İnsidental adrenal kitlelerin karakteristik özeliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of characteristic features of incidental adrenal masses
Yazar: SAMET ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA UZUN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adrenal bez hastalıkları = Adrenal gland diseases ; Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Cushing sendromu = Cushing syndrome ; Karakteristik özellikler = Characteristic properties ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Adrenal insidentaloma; adrenal bez kökenli herhangi bir hastalığı düşündüren bulgu olmaksızın çeşitli sebep ve çeşitli kliniklerce yapılan görüntüleme yöntemleri ile rastlantısal olarak saptanan, 10 mm üstü kitlelere verilen genel bir isimdir. Radyolojik incelemelerin yaygın olarak yapılması sonucu adrenal insidentaloma insidansında ciddi artış meydana gelmiştir. Literatür çalışmaları incelendiğinde, çalışmalardaki heterojenite, sayıca az hastanın dâhil edilmiş olması ve uzun dönem takiplerde meydana gelen aksaklıklar nedeniyle takip ve tedavi konusunda belirsizliklerin olduğu dikkat çekmektedir. Çalışmamızda adrenal insidentaloma tanısı alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini, hormonal durumlarını, radyolojik görüntüleme yöntemleri ile elde edilen bulgularını, tedavilerini ve histolojik tanılarını retrospektif olarak incelemeyi amaçladık.
Çalışmamıza 139 (%69,8) kadın, 60 (%30,2) erkek olmak üzere toplam 199 hasta dâhil edildi. Ortalama yaş 59.42 ± 12,087 /yıldı. Cinsiyetler arasında ortalama yaşlar açısından anlamlı fark yoktu. 78 (%39,2)'sinde sağ taraf, 96 (%48,2)'sinde sol taraf yerleşimli adenom saptandı. 25 (%12,6)'inde ise bilateral adenom mevcuttu. Unilateral ve bilateral adenomlar arasında ortalama yaş ve tümör boyutu açısından anlamlı düzeyde fark yoktu. Hastaların 56 (%28,14)'sının hormonal açıdan aktif olduğu saptandı. Bu hastalar arasında yapılan değerlendirme sonucunda 18 (%32,14)'inde subklinik hiperkortizolizm, 9 (%16,07)'unda Cushing Sendromu ve 29 (%51,79)'unda primer hiperaldosteronizm varlığı tespit edildi. Feokromasitoma tanısı alan hastamız yoktu. Fonksiyone adenom saptanan 42 (%75) kadın, 14 (%25)  erkek hasta mevcuttu. Kadın cinsiyet sayıca farklı olmak beraber istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde fark olmadığı görüldü. Fonksiyone adenom saptanan hastaların yaş ortalaması 56.60±11.96/yıl, nonfonksiyone adenom saptanan hastaların yaş ortalaması 60.59±11.99 olup, gruplar arasında anlamlı fark olduğu saptandı. Unilateral ve bilateral adenomlar fonksiyonellik açısından değerlendirildiğinde, gruplar arasında anlamlı fark olmadığı görüldü. Fonksiyone adenomların ortalama boyutu 26.02±9.95mm, nonfonksiyone adenomların ortalama boyutu 22,47 ±15.65mm olarak saptandı. Fonksiyone adenomlarda ortalama boyutun anlamlı düzeyde daha büyük olduğu görüldü. Çalışmaya dâhil edilen hastalar tip 2 diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi ve koroner arter hastalığı gibi ek hastalıklar açısından değerlendirildiğinde fonksiyone ve nonfonksiyone adenom saptanan gruplar arasında homojen dağılım olduğu görüldü. Çalışmamıza dâhil edilen 199 hastadan 11 (%5,52)'i opere edildi. Patoloji sonuçları 7 (%63,6)'sinde adenom, 1 (%9,1)'inde hiperplazi, 1 (%9,1)'inde adrenokortikal karsinom, 1 (%9,1)'inde anjiyomyolipom ve 1 (%9,1)'inde metastaz olarak raporlandı. Sonuç olarak tüm adrenal insidentolama olguları fonksiyonellik ve malignite olasılığı göz önünde tutularak değerlendirilmelidir. Büyük boyutlu adenomların fonksiyonel olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Adrenal insidentaloma, Cushing Sendromu.

Abstract:
Adrenal incidentaloma is a general name given to masses larger than 10 mm, detected incidentally by imaging methods performed by various clinics and for various reasons, without any finding suggestive of any disease originating from the adrenal gland. As a result of the widespread use of radiological examinations the incidence of adrenal incidentaloma has increased significantly. When the literature studies are examined, it is noteworthy that there are uncertainties in follow-up and treatment due to the heterogeneity in the findings, the inclusion of a small number of patients, and the disruptions in long-term follow-up. We aimed to retrospectively analyze the demographic and clinical characteristics, hormonal status, findings obtained by radiological imaging methods, treatments and histological diagnoses of patients diagnosed with adrenal incidentaloma in our study.
A total of 199 patients, 139 (69,8%) women and 60 (30,2%) men were included in our the study. The mean age was 59.42 ± 12,087/years. There was no significant difference between the sexes in terms of mean age. Right-sided adenoma was detected in 78 (39,2%) and left-sided adenomas in 96 (48,2%) patients. Bilateral adenoma was present in 25 (12,6%). There was no significant difference between unilateral and bilateral adenomas in terms of mean age and tumor size. 56 (28.14%) of the patients were hormonally active, 18 (32.14%) patients had subclinical hypercortisolism, 9 (16.07%) Cushing's Syndrome, and 29 (51.79%) primary hyperaldosteronism. We did not have a patient diagnosed with pheochromocytoma. There were 42 (75%) female and 14 (25%) male patients with functional adenoma. Although female gender was more than male, it was seen that there was no statistically significant difference. The mean age of the patients with functional adenoma was 56.60±11.96/year, t with nonfunctional adenoma 60.59±11.99 years, and there was a significant difference between the groups. When unilateral and bilateral adenomas were evaluated in terms of functionality, there was no significant difference between the groups. The mean size of functional adenomas was 26.02±9.95mm, and the mean size of nonfunctional adenomas was 22.47 ±15.65mm. Mean size of functional adenomas was found to be significantly larger than nonfunctional adenomas. In addition, a homogeneous distribution of additional diseases such as type 2 diabetes mellitus, hypertension, hyperlipidemia and coronary artery disease was observed between the groups with functional and nonfunctional adenomas. Of 199 patients included, 11 (5.52%) were operated. Pathology results were reported as adenoma in 7 (63.6%), hyperplasia in 1 (9.1%), adrenocortical carcinoma in 1 (9.1%), angiomyolipoma in 1 (9.1%) and metastasis in 1 (9.1%). In conclusion, all cases of adrenal incidentaloma should be evaluated by considering functionality and possibility of malignancy. It should be considered that large sized adenomas may be functional.
Key words: Adrenal incidentaloma, Cushing Syndrome,