Ukrayna'nın Avrasya enerji güvenliğindeki rolü
Ukraine's role in Eurasia energy security
Yazar: HÜSEYİN MARDAN
Danışman: DOÇ. DR. DEMET ŞEFİKA MANGIR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrasya = Eurasia ; Bölgesel güç = Regional power ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Güvenlik = Security ; Ukrayna = Ukraine ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
İnsanoğlunun geçmişten günümüze ihtiyaçları değişmektedir. Devletlerin ihtiyaçları ise onu yöneten insanlar tarafından belirlenmektedir. Bu ihtiyaçların karşılanması için devleti yönetenler zaman zaman siyasi güce zaman zaman da askerî güce başvurmaktadırlar. Devletin varlığını devam ettirebilmesi için gerekli olan unsurlardan biri herhangi bir organizmada olduğu gibi enerjidir. Bu nedenle enerjiye sahip olmak için devletler pek çok yola başvurmaktadır. Bu yollar anlaşmalar, ticaret, borç karşılığı olabileceği gibi askerî yöntemlerin kullanılması da olabilir. 19. yüzyıldan itibaren daha fazla enerjiye sahip olmak için daha fazla askerî güç, daha fazla askerî güç için ise daha fazla enerji ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu da devletleri daha saldırgan hale getirmiştir. Avrasya'da özellikle Avrupalı devletler askerî gücü kullanan taraf olmuştur ve Asyalı enerjiye sahip ülkeleri askerî güçle baskı altında tutmuşlardır. Avrupalı enerjiye ihtiyacı olan devletler bunu yaparken, enerji ihracatçısı daha az gelişmiş devletler de 1973 krizinde olduğu gibi enerjiyi bir tehdit olarak kullanmışlardır. Bu durum enerji güvenliğinin önemini gösterdiği gibi enerjinin siyasi bir koz olarak da kullanılabileceğini göstermiştir. Rusya ise Avrasya'da bu kozu Ukrayna üzerinden Avrupalı devletlere karşı kullanmıştır. Ortaya çıkan doğal gaz krizleriyle hem Avrupa'ya göz dağı verilmiş hem de Ukrayna üzerindeki Rus nüfuzu korunmaya çalışılmıştır. Ukrayna ve Rusya arasındaki doğal gaz krizleri, Ukrayna boru hatlarının Avrasya'da bir köprü vazifesi görmesinden dolayı Ukrayna'nın Avrasya enerji güvenliğindeki rolünün önemini göstermiştir. Ancak krizler aynı zamanda Ukrayna'nın bu rolünü tehlikeye de atmışlardır. Çünkü Ukrayna güvenilir bir nakil ülkesi olma özelliğini yitirmeye başlamıştır.

Abstract:
The needs of human beings are changing from past to present and the needs of states are determined by the people who govern them. In order to meet these needs, the rulers of the state sometimes resort to political power and sometimes to military power. As in any organism, energy is one of the elements necessary for the state to continue its existence. For this reason, states resort to many ways to have energy. These ways can be agreements, trade, debt or the use of military methods. Since the 19th century the need of more energy has emerged for more military power, and  more military power has fueled the need for more energy. This has made states more aggressive. In Eurasia, especially European states have been the party using military power and they have kept Asian countries under pressure with military force. While the European states in need of energy were doing this, less developed energy exporting states also used energy as a threat, as in the 1973 crisis. This situation has shown the importance of energy security as well as that energy can be used as a political trump card. On the other hand, Russia used this trump card against European states through Ukraine in Eurasia. With the resulting natural gas crises, Europe was intimidated and the Russian influence over Ukraine was tried to be protected. The gas crises between Ukraine and Russia have shown the importance of Ukraine's role in Eurasian energy security, as the Ukrainian pipelines act as a bridge across Eurasia. But crises have also jeopardized this role of Ukraine. Because Ukraine has begun to lose its feature of being a reliable transport country.