İşitme ve görme engelli bireyler arasında iletişim sağlamanın temel aracı olarak sosyal medya: Afganistan'daki engelli bireylerin Facebook kullanım düzeyi
Social media as an essential communication tool between people with visual and hearing impairments: The usages level of Facebook by people with disabilities in Afghanistan
Yazar: SALIMA BIGLARY
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM ÇAMBAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Facebook = Facebook ; Görme engelliler = Visually impaired ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi iletişim = Online communication ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Gündelik hayatta insanların birbirleriyle iletişim kurmak için kullandıkları sosyal medya araçları, Afganistan'daki engelli bireylerin hayatında da son derece önemli araçlar olarak konumlanmış bulunmaktadır. Engelli bireylerin çoğu sosyal hayatlarında çok aktif olmadıklarından sosyal ağ siteleri onları sanal ortamda sosyal olup, kendileri gibi başka bireyler ve yeni insanlarla arkadaşlık kurarak sosyal hislerini güçlendirmeye teşvik etmektedir. Sosyal medya engelli bireyler için kolay erişilebilir bir iletişim yöntemi olup başka engelli bireylerle tanışma ve evden ayrılmadan sosyalleşme fırsatı sağlamaktadır. Söz konusu araç, zaman ve mekân sınırı tanımadığı için engellilik konusunda bilinç sağlamak anlamında oldukça önemli bir araç olarak konumlanmakta olup engelli bireyler için özellikle iletişim kurmak noktasında önemli işlevler taşımaktadır. 
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya nüfusunun yüzde 15 ila 16'sının belirli sağlık kısıtlamalarına sahip bulunmakta olup yaklaşık 1 milyar kişi engelli bulunmaktadır. Afgan nüfusunun yüzde 3,7'sinin farklı engellilik türlerine sahip olduğu tahmin edilmektedir. Bu noktada Afganistan'da engelli bireylerin hayatlarını devam ettirirken sosyal medya ortamlarından Facebook'u kullanma düzeyini tespit etmek ve bu medya ortamının engelli bireylerin etkileşim kurma sürecine faydasını irdelemek oldukça önem taşımaktadır. Bu bağlamda araştırmada engelli bireylerin sosyal medyayı bir iletişim aracı olarak kullanımı değerlendirilerek, Afganistan'daki engelli bireylerin Facebook kullanım düzeyi araştırılmıştır.

Abstract:
Social media tools, which people use to communicate with each others in their daily life, have become common and widespread in the lives of people with disabilities in Afghanistan. Since most of the disabled people are very excluded in their social lives, social networking sites support them to be social in the virtual environment and to strengthen their social feelings by making friends with other individuals and new people like themselves. Social media is an easily accessible method of communication for individuals with disabilities and provides an opportunity to meet other disabled individuals and socialize without leaving home. On the other hand, social media is a useful tool to explain disability to the world and the public since it does not know the time and place limits. For this reason, social media tools can be a useful communication tool for people with disabilities.
The World Health Organization reports that currently between 15 and 16 percent of the world's population have certain health restrictions. This includes about 1 billion people. Currently, it is estimated that 3.7 percent of the Afghan population suffers from different types of disability. It is very important to determine the level of use of Facebook from social media environments by these disabled individuals while they continue their lives in Afghanistan and to examine the benefits of this media environment for the interaction process of disabled individuals. In this context, the use of social media by individuals with disabilities as a means of communication was evaluated in the study, and the level of Facebook use of individuals with disabilities in Afghanistan was investigated.