Giysi tasarımında yenilikçi yaklaşımlar üzerine bir uygulama örneği : Keşan dokumaları
An application example on innovative approaches in garment design: Kesan textures
Yazar: HACERE ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÖHRET AKTEPE DAL
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Keşan bezi, dokuma bir bez olup, Karadeniz'in yöresel kıyafeti olarak bilinmektedir. Karadeniz'in simgesi haline gelmiş 'Keşan' bezi diğer bezlerden dokuma ve desen bakımından farklılık teşkil eder. Yapılan çalışmada 'Keşan' bezinin nerelerde kullanıldığı, deseninin çeşitlendirilmesi, dokuma tekniğinin ve tarihinin araştırılmasında nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. İngilizce ve Türkçe dillerindeki literatürler taranarak okumalar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler; 'Keşan' dokumacılığı ve çeşitleri ile ilgili terim ve kavramlar, kullanılan araç ve gereçler, yapım teknikleri ve üretilen kumaşlar, kullanım amaçları vb. özellikleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. 
Tezimizi güçlendirmek için kullanılan yöntemlerden biri de röportajlardır. Karadeniz bölgesinde yer alan Rize ve Trabzon şehirlerinde 18-90 yaş arası 22 kişi ile röportaj yapılmıştır.  Bu sayene taşınır kültür mirasımızın farkındalığı üzerine de bir ölçüm elde edilmiştir. Çalışmanın verileri; 2021 Nisan ayında gerçekleşen saha çalışmasında elde edilen veriler ışığında 'Keşan' kültürünü tarihçesi ve türleri için sözlü gelenekten röportaj yönteminden yararlanarak bilgiler edinilmiştir. Keşan tarihi, rengi, kullanım şekli ve yapım tekniği hakkında teknik veriler toplanmış ve kesim-dikim anlayışı analiz edilmiştir.
Çalışmanın amacı 'Keşan'ın tanıtımını yaparak, modern hayata yerleştirilerek yaşamını devam etmesini sağlamaktır. Geleneksel olanın şimdiki zamana uyarlayarak sürdürülebilir hale gelmesi oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada; geleneksel giyim kültürü içinde yeri olan 'Keşan'ın tarihsel bir araştırmayla modern bir anlayışla giysilerdeki değişimin nasıl gerçekleştiği karşılaştırmalı olarak işlenmiştir.
Birinci bölümde; 'Geleneksel Giyim Kültürü' kavramı incenmiş ve bu kapsam da 'Türk Giyim Kültürü' anlayışı irdelenmiştir. 
İkinci bölümde; Karadeniz geleneksel giysisi olan 'Keşan' özelinde detaylı bir literatür çalışması yapılmıştır. Keşan'ın tanımından, şekillerine, renginden, kullanımına, dokumasından, çeşitlerine kadar birçok özelliğine detaylı bilgi verilmiştir. 
Üçüncü bölümde, Keşan'ın yeni giysi tasarımlarında kullanılması ele alınmıştır. Keşan bezine alternatif model önerileri ve 'Keşan'ın gelecek nesillere aktarımı konu edinmiştir.
En son bölüm olan dördüncü bölümde ise, Rize ve Trabzon Köylüleri ile röportaj yapılarak, bu bilgiler çerçevesinde bulgular değerlendirilmiştir.

Abstract:
Kesan cloth is a woven cloth and is known as the local dress of the Black Sea. The 'Keşan' cloth, which has become the symbol of the Black Sea, differs from other fabrics in terms of weaving and pattern. In the study, scanning model, one of the qualitative research methods, was used in the research of where the "Keşan" cloth is used, diversification of its pattern, weaving technique and history. It has been scanned in the literature in English and Turkish languages. The data obtained; Terms and concepts related to "Keşan" weaving and its varieties, the tools and equipment used, the production techniques and the fabrics produced, the purposes of use, etc. It has been evaluated according to its properties.
One of the methods used to reinforce the work is interview. A measurement was also made on the awareness of our movable cultural heritage by interviewing 20 people between the ages of 18-90 in the cities of Rize and Trabzon in the Black Sea region. Data of the study; In the light of the data obtained in the field study that took place in April 2021, information was obtained for the history and types of the 'Keşan' culture by using the oral tradition interview method. Technical data on the history, color, usage and construction technique of Keşan were collected and the cutting-sewing concept was analyzed.
The aim of the study is to promote 'Keşan' and to keep the 'Keşan' cloth alive by placing it in modern life. It is quite possible for the traditional to become sustainable by adapting it to the present. In the study, how "Keşan" has a place in traditional clothing culture is comparatively studied with a historical study and modern "Keşan" studies. In the first part; The concept of "Traditional Clothing Culture" has been examined and within this scope, the understanding of "Turkish Clothing Culture" has been examined. In the second part; A detailed literature study has been conducted on "Keşan", which is a traditional Black Sea dress. Detailed information has been given on many features of the Kesan, from its definition, shape, color, usage, texture, and types. In the third chapter, using Keşan in new clothing designs is discussed. Alternative model suggestions to Keşan cloth and the transfer of "Keşan" to future generations are the subjects. In the fourth part, which is the last part, the villagers of Rize and Trabzon were interviewed and the findings were evaluated within the framework of this information.