Grafik tasarımda çevreci ve yenilikçi yaklaşımlar
Environmental and innovative approaches to graphic design
Yazar: NESİL TÜRKYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN SANSARCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Tasarım = Design ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre koruma = Environmental protection ; Çevre tasarımı = Environmental design

Özet:
Günümüzde tüketim ekonomisi toplumun tüketim alışkanlıklarını olumsuz
yönde etkilemektedir. İhtiyaç dışı tüketimle paralel olarak üretim aşamalarında
kullanılan enerji ve malzemenin gereksiz harcanması ve artan tüketimle oluşan
atıklar doğaya zarar vermektedir. Doğal kaynakların gün geçtikçe azalması ve
doğaya verilen zarar bu tezin problemi olarak belirlenmiştir. Bu problemi temelden
ele aldığımızda aşırı tüketim alışkanlığının başlangıcının henüz ürünün tasarım
aşamasında olduğu görülmektedir. Aşırı tüketim alışkanlığının minimalize edilmesi
adına ilk adım ise sürdürülebilir tasarımı hayatın her alanında uygulamaya
geçirmemiz olacaktır. Sürdürülebilir tasarım, üretim ve tüketim aşamalarında
çevreye verilen olumsuz etkileri en aza indirirken, verimliliği en üst düzeye
çıkarmayı amaçlayan tasarım olarak ifade edilebilir. Bu tasarım modeli; verimliliği
en üst seviyeye çıkartırken, ihtiyaç dışı tüketim ve bununla paralel olarak doğada
yaratılmış olan tahribatı grafik tasarım alanında uygulanabilecek çevreci
yaklaşımlarla ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Günümüzde insan kitlelerini
etkilemenin en geniş ve kapsamlı yollarından biri televizyon ve sosyal medyada
gösterilen reklamlardır. Bu reklamlar sayesinde kurumsal firmaların doğaya,
sürdürülebilir yaşama ve kurumsal kimliklerine katkıları ortaya koymak bu tezin
amacını oluşturmaktadır.
Tezde farklı başlıklar altında çevreci grafik tasarım uygulamaları üzerinden
örnekler verilmiş ve mevcut yaklaşımların geliştirilmesine ek olarak yenilikçi
çözüm araştırmaları yapılmıştır. Doğal kaynakların zarar görmesini ve yok olmasını
önlemek adına toplumsal bir bilinç yaratmak, mevcut bilinci destekler nitelikte
fikirler oluşturmak ve bu konuya daha fazla dikkat çekerek farkındalığı artırmak
açısından çalışma, literatürdeki boşluğu doldurmak adına büyük bir öneme sahiptir.
Grafik tasarım alanındaki çalışmaların bu bilinçle yaratılması, çevreci uygulamalara
katkı sunması ve toplumsal farkındalığı artırması çalışmanın önemini ortaya
koymaktadır. Bu sınırlar çerçevesinde tasarımda etkin rol oynayan farklı alan
temsilcileri olarak grafik tasarımcılar, endüstri ürün tasarımcıları ve moda
tasarımcılarının ortak projelerde yer almaları çevreci yaklaşım ve yenilikçi fikirlerle
ilişkileri irdelenerek, tasarım çatısı altındaki farklı disiplinlerin ortaklığının çevreci
tasarıma ve nitelikli grafik tasarım materyallerine olumlu etkilerine değinilecektir.

Abstract:
Today, the consumption economy affects the consumption habits of the
society negatively. In parallel with unnecessary consumption, unnecessary
consumption of energy and materials used in production stages and wastes
generated by increased consumption harm nature. The decrease in natural resources
day by day and the damage to nature has been determined as the problem of this
thesis. When we consider this problem from the ground up, it is seen that the
beginning of the excessive consumption habit is still in the design phase of the
product. The first step in minimizing the habit of excessive consumption will be to
put sustainable design into practice in all areas of life. Sustainable design can be
expressed as a design that aims to maximize efficiency while minimizing the
negative effects on the environment during production and consumption. This
design model; while maximizing efficiency, it aims to eliminate unnecessary
consumption and the destruction created in nature in parallel with it, with
environmentalist approaches that can be applied in the field of graphic design.
Today, one of the most extensive and comprehensive ways of influencing the
masses of people is the advertisements shown on television and social media. The
aim of this thesis is to reveal the contributions of corporate companies to nature,
sustainable life and corporate identities through these advertisements.
In the thesis, examples of environmental graphic design applications are
given under different headings, and innovative solution researches are made in
addition to the development of existing approaches. The study is of great
importance to fill the gap in the literature in order to create a social awareness in
order to prevent the damage and destruction of natural resources, to create ideas that
support the current consciousness, and to raise awareness by drawing more attention
to this issue. Creating studies in the field of graphic design with this awareness,
contributing to environmental practices and increasing social awareness reveals the
importance of this work. Within the framework of these limits, the participation of
graphic designers, industrial product designers and fashion designers in joint
projects as representatives of different fields playing an active role in design will be
examined, and the positive effects of the partnership of different disciplines under
the roof of design on environmental design and qualified graphic design materials
will be discussed.