Çocukluk çağında toplum kökenli pnömoni tanısı ile hastaneye yatırılan hastalarda serum prokalsitonin düzeylerinin klinik ve radyolojik korelasyonu
Clinical and radiological correlations of serum procalcitonin levels in patients who are hospitalized with community acquired pneumonia in childhood
Yazar: MAHMUT GÖKÇE
Danışman: PROF.DR. EMİNE KOCABAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZETÇocukluk Ça ında Toplum Kökenli Pnömoni Tanısı le HastaneyeYatırılan Hastalarda Serum Prokalsitonin Düzeylerinin Klinik ve RadyolojikKorelasyonuBu çalı mada 1 Aralık 2005- 30 Kasım 2006 tarihleri arasında ÇukurovaÜniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Sa lı ı ve Hastalıkları AnabilimDalı Çocuk Poliklinikleri ve Çocuk Acil Servisine ba vuran 0-16 ya ları arasında,ba vurudan 48 saat öncesine kadar antibiyotik kullanmayan, klinik olarak toplumkökenli pnömoni tanısı alan toplam 82 hasta ara tırıldı.Çalı maya alınan hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi.Ba vuru anında tüm hastalardan tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı, C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin (PCT), kan kültürü, Chlamydia pneumoniae veMycopasma .pneumoniae (Ig M ve G) serolojisi için kan örnekleri; viral etiyolojiyisaptamak amacıyla nazofaringeal ve nazal mukozalarından sürüntü örnekleri alındı.Çalı maya alınan tüm hastalara hastaneye ba vuru anında PA akci er grafisi çekildi.Hastalarımızın % 40'ında (33/82) pnömoni etkeni saptanırken, % 60'ında(49/82) herhangi bir pnömoni etkeni saptanamadı. Hastaların % 26,6'sında, ara tırılan 6viral etkenden birine kar ı antikor pozitifli i, % 2.4'ünde M. pneumoniae'ya kar ı IgMpozitifli i ve % 7.3'ünde C. pneumoniae'ya kar ı IgM pozitifli i saptandı. Ayrıca %4.9 hastada karma viral- atipik bakteriyel ajan birlikteli i saptandı. Viral Ab(+) olan 21hastanın 8'inde (% 9.8) Respiratory syncytial virüs (RSV), 8'inde (% 9.8) Influenza Avirüs, 4'ünde (% 4.9) Adenovirüs, 2'sinde (% 2.4) Parainfluenza 2, 2'sinde (% 2.4)Parainfluenza 3, 1'inde (% 1.2) Parainfluenza 1 saptandı. RSV ve Influenza A virüs %9.8 oranları ile en sık saptanan viruslardı.Klinik olarak pnömoni tanısı alan 82 hastanın 35'inde (% 42.7) radyolojik olarakpnömoni bulgusu saptanamazken, 47 hastada (% 57.3) radyolojik olarak pnömonivarlı ı saptandı. Radyolojik olarak pnömoni saptanan 47 hastanın 19'unda (% 40)alveolar pnömoni, 28'inde (% 60) intertisiyel pnömoni bulguları saptandı.Pnömoni tanısı alan 82 hastanın ortalama serum PCT de eri 0.51 ng/ml iken;viral pnömoni tanısı alan 82 hastanın ortalama serum PCT de eri ise 0.24 ng/ml idi.Hastalarımızın serum PCT de erleri radyolojik olarak pnömoni saptanan hastagrubunda (median: 0.12 ng/ml) (0.01-17.80 ng/ml) radyolojik olarak pnömonisaptanmayan gruba (median: 0.06 ng/ml) (0.01-1.15 ng/ml) göre istatistiksel açıdananlamlı olarak yüksekti (p=0.035). Serum PCT'si >0.5ng/ml olan 19 hastanın 9'unda(% 47.4) radyolojik olarak alveolar konsolidasyon saptanırken; serum PCT'si <0.5ng/mlolan hasta grubundaki 63 hastanın 10'unda (% 15.9) alveolar konsolidasyon saptandı.Serum PCT de erleri >0.5 ng/ml olan grupta alveolar konsolidasyon varlı ı, PCT<0.5ng/ml olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0.010). Buçalı mada bakteriyel enfeksiyonun güçlü göstergesi olan PCT'nin yüksek oldu u hastagrubunda yine bakteriyel enfeksiyon için özgüllü ü yüksek bir radyolojik bulgu olanalveolar konsolidasyon daha yüksek oranda saptandı.Serum PCT de erleri >0.5 ng/ml olan hasta grubunda, solunum sıkıntısı,morarama, beslenememe, burun kanadı solunumu varlı ı gibi a ır veya çok a ırpnömoni belirti ve bulguları, serum PCT de eri <0.5 ng/ml olan hasta grubuna göreistatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulundu (p<0.005).Çalı mamızda serum PCT'si >0.5 ng/ml olan grupta serum CRP median de eri37.0 (3.0-157.0) mg/L iken, serum PCT'si <0.5 ng/ml olan gruptaki hastaların serumCRP median de eri 3.9 (2.9-114.0) mg/L idi. Serum PCT'si >0.5 ng/ml olan hastalardaserum CRP de erleri, serum PCT'si <0.5 ng/ml olan hastalara göre istatistiksel olarakanlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Serum PCT ve CRP de erleri arasındaanlamlı bir pozitif korelasyon vardı (r:0.534).Radyolojik olarak pnömoni saptanan 47 hastanın 6'sında (% 12.7) C.pneumoniae IgM (+)li i saptanırken, radyolojik olarak pnömoni saptanmayan 35hastanın hiç birinde C. pneumoniae IgM (+)li i saptanmadı (p=0.028). Di er pnömonietkenleri açısından radyolojik olarak pnömoni saptanmayan grupla, radyolojik olarakpnömoni saptanan grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanamadı(p>0.05).Sonuç olarak, çalı mamızdaki bulgulara göre hastaneye yatırılan, toplum kökenlipnömoni tanısına sahip çocuk hastalarda çok az bir serumla (20 Âµl), kısa sürede (<2saat) sonuç alınabilinen basit bir test olan, serum PCT düzeylerinin ölçümü hastalı ıniddetinin belirlenmesinde, klinik ve radyolojik korelasyonda, antibiyotik tedavisinekarar vermede yol gösterici olabilir. Ancak bu çalı manın daha geni hasta gruplarında,kontrollü olarak yapılmasına gereksinim vardır.Anahtar Sözcükler: Prokalsitonin; radyolojik pnömoni bulguları; toplum kökenlipnömoni

