Öğretmenlerine göre ilköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde değer öğretimi
Values education in the course of religious culture and knowledge of ethics: investigation of the teachers' applications
Yazar: MUHAMMED ESAT ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET ŞEVKİ AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ahlak eğitimi = Moral education ; Değerler eğitimi = Values education ; Din eğitimi = Religious education ; Karakter eğitimi = Character education

Özet:
Öğretmenlerine göre İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersindeki değer öğretiminin mevcut durumunu ortaya koymaya çalışan bu araştırmada nitel araştırma modelinden yararlanılmıştır. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayalıdır ve bu çerçevede 24 tane İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşleri ortaya konulurken, kapalı kalan noktaları açıklayabilmek ve söz konusu görüşleri daha isabetli yorumlayabilmek için yeri geldikçe onların derslerinde yapılan gözlemlerden ve kullandıkları dokümanlardan elde edilen bulgulardan da yararlanılmıştır. Son olarak betimlenen veriler, literatür ışığında değerlendirilmiştir. 
Araştırmamızda yer alan öğretmenlerin tamamının din öğretimi ile değer öğretiminin birbirinden ayrılamaz iki unsur olarak gördükleri, değer öğretiminde anlatım ve soru-cevap yöntemini kullanmaya çalıştıkları ve öğretmen merkezli sınıf yönetimi anlayışına göre hareket ettikleri; öğretmenlerin büyük çoğunluğunun değer kavramının farklı boyutlarını göremedikleri, değer öğretiminde toplumsal amaca vurgu yaptıkları, değer öğretimini gerçekleştiren öğretmende bulunması gereken özellikler hakkında bütüncül ve anlamlandırılmış bir bilgiye sahip olmadıkları, değer öğretimini planlamanın önemini ve boyutlarını yeterince fark edemedikleri, değerleri telkin yaklaşımına göre hareket ettikleri, değer öğretiminde ders dışı etkinlikleri etkili bir şekilde düzenleyemedikleri, araç-gereçleri etkili ve verimli bir şekilde kullanamadıkları, genelde hatırlamaya dayalı bilgilerin ölçülmesine yönelip alt düzey öğrenme ürünlerinin ölçülmesine yönelik soru türlerine yer verdikleri, ailelerin okulda yapılan değer öğretimini yeterince desteklememesi, medyanın olumsuz etkisi ve sınıf mevcudunun kalabalık olması gibi çeşitli sorunlarla değer öğretiminde karşılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Din eğitimi, değerler eğitimi, karakter eğitimi, ahlak eğitimi, İDKAB dersi.

Abstract:
This qualitative case study focuses on understanding how values are taught in the course entitled religious culture and knowledge of ethics. I examined teachers' views with regard to instruction of values by conducting interviews with them. Participation to the study was completely voluntary. I interviewed twenty four teachers. I observed them teaching and analyzed their documents. These observations and analysis enabled me to find out the current instructional process concerning values education in the course of religious culture and knowledge of ethics. Thematic analysis was used to analyze the data. The results obtained from the study are as follows:
Religious education and values education are seen as inseparable two elements by all of the teachers. All of the teachers adopt teacher-centered classroom management in values education. Most of the teachers couldn't see different dimensions of the concept of 'value', rather they emphasize social purpose in values education. They couldn't realize the importance and dimensions of planning in values education, and don't have a holistic and internalized knowledge about qualities of ideal teacher who teaches moral values. Moreover, they don't organize extracurricular activities concerning values education effectively. With respect to the methods applied in values education, analysis of the interviews and observations revealed that most teachers prefer lecturing and question-answer techniques to the more active teaching methods such as group works, dramatizations, and role-plays. Research results showed that values inculcation was the dominant approach of values education used by all of the teachers. With respect to the technology and materials used in classrooms, I noticed that most of the teachers are not comfortable with utilizing them. Many teachers, I pointed out, weren't experienced and have difficulties in using instructional technology and materials concerning values education. With respect to the measurement and evaluation procedures related to values education in the course, it is revealed that all of the teachers use traditional type of examination and multiple choice tests. Most teachers expressed their concerns regarding the lack of home-school partnership, negative influence of the media, and overcrowded size of the classes as the most important problems in values education.
Keywords: Religious Education, Values Education, Moral Education, Character Education