18-35 yaş grubunda faset tropizmi ve oryantasyonunun lomber disk hernisi ve  dejeneratif disk hastalığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of facet tropism and orientation with lumbar disc hernia and degenerative disc disease in 18-35 ages group
Yazar: SÜLEYMAN TUTAR
Danışman: PROF. DR. HAKAN MUTLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Bel ağrısı = Back pain ; Herniler = Hernia ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Faset tropizmi bir faset eklemin diğerine göre daha sagittal oryantasyon göstermesi, sol ve sağ faset eklem açıları arasındaki asimetri olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmada faset eklem oryantasyonu ve faset tropizminin dejeneratif disk hastalığı (DDH) ile lomber disk hernisi (LDH) arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır.  Yaşla birlikte DDH ve LDH prevalansı arttığı için araştırma diğer araştırmalardan farklı olarak bu antitelerin daha az görüldüğü 18-35 yaş grubunda yapılmıştır. Çalışmaya kurumumuzun radyoloji servisinde Ocak 2018-Şubat 2018 tarihleri arasında lumbosakral spinal MRG işlemi yapılan, yaşları 18 ile 35 arasında olan 192 olgu dahil edildi. MR incelemeleri 1,5 Tesla MR cihazı ile gerçekleştirildi. Elde olunan MR görüntüleri iş istasyonu yazılımı  üzerinden değerlendirildi. Tüm olgularda L1-L2 intervertebral diskinden başlayarak L5-S1 intervertebral diskine kadar olan tüm intervertebral disk seviyelerinde, aksiyel ve sagittal görüntüler üzerinde disk hernisi ve dejeneratif disk hastalığı olup olmadığına bakıldı, sağ ve sol faset eklem açıları hesaplandı. Faset eklemler arasında 6° altında fark olması normal, 6° üzerinde fark olması faset tropizmi olarak kabul edildi. Faset eklem açıları arasında 6° ile 11° arası fark olması hafif faset tropizmi, 11° üzerinde fark olması ise ciddi faset tropizmi olarak kabul edildi, Faset eklem oryantasyon derecesinin hesaplanmasında faset eklem açılarının ortalaması alındı. Çalışma sonucunda L4-L5 ve L5-S1 İVD seviyesinde faset tropizmi ile LDH ve DDH arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. L3-L4, L4-L5 ve L5-S1 İVD seviyelerinde faset eklem oryantasyonunun LDH ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları faset tropizminin dejeneratif süreçlerin bir nedeni olduğu hipotezini destekler niteliktedir. Radyologların lumbosakral spinal MRG raporlarında özellikle de LDH veya DDH olmayan olgularda faset tropizmi varlığını belirtmesi, hastalarda ileride gelişmesi muhtemel dejeneratif süreçlerin önlenmesi açısından fizik tedavi programlarının planlanmasında faydalı olabilir.

Abstract:
Facet tropism is defined as the asymmetry between left and right facet joint angles where a facet joint has more sagittal orientation than the other. In this study, investigation of the relationship between facet joint orientation and facet tropism degenerative disc disease (DDD) and lomber disc hernia (LDH) were aimed. Since the prevalence of DDD and LDH increase with age, the research was conducted in the 18-35 age group, in which these diseases are less frequent. 192 patients aged between 18 and 35 who underwent lumbosacral spinal MRI between January 2018 and February 2018 in radiology service were included in this study. MRI of the lumbar spine was performed using a 1.5 Tesla MRI. The line drawn passing through the center of the disc and the center of the base of the spinous process was defined as the reference plane, and the line drawn between the anteromedial and posterolateral edges of the bilateral superior articular facets was defined as the facet line. The angle between the two lines was the facet joint angle. The degree of tropism was classified according to the method described by Do et al.,who defined tropism as absent with differences smaller than 6°, mild with a difference between 6° and 11° and severe tropism with more than 11°. The facet joint orientation was defined as the average of the left and the right facet joint angle degrees. There was a statistically significant correlation between facial tropism and LDH and DDH at L4-L5 and L5-S1 disc levels. At L3-L4, L4-L5 and L5-S1 disc levels facet joint orientation was statistically significant with LDH. The results of the study support the hypothesis that facet tropism is a cause of degenerative processes. For radiologists emphasizing  the existance of facet tropism in lumbosacral spinal MRI reports, especially in non-LDH or non-DDH cases may be useful in planning physical therapy programs in terms of preventing future degenerative processes in patients.