Web-tabanlı akran ve öz değerlendirme sisteminin tasarlanması ve geliştirilmesi
Design and development of web-based peer and self assessment system
Yazar: MEHMET EMİN KORTAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. SAİT GÖKALP
Dumlupınar Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran değerlendirmesi = Peer review ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Web tasarımı = Web design ; Öz değerlendirme = Self-assessment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, web tabanlı bütünleştirilmiş akran ve öz
değerlendirme sistemini (WesPASS) tasarlamak ve geliştirmektir. WesPASS
(Web based Self and Peer Assessment System), verilen performans ve proje
ödevlerinin, web ortamında öğrencilerin arkadaşları ve kendisi tarafından
değerlendirilmesi, bu değerlendirmelerden elde edilen sonuçların öğrencilere geri
bildirilerek, ödevini düzeltmesini sağlaması sistemidir. Araştırmada, tasarım
temelli araştırma yöntemi kullanılmıştır. Tasarım temelli araştırma, belirli bir
döngü içinde yapılan analiz, tasarım, geliştirme ve uygulama sürecinde
araştırmacı ve katılımcıların gerçek ortam ve uygulamada ortak hareket ettiği,
tasarım ilkelerinin tasarım kuramlarının ve eğitim uygulamalarının
geliştirilmesinin amaç edinildiği sistemli, esnek araştırma tekniği ve yoludur.
WesPASS'da yer alması gereken temel özellikler mevcut sistemlerde yer
alan özellikler de göz önüne alınarak belirlenmiş ve bu temel özelliklere sahip
taslak yapı doğrultusunda sistem geliştirme çalışmaları başlamıştır. Daha sonra,
deneme uygulamaları yapılarak elde edilen veriler ve uzman görüşleri
doğrultusunda sistem de düzenlemeler yapılmıştır. Kullanıma hazır hale getirilen
bu sistem için www.akrandegerlendirme.com ve www.wespass.com olmak üzere
iki alan adı (domain) alınmıştır. PHP ve MySQL kullanılarak geliştirilen sistem
Linux tabanlı bir sunucuda yayına alınmıştır.
Araştırma, Ankara ili Keçiören ilçesindeki 2 devlet okulu ve 2 özel okul
olmak üzere, 4 adet ilkokulda gerçekleştirilmiştir. WesPASS deneme
uygulamaları, bu okullardan seçilen 4. Sınıftaki 102 ilkokul öğrencisi ile 4 sınıf
öğretmeniyle yapılmıştır. Öğretmen ve öğrencilere, sistem hakkında seminer
verilmiş ve sistemin kullanımı uygulamalı bir şekilde anlatılmıştır. Daha sonra,
her bir öğretmen, sınıftaki öğrencileri, kullanıcı adı ve şifre vererek sisteme
tanımlamıştır. Öğretmenler, giriş sayfasında, gerekli olan komutları kullanarak
hazırlamış olduğu ödevi ve değerlendirme ölçeğini WesPASS üzerinden
öğrencilerine göndermiştir. Öğrenciler giriş sayfalarından, öğretmenlerinin
göndermiş olduğu ödevleri çözüp sisteme yüklemişlerdir. Sistem otomatik olarak
her bir öğrenciye, 2 arkadaşının ödevini değerlendirilmek üzere dağıtmıştır.
Verileri toplamak için öğretmen ve öğrencilere WesPASS kullanımı hakkında,
öğrenci işlemleri, ödev işlemleri, değerlendirme işlemleri başlıkları altında,
sistemin kullanımıyla ilgili açık uçlu sorular sorulmuştur.
Araştırma sonucunda, öğretmenler WesPASS hakkında; öğrenci işleri
menüsünün sade ve kullanışlı, sistemin kullanıcı dostu olduğu, uygulamanın güzel
olduğunu, bilgi teknolojileri kullanılarak değerlendirme sürecinin hızlanacağını,
sistem aracılığıyla fikir paylaşımları yapılabileceği cevabını vermişlerdir.
Öğrencilerin yaptığı değerlendirme sonuçlarının rapor haline dönüştürülecek bir
sistemin eklenmesini değerlendirme sürecinde bu sistemin kendilerine yardımcı
olacağını Öğrencinin hazırlamış olduğu ödevini sisteme yüklediğinde, öğrenci
listesinde bir uyarı sistemi eklenmesini önermişlerdir. Ayrıca, öğretmenin yanlış
ödev ve ölçekleri düzenlemesi için yetkilendirmesi gerektiğini önermişlerdir.
Öğrencilerin % 89,2 'si ödev görüntülemede zorlanmadıkları, % 93,1'i sisteme
girişte zorlanmadıklarını, % 40,1 'i ödevi yüklemekte zorlandıkları, % 78,4'ü
değerlendirme işlemi sırasında zorlanmadıkları cevabını vermişlerdir.
Öğretmenler ve öğrencilerden elde edilen veriler doğrultusunda sistem geliştirme
çalışmaları yapılarak, WesPASS yeniden kullanıma hazır hale getirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to design and develop a web-based integrated
peer and self-evaluation system (WesPASS). WesPASS (Web based Self and Peer
Assessment System) is designed for students to use it for self and peer evaluations
of performance projects and other project work and provide feedback to them
accordingly for improvement. In this study, design research approach is utilized.
Design research is a flexible research method and approach aiming to implement
design principles and approaches. In this method, the researcher and participants
collaborates together in the real context and application during the process
particular cycles of analysis, design, development and application/utilization.
The basic components of WesPASS were first determined considering those
included in the similar other systems. Then, this prototype system was further
developed and field-tested based on the data and expert view. The system was
coded in PHP and MySQL made available through a Linux based server in two
web-domains www.akrandegerlendirme.com and www.wespass.com .
Application of the system was carried out in four elementary schools (two
public and two private) located in Keçiören district of Ankara. Participants of the
WesPASS field-tests were 102 fourth-grade students selected from these schools
and their teachers. The system and its usage were introduced to the students and
the teachers in an hands-on interactive format. Then, each teacher and students
were defined in the system and provided with a username and password. Teachers
assigned the homeworks and the evaluation rubrics they prepared through the
WesPASS interface on the website to the students. The students solved the
homeworks made available on their homepages and then uploaded to WesPASS.
The system automatically assigned each students' homework solutions to other
two students for peer evaluation. To collect data for further improvement of the
WesPASS system, teachers and students were asked about their views regarding
the WesPASS usage, student services, homework services, and evaluation
services.
The results revealed that the teachers thought that the student menu is
simple and useful, the system is user-friendly and that an information and
communication technologies such as the WesPASS would be useful for
accelerating the evaluation process and enable exchange of ideas. Moreover,
teachers also suggested adding two new component to system: (i) a system for
producing reports out of students' peer evaluations and another one for warning,
(ii) a warning system alerting once a student uploads his/her homework to the
WesPASS. Furthermore, teachers also expressed that administrative right should
be provided to the teachers to correct issues such as wrong homeworks and
rubrics. On the other hand, 89.2% of the students expressed that they could view
the homework without a problem. Also, 93.1% of the students indicated that they
had no login problems. 40.1% of the students indicated that they had difficulty in
uploading their homeworks to the system. 74.4% of the students expressed that
they had no problem with the system when evaluating their peers' works. Using
the feedback from the teachers and the students, necessary changes and
improvements were made to the WesPASS and it was made ready for further
usage.