Okul öncesi dönemdeki çocuklara yönelik psikososyal gelişim programının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of the psychosocial development program for preschool children
Yazar: GÖKÇE ALGÜL
Danışman: PROF. DR. EBRU KILIÇARSLAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Hareketli müzik etkinlikleri, hikayeler eşliğinde yoga duruşlarını içeren egzersizler, nefes teknikleri, masaj gibi uygulamaların olduğu psikososyal gelişim programını içeren bu çalışma, okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal duygusal iyi oluşluluk ve psikolojik sağlamlık, sosyal yetkinlik, davranış ve yaşam kaliteleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Çalışma, Ekim - Aralık 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini dahil etme kriterlerine uyan girişim grubu (37) ve kontrol grubu (37) olmak üzere toplam 74 okul öncesi çocuk oluşturmuştur. Girişim grubunda yer alan çocuklara 6 hafta boyunca, haftada 2 gün, günde  ortalama 30 dakika psikososyal gelişim programı uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan çocuklar ise sınıf öğretmenlerinin hazırlamış olduğu program dahilinde eğitimlerine devam etmişlerdir. Programın etkinliği program öncesinde ve sonrasında  Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği-30, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği  ile değerlendirilmiştir.  Çocukların programdan memnuniyet ve rahatlama durumları her bir uygulama günü sonunda çocuklar için öz değerlendirme formu ile belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-Kare testi, Bağımlı Örneklem t testi, Wilcoxon Testi, Bağımsız Örneklem t Testi, Mann Whitney U Testi,  ANCOVA testi kullanılmıştır. Program öncesinde girişim ve kontrol grubunda bulunan çocukların ölçek puan ortalamaları benzer iken programdan sonra girişim grubunda yer alan çocukların İletişim Kurma/ Sosyal Performans, Öz Kontrol/Düşüncelilik, Atılganlık, Görev Yönelimi, Keşfetmekten Hoşlanma, Sosyal Yetkinlik, Kızgınlık-Saldırganlık alt ölçekleri ve Psikososyal Sağlık toplam puanı ile Yaşam Kalitesi Ölçeği ölçek toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir (p<0,05). Okul temelli olarak uygulanan programın okul öncesi dönemi çocukların psikososyal gelişimlerine  ve yaşam kalitelerine olumlu etkiler sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study, which includes a psychosocial development program that includes lively music activities, exercises that include yoga postures accompanied by stories, breathing techniques, and massage, was conducted as a quasi-experimental study to determine the effects of the social emotional well-being and psychological resilience, social competence, behavior, and quality of life of healthy preschool children. The study was conducted between October and December 2023. The sample of the study consisted of 74 preschool children, including the intervention group (37) and the control group (37) who met the study criteria. Children in the intervention group received a psychosocial development programme for an average of 30 minutes a day, 2 days a week for 6 weeks. The effectiveness of the programme was evaluated before and after the programme with the Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale, Social Competence and Behaviour Assessment Scale-30, and Quality of Life Scale for Children. Satisfaction and relaxation of the children with the programme were determined with a self-assessment form for children at the end of each treatment day. Chi-Square test, Dependent Sample t test, Wilcoxon Test, Independent Sample t Test, Mann Whitney U Test, ANCOVA test were used in the evaluation of the data. While the mean scale scores of the children in the intervention and control groups were similar before the programme, a statistically significant difference was found between the subscales of Communicating / Social Performance, Self-Control / Thoughtfulness, Assertiveness, Task Orientation, Enjoyment of Exploration, Social Competence, Anger-Aggression, Psychosocial Health total score and Quality of Life Scale total scale scores of the children in the intervention group after the programme (p<0,05). It was concluded that the school-based program had positive effects on the psychosocial development and quality of life of healthy preschool children.