Elektronik Tıbbi Kayıt Kabul Modeli Seviye-7 dijital hastanelerde teknoloji kabul düzeyinin tıbbi hata algısına etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of technology acceptance level on medical errors perception in Electronic Medical Record Adoption Model Stage-7 digital hospitals
Yazar: GÜLHAN GÖK
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT EKİYOR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Elektronik sağlık = E-health ; Elektronik sağlık kayıtları = Electronic health records ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Sayısal hastaneler = Digital hospital ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Sağlık hizmetleri, emek yoğun hizmetler olmakla birlikte teknolojinin de yoğun olarak kullanıldığı hizmetlerdir. Özellikle Endüstri 4.0'ın yarattığı devrim ile bilişim teknolojileri ile endüstri bütünleşmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Bu bütünleşme tüm endüstri alanlarında olduğu gibi sağlık hizmetleri alanında da olmuştur. Dijital hastanelerde kullanılan donanım ve yazılımlarla hastalara ayrılan sürenin artması, maliyetlerde azalma, hastanın tedavisindeki zaman ve mekân kısıdının ortadan kalkması, tedavi süreçlerinin bir bütün olarak değerlendirilebilmesi, sağlık kayıtlarının güvenirliğinin artması, idari ve tıbbi hataların azaltılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma ile Elektronik Tıbbi Kayıt Kabul Modeli (EMRAM) Seviye 7 dijital hastanelerde görev yapan hemşirelerin, bu hastanelerin taşıması gereken teknolojileri kabul düzeyinin tıbbi hata algılarına etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Hemşirelerin tıbbi hata algısının belirlenebilmesi için öncelikle tıbbi hata algı ölçeği geliştirilmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan hemşirelerin teknoloji kabul düzeyinin belirlenmesinde ise Venkatesh ve Davis (2000) tarafından kullanılan ölçek temel alınmıştır. Araştırmaya katılımda gönüllülük esas alınmış olup araştırma kapsamında 463 hemşireden toplanan veriler kullanılmıştır. Hemşirelerin teknoloji kabul düzeyi ile tıbbi hata algısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi, teknoloji kabul düzeyinin tıbbi hata algısını etkileme oranının belirlenmesi amacıyla ise regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca değişkenlerin birbirleri ile doğrusal olmayan çoklu ilişkilerinin belirlenmesinde doğrusal olmayan kanonik korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda EMRAM Seviye 7 dijital hastanelerde görev yapan hemşirelerin bu hastanelerde kullanılan teknolojileri kabul düzeyi ile tıbbi hata algıları arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca hemşirelerin bu teknolojileri kabul düzeyinin tıbbi hata algısını %47'lik bir oranla etkilediği tespit edilmiştir. Doğrusal olmayan kanonik korelasyon analizi sonucunda ise hemşirelerin algılarının hastanelere göre farklı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Health services are labor-intensive services as well as services that use technology intensively. Especially with the revolution created by Industry 4.0, it has been tried to integrate information technologies and industry. This integration has been in the field of health services as well as in all industrial areas. With the hardware and software used in digital hospitals, it is aimed to increase the time allocated to the patients, decrease the costs, eliminate the time and space constraints in the treatment of the patient, evaluate the treatment processes as a whole, increase the reliability of health records, and reduce administrative and medical errors. In this study, it was tried to determine the effect of the level of acceptance of the technologies that these hospitals should carry on the perception of medical error of nurses working in Electronic Medical Record Acceptance Model (EMRAM) Level 7 digital hospitals. First of all, a medical error perception scale was developed in order to determine the nurses' perception of medical error. The scale used by Venkatesh and Davis (2000) was used to determine the technology acceptance level of the nurses participating in the study. Participation in the research was based on volunteerism and the data collected from 463 nurses were used within the scope of the research. Correlation analysis was used to determine the relationship between the technology acceptance level of nurses and their perception of medical error, and regression analysis was used to determine the effect of technology acceptance level on perception of medical error. In addition, nonlinear canonical correlation analysis was performed to determine the nonlinear multiple relationships of the variables with each other. As a result of the analyzes, it was determined that there is a positive and moderate relationship between the level of acceptance of the technologies used in these hospitals and the perceptions of medical errors of the nurses working in EMRAM Level 7 digital hospitals. In addition, it has been determined that the level of acceptance of these technologies by nurses affects the perception of medical error with a rate of 47%. As a result of non-linear canonical correlation analysis, it was determined that nurses' perceptions were different compared to hospitals.