Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda eş hastalanım varlığının benlik algısı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
The assessment of effects of comorbidity on the self-concept in attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: HANDAN METİN DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik algısı = Self perception ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Komorbidite = Comorbidity ; Çocuklar = Children

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkat eksikliği ve/veya hiperaktivite - dürtüsellik belirtilerinin benzer gelişim düzeyindeki bireylerle karşılaştırıldığında daha sık, sürekli ya da şiddetli yaşanması ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Bugüne kadar yapılmış olan çalışmalarda eş hastalanımın DEHB'nin şiddetini ve klinik gidişatını olumsuz yönde etkilediği gösterilmiştir. Bu tezin amacı DEHB'de eş hastalanım varlığının benlik algısı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesidir. 
YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniği'ne başvuran, daha önce DEHB tedavisi almamış, DEHB ön tanısıyla araştırmacıya yönlendirilen 9-18 yaş grubundaki hastalar dahil edilmiştir. "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- Türkçe Uyarlaması" ile tanı ve eş tanılar kesinleştirilmiş ve dışlama kriterleri olan hastalar çalışmadan çıkarılmıştır. Eş hastalanımın eşlik ettiği DEHB'si olan hastalar vaka grubu olarak, eş hastalanımın eşlik etmediği DEHB'si hastalar karşılaştırma grubu olarak belirlenmiştir. Vaka ve karşılaştırma grubunun değerlendirmeleri sosyodemografik bilgi formu, Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Piers-Harris'in Çocuklarda Öz-Kavramı Ölçeği (PHÇÖKÖ) ile yapılmıştır.
BULGULAR: Vaka grubunun PHÇÖKÖ toplam puanı ve alt ölçeklerden mutluluk, kaygı ve davranış puan ortalamaları karşılaştırma grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Benlik algısının bileşenleri eş hastalanım varlığı, depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite-dürtüsellik şiddeti, okulla, arkadaşlarla ve aileyle olan ilişkilerle ve ders başarısı ile ilişkili bulunmuştur.
SONUÇ: DEHB'de eş hastalanımı olan çocukların benlik algılarının eş hastalanım olmayan çocuklara göre daha düşük olduğu şeklinde oluşturduğumuz hipotezimiz benlik algısının eş hastalanım varlığında daha düşük olduğunu gösteren bulgularımızla desteklenmiştir. Ayrıca; bulgularımız benlik algısının mutluluk, kaygı ve davranış bileşenlerinin eş hastalanım varlığında daha düşük olduğunu göstermektedir.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder characterized by a persistent pattern of inattention and/or hyperactivity/impulsivity compared with individuals in similar levels of development. Comorbidity has been shown to affect the severity and clinical outcome adversely in ADHD in previous studies. The aim of this thesis is to assess the effects of comorbidity on the self-concept in ADHD. 
METHODS: Patients who were between 9 to 18 years of age, admitted to the outpatient unit of the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatric and Neurological Disorders, drug-naive for ADHD and referred to the researcher with a suspected diagnosis of ADHD were included in the study. The diagnoses and comorbidities were confirmed by the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children-Present and Lifetime Version and patients who had exclusion criteria were removed from study. Patients who had comorbid diagnosis with ADHD were defined as the case group and the patients who had ADHD without comorbidity were defined as the comparison group. Assessments of the case and comparison groups were made with sociodemographic questionnaire, DSM-IV Based Disruptive Behavior Disorders Screening and Rating Scale, Children's Depression Inventory and Piers-Harris Self-concept Scale for Children (PHSSC).
RESULTS: The total score and the mean scores of subscales of happiness, anxiety and behavior of the PHSSC were significantly lower in the case group than comparison group. The components of the self-concept were associated with the presence of comorbidity, depression, severity of attention-deficit and hyperactivity-impulsiveness, relation with school, friends and family and school success.
CONCLUSION:  Our hypothesis was supported with findings of our study showing that self-concept was lower in the presence of comorbidity. Also, our findings show that happiness, anxiety and behavioral components of self-concept were lower in the presence of comorbidity.