41b asma anacı çeliklerinin köklenmesine üzüm (Vitis vinifera L.) çekirdeği ekstratı ile enkapsüle edilmiş gümüş uygulamalarının etkileri
Effects of encasulated silver and grape seed extract applications on the rooting of 41b rootstock cuttings
Yazar: FATMA KOÇ
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KARA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Asma anaçlarının çelikle çoğaltılması günümüz bağcılığının rutin işlemlerindendir. Fidanlık şartlarında fidan üretimi için çelik köklendirme çalışmaları biyotik ve abiyotik strese bağlı nedenlerle sıklıkla beklenen verimlilik düzeyinin altında kalmaktadır. Fidanlık randımanını artırmaya yönelik araştırmalar, asma araştırıcılarının gündemindeki yerini korumaktadır. Bu çalışmada, enkapsüle edilmiş gümüş nanoparçacıklar (AgNPs), fenolik içeriği yüksek üzüm (Vitis vinifera L. cv Öküzgözü) çekirdeği ekstratı ve gümüş nitrat (AgNO3)'tan yeşil sentez yöntemiyle üretilmiştir. AgNPs'ın boyutlarının Transmission Electron Microskope ile 10-50 nm olduğu, topaklanmadığı, renginin kahverengileşmesiyle biçimlenmiştir.  AgNPs'ın standart odunlaşmış 41B (Vitis vinifera L. cv. Chasselas x Vitis berlandieri) asma anacı çeliklerinin köklenmesine etkisi saf ve Indole 3 Butiric Acid (IBA) ile birlikte (kontrol, 0.5 mg L-1 AgNPs, 0.5 mg L-1 AgNPs+50 ppm IBA, 1 mg L-1 AgNPs, 1 mg L-1 AgNPs +50 ppm IBA ve 50 ppm IBA) uygulanarak test edilmiştir. Uygulamaların serada 1:1 perlit torf ortamında köklendirilen çeliklere etkileri, yaprak klorofil içerikleri gibi vegetatif gelişme parametreleri ve iletim dokularına etkileri ise mikro tomografi (mikroCT) ile incelenerek değerlendirilmiştir. AgNPs saf ve IBA ile birlikte uygulamaları yaprak klorofil içeriğini önemli ölçüde etkilemediği, kök ve sürgün gelişimini 50 ppm IBA uygulamasına en yakın düzeyde olmak üzere 1 mg L-1 AgNPs uygulaması sağlarken sürgün gelişimini 1 mg L-1 AgNPs uygulaması daha çok teşvik etmiştir. 1 mg L-1 AgNPs + 50 ppm IBA uygulaması ise anaçtan gelişen sürgündeki boğum sayısının daha fazla olmasına neden olduğu, köklü ve köklenemeyen asma anacı çeliklerinin microCT analizlerinde doku hasarının emboli oluşumuna bağlı kuruma ve buna bağlı fidanlık materyal kaybı ile sonuçlandığı belirlenmiştir. AgNPs uygulamalarının asma anacı çelik dokularında antimikrobiyal etkileri ve etilen çıkışını engellemesi nedeniyle fidanlık başarısını artırdığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yeşil sentez, üzüm çekirdeği ekstraktı, nano parçacık, köklenme, AgNPs, fidan randımanı.

Abstract:
Propagation of grape rootstocks with cuttings is one of the routine processes of viticulture. Cutting studies for nursery production under nursery conditions often fall below the expected productivity level due to biotic and abiotic stress. Researches to increase nursery yield remains on the agenda of vine researchers. Encapsulated silver nanoparticles (AgNPs) were produced by a green synthesis method from grape seed extract (Vitis vinifera L. cv Öküzgözü) with high phenolic content and silver nitrate (AgNO3). The size of AgNPs was determined by Transmission Electron Microscope by 10-50 nm and was not clumped and browned in color. The effect of AgNPs on rooting of standard lignified 41 B(Vitis vinifera L. cv. Chasselas x Vitis berlandieri) rootstocks is pure and with Indole 3 Butiric Acid (IBA) (control, 0.5 mg L-1 AgNPs, 0.5 mg L-1 AgNPs+50 ppm IBA, 1 mg L-1 AgNPs, 1 mg L-1 AgNPs+50 ppm IBA and 50 ppm IBA) were tested. The effects of the applications on the cuttings in the greenhouse 1:1 perlite peat medium, leaf chlorophyll content, vegetative growth parameters and the effects on the transmission tissues were evaluated by microtomography (microCT). Applications of AgNPs pure and combined with IBA did not significantly affect leaf chlorophyll content. While 1 mg L-1 AgNPs application, which is the closest level to 50 ppm IBA application, provided the root and shoot development, while the application of 1 mg L-1 AgNPs encouraged the development of shoot most. The application of 1 mg L-1 AgNPs + 50 ppm IBA resulted in the highest number of nodes in exile developing from rootstock. In microCT analysis of rooted and non-rooted grapevine cuttings, tissue damage was determined to result in drying due to embolism and loss of nursery material. AgNPs applications are thought to increase the nursery success due to its antimicrobial effects and ethylene outflow in grapevine rootstock cutting tissues.

Keywords: Green synthesis, grape seed extract, nano particle, cuttings, AgNPs, nursery success.