MAS (moleküler markör yardımıyla seleksiyon) ve anter kültürü kullanılarak cırgalan biberine Phytophthora capsici dayanımının aktarılması
Transfer of Phytophthora capsici resistance to cirgalan pepper by using MAS (markor assisted selection) and anther culture
Yazar: NUR SELİN ÇABUK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN PINAR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye, üretim alanı ve kaliteli biber üretimi açısından büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen, bitki hastalıkları nedeniyle biberde verim düşüktür. Biberde  Phytophthora capsici'ye karşı direnç, major ve minor QTL tarafından kontrol edilir. Bu çalışmada özellikle Kayseri bölgesine adapte olmuş Cırgalan biberine Phytophthora capsici Leon. dayanımın aktarılması amaçlanmıştır. Çalışmada ana ebeveyn olarak Cırgalan biber genotipi kullanılmıştır. Baba ebeveyn olarak ise fitoftoraya dayanıklı olan P1 genotipi kullanılmıştır. Öncelikle Cırgalan biberi ve P1 genotipi melezlenerek heterozigot F1 bireyler elde eldilmiştir. Ardından Cırgalan biberi x F1 melezlemesi yapılarak GM1F1 bireyleri elde edilmiştir. Fitoftoraya dayanım bakımından majör QTL için moleküler markör ile testleme yapılmış ve dayanıklı olarak belirlenenler seraya aktarılıp tekrar Cırgalan biberine geri melezleme yapılmıştır ve GM2F1 bitkileri elde edilmiştir. GM2F1 bitkilerinden dayanıklı olarak belirilenen bitkiler kendilenerek GM2F2 elde edilmiştir. Elde edilen bitkilerde tekrar fitoftoraya dayanıklılık analizi yapılıp dayanıklı olarak belirlenenler seraya aktarılmıştır ve anter kültürü tekniği kullanılarak saf biber hatları elde edilmiştir. Ardından elde edilen saf biber hatlarında verimlilik, toz biber sanayisi açısından önemli meyve özellikleri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre fitoftoraya dayanımı moleküler markörlerle belirlenen 25 adet Cırgalan saf biber hattı elde edilmiştir. Söz konusu biber hatları standart tohumla Cırgalan biberi üretiminde ve hibrit çeşit ıslahında kullanılabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler: Biber, Fitoftora, Islah

Abstract:
Although Turkey has big potential with regard to production area and quality pepper production, equated yield is low because of plant diseases. The resistance against Phytophthora capsici is control by one major and minor QTLs. In this study, we aimed to transfer disease resistance to pepper genotypes which are grown in Central Anatolia region. Crossing was carried out between Cırgalan pepper and P1 (resistant to Phytophthora capsici Leon) and backcrossed to Cırgalan pepper genotype to obtain BC1F1. The BC1F1 population was screened with the molecular marker linked to the major QTL. Resistance plants were backcrossed to Cırgalan pepper genotype to obtain BC2F1 plants that were tested again using the molecular markers and resistant plants selfed to obtain BC2F2 generation. After testing, anthers of resistant plants were has wasted to again doublehaploid plants. As a result, 25 DH industrial pepper lines with resistance against Phytophthora capsici were obtained. These lines will be usefull for breeding against  Phytophthora capsici Leon. 

Key Words: Breeding, Phytophthora, Pepper