Özbek destanlarından Polken rivayeti Göroġlining Tugilişi (Vr. 7-47)  adlı eserin destan dili eğitimi açısından incelenmesi
The study of Goroglining Tugilisi (Vr. 7-47) in terms of epic language, an Uzbek epic narrated by Polken
Yazar: SEMA AKAN
Danışman: PROF. DR. MESUT ŞEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Köroğlu Destanı = Köroğlu Epic ; Çağatayca = Chagatay language ; Özbek edebiyatı = Uzbek literature ; Özbekistan = Uzbekistan ; Özbekçe = Uzbek language

Özet:
Çağatay Türkçesi, Orta Asya'da 15. yüzyıl başlarında başlayan  ve 20. yüzyılın başlarına kadar süregelen dönemin adıdır. Çağatay Türkçesi, dilde birliğin önemine vurgu yapan Türk aydınları tarafından 1924 yılına kadar Türkistan'da ortak yazı dili olarak yaşatılmaya çalışılmış ancak o tarihten sonra yerini Özbek Türkçesi almıştır. Çalışmamızda ünlü Özbek şairi Mühämmädkul Camurad Oġli Polkän'ın rivayeti olan ve Özbek Türkçesi ile neşredilmiş Göroġlining Tugilişi adlı destanın 7-47. sayfaları incelenmiştir.
Çalışmamız yedi bölümden oluşmaktadır. En önemli bölüm bulgular bölümüdür. Bu bölümünde; destan, Türk edebiyatında destan, Köroğlu Destanı ve varyantları hakkında bilgiler verildi. Göroġlining Tugilişi adlı eserden bahsedildi ve ilgili sayfaların özeti yapıldı. Ses ve şekil bilgisi üzerinde duruldu. Eserin transkripsiyon alfabesi kullanılarak Latin harflerine aktarımı sağlandı ve tıpkıbasımına yer verildi. Metnin açıklamalı dizini oluşturuldu.
Çağatay Türkçesinin bir devamı niteliğinde olan Özbek Türkçesi ile yazılmış olan Göroġlining Tugilişi adlı destan,  karışık saha özelliği göstermesi ve Köroğlu Destanı'na ait bir rivayet olduğu için Türk dili açısından önemli bir eserdir.

Anahtar Kelimeler: Göroġlining Tugilişi, Köroğlu Destanı, destan, Çağatay Türkçesi, Türk dili, Özbek Türkçesi.

Abstract:
Chagatay Turkish is the given name to the era that took place in Middle Asia from the beginning of the 15.th centurytill the beginning of 20.th century. Turkish luminaries who strongly believed in the significance of language unity kept Chagatay Turkish alive until 1924 by means of using it as the common written language. However, after that date Uzbek Turkish took the place of Chagatay Turkish. In this study, we studied the 7-47.th pages of the Göroġlining Tugilişi Epic, which was storied by the renowned Uzbek poet Mühämmädkul Camurad Oġli Polkän in Uzbek Turkish. 

Our study is coprimised of seven parts. Most substantial part is the 'findings' part. In this part; epic, epic in Turkish Literature, Köroğlu Epic and their variences were discussed. Göroġlining Tugilişi  was mentioned and related pages of the Epic are summarized. The sound and the form of the language are discoursed. In this study we transcripted the great literary work into Latin alphabet by employing the Transcription alphabet. We included the facsimile of the work. An annotative index of the text was composed. 

Epic of Göroġlining Tugilişi  written in Uzbek Turkish, which is the follower of the Chagatay Turkish, bares the qualifications of several Turkic Languages and it is a direct variance of the Epic of Köroğlu. And this makes it utterly essential in terms of Turkish Language. 

Key Words: Göroġlining Tugilişi, Köroğlu Epic,  Saga, Chagatay Turkish, Turkish Language, Uzbek Turkish.