İklim değişikliğinin su kaynakları üzerine olası etkisinde Devlet Su İşleri'nin rolü
The role of State Hydraulic Works in the possible effect of climate change on water resources
Yazar: ŞAHİN USLU
Danışman: PROF. DR. RENAN TUNALIOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Amaç: Su kaynaklarının azalması tüm dünyayı yakından ilgilendiren bir konudur. Kişi başına
kullanılabilir su potansiyeli dikkate alındığında, Türkiye su stresi yaşayan ülkeler arasında
yer almaktadır. Bu nedenle suyun tasarruflu ve optimum bir şekilde kullanılması
gerekmektedir. Sürdürülebilir su kullanımı çerçevesinde, suyun tek bir damlasının bile israf
edilmeden çevre ile uyumlu olacak şekilde etkin kullanımı sağlanmalıdır. Küresel iklim
değişikliği karşısında, ekolojik dengenin korunması, insan yaşamının sürdürülebilir gelişimi
ve tüm canlıların yaşamı için ikamesi olmayan su kaynaklarının bugün ve gelecekteki
gereksinimleri karşılayabilecek şekilde kullanılması ve korunması gerekmektedir. Bu nedenle
iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkisi dikkate alındığında, mevcut su
kaynaklarının durumu, sürdürülebilir su kullanımı, kuraklığın etkileri, su kaynaklarının
korunması, yönetimi, planlanması, yeni yöntemlerin uygulanması ve politikalar
değerlendirilmelidir. Bu araştırmada, çalışma bölgesi olarak seçilen Ege bölgesinde yer alan
Aydın, Denizli ve Muğla illerinde su kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve
yönetilmesinde öncü kuruluş olarak çalışmalar yürüten Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne
bağlı Aydın DSİ 21. Bölge Müdürlüğü, DSİ 211. Şube Müdürlüğü Aydın, DSİ 212. Şube
Müdürlüğü Denizli ve DSİ 213. Şube Müdürlüğü Muğla yöneticileri ve teknik personeli ile
yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde, Türkiye'de hâlihazırda yaşanmakta olan
iklim değişikliğinin, su kaynakları üzerine olası etkilerinde, yetkili kurum olarak Devlet Su
İşleri'nin rolü ile ilgili inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Materyal ve Yöntem: Araştırmada, nitel metot kullanılmış ve metot gereği, söz konusu
kurumda yönetici ve teknik personel arasından seçilen, toplam 44 kişi ile yüz yüze görüşmeler
yapılmıştır. Bu görüşmelerde kişilere, demografik soruların yanı sıra, mevcut su
kaynaklarının yeterliliği, iklim değişikliği ya da düzensizliğinin su kaynakları üzerine
olumsuz etkilerine karşı alınabilecek önlemler, su kaynaklarının korunması, planlanması ve
yönetimi, yeni politikaların benimsenmesi gibi ana konuları içeren birebir açık uçlu ve yarı
yapılandırılmış olarak hazırlanan derinlemesine görüşme soruları yöneltilmiştir. Elde edilen
veriler, temalar altında toplanarak içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Görüşmelerden elde edilen verilerin, araştırma yöntemine uygun olarak yapılan
analizi sonucunda, araştırma yapılan üç ilde de iklimde bir değişme olduğu, bu değişikliğin
nedenleri ve su kaynaklarının mevcut durumu ele alındığında, ortak bir noktada buluşulduğu
anlaşılmıştır. Bu ortak noktanın, "İklim Değişikliği - Nedeni", "Su Kaynaklarının
Korunması" ve "Politika" adları altında kodlanmasına karar verilmiştir. Bu kodlar, daha önce
yapılmış olan akademik araştırmalarla bütünleştirilmiştir. Araştırmadaki görüşmeler
sonucunda, iklim değişikliğinin tüm dünyada olduğu gibi araştırmaya konu olan üç ilde de su
kaynakları üzerine domino taşı etkisi yaratarak, çok ciddi etkilerinin olduğu anlaşılmıştır.
