Z kuşağına Türkçe öğretimi
Teaching Turkish to generation Z
Yazar: GÜLÇİN POLATÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP ÖZDEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim, bireylerin toplum içinde var olmalarını, hayatlarını anlamlandırabilmeleri
için gereken bilgi ve becerilerle kendilerini gerçekleştirmelerini amaçlar. Eğitimcilerin
eğitecekleri bireyleri tanımaları, eğitimin bu amacını gerçekleştirecektir. Türkiye'de 2000
yılından sonra doğan bireyler Z kuşağı olarak adlandırılmaktadır ve bu bireyler toplumun
geleceğini oluşturacaklardır. 21. yüzyılda çağın gerektirdiği becerilerin ele alınması önemli
olup bu beceriler, "21. yüzyıl becerileri" olarak adlandırılmaktadır. 21. yüzyılda bilgi üreten,
takım çalışması yapabilen, sorumluluk alabilen, iletişim becerilerine sahip, yaratıcı, esnek,
araştırmacı ve problem çözebilen bireylerin yetiştirilmesinde Türkçe dersinin önemli rol
oynaması beklenmektedir. Bir ulusun varlığını sürdürülebilmesi için dilinin öğretilmesi,
benimsetilebilmesi ve korunmasında dil öğretiminin görevi büyüktür. Bu görevi üstlenecek
olan Türkçe öğretmenlerinin çağın gerektiği donanıma sahip olmaları, eğitecekleri bireyleri
tanımaları önemlidir. 21. yüzyıl becerilerinin Türkçe dersi öğretim programıyla
bütünleşmesi öğrencilerin dil becerilerini geliştirirken geleceğin dünyasında başarılı
olmaları için gerekli becerileri, yetkinlikleri kazanmalarını sağlayarak öğrencilerin hem
akademik başarılarını hem de sosyal ve duygusal gelişimlerini destekleyecektir. Bu
doğrultuda bu çalışmada Z kuşağı ilgi ve beklentilerinin tespit edilerek onlara Türkçe dersi
öğretim programında bulunan 21. yy. becerilerinin yetkinlikler bakımından kazandırılması
konusunda öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma
grubunu Türkiye'nin çeşitli illerinde MEB'de görevli 28 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır.
Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılan çalışmada, çalışmanın amacı
doğrultusunda uzman görüşleriyle hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veriler
toplanarak içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda
v
öğretmenlerin %28,6'sının Z kuşağının dersi sıkıcı bulduklarına, derslerin eğlenceli ve
oyunlaştırılmış olmasını beklediklerine; öğretmenlerin ise 21. yy. yeterliklerini
kazandırmada teknoloji okuryazarı olma, dijital materyaller seçme, geliştirme ve kullanma
becerisine sahip olma, disiplinler arası çalışmalara açık olma özelliklerine sahip olmaları
gerekliliğine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Z Kuşağı, 21.yy. Becerileri, Türkçe Eğitimi

Abstract:
Education aims to enable individuals to exist in society and to realize themselves with
the knowledge and skills they need to make sense of their lives. Educators' getting to know
the individuals they will educate will realize this purpose of education. In Turkey, individuals
born after the year 2000 are called Generation Z and these individuals will constitute the
future of society. In the 21st century, it is important to address the skills required by the age
and these skills are called "21st century skills". In the 21st century, Turkish lessons are
expected to play an important role in raising individuals who can produce knowledge, work
as a team, take responsibility, have communication skills, be creative, flexible, researcher
and problem solver. Language teaching has a great role in teaching, adopting and protecting
a nation's language in order to sustain its existence. It is important that Turkish teachers, who
will undertake this task, have the necessary equipment of the age and recognize the
individuals they will educate. Integration of 21st century skills into the Turkish curriculum
will support both the academic success and social and emotional development of students by
enabling them to gain the necessary skills and competencies to be successful in the world of
the future while improving their language skills. In this direction, this study aims to
determine the interests and expectations of Generation Z and to evaluate the views of
teachers on the acquisition of 21st century skills in terms of competencies in the Turkish
curriculum. The study group of the research consisted of 28 Turkish teachers working at
MEB in various provinces of Türkiye. In the study, which used a phenomenological design
from qualitative research methods, data were collected with a semi-structured interview form
prepared with expert opinions in line with the purpose of the study and evaluated by content
analysis. At the end of the study, it was found that 28.6% of the teachers thought that
vii
Generation Z found the lessons boring and expected the lessons to be fun and gamified; and
that teachers should have the characteristics of being technologically literate, having the
ability to select, develop and use digital materials, and being open to interdisciplinary studies
in gaining 21st century competencies.
Keywords: Generation Z, 21st Century Skills, Turkish Education