Rol teorisi bağlamında Kazakistan'ın komşu ülkelerle ilişkileri
Kazakhstan's relations with neighbouring countries in the context of role theory
Yazar: MELİSA ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR YILMAZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev öncülüğünde saygın ve prestijli bir 
konuma yükselen Kazakistan, Cumhurbaşkanı Tokayev'in diplomasi alanındaki 
tecrübesi ve jeopolitik yetkinliği sayesinde merkezi konuma yükselmektedir. 
Kazakistan denge siyasetine bağlı çok yönlü dış politikası aracılığıyla komşu ülkeleri 
ile sorunsuz ilişkiler sürecini yaratmış ve bu sürecin istikrarlı şekilde devamı için çaba
göstermektedir. Kazakistan birçok faktörün etkisi ile komşularıyla iyi ilişkiler kurmayı 
faydalı bir seçenek olarak görmektedir. Çalışmanın amacı Kazakistan'ın komşularıyla 
olumlu ve sorunsuz ilişkiler tesis etmeyi istemesinin bir tercih değil zorunluluk 
olduğunu açıklamak ve buradan hareketle ülkenin bölgesel ve küresel barış ve istikrara 
ayrı ayrı katkı yaptığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Kazakistan'ı 
komşularıyla iyi geçinmeye iten etkenler ortaya koyulmuş, sorunsuz ilişkiler 
yürütmeyi başarmasında etkili olan faktörler üzerinde durulmuştur. Rol teorisi 
bağlamında Holsti'nin ortaya attığı ulusal rol algılarından hareketle komşularına 
yönelik üstlendiği rol algıları ortaya koyulmuştur. Üstlendiği rol algıları ve bahsi geçen 
beş faktörün birbiriyle arasındaki bağ incelenmiş ve bunların komşuları ile iyi 
geçinmesi gerektiği algısından doğduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma, Kazakistan için 
komşularla sorunsuz dış politika bir tercih değil, zorunluluktur hipotezine 
dayanmaktadır. Komşularla iyi ilişkiler kurmak Kazakistan için neden tercih değil, 
zorunluluktur? Kazakistan komşularıyla sorunsuz ilişkiler yürütmeyi nasıl 
başarmaktadır? Kazakistan komşu ülkelerine yönelik dış politikasında neden örnek, 
köprü, geliştirici, bölgesel koruyucu ve bölgesel alt sistem işbirlikçisi rolü 
benimsemektedir? Komşu ülkelerle sorunsuz ilişkiler kurulmasında etkili olan 
faktörler ile bu ülkelere yönelik üstlendiği roller arasında nasıl bir bağ vardır? gibi 
sorular çalışma boyunca yön verecek sorulardır.
Anahtar Kelimeler: Rol Teorisi, Holsti, Kazakistan, Rol Algıları, Komşu Ülkelerle İlişkiler

Abstract:
Kazakhstan, which rise to a respected and prestigious position lead by the 
leadership of founding President Nazarbayev, is rising to a central position thanks to 
President Tokayev's experience in diplomacy and geopolitical competence. 
Kazakhstan has created a process of good relations with its neighboring countries 
through its multivector foreign policy based on balance politics and strives for the 
stable continuation of this process. Kazakhstan sees establishing good relations with 
its neighbors as a beneficial option due to the influence of many factors. The aim of 
the study is to explain that Kazakhstan's desire to establish positive and smooth 
relations with its neighbors is not a choice but a necessity, and to demonstrate that the 
country contributes to regional and global peace and stability. For this purpose, the 
factors that push Kazakhstan to get along well with its neighbors are revealed, and the 
factors that enable it to maintain smooth relations are emphasized. In the context of 
role theory, based on the national role perceptions put forward by Holsti, the role 
perceptions Kazakhstan undertakes towards its neighbors are revealed. The connection 
between its role perceptions and the five factors mentioned was examined and it 
emerged that these arise from the perception that they need to get along well with their 
neighbors. The study is based on the hypothesis that for Kazakhstan, a smooth foreign 
policy with neighbors is not a choice, but a necessity. Why is establishing good 
relations with neighbors not a choice but a necessity for Kazakhstan? How does 
Kazakhstan achieve to maintain smooth relations with its neighbors? Why does 
Kazakhstan adopt the role of example, bridge, developer, regional protector and 
regional subsystem collaborator in its foreign policy towards its neighboring 
countries? What is the connection between the factors that are effective in establishing 
smooth relations with neighboring countries and the roles Kazakhstan assumes 
towards these countries? These questions will direct the study.
Keywords: Role Theory, Holsti, Kazakhstan, Role Perceptions, Relations with Neighboring 
Countries