Okul öncesi dönemdeki çocukların bilişsel işlevleri uygulama performanslarının sosyoekonomik düzeye göre incelenmesi
Investigation of preschool children's cognitive functions application performances according to socioeconomic level
Yazar: BESTE AYDIN
Danışman: PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Dinamik değerlendirme = Dynamic assessment ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönemdeki çocukların bilişsel işlevlerinin uygulama performansının sosyoekonomik düzey değişkenine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup araştırmanın örneklemini, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Edirne il merkezinde bulunan anaokulları ve anasınıflarında öğrenim görmekte olan 124 (64 kız, 60 erkek) çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada demografik bilgilerin toplanması için araştırmacı tarafından oluşturulan "Genel Bilgi Formu" ve çocukların bilişsel işlevlerinin değerlendirilmesi için Lidz ve Jepsen (2007) tarafından geliştirilen Akşin Yavuz (2016) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Bilişsel İşlevlerin Uygulanması Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada verilerin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için verilerin analizinde Bağımsız Grup t- testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre, çocukların bilişsel işlevleri uygulama performanslarında ailelerin sosyoekonomik düzeyinin, aile gelir düzeyinin, anne baba öğrenim durumunun ve annenin çalışma durumunun etkili olduğu belirlenirken çocuğun cinsiyeti ve kardeş sayısının herhangi bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Sosyoekonomik düzey, gelir düzeyi ve anne baba öğrenim durumu yükseldikçe çocukların bilişsel işlev performanslarında da yükselme meydana geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışan annelerin çocuklarının bilişsel işlevleri uygulama performanslarının çalışmayan annelerin çocuklarına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the cognitive functions of preschool children according to the socioeconomic level variable. The research is designed in relational screening model and the sample of the research consists of 124 (64 girls, 60 boys) children studying in kindergartens and kindergartens in the city center of Edirne under the Ministry of National Education. In the study, the "General Information Form" created by the researcher to collect demographic information and the "Application of Cognitive Functions Scale" developed by Lidz and Jepsen (2007), adapted to Turkish culture by Akşin Yavuz (2016), were used to evaluate the cognitive functions of children. In the study, the normality of the data was tested, since the distribution normality was ensured, Independent Group t-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) techniques were used in the analysis of the data.
According to the results of the study, it was determined that the socioeconomic level of families, family income level, parents' education level and the working status of the mother were effective in the performance of children's cognitive functions, while the gender and number of siblings did not make any difference. It has been determined that as the socioeconomic level, income level and education level of the parents increase, the cognitive function performance of the children also increases. In addition, it was found that the performance of the children of working mothers in applying cognitive functions was higher than the children of non-working mothers.