İn vitro fertilizasyon-intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu ile elde edilen gebeliklerde perinatal sonuçlarin değerlendirmesi
Assesment of perinatal outcomes of pregnancies conceived by in vitro fertilization-intracytoplasmic sperm injection
Yazar: ALPER KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BERKER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Gebelik = Pregnancy ; Perinatoloji = Perinatology ; Sperm = Spermatozoa ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques

Özet:
Çalışmada Ankara Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum hastanesinde in vitro fertilizasyon- intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu teknikleri kullanılarak elde edilmiş tekil gebeliklerle spontan yolla elde edilmiş tekil gebeliklerin maternal ve perinatal sonuçlar açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda Ocak 2006 – Ekim 2012 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı bünyesinde antenatal takipleri yapılmış, 24. gebelik haftasını (yaşayabilirlik sınırı) aşarak doğum yapmış ve postnatal birinci aya kadar bebeklerinin takibine Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında devam etmiş spontan yolla ya da in vitro fertilizasyon-intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu tekniği yoluyla oluşan gebelikler, hastane kayıtları taranarak saptanmıştır. Tekil gebeliği olan kadınlar seçilerek çalışmaya dahil edilmişlerdir. Seçilen çalışma aralığı içerisinde dahil olma kriterlerini karşılayan, in vitro fertilizasyon-intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu ile gebe kalmış toplam 180 hasta çalışma grubuna dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak aynı dönemde antenatal takipleri Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda yapılmış ve postnatal birinci aya kadar bebeklerinin takibine Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında devam etmiş tekil gebeliği olan 624 hasta seçilmiştir. Hastalar yaş, preterm eylem, preeklampsi, gebeliğin indüklediği hipertansiyon, maternal kronik hastalıklar, maternal sigara kullanımı, gestasyonel diyabetes mellitus, bozulmuş glukoz toleransı, detaylı obstetrik ultrasonografide saptanan anomaliler, olgohidramniyoz prevalansı, polihidramniyoz prevalansı, intrauterin gelişme geriliği, preterm doğum, doğum şekli, sezaryene alınan hastalarda sezaryen endikasyonları, doğumdaki gebelik haftası, yenidoğan doğum ağırlıkları, yenidoğanların 1. ve 5. dakikalardaki apgar skorları ve yenidoğanlarda postnatal ilk bir aya kadar neonatal yoğun bakım ihtiyacı açısından karşılaştırılmıştır. 
Verilerin istatistiksel analizi Windows SPSS 15 programı ile yapılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkların istatistiksel anlamlılığı, Student's t test  veya Mann Whitney U testi ile hesaplanmıştır. Hesaplanan p değerinin 0,05'ten küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Çalışmamızda aşağıda listelenmiş olan sonnuçlara ulaşılmış bulunmaktadır:
•IVF/ICSI grubundaki hastaların yaş ortancalarının spontan konsepsiyon grubundakilere kıyasla anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu görülmüştür(p=0,031). Çalışma örnekleminde, spontan konsepsiyon yolu ile gebe kalanların maternal ağırlıklarının IVF/ICSI yolu ile gebe kalanlara kıyasla anlamlı ölçüde yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,030). IVF/ICSI ve spontan konsepsiyon gruplarında toplam maternal kronik hastalık prevelansları ve sigara kullanımı açısından anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (sırasıyla p=0,214 ve p=0,071). 
