Sivas ve ilçelerindeki neonatal buzağı ishalleri etiyolojisinin hızlı test kiti ile belirlenmesi
Determination of etiology of diarrhea in neonatal calves by rapid test in Sivas, and its districts
Yazar: CANAN CANER KÜLİĞ
Danışman: DOÇ. DR. ALPARSLAN COŞKUN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bovin diyare virüsü = Bovine diarrhea virus ; Buzağılar = Calves ; Diyare = Diarrhea ; Etyoloji = Etiology ; Sivas = Sivas ; Sığır hastalıkları = Cattle diseases ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Sivas ve ilçelerindeki, neonatal buzağılarda şekillenen ishallerin etiyolojisinde yer alan E.coli, Cryptosporidium, Clostridium perfiringens, Rotavirüs ve Coronavirüs etkenlerinin prevalansını tespit etmektir. Çalışmanın materyalini Yıldızeli, Kangal, Suşehri, Şarkışla-Gemerek ilçeleri ve Sivas Merkezde 1 ila 30 gün yaş aralığındaki neonatal dönemde bulunan ve klinik muayene neticesinde ishal tespit edilen buzağılar oluşturdu. Sivas merkezden 30, Yıldızeli 32, Kangal 30, Şarkışla Gemerek'ten 30, Suşehri'nden 16 adet olmak üzere toplam 138 adet yenidoğan ishalli buzağı kullanıldı.   Çalışmada kullanılan 138 adet buzağının 47'si simental, 26'sı montofon, 29'u simental melezi, 36'sı montofon melezi olmak üzere 72'si erkek, 66'si dişiydi. İshalli buzağılar yaşlarına göre kayıt edilerek alınan dışkı örneklerinde E.coli, Cryptosporidium, Clostridium perfringens, Rotavirüs ve Coronavirüs yönünden hızlı test kiti kullanılarak analizler yapıldı.
Klinik muayene neticesinde ishal tespit edilen neonatal dönemdeki 138 adet buzağıdan alınan dışkı örneklerinde yapılan analiz sonucunda miks olarak %38 Clostridium perfiringens, %26 E.coli F5 suşu, %22 Rotavirüs, %9 Coranavirüs ve %7 Crptosporidium spp tespit edildi. Sivas merkezde Cl.perfringens ve E.coli, Şarkişla-Gemerek, Yıldızeli ve Suşehri ilçelerinde Cl.perfringens, Kangal'da E.coli ishalli buzağılarda en yoğun olarak belirlendi. Sivas bölgesinde yaptığımız bu çalışma neticesinde en yaygın oranda Cl.perfringens ve E.coli tespit edilmiştir. Sivas bölgesindeki ishalli buzağıların tedavisi ve korunmasında bu enteropatojenlerin göz önüne alınması gerektiği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Buzağı, ishal, etiyoloji, Sivas

Abstract:
The aim of this study is to determine in Sivas and its districts the prevalence of E.coli, Cryptosporidium, Clostridium perfringens, Rotavirus, and Coronavirus agents in the etiology of diarrhea in neonatal calves. The material of the study was obtained from the calves which were in their neonatal period, 1-30 day old, and had diarrhea, in Yıldızeli (n:32), Kangal (n:30), Suşehri (n:16), Şarkışla-Gemerek (n:30) districts, and Sivas Center (n:30). The study was performed on 138 nenatal calves with diarrhea 66 female, 72 male; 47 simantal, 26 brown swiss, 29 simental crossbreed, 36 brown swiss crossbreed. Calves with diarrhea were recorded according to their ages and analyzed by using a rapid test kit for E.coli, Cryptosporidium, Clostridium perfringens, Rotavirus and Coronavirus in fecal samples
Diarrhea detected as a result of clinical examination, in the analysis of the fecal samples taken from 138 calves in the neonatal period, %38 Clostridium perfiringens, %26 E.coli, %22 Rotavirus, %9 Coronavirus and %7 Crptosporidium spp. were determined. Cl. perfringens and E.coli in the center of Sivas, Cl. perfringens in Şarkışla, Gemerek, Yıldızeli and Suşehri districts and E.coli in Kangal was determined to be the most widespread in diarrhea calves. As a result of our study in Sivas region, the most common ratio of Cl. perfringens and E.coli was determined. It was concluded that these enteropathogens should be considered in the treatment and protection of diarrheal calves in the Sivas region.

Key Words: Calf, Diarrhea, Ethiology, Sivas