Etnografik tekstillerin dezenfeksiyonu: Zararlı organizmalarla mücadele ve azotun kullanımı
Disinfection of ethnographic textiles: Fight against harmful organisms and use of nitrogen
Yazar: ONUR ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SELÇUK ŞENER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı / Kültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Ev tekstili = Home textile ; Organik azot = Organic nitrogen ; Pamuklu tekstil = Cotton textile ; Tarihi eserler = Historic buildings ; Tarihi koruma = Historic preservation

Özet:
Bu tezin giriş bölümünde tekstilin tanımı ve tarihçesinden bahsedilerek tekstil eserlerin restorasyon ve konservasyonun da esere ve çevreye zarar vermeyen yeni metotların kullanılmasının gerekliliği anlatılarak zararlılarla mücadelede yeni yeni kullanılmaya başlanılan azot gazı ile dezenfeksiyon yönteminden söz edilmektedir.
İkinci bölümde koruma kavramının tarihçesinden, dünyada ve ülkemizde nasıl geliştiğinden ve genel olarak etnografik eserin ne olduğundan bahsedilmektedir. Tekstil ve dokuma malzemeleri isimli üçüncü bölümde, tekstil ve dokumanın ne olduğu, lif çeşitleri ile bu liflerin fiziksel ve kimyasal özellikleri anlatılmaktadır. Etnografik tekstillerde bozulmalar adlı dördüncü bölümde, resmi tanımlara göre etnografik tekstilin ne olduğu, etnografik tekstillerdeki bozulmalar ve bu bozulmalara sebep olan etkenler ve bazı dikkat edilmesi gereken noktalar anlatılmaktadır.
Etnografik tekstillerde temizlik yöntemleri ve biyolojik mücadele adındaki beşinci bölümde, temizlik yöntemini etkileyen unsurlar, zararlılarla mücadelede kullanılan yöntemler, bu yöntemlerin nasıl çalıştığı ile tüm dünyadaki müzelerde uygulanmaya çalışılan IPM metodu anlatılmaktadır.
Azot dezenfeksiyon yöntemi ve deneysel uygulaması adlı altıncı bölümde ise bu tezin asıl yazılma sebebini oluşturan azot gazı ile dezenfeksiyon yönteminin gelişimi ve özellikleri ile bu işlemlerin nasıl yapılacağı, nelere dikkat edilmesi gerektiği gibi teknik detaylara yer verilmektedir. Yedinci ve son bölümde ise elde edilen sonuçlar anlatılmakta ve öneriler sıralanmaktadır.

Abstract:
In the introduction part of this thesis, the definition and history of textile is mentioned .Additionally, the necessity of using new methods that do not harm the work and the environment in the restoration and conservation of textile works is explained, and also the disinfection method with nitrogen gas, which has just started to be used in the fight against pests, is mentioned.
In the second section, the history of the concept of conservation, how it developed in the world and in our country, and what an ethnographic work is in general are mentioned.
In the third section, titled Textile and Weaving Materials;  what textile and weaving are, fiber types and the physical and chemical properties of these fibers are explained.
In the fourth section, titled Deteriorations in ethnographic textiles ; what ethnographic textiles are according to official definitions, deteriorations in ethnographic textiles, the factors that cause these deteriorations, and some points need to be consider .
 In the fifth section, cleaning methods and biological control in ethnographic textiles, the factors affecting the cleaning method, the methods used in combating pests, how these methods work, and the IPM method, which is tried to be implemented in museums all over the world, are explained.
In the sixth section, called nitrogen disinfection method and experimental application ,technical details such as the development and characteristics of the nitrogen gas disinfection method, which is the main reason for writing this thesis, how to carry out these processes and what to pay attention to, are included.
 In the seventh and last section, the results obtained are explained and recommendations are listed.