Alımlama estetiği açısından, keşif, haz ve sağaltım ilişkisi
The relationship between discovery, pleasure and therapy in terms of reception aesthetics
Yazar: BANU BAŞKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜNCEL ÖNKAL
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Alımlama = Reception ; Alımlama estetiği = Rezeptionsashetik ; Arıtma = Treatment ; Buluş = Discovery ; Estetik = Aesthetics ; Haz = Enjoyment ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat terapisi = Art therapy

Özet:
İnsanı ve dünyayı bir bütün olarak kabul eden sanata göre, sanatçı kendi kişiliği ve
duygularında bu dünyaya sahip çıkarak eserlerinde onu yeniden şekillendirir ve
yaratır. Sanat, sanatçının bilinçaltında yatan, açığa vuramadığı içsel tepkilerinin
dışavurulması sonucunda, bu tepkilerin bir somut nesneye dönüşme halidir. Sanatçı,
hayata dair meselelerini, maddeye aktararak eserleri üzerinden çözümler. Sanat bu ikili
yapısıyla bir yandan maddeler dünyasına bağımlı görülürken diğer taraftan onu aşan
ruhsal bir yolculuktur. Sıradan olanın, benlikle anlamlandırılması sonucunda ortaya
çıkan sanatın, insanın içindeki duygu karmaşaları, iç çelişkileri ve dürtüleriyle, toplum
arasında bağlantı kurma görevi vardır. Sanat eseri, sanatçının yaşam serüveninden
yansımaları izleyicisine aktarmaktadır. İzleyici bu serüvenle karşılaştığında bir izlek
ortaya çıkarır. Bu izleğin duygusu, onda hangi duygu durumu ile eşleşmişse o şekilde
alımlama yapar. Son kertede o duyguyla alımladığı eser bir anlam kazanır ve sağaltım
sağlanmış olur. Sanat eserleri estetik beğeninin ötesinde izleyicisi tarafından
anlamlandırılıp çözümlendiğinde var olma sürecini yaşar. Her bir eser, estetik
alımlamada yeniden inşa edilir.
Bu çalışmada alımlama, sanatçı açısından ve eseri alımlayan açısından iki şekilde ele
alınmıştır. Sanatçının bir eseri yaratma sürecindeki kendini keşfi ve yarattığı eser ile
yaşadığı sağaltım, Antik Yunan'dan itibaren felsefenin, güzelin ne olduğu sorusuna
aradığı yanıt üzerinden araştırılmıştır. Eseri alımlayanın eserle yaşadığı duygudaşlık
ve eser üzerinden yaşadığı tedavi süreci de sağaltım kavramı ile açıklanmaya
çalışılmıştır.
Sonuç olarak, iyileştirici bir güç olarak sanatın incelendiği bu tezde sağaltım
kavramından yola çıkarak "alımlama estetiği ile sağaltıma nasıl gidilir" sorusuna yanıt
aranmıştır.
Anahtar Kelimeler: Alımlama Estetiği, Estetik, Sağaltım, Sanat Terapisi, Sanat

Abstract:
According to art, which accepts human beings and the world as a whole, the artist
embraces the world in their own personality and emotions and reshapes and creates it
in their works. Art is the state of transforming their inner reactions lying in their
subconscious, which they cannot reveal, into a concrete object.
The artist performs their work by transferring the issues of life they try to resolve into
the matter. While art is considered to be dependant on the material world by this dual
structure, it is also a spiritual journey that goes beyond it. Emerging as a result of
interpreting the ordinary with the self, art bears the duty of establishing a connection
between the emotional turmoil, inner contradictions, and impulses of humans and
society, and this helps to reach reconciliation. The work of art conveys the reflections
of the artist's life adventure to the audience. When the audience encounters this
adventure, it reveals a path. The reception of the audience is according to the emotional
state with which the emotion of the path matches. In the last instance, the artwork
received by that emotion gains meaning, and thus it is analyzed. Artworks experience
the process of existence when they are interpreted and analyzed by the audience
beyond aesthetic taste. They are reconstructed in each aesthetic reception. The present
study handles reception in two ways; from the perspective of both the artist and the
receiver of the artwork. The self-discovery and therapy experienced with the artwork
created by the artist during the process of creation of the artwork have been studied
through the answer sought by philosophy for the question "what is beauty" since
Ancient Greece. The sympathy experienced by the receiver of the work with the work
and the treatment process experienced through the work have also been tried to be
explained with the concept of therapy.
In conclusion, this thesis, which examines art as a therapeutic power, seeks ananswer
to the question "how to reach therapy with the aesthetic of reception" throughthe
concept of therapy.
Key words: Reception Aesthetics, Treatment, Aesthetics, Art Therapy, Art