Su ürünleri tüketiminde tüketici davranışlarının yerleşim yeri açısından karşılaştırmalı olarak araştırılmasında Mersin örneği
Mersin example in comparative research of consumer behaviors in fisheries consumption in terms of settlement
Yazar: SEVİNÇ VAİZOĞULLAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ AYAS
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, Mersin İlinde kıyı şeridinden kırsala doğru sırasıyla Karaduvar mahallesi, Çavak mahallesi ve Arslanköy mahallesinde, su ürünleri tüketiminde tüketici davranışlarının yerleşim yeri açısından karşılaştırılması ve tüketimi etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2019-2020 yılında toplam 367 kişinin katıldığı yüz yüze görüşme yöntemi ve anket formu üzerinden yürütülmüş veriler tesadüfi örnekleme yöntemiyle elde edilmiştir. Ankete katılan kişilerin, %61,3'ü kadın, %38,7'si erkek, %9,3'ü <18 yaş, %10,9'u 18-25 yaş aralığında, %28,9'u 25-35 yaş aralığında, %24,3'ü 35-45 yaş aralığında, %26,7'si >45 yaş aralığındadır.
Katılımcıların yerleşim yeri dağılımı, Çavak Mahallesi %34,3, Arslanköy Mahallesi, %20,2 ve Karaduvar Mahallesi %45,5'dir. Katılımcıların tüketim tercihlerinin %53 kanatlı et, %29 kırmızı et, %10 balık olduğu belirlenmiştir. Su ürünleri tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerden biri fiyat olup, katılımcıların %65'i su ürünlerinin pahalı olması nedeniyle tüketim tercihinin azaldığını bildirmişlerdir. Balık tüketim sıklığı; %40'ı ayda bir, %25'i tüketmiyorum, %18'i 15 günde bir, %13'ü yılda bir, %3'ü haftada bir ve %1'i haftada birden fazla olduğunu belirtirken, balık tüketmeme nedeni; %7,9'u tadı, %7,9'u temizlemek zor, %3,3'ü alışkınlık, %2,7'si nedensiz, %2,7'si kokusunun rahatsız edici olarak belirlenmiştir. Balık tüketimini tercih eden katılımcıların %73,6'sı sağlıklı, %14,7'si lezzetli, %3,3'ü fiyatının ucuz ve %1,2'si besleyici olduğunu, balık tüketiminin önemi bakımından %81'i evet, %19'u ise hayır olarak belirtmiştir. Balığı nereden satın alırsınız sorusuna, katılımcıların %32,4'ü market, %31,1'i balık pazarı, %16,9'u balık hali, %8,4'ü diğer ve %2,7'si ise kendisinin avladığını ifade etmişlerdir. Balık satın alırken, %66,5'i tazeliği, %14,2'si fiyatı, %11,4'ü lezzeti ve %2,7'si ise alınan yerin temizliğine dikkat ettiklerini belirtmişlerdir.
Elde edilen verilere uygulanan ki-kare analiz sonuçlarında genel olarak farklılık bulunmazken, yaşadıkları yer ile av yasağı zamanlarına ve balık boyuna dikkat etme arasındaki ki kare analiz sonucunda, farklılıklar görülmüş, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur [x2 (2) = 18.249; p<.000]. Sonuç olarak H0 hipotezi reddedilmiştir. H1 hipotezi kabul edilmiştir. Buna göre katılımcıların yaşadıkları yer ile av yasağı zamanlarına ve balık boyuna dikkat etme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. Verilerde gözlenen ve beklenen değerler arasında farklar oldukça yüksektir. Araştırmada, av yasağı ve balık boyuna Arslanköy Mahallesinden katılımcılarının dikkat ettikleri saptanmıştır.

Abstract:
In this study, a face-to-face interview method was applied to 367 people in order to determine the factors affecting consumption and to compare the consumer behaviors in the consumption of fishery products in terms of settlement in Mersin province coastline, Karaduvar district, Çavak district, Arslanköy district, and to find solutions to these problems. Data were obtained by random sampling method in the years 2019-2020 through the survey form carried out by him. Of the participants, 61.3% were female, 38.7% were male, 9.3% were <18 years old, 10.9% were between the ages of 18-25, 28.9% were between the ages of 25-35 , 24.3% are in the 35-45 age range, 26.7% are in the >45 age range.
The settlement distribution of the participants was Çavak district (34.3%), Arslanköy district (20.2%) and Karaduvar district (45.5%). It was determined that they consumed meat (53%), poultry meat, 29%, red meat, 10% fish. In order to compare meat types and fish price; 65% are expensive, 20% are I have no idea, 3% are cheap. Frequency of fish consumption, 40% once a month, 25% not, 18% once in 15 days, 13% once a year, 3% once a week and 1% more than once a week. The distribution of the reason for not consuming fish, 7.9% stated that it was tasteless, 7.9% difficult to clean, 3.3% habituation, 2.7% no reason, 2.7% odor disturbing. determined. The reason why fish is preferred is 73.6% healthy, 14.7% delicious, 3.3% cheap and 1.2% nutritious, importance of fish consumption 81% yes, 19% was found to be no. Preferences about where to buy the fish, 32.4% market, 31.1% market, 16.9% fish market, 8.4% other and 2.7% stated that they caught it themselves. has done. The point they pay attention to when buying fish is 66.5% freshness, 14.2% price, 11.4% taste and 2.7% cleanliness of the place bought.
While there was no difference in the results of the chi-square analysis of the analysis applied to the participants, there were differences as a result of the chi-square analysis between the place they lived and paying attention to the hunting ban times and fish size. A statistically significant difference was found [x2 (2) = 18,249; p<.000]. As a result, the H0 hypothesis was rejected. H1 hypothesis was accepted. According to this, there is a statistically significant difference between the place where the participants live and paying attention to the hunting ban times and fish size. The differences between the observed and expected values in the data are quite high. Accordingly, it is obvious that the Arslanköy participants paid attention to the hunting ban times and fish size.