Epizodik ve kronik migren hastalarında kişilik özelliklerinin araştırılması
Investigation of personality traits in chronic migraine and episodic migraine patients
Yazar: GÜNEŞ SEDA ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET SAÇMACI
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Baş ağrısı = Headache ; Kişilik = Personality ; Kişilik değerlendirme = Personality assessment ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Minnesota Çok Yönlü Kişilik Testi = Minnesota Multiphasic Personality Inventory ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Migren yaygın görülen nörolojik bir bozukluk olmasının yanı sıra eş zamanlı 
psikiyatrik semptomların yüksek oranda görüldüğü ataklarla seyreden veya kronikleşebilen 
bir baş ağrısı türüdür. Günümüze kadar yapılan çalışmalarda migrenli bireylerde belirli kişilik 
özelliklerinin etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda ise, sağlıklı bireylere kıyasla epizodik ve 
kronik migren tanılı olguların klinik ve sosyodemografik özellikleri ile kişilik profilleri 
arasında karşılaştırma yapılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Uluslararası Baş Ağrısı Tanı Kriterlerine (ICHD-3 beta 
International Classification of Headache Disorders) göre kronik migren tanısı almış 70 hasta, 
epizodik migren tanısı almış 70 hasta ve 70 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. ICHD-3 beta 
yalnızca tanı doğruluğu için değil, çalışmadan hariç tutma kriterleri için de kullanıldı. Her 
hastadan ayrıntılı bir klinik öykü toplandı ve fizik muayene yapıldı. Her hastanın yaşı, 
cinsiyeti, migren ilişkili hastalık süresi, aylık ağrılı gün sayısı, baş ağrısı şiddeti bilgileri 
kaydedildi. Ağrı şiddeti görsel bir analog skala olan (VAS) kullanılarak değerlendirildi. 
Burada 0 ağrısız ve 10 akla gelebilecek en kötü ağrı olarak değerlendirildi. Tüm hastalarda 
bulantı, kusma, fotofobi veya fonofobi, osmofobi ve auranın varlığı sorgulandı. Kişilik 
özelliklerini belirlemeye yönelik Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) kullanıldı. 
Bulgular: Hasta ve kontrol gruplarının yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, gibi sosyodemografik 
özellikleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Kronik migren hastalarının VAS 
skoru epizodik migren hasta grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p < 0.05).
Gruplar arasında migren semptomları olan osmofobi, fotofobi, fonofobi, bulantı semptomları 
arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmadı (p > 0.05). Epizodik migren 
hastalarında, kronik migren hasta grubuna kıyasla diğer bir migren semptomu olan aura 
istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek bulundu (p < 0.05).  MMPI ile değerlendirilen 
kişilik özellikleri incelendiğinde; kronik ve epizodik migren hasta gruplarında 
hipokondriyazis, paranoya, histeri, depresyon, hipomani, psikopatik sapma, kadınlık, erkeklik, 
psikasteni, şizofreni, sosyal içe dönüklük puanlarının ortalamaları kontrol grubuna göre daha 
yüksek bulundu (tüm kişilik özellikleri için p < 0.05). Kronik migren hastalarında histeri 
puanlarının ortalaması epizodik migren hastalarına göre yüksek bulundu (p < 0.05). 
Sonuç: Çalışmamızda, epizodik ve kronik migrenlilerde hipokondriyazis, paranoya, histeri, 
depresyon, hipomani, psikopatik sapma, kadınlık, erkeklik, psikasteni, şizofreni, sosyal içe 
dönüklük gibi kişilik özelliklerinin artmış olduğu izlendi. Ayrıca kronik migrenlilerde histeri 
daha yüksek oranda görüldü. Migrenli hastalarda kişilik bozuklukları yüksek oranda 
görülebilmektedir. Ağrı tedavisine odaklanmanın yanı sıra kişilik değişikliklerini tanımlayıp, 
uygun tedavi şemaları oluşturmakla bu hastaların tedavileri kolaylaşabilir. Bu olgulara 
yaklaşımda psikologlar, psikiyatristler ve nöroloji uzmanlarının dahil olduğu multidisipliner 
bir değerlendirme ile migren hastalarının tedavilerinde daha başarılı sonuçlar elde edilebilir. 
Migren hastalığında eşlik eden psikiyatrik bozuklukların ayrıntılı olarak belirlenmesi için 
daha fazla sayıda olgunun ele alındığı klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: 	Migren, MMPI, Kişilik özellikleri

Abstract:
Aim: In addition to being a common neurological disorder, migraine is a type of headache 
that may progress or become chronic with episodes where simultaneous psychiatric symptoms 
are common. In studies conducted to date, the effect of certain personality traits in migraine 
patients has been investigated. In our study, it was aimed to compare the clinical and 
sociodemographic characteristics and personality profiles of healthy individuals with episodic 
and chronic migraine cases.
Materials and Methods: The chronic migraine group is composed of 70 patients and 
episodic migraine of 70 patients and 70 healthy subjects comprise the control group. 
Diagnostic criteria of the ICHD-3 beta International Classification of Headache Disorders are 
used not only for diagnostic accuracy, but for exclusion criteria as well. A detailed clinical 
history was collected from each patient and a physical examination was performed. For each 
individual, age, sex, migraine history, number of years with daily headaches, headache pain 
intensity were recorded. Pain intensity was assessed using a visual analogue scale (VAS) in 
which 0 indicated no pain and 10 indicated the worst pain imaginable. All patients were asked 
to presence of nausea, vomiting, photophobia or phonophobia, osmofobia and whether the 
aura present or not. The number of days per month with headache were also recorded. The 
MMPI, specifically the version standardized for the Turkish population was used to analyze 
personality. All patients were referred to the same psychologist who administered the MMPI. 
Results: There was no statistically significant difference between the sociodemographic
characteristics of the patient and control groups such as age, gender and education level 
(p > 0.05 for all). VAS score of chronic migraine patients was statistically significantly higher 
than episodic migraine patient group (p <0.05). There were no statistically significant 
differences between the groups with symptoms of migraine, such as osmophobia, 
photophobia, phonophobia, nausea (p > 0.05).  The presence of aura was statistically 
significantly higher in the episodic migraine group compared to the chronic migraine patient 
group (p <0.05). The average of hysteria scores in chronic migraine patients was higher than 
episodic migraine patients (p <0.05). When the personality  traits evaluated with MMPI were 
examined, the mean scores of hypochondriasis, paranoia, hysteria, conversion, depression and 
hypomania, psychopathic deviation, femininity, psychopenia, schizophrenia, and social 
introversion scores of chronic and episodic migraine groups were higher than the control 
group (p <0.05 for all personality traits). The average of hysteria scores in chronic migraine 
patients was higher than episodic migraine patients (p <0.05).
Conclusion: In our study, it was observed that personality traits such as hypochondriasis, 
paranoia, hysteria, depression, hypomania, psychopathic deviation, femininity, masculinity, 
psychopenia, schizophrenia, and social introversion increased in episodic and chronic 
migraineurs. In addition, hysteria was higher in chronic migraineurs. Personality disorders 
can be observed at a high rate in migraine patients. In addition to focusing on pain 
management, identifying personality changes of these patients and establishing appropriate 
treatment schemes may benefit the treatment of these patients. In the approach to these cases, 
more successful results can be obtained in the treatment of migraine patients with a 
multidisciplinary evaluation involving psychologists, psychiatrists and neurologists. Clinical 
trials involving more cases are needed to identify comorbid psychiatric disorders in migraine 
patients in detail.
Keywords: Migraine, MMPI, Personality traits