Enfeksiyöz bursal hastalık (Gumboro hastalığı) viruş aşısı ile aşılanan civcivlerde viral antijen lokalizasyonlarının immunohistokimyasal olarak belirlenmesi
Immunohistochemical determination of viral antigen localizations in chicks vaccinated with infectious bursal disease (Gumboro diseases) virus vaccine
Yazar: ZEYNEL AYDIN
Danışman: PROF. DR. NİHAT TOPLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Aşılama = Vaccination

Özet:
Aydın Z. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Patoloji (Veteriner) Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu tez çalışması, Infeksiyöz bursal hastalık atenüe immunkompleks virusu (IBDV) ile aşılanmış civcivlerde şekillenen patomorfolojik değişiklikleri ve viral antijenin immunohistokimyasal dağılımını saptamak amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmada IBDV aşısı ile aşılanmış 55 adet civcivin histopatolojik ve immunohistokimyasal bulguları incelenmiştir. Hayvanlara 1, 3., 5., 10., 20., 30. ve 40.günlerde ötanazi uygulanmış, nekropsileri gerçekleştirilmiş, alınan doku örnekleri formol solüsyonunda tespit edilmiş ve alkollerde dehidre edilerek parafinde bloklanmıştır. Mikrotom ile 4 µm kalınlığında alınan kesitler hematoksilen ve eozin ile boyanarak ışık mikroskobik incelemeleri gerçekleştirilmiştir. İmmunohistokimyasal incelemede kullanılan IBDV antikoru, Yeni Zelenda Albino tavşanından elde edilmiştir. İmmunohistokimyasal inceleme için, seri kesitlere avidin-biotin immunoperoksidaz metodu uygulanmıştır.
Bulgular: Histopatolojik incelemede, Bursa fabricius'ta ödem ve lenfositlerde karyolizis, karyoreksis ve karyopiknozis ile karakterize nekrotik değişiklikler, dalakta ise aşı uyarımına ilişkin primer lenfoid folikül oluşumları gözlendi. İmmunohistokimyasal incelemede, IBDV antijeni en yoğun olarak Bursa fabricius, timus, kemik iliği ve daha az olarak da dalakta tespit edildi.
Sonuç: Ülkemizde en sistemli hayvancılığın gerçekleştirildiği kanatlı sektöründe IBDV aşısına ilişkin doku hasarlarının düzeyi ve rejeneratif yanıtın incelendiği ve yorumlandığı bu çalışmada, elde edilen sonuçların klasik yüksek virulensli IBDV aşılarına göre nekroz şiddetinin orta düzeyde kaldığı ve rejeneratif yanıtın da güçlü olduğu kaydedilmiştir. Dalaktaki antijenik uyarım ve B lenfosit aktivasyon alanlarını gösteren primer folikül oluşumlarının yeterli düzeyde görülmesi, hayvanların aşı virusuna iyi yanıt verdiğinin göstergesi olarak değerlendirildi.  
Anahtar Kelimeler: Aşılama, Civciv, Infeksiyöz Bursal Hastalık Virusu (IBDV), İmmunohistokimya, Patoloji

Abstract:
Aydın Z. Aydın Adnan Menderes University Institute of Health Sciences Pathology (Veterinary) Master's Thesis, Aydın, 2024.

Objective: This thesis study aims to determine the immunohistochemical distribution of viral antigen and macroscopic and histopathological findings, in chicks vaccinated with Infectious bursal disease attenuated immunocomplex virus (IBDV).
Materials and Methods: In the study, histopathological and immunohistochemical findings of 41 chicks vaccinated with IBDV vaccine were examined. The animals were euthanized on the 1st, 3rd, 5th, 10th, 20th, 30th and 40th days, necropsies were performed, the tissue samples taken were fixed in formol solution, dehydrated in alcohols, and blocked in paraffin. Sections of 4 µm thickness were taken with a microtome and stained with hematoxylin and eosin for microscopic examination. The IBDV antibody used in the immunohistochemical examination was obtained from a New Zealand Albino rabbit. For immunohistochemical examination, the avidin-biotin immunoperoxidase method was applied to serial sections.
Results: In histopathological examination, edema and necrosis characterized by karyolysis, karyorrhexis and karyopyknosis in lymphocytes were observed in the bursa fabricius, and primary follicle formations related to vaccine stimulation were observed in the spleen tissue. In immunohistochemical examination, IBDV antigen was observed most intensely in bursa fabricius, thymus, bone marrow and to a lesser extent in spleen.
Conclusion: In this study, in which the level of tissue damage and regenerative response due to IBDV vaccine were examined and interpreted in the poultry sector, where the most organized animal husbandry is carried out in our country, it was noted that the severity of necrosis remained moderate and the regenerative response was strong compared to classical high virulence IBDV vaccines. Adequate levels of primary follicle formation showing antigenic stimulation and B lymphocyte activation areas in the spleen were considered as an indication that the animals responded well to the vaccine virus.
Key Words: Chick, Immunohistochemistry Infectious Bursal Disease Virus (IBDV), Pathology, Vaccination