Kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin tıbbi hata ve defansif tıp tutumlarının incelenmesi: Bir eğitim araştırma hastanesi örneği
Examination of the medical errors and defense medicine attitudes of gynecology physicians and obstetricians: Example of a training and research hospital
Yazar: ENES ERDEM
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin tıbbi hata tutumları ile defansif tıp tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin tıbbi hata ve defansif tıp tutumlarının çeşitli sosyo-demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, medeni durum, çalışma süresi vb. gibi) açısından farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan 62 kadın hastalıkları ve doğum hekimi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem çekilmemiş olup, 57 hekimden yüz yüze olarak veri toplanmıştır.

Bulgular: Çalışmada hekimlerin tıbbi hata ve defansif tıp tutumları yüksek olduğu saptanmıştır. Fakat tıbbi hata tutumları ile defansif tıp tutumları arasında ilişki tespit edilmemiştir. Tıbbi hata algısı alt boyutu ile pozitif ve negatif defansif tıp alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. (p<0,05)  Hakkında malpraktis davası açılan hekim oranı %10,5 olarak tespit edilmiş olmasına rağmen hekimlerin %91,2'si malpraktis davalarının hekimlerin performansını etkilediğini, %96,5'i de malpraktis ile ilgili konular medyada yer aldıkça hekimlik uygulamalarında tedirginlik hissettiğini belirtmişlerdir. Hekimlerin %57,9'unun defansif tıp uygulamaları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, genç hekimlerin daha ileri yaştaki hekimlere göre tıbbi hata yaklaşım tutumları düşük, defansif tıp tutumları yüksek tespit edilmiştir.

Sonuç: Çalışmada hekimlerin tıbbi hata algısı ile defansif tıp tutumu arasında ilişki tespit edilmiş olması kamuoyu nezdinde tıbbi hataların tek sorumlusunun hekimler olduğu algısının yüksek olmasından kaynaklandığı söylenebilir. Hekimler üzerindeki bu baskı defansif tıp uygulamalarına neden olmaktadır. Hekimlerin üzerindeki baskıyı azaltacak, hekim – hasta ilişkisini yeniden güven temeline oturtacak önlemler alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between the attitudes of gynecologists and obstetricians working in Gülhane Training and Research Hospital and their defensive medicine attitudes. Another aim of the study is to determine whether the medical errors and defensive medicine attitudes of gynecologists and obstetricians differ in terms of various socio-demographic variables (such as age, gender, marital status, working time, etc.).

Materials and Methods: The population of the study consists of 62 obstetricians and gynecologists working in Gülhane Training and Research Hospital. No sample was drawn in the study, and data were collected face-to-face from 57 physicians.

Results: In the study, it was determined that physicians' attitudes toward medical errors and defensive medicine were high. However, no relationship was found between medical error attitudes and defensive medicine attitudes. Although the rate of physicians against whom malpractice lawsuits were filed was 10.5%, 91.2% of the physicians stated that malpractice lawsuits affect the performance of physicians, and 96.5% stated that they felt uneasiness in their practice as malpractice-related issues were covered in the media. It was determined that 57.9% of the physicians did not have sufficient knowledge about defensive medicine practices. Moreover, according to the results, young physicians' attitudes toward medical errors were lower, and defensive medicine attitudes higher than those of older physicians.

Conclusion: It can be said that the relationship found in the study between physicians' perception of medical error and the defensive medicine attitude is due to the high perception of the public that physicians are the only ones responsible for medical errors. This pressure on physicians causes defensive medicine practices. It is thought that it would be appropriate to take measures that will reduce the pressure on physicians and re-establish the doctor-patient relationship on the basis of trust.