Kontrast nefropatisi gelişimi ile ilişkili risk faktörlerinin ve renal sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors and renal results related to contrast nephropathyabstract
Yazar: ALPER KOYUNCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MERAL GÜLAY KADIOĞLU KOÇAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
AMAÇ: Günümüzde iyotlu kontrast maddeler hem radyolojik hem kardiyolojik işlemlerde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu da özellikle altta yatan böbrek kronik böbrek hastalığı olan hastalarda kontrast ilişkili nefropati (KN) gelişimine neden olmaktadır. Çalışmamızda hastanemiz koroner anjiyografi ünitesinde anjiyografi uygulanan hastalarda KN gelişim sıklığını belirlemeyi, bunu etkileyen risk faktörlerini ve KN ilişkili renal sonlanım noktalarını değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda Nisan 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi koroner anjiyografi ünitesinde koroner anjiyografi uygulanan tüm hastalar değerlendirildi. Toplam 1237 hasta içinden 303 hasta verilerinin eksik olması ve dahil edilme kriterlerine uymaması nedeni ile çalışma dışı bırakıldı. Kalan ve çalışmaya katılmaya izin veren 934 hastanın demografik verileri, kronik hastalık ve ilaç kullanım öyküleri, koroner anjiyografi işlemi öncesi ve işlemden 48 saat sonraki laboratuvar verileri, taburculuk sonrası böbrek fonksiyon testleri hastaların yatış epikrizleri, Medulla eczane sistemi, E-nabız sistemi ve Halk Sağlığı Yönetim Sistemi'ne ulaşılarak değerlendirildi. KN, KDIGO kriterlerine göre koroner anjiyografi uygulandıktan 48-72 saat sonra serum kreatinin değerinde ≥ 0.5 mgr/dL ve/veya bazal kreatinine göre ≥ %25 artış olarak tanımlandı. KN gelişen hastaların yatış süreleri ve hemodiyaliz tedavisi alıp almadıkları kaydedildi. 
BULGULAR: 934 hastanın 50'sinde (%5,4) KN geliştiği görüldü. Kontrast nefropatisi gelişen 50 olgunun %14'ünün (n:7) hastanede yatışı sırasında diyaliz ihtiyacı mevcuttu. Bu hastaların sadece 2'sinde taburculuk sırasında hemodiyaliz ihtiyacı devam etti. KN gelişen olguların %4'ünde (n:2) biri multipl organ yetmezliği ve diğeri COVID-19 pnömonisi nedeniyle olmak üzere mortalite mevcuttu. KN gelişen grubun yaş ortalamaları, AKŞ, üre, kreatinin, ürik asit değerleri KN gelişmeyen gruba göre anlamlı derecede yüksek; HGB, HCT, eGFR, albümin, total protein, sodyum değerleri anlamlı derecede düşük saptandı. DM, HT ve KY gibi ek hastalıkları olan ve diüretik kullanan hastalarda KN gelişme oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. İşlem öncesi HGB, serum albümin ve eGFR değerinin KN gelişimini belirleyen bağımsız bir risk faktörü olduğu saptandı. Taburculuk sonrası verilerine ulaşılan 804 hastanın ortalama izlem süresi 6,72±4,03 aydı. KN gelişen grubun gelişmeyen gruba göre taburculuk sonrası üre, kreatinin değerlerinin anlamlı derecede yüksek, eGFR değerinin ise anlamlı derecede düşük olduğu görüldü. 
SONUÇ: Çalışmamızda KN gelişim sıklığı güncel literatüre benzerdi. Ayrıca iyi bilinen risk faktörleri (altta yatan böbrek fonksiyon bozukluğu) dışında hemoglobin, serum albümin ve protein değerlerinin de KN gelişimi ile belirgin ilişkisi olduğu gösterildi. Bu sonuçlar ile özellikle DM ve KBH olan grupta işlem öncesi aneminin, serum albümin ve protein değerlerinin düzeltilmesinin KN gelişimi riskini azaltabileceğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Kontrast nefropatisi, risk faktörleri, uzun dönem böbrek fonksiyonları

Abstract:
Purpose: Radiological procedures containing iodinated contrast material are frequently used for both diagnostic and therapeutic purposes. This results in an increased incidence of contrast-related nephropathy (CIN). In our study, we aimed to examine the frequency of CIN development, the accepted risk factors affecting it, its relations with demographic data, and long-term renal outcomes in patients who underwent contrast material in the coronary angiography unit of our hospital.
Materials and Methods: In our study, all patients who underwent coronary angiography in the coronary angiography unit of Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital between April 2020 and April 2021, were evaluated. Out of a total of 1237 patients, 303 patients were excluded due to missing data and not meeting the inclusion criteria. Demographic data, chronic disease and drug use histories, laboratory data before and 48 hours after the coronary angiography procedure, post-discharge kidney function tests of remaining 934 patients who were allowed to participate in the study was accessed and evaluated from hospitalization epicrisis of the patients, Medulla pharmacy system, E-nabız system and Public Health Management System. CIN was defined as an increase in serum creatinine ≥ 0.5 mg/dL and/or ≥ 25% compared to baseline creatinine 48-72 hours after coronary angiography according to the KDIGO criteria. The length of stay of the patients who developed CN and whether they received hemodialysis treatment were recorded.
Results: CIN developed in 50 (5.4%) of 934 patients. Of the 50 patients who developed contrast nephropathy, 14% (n:7) needed dialysis during hospitalization. Only 2 of these patients continued to need hemodialysis at discharge. There was mortality in 4% (n:2) of the patients who developed CIN, one due to multiple organ failure and the other due to COVID-19 pneumonia. The mean age, FPG, urea, creatinine, and uric acid values of the group with CIN were significantly higher than the group without CIN; HGB, HCT, eGFR, albumin, total protein, sodium values were found to be significantly lower. The rate of CIN development was found to be statistically significantly higher in patients with additional diseases such as DM, HT and HF and using diuretics. Pre-procedural HGB, serum albumin and eGFR values were found to be independent risk factors for the development of CIN. The mean follow-up period of 804 patients whose data were available after discharge was 6.72±4.03 months. It was observed that the urea and creatinine values of the group that developed CIN were significantly higher and the eGFR values were significantly lower after discharge compared to the group that did not develop CIN.
Conclusion: In our study, the incidence of CIN development was similar to the current literature. In addition to well-known risk factors  such as underlying renal dysfunction; hemoglobin, serum albumin and protein values were also shown to be significantly associated with the development of CIN. With these results, we think that correction of anemia, serum albumin and protein values before the procedure may reduce the risk of CIN development, especially in the group with DM and CKD.
Keywords: Contrast nephropathy, risk factors, long-term kidney function