Yenikent ve civarının (Kuzeybatı Ankara-Türkiye) neojen stratigrafisi ve tektoniği
Neogene stratigraphy and tectonics of yenikent and surrounding region (Northwest Ankara-Turkey)
Yazar: ALKOR KUTLUAY
Danışman: DOÇ.DR. KADİR DİRİK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Neotektonik = Neotectonic ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region

Özet:
Orta Anadolu'nun yeni-tektonik dönemdeki evrimini daha iyi anlamak için gerçekleştirilen bu çalışmada, Ankara'nın kuzeybatısında bulunan KD?GB uzanımlı Kazan Havzası'nın batı kenarı incelenmiştir. Kuzeyinde Galatya Volkanik Yay Karmaşığı, batısında ise Ayaş Havzası ile sınırlı olan bölge yaklaşık 254 km2'lik bir alan kaplamaktadır.Bölgede yüzeylenen kayaç topluluğu temel kayaçlar ve örtü kayaçları olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Temel, Galatya Volkanik Yay Karmaşığı'na ait volkanik ve volkanoklastik kayaçlar ile ofiyolitik melanja ait blokları içermektedir. Örtü kayaçları ise Geç Miyosen?Erken Pliyosen yaşlı Pazar formasyonu, Geç Pliyosen?Pleyistosen yaşlı Etimesgut formasyonu ve Kuvaterner alüvyon çökellerinden meydana gelmektedir. Pazar formasyonu, flüvyal çökeller ile başlayıp yukarıya doğru kalın bir gölsel istifle devam eder. Formasyonun en üstünde gölsel çökeller yerini yeniden karasal birimlere bırakır ve bunları pekişmemiş, az pekişmiş karasal Etimesgut formasyonu örter. Bütün bu serinin üzerinde de alüvyon çökelleri yer almaktadır.Çalışma alanından toplanan tabaka konumlarından faydalanarak bölgedeki kıvrımlar ve geometrileri belirlenmiştir. Çalışma alanını ortasından geçen KD?GB doğrultulu bir antiklinal ve bu antiklinalin kanatlarını oluşturan daha küçük kıvrımlar mevcuttur. Kayaçlar birbirine dik iki sıkışma evresi sonucu çapraz kıvrımlar meydana getirecek şekilde kıvrımlanmış ve dalımlanmışlardır. Bölgeden toplanan makaslama çatlağı konumları ile gül diyagramları hazırlanmış ve kayaçlarda deformasyona sebep olan sıkışma rejimleri saptanmıştır. Ayrıca bölgedeki faylardan alınan fay-kayma verilerinin kinematik analizlerin sonuçları da kıvrımlar ve çatlaklardan elde edilen sonuçlarla uyumludur. Buna göre Erken Pliyosen ile Geç Pliyosen?Pleyistosen dönemleri arasında bölgede hüküm sürmüş iki sıkışma rejiminin varlığı ortaya konmuştur. Bu rejimler KB?GD sıkışması ve sonrasındaki KD?GB sıkışmasıdır. Ayrıca bu sıkışmalarla ilişkili olarak doğrultu atımlı ve açılmalı / genişlemeli olmak üzere yerel tektonik rejimler da gözlenmiştir. Sonuçlar bölgede yapılmış olan önceki çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır.Anahtar sözcükler: Orta Anadolu, Kazan Havzası, yeni-tektonik dönem, çapraz kıvrımlar, kinematik analiz

Abstract:
To better understand the neotectonic evolution of the Central Anatolia, the western boundary of the NE?SW trending Kazan Basin which lies to the northwest of Ankara was selected as the study area. The region, covers an area of approximately 254 km2and is bounded by Galatian Volcanic Arc Complex in the north and Ayaş Basin in the south.The units exposing in the area are divided into two groups: basement rocks and cover rocks. The basement includes the volcanic / volcaniclastic rocks of the Galatian Volcanic Arc Complex and blocks of the ophiolitic mélange. The second group is consisting of Upper Miocene?Lower Pliocene fluvio-lacustrine sedimentary rocks (Pazar formation), clastic rocks of Late Pliocene?Pleistocene age (Etimesgut formation) and the Quaternary deposits. Pazar Formation starts with fluvial deposits and comprises a thick lacustrine sequence. Unconsolidated Upper Pliocene units are composed of fluvial clastics and seal the structures of compressional / contractional tectonic regime. All of the older units are overlain by Quaternary alluvium and alluvial fan deposits.Using the bedding plane orientations, fold axes and their geometries were defined. An anticline axis with a direction of NE?SW passes through the study area. Also, many second order folds at the limbs of this anticline were detected. These rocks have refolded and plunged as a result of two compressional tectonic regimes that are approximately perpendicular to each other. Shear fracture plane data were collected from different localities and rose diagrams were prepared. The kinematic results of fault-slip data indicate that two regional tectonic phases have affected the study area. According to these results, it has been discovered that between the Early Pliocene and Late Pliocene?Pleistocene periods, two consecutive compressional regimes, a NW?SE compression followed by a NE?SW compression, existed in the area. Furthermore, some local strike?slip and extensional tectonic regimes related to these compressions were determined. The results were compared with the previous ones.Keywords: Central Anatolia, Kazan Basin, neo-tectonic period, cross-folds, kinematic analysis