Üçüncü basamak bir sağlık kuruluşuna başvuran hastalar arasında alveoler hipoventilasyon nedenleri
Cause of alveolar hypoventilation in patients visiting a tertiary health care institution
Yazar: SİBEL AYIK
Danışman: PROF. DR. YILMAZ BÜLBÜL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hipoventilasyon = Hypoventilation ; Obezite = Obesity ; Solunum yetmezliği = Respiratory insufficiency ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, alveoler hipoventilasyonun görülme sıklığı, nedenleri ve hastaların demografik özellikleri araştırılmıştır.Metod: Ağustos 2009 ? Temmuz 2010 tarihleri arasında KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesinde yatarak tetkik/tedavi edilen ve kan gazları çalışılan hastalar incelendi. Çalışılan arter kan gazları içerisinden hiperkapni saptanan (pCO2>45 mm/Hg) ve 18 yaşından büyük olgular çalışmaya alındı. Tüm hasta bilgileri hasta dosyalarından ve ayrıca hasta ya da yakını ile yüz yüze görüşülerek öğrenildi.Bulgular: Çalışma süresince arter kan gazları çalışılan 9480 hastanın verileri değerlendirildi. Hastaların 330'unda (%3.4) hipoventilasyon (pCO2>45 mmHg) tespit edildi. Hastaların 122'si (%37) kadın, 208'i (%63) erkekti. Yaş ortalamaları 62.3±17.5 yıl bulundu. Hipoventilasyon saptanan 330 hastanın, 212 (%64.2)'si akut hastalıklara, 118 (%35.8)'i kronik hastalıklara bağlandı. Akut hipoventilasyonun en sık nedeni %38.7 oranla parankimal/vasküler hastalıklar olarak bulundu. Akut hipoventilasyonda öksürük, balgam ve dispne akciğer parankimal/vasküler hastalıklarında anlamlı yüksek, PaO2 ve SaO2 anlamlı düşük bulundu. Kronik hipoventilasyon nedeni %63.6 olguda KOAH, %24.4 olguda OHS olarak tespit edildi. OHS olgularının çoğunluğu ev hanımıydı. OHS olgularında; beden kitle indeksi, horlama, tanıklı apne ve gündüz aşırı uykululuğu anlamlı yüksekti. SaO2 için %91.4 rakamı cut-off değeri olarak alındığında, daha yüksek değerlerin OHS'yi dışlamada spesifitesinin %65.5 ve sensitivitesinin %70.8 olduğu saptandı.Sonuç: Çalışmamız 3. basamak bir sağlık kuruluşunda yatan ve kan gazı çalışılan erişkin hastaların %3.4 kadarında hipoventilasyon görüldüğünü ve hipoventilasyonun ağırlıklı nedeninin akut hastalıklara (%64.2) ve takiben kronik hastalıklara (%35.8) bağlı geliştiğini ortaya koymuştur. Akut hipoventilasyon daha çok pnömoni ve akciğer ödemi gibi akciğerin parankimal hastalıkları, kronik hipoventilasyon ise sıklıkla KOAH ve takiben OHS gibi hastalıklarla ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
Aim: In this study, the frequency of the alveolar hypoventilation, its causes and patients? demographic features have been investigated.Method: Patients who hospitalized at KTÜ School of Medicine Farabi Hospital between August 2009 and July 2010 and whom blood gases were measured were evaluated. Patients older than 18 years and have hypercapnia were included in the study. All patients? data were recruited from patients? records and also by a questionnaire filled by face to face interview with patients or their families.Findings: During the study period, arterial blood gases of 9480 patients were evaluated. Hypoventilation (pCO2 > 45 mmHg) was detected in 330 (3.4%) patients. Of the patients with hypoventilation, 122 (37%) were women and 208 (63%) were men. Mean age was 62.3 ± 17.5 yrs. The hypoventilation was associated with acute disease in 212 patients (64.2%) and chronic diseases in 118 (35.8%) patients. Parenchymal / vascular diseases were found to be the most frequent reason (38.7%) of acute hypoventilation. Cough, phlegm and dyspnea were significantly higher and PaO2 and SaO2 were significantly lower in parenchymal/ vascular diseases in acute hypoventilation. Of the chronic hypoventilation, 63.6% were related to COPD and in 24.4% were related to OHS. The majority of OHS cases were housewives. Body mass index, snoring, apnea and excessive daytime sleepiness were significantly higher In OHS cases. When %91.4 was taken as the cut-off value for SaO2, it was detected that specificity of higher values to exclude OHS was 65.5% and sensitivity was 70.8%.Conclusion: Our study showed that hypoventilation was seen 3.4% of the patients who have been hospitalized in a tertiary health care institution and whom blood gases were studied. Hypoventilation was mainly related to acute diseases (%64.2) and followed by chronic diseases (%35.8). Acute hypoventilation was mostly associated with parenchymal lung diseases, such as pneumonia and pulmonary edema; on the other hand, chronic hypoventilation was mostly associated with diseases such as COPD and then OHS.