Sınıf öğretmeni adaylarının insan hakları ve demokratik vatandaşlık eğitimi konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi ve giderilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on identifying and overcoming the misconceptions of primary school student teachers' on human rights and democratic citizenship education
Yazar: BURCU SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ERKAN DİNÇ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, sınıf öğretmeni adaylarının İnsan Hakları ve Demokratik Vatandaşlık
Eğitimi (İHDVE) konusundaki öğrenme süreçlerinde ortaya çıkabilecek kavram yanılgılarını
belirlemek, bu yanılgıları gidermeye yönelik etkinlikler geliştirmek ve bu etkinlikleri
uygulayarak kavram yanılgılarını gidermek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma
yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Anadolu
Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf öğretmenliği bölümünde 2022-2023 eğitim öğretim yılı
güz yarıyılında İHDVE dersini almakta olan 40 öğretmen adayından gönüllü katılım
formunu doldurup araştırmaya katılmaya gönüllü olan 31 sınıf öğretmen adayı
oluşturmaktadır. Katılımcı grubun belirlenmesinde amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt
örnekleme kullanılmıştır. Katılımcıların sınıf öğretmenliği lisans öğrencisi olması, 2022 -
2023 güz döneminde İHDVE dersini alacak olması ve Anadolu Üniversitesi öğrencisi olması
belirlenen ölçütlerdir. Veriler, kavram tanımlama formu, öğrenci günlükleri, odak grup
görüşmeleri ve etkinlik yaprakları aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi
ile analiz edilmiştir. Kavram tanımlama formundan üretilen sayısal veriler ise SPSS
programında ilişkili örneklemler t testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre katılımcıların çoğunun uygulamada konu
edinen 30 temel kavramla ilgili kavram yanılgıları olduğu, uygulanan etkinliklerin büyük
çoğunluğunda kavram yanılgılarını giderdiği, öğrenme ve öğretme sürecini iyileştirdiği ve
öğrencilerin uygulamayı verimli bulduklarına ilişkin olumlu görüşler ifade ettikleri
belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the misconceptions that may occur in the learning
processes of candidate primary school teachers about Human Rights and Democratic
Citizenship Education (HRDCE), to prepare practices/activities to eliminate these
misunderstandings and to try to eliminate potential misconceptions by applying these
activities. Action research, one of the qualitative research methods, was used in the study.
The study group of the research consists of 31 primary school student teachers who
volunteered to participate in the research by filling out the voluntary participation form
among 40 pre-service teachers taking the HRDCE course in the fall semester of the 2022-
2023 academic year in the Department of Classroom Teaching at Anadolu University Faculty
of Education based on volunteerism. Criterion sampling, one of the purposeful sampling
methods, was used to determine the participant group. The criteria were that the participants
were undergraduate students of classroom teaching, that they would take the HRDCE course
in the fall semester of 2022-2023, and that they were students of Anadolu University. Data
were collected through concept definition forms, student diaries, focus group interviews, and
activity sheets. The collected data were analyzed by content analysis. The numerical data
generated from the concept definition form were analyzed with the paired samples t-test and
Wilcoxon signed ranks test in the SPSS program. According to the results of the findings of
the research, it was seen that most of the participants had misconceptions about the 30 basic
concepts covered in the application, that the activities applied eliminated the misconceptions
in the majority of the activities, improved the learning and teaching process, and that the
participants expressed positive opinions that they found the application efficient.