Yapı üretiminde sigortacılık uygulaması ve yeni yaklaşımlar
Insurance application and new approaches in building production
Yazar: SEMİH ATA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ NACİ ÖZYALVAÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sigortacılık = Insurance

Özet:
Yapı sektörü; milli gelire katkı, istihdam imkanı, yapı malzemesi üretimine teşvik, ihracat ve milli hasılatta artış, refah seviyesinde yükselme, ülke kültürel gelişimine katkı ve diğer endüstriler ile ilişkiler yönünden en önemli iş kollarından biridir. Bu doğrultuda gelişime açık olan ve gün geçtikçe de gelişen ülkemizde yapı sektöründe doğrudan ve dolaylı birçok problemin yaşanması kaçınılmazdır. Yaşanan bu problemler yapı sektörünün bir adım daha ileriye gitmesi için olumlu yönde değerlendirilmesi ve sektörün gelişmesinde katkıda bulunacak şekilde yorumlanmıştır.
Ülkemiz geneli yapı üretim faaliyetlerinde halihazırda kullanılan sigortacılık faaliyetleri; genel olarak yalnızca ilgili poliçede belirtilen sigorta konusuna yönelik teminat vermekte, her riziko için ayrı bir sigorta dalı yer almakta, neticede parçalı ve birbirinden bağımsız bir sigortacılık hizmeti ortaya çıkmaktadır. Ayrıca bu sigortacılık hizmetlerinin tamamı herhangi bir riskin gerçekleşmesi neticesinde yalnızca tazmin edici rol üstlenmekte; sigortacılığın sahip olduğu denetleyici ve önleyici hizmetinden faydalanılamamaktadır. Yapı üretim faaliyetlerinde sigortacılık hizmetlerinin bütüncül, kapsayıcı, denetleyici, önleyici ve tazmin edici yönlerinden faydalanılmaya yönelik literatür araştırmaları gerçekleştirilmiş, model ve pilot uygulama önerisinde bulunulmuştur. Yerli/yabancı literatür ve doğrudan saha araştırmaları ile halihazırdaki sigortacılık hizmeti değerlendirilmiş, olumlu ve olumsuz yönleri belirlenmiş, model ve pilot uygulama önerisi de bu çıkarımlara göre şekillendirilmiştir. Savunulan öneriler ile sigortacılık sisteminin; yapı arazisi teknik analizleri, müteahhit firmanın ekonomik analizi, proje tasarımı, ruhsat alınması ve uygulama aşamaları, yapının fiziksel değişimine karşı periyodik olarak denetlenmesi gibi her süreçte aktif olarak sorumluluk alması hedeflenmiştir.
Sonuç olarak yapı üretim faaliyetlerinde sigortacılık hizmetinin tüm bu süreçlerde doğrudan belirleyici ve sorumluluk sahibi olacak şekilde yer alması önerilmiştir. Bu sürecin tamamında müteahhit ile arsa sahibi arasındaki anlaşma, projenin teknik ve finansal analizlerinin gerçekleştirilip yatırımcıya teslim edilebilirliği, uygulamaya doğrudan müdahale edilerek çevresel analizlere uygun ve proje referans alınarak üretimin sağlanması, finans gerekliliklerin giderilmesi, yapı teslimi sonrası yapı sertifikalandırması ve yapının belirli periyotlarla denetlenmesine dikkat çekilmiştir. Böylece yapının yatırımcıya zamanında teslim edilebilmesi için sürekli gerçekleştirilen finansal denetimi, üretilmiş olan yapının mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri gerekliliklerini karşıladığından emin olunması, yapı sertifikalandırması ile kullanıcının afetlere karşı gönül rahatlığı ile güvende yaşayabilmesinin sağlanması, yapı üretimi sırasında ve teslim sonrası yapı durumu hakkında bilgi sahibi olunması amaçlanır. Böylece yapı değerinde artış sağlanması yönünden ulaşılan sonuçların değerli olması ve günümüzde gerekli olan ihtiyaçlara da cevap vermesi ile çeşitli kazanımlar elde edilmiştir.

Abstract:
The construction sector is one of the most important business lines in terms of contribution to national income, employment opportunities, incentives for construction material production, increase in exports and national income, increase in welfare level, contribution to the cultural development of the country and relations with other industries. In this direction, it is inevitable for many direct and indirect problems to be experienced in the construction sector in our country, which is open to development and developing day by day. These problems experienced have been interpreted in a way that they should be evaluated positively in order for the construction sector to take a step forward and contribute to the development of the sector.
Insurance activities currently used in construction production activities in our country generally only provide coverage for the insurance subject specified in the relevant policy, there is a separate insurance branch for each risk, and as a result, a fragmented and independent insurance service emerges. All of these insurance services only undertake a compensatory role in the event of any risk; the supervisory and preventive services of insurance cannot be utilized. Literature research has been conducted to utilize the holistic, comprehensive, supervisory, preventive and compensatory aspects of insurance services in construction production activities, and a model and pilot application proposal has been made. It is aimed for the insurance system to actively take responsibility in every process such as technical analyses of the construction site, economic analysis of the contractor company, project design, obtaining a license and implementation stages, and periodic inspection of the structure against physical changes.
As a result, it is suggested that insurance services should be directly determinative and responsible in all these processes in construction production activities. In this entire process, attention is drawn to the agreement between the contractor and the landowner, the technical and financial analyses of the project can be carried out and delivered to the investor, direct intervention in the application and the production in accordance with environmental analyses and by taking the project as a reference, the elimination of financial requirements, the certification of the structure after the delivery of the structure and the inspection of the structure at certain periods. Thus, the continuous financial inspection carried out in order for the structure to be delivered to the investor on time, ensuring that the produced structure meets the requirements of architectural, static, mechanical and electrical projects, the construction certification aims to ensure that the user can live safely with peace of mind against disasters, and to have information about the status of the structure during and after the production of the structure. Thus, various gains have been achieved by ensuring that the results achieved in terms of increasing the value of the structure are valuable and meet the needs required today.