Deneysel edebiyat bağlamında Murat Gülsoy'un İstanbul'da Bir Merhamet Haftası adlı romanının incelenmesi
A study of Murat Gülsoy's novel İstanbul'da Bir Merhamet Haftası i̇n the context of experimental literature
Yazar: SANİYE KÖKER
Danışman: PROF. DR. ŞAHMURAT ARIK
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Gülsoy, Murat = Gülsoy, Murat ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İstanbul'da Bir Merhamet Haftası = İstanbul'da Bir Merhamet Haftası

Özet:
Geleneksel yazının önemini yitirmesi ve artık yetersiz kalması sonucunda yenilikçi bir tarz olarak ortaya çıkan deneysel edebiyat, edebiyatı tekdüzelikten kurtarmayı, değişik üsluplar denemeyi ve yazarının sürekli kendisini yenilemesini amaçlar. 
Deneysel edebiyatın kökeni Fransa'da ortaya çıkan OULİPO (Ouvroir de Litterature Potentielle) grubuna dayanır. "Potansiyel Edebiyat İşçiliği" anlamına gelen ve çoğu matematikçi ile edebiyatçıdan oluşan bu grubun başlıca amacı edebiyatı matematik, satranç, mantık gibi başka disiplinlerden biçimler ödünç alarak genişletmeye çalışmaktır. Böylece edebiyatın özünü deşerek, onu parçalara bölüp yapısal birimlerine ayırarak kendi içinde nasıl bir noktaya varabileceğini görmek istemişlerdir. Matematik ile edebiyatı birleştirme yolunda deneye girişen OULİPO'cular bu amaçları doğrultusunda değişik yöntem ve teknikler geliştirmişlerdir. 
Deneyselliğin modernizme yaptığı göndermelerle başlayan süreci onu avangardizm, dadaizm, sürrealizm ve postmodernizm akımlarıyla ortak bir paydada birleştirmiştir. 
Türk edebiyatında avangard hareket şeklinde ortaya çıkan deneysel yazının ilk örneğini Oğuz Atay "Tutunamayanlar" adlı yapıtıyla vermiştir. Günümüz yazarlarından Murat Gülsoy "İstanbul'da Bir Merhamet Haftası" adlı romanıyla Türk edebiyatında deneyselliği deneyen yazarlardan biri olmuştur. Roman, Alman sürrealist ressam olan Max Ernst'ün "Bir Merhamet Haftası" adını taşıyan ve kolaj tekniğiyle yapılmış romanından ilhamla yazılmıştır. Ernst'ün resimlerden oluşan bu romanı, haftanın bir gününe denk gelecek şekilde yedi bölümden oluşmaktadır.  Her günün altında bir element ve bu elemente bağlı olarak bir örnek bulunmaktadır.  Ernst'ün güç, şiddet, felaket gibi temalara ağırlık vererek oluşturduğu bu kolajları Avrupa'da tehlikeli güçlerin yükselişine ve zamanın endişe verici siyasi durumuna bir gönderme niteliğindedir. 
Murat Gülsoy'un, Ernst'ün çalışmasından esinlenerek yazdığı bu romanı Ernst'ün eserindeki yedi farklı resmin, birbirini tanımayan yedi farklı kişinin, haftanın yedi günü boyunca yapacağı yorumlarını konu edinmektedir.  Gülsoy, Ernst'ün resimlerle yaptığını yazıyla yapmak istemiştir.  Yedi farklı kişinin yedi farklı yorumu ile kolaj roman yazma deneyinde bulunmuştur.  Bunu yaparken her bir kişiyi kendi mizaçlarına, kültürlerine ve sosyal çevrelerine uygun bir şekilde vermiş, birbirinden farklı yedi kişiyi farklı üsluplar, mekanlar, anlatıcı ve bakış açıları çerçevesinde bir deneye tâbi tutmuştur. 
İstanbul'da Bir Merhamet Haftası, yaşanılan dünyanın farklılığına, karmaşıklığına, kalabalıkların içinde çoğalan yalnızlıklara atfen yazılmış olmakla birlikte gerek kurgusuyla gerekse tekniğiyle deneysel roman türünün bir örneğini oluşturmaktadır. 

Anahtar kelimeler: 
Deneysel edebiyat, OULİPO, Murat Gülsoy, Max Ernst, İstanbul'da Bir Merhamet Haftası

Abstract:
As traditional literature loses its importance and fails to satisfy readers, Experimental Literature appears as a new école aiming to break monotony, bring style variation and give writers a new tool for innovation.
Experimental Literature originated with the French group OULIPO (Ouvroir de Litterature Potentielle) "workshop of potential literature"--which consisted of writers, artists and mathematicians. The main goal of OULIPO is to expand literary forms by incorporating formats from other disciplines such as math, chess and logic. In this way, they extract the essence of literature by breaking it down to its structural parts to see where it can lead. For example, by combining mathematics with literature OULIPO members have developed different methods and techniques.
The phase that Experimental Literature has embarked on by sending reference to modernism has juxtaposed the movement with Avant-gardism, Dadaism, Surrealism, and Postmodernism in a common denominator.
The very first example of Experimental Literature, which appeared in the avant-garde movement within the Turkish literary scene, was produced by Oğuz Atay in his novel "Tutunamayanlar."
As one of the modern day writers, Murat Gülsoy' "İstanbul'da Bir Merhamet Haftası" is an example of this experiment in Turkish Literature. The novel is inspired by another work, "Une Semaine de Bonté" a graphic novel in collage form by German surrealist artist Max Ernst. Ernst's collage "Une Semaine de Bonté" is divided into seven sections named after the days of the week. Each of the days is associated with an element and provides an example of the element.  Primarily using themes of power, violence and catastrophe, Ernst has made references to a worrisome European political atmosphere and the rise of the dark powers in Europe at that time. 
Inspired by Ernst, Murat Gülsoy's novel consists of seven sections within which seven strangers make commentary about  seven different pictures of Ernst's collage. Murat Gülsoy wanted to accomplish in writing what Ernst did in collage. Gülsoy wanted to experiment with techniques for writing and collage by posting seven strangers' commentary about seven different pictures in seven sections. He framed each of the seven characters within their distinctive disposition, cultural background and social settings. He kept each character's  narrative, viewpoints and location distinct as well.
Even though the novel is written in reference to life's complexity, the increasing loneliness of humanity within crowds and people being worlds apart from each other, it is a good example of experimental literature in structure as well as technique and style. 

Key words: 
Experimental Literature, OULIPO, Max Ernst, İstanbul'da Bir Merhamet Haftası.