Süleymaniye Kütüphanesi Uşşâkî Tekkesi Koleksiyonu'ndaki 335 numaralı şiir mecmuası ve MESTAP'a göre tasnifi
Süleymaniye Manuscripts Library Uşşâkî Dervish Lodge Collection Poetry No. 335 Poetry Magazine and its classification according to MESTAP
Yazar: EDA YILDIZ KART
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KAVAKLIYAZI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Mecmu`a-i Eş`ar = Mecmu`a-i Eş`ar ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Tarihin en eski medeniyet kurucularından olan Türkler, Orta Asya'dan Anadolu'ya sanata her daim ilgi duymuşlardır. Göçebe hayat sürdükleri dönemlerde şiir ve müzikle, halk hikâyeleriyle, el sanatlarıyla ilgilenmiş; Osmanlılar Dönemi'nde hem saray ve çevresinde hem de halk arasında sanat faaliyetleri artarak devam etmiştir. Batı'yla temasımız sonucunda yeni edebî türler hayatımıza girse de şiir kendi yerini ve değerini korumuştur. Özellikle 19 ve 20. yüzyıllarda şiiri seven okurlar, kişisel zevklerini yansıtan "mecmu'a-i eş'âr" genel adı altında şiir seçkileri oluşturup yazılı edebî geleneğin devam etmesinde rol oynamışlardır. Bu şiir seçkileri edebiyat tarihi için vazgeçilmez öneme sahiptir. Biz de Süleymaniye Kütüphanesi Uşşâkî Tekkesi Koleksiyonu'nda 335 numarada, Mecmû'a-i Eş'âr adıyla kayıtlı mecmuayı inceleyerek edebiyat tarihimize katkıda bulunmayı hedefledik. Bu mecmuanın seçilme sebebi Divan, Tekke ve Âşık edebiyatı sahalarına ait şiirleri ihtiva etmesidir. Söz konusu mecmua; mürettibinin ve yazılma tarihinin belli olması, tezkirelerde ismine rastlanmayan birkaç şairin şiirleri ile bazı şairlerin yayımlanmış divanlarında bulunmayan şiirleri içermesi, bazı anonim şiirlerin şairlerinin tespitine yaptığı katkı; esnaf destanları ve bilmeceleri içermesi gibi hususiyetleriyle üzerinde durulmaya ve incelenmeye değer bir mecmua olarak kendini göstermektedir. Mecmua, özellikle Alevi - Bektaşi ve Hurufi şairlerin şiirlerinin ağırlıkta olması yönünden belirli bir tarikat çevresine ait şiirlerin derlendiği mecmualar arasında kendine yer bulacaktır. Bu çalışma, söz konusu mecmuanın edebiyat tarihimize bu yönlerden sağlayacağı katkıları tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Turks, one of the oldest civilization founders in history, have always been interested in art from Central Asia to Anatolia. During their nomadic life, they were interested in poetry, music, folk stories and handicrafts; during the Ottoman Period, artistic activities continued to increase both in the palace and its surroundings and among the public. Even though new literary genres entered our lives as a result of our contact with the West, poetry has preserved its place and value. Especially in the 19th and 20th centuries, readers who loved poetry played a role in the continuation of the written literary tradition by creating poetry selections reflecting their personal tastes under the general name "mecmu'a-i eş'âr". These poetry selections are of indispensable importance for the history of literature. We aimed to contribute to our literary history by examining the magazine registered under the name Mecmû'a-i Eş'âr, number 335, in the Uşşâkî Lodge Collection of the Süleymaniye Library. The reason for choosing this magazine is that it contains poems belonging to the fields of Divan, Lodge and Minstrel literature. The magazine in question; the fact that its author and date of writing are known, it includes poems of a few poets whose names are not found in the biographies and poems that are not found in the published divans of some poets, and its contribution to the identification of the poets of some anonymous poems; ıt presents itself as a magazine worth focusing on and examining, with its features such as containing artisan epics and riddles. The magazine will find a place among the magazines that compile poems belonging to a certain sect circle, especially since the poems of Alevi - Bektashi and Hurufi poets predominate. This study aims to determine the contributions of the magazine in question to our literary history in these aspects.