Dokuma yüzeylerde rengin önemi ve desen görünümüne etkisi
The importance of color in woven surfaces and effect on pattern appearance
Yazar: NAZLI KEŞİKCİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NUR BAŞARAN
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Desen = Pattern ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Dokumalar = Weavings ; Efekt = Effect ; Renkler = Colors ; Tekstil yüzeyleri = Textile surfaces

Özet:
Dokuma kumaşlar, basit olduğu kadar çeşitli özellikleriyle karmaşık yapılar oluşturmaktadır. Kumaşın oluşturulmasında kullanılan örgü türü dokumanın içyapısını etkilediği gibi, çeşitli iplik özellikleri ile doku ve tutumları da büyük ölçüde çeşitlendirilebilmektedir. Renk ise dokuma yapıların fiziksel özellikleri üzerinde doğrudan etkili olmasa da görsel özellikleri açısından birincil öneme sahiptir. Rengin dokumada kullanımının sağladığı en önemli özellik, farklı çözgü ve atkı renklerinin dokuma esnasında birbirleri ile bağlanması ile elde edilen karışımlardır. Renkli ipliklerin, kumaş yapısındaki iplik sistemlerinde belirli sayı ve düzenlerde bir arada kullanılması sonucunda ise renkli kumaş dokumacılığı oluşturulmaktadır. Araştırmanın amacı; dokuma yüzeylerde renkli iplik gruplarının tekrar sistemine bağlı kalarak ya da bağımsız şekilde düzenlemeleri sonucunda meydana gelen renk efektlerinin incelenmesi ve dokuma örgülerinin bu efektlere nasıl etki ettiğinin araştırılması ve deneysel çalışmalarla elde edilen işlevsel bilgilerin bu alanda kaynak oluşturmasıdır. Ayrıca endüstriyel üretimde kullanılan renk düzenlemelerini tespit etmek amacıyla 21 adet kumaş örneğinin analizi yapılmıştır. Basit ve karışık renk raporları ile sektörde kullanılan 21 adet renk raporunun çizimleri NedGraphics-Dobby programında yapılmıştır. Hazırlanan renk raporları, bezayağı, dimi ve bu örgülerin türevlerinden oluşan 13 adet örgü raporuna uygulanmış; çözgü ve atkı ağırlıkları farklı olan örgülerde renk faktörünün neden olduğu yüzey görünümleri ve değişimler, elde edilen desenlere göre çizgi, merdiven, yıldız ve kare efektleri çerçevesinde açıklanmıştır. Araştırma sonucunda basit renk düzenlemelerinin, karışık renk düzenlemelerine göre desen oluşumlarında daha başarılı sonuçların elde edildiği belirlenmiştir. Endüstriyel ekose kumaşlarda ise kullanılan renk planları, büyük raporlara sahip olduğundan desenlerin yüzeyler üzerinde daha belirgin olarak meydana geldiği tespit edilmiştir. 24 çerçeveli armürlü dokuma tezgâhında 13 adet örgü raporu içinden seçilen 5 adet örgü raporunun dokuma işlemleri yapılmıştır. Elde edilen desen etkilerinin tekstil tasarımında değerlendirilmesi için Photoshop programında 17 adet tekstil yüzeyi üzerine giydirme işlemi yapılmıştır.

Abstract:
Woven fabrics form structures that are both simple and complex in various aspects. The type of weave used in the creation of the fabric affects its internal structure and diversifies texture and feel to a large extent with various yarn properties. Color is of primary importance in terms of the visual properties of woven textures although it does not affect their physical properties directly. The most important features provided by the use of color in weaving are the mixtures obtained by combining different warp and weft colors during weaving. Colored fabric weaving is formed as a result of the combined use of colored yarns in certain numbers and layouts in the yarn systems within the fabric structure. The aim of the study is to examine the color effects that occur as a result of the arrangements of colored yarn groups in woven surfaces that are performed independently or by adhering to the pattern repeat system, investigate how fabric weaves affect these color effects and create a source in this field using the functional information obtained through the experimental studies. Additionally, 21 fabric samples were analyzed to determine the color arrangements used in industrial production. The drawings of simple and complex color repeats and 21 color repeats used in the sector were carried out using the NedGraphics-Dobby program. The color repeats prepared were applied to 13 weave plans consisting of plain weave, twill and derivatives of these weaves, and the surface appearances and changes caused by the color factor in fabrics with different warp and weft effects were examined within the framework of line, stair, star and square effects based on the patterns obtained. At the end of the study, it was determined that simple color arrangements produced more successful results in pattern formations compared to complex color arrangements. In industrial plaid fabrics, it was determined that patterns occurred clearer on the surfaces due to the fact that the color schemes used had large repeats. The weaving processes of 5 weave designs selected out of 13 were carried out on a 24-frame dobby weaving loom. The simulating process was performed on 17 textile surfaces using Photoshop in order to evaluate the pattern effects obtained in textile design.