Sinüs membran kalınlığının periodontal kemik kaybı ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: CEMRE DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK ŞEKER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Schneiderian membranı = Schneiderian membrane ; Zarlar = Membranes

Özet:
Amaç: Bu çalışmada KIBT kullanarak maksiller sinüs membran kalınlığı ve periodontal kemik kaybı arasındaki ilişkiyi tanımlamak amaçlandı. Ayrıca; KIBT görüntüleriyle maksiller sinüs membranının morfolojisini ve kalınlığını etkileyen faktörleri değerlendirmek, diş hekimlerinin daha ayrıntılı teşhis koymasına ve maksiller sinüsle ilgili cerrahi işlemleri daha bilinçli yapabilmesine yardımcı olmak hedeflendi.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 2016-2020 yılları arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne çeşitli şikayetlerle başvuran ve Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi kliniğinde KIBT görüntüleri alınan 18 yaş üzeri sistemik olarak sağlıklı 527 hastanın 939 maksiller posterior segment görüntüsü incelendi. KIBT (Promax 3D Mid; Planmeca, Helsinki, Finlandiya) kullanılarak 94 kVp, 14 mA, 27 sn tarama zamanı parametreleriyle elde edilen bu görüntüler sinüs membran kalınlığı ve periodontal kemik kaybını saptamak amacıyla retrospektif olarak tarandı. Sagittal görüntülerde maksiller sinüs tabanının anterior, median ve posterior kesitleri belirlendi. Elde edilen kesitlerde ölçümler Romexis® yazılımında yapıldı. Cross-sectional kesitlerde, Schneiderian membranın kalınlığı sinüs tabanının en derin noktasından en yüksek noktasına kadar dik olarak ölçüldü ve böylece her sinüs için anterior, median ve posterior üç farklı ölçüm gerçekleştirildi. Cross-sectional kesitlerde periodontal kemik kaybı ölçümü, MSS'den alveoler kemik kretinin tepe noktasına kadar olan dik uzaklık ölçülerek hesaplandı. Yaş ve cinsiyet parametreleri araştırmamıza dahil edildi. Periodontal kemik kaybı, maksiller sinüs mukozası kalınlığı, yaş ve cinsiyet birlikte değerlendirildi ve bunlar arasındaki ilişki saptandı.
Bulgular: Erkeklerde her bölgede hem maksiller sinüs membran kalınlığı hem de kemik kaybı kadınlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0.001). Yaşla birlikte maksiller sinüs membran kalınlığı ve alveoler kemik kaybı anlamlı olarak artış göstermektedir (p<0.05). Sinüs membran kalınlığının Sınıf 4 olarak belirlendiği bölgelerde alveoler kemik kaybı daha fazladır ve her bölgede kemik kaybı arttıkça maksiller sinüs membran kalınlığında da anlamlı artış görülmektedir (p<0.001). Yaş gruplarına göre inceleme yapıldığında da her yaş grubunda alveoler kemik kaybı artışı ile birlikte sinüs membran kalınlığında da artış olmaktadır (p<0.001). Yine cinsiyet bazında inceleme yapıldığında hem kadınlarda hem erkeklerde alveoler kemik kaybı artışı ile birlikte sinüs membran kalınlığında da artış görülmektedir (p<0.001).
Sonuç: Bu araştırmada farklı kesitlerden alınan KIBT görüntüleri incelenerek maksiller posterior bölgedeki Schneiderian membran kalınlığı ve periodontal kemik kaybı ölçümleri yapılarak maksiller sinüs membran kalınlığı ve maksiller posterior bölgede periodontal hastalığa bağlı oluşan vertikal kemik kaybı arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre ilerleyen ve tedavi edilmeyen periodontal hastalığın hem sistemik enfeksiyona hem de maksiller sinüs gibi yakın olduğu anatomik yapılardaki enfeksiyonlarla ilişkili olabileceği sonucuna varabiliriz.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to define the relationship between maxillary sinus membrane thickness and periodontal bone loss using CBCT. Moreover; It was aimed to evaluate the factors affecting the morphology and thickness of the maxillary sinus membrane with CBCT images, to help dentists make a more detailed diagnosis and to perform surgical procedures related to the maxillary sinus more consciously.
Material and methods: In our study, 939 maxillary posterior segment images of 527 systemically healthy patients over 18 years of age who applied to Eskişehir Osmangazi University Faculty of Dentistry with various complaints and whose CBCT images were taken in the Oral, Dental and Maxillofacial Radiology clinic between 2016-2020 were examined. These images obtained with 94 kVp, 14 mA, 27 s scanning time parameters using CBCT (Promax 3D Mid; Planmeca, Helsinki, Finland) were scanned retrospectively to detect sinus membrane thickness and periodontal bone loss. Anterior, median and posterior sections of the floor of the maxillary sinus were determined on sagittal images. Measurements were made in the obtained sections in Romexis® software. In cross-sectional sections, the thickness of the Schneiderian membrane was measured perpendicularly from the deepest point to the highest point of the sinus floor, so that three different measurements were made for each sinus, anterior, median, and posterior. Measurement of periodontal bone loss in cross-sectional sections was calculated by measuring the perpendicular distance from the CEJ to the apex of the alveolar bone crest. Age and gender parameters were included in our study. Periodontal bone loss, maxillary sinus mucosal thickness, age and gender were evaluated together and the relationship between them was determined.
Results: Both maxillary sinus membrane thickness and bone loss were significantly higher in men than in women in each region (p<0.001). Maxillary sinus membrane thickness and alveolar bone loss increase significantly with age (p<0.05). In regions where the sinus membrane thickness is determined as Class 4, alveolar bone loss is higher and as bone loss increases in each region, a significant increase in maxillary sinus membrane thickness is observed (p<0.001). When analyzed according to age groups, it was determined that there was an increase in sinus membrane thickness along with an increase in alveolar bone loss in each age group (p<0.001). When examined on the basis of gender, it was determined that there was an increase in the thickness of the sinus membrane along with an increase in alveolar bone loss in both women and men (p<0.001).
Conclusion: In this study, by examining CBCT images taken from different sections, Schneiderian membrane thickness in the maxillary posterior region and periodontal bone loss measurements were made and it was determined that there was a relationship between maxillary sinus membrane thickness and vertical bone loss due to periodontal disease in the maxillary posterior region. Accordingly, we can conclude that progressive and untreated periodontal disease may be associated with both systemic infection and infections in anatomical structures such as the maxillary sinus.