Ebeveynlerin bağlanma stilleri ve kişilik özellikleri ile çocuklarında görülen davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the attachment styles and personal characteristics of the parents and the behavior problems in their children
Yazar: FATMA ZEHRA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, ebeveynlerin bağlanma stilleri ve kişilik özellikleri ile çocuklarında görülen 
davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma 
yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Ocak-Nisan 2023 döneminde 
çocuğu olan tüm ebeveynlerden oluşmaktadır. Araştırmada evren kapsamında oluşturulan 
örneklem, olasılıklı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden ve 
soruları yanıtlayan 407 ebeveyn araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veriler 
Güçler ve Güçlükler Ölçeği, Ana Babaya Bağlanma ve Büyük Beş Kişilik Testi olmak üzere 
toplam üç ayrı ölçek aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi için Ms-Excel 2010 ve IBM 
SPSS Statistics 22.0 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ebeveynlerde cinsiyet, yaş, eğitim 
düzeyi, medeni durum, çocuk sayısı, çocuk cinsiyeti değişkenlerine göre farklı sonuçlar elde 
edilmiştir. GGÖ alt boyutları olan hiperaktivite, davranış sorunları, duygusal sorunlar, sosyal 
sorunlar ve akran sorunlarına ait dağılımlarının, cinsiyet, ebeveynin yaşı, çocuğun cinsiyeti 
değişkenlerine göre gruplar arasındaki farklılığın istatistiki açıdan anlamlı olmadığı 
görülmüştür. GGO alt boyutlarından duygusal, davranış ve akran sorunları alt boyut dağılımının 
ebeveynin sahip olduğu çocuk sayısına göre grupların birbiri arasındaki farklılığın istatistiki 
açıdan anlamlı olduğu görülmüştür. ABBÖ alt boyutları olan ilgi/kontrol, aşırı koruma 
dağılımlarının, çocukların cinsiyetine göre grupların birbiri arasındaki farklılığın istatistiki 
açıdan anlamlı olmadığı görülürken, ebeveynin sahip olduğu çocuk sayısına, yas değişkenine 
göre anlamlı olduğu belirlenmiştir. Gelir durumu ve eğitim düzeyi açısından bakıldığında ilgi/ 
kontrol alt boyutları arasındaki farklılığın anlamlı olmadığı görülürken, aşırı koruma alt 
boyutları arasındaki farklılığına anlamlı olduğu belirlenmiştir. BBKT alt boyutlarından olan 
dışa dönüklük, duygusal dengelilik zeka /hayal gücü alt boyut dağılımlarının cinsiyete göre 
grupların birbiri arasındaki farklılık istatistiki açıdan anlamlı olmadığı görülürken uyumluluk 
ve sorumluluk açısından anlamlı olduğu görülmüştür. Dışa dönüklük, sorumluluk, duygusal 
dengelilik alt boyut dağılımlarının yaşa göre göre grupların birbiri arasındaki farklılık istatistiki 
açıdan anlamlı olmadığı görülürken, uyumluluk ve zekâ/hayal gücü yönünden bakıldığında 
anlamlılık mevcuttur. Eğitim düzeyi değişkeniyle ilişkisine bakıldığında duygusal dengelilik 
haricinde diğer alt boyutların dağılımının eğitim düzeyine göre gruplar arasındaki farklılığın 
istatistiki açıdan anlamlı olduğu görülmüştür. Medeni durum değişkenine bakıldığında dışa 
donukluk ve duygusal dengelilik kısmında anlamlılık yokken uyumluluk, sorumluluk, zeka/ 
hayal gücü ile medeni durum arasında istatistiki açıdan anlamlılık belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between attachment styles and 
personality traits of parents and behavioral problems seen in their children. The research was 
conducted with the relational survey model, one of the quantitative research methods. It consists 
of all parents who had children between January-April 2023. The sample formed within the 
scope of the population was selected by probability sampling method. The sample consisted of 
407 parents who agreed to participate in the study and answered the questions. Data were 
collected through three different scales: Strengths and Difficulties Scale, Parental Attachment 
and Big Five Personality Test. Ms-Excel 2010 and IBM SPSS Statistics 22.0 were used for data 
analysis. As a result of the study, different results were obtained according to gender, age, 
education level, marital status, number of children, and child gender variables. It was seen that 
the difference between the groups according to the variables of gender, age of the parent, and 
gender of the child in the distribution of the sub-dimensions of hyperactivity, behavioral 
problems, emotional problems, social problems and peer problems, which are sub-dimensions 
of the GSP, was not statistically significant.It was seen that the difference between the groups 
according to the number of children the parents had in the distribution of the emotional, 
behavioral and peer problems sub-dimensions of GGO was statistically significant.While it was 
seen that the differences between the groups were not statistically significant according to the 
gender of the children in terms of the interest/control and overprotection sub-dimensions of 
ABBS, it was found to be statistically significant according to the number of children the 
parents had and the age variable.In terms of income status and education level, the difference 
between the interest/control sub-dimensions was not significant, while the difference between 
the overprotection sub-dimensions was significant. While the difference between the groups 
according to gender in terms of extroversion, emotional stability, intelligence/imagination sub￾dimension distributions, which are among the sub-dimensions of GCIT, was not statistically 
significant, it was found to be significant in terms of agreeableness and responsibility. While 
the difference between the groups according to age in terms of extroversion, responsibility, 
emotional stability sub-dimension distributions is not statistically significant, there is 
significance in terms of agreeableness and intelligence/imagination. When the relationship with 
the level of education variable is examined, it is seen that the difference between the groups 
according to the level of education in the distribution of the other sub-dimensions except 
emotional stability is statistically significant. Regarding the marital status variable, while there 
is no significance in extraversion and emotional stability, there is statistical significance 
between agreeableness, responsibility, intelligence/imagination and marital status.