Gebeliğe bağlı hipertansif komplikasyonlar bir başlık altında incelendiğinde IVF/ICSI grubunda anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüştür (p=0,001). Ancak preeklampsi ve gebeliğin indüklediği hipertansiyon şeklinde incelendiğinde preeklampsi oranları iki grup arasında benzerken (p=0,161) gebeliğin indüklediği hipertansiyon oranlarının IVF/ICSI grubunda anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,002).  
•IVF/ICSI grubunda gebeliğe bağlı hipertansif bozukluk geliştiren gebeler aynı grupta bu bozuklukları geliştirmeyen gebeler ile karşılaştırıldığında yaş, bazal FSH değeri, bazal E2 değeri ve kullanılan toplam gonadotropin dozları açısından anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır (sırasıyla p=0,921; p=0,696; p=0,885 ve p=0,563). 
•IVF/ICSI grubundaki gestasyonel diyabet isidansı spontan konsepsiyon gebeliklerine göre anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur (p<0,001). IVF/ICSI grubu gestasyonel diyabet insidansı açısından infertilite etyolojilerine göre incelendiğinde erkek faktör infertilitesi olanlar ve diğer nedenlerle infertilte tedavisi gören kadınların her ikisinde de, erkek faktör infertilitesi olanlarda daha düşük olmak üzere,  gestasyonel diyabet insidanslarının spontan konsepsiyon grubundan anlamlı ölçüde yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla p=0,045 ve p=0,008).  Ayrıca IVF/ICSI grubunda gestasyonel diyabet saptanan olguların tamamında, gestasyonel diyabet taraması için kullanılan 50 gr glukoz yükleme testi sonuçlarının ≥160 mg/dl olduğu görülmüştür. 
•IVF/ICS grubunda sezaryen ile doğum oranlarının spontan konsepsiyon ile karşılaştırıldığında anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). 
•Erken doğum oranlarının IVF/ICSI grubunda anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). 
•Düşük doğum ağırlıklı infantların IVF/ICSI grubunda anlamlı ölçüde fazla oranda görüldüğü saptanmıştır (p<0,001). Ancak erken doğum oranlarının da daha yüksek olduğu göz önünde bulundurularak yalnız termde doğum yapmış olan IVF/ICSI ve spontan konsepsiyon hastaları karşılaştırıldığında düşük doğum ağırlığı oranlarının IVF/ICSI grubuunda gene anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Ayrıca doğum haftasına bakılmaksızın tüm neonatların 1. ve 5. dakika apgar skorları incelendiğinde IVF/ICSI grubundakilerin anlamlı ölçüde düşük olduğu saptanmıştır (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). 
•Neonatların yenidoğan yoğunbakım ünitesi gereksinimleri karşılaştırıldığında IVF/ICSI grubunda anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüş (p<0,001) ancak bu karşılaştırma doğum haftalarına göre düzeltilerek tekrar incelendiğinde IVF/ICSI ve spontan konsepsiyon grupları arasında izlanmiş olan bu farkın ortadan kalktığı saptanmıştır (p=0,161). 
•IVF/ICSI ile elde edilen gebeliklerde sekonder cinsiyet oranının (doğan erkek bebek oranının) anlamlı ölçüde daha düşük olduğu izlenmiştir (p=0,001).  IVF/ICSI grubu infertilite etyolojisine göre alt gruplara ayrılıp cinsiyet oranları açısından tekrar incelendiğinde erkek faktör infertilitesi olanlarda sekonder cinsiyet oranının diğer nedenlerle infertilite tedavisi görenlere kıyasla anlamlı ölçüde düşük olduğu saptanmıştır (p=0,002).   
 
