1950 sonrası Türk resminde düşünsellik
The intellectualizm in the Turkish painting after 1950
Yazar: ÜMİT GEZGİN
Danışman: PROF. AYDIN AYAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Modern resim sanatı = Modern painting art ; Modernizm = Modernism ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Yaratıcılık = Creativity ; Özgünlük = Originality

Özet:
Sanat tarihi özgün kişisel ifadenin ve yaratıcılığın bin bir zorlukla kotarıldığıgerçekliğinin anlatımı olarak da karşımızda durmaktadır. Sanat Tarihi, ister dünyasanat tarihi boyutuyla olsun, isterse de ülkelerin kişisel realitelerinin de estetiğekarıştığı ve özgün disipline dönüştüğü alan gerçekliğiyle konum alsın; sonuçta birbütünlük ve birbirine eklemlenen realiteler toplamı olarak varlık kazanır.Özellikle Türk sanatı, o sanatın 19. yüzyıldan beri süregelen Batı anlamındaki sanatve resim serüveni, etkilenme konusunda olduğu kadar, kendi kimliğini, özgün varoluşunu konumlandırma estetiği olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmaözellikle modern dönemden başlayarak gelişen, olgunlaşan ve değişen sanatsal,özelde resimsel yapıları; gerek akımlar, anlayışlar boyutuyla ve gerekse de bireyselsanatçı yaratıları gerçekliğiyle ele almakta ve değerlendirmektedir.Yine bu çalışma Türk Resminin özellikle elli sonrası kimliğinin, estetiğinin, giderekbu estetik ve kimliğin düşün hareketleri, düşünsel üretim, yaratım ve anlatımlardan neoranda etkilendiğiyle, düşün ve sanat realiteleriyle kurduğu ilişkiler ve alış verişlerüzerinde de durmakta ve Türk resminin dinamik, çok boyutlu gerçekliğini düşünseltemel üzerinden anlamaya, yorumlamaya ve değerlendirmeye çalışmaktadır.Biliyoruz ki Türk resmi özellikle 1950'lerden sonra dinamik bir süreç içine girmiştir.Ellilerden önce bu dinamizm daha farklı boyutlardayken, Türk resmi düşünseletkilenme ve beslenme kaynaklarından istifade etse bile, bunu daha çok salt estetikrealite boyutunda, resimde görsel ağırlıklı bir zemin oluşturma noktasındadeğerlendirmeye çalışırken; ellilerden sonra düşünsel birikimlerden, fikirgerçekliğinden daha fazla etkilenmeye, ilişki kurmaya ve sanatçılar kendi sanatlarıiçin düşün dünyasından daha fazla istifade etmeye başlamışlardır.VBiliyoruz ki ellilerden sonraki dönemde gelişen yapılar, Türk resmine soyut, somutalgı boyutlarında yansımış. Bu boyut gerek soyut resim ve gerekse de figür kuşağıresmi ve sanat olguları içinde zengin, çok boyutlu yaratıcı üretimleri ortayaçıkarmıştır. Yetmişlerde başlayan ve Seksenlerden sonra artarak gelişen süreç,Türk resmi içine kavramsal sanat olgusunu da daha bir belirgin şekilde sokmayabaşlamış ve Türk resmi çok çeşitli, dinamik bir süreç içine yerleşmeye daha çokgayret sarfetmiştir.Gelinen noktada Türk resminin hem soyut, hem figür ve hem de kavramsal sanatnoktalarında dünya resmiyle yarışacak bir çizgiye ulaştığını gözler önünesermektedir. Bu zengin ve çok boyutlu yapıya elbet kısa sürede ulaşılamamıştır. Türkresminin yüz elli yıllık tarihi yatmaktadır bunun gerisinde.. Bu tarih ve zengin birikim,Batı anlamındaki Türk resmini kendi alanlarında ve kişisellik düzleminde örnek vezengin bir model haline getirmiş, kendine yeter bu yapı, git gide dünyaya da dahafazla açılmaya başlamıştır.Yapmaya çalıştığımız tez çalışması Türk resminin elli sonrasına daha fazlaodaklanmakta ve bu zengin yapının kendi içinde bir zengin yaratıcılığı barındırdığını,bu yapının da geri planında hem sanatçı özelinde ve hem de estetik düzlemdezengin, çok boyutlu ve çeşitli düşünsel hazırlığın, düşün olgusunun olduğunuaraştırmaya, göstermeye çalışmaktadır?Modernizm, Düşünsellik, Özgünlük, Yaratıcı, Kalıcı

Abstract:
History of Art also stands for the strain of reality, created with much adversity, distinctiveindividual expression and creativity. History of Art, either themed as the dimension of theworlds art history or as reality of individual countries that mixed with the aesthetics tobecome distinctive research field; at the end, it gains its presence as a unity and as awhole of realities that link together.Distincly Turkish art, its adventure of art and painting in terms of West, that which hasbeen continual since 19th. Century, as much as being under the influence, is also standsfor aestethic of setting up its' individual characteristic and distinctive existence. Thiswork particularly stresses on the artistic works, particularly paintings, that which starts todevelop, mature and change with the modern age, both with the dimension of trendsand the reality of individual artists creations.Again, this work stresses on Turkish paintings identity and aestetic specially after 1950,how this identity and aestetic influenced by intellectual productivity and creations of itsage, its connections and trade with intellectual and artistic realities and tries tounderstand, comment and evaluate the Turkish paintings dynamic, multidimansionalrealities on the basis of intellectuality.We know that the Turkish painting enters a dynamic continuum specially after 1950s. Asthis dynamism was in different dimensions before fifties, regardless the Turkish paintingsbenefit of intellectual influance sources, this influance process was in the dimension ofpure aestetic reality, and the creation of a basis concantrated on the visuality. Afterfifties, it started to get influanced more and more by intellectual accumulations and thereality of ideas. The artists, for the sake of their art, started to profit more from theintellectual world.Also we know that the trends, developed after fifties, is reflected on the Turkish paintingin the dimensions of abstract and concrate senses. This dimension is revealedmultidimensional creative works both in the phenomenons of abstract and figuregeneration painting. The continuum starting in the Seventies and developing more andmore after Eighties starts to push the phenomenon of conceptual art to the Turkishpainting and Turkish painting starts to get its place in the variety of dynamic continuums.It is obvious that the extend of the development of abstract, figurative and conceptual artin Turkish painting is reached to the point of racing with world painting. Certainly, it wasnot easy to reach this rich and multidimensional composition. Behind this, there is onehundered and fifty years of Turkish painting history. This history and the richaccumulation makes an example model out of Turkish painting in the terms of West,makes it adequate for itself, and enables it to open up to the world.This thesis is concentrated more on Turkish paintings era after fifties and tries toresearch and show that this composition hosts rich creativity, and behind this structure,both in the individual distinct of the artist and in the means of aestethics, there is amultidimensional and divers intellectual preparation.Modernizm, İdeational, Orjinality, Creative, Permanent