Türkiye'de sağlık turizminin mevcut durum analizi ve potansiyeli
Current situation analysis and potential of health tourism in Turkey
Yazar: MEHMET ERKMEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BURHAN ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Sağlık = Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Sağlık verileri = Health data

Özet:
İnsanın varlığını koruyabilmesi ve neslini sürdürebilmesi için en önemli temel öğelerden birisi şüphesiz sağlıktır. Ülkeler turizm sektöründen daha fazla faydalanabilmek ve ülke ekonomilerine daha fazla gelir sağlayabilmek amacıyla turizm çeşitlerini artırmak için çeşitli alternatifler üretmişlerdir. Bu çeşitlerin başında sağlık hizmetlerini ve turizm alanını birleştiren sağlık turizmi kavramı gelmektedir. Günümüzde tedavi maliyetlerinin artması, bekleme sürelerinin uzun olması, gerekli tedaviye erişim zorluğu gibi nedenlerle hastaların daha kaliteli ve etkin sağlık hizmeti almak istemeleri pek çok hastanın yaşadığı ülkenin dışında hizmet alma talebini oluşturmuştur. Bu talep sonucu ortaya çıkan sağlık turizmi hareketliliği ülkeler için büyük bir gelir kaynağı ve istihdamı artıran bir süreç olarak ekonomik ve sosyal yönleriyle önemli bir pazar ekonomisi durumuna gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de sağlık turizminin mevcut durumu, potansiyeli ve çeşitlerini anlatmak, 2018 yılından itibaren günümüze kadar geçen sürede güncel gelişmeleri ve geleceğe ilişkin varsayımları öngörerek değerlendirmektir.  Türkiye'de bu alana yönelik devlet düzenlemeleri, destekleri, ekonomik olarak katkı ve ilişkisi açıklanmıştır. 2020 yılında Dünyada etkili olan Covid-19 pandemisinin sağlık turizmi üzerine etkisi incelenmiştir. Literatür taraması, güncel veriler ve sağlık turizmi ile ilgili beklentiler ve hedefler dikkate alınarak analizlerde bulunulmuştur.
Araştırma sonucunda sağlık turizmin gelişmekte olan ülkeler için katma değeri yüksek bir ekonomik pazar olduğu; ülkelere döviz girişi, ekonomik anlamda istihdama katkısı, milli gelir düzeyinde artışı, cari açık ödemelerinde olumlu katkısı olduğu görülmüş ve bu sektörün önemi vurgulanmıştır. Covid-19 pandemisinde uluslararası hasta potansiyelinin yükseldiği ve sağlıkta dijitalleşme ile sağlık turizminin potansiyelinin artacağı belirtilmiştir. Türkiye'nin sağlık turizmi alanında güncel verileri değerlendirildiğinde, istenilen düzeyde gelir elde edemediği sonucuna varılmış, ülkemizin avantajlı olduğu konular üzerine odaklanılması ile sağlık turizmi gelirlerinin ve etkinliğin artacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Ekonomik Katkı; Sağlık Hizmetleri, Sağlık Turizmi

Abstract:
Undoubtedly, one of the most important basic elements for human beings to preserve their existence and sustain their generation is health. Countries have produced various alternatives to increase their tourism types in order to benefit more from the tourism sector and to provide more income to the country's economies. The first of these types is the concept of health tourism, which combines health services and tourism. The health tourism activity that emerged as a result of this demand has become an important market economy with its economic and social aspects, as a great source of income for countries and a process that increases employment. The aim of this study is to explain the current situation, potential and types of health tourism in Turkey, to evaluate the current developments and assumptions about the future since 2018. 
As a result of the research, it was concluded that health tourism is an economic market with high added value for developing countries; It has been observed that foreign exchange inflows to countries, its contribution to economic employment, increase in national income level, positive contribution to current account deficit payments and the importance of this sector has been emphasized. It has been stated that the international patient potential has increased in the Covid-19 pandemic and the potential of health tourism will increase with digitalization in health. When the current data of Turkey in the field of health tourism are evaluated, it has been concluded that it has not achieved the desired level of income, and it is thought that health tourism revenues and efficiency will increase by focusing on the issues that our country has advantages.

Key Words: Economic Contribution; Health Services; Health Tourism