Geç preterm doğum yapmış annelerin kaygı düzeylerinin ebeveynlik ve emzirme öz yeterliliği üzerine etkisi
The  effect of anxiety levels on parenting and breastfeeding self-efficacy in mothers who have given birth late preterm
Yazar: EMİNE KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜL ÖZTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Emzirme = Breast feeding ; Kaygı = Anxiety ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, geç preterm doğum yapmış annelerin kaygı düzeylerinin, ebeveynlik ve emzirme öz yeterlilik düzeyleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Aralık 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında Gaziantep Şehir Hastanesi'nde dahil edilme kriterlerini taşıyan 217 anne ile kesitsel türde yürütülmüştür. Araştırma verileri, Tanıtıcı Anket Formu, Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ), Annenin Algıladığı Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (AAEÖYÖ), Preterm Bebeklerin Anneleri İçin Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği (PBAEÖYÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bu araştırmada, PBAEÖYÖ puanı 62,72±9,67'dir.  AAEÖYÖ puanı 62,49±5,00'tir. DKÖ puanı ise 39,33±7,11'dir. Annelerin PBAEÖYÖ puanı ile AAEÖYÖ puanı arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki olduğu ve DKÖ puanı ile negatif yönde ve orta düzeyde bir ilşiki olduğu bulunmuştur. AAEÖYÖ puanı ile DKÖ puanı arasında negatif yönde ve zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). PBAEÖYÖ için regresyon analizi sonucunda, anne sütü ile beslenme durumunun, gelir durumunun giderine denk veya fazla olanların ve doğumdan sonra bebeğini ilk 30 dk içinde emzirenlerin annelerin emzirme öz yeterliliklerini arttırırken DKÖ toplam puanının azalttığı ve PBAEÖYÖ toplam puanı üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu saptanmıştır. AAEÖYÖ için regresyon analizi sonucunda ise  multipar olma durumunun ve önceki gebeliğinde geç preterm doğum öyküsü bulunanların annelerin ebeveynlik öz yeterliliklerini arttırırken DKÖ toplam puanının azalttığı  ve AAEÖYÖ toplam puanı üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the effect of anxiety levels in mothers who have experienced late preterm births on their parenting and breastfeeding self-efficacy levels. The research was conducted cross-sectionally with 217 mothers meeting inclusion criteria at Gaziantep City Hospital between December 2023 and March 2024. Data were collected using the Introductory Questionnaire, State-Trait Anxiety Inventory (STAI), the Perceived Maternal Parenting Self-Efficacy Scale (PMPS-E), and Breastfeeding Self-Efficacy Scale for Mothers of Preterm Infants (BSES-PI). For data analysis, frequency, percentage, mean, standard deviation, independent samples t-test, one-way ANOVA, correlation, and regression analysis were used.
In this study, the BSES score was 62.72±9.67, the MPSE score was 62.49±5.00, and the STAI score was 39.33±7.11. A positive and weak correlation was found between the BSES-PI and PMPS-E scores, while a negative and moderate correlation was found between the BSES-PI and STAI scores. A negative and weak statistically significant correlation was found between the PMPS-E and STAI scores (p<0.05). The regression analysis for BSES-PI revealed that breastfeeding status, having an income equal to or greater than expenses, and breastfeeding the baby within the first 30 minutes after birth increased mothers' breastfeeding self-efficacy, while higher STAI scores decreased it, having significant effects on the total BSES-PI score. The regression analysis for PMPS-E indicated that being multiparous and having a history of late preterm birth in a previous pregnancy increased mothers' parenting self-efficacy, while higher STAI scores decreased it, having significant effects on the total PMPS-E score.