Üniversite öğrencilerinde probiyotik besin tüketim sıklığı ve mikrobiyota farkındalık düzeylerinin ortoreksiya nervoza ile ilişkisi
The relationship between probiotic food consumption frequency and microbiota awareness levels with orthorexia nervosa in university students
Yazar: ASMİN YAVUZ
Danışman: DR. BİLGE MERAL KOÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Ortoreksiya nervoza (ON) sağlıklı beslenmeye ve sağlıklı besinlere duyulan aşırı zihinsel uğraşı olarak ifade edilir. Bu çalışma, ON ile probiyotik besin tüketim sıklıkları ve mikrobiyota farkındalık düzeyleri ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan bu araştırma Sağlık bilimleri, Tıp, Eczacılık ve Diş Hekimliği Fakültelerinde okuyan 275 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler E-anket aracılığı ile toplanmıştır. Demografik ve antropometrik ölçüm özellikleri içeren 10 soruluk bir Sosyodemografik Form, 14 besin kategorisinden oluşan Probiyotik Besin Tüketim Sıklık Formu, mikrobiyota farkındalık düzeylerini değerlendirmek için MFÖ ve ortoreksiya eğilimlerini değerlendirebilmek amacıyla ORTO-11 kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir.  Katılımcıların ORTO-11 puan ortalaması 24,68±6,3 olup ORTO-11 kesim noktası %25 çeyrekliğe göre 20 bulunup katılımcıların 74'ü ON eğilimine sahipken 201'i ON eğilimine sahip değildir. MFÖ puan ortalaması 70,6±18,03'tür. Probiyotik besin tüketim sıklıkları ile ON arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). MFÖ puanları ile ORTO-11 ölçeği arasında pozitif yönde bir korelasyon saptanmıştır (p<0.05). MFÖ'nün ORTO-11'i %16,4 (R=0,164) oranında etkilediği, MFÖ puanındaki 1 birimlik artışın ORTO-11'i 0,057 (B=0,057) puan artırdığı ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlarımız, katılımcılarda mikrobiyota farkındalık düzeylerinin artmasıyla ON eğiliminin azaldığına işaret etmektedir. Literatürde ON ile mikrobiyota farkındalığı üzerine yapılmış çalışma bulunmamakla birlikte ON ile probiyotik tüketimi ile ilgili yapılan çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu kapsamda ON, mikrobiyota farkındalığı ve probiyotik tüketimi ile geniş örneklemde yapılacak çalışmalar bu konuyu aydınlatmaya yardımcı olacaktır.

Abstract:
Orthorexia nervosa (ON) is expressed as excessive mental preoccupation with healthy eating and healthy foods. This study was planned to demonstrate the permanent effect on probiotic food consumption frequencies and microbiota with ON. The research was conducted with 275 volunteers from the faculties of Health Sciences, Medicine, Pharmacy, and Dentistry. This cross-sectional descriptive study collected data using an online survey. The survey included a 10-question Sociodemographic Form with demographic and anthropometric measurement characteristics, a Probiotic Food Consumption Frequency Form consisting of 14 food categories, and the Microbiota Awareness Scale and ORTO-11 to evaluate microbiota awareness levels and orthorexic tendencies. The collected data was analyzed using the SPSS 22.0 program. The average ORTO-11 score of the participants was 24.68 ± 6.3, and 74% of the participants had ON tendencies. The average microbiota awareness score was 70.6 ± 18.03. There was no significant difference between probiotic food consumption frequency and ON (p>0.05). A positive correlation was found between MFÖ scores and the ORTO-11 scale (p<0.05). Microbiota awareness scale was found to affect ORTO-11 by 16.4% (R = 0.164), and a one-unit increase in microbiota awareness scale score increased ORTO-11 by 0.057 (B = 0.057), which was statistically significant (p<0.05). Our results suggest that increasing microbiota awareness levels may reduce ON tendencies in participants. Although limited studies have been conducted on ON and probiotic consumption, further studies involving a larger sample size can help shed light on this topic.