Records?. The heritage chronicles, which are kept to share the wealth of dead people to the inheritors, are in fact partition agreement and also they contain different data. For instance, economic status of family, the number of children and couples are the most concrete data which can be obtained from heritage chronicles.Is the term ?Ottoman Family? a mere definition which covers the whole geography which is called ?The Ottoman Country? (Memalik-i Osmaniye)? Or is it possible to draw an Ottoman Family Portrait shaped by geographic, religious and cultural differences? The answers of these questions form the topic of this study. In our research, two towns are handled in order to get better understanding about what kind of features the Ottoman Family has in different geographies. One of them is Tokat, a commercial town in North Anatolia, and the other one is Tarsus, a coastal town in South Anatolia.According to the result of study, it is not right to limit the term ?Ottoman Family? to the narrow forms and it is also not right to use it as a family definition which covers the whole parts of the Empire. In Tokat an Tarsus, different results about the Ottoman Family, the social environment of the family, economic status, the number of children the family has and how many members the family contains are obtained.The Ottoman Empire (Devlet-i Âlî Osmanî) has succeeded to shelter different people from different religions and races together in itself. Instead of forming a new color by combining different colors, the Ottoman has seized the harmony of togetherness of different colors.