Kardiyak cerrahi sonrası görülen mediastinite bağlı mortalite için perioperatif risk faktörlerinin belirlenmesi
Perioperative risk factors for mediastinitis after cardiac surgery
Yazar: HALUK ÇAĞLAR KARAKAYA
Danışman: UZMAN EVREN MÜGE TAŞDEMİR METE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Mediastinit = Mediastinitis ; Mediastinum = Mediastinum ; Mortalite = Mortality ; Perioperatif dönem = Perioperative period ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Mediastinit kardiyak cerrahi sonrası nadir görülen ancak mortalitesi ve
morbiditesi yüksek bir enfeksiyondur. Bu çalışmada kardiyak cerrahi sonrası
mediastinit gelişen hastaların demografik özelliklerini, klinik durumlarını, yapılan
tetkik ve tedavilerini inceleyerek mortaliteye etki eden faktörleri belirlemeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif ve gözlemsel bir çalışma olarak
tasarlanmıştır. Çalışmaya Ocak 2013-Aralık 2020 tarihleri arasında median
sternotomi ile kardiyak cerrahi geçirmiş ve sonrasında mediastinit tanısı almış, 18
yaş ve üzeri 81 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, preoperatif,
intraoperatif ve postoperatif klinik durumları, yapılan tetkikler ve tedaviler
incelenerek mortalite durumu ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0
programı kullanıldı. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Mortalite ile cinsiyet (p=0.034), KOAH (p=0.018) ve yaş (p=0.006)
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Eşlik eden enfeksiyon
varlığı (p=0.001), kan ve kan ürünü kullanımı (p=0.003), postoperatif KBY
(p=0.041), mekanik ventilasyon süresi (p<0.001), kanama revizyonu sayısı
(p=0.001), YBÜ yatış süresi (p<0.001) mortalitesi olan ve olmayanlar arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Kanama revizyonu sayısı, YBÜ
yatış süresi, mekanik ventilasyon süresi mortalitesi olmayanlara kıyasla olanlarda
daha yüksek bulunmuştur. Tanı anındaki hemoglobin değeri (p=0.027), tanı anındaki
trombosit sayısı (p<0.001), tanı anındaki NLR değeri (p=0.035), tanı anındaki
albümin değeri (p<0.001), tanı anındaki prokalsitonin değeri (p<0.001) mortalitesi
olan ve olmayanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Tanı
anındaki hemoglobin değeri, tanı anındaki trombosit sayısı, tanı anındaki albümin
değeri mortalitesi olmayanlara kıyasla olanlarda daha düşük bulunmuştur. Tanı
anındaki NLR değeri, tanı anındaki PRC değerleri ise mortalitesi olmayanlara kıyasla
olanlarda daha yüksek bulunmuştur. En düşük hemoglobin değeri (p<0.001), en
yüksek lökosit sayısı (p<0.001), en yüksek nötrofil sayısı (p<0.001), en yüksek
trombosit sayısı (p<0.001), en yüksek CRP değeri (p=0.005), en yüksek
prokalsitonin değeri (p<0.001) değerleri mortalitesi olan ve olmayanlar arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. En düşük albümin değeri, en
düşük hemoglobin değeri, en yüksek trombosit sayısı değerleri mortalitesi

