Kevnî âyetler bağlamında klasik ve çağdaş tefsirlere karşılaştırmalı bir yaklaşım
A comparative approach to classical and contemporary commentaries in the context of kevni verses
Yazar: ADEM MİDİLLİ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA YARGICI
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm'de geçen kevnî âyetlerin, klasik ve çağdaş tefsirlerdeki yorumlarının incelendiği ve karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği bu çalışmamız bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında; araştırmanın konusu, önemi ve bu alanda çalışmalar yapan önemli şahsiyetlere yer verilmiştir. Kevnî âyetlerin tefsirinde klasik dönem tefsirleri ile modern dönem tefsirleri arasında yorum farklılıkları bulunmaktadır. Bu çalışmada bu yorum farklılıklarının nedenleri belirlenmektedir. İnsanın dış âleminde cereyan eden varlık âyetlerine "âfâkî kevnî âyetler", insanın iç dünyasında meydana gelen varlık âyetlerine ise "enfüsî kevnî âyetler" denmektedir. Bu çalışmada konunun uzamaması için sadece âfâkî âyetler ele alınarak konu sınırlaması yoluna gidilmiştir. Yine klasik ve modern tefsirler bir hayli yekün teşkil ettiğinden burada klasik dönem müfessirlerinden başta Mukâtil b. Süleyman, Taberî ve Râzî gibi pek çok müfessirin yorumlarına başvurulmuş, daha sonra modern dönem müfessirlerinden başta Tantâvî Cevherî, Elmalılı Hamdi Yazır ve Süleyman Ateş olmak üzere çok sayıda modern müfessir ve İslam düşünürünün konu hakkındaki düşünce ve yorumlarına yer verilmiştir. Bu yorumların incelendiği çalışmamızın birinci bölümünde; kevnî âyetlerin bilimsel tefsir ile bağlantılı olduğu ve Kur'ân-ı Kerîm'in günümüz insanları tarafından daha iyi anlaşılması için Kur'an'ın çağdaş bir anlayışla yorumlanmasına ihtiyaç duyulduğu ortaya çıkmaktadır. Hatta bazı bilimsel ve teknolojik keşiflere, Kur'ân'ı Kerîm'de bazen açık bazen kapalı bir şekilde işaretler olduğu da görülmektedir. İşte Kur'an'da işaret edildiği düşünülen bu keşifler, bilimsel gelişmelerin kevnî âyetlerin anlaşılmasına, bazı kevnî âyetlerin de bilimin gelişmesine olan katkısı gibi konular bu bölümde ele alınmıştır. Bilimin ve teknolojinin hızla ilerlediği bir dönemde insanlara, Kur'an'ın tanıtılmasının ve anlatılmasının, klasik tefsir metotlarıyla yapılması zorluk arz ettiği için, insanlarla bildikleri ve anladıkları dilden konuşmanın da gerekli olduğu aşikardır. İşte çalışmamızın ikinci bölümünde bu duruma da dikkat edilerek; kevnî âyetler, "yeryüzü" ve "gökyüzü ile ilgili âyetler" diye ana başlıklara ayrılmak suretiyle, klasik ve çağdaş müfessirlerin kevnî âyetlerle ilgili yapmış oldukları izahlar incelenmiş ve bu âyetlerin yorumlanmasında bilimsel tefsirin rolü ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study, in which the interpretations of the verses of the Qur'an in classical and contemporary commentaries are examined and evaluated comparatively, consists of an introduction and two main parts. In the introduction part; the subject of the research, its importance and important figures working in this field are included. There are differences in interpretation of the Kevnī verses between the classical period interpretations and the modern period interpretations. In this study, the reasons for these differences in interpretation are determined. The signs of existence that occur in the external world of man are called "superficial constituent signs", and the signs of existence that occur in the inner world of man are called "substantive constituent signs". In this study, in order not to extend the subject, only the verses on the outer side were discussed and the subject was limited. Again, since classical and modern commentaries are quite common, the commentaries of many classical period commentators, such as Mukâtil b. Süleyman, Taberi and Râzî, were used here, and then the thoughts and comments of many modern commentators and Islamic thinkers, such as Tantâvî Cevherî, Elmalılı Hamdi Yazır and Süleyman Ateş, were included. In the first part of our study, where these interpretations are examined, it is revealed that the verses of the Quran are related to scientific interpretation and that the Quran needs to be interpreted with a contemporary understanding in order for today's people to understand it better. In fact, it can be seen that there are sometimes explicit and sometimes implicit references to some scientific and technological discoveries in the Holy Quran. These discoveries, which are thought to be indicated in the Qur'an, the contribution of scientific developments to the understanding of the universe verses, and the contribution of some universe verses to the development of science are discussed in this section. In an era when science and technology are advancing rapidly, it is obvious that it is necessary to speak to people in the language they know and understand, as it is difficult to introduce and explain the Quran to people using classical interpretation methods. In the second part of our study, this situation is taken into consideration; by dividing the verses of the universe into the main headings of "verses about the earth" and "verses about the sky", the explanations of the classical and contemporary commentators about the universe verses are examined and the role of scientific interpretation in the interpretation of these verses is tried to be revealed.