Öğretmenlerin ve lise öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the information security awareness level of teachers and high school students
Yazar: EZEL TEKER
Danışman: PROF. DR. HAFİZE KESER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi güvenliği = Information security ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Farkındalık = Awareness ; Güvenlik = Security ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mahremiyet = Privacy ; Siber saldırı = Cyber attack ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; aktif bir şekilde bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanması beklenen lise öğrencilerinin, yeni beceri ve değerlerin kazanılmasında çeşitli sorumluluklar üstlenen öğretmenlerin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda yapılan bu çalışma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Şırnak ili Merkez ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilk ve ortaöğretim okullarında görev yapan 603 öğretmen ve lisede öğrenim gören 14-19 yaş arası 4223 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
Öğretmenlere uygulanan "Öğretmenler için Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği" 48 madde ve 3 alt faktörden ("Genel Güvenlik", "Saldırı ve Tehdit", "Mobil Cihazlar, Mahremiyet ve İletişim"), öğrencilere uygulanan "Öğrenciler için Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği" ise 36 madde ve 3 alt faktörden ("Kişisel Verileri Koruma", "Saldırı ve Tehdit" ve "Mahremiyet") oluşmaktadır. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmen ve öğrencilerin sosyo-demografik özellikleri belirlemek için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğretmen ve öğrencilere yönelik hazırlanan Kişisel Bilgi Formundan elde edilen verilerin betimsel analizi yapılmıştır. Kişisel Bilgi Formundan elde edilen değişkenlere göre katılımcıların bilgi güvenliği farkındalık düzetlerinde anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi analizi ile grup sayısının ikiden fazla olması durumunda ise tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) uygulanmıştır. Anlamlı farklılık bulunan grupların tespiti için grup varyanslarının eşit olduğu durumda Scheffe testi, grup varyanslarının eşit olmadığı durumda ise Tamhane T2 testi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin bilgi güvenliği farkındalık düzeyleri arasında branşlarına, bilgisayar ve internet kullanma deneyimlerine, bilgisayar kullanma ile ilgili aldıkları eğitim ve bu eğitimi yeterli bulma durumlarına göre anlamlı bir farklılık görülürken, cinsiyetlerine, meslekteki hizmet sürelerine, görev yaptıkları okul türlerine, bir gün içerisinde internette geçirdikleri zamana ve bilgisayar kullanma eğitimi aldıkları yerlere göre anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. 
Araştırmaya katılan öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalık düzeyleri arasında ise cinsiyetlerine, eğitim gördükleri okul türlerine, bilgisayar kullanma ile ilgili aldıkları eğitim, bu eğitimi aldıkları yerler, ilgili eğitimi yeterli bulma durumlarına, bilgisayar ve internet kullanma deneyimlerine ve bir gün içerisinde internette geçirdikleri zamana göre anlamlı bir farklılık bulunurken, yaş ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this research is to introduce secondary school students who actively use information and communication technologies. It is the measurement of the awerwness of the information security awareness of the teachers who assume various responsibilities in the acquisition of new skillis and volues. For this purpose, 2017-2018 education was carried out with the participation of 603 teachers and 4223 students aged 15-19 who work in school affiliated to the Ministry of National Education in the central district of Şırnak province.
The " İnformation Security Awareness Scale for Theachers" consists of 48 items and 3 sub-factor ( "General Security", Attack and Threat", "Mobile Devices, Privacy and Communication"). İnformation Security Awareness Questionnaire for Students consists of 36 items and 3sub-factors ("Personal Data Protection", "Attack and Threat" and "Privacy"). Also Personal Information Form was used to determine the socio-demographic characterisrics who participated in the study.
Descriptive statistics were made on the data obtained from the personal information form prepared for the teachers and students who participated in the research. According to these data, independent sample T test analysis and variance analysis were used in order to determine whether there is a significant difference in the participants Information security awareness. Scheffe test was used in the case where the group variances were equal and Tamhane T2 test was used in the  case where the variances were not equal.
According to the results of the research, the information security of the teachers participating in the research, while there is a significant difference between their awareness, according to their branches, their experience of using the computer and internet, the education they receive about computer use and finding this training sufficient, there is no significant difference in terms of gender, length of service in the profession, types of schools they do, time spent on the internet in one day and plances where they receive computer training.
There is a significant difference between their awareness, accoording to their gender, the types of school they were wducated, tehe education they received about using computers, the places they took this education and their finding of this education, their experiences of using computer and internet and the time they spent on no signifacant differences according to age, age and class variables.