olmayanlara kıyasla olanlarda daha düşük bulunmuştur. En yüksek lökosit sayısı, en
yüksek nötrofil sayısı, en yüksek CRP değeri, en yüksek prokalsitonin değerleri ise
mortalitesi olmayanlara kıyasla olanlarda daha yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli
lojistik regresyon modelinin sonucuna göre kan ve kan ürünü kullanımı olanların
(OR:33.99, %95 CI: 1.84-626.78, p=0.018), en yüksek prokalsitonin değerindeki
artışın (OR:1.62, %95 CI: 1.02-2.57, p=0.039) mortalite varlığı açısından riskli
olduğu, en düşük albümin değerlerindeki artışın (OR:0.04, %95CI: 0.00-0,28,
p=0.011) ise mortalite varlığı açısından riski azalttığı belirlenmiştir. Çok değişkenli
lojistik regresyon testi sonuçlarına göre KOAH varlığının ve VAC kullanımının
mortalite açısından anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Modeldeki
değişkenlerin mortaliteyi belirleyen faktörlerden %84'ünü açıkladığı belirlenmiştir.
Sonuç: KOAH varlığının ve VAC tedavisinin kardiyak cerrahi sonrası gelişen
mediastinit kaynaklı mortaliteye etkisi yoktur. Öte yandan, kan ve kan ürünlerinin
kullanılmasının, serum albümin düzeyindeki düşüşün ve serum prokalsitonin
düzeyindeki artışın kardiyak cerrahi sonrası gelişen mediastinit kaynaklı mortaliteyi
arttırdığı saptanmıştır.

Abstract:
Purpose: Mediastinitis is a rarely seen, yet highly morbid and mortal postoperative
infection. This study aims to determine factors that affect mortality in postoperative
mediastinitis patients by examining their respective demographic features, clinical
status, clinical tests and treatments performed on them.
Material and Method: The study was planned as a retrospective and observational study.
The study includes 81 patients aged 18 years and over, who underwent cardiac surgery with
median sternotomy between January 2013 and December 2020 and were subsequently
diagnosed with mediastinitis. Demographic characteristics of the patients, preoperative,
intraoperative and postoperative clinical conditions, examinations and treatments were
examined and compared with the mortality status. SPSS version 25.0 was used for statistical
analysis and p<0.05 was considered statistically significant.
Findings: Statistically significant differences were found between mortality and gender
(p=0.034), COPD (p=0.018) and age (p=0.006). Presence of concomitant infection
(p=0.001), use of blood and blood products (p=0.003), postoperative CKD (p=0.041),
duration of mechanical ventilation (p<0.001), number of bleeding revisions (p=0.001) and
length of stay in ICU (p<0.001) showed a statistically significant difference between those
who have succumbed to disease and who did not. Among the laboratory parameters,
hemoglobin value at diagnosis (p=0.027), platelet count at diagnosis (p<0.001), NLR value
at diagnosis (p=0.035), albumin value at diagnosis (p<0.001) and procalcitonin value at
diagnosis (p<0.001) were found to be statistically significantly different. NLR and PRC
values at diagnosis were found to be higher in cases that resulted with mortality than those
that did not. The lowest hemoglobin value (p<0.001), the highest leukocyte count (p<0.001),
the highest neutrophil count (p<0.001), the highest platelet count (p<0.001), the highest CRP
value (p=0.005), the highest procalcitonin value (p<0.001) showed a statistically significant
difference between cases that resulted with mortality than those that did not. The highest
leukocyte count, the highest neutrophil count, the highest CRP value, and the highest
procalcitonin values were found to be higher in those with mortality.
According to the results of the multivariate logistic regression model, among those with
blood and blood product use (OR: 33.99, 95% CI: 1.84-626.78, p=0.018), the highest
increase in procalcitonin value (OR: 1.62, 95% CI: 1.02-2.57, p =0.039) was associated with
statistically significant increase of mortality, and the increase in the lowest albumin values
​​(OR:0.04, 95%CI: 0.00-0.28, p=0.011) decreased the risk of mortality. According to the
results of the multivariate logistic regression test, it was determined that the presence of
COPD and the use of VAC did not show a significant difference in terms of mortality. It was

determined that the variables in the model explained 84% of the factors determining
mortality.
Results: The presence of COPD and use of VAC therapy has shown to be of no significant
effect on postoperative mortality after cardiac surgery caused by mediastinitis. On the other
hand, it was determined that the use of blood and blood products, decrease in serum albumin
level and increase in serum procalcitonin level increased the mortality due to mediastinitis
developing after cardiac surgery.