Androktonus crassicauda zehirinin apoptoz üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects Androktonus crassicauda venom on apoptosis
Yazar: BÜŞRA NUR SABAH
Danışman: PROF. DR. HATİCE MERGEN ; PROF. DR. LEYLA AÇIK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Akrep zehirleri = Scorpion venoms ; Apoptozis = Apoptosis ; Hücre ölümü = Cell death ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Hücre ölümü, gelişim esnasında organların oluşmasında ve istenmeyen hücrelerin yok edilmesi ile doku homeostazının düzenlenmesinde önemli role sahip olan hücresel bir tepkimedir. Apoptoz ise gereksiz veya zararlı hücreleri ortadan kaldırarak doku homeostazının gelişiminde ve korunmasında önemli rol oynayan programlı hücre ölümüdür. Apoptozun düzenlenmesi, hücrenin hayatta kalması ve hastalığı önlemek için gerekli olan ölüm sinyali arasındaki hassas dengeyi korumak için gereklidir. Apoptoz, DNA hasarı, stres ve hipoksi gibi hücre içindeki sinyaller veya ligandların hücre yüzeyi ölüm reseptörlerine bağlanması gibi dışsal sinyallerle tetiklenebilir. Apoptozun çeşitli yollarla engellenmesi hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalarak kansere dönüşmelerine neden olur. 
Biyotoksinler, diğer organizmaları öldüren veya onlara zarar verebilen canlı organizmalar tarafından üretilen bileşiklerdir. Hem toksikolojik hem de farmakolojik etkiye sahiptirler. Kanser gibi çeşitli patofizyolojik problemlerin önlenmesinde ilaç tasarımları için başlangıç materyali olarak kullanılabilen bol miktarda doğal kaynak içerirler. Biyotoksin türevi olan zehirler olumsuz etkileri ile bilinir ve insanlarda ciddi sağlık sorunlarına neden olur; nörotoksisite, nefrotoksisite, sitotoksisite, solunum durması, dermatit, alerjik reaksiyonlar, kanama ve yaygın damar içi pıhtılaşmaya neden olabilecek çeşitli bileşikler taşır. Zehir, organizmaların zehir bezinden sentezlenen bir salgısıdır. Birçok biyotoksin anti-tümör etkiye sahiptir; bazıları tümör hücrelerini doğrudan öldürür, bazıları tümör anjiyogenezini ve tümör büyümesini inhibe eder. Akrep zehirlerinin, apoptozu indükleyerek kanser ilerlemesine karşı etkili olan çok sayıda biyoaktif bileşiğe sahip oldukları bilinmektedir. 
 Bu çalışmanın amacı, Androctonus crassicauda (Olivier, 1807) türü akrep ham zehirinin hücre canlılığı, apoptoz ve gen ekspresyonu üzerindeki etkisini incelemek ve elde edilen bulgular neticesinde başta kanser olmak üzere hücre ölümüyle ilişkili hastalıklarda tedavi stratejilerine katkı sağlamaktır. Bu tez çalışmasında A. crassicauda zehrinin MDA-MB-231 meme kanseri hücrelerinde sitotoksik etkisi belirlenmiş ve bu sitotoksik etkinin pro-apoptotik ve anti-apoptotik genler olan Kaspaz-3, P21, P53, NOXA, PUMA, BCL-2 ve BCL-XL genlerinin ifadesine olan etkileri gerçek zamanlı PZR (GZ-PZR) yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırma neticesinde, bu türe özgü ham zehirin MDA-MB-231 meme kanseri hücre hattında anti-tümör etki gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
Cell death is a cellular reaction that plays an important role in the formation of organs during development, the destruction of unwanted cells and the regulation of tissue homeostasis. Apoptosis is programmed cell death that plays an important role in the development and maintenance of tissue homeostasis by eliminating unnecessary or harmful cells. Regulation of apoptosis is essential for maintaining the delicate balance between cell survival and the death signal necessary to prevent disease. Apoptosis can be triggered by intracellular signals such as DNA damage, stress and hypoxia, or by external signals such as ligands binding to cell surface death receptors. Inhibition of apoptosis in various ways causes cells to multiply uncontrollably and turn into cancer.
Biotoxins are compounds produced by living organisms that can kill or harm other organisms. They have both toxicological and pharmacological effects. They contain abundant natural resources that can be used as starting materials for drug designs in the prevention of various pathophysiological problems such as cancer. Poisons, which are biotoxin derivatives, are known for their negative effects and cause serious health problems in humans; It carries various compounds that can cause neurotoxicity, nephrotoxicity, cytotoxicity, respiratory arrest, dermatitis, allergic reactions, bleeding and disseminated intravascular coagulation. Venom is a secretion of organisms synthesized from the venom gland. Many biotoxins have anti-tumor effects; some kill tumor cells directly, some inhibit tumor angiogenesis and tumor growth. Scorpion venoms are known to have numerous bioactive compounds that are effective against cancer progression by inducing apoptosis.
The aim of this study is to examine the effect of Androctonus crassicauda (Olivier, 1807) scorpion raw venom on cell viability, apoptosis and gene expression, and to contribute to treatment strategies in cell death-related diseases, especially cancer, as a result of the findings. In this thesis study, the cytotoxic effect of A. crassicauda venom on MDA-MB-231 breast cancer cells was determined and this cytotoxic effect was determined by the pro-apoptotic and anti-apoptotic genes CASPASE-3, P21, P53, NOXA, PUMA, BCL-2 and BCL-XL. The effects on the expression of genes were investigated by real-time PCR (RT-PCR) method. As a result of the research, it was found that this species-specific crude poison has an anti-tumor effect on the MDA-MB-231 breast cancer cell line.