Küresel likidite koşullarının Merkez Bankası politikalarına etkisi: Türkiye örneği
Effects of global liquidity conditions to Central bank policies: Turkey case
Yazar: BEKİR EREN
Danışman: PROF. SELAHATTİN TOĞAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal istikrar = Financial stability ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Likidite = Liquidity ; Likidite etki = Liquidity effet ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Sermaye akımları = Capital flows

Özet:
2000'li yılların başından itibaren küresel likidite koşullarında, gelişmiş ülkelerin para politikası uygulamalarından kaynaklanan, önemli değişimler olmuştur. Risk iştahının yüksek, piyasalardaki oynaklığın düşük olduğu küresel finans krizi öncesi dönem ile belirsizliğin ve oynaklığın yüksek olduğu, alışılmadık para politikası uygulamalarının hâkim olduğu 2008 sonrası dönemin likidite dinamikleri birbirinden farklılaşmıştır. Küresel finans krizi sonrası dönemde likidite koşullarındaki değişimler, gelişmekte olan ülkelerde para biriminin aşırı değerlenmesine, hızlı kredi genişlemesine ve dış dengenin bozulmasına yol açarak finansal istikrara yönelik kaygıları artmıştır. Bu dönemde küresel likiditenin bollaşması ile gelişmekte olan ülkelere yönelen sermaye akımlarının kısa dönem ağırlıklı olması ve çoğunlukla portföy yatırımı olarak hisse senedi ve tahvil piyasasına yönelmesi, gelişmekte olan ülkeler için ani duruş endişesini de beraberinde getirmiştir. Bu sebeplerle, küresel likidite koşullarının değişken olduğu kriz sonrası dönemde, merkez bankaları küresel likiditeyi yakından izlemeye, finansal istikrara daha çok önem vermeye ve para politikalarını gözden geçirmeye başlamışlardır. TCMB de 2010 yılı sonundan itibaren fiyat istikrarı ile birlikte finansal istikrarı da hedefleyen yeni bir politika bileşimini uygulamaya koymuştur. Bu çerçevede politika faizine ek olarak zorunlu karşılıklar, ROM ve faiz koridoru aktif para politikası araçları olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yeni para politikasının sonuçları değerlendirildiğinde; kur üzerindeki değerlenme baskısının giderildiği, kur oynaklığının azaltıldığı, kredi büyümesinin sınırlandırıldığı, cari dengede kısmi iyileşme sağlandığı, TCMB döviz rezervlerinin arttığı ve sermaye akımları içindeki portföy ve kısa vadeli yatırımların azaltılmasında 2011 ve 2012 yıllarında kısmi başarı elde edildiği görülmektedir. Ancak, para politikasının etkisinin sınırlı olması ve TCMB'nin elindeki mevcut araçların yetersizliği göz önünde bulundurulduğunda, finansal istikrar konusunda TCMB'den daha fazla sorumluluk beklemek Banka'nın kredibilitesinin ve bağımsızlığının sorgulanmasına yol açacaktır.

Anahtar Kelimeler : Küresel likidite, sermaye akımları, geliĢmekte olan ülkeler, finansal istikrar, TCMB para politikası bileĢimi, faiz koridoru, ROM

Abstract:
Global liquidity conditions have been changed significantly, stemming from monetary policy implementations, since the beginning of the 2000s. Determinants of global liquidity; the period before the global financial crisis, having high risk appetite and low volatility, and the period after 2008, having high uncertainty, volatility and unconventional monetary policies, have differentiated. After global financial crisis, liquidity caused appreciation of domestic currencies, rapid credit growth and deterioration of external balance in emerging countries. In the same period, accelerating short-term capital flows and portfolio investments to the emerging markets has increased the sudden stop concerns. Therefore, central banks started to monitor global liquidity closely, focus on financial stability more and review monetary policies with changes in liquidity conditions. CBRT has practiced a new policy mix since the late of 2010 by using interest rate corridor, reserve requirements and ROM in addition to policy interest rate. Results of new monetary policy show that appreciation pressure on domestic currency decreased, credit growth is limited, current account balance improved, CBRT reserves raised and portion of short-term inflows and portfolio investments in the capital flows declined partially in 2011 and 2012. However, taking into account the limits of monetary policy and insufficient instruments of CBRT, expecting more responsibility for financial stability leads to criticize of credibility and independency of CBRT.

Key Words : Global liquidity, capital inflows, emerging markets, financial stability, CBRT policy mix, interest rate corridor, ROM