Finansal raporlamanın güvenilirliği üzerine COBIT süreçlerinin rolü ve bankacılık sektöründe bir araştırma
The roles of the COBIT processes over the reliability of financial reporting and a research in banking sector
Yazar: AYŞENUR ELİUZ KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. ŞERAFETTİN SEVİM
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Bilgi ve ilgili teknolojiler için kontrol hedefleri = Control objectives for information and related technology ; Denetim = Control ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Risk yönetimi = Risk management ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bankacılık sektöründe yoğun olarak kullanılan bilgi teknolojileri (BT) uygulamaları, sağladığı olanakların yanında birçok riski de beraberinde getirmektedir. BT risklerinin yönetilmesi için optimal yöntemleri içeren ve dünyada kabul gören standardın adı COBIT (Bilgi Teknolojisi ve İlgili Teknolojilere İlişkin Kontrol Hedefleri)'tir.  Ülkemizde BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) 'nın belirlediği düzenleme ile 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren bankaların bilgi sistemleri yönetimi ve denetimi için kullanacağı standart, çerçeve veya metodolojinin COBIT'te yer verilmiş olan kontrol hedeflerini gerçekleştirmesi gerektiği ifade edilmiştir. 

	İş hedeflerine ulaşma yeteneğini artıran ve iç kontrolü geliştirmek üzere kullanılabilecek COBIT'in kontrol hedeflerine uygunluğu, BT ile ilişkili riskleri azaltarak finansal bilgilerin ve dolayısıyla finansal raporların güvenilirliğini artırması beklenir. COBIT standartlarının uygulamasının bankacılık sektöründe zorunlu olmasından dolayı, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB)'ne kayıtlı bankalarda yapılan çalışmada; COBIT'in kontrol hedeflerinin BT risklerini azaltarak finansal raporların güvenilirliğine katkısı olduğu tespit edilmiştir.  Ayrıca COBIT kontrol hedeflerinin finansal raporlamanın güvenilirliği sağlama düzeyinin bankaların türü, aktif büyüklükleri, faaliyet süreleri ile COBIT süreçlerinde rol oynayan üst yönetim, iç denetçi ve bağımsız denetçiler açısından değişip değişmediği veya hangi boyutta değiştiği tespit edilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: COBIT, Finansal Raporların Güvenilirliği, Bilgi Teknolojileri Risk Yönetimi, İç Kontrol, İç Denetim.

Abstract:
Information technology treatments which are densely used in banking sector, lead to many risks even if they provide many opportunities. The name of the standart, that includes optimal methods to manage IT risks, and widely  accepted around the world, is COBIT(Control Objectives for Information and Related Technology). In our country, with the edition that BDDK made starting from January 1 2008, it was expressed that the standart, frame nad methodology to be used by the banks for system and data management, must realize the control goals, approached in COBIT.

	COBIT which increases the ability to reach the occupational goals and also can be used to develop internal check, is supposed to be appropriate to control goals and develop reliability of financial reports by decreasing the risks related with IT. In a study in the banks that are registered to Turkish Banks Association and Turkish Registration Banks Association, it was found that COBIT contributed to the reliability of the reports  by decreasing IT risks. Also; COBIT control goals' level to provide the reliability of financial reporting  terms of the types banks , their  active supremacies, activity periods and whether it changes with regard to internal and independent  auditors or in which level it changes, has been tried to be found out.


Key Words: COBIT, Reliability of Financial Reports, Information Technologies Risk Management, Internal Control, Internal Audit.