6410 numaralı Malatya Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1317-1318
m. 1899-1900- s.145-250) / Of Malatya Sheriyye Registry numbered 6410 transcription and evaluation (H. 1317-1318 / a.d. 1899-1900 p.145-250)
Yazar: MUSTAFA FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA CAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Kadı sicilleri =   ; Kent tarihi = Urban history ; Malatya = Malatya ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyal tarih = Social history ; Şeriye mahkemeler = Şeriye mahkemeleri ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı toplumunun çok yönlü tahlili açısından şer'iyye sicilleri hayati önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu arşiv vesikaları, kaydedildikleri dönemde devletin hukuki uygulamaları, adalet sistemi, sosyo-ekonomik yapısı, kültürel ve dini uygulamaları, yerel yönetim ve idare sisteminin tüm yönleriyle anlaşılabilmesine olanak sağlamaktadır. Araştırmanın amacı, belirli bir döneme ait belgelerin içeriğini analiz etmek ve Malatya'nın hukuki ve sosyal yapısını anlamak için kullanılan metodolojiyi açıklamaktır. Malatya şehrine ait 6410 numaralı, Miladi 1899-1900 tarihli Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirmesini konu edinen bu çalışmada; Malatya tarihi, Osmanlı hukuku, Osmanlı Devleti'nde kadılık kurumu, şer'iyye mahkemeleri ve şer'iyye sicilleri hakkında genel bilgiler verildikten sonra, Malatya Şer'iyye sicilinin transkripsiyonu yapılmış, belgeler özetlenmiş ve konulara göre tasnif ve değerlendirme yapılmıştır. Çalışmaya konu olan Malatya Şer'iyye sicilinde yaygın bir şekilde karşılaşılan konular; vasi tayini, nafaka tespiti, miras dağılımı ve anlaşmazlıkları, alım-satım, alacak-verecek, borç alma ve ödeme, mal davaları, vekil tayini, evlenme, hırsızlık, darp, ölüm olayları ve asayişi bozan olaylardır. Söz konusu sicilde yer alan vaka verileri kullanılarak Malatya şehrinin sosyo-ekonomik, askeri, idari, dini ve kültürel yapısı hakkında önemli bulgulara rastlanmıştır. Son olarak incelenen kadı sicilinde yer alan köy, mahalle, kasaba ve mevki adları münferiden tespit edildikten sonra ayrıntılı bir analize tabi tutulmuş ve tablo haline getirilerek çalışmaya eklenmiştir. Bununla birlikte Malatya ve civarında yaşayan, farklı sosyal tabakalara mensup şahsiyetlerin unvan ve lakapları da listelenmiş olup çalışmaya dahil edilmiştir.

Abstract:
In terms of multi-faceted analysis of Ottoman society, Sharia court records are of vital importance. Therefore, these archive documents enable the understanding of all aspects of the state's legal practices, justice system, socio-economic structure, cultural and religious practices, local government and administrative system in the period they were recorded. The aim of the research is to analyze the content of documents belonging to a certain period and to explain the methodology used to understand the legal and social structure of Malatya. This study, which is about the transcription and evaluation of the Sharia Court Record numbered 6410 and dated 1899-1900, belonging to the city of Malatya; After providing general information about the history of Malatya, Ottoman law, the institution of judgeship in the Ottoman State, Sharia courts and Sharia court records, the transcription of the Malatya Sharia Court Record was made, the documents were summarized and classified and evaluated according to the subjects. The subjects commonly encountered in the Malatya Sharia registry, which is the subject of the study, are; guardian appointment, alimony determination, inheritance distribution and disputes, purchase-sale, receivables-payables, borrowing and payment, property lawsuits, proxy appointment, marriage, theft, assault, death incidents and incidents disrupting public order. By using the case data in the registry in question, important findings were found about the socio-economic, military, administrative, religious and cultural structure of Malatya city. Finally, the names of villages, neighborhoods, towns and localities in the examined kadi registry were individually determined and subjected to a detailed analysis and added to the study by being tabulated. In addition, the titles and nicknames of the individuals living in Malatya and its vicinity, belonging to different social classes, were also listed and included in the study.