Sirozlu çocuk hastalarda özofagus varislerinin klinik, laboratuvar ve radyolojik göstergeleri
Clinical, laboratory and radiological indicators of esophageal varices in child patients with cirrhosis
Yazar: OYA BALCI SEZER
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÖZÇAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hemorajiler = Hemorrhage ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Radyografi = Radiography ; Splenomegali = Splenomegaly ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency ; Çocuklar = Children ; Özofageal ve gastrik varisler = Esophageal and gastric varices ; Özofagus = Esophagus

Özet:
Sirozlu hastalarda, özofagus varis kanamalarının önlenmesi için varislerin endoskopik izlemi önemlidir. Ancak tüm siroz hastalarına üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapmak özellikle çocuk hastalar açısından bakıldığında invaziv bir işlemdir. 

Bugüne kadar yapılan çalışmalar ÖGD yapıldığında, özofagusta geniş çaplı olan ve/veya üzerinde kırmızı işaretler bulunan ÖV'nin kanama açısından YRÖV olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda sirozlu çocuklarda, ÖV ve YRÖV varlığı ile bunların klinik, biyokimyasal ve radyolojik parametreler ile ilişkisi araştırılmıştır. Sirozlu çocuk hastalarda ÖGD'de, %71,1 oranında ÖV saptanmıştır. Kriptojenik sirozlu hastalarda ÖV oranı %61, Wilson hastalığı olanlarda ÖV oranı %65,7, biliyer atrezili hastalarda  ÖV oranı %85,7 olarak bulunmuştur. ÖV olan hastalarının %20,8'inde YRÖV tespit edilmiştir.
Çalışmamızda ÖV olan hastalarda,  ÖV olmayan hastalarla karşılaştırıldığında trombosit sayısı ve albumin düzeyi anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Asit varlığı, splenomegali sıklığı, ve Child Pugh skoru ÖV olan grupta ÖV olmayan gruba göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
Bu çalışmada, YRÖV olan grupta YRÖV olmayan gruba göre trombosit sayısı anlamlı derecede düşük , dalak çapı ve dalak katı anlamlı derece büyük saptanmıştır. Dalak çapı ve dalak katı YRÖV varlığı ile ilişkili bağımsız değişken olarak bulunmuştur. YRÖV hastalarında dalak çapı için cutoff değeri 159 mm olarak bulunmuştur. Dalak çapı 159 mm'den büyük olan sirozlu çocuk hastalarda YRÖV olma olasılığı 3,2 kat fazla bulunmuştur. 

Sirozlu çocuklarda splenomegali, asit varlığı, hipoalbuminemi, yüksek Child-Pugh skoru ve düşük trombosit sayısı ÖV olma ihtimalini güçlendirmektedir. Düşük trombosit sayısının ve dalak çapının 159 mm'den büyük olmasının YRÖV varlığına işaret edebileceğini ancak özellikle çocuk hastalarda endoskopik izlemin hala daha değerli olduğunu  düşünmekteyiz.

Anahtar sözcükler: Özofagus varisi, splenomegali, trombositopeni, çocuklar, varis kanamaları

Abstract:
Esophagogastroduodenoscopic (EGD) screening has been recommended to prevent esophageal varices (EV) bleedings in cirrhotic patients.  Nevertheless, routine screening of all patients with cirrhosis with upper EGD is invasive and associated with risk, especially in children. 
Studies have shown that, patients with large EV and/or varices with red wale signs have high risk esophageal varices (HREV) for bleeding. In our study, we investigated the presence of EV and HREV and their association with clinical, biochemical and laboratory parameters in cirrhotic children. In this study, EV was observed in 71.1% of children with cirrhosis. EV was present in 61% of patients with cryptogenic cirrhosis, 65.7% with Wilson disease, 85.7% with biliary atresia. HREV was observed in 20.8% of patients with EV. 
Patients with EV had significantly lower thrombocyte counts and albumin levels compared to patients without EV. The presence of ascites, splenomegaly and Child Plugh score were higher in the EV group than the group without EV. 
Lower thrombocyte counts,  increased spleen diameter and spleen fold was observed in the HREV group than the group without HREV. Spleen diameter and spleen fold were independently associated with the presence of HREV. The spleen diameter cutoff point was found to be 159 mm in cirrhotic patients with HREV and patients with a spleen diameter >159 mm were 3.2-fold more likely to have HREV.

The presence of ascites, splenomegly, hypoalbuminemia, high Child-Pugh scores and lower thrombocyte counts were found to be important variables for EV in children with cirrhosis. We think, lower thrombocyte counts and a spleen diameter >159 mm may predict the presence of HREV but endoscopic screening is still more valuable in child patients. 

Keywords: Esophageal varices, splenomegaly, thrombocytopenia, children, varice bleedings