Sürdürülebilir yaşam için karbon ayak izi: (Çankırı Karatekin Üniversitesi örneği)
Carbon footprint for sustainable living: (Çankırı Karatekin University case study)
Yazar: ALİ ÜREDEN
Danışman: PROF. DR. SEZGİN ÖZDEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
İnsan yaşamı boyunca doğada çeşitli izler bırakmaktadır. İnsanlığın doğada bıraktığı bu izler çoğu zaman yeryüzü yaşamını olumsuz etkilemektedir. Karbon ayak izi, insanlığın gerçekleştirdiği bu faaliyetler sonucu oluşan ve küresel ısınmanın olağan sürecine etki eden en önemli aktördür. Küresel ısınmadaki artış iklimde olumsuz yönde değişikliğe sebep olmakta ve doğal yaşamı tehdit etmektedir. Oluşan bu tehlikeyi fark eden dünya devletleri, dikkat çekmek ve önlem almak amacıyla çeşitli toplantılar gerçekleştirmiştir. Bu toplantılar sonunda birtakım kararlar alarak yaklaşan küresel ısınma tehlikesini önlemeyi amaçlamışlardır. Toplantılar sonunda çatı sözleşme özelliği taşıyan BMİDÇS'ni imzalamışlardır. BMİDÇS çatısı altında imzalanan Kyoto Protokolü ile küresel ısınma ve iklim değişikliğinde insan faktörünü en aza indirme amaçlanmıştır. Bu bağlamda protokol, devletlere sera gazı emisyonlarını 1990 yılı verilerine göre %5 azaltma yükümlüğü getirmiştir. Bundan dolayı sera gazı emisyonları yüksek olan devletler ve kurumlar karbon ayak izlerini hesaplamakta ve gerçekleşen emisyonu azaltıcı tedbirleri almaktadırlar. Ancak, yalnız sera gazı emisyonu yüksek olan devlet ve kurumların bu çalışmaları yapması yeterli olmamaktadır. Üniversiteler üstlendikleri misyon sebebiyle küresel ısınmaya, kamuoyunun dikkatini çekmek ve yapacağı çalışmalarla öncü olmak zorundadırlar. Bu tez çalışması ile hem bilim yuvası hem de kamu kurumu olan Çankırı Karatekin Üniversitesinin karbon ayak izi hesaplaması gerçekleştirilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda, toplam salım 5.633,13 EtCO2e/yıl olarak tahmin edilmiştir. Buna karşın en yüksek salımın 2.527,72 EtCO2e/yıl ile elektrik enerjisi tüketiminden kaynaklandığı bulunmuştur. Üniversitenin gerçekleştirdiği toplam salımın personel sayısına bölümüyle, birey başına düşen ortalama salım 4,54 EtCO2e/yıl olarak tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre üniversiteye, salımı azaltıcı çeşitli tasarruf önlemlerinin yanı sıra en yüksek salımın gerçekleştiği elektrik tüketimi için, yenilenebilir enerji üretimi önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Human leaves various traces in nature throughout life. These traces left by humanity in nature have a negative effect on earth life. The carbon footprint is the most important actor of mankind as a result of these activities and has an impact on the ordinary process of global warming. The increase in global warming causes negative changes in climate and threatens natural life. The world states that realized this danger realized various meetings in order to attract attention and take precautions. At the end of these meetings, they aimed to prevent the danger of approaching global warming by taking decisions. At the end of the meetings, they signed the UNFCCC with a roof contract. The Kyoto Protocol, signed under the UNFCCC, aims to minimize the human factor in global warming and climate change. In this context, the protocol imposed a reduction of greenhouse gas emissions by 5% to 1990 data. Therefore, states and institutions with high greenhouse gas emissions calculate carbon footprints and take measures to reduce emissions. However, it is not enough for the state and institutions with high greenhouse gas emissions to perform these studies. The universities have to take the lead with global warming, the public's attention and the work they will be doing. With this thesis, the carbon footprint of Çankırı Karatekin University, which is a science institution and public institution, has been calculated. As a result of the calculations, the total emission was estimated to be 5,633,13 EtCO2e / year. On the other hand, it was found that the highest emission was due to electric energy consumption with 2.527.72 EtCO2e / year. With the division of the total number of personnel carried out by the university, the average emission per individual is estimated to be 4.54 EtCO2e / year. According to the obtained results, the university was offered renewable energy production proposals in electricity consumption where the highest emission was realized, as well as various saving measures.