Doğu akdeniz havzasında mısır bitkisinde drıs (teşhis ve öneri entegre sistemi) normları ile bitki beslenme durumlarının belirlenmesi
Determination of plant nutrition status of corn plants in the eastern mediterranean basin with dris (diagnosis and recommendation integrated system) norms
Yazar: ÖMER FARUK DEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DİKİCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın sonuçları üç bölümde sunulmaktadır. Birinci bölüm, DRIS normlarının nasıl geliştirildiği ve N, P ve K elementleri için indis değerlerin ve beslenme denge indislerinin (NBI) hesaplanması üzerinedir. Bölüm II'de mısır bitkisin farklı bölümlerinde besin elementi birikimleri incelenmektedir ve son olarak Bölüm III'te mısır verimleri ile kaldırılan besin elementi miktarları gösterilmektedir. Her iki yılda da bitkinin farklı gelişim evrelerinde yüksek verimli uygulamalardan DRIS normları türetilmiş, besin elementi oranları ve indisler hesaplanmıştır. Azot ve P uygulamaları pozitif DRIS indislerinin ve daha ideal NBI değerlerinin ortaya çıkmasını sağlamış ve dolayısıyla yüksek verimlere neden olmuştur. Aynı zamanda, DRIS analizleri yüksek verimli popülasyonda K uygulamasına rağmen verimi en çok kısıtlayan elementin K olduğunu ortaya koymuştur. Bitkinin farklı kısımlarının besin elementi analizleri ile N ve P elementlerin tanede birikimleri en yüksek iken, K'un en düşük konsantrasyonlarına tanede rastlanmıştır. Ca ve Mg elementlerinin ise en yüksek oranda yaprakta, en düşük ise sömekte bölümlendiği belirlenmiştir. Bölüm III'te, N ve P gübrelemeleri ile bitki gereksinimin önemli oranda karşılanmasına rağmen K miktarının yeterli olmadığı belirlenmiştir. Bölüm I'de de belirlendiği gibi K'un yüksek verimli grupta verimi en çok sınırlandıran element olduğu tespiti Bölüm III'de kaldırılan K miktarlarının yeterli olmaması ile desteklenmiştir. Ayrıca, Mg bakımından bitkinin kaldırdığı miktar yeterli olarak belirlense de, Ca miktarının düşük olduğu görülmüştür. Genel olarak, DRIS modeli bitki beslenme durumları hakkında detaylı bilgiler vermektedir ve model yaprak örnekleri temel alındığında örnekleme zamanından bağımsız olarak verimi sınırlandıran elementleri doğru bir şekilde belirlemek için yüksek bir potansiyele sahiptir. Diğer yandan, tane örnekleri DRIS modeli için güvenilir bir kaynak olarak görülmemektedir.

Abstract:
The outcomes of the study are presented in three chapters. The first chapter deals with how DRIS norms are developed and index values and nutrional balance indices (NBI ) for N, P, and K are calculated. In Chapter II, nutrient concentrations of different parts of corn plants are examined, and finally in Chapter III, corn yields and related nutrient removal calculations are presented. DRIS norms were derived from high yielding treatments in both years, and nutrient ratios and indices were calculated for different growth stages of the plant. Nitrogen and phosphorous applications caused positive calculated DRIS indices and improved NBI values, that resulted in high yields. DRIS analysis also revealed that K was the yield limiting nutrient despite the application of K in the high-yielding population. The nutrient analysis of different plant parts showed that N and P were accumulated at the highest rate in the grain while the lowest concentrations of K were found in the grain. It was also determined that Ca and Mg were partitioned in the leaf with the highest rate and the lowest in the cob. In part III, it was determined that although the plant requirement was met significantly with N and P fertilizers, the amount of K was not sufficient. The finding that K was the most limiting element in the high yielding group as mentioned in Chapter I, was supported by the insufficient amount of K uptake by plant parts. Plants removed sufficient amounts of Mg but Ca removal was low. Overall, DRIS model gives detailed information about plant nutrition status and has a high potential to determine yield limiting nutrients correctly if it is based on leaf samples regardless of sampling time. Grain sampling, on the other hand, does not appear to be a reliable source for DRIS model.