Ramms sayısal modeli ve Bozdağ uygulaması
Ramms numerical model and Bozdag application
Yazar: LEVENT BÜTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER KOÇYİĞİT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çığ, insan yaşamını etkileyen ve uzun yıllardır bilim insanları tarafından araştırılan bir doğa olayıdır. Özellikle çığ patikası altında bulunan yerleşim bölgelerinin çığ tehlikesine maruz kalıp kalmadığının tespiti önemlidir. Günümüzde bu çalışmalar çığın dinamik olarak modellenmesini sağlayan bilgisayar yazılımları ile birlikte yapılmaktadır. Yazılımların temelini oluşturan matematiksel modellerin gelişimleri 1955'li yıllara dayanmaktadır. Konu ile ilgili ilk bilgisayar uygulamaları ise 1980'li yıllarda başlamış olup günümüzde geliştirilerek devam etmektedir. Türkiye'de model çalışmalarının başlangıcı oldukça yeni olup Avrupa Alp Dağları için geliştirilmiş modellerin ülkemizdeki uygulamaları da sınırlı sayıdadır. Bu nedenle, bu tez kapsamında, İsviçre'de geliştirilen bir sayısal dinamik simülasyon programı temin edilerek Türkiye'de belirlenen bir pilot bölge üzerinde uygulaması yapılmış, elde edilen model sonuçlarının uygulanabilirliği tartışılmıştır. Uygulama alanı olarak, önceden çığ olayı yaşanmış İzmir ili Ödemiş ilçesi Bozdağ mevkiinde bulunan kayak merkezi seçilmiştir. Çığ zarar azaltma çalışmalarında kullanılan ve program temel çıktılarından elde edilen çığ derinliği, hareket hızı, basınç ve durma mesafesi sonuçları, seçilen alanda meydana gelmiş çığ verilerinin bir kısmı ile karşılaştırılmıştır. Kopma derinliği ve yineleme periyodu gibi çığ başlangıç parametrelerinin, fiziksel olaydaki etki önemlerinin belirlenmesi amacıyla farklı senaryolar kurgulanarak gerçekleştirilen simülasyonlardan elde edilen bulgular, programın meydana gelen bir çığın modellemesi konusundaki başarısını göstermiştir.

Abstract:
Snow avalanche is a natural phenomenon affecting human life and studied by scientists for many years. In particular, it is important to determine whether the settlements under the avalanche path are exposed to an avalanche hazard. Nowadays, these studies are carried out together with computer software that enables the avalanche to be dynamically modeled. The development of mathematical models, which form the basis of software, dates back to the 1955s. The first computer applications related to the subject started in the 1980s and are being developed today. Beginning of the avalanche modelling attempt in Turkey is recent studies. There are limited number of studies in Turkey related with using improved snow avalanche models for European Alps. Therefore, the main goal of this thesis is determining the outcomes of a numerical dynamic simulation program developed in Switzerland on a selected pilot project area in Turkey. The model results are also discussed in the thesis in terms of applicability of the model in Turkey. Bozdağ ski center which is close to İzmir city Ödemiş district was selected as a pilot project area. Results obtained from the program as main outputs are avalanche depths, velocities, pressures and run-out distances those can also be used in the damage reduction studies were compared with some of the avalanche data reached from the incident site. Findings from different scenario simulations pointed to determine the importance of impact in the physical event of avalanche starting parameters such as released depth and return periods, show that the model have a success in the avalanche modelling for a real case study.