Deneysel olarak oluşturulan osteofit ve erozyonların dijital fark yöntemiyle incelenmesi
Efficiency of digital subtraction radiography in detecting artificially created osteophytes and erosions
Yazar: HÜSNİYE DEMİRTÜRK KOCASARAÇ
Danışman: PROF. DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş hekimliği = Dentistry ; Kemik deformasyonu = Bone deformation ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteofit = Osteophyte ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Çene = Jaw ; Çene hastalıkları = Jaw diseases

Özet:
Amaç: Artiküler yüzeylerde erozyon ve osteofitler dejeneratif eklem hastalıklarının en karakteristik bulgularıdır. Çene kemiğindeki osteofit ve erozyonların belirlenmesinde direkt görüntüleme yöntemlerin yetersiz kalmaktadır. Dijital fark radyografinin (DFR) bu konudaki etkinliğinin saptanması, klinisyenlere tanı ve tedavi planlaması açısından katkı sağlayabilir. Bu çalışmada temporomandibular eklemin (TME) dejeneratif hastalıklarında görülen osteofit ve erozyonlarını saptamada DFR'nin etkinliğini belirlemeyi amaçladık. 
Materyal ve Metot: Çalışmada, alt çenesi ile birlikte, sağlam durumdaki beş adet kuru kafa kullanıldı. Osteofitleri incelemek için mandibula kortikal kemiğinden 4 farklı kalınlıkta (0,5 mm, 1,0 mm, 1,5 mm ve 2,0 mm) kemik çipleri oluşturularak kondilin anterior yüzeyine medial, santral ve lateral yönlerde yerleştirildi.
Erken eroziv değişikliklerin simülasyonu için kondilin lateral, santral ve medial kutuplarında yaklaşık 1,5 mm ve 2,00 mm derinlikte defektler oluşturuldu.
Dijital panoramik röntgen cihazı  kullanılarak standart görüntüler elde edildi. Dijital çıkarma işlemi EMAGO Dental Image Archiving  Software programıyla yapıldı. Görüntüler, radyoloji deneyimi olan beş gözlemci tarafından değerlendirildi. Elde edilen sonuçlar ROC analizi kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Osteofitlerin saptanmasında, panoramik radyografinin genel tanı doğruluğu için areas under curve (AUC) değeri 0,695 iken DFR için bu değer 0,931 bulundu. Erozyonların saptanmasında ise panoramik radyografinin genel tanı doğruluğu için AUC değeri 0,696 iken DFR için bu değer 0,854 bulundu. Osteofit ve erozyonların saptanmasında panoramik grafi ile DFR arasında anlamlı fark olduğu görüldü (p < 0,001). DFR'nin tanı doğruluğu panoramik radyograflardan daha yüksek bulundu.
Sonuç: Panoramik radyografinin lezyonları saptama doğruluğunun DFR'den belirgin olarak az olduğu (P < 0,001) ve DFR'nin panoramik radyografinin osteofit ve erozyonları saptama doğruluğunu geliştirdiği görüldü.

Anahtar Kelimeler: Dijital fark radyografi; erozyon; osteofit; panoramik radyografi

Abstract:
Aim: Articular surface erosions and osteophytes are two characteristic findings noted in different stages of TMJ osteoarthritis. Multiple imaging systems are used to detect them but with marginal results. Digital subtraction radiography (DSR) may provide the diagnostician with a potentially more efficient technique to detect such changes. The aim of this study is to assess the efficiency of DSR in diagnosing simulated osteophytes and erosions . 
Material and method: Five intact, dry human skulls were used to assess the efficiency of DSR in detecting osteophytes. Four different thicknesses (0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 mm), cortical bone chips, were placed at the medial, central and lateral aspects of the condylar anterior surface. Two other skulls were used for the erosive changes evaluation. Two, different depth (1.5 mm and 2.0 mm), defects were created on the lateral, central, and medial poles of the condyle to simulate erosions.
Panoramic images of the condyles were acquired, before and after artificially creating the changes, using a digital panoramic machine. Digital subtraction was performed with the EMAGO Dental Image Archiving  Software. Five observers familiar with the interpretation of TMJ radiographs evaluated the images. ROC analysis was used to evaluate the diagnostic accuracy of the imaging methods.
Results: Areas under curve (AUC) values for overall diagnostic accuracy of DSR in detecting osteophytic changes was 0.931 comparing to 0.695 for panoramic radiography. In detecting erosive changes, the accuracy of DSR was 0.854, it was  0.696 for panoramic. DSR was remarkably more accurate than panoramic radiography in detecting simulated osteophytic and erosive changes (p<0.001).
Conclusion: The accuracy of panoramic radiography to detect lesions was significantly less (p<0.001) than DSR. DSR improved the detection accuracy of the panoramic films.

Keywords: Digital subtraction radiography; erosion; osteophyte; panoramic radyography