İnce iğne aspirasyon biyopsi sonuçları malignite yönünden şüpheli olan tiroid nodüllü olgularda preoperatif değerlendirmede F-18 FDG PET/PT `nin rolü
The role of F-18 FDG PET/CTın the preoperative evaluation of thyroid nodules with ınconclusive fine needle aspiration biopsy results
Yazar: YASEMİN AKTAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN BÜYÜKDERELİ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid nodülleri = Thyroid nodule

Özet:
Amaç: İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu malignite kuşkusu taşıyan tiroid nodüllü olgularda preoperatif değerlendirmede F-18 FDG PET/BT'in rolünü ortaya çıkarmaktır.Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalında, prospektif olarak 2009-2011 yılları arasında Genel Cerrahi ve Endokrinoloji polikliniklerine başvuran, tiroid nodülü olan, İİAB yapılmış ve sonuçları malignite kuşkusu (foliküler neoplazi kuşkusu, hurtle hücreli neoplazi kuşkusu) gelen 46 hastanın, lobektomi veya total tiroidektomi yapılmadan önce tüm vücut F-18 FDG PET/BT çekilerek, tiroid nodüllerindeki FDG tutulum paternleri ve SUVmax değerleri, postoperatif histopatolojik sonuçları ile karşılaştırıldı.Bulgular: Toplam olgu sayısı, 40 (% 87,0) kadın ve 6 (% 13,0) erkek olmak üzere 46 hastadır. 46 olgunun patoloji sonuçlarına göre 29 (% 63) tanesi benign, 17 (% 37) tanesi malign histopatolojik tanıları almıştır. Tiroid USG bulgularının değerlendirilmesinde; 46 olgunun 19 (% 41,3) tanesinde tek (soliter), 27 (% 58,7) tanesinde ise 2 ve 2'den fazla (multiple) nodüller izlenmektedir. 19 soliter nodülün 9 (% 47,4) tanesi malign, 10 (% 52,6 ) tanesi ise benign patolojilere sahip hastalarda izlenmiştir. Nodül iç yapıları değerlendirildiğinde; 33 (% 71,7) olguda solid, 13 (% 28,3) olguda ise mikst, (solid ve yer yer kistik yapılar içeren) nodül izlenmiştir. Tiroid nodüllerinin USG görünümleri; 21 (% 45,7) olguda izoekoik, 23 (% 50,0) olguda hipoekoik ve 2 ( % 4,3) olguda ise hiperekoik görünümdedir.Olguların SUVmax değerleri karşılaştırıldığında; malign olgularda ortalama 5,6 ± 3,5, benign olgularda ise 3,8 ± 4,2, tüm olgularda ortalama 4,5 ± 4,0 `dır. Malign ve benign histopatolojik tanı almış olgularda SUVmax değerleri arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmamıştır.(p=0,160). F -18 FDG PET/BT değerlendirmelerinde, FDG tutulum görünümlerine göre olgular; fokal tutulum, diffüz tutulum, irregüler tutulum ve normal bazal tutulum olarak 4 ana kategoriye ayrıldı. Malign histopatolojik tanılı 17 olgudan 15 (% 88,2) olguda fokal tutulum, 1 (% 5,9) olguda irregüler tutulum ve 1 (% 5,9) olguda ise normal bazal tutulum izlenmektedir. Benign histopatolojik tanılı olgulardan 17 (% 58,6) olguda tiroid bezinde irregüler FDG tutulumu, 8 olguda (% 27,6) bazal tutulum, 2 olguda (% 6,9) diffüz tutulum ve 2 olguda (% 6,9) fokal tutulum paternleri izlenmiştir. Malign olgularda istatistiksel olarak anlamlı şekilde en çok fokal FDG tutulum paterni izlenmiştir.(p=0,001)Sonuç: Ultrasonografik incelemede, nodüllerin soliter ve multiple olması, ekojenite özellikleri ve çapları arasında benign- malign ayrımında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. PET/BT değerlendirmede benign ve malign olgularda ayırt ettirici bir SUV max eşik değeri izlenmemiştir. Malign ve benign nodüller arasındaki en ayırt ettirici özelliğin F-18 FDG tutulum paterninde olduğunu saptadık. Malign olgularda tiroid nodüllerinde belirgin şekilde fokal tutulum paterni izlenmektedir. Bizim yaptığımız bu çalışma İİAB sonuçları malignite yönünden şüpheli olan tiroid nodüllü olgularda, F-18 FDG PET/BT'in hasta yönetiminde önemli rol oynayabileceğini göstermektedir.Anahtar Sözcükler; F-18 FDG PET/BT, FDG tutulum paterni, SUVmax, İİAB, tiroid nodülü.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the role of F-18 FDG-PET/CT in the preoperative evaluation of thyroid nodules with inconclusive fine needle aspiration biopsy results.Material and methods: Fourty six patients with thyroid nodules who had inconclusive FNA results for malignancy (possible follicular neoplasia and hurtle cell neoplasia) and who were evaluated at General Surgery and Endocrinology Clinics of Cukurova University Medical Faculty and referred to Nuclear Medicine Deparment for whole body F-18 FDG PET/CT scan before lobectomy or total thyroidectomy between years 2009-2011 were prospectivaly studied. The F-18 FDG uptake patterns and SUVmax of the thyroid nodules were compared with postoperative histopahologic results.Results: Of the total 46 patients, 40 (87.0%) were female and 6 (13.0%) were male. Pathologic evaluation of 46 patients revealed 29 (63%) benign and 17 (37%) malignant nodules. On the ultrasonographic evaluation of the thyroid nodules of 46 patients, 19 (41,3%) had solitary and 27 (58.7 %) had 2 or more thyroid nodules. Nine (47.4 %) of the 19 solitary nodules were malign, 10 (52.6 %) were benign. According to nodule characteristics, 33 (71.7%) patients had solid, 13 (28.3%) had mixed (containing solid and cystic components) nodules. The echo ultrasonographic patterns of the thyroid nodules in 21 (45.7 %) patients were isoechoic, in 23 (50.0 %) were hypoechoic and in 2 (4.3%) were hyperechoic.The mean SUVmax was 5.6±3.5 in malignant cases, 3.8±4.2 in the benign cases and 4.5±4.0 in all cases. No significant difference was obtained in SUVmax values of the malignant and benign nodules (p=0,160). In evaluation with F-18 FDG PET/CT, the patients were categorized in 4 groups according to F-18 FDG uptake patterns as focal, diffuse, irregular and normal basal uptake. Of the 17 patients who had malignant histopathologic diagnosis, 15 (88,2%) had focal uptake, 1 (5.9%) had irregular uptake and 1 (5.9 %) had normal basal uptake. The patients who had benign cytology , 17 (58.6 %) had irregular uptake, 8 (27.6%) had basal uptake, 2 (6.9 %) had diffuse uptake and 2 (6.9%) had focal uptake patterns in thyroid glands. Focal F -18 FDG uptake was the most statistically significant observed pattern in malignant cases (p=0,001).Conclusıon: On ultrasonographic evaluatıon, the number, the echogenicity and the diameter of the thyroid nodules had no statistically significant impact on the benign-malignant determination. On PET-CT evaluatıon, no distinctive SUVmax cut-off values was observed in benign and malignant nodules. We found F-18 FDG uptake pattern as the most differential feature of malignant and benign nodules. In malignant cases focal uptake pattern was seen markedly. This study shows that F-18 FDG PET/CT has an important role in the management of patients who had FNA findings inconclusive for malignancy.Key words: F-18 FDG PET/CT, FDG uptake patern, SUVmax, FNA, thyroid nodule.