Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde geçen eş dizimli sözcüklerin görünümü ve incelenmesi
Appearance and investigation of collection words in the texts in secondary school Turkish course books
Yazar: KERİMAN BAKKAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeyleri Türkçe derslerinde en çok faydalanılan materyal olan Türkçe ders kitapları içerisinde bulunan okuma metinlerinde kullanılmış eş dizimli sözcükleri tespit ederek içlerinde bulunan eş anlamlı sözcükleri de tespit ederek öğrencilerin kelime öğrenimine bulunabilecek katkılarını tespit etmektir. Bu çalışmada doküman analizi (belgesel tarama) tekniği ve durum çalışması modeli kullanılmaktadır.
2023-2024 yılında kullanılan ders kitapları bu çalışmaya kaynak olarak kullanılmaktadır; tespit edilen sözcükler Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük Veri Tabanı kullanılarak incelenmektedir. 
Bu çalışmada Türkçe ders kitaplarında bulunan eş dizimli sözcük öbekleri, tespit edilen sözcük öbeklerinin çeşitliliği, bu sözcük öbeklerinin oluşurken kullandığı eş anlamlılarla bulunan ilişkisi, miktarı, çeşitliliği, ders kitaplarında bulunan dağılımları ve eş dizimli kelimelerin; eş anlamlı kelimelerle olan bağı incelenmektedir. Ayrıca Türkçe eğitiminde kullanılan sarmal eğitim yaklaşımının ders kitabında kullanılan eş dizimli sözcüklerin ve eş anlamlı kelimelerin tekrarlarına bağlı olarak ders kitaplarındaki tekrarları değerlendirilmektedir. Ayrıca bu çalışma da verilen eş dizimli sözcükler listesi ile eş dizimli sözcüklerin tespitine katkı sağlanmaktadır.
Elde edilen bulgulara göre eş dizimli sözcüklerin sayısı eş anlamlı sözcüklerle kurulmuş eş dizimli sözcüklerin sayısı ve ders kitaplarında tekrar eden sözcüklerin sayısı; dört ders kitabı ve 128 okuma metni için yeterli bulunmamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the collocational words used in the reading texts in Turkish textbooks, which are the most used materials in Turkish lessons at 5, 6, 7 and 8th grade levels, and to determine their possible contributions to students' vocabulary learning by identifying synonymous words in them. is to. In this study, document analysis (documentary scanning) technique and case study model are used.
The textbooks used in 2023-2024 are used as sources for this study; The detected words are examined using the Turkish Language Association Grand Turkish Dictionary Database. 
In this study, the collocational word phrases found in Turkish textbooks, the diversity of the detected word phrases, the relationship of these word phrases with the synonyms used when forming them, their quantity, diversity, their distribution in the textbooks and the collocational words; Its connection with synonymous words is examined. In addition, the repetitions of the spiral education approach used in Turkish education in the textbooks are evaluated based on the repetitions of collocations and synonyms used in the textbook. In addition, the list of collocations given in this study contributes to the detection of collocations.
According to the findings, the number of collocation words, the number of collocation words formed with synonyms, and the number of repetitive words in textbooks; There is not enough for four textbooks and 128 reading texts.