Erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireyleri tanıma ve eğitimi ile ilgili ebeveyn ve okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlilik algılarının incelenmesi (Malatya İli Örneği)
Investigation of self-efficiency perceptions of parents and preschool teachers about private skills recognition and education in early childhood
Yazar: MESUT AŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET ZELYURT
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Tanıma = Recognition ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışma, özel yetenekli birey olarak resmi tanı almış 7 ile 15 yaş arası, yaş ortalaması 9,47 olan 30 çocuğun ebeveynleri ve okul öncesi öğretmeni olarak görev yapan katılımcılar ile yapılmıştır. Ebeveyn ve öğretmenlerin erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireyleri tanıma ve eğitimi konusunda öz yeterliliğe ilişkin görüşleri incelenmiştir. Ebeveyn ve öğretmen görüşleri açısından örtüşen ve farklılıkları ortaya koyarak okul öncesi eğitiminde özel yetenekli bireylerin tanılanması ve eğitimi konusunda yaşanan sorunları saptamak, sorunların nedenlerini ortaya çıkararak çözüm yolları ve öneriler üretilmesine yardımcı olmak amaçlanmaktadır.

Bu Araştırma farklı sosyoekonomik ve deneyim özelliklerine sahip Malatya Bilim Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden öğrencilerin ebeveynleri ve Malatya İli Yeşilyurt ve Battalgazi ilçelerinde resmi anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri ile yürütülmüştür. Çalışmaya gönüllü olarak katılan 30 ebeveyn ve 32 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Ebeveyn ve okul öncesi öğretmenleri için geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci kısımda katılımcıların kişisel bilgileri, mesleki, akademik ve özel yetenekli bireylere yönelik tecrübelerine ilişkin sorular yer almaktadır. İkinci kısımda ise erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireylerin tanınması ve eğitimi konusunda öz yeterliliğe ilişkin görüşlerin alınmasına yönelik ebeveyn için 10, okul öncesi öğretmeni için 12 soru bulunmaktadır. Öğretmen ve Ebeveyn için yöneltilen ilk 10 soru aynı minvalde sorular olup öğretmen ve ebeveynlerin aynı sorulara verdikleri yanıtların derinlemesine karşılaştırılmasına yöneliktir. Öğretmen formuna eklenen son iki soru ise öğretmen açısından ebeveyne ilişkin görüşlerin yansıtılmasını amaçlamaktadır.

Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştiren bu çalışmanın analizi için öncelikle her görüşmenin transkripti yazılmıştır. Her bir soru için transkriptlerden elde edilen yanıtlardan oluşan birleştirme belgesi düzenlenmiştir. Yanıtlar ana kodlama altına toplanarak kategorileştirilmiştir. Kategorileştirilen yanıtlardan ise alt kodlama elde edilmiştir. Alt kodlamada ise bir başlık altında toplanan benzer ifadeler toparlanmış olup her biri soru için nihai tablolar elde edilmiştir. Tablolar analiz edilerek bulgular oluşturulmuştur.

Bulgulardan elde edilen sonuçlar, araştırmanın alt problemleri doğrultusunda özetlenip yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarından, erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireylerin özellikleri ve keşfedilmesi, erken çocukluk döneminde özel yetenekli çocuğun eğitimi, öğretmenin tanıma ve eğitim verme yeterliliği, erken çocukluk döneminde özel yetenekli çocuğun keşfedilmesi ve eğitimi hususunda beklenti ve öneriler elde edilmiştir. Son kısımda ise ebeveyn, öğretmen, kamu ve yükseköğretime yönelik öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Erken Çocukluk Dönemi, Özel Yetenekli Birey, Bireyi Tanıma, Tanılama, Keşfetme, Eğitim, Öz yeterlilik, Ebeveyn görüşleri, Öğretmen görüşleri

Abstract:
This study was conducted with the parents of 30 children, aged between 7 and 15 years old, with an average age of 9.47, and participants who worked as preschool teachers, as a specially talented individual. Opinions of parents and teachers regarding self-efficacy in recognition and education of specially talented individuals in early childhood were examined. It is aimed to identify problems with regards to education and education of special talented individuals in preschool education by revealing differences and differences in terms of parents and teachers, and to help find solutions and suggestions by revealing the causes of the problems.

This research was carried out with parents of students attending Malatya Science and Arts Center (BİLSEM) with different socioeconomic and experience characteristics and preschool teachers working in public kindergartens in Malatya Province Yeşilyurt and Battalgazi districts. Semi-structured interviews were conducted with 30 parents and 32 teachers who voluntarily participated in the study.

The semi-structured interview form developed for parents and preschool teachers consists of two parts. In the first part, there are questions about the personal information of the participants, their experience with the professional, academic and special talented individuals. In the second part, there are 10 questions for parents and 12 questions for preschool teachers to get opinions about self-efficacy about the recognition and education of special talented individuals in early childhood. The first 10 questions asked for the Teacher and Parent are questions in the same manner and are aimed at in-depth comparison of the answers given by the teachers and parents to the same questions. The last two questions added to the teacher form aim to reflect the views of parents regarding the teacher.

For the analysis of this study carried out with qualitative research method, firstly, the transcript of each interview was written. For each question, a merge document consisting of responses from transcripts was issued. The answers are categorized by collecting them under main coding. Subcoding was obtained from the categorized responses. In sub-coding, similar expressions collected under a title have been collected and final tables have been obtained for each question. Findings were formed by analyzing the tables.

The results obtained from the findings are summarized and interpreted in line with the sub-problems of the research. From the results of the research, expectations and suggestions were obtained about the characteristics and discovery of special talented individuals in early childhood, the education of the talented child in early childhood, the ability of the teacher to recognize and give education, the discovery and education of the talented child in early childhood. In the last part, suggestions for parents, teachers, public and higher education are presented.

Keywords: Early Childhood Period, Special Skilled Individual, Recognizing the Individual, Diagnosis, Discovering, Education, Self-efficacy, Parents 'views, Teachers' views