Abstract:
ABSTRACTCLINICAL AND RADIOLOGICAL CORRELATIONS OF SERUMPROCALCITONIN LEVELS IN PATIENTS WHO ARE HOSPITALIZEDWITH COMMUNITY ACQUIRED PNEUMONIA IN CHILDHOODWe investigated eighty two 0-16 years of age patients those applied to pediatrypolyclinics and pediatric emergency services of Çukurova University Faculty ofMedicine, Balcalı Hospital, and having no antibiotic use 48 hours before hospitaladmission and having the clinical diagnosis of community acquired pneumonia.Demographic and clinic characteritics of the patients were recorded.Blood samples for complete blood count, erytrocyte sedimentation rate, C-reactive protein (CRP), procalcitonin (PCT), blood culture and Chlamydia Pneumoniaand Mycoplasma pneumonia (Ig M and Ig G) serologies and nasal and nasopharangealswab samples for the detection of the viral etiologies were taken at the time of hospitaladmission. Initial posteroanterior chest X-rays of all patients were checked.The agent of pneumonia were detected in 40 % (33/82) but not in 60 % (49/82)of our patients. In our patients the ratio of antibody positivity against one of the sixinvestigated viral agents, Ig M positivity against M. Pneumonia and Ig M positivityagainst C. Pneumonia were detected to be 26.6% , 2.4% and 7.3% respectively. Alsomixed viral-atypical bacterial agent presence were detected in 4.9% of our patients. Outof 21 viral antibody positive patients, 8 (9.8% ), 8 (9.8% ), 4 (4.9%), 2 (2.4%), 2 (2.4%)and 1 (1.2%) patients were detected to have Respiratory syncytial virus (RSV), InfluenzaA virus, Adenovirüs, Parainfluenza 2, Parainfluenza 3 and Parainfluenza 1respectively. RSV ve Influenza A were most commonly detected (9.8% ) viruses.Out of 82 pneumonia patients those having their diagnosis clinically, 35 (42.7%)had no radiological sign of pneumonia but 47 (57.3%) had. Out of 47 pneumoniapatients those having radiological signs, 19 (40%) and 28 (60%) have detected to havealveolar pneumonia and interstitial pneumonia respectively.While the mean PCT level of 82 pneumonia patients were 0.51 ng/ml, meanPCT level of 82 viral pneumonia patients were 0.24 ng/ml.Serum PCT levels were significantly higher in radiologically pnemonia detectedpatient group (median: 0.12 ng/ml) (0.01-17.80 ng/ml) than in no radiological sign ofpneumonia patient group (median: 0.06 ng/ml) (0.01-1.15 ng/ml) (p=0.035). Out of 19patients with a serum PCT>0.5ng/ml patients 9 have detected to have radiologicalalveolar consolidation. Out of 63 patients with a serum PCT<0.5ng/ml, 10 (15.9%) havedetected to have radiological alveolar consolidation. Presence of alveolar consolidationin serum PCT >0.5 ng/ml group patients were statistically and significantly highercompared to serum PCT<0.5 ng/ml patient group(p=0.010). In this study, alveolarconsolidation, as a highly spesific radiologic sign of bacterial infections, were detectedto be higher in patients group those having higher PCT (as strong indicator of bacterialinfections) levels.In serum PCT>0.5 ng/ml patient group, signs of severe or very severepneumonia findings such as dyspnea, cyanosis, denutrition and nasal flaring werestatistically and significantly higher than serum PCT<0.5 ng/ml patient group.In serum PCT>0.5 ng/ml patient group, median serum CRP levels were 37 (3.0-157.0) mg/dl. In serum PCT<0.5 ng/ml patient group, median serum CRP levels were3.9 (2.9-114). In serum PCT>0.5 ng/ml patient group serum CRP levels werestatistically and significantly higher than serum PCT<0.5 ng/ml patient group(p<0.001). There was a significant positive correlation between serum PCT and CRPlevels(r:0.534).Out of 47 pneumonia patients those having their diagnosis clinically, 6 (12.7%)have detected to have C. pneumoniae IgM positivity. Non of the 35 patients thosehaving no radiological pneumonia sign have C. pneumoniae IgM positivity (p=0.028).In terms of other pneumonia agents, there were no stastically significant differencedetected between radiologically and nonradiologically detected pnemonia groups.Finally, according to our results, measuring of serum PCT level which is aneasily performed simple test that a little amount of serum is needed (20Âµl) and resultscan be obtained in a very short time (<2 hour) in hospitalized children with communityacquired pneumonia and ıt may be useful for defining clinical and radiologicalcorrelation, degree of illness and deciding for antibiotic therapy. We think thatcontrolled trials are needed with larger patient groups.Key Words: Procalcitonin; radiological pneumonia signs; community acquiredpneumonia