İstanbul'da bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin hasta hakları konusundaki bilinç düzeylerinin ölçülmesi
Measuring the level of awareness of students studying at a foundation university in Istanbul on patient rights
Yazar: SÜHEYLA SEMA EREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS ADIGÜZEL
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Hasta hakları, temel insan haklarının sağlık hizmetlerine uyarlanmasıdır. Temelini insan haklarıyla ilgili belgelerden destek alır. Kişilerin kaybettikleri sağlığına en kısa sürede, en yüksek seviyede, en konforlu ve onurlu bir şekilde kavuşabilmelerini; bunun mümkün olmadığında ise onurlu bir şekilde ölmelerine dair önemli güvenceler sunar.  Son yıllarda sağlık alanında en çok tartışılan konulardan birisi olmuştur, günümüzde artarak gelişen ve önemini fazlasıyla hissettiren bir kavram olarak önümüze çıkar.
Çalışma 3 bölümde toplanmıştır: birinci bölümde temel tanımlamalar ile hasta haklarının dünyada ve Türkiye'de tarihsel gelişimine yer verilmiştir, ikinci bölümde hasta hakları açıklanarak hukuki korunma yollarından ve hak ihlalinde doğabilecek sorumluluklardan bahsedilmiştir, üçüncü bölümde ise araştırmaya ait bulgulara yer verilmiştir. Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Bu çalışmanın amacı, sağlık ile ilgili bölümlerdeki öğrenim gören üniversite öğrencilerinin hasta hakları ve sorumlulukları hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve bunları etkileyen demografik faktörlerin belirlenmesidir. Bu doğrultuda bir vakıf üniversitesinde Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 299 öğrenciye çevrimiçi anket uygulanmıştır. Araştırma verileri Demografik Veriler Bilgi Formu, Hak ve Sorumluluk Ölçeği ve Memnuniyet Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Hasta Hakları Yönetmeliği'ndeki hasta hakları ve sorumluluklardan oluşan toplam 22 sorudan oluşan hak-sorumluluk bölümü ikili ölçek ile memnuniyet bölümü ise 3 sorudan oluşan 5 noktalı Likert ölçek ile ölçülmüştür. Ulaşılan veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences)  programı kullanılarak istatiksel analiz edilmiştir. 
Araştırmaya katılım sağlayan kadın ve erkek öğrenciler birbirine yakın ve çoğunluğu 4. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Sonuçlara bakıldığında yaş ve sınıf değişkeninin hasta hakları bilgi düzeyini etkilediği görülmüştür, yaş ve sınıf değişkeni arttıkça hasta hakları bilgi düzeylerinde yükselme görülmüştür.  Öğrencilerden %5,7'si hasta hakları departmanına başvuruda bulunmuştur, haklarını arayan öğrencilerin hasta hakları bilgi düzeylerinin de yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında ise çalışmaya katılan öğrencilerin genel olarak hasta hakları hakkındaki bilgi düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür ayrıca kadın ve erkek öğrencilerin hasta hakları bilgi düzeylerinin birbirine yakın olduğu saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Hasta hakları ve sorumlulukları, bilgi düzeyleri, üniversite öğrencileri.

Abstract:
Patient rights are the adaptation of basic human rights to health care. It is based on human rights documents. To ensure that people can regain their lost health in the shortest time, at the highest level, in the most comfortable and dignified way; When this is not possible, it offers important assurances that they will die with dignity. It has been one of the most discussed issues in the field of health in recent years, and it is a concept that is developing increasingly and making its importance felt.
The study was collected in 3 parts: in the first part, basic definitions and the historical development of patient rights in the world and in Turkey were included, in the second part, patient rights were explained and legal protection methods and responsibilities that may arise in violation of rights were mentioned, and in the third part, the findings of the research were included. The research is descriptive and cross-sectional. The aim of this study is to determine the level of knowledge of university students studying in health-related departments about patient rights and responsibilities and to determine the demographic factors affecting them. In this direction, an online questionnaire was applied to 299 students studying at the Faculty of Health Sciences at a foundation university. The research data were collected using the Demographic Data Information Form, Rights and Responsibilities Scale and Satisfaction Scale. The rights-responsibilities section, consisting of a total of 22 questions were measured with a binary scale, and the satisfaction section was measured with a 5-point Likert scale consisting of 3 questions. The obtained data were statistically analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program.
Male and female students participating in the study are close to each other and most of them are 4. The class consists of students. When the results were examined, it was seen that the age and class variable affected the level of knowledge of patient rights, and as the age and class variable increased, there was an increase in the level of knowledge of patient rights. 5.7% of the students applied to the patient rights department, and it was concluded that the level of patient rights knowledge of the students seeking their rights was also high. When the results of the research were examined, it was seen that the level of knowledge about patient rights of the students participating in the study was generally high, and it was determined that the knowledge levels of female and male students about patient rights were close to each other.
 
 
Keywords: Patient rights and responsibilities, knowledge levels, university students.