hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Salamandra infraimmaculata martens 1885, (Fire Salamander)'nın sugözü (Besni-Adıyaman) populasyon dinamiğinin araştırılması
Investigation of the Population Dynamics of Salamandra infraimmaculata Martens 1885, (Fire Salamander) in Sugözü (Besni-Adıyaman)
Yazar: FATMA ÜÇEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZÜLFÜ YILDIZ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada ateş semenderi, Salamandra infraimmaculata Sugözü (Besni-Adıyaman) populasyonunda 2021–2024 yılları arasında "markala-tekrar yakala" yöntemi ile populasyon yapısı, büyüklüğü, yaşı, cinsiyet oranı, eşey olgunluk yaşı ve ortam koşulları belirlenerek populasyon için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda birinci yıl 147 birey (76 ♂♂, 56 ♀♀ ve 15 juvenil), ikinci yıl 102 birey (58 ♂♂, 34 ♀♀ ve 10 juvenil) ve üçüncü yılda 39 birey (22 ♂♂, 15 ♀♀ ve 2 juvenil) olmak üzere üç yıl süresince toplamda 288 birey (156 ♂♂, 105 ♀♀ ve 27 juvenil) markalanmıştır. Üç yıl sonunda populasyon büyüklüğü 348 birey (SE=14,4982 Min–Maks= 321-378), hayatta kalma oranı 0,08 ile 1 arasında değiştiği ve ortalama 0,83 olarak tespit edilmiştir. Yakalanma olasılıklarını ise 0,25 ile 1 arasında değişmiş ve ortalama 0,46 olarak hesaplanmıştır. Populasyonun % 58,67'sini erkek, %37,02'sini dişi ve %4,31'ini juvenil bireylerin oluşturduğu saptanmıştır. Populasyonun erkek eğilimli olduğu tespit edilmiştir. Populasyonda erkekler bireylerde ortalama yaş 10,67 ±0,46, dişilerde 11,34±0,47 ve juvenil bireylerde 3,04±0,19 olarak hesaplanmış olup, cinsel olgunluk yaşının 3-4 arasında değiştiği saptanmıştır. Yaş çalışması için incelenen örnekler arasında en büyük yaşın 14 olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the aim was to determine the population structure, size, age, sex ratio, sexual maturity age, and environmental conditions of the fire salamander, Salamandra infraimmaculata, in the Sugözü (Besni-Adıyaman) population between 2021 and 2024 using the "mark-recapture" method, and to identify the necessary measures for the population. As a result of the studies, a total of 288 individuals (156 males, 105 females, and 27 juveniles) were marked over three years: 147 individuals (76 males, 56 females, and 15 juveniles) in the first year, 102 individuals (58 males, 34 females, and 10 juveniles) in the second year, and 39 individuals (22 males, 15 females, and 2 juveniles) in the third year. At the end of three years, the population size was estimated to be 348 individuals (SE=14.4982, Min–Max= 321-378), with a survival rate ranging from 0.08 to 1 and an average of 0.83. The capture probability varied between 0.25 and 1, with an average of 0.46. It was determined that 58.67% of the population were males, 37.02% were females, and 4.31% were juveniles. The population was found to be male-biased. The average age was calculated as 10.67 ±0.46 for males, 11.34±0.47 for females, and 3.04±0.19 for juveniles, with the age of sexual maturity ranging between 3-4 years. The oldest age among the examined samples for the age study was found to be 14.
