İnşaat işletmelerinde muhasebe denetimi ve uygun denetim teknikleri
Auditing of construction companies and applicable auditing techniques
Yazar: VEDAT ACAR
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; İnşaat işletmeleri = Construction enterprises ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İnşaat sektörü kendisine girdi sağlayan diğer sektörlerle birlikte Gayri Safi Milli Hasıla (G.S.M.H.) içindeki %33 lük katkısıyla ekonominin itici bir gücü ve %6 direkt katkı sağladığı istihdam açısından da önemli bir sektördür. İnşaat işletmelerinin bağımsız dış denetimi ihtiyacının farkedilmesi oldukça yeni bir konudur. İnşaat işletmeleri yakın bir geçmişe kadar mali tablolarının bağımsız denetimden geçmesine gerek görmemişlerdir. Ancak, uluslararası boyutta iş alabilecek hacime ulaşmalarıyla birlikte ihtiyaç duymaya başlamışlardır. İnşaat taahhüt işletmelerinde mali tabloların bağımsız dış denetimi, sektörün özelliklerinden kaynaklanan çeşitli zorluklarla karşı karşıyadır. Bundan dolayı denetimin içinde barındırdığı yapısal ve işletme riski, denetim sonuçlarının güvenilirliği üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Yapısal risk düzeyinin en az düzeye indirilmesi, işletmelerde etkin bir iç kontrol sisteminin bulunmasına bağlıdır. Ancak sistemin varlığının, sektörün özelliklerinden kaynaklanan işletme riskinin azaltılmasına önemli bir etkisi olmayacaktır. Söz konusu riskin tamamen ortadan kaldırılamasa dahi, kabul edilebilir bir seviyeye indirilmesi gerekir. Bu noktada yapılması gereken öncelikle sektörün özelliklerine uygun denetim (risk) alanlarının ve bu alanlara uygulanabilecek uygun denetim tekniklerinin tespit edilmesidir. Böylelikle yüksek derecede risk taşıyan denetim alanlarında güvenilir bir denetim görüşüne ulaşılabilmesi ve beklenen faydaların gerçekleştirilmesi sağlanacaktır. Bu bağlamda tez, inşaat işletmelerinde yüksek risk barındıran denetim alanlarını tespit ederek, bu alanlara uygun denetim tekniklerinin uygulanma şekli konusunda yararlı olmayı amaçlamıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilk olarak inşaat taahhüt işletmeleriyle ilgili genel kavramların tanımı yapılacaktır. Daha sonra ise, gelirin doğuşu ve tanınmasıyla ilgili ulusal ve uluslararası yaklaşım ve yöntemler ile ilgili olan özel mevzuat hakkında bilgiler verilecektir. İkinci bölümde, denetim kavramı ve iç kontrol sistemi ile ilgili tanımlar yapıldıktan sonra, inşaat taahhüt işletmelerine özgü iç kontrol sisteminin unsurlarından bahsedilecektir. Son bölümde ise tezin asıl konusunu oluşturan denetim (risk) alanları hakkında genel açıklamalar yapıldıktan sonra, inşaat taahhüt işletmelerinde özellik taşıyanlar hakkında ayrıntıya inilecektir. Bu noktada örnek olarak ele alınan işletmede tespit edilen durumlar ve uygulama örnekleri ile konunun daha anlaşılır hale getirilmesine çalışılacaktır.

Abstract:
Construction sector, along with sectors which provide inputs for it, accounts for 33% of Gross National Product (G.N. P.) and 6% of the employed labor. Thus it is one of the main forces driving the economy, The awareness of the need for company extern auditing of Construction companies is quite new. Until recently construction companies were not in need of having their financial tables audited. However this need was felt as their business volume was enough for international tenders. Company extern auditing of the financial statements of construction companies have difficulties stemming from the pecularities of this sector. This, the company risk and the risk inherent in auditing have unnegligible effects on the reliability of the results of auditing. The minimization of this inherent risk depends on the existence of an internal control system of the company. However the existence of such a system will have a very negligible effect on reducemeht of the company risk stemming from the pecularities of the sector. Even if these risk can not be eradicated completely, they must be reduced to on acceptable level. Therefore the primary action to be taken is the determination of auditing areas peculiar to this sector and the establishment of suitable and applicable auditing methods. By this way auditing areas containing high risk can be audited more reliably. This thesis aims both to determine the areas which contain high auditing risks in the construction sector and to establish suitable auditing methods. This thesis consists of 3 sections. In the first section the definition of basic concepts and national and international approaches toward the description of income and related regulations are explained. In the second part the concept of auditing and internal control system are defined and factors of the internal control system peculiar to construction contracts are explained. The main subject of this thesis is in the third part. In this part auditing (risk) areas are generally explained and spesific areas of construction contracts are detailed. In this part also a case company is studied and analysed as an example to enhance the understanding of the subject matter.