Yaşanmakta olan iklim değişikliği ile yağışların azaldığı, kuraklığın arttığı, bu nedenle suya
olan talebin arttığı, yeraltı su seviyelerinin düştüğü, yangınların arttığı, orman alanlarının
azaldığı, orman alanlarının azalması ile yağış rejimi ve yağış miktarının azaldığı, depresyonik
yağışlar nedeniyle sel, taşkın ve feyezan olaylarının arttığı, Ege Bölgesi'nde bulunan Aydın,
Denizli ve Muğla illerinin su stresi çeken şehirler konumda olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Su kaynaklarının iklim değişikliğine karşı korunması konusunda alınacak olan
önlemlerde DSİ, yetkili ve uygulayıcı bir birim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle
DSİ, suyu hem korumak hem de depolamak anlamında yönetilebilir hale getirmek ve suyun
üzerindeki stresi azaltmaya çalışacak faaliyetleri gerçekleştirmek durumundadır. Bu
faaliyetler arasında en önemlisi, su yönetimini sağlamak için gerekli depolama tesislerinin
tamamlanıp, planlı su dağıtımını sağlamaktır. DSİ'nin sadece iklim değişikliğine uyumda
değil, suyun ülke ekonomisine faydalı bir şekilde değerlendirilmesi ve tarımda kullanılması
ve için gerçekleştirdiği yatırımlarına planlı olarak devam etmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: DSİ, Ekolojik denge, İklim değişikliği, Su kaynakları, Sürdürülebilirlik

Abstract:
Purpose: The decrease in water resources is an issue that concerns the whole world.
Considering the usable water potential per capita, Türkiye is among the countries
experiencing water stress. Therefore, water must be used economically and optimally. Within
the framework of sustainable water use, effective use of water should be ensured in harmony
with the environment, without wasting even a single drop of water. In the face of global
climate change, non-substitutable water resources must be used and protected in a way that
can meet today's and future needs for the preservation of ecological balance, the sustainable
development of human life and the survival of all living things. Therefore, when the impact
of climate change on water resources is taken into consideration, the status of existing water
resources, sustainable water use, effects of drought, protection, management, planning of
water resources, implementation of new methods and policies should be evaluated. In this
research, Aydın DSI 21st Regional Directorate, DSI 211th Branch Directorate affiliated to the
General Directorate of State Hydraulic Works, which carries out studies as a leading
organization in the protection, development and management of water resources in the Aydın,
Denizli and Muğla provinces of the Aegean region, which were selected as the study region.
Face-to-face interviews were held with the managers and technical staff of DSI 212th Branch
Directorate Denizli and DSI 213th Branch Directorate Muğla. In these meetings,
examinations and evaluations were made regarding the role of the State Hydraulic Works as
the authorized institution in the possible effects of climate change, which is currently being
experienced in Turkey, on water resources.
Materials and Methods: In the research, qualitative method was used and, as per the method,
face-to-face interviews were held with a total of 44 people selected from among the managers
and technical personnel of the institution in question. In these interviews, in addition to
demographic questions, people are asked one-on-one open-ended and semi-structured
questions, including main topics such as the adequacy of existing water resources, precautions
that can be taken against the negative effects of climate change or irregularity on water
resources, protection, planning and management of water resources, and the adoption of new
policies. Prepared in-depth interview questions were asked. The data obtained was collected
under themes and evaluated with content analysis.
Findings: As a result of the analysis of the data obtained from the interviews in accordance
with the research method, it was understood that there was a change in the climate in all three
provinces where the research was conducted, and when the reasons for this change and the
current state of water resources were considered, a common point was reached. It was decided
to code this common point under the names "Climate Change - Cause", "Protection of Water
Resources" and "Policy". These codes were integrated with previous academic research. As a
result of the interviews in the research, it was understood that climate change has very serious
effects, creating a domino effect on water resources in the three provinces subject to the
research, as it does all over the world. With the current climate change, rainfall decreases,
drought increases, therefore the demand for water increases, underground water levels
decrease, fires increase, forest areas decrease, the rainfall regime and amount of rainfall
decreases with the decrease in forest areas, floods, overflows and flood events due to
depression. It has been determined that Aydın, Denizli and Muğla provinces in the Aegean
Region are cities suffering from water stress.
Conclusion: DSI appears as an authorized and implementing unit in the measures to be taken
to protect water resources against climate change. For this reason, DSI has to make water
manageable in terms of both protecting and storing it and carry out activities that will try to
reduce the stress on water. The most important of these activities is to complete the necessary
storage facilities to ensure water management and ensure planned water distribution. DSI
needs to continue its planned investments not only in adaptation to climate change, but also
to utilize water in a way that is beneficial to the country's economy and to use it in agriculture.

Key Words: DSI, Ecological balance, Climate change, Water resources, Sustainability