Radyasyon içeren birimlerin zırhlamasında kullanılan farklı tipteki betonların radyasyon güvenliği ile iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi
Investigation of Different Concretes Used In The Spinning of Radiation Units With Radiation Safety And Occupational Health And Safety
Yazar: MURAT KALYON
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN OZAN TEKİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Ağır beton = Heavyweight concrete ; Gama radyasyonu = Gamma radiation ; Nötron zırhlama = Neutron shielding ; Nükleer radyasyon = Nuclear radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; Zırh = Armour ; Zırhlama = Shielding ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Radyoaktivitenin keşfiyle beraber nükleer kaynaklı birçok radyasyon türü üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Her geçen gün gelişen teknoloji ile beraber nükleer santraller, tıp,
endüstri gibi alanlarda radyasyondan yararlanılması sonucu ortaya çıkan, ölümle sonuçlanabilen akut (kısa süreli) ve kalıtımsal hasarlara yol açabilen kronik (uzun süreli)
etki gibi insan sağlığı için zararlı etkilerden korunma ihtiyacı oluşmuştur. Bununla
beraber radyasyon ile etkileşimde maruz kalınan dozun minimum miktarlarda olması için;
minimum süre, maksimum mesafe ve zırhlama gibi çeşitli korunma yöntemleri
geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, zaman ve mesafe kuralları kadar önemli bir diğer parametre olan zırhlama kuralı üzerinde durulmuştur. Uygun maliyeti, üretim kolaylığı
ve yüksek dayanımı sebebiyle inşaat sektöründe en çok kullanılan yapı malzemesi olan
beton radyasyon zırhlama konusunda da en çok tercih edilen malzemelerden bir tanesi
olmuştur. Çeşitli madenlerin katkılanması ile gama ve X-ışınları ve nötron parçacıkları
için en uygun zırhlayıcı özelliğe sahip betonun belirlenmesi için çeşitli çalışmalar
yapılmıştır. Bu tez çalışmasında radyasyon zırhlamasında kullanılabilecek betonlar
üzerine literatürde yapılan çalışmalar incelenmiş ve çeşitli radyasyon tipleri için en uygun
katkı malzemeleri belirlenmiştir. Özellikle insan sağlığı ve iş güvenliği için önemli olan
bu konunun farklı malzemelerle yapılacak yeni çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Several types of radiation from nuclear sources have been studied with the discovery
of radioactivity. With the technology developing day by day, nuclear power plants, medicine, industry, such as radiation resulting from the use of radiation, which can result
in death (short-term) and can lead to hereditary damage such as chronic (long-term) effects such as human health has emerged to protect from harmful effects. However, in
order to minimize the amount of exposure in the interaction with radiation; Various
protection methods such as minimum time, maximum distance and armouring have been
developed. In this thesis, the shielding rule, which is as important as the time and distance
rules, is emphasized. Due to its cost, ease of production and high durability, it has been
the most preferred material for the construction of concrete radiation, which is the most used building material in the construction sector. Various studies have been carried out
to determine the most suitable armor for concrete and X-rays and neutron particles. In
this thesis, the studies in the literature about the concrete that can be used in radiation
shielding were examined and the most suitable additive materials were determined for various types of radiation. It is recommended that this issue, which is especially important for human health and work safety, should be supported by new studies with different
materials.