Türkçe derslerinde okuma materyali olarak hikâyelerdeki atasözü, deyim ve kalıp söz zenginliği: Selim İleri'nin İlkgençlik Çağına Öyküler örneği
The richness of proverbs, idioms and formulaic words in stories as reading materials in Turkish courses: An example of Selim İleri̇'s İlkgençlik Çağına Öyküler
Yazar: NİYAZİ YENİTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SAİD KIYMAZ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'na göre Türkçe dersleri için zorunlu metinlerden biri de hikâyelerdir. Bu çalışma Türkçe Ders kitaplarında yer alan hikâyelerin söz varlığını ortaya koymayı amaçlayan bir çalışmadır. Söz varlığının gelecek kuşaklara aktarılmasının yollarından biri de edebî eserlerdir. Bu aktarımın yapılacağı en önemli eserlerin başında hikâye kitapları gelmektedir. Bu çalışmada, hikâye alanında Türkçenin söz varlığını ustaca kullanan yazarlardan biri olan Selim İleri'nin İlkgençlik Çağına Öyküler adlı hikâye seçki serisi incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı seçkide yer alan hikâyelerdeki söz varlığı unsurlarından olan atasözü, deyim ve kalıp söz zenginliğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda hikâyelerde yer alan atasözü, deyim ve kalıp sözler tespit edilmiştir. Çalışmada çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı ürünlerinden en çok tercih edilen hikâye türü hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın esasını oluşturan atasözü, deyim ve kalıp söz varlığı detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Ayrıca Selim İleri'nin hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın sonunda öğrencilerin söz varlığını geliştirmek için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
According to the 2019 Turkish Lesson Curriculum, one of the compulsory texts for Turkish lessons is stories. This study is a study that aims to reveal the vocabulary of the stories in Turkish Lesson books. One of the ways to transfer vocabulary to future generations is through literary works. Story books are among the most important works in which this transfer will be made. In this study, the story selection series called İlkgençlik Çağına Öyküler by Selim İleri, one of the writers who skillfully used the vocabulary of Turkish in the field of stories, was examined. The document analysis method, which is one of the qualitative research methods, was used in the study. The aim of the study is to reveal the richness of proverbs, idioms and formulaic expressions, which are among the vocabulary elements in the stories in the selection. In this regard, the proverbs, idioms and formulaic expressions in the stories were identified. In the study, information was given about children's literature and the most preferred story genre among children's literature products. Proverbs, idioms and formulaic vocabulary, which form the basis of the study, are discussed in detail. Additionally, information about Selim İleri's life and literary personality is given. At theend of thestudy, some suggestions were made to improve students' vocabulary.
İbn Haldun'un iktisadi görüşleri
Ibn Khaldun's economic views
Yazar: MEHMET AKSAN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ÖZDEMİR
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
''İbn Haldun'un İktisadi Görüşleri'' adlı tez çalışmamız İbn Haldun'un genel görüşleri ve iktisadi görüşlerini kapsayan iki ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, İbn Haldun'un hayatı, ilmi şahsiyeti, eserleri ve genel düşünce yapısının temelini oluşturan umrân ilmi, asabiyet, bedevîlik ve hadarîlik kavramları incelenmiştir. İbn Haldun'un fikirlerinin oluşmasına etki eden durumlar ve deneyimlerine dikkat çekilmiş ve disiplinler arası bir yaklaşımla ifade ettiği iktisadi görüşlerine, bu görüşler arasındaki ilişkiye bu kavramlar ekseninde dikkat çekilmiştir. 
İkinci bölümde ise İbn Haldun'un iktisadi alandaki görüşleri çerçevesinde iktisadi faaliyetlerin insan açısından zorunluluğu, mülkiyet, emek, kazanç yolları, rızık, devletin ticari hayattaki görevleri, vergi, kalkınma, enflasyon, piyasa ve pazar konuları ele alınmıştır. İlgili iktisadi konular ayet ve hadisler çerçevesinde değerlendirilmiş, bu konuların İbn Haldun'un düşünce yapısındaki durumuna temas edilmiş ve modern iktisatçıların görüşleri ile karşılaştırılarak ortaya sunduğu fikirler analiz edilmiştir. Güncel problemler dikkate alınarak neden sonuç ilişkisi içerisinde bu problemlerin temeline inilmiş ve İbn Haldun'un sunmuş olduğu çözüm önerileri belirtilmiştir.

Abstract:
Our thesis titled ''Ibn Khaldun's Economic Views'' consists of two main parts covering Ibn Khaldun's general views and economic views.
In the first part, Ibn Khaldun's life, his scientific personality, his works and the concepts of umrân science, asabiyyah, bedouinism and hadarism, which form the basis of his general thought structure, are examined. Attention was drawn to the situations and experiences that influenced the formation of Ibn Khaldun's ideas, and attention was drawn to his economic views, which he expressed with an interdisciplinary approach, and the relationship between these views on the axis of these concepts. 
