Ameliyathane hemşirelerinde fiziksel ergonomik risklerin etkileri ve riskleri yönetme becerileri
Effects of physical ergonomic risks in operating room nurses and their risk management skills
Yazar: NERMİN OCAKTAN
Danışman: PROF. DR. ÜKKE KARABACAK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Ergonomi = Ergonomics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Risk faktörleri = Risk factors ; Risk yönetimi = Risk management ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Ergonomi insanın işe uyumunu ve işin insana uyumunu konu edinir. Uluslararası Hemşireler Konseyi hemşireliğin çalışma ortamını en tehlikeli meslek ortamlarından biri olduğunu ve mesleki yaralanma, hastalık gibi riskler içerdiğini belirtir. Bu araştırmada ameliyat sırası fiziksel ergonomik risklerin ameliyathane hemşireleri üzerindeki etkilerini ve hemşirelerin bu risk ve olumsuz sonuçları yönetme becerilerini belirleyerek buna yönelik bir eğitim yöntemi geliştirilebilmesi için bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma modelde tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırma verileri özel bir sağlık kuruluşunun ameliyathanelerinde en az bir yıldır çalışan ve kas iskelet sistemi cerrahisi geçirmemiş 120 ameliyathane hemşiresi ile Nisan-Ağustos 2021 tarihleri arasında toplandı. Nicel veriler için "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi" ve "Hızlı Vücut Değerlendirme Ölçeği" kullanıldı. Hemşirelerde en fazla rahatsızlık görülen ilk üç bölgenin boyun (%72.5), bel (%70.8), omuz (%65.8) olduğu görüldü. Hemşirelerde kas iskelet sistemi rahatsızlığı görülmesi ile toplam çalışma süresi, çalışma şekli, mezuniyet öncesi ergonomi eğitimi alma ve düzenli spor yapma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu, ameliyat sırası çalışma pozisyonlarının 7.62 risk skoru ile orta/yüksek riske sahip olduğu belirlendi. Hemşirelerin fiziksel ergonomik risklere bağlı olumsuz sonuçları yönetmek için bireysel tercihleri doğrultusunda, anlık, soruna özel geçici çözümler ürettikleri görüldü. Araştırma sonuçları ameliyathane hemşirelerinin fiziksel ergonomik riskler nedeni ile kas iskelet sistemi rahatsızlıkları açısından orta/yüksek riskli bir iş yaptıklarını göstermiştir. Ameliyathane hemşiresinin iş tanımı ve görev içerikleri dikkate alınarak hazırlanmış mezuniyet öncesi eğitimlerin bu sonuçları yönetmede etkili olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Ergonomics discusses the adaptation of the person to the work and vice versa. The International Council of Nurses states that the working environment of nursing is one of the most dangerous professional environments. The aim of this study is to determine the effects of physical ergonomic risks on operating room nurses during surgery, to determine nurses' ability to manage these risks and negative consequences, and to develop a training method. It is a mixed-model descriptive study in which qualitative and quantitative data are used together. Research data were collected between April and August 2021 with 120 operating room nurses working in the operating rooms of a private health institution for at least one year and who had not undergone musculoskeletal surgery. "Descriptive Characteristics Form", "Extended Nordic Musculoskeletal System Questionnaire" and "Rapid Entire Body Assessment Scale" were used for quantitative data, and a semi-structured questionnaire was used for qualitative data. It was observed that the first three regions with the most discomfort in nurses were neck (72.5%), waist (70.8%), and shoulder (65.8%). It was determined that there was a statistically significant difference between the presence of musculoskeletal disorders in nurses and the total working time, working style, receiving pre-graduate ergonomics education and regular sports, and the operating positions had a medium/high risk with a risk score of 7.62. It is thought that the pre-graduate trainings prepared by considering the job description and job contents of the operating room nurse will be effective in managing these results.