Salat Tepe Erken Tunç Çağı IV yerleşimi kaba seramiklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the coarse ceramics of Early Bronze Age IV at Salat Tepe
Yazar: ELİF BOZKURT
Danışman: PROF. DR. AYŞE TUBA ÖKSE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Salat Tepe = Salat Tepe ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramikler = Ceramics ; Yukarı Dicle havzası = Upper Dicle basin

Özet:
Yukarı Dicle havzasında yer alan Salat Tepe, Kalkolitik Çağ'dan itibaren kırsal bir yerleşim olarak iskân edilmiştir. MÖ 3. binin ilk çeyreğinden sonra terk edilen tepe Geç Akkad Dönemine tarihlenen ETÇ IVA evresinde yeniden yerleşim görmüştür. Bu yerleşim IVB evresi olan Akkad sonrasında da kesintisiz olarak devam etmektedir. Kuzey Mezopotamya ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ETÇ boyunca yoğun olarak kullanılan Standart Seramikler ve Taşçık Katkılı Pişirme Kapları, MÖ 3. binin son çeyreğine (ETÇ IV) tarihlenen Salat Tepe IIA döneminde yoğun olarak kullanılmıştır. Salat Tepe'de bu dönem iki tabaka ile temsil edilmiş olup, seramik koleksiyonları arasında önemli bir farklılık ortaya çıkmamış, sadece üst tabakada (IIA:5) sayıca iki katına çıkmıştır. Bu durum seramik geleneklerinin süreklilik gösterdiğine, mimari değişim ve kap sayısının artması da üst tabakadaki kırsal yerleşimde nüfusun arttığını göstermektedir. Bu çalışmada değerlendirilen kaba seramikler ele geçtikleri mekânlara ve teknik özelliklerine dayanılarak günlük hayatın en büyük parçası olan besin ihtiyacını gidermek amacıyla besin hazırlama, pişirme ve depolamada kullanılmıştır. Salat Tepe'de bulunan kaba seramik grupları çevre bölgelerdeki çağdaş yerleşimlerin kapları ile karşılaştırılarak benzerlikleri saptanmış, yayılım alanı belirlenerek bu kültürlerle olan ilişkileri açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yukarı Dicle Havzası, Salat Tepe, Erken Tunç Çağı IV, Kaba Seramik, Standart Seramik, Akkad Dönemi.

Abstract:
Salat Tepe, located in the Upper Tigris Region, had been used as a rural settlement since the Chalcolithic Age. The site had been abandoned in the second quarter of the 3rd Millennium BC, and re-occupied in the Early Bronze Age IVA, dating to the Late Akkad Period. The site continued to be settled in the Early Bronze Age IVB, dating to the Post-Akkad Period. In Salat Tepe, Plain Simple Ware and Grit Tempered Cooking Pots had been used abundantly in Period IIA, dating to the last quarter of the 3rd Millennium BC (EBA IV). These pottery groups had been used in Northern Mesopotamia and South-Eastern Anatolia throughout the Early Bronze Age. This period comprises two architectural levels at Salat Tepe; however, pottery traditions did not change much; only the number of vessels doubled in the later level (IIA:5). This situation points to a continuity in pottery tradition,and the change in architecture and increase in pottery number to population growth. According to the contexts and physical properties, the coarse vessels handled in this study seem to have been used in daily life for preparation, cooking and storage of food. The ceramic groups found in Salat Tepe have been compared with those from contemporary sites in surrounding regions; thus, similarities between these have been detected and the cultural interactions have been defined, basing on the span.
Keywords: Upper Tigris Region, Salat Tepe, Early Bronze Age IV, Coarse Ceramics, Plain Simple Ware, Akkad Period.