Roma askeri sistemi (M.Ö. 753- M.S. 476)
Roman military system (753 BC- 476 AD)
Yazar: ŞENOL YURDAKUL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA BOYANA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri = Military ; Askeri birlikler = Military units ; Askeri eğitim = Military education ; Askeri kıyafetler = Military uniforms ; Askeri teşkilat = Military organization ; Lojistik = Logistics ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Roma Askeri Sistemi (M.Ö. 753-M.S. 476) adlı bu tez krallık, cumhuriyet ve imparatorluk yönetimleri altında Roma askeri sisteminin temel öğe ve kurumlarının neler olduğu ve bu öğe ve kurumların Romanın imparatorluğa dönüşmesinde ne gibi katkılar sağladığı soruları üzerine temellendirilmiştir. Çalışmanın hazırlanmasında askeri açıdan önem taşıyan Hellen-Latin literatürüne ait eserler taranarak konuyla ilgili kısımların çevirisi yapılmış ve elde edilen bilgiler ikinci el kaynak yazarlarının düşünceleriyle desteklenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Roma ordusunun krallık, cumhuriyet ve imparatorluk yönetimleri altında siyasal ve toplumsal olaylara bağlı tarihsel gelişimi ele alınarak askeri sistemi kurumsal yapıya kavuşturan olaylardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde Roma askeri sisteminin temel öğelerinden lejyonların oluşumu, yapısı ve fonksiyonları ile lejyonerlerin askere alınma işlemleri, eğitimleri, görev süreleri, terhisleri, emekli askerler (veterani), süvariler, müttefik devlet askeri birlikleri (socii), yardımcı birlikler (auxiliarii), praetor muhafız birlikleri (praetoriani), şehir cohorsları (cohortes urbanae), ağır zırhlı süvariler (cataphractarii), sahra birlikleri (comitatenses), sınır birlikleri (limitanei), Roma Donanması, Roma askeri makamları ve kumanda yapısı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde kuruluştan imparatorluğun batı yakası çökünceye kadar olan süreçte Roma ordusu tarafından uygulanan savaş taktik ve formasyonları üzerinde durularak bunların güçlü ve zayıf yönleri ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde M.Ö. 753-M.S. 476 yılları arasını kapsayan süreçte Roma askerleri tarafından kullanılan temel savaş silah ve ekipmanları, Roma askeri kıyafetleri, ordu sembol ve sancakları, askeri enstrüman ve çadırlar üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde Roma askeri sisteminde önemli bir yeri olan tahıl, gıda, yem, yakıt ve ekipman tedariki gibi lojistik hizmetler ile askeri ulaştırma üzerinde durulmuştur. Yine askeri mühendislik bağlamında ordugâh inşası, ordugâh tip ve yapısı, kuşatma araç ve gereçleri, ağır silahlar ile askeri bayındırlık hizmetleri de bu bölümde ele alınmıştır. Altıncı bölümde askeri disiplin ve motivasyonu sağlayan ödül ve ceza sistemi ile ordu dini ve inancı üzerinde durulmuştur. Yedinci bölümde ise Romanın kuruluşundan Batı Roma?nın yıkılışına kadar olan süreçte askeri bürokrasi ve askeri bütçe hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
The thesis inquires into the main elements and institutions of Roman military system under the kingship, republican and imperial administrations, their roles in the transformation of Roman State into an empire. For the thesis, many works in the Helenistic-Latin literature concerning the military system are referred, and its most relevant parts are translated as these references are substantiated by the secondary literature. In the first chapter, I discuss historical development of the Roman military system under the kingship, republican and imperial administrations, emphasizing the political an social events that consolidated the system in a firm institutional structure. In the second chapter, I discuss the main elements of this military system such as the formation, structure and functions of the legions, and their recruitment procedures, their training, their tenures, their discharges, veteran soldiers (veteranii), Roman cavalry, allied military garrisons (socii), auxiliary troops (auxiliarii), praetorian guard (praetoriani), urban cohorts (cohortes urbanae), heavy armored cavalry (cataphractarii), Roman field army (comitatenses), border garrisons (limitanei), Roman navy, Roman military posts and command structure. In the third chapter, I discuss the weak and strong aspects of the Roman military tactics, strategies and formations from the foundation to the decline of Western part of the Empire.
In the fourth chapter, I discuss the basic weaponry and equipment, military garments, military symbols and banners, military instruments and tents of the Roman military in the period M.Ö. 753-M.S. 476. In the fifth chapter, I discuss logistics of Roman military such as provision of cereals, aliments, feeds, fuels, and equipments as well as the military transportation. Especially the types, structure, and construction of military camps, instruments and implements for siege, heavy artillery and military public works are mentioned. In the sixth chapter, I discuss the reward and punishment system that promoted the discipline and motivation in the Roman military system especially with reference to Roman religion. In the seventh chapter, I discuss the military bureaucracy, military budget, and wage system from the early times of Roman Empire to the collapse of the Western Empire.