Kısmi kalınlıkta dermal yanıklarda hiperbarik oksijen tedavisinin iyileşme sürecine katkısı
The contribution to healing process of hyperbaric oxygen treatment in partial thickness dermal burns
Yazar: ÜMİT ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇINAR YASTI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Deri = Skin ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Tedavi = Treatment ; Yanıklar = Burns ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Giriş ve Amaç: Son yıllarda yanık tedavisinde gelişmeler kaydedilmesiyle birlikte mortalitede azalma sağlanmıştır. Ancak hayatı tehdit etmeyen kısmi kalınlıktaki dermal yanıklarda yatış süresi, maliyet, cerrahi ihtiyacı, enfeksiyonlar gibi sorunlar devam etmektedir. Bu prospektif gözlemsel çalışmada kısmi kalınlıkta dermal yanıklarda hiperbarik oksijen tedavisinin konvansiyonel tedavi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: ANEAH Yanık merkezine Şubat-Haziran 2018 tarihlerinde kısmi kalınlıkta dermal yanıkla başvuran hastalar gözlenmiştir. Çalışmamızda HBOT (hiperbarik oksijen tedavisi) grubunda 29 hasta, kontrol grubunda 29 hasta bulunmaktadır. HBOT'un maliyete, epitelizasyon süresine, hasta memnuniyetine, enfeksiyon, cerrahi ihtiyacına fayda sağlayıp sağlamadığı değerlendirilmiştir. nicel verilerde bağımsız gruplarda T-testi kullanılmıştır. Nitel veriler için ki-kare testi ve fisher'in kesin testi uygulanmıştır.
Bulgular: Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktur. (p=0,591 ve p=1,0). Yanık genişliği HBOT grubunda ortalama 8,48±3,46, kontrol grubunda ortalama 9,97±3,30'dır, anlamlı bir fark saptanmamıştır(p=0,101). Yanık nedenleri gruplar arasında istatistiksel olarak farklı değildir(p=0,84). Epitelizasyon süresi HBOT grubunda ortalama 21,13±7,13, kontrol grubunda ise 24,10±7,87 gündür. Epitelizasyon süresi HBOT grubunda 3 gün daha kısadır ancak istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır(p=0,138). HBOT grubunda ortalama yatış süresi 17±9,09 gün, kontrol grubunda 12,71±5,91 gündür. istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur(p=0,059). HBOT grubunda 1 hastada (%3,4), kontrol grubunda 2 hastada (%6,9) enfeksiyon vardır(p=1,0). HBOT grubunda 3 hastaya (%10,3), kontrol grubunda 14 hastaya (%48,3) cerrahi uygulanmıştır. Cerrahi ihtiyacı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır(p=0,003). HBOT'ta 1 hastaya (%3,4), kontrol grubunda 7 hastaya (%24,1) greftleme yapılmıştır. HBOT grubunda greftleme oranı düşüktür. İstatistiksel olarak anlamlıdır(p=0,026). HBOT grubunda ortalama maliyet 2239,82±1384,13 lira, kontrol grubunda ortalama maliyet 2605,58±1602,24 liradır. Anlamlı değildir(p=0,356). Memnuniyet konusunda memnun ve çok memnun hastalar HBOT grubunda daha fazla olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır(p=0,399).
Sonuç: Bu prospektif gözlemsel kontrollü çalışma göstermiştir ki; kısmi kat dermal yanıklı hastalarda HBOT ile daha az cerrahi ihtiyacı olmaktadır, HBOT uygulanan hastalara daha az greft konulmaktadır. HBOT kısmi kat yanığı olan hastaların iyileşme sürecine katkı sağlamaktadır, umut vadeden bir tedavi yöntemidir. Konunun daha geniş serilerle yapılan randomize çalışmalarda desteklenmesi faydalı olacaktır.       
Anahtar kelimeler: hiperbarik, oksijen, tedavi, yanık

Abstract:
Introduction: In recent years, improvements have been achieved in the treatment of burns and mortality has been reduced. However, in the case of non-life-threatening partial thickness dermal burns, problems such as duration of stay, cost, need for surgery, infections still continue. In this prospective observational study, it was aimed to compare hyperbaric oxygen therapy with conventional therapy in partial thickness dermal burns.
Matherial and Method: Patients admitted to ANEAH burn center with partial thickness dermal burns in February-June 2018 were observed. There were 29 patients in the study group (HBOT, hyperbaric oxygen therapy) and 29 patients in the control group. It has been evaluated that whether HBOT is beneficial to the patient's satisfaction, infection and surgical need and the duration of epithelization or not. T-test was used in independent groups in quantitative data. Chi-square test and Fisher's exact test were applied for qualitative data.
Results: There is no significant difference between the groups in terms of age and gender. (p = 0.591 and p = 1.0). Burn width was 8,48 ± 3,46 in the HOT group and 9,97 ± 3,30 in the control group, but no significant difference was found. (p = 0.101). The causes of burns are not statistically different between groups. (p = 0.84). The mean duration of epithelialization was 21,13 ± 7,13 days in the HBOT group and 24,10 ± 7,87 days in the control group. The duration of epithelialization was shorter in the HBOT group for 3 days but no statistically significant difference was found (p = 0.138). The mean duration of hospitalization was 17 ± 9.09 days in the HBOT group and 12.71 ± 5.91 days in the control group. There was no statistically significant difference (p = 0,059). There was infection in 1 patient (3.4%) in the HBOT group and 2 patients (6.9%) in the control group (p = 1.0). Surgery was performed in 3 patients (10.3%) in the HBOT group and in 14 patients (48.3%) in the control group. There was a statistically significant difference in terms of need for surgery (p = 0.003). In HBOT, 1 patient (3.4%) and 7 patients in control group (24.1%) were grafted. The rate of grafting in the HBOT group is low. And this difference is statistically significant (p = 0.026). The average cost in the HBOT group was 2239,82 ± 1384,13 liras and the average cost in the control group was 2605,58 ± 1602,24. The difference was not statistically significant (p = 0.356). There was no statistically significant difference (p = 0,399) in the patients with HBOT group who were satisfied and very satisfied with treatment.
Conclusion: This prospective observational controlled study showed that; partial dermal burn patients require less surgical treatment with HBOT, fewer grafts are placed in HBOT patients. HBOT contributes to the healing process of patients with partial-layer burns, a promising treatment. Further randomized studies with larger series is needed.
Key words: burn, hyperbaric, oxigen, treatment