Uzaktan eğitim sürecinde ortaokul öğrencilerinin okul bağlılıklarına ilişkin okul yöneticisi, rehber öğretmen, öğretmen, veli ve öğrenci görüşleri (İzmir ili örneği)
School administrators, guidance teachers, teachers, parents and students opinions on secondary school students' school engagement in the distance education process (Izmir province example)
Yazar: ELİF CÜRO
Danışman: PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Uzaktan Eğitim sürecinde ortaokul öğrencilerinin okula bağlılık durumlarına ilişkin okul yöneticisi, rehber öğretmen, öğretmen, veli ve öğrenci görüşlerini belirlemek, bu alanda yaşanan sorunları ortaya koymak ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri geliştirmektir. Çalışma nitel boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmada alt amaçları; eğitim programının öğrencilerin okula bağlılığını etkilemedeki yeri, önemi ve etkisi, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula bağlılık durumları, uzaktan eğitim sürecinde uygulanan öğretim programında öğrencilerin okula bağlılığını etkileyen olumlu ve olumsuz etmenlerin neler olduğu, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin öğrenmeye istekli olma durumları, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula karşı sorumluluklarını yerine getirip getirmedileri, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula bağlılıklarını arttırmak için neler yaptıklarına ve uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula bağlılıklarını artırmak için yapılması gerekenlere ilişkin okul yöneticisi, rehber öğretmen, öğretmen, öğrenci velisi ve öğrenci görüşlerini belirlemektir. 
Araştırmanın çalışma grubunu İzmir ili Bornova ilçesinde sosyoekonomik açıdan üç iyi, üç orta, üç de alt düzey olmak üzere belirlenen 9 ortaokulda görev yapan okul yöneticileri, öğretmenler, rehber öğretmenler, ile  5., 6,. 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören öğrenciler ve öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma olup olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcılar gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştıma kapsamında 18 okul yöneticisi, 9 rehber öğretmen, 27 öğretmen, 36 öğrenci velisi ve 36 öğrenci ile görüşme yapıldı. Katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştımanın sonuıcunda eğitim programlarının öğrenci merkezli olması, işlevsel olması durumunda öğrencilerin okula bağlılık durumuna olumlu etkilediği sonucuna ulaşıldı. Uzaktan eğitim süreci öğrencilerin okula bağlılık durumunu azalmasına neden olduğu sonucuna ulaşıldı. Ulaşılan bir diğer sonuç ise uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula bağlılık durumunu hem olumsuz etkileyen hem de olumlu etkenlerin olduğu sonucuna ulaşıldı. Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin öğrenmeye istekli olma durumuna ilişkin sonuçlar iki farklı kategoriye ayrıldı. Birinci kategoride uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin öğrenme isteğinin arttığı, ikinci kategoride uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin öğrenme isteğinin azaldığı sonucuna ulaşıldı. Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula karşı sorumluluklarını yerine getirmelerine ilişkin görüşler iki farklı kategoriye ayrıldığı görülmektedir. Birinci kategoride bazı öğrencilerin okula karşı sorumluluklarını yerine getirdiklerini ve buna göre bu öğrencilerin okula bağlılık durumunun yüksek olacağı sonucuna ulaşıldı. İkinci kategoride bazı öğrencilerin okula karşı sorumluluklarını yerine getirmediklerini ve buna göre bu öğrencilerin okula bağlılık durumunun az olacağı sonucuna ulaşıldı. Uzaktan eğitim sürecinde okul yöneticisi, rehber öğretmen, öğretmen, veli ve öğrencilerin görüşleri doğrultusunda öğrencilerin okula bağlılığını arttırmak için çalışamalar ve etkinlikler yaptıkları sonucuna ulaşıldı. Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin okula bağlılığını artırmak için yapılması gerekenlere ilişkin okul yöneticisi, rehber öğretmen, öğretmen, veli ve öğrenciler birbirine yakın öneriler sunduğu sonucuna ulaşıldı. Elde edilen bu sonuçlar ışığında uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin sahip olduğu imkanlar bakımından var olan eşitsizlikler giderilmesi, uzaktan eğitim sürecinde veli-öğretmen işbirliği sağlanarak öğrencilere sorımluluk, öz denetim, öğrenme sorumluluğu gibi unsurların kazandırılmasına yönelik etkinlikler düzenlemesi, uzaktan eğitim sürecinde okul kültürünü yansıtıcı etkinlikler çevrimiçi düzenlemesi gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the opinions of school administrators, counselors, teachers, parents and students regarding the school engagement status of secondary school students in the Distance Education process, to reveal the problems experienced in this field and to develop solutions for these problems. The study was carried out in a qualitative dimension. The sub-objectives of the research; The place, importance and effect of the education program in influencing students' school engagement, students' school engagement in the distance education process, the positive and negative factors that affect students' school engagement in the distance education process, the students' willingness to learn in the distance education process, whether the students fulfill their responsibilities towards the school in the distance education process, what they do to increase the students' commitment to the school in the distance education process, and the school administrators, students' opinions, and teachers' opinions on what should be done to increase the students' commitment to the school in the distance education process. 
The study group of the research consisted of school administrators, teachers, guidance counselors, 5th, 6th graders, working in 9 secondary schools, which were determined as three good, three middle and three low level socioeconomically in Bornova district of Izmir province. It consists of students studying in 7th and 8th grades and their parents. The research is a qualitative research and phenomenology design was used. Participants were determined on a voluntary basis. Within the scope of the research, interviews were conducted with 18 school administrators, 9 guidance teachers, 27 teachers, 36 students' parents and 36 students. A semi-structured interview form was applied to the participants. Content analysis method was used in the analysis of the data. 
As a result of the research, it was concluded that if the education programs are student-centered and functional, it positively affects the students' school engagement. It was concluded that the distance education process caused a decrease in students' school engagement. Another result is that there are both negative and positive factors affecting students' school engagement in the distance education process. The results of students' willingness to learn in the distance education process were divided into two different categories. In the first category, it was concluded that the students' desire to learn increased during the distance education process, and the students' desire to learn decreased in the second category during the distance education process. It is seen that the opinions regarding the fulfillment of the responsibilities of the students towards the school in the distance education process are divided into two different categories. In the first category, it was concluded that some students fulfill their responsibilities towards the school and accordingly, these students will have a high level of commitment to the school. In the second category, it was concluded that some students did not fulfill their responsibilities towards the school and accordingly, these students would have less commitment to the school. It was concluded that in the distance education process, in line with the opinions of school administrators, guidance teachers, teachers, parents and students, they carried out studies and activities to increase students' commitment to the school. It was concluded that school administrators, guidance counselors, teachers, parents and students offered close suggestions regarding what should be done to increase students' commitment to the school in the distance education process. In the light of these results, suggestions were made such as eliminating the inequalities in terms of opportunities that students have in the distance education process, organizing activities for students to gain responsibility, self-control and learning responsibility by providing parent-teacher cooperation in the distance education process, and organizing online activities reflecting the school culture in the distance education process.