Çalışma iznine sahip geçici koruma sağlanan Suriyeli işçilerin Türkiye işgücü piyasasındaki mevcut durum, sorun ve beklentileri: Ankara ili örneği
Existing conditons, problems and future prospects of work permitted Syrian workers under temporary protection in Turkish labor market: Case study of Ankara
Yazar: KÜRŞAT TUTAR
Danışman: PROF. DR. YÜCEL UYANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ankara = Ankara ; Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçmenler = Emigrants ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancı iş gücü = Alien labor ; Yabancı işçiler = Foreign workers ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çalışma izni = Work permit ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Suriye'de patlak veren iç savaş ve buna bağlı çatışmalar, çok sayıda insanın canına mal olmuş ve milyonlarca Suriyeliyi yerinden etmiştir. İnsanlık tarihinin gördüğü küresel ölçekli en büyük göç hareketi olarak adlandırılan bu durum, başta Türkiye olmak üzere birçok komşu ülkeyi yakından ilgilendirmektedir. Böylelikle kitlesel göçe en çok maruz kalan ülke olması bakımından Türkiye, Suriyelilerin insanca yaşam haklarına sahip olabilmesi için birçok yardım, destek ve uyum çalışmaları yürütmektedir. İlk yıllarda sınıra yakın illerde kurulan geçici barınma merkezlerindeki Suriyelilere sunulan hizmetler, Suriye'de devam eden savaş ve çatışma haline bağlı olarak sürdürülebilir bir durum olmaktan çıkarak Suriyelilerin diğer büyük şehirlere göç etmesine yol açmıştır. Türkiye, sınırları içinde yaşayan Suriyelileri "geçici koruma" statüsü altına alarak sosyal, ekonomik ve kültürel programları uygulamaktadır. Toplumsal uyumun sağlanması için öncelikle ekonomik uyumun gerçekleştirilmesi çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Bu açıdan Suriyelilere sağlanan yasal çalışma izni hakkı önemli bir gelişmedir. Böylelikle 2016 yılından bu yana Türkiye'deki geçici koruma sağlanan Suriyeliler, Türkiye işgücü piyasasına erişim imkanı bulmuştur. Kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin yanı sıra göçmen ağları aracılığıyla işgücü piyasasında yer edinen Suriyeli işgücü Türkiye işgücü piyasasında sürekli tartışılan konular arasındadır. Tarafımızca, çalışma iznine sahip olan Suriyelilerin Türk çalışma hayatındaki durumlarının tespit edilme ihtiyacı hissedilmiştir. Bu kapsamda Ankara ilinde yaşayan çalışma iznine sahip geçici koruma sağlanan Suriyelilerin işgücü piyasasındaki durum, sorun ve beklentileri tespit edilmek istenmiştir. Araştırmada çalışma izninin katılımcılar üzerinde ne tür etkilerinin olduğu irdelenmektedir. Ayrıca çalışmamızda Suriyelilerin çalışma iznine sahip olduktan sonraki süreçte toplumsal uyumlarının nasıl etkilendiği de sorgulanmıştır. Çalışma iznine sahip olan Suriyeli işgücünün çalışma hayatına ek olarak gündelik hayat, sosyal refah ve geleceğe ilişkin görüşleri de çalışmamız kapsamında incelenmiştir. Bu çerçevede, gerçekleştirilen alan araştırmasıyla Ankara'da çalışma iznine sahip 434 Suriyeli işçiye tasarlanmış anket uygulanmış, ayrıca bu grupta yer alan 24 işçi ile de nitel görüşme yapılarak konu derinlemesine analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında çalışma iznine sahip olan katılımcıların işgücü piyasasından hareketle toplumsal uyum süreçlerinin pozitif yönde etkilendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The civil war and related conflicts in Syria claimed the lives of many people and displaced millions of Syrians. This situation, which is called the largest global migration movement in human history, Turkey being in the firt place, is concerning several neighboring countries closely. Due to mass migration influx into Turkey, many aids, support and, adaptation activities are carried out to ensure that Syrians have the right to a decent life. Due to the outgoing war and conflicts in Syria, these services offered to Syrians in temporary accommodation centers established in provinces close to the border in the first years, has ceased to be a sustainable, and these conditions have caused Syrians to migrate to Turkey's other cities. Turkey, by granting "temporary protection" status to Syrians, continue to implement social, economic, and cultural programs. In order to ensure social harmonization, first of all, activities for economic harmonization should be carried out. In this respect, the legal work permit right provided to Syrians is an important instrument. Thus, the Syrians who are provided temporary protection by Turkey, has the opportunity to access the labor market since 2016. The Syrian workforce who have gained a place in the labor market through migrant networks, as well as public institutions and non-governmental organizations, is among the issues that are constantly discussed in the Turkish labor market. For this reason, the status of Syrians who have work permits in Turkish working life should be determined. In this context, it was aimed to determine the existing labour market conditions, problems and, expectations of Syrians living in Ankara with work permits and under temporary protection. In this research, the effects of work permit on the participants are examined. Besides, in our study, it was questioned how Syrians' social adaptation was affected in the process after they obtained a work permit. In addition to the working life of the Syrian workforce with a work permit, their views on daily life, social welfare and, the future were also examined within the scope of our study. In this framework, through the field research carried out in Ankara, a designed survey applied to 434 Syrian workers who have a work permit, moreover, the problem was analyzed in depth by conducting qualitative interview to 24 of these 434 workers. According to results of the research it was determined that from the perspective of participants adaptation in the labor market, their social adaptation processes are positively affected through work permit.