Tokat koşullarında farklı fidan tipi ve dikim zamanlarının asma fidanlarının gelişmesi üzerine etkileri
The effects of planting time and different grapevine sapling types on the growth of grafted grapevine sapling in Tokat ecological conditions
Yazar: KEMAL BİLGET
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM CANGİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Amerikan asması = American grapevine ; Bitki aşılama =

Özet:
Aşılama öncelikle filokseranın ile bulaşık topraklarda asma yetiştiriciliğini kolaylaştırmak için kullanılmaktadır. Bağlar ya bağda anaçların yerinde aşılanması veya aşılı asma fidanları kullanılarak tesis edilmektedir. Günümüzde dünyada iki farklı aşılı asma fidan tipi (açık köklü ve tüplü asma fidanı) kullanılmaktadır. Asma fidanları için eğer sulama imkanları varsa en uygun dikim zamanı kış sonu ilkbahar başlarıdır. Tokat bölgesi Türkiye'deki önemli bağ bölgelerinden birisidir. Bu çalışmada, Tokat ekolojik koşullarında aşılı asma fidanlarının gelişimi üzerine farklı dikim zamanı ve fidan tiplerinin etkileri araştırılmıştır. Sultani Çekirdeksiz/ 5 BB ve Narince/110 R kombinasyonlarına ait açık köklü fidanlar kış dönemi (15 Ocak) ve ilkbahar döneminde (15 Mart) arazideki deneme alanına 1,0x0,5 m mesafeyle  dikilmiştir. Tüplü fidanlar ise 15 Haziran döneminde dikilmiştir.  Tüm kombinasyonlara ait fidanlarda tutma oranı, sürgün uzunluğu, sürgün çapı, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı verileri vejetasyon periyodu sonunda belirlenmiştir. Araştırmada tutma oranı, sürgün çapı, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlık parametrelerinde dikim zamanlarına göre istatistiki açıdan farklılıklar ortaya çıkmıştır. Uygulamalarda fidan tutma oranı %75,32-94,67 arasında, sürgün taze ağırlığı ise 6,94-50,34 g arasında değişmiştir. Tüplü asma fidanlarında tutma oranı açık köklü fidanlardan daha yüksek çıkmıştır. Fakat açık köklü fidanlarda sürgün ve kök parametreleri tüplü fidanlardan daha yüksek olarak belirlenmiştir. Tokat şartları için (Kazova) açık köklü fidanların ilkbahar döneminde (Mart ortası) dikilmesi önerilmiştir.

Abstract:
Grafting is primarily used to facilitate grapevine growth in soils infected with the phylloxera. Vineyards are established by either grafted grapevine or grafting of rootstock in vineyard.  Today,  two different grafted grapevine saplings (bare roots  and grafted grapevine plants in pots ) types are used in the world.  The best time to  plant the grapevine sapling is very late winter or early spring if irrigation is available. Tokat region is one of the most important viticulture area in Turkey. In this study,  the effects of planting time and different grapevine plant types on the growth of grafted grapevine sapling in Tokat ecological condition were investigated. Grafted bare roots plants of Sultani Çekirdeksiz/ 5 BB and Narince/110 R were planted during winter (15 January) and spring periods (15 March)  of 2014 on open field  at 1,0 mx0,5 m distance, respectively. The potted grapevines were planted during the summer (15 June). The grapevine viability rate, shoot lenght, shoot diameter, shoot fresh and dry matter weight and  root fresh and dry matter weight  in all combination were determined at the end of vegetation period. Statistically significant differences among the planting times were obtained for grapevine viability rate,  shoot diameter, fresh and dry matter and root fresh and dry matter. The grapevine viability ratios the shoot fresh weight n ranged from 73.32  %  to 94,67%,; 6.94 g  to 50,34 g,  respectievely,. The grapevine viability ratios were determined higher in grapevine plants in pots  than bare roots plants. The data suggested that the st planting time for bare root grapevine was the spring (mid-March) in Tokat  Region  (Kazova).