Ortaöğretim kurumu okul müdürlerinin liderlik becerilerini geliştirmeye yönelik davranışları
High school principals' behaviour towards developing leadership skills: A sample of bartin province
Yazar: CEM KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TANER ATMACA
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim liderliği = Education leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurumu okul müdürlerinin liderlik becerilerini geliştirmeye yönelik davranışlarını araştırmaktır. Böylece mevcut ve yeni atanan ortaöğretim kurumu okul müdürlerine, liderlik becerilerini geliştirme konusunda rehberlik edecek bir çalışma oluşturulacaktır. Bu yönüyle yapılan çalışma önemlidir. Literatürde okul müdürlerinin liderlik becerilerini geliştirme davranışları konusunda başkaca bir çalışma olmaması ve araştırmanın bu konuda yeni çalışma yapacaklara yol gösterici nitelikte olması nedeniyle ayrıca önem arz etmektedir.
Bu çalışma nitel yöntemlerden tekli durum çalışması modelinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu oluştururken gönüllülük esasına dayalı kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılmıştır. Bireysel görüşme tekniği ile araştırma verileri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanırken literatür taraması yapılmış ve uzman görüşüne başvurulmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir.
Ortaöğretim kurumu okul müdürlerinin liderlik becerilerini geliştirmeye yönelik davranışlarının belirlenmesine için yapılan bu çalışmanın sonucunda; okul müdürlerinin çoğunun kendilerini eğitim lider olarak yetiştirebilecekleri ve geliştirebilecekler imkânların var olduğu, okul müdürlerinin liderlik becerilerini bireysel gelişim etkinlikleri, formal-informal eğitimler ve gelişim etkinlikleri yoluyla geliştirebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Bireysel gelişim etkinliklerinin kolay ulaşılabilir olması zaman mekân kısıtlamasının olmaması nedeniyle çokça ifade edildiği, gelişim açısından tecrübenin çok önemli olduğu, tecrübenin yaparak yaşayarak öğrenme ve sosyal gelişim etkinlikleri (meslektaş dayanışması, tecrübe paylaşımı, yönetici gözlem, fikir teatisi) ile sağlandığı, lider yetiştirme ve liderlik gelişiminde formal-informal eğitimlerin ve çalışmaların sıklıkla dile getirildiği, profesyonel gelişim olanaklarının (mentorluk, koçluk) liderlik gelişimi açısından önemli olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışmanın ortaya çıkan diğer sonuçları arasında okul müdürlerinin bir kısmının kendisini yöneticilik, bir kısmının kendisini liderlik ve diğer bir kısmının ise kendisini mevcut duruma göre lider, müdür ya da yönetici rollerini kullanan durumsal davrananlar rolünde gördüğü, eğitim liderliği yapacak okul müdürlerinin de bir takım kişisel, sosyal ve yönetsel özellikleri taşıması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the behaviours of high school principals
on developing their leadership skills. Thus, the study shed light the current and newly
appointed high school principals on developing their leadership skills. From this aspect,
this research is important. It is also important because there is no other study in the
literature on the behavior of school principals to develop leadership skills and it will a
guide for those who will make new studies on this subject. This study was carried out in
a single case study model, which is one of the qualitative methods. While forming the
study group of the research, the easily accessible sampling method based on volunteering
was used. The research data were collected with the individual interview technique. A
semi-structured interview form was used as a data collection tool. While preparing the
semi-structured interview form, a literature review was made and expert opinion was
asked for.
The data obtained from the interviews were analyzed using the content analysis
method. As a result of the study; it has been concluded that there are opportunities for
school principals to develop their leadership skills through individual development
activities, formal-informal trainings and development activities, and to train themselves
as educational leaders. Having easily accessible individual development activities, no
time and space restrictions, experience for development, experience provided by learning
and doing and social development activities (colleague solidarity, experience sharing,
manager observation, exchange of ideas), formal-informal trainings and studies for leader
development and professional development opportunities (mentoring, coaching) are
important in terms of leader development. In addition, it has been concluded that some of
the school principals see themselves in the role of management, some in the role of
leadership and others in the role of situational behaviours (leader, principals or manager),
and that school principals who will act as educational leaders should also have some
personal, social and managerial characteristics.
Key Words: Leadership, Educational Leadership, Administrator, Leadership skills,
School principal.