Karaciğer nakli hastalarında progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk üzerine etkisi
The effects of progressive relaxation exercises on the vital signs and fatigue in patients with liver transplant
Yazar: SEMA KÖMÜRKARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA CENGİZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Gevşeme = Relaxation ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Karaciğer Nakli Hastalarında Progresif Gevşeme Egzersizlerinin Yaşam Bulguları ve Yorgunluk Üzerine Etkisi
Amaç: Bu araştırma, karaciğer nakli hastalarında progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk düzeyi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma, ön test/son test randomize kontrollü deneme modeli olarak yapıldı. Araştırmaya Mart 2020- Ekim 2020 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin karaciğer nakil servislerinde yatan ve karaciğer nakli olan (deney grubu=45, kontrol grubu=45) 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özelliklerini kaydetmek için Hasta Tanıtım Formu, yaşam bulgularına ait özellikleri kaydetmek için Yaşam Bulguları İzlem Formu ve yorgunluk düzeylerini belirlemek için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği kullanıldı.  Deney grubundaki hastalara, telefonlarına gönderilen ses kayıtları ile dört hafta boyunca düzenli olarak her gün 25-30 dakika progresif gevşeme egzersizleri uygulatıldı. Deney grubundaki hastaların progresif gevşeme egzersizleri öncesi yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyleri belirlendi. Progresif gevşeme egzersizlerinden hemen sonra ve ikinci haftanın sonunda yaşam bulguları izlendi. Dördüncü haftanın sonunda ise yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyleri ölçüldü. Kontrol grubundaki hastaların ölçümleri deney grubuyla eş zamanlı olacak şekilde ölçüldü. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare, Mann-Withney U, Friedman ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri kullanıldı.
Bulgular: Karaciğer nakli sonrası kontrol grubunda bulunan hastaların ön test /son test yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyinde puan ortalamaları arasında önemli bir farklılık saptanmazken, deney grubundaki hastaların nabız ve solunum hızı sayısı, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri, yorgunluk şiddeti düzeyleri ortalama puanlarının düşük olduğu saptandı (p<0.05). SpO2 düzeyinin ise arttığı istatistiksel açıdan farkın önemli olduğu görüldü (p<0.05). 
Sonuç: Progresif gevşeme egzerizlerinin karaciğer nakli olan hastalarda yaşam bulgularını düzenlemede ve yorgunluk şiddetini azaltmada etkin bir hemşirelik girişimi olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Karaciğer Nakli, Progresif Gevşeme Egzersizleri, Yaşam Bulguları, Yorgunluk

Abstract:
The Effects of Progressive Relaxation Exercises on the Vital Signs and Fatigue in Patients with Liver Transplant
Aim: This research was carried out the effect of progressive relaxation exercises to patients with liver transplantation on the vital signs and fatigue levels.
Material and Methods: The research was conducted as a pre-test/post test randomized controlled trial model. 90 patients who had undergone liver transplantation (experimental group = 45, control group = 45) hospitalized in the liver transplant wards of a university hospital between March 2020 and October 2020 were included in the study. The Patient Information Form was used to record the demographic characteristics of the patients, the Vital Signs Inspection Form to record the characteristics of the vital signs and the Fatigue Severity Scale to determine the fatigue levels. Patients in the experimental group were given 25-30 minutes of progressive relaxation exercises regularly every day for four weeks with voice recordings sent to their phones. The vital signs and levels of fatigue severity of the patients in the experimental group were determined before the progressive relaxation exercises. Vital signs were observed immediately after progressive relaxation exercises and at the end of the second week. At the end of the fourth week, vital signs and levels of fatigue severity were measured. No intervention was applied to the patients in the control group, and vital signs and levels of fatigue severity were measured simultaneously with the experimental group. In evaluating the data; descriptive statistics, X-Square, Mann-Whitney U, Friedman and Wilcoxon signed rank tests were used.
Results: After liver transplantation, no significant difference was found between the pre-test and post-test vital signs and the mean scores of the fatigue severity of the patients in the control group, while the mean scores of the patients in the experimental group were low in pulse and respiratory rate, systolic blood pressure and diastolic blood pressure values, and fatigue severity levels (p<0.05). It was observed that the SpO2 level increased, and the difference was statistically significant (p <0.05).
Conclusion: Progressive relaxation exercises were found to be an effective nursing intervention in regulating the vital signs and reducing the severity of fatigue in patients with liver transplantation.
Key Words: Liver Transplantation, Progressive Relaxation Exercises, Vital Signs, Fatigue