Yaratıcı kişilik ile iş performansı ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin aracılık rolü
The relationship between creative personality and job performance: The mediating role of psychological empowerment
Yazar: DUYGU TAŞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN BAYRAKTAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Yaratıcı kişilik özelliklerinin iş performansıyla ilişkisinin niteliğini anlamak ve bu
ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracılık rolünün etkisini açıklığa kavuşturmak
amaçlanmıştır.
Yaratıcı kişilik özelliklerinin iş performansı üzerindeki etkisi konusundaki
incelemelerin literatürde yok denecek derecede az olduğu bilinmektedir. Araştırma
imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 101 kadın ve 191 erkek olmak
üzere toplam 292 kişiye uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler, verilerin analizi
ve hesaplanan sonuçlar tamamıyla nicel bir yöntemdir. Araştırmanın verileri yaratıcı
kişilik özellikleri ile ilgili veriler "Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği", iş performansı ile
ilgili veriler "Bireysel İş Performansı Ölçeği", psikolojik güçlendirme ile ilgili veriler
ise "Spreitzer'in Psikolojik Güçlendirme Ölçeği" ile toplanmıştır. Veriler Google Form
aracılığı ile çevrimiçi anket ve yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. İstatistiksel
analizler için SPSS V.26 ve AMOS paket programları istihdam edilmiştir. Ölçeklerin
faktör yapısını ölçmek ve ayrıca yapısal geçerliliği konusunda uyumu görebilmek için
doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenilirlikler hakkında bilgi edinilmiş ve
hesaplanan güvenilirlik değerleri "Cronbach's katsayısı α" hesaplanmıştır. Çalışmamızın
analizinde Kruskal-Wallis testi, Pearson Korelasyon analizi ve çoklu etkileri incelemek
üzere yapısal eşitlik modellemesine tabi tutulmuştur.
Analiz sonuçlarına göre, yaratıcı kişilik ile iş performansı, yaratıcı kişilik ile psikolojik
güçlendirme ve psikolojik güçlendirme ile iş performansı arasında istatistiksel olarak
anlamlı ve pozitif yönlü ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Yaratıcı kişilik özelliklerinin
iş performansına etkisinde psikolojik güçlendirmenin aracılık etkisi bulunduğuna dair
temel hipotez desteklenmiştir.
Araştırma, yaratıcı kişilik özelliklerinin iş performansına etkisinde psikolojik
güçlendirmenin aracılık rolünün ilk defa incelenmiş olması nedeniyle literatüre özgün
bir katkı sunmaktadır. Hipotezlerin kanıtlanmış olması hem başka araştırmacılar hem de
uygulayıcılar için yol gösterici değer taşımaktadır. Araştırma, aynı model kullanılarak
farklı sektörlerde tekrarlanabilir.

Abstract:
To understand the nature of the relationship between creative personality traits and job
performance and to clarify the effect of the mediating role of psychological
empowerment in this relationship.
It is known that studies on the effect of creative personality traits on business
performance are almost non-existent in the literature. The research was applied to a total
of 292 people, 101 women and 191 men, working in businesses operating in the
manufacturing sector. The data obtained from the study, the analysis of the data and the
calculated results are completely quantitative methods. The data of the research were
collected with the "Creative Personality Traits Scale", data on creative personality traits,
"Individual Job Performance Scale", data on job performance, and "Spreitzer's
Psychological Empowerment Scale", and data on psychological empowerment. Data
was collected via online survey and face-to-face survey via Google Form. SPSS V.26
and AMOS package programs were used for statistical analysis. Confirmatory factor
analysis was conducted to measure the factor structure of the scales and also to see the
consistency in structural validity. Information about the reliabilities was obtained and
the calculated reliability values "Cronbach's coefficient α" were calculated. In the
analysis of our study, Kruskal-Wallis test, Pearson Correlation analysis and structural
equation modeling were used to examine multiple effects.
According to the analysis results, it was determined that there were statistically
significant and positive relationships between creative personality and job performance,
creative personality and psychological empowerment, and psychological empowerment
and job performance. The basic hypothesis that psychological empowerment has a
mediating effect on the effect of creative personality traits on job performance was
supported.
The research makes a unique contribution to the literature as it examines for the first
time the mediating role of psychological empowerment in the effect of creative
personality traits on job performance. Proving the hypotheses has a guiding value for
both other researchers and practitioners. The research can be repeated in different
sectors using the same model.