Çanakkale İli Sağlıklı Hayat Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası kadınların sağlık okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy and healthy lifestyle behaviors in women aged 18-65 years who applied to  Çanakkale Province Healthy Life Center
Yazar: ÖZGE TAŞÇI ÖZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ENES GÖKLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Davranış = Behavior ; Halk sağlığı = Public health ; Kadınlar = Women ; Sağlık bilimleri = Health sciences ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Sağlık okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları, bireylerin kendi sağlık sorumluluklarını üstlenmesinde, toplum sağlığının iyileştirilmesinde ve sağlığın geliştirilmesinde etkili rol oynayan halk sağlığı kavramlarıdır. Bu çalışma; koruyucu sağlık hizmeti alan 18-65 yaş kadınların sağlık okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi amacını taşıyan tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. 

Çalışma; Çanakkale Merkez Sağlıklı Hayat Merkezi'ne herhangi bir hizmet almak amacıyla başvuran 18-65 yaş arasında bulunan ve çalışmaya gönüllü katılan 211 kişi ile tamamlanmıştır. Soru formu, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgiler ve sağlık özellikleri, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II'den oluşmaktadır. Çalışmada derlenen veriler; gerekli istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir.

Katılımcıların %48.8'inde yeterli düzey, %17.1'inin mükemmel düzey sağlık okuryazarlığı seviyeleri tespit edilmiştir. Katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanları ile sağlık okuryazarlığı toplam puanları (r=.530; p<0.001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Eğitim seviyesi, gelir düzeyi, sağlık algısı yükseldikçe sağlık okuryazarlığı düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları da yükselmektedir. 

Toplum sağlığını güçlendirmek ve sağlığın geliştirilmesini sağlamak amacıyla yürütülecek önemli çalışmalardan biri, sağlık okuryazarlığı çalışmalarını planlamak ve uygulamaktır. Uygun ulusal programlarla ve kurumsal işbirliği ile organize edilecek çalışmalar; kadınlar, çocuklar, yaşlılar gibi öncelikli gruplar göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer taraftan; sağlık hizmeti sunan sağlık profesyonellerinin sağlık okuryazarlığı konusundaki farkındalıklarını arttırmaya yönelik hizmet içi eğitim gereksinimi de önem arz etmektedir.

Abstract:
Health literacy and healthy lifestyle behaviors are public health concepts that play an effective role in individuals taking their own health responsibilities, thus improving public health and improving health. This work is a descriptive study aiming to evaluate the health literacy and healthy lifestyle behaviors of women aged 18-65 who applied to an institution to receive preventive health services.

The study was completed with 211 people between the ages of 18-65 who applied to Çanakkale Province Healthy Life Center to receive any health service and participated in the study voluntarily. The questionnaire consists of personal information and health characteristics prepared by the researcher, Turkish Health Literacy Scale-32 and Healthy Lifestyle Behaviors-II. The data compiled in the study; analyzed using the necessary statistical methods.
It was determined that 48.8% of the participants had sufficient level of health literacy and 17.1% of them had excellent level of health literacy. A positive and significant relationship was found between the participants' healthy lifestyle behaviors scores and their health literacy total scores (r=.530; p<0.001). As the education level, income level, and health perception increase, the level of health literacy and healthy lifestyle behaviors also increase.

One of the important steps to be carried out to strengthen and improve public health is to plan and carry out health literacy studies. Studies to be organized with appropriate national programs and institutional cooperation; priority groups such as women, children and the elderly should be considered. On the other hand; The need for in-service training to increase the awareness of health professionals providing health services on health literacy is also important.