İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin iş güvenliği bilinci oluşmasına etkisinin teftiş projesi örneği ile incelenmesi
Investigating the influence of occupational health and safety inspections on safety consciousness with an inspection project case study
Yazar: HAMİDE DİCLE GÖKÇE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİM BARADAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İş güvenliği denetimleri, işyerlerindeki çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli olup olmadığının, iş kazalarını önlemeye yardımcı olan önlemlerin alınıp alınmadığının tespit edilmesi ve varsa uygunsuzlukların giderilmesinin sağlanması amacıyla devlet tarafından teftiş olarak ve/veya işyeri bünyesinde iç denetim olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada iş güvenliği denetimlerinin yapı iş yerlerinde iş güvenliği bilinci oluşmasındaki etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle iş sağlığı ve güvenliği tarihçesi, bu konudaki mevzuat hükümleri, iş güvenliği denetim ve yönetim sistemleri ile güvenlik kültürünün yapı taşları konularında literatür taraması yapılmış yüksek lisans tezleri ve çeşitli yayınlar incelenmiştir.
İnşaat iş yerlerinde iş güvenliği denetimlerinin ne derecede olumlu etkisinin olduğunun incelenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu bünyesinde yürütülen programlı teftiş projesi örnek olarak seçilmiştir. 2012, 2013 ve 2014 yıllarında Türkiye çapında yapılan denetimlerin verileri derlenerek, ortaya çıkan sonuçlar incelenmiş, denetimler sırasında gözlemlenen sonuçlar tartışılarak çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir.
Çalışmanın sonucunda ülkemizde yeteri kadar müfettiş olmadığı ve istenilen düzeyde işyerlerinde denetim yapılamadığı gerçeği ortaya çıkmıştır. Yüksekten düşme tehlikesi üzerine odaklanan örnek projede yapılan incelemenin sonuçları yüksekten düşme tehlikesi ile ilgili tespit edilen noksan hususların üç yıl içinde yarı yarıya düştüğünü göstermiştir.

Abstract:
Safety inspections are conducted either by the government as necessitated by law or by the company's free will as self-evaluation to identify whether the work place is safe and healthy for the employees, precautions are taken to prevent potential occupational incidents and take corrective actions, if required. In this study, influence of occupational safety inspections at construction sites on establishing safety consciousness was researched. Within the context of this study, the emphasis was first on the literature review of topics such as history of occupational health and safety, legal provisions about this subject, occupational health and safety inspection and management systems and safety culture along with the investigation of thesis studies and articles in occupational safety area.
Programmed inspection project, which was conducted by Labor Inspectorate Coordinator at Ministry of Labor and Social Security in 2012, 2013 and 2014 across the Turkey, was selected as a case study to investigate possible positive influence of safety inspections on construction sites. As part of this study, investigation data were compiled and organized, results of the project and observations were examined and discussed to come up with various solution proposals. The study concluded that, the number of inspectors in Turkey are not sufficient, thus inspections could not be carried out at a desired rate. The results of the investigation revealed that there has been a 50% decrease in the number of violations within the past three years thanks to the inspection project, which focused on fall prevention and protection.