Devlet koruma ve bakım hizmetlerinden faydalanmış bireylerin yardımsever davranışlarının iş-aile çatışması, ailesinden duyduğu tatmin ve iş yaşam dengesi etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of helpful behavior of individuals who beneficiated from state protection and care services on work-family conflict, satirfaction from their family and work life balance
Yazar: ABDULLAH ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Yardımseverlik tutumu, iş-yaşam dengesi, iş aile çatışması ve aile tatmini, bireylerin
kişisel ve profesyonel yaşamlarını önemli ölçüde etkileyen faktörlerdir. Yardımseverlik
tutumu, fedakârlık, merhamet, işbirliği ve cömertlik gibi özellikleri ifade eder ve sosyal
sorumlulukların yerine getirilmesi ile gönüllülük faaliyetlerine katılımı teşvik eder. İşyaşam dengesi, kişinin iş ve kişisel yaşamını dengede tutma kapasitesini temsil eder ve
hem işte verimliliği hem de kişisel tatmini artırır. İş aile çatışması, iş ve aile rollerinin
birbirine olumsuz etkide bulunmasıdır ve genellikle stres, tatminsizlik ve düşük
performansla sonuçlanır. Aile tatmini ise bireyin aile yaşamından duyduğu
memnuniyeti ifade eder ve aile içi ilişkilerde mutluluk ve uyumu sağlar.
Araştırmamızda, Aktepe (2010) tarafından geliştirilen ve 26 maddeden oluşan
"Yardımseverlik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek, fedakârlık, merhamet, sosyal
sorumluluk, işbirliği, paylaşmak, gönüllülük ve cömertlik olmak üzere yedi faktörden
oluşmaktadır. İş-yaşam dengesi ölçümü ise Fisher-McAuley ve arkadaşları tarafından
geliştirilen araçtan uyarlanarak hazırlanmış ve üç boyutta incelenmiştir: İşin Kişisel
Yaşam üzerindeki Etkisi (İKY), Kişisel Yaşamın İş Üzerindeki Etkisi (KYİ) ve İşYaşam Gelişimi (İYG). İş-yaşam dengesi ölçeği, Küçükusta (2007) tarafından
kullanılan ölçüm aracından alınmıştır. İş Aile Çatışması Ölçeği ve Aile Tatmini Ölçeği
ise Yılmaz'ın (2023) çalışmasından alınarak kullanılmıştır. Veriler, SPSS v26.0 paket
programı ile analiz edilmiş ve 258 katılımcının cevapları değerlendirilmiştir. Test
sonuçlarına göre, verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle non-parametrik
teknikler kullanılmıştır.
Araştırma bulguları, yardımseverlik tutumu ile aile tatmini (r=0,365) ve iş-yaşam
dengesi (r=0,375) arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca,
iş yaşam dengesi ile aile tatmini (r=0,307) arasında pozitif, iş aile çatışması (r=-0,524)
arasında ise negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Yardımseverlik tutumu
ile iş aile çatışması (r=-0,196) arasında da negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki
bulunmuştur. Analizler, yardımseverlik tutumu ile iş yaşam dengesi arasında istatistiki
bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır (p<0,05). Ayrıca, yardımseverlik tutumunun iş
aile çatışması ve aile tatmini aracılığıyla iş yaşam dengesi üzerinde kısmi ara değişken
etkisi olduğu belirlenmiştir (iş aile çatışması β=-0,513 p=0,000<0,05; aile tatmini
β=0,143 p=0,005<0,05). Bu sonuçlar, araştırma modelinde belirtilen tüm hipotezlerin
desteklendiğini göstermektedir.

Abstract:
The attitude of benevolence encompasses traits such as sacrifice, compassion,
cooperation, and generosity, encouraging the fulfillment of social responsibilities and
participation in volunteer activities. Work-life balance represents an individual's
capacity to balance their work and personal life, enhancing both workplace productivity
and personal satisfaction. Work-family conflict refers to the negative interference
between work and family roles, often resulting in stress, dissatisfaction, and poor
performance. Family satisfaction denotes the contentment an individual derives from
family life, fostering happiness and harmony in family relationships.
In our study, we used the "Benevolence Attitude Scale" developed by Aktepe (2010),
which consists of 26 items. The scale includes seven factors: sacrifice, compassion,
social responsibility, cooperation, sharing, volunteering, and generosity. The
measurement of work-life balance was adapted from the tool developed by FisherMcAuley et al., examining three dimensions: the Impact of Work on Personal Life
(IWPL), the Impact of Personal Life on Work (IPLW), and Work-Life Development
(WLD). The work-life balance scale was adapted from the measurement tool used by
Küçükusta (2007). The Work-Family Conflict Scale and Family Satisfaction Scale were
taken from Yılmaz's (2023) study. Data were analyzed using SPSS v26.0, evaluating the
responses of 258 participants. Due to the non-normal distribution of the data, nonparametric techniques were employed.
Research findings indicate a positive and significant relationship between the attitude of
benevolence and family satisfaction (r=0.365) as well as work-life balance (r=0.375).
Additionally, there is a positive relationship between work-life balance and family
satisfaction (r=0.307) and a negative relationship with work-family conflict (r=-0.524).
A negative and significant relationship was also found between the attitude of
benevolence and work-family conflict (r=-0.196). Analyses reveal a statistical
relationship between the attitude of benevolence and work-life balance (p<0.05).
Moreover, it was determined that the attitude of benevolence has a partial mediating
effect on work-life balance through work-family conflict and family satisfaction (workfamily conflict β=-0.513 p=0.000<0.05; family satisfaction β=0.143 p=0.005<0.05).
These results support all the hypotheses stated in the research model.