Kadın ve erkek hemiplejik hastalarda serebral lateralizasyon öngörüsüyle yaşam kalitesi, algılanan stres, günlük yaşam aktivitesi ve ekstremitelerin motor değerlendirilmesi
Quality of life, perceived stress, activity of daily life, and motor assessment of extreme life in patients with female and male hemiplegia with the prediction of cerebral lateralization
Yazar: KAMİLE ÖZBAYIK
Danışman: PROF. DR. NECİP KUTLU ; PROF. DR. ÖZGÜR AKGÜL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Çalışmamız lateralizasyon öngörüsüyle; kadın ve erkek hemiplejik hastaların dominant ve resesif hemisferlerdeki lezyonların yaşam kalitesi, günlük yaşam aktiviteleri, stres algısı ve üst ekstremite motor değerlendirilmesi arasındaki ilişkilerin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 28 kadın, 34 erkek olmak üzere toplam  62 hemiplejik hastayla yapılmıştır. 33 sağ hemiplejik, 29 sol hemiplejik hasta çalışmamıza gönüllü olarak katıldı. Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ile, stres seviyeleri Algılanan Stres Ölçeği ile, üst ekstremite motor becerileri Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği ile, yaşam kaliteleri İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Hastaların el tercihleri Edinburg Lateralizasyon Anketi ile incelenmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics version 26.0 ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Sol hemisfer lezyonlu hastaların üst ekstremite motor beceri düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, algıladıkları stres düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Solakların içinde sol hemiplejiklerin algıladıkları stres ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi sağ hemiplejiklere göre daha yüksek, sağ hemiplejiklerin ise üst ekstremite motor becerisi daha fazladır. Sağlakların içinde sol hemiplejiklerin yaşam kalitesi skorları sağ hemiplejiklere göre daha yüksektir.
Sonuç: Sağlak olup dominant tarafı felç olan hastaların günlük yaşam aktiviteleri bağımsızlığı ve yaşam kalitesi parametrelerinden daha çok etkilendiği, solak olup dominant tarafı felç olan hastaların algılanan stres ve üst ekstremite motor becerisi parametresinden daha çok etkilendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: Our study with the prediction of lateralization; The aim of this study was to compare the relationships between the quality of life, activities of daily living, stress perception and upper extremity motor evaluation of lesions in the dominant and recessive hemispheres of female and male hemiplegic patients.
Materials and Method: Our study was conducted with a total of 62 hemiplegic patients, 28 women and 34 men. 33 right hemiplegic and 29 left hemiplegic patients voluntarily participated in our study. The patients' level of independence in activities of daily living were evaluated with the Barthel Activities of Daily Living Index, their stress levels were evaluated with the Perceived Stress Scale, their upper extremity motor skills were evaluated with the Fugl-Meyer Upper Extremity Motor Rating Scale, and their quality of life was evaluated with the Stroke-Specific Quality of Life Scale. The hand preferences of the patients were examined with the Edinburgh Lateralization Questionnaire. Obtained data were analyzed with IBM SPSS Statistics version 26.0.
Results: Upper extremity motor skill levels of patients with left hemisphere lesions were found to be significantly higher and their perceived stress levels were lower. Among left-handers, left hemiplegics have higher levels of perceived stress and independence in activities of daily living than right hemiplegics, and right hemiplegics have higher upper extremity motor skills. Among right-handed people, left hemiplegics have higher quality of life scores than right hemiplegics.
Conclusion: It has been determined that right-handed patients with paralysis on the dominant side are more affected by the independence of daily living activities and quality of life parameters, while left-handed patients with dominant side paralysis are more affected by the perceived stress and upper extremity motor skill parameter.