Günümüz resim sanatında soyutlamacı eğilimler kapsamında mekân, zaman, geçirgenlik kavramlarına bakış
A view to the concepts of space, time, permeability within the scope of abstractive tendencies in today's art of painting
Yazar: YAHYA YAZI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORGA KANTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Geçirgenlik = Permeability ; Mekan = Space ; Resim sanatı = Painting art ; Soyut resim = Abstract painting ; Soyutlama = Abstraction ; Zaman = Time

Özet:
Resim sanatı, her çağda kendini tanıtan farklı imgeler üretmiştir. Bu görüntülere kaynaklık eden düşünsel temeller de toplumsal gerçeklerle birlikte değişmiştir. Disiplinler arasında imge, belirli ortaklıklardan ziyade benzeşme, andırma gibi özellikler gösterir ve her disiplin söyleminin öbeğinde bulunur. İmgenin farklı disiplinler içinde yorumlanması onun ne olacağı konusunda bize bir fikir vermiştir.
Geçmişten günümüze değişen ve dönüşen zaman-mekân algısı, yeni estetik paradigmalar dönemin sosyal dinamiklerinden ve ideolojilerinden bağımsız değillerdir. Zaman ve mekân olgusu çok geçmiş bir tarihe sahip olmasından kaynaklı olarak çok farklı disiplinlilerin tartışma zemine yayılmıştır. Hepsi de konuya kuram ve pratikte farklı yaklaşımlar sergilemiştir. Soyut sanatın da etkili olduğu zihinsel arayışlar belli bir süre sonra tuval dışına taşmıştır ve farklı ifade biçimlerinde etkili olmuştur. İki boyuttan üçüncü boyuta taşınan mekân daha sonra zaman kavramının etkisiyle sanata dördüncü boyutu katmıştır.
Temel olarak çizmek fiiliyle ilişkilendirilen soyutlama çalışmaları, zamanla değişen algıyla birlikte yeni malzeme aracılığıyla bazı karakteristik özellikleri kaldırırken bazılarını da ön plana çıkarmıştır. Biçimlendirmede çizmek eyleminin dışına da taşan soyutlama, biçimin temsilini en verimli şekilde kullanmayı sağlamıştır.
Soyutlama, sanatçının yeni bir dünya yaratma eylemidir. Resim sanatında bir tavrın adı olarak kabul edilir. Soyut resim ise sanat tarihinde bir akım olarak kabul edilmiştir. Soyutlamayı algı kuramları açısından ele aldığımızda, soyutlamanın yalnızca biçimsel bir tutumla tanımlanmadığını, bu kısımda duyum ve düşüncenin yaratma sürecinde önemli rol oynadığını görmekteyiz. Sanatçı, dış dünyada algıladıklarını zihinsel ve tinsel süzgeçlerden geçirmiş ve soyutlama aracılığıyla natüralist tavırdan uzak farklı bir gerçeklikle ifadesini sürdürmüştür.
Geçirgenlik kavramı, plastik sanatlarda yoğun bir şekilde yüzeyin saydamlığı bağlamında tartışılmaya açılmıştır. Görsel ifadelere eklenen yeni malzemelerin önem kazanmasıyla birlikte malzemenin ilişkilenmesi üzerine de geçirgenlik kavramı tartışma konusu haline gelmiştir. Değişen bu sanat üslubu üzerine disiplinler arası önem kazanan ifade özgürlüğünden kaynaklı olarak akımlar arasında bir sınır bulanıklığı yaşanmıştır ve bununla birlikte sınırların bulanıklaşması geçirgenlik kavramıyla da anılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Zaman, Mekân, Soyut, Soyutlama, Geçirgenlik

Abstract:
The art of painting has produced different images that introduce itself in every age. The intellectual foundations that originate these images have also changed along with the social realities. Among the disciplines, the image shows characteristics such resemblance and evocation rather than certain partnerships and it is at the center of every discipline discourse. The interpretation of the image in different disciplines has given us an idea of what its will be.
The perception of time-space that have changed and transformed from the past to the present and recent aesthetic paradigms are not independent from the social dynamics and ideologies of the period. Due to the phenomenones of time and space has a extensive history, they have been discussed in disparate disciplines. All of them took the subject from different approaches in theory and practice. The mental seekings that abstract art was also effective in, went beyond the canvas after a certain period of time and it were effective in different forms of expression. The space, which was moved from two dimensions to the third dimension, later added the fourth dimension to art with the effect of the concept of time.
Abstraction works, which are basically associated with act of drawing, have removed some characteristic features through the new material with the perception that changes over time, while bringing some to the fore. Abstraction, which goes beyond the act of drawing in formatting, has enabled the representation of the form to be used in the most efficient way.
Abstraction is the artist's act of creating a new world. It is regarded as the name of an attitude in the art of painting. Abstract painting is accepted as a trend in art history. When we consider abstraction in terms of perception theories, we see that abstraction is not defined only with a formal attitude, in this part, sensation and thought play an important role in the creation process. The artist has filtered what he perceives in the external world through mental and spiritual filters and he continued his expression with a different reality, far from naturalist attitude through abstraction.
The concept of permeability has been discussed extensively in the plastic arts in the context of the transparency of the surface. With the new materials added to visual expressions gaining importance, the concept of permeability has become a topic of discussion upon the association of the material. Due to the freedom of expression that has gained interdisciplinary importance over this changing art style, a border blur has been experienced between the trends and with this, blurring of borders has also been referred to as permeability.

Key Words: Time, Space, Abstract, Abstraction, Permeability