Commedia Dell"Arte ve ortaoyununun ortak ve farklı yönlerinin karşılaştırılması
Comparison of common and different aspects of Commedia Dell'Arte and ortaoyun
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: ÖĞR. GÖR. SENEM CEVHER
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İleri Oyunculuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Commedia dell'Arte = Commedia dell'Arte ; Ortaoyunu = Light comedy ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İtalya = Italy

Özet:
Bu çalışmada, "Commedia dell'Arte ve Ortaoyunu'nun Ortak ve Farklı Yönlerinin Karşılaştırılması" konu başlığı altında, iki halk tiyatrosunun da değerlendirmesine yer verilmiştir. Çalışmadaki amaç; Commedia dell'Arte ve Ortaoyunu'nun ortak ve farklı yönlerini tarihsel süreci ve karakterleri inceleyerek saptamaktır.
Commedia dell'Arte, doğaçlamaya dayalı geleneksel halk tiyatrosu olarak 15. yüzyılda İtalya'da ortaya çıkmış ve kısa sürede Avrupa'ya yayılmıştır. Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun ne zaman ortaya çıktığına dair kesin bir bilgi olmamakla birlikte 18. yüzyılın sonları ya da 19. yüzyılın başlarına doğru ortaya çıktığı kabul edilmektedir. 
15. yüzyılda, İtalya'da bilim ve sanat alanında gerçekleşen yeniliklerin başlangıcı olarak Rönesans hareketi ortaya çıkmıştır. Sanata ve bilime verilen önem bu sayede artmış, İtalyan halk tiyatrosunun temelleri bununla beraber atılmaya başlamıştır. Commedia dell'Arte oyuncuları, 16. yüzyıl boyunca İtalya'da, mevcut halk edebiyatını, doğaçlama maskelerini, müziği ve dansı alıp tiyatro aracına dönüştümüşlerdir.1 Yine aynı şekilde, 19. Yüzyıl da Osmanlı İmparatorluğu için yeniliğin habercisi olmuş, modern Türk Cumhuriyeti'nin kuruluş hazırlıklarına bu zamanda başlanmıştır. Her iki oyun türünün de ortaya çıktığı zaman diliminin yeniliğe ve değişime açık bir zamanda olması dikkat edilmeye değerdir. 
Commedia dell'Arte, Geleneksel İtalyan Halk Tiyatrosu, ve Ortaoyunu, Geleneksel Türk Tiyatrosu, arasında olan benzerlikler Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun önemli yapıtaşlarını oluşturmuştur. Özellikle batıda yapılan araştırmalar; Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun, İtalyan Halk Tiyatrosu olan Commedia dell'Arte'den etkilendiğini vurgulamışlardır. Bu etkilenmenin Türklerin yıllar boyu süren Venediklilerle ilişkisinden kaynaklanabileceği düşüncesi ileri sürülmüştür. Bu düşünce, batıdan zamanımıza kadar gelmiş, bu esinlenmenin Venedikliler kadar Cenevizliler'den de olduğu söylenmiştir. Hatta bu görüşe destek olarak, Ortaoyunu'nda kullanılan oyun yerinin ve oyuncuların daire içinde sürekli yer değiştirmelerini batıyı örnek almaları gösterilmiştir. Her toplum tarih boyunca sürekli bir değişim içinde olmuştur. Toplumlarda meydana gelen değişimleri daha iyi irdeleyebilmek için hangi zaman dilimde, hangi sosyal ve psikolojik etkenler altında kaldığını kavrayabilmemiz gerekmektedir. Toplumlarda meydana gelen değişimler hiçbir zaman kendiliğinden ya da aniden ortaya çıkmamıştır. Aksine bir olayın sonucu ya da devamı niteliğinde olmuştur.

Abstract:
In this study, two folk theater were evaluated under the heading "Comparing the Common and Different Aspects of Commedia dell'Arte and Ortaoyunu". The purpose of the study is; It examines the common and different aspects of Commedia dell'Arte and Ortaoyun by examining historical processes and characters.
The Commedia dell'Arte was a improvisational traditional folk theater that emerged in Italy in the 15th century and soon spread to Europe. It is accepted that it emerged towards the end of the 18th century or the beginning of the 19th century, with no precise knowledge of when the traditional Turkish theater emerged.
In the 15th century, Renaissance movement emerged as the beginning of innovations in science and art in Italy. The importance given to sanata and conscience has increased in this respect, and the foundations of the Italian folk theater have begun to be thrown together with it. In the 16th century, Commedia dell'Arte players transformed the existing folk literature, improvisation masks, improvisation masks, music and dance into a theater instrument.1 In the same way, the 19th century became a news reader of the Ottoman Empire, The preparations for the establishment were started at this time. It is worth noting that when both game races are revealed, the time of the game is a time of renewal and change.
The similarities between the Commedia dell'Arte, the Traditional Italian Folk Dance Theater, and the Ortaoyunu, the Traditional Turkish Dance, constituted the important building blocks of the Traditional Turkish Theater. Especially in the west; They emphasized that the traditional Turkish Theater was influenced by the Commedia dell'Arte, the Italian Folk Theater. It has been argued that this influence may be due to the relation of the Turks to the Venetians who lived for many years. This thought came from the West to our time, and it was said that this inspiration was as much as the Genoese as the Venetians. In support of this view, it has been shown that the game site used in Ortaoyunu and the players should take the example of the permanent places in the flat. Every society has been in constant change throughout history. In order to be able to better understand the changes that take place in the society, we need to be able to understand at what time period and under what social and psychological factors. The changes that have taken place in society have never occurred spontaneously or suddenly. On the contrary, it is not the end or the end of an event.