Benlik ayrımlaşması ve problemli sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkide sosyal onay ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of social approval need in the relationship between differentiation of self and problematic social media use
Yazar: HÜMA BODUROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESTEREN GAZİOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireyin duygu ve düşüncelerini diğerlerinden ayrıştırması gelişimsel olarak önemli
görevlerden biridir. Aile kavramı toplumdan topluma değişse de ayrımlaşma süreci
evrensel olarak kabul edilir. Bireylerin ayrışma süreçleri ve onaylanma gibi psikolojik
ihtiyaçları kişiler arası ilişkilerini şekillendirmektedir. Günümüzde, sosyal medya her an
her yerde kişiler arası etkileşimi kolaylaştıran bir araç haline gelmiştir. Bu araştırmanın
amacı benlik ayrımlaşması ve problemli sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkide
sosyal onay ihtiyacının aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya 18-45 yaş aralığında 384
kişi katılmıştır. Araştırmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Sosyal Meyda
Bağımlılığı Ölçeği, Benlik Ayrımlaşması Envanteri, Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği ile
toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizlerinde öncelikle değişkenler arası ilişkiler
incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı olan aracılık modelini test etmek için Hayes
Macro Process v4.0 kullanılarak basit aracılık analizi yapılmıştır. Daha sonra,
sosyodemografik özellikler ile değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma
değişkenlerinin çoğunun birbiri ile anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur. Aracılık
analizi bulguları incelendiğinde bireylerin benlik ayrımlaşması düzeyleri ile problemli
sosyal medya kullanım düzeyleri arasındaki ilişkide sosyal onay ihtiyacı düzeylerinin
tam aracılık ettiği ortaya konmuştur. Araştırma bulguları alanyazın ışığında
tartışılmıştır.

Abstract:
The process of differention of one's emotions and thoughts from others is considered a
crucial developmental task for individuals. While the concept of family may vary from
society to society, the process of differentiation of self is universally acknowledged.
The differentiation process and psychological needs of individuals such as approval
need play a significant role in shaping their interpersonal relationships. Nowadays,
social media has become a channel where interpersonal interactions occur rapidly and at
any time, influencing people' relationships. The aim of this research is to examine the
mediating role of the need for social approval in the relationship between self-
differentiation and problematic social media use. A total of 384 individuals aged
between 18 and 45 participated in the study. The data for the research were collected
through a Demographic Information Form, Social Media Addiction Scale,
Differentiation of Self Inventory, and Social Approval Need Scale. In the analysis of the
research data, the relationships between variables were initially examined. Simple
mediation analysis was performed using Hayes Macro Process v4.0 to test the mediation
model, which is the main goal of the study. Subsequently, the interrelationships between
socio-demographic characteristics and variables were examined. It was found that many
of the research variables had significant relationships with each other. When the
findings of the mediation analysis were examined, it was revealed that the need for
social approval fully mediated the relationship between individuals' levels of self-
differentiation and problematic social media use. The research findings were discussed
in the light of the literature.