Sağlık çalışanlarında mahremiyet bilincinin etik duyarlılık düzeyi ile ilişkisi
The relationship between privacy awareness and ethical sensitivity level in health care workers
Yazar: SEVGİ ÜSTÜNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE TAŞKIN YILMAZ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarında mahremiyet bilincini ve etik duyarlılık düzeyini belirlemek, mahremiyet bilinci ve etik duyarlılık düzeyi ile ilişkili değişkenleri saptamak, mahremiyet bilincinin etik duyarlılık düzeyi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırmaya, Sakarya ili Akyazı İlçe Devlet Hastanesi'nde 01 Eylül – 31 Kasım 2023 tarihleri arasında, hastanede aktif olarak hizmet veren 277 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Araştırmada veriler kişisel bilgi formu, MBÖ ve ADÖ kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, yüzdelik) ile birlikte, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %28,9'u 26-30 yaş aralığında ve %64,3'ü kadındır. Sağlık çalışanlarının %44,1'i hemşire, %12,5'i anestezi teknikeri, %10,8'i laborant, %10,4'ü acil tıbbi tekniker, %7,5'i hekim ve %18,7'si tıbbi sekreter / ebe / radyoloji teknikeridir. Katılımcıların MBÖ toplam puan ortalaması 48,25±5,1 olup, ölçekten alınabilecek puan aralığı doğrultusunda mahremiyet bilincinin ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sağlık çalışanlarının başkaları için mahremiyet bilinci (17,56±1,98) alt boyutu puan ortalaması daha yüksektir. Bununla birlikte, hemşirelerin ve yöneticilik görevi bulunan sağlık çalışanlarının mahremiyet bilinci diğer sağlık çalışanlarına göre daha düşüktür. Katılımcıların Ahlaki Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamasının ise 80,84±26,4 olduğu, ölçekten alınabilecek puan aralığına göre etik duyarlılığın orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının otonomi alt boyutunda en yüksek (19,03±6,79) etik duyarlılığa sahip olduğu görülmüştür. Sağlık çalışanlarında 41 yaş ve üzeri olanların ve 16 yıl ve üzeri çalışan katılımcıların etik duyarlılık düzeyi daha düşüktür. Ayrıca, lise / önlisans eğitim düzeyine sahip, sürekli gece ya da sürekli gündüz çalışan, haftalık çalışma saati 41 ve üzeri olan, mesleğini uygulamadaki verimliliğini iyi olarak değerlendiren ve yöneticilik görevi bulunan sağlık çalışanlarının etik duyarlılık düzeyleri daha düşüktür. Ayrıca, araştırmada sağlık personelinin mahremiyet bilinci ile etik duyarlılık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sağlık çalışanlarına düzenli aralıklarla mahremiyet ve etik ilkeleri konusunda hizmet içi eğitim verilmesi önerilmektedir. Ayrıca, sağlık çalışanlarında özellikle etik duyarlılığı engelleyebilecek faktörlerin belirlenmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı, Mahremiyet Bilinci, Etik duyarlılık

Abstract:
The aim of this study is to determine the level of privacy awareness and ethical sensitivity in healthcare professionals, to determine the variables related to the level of privacy awareness and ethical sensitivity and to reveal the relationship between privacy awareness and ethical sensitivity level. The research included 277 healthcare workers actively serving in the hospital between 01 September and 31 November 2023 at Akyazı State Hospital in Sakarya province. In the study, data were obtained using a personal information form, PAS and MSS. In the evaluation of the data, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test and Sperman Correlation test were used along with descriptive statistical methods (mean, standard deviation, percentage). In the study, 28.9% of the participants included in the study were between the ages of 26-30 and 64.3% were women. When the participants' titles are examined, 44.1% are nurses, 12.5% are anesthesia technicians, 10.8% are laboratory assistants, 10.4% are emergency medical technicians, 7.5% are physicians and 18% are medical secretaries/midwives/radiology technicians. The total PAS score average of the participants was 48.25±5.1, and it was determined that privacy awareness was above the average in line with the score range that could be obtained from the scale. In addition, the average score of healthcare professionals in the privacy awareness of others (17.56±1.98) subscale is higher. However, the privacy awareness of nurses and managerial healthcare professionals is lower than other healthcare professionals. It was determined that the total mean score of the participants on the Moral Sensitivity Scale was 80.84±26.4, and ethical sensitivity was found to be at a medium level compared to the score range that could be obtained from the scale. It was observed that healthcare professionals had the highest (19.03±6.79) ethical sensitivity in the autonomy sub-dimension. The ethical sensitivity level of healthcare professionals aged 41 and over and participants who have been working for 16 years or more is lower. In addition, the ethical sensitivity levels of healthcare professionals who have a high school/associate degree education, who work constantly at night or constantly during the day, who work 41 hours per week or more, who evaluate the efficiency of their profession in practice as good, and who hold managerial positions are lower. Additionally, in the study, no significant relationship was found between healthcare personnel's privacy awareness and ethical sensitivity level (p>0.05). It is recommended that healthcare professionals be provided with in-service training on privacy and ethical principles at regular intervals. Additionally, it is important to identify factors that may hinder ethical sensitivity in healthcare professionals.
Keywords: Healthcare worker, Privacy Awareness, Ethical sensitivity