Biyosidal bir ürün olarak ıslak mendilin toksikolojik açıdan değerlendirilmesi
Toxicological evaluation of wet wipes as a biocidal product
Yazar: FAKHRI MUSAYEV
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TÜRKMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kimya = Chemistry
Dizin: Adli toksikoloji = Forensic toxicology ; Islak mendil = Wet wipe ; Çevresel zehirlere maruz kalış = Environmental exposure

Özet:
Islak mendiller, son yıllarda popüler hale gelen ve çeşitli alanlarda kullanılan bir biyosidal üründür. Pratik bir şekilde kullanılabilen bu mendiller, çeşitli mikroorganizmaları etkin bir biçimde öldürme veya kontrol altında tutma özelliğine sahiptir. Bu nedenle, hijyen ve temizlik açısından önemli bir ürün olarak değerlendirilmektedir.
Çalışmamızda, toksikolojik yönden farklı ülkelerde daha önce gerçekleştirilen benzer çalışmalarda da dikkat çekilen alkoksialkoller türevlerinden biri olan 2-phenoxyethanol bileşiğinin miktarının belirlenmesine özel bir kısmi validasyon çalışması, basit bir ön işlem sonrası klasik GC-MS yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bileşiğe ek olarak bizim çalışmamızda 4-tert-buthylcyclohexylacetate bileşiği ıslak mendillerde ilk defa belirlenebilmiştir. 
Türkiye pazarında 2022-2023 yılları arasında ticari olarak temin edilmiş, düşük kaliteden yüksek kaliteye kadar 6 kategoride, 30 çeşit marka GC-MS ile analiz edilmiştir. Örneklem grubunda yer alan ürün kategorileri, genel kullanıma uygun olanlar (1), bebekler için hassas içeriğe sahip olanlar (2), üst sınıf (3) ve sokak arası (4) olmak üzere restoranlarda ve farklı ulaşım sektörlerinde (5) olmak üzere, mal veya hizmet tanıtımında sunulanlar ve kadın hijyeni için özel olanlardır (6).   
Seçilen örneklerdeki, lifli yapılar, lifli yapının gramı başına yaklaşık 1,9 g ila yaklaşık 6,5 g sıvı bileşim ile doygunlukla yüklendiği görülmüştür. Örnekler homojen hale geldikten sonra gerçekleştirilen pH ölçümleri 3,5 ile 7,3 arasında değişmektedir (Tablo II). Tüm örneklerin 21'inde (%70) 5,5 ila 7,0 arasında değerler bulundu; bu aralık ideal olarak kabul edildi ve cildin pH'ına yakın olduğu gözlendi.  Örneklerin %13'u bu seviyenin altında değerler gösterdi ve beş örneğin pH'sı 7,0 üzerinde olduğu görülmüştür. 
Mendil içeriğindeki hedef analitlerin belirlenmesinde en kritik alanlardan biri her bir elyaf içerikli bu ürünlerin ne kadar sıvı hapsettiği diğeri elde edilen sıvı içeriğin içindeki toksik bileşenlere uygulanan ekstraksiyonun verimliliğidir. GC-MS ile iki farklı sıcaklık programı optimize edilerek yapılan analizlerde, en uygun olanın 31.50 dk analiz süresine sahip yöntem olduğu belirlenmiştir. Tanımlanan koşullar altında, 2-phenoxyethanol'ün alıkonma zamanı (rt) 9.86 + 0,1 olarak belirlenirken, 4-tert-Butylcyclohexyl acetate için rt, 11.91 + 0,1 dakika olarak belirlenmiştir. 
Tüm örnekler içinde 2-phenoxyethanol bileşiği bulunan ürün sayısı 17 (%56) olup, belirlenen konsantrasyon en düşük 5.0 ug/mL ve en yüksek 23.80 ug/mL olarak belirlenmiştir. En yüksek yoğunluklu 2-phenoxyethanol içeriği kadın hijyen ürünlerinde ikinci yoğun ürün de bebek ürünlerine özel olduğu görülmüştür. 
Ayrıca dünyada ilk defa 4-tert-buthylcyclohexylacetate bileşiği ıslak mendil ürünlerinde belirlenmiştir. Toplam 30 üründe sadece 3 üründe 4-tert-buthylcyclohexylacetate bileşiği belirlenirken, ikisinin genel hijyen kullanımını temsil eden üründe birinin ise ulaşım sektörünü temsil eden üründe belirlenmiştir.
Bu çalışma ülkemizde, ilk defa bir biyosidal ürün olan ıslak mendillerde insan sağlığı için önemli olan iki önemli bileşenin, 2-phenoxyethanol (kantitatif) ve 4-tert-Butylcyclohexyl acetate (kalitatif) analizi için bir GC-MS yöntemi optimize edilmiştir. Yöntemin geçerliliği kısmi çalışmalarla doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Islak mendil, kimyasal içerik analizi, GC-MS, markalı ve markasız ürünler, biyosidal mevzuatı

Abstract:
Wet wipes, a biocidal product that has become popular in recent years and is used in various fields, are practical and effective for killing or controlling various microorganisms. As a result, they are considered an important product for hygiene and cleanliness.
In our study, a partial validation study was conducted to determine the amount of 2-phenoxyethanol, one of the alkoxialcohol derivatives that has been highlighted in similar toxicological studies conducted in different countries. This determination was carried out using the classic GC-MS method after a simple pre-processing step. Additionally, our study identified the presence of 4-tert-buthylcyclohexylacetate compound in wet wipes for the first time.
We analyzed 30 different brands of wet wipes commercially available in the Turkish market between 2022 and 2023 using GC-MS. The selected samples included wet wipes used in daily life, those with sensitive content for babies, premium quality ones, street-level wipes used in restaurants, and those specifically designed for women's hygiene.
In the selected samples, the fibrous structures were loaded with a liquid composition ranging from approximately 1.9 g to 6.5 g per gram of fibrous material. After homogenization, the pH measurements ranged from 3.5 to 7.3 (Table II). Approximately 70% of the samples fell within the ideal range of pH 5.5 to 7.0, which closely matches the skin's pH. However, 13% of the samples showed values below this range, and five samples had a pH above 7.0.
In determining the target analytes in wet wipe contents, two critical areas stand out: the amount of liquid absorbed by each fiber-based product and the efficiency of the extraction applied to the toxic components present in the obtained liquid content. In the analyses conducted using GC-MS with two different temperature programs optimized, the method with an optimal analysis time of 31.50 minutes was identified. Under the defined conditions, the retention time (rt) for 2-phenoxyethanol was determined to be 9.86 + 0.1, while for 4-tert-butylcyclohexyl acetate, the rt was 11.91 + 0.1 minutes.
Among all samples, 17 products (56%) contained the compound 2-phenoxyethanol, with concentrations ranging from a minimum of 5.0 μg/mL to a maximum of 23.80 μg/mL. Interestingly, the highest concentration of 2-phenoxyethanol was found in women's hygiene products, while the second highest concentration was observed in baby products.
Furthermore, for the first time globally, the compound 4-tert-butylcyclohexylacetate was identified in wet wipe products. Among a total of 30 products, only 3 contained this compound. One of these products represented general hygiene use, while the other two were associated with the transportation sector.
This study optimized a GC-MS method for the analysis of two crucial components—2-phenoxyethanol (quantitative) and 4-tert-butylcyclohexyl acetate (qualitative)—in wet wipes, which are a biocidal product important for human health. The validity of the method was confirmed through partial studies.

Keywords: Wet wipes, chemical content analysis, GC-MS, branded and unbranded products, biocidal regulations.