Takayasu arteriti tanı ve takipte görüntüleme
Takayasu's arteritis imaging at diagnosis and follow-up
Yazar: AYŞE BAHAR KELEŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KARADAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Arterit = Arteritis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Takayasu arteriti nadir görülen büyük damar vaskülitidir. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı tarafından takip edilen Takayasu arteriti olan hastaların tanı ve takibinde kullanılan görüntüleme yöntemlerinin özelliklerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Vaskülit Tanı ve Tedavi Uygulama ve Araştırma Merkezi Veri tabanında kayıtlı 97 (K/E:14/1) Takayasu arteriti hastası alındı. İlk hastaların demografik özellikleri, tanı aldıkları görüntüleme yöntemleri ve aldıkları tedaviler incelendi. İkinci aşamada ise 12±3 ay içerisinde kontrol görüntülemesi olan 53 hastanın (55%) görüntülemedeki hastalık durumları, laboratuvar değerleri ve aldıkları tedaviler değerlendirildi. Hastaların ortalama yaşları 43±14,4 yıl, ortalama hastalık süreleri ise 8,6  ± 5,2 yıldı. Ortalama tanı süresi 33,3±47,7 ay olarak bulundu. Hastalarda bilgisayarlı tomografi anjiyografi %58,8, manyetik rezonans anjiyografi 29,9 ve Doppler ultrasonografi %11,3 sıklıkta ilk değerlendirmede istendiği belirlendi. Çalışmamızdaki hastaların hiçbirinde tanı sırasında görüntüleme olarak kullanılmadığı görüldü. Anjiyografik olarak en sık tip 1 ve tip 5 tutulum görülmüştür. Tanı sırasında subklavyan arterler (sol>sağ), sol ana karotis ve aortik ark en fazla tutulum görülen damarlar olduğu belirlendi. Hastalığın tanısında ve takibinde aynı görüntüleme yönteminin kullanılması önerilmektedir. Hastalarımızın takip görüntülemelerinde %64 aynı görüntüleme yöntemi kullanılmıştı. Takip görüntüleme yönteminin ne sıklıkta yapılması gerektiğine yönelik bilgiler sınırlı olmakla beraber hastalarda tanı sonrası bir yıl civarında kontrol görüntüleme yapılması rasyonel gibi gözükmektedir. Hastalarımızın üçte ikisinde olduğu gibi kontrol görüntüleme aynı modalite ile olması önemlidir. Konvansiyonel anjiyografi tarihsel önemi olsa da kısıtlılıkları nedeniyle hastaların takibinde kullanılmamaktadır.

Abstract:
This study is aimed to investigate the imaging features of TA patients, who are followed by Hacettepe University Faculty of Medicine Rheumatology Department, at the disease onset and follow up. 97 TA (F/M:14/1) patients registered in the Hacettepe University Vasculitis Center database were enrolled in this study. Firstly, the demographic data, type of imaging method and therapeutics at the disease onset were evaluated. In the second part, 53 patients with a follow-up imaging at 12± 3 months were selected and disease activity status at imaging, laboratory values and the type of immunsuppresive drugs used were noted. The mean age of TA patients was 43±  14,4 years and mean disease duration was 8,6  ± 5,2 years. The delay of diagnosis was 33,3±47,7 months In our clinic, computer tomography angiography  58,5%, magnetic resonance angiography 29,9% and doppler ultrasonograpy 13,2% were used at the time of diagnosis. None of the patients were diagnosed with conventional angiography. The most common angiographic types were type 1 and type 5. At the time of diagnosis the most common arterial lesions were in subclavian arteries (left>right), lef common carotis and the aortic arc.  The percentage of the same modality used in our study was 64%. There is limited data about how often the follow-up imaging should be done. However, annually after diagnosis seems optimal. As in 2/3 of our patients, it is important to use  the same imaging modality for follow-up. Despite its historical importance, conventinal angiography is not used for disease monitoring.