50 yaş üstü epilieptik hastalarda nöbetleri tetikleyen faktörler
Faktors that trigger in epileptic patients over 50 years old
Yazar: SERKAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM TOĞROL
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Nöbetler = Seizures ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Bu  çalışmada  50  yaş  üstü  epileptik  hastalarda  nöbetleri  tetikleyen 
faktörler  araştırılmış ve yaş, cinsiyet, nöbet tipi ile etyolojik gruplarda sıklığı 
incelenmiştir.  Bu  amaçla  epilepsi  tanısı  ile  çalışmanın  yapıldığı  nöroloji 
polikliniklere  başvuran  387  hasta  çalışmaya  dahil  edilmiştir.  Hastalar 
kadın/erkek, jeneralize nöbet/parsiyel nöbet, 50-65 yaş/65 yaş üstü grup, ve 
nöbetleri 50 yaşından önce başlayanlar/sonra başlayanlar, etyolojik nedenlere 
ve kullandıkları ilaçlar açısından gruplara ayrılmış olup nöbet tetikleyiciler 
açısından  değerlendirilmiştir 
Tüm hasta gruplarında en sık tetikleyici faktör stres (%37), uykusuzluk 
(%27) ve ilaç dozunu almayı unutma (%20) bulunmuştur. Hastalarımızın %31?i 
karbamazepin,  %21?i  levetiresetam  ve  %19?i  valproik  asit  kullanmaktadır. 
Etyolojik neden olarak en sık idiyopatik (%39), SVO (%24)  ve  demans  (%15) 
tespit edilmiştir. 50-65 yaş arası grupta stres, yorgunluk, uyanma ve uyku; 
nöbetleri 50 yaş öncesi başlayan grupta stres, doz atlama ve alkol; kadınlarda 
uykusuzluk;  jeneralize  nöbeti  olanlarda  alkol  ve  uyku;  karbamazepin  ve 
levetiresetam  kullanan  grupta  yorgunluk;  idiyopatik  grupta  alkol  ve  postroke 
epilepsi grununda yorgunluk diğer kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak 
anlamlı nöbet tetikleyiciler olarak tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak değerlendirme yapıldığında hastalarımızın %68?i en az bir 
nöbet tetikleyicisinden yakınmakta olup en sık nöbet tetikleyici olarak stres, 
uykusuzluk ve doz atlama tespit edilmiştir. Çalışma gruplarımızdan nöbetleri 50 
yaş öncesi başlayan ve 50-65 yaş arası grupların diğer gruplara göre istatistiksel 
olarak anlamlı şeklide nöbet tetikleyicilerden etkilendiği görülmüştür. 

Anahtar  Kelimeler:  Epilepsi,  Nöbet  tetikleyici  faktörler,  stres, 
uykusuzluk, doz atlama

Abstract:
In  this  study  the  factors  that  trigger  the  seizures  in  epileptic  patients 
over the age of 50 was investigated and the frequency of seizures was analyzed 
regarding  different  age,  gender,  type  of  seizure  and  etiological  groups.  For  this 
purpose,  387  patients  were  included  in  the  study  who  were  admitted  to 
neurology  outpatient  clinic  with  the  diagnosis  of  epilepsy.  The  patients  are 
divided  into  groups  based  on  those  characteristics:  male  /  female,  generalized 
seizure  /  partial  seizure,  age  between  50  and  65  / age  over  65,  first  seizure 
before the age of 50 / first seizure after the age of 50, etiological factors and the 
medications  used  and  they  were  evaluated  in  terms  of  seizure  triggers. 
The most common precipitating factor in all groups were found as stress (37%), 
sleeplessness  (27%)  and  forgetting  to  take  the  medication  (20%).  31%  of  the 
patients were on Carbamazepine, 21% were on Levetiracetam and 19% were on 
Valproic Asid. The most common etiological causes were identified as idiopathic 
(39%), poststroke(24%)  and  dementia  (15%).  Regarding  the  triggering  factor, 
some  statistically  significant  differences  were  found  between  the  following 
groups and control groups; the group with patients between the age 50 and 65: 
 stress, fatigue, waking and sleeping; the group with the first seizure before the 
age of 50: stress, missing the dose of medication and drinking alcohol; the group 
with  female  patients:  sleeplessness;  the  group  with  the  generalized  seizures: 
alcohol  and  sleep;  the  group  with  patients  who  are  on  Carbamazepine  and 
Levetiracetam: fatigue; the group with idiopathic etiology: alcohol and the  
group with seizures after a stroke: fatigue. 
In conclusion 68% of our patients complained about at least one seizure 
precipitant and the most common precipitants were stress, sleeplessness and 
missing dose of medication. In this study, age between 50 and 65 group and first 
seizure before the age of 50 group are more affected by triggers.  
 
Keywords: Epilepsy,  Seizure  precipitants,  Stress,  Sleeplessness,  Missing 
the dose of the medication