Yöresel yemeklerin gastronomi turizmine etkisi: Sinop ili örneği
The effect of local dishes on gastronomy tourism: The example of Sinop
Yazar: ŞÜKRÜ SEDAT AKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL GÜMÜŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Sinop = Sinop ; Yemekler = Dishes ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product

Özet:
İnsanoğlunun var olduğu günden bu yana yemek, temel ihtiyaçların başında gelmiş ve
sosyal, ekonomik, politik olaylar da dahil olmak üzere kültürlerin oluşmasında büyük
rol oynamıştır. Yaratılış ile başlayan süreçte insanoğlu bu gereksinimlerini karşılamak
için et ve ot ile beslenerek yaşamına devam etmiştir. Bu zaman diliminde insanlar
sadece hayatta kalabilmek için beslenseler de gastronomi tarihi bu zaman dilimine kadar
inmektedir. İnsanların ateşi keşfetmeden önce etleri çiğ yedikleri ve yumuşak et elde
edebilmek için de bu etleri dinlendirdikleri bilinmektedir. Ateşin keşfedilmesi ile
birlikte bu durum daha da ilerlemiş, insanoğlu toprağı da kullanmaya başlayarak
yemeklerinde kullandıkları malzemeleri çeşitlendirmiştir.
Genel olarak gastronomi kavramına bakıldığında, yemeklerin hazırlanmasında
kullanılan malzemelerden, malzemelerin birleşme aşamasındaki tüm evreler, yemeğin
sunumu ve estetiği de dahil tüm bu evrelerin birbirleri ile bağlantısını ele alan bir sanat
dalı olarak tanımlanmaktadır. Gastronomi yalnızca bazı malzemelerin birleşmesi olarak
değil aynı zamanda bu deneysel durumlara duyusal ifadelerin de katılımı olarak ifade
edilebilmektedir. Bilgi birikimi, estetik, heyecan ve eğlence gibi kavramlar da
gastronominin içerisindedir.
Türkiye'nin mutfak zenginliği açısından ileri gelen şehirlerinden biri olan Sinop,
gastronomi turizminde de yerini almıştır. Bu araştırmanın amacı Sinop yöresel
yemeklerini yerinde araştırmak, reçeteleri ile birlikte kayıt altına almak, Sinop turizmini
incelemek, gastronomi turizminin bilinilirliğini araştırmak, Sinop yöresel yemeklerinin
gastronomi turizmindeki etkisini incelemektir. Bu kapsamda nitel desende tasarlanan
araştırmanın katılımcı grubunu Sinop ilinde ikamet eden ve farklı meslek gruplarında
olan 9 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak uzman görüşü
de alınarak oluşturulmuş açık uçlu görüşme formu kullanılmıştır. Açık uçlu görüşme
formu toplam dokuz sorudan oluşmaktadır. Elde edilen nitel verilerin analizinde içerik
analizi yönteminden faydalanılmıştır. Araştırma bulgularına bakıldığında katılımcıların
genel olarak Sinop'ta gastronomi turizminin hak ettiği derecede gelişmediğini
düşündüğü ve bunun sebebinin de tanıtımda yaşanan eksiklikler olduğu vurgulanmıştır.
Bu hususta yapılacak reklam ve tanıtım faaliyetlerinin Sinop'un gastronomi turizmine
katkı sağlayacağı ifade edilmiştir. Yöresel yemeklerin restoranların menülerinde
yeterince yer almadığı da elde edilen bir diğer önemli sonuçtur.
Anahtar Kelimeler: Sinop, Gastronomi, Turizm, Yerel Mutfak

Abstract:
Since the existence of mankind, food has been one of the basic needs and has played a
major role in the formation of cultures, including social, economic and political events.
In the process that started with creation, human beings continued their lives by feeding
on meat and grass to meet these needs. Although people were fed only to survive in this
time period, the history of gastronomy goes back to this time period. It is known that
before people discovered fire, they ate meat raw and rested it in order to obtain soft
meat. With the discovery of fire, this situation has progressed further, and human beings
have started to use soil and diversified the materials they use in their meals.
When we look at the concept of gastronomy in general, it is defined as a branch of art
that deals with the interconnection of all these phases, including the materials used in
the preparation of the dishes, all the phases of combining the materials, the presentation
and aesthetics of the food. Gastronomy can be expressed not only as the combination of
some materials, but also as the participation of sensory expressions in these
experimental situations. Concepts such as knowledge, aesthetics, excitement and
entertainment are also included in gastronomy.
Sinop, one of the leading cities of Turkey in terms of culinary richness, has also taken
its place in gastronomy tourism. The aim of this research is to research the local dishes
of Sinop, to record them together with their recipes, to examine Sinop tourism, to
investigate the awareness of gastronomy tourism, to examine the effect of Sinop local
dishes on gastronomic tourism. In this context, the participant group of the research
designed in a qualitative design consists of 9 participants residing in the province of
Sinop and in different occupational groups. In the research, an open-ended interview
form, which was formed by taking expert opinion, was used as a data collection tool.
The open-ended interview form consists of nine questions in total. Content analysis
method was used in the analysis of the obtained qualitative data. Looking at the research
findings, it was emphasized that the participants generally thought that gastronomy
tourism in Sinop did not develop as it deserves, and that the reason for this was the
deficiencies in the promotion. It has been stated that the advertisement and promotion
activities to be carried out in this regard will contribute to the gastronomic tourism of
Sinop. Another important result is that local dishes are not sufficiently included in the
menus of restaurants.
Keywords: Sinop, Gastronomy, Tourism, Cuisine