Öğretmenlerin yaşam kaliteleri üzerine müziğin etkisi (Kırıkkale örneği)
The impact of music on teachers' quality of life (A case study in Kırıkkale)
Yazar: FARUK SERPİM
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLÜM AKIN KUMTEPE
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada, Dünya Sağlık Örgütü'nün (1993) bireylerin yaşam kalitesini ölçmek
için geliştirdiği yaşam kalitesi ölçeği kısa formu kullanılarak, öğretmenlerin bedensel
sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre boyutlarındaki yaşam kaliteleri
üzerine dinlemeyi tercih ettikleri müzik türlerinin etkisi incelenmiştir. Araştırmaya
Kırıkkale ili ve ilçelerinde resmi ve özel okullarda görev yapmakta olan toplam 561
öğretmen (255 erkek, %45.5; 306 kadın, %54.5) katılmıştır. Katılımcıların yaş
ortalaması 32.87±12.24 (kadın 31.21±11.14 erkek 34.86±13.20) yıl olup, yaş aralıkları
25 ile 60 yıl arasında değişmektedir. Müzik branşı hariç diğer tüm öğretmenler
çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada, katılımcılara "Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa
Formu" uygulanarak veriler toplanmıştır. İstatistiksel analiz sürecinde, verilerin
değerlendirilmesi için SPSS 25 programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda,
katılımcıların cinsiyetlerine, yaşam yerlerine (507 kişi kentte, %90.4; 54 kişi kırsalda,
%9.6), medeni durumlarına (248 evli, %44.2; 313 bekar, %55.8), sigara ve alkol
kullanım durumlarına (sigara kullanan 197 kişi, %35.1; alkol kullanan 100 kişi,
%17.8) göre yaşam kaliteleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Özellikle
psikolojik sağlık ve sosyal ilişkiler alt boyutlarında, müziğin öğretmenlerin yaşam
kalitelerini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Dinlenen müzik türleri ve
etkinliklere katılım durumlarının, öğretmenlerin (kadın ve erkek) yaşam kalitesi alt
boyutlarında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Katılımcıların fiziksel aktivite
durumlarına bakıldığında, haftalık fiziksel aktivite süreleri (30 dakika 157 kişi, %28.0;
60 dakika ve üzeri 274 kişi, %48.8) tespit edilmiştir. Okul fiziksel aktivite durumu
yeterli olan 349 öğretmenin (%62.2) yaşam kalitesinin, yetersiz olan 212 öğretmene
(%37.8) göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, öğretmenlerin
yaşam kalitelerini artırmak amacıyla müziğin kullanımının önemini vurgulamaktadır.
Müziğin, öğretmenlerin genel sağlık durumu, fiziksel sağlık durumu, psikolojik
durumu ve sosyal ilişkileri üzerindeki olumlu etkileri, eğitim ortamlarında müzik
etkinliklerinin teşvik edilmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, müziğin çevresel
faktörleri iyileştirme ve stres yönetimindeki faydaları, eğitim kurumlarında
uygulanacak stratejilerin geliştirilmesine yönelik önemli bir temel sunabilir. Sonuç
olarak, bu çalışma, müzikal etkinliklerin öğretmenlerin psikolojik sağlık ve çevresel
algıları üzerinde olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Psikolojik iyilik halleri ve
çevresel etkileşimlerde belirgin farklılıklar bulunurken, fiziksel ve genel sağlık
boyutlarında etkilerin daha karmaşık bir yapı sergilediği gözlemlenmiştir. Bu bulgular,
müziğin eğitim ortamlarında teşvik edilmesi ve sağlık alanında potansiyel bir araç
olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Eğitim kurumlarında müzik
etkinliklerinin artırılması, öğretmenlerin yaşam kalitelerini iyileştirme açısından
önemli bir strateji sunmaktadır. Bu bağlamda, müziğin eğitim ve sağlık alanlarındaki
yerinin güçlendirilmesi, hem bireylerin hem de toplulukların faydasına olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Yaşam Kalitesi, Müzik Türleri, WHOQOL-BREF Ölçeği

Abstract:
In this study, the impact of teachers' preferred music genres on their quality of life in
terms of physical health, psychological health, social relationships, and environmental
dimensions was examined using the short form of the World Health Organization's
(1993) quality of life scale. A total of 561 teachers (255 males, 45.5%; 306 females,
54.5%) working in public and private schools in the city and districts of Kırıkkale
participated in the study. The participants' average age was 32.87 ± 12.24 years
(females: 31.21 ± 11.14; males: 34.86 ± 13.20), with age ranging between 25 and 60
years. Teachers from fields other than music were included in the study. Data were
collected using the "WHOQOL-BREF Scale." The SPSS 25 program was utilized for
statistical analysis. The results indicated significant differences in quality of life based
on participants' gender, place of residence (urban: 507 people, 90.4%; rural: 54 people,
9.6%), marital status (married: 248 people, 44.2%; single: 313 people, 55.8%), and
smoking and alcohol consumption status (smokers: 197 people, 35.1%; alcohol
consumers: 100 people, 17.8%). Particularly, music was found to positively influence
teachers' quality of life in the psychological health and social relationships
dimensions. Significant differences were observed in quality of life sub-dimensions
based on the types of music listened to and participation in musical activities among
both male and female teachers. In terms of physical activity, weekly physical activity
levels were recorded (30 minutes: 157 people, 28.0%; 60 minutes or more: 274 people,
48.8%). Teachers with adequate physical activity (349 people, 62.2%) demonstrated
higher quality of life than those with insufficient activity (212 people, 37.8%). The
findings highlight the importance of using music to improve teachers' quality of life.
The positive effects of music on general health, physical health, psychological well-
being, and social relationships suggest that music activities should be encouraged in
educational settings. Additionally, the benefits of music for environmental factors and
stress management provide a valuable foundation for developing strategies within
educational institutions. In conclusion, this study demonstrates that musical activities
positively impact teachers' psychological health and environmental perceptions. While
significant differences were observed in psychological well-being and environmental
interactions, the effects on physical and general health dimensions displayed a more
complex structure. These findings emphasize the need to promote music in educational
settings and consider it a potential tool in the health field. Increasing musical activities
in educational institutions presents an important strategy for enhancing teachers'
quality of life. Strengthening the role of music in both education and health sectors
will benefit both individuals and communities.
Keywords: Quality of life, Music genres, WHOQOL-BREF scale