Piridin ünitesi içeren C2-simetrik kiral taç eter türevlerinin hazırlanması ve enantiyomerik tanıma özelliklerinin araştırılması
Preparation of C2-symmetric chiral crown eters derivatives and investigation of their enantiomeric recognition properties
Yazar: PINAR DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ TURGUT
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
İlk sentetik kiral makrosiklik bileşiğin 1972 yılında Wudl ve Geata tarafından sentezlenmesi ve bu sentetik kiral makrosikliklerin enzim-substrat ilişkisine benzer davranış sergilemeleri, supramoleküler kimya alanındaki enantiyomerik tanıma olayı oldukça ilgi çekici hale geldi.Konukçu-konuk etkileşmesinde benzer iki yüz sunan C2-simetrisinden dolayı homotopik kiral taç eterlerin, özellikle kiral tanıma işlemlerinde önemli bir avantajları vardır. Homotopik yüzeye ve yüksek simetriye sahip konukçu molekülleri, komplekslerin NMR spektrumunun yorumunu kolaylaştırdığından, kompleksleşmede oluşan konformasyonel değişimler ve etkileşimler bu reseptörler kullanılarak daha iyi çalışılabilir ve anlaşılabilir.Diğer taç eterlerle karşılaştırıldığında, makrosiklik halkada ilave bir azot atomunun varlığı katyon bağlanmayı arttırır. Özellikle piridin ünitesi içeren 18-Taç-6 eter türevi ligandlar, tripodal hidrojen bağı ve amonyum katyonlarındaki aromatik yapı ile daha iyi ? - ? etkileşimi gösterirler.Bu çalışmada, amino asit ester tuzlarının enantiyomerik tanınmalarında kullanılmak üzere dipiridin ünitesi içeren ve stereojenik merkezde sırasıyla; etil-(4), isopropil-(5), fenil-(6) ve benzil-(7) sübstitüe grupları içeren C2-simetrik 18-Taç-6 eter türevleri sentezlendi. Stereomerkezdeki grupların enantiyomerik tanımada önemli bir faktör olması nedeniyle, etil-, isopropil-, fenil- ve benzil- sübstitüe grupların enantiyomerik tanıma üzerindeki etkisi araştırıldı.

Abstract:
Synthesis of first synthetic chiral macrocyclic compound by Wudl and Geata n 1972 and behaving of these synthetic chiral macrocycles similar to enzyme-substrate make enantiomeric recognition in supramolecular chemistry an interesting area.Homotopic chiral crown ethers have an important advantage especially in chiral recognition processes due to their C2- symmetry giving two same faces similar to host-guest interaction. Since guest molecules having homotopic surface and high symmetry facilitate NMR spectra of complexes, conformational changes and interactions formed in the complexation can be studied and understood beter by using these receptors.When compared to other crown ethers, existence of one more nitrogen atom in the macrocycle enhances cation binding. Especially 18-Crown-6 ether derivative ligands including pyridine substituent exhibit better ?-? interaction with tripodal hydrogen bond and the aromatic structure in the ammonium cations.In the present study, C2- symmetric 18-Crown-6 ether derivatives including dipyridine substituent and having ethyl-(4), isopropyl-(5), phenyl-(6) and benzyl-(7) substituents in the stereogenic center respectively, have been synthesized. Because influence of substituent in stereo centers is an important factor in enantiomeric recognition, effect of ethyl-, isopropyl-, phenyl- and benzyl- substituents on enantiomeric recognition was investigated as well.