In the second part, within the framework of Ibn Khaldun's views in the field of economics, the necessity of economic activities for human beings, property, labor, ways of earning, sustenance, the duties of the state in commercial life, tax, development, inflation, market and market are discussed. The related economic issues were evaluated within the framework of verses and hadiths, the status of these issues in Ibn Khaldun's thought structure was touched upon and the ideas he presented were analyzed by comparing them with the views of modern economists. Taking into account the current problems, the basis of these problems is analyzed in a cause and effect relationship and the solutions offered by Ibn Khaldun are stated.
Hz. Peygamber'in (s.a.s) hadislerinde medih üslubu
The medih style in the hadiths of the prophet Muhammed (uwbp)
Yazar: ZÜBEYİR BADECİ
Danışman: DOÇ. DR. HACI ÇİÇEK
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Övmek, insanın fıtratından gelen bir özelliktir. Temelde sevginin dildeki bir yansımasıdır. Kadim bir tür olarak övgü ise geçmişten günümüze dildeki varlığını sürekli olarak devam ettirmiştir. Arapçada karşımıza medh olarak çıkan övgü, zamanla bu dilde kendisi için müstakil bir alan oluşturmuştur. Kendisine has fiilleri, kalıpları ve üslupları meydana getirmiştir. Medh fiilleri sadece medh için kullanılmıştır. Asıllarıyla ilgili görüş ayrılıklarıyla beraber bu fiiller belli kurallar çerçevesinde kullanılmıştır. Faili ve mahsusunun farklı özellikleri vardır. Kur'an-ı Kerim'de de medh fiili dolayısıyla medh üslubu kullanılmıştır.
Medh, bir tür olarak Arap şiirinde yer bulmuştur. Cahiliye döneminde örneklerine rastlanan medh türü günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) için yazılan medh şiirleri bu türü geliştirmiş ve zirvelere taşımıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bir şeyi teşvik etmek istediği durumlarda, bir şeyi takdir ettiği durumlarda veya sevdiği bir şeyi övmek istediği durumlarda bu üslubu hadislerinde kullanmıştır.

Abstract:
Praising is a feature that comes from human nature. Praise is basically a reflection of love in language. Praise, as an ancient genre, has continued its existence in the language from past to present. Praise, which appears as "medh" in Arabic, has created an independent field for itself in this language over time. It created its own unique actions, patterns and styles. 
Medh verbs are used only for praise. Although there are differences of opinion regarding their origins, these verbs have been used within the framework of certain rules. The perpetrator and the particular have different characteristics. The verb praise and therefore the style of praise are also used in the Holy Quran.
Medh has found a place in Arabic poetry as a genre. The type of eulogy, examples of which were found in the period of ignorance, continues to exist today. Praise poems written for our Prophet (pbuh) developed this genre and took it to the top.
Our Prophet (pbuh) used this style in his hadiths when he wanted to encourage something, when he appreciated something, or to praise something he liked.
Ortaokul matematik öğretmenlerinin kesir-ondalık gösterim-yüzde kavramlarına dair algıları ve bu kavramların öğretim sırasına ilişkin görüşleri
Middle school mathematics teachers' perceptions on fraction-decimal-percent concepts and their opinions on the order of teaching these concepts
Yazar: CANAN NUR TUNALI
Danışman: DOÇ. DR. EMRULLAH ERDEM
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin kesir-ondalık gösterim-yüzde kavramlarına dair algıları ve bu kavramların hangi sırada öğretileceğine ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin 8 farklı ilinde görev yapan 135 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle hazırlanmış 7 açık uçlu görüşme sorusundan oluşan form kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucu, birden çok matematik eğitimcisi tarafından uzlaşmaya varılan kod ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda öğretim sırasının mevcut haliyle kalması gerektiği görüşü ortaya çıkarken, bu konuların öğretim sırasının değiştirilmesi gerektiğini gerekçeleriyle sunan görüşler de bulunmaktadır. Ulaşılan sonuçlardan hareketle, kesirlerde işlemlerden önce yüzdeler konusunun öğretilmesi gibi matematik eğitimi literatürüne faydalı olacağı düşünülen çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine middle-school mathematics teachers' perceptions of the concepts of fraction-decimal-percentage and their opinions about the order in which these concepts should be taught. The study group consists of 135 middle school mathematics teachers working in 8 different provinces of Turkey. A form consisting of 7 open-ended interview questions prepared with the semi-structured interview technique was used to collect research data. The obtained data were analyzed by content analysis method. As a result of the analysis, codes and categories were created that were reconciled by multiple mathematics educators As a result of the research, while the opinion emerged that the teaching order should remain in its current form, there are also opinions that provide reasons why the teaching order of these subjects should be changed. Based on the results obtained, various suggestions that are thought to be beneficial to the mathematics education literature, such as teaching percentages before fraction operations, are presented.
