Türk tarım kooperatif modeli: Mevzuat, teşkilat ve finansman
Turkish agicultural cooperative model: Legislation, organization and financing
Yazar: HİLAL PAKSOY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALAGÖZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşen yeni dünya düzeni içinde kooperatifler, hayatı daha yaşanılır kılma hedefine yönelik olarak toplumsal fayda ve gönüllülük esasına göre faaliyet gösteren, değer odaklı yapısı ile kamu ve özel sektör yanında üçüncü bir sektör olarak yerini almıştır. Gelişmiş ülkeler kooperatifçilik konusunda uzun bir deneyim sürecinden sonra sosyal ve kültürel yapısına uygun demokratik bağımsız örgütler kurmayı başarmışlardır. Bu çalışmada amaç Türk Tarım Kooperatif Sisteminin sorunlarını tespit etmek ve çözüm önerisi eşliğinde örnek bir tarım deseni sunmaktır.  Bu bağlamda Konya ili ve 31 ilçesinde 800   tarımsal kooperatif üyesine 88 ifadeden oluşan bir anket yapılmıştır. Anket çalışması sonucunda Türk Tarım Kooperatif sisteminin mevzuat, teşkilatlanma ve finansman başlıkları altında toplanan birçok sorunu olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle Türk Tarım Örgütlenme Deseninde teşkilatlanma sürecinin daha etkin çalışabilmesi ve tarım sektöründe yaşanan tıkanıklığın ortadan kaldırılabilmesi için bir model önerisinde bulunulmuştur ki çalışmayı farklı kılan yönü de budur. Çalışma sadece tarım kooperatif sisteminin sorunları ve çözüm önerilerinin değil aynı zamanda Türkiye ve Dünyadaki tarım kooperatif organizasyon yapıları, uygulama örnekleri ve saha araştırmasının yer aldığı bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın literatüre yapacağı en büyük katkı ise bir yandan Türkiye ve seçilmiş Dünya ülkelerime ait tarımsal kooperatifçilik mevzuat, organizasyon şemaları ve örnek uygulamalarına ait bilgilerin kolaylıkla ulaşılabileceği bir veri setini sunmuş olması diğer yandan da ülkemizdeki sorunların çözümü için bir adım niteliği taşıyacak olan   yeni bir Türk Tarım Kooperatif Deseni önerisinin tartışmaya açılmasıdır.

Anahtar kelimeler: Tarımsal Kooperatifçilik, Mevzuat, Teşkilatlanma, Finansman

Abstract:
In the globalizing new world order, cooperatives have taken their place as a third sector alongside the public and private sectors with their value-oriented structure, operating on the basis of social benefit and volunteerism, with the aim of making life more livable. Developed countries, after a long period of experience in cooperatives, have managed to establish democratic, independent organizations in accordance with their social and cultural structure. The aim of this study is to identify the problems of the Turkish Agricultural Cooperative System and to present an exemplary agricultural pattern along with a solution proposal. In this context, a survey consisting of 88 statements was conducted to 800 agricultural cooperative members in Konya province and 31 districts. As a result of the survey, it was determined that the Turkish Agricultural Cooperative system has many problems under the headings of legislation, organization and financing. Based on the findings obtained, a model proposal has been made in the Turkish Agricultural Organization Pattern to enable the organizational process to work more effectively and to eliminate the congestion experienced in the agricultural sector, and this is what makes the study different. The study is a reference source that includes not only the problems and solution suggestions of the agricultural cooperative system, but also agricultural cooperative organizational structures in Turkey and the world, application examples and field research. The biggest contribution of this study to the literature is that, on the one hand, it presents a data set in which information on agricultural cooperative legislation, organization charts and sample practices of Turkey and selected countries in the world can be easily accessed, and on the other hand, it presents a new Turkish Agricultural Research Institute that will be a step towards the solution of the problems in our country. The Cooperative Pattern proposal is opened to discussion.

Key words: Agricultural Cooperatives, Legislation, Organization, Financing.