Kelam'da ilahi irade ve ilim ilişkisi
The relati̇onshi̇p between di̇vi̇ne wi̇ll and di̇vi̇ne knowledge
Yazar: RIZA KORKMAZGÖZ
Danışman: PROF. DR. AHMET AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kelam Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZET
KORKMAZGÖZ Rıza, "Kelam'da İlahi İrade ve İlim İlişkisi", Yüksek Lisans Tezi. Danışman: Prof. Dr. Ahmet Akbulut. 137 s.
İlahi İrade ve İlahi İlim, yaratılışla ilgili temel iki sıfattır. Klasik kelâmî anlayışta İlahi ilim, ezelde her şeyi tayin ve temyiz edici olarak telakki edilmiş, İlahi iradenin her yönden bu mahiyetteki ilme uygun olmasının gerekliliği üzerinde durulmuştur. Kelamcıların çoğunluğu tarafından kabul gören geleneksel anlayışa göre "Allah, ezeli ilminde var olacağını bildiği şeyleri irade etmektedir." Bu da, iradenin ilim tarafından belirlendiği ve dolayısıyla varlığın gerçek sebebinin ilim olduğu anlamına gelmektedir. Halbuki varlık ilmin değil, iradenin eseridir. Belirleyici, temyiz edici ve müessir güç iradedir. İlahi ilim, İlahi iradenin bu tayinine tâbi olmak durumundadır. Fakat Klasik kelâmî anlayışta İlahi iradenin bu işlevi İlahi ilme yüklenmiş, irade adeta bağımsız bir işlevi olmayan îtibâri bir vasıf durumuna düşürülmüştür. İşte Klasik Kelâm'ın "kader" konusunda ürettiği tüm problemler, onun İlahi irade ve İlahi ilim arasındaki bu çok önemli farkı görememiş olmasından kaynaklanmaktadır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İlahi irade ve İlahi ilme dair çeşitli tanımlar verilmiş ve bunların değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümde ise "yaratma" hadisesi çerçevesinde irade-ilim ilişkisi incelenmiş, bu konuda Klasik Kelam'ın çıkmazları tartışılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT
KORKMAZGÖZ, Rıza, "Realition Between The Divine Will and The Knowledge in İslamic Theoloji", Master's Thesis, Advision: Prof. Dr. Ahmet Akbulut, 136 p.
Divine Will and Divine Knowledge are two main of Allah relating creation. İn Classing İslamic Theological thought, Divine Knowledge considered as an attribute meaning to determine and to define everything eternally, and it is pointed that the will has to be harmonious with the knowledge, wich has that charecteristic mentioned above in every respect. This means that the will is defined by the knowledge and there for real reason for the existence is the knowledge. However the existence is result of the will, not the knowledge.The determining defining and dominant power is the Will. The knowledge has to follow the determination by the will. But in Classic İslamic Theological thought this fuction of the Divine Will was given to Divine Knowledge and as though the attribute "Will" has been degraded to as nominal attribute, which has no real function So all the questions, brought up by Classic İslamic Theology about predetermination, stem from the fact that it failed to see the important distiction between the Divine Will and the Knowledge.
Our work has to section. İn the first section various definition of the Divine Will and the Knowledge have been given and evaluated. İn the second section, The Divine Will and The Divine Knowledge relation has been studied and Classic İslamic Theology's insoluble problems have been discussed.