Nurmırat Sarıhanov'un seçili hikâyelerinin edebî tahlili
The literary analysis of selected stories by Nurmirat Sarihanov
Yazar: SELENAY ARVAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP YILDIRIM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türkmen edebiyatının tarihsel süreç içerisinde incelenmesi, Türkmen nesrinin 
doğuşunu ve gelişimini anlayabilmek açısından önem arz etmektedir. Türkmen 
edebiyatı incelendiğinde özellikle XX. yüzyılda kaleme alınmış olan eserlerin, İkinci 
Dünya Savaşı sebebiyle tema ve dil bakımından ayrı bir önem taşıdığını söylemek 
mümkündür. O yıllarda halkın gündelik yaşantısı, cephe veya cephe gerisindeki 
kahramanların mücadeleleri, vatan sevgisi, kahramanlık, kadınların eşitliği vb. konular 
eserlerin konusunu oluşturmaktaydı. O yıllarda kaleminin gücünü kanıtlayarak, kısa 
süreli ömrüne rağmen Türkmen edebiyatında önemli bir iz bırakmayı başaran 
Nurmırat Sarıhanov da Türkmen nesrinin gelişiminde büyük rol oynamıştır. 
Bu çalışmada Türkmen edebiyatı açısından önem arz eden, nesir türüne birçok 
önemli eser kazandırmış Nurmırat Sarıhanov'un hikâyeciliği kaleme aldığı Yagtılıga 
Çıkanlar adlı eserinden tarafımızca seçilen hikâyeleri Türkiye Türkçesine aktarılıp 
edebî yönden değerlendirilmiştir. Bu surette Türkmen edebiyatının yeterince 
araştırmaya konu olmayan II. Dünya Savaşı yıllarına ait bir yazarının hikâyelerinin 
Türkiye Türkçesine kazandırılması ve Türk dünyası edebiyatı sahasında yapılacak 
diğer araştırmalara kaynak sağlayacak bir çalışma ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Tez çalışmamız da Nurmırat Sarıhanov'un Yagtılıga Çıkanlar adlı kitabından 
seçtiğimiz "Av", "Sevgi", "Beyin Öfkesi", "Talih", "Arzu", "Kahraman", "Anne", 
"Şirin", "Ümidi Bittikten Sonra", "Keskin Nişancı", "Sadap" ve "Kitap" adlı on iki 
hikâye; olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekân, bakış açısı ve anlatıcı ile anlatım 
tarzları ve üslup özellikleri açısından incelenecektir. Çalışmamız yazarın hayatı ve 
edebî kişiliği, seçili hikâyelerin edebî tahlili, metinlerin transkripsiyonu ve aktarımı 
olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Nurmırat Sarıhanov, Türkmen Türkçesi, Yagtılıga Çıkanlar, hikâye, edebî tahlil.

Abstract:
An examination of Turkmen literature throughout its historical process is 
crucial for understanding the birth and development of Turkmen prose. When studying 
Turkmen literature, it becomes evident that works written, particularly in the XXth 
century, hold a distinct significance in terms of theme and language due to the Second 
World War. During those years, topics such as people's daily lives, the struggles of 
heroes on or behind the frontlines, patriotism, heroism, women's equality, and so on, 
formed the subject matter of literary works. Nurmirat Sarihanov, who proved the 
power of his pen during those years and left a significant mark on Turkmen literature 
despite his short life, played a major role in the development of Turkmen prose.
In this study, we have translated selected stories from Nurmirat Sarihanov's 
work "Yagtiliga Çikanlar," a significant figure in Turkmen literature who contributed 
many important works to the genre of prose, into Turkish and conducted a literary 
evaluation. The aim of this study is to introduce the stories of a Turkmen author from 
the World War II era, a period that has not been sufficiently researched in Turkmen 
literature, to Turkish readers and to create a source for further research in the field of 
Turkmen world literature.
In our thesis, we will analyze twelve stories selected from Nurmyrat 
Saryhanov's book "Yagtılıga Çıkanlar": "Av", "Sevgi", "Beyin Öfkesi", "Talih", 
"Arzu", "Kahraman", "Anne", "Şirin", "Ümidi Bittikten Sonra", "Keskin Nişancı", 
"Sadap", and "Kitap". The analysis will focus on the plot, characters, time, place, point 
of view, narrator, narrative techniques, and stylistic features of these stories. Our study 
consists of four parts: the author's life and literary personality, literary analysis of the 
selected stories, and transcription and translation of the texts.

Keywords: Nurmirat Sarihanov, Turkmen Turkish, Yagtiliga Çikanlar, story, literary analysis.