4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının dil ve anlatım yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of 4th and 5th grade social studies course books in terms of language and expression
Yazar: HÜSEYİN NAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK SÖNMEZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlatım = Expression ; Anlatım dili = Expression language ; Ders kitapları = Textbooks ; Dil = Language ; Dil özellikleri = Language features ; Kitaplar = Books ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Bu araştırmada, 2018-2019 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda okutulan Sosyal Bilgiler 4. ve 5. sınıf ders kitapları dil ve anlatım yönünden incelenmiştir. Araştırmada ders kitaplarının işlevsel bir biçimde hazırlanıp hazırlanmadığının belirlenmesi ve ders kitaplarının dil ve anlatım yönünden eksiklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu inceleme sonucunda, noktalama işaretlerinin genel olarak sınıf düzeyine uygun kullanıldığı belirlenmiştir. Noktalama işaretlerinin kullanımında 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında f(11), 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında ise f(11) hata görülmüştür. Yazım yanlışlarının 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında çok fazla yapıldığı f(60), 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında ise f(6) yazım yanlışı yapıldığı belirlenmiştir. Tümcelerin yapısı ve anlatımı ile ilgili olarak 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında, 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabına göre daha fazla hata yapıldığı belirlenmiştir. 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında yabancı dil kökenli sözcüklere 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabına göre daha çok yer verilmiştir. Anlatımın sade ve anlaşılır olması için aynı anlama gelen ifadelerin kullanılmaması noktasında kitaplarda hatalara rastlanılmıştır. İncelenen ders kitapları 2019-2020 eğitim-öğretim yılında da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda okutulmaktadır ve aynı hataların yeni basımlarında da tekrarlandığı görülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler, ders kitabı, dil ve anlatım

Abstract:
In this research, Social Studies 4th and 5th grade textbooks taught in schools affiliated to the Ministry of National Education in 2018-2019 academic year were examined in terms of language and expression. The aim of the study was to determine whether the textbooks were prepared in a functional way and to determine the deficiencies of the textbooks in terms of language and expression. As a result of this examination, it was determined that punctuation marks were generally used in accordance with class level. In the use of punctuation marks,     f (11) mistakes were found in the 4th grade Social Studies textbook and f (11) mistakes were found in the 5th grade Social Studies textbook. It was determined that spelling mistakes were made too much in the 5th grade Social Studies textbook f (60), and in the 4th grade Social Studies textbook f (6) spelling mistakes were made. It was determined that more mistakes were made in the 5th grade Social Studies textbook than the 4th grade Social Studies textbook regarding the structure and expression of the sentences. In the 4th grade Social Studies textbook, the words of foreign language origin are given more place than the 5th grade Social Studies textbook. In order to make the narrative simple and understandable, errors were found in the books in terms of not using the expressions of the same meaning. In the 2019-2020 academic year, the textbooks examined were also taught in schools affiliated to the Ministry of National Education and it was observed that the same mistakes were repeated in new editions.
Keywords: Social Studies, textbook, language and expression