Anahtar kelimeler:  invitro fertilizasyon, intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu, perinatal sonuçlar, maternal sonuçlar, tekil gebelik

Abstract:
SUMMARY
In this study we aimed to compare the maternal and perinatal outcomes of singleton pregnancies obtained by IVF/ICSI treatment and spontaneously conceived singleton pregnancies. 
We retrospectively screened hospital records of women conceived by IVF/ICSI treatment and spontaneously conceived women, that gave birth in Ankara University Department of Obstetrics and Gynecology after 24th gestational week and whom the postnatal follow-ups of the infants were conducted in Ankara University Department of Pediatrics, between January 2006 and October 2012. One-hundred-eighty women with singleton prengnancies that were conceived by IVF/ICSI were included in the study group. Control group consisted 624 spontaneously conceived women with singleton pregnancies that gave birth within the selected study period. Groups were compared in terms of maternal ages, preterm labour, preeclampsia, pregnancy induced hypertension, maternal chronic diseases, maternal smoking status, incidence of gestastional diabetes mellitus, abnormalities detected on detailed obstetric sonographic screening, oligohydramniosis, polyhidramniosis, intrauterine groth retardation, route of delivery, indications of operative deliveries, gestational weeks at birth, birth weights of infants, small for gestational age infants, apgar scores at birth, neonatal intensive care unit requirement of infants and duration of hospitalization at neonatal intensive care unit. 
Statistical analyses were carried out by using Windows SPSS 15 software. Statistical differences between groups were evaluated by Student's t test or Mann Whitney U test. Differences were considered as significant when the estimated p values were <0,005. 
Results of the study were listed below: 
•Median maternal age of the IVF/ICSI group was foun significantly higher than the control group (p=0,031). Median maternal weight of women with spontaneously conceived pregnancies were found significantly higher than the IVF/ICSI group (p=0,030). No statistically significant differences were detected between these two groups in terms of maternal smoking status and presence of a maternal chronic disease (p=0,071 and p=0,214 respectively).  

•	A significantly higher incidence of hypertensive complications in pregnancy was found in IVF/ICSI group (p=0,001). After subgrouping the hypertensive complications in pregnancy as preeclampsia and pregnancy induced hypertension, incidence of pregnancy induced hypertension was found significanly higher in IVF/ICSI group in comparision to spontaneously conceived pregnancies (p=0,002). However there were no significant differences i incidences of preeclampsia between two groups (p=0,161). 
•Women that have conceived by IVF/ICSI with hypertensive complications in pregnancy were compared with the rest of the IVF/ISI cases in terms of age, basal FSH levels, basal E2 levels and doses of gonadotropin required during ovulation induction. However no significant differences were found in any of the above-mentioned parameters amongst women conceived by IVFI/ICSI (p=0,921; p=0,696; p=0,885 ve p=0,563 respectively). 
•Incidence of gestational diabetes mellitus was found significantly higher in IVF/ICSI group (p<0,001). Followingly, the women in IVF/ICSI group were re-grouped based on etiology of infertility as male factor inferility and other infertility causes. Both of the subgroups demonstrated to have higher incidences of gestational diabetes mellitus in comparision with spontaneously conceived pregnancies (p=0,045 and p=0,008 respectively). Furthermore all of the results of 50 gr glucose tolerance test used for screening of gestational diabetes mellitus were found ≥160 mg/dl in all of the women that were diagnosed to have gestational diabetes mellitus amongst IVF/ICSI group.
•Ceaserean section rates were found significantly higher in IVF/ICSI group in comparison with spontaneously conceived pregnancies (p<0,001). 
•There was a significantly higher preterm delivery rate in IVF/ICSI group (p<0,001).  
•Ratio of low infants with low birth weight was significantly higher in IVF/CSI group (p<0,001). The significantly higher rate of low birth weight infants in IVF/ICSI group was observed to be persisted after analyzing only term-birth neonates (p<0,001).  
Infants born byIVF/ICSI pregnanices were showed asignificantly higher rate of neonatal intensive care unit requirement in comparison with infants born by spontaneously conceived pregnanies (p<0,001). However the statistical significance of the difference was observed to disappear after adjusting the data for gestational week at birth (p=0,161). 
•Secondary sex ratio was found significantly lower in IVF/ICSI pregnanices (p=0,001). IVF/ICSI pregnancies were re-grouped based on their infertility etiology as male factor infertility and other factor infertilities and these two groups were compared by each other. Pregnanices with male factor infertility were demonstrated a significantly lower value of secondary sex ratio in comparison with pregnancies with other factor infertilities (p=0,002).    

Key words: in-vitro fertilization, intracytoplasmic sperm injection, perinatal outcomes, maternal outcomes, singleton pregnancies