Türkiye'de işveren örgütlerinin çalışma ilişkilerine etkisi: 12 Eylül dönemi örneği
The effect of employer organizations on working relations in Turkey: The example of 12 September
Yazar: NURAY EKREM
Danışman: PROF. DR. AZİZ ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: 12 Eylül 1980 Dönemi = 12 September 1980 Period ; Sendikalar = Unions ; Türkiye = Türkiye ; İş ilişkileri = Labour relations ; İşveren sendikaları = Employer unions ; İşveren örgütler = Employer organizations

Özet:
Çalışmada Türkiye'de '12 Eylül döneminde' çalışma ilişkilerinin kurumsallaşmasına işveren örgütlerinin etkileri incelenmektedir. Türkiye'de çalışma ilişkileri, 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleştirilen askeri darbe ile bir dönüm noktası yaşamıştır. Darbeyle birlikte ordu yönetime el koymuş ve 6 Kasım 1983 tarihine dek süren askeri yönetim döneminde çalışma ilişkileriyle ilgili yeni düzenleme ve uygulamalar, 1975-1980 arasındaki 'sermaye ilişkisinin krizine' çözüm içerecek ve işveren örgütlerinin taleplerine uygun bir biçimde hayata geçirilmiştir. Bu bakımdan Türkiye'de sermaye ilişkisinde giderek derinleşen bir krizin yaşandığı 1975-1980 yıllarını ve bu yılları takip eden 12 Eylül 1980-6 Kasım 1983 arasındaki 'yeniden yapılanma' yıllarını kapsayan 12 Eylül dönemi çalışma ilişkilerinin kurumsallaşmasına işveren örgütlerinin etkisini gösteren iyi bir örnektir. Çalışma boyunca araştırmanın merkezinde duracak olan işveren örgütleri ise esas olarak ticaret ve sanayi odalarının üst örgütü olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, sendikaların üst örgütü olan Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu ve dönemin siyasal yaşamında aktif olan Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği'dir.

Abstract:
In this study, the effects of employers' organizations on the institutionalization of labor relations in Turkey in the period of September 12 are examined. Labor relations in Turkey experienced a crossroad with the military coup on September 12, 1980. With the coup, the army seized power. After that during the military administration period, which lasted until 6 November 1983, new regulations and practices regarding labor relations were implemented. While these regulations and practices contain solutions to the 'crisis of the capital relationship' between 1975-1980, they are also in line with the demands of employers' organizations. In this respect, the '12 September period', which covers the years 1975-1980, when a deepening crisis in the capital relations in Turkey, and the 'restructuring' years between September 12, 1980 and November 6, 1983 following these years, is a good example showing the effect of employer organizations on the institutionalization of labor relations. The employer organizations that will stay at the center of the research throughout the study are the Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey, which is the supreme organization of the chambers of commerce and industry, the Turkish Confederation of Employers' Associations, which is the supreme organization of the unions, and the Turkish Industrialists and Businessmen's Association, which was active in the political life of the period.