1-4 yaş arası çocuğa sahip sağlık çalışanı annelerin tuvalet eğitimi konusundaki bilgi ve tutum düzeyleri ile bu düzeyleri etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of the information and attitude levels of health workers who have children aged 1-4 regarding toilet training, and the factors influencing these levels
Yazar: BURCU KARAMEŞE AVCI
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık çalışanları, ailelerin çocuklarına sağlıklı tuvalet eğitimi
yaklaşımında bulunmaları konusunda önemli bir rol oynamaktadırlar. Bu çalışma,
sağlık sektöründe çalışan annelerin 1-4 yaş arası çocuklarına yönelik tuvalet eğitimi
bilgi düzeylerini ve tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Sağlık çalışanı annelerin
bu konudaki genel tutumu ve ilişkileri anlamak, tuvalet eğitimi konusunda daha etkili
destek ve kaynakların geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte planlanan
çalışmamız, 01.07.2023 ile 01.09.2023 tarihleri arasında 2 aylık bir periyotta
Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde aktif olarak çalışan, çalışmaya dahil
edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 205 sağlık çalışanı
anneyi içermektedir. Sağlık çalışanı annelere yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, meslek
gibi sosyodemografik özelliklerini tanımlamak amacıyla sorulan soruların ardından,
İpek Ciğer tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan Tuvalet Eğitimi
Bilgi Tutum Ölçeği'ni de içeren 50 soruluk bir anket uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda, çocuklara verilen tuvalet eğitiminin başlangıç yaşının
ortalama 24,75±6,91 ay olduğunu bulmuştur. Katılımcıların çok az bir kısmı (%0,9)
18 aydan önce, %11,2'si 18-24 ay arasında, %17,07'si 25-30 ay arasında ve çoğunluk
(%70,8) 30 aydan sonra tuvalet eğitimine başlamıştır. Anne yaşı, aile geliri ve eğitim
seviyesi yükseldikçe, çocuklara tuvalet eğitimi verilme yaşı da yükselmektedir.
Çalışan anneler genellikle çalışmayanlara kıyasla çocuklarına daha geç tuvalet eğitimi
vermektedirler. Erkek çocukları kızlara kıyasla daha geç tuvalet eğitimine başlamakta,
bu da cinsiyetin tuvalet eğitimi sürecinde dikkate alınması gereken bir faktör olduğunu
göstermektedir. Araştırmaya katılan annelerin ölçek puanı ortalaması 112,49±11,87
puan olarak yüksek çıkmış, bu da sağlık çalışanı annelerin tuvalet eğitimi konusunda
iyi bir bilgi seviyesine sahip olduklarını göstermektedir. Bilgi edinme yöntemleri
açısından, annelerin %48,3'ü internetten, %56,8'i aile büyüklerinden, %25,9'u ise
kitaplardan yararlanmıştır. İnternetin tercih edilme nedeni erişim kolaylığı ve hızı
olabilir. Ancak, farklı kaynaklardan edinilen bilginin annelerin bilgi tutum ölçeğindeki
puanları üzerinde belirleyici bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. 
Sonuç: Araştırma, sağlık sektöründe çalışan annelerin tuvalet eğitimi konusundaki
yaklaşımlarını ve bilgi düzeylerini incelemektedir. Bu annelerin profesyonel bilgi
birikimlerinin çocuklarının tuvalet eğitimi sürecine nasıl yansıdığını anlamak, hem
aile dinamikleri hem de sağlık hizmetlerinin kalitesi açısından önem taşımaktadır.
Araştırma, bilinçli ebeveynliğin ve çocuk gelişiminin anlaşılmasına katkıda bulunmayı
amaçlamakta ve sağlık çalışanı annelerin deneyimleriyle hem spesifik bir grup hem de
genel olarak toplum için önemli bilgiler sunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Anne, Farkındalık, Tuvalet Eğitimi, Ebeveyn Davranışı

Abstract:
Introduction and Purpose: Health workers play an important role in helping families
adopt a healthy approach to toilet training their children. This study aims to examine
the toilet training knowledge and attitudes of mothers working in the health sector
towards their children aged 1-4. It aims to understand the general attitudes and
relationships of healthcare worker mothers on this issue and to contribute to the
development of more effective support and resources on toilet training.
Materials and Methods: Our study, planned as a single-center, cross-sectional and
descriptive study, was conducted on 205 healthcare professionals who actively worked
at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, met the inclusion criteria and agreed to
participate in the study, in a 2-month period between 01.07.2023 and 01.09.2023.
includes the mother. Following the questions asked to healthcare worker mothers to
define their sociodemographic characteristics such as age, gender, education level and
profession, a 50-question survey was administered, including the Toilet Training
Information Attitude Scale, whose validity and reliability study was conducted by İpek
Ciğer.
Results: Our study found that the average starting age of toilet training given to
children was 24.75±6.91 months. A very small number of participants (0.9%) went to
toilet before 18 months, 11.2% between 18-24 months, 17.07% between 25-30 months
and the majority (70.8%) after 30 months. started his education. As the mother's age,
family income and education level increase, the age at which children are given toilet
training also increases. Working mothers generally give their children toilet training
later than non-working mothers. Boys start toilet training later than girls, which shows
that gender is a factor that should be taken into account in the toilet training process.
The average scale score of the mothers participating in the study was high as
112.49±11.87 points, which shows that healthcare worker mothers have a good level
of knowledge about toilet training. In terms of methods of obtaining information,
48.3% of mothers used the internet, 56.8% from family elders, and 25.9% from books.
The reason why the internet is preferred may be its ease of access and speed. However, it was observed that the information obtained from different sources did not have a
decisive effect on the mothers' scores on the information attitude scale.
Conclusıon: The research examines the approaches and knowledge levels of mothers
working in the health sector regarding toilet training. Understanding how these
mothers' professional knowledge is reflected in their children's toilet training process
is important for both family dynamics and the quality of health services. The research
aims to contribute to the understanding of conscious parenting and child development
and aims to provide important information for both a specific group and the society in
general through the experiences of healthcare worker mothers.
Key Words: Mother, Awareness, Toilet Training, Parental Behavior