Beşinci sınıf matematik ders kitaplarının sayı duyusu yönünden incelenmesi
Examination of fifth grade mathematics textbooks in terms of number sense
Yazar: NEŞE KEPENEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİMET PIRASA
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Sayı duyusu = Number sense

Özet:
Araştırmanın amacı, 2018 öğretim programına göre hazırlanan beşinci sınıf matematik ders kitaplarında sayı duyusu kullanımına yönelik birimlerin ve sayı duyusu bileşenlerinin öğrenme alanlarına göre dağılımını belirlemektir. Bu amaçla 2019-2020 ve 2020-2021 eğitim-öğretim yıllarında öğrencilere dağıtılan bir adet Millî Eğitim Yayınları'na ve iki adet özel yayınevlerine ait olmak üzere üç ders kitabı veri kaynağı olarak seçilmiştir. Ders kitaplarında yer alan bölümlerin sayı duyusu kullanımına yönelik olma durumunu incelemek amacıyla, sayı duyusu bileşenlerine ait sınıflandırmalar doğrultusunda, çalışmada kullanılacak analiz çerçevesine karar verilmiştir. Kitaplarda yer alan soru ifadesi içeren bölümler, soru veya çözümlerinde sayı duyusu kullanımına yer verilme durumuna göre ele alınmış ve belirlenen çerçeve doğrultusunda incelenmiştir. Kitaplarda sayı duyusu kullanımına yönelik analiz birimi sayısının düşük olduğu belirlenmiştir. Tüm kitaplarda en fazla sayıların birleştirilmesi ve ayrıştırılması bileşenine uygun birimlerin yer aldığı görülmüştür. Kitaplarda kullanımına yer verilen sayı duyusu bileşenlerinin öğrenme alanlarına ve kitaplara göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Sonuçlar, ders kitaplarında sayı duyusu kullanımına yönelik birimlerin yeterince yer almadığını ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularına dayalı olarak yapılan tartışma sonucunda araştırmacılara, ders kitabı yazarlarına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the research is to determine the distribution of units for the use of number sense and number sense components according to learning areas in the fifth grade mathematics textbooks prepared according to the 2018 curriculum. For this purpose, three textbooks, one from National Education Publications and two from private publishing houses, distributed to students in the 2019-2020 and 2020-2021 academic years, were chosen as data sources. In order to examine whether the chapters in the textbooks are for number sense use, the analysis framework to be used in the study was decided in line with the classifications of the number sense components. The chapters in the books containing question statements were handled according to the use of number sense in their questions or solutions, and were examined in accordance with the determined framework. It has been determined that the number of analysis units for the use of number sense in the books is low. It has been observed that all the books have the most appropriate units for the decomposition and composition of numbers component. It has been determined that the number sense components used in the books differ according to the learning areas and the books.
The results reveal that the units for the use of number sense are not sufficiently included in the textbooks. As a result of the discussion based on the research findings, suggestions were made for researchers and textbook authors.