Modern Suriye'nin kuruluşu sürecinde eğitimci bir modernist: Sâtı el Husri
A modernist educator in the foundation of modern Syria: Sati al Husri
Yazar: YUSUF ERKUL
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERKEN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap milliyetçiliği = Arabian nationalism ; Eğitim = Education ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlıcılık = Ponottoman ; Satı Bey = Satı Bey ; Suriye = Syria ; Tanzimat = Tanzimat ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışının ardından Suriye ulus devletinin inşa sürecinde Arap milliyetçiliğinin öncü isimlerinden Sâtı el Husri'nin eğitim sistemini şekillendirmedeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu yeni süreçte eğitim, "Arap Toplumu"nu inşa etmenin önemli bir aracı olarak öne çıkarılmıştır. Modernleşmeyle birlikte ortaya çıkan "ulus devlet" kavramı genellikle ulusal kimliğe dayalı, aynı coğrafi sınırlar içinde yaşayan insanları bir araya getirmeyi hedefleyen bir devleti ifade eder. Şüphesiz eğitim de ulusal kimliği güçlendirmenin ve arzu edilen birliği sağlamanın bir aracı olmuştur. Devletlerin eğitim sisteminde öğretim dili, tarih bilgisi, kültürel değerler ve vatandaşlık normları genellikle ulusal argümanlar etrafında şekillenir. Bu bağlamda denilebilir ki, modern ulus devletler genellikle ait oldukları toplum içinde ortak kimlik oluşturma konusunda eğitim sistemini araç olarak kullanır.

Çalışmanın temel amacı Suriye'nin ulus devlet olarak inşasında Sâtı Bey'in (Sâtı el Husri) katkısını ele almaktır. Satı Bey'in Osmanlı sonrası süreçte Suriye eğitim sistemine dair eserleri çalışmanın temel kaynaklarını oluşturmaktadır. Arşiv kaynaklarının taranmasıyla elde edilen birincil kaynaklar detaylı bir şekilde incelenmiş, Sâtı el Husri'nin Arapça olarak kaleme aldığı eserler titizlikle taranmıştır. Ortaya koyduğumuz yeni metinler ve değerlendirmeler modern Suriye'nin doğuşunda Satı Bey'in ortaya koyduğu fikirlerin etkisini anlamayı mümkün kılmaktadır. 


Anahtar Kelimeler: Sâtı el Husri, Modernleşme, Ulus Devlet, Suriye, Eğitim

Abstract:
This study aims to examine the role of Sati al-Husri, one of the pioneers of Arab nationalism, in shaping the education system during the construction of the Syrian nation-state following the collapse of the Ottoman Empire. In this new process, education has been highlighted as an important tool for building the "Arab Society". The concept of "nation state" that emerged with modernization generally refers to a state based on national identity and aims to bring together people living within the same geographical borders. Undoubtedly, education has also been a tool for strengthening national identity and achieving the desired unity. In the education system of states, the language of instruction, historical knowledge, cultural values and citizenship norms are usually shaped around national arguments. In this context, it can be said that modern nation states generally use the education system as a tool for creating a common identity within the society they belong to.

The main purpose of the study is to examine the contribution of Sati Bey (Sati al-Husri) in the construction of Syria as a nation-state. Sati Bey's works on the Syrian education system in the post-Ottoman period constitute the main sources of the study. The primary sources obtained by scanning the archive sources were examined in detail, and the works written in Arabic by Sati al-Husri were meticulously scanned. The new texts and evaluations we have presented make it possible to understand the impact of the ideas put forward by Sati Bey on the emergence of modern Syria.


Keywords: Sâti al-Husri, Modernisation,  Nation State, Syria, Education