Kemalpaşa (İzmir) yörükleri halk kültürünün Türkmenistan halk kültürü ile ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationships between the folk culture of Kemalpaşa (İzmir) yoruks and the folk culture of Turkmenistan
Yazar: EVRİM ULUSAN
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Kültür = Culture ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkmenistan = Turkmenistan ; Yörükler = Yuruks ; İzmir-Kemalpaşa = İzmir-Kemalpaşa

Özet:
Tarih boyunca genis bir coğrafyaya yayılmıs olan Türk boyları, yasadıklarıbölgelerin kültürlerinden etkilendikleri kadar kendi kültürel unsurları ile karsılastıklarıhalkları etkilemislerdir. Değismeyen bir gerçek ise Türk kültürünün geçen uzun zamana,değisen dinlere ve yönetim biçimlerine, birbirinden farklı coğrafyalara rağmen birçok içdinamiğini günümüzde de korumasıdır. Aynı kaynaktan çesitlenen ve farklılasmalararağmen birçok unsurunu muhafaza eden Türk boylarının ortak yaratımlarının izleribugün halen sürülebilmektedir. Karsılastırmalı halk kültürü çalısmalarıyla, Türkdünyasının çesitli boyları arasında çesitlenmelerle yasatılan kültürel yaratmaların tespiti,farklılasmaların hangi noktalarda ve hangi sebeplerle olustuğu sorularının üzerindedurulması, bu kültürel çesitlenmelerin tanımlanabilmesi, kültürel tarihin ve coğrafîözelliklerin ayrıntılarıyla betimlenebilmesine, Türk kültürünü bütüncül bir bakıs açısıyladeğerlendirilmesine olanak sağlayacaktır. Bu amaçla, geçmiste benzer kültüreldinamiklere sahip oldukları tartısmasız olan çesitli Türk boylarının 21. yüzyıldakitoplumsal değerlerinin arastırılması, halen korunabilen kültürel değerlerin tespiti ve budeğerlerin yasayan kültür ortamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmeiçin folklor arastırmacılarına gereken zengin malzemenin halen mevcut olduğugörülmektedir.Alan arastırmasına dayalı bu çalısmada, ?zmir'in Kemalpasa ilçesine bağlıköylerde yasayan Yörük asiretlerinin halk kültürü yaratmaları incelenecektir. Bu gruplarkonar-göçerlikten yerlesik yasama geçtikten sonra da Anadolu ve Orta Asya'dakiYörük-Türkmen kültürünü, özellikle halk edebiyatı ve diğer halk bilgisi uygulamalarıalanında günümüze kadar yasatabilmislerdir. Günümüzde teknolojiyle iç içe bir yasamtarzı süren, Türkiye'nin ?zmir gibi önemli büyük sehirlerinden birinin merkezine çokyakınında yasayan Kemalpasa Yörüklerinin kültürel dokusunda hızlı değisiklikler tespitedilse de halk kültürünü olusturan yaratmaların islevselliklerini büyük ölçüdekorudukları gözlenmistir. Çalısmada, Kemalpasa yörüklerinin halk edebiyatıyaratmaları, geleneksel uygulamaları ve inançları yasayan kültürel unsurlar olarakdeğerlendirilip incelenecektir. Her bir bölümde elde edilen sonuçlar, TürkmenistanTürkmenlerinin halk kültürü yaratmaları birlikte değerlendirilecektir.

Abstract:
Turkish clans that has been scattered to a wide geography throughout the history,affected the peoples they met with their cultural characteristics as well as being affectedby the culture of the area they lived in. Under these changing conditions, there is onepermanent fact which is that despite the passing time, changing religions and regimesand different geographies Turkish culture preserved its inner dynamics. Among theTurkish clans which came from the same source and preserved characteristics despitethe changes, the relics of their common past can still be tracked. Designation of thediversity of cultural creations that survived among the Turkish clans, focusing on theissues such as why and at which point those differentiations occurred and theidentification of those cultural variations with the help of comparative folklore studies,make it possible to describe historical processes and geographical characteristics in adetailed way and helps researchers to analyze Turkish culture in a holistic perspective.Researches made on the current social values of Turkish clans, that unquestionably hadsimilar cultural dynamics in the past, necessitate the determination of the survivingcultural values and evaluation of these values in their living cultural environment. Itcan be seen that the cultural material needed for such an analysis by the researchers isstill available.In this research which is based on a field research, the cultural creations of theYörük tribes that live in the villages of Kemalpasa, Izmir will be analyzed. Thosecommunities preserved Yörük-Türkmen cultures of Anatolia and Middle Asiaespecially in their folk literature and other folkloric practices, long after they hadchanged their nomadic life into a permanent settlement. Although today a rapidalteration can be observed in the cultural formation of these people who live in closetouch with technology, very close to the center of Izmir which is one of the biggest andmost important cities of Turkey, the folkloric creations are still in practice in the lives ofKemalpasa Yörüks to a great extend. In this research, folkloric creations of KemalpasaYörüks, their traditional practices and beliefs will be appreciated and analyzed as living429cultural characteristics. The conclusions that are derived at the end of each section willalso be compared to the cultural creations of the Turkmenistan Turks.