Yaşlılara yönelik kamu konut politikalarının sosyal haklar ve yaş dostu kent bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of public housing policies for the elderly in the context of social rights and age-friendly city
Yazar: MUHAMMET AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kent Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Başarılı yaşlanma = Successful aging ; Sosyal konut = Social house ; Sosyal konut politikası = Public housing policy ; Toplu konut alanları = Housing estates ; Toplu konutlar = Mass houses ; Uydu kentler = Satellite city

Özet:
Özel ve devlet girişimiyle yaşlılara yönelik üretilen konutların yaş dostu mekân ve çevre kavramlarına uygun olma durumu, yaşam kalitesini ve aktif yaşlanmayı önemli ölçüde etkilediği için sosyal devlet ilkesi gereğince bu kriterlerin belirlenmesi ve bu doğrultuda bir konut politikası güdülmesi önemlidir. Bu çalışma bahsi geçen kriterlere altlık oluşturabilmek amacıyla sosyal konutlarda yaşayan 65 yaş ve üstündeki bireylerin gündelik yaşam pratiklerinin, sosyal uyumlarının, mekâna ve kente ilişkin sorunlarının ve beklentilerinin tespit edilmesine yönelik bir değerlendirme yapmaktadır. 
Araştırma bir süreci ve insanlar arasındaki etkileşimleri inceleyebilmek adına gömülü teori deseni üzerine kurgulanmıştır. Çalışmanın yöntemi niteliksel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme yöntemi olarak seçilmiştir. Araştırmanın soru formu literatür destekli olarak araştırmacı tarafından oluşturularak araştırmaya gönüllülük esasına dayalı olarak katılan 65 yaş üstündeki 13 katılımcıya uygulanmıştır. Ayrıca Kayaşehir bölgesinde görev yapan cami görevlisi, muhtar ve esnaf ile de görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sürecinde kayıt altına alınan görüşmeler üzerinden temalar oluşturulmuş ve analizler oluşturulan bu temalar üzerinden yapılmıştır.
Bu çalışmada yaşlılık ve yaşlanma kavramları, yaşlanma ve ekonomi ilişkisi, yaşlılara yönelik oluşturulan sosyal politikalar, yaşlanma ve kent ilişkisi, sosyal konutlar ve Türkiye'nin konut politikaları hakkında derinlemesine bir araştırma yapılmıştır. Görüşmeler analiz edilerek literatür desteğiyle tartışılmıştır.
Çalışmanın uzlaştığı sonuçlardan ilki yaşlıların sosyal konutlardan beklentilerinin yaşam standartlarına uygun bir şekilde devlet tarafından düzenlenmesi beklentisidir. Özellikle konut içindeki düzenlemelerin devletin desteği ile gerçekleşmesi ve çevrenin yaş dostu kent kriterlerine uygun biçimde organize edilmesi oldukça önemli görülmüştür. Son olarak politika yapıcılara sosyal politika önerileri sunulmuştur. Ayrıca bu çalışmanın, yaşlıların kamu konutlarına yönelik beklentilerin anlamlandırılmasına yönelik bulgular içermesi ve kamu konut politikalarında dikkat edilmesi gereken unsurları içermesinden dolayı literatüre sağlayacağı katkı bakımından önemli olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
It is important to determine these criteria in accordance with the social state principle and to pursue a housing policy in this direction, since the housings produced for the elderly with private and state initiatives affect the quality of life and active aging significantly. To form a basis for the criteria, this study makes an evaluation to determine the daily life practices, social cohesion, problems, and expectations of individuals aged 65 and over living in social housing.
The research was built on the embedded theory pattern to examine a process and interactions between people. The method of the study was chosen as the in-depth interview method, one of the qualitative research methods. The questionnaire of the research was created by the researcher with the support of the literature and applied to 13 participants over the age of 65 who participated in the research on a voluntary basis. Themes were formed through the recorded interviews during the research process and the analyzes were made on these themes.
In this study, in-depth research was conducted on the concepts of aging and aging, the relationship between aging and economy, social policies for the elderly, the relationship between aging and the city, social housing, and Turkey's housing policies. The interviews were analyzed and discussed with the support of the literature.
The first of the results agreed by the study is the expectation that the expectations of the elderly from social housing should be regulated by the state in accordance with their living standards. It is considered very important that the arrangements in the house are carried out with the support of the state and that the environment is organized in accordance with the age-friendly city criteria. Finally, it is thought that this study will be important in terms of its contribution to the literature, since it contains findings on the expectations of the elderly for public housing and includes the elements that should be considered in public housing policies.