İlkokul dönemindeki çocukların duygu düzenleme becerilerinin mizaç özelliklerine göre incelenmesi
Examination of emotion regulation skills of primary school children according to temperament characteristics
Yazar: AYÇA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM GÖZÜN KAHRAMAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Bu çalışmada, ilkokul dönemindeki çocukların duygu düzenleme becerilerinin mizaç 
özelliklerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca araştırmada duygu düzenleme 
becerileri çocuğa ve ebeveynlere ilişkin değişkenlerle de incelenmiştir. Araştırmada 
ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırma, 2022 yılında Amasya İl Milli Eğitim 
Müdürlüğüne bağlı ilkokullarda yürütülmüştür. Araştırmaya 3. ve 4. Sınıfa devam 
eden öğrenciler ve ebeveynleri katılmıştır. Araştırmaya katılan toplam kişi sayısı 
338'dir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Çağı 
Çocukları İçin Mizaç Ölçeği (OÇÇMÖ)" ve "Çocuklarda Duygu Yönetim Ölçekleri: 
Öfke ve Üzüntü/Çocuk-Ebeveyn Formları (Ç/E-ÇDYÖ: Öfke ve Üzüntü)" 
kullanılmıştır. Araştırmaya katılan çocukların "OÇÇMÖ" ile "Ç/E-ÇDYÖ: Öfke ve 
Üzüntü" puanları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Çocuğun duygu düzenleme 
becerisinin ebeveyn tarafından değerlendirildiği sonuçlarda, çocukların olumsuz 
tepkisellik mizaç özelliklerinin çocuğun olumsuz duygularını düzenlemede başa çıkma ve ketleme alt boyutları ile negatif yönlü, düzenlenmemiş ifade alt boyutu ile pozitif 
yönlü; çocukların yaptığı işi sürdürebilme mizaç özelliklerinin çocuğun olumsuz 
duygularını düzenlemede başa çıkma alt boyutu ile pozitif yönlü, düzenlenmemiş ifade 
alt boyutu ile negatif yönlü; çocukların yaklaşma/kaçınma mizaç özelliklerinin 
çocuğun olumsuz duygularını düzenlemede ketleme ve düzenlenmemiş ifade alt 
boyutları ile pozitif yönlü, başa çıkma alt boyutu ile negatif yönlü; çocukların aktivite
mizaç özelliklerinin çocuğun olumsuz duygularını düzenlemede düzenlenmemiş ifade 
alt boyutu ile pozitif yönlü, başa çıkma alt boyutu ile negatif yönlü ilişkili olduğu 
saptanmıştır. Duygu düzenleme becerisinin çocuğun kendisi tarafından 
değerlendirildiği sonuçlarda ise çocuğun olumsuz tepkisellik ve aktivite mizaç 
özelliklerinin çocuğun olumsuz duygularını düzenlemede başa çıkma alt boyutu ile
negatif yönlü; çocuğun yaptığı işi sürdürebilme mizaç özelliklerinin çocuğun olumsuz 
duygularını düzenlemede düzenlenmemiş ifade ve başa çıkma alt boyutları ile pozitif 
yönlü ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Duygu düzenleme becerisinin 
değişkenlerle ilişkisinin değerlendirildiği sonuçlarda, duygu düzenleme becerisinin 
cinsiyet, anne öğrenim durumu, aile gelir durumu, teknolojik cihazlarla geçirilen süre, 
bir hobiye sahip olma, en çok sevilen oyuncak türü değişkenlerine göre anlamlı olarak 
farklılaştığı; doğum sırası, kardeş sayısı, baba öğrenim durumu, en çok sevilen oyun
türü değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine the emotion regulation skills of primary school children 
according to their temperament characteristics. In the study, emotion regulation skills 
were examined with variables related to the child and the parents. The research was 
conducted using the relational scanning method. The research was conducted in 
primary schools affiliated with Amasya Provincial Directorate of National Education 
in 2022. 3rd and 4th grade students and their parents participated in the research. The 
total number of people participating in the research is 338. As a data collection tool in 
the research; "Personal Information Form", "Temperament Scale for School-Age 
Children" and "Emotion Management Scales in Children: Anger and Sadness/Child￾Parent Forms (CEMS: Anger and Sadness/C-P)" were used. The relationship between 
the "Temperament Scale for School-Age Children" and "CEMS: Anger and 
Sadness/C-P" scores of the children participating in the study was evaluated. In the results where the child's emotion regulation skills were evaluated by the parent, 
children's negative reactivity temperament characteristics were found to be negatively 
related to the coping and inhibition sub-dimensions in regulating the child's negative 
emotions, and positively to the unregulated expression sub-dimension; Temperament 
characteristics of children's ability to continue their work have a positive effect with 
the coping sub-dimension in regulating the child's negative emotions, and a negative 
direction with the unregulated expression sub-dimension; Children's 
approach/avoidance temperament characteristics have a positive direction with the 
inhibition and unregulated expression sub-dimensions in regulating the child's 
negative emotions, and a negative direction with the coping sub-dimension; It was 
determined that children's activity temperament characteristics were positively related 
to the unregulated expression sub-dimension and negatively related to the coping subdimension in regulating the child's negative emotions. In the results where the emotion 
regulation skill was evaluated by the child himself, the child's negative reactivity and 
activity temperament characteristics had a negative relationship with the coping subdimension in regulating the child's negative emotions; It was concluded that the 
temperament characteristics of the child's ability to continue his work are positively 
related to the unregulated expression and coping sub-dimensions in regulating the 
child's negative emotions. In the results where the relationship between emotion 
regulation skill and variables was evaluated, it was found that emotion regulation skill 
differed significantly according to the variables of gender, mother's education level, 
family income level, time spent with technological devices, having a hobby, and the 
type of toy that was most loved; It was determined that there was no significant 
difference according to the variables of birth order, number of siblings, father's 
education level, and most popular game type.