COVID-19 tanılı hastalarda medikal tedavilerin EKG üzerine etkisi
Effect of medical treatments on ECG in patients diagnosed of COVID-19
Yazar: HÜSEYİN GENCER
Danışman: UZMAN ALİ ÇETİNKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Pandemiler = Pandemics ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Hidroksiklorokin ve makrolid grubu antibiyotikler QTc uzaması ve proaritmik olaylarda rol oynayabilmektedir. Çalışmamızda hastanemizde hidroksiklorokin ve diğer medikal tedaviler uygulanan hastalarda hangi EKG değişikliklerinin görüldüğü , sıklığı ve hangi faktörlerden etkilendiği belirlenerek; medikal tedavilerde optimal dikkatin sağlanması ve Covid-19 tanılı hastalarda medikal tedavi düzenlenirken EKG bulgularının gözden kaçmamasını sağlamaktır. 
Metod: 1 Mart 2020 ile 15 Mayıs 2020 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Pandemi servislerinde yatan RT-PCR testi pozitif olan 212 hasta retrospektif olarak çalışmamıza dahil edildi. Araştırma dizaynına uyan hastalar belirlendikten sonra dosya kayıtları incelendi. Hastaların başvuru ve yatış esnasında çekilmiş olan EKG kayıtları incelendi. Hastaların QTc aralığı,PR aralığı ve QRS süresi ölçüldü. Hastaların EKG değişikliklerinin kullandığı antibiyoterapi, antiviral tedavi, yaş, cinsiyet, vital bulguları, kullandığı medikal tedaviler, laboratuvar değerleri ve komorbid hastalıklar ile olan ilişkisi incelendi.
Bulgular: Çalışmamıza 212 hasta dahil edildi. Hastaların 123(%58)'ü erkek, 89(%42)'u kadındı. QRS süresinde kısalmanın cinsiyete göre dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı(p=0.013). Cinsiyete göre QTc aralığının uzamasında, QRS süresinin uzamasında ve PR aralığının kısalmasında istatistiksel anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0.050). QTC aralığının uzamasına göre hastaların yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p<0.001). QRS süresinin uzamasına göre hastaların yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p=0.046). QRS süresinin kısalmasına göre hastaların yaş ortancaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p=0.031). Antibiyotik kullanım durumlarına göre QTc aralığının uzaması, QRS aralığının uzaması, QRS aralığının kısalması ve PR aralığında kısalmanın dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.050).
Sonuç: Çalışmamıza dahil edilen hastaların %13.6 gibi yüksek oranda QTc aralığında uzama saptanmıştır. Bundan dolayı medikal tedavi ile takipli hastalarda atriyoventriküler iletim ile QTc aralığının EKG ile yakın takibi gerekmektedir. Hasta takibinde elektrokardiyogramlara ve elektrolit değerlerini takibine özen gösterilmesi gerekmektedir; ayrıca ilaç kullanımında fayda/zarar oranı her hasta için bireysel olarak değerlendirilmelidir. QTc aralığının ve QRS süresinin uzamasına , QRS süresinin kısalmasına göre hastaların yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.001). Bu bulgumuz bu konuyla ilgili yapılacak çalışmalara yol gösterici olabilir. Bizim çalışmamızda göstermiştir ki; ilaç etkileşimlerine karşı farkındalığın artırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Covid-19 Enfeksiyonu medikal tedavisi, EKG değişiklikleri

Abstract:
Objective: Hydroxychloroquine and macrolide group antibiotics may play a role in QTc prolongation and proarrhythmic events. In our study, it is aimed to determine which ECG changes are seen in patients using hydroxychloroquine and other medical treatments in our hospital, their frequency and which factors are affected. In addition, to increase optimal attention in medical treatments and to ensure that ECG findings are not overlooked when medical treatment is arranged in patients diagnosed with Covid-19.
Methodology: 212 patients hospitalized in Kayseri City Hospital Pandemic wards between March 1, 2020 and May 15, 2020 with positive RT-PCR test were included in our study retrospectively. After determining the patients who fit the research design, file records were examined. The ECG records of the patients taken during admission and hospitalization were examined. QTc interval, PR interval and QRS duration of the patients were measured. The relationship between the patients' ECG changes and antibiotherapy, antiviral therapy, age, gender, vitals, medical treatments, laboratory values and comorbid diseases were examined.
Findings: 212 patients were included in our study. 123 (58%) of the patients were male and 89 (42%) were female. There was a statistically significant difference between the distribution of shortening in QRS duration by gender (p = 0.013). There was no statistically significant difference in prolongation of QTc interval, prolongation of QRS interval and shortening of PR interval according to gender (p> 0.050). There was a statistically significant difference between the mean age of the patients according to the prolongation of the QTC interval (p <0.001). A statistically significant difference was found between the mean age of the patients according to the prolongation of the QRS duration (p = 0.046). A statistically significant difference was observed between the median age of the patients according to the shortening of the QRS duration (p = 0.031). According to antibiotic usage, no statistically significant difference was found between the distribution of prolongation of QTc interval, prolongation of QRS duration, shortening of QRS duration and shortening of PR interval (p> 0.050).
Result: Prolongation of the QTc interval was found as high as 13.6% of the patients included in our study. Therefore, close monitoring of atrioventricular conduction and QTc interval with ECG is required in patients who are followed up with medical treatment. In patient follow-up, attention should be paid to electrocardiograms and following electrolyte values. In addition, the benefit / harm ratio in drug use should be made individually for each patient. A statistically significant difference was found between the mean ages of the patients according to the QTc interval and the prolongation of the QRS duration and the shortening of the QRS duration (p <0.001). This finding may be a guide for studies on this subject. Our study showed that awareness of drug interactions should be increased.
Keywords: Covid-19, Medical Treatment for Covid-19 Infection, Changes in EKG