Sosyal medya bağımlılığının depresyon, anksiyete bozukluğu, karışık anksiyete ve depresif bozukluk hastaları ile kontrol grubu arasında karşılaştırılması ve kullanıcıların kişilik özellikleriyle ilişkisinin araştırılması
Comparison of social media addiction between depression, anxiety disorder, mixed anxiety depressive disorder patients, control group and assessing the relationship between social media addiction and personality traits of users
Yazar: ERMAN ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. BEHCET COŞAR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bağımlılık = Dependency ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media

Özet:
İnsanların birbirleriyle olan iletişim şekillerini ve etkileşimlerini değiştirerek farklı boyuta taşıyan sosyal medya, bilgiye, çevremizde olup bitenlere ve dünyaya erişimi inanılmaz şekilde hızlandırmıştır. Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla insanların birbirlerine bakış açıları, ilişkileri, yaklaşımları, fikirleri, dünyayı algılama biçimleri ciddi bir dönüşümden geçerken bu dönüşümün, bireylerin ruhsal dünyalarını nasıl ve ne şekilde etkilediğiyle ilgili araştırmalar hız kazanmıştır. Gündelik hayatımıza böylesine hızlı giren, milyarlarca kullanıcısı olan, hayatımızın dinamiklerini ve ritmini kökünden değiştiren sosyal medya ile ilgili bağımlılık kavramı ortaya atılırken son dönemde bu kavramın psikiyatrik hastalıklarla ilişkisine dair çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, sosyal medya bağımlılığının depresyon, anksiyete bozukluğu ve karışık anksiyete ve depresyon hastaları ile sağlıklı grup arasında karşılaştırılması yapılırken öte yandan katılımcıların kişilik özellikleriyle ilişkisi de ortaya konmaya çalışıldı. 56 depresyon, 51 anksiyete bozukluğu ve 61 karışık anksiyete ve depresyon hastası ile 138 sağlıklı birey sosyal medya bağımlılığı açısından karşılaştırıldı. Bu gruplar arasında, sosyal medya bağımlılık ölçeği toplam puanı (F=12.979, p<.001), meşguliyet (F=5.578, p<.001), duygudurum düzenleme (F=8.813, p<.01), tekrarlama (F=11.852, p<.001) ve çatışma (F=14.672, p<.001) alt faktörleri açısından anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Buna göre depresyon, anksiyete bozukluğu, karışık anksiyete ve depresyon hasta gruplarının sağlıklı gruba kıyasla sosyal medyayı daha fazla kullandıkları söylenebilir.
Sosyal medya bağımlılığı ve ruhsal duruma göre sınıflandırılmış gruplar arasında, kişilik inanç ölçeği alt faktörleri olan çekingen kişilik özellikleri (F=13.146, p<.001), bağımlı kişilik özellikleri (F=14.759, p<.001), pasif agresif kişilik özellikleri (F=11.196, p<.001), obsesif kompulsif kişilik özellikleri (F=9.380, p<.001), antisosyal kişilik özellikleri (F=7.841, p<.001), narsisistik kişilik özellikleri (F=8.112, p<.001), histrionik kişilik özellikleri (F=11.062, p<.001), şizoid kişilik özellikleri (F=6.022, p<.01), paranoid kişilik özellikleri (F=13.262, p<.001) ve borderline kişilik özelliklerinde (F=20.807, p<.001) anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Ortaya çıkan farkın kaynağını belirlemek için yapılan Post Hoc analizine göre, sosyal medya kullanımının şizoid kişilik özellikleri hariç, çekingen, bağımlı, pasif agresif, obsesif kompulsif, antisosyal, narsisistik, histrionik, paranoid ve borderline kişilik özelliklerini taşıyan bireylerde daha fazla olduğu söylenebilir.
Sosyal medya bağımlılık ölçek puanının bağımlı değişken olarak kullanıldığı hiyerarşik regresyon analizindeki t-testi sonuçları incelendiğinde KİÖ-Bağımlı (t=2.611, p<.01), HADÖ-Anksiyete (t=3.107, p<.01), KİÖ-Histrionik (t=2.155, p<.05), eğitim durumu (t=3.453, p<.01) ve HADÖ-Depresyon (t=2.535, p<.05) değişkenlerinin anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Buna göre sosyal medya bağımlılığı oluşumunda önem sırasına göre bağımlı kişilik özellikleri, anksiyete bozukluğu, histrionik kişilik özellikleri, yüksek eğitim düzeyi ve depresyon varlığı etkisinin olduğu söylenebilir. Sosyal medya kullanımının son derece yoğun olduğu günümüzde sosyal medya bağımlılığı ile bu bağımlılığın bireylerin ruhsal dünyalarına etkilerinin daha iyi açıklanabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu bir gerçektir.

Abstract:
Social media, which moves people to a different dimension by changing their ways of communicating and interacting with each other, has accelerated access to the world. With the widespread usage of social media, the way in which people perceive each other, their relations, their ideas and their perception of the world are undergoing a serious transformation. Research on how this transformation affects the psychology of individuals and relationship between social media addiction and psychiatric diseases have recently increased. In this study, social media addiction was compared between depression, anxiety disorder, mixed anxiety and depression patients and healthy group. On the other hand, in this study, the relationship between social media addiction and the personality traits of the participants was tried to be revealed. 56 depression, 51 anxiety disorder, 61 mixed anxiety and depression patients and 138 healthy individuals were compared with the presence of social media addiction. Among the groups, it was determined that social media addiction scale total score (F=12.979, p<.001) and subscale factors such as salience (F=5.578, p<.001), mood modification (F=8.813, p<.01), relapse (F=11.852, p<.001) and conflict (F=14.672, p<.001) were significant difference. According to this, social media usage is more frequent in depression, anxiety, mixed anxiety and depression patient groups than healthy group.
Among the groups classified according to social media addiction and mental status, the sub-factors of personality belief questionnarie, avoidant personality traits (F=13.146, p<.001), dependent personality traits (F=14.759, p<.001), passive aggressive personality traits (F=11.196, p<.001), obsessive compulsive personality traits (F=9.380, p<.001), antisocial personality traits (F=7.841, p<.001), narcissistic personality traits (F=8.112, p<.001), histrionic personality traits (F=11.062, p<.001), paranoid personality traits (F=13.262, p<.001), borderline personality traits (F=20.807,p<.001), schizoid personality traits (F=6.022, p<.01) were found to be significantly different. According to Post Hoc analysis to determine the source of the difference, it can be said that the usage of social media is higher in individuals who are avoidant, dependent, passive aggressive, obsessive compulsive, antisocial, narcissistic, histrionic, paranoid and borderline personality except for schizoid personality traits.
When the t-test results of the hierarchical regression analysis in which the social media addiction scale score is used as a dependent variable are examined, it is seen that PBQ-Dependent (t=2.611, p<.01), HADS-Anxiety (t=3.107, p<.01), PBQ-Histrionic (t=2.155, p<.05), education status (t=3.453, p<.01) and HADS-Depression (t=2.535, p<.05) are significant predictors of social media addiction scale score. Dependent personality traits, anxiety disorder, histrionic personality traits, high education level, depression were found to be effective in social media addiction according to importance order. Further research is needed to explain the social media addiction and the effects of this addiction on the psychology of individuals better.