Oksalik asit uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of oxalic acid application on yield and quality in lettuce plant
Yazar: BÜŞRA SONKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÜNLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Marul = Lettuce ; Oksalik asit = Oxalic acid ; Verim = Yield

Özet:
Bu araştırmada, marul yetiştiriciliğinde farklı dozlarda oksalik asit uygulamasının verim, kalite ve bitki besin elementleri üzerine olan etkilerini belirlemek hedeflenmiştir. Bu amaçla çalışmada bitkisel materyal olarak Yedikule 5107 çeşidi kullanılmış ve marul bitkilerine yapraktan 4 farklı dozda (0, 2, 4 ve 6 mM) oksalik asit uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda marulda uygulamalara göre bitki ağırlığının 343.02-432.57 g/bitki, bitki boyunun 28.0-30.35 cm, bitki çapının 26.67-28.72 cm, yaprak uzunluğunun 21.23-22.44 cm, kök boğazı çapının 19.11-21.49 mm ve yaprak sayısının 47.57-55.63 adet/bitki arasında değiştiği saptanmış ve en yüksek verim değerlerinin 2 mM oksalik asit uygulamasından elde edildiği tespit edilmiştir. Çalışmada klorofil SPAD değeri ve toplam fenolik madde içeriği sırasıyla; 37.47-39.31 SPAD ve 67.35-103.98 mg/100g arasında değişim göstermiştir. En yüksek klorofil SPAD değeri 2 mM oksalik asit dozundan elde edilirken; en yüksek fenolik madde değeri 4 mM oksalik asit dozundan elde edilmiştir. 
Çalışma sonucunda uygulamalara göre L*, a*, b* ve C* değerlerinin sırasıyla; 47.43-48.76, -17.55- -18.26, 27.89-28.68 ve 32.95-34 arasında değişim gösterdiği tespit edilmiş ve en yüksek L*  değerine 2 mM oksalik asit uygulamasında, en yüksek a*, b* ve C* değerlerine ise 2 mM ve 4 mM oksalik asit uygulamalarında ulaşılmıştır. Ayrıca marul yapraklarındaki antiradikal değerleri %42.36-82.64 arasında değişirken; P, K, Mg, Fe ve Mn değerlerinin sırasıyla; 7.39-8.40 g/kg, 54.4-75.4 g/kg, 2.13-2.71 g/kg, 161-202 mg/kg ve 38.3-48 mg/kg arasında değişim gösterdikleri saptanmıştır.
Sonuç olarak tüm bu parametreler incelendiğinde oksalik asit uygulamalarının marulda verim, kalite ve besin elementi içeriklerini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of different doses of oxalic acid applications on yield, quality and plant nutrients in lettuce cultivation were evaluated, Yedikule 5107 variety was used as plant material and lettuce leaves were treated with 4 different oxalic acid doses (0, 2, 4 ve 6 mM).
Plant weight varied between 343.02-432.57 g/plant, plant height 28.0-30.35 cm, plant diameter 26.67-28.72 cm, leaf length 21.23-22.44 cm, root collar diameter 19.11-21.49 mm and number of leaves 47.57-55.63 per plant depending on oxalic acid doses, and the highest yield was obtained from 2 mM oxalic acid application. Chlorophyll SPAD value and total phenolic substance content varied between 37.47-39.31 SPAD and 67.35-103.98 mg/100g, respectively. While the highest chlorophyll SPAD value was obtained from 2 mM oxalic acid; the highest phenolic substance value was obtained from 4 mM oxalic acid application.
It was determined that L*, a*, b* and C* values varied between 47.43-48.76, -17.55- -18.26, 27.89-28.68 and 32.95-34 depending on applications and the highest L* value was obtained from 2 mM oxalic acid application and the highest a*, b* and C* values were observed in 2 mM and 4 mM oxalic acid applications. The antiradical values in lettuce varied between 42.36-82.64%. Additionally P, K, Mg, Fe and Mn values ranged from 7.39-8.40 g/kg, 54.4-75.4 g/kg, 2.13-2.71 g/kg, 161-202 mg/kg and 38.3-48 mg/kg, respectively.
At the end of the study, when all these parameters were considered, it was determined that oxalic acid applications significantly and positively affect the yield, quality and nutrient content of lettuce.