Etik liderliğin hizmet inovasyon davranışı ve iç girişimcilik üzerindeki etkisinde, işe bağlılığın aracılık rolü: Türkiye'deki ticaret ve sanayi odaları örneği
The mediating role of work commitment in the effects of ethical leadership on service innovation behavior and intrapreneurship: a case of chambers of commerce and industry in Turkey
Yazar: FAHRİ ÖZSUNGUR
Danışman: PROF. DR. HİMMET KARADAL
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sanayi odaları = Chambers of industry ; Ticaret odası = Chamber of commerce ; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği = The Union of Chambers and Commodity Exchanges of Türkiye ; Örgüt içi girişimcilik = Organizational entrepreneurship ; İnovasyon = Innovation ; İşe bağlılık = Job involvement

Özet:
Türkiye'de TOBB'a bağlı ticaret ve sanayi odalarının örgütsel ve yönetsel açıdan nasıl
daha etkin hale getirilebileceği sorununu irdeleyen bu çalışmanın temel amacı etik liderlik,
işe bağlılık, iç girişimcilik, hizmet inovasyon davranışı arasındaki ilişkileri analiz etmektir.
Buna ilaveten işe bağlılığın iç girişimcilik ile hizmet inovasyon davranışına aracılık rolünü
tespit etmektir. Bu amaçla nicel ve nitel analiz yöntemlerini kapsayan karma araştırma
yöntemi benimsenmiştir. Nitel veriler yorumlayıcı fenomenolojik araştırma yöntemi ile
çözümlenmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve
sanayi odalarında görev yapan 568 işgörenden toplanan veriler analiz edilmiştir. Ölçüm
araçlarının geçerlik ve güvenilirlikleri için doğrulayıcı faktör analizi, modelin iyi uyum
değerleri ve aracılık rolü için AMOS Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Etik liderliğin
işe bağlılık, iç girişimcilik, hizmet inovasyon davranışının alt faktörü işgören hizmet
yenilik davranışı ve yeni hizmet geliştirme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin
olduğu tespit edilmiştir. İşe bağlılık, etik liderliğin iç girişimciliğe etkisine, etik liderliğin
hizmet inovasyon davranışının alt faktörlerine etkisine kısmi olarak aracılık etmektedir.
Çalışmada elde edilen nitel analiz sonuçlarına göre Türkiye'de TOBB'a bağlı ticaret ve
sanayi odalarına ilişkin en önemli bulgular: Yöneticilerin etik liderliğe haiz olmaları,
ticaret ve sanayi odalarında kurumsallaşmanın tesis edilmesi, insan kaynakları yönetim
sisteminin kurulması şeklindedir. Çalışmanın etik liderlik, hizmet inovasyonu, iç
girişimcilik ve işe bağlılık literatürüne görgül katkılar sağlaması bakımından önem arz ettiği düşünülmektedir. Son olarak, çalışmanın bazı kısıtları olduğu belirtilerek, gelecekte
yapılacak araştırmalara dair önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study which examines how it can be more effective in terms of organizational and managerial aspects with chambers of commerce and industry connected to The Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey is to analyze the relationships between ethical leadership, work engagement, intrapreneurship and service innovation behavior. In addition, it is to determine the role of mediation of work engagement effecting on intrapreneurship and service innovation behavior. For this purpose, mixed research method which includes quantitative and qualitative analysis methods has been adopted. Qualitative data were analyzed by interpretive phenomenological research method. The data collected from 568 employees who were employed in chambers of commerce and industry operating in Turkey was analyzed. For the validity and reliability of the measurement tools, confirmatory factor analysis, the model's good fit values and the AMOS Structural Equation Model were used. It was found that ethical leadership had statistically significant effect on employee engagement, intrapreneurship and the subscales of service innovation behavior (employee service innovation behavior and new service development). The results showed that work engagement partially mediated with ethical leadership effecting on intrapreneurship, ethical leadership effecting on the subscales of service innovation behavior. The qualitative analysis revealed that the most important results of chambers of commerce and industry in Turkey were the necessity of ensuring the managers to be fair, providing institutionalization of the chambers, establishment of human resources management system. It is thought that the study is important in terms of providing empirical contributions to the ethical leadership, service innovation, intrapreneurship and work commitment literature. Finally, there are some limitations of the study and some suggestions are offered for future studies.