Tanzimat'tan Cumhuriyet'e ?ressentiment?ın dönüşümü: Nezihe Muhiddin ve Leylâ Erbil
The transformation of ressentiment from Tanzimat to Republic: Nezihe Muhiddin and Leylâ Erbil
Yazar: TUBA DİK
Danışman: PROF. DR. TALAT HALMAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Edebiyatı Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Erbil, Leyla = Erbil, Leyla ; Kadın edebiyatı = Women literature ; Kadın yazarlar = Female writers ; Muhittin, Nezihe = Muhittin, Nezihe ; Roman = Novel ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Leylâ Erbil, eserlerinde sosyal ve siyasal olaylara karşı duyarlı olmasının yanı sıra kullandığı anlatım teknikleri açısından da Türk edebiyatındaki en önemli yazarlardan biridir. Nezihe Muhiddin ise, kendi döneminin önemli sorunlarını eserlerine yansıtmıştır. Bu anlamda her iki yazarın bu çalışma için önemli ortak özelliklerinin olduğu açıktır.Bu tezin amacı, eserlerinde toplumsal olayları irdeleyen iki yazarın eserlerinden yola çıkarak bir karşılaştırma yapmaktır. Söz konusu karşılaştırma, kadının sosyal konumundan kaynaklanan problemleri ve bu problemlerin kadın açısından ne gibi sonuçlar doğurduğunu sonuç olarak da, bu sonuçların edebî metinlere nasıl yansıdığını açıklamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle, kadının sosyal konumu da göz önüne alvınarak, Nietzche'nin köle ahlâkını açıklamak için literatüre kazandırdığı bir terminus olan ressentiment'dan yararlanılacaktır.Tezin ilk bölümünde, yazarların edebî kimlikleri ve incelenen eserleri hakkında bilgi veriliyor. Bu amaçla Nezihe Muhiddin'in Benliğim Benimdir!, Güzellik Kraliçesi, Sus Kalbim Sus; Leylâ Erbil'in ise, Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü, Üç Başlı Ejderha, Mektup Aşkları, Cüce ve Kalan isimli eserleri ele alınıyor.?Modernizmle İlişkilendirilebilecek Kavramlar? başlıklı ikinci bölümde, ressentiment ve üçgen arzu hakkında açıklama yapılmasının ardından, ?Türk Modernleşme Projesine Eleştirel Bir Bakış? başlıklı üçüncü bölümde Türkiye'de modernizim süreci tarihsel açıdan ele alınıyor. Konuya, ?hegemonik erkeklik? ve ?toplumsal cinsiyet? açısından yeni bir bakış açısı getiriliyor.Tezin ?Edebî Düzlemde Kadın Ressentiment'ı? başlıklı son bölümde ise, seçilen eserlerde, ressentiment'ın nasıl ortaya çıktığı, eserlerden alıntılanan bölümler aracığılığıyla açıklanıyor. Böylece, ressentiment'ın kadın açısından modernizm sürecinde nasıl bir dönüşüm geçirdiği inceleniyor.Anahtar sözcükler: ressentiment, üçgen arzu, modernizm, kadın yazar.

Abstract:
Leyla Erbil, in addition to her handling the social and political facts in her literal work, has a unique place in Turkish literature because of her expression techniques. Nezihe Muhiddin, on the other hand, has reflected the problems of her own era to her works; critized the institution of slavery and concubinage. The facts that both Leyla Erbil and Nezihe Muhiddin adapt the sociological aspects of the life to literary texts, and they focus on woman issues make them significant to consider in this work.The aim of this paper is to make comparisons of these two writers who both examine the social events. This comperative work aims to evaluate/explain the problems occured due to the social statue of women, and how these problems are concluded; thus how these conclusions are reflected on literature. Considering the social statue of women; Nietzche's technical term "ressentiment", for which he uses to explain the slavery ethics, will be highlighted in the paper.In the first chapter, some background the information is presented about the identity of writers and their works which are examined in this paper. The works studied are Benliğim Benimdir!(I Am The Master!), Güzellik Kraliçesi (Beauty Queen), Sus Kalbim Sus (Hush Now Hush) which are written by Nezihe Muhiddin, and Leyla Erbil's Tuhaf Bir Kadın(A Strange Woman), Karanlığın Günü(The Day of Darkness), Üç Başlı Ejderha(Three Headed Dragon), Mektup Aşkları(Love in Letters), Cüce(The Dwarf) and Kalan (Remains).After the second chapter, titled as "The Notions that can be Associated with Modernism" which includes the explanation of the "ressentiment and triangular desire" , the modernisation process in Turkey is historically examined in the third chapter, titled as " The Critical view on Turkish Modernisation Project." A new perspective is brought by means of hegemonical menhood and gender.The emergence of ressentiment and the transformation of ressentiment in women's modernization process are examined and explained with the examples from the chosen works, in the last chapter titled as " The Ressentiment of Women on Literal Level".Key words: ressentiment, triangular desire, modernisation, women authors.