COVID-19 pandemisinin aile hekimlerinin iş yükü ve tükenmişlik düzeyleri ile ilişkisi
The relationship of the COVID-19 pandemic with thecaseload and burnout levels of family physicians
Yazar: YASİN KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SANEM NEMMEZİ KARACA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; İş yükü = Workload

Özet:
COVID-19 pandemisi, iş sağlığı ve güvenliği açısından birinci basamakta çalışan hekimlerin sağlığını tehdit eden ciddi bir stres kaynağı olmuştur. Ayrıca artan vaka sayısı ve beraberindeki iş yükü nedeniyle hekimlerin tükenmişlik düzeylerini etkilediği düşünülmektedir. Literatürde konu ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışma ile aile hekimlerinin iş yüklerinin belirlenmesi ve tükenmişlik düzeyleri üzerine bir etkilerinin olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlandı. 
Kesitsel-tanımlayıcı tarzda dizayn edilen bu çalışma Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmeti sunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan 496 aile hekimi üzerinde yürütüldü. Bireysel geri bildirime dayalı veri formları katılımcılara internet üzerinden (whatsapp, instagram, e-mail toplulukları) uygulandı. Veri formu; sosyodemografik verileri, İş Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği'ni içermekte ve toplam 65 (altmış beş) sorudan oluşmaktaydı.
Hekimlerin yaş ortalaması 39.10 ± 9.42 olup; %53.6'sı (n: 266) erkekti. Katılımcıların %37.5'i (n: 186) İç Anadolu Bölgesi'nde çalışmaktaydı. COVID-19 hastalığına yakalanma oranı %18.8 (n: 93) idi. Hekimlerin İş Yükü Ölçeği puan ortalamaları 3.22±0.59 ve genel tükenmişlik puan ortalamaları 43.2±12.2 idi. İş Yükü puanı arttığında bu artışa paralel olarak genel tükenmişlik puanlarının da arttığı belirlendi (p<0.001).  Pandemi döneminde psikososyal destek ihtiyacı hisseden ve psikolojik profesyonel destek alan hekimlerin genel tükenmişlik puanlarının daha yüksek olduğu gözlendi (sırasıyla p1<0.001, p2=0.010). Pandemi döneminde poliklinik hasta sayısı artan, filyasyon amaçlı görüşmeler yapan ve dinlenme fırsatı bulamayan hekimlerin genel tükenmişlik puanları daha yüksekti (sırasıyla p1=0.007, p2<0.001, p3<0.001).
Aile hekimlerinin iş yükü arttıkça tükenmişlik düzeylerinin de arttığı saptandı.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, COVID-19, iş yükü, pandemi, tükenmişlik.

Abstract:
The COVID-19 pandemic has been a serious source of stress threatening the health of physicians working in primary care in terms of occupational health and safety. In addition, it is thought to affect the burnout levels of physicians due to the increasing number of cases and the concomitant workload. Studies on the subject are limited in the literature. Through this study, it is aimed to determine the workload of family physicians and to evaluate whether they have an effect on their burnout levels.
   This study, which was designed in a cross-sectional-descriptive form, was conducted on 496 family physicians working in family health centers providing primary health care services in Turkey. Data forms based on individual feedback were applied on the participants through the internet (whatsapp, instagram, e-mail communities). Data form; It included sociodemographic data, Workload Scale and Maslach Burnout Scale and consisted of 65 (sixty-five) questions in total.
  The average age of the physicians was 39.10 ± 9.42; 53.6% (n: 266) of those were male. 37.5% (n: 186) of the participants were working in the Central Anatolia Region. The rate of getting COVID-19 disease was 18.8% (n: 93). Physicians' Workload Scale average score was 3.22±0.59 and overall burnout average score was 43.2±12.2. When the Workload score increased, it was determined that the general burnout scores also increased in parallel with this increase (p<0.001). It was observed that the general burnout scores of physicians who felt the need for psychosocial support and received professional psychological support during the pandemic period were higher (p1<0.001, p2=0.010, respectively). The general burnout scores of the physicians whose number of outpatients increased during the pandemic period, who made negotiations for the purpose of filiation and could not find the opportunity to rest were higher (p1=0.007, p2<0.001, p3<0.001, respectively).
It has been determined that as the caseload of family physicians increased, their burnout levels also increased.
Keywords: Family medicine, COVID-19, caseload, pandemic, burnout