Süt ve ürünleri tüketicilerinin etiket okuma alışkanlıklarının ve etiket bilgi düzeylerinin belirlenmesi: Hatay ili örneği
Evaluation of label reading habits and label information levels of milk and dairy products consumers: An example of Hatay province
Yazar: SEREN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMET KARAMAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Hatay ilindeki tüketicilerin süt ve süt ürünleri etiketlerini okuma düzeylerini saptamak ve etiketlerde dikkat edilen ve edilmeyen noktaları belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca etiket okuma alışkanlıklarını Hatay ili merkez ve ilçelerde ikamet etme durumu gibi faktörlere göre sınıflandırarak toplumun etiket okuma alışkanlığı üzerinde etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Mart 2021 ve Temmuz 2021 tarihleri arasında, Hatay ilinde yaşayan 18-65 yaş aralığındaki farklı sosyoekonomik özelliklere sahip 240 birey ile gerçekleştirildi. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu ile toplandı. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını test etmek için Ki Kare Bağımsızlık Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerde p değerinin 0,05'ten küçük ve eşit olduğu durumlar anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların süt ve ürünlerinin ambalajı üzerindeki bilgilerin ilgilerini çekme, katkı maddesi olmamasına dikkat etme, ambalajın sağlam olmasına dikkat etme, düşük kalori olmasına dikkat etme, yağ oranının düşük olmasına dikkat etme ve markanın tanınmış olmasına dikkat etme durumları; yaşadıkları ilçelere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0,05). Ayrıca katılımcıların süt ve ürünleri etiketi okuma durumlarının cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği ve kadınların erkeklerden daha fazla etiket okuduğu belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Genel olarak değerlendirildiğinde Hatay ilindeki tüketici bireylerin süt ve süt ürünleri etiketlerindeki tüm bilgilere yeterince önem vermediği ve satın alma davranışlarında yeterli dikkati göstermedikleri görülmüştür. Halkın bilgilenmesi adına internet ve televizyon gibi iletişim araçlarında beslenme ile ilgili eğitici daha fazla bilginin yer alması gerekmektedir. Ayrıca besin etiketleri ile ilgili düzenlenmeler yapılmalı ve etiket üzerindeki yazılar halka indirgenerek daha anlaşılır olmalıdır. Aynı zamanda da halkın etikette yer alan bilgilerin önemi üzerine bilgilenmesi açısından çeşitli eğitimler düzenlenmelidir.

Abstract:
Objective: This study aimed to determine the reading levels of milk and dairy product labels of consumers in Hatay province and to determine the points that are and are not taken into consideration on the labels. Moreover, it was aimed to determine the impact of consumers' label reading habits on society's label reading habits by classifying them according to factors such as residence status in the center and districts of Hatay province.
Materials and Methods: The research was carried out analytically and cross-sectionally between March 2021 and July 2021, with 240 individuals with different socioeconomic characteristics between the ages of 18-65 living in Hatay province. Data were collected with a questionnaire prepared by the researcher. Chi Square Test of Independence was used to test whether there was a significant relationship between the variables. In the data obtained, p was considered significant if it was less than or equal to 0,05.
Results: Participants' attention to the information on the packaging of milk and its products, paying attention to the absence of additives, paying attention to the fact that the packaging is strong, paying attention to the fact that it is low in calories, paying attention to the fact that it has a low fat content and paying attention to the fact that the brand is well-known; there is a statistically significant difference depending on the district they live in (p<0,05). It was also determined that the participants' milk and product label reading status showed a statistically significant difference according to gender, and women read more labels than men (p<0,05).
Conclusion: When evaluated in general, it has been observed that consumers in Hatay province do not pay enough attention to all the information on the labels of milk and dairy products and do not pay enough attention to their purchasing behavior. In order to inform the public, more educational information about nutrition should be included in media such as the internet and television. Additionally, regulations regarding nutrition labels should be made and the text on the label should be made more understandable to the public. At the same time, various trainings should be organized to inform the public about the importance of the information on the label.