Büyük safen venin anatomik varyasyonlarının renkli doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of great saphenous vein anatomic variations with color doppler ultrasonography
Yazar: ÖMER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ YILMAZ
Sağlık Bakanlığı / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doppler = Doppler ; Varyasyon = Variation

Özet:
Venöz yapıların Doppler ultrasonografi (US) ile değerlendirilmesinin tanı ve tedavide önemli bir yeri bulunmaktadır. Venöz yapıların çok varyasyon göstermesi nedeniyle tanı ve tedavi etkinliğini arttırmak için varyasyonların bilinmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı büyük safen venin anatomik varyasyonlarını değerlendirmektir.
Çalışmada Temmuz 2013 ile Ekim 2014 tarihleri arasında Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğine başvuran 54 erkek ve 196 kadın olmak üzere 250 hastanın toplam 500 büyük safen veni değerlendirilmiştir. Hastaların yaşları 17-48 aralığında ve yaş ortalamaları 33.3 ± 8.0 (ss)'dir. Değerlendirmede istatistiksel olarak yüzde oranlar ve standart sapma (ss) kullanılmıştır. Çalışmamızda 3 farklı ultrason cihazı ve 7.5 - 13 MHz lineer problar kullanılmıştır. 
Çalışmada, uyluk düzeyinde vakaların %  9.6'sında dallanma göstermeyen büyük safen ven (BSV), % 56.2'sinde safenöz kompartman dışından BSV'ye herhangi bir seviyede dökülen bir dal, % 29.6'sında ayrı safenöz kompartmanda seyreden anterior aksesuar safen ven (AASV), % 4.6'sında safenofemoral bileşke (SFB) öncesinde BSV'e dökülen bir dal mevcuttur. Diz düzeyinde vakaların % 25.2'sinde dallanma göstermeyen BSV, % 28.8'inde diz altında dallanma, % 21.0'inde diz üstünde dallanma saptanmıştır. Vakaların, BSV'nin diz düzeyinde uzun segmentte izlenmediği % 11.8'inde subkutan bir tributuer ven, BSV'nin diz düzeyinde kısa segmentte izlenmediği % 13.2'sinde subkutan bir tributuer ven bulunmuştur. Bacak düzeyinde vakaların % 43'ünde dallanma göstermeyen BSV (I tipi), 48.2'inde safenöz kompartman dışı bir dala sahip BSV (H tipi), % 8.8'inde ise BSV'nin izlenmediği bir segment ve bu düzeyde dalının bulunduğu (S tipi) tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, büyük safen venin anatomik varyasyonları ve görülme sıklıkları değerlendirilmiştir. Doppler US basit, ucuz ve etkili bir yöntem olduğundan venöz vasküler yapıların değerlendirilmesinde tercih edilmiş olup, tanıda önemli yere sahiptir.

Abstract:
The process of evaluating venous vascular structures by means of color Doppler ultrasonography (CDUS) has a prominent place in both the diagnosis and treatment of the pathological conditions concerning these structures. Since the human venous system presents with a wide spectrum of varieties, it is of utmost importance to possess a thorough knowledge and command of these variations. The purpose of this study was to evaluate the anatomic variations of the great saphenous vein (GSV).
500 great saphenous veins  of 250 patients who applied to the Radiology Department of the Numune Teaching and Research Hospital, Adana, Turkey,  between July 2013 and October 2014, were examined and evaluated in this study. Of these 250 individuals, 54 were males and 196 were females. The age band of the patients was 17 - 48 years, and the mean age was 33.3 ± 8.0 (sd) years. Statistical analysis was performed by the utilization of percentages and standard deviations (sd).  3 different ultrasound (US) machines were used in the study. Imaging was done by the utilization of linear transducers operating with frequencies differing between 7.5 – 13.0 MHz. 
The following variations of the GSV were found at the thigh level: 
GSV demonstrating no branching, in 9.6 %, a branch joining the GSV from outside the saphenous compartment, in 56.2 %, an anterior accessory saphenous vein (AASV)  cruising in a separate saphenous compartment, in 29.6 %, and, a branch joining the GSV prior to the saphenofemoral junction (SFJ), in 4.6 %, of the cases.
At the knee level, the following variations were detected:
GSV showing no branchings, in 25.2 %, one or more tributary branches joining the GSV below the knee level, in 28.8 %, a normal or varicose tributary vein joining the GSV above the knee level, in 21.0 %, no GSV tract noted at the knee level, with a tributary branch perforating the fascia and joining the GSV at the thigh level, in 11.8 %, and, a shorter invisible GSV tract  at the knee level, with a tributary branch perforating the fascia and joining the GSV at the thigh level, in 13.2 %, of the cases.
At the leg level, below the knee, the following variations were found, all of which are well described in the literature:
"I" type GSV, demonstrating no branching, in 43.0 %, "H" type GSV, characterized by a larger branch than the GSV itself, joining the GSV tract after approaching it from outside the saphenous compartment, in 48.2 %, "S" type, typified by a sonographically invisible GSV, but a branch of the GSV appearing through the compartment fascia and continuing with the GSV tract, in 8.8 %, of the cases.
As a conclusion, the anatomic variations and their frequencies were evaluated in this study. Since CDUS is a simple, cheap, and effective method in the examination of the venous vasculature, it was also the method chosen for our work-up. We would like to emphasize again, that CDUS has a unique place in the diagnosis and evaluation of the venous structures of the human body.