Futbol ekonomisi: Avrupa ve Türkiye üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
Football economy: A comparative study on Europe and Turkey
Yazar: UYGAR DELAL ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. CEM SAATCİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Spor = Sports
Dizin: Avrupa = European ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Futbol = Football ; Futbol endüstrisi = Football industry ; Spor ekonomisi = Sport economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Futbol, günümüzde, milyonlarca dolarlık yayın gelirleri, sponsorluk ve reklam anlaşmaları, maç günü gelirleri, futbolcu sözleşmeleri ve etkileşimde bulunduğu yan sektörler ile endüstriyel bir iş koluna dönüşmüş durumdadır. Futbolun boş zaman etkinliğinden ticari bir faaliyete dönüşmesinde profesyonellik, ücret serbestisi, sponsorluk ve reklam anlaşmaları etkili olmuştur. Ancak, futbolun yapısını 1980'li yıllardan sonra yayın alanında yaşanan atılımlar kökten değiştirmiştir. Medya şirketlerinin futbolun reytinginden kar sağlamak için liglerin yayın haklarını satın alması, her sektörden şirketin de futbolun popülaritesinden yararlanmak için kulüplere sponsor olmaları futbol ekonomisinin gelirlerini artırmıştır. Sponsorluk ve yayın gelirleri ile ticarileşen futbolda, aynı dönemde giderler de yüksek oranda artmıştır. Giderlerdeki artışta 1995 yılında getirilen ve futbolcuların hareket özgürlüğünü artıran Bosman Kararları'nın payı büyüktür. Günümüzde, futbol kulüplerinin giderlerinin önemli bölümü ücret giderlerinden oluşmakta, ayrıca, kulüpler oyuncu transferlerine milyonlarca dolar harcamaktadır. Yeni futbol ekonomisi ile gelir-gider dengesini kontrol etmekte zorlanan kulüplerin önemli bölümü finansal sıkıntıya girmişlerdir. UEFA, 2009 yılında kulüpleri içinde bulundukları finansal olumsuzluklardan kurtarmak için Finansal Fair Play adını verdiği kurallar setini getirmiştir. Bu bilgiler ışığında, Avrupa'nın beş büyük ligi olarak adlandırılan Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1 ile Süper Lig sportif, mali ve iktisadi açıdan karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Football, today, has turned into an industrial line of business with millions of dollars of broadcast revenues, sponsorship and advertising agreements, match day revenues, football contracts, and side sectors it interacts with. Professionalism, wage-free, sponsorship and advertising agreements has changed football fundamentally and change it leisure activity to commercial activity. However, after 1980s the breakthroughs in the field of broadcast have changed football radically. The fact that media companies purchasing the broadcast rights of the leagues for profit, increase the company entrance to the sector by sponsorship in order to benefit from its popularity has boosted income of football economy. With the sponsorship and broadcasting revenues, the commercialization of football has also increased the expenses of the sector. Bosman Decisions, which were introduced in 1995 and increased the freedom of movement of the players, have a big share on increased expenses. Nowadays, a significant portion of the expenses of football clubs is made up of wages and the clubs spend millions of dollars on player transfers. The number of clubs, which have difficulty in controlling the income-expenditure balance with the new football economy and have faced financial difficulties, has increased to significant levels. In 2009, UEFA introduced a set of rules, called the Financial Fair Play, in order to save the clubs from their financial negativity. In the light of this information, the Premier League, La Liga, Bundesliga, Serie A and Ligue 1 and Super League, which are called the five major leagues of Europe, have been compared in terms of sporting, financial and economic.