Arapça öğretiminde emsal kullanımı
Use of proverbs in teaching arabic
Yazar: RABİA BAŞASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF TEMEL
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Atasözleri belli bir hüküm içeren, az kelimeyle çok şey anlatan cümlelerdir. Bir milletin yaşam kodlarını barındıran kültürün en belirgin yansıtıcısı aynı zamanda taşıyıcısıdır. Kültürü anlamanın en kapsamlı yolu o kültürün dilini incelemektir. Bu çalışmada, Arapça öğretiminde emsal kullanımının incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle yabancı dil öğretimi konusuna değinilmiştir. Bu bölümde yabancı dil öğretiminin tarihçesi, kullanılan yöntemler, yabancı dilde okuma, yabancı dil olarak Arapça ve Arapça öğretiminde kullanılan teknikler gibi konular irdelenmiştir. Daha sonrasında mesel kavramı ele alınmıştır. Bu bölümde ise mesel kavramının tanımı, özellikleri, önemi ve faydaları incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Arapça öğretiminde mesellerin kullanımı konusu ele alınmıştır.

Abstract:
Proverbs are sentences that contain a certain provision and tell a lot in few words. They are also the most prominent reflective and carrier of culture which houses the life codes of a nation. The most comprehensive way to understand culture is to study the language of that culture. This study aims to examine and evaluate the use of precedent in teaching Arabic. In this context, the study primarily focused on foreign language teaching. In this section, topics such as the history of foreign language teaching, the methods used, reading in a foreign language, Arabic as a foreign language and the techniques used in teaching Arabic are examined. Afterwards, the concept of parable was discussed. In this section, the definition of the concept of parable, its features, importance and benefits, how it is included in literary arts, its structure, types. In the last part of the study, the use of proverbs in teaching Arabic is discussed.
Ani işitme kaybı geçiren hastalarda beyin sapı ve temporal lob hacminin manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmesi
Examination of brain stem and temporal lobe volume in patients with sudden hearing loss with magnetic resonance imaging
Yazar: SEDA ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ALİ AYDIN ; DOÇ. DR. MEHMET KARATAŞ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Ani sensörinöral işitme kaybı (ASNİK), tedavi edilmediği takdirde kalıcı işitme kaybı-na neden olabilen bir kulak burun boğaz (KBB) acilidir. Amacımız idiyopatik ASNİK'li has-talar da işitsel merkezler olarak bilinen alanlardaki morfolojik etkileri araştırmaktı. Bu ça-lışmada, 2013 Ocak- 2021 Ocak tarihleri arasında üçüncü basamak bir üniversite hastanesin-de idiyopatik ASNİK'li 22 hastanın (çalışma grubu) ve idiyopatik ASNİK'i ve herhangi bir nörolojik bozukluğu olmayan 31 hastanın (kontrol grubu) manyetik rezonans görüntüleri (MRG) retrospektif olarak değerlendirildi. Beyin, temporal lob ve beyin sapının gri ve beyaz cevherlerinin hacim ve yüzdeleri Vol2brain olarak bilinen bir çevrimiçi MRG beyin hacim sistemi ile hesaplandı.
İdiyopatik ASNİK hastalarında işitme merkezi olarak bilinen beyin bölgelerinin nor-mal bireylere göre daha küçük bir hacme sahip olduğu belirlendi. Hacimsel hesaplamalarda yaş ve cinsiyetin etkili olduğu görüldü. İdiyopatik ASNİK hastalarında beyin hacmini koru-yabilecek çalışmalar tedavi uygulamalarına dahil edilebilir. İdiyopatik ASNİK'in kanıtlan-mış bir tedavisi olmadığından daha fazla literatüre ve klinik araştırmaya ihtiyaç vardır. Araş-tırma bulgularımız bu konuda literatürü destekleyecektir.

