İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlere sağlanan örgütsel desteğe ilişkin görüşleri, öğretmenlerin örgütsel destek algısı ve örgütsel bağlılıkla ilişkisi
Opinions of primary schools principals about organizational support provided for teachers, relationship between perception of organizational support and level organizational commitment of teachers working at primary schools
Yazar: FUNDA NAYIR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN KARAMAN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel destek = Organizational support ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmada amaç, ilköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlere sağlanan örgütsel desteğe ilişkin görüşlerini, Türkiye'de ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin örgütsel destek algısını ve bu algılarının örgütsel bağlılık düzeyi ile ilişkisini saptamaktır. Tarama modelinde ve nicel yöntem ile yapılan bu araştırmanın hedef evrenini NUTS1 coğrafi bölge sınıflamasında yer alan 12 bölgeden seçilen 23 il'de çalışan kamu ve özel ilköğretim okullarında çalışan öğretmen ve yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmaya kamu okullarında çalışan 433 öğretmen, 383 yönetici ve özel ilköğretim okullarında çalışan 454 öğretmen ve 295 yönetici olmak üzere toplam 1565 kişi katılmıştır.Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ?Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği? ve Balay (2000) tarafından geliştirilen ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği? ile toplanmıştır. Ölçeklerin çoğaltılması ve uygulanması aşamasında Milli Eğitim Bakanlığı Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı'ndan (EARGED) destek alınmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma, t-testi, varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U testi ve regresyon analizi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel destek algılarının okul büyüklüğü ve okul türü değişkenine göre örgütsel adalet, yönetim desteği ve örgütsel ödüller ve iş koşulları boyutlarında farklılaştığı belirlenmiştir. Yöneticilerin, öğretmenlere sağlanan örgütsel desteğe ilişkin görüşleri örgütsel adalet, yönetim desteği ve örgütsel ödüller ve iş koşulları boyutlarında kıdem değişkenine göre farklılık göstermektedirÖğretmenlerin örgütsel bağlılığın uyum boyutuna ilişkin görüşleri cinsiyet, branş, medeni durum, bölge ve okulun büyüklüğü değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermezken, kamu ilköğretim okullarında çalışan öğretmenler özel ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlere göre daha fazla uyum bağlılığı göstermektedir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılığın özdeşleme boyutuna ilişkin görüşleri okul türü, bölge ve okulun büyüklüğü değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılığın içselleştirme boyutuna ilişkin görüşleri cinsiyet, öğrenim durumu, bölge ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre farklılaşmaktadır.Öğretmenlerin örgütsel bağlılığın alt boyutları olan uyum, özdeşleşme ve içselleştirme bağlılıkları, örgütsel adalet, yönetim desteği ve örgütsel ödüller ve iş koşullarının bir yordayıcısıdır. Okul büyüklüğü, cinsiyet ve kıdem örgütsel adaletin; okul büyüklüğü ve okul türü yönetim desteğinin; okul büyüklüğü, okul türü, cinsiyet ve kıdem örgütsel ödüller ve iş koşullarının bir yordayıcısıdır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the opinions of primary schools principals about organizational support provided for teachers, and the perception of organizational support and its relationship with the level of organizational commitment for the teachers working at primary schools in Turkey. This study is designed based on survey method and quantitative research techniques. Teachers and school headteachers, working at public and private primary schools from 23 cities chosen out of 12 regions determined according to NUTS1 geographical region, are the target population of the study. The total numbers of participants are 433 teachers and 383 headteacherss from public primary schools and 454 teachers and 295 school headteachers from private elementary schools. Thus, the total of 1565 educators participated into this study.The data of the study was gathered through ?Perceived Organizational Support Scale? developed by the researcher and ?Organizational Commitment Scale? developed by Balay (2000). The Ministry of Education- Educational Research and Development Department (EARGED) supported the reproduction and implementation process of the scales. Percentages and frequencies, means, standard deviations, t-test, analysis of variance (ANOVA), Kruskall Wallis test, Mann Whitney U test and regression analaysis were used to analyze data collected from the school headteachers and the teachers.As a result of the study, it was seen that teachers? perception of organizational support in the dimensions of organizational justice, supervisors support and organizational rewards and job conditions were significantly differ according to the region of the work place and school types. Based on experience variable there was significant difference on school principals?? ideas about organizational justice, supervisors support and organizational rewards and job conditionals support provided for teachers.Organizational commitment of teachers? ideas on coherence did not show significant difference based on gender, branch, marital status, region, and school size. However, teachers worked at public schools showed higher compliance organizational commitment than did teachers worked at private schools. Teachers? opinions for organizational commitment of identification dimension showed significant difference based on type of school, region and school size. Internalization of organizational commitment was significantly different based on teacher?s gender, education level, region and school size.Compliance, identification, and internalization as sub categories of teachers? organizational commitment are predictors of the perception of organizational support?s sub categories. School size, gender and experience are predictors of organizational justice; school size and school types are predictors of supervisor support and school size, school types, gender and experience are predictors of organizational rewards and job conditions.