Sistemik izotretinoin tedavisi alan hastalarda tırnak değişiklikleri
Nail changes in patients receiving systemic isotretinoin therapy
Yazar: DİLEK YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN KARAOSMANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sistemik izotretinoin kullanımına sekonder gelişebilecek tırnak değişikliklerinin tanımlanması ve oluşabilecek tırnak bulgularının yönetimini sağlayarak tedaviye uyumun artırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 01/01/2020- 01/12/2022 tarihleri arasında akne vulgaris tanısıyla sistemik izotretinoin tedavisi başlanan 100 hasta ve akne vulgaris tanısıyla topikal retinoid içeren preparatlar hariç topikal akne tedavisi alan 100 kontrol grubu dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet ve toplam tedavi süresi, her ay kullanılan toplam doz, tırnak değişikliğinin varlığı, tipi, başlangıç ayı ve devam etme süresi, tedavi bitiminde tırnak bulgusu iyileşmeyenlerin tedavi sonrası 3.ay ve 6.ayda durumu kaydedilip karşılaştırıldı. 
Bulgular: Toplam 34 kişide tırnak değişikliği görüldü. Tırnak değişikliklerinin %55.9'u onikoşizi, %11.8'i lökonişi, %8.8'i onikoreksis, %5.9'u median tırnak distrofisi, %5.9'u piyojenik granülom, %5.9'unda kronik paronişi ve granülasyon dokusu ve birer olguda (%2.9) onikoliz ve Beau çizgisi olarak belirlendi. Hasta grubunda saptanan tırnak değişikliği oranı (%34), kontrol grubundaki orandan (%11) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.001). Hasta grubunda en yüksek oranda saptanan tırnak değişikliği olan onikoşizi görülme oranı (%55.9) kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.001). Hasta grubunda 3.ayda ve 6.ayda saptanan tırnak değişikliği oranı (%20 ve %31), kontrol grubundaki orandan (%7 ve %7) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.013 ve p:0.001). Hasta grubunda tırnak değişikliği görülen ve görülmeyen olgular arasında tedavi süreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Tırnak değişikliği görülenlerin total kümülatif dozu, değişiklik görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p:0.043). Total kümülatif dozu yüksek olan hastalarda saptanan tırnak değişikliklerinin gerileme süresi de daha fazlaydı (p:0.049). 
Sonuç: İzotretinoin en sık onikoşizi olmak üzere tırnak değişikliği oluşumunu anlamlı düzeyde artırmaktadır. Oluşan tırnak değişiklikleri tedavi süresinden bağımsız, ancak kümülatif dozla direkt ilişkilidir. İzotretinoinin neden olduğu tırnak bulguları tamamen geriye dönüşlüdür.

Anahtar kelimeler: İzotretinoin, kümülatif doz, onikoşizi, tırnak

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to identify nail changes that may develop secondary to systemic isotretinoin and to increase compliance with treatment by providing management of nail abnormalities.
Materials and Methods: A total of 200 patients diagnosed with acne vulgaris were included in the study between 01/01/2020 - 01/12/2022, including 100 patients who started systemic isotretinoin treatment and 100 control patients who received topical acne treatment, excluding preparations containing topical retinoids. The patients age, gender, treatment duration, total doses per month, nail changes and the month of treatment were recorded. Patients with persistent nail changes were followed and compared at 3rd and 6th month after treatment.
Results: A total of 34 patients had nail changes in the patient group. These changes included onychoschizia (55.9%), leukonychia (11.8%), onychorexis (8.8%), median nail dystrophy (5.9%), pyogenic granulomas (5.9%), chronic paronychia and granulation tissue (5.9%), onycholysis (2.9%) and Beau's line (2.9%). The rate of nail changes in the patient group was significantly higher than the control group (34% vs 11%, p:0.001). The incidence of onychoschizia, which is the most common nail change in the patient group (55.9%), was significantly higher than the control group (p:0.001). The rate of nail changes detected at the 3rd and 6th months in the patient group (20% and 31%) were significantly higher than the control group (7% and 7%) (p:0.013 and p:0.001, respectively). There was no statistically significant difference in terms of treatment duration between the patients with and without nail changes. The total cumulative dose was significantly higher in patients with nail changes (p:0.043). Also, the regression of nail changes was slower in patients receiving higher cumulative doses (p:0.049).
Conclusion: Isotretinoin increases the risk of nail changes, the most common being onychoschizia. The risk of developing nail changes has no association with treatment duration; however, it is associated with the total cumulative dose. Nail findings induced by isotretinoin are completely reversible.

Keywords: Isotretinoin, cumulative dose, onychoschizia, nail