Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' managerial styles and teachers' organizational commitment
Yazar: GÜLSİMA HAMİDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİHA DULAY
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, özel eğitim kurumlarındaki ortaokullarda görevli öğretmenlerin, okul müdürleriyle ilgili algıladıkları liderlik stilleriyle örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada sosyo-demografik bilgi formu, üç boyutlu liderlik stili ölçeği, üç boyutlu örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya Diyarbakır ilinde faaliyet gösteren özel kurumlarda görev yapan ilköğretim 2. kademe öğretmenlerinden 392 öğretmen katılmıştır. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin dönüşümcü liderlik, sürdürümcü liderlik algıları orta düzeyde, serbest bırakıcı liderlik algıları düşük düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin duygusal bağlılık düzeyleri yüksek, devam bağlılığı ve normatif bağlılık düzeyleri orta olarak bulunmuştur. Öğretmenlerin aylık gelirlerine göre sürdürümcü liderlik algılarında, bulundukları kurumda çalışma sürelerine, daha önce yöneticilik yapıp yapmamalarına göre dönüşümcü liderlik algılarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin cinsiyetlerine, mesleki kıdemlerine göre devam bağlılıklarında, medeni durumlarına göre tüm örgütsel bağlılık boyutlarında, aylık gelirlerine, hane gelirlerine göre örgütsel bağlılık ana boyutunda, daha önce yöneticilik yapıp yapmama durumlarına göre normatif bağlılık boyutunda, kariyer unvanlarına göre devam bağlılığı ve örgütsel bağlılık ana boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin dönüşümcü liderlik algılarıyla duygusal bağlılık ve devam bağlılığı düzeyleri arasında orta düzeyde, normatif bağlılık düzeyleriyle arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin sürdürümcü liderlik algılarıyla duygusal bağlılık ve normatif bağlılık düzeyleri arasında düşük düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin serbest bırakıcı liderlik algılarıyla duygusal bağlılık düzeyleri arasında orta düzeyde ve devam bağlılığı ve normatif bağlılık düzeyleriyle arasında düşük düzeyde anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out in order to reveal the relationship between the perceived leadership styles of the teachers working in secondary schools in private education institutions about their school principals and their organizational commitment. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used. Socio-demographic information form, three-dimensional leadership style scale, and three-dimensional organizational commitment scale were used in the research. 392 primary school teachers working in private institutions operating in Diyarbakır province participated in the research. The criterion sampling method, one of the purposive sampling methods, was used in the selection of the sample. Teachers' perceptions of transformational leadership and continuity leadership were found at medium level, and their perceptions of liberating leadership were found at low level. Teachers' emotional commitment levels were found to be high, continuance commitment and normative commitment levels were moderate. A significant difference was found in the perceptions of transformational leadership according to the teachers' monthly income, their working time in the institution they work in, and whether they have been a manager or not. Significant differences were found in the continuation commitment of the teachers according to their gender, professional seniority, in all organizational commitment dimensions according to their marital status, in the main dimension of organizational commitment according to their monthly income and household income, in the normative commitment dimension according to their previous managerial status, in the main dimension of continuance commitment and organizational commitment according to their career titles. It was concluded that there is a moderately significant and positive relationship between teachers' transformational leadership perceptions and levels of emotional commitment and continuance commitment, and a low-level significant and positive relationship between their normative commitment levels. It has been concluded that there is a low, negative and significant relationship between teachers' perceptions of continuity leadership and levels of emotional commitment and normative commitment. It was concluded that there is a moderate and negative relationship between teachers' relieving leadership perceptions and emotional commitment levels, and a low-level significant and negative relationship between continuance commitment and normative commitment levels.