Film müziğinin psikolojik yöntemle incelenmesi
The analysis of film music with psychological method
Yazar: PINAR ALÇO
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZER KUTLUK
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Film müziği = Film music ; Fon müziği = Backround music ; Müzik = Music ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Psikolojik etki = Psychological effect

Özet:
Bu araştırma, müziğin tarihsel süreçte sinemadaki yerini ve önemini belirlemek, film müziğinin işlevlerini ve film müziğinin etkileri ile ilgili araştırmaları saptamak ve bu doğrultuda film müziğinin sinemasal anlatıdaki psikolojik etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma doküman analizi, deneysel çalışma ve anket yöntemleri kullanılarak gerçekleşmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini Selçuk Üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubunu bu üniversitede okuyan Müzik Eğitimi (n=122), Resim-İş Eğitimi (n=35), Fizik Eğitimi (n=62) ve Sınıf Öğretmenliği (n=92) Anabilim Dalı öğrencileri oluşturmaktadır.Araştırmanın deseni tarama ve deneysel model olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Tarama modeli ile film müziğinin etkisini ölçen akademik çalışmalar belirlenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda, film müziğinin psikolojik etkisini tespit etmek amacıyla bir kısa film (Labirent) çekilmiş, bu film için özel olarak üç farklı tarzda müzik bestelenmiş ve izleyen öğrencilerin görüşlerini almak üzere, uzman görüşleri alınarak anket formu oluşturulmuştur. Anket formu kişisel bilgiler ve film ile ilgili düşüncelerin alındığı iki bölümden oluşmaktadır. Hazırlanan anketin ilk bölümünde öğrencilerin okudukları bölümleri, özel ilgi alanları, ruh hali, müzik enstrümanı çalma durumu, beğendikleri film müzikleri ile ilgili başlıklar yer almaktadır.Anketin ikinci bölümünde izledikleri film ve müziği ile ilgili, üç tane çoktan seçmeli, bir açık uçlu, bir de semantik dereceleme ölçeği içeren toplamda beş soru bulunmaktadır.Araştırmada elde edilen veriler, bilgisayar programları SPSS ve Excel yardımıyla işlenerek çözümlenmiştir. Araştırmada kullanılan anketten elde edilen verilerin analizi frekans (f), yüzde (%) kullanılarak çözümlenmiştir. Açık uçlu sorular gruplandırılıp tablolaştırılmış, semantik ölçeğe göre verilen cevaplar gruplandırılıp tabloda gösterilip yorumlanmıştır.Bu araştırma sonucunda;1.Her bir müziğin kendi filmini ve senaryosunu yarattığı saptanmıştır.2.Nitel içerikli analizler, farklı müzik versiyonları ile eşleştirilen aynı filmin farklı anlamlar yaratarak, farklı sonuçlar ortaya çıkardığını göstermektedir.3. Aynı filmin sadece müziğini değiştirerek yarattığı bu etkiler, müziğin filmde duygusal atmosferi yaratmada ve senaryoyu anlamadaki etkilerini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Sinema, Film Müziği, Skor, Soundtrack, Psikomüzikoloji, Background Müzik, Medya, Multimedya.

Abstract:
This research was done with the aims of determining the importance and position of music for cinema at historical progress, mentioning the research about functions and effects of movie music (soundtrack) and accordingly determining psychological effects of soundtrack on cinematographical narration. The research was done by using document analysis, experiential study and various method of questionnaire. The globe of the research is students of Selçuk University. The study group was formed of the students that studying in this university on Music Teaching (n=122), Art Teaching (n=35), Physics (62).The line of the research was formed by two parts: Surveillance and experiential model. Academic researches measuring the effect of soundtrack was determined in the research with surveillance model. In the conclusion of doing the research, a short movie called `Labyrinth? was made with the aim of determining of psychological effect of soundtrack, for this movie three different type music theme were composed and questionnaire text was formed by getting the expert?s idea to get impressions of students.Questionnaire text was formed by two parts in which personal information and impressions about the movie were got. The first part of prepared questionnaire contains topics about study sections, special points of interests, mood, the ability of playing any musical instruments, favorite soundtracks of students. There are totally five questions about soundtrack ? three multiple-choice, one open ended and one that contains semantic grading scale in second part of the research.Datas that were founded in the research were analyzed with help of computer programs Excel and SPSS. The analysis of datas which were acquired from questionnaire that was used in the research were analyzed by using frequency (f), percent (%). Open ended questions were classified and formed as tables, answers that were replied in accordance with semantic scale were classified and commented by showing in the tables.As conclusion of this research;1- It is stated that each music creates its own movie and script2- The analysis with qualitative content show that same movie which were paired of different music versions, has different finals creating different meanings.3- These effects which founded by changing the music of same movie show the effects of music on creating emotional atmosphere in the movie and understanding the script.Keywords: Cinema, Movie Music, Score, Soundtrack, Psychomusicology, Backgroun Music, Media, Multimedia.