Toplum kaynaklı pnömoni tanısıyla yatırılan çocuklarda hastalık seyrine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting the course of the disease in children hospitalized with community-acquired pneumonia
Yazar: AYNUR ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ERDEM BAŞARAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
GİRİŞ: Pnömoni çocuklarda sık görülen önemli bir sağlık sorunudur. Pnömoninin ağırlık derecesini ölçmek ve prognozunu tahmin edebilmek için erişkin ve çocuklarda çeşitli skorlamalar/risk listeleri mevcut olup buna yönelik çalışmalar halen devam etmektedir. 
AMAÇ: Çalışmamızda Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde toplum kaynaklı pnömoni tanısı ile yatırılarak tedavi edilen çocuk olguların demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik verilerinin incelenmesi ve hastalık seyrine etki edebilecek faktörlerin tespiti amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: 1 Mart 2015 - 1 Mart 2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları kliniğine yatışı yapılan ve pnömoni tanısı ile izlenen 3 ay - 18 yaş arası olgular çalışmaya alındı. Hastaların demografik verileri, çevresel faktörleri, klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguları incelendi. Hastalar hafif (HP) ve orta-ağır pnömoni (OAP) olarak iki gruba ayrıldı ve gruplar arası farklardan yola çıkarak hastalık seyrini öngördürücü faktörlerin tespiti yapıldı.  
BULGULAR: Çalışmaya alınan 251 hastanın %40,6'sı kızdı ve ortanca yaşı 2,07'ydi. En sık kış ve ilkbahar mevsimlerinde hastaneye başvuru yapılmıştı. Hastaların 221'i hafif pnömoni grubundayken 30'u orta-ağır pnömoni grubundaydı. OAP grubunda HP grubuna göre kırsal kesimde yaşama, kış mevsimi başvurusu ve başvuruda nefes darlığı varlığı oranları istatistiksel anlamlı yüksekti (sırasıyla %56,7 vs %27,1, p=0,001; %60 vs %29,4, p=0,003; %50 vs %17,6, p<0,001). Ayrıca başvurudaki ortalama %SpO2 ve albümin düzeyleri istatistiksel anlamlı düşükken (sırasıyla 89,83 ±8,67 vs 93,86 ±4,55, p<0,001; 4,03 ±0,51 g/dL vs 4,38 ±0,36 g/dL, p=0,001) ortalama MPV, LDH, ortanca prokalsitonin ve ortalama PAAG skoru istatistiksel anlamlı yüksekti (sırasıyla 8,21 ±1,34 fL vs 7,61 ±1,15 fL, p=0,008; 604,4 ±383,64 U/L vs 33,71 ±122,27 U/L, p=0,016; 0,71 mcg/L vs 0,17 mcg/L, p=0,021; 2,8 ±1,56 vs 1,11 ±1,47, p<0,001). Yapılan analizler sonucu oluşturmuş olduğumuz modele anlamlı katkı sunan faktörler başvuru mevsimi, MPV, albümin ve PAAG skoruydu. Hastanın HP grubunda olma olasılığını albümin düzeyinin >3,69 g/dL olması 11,1 kat, mevsimin kış olmaması 2,89 kat, MPV nin <8,2 fL olması 4,47 kat ve geliştirmiş olduğumuz PAAG skorunun <2 olması 3,25 kat arttırmaktaydı. 
SONUÇ: PAAG skorlama sistemi puanı, serum albümin ve MPV düzeyi ile mevsim parametrelerinden oluşan modelimizin HP grubunu saptamadaki sensitivitesi ve spesifitesini sırasıyla %97,9 ve %36,7 olarak saptadık. Modelimizin geniş çaplı kullanımı için ileri çalışmalara gereksinim vardır. 
Anahtar Kelimeler: Pnömoni, MPV, albümin, radyolojik skorlama, risk faktörleri.

Abstract:
BACKGROUND: Pneumonia remains a common and significant health issue in children. Various scoring systems and risk assessments have been developed over time to measure the severity of pneumonia and predict its prognosis in both adults and children, with ongoing studies in this field.
OBJECTIVE: This study aims to analyze the demographic clinical, laboratory, and radiological data of pediatric cases treated for community-acquired pneumonia at Akdeniz University Hospital, as well as to evaluate factors influencing the course of the disease.
METHODS: The study included patients aged 3 months to 18 years who were admitted to the Pediatric Health and Diseases Clinic at Akdeniz University Hospital with a pneumonia diagnosis between March 1, 2015, and March 1, 2020. Demographic data, environmental factors, clinical, laboratory, and radiological findings of the patients were evaluated. Patients were categorized into two groups: mild  pneumonia (MP) and moderate-severe pneumonia (MSP). Predictive factors for the disease course were determined based on differences between these groups.
RESULTS: Of the 251 patients included in the study, 40.6% were female, and the median age was 2.07 years. Most hospital admissions occurred during the winter and spring seasons. Among the patients, 221 were in the mild pneumonia group, while 30 were in the moderate-severe pneumonia group. Compared to the MP group, the MSP group had significantly higher rates of living in rural areas, winter admissions, and presence of dyspnea at admission (56.7% vs. 27.1%, p = 0.001; 60% vs. 29.4%, p = 0.003; 50% vs. 17.6%, p < 0.001, respectively). Additionally, the mean %SpO2 and albumin levels at admission were significantly lower in the MSP group (89.83 ± 8.67 vs. 93.86 ± 4.55, p < 0.001; 4.03 ± 0.51 g/dL vs. 4.38 ± 0.36 g/dL, p = 0.001), whereas the mean MPV, LDH, median procalcitonin, and mean chest X-ray score were significantly higher (8.21 ± 1.34 fL vs. 7.61 ± 1.15 fL, p = 0.008; 604.4 ± 383.64 U/L vs. 33.71 ± 122.27 U/L, p = 0.016; 0.71 mcg/L vs. 0.17 mcg/L, p = 0.021; 2.8 ± 1.56 vs. 1.11 ± 1.47, p < 0.001, respectively). Factors that contributed significantly to the model included season of admission, MPV, albumin level, and chest X-ray score. The likelihood of being in the MP group was 11.1 times higher with an albumin level >3.69 g/dL, 2.89 times higher if the season was not winter, 4.47 times higher with an MPV <8.2 fL, and 3.25 times higher with a chest X-ray score <2.
CONCLUSION: The sensitivity and specificity of our model, comprising the chest X-ray score, serum albumin level, MPV, and season parameters, for identifying the MP group were 97.9% and 36.7%, respectively. Further research is required to validate the broader application of our model.
Keywords: Pneumonia, MPV, albumin, radiological scoring, risk factors.