CMK m. 138 çerçevesinde tesadüfen elde edilen deliller
Incidentally evidences in Criminal Procedure Code article 138
Yazar: KEMAL GÜNDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRİN AKBULUT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Arama = Search ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Delil = Evidence ; Delil tespiti = Determination of evidence ; El koyma = Confiscation ; Kamu hukuku = Public law ; Savcılar = Public prosecutors ; Telefon = Telephone ; Telekomünikasyon = Telecommunication

Özet:
Bu çalışmanın konusu tesadüfen elde edilen delillerdir. Tesadüfen elde dilen deliller CMK m. 138'de düzenlenmiş olup bu düzenleme arama, elkoyma ve telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi tedbirlerini de içermektedir. Bu sebeple bu çalışmada tesadüfen elde edilen delillerden önce bu koruma tedbirleri açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın amacı, konuya ilişkin mevcut hukuki düzenlemeyi, hukuki müesseseleri açıklayabilmek ve uygulamada karşılaşılan problemleri ortaya koyup çözüm yolları aramaktır. Bu amaçla örnekleme ve betimleme yöntemleri kullanılarak konu izah edilmeye çalışılmıştır.Arama; şüphelinin, sanığın ve delil olabilecek ya da zoralım konusu eşyaların elde edilmesi için veya millî güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık, genel ahlâkın veya başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, taşınması veya bulundurulması yasak olan her türlü silâh, patlayıcı madde veya eşyanın tespiti amacıyla gerçekleştirilen araştırma faaliyetidir. Arama, adli arama ve önleme araması olmak üzere iki türlü olup konumuzu ilgilendiren arama, adli arama, yani suçun işlenmesinden sonra gerçekleştirilen aramadır. Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler.Elkoyma ise ceza muhakemesinde delil olan ya da ileride delil olarak kullanılabilecek veya müsadere edilebilecek eşyanın, eşyayı elinde bulunduran kişinin rızası olmaksızın adliyenin eli altına alınarak zilyedin eşya üzerindeki tasarruf yetkisinin kaldırılması anlamına gelir. Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri, elkoyma işlemini gerçekleştirebilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmidört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır.Tesadüfen elde edilen deliller; yürütülen bir soruşturma veya kovuşturma sırasında başvurulan koruma tedbirlerinin uygulanmasında ele geçirilen ve soruşturma veya kovuşturma konusu suç dışında bir suçun işlendiğini gösteren delillerdir. Kanunda her ne kadar arama, elkoyma ve iletişimin denetlenmesi tedbirleri açısından düzenlenmiş olsa da diğer tedbirlerin uygulanması sırasında da tesadüfi delil elde edilebilir. Bu durumda CMK m. 138 hükmünün bu deliller hakkında kıyasen uygulanması mümkündür.Arama veya elkoyma koruma tedbirlerinin uygulanması sırasında elde edilen tesadüfi deliller muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet Savcılığına derhâl bildirilir.Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi sırasında CMK m. 135/6'da sayılan suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet Savcılığına derhâl bildirilir.

Abstract:
The subject of this thesis is incidentally evidence. This concept arranged in article 138 of Turkish Criminal Procedure Code. And this article also contains ?searching?, ?confiscation? and ?inspection of communication which made by telecomms? operations. So in this thesis, these operations tried to be explained, before explaining incidentally evidences.The purposes of this study are, explaining legal arrangement about incidentally evidences, confirming problems in implement, and looking for solutions. The subject tried to be explained by sampling and description methods.Searching is an operation which implements to get suspects, defendants or evidence things after the crime occures. Searching operation has two species; judicial searching and crime prevention searching. But the second one is out of this study. So we didn?t handle it and the description above is judicial searching?s. Law-enforcement officers do the searching oparations. But, before this operation they have to get magisterial decree. But if there is a drawback about delaying situations, prosecutor?s order is enough. İf they can?t reach to prosecutor, law-enforcement officers? chief?s order is enough too. These decrees or orders have to be written before the operation.Confiscation means, protection of the object without the assent of possessor, by judicial court, which is used or can be used in criminal procedure as an evidence. This operation can be done with magisterial decree. If there is a situation which might cause disadvantages by delay, prosecutor?s order can be enough too. If prosecutor can?t be reached, law enforcement officers? chief?s order is enough. But these orders must be confirmed by adjudicator.Suspect?s or defendant?s communication by telecomms can be inspected because of the crime about investigation or prosecution. But, for this implement, there must be strong doubt about the crime and there musn?t be any way to get evidences. All the same, there must be a magisterial decree about this operation. If there is a situation which might cause disadvantages by delay, prosecutor?s order can be enough too. But prosecutor?s written order must be confirmed by adjudicator. In that conditions, suspect?s or defendant?s telecommunication can be confirmed, listened, recorded.If there is an evidence which is about other crime than investigation or prosecution we name it incidentally evidence. These kind of evidences are possible in searching, confiscation or telecomms inspection operations, according to the Criminal Procedure Code article 138. Incidentally evidence can be get by another methods too. This time, article 138 can be used too.If incidentally evidence gets during the searching or confiscation operation, it keeps under protection by state. And this situation will told to prosecutor immediately.If incidentally evidence gets during the telecomms inspection and if it is about the crime which is in crime catalog of article 135/6, it keeps under protection by state. And this situation will told to prosecutor immediately.