İlkokul öğrencilerine matematiksel yetkinliğin kazandırılması sürecinde yaşanan zorluklara ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
An examination of teachers' opinions on the difficulties experienced in the process of acquiring mathematical competency to primary school students
Yazar: SERKAN GÜDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM YANBIYIK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmada, ilkokul öğrencilerine matematiksel yetkinliğin kazandırılması sürecinde yaşanan zorlukların öğretmen görüşlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma modelinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseni uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapmakta olan ilkokul öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmaya başlamadan önce geçerlik - güvenirliği artırmak için pilot çalışma yapılmış ve uzman görüşü alınmıştır. Araştırmada öğrencilerin matematiksel yetkinlik kazanma sürecinde yaşadığı zorluklar ile ilgili öğretmenlerden görüşler alınmıştır. Elde edilen verilerin düzenlenmesi ile uygulama süreci ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda sınıf öğretmenleri ile öncelikle yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. Toplamda 18 sınıf öğretmeni ile görüşme gerçekleşmiştir. Yapılan görüşmelerde katılımcıların tercihine ve gönüllülük esasına dayalı olarak  ses kayıt cihazı ve yazılı kayıt yöntemleri kullanılmıştır. Uygulama sürecinde sınıf öğretmenleriyle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır.  Araştırma bulgularına göre öğrencilerin problem çözme sürecinde yaşadıkları temel zorluklar incelendiğinde, okuduğunu anlama ve problemin temelini kavrama becerilerinde eksiklik yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlardan bir diğeri de  öğrencilerin matematiksel akıl yürütme sürecinde yaşadığı zorluklardır. Öğretmen görüşlerine ait sonuçlara bakıldığında öğretmenlerin %47 'sinin, öğrencilerin bilişsel gelişim ile ilgili problemlerden kaynaklı zorluklar yaşadıklarını  ifade ettikleri görülmüştür. Matematiksel akıl yürütme sürecinde yaşanan bir diğer zorluk ise öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişim aşamasında olmasından kaynaklı yaşanan zorluklar olarak ifade edildiği görülmüştür. Özellikle karmaşık matematiksel problemleri analiz etme ve çözme konusunda  öğrencilerin henüz yeterince deneyim kazanmamış olmaları, bu süreçte zorluk yaşamalarına neden olmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre , matematiksel temsillerin doğru bir şekilde okunması ve yorumlanması konusundaki zorlukların öne çıktığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 33' ü öğrencilerin grafik ve tablo okumada zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Çalışmanın verilerine dayanarak katılımcıların; matematiksel temsil kullanma sürecinde öğrencilerin matematiksel sembolleri ve görsel temsilleri doğru bir şekilde yorumlamakta zorlandıklarını ifade ettikleri görülmüştür.  Öğretmenlerin  % 27' si öğrencilerin matematiksel sembolleri kavramakta zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Diğer bir deyişle, dil becerileri eksikliği sebebiyle bazı öğrencilerin matematiksel temsilleri anlama ve kullanma sürecinde zorlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın verilerine göre  son olarak matematiksel iletişim sürecinde yaşanan zorlukların ön plana çıktığı görülmektedir. Matematiksel yetkinliğin kazandırılmasında yaşanan problemlerin; öğrencilerin bilişsel yeteneklerinden kaynaklanan sınırlılıklar, dil ve sembollerin anlaşılmasındaki eksiklikler, matematiksel kavramların somutlaştırılmasındaki zorluklar ve öğrenme ortamının etkisi gibi faktörlerden kaynaklandığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin   %44 'ünün  matematiksel iletişim alt boyutunun kazandırılması sürecinde öğrencilerin matematiksel terimleri anlamada ve doğru ifade etmede güçlükler yaşadıklarını belirttikleri görülmüştür. Matematiksel yetkinliğin kazandırılmasında yaşanan bir diğer problem ise matematiksel dilin ve sembollerin öğrenciler tarafından doğru şekilde anlaşılmamasıdır. Özellikle soyut matematiksel terimlerin somut bir şekilde anlaşılamaması, öğrencilerin matematiksel kavramları doğru bir şekilde ifade etmekte ve anlamakta zorlanmalarına neden olmaktadır. Yapılan araştırmadan elde edilmiş tüm bu  bulgular ışığında sınıf öğretmenlerine ve alan araştırmacılarına  bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the challenges encountered in the process of to developing mathematical competence to 4th-grade primary school students, based on teachers' perspectives. In this study, case study design was applied within the framework of qualitative research approach. The participant group of the research consisted of 4th grade teachers working in public and private primary schools affiliated with the Ministry of National Education in Turkey. Before starting the study, a pilot study was conducted to increase validity and reliability, and expert opinions were obtained. In the study, opinions were gathered from the teachers regarding the difficulties experienced by the students in the process of developing mathematical competence. The implementation process was discussed in detail by organizing the obtained data. In this context, semi-structured interviews were conducted with the classroom teachers first, and the collected data were analyzed. During the interviews, voice recorders and written recording methods were used based on the participants' preferences and voluntariness. Descriptive analysis method was used to analyze the data.According to the research findings, when the main difficulties students face in the problem-solving process are examined, it has been determined that they have deficiencies in reading comprehension and grasping the fundemantals of the problem. Secondly, based on teacher opinions regarding difficulties encountered during the mathematical reasoning process, 47% of the teachers stated that students face challenges due to problems related to cognitive development. Another difficulty in the mathematical reasoning process stems from the fact that students' problem-solving skills are still in the development phase. Since they do not yet have sufficient experience in analyzing and solving complex mathematical problems, they experience difficulties during this process. According to the results of the research, thirdly, difficulties in correctly reading and interpreting mathematical representations have been highlighted. 33% of the teachers indicated that students have difficulties in reading graphs and tables. Additionally, it was concluded that during the process of using mathematical representations, students struggle to correctly interpret mathematical symbols and visual representations. 27% of the teachers reported that students face challenges in understanding mathematical symbols. Lastly, it was found that a lack of language skills and proficiency causes some students to struggle in understanding and using mathematical representations. According to the research data, difficulties in mathematical communication emerged as a prominent issue. These challenges were found  os tem from factors such as cognitive limitations of students, difficulties in understanding language and symbols, challenges in concretizing mathematical concepts, and the influence of the learning environment. 44% of the participants stated that students face difficulties in understanding and accurately expressing mathematical terms during the process of developing mathematical communication skills. Challenges in understanding language and symbols are also significant factors in the mathematical communication process. In particular, the inability to concretely grasp abstract mathematical terms causes students to struggle in correctly expressing and understanding mathematical concepts. The difficulty in understanding language and symbols in the mathematical communication process is one of the key findings of the study. It has been observed that the inability to concretely understand abstract mathematical terms leads to students having trouble accurately expressing and comprehending mathematical concepts. Additionally, 27% of the participants reported that students struggle with correctly expressing and explaining mathematical terms during the process of developing mathematical communication skills. In the light of all these findings obtained from the research, some suggestions were made to classroom teachers and field researchers.