Çağdaş seramik sanatında bir performans: Kastamonu Saat Kulesi Fırın Heykel örneği
A performance in contemporary ceramic art: Kastamonu Clock Tower Kiln Sculpture example
Yazar: BÜNYAMİN TURAN
Danışman: DOÇ. FİRDEVS MÜJDE GÖKBEL YAVUZOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Odunlu fırın = Wood furnace ; Seramik fırını = Ceramic kiln ; İlkel fırınlar = Primitive ovens

Özet:
Seramiğin pişirim aşaması, eserin üreticisi/sanatçısı için kuşkusuz en heyecan verici aşamasıdır. Çok zahmetli bir sürecin ardından pişirim sürecinde yaşanacak herhangi bir olumsuzluk, tüm çalışmanın heba olmasına neden olabilir. Seramik tarihi incelendiğinde asırlardır seramikle ilgilenen zanaatkârların ve sanatçıların ürünlerini dayanıklı ve kalıcı hale getirmek için farklı metotlar uyguladıkları görülmektedir. İlk çağlardan günümüze bahsi geçen pişirim yöntemleri gelişerek ve sayısı artarak günümüze ulaşmıştır. Geleneksel yöntemlerle fırınlama, teknolojinin gelişimiyle elektrikli fırınlar ve alternatif fırınlama yöntemleri bu sürece tanıklık etmektedir. Adı geçen fırınlama yöntemlerinden biri olan alternatif fırınlar ise son yıllarda performans sanatı olarak da anılmaktadır. 1990'larda bazı sanatçıların öncü olduğu ve günümüzde ülkemizde de performans sanatı olarak deneyimledikleri, alternatif bir fırın çeşidi olan fırın heykeller oldukça ilgi görmektedir. Nina Hole öncülüğünde Frederic Olsen, Tom Barnett, Ali Temel Köseler, Sergei Isupov ve Onur Fındık gibi sanatçılar, ilgili performans sanatını gerçekleştiren sanatçılar arasındadır. Dış mekânlara yapılan, kolektif çalışmayı örnekleyen, büyük, gösterişli ve izleyiciyi de sürece dâhil eden bu fırın heykeller, inşa edildikleri yerde pişirilen, ateş heykeller olarak da adlandırılan ve kendi kendinin fırını olma özelliği içeren seramik heykellerdir. Bu çalışmada Kastamonu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi'nin önünde yer alan açık alanda belirlenen yere, Kastamonu ilinin kültürel sembollerinden biri olan Kastamonu Saat Kulesi formlu bir fırın heykel uygulaması yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı, alternatif seramik pişirim yöntemlerine değinirken bir taraftan günümüz popüler seramik kültürünün önemli bir uygulaması olan fırın heykellerin özel yapım aşamasını ve ilgili konuda eser veren sanatçıların yapıtlarını incelemektir. Öte yandan Kastamonu kent kültürünün önemli simgelerinden biri olan Kastamonu Saat Kulesi'ni fırın heykele dönüştürerek kampüs içerisinde peyzaja dâhil edip ölümsüz kılma çabasıdır.

Abstract:
The firing phase of ceramics is undoubtedly the most exciting phase for the producer/artist of the work. After a very laborious process, any negativity during the firing process may cause all the work to be wasted. When the history of ceramics is examined, it is seen that craftsmen and artists who have been interested in ceramics for centuries have applied different methods to make their products durable and permanent. The mentioned firing methods have developed and increased in number from ancient times to the present day. Baking with traditional methods, electric ovens and alternative baking methods with the development of technology bear witness to this process. Alternative ovens, one of the mentioned baking methods, have also been referred to as performance art in recent years. Oven sculptures, which are an alternative type of kiln that were pioneered by some artists in the 1990s and are now experienced as performance art in our country, attract a lot of attention. Under the leadership of Nina Hole, artists such as Frederic Olsen, Tom Barnett, Ali Temel Köseler, Sergei Isupov and Onur Fındık are among the artists who perform the relevant performance art. These kiln sculptures, which are made outdoors, exemplify collective work, are large, showy and involve the viewer in the process, are ceramic sculptures that are fired where they are built, also called fire sculptures, and have the feature of being their own kiln. In this study, a kiln sculpture in the form of Kastamonu Clock Tower, one of the cultural symbols of Kastamonu province, was installed in the open area in front of Kastamonu University Faculty of Fine Arts and Design. The main purpose of the study is to examine the special production phase of kiln sculptures, which is an important application of today's popular ceramic culture, and the works of artists who produce works on the relevant subject, while touching on alternative ceramic firing methods. On the other hand, it is an effort to transform the Kastamonu Clock Tower, one of the important symbols of Kastamonu city culture, into a kiln sculpture and make it immortal by incorporating it into the landscape of the campus.