Farklı gelişme dönemlerinde mısırın mevsimiçi azotlu gübre ihtiyacının klorofilmetre (SPAD-502) aletiyle kalibre edilmesi konusunda bir araştırma
A research on calibration of ın-season nitrogen fertilization requirements of maize by using chlorophyll meter (SPAD-502) at different growth stages
Yazar: MÜKERREM MELİS TUNALI
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN ÇELİK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mısır = Maize

Özet:
Bu araştırma, farklı gelişme dönemlerinde mısırın mevsimiçi azotlu gübre ihtiyacının klorofil metre (SPAD-502) aletiyle kalibre edilmesine yönelik olarak planlanmıştır. Araştırma Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde 2011 yılında yürütülmüştür. Araştırmada değişken faktör olarak azotlu gübrenin beş farklı dozu (0, 24, 32, 40 ve 48 kg/da) uygulanmıştır.Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede mısırın sekiz farklı gelişme döneminde (V8, V10, V12, VT, Silking, R2, R3 ve R4) değişik komponentler üzerinde ölçüm ve hesaplamalar yapılmıştır.Azotlu gübre uygulamaları bitkilerin V8, V10, R2 ve R4 gelişme dönemlerinde bitki boylarını önemli ölçüde etkilemiştir. Bitki kuru ağırlıkları mısırın V8, R2 ve R4 gelişme dönemlerinde azotlu gübre uygulamalarından etkilenmiş ve bu etki 32 kg/da azot dozuna kadar varlığını sürdürmüştür. Azot dozlarının yaprak alanı üzerindeki etkileri V8, VT, R2 ve R3 gelişme dönemlerinde önemli bulunmuştur. En yüksek yaprak alanı değerleri genellikle 40 ve 48 kg/da azot dozlarında tespit edilmiştir. Yaprak azot içerikleri, bitkilerin farklı gelişme dönemlerinin çoğunda azotlu gübre uygulamalarından az veya çok etkilenmiştir. Genellikle de 40 ve 48 kg/da azot dozlarında bitki yaprakları yüksek oranda azot içermiştir. Azotlu gübreleme, yaprakların klorofil içeriklerine (SPAD değerleri) bitkilerin farklı gelişme dönemlerinde farklı etkilerde bulunmuştur. Genellikle yüksek azot dozlarında daha yüksek klorofil içerikli yapraklar üretilmiştir. Biyolojik verim, tane azot içeriği ve hasat indeksi değerleri azotlu gübrelemeden etkilenmemiştir. Azotlu gübrelemenin tane verimi üzerindeki etkisi oldukça belirgin olmuştur. Uygulanan 40 ve 48 kg/da azot dozlarında en yüksek tane verimleri elde edilmiştir. Bitkilerin sekiz değişik gelişme döneminde uygulanan azotlu gübre seviyelerine göre normalize edilmiş kalibrasyon eğrileri hazırlanmıştır.

Abstract:
This research work was planned to caliber the nitrogen requirement in season of maize at different growth stages by using chlorophyll meter (SPAD-502). The research was conducted at Agricultural Research and Application Center of Agriculture Faculty, Uludag University in 2011. Five different nitrogen rates (0, 24, 32, 40 and 48 kg/da) were used as variable factors.Field trials were set up according to a Randomized Complete Block Experimental design in three replications. In the research, measurements and calculations on different components were made at eight different growth stages (V8, V10, V12, VT, Silking; R2, R3 and R4) of maize plant.Nitrogen application affected significantly heights of maize at V8, V10, R2 and R4 growth stages. The higher plants were produced at the higher nitrogen rates. Nitrogen fertilization effect on the dry plant weight was found significant at V8, R2 and R4 growth stages and this effect maintained up to nitrogen rate of 32 kg/da. Significant effects of nitrogen rates on plant leaf area occured at V8, VT, R2 and R3 growth stages. In general, the higher values of plant leaf area were determined at 40 and 48 kg N/da rates. Leaf nitrogen contents were affected more or less in most of plant growth stages. Commonly, 40 and 48 kg/da nitrogen rates yielded higher values of leaf nitrogen contents. The effect of nitrogen rates on chlorophyll contents (SPAD values) of leaves displayed variations at different plant growth stages. Generally, at higher nitrogen rates, plants produced leaves including higher chlorophyll content. Biological yield, harvest index and grain nitrogen content were not affected by nitrogen fertilization. The effect of nitrogen fertilization on grain yield was clearly significant and the highest grain yields were obtained at 40 and 48 kg/da nitrogen rates. The normalized calibration curves were prepared at each plant growth stage according to the applied nitrogen rates.