Abstract:
Sudden sensorineural hearing loss (SSNHL) is an otolaryngologic emergency which, if left untreated, may result in permanent hearing loss. Our aim was to investigate the morpho-logical effects in areas known as auditory centers in patients with idiopathic SSNHL (ISSNHL). In this study, magnetic resonance imagings (MRI) of 22 patients with ISSNHL (study group) and 31 patients without ISSNHL and any neurological disorder (control group) between 2013 January and 2021 January in a tertiary university hospital were retrospectively evaluated in which the volumes and percentages of gray and white matters of brain, temporal lobe and brainstem were calculated with an online MRI brain volumetry system known as Vol2brain. It was founded that the ölçüm parametleris known as the hearing center had a smaller volume in patients with ISSHNL than in normal individuals. Age and gender were found to be effective in volumetric calculations. Studies that can preserve brain volume for patients with ISSNHL can be included in treatment practices. More literature and clinical research are needed as there is no proven treatment for ISSNHL. Our study findings will sup-port the literature in this regard.
İbn Hişâm'ın "Şerhu Şüzûri'z-Zeheb" adlı eserinde istişhâd ettiği ayetlerin nahiv açısından incelenmesi
The examination of the Qur'anic verses referenced by Ibn Hişâm in his work "Şerhu Şüzûri'z-Zeheb" from a nahiv perspective
Yazar: HACER ATLIHAN
Danışman: DOÇ. DR. HACI ÇİÇEK
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Dil, bir milletin duygu ve düşüncelerini ifade etmesini ve diğer milletlerle iletişim kurmasını sağlayan en önemli araçtır. Bundan dolayı tüm toplumlar, dillerine önem vermiş ve onu her türlü tahrifattan korumak için belli kurallar koymuşlardır. Bu bağlamda Araplar da oldukça zengin olan Arapçayı gramer hatalarından korumak amacıyla sarf-nahiv adıyla bir metodoloji oluşturmuşlardır. 
Bu metodoloji gelişerek devam etmiş ve bu alanda dilbilimciler tarafından çok zengin eserler telif edilmiştir. Bu zengin ve faydalı eserlerden biri de İbn Hişam tarafından kaleme alınan Şerhu Şüzûri'z-Zeheb adlı eseridir.
Bu çalışmada evvela İbn Hişam'ın yaşadığı dönem, hayatı, hocaları, talebeleri, edebi kişiliği, nahiv alanında mensub olduğu ekol ve eserleri tanıtılmaya çalışıldı. Daha sonra dildeki bozulmalar ve bu olumsuzlukları önlemek amacıyla yapılan bilimsel ve akademik gramer çalışmaları özetleyip müellifimizin bu alanda kaleme aldığı Şerhu Şüzûri'z-Zeheb adlı eseri incelendi.

Anahtar Kelimeler: İbn Hişâm; Şüzûr; İstişhâd; Nahiv; Lahn.

Abstract:
Language, as the most vital tool for expressing the emotions and thoughts of a nation and for communicating with other nations, holds significant importance. Therefore, all societies have valued their languages and established certain rules to protect them from any from of distortion. In this context, the Arabs developed a methodology known as " sarf- nahiv" to safeguard the rich Arabic language from grammatical errors.
This methodology has evolved over time, leading to the creation of numerous rich works in the field by linguists. One of these valuable works is  "Şerhu Şüzûri'z-Zeheb", authored by İbn Hişâm.
In this study, firstly, an attempt was made to introduce the period in which İbn Hişâm lived, his life, teachers, students, literary personality, the school of grammar to which he belonged in the field of nahiv, and his works. Subsequently, the linguistic deteriorations and the scientific and academic grammar studies conducted to prevent these negatives were summarized, and our author's work in this field, "Şerhu Şüzûri'z-Zeheb", was examined.

Keywords: İbn Hişâm; Şüzûr; İstishhad; Nahiv; Lahn.