Arıcılık faaliyetlerinin ekonomik analizi: Bingöl ili örneği
Economic analysis of beekeeping activity: The case of  Bingöl province
Yazar: CANAN ÇİÇEK ARLI
Danışman: DOÇ. DR. BEŞİR KOÇ
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi ve Siyaset Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Araştırmanın ana metaryalini Bingöl ilinde arıcıık faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığı merkez ilçede anket yöntemi ile toplanan birincil veriler oluşturmaktadır.
Örneklem hacminin belirlenmesinde Tabakalı örnekleme yöntemlerinden Neyman Yöntemi kullanılmıştır. Ana kitleyi temsil edecek örnek sayısı 67 olarak hesaplanmıştır. Buna göre 0-90 kovana sahip işletmeler (16 işletme) 1. Gurup, 91-150 kovana sahip işletmeler (31 işletme) 2. Gurup, 151+ kovana sahip işletmeler (20 işletme) 3. Gurup olmak üzere işletmeler 3 gruba yarılmıstır.. Anket uygulanacak arıcılık işletmeleri teesadüfen seçilmiştir. işletme başına ortalama ahşap kovan sayısı 172,62 adet ve işletmecilerin %85,31'I ahşap kovan kullanmaktadır. Araştırma bölgesindeki arıcılık işletmecilerinin kovan başına toplam üretim masrafı 1.049,25 TL'dir. Kovan başı toplam üretim masraflarının %55,72'si sabit masraf, %44,28'si değişken masraflardan oluşmaktadır. Işletmecilerin 1 kg bal başına ortalama üretim maliyeti 56,63 TL olarak hesaplanmıştır. Kovan başına düşen ortalama bürüt kar 1.107,81 TL, net kar 528,78 TL ve nisbi kar 2,70 TL olarak hesaplanmıştır.
Arıcıların bal satısışında dikkat ettikleri faktörlerin başında bal kalitesi konusunda güven duyma, fiyat, sürekli alım garantisi ve katagorize edilmiş balın piyasa fiyatının yükseltilmesi isteği gelmektedir. İncelenen arıcılık işletmelerinin %71,64'ü gezgin arıcılık yaptığı bu işletmelerin başta Muş, Adana, Mersin, Diyarbakır, Hatay, Elazığ olmak üzere bir çok ili konaklama güzergahı olarak kullanmıştır. Araştırma kapsamındaki arıcıların teknik etkinlik düzeyi %88,10 olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The main material of the research consists of primary data collected by survey method in the central district of Bingöl province, where beekeeping activities are intensively carried out.
Neyman Method, one of the stratified sampling methods, was used to determine the sample volume. The number of samples to represent the main population was calculated as 67. Accordingly, the enterprises are divided into 3 groups: enterprises with 0-90 hives (16 enterprises) are the 1st Group, enterprises with 91-150 hives (31 enterprises) are the 2nd Group, enterprises with 151+ hives (20 enterprises) are the 3rd Group. The beekeeping enterprises to be surveyed were selected randomly. The average number of wooden hives per business is 172.62 and 85.31% of the operators use wooden hives. The total production cost per hive of beekeeping operators in the research region is 1,049.25 TL. Of the total production costs per hive, 55.72% consists of fixed costs and 44.28% consists of variable costs. The average production cost of operators per 1 kg of honey was calculated as 56.63 TL. The average gross profit per hive was calculated as 1,107.81 TL, net profit as 528.78 TL and relative profit as 2.70 TL.
The main factors that beekeepers pay attention to when selling honey are confidence in honey quality, price, continuous purchase guarantee and the desire to increase the market price of categorized honey. 71.64% of the beekeeping enterprises examined used many provinces as accommodation routes, especially Muş, Adana, Mersin, Diyarbakır, Hatay, Elazığ, where migratory beekeeping was carried out. The technical efficiency level of beekeepers within the scope of the research was determined as 88.10%.