Unilateral alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde sağlam ayağın değerlendirilmesi
Assessment of the intact foot in individuals with Unilateral lower extremity amputation
Yazar: HALİL YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA TOPUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ampütasyon = Amputation ; Ayak = Foot ; Biyomekanik = Biomechanics ; Biyomekanik = Biomechanics ; Diz üstü protezi = Above knee prosthesis ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants

Özet:
Bu çalışma, unilateral alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde sağlam ayağın değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 18 ile 60 yıl arasında değişen 15 unilateral alt ekstremite amputasyonu olan birey ve 15 sağlıklı erişkin birey olmak üzere 30 kişi katıldı. Dahil edilme kriterlerine uygun kişilerin katılım için onayları alınarak demografik bilgileri kaydedildi. Çalışma ve kontrol grubuna boy uzunluğu, vücut ağırlığı ölçümü, Vücut Kütle İndeksi (VKİ), Sağlam Tarafa Ağırlık Aktarma (STAA), Ayak Postür İndeksi (APİ) ve Footprint yöntemini (Clarke İndeksi (Cİ), Chippaux-Smirak İndeksi (CSİ), Staheli'nin Ark İndeksi (SAİ)) içeren ölçümler yapıldı. Çalışma grubunda amputasyon tarihi, amputasyon nedeni, amputasyon seviyesi, ilk protezinden itibaren geçen süre, günlük protez kullanım süresi, protez sayısı kaydedildi. Sağlam alt ekstremite uzunluğu, kalan uzuv yüzdesi, Eklem Hareket Açıklığı (EHA), kas kuvveti, kas kısalığı, ağrı, sağlam ayak ve güdük cildi değerlendirmesi, postür değerlendirmesi, Topuk Yükseltme Testi, Süreli Kalk ve Yürü Testi, Ayakkabı Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ve proteze uyumun değerlendirmesini içeren ölçümler yapıldı. Grupların boy uzunlukları arasında anlamlı bir fark bulundu (p<0,05) ve kontrol grubunun daha uzun olduğu tespit edildi. Bunun dışında kalan yaş, vücut ağırlığı ve vücut kütle indeksi değerleri arasında iki grup arasında anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). Çalışma grubuna ait yaş, boy, kilo, VKİ, APİ, Cİ, CSİ, SAİ, STAA, ADÖ, kalan uzuv yüzdesi, günlük protez kullanım süresi, ilk protezden itibaren geçen süre, protez sayısı ve proteze uyumla ilgili verileri kendi içinde Spearman'ın korelasyon analiziyle ilişkisine bakıldı ve yalnızca günlük protez kullanma süresi ile Cİ'nin normal-anormal aralıklı dağılımı arasında orta düzeyde ilişki bulundu (r=0,522). Gruplarda APİ, Cİ, SAİ, CSİ skorları karşılaştırıldığında iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Grupların STAA yüzdelik değerleri arasında anlamlı bir fark bulundu (p<0,05), çalışma grubunun sağlam tarafa ağırlık aktarma değerinin anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edildi. Bu sonuçlara göre unilateral alt ekstremite amputasyonu olan bireylerin sağlam ayak biyomekaniğinin etkilenmediği ve bu sonucun katılımcıların kullandıkları protez ile uyumları ve genç olmaları ile ilişkili olduğu düşünüldü.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the intact foot in individuals with unilateral lower extremity amputation. Thirty individuals, including 15 unilateral lower extremity amputations and 15 healthy adults, aged 18-60 years, participated in the study. The demographic information of the persons who were in compliance with the inclusion criteria was obtained and their consent was recorded. Height and body weight measurement, Body Mass Index (BMI), Weight Transfer to the Healthy Side (WTHS) Foot Posture Index (FPI), footprint methods (Clarke Index (CI), Chippaux-Smirak Index (CSI), Staheli's Arc Index (SAI)) measurements were made control and study group. Amputation date, cause of amputation, amputation level, time since first prosthesis, duration of daily prosthesis use and number of prosthesis were recorded in the study group. Intact lower extremity length, percentage of residuel limb, Joint Range of Motion (ROM), muscle strength, shortness of muscle, pain, intact foot and stump skin assessment, posture assessment, Heel Raise Test, Timed Up and Go Test, Shoe Rating Scale (SRS) and assessment of compliance to the prosthesis were applied. There was a significant difference between the height of the groups (p<0.05) and the control group was found to be significantly longer. Other than that there was no significant difference between the two groups in age, body weight and BMI (p>0.05). The study group's age, height, weight, BMI, FPI, CI, CSI, SAI, WTHS, SRS, percentage of residual limbs, daily prosthetic usage time, time since the first prosthesis, the number of prosthesis used and the assessment of prosthetic compliance related data were examined in itself with using Spearman's correlation analysis and there was only a moderate correlation between the daily prosthetic duration and the normal-abnormally intermittent distribution of CI (r=0.522). When the API, CI, SAI and CSI scores were compared, no statistically significant difference was found between the two groups (p> 0.05). There was a significant difference between the WTHS percentage values of the groups (p<0.05), and the study group's weight transfer value to the healthy side was significantly higher. According to these results, intact foot biomechanics of unilateral lower extremity amputation was not affected and this result was related to the fit of the prosthesis and youth being used by the participants.