İslâm idare hukuku açısından Said Halim Paşa'nın İslâm'da Teşkîlat-ı Siyâsiyye Risâlesi adlı eserinin incelenmesi
An evaluation of Said Halim Paşa's work titled "Teşkilat-ı Political treatment in Islam" in terms of Islamic administrative law
Yazar: MUHAMMET MUSTAFA AKMEŞE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YAKA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışma son dönem Osmanlı fikir ve devlet adamlarımızdan Said Halim Paşa'nın "İslâm'da Teşkilat-ı Siyâsiye Risâlesi" adlı eserini, İslâm İdare Hukuku bakımından inceleyip ele almaktadır. Müellif, batılılaşma tartışmalarının ortasında kaleme aldığı bu eserde zorunlu olarak batılılaşma gerekiyorsa bunun idari sahada nasıl olması gerektiğini ifade etmiştir. Konuyla ilgili bazı tahlil, tespit ve karşılaştırmalara yer vermiş, Doğu ve Batı medeniyeti arasındaki farklara değinerek çözüm mahiyetinde öneriler ileri sürmüştür. 
Çalışmamızda ele alınan eserin daha iyi anlaşılabilmesi için ilk olarak "İdare Hukuku" kavramı açıklanmıştır. Devamında da "Tarihi Süreçte İdare Hukuku" başlığına yer verilmiş, modern hukuk ve İslâm Hukuku şeklinde ikili bir ayrımla tarihçe işlenmiştir. Sonrasında ise konumuzla ilgili kavramlar ve konunun kaynaklarına yer verilmiştir.
İlerleyen bölümlerde "görevleri ve şahsiyet olarak önemi, fikir dünyası ve etkileşimde olduğu kimseler" başlıklarıyla Said Halim Paşa'nın hayatına değinilmiş, ağırlıklı olarak konuya dair düşünceleri ele alınmıştır. Ayrıca burada Said Halim Paşa'nın eserlerinin tanıtımına kısaca yer verilmiştir.
	Çalışmamızın son bölümünde ise "İslâm'da Teşkîlât-ı Siyâsiyye Risâlesi" adlı eserin İslâm İdare Hukuku açısından değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
This study examines and deals with the work of Said Halim Pasha, one of our late Ottoman intellectuals and statesmen, named "Teşkilat-ı Siyâsiye Risâlesi" in Islam, in terms of Islamic Administrative Law. In this work, which he wrote in the middle of the westernization discussions, the author expressed how it should be in the administrative field if westernization is necessary. He included some analysis, determination and comparisons on the subject, and put forward suggestions as a solution by referring to the differences between Eastern and Western civilizations.
First of all, the concept of "Administrative Law" is explained in order to better understand the work discussed in our study. Afterwards, the title of "Administrative Law in the Historical Process" was included, and the history was processed with a dual distinction as modern law and Islamic Law. Afterwards, the concepts related to our subject and the sources of the subject are given.
In the following sections, the life of Said Halim Pasha was mentioned under the headings of "his duties and importance as a personality, his world of ideas and the people he interacted with", and his thoughts on the subject were mainly discussed. Also, here is a brief introduction to the works of Said Halim Pasha.
In the last part of our study, the work called "Teşkîlât-ı Siyâsiyye Risâlesi in Islam" has been evaluated in terms of Islamic Administrative Law.