Multipl myelomda hepsidin'in anemi potogenezindeki rolü ve klinik takipteli değeri
The role of hepcidin in the pathogenesis of multiple myeloma related anemia and the value of hepcidin in clinical follow-up
Yazar: RAMAZAN GEYİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YILMAZ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş: Multipl myelomda anemi önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Anemi Multipl myelomda (MM) %80 oranında ilk bulgu olabilmektedir. Hepsidin karaciğerde üretilen, yapımı IL-6 tarafından indüklenen kronik hastalık anemisinde başlıca rol oynayan bir akut faz reaktanıdır. Hepsidin demirin bağırsaklardan absorpsiyonunu ve makrofajlardan salınımını engelleyerek anemiye neden olur. Sitokinler birçok hematolojik malign hastalıkta arttığı gibi MM'de de yükselmektedir. MM'de IL-6 düzeyi artmaktadır ve MM'de artan sitokinlerin ve akut faz reaktanlarının bu hastalıktaki görülen anemide önemli role sahip oldukları bilinmektedir. Ancak MM'deki aneminin patogenezi tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu bilgilerden yola çıkarak hepsidinin MM'de görülen anemideki rolünü, sitokinler ile ilişkisini ve hastalık aktivitesindeki değerini belirlemeyi planladık.Yöntem: Çalışmaya yeni tanı almış 29 MM hastası dahil edildi, Tanı esnasındaki serum hepsidin, TNF-alfa, IL-6 düzeyleri ve MM'de prognostik değeri olan hematoljik parametreler (ß2 mikroglobulin, CRP, LDH ve ESH (eritrosit sedimentasyon hızı) ve immunglobulinler) ölçüldü. 6 hasta hayatını kaybetmeleri nedeniyle çalışmayı tamamlayamadı. Kalan 23 hastada aynı parametreler 3-4 kür tedavi sonrası yeniden ölçüldü. Bu değerler 25 sağlıklı kontrol grubu verileri ile karşılaştırıldı.Bulgular: MM hastalarında tedavi sonrasındaki serum hepsidin ve IL-6 düzeylerinde anlamlı derecede azalma gördük (sırasıyla; p=0.008 ve p=0.021). Ancak tedavi sonrası değerler bile kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. Serum TNF-alfa'nın tedavi öncesi ve sonrası değerleri arasında ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında gruplar arası analizlerde anlamlı fark bulamadık. Tedavi sonrası hemoglobin değerlerinde anlamlı artış görüldü (p=0.043). Hem tedavi öncesinde hem de tedavi sonrasında IL-6 ve Hepsidin düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönde korelasyon tespit edildi. Tedavi öncesinde Hb ile hepsidin düzeyleri arasında anlamlı ve negatif yönde korelasyon vardı. Tedavi sonrasında ise bu iki değişken arasında anlamlı korelasyon tespit edilmedi. Bununla beraber tedavi sonrasında Hb düzeyleri anlamlı olarak arttı. MM'da prognostik kriter olarak kullanılan parametreler (LDH, ß2 mikroglobulin, ve CRP) ile hepsidin arasında anlamlı korelasyon tespit edilmedi. MM alt tiplerindeki hepsidin düzeyleri ile bu alt tiplerin kemik iliği plazma hücre oranları arasında anlamlı korelasyon yoktu.Sonuç: MM'da artmış IL-6 düzeyi ile hepsidin arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. İnflamasyonun azalması ile IL-6 ve hepsidin düzeyleri düşmektedir. Hepsidinin inflamasyon ile ilişkili olarak MM'de anemi patogenezinde direkt veya aracı rol oynadığı söylenebilir, Ancak MM'daki bilinen prognostik parametreler (LDH, CRP, ß2 mikroglobulin) ile hepsidin arasında bir ilişki ortaya çıkmamaktadır ancak hepsidinin diğer prognostik kriterler olan IL-6 ve anemi ile anlamlı ilişkisi hasta takibinde bir kriter olarak kullanımı uygun görülebilir. Bununla beraber Hepsidin'in akut faz reaktanı olarak kullanımı speküle edilebilir.Anahtar Kelimeler: Multipl myelom, Serum hepsidin, TNF-?, IL-6 düzeyi

Abstract:
Introduction: Anemia is an important cause of morbidity and mortality in multiple myeloma (MM). It may be the first presenting sign in 80% of the MM patients. Hepsidin, produced in the liver where its production is induced by IL-6, is an acute phase reactant which has a central role in the chronic disease anemia. Hepsidin causes anemia by means of preventing iron from the intestines and secretion from the macrophages. Serum cytokine levels increase in MM as in many other malign hematologic malignancies. IL-6 level increases in MM. Increased cytokines and acute phase reactants have important roles in the anemia seen in MM. However, the etiopathogenesis of the anemia in MM is still unclear. Thus, we researched the role of the hepsidin in the anemia seen in MM, its relation with the cytokines and its role in disease activity.Materials and Methods: 29 recently diagnosed MM patients were included in the study. Serum levels of hepsidin, TNF-?, IL-6 and the hematologic parameters having prognostic value (ß2 microglobulin, CRP, LDH ve ESR) were measured. 6 patients died during the therapy, so the same parameters were measured for the remaining 23 patients after 3-4 cyles of chemotherapy. The results were compared with the results of 25 healthy controls.Results: The post-treatment serum levels of hepsidin and IL-6 were significiantly decreased ( respectively, p=0.008 and p=0.021 ). However, the post-treatment levels were significantly high as compared to the control group. We didnot find a significant difference between the pre and post-treatment levels of TNF-? and not find a significant difference in between group analysis as compared to control group . Significant increase was found in post-treatment hemoglobin (Hb) ( p= 0.043). Pre and post- treatment levels of the hepsidin and IL-6 were significantly and positively correlated. Pre- treatment levels of the Hb and the hepsidin were significantly and negatively correlated; however, after the treatment this correlation disappeared. There were no correlations between the serum levels of hepsidin and the known prognostic parameters for MM including LDH, ß2 microglobulin and CRP. No significant correlations were found among the serum hepsidin levels of the MM sub-types and these subtypes? the bone marrow plasma cell ratio index.Conlusion: There is a significant correlation between the increased serum IL-6 and the hepsidin levels. IL-6 and hepsidin levels decrease as inflamation diminishes. Hepsidin seems to have a direct role or act a mediator in the pathogenesis of anemia seen in MM. There were no associations between the serum hepsidin level and the levels of the known prognostic parameters of MM including LDH, CRP and ß2 microglobulin. However, because of the close relation of hepsidin with the other prognostic factors, both Hb and IL-6, it may be considered to be used in patient follow-up in MM patients. Besides, hepsidin might be speculated to be used as an acute phase reactant.Key Words: Multiple Myeloma, Serum Hepsidin, TNF-?, IL-6 level