Radyoterapi sonrası gelişen miyokard hasarının tespitinde, 18F-FDG PET/BT''nin ve miyokard perfüzyon sintigrafisinin yeri
The role of 18F-FDG PET/BT? and myocardial perfusion scintigraphy in the evaluation of cardiac damage after radiotherapy
Yazar: KEMAL ÜNAL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNLÜ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasında Gazi Üniversitesi Nükleer Tıp Bölümü'nde 18F-FDG PET/BT görüntülemesi yapılan hasta listesi ile, Gazi Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nde mediastinal radyoterapi uygulanan hasta listesi karşılaştırıldı. Radyoterapiden en az 4 ay sonra 18F-FDG PET/BT görüntülemesi yapılmış olan çoğunluğu akciğer kanseri olan (%89.5) 38 hastaya ulaşıldı. Bu hastaların 8 tanesine radyoterapi işlemi sonrasında ayrıca miyokard perfüzyon sintigrafisi de yapılmış olduğu görüldü. Yapılan görsel değerlendirmede, 5 hastada diffüz 18F-FDG tutulumu görüldü (%13), 5 hastada belirgin 18F-FDG tutulumu izlenmedi (%13), 28 hastada ise bölgesel 18F-FDG tutulumu görüldü (%74). Bölgesel 18F-FDG tutulumu izlenen hastalarda, yapılan kantitatif değerlendirme ile bu alanlardaki SUV ölçümlerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0.001). Miyokard perfüzyon sintigrafisi yapılan 8 hastanın 6 tanesinde, 18F-FDG PET/BT ile artmış metabolizma izlenen alanlarda, sabit hipoperfüzyon görüldü. Radyoterapi uygulamasında kullanılan radyasyon dozlarının miktarı ile, miyokarddaki SUV ölçümleri arasında ise herhangi bir korelasyon bulunamadı. Hastalarda bilinen akut miyokard enfarktüsü veya diyabet öyküleri olmaması ve bu alanların tipik olarak koroner arter bölgeleri ile örtüşmemesi nedeniyle, literatür ile de uyumlu olarak bu alanlarda radyoterapiye bağlı miyokard hasarı olduğu düşünüldü. Mediastinal radyoterapi öyküsü olan hastalarda 18F-FDG PET/BT görüntülemesinde, özellikle miyokard bazalinde izlenen hipermetabolik alanların, ileride gelişebilecek kardiyak olayların erken teşhisi ve tedavisi açısından yakın takip edilmesi faydalı olacaktır.

Abstract:
In this thesis, the list of the patients who undergone 18F-FDG PET/CT examination at the Gazi University Nuclear Medicine Department, and the list of the patients who undergone mediastinal radiotherapy at the Gazi University Radiation Oncology Department were matched. 18F-FDG PET/CT examination was performed in 38 patients at least 4 months after the radiotherapy. Most of the patients had lung cancer (89.5%). In the database check, it was found that 8 of the patients had also undergone myocardial perfusion scintigraphy. In the visual analysis, 5 patients had diffuse myocardial 18F-FDG uptake (13%), 5 patients had no significant 18F-FDG uptake (13%) and 28 patients had regional 18F-FDG uptake (74%). The SUV calculations of these 28 patients were significantly higher in the irradiated regions in comparison to other myocardial regions (p<0.001). 6 of the 8 patients that were undergone myocardial perfusion scintigraphy showed fixed hypoperfusion in the irradiated myocardial regions in consistent with the regions that increased 18F-FDG PET/CT uptake was seen. There was no correlation between the radiotherapy doses and the SUV measurements in the myocardial regions. Since the patients had no myocardial infarction or diabetes and these myocardial regions were not consistent with the vascular territory of coronary arteries, the findings might were thought to indicate radiation induced myocardial damage. The patients with mediastinal radiotherapy history that showed increased 18F-FDG uptake, especially in the basal myocardium, should be followed cautiously for the early diagnosis and treatment of cardiac events.