Kanser tanısına sahip çocukların annelerinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin depresyon riskini yordama rolünün incelenmesi
Investigation of the role of cognitive emotion regulation strategies in predicting the risk of depression in mothers of children diagnosed with cancer
Yazar: FAZİLET TÖR NURDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ŞENGÜN İNAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Biliş = Cognition ; Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Yordama = Predict ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Bu araştırmada kanser tanısına sahip çocukların annelerinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin depresyon riskini yordama rolünü incelemek amaçlanmıştır. 
Araştırmanın örneklemini İzmir ilinde bulunan 2 üniversite hastanesi ve bir eğitim araştırma hastanesi'nin hematoloji/onkoloji polikliniği/ayaktan tedavi ünitesinde tedavi gören çocukluk çağı kanser tanısına sahip çocukların anneleri oluşturmuştur (n=127). Veriler sosyodemografik özellikler formu, Beck Depresyon ölçeği ve bilişsel duygu düzenleme ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. 
Bu çalışmada, maddi durumun gelir giderden az olması (β=0.300, p=0.002) ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden kendini suçlama (β=0.279, p=0.001) ve felaketleştirmenin (β=0.244, p=0.003) depresyon riskini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Final model depresyondaki varyansın %44.5'ini açıklamaktadır (Düzeltilmiş R2=0.445).
 Sonuç olarak annelerin maddi durumunun gelir giderden az olması ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden kendini suçlama ve felakatleştirme depresyon riskini yordamaktadır. Annelerin kullandığı bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin depresyon riski açısından izlenmesi ve annelerde adaptif bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin kullanımını desteklemek amacıyla müdahalelerin yapılması ve etkinliğinin değerlendirilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: çocukluk çağı kanseri, anne, bilişsel duygu düzenleme, depresyon

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the role of cognitive emotion regulation strategies in predicting the risk of depression in mothers of children diagnosed with cancer.
The sample of the study consisted of the mothers of children diagnosed with childhood cancer who were treated in the outpatient unit of oncology / hematology clinic of two university hospitals and a training and research hospital in İzmir, a province in western Turkey (n=127). Data were collected using the sociodemographic characteristics questionnaire, beck depression scale and cognitive emotion regulation questionnaire. Numbers, percentages, arithmetic mean, t-test, one-way analysis of variance, pearson correlation analysis and hierarchical regression analysis methods were used in the analysis of the data. In this study, factors such as income less than expenses (β=0.300, p=0.002), and self-blame (β=0.279, p=0.001) and catastrophizing (β=0.244, p=0.003), two of the cognitive emotion regulation strategies, had a statistically significant effect on the depression score. The final model of depression explains 44.5% of the variance (Adjusted R2=0.445). 
In conclusion, the mothers' having income less than expenses, and self-blame and catastrophizing strategies predict the risk of depression. It is recommended that cognitive emotion regulation strategies used by mothers should be monitored in terms of depression risk, and interventions aimed at supporting the use of adaptive cognitive emotion regulation strategies in mothers should be conducted, and the effectiveness of these interventions should be evaluated.

Keywords: childhood cancer, mother, cognitive emotion regulation, depression