Ektopik gebelikte tek doz metotreksat tedavi protokolünün over fonksiyonları üzerine etkileri
Single dosage metotrexate therapy in ectopic pregnancyeffects of the protocol on over functions
Yazar: HATİCE YAŞAT NACAR
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SALMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-ektopik = Pregnancy-ectopic ; Metotreksat = Methotrexate ; Over = Ovary ; Over rezervi = Ovarian reserve ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Ektopik gebelik maternal mortalite ve morbiditenin önemli sebeplerinden birisidir.
Ektopik gebelik tedavisinde kullanılan tedavi protokollerinin over rezervi üzerine olan olası
olumsuz etkileri tedaviye bağlı morbidite kapsamında güncelliğini korumaktadır. Bu
çalışmada tek doz Metotreksat protokolünün over rezervi üzerine kısa dönem etkilerinin
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Kesitsel gözlemsel klinik tasarımdaki bu araştırma, İstanbul Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tek merkezde
gerçekleştirilmiştir. Ektopik gebeliği olan ve tek doz metotreksat ile tedavi edilen 30 kadın,
daha önce metotreksat kullanım öyküsü olmayan 32 kadın ile çalışma tamamlandı. Tedavi
öncesi ve sonrası Anti-Mullerian Hormon, FSH, LH serum seviyeleri ve sonografik olarak
antral folikül sayısı ve over hacmi ölçümleri yapıldı. Ektopik gebelik grubunun tedavi öncesi
ve sonrası değerleri grup içerisinde ve kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Metotreksat başarı
sıklığı, tedavi sonrası rezolüsyon süresi ve yan etki sıklığı ikincil amaçlar kapsamında
değerlendirildi.
Bulgular: Metotreksat tedavisi alan kadınların tedavi öncesi ve sonrası AMH medyan
skorları benzerdi (p= 0.104). Metotreksat tedavisi alan kadınlar ve kontrol grubu arasında
AMH, FSH, FSH/LH, AFC ve over hacmi medyan değerleri benzerdi. Metotreksat ile ilişkili
şiddetli yan etki görülmezken kendiliğinden veya semptomatik tedavi ile geçen hafif yan etki
sıklığı %11'di. Tek doz Metotreksat ile başarı sıklığı %94.1, ikinci doz gereksinim sıklığı
%5.8, rezolüsyon süresi 16.78 ± 5.43 gündü.
Sonuç: Ektopik gebeliğin tek doz sistemik MTX ile tedavisi başarı sıklığı yüksek, kısa
dönem over rezervi için güvenli bir protokol olarak gözükmektedir.
Anahtar kelimeler: Gebelik, Ektopik; Metotreksat;Over Rezervi

Abstract:
Aim: Ectopic pregnancy is one of the important causes of maternal mortality and morbidity.
The possible negative effects of thetreatment protocols used in the treatment of ectopic
pregnancy on ovarian reserve remain up-to-date within the scope of treatment-related
morbidity. In this study, it was aimed to evaluate the short-term effects of a singledose MTX
protocol on ovarian reserve. Materials and Methods: This cross-sectional observational clinical study was conducted in
a single center at Istanbul Health Sciences University Gaziosmanpaşa Training and Research
Hospital. The study was completed with 30 women with ectopic pregnancies treated with a
single dose of methotrexate, and 32 women with no previous history of methotrexate use.
Anti-Mullerian Hormone, FSH, LH serum levels and sonographically antralfollicle count
and ovarian volume were measured before and after treatment. The median scores of the
ectopic pregnancy group before and after treatment were compared within the group and
with the control group. Frequency of methotrexate success, resolution time after treatment,
and frequency of side effects were evaluated within the scope of secondary objectives.
Results: Pre- and post-treatment AMH median scores of women receiving methotrexate
treatment were similar (p= 0.104). The median values of AMH, FSH, FSH/LH, AFC, and
ovarian volume were similar between women receiving methotrexate therapy and the control
group. While there were no severe side effects associated with methotrexate, the frequency
of mild side effects that resolved spontaneously or with symptomatic treatment was 11%.
The frequency of success with a single dose of Methotrexate was 94.1%, the frequency of
needing a second dose was 5.8%, and the resolution time was 16.78 ± 5.43 days.
Conclusion: Treatment of ectopic pregnancy with a single dose of systemic MTX seems to
be a safe protocol for short-term ovarian reserve with a high success rate.
Keywords:Methotrexate; Ovarian Reserve;Pregnancy, Ectopic