Yazılı bir anlatım türü olarak günce: Günce yazımında özdenetim üzerine bir analiz
Diary as a written expression type: An analysis on self-control in diary
Yazar: BERFİN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. EMET GÜREL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Günlük = Daily ; Günlük tutma = Diary keeping ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yazılı iletişim = Written communication ; Öz denetim = Autocontrol

Özet:
Yazı; insanoğlunun kayıt altına alma ve kalıcı kılma istek ile gereksinimine koşut olarak ortaya çıkmıştır. Yazının bulunuşu, sözün kalıcı hale gelmesini ve saklanmasını sağlamıştır. İnsan; yazı aracılığıyla duygu, düşünce ile fikirlerini kendisinden sonrakilere iletebilmiş ve geleceğe miras bırakabilmiştir. Yazının bir diğer önemli getirisi, bilginin birikimli ilerlemesini olanaklı kılması ve insan uygarlığının gelişimine katkıda bulunmasıdır. 
Yazı, birçok getirisinin yanı sıra etkili bir iletişim aracıdır. İnsanlar ve toplumlar, yazıyı kullanarak çeşitli olay ve konulara ilişkin bildirimde bulunabilmekte, düşünce ve hissiyatlarını dile getirebilmektedirler. Bu anlamıyla yazı, bir anlatım türüdür ve pek çok türe ayrılmaktadır. Yazılı iletişim kapsamında bireysel ve toplumsal gereksinimlere göre herhangi bir yazılı anlatım türünü kullanmak mümkündür. 
Bu tez çalışması kapsamında bir anlatım türü olan günce konu edilmekte ve özdenetim davranışı bağlamında incelenmektedir. Günce, en yalın ifadeyle günü gününe tutulan kişisel hatırat anlamına gelmekte ve tüm yazılı anlatım türlerinde olduğu gibi kendi içinde çeşitli alt türlere ayrılmaktadır. Bu bağlamda temelde 'içe dönük günce',  'dışa dönük günce' ve 'yazım/yaratım sürecini konu alan günce' olmak üzere üç tür günceden söz etmek mümkündür.
Günce, çeşitli amaçlara hizmet edebilen bir yazılı anlatım türüdür. Dolayısıyla yazılı anlatım türleri arasında en kişisel olanlarından biridir. Günce yazarı, günce yazarak kendi kendisiyle iletişim kurmakta ve içsel bir iletişim gerçekleştirmektedir. Günce, günce yazarı tarafından kendisi için yazılmakla birlikte; güncede yazılanlar, okurlar tarafından da okunabilmektedir. Bazı günceler, doğrudan okurlara yönelik olarak yazılabilmekte; bazı günceler ise, günce yazarının vefatının ardından yayımlanmakta ve okurlara sunulabilmektedirler.
Günce yazarı, günce yazım sürecinde pek çok değişkenin etkisi altındadır. Özdenetim, günce yazarını etkileyen önemli değişkenlerden biridir. Bir davranış biçimi olarak özdenetim, kişinin kendi kendisini kontrol etmesi anlamına gelmekte ve pek çok farklı şekilde kendini gösterebilmektedir. Bu bağlamda özdenetim; kişinin davranışlarını kontrol etmesi, kendi kendisini disipline etmesi, hazzı ertelemesi, otorite ihtiyacını ifade etmesi gibi çeşitli şekillerde hayata geçebilmektedir. 
Günce yazımında günce yazarının özdenetim davranışı mercek altına alındığı bu çalışma kapsamında nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Betimsel analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada, çeşitli kriterler uyarınca tespit edilen günceler özdenetim davranışına yönelik olarak incelenmiştir. Araştırmada sonucunda elde edilen bulguların, alanyazın büyük oranda tutarlılık içinde olduğu görülmüştür. Bu bağlamda günce yazarının özdenetim davranışının, günce yazım sürecine ve günce türüne etki ettiğini ifade etmek mümkündür. Gerçekleştirilen bu çalışmadan ve araştırmadan hareketle ileriki çalışmalar için, farklı araştırma yöntemleri ve desenleri ile tasarlanan çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Writing came about as a result of humankind's want and need to record and preserve. The invention of writing has made it possible for words to be permanent and preserved. With writing, humankind has been able to convey their feelings, thoughts and ideas to the next generations and legate them to the future. Another important benefit of writing is that it makes it possible for information and knowledge to accumulate and improve, thereby contributing to the development of mankind and civilization.
Writing, along with its many utilities, is an efficient tool of communication. People and societies have been able to state their thoughts on various topics and events and voice their feelings and opinions through writing. Writing, in this sense, is a type of expression and branches down to many types among itself. In written communication, it is possible to utilize any one of the many types of written expression according to individual and societal requirements.
In this thesis, diary as a type of written expression is studied and investigated in the context of self-control. Diary, in most basic terms, means personal recollection of memories kept on a daily basis and is divided into subcategories as is the case with all types of written expression. It is, in this case, possible to talk about two main types of diary as psychological and political diaries. 
Diary is a type of written expression that can serve many purposes. That is why it is one of the most personal ones among all types of written expression. The diary writer communicates with his inner self by writing a diary. Diary can both be written by the writer for himself and read by the target reader. Some diaries are written directly for the reader whereas some are published after the death of the writer.
The diary writer is influenced by many variables in the process of diary writing. Self-control is one of the most important variables affecting the diary writer. Self-control as a type of behaviour means the control a person has over himself and can demonstrate itself in many different ways. In this sense, self-control manifests itself in many ways such as the person controlling his behaviour, disciplining himself, postponing satisfaction and expressing need for authority. 
In the scope of this study where the self-control of the diary writer is examined closely a qualitative design was applied. Descriptive analysis was utilized and various diaries chosen by many criteria were looked into in terms of self-control behaviour. The results have proven to be mostly in line with the literature. In this regard, it is possible to say that the self-control behaviour of the diary writer influences the process of diary writing and the type of diary. In light of this study, further research conducted with different designs and methodologies is recommended.