Sıçanlarda kafeterya diyeti ve yüksek yağlı diyetin obezite ile ilişkili bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of cafeteria diet and high fat diet on some biochemical parameters associated with obesity in rats
Yazar: YÜCEL BÜYÜKDERE
Danışman: DOÇ. DR. ASLI AKYOL MUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet yağları = Dietary fats ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Obezite = Obesity ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada kafeterya diyeti (CAF) ve yüksek yağlı diyetin (HF); sıçanların besin tüketimi, obezite ve obezite ile ilişkili biyokimyasal parametreler üzerindeki olası ayrıştırıcı etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18 adet, 3 haftalık Wistar ırkı erkek sıçan dâhil edilerek, 3 gruba ayrılmıştır. Sıçanlar 12 hafta süresince kontrol diyeti (C) (n=6), HF (n=6) veya CAF (n=6) ile beslenmişlerdir. Besin tüketimleri ve vücut ağırlıkları günlük kaydedilmiştir. Çalışma sonucunda sıçanlara ötenazi uygulanarak kan ve doku örnekleri alınıp doku ağırlıkları kaydedilmiştir. Vücut kompozisyonu ve ilgili biyokimyasal parametreler analiz edilmiştir. Besin tüketim miktarları CAF grubunda C ve HF gruplarından anlamlı derecede daha yüksektir. HF grubunda ise C grubundan anlamlı derecede düşüktür (C: 20,39±0,88 g/gün, CAF: 37,26±0,88 g/gün, HF: 15,11±0,88 g/gün, p<0,001). Besin tüketim miktarları üzerinde, çalışma haftasının da anlamlı derecede etkisi olmuştur (p=0,018). Enerji alımları CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksek iken, HF ve C grupları arasında anlamlı bir fark yoktur (C: 53,01±3,44 kkal/gün, CAF: 163,83±3,44 kkal/gün, HF: 61,26±3,44 kkal/gün, p<0,001). Enerji alımları üzerinde çalışma haftasının anlamlı derecede etkisi olmamıştır (p>0,05).  Haftalık vücut ağırlığı artışı CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksek iken, HF grubunda C grubundan anlamlı derecede düşüktür (C: 21,01±1,24 g/hafta, CAF: 27,56±1,24 g/hafta, HF: 15,97±1,24 g/hafta, p<0,001). Haftalık vücut ağırlığı artışı üzerinde çalışma haftasının da anlamlı derecede etkisi olmuştur (p<0,001). Vücut yağ oranı CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede yüksek iken, HF ve C grupları arasında anlamlı derecede farklılık gözlenmemiştir (C: %26,7±1,7, CAF: %40,67±2,06, HF: %23,02±1,37, p<0,001). Plazma glikoz (p>0,05), insülin (p>0,05) ve trigliserit (TG) düzeyleri (p>0,05) çalışma grupları arasında anlamlı derecede farklılık göstermemiştir. Plazma leptin düzeyi CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede yüksek iken, HF ve C grupları arası anlamlı derecede farklılık yoktur (C: 1,93±0,19 ng/ml, CAF: 7,24±1,19 ng/ml, HF: 1,57±0,05 ng/ml p<0,001). Plazma total kolesterol (TC) düzeyi (C: 148,65±11,05 mg/dl, CAF: 184,57±6,18 mg/dl, HF: 172,93±4 mg/dl, p=0,014) ile karaciğer TG düzeyi (C: 7,78±0,26 mg/g karaciğer, CAF: 8,73±0,28 mg/g karaciğer, HF: 8,62±0,22 mg/g karaciğer, p=0,038) CAF grubunda C grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir. CAF ile HF grupları arasında anlamlı derecede bir fark gözlenmemiştir. Sonuç olarak, lezzeti yüksek çeşitli besinlerden oluşan CAF'ın hiperfajiyi ve obeziteyi uyarmada HF'ye kıyasla daha etkin bir model olduğu gösterilmiştir. İnsanlarda gözlenen sağlıksız diyet modellerine benzeyen CAF'ın sıçanlarda obezite ile ilişkili biyokimyasal ve metabolik değişiklikleri HF'den daha fazla etkileyebildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aimed to evaluate possible distinctive effects of cafeteria diet (CAF) and high fat diet (HF) on rats' food consumption, obesity and biochemical parameters. 18 male 3-week old Wistar rats were included in the study and divided into 3 groups. Rats were fed with a control diet (C) (n=6), HF (n=6) or CAF (n=6) for 12 weeks. At the end of the study, euthanasia was administered to the rats, blood and tissue samples were taken and tissue weights were recorded. Body composition and related biochemical parameters were analyzed. Food consumption levels were significantly higher in the CAF than in the C and HF. In the HF group, food intake was significantly lower than the C group (C: 20,39±0,88 g/day, CAF: 37,26±0,88 g/day, HF: 15,11±0,88 g/day, p<0,001). The effect of the study weeks on food consumption was significant (p=0,018). Energy intakes were significantly higher in the CAF than in the C and HF, but not significantly different between HF and C (C: 53,01±3,44 kcal/day, CAF: 163,83±3,44 kcal/day, HF: 61,26±3,44 kcal/day, p<0,001). There was no significant effect of study weeks on energy intake (p>0,05). Weekly body weight gain was significantly higher in the CAF than in the C and HF, but significantly lower in the HF than in the C (C: 21,01±1,24 g/week, CAF: 27,56±1,24 g/week, HF: 15,97±1,24 g/week, p<0,001). The study week also had a significant effect on weekly body weight gain (p<0,001). Body fat ratio was found to be significantly higher in the CAF than in the C and HF, but no significant difference was observed between the HF and C (C: %26,7±1,7, CAF: %40,67±2,06, HF: %23,02±1,37, p<0,001). Plasma glucose (p>0,05), insulin (p>0,05) and triglyceride (TG) levels (p>0,05) were similar among the study groups. Plasma leptin levels were significantly higher in the CAF than in the C and HF, but not significantly different between the HF and C (C: 1,93±0,19 ng/ml, CAF: 7,24±1,19 ng/ml, HF: 1,57±0,05 ng/ml p<0,001). Plasma total cholesterol (TC) levels (C: 148,65±11,05 mg/dl, CAF: 184,57±6,18 mg/dl, HF: 172,93±4 mg/dl, p=0,014) and liver TG levels (C: 7,78±0,26 mg/g liver, CAF: 8,73±0,28 mg/g liver, HF: 8,62±0,22 mg/g liver, p=0,038) were significantly higher in the CAF than in the C, but no significant difference was observed between CAF and HF. In conclusion, this study showed that CAF, which consisted of a variety of highly palatable human foods and chow diet, was a more robust model for inducing hyperphagia and obesity in young rats. It has been determined that CAF which is a similar model to human Western diets, exerted a more pronounced obesity-related biochemical and metabolic changes than HF.