Üniversite öğrencilerinin çevresel risk algısı ve çevresel tutumlarının belirlenmesi
Environmental risk assessment of university students determination of environmetal cheers
Yazar: MERT ALPEREN DEĞERLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL SUNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel algı = Environmental perception ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin, çevreden kaynaklanan sorunlara ve çevrenin kirlenmesine yol açacak risklere karşı bilgi düzeylerinin ve duyarlılıkları ölçülmesi amacıyla yapıldı. Bu çalışma; İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde, 1586 gönüllü öğrenciye, 21 maddelik "Çevresel Tutum Ölçeği" ve 23 maddelik "Çevresel Risk Algısı Ölçeği" ile "Öğrenci Bireysel Özellikleri Bilgi Formu" sorularından oluşan anketler uygulandı.

Araştırma sonucunda ulaşılan bilgilerin istatistiksel analizleri, elektronik bilişim ortamında SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows 21.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirildi. Çalışmada; ÇRAÖ puan ortalaması (Max.7), 5,45 ±1,05 toplam puan ortalaması ile iyi olduğu tespit ediliştir. Ölçeğin alt maddelerinden "Radyasyon; nükleer enerji üretiminden ortaya çıkan radyoaktif maddelerin etrafa yayılması" 5,892 puan ortlaması ile en yüksek puan ortalamasını almıştır. ÇTÖ puan ortalaması (Max.5) 3,71±0,55 toplam puan ortalaması ile orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin alt maddelerinden "Ozon tabakasındaki incelme tüm insanları tehdit etmektedir." 4,24 puan ortalaması ile en yüksek puan ortlamasını almıştır.

Öğrencilerin okumakta olduğu sınıf, yaş grupları, aile tipi ailenin yaşadığı bölge arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Çevre sağlığına ilgisini çektiğini belirten öğrencilerin, çevresel risk algılarının anlamlı derecede ve çevresel tutumları da anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görüldü. Üniversitede çevre ile ilgili dersi gerekli gören, öğrencilerin çevresel risk algısı ve çevresel tutumlarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Yine aynı şekilde çevre sağlığına yönelik kuruluşlara üye olan öğrencilerin ÇRAÖ ve ÇTÖ ortalamaları anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi. Kolmogorov-Smirnov testi ile ÇRAÖ ve ÇTÖ ile alt boyutlarının normal olmayan dağılım (p<0,05) gösterdiği tespit edilmiştir.

Bu sonuçlar bize öğrencilerin çevresel tutum puanları ile çevresel risk algısı seviyelerinin pozitif yönlü ancak aralarında istenilen kuvvetli bir bağ içersinde

olmadığını göstermektedir. Başka bir deyişle; "Çevresel risk olarak algıladıkları tehlikeler karşısında bu tehlikelere karşı eyleme geçme duyarlılıklarını tutum olarak gösteremediklerini" ortaya konulmuştur. Çevresel risklerin neler olduğuna dair bilgi seviyelerinin artmasına bağlı olarak, çevresel duyarlılığın bir davranış şekli olarak ortaya çıkması zaman alacaktır. Bu nedenle, uzun vadede istenilen sonuçlara ulaşmak için, okul öncesi eğitimden başlayarak tüm öğretim kademelerinde ve özellikle üniversitelerde, çevre konularını içeren görsel ağırlıklı dersler okutulmalıdır. Çevre risklerine karşı farkındalığı arttırmak için de; seminer, toplantı, panel, konferans gibi etkinliklere katılmaları sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Çevresel Risk Algısı, Çevresel Tutum, Çevresel Duyarlılık, Çevre Sorunları, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
This research was carried out to measure the level of knowledge and sensitivity of the students at the Faculty of Health Sciences of the Medipol University of Istanbul to the problems caused by the environment and the risks that would cause pollution of the environment. This work; Questionnaires were conducted at the Faculty of Health Sciences of Medipol University of Istanbul, consisting of 1586 voluntary students, a 21-item "Environmental Attitude Scale" and a 23-item "Environmental Risk Perception Scale" and a "Student Individual Characteristics Information Form".

The statistical analysis of the information obtained by the research was carried out using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows 21.0 package program in the electronic computing environment. Study; ÇRAÖ point average (Max.7) was found to be good with a mean of 5,45 ± 1,05 total points. "Radiation, the spread of radioactive materials from nuclear energy production", from the subscales of the scale, received the highest score average with a mean of 5,892 points. ÇTÖ point average (Max.5) was found to be moderate with a total score average of 3,71 ± 0,55. "The thinning of the ozone layer threatens all people" from the subscales of the scale, with a score of 4,24 points.

There was a significant relationship between the classroom where the students were reading, the age groups, and the area where the family type was living. It was seen that the students who stated that they had taken an interest in environmental health were significantly higher in environmental risk perceptions and in environmental attitudes. It was determined that the environmental risk perceptions and environmental attitudes of the students, who needed lessons in the university environment, were significantly higher (p<0,05). In the same way, it was determined that the students who are members of the institutions for environmental health are significantly higher than the ÇÖÖ and ÇTÖ averages. The Kolmogorov-Smirnov test showed that the subscales showed an unusual distribution (p <0,05) with the ÇRAÖ and ÇTÖ.

These results show us that the environmental attitude scores of the students and the environmental risk perception levels are positive but not strongly related to each

other. In other words; "They were not able to demonstrate their attitude towards action against these threats as perceived as environmental risk". Depending on the level of knowledge about what environmental risks are, it will take time for environmental sensitivity to emerge as a behavior. For this reason, in order to reach the desired results in the long term, visual-lecture courses including environmental subjects should be taught at all levels of education, especially at universities, starting from pre-school education. To raise awareness of environmental risks; seminars, meetings, panels, conferences.

Key Words: Environmental Risk Perception, Environmental Attitude, Environmental Sensitivity, environmental problems, University students.