Kalp atım hızı değişkenliği geri bildirim antrenmanının basketbolcuların serbest atış isabeti, bilişsel ve duyu motor ritim özellikleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of heart rate variability feedback training on free throw accuracy, cognitive and sensory motor rhythm characteristics of basketball players
Yazar: RECEP GÖÇMEN
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ PINAR ; PROF. DR. ABDURRAHMAN AKTOP
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 6 haftalık Kalp Atım Hızı Değişkenliği Geribildirim (KAHD-GB) Antrenmanının bilişsel özelliklere, duyu-motor ritim, serbest atış isabeti performansı üzerine etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Türkiye Basketbol Federasyonu'na bağlı liglerde lisanslı olarak basketbol oynamış 18-35 yaş aralığındaki 24 kadın profesyonel basketbol sporcusu katılmıştır. KAHD-GB antrenmanı toplamda 6 hafta boyunca haftada 3 seans olarak sadece müdahale grubuna uygulanmıştır. Toplamda 3 test (ön test, son test ve takip testi) uygulanmıştır. Verilerin dağılımı Shapiro Wilk testi ile değerlendirilirken ayrıca verilerin çarpıklık ve basıklık değerlerine bakılmıştır. Bilişsel testlere ait veriler standart puana dönüştürülerek hesaplanmıştır. İki grup ve üç ölçüm içeren çalışmada (2x3) Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi (Repeated Measurements Anova) testi kullanılmıştır. Grup içi ölçüm çiftleri için eşleştirilmiş T-test kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Bağımsız T-Test kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 kabul edilmiştir (p<0,05).
Bulgular: KAHD-GB Antrenmanının müdahale sonrası serbest atış verilerinde müdahale grubu lehine anlamlı bir fark görülmüştür (p=,049). Bilişsel özellikler ve KAHD verilerinde gruplar arası veya içinde anlamlı bir fark bulunmamıştır (p<0,05). EEG verileri genellikle grup içinde farklılaşırken, gruplar arası karşılaştırmada sadece takip testlerinde belirli değerlerde (GK_DMR3, GA5_Alfa3) anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<0,05). 
Sonuç: KAHD-GB antrenmanının serbest atış isabeti performansını arttırdığı gözlemlenmiştir. Bu sonucun GB antrenmanları ile katılımcılarda yaratılan psikolojik durumun bir etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu antrenman profesyonel basketbolcuların serbest atış antrenmanlarına destek olabilecek ek bir yöntem olarak önerilebilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effect of 6-week Heart Rate Variability Biofeedback (HRV BF) Training on cognitive abilities, sensory-motor rhythm and free throw accuracy performance.
Materials and Methods: Twenty-four female professional basketball players between the ages of 18-35 who played licensed basketball in leagues affiliated to the Turkish Basketball Federation participated in the study. The HRV-BF training was applied only to the intervention group as 3 sessions per week for a total of 6 weeks. A total of 3 tests (pre-test, post-test and follow-up test) were applied. The distribution of the data was evaluated with the Shapiro Wilk test, and the skewness and kurtosis values of the data were examined. The data of the cognitive tests were calculated by converting them into standard scores. In the study including two groups and three measurements (2x3), Repeated Measurements Analysis of Variance (Repeated Measurements Anova) test was used. Paired T-test was used for within-group measurement pairs. Independent T-test was used for intergroup comparisons. Statistical significance level 0.05 was accepted (p<0.05).
Results: There was a significant difference in favour of the experimental group in the free throw data after the intervention of HRV BF Training (p=,049). There was no significant difference between or within the groups in cognitive characteristics and CAHD data (p<0.05). While EEG data generally differed within groups, significant differences were found only in certain values (GK_SMR3, GA5_Alpha3) in follow-up tests (p<0.05). 
Conclusion: It was observed that HRV BF training increased free throw accuracy performance. It is thought that this result is an effect of the psychological state created in the participants with feedback training. This training can be recommended as an additional method that can support professional basketball players' free throw training.