Fabry hastalığında oksidatif stres, inflamasyon ve hücresel adhezyonun klinik paremetreler ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between oxidative stress, inflammation and cellular adhesion with clinical parameters in Fabry disease
Yazar: BERNA KUŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ARPACI ; DOÇ. DR. MENDERES YUSUF TERZİ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Fabry hastalığı (FH), X'e bağlı nadir görülen lizozomal depo hastalığıdır. Alfa galaktosidaz A enzim aktivitesinin olmaması, çeşitli hücrelerde globotriaosilseramid birikimine yol açarak çoklu organ hasarına sebep olur. Çalışmamızın amacı Fabry hastalarından ve sağlıklı kontrollerden elde edilen kan örneklerinde; büyüme diferansiyasyon faktörü 15 (GDF15), lösinden zengin α-2-glikoprotein-1 (LRG1), galektin-3 (LGALS3) ve oksidatif stres parametrelerinden total antioksidan seviyesi (TAS) ve total oksidan seviyesi (TOS) düzeylerinin hastalıkla olan ilişkisini belirlemektir. Aynı zamanda, bu parametrelerden, Fabry hastalığı için klinik açıdan patogenezde değerli olabilecek biyobelirteçleri araştırmaktır.
Çalışmamıza Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Kliniği'ne başvuran 25 Fabry hastası ile 28 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Kan serum örneklerinde LGALS3, GDF15, LRG1 düzeyleri ELISA yöntemiyle, TAS ve TOS parametreleri ise kolorimetrik yöntemle ölçüldü ve oksidatif stres indeksi (OSİ) değerleri hesaplandı. Ayrıca hasta ve kontrol grubunun rutin biyokimya parametreleri (glikoz, ALT, AST, BUN, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, ürik asit) ölçüldü. Analiz edilen bazı parametrelerin Fabry hastalarında ayırt edicilik özelliğini analiz etmek için receiver operating characteristic (ROC) testi kullanıldı.
GDF-15, LGALS3 ve TAS değerleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05).  Sodyum hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0,001). Diğer biyokimyasal parametrelerde hasta ve kontrol grupları arasında anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). LGALS3, GDF15, sodyum, TAS, TOS ve OSİ parametrelerinin ROC analizi sonucunda eğrinin altında kalan alan (AUC); LGALS-3'te 0,7821 (p<0,05), GDF15'te 0,6957 (p<0,05), sodyum'da 0,8879 (p<0,05), TAS'ta 0,6714 (p<0,05), TOS'ta 0,5016 (p>0,05) ve OSİ' de 0,5699 (p>0,05) idi. 
Sonuç olarak LGALS3, GDF15, TAS, TOS ve OSİ gibi parametrelerin Fabry hastalığı için ayırt edici özelliğe sahip olabileceği düşünülmektedir (p<0,05).

Abstract:
Fabry disease (FD) is an X-linked rare lysosomal storage disease. A lack of alpha-galactosidase activity results in the accumulation of globotriaosylceramide in cells of various systems, leading to multi-systemic effects. The aim of the present study was to determine the relationship of growth differentiation factor 15 (GDF15), leucine-rich α-2-glycoprotein-1 (LRG1), galectin-3 (LGALS3) and oxidative stress parameters, i.e. total antioxidant level (TAS) and total oxidant level (TOS) with Fabry disease in blood serum samples. 
Twenty five Fabry patients who applied to Hatay Mustafa Kemal University Medical Faculty Nephrology Clinic and 28 healthy volunteers were included in the current study. LGALS3, GDF15 and LRG1 protein levels in blood serum samples were measured by ELISA method, TAS and TOS levels were measured by colorimetric method and oxidative stress index (OSI) values were calculated. In addition, routine biochemistry parameters (glucose, ALT, AST, BUN, creatinine, sodium, potassium, calcium, phosphorus, uric acid) of the patient and control groups were measured. Receiver operating characteristic (ROC) test was performed to analyze the distinctiveness of some parameters in diagnosis of Fabry disease.
GDF-15, LGALS3 and TAS values were significantly higher in the patient group than in the control group (p<0.05). Sodium was found to be significantly lower in the patient group compared to the control group (p<0.001). No significant difference was observed in other biochemical parameters between the groups (p>0.05). The area under the curve (AUC) values of the ROC analyses were 0.7821 (p<0.05) for LGALS-3, 0.6957 (p<0.05) for GDF15, 0.8879 (p<0.05) for sodium, 0.6714 (p<0.05), for TAS, 0.5016 (p>0.05) for TOS and 0.5699 (p>0.05) for OSI.
As a result, it is thought that parameters such as LGALS3, GDF15, TAS, TOS and OSI may have distinctive features for Fabry disease (p<0.05).