Ebeveyn geleneksel ve tamamlayıcı tıp tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi
Development of parental traditional and complementary medicine attitude scale and determination of psychometric properties
Yazar: ARZU ALTUN SAKAR
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN GÜZEL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırmada ebeveynlerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Tutum
Ölçeği'nin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Metodolojik türdeki araştırmanın evrenini Antalya ilinde ikamet eden,
bakmakla yükümlü çocuğu olan, yaşları 18 ve üzerinde 310 ebeveyn oluşturmuştur.
Katılımcılara sosyodemografik özellikler, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp kullanımına
yönelik sorular ile Ebeveyn Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği sorularını
içeren veri toplama aracı uygulanmıştır.
Bulgu: Katılımcıların %76,1'i erkek, %48,4'ü üniversite ve üzeri eğitim düzeyine
sahip ve %37,7'si memur olarak çalışmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 38,67 ±
10,13 olup, yaş aralığı 21 ile 75 arasındadır. Katılımcıların %44,5'i aktif olarak bir
çocuğun bakımını üstlenmektedir. Katılımcılardan %58,7'si çocuk rahatsızlandığında
zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna gitmekte, %51,3'ü acil durumlarda çocuğuna evde
tedavi uygulamaktadır. Katılımcıların %51,6'sı ağrı durumunda çocuğuna Geleneksel ve
Tamamlayıcı Tıp uygulamalarını tercih ettiğini, %29,7'si çocuğuna Geleneksel ve
Tamamlayıcı Tıp uygulamaları arasında yer alan müzik terapi tercih ettiğini ifade
etmiştir. Ebeveyn Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği KMO değeri 0,943
olarak hesaplanmış ve Açıklayıcı Faktör Analizi toplam varyansın %64,07'sini açıklayan,
5 faktörlü (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıbba Manevi Bakış, Geleneksel ve Tamamlayıcı
Tıbba Bilişsel Bakış, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıbba Psikolojik Bakış, Geleneksel ve
Tamamlayıcı Tıbba Düşünsel Bakış, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıbba Karşı
Memnuniyetsizlik) bir yapı elde edilmiştir. Spearman-Brown güvenirlik katsayısı 0,850
ile 0,969 arasında bulunmuş ve yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermiştir.
Sonuç: Türkiye'nin Antalya ilinde ikamet eden, 18 yaş ve üzeri 310 ebeveyni
kapsayan bu çalışmanın bulgularına göre, Ebeveyn Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp
Tutum Ölçeği'nin Türkçe versiyonu geçerli ve güvenirdir.
Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Çocuk, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Tutum,
Türkiye

Abstract:
Objective: This study aimed to develop the Parental Attitudes Toward Traditional
and Complementary Medicine Scale and to evaluate its psychometric properties in order
to assess parents' attitudes toward Traditional and Complementary Medicine (TCM)
practices.
Method: This methodological study was conducted with 310 parents aged 18
years and older, residing in the province of Antalya, Türkiye, and responsible for the care
of at least one child. The data collection tool included items on sociodemographic
characteristics, questions regarding the use of Traditional and Complementary Medicine,
and items from the newly developed scale.
Results: Among the participants, 76.1% were male, 48.4% had a university
degree or higher, and 37.7% were employed as civil servants. The mean age was 38.67 ±
10.13, ranging from 21 to 75 years. A total of 44.5% of the participants were actively
responsible for the care of a child. When their child was ill, 58.7% reported seeking
medical care immediately, while 51.3% stated that they applied home treatments in
emergency situations. Additionally, 51.6% of the participants preferred TCM practices
for their child in case of pain, and 29.7% reported using music therapy as a form of TCM.
The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value of the scale was calculated as 0.943. Exploratory
Factor Analysis revealed a five-factor structure explaining 64.07% of the total variance.
The five factors were identified as: Spiritual Perspective on TCM, Cognitive Perspective
on TCM, Psychological Perspective on TCM, Intellectual Perspective on TCM, and
Dissatisfaction with TCM. The Spearman-Brown reliability coefficients ranged between
0.850 and 0.969, indicating high internal consistency.
Conclusion: According to the findings of this study conducted with 310 parents
residing in Antalya, Türkiye, the Turkish version of the Parental Attitudes Toward
Traditional and Complementary Medicine Scale is a valid and reliable measurement tool.
Keywords: Parent, Child, Traditional and Complementary Medicine, Attitude,
Türkiye