Prematür doğumlarla ilişkili risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of risk factors associated with premature births
Yazar: SEVCAN ÖZEL
Danışman: PROF. DR. CAFERİ TAYYAR ŞAŞMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Gebelik = Pregnancy ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Prematür doğum 37. gebelik haftasından önce gerçekleşen doğum olarak tanımlanmaktadır. Prematür doğumların yarısından fazlasının tam nedeni bilinmemekle birlikte bazı risk faktörlerinin prematür doğum riskini arttırdığı bilinmektedir. Çalışmamızla prematür doğumlarla ilişkili risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Vaka-kontrol tipinde planlanan araştırmanın evrenini Mersin Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde doğum yapan kadınlar oluşturmaktadır. Vaka grubunu 37. gebelik haftasından önce, kontrol grubunu ise 37. gebelik haftasından sonra doğum yapan kadınlar oluşturmaktadır. Minumum örnek büyüklüğü %20 prevelans, OR=2, %95 CI ve %80 güç ile hesaplandı ve çalışmaya 187 vaka, 187 kontrol alınmasına karar verildi. Veri formu sosyodemografik bilgiler, doğurganlık özellikleri ve bebekle ilgili bölümlerden oluşmaktadır. Veriler 01.09.2016 – 31.07.2017 tarihleri arasında toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare önemlilik testi, t test ve Mann Whitney U testi kullanıldı. Prematür doğumla ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesinde Multiple Binary Logistik Regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel olarak önemlilik düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Çalışmamızda vaka ve kontrollerin yaş ortalamasının sırasıyla 27.6±6.6, 27.9±5.5 olduğu tespit edildi. Vakaların %45.5'inin kız, %54.5'inin erkek bebek; kontrollerin ise %43.3'ünün kız %56.7'sinin erkek bebek dünyaya getirdiği saptandı. Ortalama doğum haftası vakalarda 32.4±3.5, kontrollerde ise 39.1±0.1'di. Prematür doğum riskini annenin 18 yaş ve altında veya 35 yaş ve üzerinde olmasının 2.06 kat, kocasının lise ve ilköğretim mezunu olması sırasıyla 14.09 ve 8.72 kat, akraba evliliğinin 2.21 kat, aylık gelir artışının 1.01 kat, çoğul gebelik olmasının 13.40 kat, gebelikte düşük tehdidi olmasının 20.82 kat, gebelikte egzersiz yapmamanın 91.37 kat, ölen bebek/çocuk, küretaj, düşük hikayesinin olmasının 37.89 kat ve gebelik döneminde en az bir doz tetanoz aşısı yaptırmanın 8.24 kat artırdığı tespit edildi. Sonuç olarak; prematür doğumların büyük kısmı riskli gebelikler nedeniyle olmaktadır. Gebelikte bu risk faktörlerinin iyi belirlenebilmesi, gerekli müdahalerin zamanında yapılabilmesi için doğum öncesi bakımın yeterli sayıda ve kalitede verilmesi gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: prematür, gebe, doğum, bebek, risk faktörü

Abstract:
Premature birth is defined as the delivery that occurred before the 37th gestational week. Although the exact cause of more than half of premature births is unknown, some risk factors are known which increase the risk of premature birth. The aim of this study was to investigate the risk factors associated with premature births.
The population of the research, which was planned to be a case-control study, consists of women who gave birth in Mersin Obstetrics and Gynecology Hospital. The case group consisted of women who gave birth before the 37th gestational week and the control group after the 37th gestational week. The minimum sample size was calculated with 20% prevalence, OR = 2, 95% CI and 80% power, and 187 cases and 187 controls were decided to be included in the study. The data form consists of sociodemographic information, fertility characteristics and sections related to the baby. The data were collected between 01.09.2016 - 31.07.2017. Descriptive statistics, chi-square significance test, t test, and Mann Whitney U test were used to analyze the data. Multiple Binary Logistic Regression analysis was used to determine risk factors associated with premature birth. The statistical significance level was accepted as p <0.05. The mean age of the cases and controls 27.6 ± 6.6 and 27.9 ± 5.5 respectively. 45.5% of the babies which form the case group were female and 54.5% were male, and 43.3% of the controls were female and 56.7% were male. The mean gestational week was 32.4 ± 3.5 in the cases and 39.1 ± 0.1 in the controls. It was found that the risk of premature birth increased 2.06 times when the mother was 18 years old or younger or 35 years old or elder,  14.09 and 8.72 times respectively if the husband was a high school or elementary school graduate, 2.21 times in case of consanguineous marriage, 1.01 times in case of an increase in the income, 13.40 times in case of multiple pregnancies, 20.82 times in case of threatened abortion, 91.37 times in case of not exercising during pregnancy, 37.89 times when there was a story of dying infant/child, curettage or miscarriage, 8.24 times in case of taking at least one dose of tetanus vaccination during pregnancy. As a result, most of the premature births are due to risky pregnancies. In order to determine these risk factors during pregnancy and to make the necessary interventions in time, prenatal care should be given in sufficient amount and quality.

Key words: Premature, Pregnant, Birth, Baby, Risk factor