Medeni Usul Hukukunda aleniyet ilkesi
Principle of publicity in Civil Procedure Law
Yazar: NESİBE KURT
Danışman: PROF. DR. SÜHA TANRIVER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial

Özet:
Alenîyet ilkesi, yargılamanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin, yargılamayı izleyebilmesi ve yargılamanın sonucunda verilen hükmü öğrenebilmesi şeklinde tanımlanabilir. Âdil yargılanma hakkının unsurlarından biri olan alenîyet ilkesi, yargılamaya egemen olan ilkelerdendir. Alenîyet ilkesi, bir anlamda halkın yargılamaya katılmasını sağlayarak, yargı erkine demokratik bir karakter kazandırmaktadır.Alenîyet ilkesinin temelinde yargı erkinin, halk tarafından denetlenmesi vardır. Bu denetim, halkın yargıya duyduğu güveni artırdığı gibi, hâkimlerin bağımsızlığını ve tarafsızlığını da teminat altına almaktadır. Alenî yargılama, toplumun adlî olaylar hakkında bilgilenmesine imkân vererek, yargı erki üzerinde şüpheler oluşmasını engeller; kamu düzeninin devamlılığına katkı sağlar; yargılamaya katılanların yalan beyanda bulunmalarına mâni olarak, gerçeğin bulunmasına da aracılık eder.Alenîyet ilkesi, doğrudan ve dolaylı alenîyet olmak üzere ikiye ayrılır. Doğrudan alenîyet, davanın tarafları dışındaki üçüncü kişilerin, yargılamanın yapıldığı yerde bizzat bulunarak, yargılamayı izleyebilme olanağına sahip olmalarını ifade eder. Dolaylı alenîyet ise, basın-yayın organlarının, duruşmaları izleyerek, yapacakları sesli, görüntülü veya yazılı haberler aracılığıyla yargılamaya bizzat katılmayan halkı, yargılama sırasında olanlar hakkında, yargılama ile eş zamanlı veya yargılamadan sonra bilgilendirmeleri anlamına gelir. Duruşma sırasında ses ve görüntü kaydı yapılması, mahkemenin bağımsızlığının ve tarafsızlığının sağlanması, gerçeğin ortaya çıkartılması ve yargılamaya katılanlarının kişilik haklarının korunması amacıyla yasaklanabilir. Ses ve görüntü kaydı yasağı, kitle haberleşme özgürlüğünü sınırlandırmakla birlikte, basın-yayın organlarının yargılama ile ilgili haber yapma hakkını ortadan kaldırmamaktadır.Genel ahlâk, kamu düzeni, millî güvenlik, adaletin selametine zarar verebilecek özel koşulların bulunması, ailenin, çocukların, özel hayatın ve sırların korunması ile duruşma disiplinin sağlanması sebepleri ile gizli yargılama yapılabilir. Ailenin ve çocukların korunması söz konusu olduğu dava ve işlerde, yargılamanın mutlak bir şekilde gizli olması gerekirAlenîyet ilkesinin ihlâli hâlinde, meydana gelen usûlî eksiklik, yargılamanın alenî bir şekilde tekrar edilmesi ile giderilebilir. Taraflar bunun için kanun yoluna başvurabilir. Alenîyet ilkesinin ihlâli mutlak bozma sebebi sayılmalıdır. Zira, alenîyet ilkesi, kamu düzenine ilişkin bir ilkedir.

Abstract:
Principle of publicity can be defined as following of a jurisdiction and learning the decision taken after jurisdiction by third parties who are not a party to jurisdiction. Being one of the elements of sober judgment right, the principle of publicity is one of the dominant principles in jurisdiction. Principle of publicity ensures participation of people in jurisdiction in a way, and gives democratic character to juridical power.Supervision by people constitutes the basis of the principle of publicity. This supervision increases the confidence felt by people in jurisdiction and guarantees the independence and neutrality of judges. Public jurisdiction gives possibility for informing the society about juridical events, and avoids suspicion on juridical power, contributes to the continuity of public order, avoids untrue statement by participators in jurisdiction and intermediates the finding of the truth.Principle of publicity is divided into two concepts as direct and indirect publicity. Direct publicity means the possibility of watching the jurisdiction had by third parties out of the parties of the court case, being present at the place of jurisdiction. Indirect publicity means informing the people who do not participate in jurisdiction directly about happened events in the jurisdiction via audio, video or written news provided by media-broadcasting organizations by following the hearings simultaneously with jurisdiction or after jurisdiction. Audio or video recording during the hearing can be banned with purpose of ensuring the independence and neutrality of the court, revealing the truth and protection of individual rights of participators in the jurisdiction. Although audio and video recording ban restricts the freedom of mass communication, it does not terminate the right of making news about jurisdiction, by media-broadcasting organizations.Closed jurisdiction can be held with reasons like presence of special conditions, which can harm public morality, public order, national security, and justice, protection of family, private life and secrets and ensuring hearing discipline. In court cases and works where protection of family and children is the case, jurisdiction should be absolutely held closed.In case of infringement of principle of publicity, occurred procedural deficiency can be eliminated with public repetition. Parties can apply to the course of law. Infringement of principle of publicity should be deemed as absolute annulment. Because prince of publicity is a principle related with public order.