Türkçe ses yorgunluğu ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirliği
Reliability and validity of the Turkish version of the vocal fatigue index
Yazar: SEHER ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. CEM BİLGEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Ses = Voice ; Ses yorgunluğu = Vocal fatigue ; Türkçe = Turkish ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, Vocal Fatigue Index (VFI) ölçeğinin Türkçe 'Ses Yorgunluğu Ölçeği' (SYÖ) uyarlamasının güvenilirlik ve geçerlilik testlerini yapmak amaçlanmıştır. İlk aşamada orijinal VFI ölçeğinin iki çevirmen tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirisi yapılmıştır. Çevrilmiş ölçekler alanda deneyimli iki kişi tarafından birleştirilerek ortak çeviri ölçek oluşturulmuştur. Oluşturulan ortak çeviri başka farklı bir çevirmen tarafından İngilizce'ye geri çevrilmiştir ve nihai ölçek oluşturulmuştur. Bu çalışma 285 ses problemi olan, 250 ses problemi olmayan toplam 535 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılara SYÖ ile beraber Sesle İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği' (SİYKÖ) test-tekrar test olarak uygulanmıştır. Güvenilirlik değerlendirmesi için iç tutarlık katsayısı (Cronbach alfa) ve test-tekrar test güvenilirlik katsayıları değerlendirilmiştir. Pearson'un korelasyon katsayı testi ile SİYKÖ ile arasındaki korelasyonun gücü ile değerlendirilmiştir. SYÖ'nin Cronbach alfa katsayısı yorgunluk ve kaçınma boyutunda 0.920, fiziksel rahatsızlık alt boyutunda 0,879 ve dinlenme ile iyileşme boyutunda 0,882 olarak tespit edilmiştir. Test-tekrar test güvenilirlik testinde SYÖ'nin yorgunluk ve kaçınma boyutu için 0.877, fiziksel rahatsızlık alt boyutu için 0,913 ve dinlenme ile iyileşme boyutu için 0,820 olarak saptanmıştır. SYÖ boyut puanları arttıkça SİYKÖ'nin hem alt boyut hem de toplam puan düzeyleri istatistiksel anlamlı ilişkili düşük bulunmuştur (r=-0.809, r=-0.512 ve p<0.001, r=-0.147 ve p<0.05). Ses bozukluğu şikayeti olmayan bireyler ile karşılaştırıldığında, olan hastalarda SYÖ boyut puan düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Elde edilen bulgular doğrultusunda, VFI'inin Türkçe uyarlaması olan SYÖ'nin güvenilir ve geçerli olduğu, ses yorgunluğunun değerlendirilmesinde faydalı bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Ses; Yorgunluk; Güvenilirlik; Geçerlilik; Ölçek; Yaşam Kalitesi

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the reliability and validity of the Turkish version (SYO) of the Vocal Fatigue Index measure. The first step was performed with two independent translators for the translation of the original VFI measure from English to Turkish. The translated scales were combined by two experienced specialists in the field and a common translation scale was created. The created scale was converted back to English by another translator and the final scale was obtained. The study was conducted with 535 patients including 285 voice complaints, and 250 with no complaints. Voice-Related Quality of Life (V-RQOL) scale was administered to the participants with Turkish version of VFI in 5-15 days as a test-retest. Cronbach alpha internal consistency coefficient and test-retest reliability coefficients were calculated for reliability evaluation. The structural validity of VFI was calculated by Pearson's correlation coefficient test and the strength of the correlation with V-RQOL was evaluated. The Cronbach's alpha coefficient of VFI was found to be 0.920 for fatigue and avoidance, 0.879 for physical discomfort, and 0.882 for improvement with rest. The test-retest reliability revealed 0.877 for the fatigue and avoidance, 0.913 for the physical discomfort, and 0.820 for the improvement with rest. The mean total scores of V-RQOL were significantly decreased with increased vocal fatigue factor scores (r =-0.809, r =-0.512 and p <0.001, r =-0.147, and p <0.05). When compared with individuals without complaints, VFI factor scores were found to be decreased with statistical significance in patients with complaints (p <0.001). According to the findings, it was shown that the Turkish version of VFI is reliable and valid and it can be used as a useful measurement tool to evaluate vocal fatigue

Key Words: Voice; Fatigue; Reliability; Validity; Measure, Quality of Life