COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının çocuklarındaki ruhsal belirtiler ve uyku sorunlarına etkisi
The mental health and sleep problem impacts of COVID-19 on healthcare workers' children
Yazar: HAZAL MUHSİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN ÜNLÜ
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Uyku sorunu = Sleep problem ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırmalar COVID-19 pandemisinin toplumda, özellikle sağlık çalışanlarında olumsuz ruh 
sağlığı sonuçlarına yol açtığını göstermektedir. Salgının yetişkinler üzerindeki etkisine ilişkin 
çok sayıda araştırma mevcut olmakla birlikte, çocuklar özellikle; sağlık sektörü çalışanlarının 
çocuklarına olan etkileri hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çalışmada salgın COVID-19 
pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarının çocuklarında salgının ruh sağlığı ve uyku sorunları 
üzerine etkilerini araştırmak ve ebeveynlerdeki sağlık anksiyetesiyle ilişkisini belirlemek 
amaçlanmıştır. Araştırma örneklemi, Türkiye sınırları içinde yaşayan sağlık çalışanları ve 
onların arasındaki çocuklarından oluşmaktadır. Araştırmaya 8-15 yaş arası çocuğu olan 1043 
sağlık çalışanı katılmış, çevrimiçi olarak Sosyodemografik Veri Formu ve Sağlık Anksiyetesi 
Envanteri, Güçler ve Güçlükler Anketi ile Çocuklar için Uyku Bozuklukları Ölçeğini 
tamamlamışlardır. Sağlık personelleri arasında kadın cinsiyette, hemşirelerde, ruhsal bozukluğu 
olanlarda, kendisi veya çocuğunda kronik hastalık bulunanlarda, nöbet/vardiya usulü 
çalışanlarda ve bir süre evden ayrı kalmış olanlarda sağlık anksiyetesi puanı daha yüksek 
saptanmıştır. Güçler ve Güçlükler Anketi ile genç ebeveynlerin çocuklarında, hemşire 
çocuklarında, kendisi veya ebeveyninde ruhsal bozukluk olan çocuklarda ve kronik hastalığı 
olan çocuklarda diğerlerine göre daha yüksek belirti düzeyi saptanmıştır. Ruhsal bozukluk veya 
kronik hastalık tanısı olan çocuklarda uyku bozukluklarının daha sık olduğu saptanmıştır. 
Sağlık çalışanının salgın sürecinde bir süre evden ayrı kalmış olması, COVID-19 tanısıyla 
izlenmiş veya COVID-19 enfeksiyonu geçirdiğini düşünmüş olması ise hem ebeveyndeki 
yüksek sağlık anksiyetesi düzeyiyle, hem de çocuktaki yüksek belirti düzeyi ve uyku 
sorunlarıyla ilişkilidir. Araştırmamız salgın döneminde COVID-19'la ilgili psikolojik ve 
çevresel stresörlerin sağlık çalışanları ve çocukları üzerindeki olası ruhsal etkilerine işaret 
etmektedir. Salgın döneminde savunmasız gruplar arasında yer aldıkları düşünülen sağlık 
çalışanları ve çocuklarının ruh sağlığını korumaya yönelik etkili önlemler alınmalıdır. Salgının 
kısa ve olası uzun vadeli etkilerini önlemek ve/veya hafifletmek için özellikle daha yüksek risk 
altında olduğu saptanan sağlık çalışanlarının ve çocuklarının pandemi dönemlerinde ruhsal 
açıdan daha etkin şekilde desteklenmesi ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi yararlı olabilir.

Abstract:
Studies show that the COVID-19 pandemic causes negative mental health 
consequences in society, especially in healthcare workers. Although there are many 
studies on the effect of the pandemic on adults, there is little information regarding its 
influence on children, especially on healthcare workers' children. In this study, it was 
aimed to investigate the effects of the pandemic on mental health and sleep problems 
on children of healthcare workers during the epidemic COVID-19 pandemic and to 
determine its relationship with health anxiety in parents. The research sample consists 
of healthcare professionals living within the borders of Turkey and their children. 1043 
healthcare workers whose children between aged 8-15 participated in the study, and 
completed the Sociodemographic Data Form and Health Anxiety Inventory, Strengths 
and Difficulties Questionnaire, and Sleep Disturbance Scale for Children via online
form. Health anxiety scores of healthcare workers were found to be higher in the 
female gender, nurses, those with mental disorders, those with chronic illnesses in 
themselves or their children, those who worked shift procedures, and those who were 
away from home for a while. With the strengths and difficulties questionnaire, higher 
symptom levels were found in children of young parents, children of nurses, children 
with mental disorders, and children with chronic diseases. Sleep disorders have been 
found more commonly in children who have mental disorders or chronic diseases. The 
fact that the healthcare worker was away from home for a while during the pandemic, 
was followed up with the diagnosis of COVID-19, or thought that he was infected with 
COVID-19 is related to both the high level of health anxiety in the parent and the high 
symptom level and sleep problems in the child. Our research points to the possible 
psychological effects and environmental stressors related to COVID-19 on healthcare 
workers and their children during the pandemic period. Effective measures should be 
taken to protect the mental health of healthcare professionals and their children who 
are thought to be among the vulnerable groups during the pandemic period. To prevent 
and/or mitigate the short and possible long-term effects of the pandemic, it may be beneficial to support mental health of healthcare workers and their children who are 
found to be at higher risk during pandemic periods and to improve working conditions.