Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin tekrarlayıcı davranışları ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between repetitive behaviors and social skills of individuals with autism spectrum disorder
Yazar: DUYGU DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİDAN ÖZBEY GÖKÇE
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin tekrarlayıcı davranışları ile sosyal becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, özel eğitim devlet okullarında öğrenim gören 6-17 yaş aralığında ve OSB tanısı olan 218 bireyin ebeveyni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak tekrarlayıcı davranış ölçeği revize Türkçe versiyonu (TEDÖ-R-TV) ve otizm sosyal beceri profili Türkçe versiyonu (OSBP-TV) ölçekleri kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler aracılığı ile katılımcılardan OSB tanılı çocuklarına dair bilgiler toplanmıştır. Katılımcılardan ölçeklerin toplanmasının ardından 8 katılımcının ölçekleri eksik doldurduğu için bu veriler analize dâhil edilmemiştir. Yapılan elemenin ardından kalan 210 katılımcının verileri ise istatistik paket programı ile analiz edilerek araştırmanın bulguları ortaya konmuştur. TEDÖ-R-TV ve OSBP-TV ölçeklerinin birbirleri ile ilişkisine bakılmasının yanı sıra TEDÖ-R-TV ölçeğinin altı alt ölçekten oluşması nedeni ile OSBP-TV ölçeğinin TEDÖ-R-TV'nin her bir alt ölçek ile ilişkisi de incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda OSB olan bireylerin tekrarlayıcı davranışları ile sosyal becerileri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Araştırmanın sonunda, elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between repetitive behaviors and social skills of individuals with autism spectrum disorder (ASD). Correlational research method, one of the quantitative research methods, was used in the study. The participants of the study consisted of 218 parents of individuals between the ages of 6-17 and diagnosed with ASD who were studying in special education public schools. Repetitive Behavior Scale Revision Turkish Version (RBS-R-TV) and Autism Social Skills Profile Turkish Version (ASSP-TV) scales were used as data collection tools. Information about their children diagnosed with ASD was collected from the participants through the scales used. After the scales were collected from the participants, 8 participants filled out the scales incompletely and these data were not included in the analysis. After the elimination, the data of the remaining 210 participants were analyzed with the statistical package program and the findings of the study were presented. In addition to examining the relationship between the RBS-R-TV and ASSP-TV scales, since the RBS-R-TV scale consists of six subscales, the relationship of the ASSP-TV scale with each subscale of the RBS-R-TV was also examined. As a result of the analyses, no significant relationship was found between repetitive behaviors and social skills of individuals with ASD. At the end of the study, the findings were discussed within the framework of the related literature.