Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan dil bilgisi kazanım ve konularının sarmal yaklaşım ekseninde incelenmesi
Examination the grammar acquisitions and subjects in the Turkish Course Curriculum on the axis of spiral approach
Yazar: GAFFAR KAYA
Danışman: PROF. DR. AHMET BENZER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu tez, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan ortaokul dil bilgisi kazanım ve konularının sınıf seviyelerine göre dağılımının sarmal bir yapıya sahip olup olmadığını araştırmayı amaçlamaktadır. Tezin temel problemi, dil öğretim programının sarmal bir yapıya sahip olup olmadığıdır.
Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kazanım ve konuların aktarımına yönelik öğretmenlerin algısı araştırmanın durumudur. Bu durumu derinlemesine inceleyebilmek amacıyla öğretim programından ve öğretmen görüşlerinden yararlanılmıştır. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın doküman analizi yapılmış ve ayrıca İstanbul'da MEB'e bağlı resmi kurumlarda çalışmakta olan 12 öğretmenle EK-1' de yer alan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile yapılan görüşmelerde programdaki dil bilgisi kazanımlarının ve konularının sınıf seviyelerine göre dağılımı hakkında sorular yöneltilmiş, öğretmenlerin görüşleri alınmıştır.
Araştırma sonucunda ulaşılan temel bulgular aşağıda listelenmiştir:
1. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda ortaokul dil bilgisi kazanımları dört temel dil becerisi alanları çatısı altında yer almıştır. Okuma becerisinde 23, dinleme becerisinde 1, yazma becerisinde 8 ve konuşma becerisinde 2 kazanım olmak üzere toplamda 34 tane dil bilgisi kazanımı olduğu tespit edilmiştir. 34 kazanımdan 9 tanesi birden fazla sınıf seviyesinde tekrar ettiği saptanmıştır.
2. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ortaokul kısmında 16 tane dil bilgisi konusunun yer aldığı görülmüştür. Bu konulardan sadece 5 tanesi birden fazla sınıf seviyesinde bulunduğu tespit edilmiştir. 
3. Öğretmenlerle yapılan görüşmede öğretmenlerin büyük bir kısmı "Geçiş ve bağlantı ifadelerinin metnin anlamına olan katkısını değerlendirir.", "Fiilimsilerin cümledeki işlevini kavrar.", "Fiillerin çatı özelliklerinin anlama olan katkısını kavrar.", "Zamirlerin metnin anlamına olan katkısını açıklar." kazanımları dışında kalan tüm kazanımların birden fazla sınıf seviyesinde bulunması gerektiğini ifade etmiştir.
4. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerde öğretmenlerin çoğunluğu ortaokul dil bilgisi konularından fiilimsiler ve zamirler dışındaki konuların birden fazla sınıf seviyesinde yer alması gerektiğini belirtmiştir. 
Doküman analizi sonucunda, öğretim programında dil bilgisi kazanım ve konularının çoğunun sarmal bir yapıda olmadığı tespit edilmiştir. Programın sınıf seviyelerine göre dağılımı incelendiğinde, kazanımların ve konuların belirli bir sıralama veya tekrar etme düzenine sahip olmadığı görülmüştür. Bu durum, öğrencilerin dil bilgisi becerilerini ilerleyici ve sistematik bir şekilde geliştirebilmeleri için gerekli olan sarmal yaklaşımın eksikliğini ortaya koymaktadır.
Öğretmenlerle yapılan görüşmeler, doküman analizinin sonuçlarını desteklemiştir. Öğretmenler, öğretim programının kazanım ve konularının çoğunun sarmal bir yapıda olmadığını, dil bilgisi öğretiminde tekrarın yetersiz olduğunu ve öğrencilerin dil becerilerini bütüncül bir şekilde geliştirmekte zorluk yaşadıklarını ifade etmişlerdir.
Bu tez, dil öğretim programında sarmal bir yapıya sahip olmanın önemini vurgulamakta ve dil öğretimi alanında program geliştirme çalışmaları için bir temel oluşturmayı hedeflemektedir. Önerilen araştırma sonuçları, dil öğretim programının sarmal bir yapıya sahip olması, kazanımların ve konuların düzenli bir şekilde tekrar edilmesi ve öğrencilerin dil becerilerini etkili bir şekilde geliştirebilmelerini sağlayacak bir öğretim sıralamasının oluşturulması gerekliliğini göstermektedir.

Abstract:
This thesis aims to investigate whether the distribution of language grammar achievements and topics in the 2019 Turkish Language Teaching Program follows a spiral structure according to grade levels. The main problem of the thesis is whether the language teaching program has a spiral structure.
The research utilized a qualitative research design, specifically a case study method. The perception of teachers regarding the transfer of achievements and topics included in the 2019 Turkish Language Teaching Program constitutes the case of the research. To thoroughly examine this case, the teaching program and teacher opinions were utilized. Document analysis was conducted on the 2019 Turkish Language Teaching Program, and in addition, interviews were conducted with 12 teachers working in official institutions affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul. During the interviews conducted using the Semi-Structured Interview Form provided in Appendix-1, questions were asked regarding the distribution of grammar achievements and topics in the program according to grade levels, and the opinions of the teachers were obtained.
The main findings reached as a result of the research are listed below:
1. The 2019 Turkish Language Teaching Program for middle school includes grammar achievements under four main language skill areas. It was found that there are a total of 34 grammar achievements, with 23 in reading skill, 1 in listening skill, 8 in writing skill, and 2 in speaking skill. Among the 34 achievements, it was determined that 9 of them are repeated in multiple grade levels.
2. It was observed that the 2019 Turkish Language Teaching Program for middle school includes 16 grammar topics. Among these topics, only 3 were found to be present in multiple grade levels.
3. In the interviews conducted with teachers, the majority of them expressed that all the achievements, except for "Evaluating the contribution of transition and connecting expressions to the meaning of the text", "Understanding the function of verbals in sentences", "Understanding the contribution of verb tenses to comprehension", and "Explaining the contribution of pronouns to the meaning of the text", should be present in multiple grade levels.
4. In the interviews with teachers, the majority of them stated that except for verbals and pronouns, other grammar topics in middle school should be present in multiple grade levels.
Based on the document analysis, it was found that the majority of grammar achievements and topics in the teaching program do not follow a spiral structure. When examining the distribution of achievements and topics according to grade levels, it was observed that they do not have a specific order or repetition pattern. This indicates the lack of the necessary spiral approach for students to develop their language skills progressively and systematically.
The interviews with teachers supported the findings of the document analysis. Teachers expressed that the majority of achievements and topics in the teaching program do not have a spiral structure, there is insufficient repetition in grammar instruction, and students face difficulties in developing their language skills holistically.
This thesis aims to highlight the importance of having a spiral structure in language teaching programs and provide a foundation for program development efforts in the field of language teaching. The proposed research findings suggest the necessity of having a teaching program with a spiral structure, regular repetition of achievements and topics, and the establishment of a teaching sequence that enables students to effectively develop their language skills.