Türk halk müziği ses eğitiminde karşılaşılan problemlerin incelenmesi
Examination of the problems encountered in Turkish folk music
Yazar: EMİN KARADAYI
Danışman: PROF. EROL PARLAK
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Ses Eğitimi Ana Sanat Dalı / Ses Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Halk müziği = Folk music ; Müzik eğitimi = Music education ; Ses eğitimi = Voice training ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Şan eğitimi = Voice education

Özet:
Ses eğitimi her yaş ve özellikteki ses için doğru, etkili ve güzel şarkı söylemeye yönelik, belirlenen tekniklerle ve müziksel duyarlılık gözetilerek uygulanan bir süreci kapsamaktadır. Ses eğitiminin bir diğer amacı da bu alanda çalışma yapan bireylere seslerini en etkili ve doğru şekilde kullanabilme becerisi kazandırmaktır. 
Türk halk müziği, toplumun ortak duygu ve düşüncelerini yalın, samimi, coşkulu ve içli ezgilerle anlatan köklü bir müzik sanatıdır. Türk halk müziği, doğal ve sosyal olayları, acı, sevgi, özlem ve gurbet gibi ortak duyguları, tarihî olayları konu alan büyük bir kültür hazinesidir. Tüm bu olgulardan hareketle, geleneğimizin önemli yapıtaşlarından olan Türk halk müziğinde, ses eğitimine dair uygulanan egzersizlerin ve bu alandaki çalışmaların ne denli doğru ve kalıcı olduğunu sorgulamak gerektiği düşünülmüştür. Çünkü yıllardır konservatuvarlar ve müzik bölümlerinin geleneksel icraya yönelik ses eğitimi müfredatı içerisindeki çalışmaların hemen hepsi temel olarak opera ana sanat dalı ve Batı müziği mezunu hocaların uyguladığı ses eğitimi yaklaşımları ve metotları ile yürütülmektedir.
Ses eğitimi, icra edilen müzik türünün; kendisine özgü ses aralığı, rezonans, artikülasyon vb. özelliklerini de kapsayıcı olmalıdır. Ayrıca kişiye özgü, kişi anatomisine ve kültürel özelliklerine de uygun olmalıdır. Dolayısıyla bu çalışmada ses eğitimini kültürel bağlamıyla da düşünmek gerektiği varsayılmıştır. Aynı zamanda modernizmin etkilerinin halk müziği ses eğitimi ile ilişkisi de ele alınmıştır. Müzik eğitimi verilen kurumlarda geleneksel icraya yönelik ses eğitiminin opera ana sanat dalı mezunu hocalar tarafından yürütülmesi sebebiyle bu eğitim anlayışından müziğimize uyarlanan şarkı söyleme tekniğinin geleneksel müziğimizde mevcut olan vokal kullanım şekilleriyle örtüşmemesi durumunun temel problemimizi oluşturduğu varsayılmaktadır. Bu çalışmada, bu uyarlamanın bir sonucu olarak tespit edilen problemler, kültür ve modernlik kavramlarının bu eğitim sürecine olan etkisi ile birlikte ele alınmıştır. Ayrıca mevcut problemlerin tespit edilip incelenmesi adına konservatuvar ve müzik eğitim kurumlarında geleneksel icraya yönelik ses eğitimi ve repertuvar dersleri veren, alanında uzman dokuz eğitimci ile görüşmeler yapılmıştır. Literatürde bu alana dair yazılmış kaynaklar taranmış olup uzman görüşleri ve kaynaklar karşılaştırılarak analiz edilip değerlendirilmiştir. 
Bu araştırmada, geleneksel icra alanında ses eğitimi dersleri yürüten hocaların kolektif bir çalışma yürüterek bu alandaki ekol icracıların glottal ve akustik analizlerini ayrı ayrı yapmaları, elde edilen veriler neticesinde egzersizler ve eğitim müfredatı oluşturmaları gerektiği sonucuna varılmıştır. Geleneksel icrada bulunan rezonans, artikülasyon, hançere gibi özelliklerin Türk Halk Müziği ses eğitiminde göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, Türk Halk müziğine yönelik ses eğitimi uygulamalarının ne gibi problemlere sebep olduğunu göstermekte ve tespit edilen problemlerin giderilmesi hususunda öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ses Eğitimi, Türk Halk Müziği

Abstract:
Voice training includes a process carried out with techniques developed for correct, effective and beautiful singing. These techniques are applied with musical details in mind. Voice training aims to provide the singers with the most effective and correct performance skills in a related musical genre.
Turkish folk music is a deep-rooted musical art that expresses the common feelings and thoughts of the society with simple, sincere, and enthusiastic melodies. Voice training applied in the field of Turkish folk music, which is one of the important building blocks of our tradition, is important. On the other hand, for years, voice training studies in conservatories and music departments have been carried out by educators who are specialized in western music field.
Voice training should include specific vocal range, resonance and articulation characteristics of the type of music being performed.In addition, it should be specific to the person, appropriate to the person's anatomy and cultural characteristics. Therefore, in this study, it is assumed that voice education should be handled within its cultural context.In this study, the relationship between the modernization process in Turkey and folk music vocal training is also discussed.It is assumed that our main problem is that the vocal training techniques used in music education institutions do not overlap with the vocal usage patterns available in traditional music.In this study, the existing problems in Turkish folk music vocal education are discussed within the framework of the effects of the modernization process on the formation of these problems.In this context, interviews were held with nine educators who give voice training and repertoire lessons in the field of traditional music in conservatories and music education institutions in order to identify existing problems and propose solutions.The opinions of these experts were analyzed and evaluated within the framework of the literature on this field.
In this research, it was concluded that the glottal and acoustic analyzes of each region's singers should be made separately in order to reveal a valid method in terms of performing the unique features of each region. Transforming the obtained data into exercises with the collaboration of voice trainers will be important in solving the current problem. It was concluded that features such as resonance, articulation and dagger (hançere) in traditional performance should be considered in this training process.

Keywords: Voice Training, Turkish Folk Music