Öğretmenlerin yaşadıkları etik ikilemler üzerinde algıladıkları örgütsel adaletin rolü
The role of organizational justice perceived by teachers on the ethical dilemmas they experience
Yazar: ESRA SAÇLI
Danışman: DOÇ. DR. FATİH CAMADAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Ahlaki değerler = Moral values ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İkilem = Dilemma

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin yaşadıkları etik ikilemler üzerinde algıladıkları örgütsel adaletin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Rize ili genelinde MEB'e bağlı ortaokul ve liselerde görev yapan 379 (215 kadın, 164 erkek) öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "Okullarda Etik İkilem Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, hizmet yılı, branş, öğrenim düzeyi ve istihdam şekli değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; kurum türü değişkenine göre ise anlamlı şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin yaşadıkları etik ikilemlerin cinsiyet, yaş, kurum türü, öğrenim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ancak hizmet yılı değişkenine göre politik etik ikilem boyutunda; branş değişkenine göre davranışsal etik ikilem boyutunda, yapısal etik ikilem boyutunda ve okullarda etik ikilem toplam puanda; istihdam şekline göre ise yapısal etik ikilem boyutunda anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin yaşadıkları etik ikilem düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasında negatif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunduğu, örgütsel adaletin etik ikilemdeki toplam varyansın %8'ini yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütsel Adalet, Etik İkilem

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the role of organizational justice perceived by teachers on the ethical dilemmas they experience. The sample of this research, which was carried out in a correlation survey model, consists of 379 teachers (215 women and 164 men) who work in secondary and high schools affiliated to the Ministry of National Education in Rize province and its districts in the 2020-2021 academic year. "Personal Information Form", "Organisational Justice Scale" and "Ethical Dilemmas Scale at Schools" were used to collect the data of the research. As a result of the research, it was determined that teachers' perceptions of organisational justice did not show a significant difference according to the variables of gender, age, length of service, branch, education level and employment type; however, there was a significant difference in the type of institution. It was determined that the ethical dilemmas experienced by the teachers did not show a significant difference according to the variables of gender, age, years of service, type of institution, and education level. However, it was determined that there was a significant difference in the political ethical dilemma dimension according to the variable of length of service; in the behavioral ethical dilemma dimension, structural ethical dilemma dimension and in the total score of ethical dilemmas in schools according to the variable of branch; in the structural ethical dilemma dimension according to the variable of employment type. In addition, it was determined that there was a negative, low and significant relationship between the ethical dilemmas experienced by teachers and their perceptions of organisational justice, and organisational justice predicted 8% of the total variance in ethical dilemmas.

Keywords: Teacher, Organisational Justice, Ethical Dilemma.