Eleştirel eğitim felsefesinde özgürleşim kavrayışı
Critical educational philosopy insights in emancipation
Yazar: MURAT YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Eleştirel pedagoji = Critical pedagogy ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Özgürleşim = Emancipation

Özet:
Eleştirel eğitim felsefesi, Modern Felsefe dâhilindeki eleştirel geleneğe ait yaklaşımlardan felsefi alt yapısını oluşturmakla birlikte, yaygın olarak Eleştirel pedagoji diye de anılır. Temeldeki yaklaşımı, eğitim yoluyla, insani özgürleşimin ve de daha adil ve demokratik bir dünyanın gerçekleştirilmesidir.
Özellikle Aydınlanma düşüncesinden üretilen modern epistemolojinin ilke ve paradigmalarını, 'insani' bir boyutta, katı bir eleştiriye tabi tutan eleştirel eğitim felsefesi için, Modernitede konumlanan insan, bilgi ve toplum anlayışları insani gerçeklikten uzakta olan tanımlamalardır. Modernitenin hem üretildiği hem de meşrulaştırıldığı modern eğitim anlayışı da aynı şekilde, insan gerçekliğini yadsıyan bir rasyonaliteye sahiptir. Üstelik bu tanımlamalar ve rasyonel kabuller; bilgi, güç ve iktidar ilişikliğinde, çok yoğun temalarla insan üzerindeki baskı ve tahakkümlere işaret etmektedirler. Ancak eleştirel eğitim felsefesi; modern epistemolojiden farklı bir kavrayışla, eleştirel gelenekten elde ettiği, kendine has veriler üzerinden, insan bilgi ve toplum alanına yönelerek, eğitim alanını yapılandırır.
Eleştirel eğitim felsefesi, insan ve yaşama dünyasını bir bütün halinde kavrayarak, insani varlık, varoluş ve bilginin iç içe geçtiği bir yaklaşımla, dünyanın daha adil, özgür ve demokratik bir yönde dönüştürülmesine sebep olacak olan pedagojik faaliyetler ile insan yaşamanın, insanileştirilmesi üzerinden bir özgürleşim tanımlaması yapar.

Anahtar Sözcükler: Özgürleşim, Metafizik Düşünsellik, Akıl, Praksis, Diyalektik Süreç, Hermeneutik Eylemsellik, Tarihsel Bilinç, Lingüistik Toplum, Diyalog ve Eğitim.

Abstract:
Critical philosophy of education, including the approach of a critical tradition in Modern Philosophy, but form the philosophical background, it is also commonly referred to as Eritical Pedagogy. The basic approach, through education, the Freedom's humanitarian and is also the realization of a more just and democratic world.
In particular, the Enlightenment contemporary epistemology produced by the thoughts, principles and paradigms, 'humanitarian' to critical educational philosophy holds subject to strict criticism in size, located in the Modernity of human knowledge and understanding of society are definitions that far away from human reality. Both it produced in the same way that modernity and modern educational approach that legitimized, has denied the reality of human rationality. Moreover, these definitions and rational assumptions; knowledge, power and power relation, very intense themes, they point to pressure on human and domination. However, the critical philosophy of education; modern epistemology from a different insight, critical gained from tradition, its people through specific data, information and exploring areas of society, configures the field of education.
Critical philosophy of education, by understanding people and experience the world as a whole, human being, existence and with an approach that intertwined knowledge, the world more just, free, and that will lead to the transformation in a democratic direction, living people with pedagogical activities, an emancipation identification through the humanizing It makes.

Keywords: Emancipation,  İntellectual Metaphysics, Mind, Praxis, Dialectic Process, Hermeneutics Activism, Historical Consciousness, linguistic Community, Dialogue and Education.