ICP-MS ile saç örneklerinde element tayini
Determination of elements in hair samples BY ICP-MS
Yazar: ZEHRA ÇAKILBAHÇE HALİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. BELGİN İZGİ ; DOÇ. DR. OKTAY CANKUR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Arsenik = Arsenic ; Bakır = Copper ; Cıva = Mercury ; Kadmiyum = Cadmium ; Kurşun = Lead ; Stronsiyum = Strontium ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu tez kapsamında, Bursa'nın Osmangazi ve Kocaeli'nin Gebze ilçelerinde yaşayan insanlardaki Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr ve Zn elementleri için toplam birikim değerleri, bu kişilerden alınan saç örneklerinin analiz edilmesiyle belirlenmiştir. Saç örnekleri en az 5 yıldır bu bölgelerde ikamet eden, 18 yaş üzerindeki 60 gönüllü kişiden alınmıştır. Çalışmada çevresel faktörler, meslek ve yaş etkilerini ortaya çıkarmak için özellikle saçında boya bulunmayan erkek bireyler tercih edilmiştir. Toplanan örnekler ön yıkama, kurutma ve açık çözme işlemlerinin ardından İndüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi (ICP-MS) ile analiz edilmiştir. Bursa'dan toplanan saç örneklerindeki ortalama Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr ve Zn derişimleri sırasıyla 0,150 µg/g, 0,367 µg/g, 0,102 µg/g, 0,098 µg/g, 11,8 µg/g, 0,85 µg/g ve 226 µg/g olarak bulunmuştur. Kocaeli'den toplanan saç örneklerindeki ortalama Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr ve Zn derişimleri ise sırasıyla 0,196 µg/g, 0,652 µg/g, 0,016 µg/g, 0,124 µg/g, 10,1 µg/g, 1,28 µg/g ve 217 µg/g olarak bulunmuştur. Analizlerden elde edilen veriler için istatistiksel veri değerlendirmesi yapılmıştır.

Saç örneklerinde incelenen elementler için tespit edilen derişim seviyeleri, normal sınır olarak kabul edilen değerler arasında bulunmuştur. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, saç örnekleri analiz edilen bireylerin incelenen elementlere (Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr ve Zn), sağlık açısından risk teşkil edecek seviyede maruz kalmadığını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this thesis, total accumulation values  of Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr and Zn for the people living in Osmangazi and Gebze districts of Bursa and Kocaeli provinces, respectively, were determined by analyzing were determined by analyzing hair samples which were collected form those people. Hair samples were collected from 60 volunteers over 18 years of age who have been living in Bursa and Kocaeli regions for at least 5 years. In this study, specifically male individuals without hair color were preferred to reveal environmental factors, occupation and age effects. The collected samples were analyzed by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS) after prewashing, drying and open digestion. The average concentrations of Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr and Zn in hair samples collected in Bursa were found to be 0,150 µg/g, 0,367 µg/g, 0,102 µg/g, 0,098 µg/g, 11,8 µg/g, 0,85 µg/g and 226 µg/g, respoectively. The average concentrations of Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr and Zn in hair samples collected from Kocaeli were found to be 0,196 µg/g, 0,652 µg/g, 0,016 µg/g, 0,124 µg/g, 10,1 µg/g, 1,28 µg/g and 217 µg/g, respectively. The statisitcal data evaluation was performed for the data obtained by the analysis.

The concentration levels of the elements investigated in this study, were found to be within the accepted normal limits. Therefore, the results obtained in this study showed that the individuals whose hair samples were analyzed were not recently exposed to the levels that may create any health hazard for the investigated elements (Hg, Pb, Cd, As, Cu, Sr and Zn).