Uluslararası Bakalorya Programı ve Milli Eğitim Bakanlığı ortaokul matematik ders kitaplarının prakseolojik analizi: Cebirsel ifade, denklem ve eşitsizlikler
Praxeological analysis of the international Baccalaureate Programme and the Ministry of National Education secondary school mathematics textbooks: Algebraic expression, equations and inequalities
Yazar: LALE GÜLER
Danışman: PROF. DR. EMEL ÖZDEMİR ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Denklemler = Equations ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Prakseoloji = Praxeological ; Uluslararası Bakalorya Programı = International Bacalaureate Program

Özet:
Çalışma kapsamında, MEB tarafından açıklanan 2023 Vizyon Belgesi ile eğitim anlayışı ve felsefesi yönünden benzetilen, dünya çapında 150'den fazla ülkede benimsenmiş Uluslararası Bakalorya Programı ile Millî Eğitim Bakanlığı öğretim programlarını ve ders kitaplarını karşılaştırmak, öğretim programlarında ve ders kitaplarında cebir konularının nasıl ele alındığını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda IB Programının standart ve ileri düzey matematik ders kitapları ve MEB 6,7,8. Sınıf ders kitapları biçimsel ve programa uygunluk açısından incelenmiş; ardından her iki programın ders kitaplarında cebir alanındaki (cebirsel ifadeler, denklem ve eşitsizlikler) konuların ekolojik ve prakseolojik analizi yapılmıştır. Prakseolojik analizde tespit edilen problem çözme görevlerindeki problem tiplerinin bağlamlarına göre dağılımı incelenerek karşılaştırma yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, ders kitaplarında biçimsel ve programa uygunluk açısından büyük farklılıklar olmadığı, cebir konusunun ekolojisinin her iki kitapta farklı olduğu ve ekolojik analize göre aritmetikten cebire geçiş sürecinin farklı olduğu belirlenmiştir. Belirlenen 12 matematiksel organizasyonda yapılan prakseolojik analizler sonucunda MEB kitaplarında toplam 710 görev, 47 görev tipi ve 49 teknik; IB kitaplarında toplam 1759 görev, 58 görev tipi ve 78 tekniğin verildiği belirlenmiştir. MEB'de verilen görevlerden %35,63'ü; IB'de ise %3,75'i çözümlü olarak verilmektedir. MEB'de verilen görevlerden 43 tanesi, IB'de 149 tanesi problem çözme görevidir.

Abstract:
Within the scope of the study, it is aimed to compare the International Baccalaureate Program adopted in more than 150 countries around the world, which is similar to the 2023 Vision Document announced by the Ministry of National Education in terms of education understanding and philosophy, and the curriculums and textbooks of the Ministry of National Education, and to compare how algebra topics are handled in curriculums and textbooks. In the study, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. In line with the purpose of the study, the standard and advanced mathematics textbooks of the IB Program and the 6, 7 and 8th grade textbooks of the Ministry of Education were examined in terms of formality and suitability, and ecological and praxeological analysis of the topics in the field of algebra (algebraic expressions, equations and inequalities) in the textbooks of both programs has been made afterwards. The distribution of the problem types in the problem solving tasks determined in the praxeological analysis according to their contexts was examined and a comparison was made. As a result of the research, it was determined that the textbooks did not differ greatly in terms of formality and compliance with the program, the ecology of the algebra subject was different in both books, and the transition process from arithmetic to algebra was different according to ecological analysis. As a result of the praxeological analyses made in 12 determined mathematical organizations, it was determined that a total of 710 tasks, 47 task types and 49 techniques in the MEB books and a total of 1759 tasks, 58 task types and 78 techniques were given in the IB books. 35.63% of the tasks in MEB and 3.75% of the tasks in IB were given as solved. 43 of the tasks given in MEB and 149 of the tasks in IB are problem solving tasks.