Kadın üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği ile toplumsal cinsiyet rolü stresi ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between fear of negative evaluation, gender role stress, and gender equality of female university students
Yazar: EMİN KURTULUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATOŞ BULUT ATEŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Eşitlik = Equality ; Kadınlar = Women ; Kız öğrenciler = Girl students ; Olumsuz düşünme = Negative thinking ; Olumsuzluk = Negativeness ; Stres = Stress ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı kadın üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğinin, toplumsal cinsiyet rolü stresini ve olumsuz değerlendirilme korkusunu yordayıp yormadığını açıklamaktır. İlişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilen araştırmanın evrenini İstanbul ve Adana illerinde devlet üniversitesine devam eden üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul'da ve Adana'da farklı üniversitelerde öğrenim gören toplam 598 kadın üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. 
Veri toplama aracı olarak kişilerin toplumsal cinsiyet eşitliği düşüncesini ölçen; Gözütok, Toraman ve Acar-Erdol (2017) tarafından geliştirilen Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği (TCEÖ), kadınların toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklanan stres düzeylerini ölçen; Koç, Haskan-Avcı ve Bayar (2017) tarafından geliştirilen Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği (KTCRSÖ) vebireyin başkaları tarafından olumsuz ya da düşmanca değerlendirilmeye karşı toleransını ölçen, Türkçe'ye uyarlaması Çetin, Doğan ve Sapmaz(2010) tarafından yapılmış olan Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği Kısa Formu (ODKÖ) ve araştırmacı tarafından literatür ışığında oluşturulan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. 
Veri analizinde süreksiz değişkenlerin iki kategorili olduğu durumlarda Bağımsız Gruplar T-Testi, üç kategorili ve üstü olduğu durumlarda One Way ANOVA Testi yapılmıştır. Ayrıca toplumsal cinsiyet eşitliği ile toplumsal cinsiyet rolü stresi ve olumsuz değerlendirme korkusu arasındaki ilişkinin anlamlılığını test etmek için Pearson Momentler Çarpım Kolerasyonu ve doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.  
Araştırma bulgularına göre, kadın üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği, toplumsal cinsiyet rolü stresi ve olumsuz değerlendirme korkusu öğrencilerin yaş, sınıf düzeyi ve baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bunun yanı sıra her üç değişken de öğrencilerin anne eğitim duruma göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Buna göre, kadın üniversite öğrencilerinin anne eğitim durumu yükseldikçe toplumsal cinsiyet eşitliği düşüncesinin de arttığı; annesi lise mezunu kadın üniversite öğrencilerinin, ilkokul ve ortaokul mezunu olanlara göre daha fazla toplumsal cinsiyet rolü stresi yaşadığı ve annesi ilkokul mezunu olanların ortaokul mezunu olanlara göre olumsuz değerlendirilme korkusunun daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, toplumsal cinsiyet eşitliği ile toplumsal cinsiyet rolü stresi arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki, toplumsal cinsiyet eşitliği ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği, toplumsal cinsiyet rol stresini önemli derecede yordamaktayken iken olumsuz değerlendirme korkusunu düşük düzeyde yordamaktadır. Bu durumda toplumsal cinsiyet eşitliği olumsuz değerlendirme korkusunu yordamakta önemli bir etkiye sahip olmadığı düşünülmektedir. Elde edilen bulgular literatür neticesinde tartışılmış ve çeşitli öneriler getirilmiştir.
Anahtar kelimeler: Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Abstract:
The purpose of current study is to investigate the predictive effect of gender equality on gender role stress, and fear of negative evaluation of female university students.Thus, the participants of the study designed in line with the relational survey method consist of 598 female students studying in different universities in İstanbul, and Adana.
As data collection instruments, The Gender Equality Scale (GES) developed by Koç, Haskan-Avcı ve Bayar (2017), The Feminine Gender Role Stress Scale (FGRSS) developed by Gözütok, Toraman ve Acar-Erdol (2017), and The Brief Fear of Negative Evaluation Scale (BFNE) adapted into Turkish by Çetin,Doğan ve Sapmaz(2010), and Personal Information Form (PIF)developed by the researcher were used.
As for the data analysis, The Independet-Samples T Test was used when the discontinuous variables had two categories while The One Way ANOVA Test was used in case of three categories. Also, The Pearson Product-Moment correlation and The Linear Regression analysis were used to reveal the significance of the relationship between gender equality and feminine gender role stress and fear of negative evaluation.
The findings of the study indicate that female university students'gender equalitiy, gender role stres, and fear of negative evaluationdo not significantly vary depending on students' age, grade level, and father's education level. On the other hand, it was found that all three variablesvary significantly depending on mother'seducation level of the students. It was revealed that the increase in the gender equality  of the female university students as the mother education level increases; female university students whose mothers are high school graduates have more gender roles than primary and secondary school graduates; female university students whose mothers are primary school graduates have more fear of negative evaluation than secondary school graduates. In addition, the negative significant relation was found betweengender equaltiy and gender role stres, the low level positive significant relation was found between gender equaltiy and fear of negative evaluation .
At the end of the study, it was found that gender equality significantly predicted gender role stress and low degreefear of negative evaluation. As a result of the findings, it was discussed and various suggestions were introduced.
Keywords: Gender Equality, Feminine Gender Role Stress, Fear of Negative Evaluation