Diş hekimlerinin aydınlatılmış onam hakkındaki bilgi, tutum ve deneyimlerinin incelenmesi
The inspection of dentist's knowledge, attitude and behavior about informed consent
Yazar: NECLA AKTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MİNE ŞEHİRALTI
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
Aydınlatılmış onamın; son yıllarda gelişen sosyal değerler ve toplumbilinciyle değişen diş hekimi-hasta ilişkisinin tıbbi, etik ve yasal yönününetleştirerek, tarafları güvence altına aldığı düşüncesi çağımız tıp etiğinde yürürlükteolan bir kabuldür.Yapısı ve sunumundan dolayı hasta ve hekim arasında tıptaolduğundan daha fazla sorun çıkabilme ihtimali olan diş hekimliğinde bu konudabilgi ve uygulama eksikliğimiz olduğu düşüncesiyle, ülkemizdeki diş hekimlerininaydınlatılmış onam konusundaki bilgi, tutum, mesleki yeterlilik, uygulama veiletişim becerilerini araştırarak durum tespiti yapmayı hedeflediğimizaraştırmamızda, 197 diş hekiminin katılımıyla anket çalışması yapılmıştır.Diş hekimlerinin yaklaşık yarısı etik eğitimlerini lisans ve lisansüstü eğitimsırasında aldıklarını ifade ederken, çok büyük kısmı etik bilgilerinin yeterliolmadığını ve hemen hemen tamama yakın bir kısmı ?aydınlatılmış onam?konusunda bilgi sahibi olmadıklarını düşünmektedirler. Aydınlatılmış onamkonusundaki tutumları genel olarak pozitif yönde olmakla birlikte, uygulamanın dişhekimlerinin olası yasal işlemlere karşı kendilerini savunucu önlemler almalarınaneden olacağı kaygılarını taşımaktadırlar. Etiğe uygun mesleki uygulamakonusundaki yetkinlik, tecrübe ve alınan eğitim miktarıyla ilişkilidir. Meslekiuygulamaları, genelde aydınlatılmış onam kavramı gerekliliklerini yerine getirmeklebirlikte, bazı kişisel özelliklerden etkilenmektedir. Genel olarak hastalarıyla yüksekiletişim içindedirler.Çalışmaya katılan diş hekimleriyle, ülke genelindeki diş hekimlerinin kişiselözelliklerindeki koşutluk nedeniyle sonuçlar, önerilerde bulunmamıza izin verecekniteliktedir. Elde ettiğimiz bulgulara dayanarak ülkemizdeki diş hekimliği etikeğitiminin yeniden planlanmasıyla etik ve yasal bilincin yükseltilmesi ve böyleliklehem hastalar hem de hekimler için diş hekimliği pratiği işleyişinin daha güvenilir vekolay bir ortamda uygulama yolunun açılması önerilmektedir.

Abstract:
There is an agreement of informed consent clarify and protect the medical,ethical and legal aspects of developing dentist- patient relationship by the new socialvalues and consciousness.We think that we don?t have enough knowledge and practice about informedconsent on the area of dental profession that there is a big possibility for the troublescomparing to medical profession, because of the nature and placement of theprofession. In this study we planned with the aim of assessing the dentist?s attitude,self-efficacy, behavior, communication skills about informed consent in our country;197 dentists completed a questionnaire.About half of the dentists have had their ethical knowledge during theireducation. The very big part of the dentists think that their ethical knowledge isn?tenough and don?t know anything about informed consent. While they have positiveattitudes toward informed consent, the big majority have the opinion that theprinciple of informed consent makes it more likely that dentist will safe guardthemselves against legal procedures. Dentist?s self-efficacy is related with theirprofessional experience and education. They are performing practice respect toinformed consent necessities and have high communication skills with the patients.Dentists who were taken this study statistically represent the community in agood scale. Respect to results, we propose to set safe and easy practice for bothdentists and patients by the replanning of the education system and heighten theethical consciousness.