Airjet iplik üretim makineleri üretim parametrelerinin deney tasarımı ve moora yöntemi ile belirlenmesi: Bir tekstil işletmesi örneği
Experimental design and determination by the moora method: The case of textile management
Yazar: CANSU BATÇIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVHİBE OYA ÇETİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Tekstilde en sık kullanılan iplik eğirme yöntemlerinden biri Konvansiyel Ring iplik eğirme sistemleridir. Ancak bu sistemin maliyet ve üretim miktarı gibi diğer sistemlere göre dezavantajları bulunmaktadır. Bu dezavantajlar üretici firmaları farklı iplik eğirme yöntemlerine yöneltmiştir. Ring iplik eğirme sistemine alternatif olarak geliştirilen bazı sistemler bulunmaktadır. Bunlar; kompakt ring ipliği , Sirospun ring ipliği ve Duo spun, açık uç-rotor, friksiyon eğirme ve hava jetli eğirme iplik eğirme sistemleridir. Ele alınan çalışmada maliyetlerinin düşük olması ve üretim hızının yüksek olması ve iplikteki yüzey tüylülüğünün mevcut eğirme teknolojilerine göre düşük olması  nedeniyle Vortex iplik eğirme makineleri tercih edilmiştir. Bu sistemin avantajlarının yanında çeşitli dezavantajları da bulunmaktadır. Sistemin en büyük dezavantajı ise mukavemet ve tuşedir. Konu ile ilgili önceki çalışmalar incelendiğinde; tekstilde kalite parametrelerinin uygun kombinasyonlarının belirlenmesinde en çok tercih edilen yöntemlerden biri de TAGUCHI yöntemidir. Bu yöntem diğer yöntemlerin aksine çok daha az deneme ile ürünlerin kalitesini arttırarak, kaliteyi geliştirmede üretici firmalara yol göstermektedir. Bu yöntem ile elde edilen veriler varyans analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Uygulanan TAGUCHI metodunda anlamsız faktör tespit edildiği için, ilgili faktör ile ilgili faktör seviyesi değişikliği yapılarak ÇKKV yöntemlerinden biri olan MOORA yöntemi ile de problem çözülmüştür. Bu çalışmada, SANKO Gaziantep iplik üretim işletmelerinden alınan veriler kullanılarak en uygun makine parametre kombinasyonu seçilmiştir. 30/1 inceliğindeki %100 viskon iplikler için en uygun makine parametre hızı; her iki yöntemle de, 1.2 mm spindle, eco noozle ve 450 m/dk makine hızı olarak seçilmiştir.

Abstract:
One of the most commonly used yarn spinning methods in textiles is Convential Ring spinning systems. However, this system has disadvantages compared to other systems such as cost and quantity of production.These disadvantages have led manufacturers to different spinning methods.There are some systems developed as alternatives to the Ring spinning system. These; compact ring yarn, Sirospun ring yarn and Duo spun, open end-rotor, friction spinning and air-jet spinning. In this study, Vortex spinning machines have been preferred because of their low cost and high production speed and low surface hairiness in yarn compared to existing spinning technologies. In addition to the advantages of this system, there are several disadvantages. The biggest disadvantage of the system is strength and touch. The TAGUCHI method is one of the most preferred methods for optimising quality parameters in textiles. This method, unlike other methods, increases the quality of the products with less trials and guides the manufacturer companies in improving the quality. The data obtained with this method were evaluated with the variance analysis method. Since the meaningless factor was detected in the applied TAGUCHI method, the problem level was solved with the MOORA method, which is one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, by changing the factor level related to the related factor. In this study, the most suitable machine parameter combination was selected by using the data obtained from SANKO Gaziantep yarn production enterprises. The optimum machine parameter speed for 30/1 thin 100% viscose yarns; Both methods were chosen as 1.2 mm spindle, eco noozle and 450 m / min machine speed.