Majör depresif bozukluk tanısı almış bir grup hastada üstbilişsel işlevlerin incelenmesi
Examination of metacognitive functions in a group of patients with major depressive disorder
Yazar: ÖYKÜ DENİZ TORUN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ UĞUZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Hastalar = Patients ; Majör = Major ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Depresyon, toplumu etkileyen yaygın psikiyatrik bozukluklardan biridir. Bu sebeple depresyonun ortaya çıkmasında ve sürmesinde etkisi olan faktörlerin belirlenip üzerinde çalışılması önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanısı almış hastalarda üstbilişsel işlevlerin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
	Araştırmaya SBÜ Şişli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran 18-49 yaş aralığında, çalışma ölçütlerini sağlayan 60 hasta ile psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 30 sağlıklı kontrol alınmıştır. Hasta ve sağlıklı kontrol grubu ile çalışmaya başlanmadan önce görüşme yapılarakDSM-IV Eksen I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID-I) uygulanmış, uygun şartları sağlayan katılımcılar araştırmaya dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30)  uygulanmıştır.
	Çalışmada depresyon hastalarının üstbiliş toplam puanları sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur. Üstbilişin kontrol edilemezlik ve tehlike, bilişsel güven, düşünceleri kontrol ihtiyacı ve bilişsel farkındalık alt boyut puanlarının depresyon hastalarında sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında daha yüksek olduğu saptanmıştır. MDB hastalarında, depresyon düzeyini saptamak için kullanılan BDÖ ile ÜBÖ toplam puanı, olumlu inanç, kontrol edilemezlik ve tehlike ve bilişsel güven alt boyutları arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur.
Bu çalışmada, MDB tanısı almış hastalarda daha yüksek çıkan üstbiliş puanları bu hastalarda üstbiliş sistemi ile çalışmanın gerekliliğine işaret etmektedir. Kişilerin bilişsel süreçleri hakkındaki inançları içeren, bilişsel süreçlerini izlemesini, değerlendirmesini ve bunu eyleme dönüştürmesini etkileyen üstbiliş sistemi üzerinde çalışmak hastalık sürecinin anlaşılması için önem taşımaktadır.

Abstract:
Depression is one of the most common psychiatric disorders influencing the society. For this reason, it is important to identify and work on the factors that have an impact on the emergence of depression. The aim of the present study was to evaluate metacognitive functions of patients with Major Depressive Disorder (MDD) diagnosis via comparing themto control group.
	The study included 60 patients with the age range 18-49 who applied to the Psychiatric  Policlinic of SBÜ Şişli hamidiye Etfal Training and Research Hospital and 30 healthy control age and sex matched with non-psyciatric and neurological disorders. The patients and healthy control group were interviewed before the study and Structured Clinical Interview for DSM IV Axis I Disorders (SCID-I) was applied and participants providing appropriate conditions were included in the study. Sociodemographic Data Form, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale and Metacognitions Questionnaire – 30 (MCQ-30) were used as 	data collection tool.
	In this study, metacognition total scores of depression patients were significantly higher than those of healthy control group. Uncontrollability and danger, the need to control thoughts, cognitive confidence and cognitive awareness subscales of metacognition were found to be higher in depression patients compared to healthy control group.  There was significant positive correlation between BDI that used to determine the level of depression in MDD patients and MCQ total score, positive belief,  uncontrollability and danger, cognitive confidence subscales.
	As a result of this study, higher metacognition scores in patients with MDD indicate the necessity of working with metacognition system in these patients. Working on the metacognition system, which includes beliefs about people's cognitive processes, affects the monitoring, evaluation and transformation of these cognitive processes is important for understanding the disease process.