Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan babaların yaşadıklarının belirlenmesi
Determining the experiences of fathers with a child with autism spectrum disorder
Yazar: CANSU GÖRGÜN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Babalar = Fathers ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yaşam deneyimleri = Life experiences ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan babaların yaşam deneyimlerini belirlemektir. Araştırmanın katılımcılarını, OSB'ye sahip çocuğu olan 18 baba oluşturmaktadır. 
Araştırmanın verileri, nitel veri toplama yöntemlerinden yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Veri analizi sonucunda on tema elde edilmiştir. Veriler temalar haline dönüştürülerek araştırmanın bulgularını oluşturmuştur.
Araştırmanın bulgularına göre, babalar çocuklarındaki OSB belirtilerini 4 yaşından önce fark etmektedirler. Katılımcıların çoğu OSB'ye sahip bir çocuğun babası olmak ile normal gelişim gösteren bir çocuğun babası olmak arasında farklar olduğunu, bu farkın genellikle çocuk ile sürekli ilgilenmek gerektiğinden kaynaklandığını belirtmişlerdir. Babalar çocuklarında konuşma ve iletişim becerilerinde sınırlılık, sosyalleşememe, adına tepki vermeme, bağımsız hareket edememe, göz teması kurmama, stereotipik hareketler ve nesne kullanımı, aşırı ilgiler, motor gelişim becerilerinde gerilik, çevresindekilerin ilgisine tepkisiz kalma ve birtakım problem davranışlar gibi özelliklerin görüldüğünü belirtmişlerdir. Ayrıca katılımcılar OSB tanısını öğrendiklerinde büyük bir şok yaşadıklarını paylaşmışlardır. Babalar tanı öncesinde OSB'yi duymadıklarını, OSB hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını dile getirmişlerdir.  Babaların pek çoğu OSB'nin nedenine ilişkin görüşleri sorulduğunda kesin bir nedenden bahsedemeyeceklerini, nedenini bilmediklerini ifade ederken bir kısmı ise OSB'nin nedenini kesin olarak bilmemekle birlikte olası bazı tahminlerini paylaşmışlardır. Araştırmaya katılan babalar OSB'li bir çocuğa sahip olmakla birlikte sosyal hayatlarının kısıtlandığını, toplum tarafından etiketlendiklerini ve iş yaşamlarının olumsuz etkilendiğini ifade etmişlerdir.  Babaların çoğu çocuklarının geleceğine ilişkin çeşitli kaygılar yaşadığını ve çocuklarının gelecekte bağımsız yaşayabilecek duruma gelmesini istediklerini belirtmişlerdir. Araştırma sonuçları ışığında ileri araştırmalara ve uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the life experiences of fathers who have a child with autism spectrum disorder. The participants of the study are 18 fathers who have children with ASD.
The data of the research were collected through semi-structured interviews, one of the qualitative data collection methods. The collected data were analyzed by descriptive analysis. As a result of data analysis, ten themes were obtained. The data were transformed into themes and formed the findings of the research.
According to the findings of the study, fathers notice ASD symptoms in their children before the age of 4 years. Most of the participants stated that there are differences between being the father of a child with ASD and being the father of a child with normal development, this difference is usually due to the need to constantly take care of the child. Fathers in their children; They stated that they had limited speech and communication skills, not being able to socialize, not reacting to their name, not being able to act independently, not making eye contact, stereotypical movements and object use, excessive interests, retardation in motor development skills, being unresponsive to the attention of others, and some problem behaviors. In addition, the participants shared that they experienced a great shock when they learned about the ASD diagnosis. Fathers stated that they had not heard of ASD before the diagnosis and that they did not have any information about ASD. When most of the fathers were asked for their opinions on the cause of ASD, they stated that they could not talk about the exact cause and that they did not know the reason, while some of them shared some possible estimations, although they do not know the exact cause of ASD. Fathers participating in the study stated that although they have a child with ASD, their social life is restricted, they are labeled by the society and their work life is negatively affected. Most of the fathers stated that they had various concerns about the future of their children and that they wanted their children to be able to live independently in the future. In the light of the research results, suggestions for further research and practice have been developed.