Piet Mondrian'ın sanat anlayışının tasarım ve endüstriye etkisi
The impact of Piet Mondrian's understanding of art on design and industry
Yazar: ŞEYMA ZİYAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ASKER BAL
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Piet Mondrian'ın, kurucusu olduğu Neoplastisizm (yeni biçim anlayışı) ilkel renkler ile basit geometrik biçimler arasındaki ilişkileri araştıran ve bu konuda sanatın farklı dallarında üretimde bulunan bir sanat oluşumudur. Mondrian'ın kuramsal ve plastik araştırmalarının bir sonucu olan Neoplastisizm, özetle, üç temel renk olan mavi, sarı, kırmızı ve renk olarak sayılamayan siyah, beyaz, gri ile dik açılar akımın başlıca unsurlarıdır. Mondrian batı sanat akımları olan izlenimcilik, sürrealizm, dışavurumculuk ve fovizmi inceledikten sonra uzun bir süre Kübizm'e yoğunlaşmıştır. Kübizm'den yola çıkan ve onu aşan Neoplastisizm, daha sonra sanatta geometrik soyutlamanın kökeni olmuştur. Mondrian'ın yeni biçimciliği Avrupa rasyonalizmine (akılcılığının) dayanmaktadır. Batı düşüncesinin gelişiminde, Antikçağ felsefesinden başlayarak, rasyonalizme gelinceye kadar, bilimsel bilginin doğruluğunun duyusal algıda değil, düşüncede/akılda bulunabileceği önermesi genel bir kabul görmüştür. Batı düşüncesinin bu zengin bir tarihsel mirası yani aydınlanma olgusu Neoplastisime giden yolu açmıştır. Akımın en etkili temsilcilerinden biri olan Piet Mondrian'ın sanat anlayışı ve geliştirdiği resimsel soyutlama dili geçmişte olduğu gibi bugün de başta mimari, grafik sanatları, endüstriyel tasarım, moda benzeri disiplinlerin olduğu birçok alanı etkilemeye devam etmektedir. 

Anahtar kelimeler: Piet Mondrian, De Stijl, Neoplastisizm, Resim, Tasarım

Abstract:
Neoplasticism (new understanding of form), founded by Piet Mondrian, is an art formation that investigates the relationships between primitive colors and simple geometric forms and produces in different branches of art on this subject. Neoplasticism, which is a result of Mondrian's theoretical and plastic research, is, in short, the three basic colors blue, yellow, red, black, white, gray, which cannot be counted as colors, and right angles are the main elements of the movement. After examining the western art movements of impressionism, surrealism, expressionism and fauvism, Mondrian concentrated on Cubism for a long time. Neoplasticism, which was based on Cubism and surpassed it, later became the origin of geometric abstraction in art. Mondrian's new formalism is based on European rationalism. In the development of Western thought, starting from ancient philosophy until rationalism, the proposition that the accuracy of scientific knowledge can be found in thought/mind, not in sensory perception, has been generally accepted. This rich historical legacy of Western thought, namely the phenomenon of enlightenment, has opened the way to Neoplasticism. One of the most influential representatives of the movement, Piet Mondrian's understanding of art and the pictorial abstraction language he developed continue to influence many fields, including disciplines such as architecture, graphic arts, industrial design and fashion, as in the past.

Keywords: Piet Mondrian, De Stijl, Neoplasticism, Painting, Design