Edirneli Şeyh Kabûlî Mustafa Efendi Dîvânı'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Contextual index and functioal glossary of Kabuli Divan
Yazar: EZGİ GEMİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH GAYE FİDAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Kabuli Mustafa Efendi = Kabuli Mustafa Efendi ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Klâsik Türk edebiyatında, şiir geleneğine uygun olarak oluşturulan ilk dîvânlar 13. yüzyılda kaleme alınmış ve 19. yüzyıla kadar devam etmiştir. Altı asır boyunca sayısız şairler yer almış ve eserler verilmiştir. Bu şairlerden biri de Kabûlî Mustafa Efendi'dir. Kabûlî, 19. yüzyıl mutasavvıf şâirlerinden ve Rifâiyye tarîkatının son şeyhlerinden biridir. Mürettep Dîvân'ı bulunmaktadır. Çalışmamıza konu olan Kabûlî Dîvân'ı TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) projesi sistemiyle ele alınmıştır. TEBDİZ, edebiyat metinlerinin bilgisayar programları yoluyla daha kolay ve hızlı bir şekilde bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüklerinin hazırlanması amacıyla başlatılan bir projedir. Proje kapsamında eserin, anlam dünyasını ortaya çıkarmak, söz konusu eserin söz varlığını tespit etmek, üslup çalışmalarında gerekli verileri elde etmek için "Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük" çalışması yapılmıştır. 172 adet şiir içeren bu dîvânda kelimeler tek tek anlamlandırılıp internet veri tabanlı proje sistemine yüklenmiştir. Bu çalışma; kelimeler, kelime grupları, terkipler, kalıplaşmış ifadeler, atasözleri, deyimler, Arapça ve Farsça ibareler ele alınarak oluşturulan bir sözlüktür. Böylece Kabûlî Dîvân'ının da yer alan dönemin zengin kelime hazinesini, kültürel arka planını ve anlam dünyasının tüm incelikleri sunulmaktadır.

Abstract:
In classical Turkish literature, the first divans created in accordance with the tradition of poetry 13. it was written in the century and was written in the 19 century. It continued until the century. Over six centuries, countless poets have taken part and given works. One of these poets is Kabul Mustafa Efendi. Kabuli, 19 he is one of the century mutasavid poets and the last sheikhs of the Rifaiyya sect. There is  murettep divan. Kabuli Divan, which is the subject of our study, has been discussed with the TEBDIZ project system. TEBDIZ is a project initiated with the aim of preparing contextual index and functional dictionaries of literary texts more easily and quickly through computer programs. Within the scope of the project, a "Contextual Index and Functional Glossary" study was carried out to reveal the world of meaning of the work, to determine the existence of the word of the work in question, to obtain the necessary data in stylistic studies. In this Divan, which contains 172 Poems, the words were meaning one by one and uploaded to the internet data-based project system. Arabic and Persian phrases are a dictionary that is designed for words, groups of words, phrases, proverbs. Thus, the rich vocabulary, cultural back ground and all the subtleties of the world of meaning of the period, including the Kabuli Divan, are presented.