Okul müdürleri ve müdür yardımcıları ile eğitim denetmenlerinin bazı değişkenlere göre sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri (Erzincan il örneği)
Sociotropic and autonomic personality traits of school principals, school assistant principals and educational inspectors in terms of some variations (sample of Erzincan)
Yazar: FETHİ KAYALAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ADA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetçiler = Controller ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Bu çalışma eğitim yöneticisi olarak okul müdürleri, okul müdür yardımcıları ve eğitim denetmenlerininin bazı değişkenlere göre sosyotropik ve otonomik kişilik özelliklerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Erzincan ilinde görev yapan 60 okul müdürü, 80 okul müdür yardımcısı ve 13 eğitim Denetmen olmak üzere toplam 153 eğitim yöneticisinin sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri belirlemeye yönelik Beck, Epstein, Harrison ve Emery'nin geliştimiş olduğu Sosyotropik ve Ototropik kişilik ölçeği uygulanmış ve çeşitli değişkenlere göre bu özellikleri karşılaştırılmıştır.Yöneticilerin Sosyotropik ve Otonomi özelliklerinin tüm gruplara göre genel ortalama değerlerini belirlemek amacı ile elde edilen verilerin frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış, bu amaçla tanımlayıcı istatistik yönteminden yararlanılmıştır. Normallik analizi sonucunda bağımsız iki grup karşılaştırmalarında non-parametrik testlerden Mann-Whithney U, çoklu grup karşılaştırmalarında ise Kruskal-Wallis H testi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık tespit edilen çoklu gruplarda ise ikili gruplar halinde Mann-Whithney U testleri yapılmıştır.Çalışmamızda okul müdürlerinin, müdür yardımcılarının, eğitim Denetmenlerinin ve genel olarak tüm eğitim yöneticilerinin Sosyotropi ve Otonomi puanları arasında görev türlerine, cinsiyetlerine, medeni durumlarına, mezuniyet alanlarına, kamudaki hizmet sürelerine, yönetici olarak hizmet sürelerine, yönetici olarak çalışılan okul sayılarına, aldıkları ödül sayılarına, görevlerinin kendi kişiliklerine uyuşma durumlarına, aldıkları hizmet içi eğitim sayılarına, herhangi bir spor branşıyla ilgilenme durumlarına ve iletişim becerileri gibi değişkenlerle karşılaştırıldığında gruplar arasında (p>0.05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemektedir.Görevlerinden memnuniyet düzeylerine göre okul müdürlerinin ve eğitim Denetmenlerinin Sosyotropi ve Otonomi puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Okul müdür yardımcılarının görevlerinden memnuniyet düzeylerine göre Sosyotropi puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmez iken (p>0.05) Otonomi puanları karşılaştırıldığında ise memnun olanlar ile memnun olmayanlar ve kısmen memnun olanlar ile memnun olmayanlar arasında p<0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Tüm eğitim yöneticilerinin görevlerinden memnuniyet düzeylerine göre Sosyotropi ve Otonomi puanları karşılaştırıldığında memnun olanlar ile memnun olmayanlar ve kısmen memnun olanlar ile memnun olmayanlar arasında p<0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir.Herhangi bir sanat dalıyla ilgilenme durumlarına göre okul müdürlerinin Sosyotropi ve Otonomi puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında p<0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı fark görülürken, okul müdür yardımcılarının, eğitim Denetmenlerinin ve tüm eğitim yöneticilerinin Sosyotropi ve Otonomi puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır(p>0.05).Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Kişilik, Sosyotropik Kişilik, Otonomik Kişilik

Abstract:
This study was carried out to assess sociotropic and autonomic personality characteristics of school principals, assistant principals, and inspectors as educational managers according to some variables. For this purpose, we applied a questionary developed by Beck to total 153 educational managers, 60 principals, 80 assistant principals and 13 inspectors working in the province of Erzincan, so as to determine their sociotropic and autonomic personality characteristics.We applied decriptive statistic to determine general average values of sociotropic and autonomic personality traits of educational managers through frequency and percentage calculation of the obtained data within the groups. In consequent to the normality analysis, Mann-Whitney U from non-parametric tests for the comparison of two independent groups, the Kruskal-Wallis H test for multiple group comparisons and the Mann-Whitney U tests for multiple groups determined statistical significant in pairs.In our study, in the comparison of sociotropic and autonomic scores of school principals, assistant principals and inspectors in terms of the types of tasks, gender, marital status, graduation areas, public service periods, periods of service as an administrator, the number of schools where they work as an administrator, the number of awards received, the number of in-service training, involvement in any sports events and communication skills, hardly was any statistically significant difference observed between the groups (p> 0.05).According to their level of satisfaction compared with school principals and inspectors, statistically significant difference was not found between the two groups in terms of sociotropy and utonomy scores. Any significant difference was not found in the comparison of sociotropy scores of the levels of work satisfaction of assistant principals, (p> 0.05), while a significant difference was found between those satisfied and unsatisfied compared with autonomy scores and between those slightly satisfied and unsatisfied(p> 0.05). In comparison of sociotropy and autonomy scores in terms of job satisfaction of all educational administrators, a significant difference was found between those satisfied and unsatisfied compared with autonomy scores and between those slightly satisfied and unsatisfied(p> 0.05).In comparison of sociotropy and autonomy scores of school principals in terms of involvement in any art branch, a significant differences was found(p> 0.05), while hardly any differences was found between assistant principals and inspectors. (p> 0.05).Keywords: School Principal, Personality, Sociotropic Personality, Autonomic Personality