Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşleri
Opinions of primary school teacher candidates about their competencies on teaching Turkish language
Yazar: İLKAY AŞKIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELEK DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretim yeterliklerine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada ayrıca sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet, öğrenim görülen üniversite ve mezun olunan lise türü açısından nasıl bir değişim gösterdiği ve Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşleri ile son sınıfa kadar olan akademik başarıları arasında nasıl bir ilişki olduğu da saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma, 2010-2011 öğretim yılında, Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan Hacettepe Üniversitesi'nden 110 ve Kastamonu Üniversitesi'nden 130 olmak üzere, toplam 240 son sınıf öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen, 43 maddelik anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu yoluyla elde edilmiştir. Anketin geliştirilmesinde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan ?Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri? ve bunun alt bölümlerinden biri olan ilköğretim özel alan yeterliklerinden ?Türkçe Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri? ve ?Sınıf Öğretmenliği Özel Alan Yeterlikleri? temel alınmıştır. Anketin kapsam geçerliği için uzman kanıları alınmış, Cronbach alfa formülü ile hesaplanan güvenirliği .96 olarak bulunmuştur. Anketin uygulandığı gruptan amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla seçilen 28 öğretmen adayı ile odak grup görüşmeleri yapılarak araştırmada veri çeşitliliğinin sağlanmasına çalışılmıştır. Nicel verilerin analizinde yüzde, frekans, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre, sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerinin ortalaması 3,79 olarak belirlenmiş ve buna göre sınıf öğretmeni adaylarının kendilerini Türkçe öğretimi konusunda ?yeterli? gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi konusunda kendilerini en yeterli gördükleri alanların sırasıyla öğretimin gerçekleştirilmesi (öğretme-öğrenme süreci) ( =3,89), ?Türkçe alanında mesleki gelişimini (Yaşam boyu öğrenme) sağlama? ( =3,81), ?Türkçe öğretim sürecini planlama ve düzenleme? ( =3,76) ve ?öğrencilerin dil gelişimini izleme ve değerlendirme (öğretimi değerlendirme)? ( =3,70) olarak belirlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulguların anket sonuçlarını desteklediği görülmüştür.Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşlerinde kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Hacettepe Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı ile Kastamonu Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan adayların Türkçe öğretimi yeterlik ilişkin görüşleri arasında, Hacettepe Üniversitesi öğrencileri lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca, sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşleri ile mezun oldukları lise türü arasında, Öğretmen/Anadolu Öğretmen Liselerinden mezun olan öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşleri ile akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Yeterlik, Türkçe öğretimi yeterliği, Sınıf öğretmeni adayı

Abstract:
This study aims to determine the opinions of primary school teacher candidates about their competencies on teaching Turkish language. Also, it is aimed to examine the change in the opinions of primary school teacher candidates about their competencies on teaching Turkish language according to their gender, university and high schools they graduated. It is tried to determine the relation between the opinions of primary school teacher candidates about their competencies on teaching Turkish language and their academic success till 4th class. The study was conducted with 240 senior students in the education year of 2010-2011. Of the study group studying at the Department of Primary School Teaching 110 students are from Hacettepe University and 130 students are from the Kastamonu University. The data was collected via a 43 item questionnaire and a semi structured interview form developed by the researcher. In the development of questionnaire ?General Competences of Teaching Profession? defined by the Ministry of National Education and one of its sub sections, primary education special field efficacy, "Turkish Teacher Special Field Competencies" and "Primary School Teaching Special Field Competencies" have been examined. For the content validity of questionnaire, experts were consulted and the validity calculated with Cronbach alfa was found .96. Focus group discussion was done with 28 teacher candidates in the study group chosen by easy reachable sampling of the purposeful sampling methods. In the quantitative data analysis; percentage, frequency, standard deviation, t test, one-way analysis of variation and Spearman?s rank correlation coefficient, and in the qualitative data analysis descriptive analysis technique were used.According to the obtained data, the average of the opinions of primary school teacher candidates about their competencies on teaching Turkish language was found 3.79 and so it was concluded that primary school teacher candidates find themselves as ?sufficient? in the field of teaching Turkish. The most efficient fields that primary school teacher candidates find themselves are subsequently, ?actualization of teaching (teaching-learning process)? ( =3,89), ?providing professional development (lifelong learning) in the area of Turkish? ( =3,81), ?planning and organizing the process of teaching Turkish? ( =3,76) and ?monitoring and evaluating the language development of students (evaluation of teaching)? ( =3,70). Results obtained from the interviews supported the questionnaire results.There were significant differences between the primary school male and female teacher candidates? opinions about their competencies on teaching Turkish Language in favor of the females. There were significant differences between the primary school teacher candidates studying at the Department of Primary School Teaching at Hacettepe University and Kastomonu University, in favor of the Hacettepe University. Also, there were significant differences between the primary school teacher candidates opinions about their competencies on teaching Turkish language and their high schools graduated, in favor of the students graduated from Teacher Training/ Anatolian Teacher Training High Schools. A meaningful relation was observed between the primary school teacher candidates? opinions about their competencies on teaching Turkish Language and their academic success.Key Words: Competency, Competency of teaching Turkish language, Primary school teacher candidates