Kamulaştırma hukukunda kamulaştırmasız el koyma ve hukuki el koyma
De facto confiscation and legal confiscation in expropriation law
Yazar: ÖZEN OKTAY
Danışman: PROF. DR. ZEHREDDİN ASLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İdare, ihtiyaç duyduğu özel mülkiyete ait taşınmazları yasal bir işlem olan kamulaştırma yoluyla elde etmektedir. Ancak çoğu zaman bu yolu tercih etmek yerine kamulaştırmasız el koyma yöntemine başvurmakta ve bireyin mülkiyet hakkını uzun süre hukuka aykırı olarak kısıtlamaktadır.
Çalışmamızın birinci bölümünde, konumuzla ilgili sağlıklı bir çalışma yapabilmek için öncelikle mülkiyet hakkı üzerinde durulmuştur. Daha sonra mülkiyet hakkının kapsamı incelenmiş ve son olarak mülkiyet hakkının sınırlandırılması konusuna yer verilmiştir.
Devamında kamulaştırma genel olarak ele alınıp unsurları, ülkemizdeki tarihsel gelişimi ve hukuki niteliği ile birlikte incelenmiştir. Daha sonra kamulaştırmaya egemen olan ilkelere ve kamulaştırma ile mülkiyet hakkı arasındaki ilişkiye yer verilmiştir.
İkinci bölümde kamulaştırmasız el koymaya yer verilmiş ve genel olarak değerlendirildikten sonra yasal düzenlemelere ilişkin tarihsel süreç Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde irdelenmiştir.
Yine bu bölümde kamulaştırmasız el koymanın unsurları, kamulaştırmasız el koyma davalarında görevli mahkeme ve dava çeşitleri incelenmiş, ayrıca görev konusunda Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımlarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Son olarak ise yargılama usulü ve kamulaştırmasız el koymanın sona ermesi hususları ele alınmıştır.
Üçüncü ve son bölümde hukukumuza sonradan girmiş olan hukuki el koymanın tanımı yapılarak Yüksek Mahkeme kararları doğrultusunda yapılan son değişikliklerle birlikte geçirdiği tarihsel süreç incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca hukuki el atmanın unsurlarına ve yargılama usulüne yer verilmiştir.

Abstract:
Public services can use expropriation as a legal tool to take private property when it is deemed necessary to serve the public interest. However, administration frequently takes over private properties without expropriation and unlawfully restricts the right of private property at length.  
In the first part of our study, we viewed primarily property rights in order to conduct a healthy study on our subject. Then we examined the scope of property rights and finally we included the issue of limitation of property rights.  
ln the second part, we analyzed the expropriation in general. Then we started to examine the elements, how expropriation has evolved over time in our country and reviewed the constitutional and legal foundations for it. After then we evaluated legal qualification and principles of expropriation and finally analyzed the relationship between expropriation and property rights. 
ln the third part, we examined the legal constructs of confiscation      without expropriation in the light of the decisions of the Court of Cassation, the Constitutional Court and the European Court of Human Rights. 
Again in this section, we evaluated the elements, examined the court that oversees confiscation without expropriation and analyzed the types of cases decided by the court. We also provided a review of the positions taken by the Court of Cassation, the Council of State, the Court of Jurisdictional Disputes, and the Joint Civil Chambers of the Court of Cassation. At the last in this section we examined judicial procedure and the end of confiscation without expropriation. 
ln the fourth and final part, we viewed the definition of legal confiscation, a concept recently introduced into Turkish Law and its evaluation by analyzing the high court decisions. We also evaluated the elements and judicial process of confiscation without expropriation.