Trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri ile pozitif negatif duygu durum, psikolojik dayanıklılık ve sürücü davranışları arasındaki ilişkiler
Relationships between traffic police officers' secondary traumatic stress symptoms and positive negative affect, psychological resilience and driver behaviors
Yazar: ALEYNA GÜNER
Danışman: PROF. DR. KEMAL ÖZTEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri, pozitif ve negatif duygu durum ve psikolojik dayanıklılıkları ile sürücü davranışları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen 390 trafik polisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Sürücü Davranışları Ölçeği, Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği ve Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ile elde edilmiştir. Veri analizinde bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Yapılan t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonuçlarına göre; trafik polislerinin Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller alt boyutunda kadınlar lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Mesleki deneyime göre, Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller ve agresif ihlaller alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğrenim durumlarına göre ise Sürücü Davranışları Ölçeği'nin hiçbir alt boyutunda farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre; trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri düzeyleri ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, hatalar, sıradan ihlaller ve agresif ihlaller alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Pozitif duygu durum puanları ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında negatif yönlü; pozitif sürücü davranışları ile pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Negatif duygu durum puanları ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, hatalar, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü; pozitif sürücü davranışları ile negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Psikolojik dayanıklılık puanları ile sürücü davranışları ölçeği ihmaller, hatalar, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında negatif yönlü; pozitif sürücü davranışları arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları doğrultusunda; ikincil travmatik stres belirtileri, pozitif negatif duygu durum ve psikolojik dayanıklılık değişkenleri sürücü davranışları hatalar alt boyutunu anlamlı olarak yordamamıştır. İkincil travmatik stres belirtileri, sürücü davranışları ölçeği ihmaller ve agresif ihlaller alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordamıştır. Negatif duygu durum değişkeni sürücü davranışları ölçeği sıradan ihlaller, ihmaller, agresif ihlaller alt boyutlarının anlamlı bir yordayıcısıdır. Psikolojik dayanıklılık puanları ise sürücü davranışları ölçeği ihmaller ve pozitif sürücü davranışları alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordamıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationships between traffic police officers' secondary traumatic stress symptoms, positive and negative affect, psychological resilience and driver behaviours were examined. A correlational survey model was used in the research. The study group consists of 390 traffic police officers determined by a convenient sampling method. Data for the study were collected using a personal information form, the Driver Behavior Questionnaire, the Post-Traumatic Stress Symptoms Scale, the Positive and Negative Affect Schedule, and the Resilience Scale for Adults. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were applied in data analysis. According to the results of the t-test and one-way ANOVA, a significant difference was found in favor of women in the lapses sub-dimension of the Driver Behavior Questionnaire. Significant differences were found in the lapses and aggressive violations sub-dimensions of the Driver Behavior Questionnaire according to professional experience. No differences were found in any sub-dimension of the Driver Behavior Questionnaire according to educational status. According to the results of Pearson correlation analysis, positive significant relationships were found between the levels of secondary traumatic stress symptoms of traffic police officers and the subscale scores of the Driver Behavior Questionnaire's lapses, errors, ordinary violations and aggressive violations. Negative significant relationships were found between positive affect scores and the subscale scores of the Driver Behavior Questionnaire's lapses, aggressive violations, and ordinary violations; positive significant relationships were found between positive driver behaviors and positive affect scores. Positive significant relationships were found between negative affect scores and the subscale scores of the Driver Behavior Questionnaire's lapses, errors, aggressive violations, and ordinary violations; negative significant relationships were found between positive driver behaviors and negative affect scores. Negative significant relationships were found between psychological resilience scores and the subscale scores of the Driver Behavior Questionnaire's lapses, errors, aggressive violations, and ordinary violations; positive significant relationships were found between psychological resilience scores and positive driver behaviors. According to the results of multiple linear regression analysis; secondary traumatic stress symptoms, positive negative affect and psychological resilience variables did not significantly predict the errors sub-dimension of driver behaviours. Secondary traumatic stress symptoms significantly predicted the lapses and aggressive violations sub-dimensions of the driver behaviour scale. Negative affect was a significant predictor of driver behaviour scale ordinary violations, lapses and aggressive violations sub-dimensions. Psychological resilience scores significantly predicted the lapses and positive driver behaviour sub-dimensions of the driver behaviour scale. The findings of the study were discussed within the framework of the related literature and recommendations were presented.