Elektrikli otomobil şirketlerinin kurumsal reklamlarındaki çevresel sürdürülebilirlik söylemlerinin tekno çözümcülük çerçevesinde eleştirel analizi
Critical analysis of environmental sustainability discource in corporate advertisements of electric vehicle companies within the techno-solutionism framework
Yazar: ASLI ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. UMUR BEDİR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Gezegenimizin en büyük çevresel tehditlerinden biri olan iklim değişikliği, uluslararası düzlemde hava, su ve toprak gibi doğal sistemlerde meydana gelen uzun süreli değişiklikler ile karakterize edilen karmaşık ve etkili bir fenomen olarak karşımıza çıkmaktadır. Çevresel endişelerin artış gösterdiği günümüz koşulları, geleneksel içten yanmalı motorlu araçlara tercih edilen elektrikli araçları ulaşım alternatifi haline getirmiştir. Günümüzde, çoğunlukla elektrikli araçlar, çevresel etkileri azaltma, enerji verimliliği ve teknolojideki ilerlemeleri artan performanslarıyla öne çıkmaktadır. Bu çalışma, seçilen şirketlerin kurumsal reklamlarındaki çevresel sürdürülebilirlik vurgularını inceleyerek, bu vurguların teknolojik çözümcü ideolojiyi nasıl desteklediğini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu araştırmada, eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılmıştır. Örneklem grubunu oluşturan markalar ise Fiat, Renault, Porsche ve Tesla isimli elektrikli otomobil modelleridir. Çalışma sonucu elde edilen bulgular, söz konusu markaların kurumsal reklam metinlerinde elektrikli otomobillerin çevresel sorunlara çözüm olarak sunulduğu ve bu bağlamda teknoloji şirketlerinin çevresel sorunlara getirdiği çözümler abartılı olarak sunulurken, bu teknolojilerin olumsuz yan etkilerinden yeterli derecede bahsedilmemektedir. Ayrıca reklam metinlerinde, çevresel açıdan sürdürülemez olan neoliberal kapitalizmin mevcut üretim ve tüketim mantığı yeniden üretilmektedir. İlgili reklamlarda motor ve batarya teknolojisi, satış ve servis noktaları gibi teknik ayrıntılar, özellikle markaların Türkçe web sitelerinde daha baskın olarak vurgulanmaktadır. Buna karşın çevresel sürdürülebilirlik ile ilgili unsurlar, mesela üretimde kullanılan materyallerin çevresel etkileri ve geri dönüşüm stratejileri gibi bilgiler genellikle ele alınmamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Çevresel Sürdürülebilirlik, Kurumsal Reklamlar, Elektrikli Otomobiller, Teknolojik Çözümcülük.

Abstract:
Climate change, one of the biggest environmental threats of our planet, is a complex and influential phenomenon characterised by long-term changes in natural systems such as air, water and soil at the international level. Today's conditions, where environmental concerns are increasing, have made electric vehicles a transport alternative to traditional internal combustion engine vehicles. Nowadays, mostly electric vehicles stand out with their increased performance in reducing environmental impacts, energy efficiency and advances in technology. This study aims to examine the emphasis on environmental sustainability in the corporate advertisements of selected companies and to critically evaluate how these emphases support technological solutionist ideology. In the study in which critical discourse analysis method is used, the brands that make up the sample group are Fiat, Renault, Porsche and Tesla electric vehicle models. The findings of the study show that electric cars are presented as a solution to environmental problems in the corporate advertising texts of these brands, and in this context, while the solutions brought by technology companies to environmental problems are exaggerated, the negative side effects of these technologies are not sufficiently mentioned. In addition, the current production and consumption logic of neoliberal capitalism, which is environmentally unsustainable, is reproduced in the advertisement texts. In the relevant advertisements, technical details such as engine and battery technology, sales and service points are emphasised more predominantly, especially on the Turkish websites of the brands. On the other hand, elements related to environmental sustainability, such as the environmental impact of the materials used in production and recycling strategies, are generally not addressed.
Keywords: Environmental Sustainability, Corporate Ads, Electric Cars, Technological Solutionism.