Türkiye`de ortaöğretim kurumlarında doğal afetler (deprem, kütle hareketleri, volkan, don olayı) konularının öğretiminin değerlendirilmesi
The Evaluation to teaching of natural disaster (earthquake, mass movement, volkano, frost) in Turkey`s secondary schools
Yazar: GONCA TAŞ
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afetler = Disasters ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Deprem = Earthquake ; Don olayı = Frost incident ; Doğal afetler = Natural disasters ; Volkan = Volcano ; Öğretim = Teaching

Özet:
ÖZET Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında "doğal afetler" konuların öğretiminin, öğrenci ve öğretmen görüşleri doğrultusunda yeterli bir seviyede öğretiminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme aracı (anket), araştırmacı tarafından, araştırmanın örneklemini oluşturan Ankara ili Mamak ilçesi Milli Eğitim Müdürlüklüğüne bağlı 4 farklı okul türünde (düz, anadolu, süper, meslek) 194 öğrenciye ve bu ilçede görev yapan 33 coğrafya öğretmenine ulaşılarak yapılmıştır. Ölçme aracından elde edilen araştırmanın alt problemlerine dair bulguların istatistiksel analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Araştırmaya ilişkin bulunan elde edilen bazı sonuçlar şunlardır; 1. Öğrenciler, öğretmenlerin bu konuların öğretiminde en fazla anlatım, soru-cevap ve örnek olay incelemesi yöntemini kullandığını belirtmişlerdir. Öğrenciler, öğretmenlerinin bu konuların öğretiminde grup çalışması, gösteri, grup tartışması, deney, gezi-gözlem ve problem çözme yöntemini kullanmadığı konusunda birleşmektedirler. Öğretmenler ise bu konuların öğretiminde en fazla soru-cevap, örnek olay incelemesi ve anlatım yöntemini kullandıklarını ifade etmişlerdir. 2. Öğrenciler doğal afetler konularının öğretiminde öğretmenlerinin araç-gereç olarak yazı tahtasını, harita ve ders kitabı dışındaki yazılı materyalleri kullandığını söylerken, öğretmenler bu araç-gereçlere ilaveten tv ve videoyu da bu konuların öğretiminde kullandıklarını söylemektedirler. 3. Öğrencilerin, doğal afetlerin öğretimi esnasında kullanılan yöntem ve araç-gereçlere ilişkin görüşleri okul türlerine göre genel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir. 4. Öğrenciler doğal afetler konularının öğretiminde derse etkin katılımlarını etkileyen sebepleri bu konuların öğrenci seviyesine indirgenememesi ve konularda verilen bilgilerin güncel olmaması olarak belirtirken, öğretmenler ise öğrenci ilgisizliği ve sınıf mevcutlarının fazla olmasının derslere etkin katılımı düşürdüğünü söylemektedirler.II 5. Hem öğrenciler hem de öğretmenler en fazla yaşadıkları veya afet yerinde inceleme fırsatı buldukları doğal afetin deprem, en az ise yaşadıktan veya inceleme fırsatı buldukları afetlerin ise çığ ve kütle hareketleri olduğunu belirtmişlerdir. 6. Hem öğrenci hem de öğretmenler daha önce bir doğal afeti yaşamış olma veya afet alanında inceleme yapmış olmanın bu konuların öğretiminde ilgilerini arttırdığını ve derslerde bunlardan faydalandıklarını söylemektedirler. 7. Hem öğrenci hem de öğretmenler doğal afetler ile ilgili konuların ortaöğretim coğrafya programında şu andaki gibi eksik ve dağınık bir şekilde olmasındansa hepsinin tek bir ünitede toplanmasını istemektedirler. Sonuç olarak doğal afetler konularının öğretiminin ortaöğretim kurumlarımızda yeterli bir seviyede olmadığım söyleyebiliriz. Bu konuların öğretiminin yeterli bir seviyeye çıkarılması her şeyden önce Türkiye'de görülen tüm doğal afetlerin ortaöğretim coğrafya programında tek bir ünite altında toplanmasına bağlıdır. Bilim Kodu: Anahtar Kelimeler: Doğal Afetler Öğretiminin Değerlendirilmesi, Coğrafya Eğitimi, Sayfa Adedi: 175 Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Cemalettin ŞAHÎN

Abstract:
Ill SUMMARY This study is done in order to investigate the level of teaching subject about the natural disaster in the direction of teacher and students point of view. The device of measurement (questionnaire) which was used in study was done by coming into contact with the teachers of geography who were in service in Mamak and on 194 students. Who were samples in our investigations from four kinds of schools which were dependant to Ministery of directorate the city Ankara and its district Mamak. At the Statistical analyze of discoveries about the inferior problems were obtained from the device of measurement, SPSS packet programme was used. These are some result of the study; 1. The students stated the methods; lecture, questions-answer and case studies used excessively by the teacher in teaching of these subjects. The students agreed in not usage of work shop, demonstration, discussion, experiement, excursion-observation and problem solving methods, by teachers at the teaching of these subjects. But the teachers explained that they used generally; question-answer, case studies and lucture methods for teaching of these subjects. 2. While these students say that the teachers use the board, map and text book with the written materials for teaching of the subject about natural disasters, teachers say that they use tv and video with these materials for teaching of these subjects. 3. The ideas of the students about the materials and methods used in teaching of natural disasters are not significant different from according to the kinds of schools they attending. 4. While the students can't join in the lesson because the teachers don't reduce the knowledge at the level of students and the given information is not actual, teachers say that the indifferent students and the excessive amount of students in classes are reducing active contribution of students to lesson.IV 5. Both students and teachers stated that they lived most and had opportunity of research to disaster in the place of happining is earhtquake and they lived leasts and had no, or less opportunity of research to disaster in the place of happining are avalanche and mass movement. 6. Both the students and teachers say that their experiement of a natural disaster or making research of these lands are increasing their interests in learning about these subjects and they are making use of these in the lessons. 7. Both the students and teachers want the subject about natural disasters in the programme of geography of secondary education to be gathered in only on with instead of being insufficient and disorganised. As a result, we can say that the teaching of subject about natural disasters effects in our institude of secondary education is not sufficient level for the teaching of the subjects into sufficient level is depentdant to gathering the whole information about the natural disasters happened in Turkey into one unit in the programme of geography in secondary teaching. Code of Science: Key words: The Evaluation of Teaching of Natural Disasters, The Education of Geography Number of page: 175 Thesis Administrator: Prof. Dr. Cemalettin ŞAHİN