Salgın döneminde 65 yaş ve üstü hastaların sağlık gereksinimlerinin kapsamlı olarak değerlendirilmesi
Comprehensive evaluation of the health needs of patients aged 65 and over during the epidemic period
Yazar: KÜBRA BULUT
Danışman: DOÇ. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Geriatri = Geriatrics ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık = Health ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Salgın Döneminde 65 Yaş ve Üstü Hastaların Sağlık Gereksinimlerinin Kapsamlı Olarak Değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Salgın döneminde uygulanan kısıtlamalar, sağlık hizmetine ulaşılabilirlikteki kısıtlılıklar yaşlıların sağlık hizmetlerinden yararlanmalarına engel olmaktadır. Özellikle bu dönemde 65 yaş ve üstü hasta grubunun kapsamlı olarak değerlendirilmesi daha da önemli hale gelmiştir. Çalışmamızda yaşlı bireylerin "DSÖ'nün 10 dakikalık Kapsamlı Tarama Testi" ile ek ölçekler ve muayeneler kullanılarak depresyon, demans, düşme ve üriner inkontinans gibi geriatrinin 4 devi olarak adlandırılan durumlarıyla birlikte yetersiz beslenme, işitme ve görme problemlerini değerlendirmek ve sosyal destek durumlarını gözden geçirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu kesitsel araştırma; 01.07.2021 ile 31.08.2021 tarihleri arasında Adana Çukurova 104 nolu ASM'ye kayıtlı 65 yaş ve üzeri 147 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir.  Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra Covid-19 hastalığı süreci ile ilgili kişisel bilgiler, Covid-19 hastalığı sürecinde sağlık hizmetlerinden yararlanımı ile ilgili soruları içeren yapılandırılmış bir anket formu ile DSÖ'nün 10 dakikalık kapsamlı tarama testi yüz yüze görüşülerek uygulandı. Ayrıca katılımcılara bellek pozitif değerlendirmesi olan eğitimsiz bireylere Eğitimsizler İçin Mini Mental Test (MMSE-E) Ölçeği, eğitimli bireylere Mini Mental Durum Testi (MMSE) Ölçeği uygulanmıştır. Üriner inkontinans pozitif değerlendirmesi olan bireylere Uluslararası İnkontinans Sorgulama Formu (ICIQ-SF) Ölçeği, depresyon pozitif değerlendirmesi olan bireylere Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form (GDÖ-KF) uygulanmıştır. Tüm katılımcılara Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulanmıştır.   Veriler SPSS 16 programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin analizi için tek örneklem t testi, iki örneklemli t testi, Oneway-Anova, Mann-Withney U, Ki-kare testleri ve Spearman's korelasyon analizi kullanıldı. P<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 73,3±6,2 yıl idi. Katılımcıların %53,7'si kadın, %66'sı evli, %38,8'i yüksek eğitimli, %77,6'sı çekirdek aile yapısına sahip, %46,9'u düşük gelirli idi. 10 dakikalık kapsamlı tarama testi sonuçlarına göre en yüksek pozitif değerlendirme bedensel işlevsel kapasitesinde (immobilite) (%74,1); ikinci sırada ise depresyonda (%46,3) olmuştur. Covid-19 salgını sürecince yaşlıların sağlık hizmetlerinden yararlanmada raporlu ilaçlar ile ilgili düzenlemeler hariç orta derece aksaklık yaşadığı görülmüştür. İmmobilite görülme oranı kronik hastalığı olanlarda, eşi olmayanlarda daha yüksek tespit edildi. Üriner inkontinans, depresyon, immobilite riski kadın cinsiyette yüksek bulunmuştur.  Eğitim düzeyi arttıkça yaşlılarda üriner inkontinans ve immbolite görülme oranı azalmıştır. Geniş aile yapısına sahip yaşlıların çocuklarının Covid-19 geçirme oranı yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: Salgın dönemlerinde birinci basamağa başvuran yaşlı bireylerin kapsamlı değerlendirilmesi daha fazla önem taşımaktadır. Bu değerlendirme için "DSÖ'nün 10 dakikalık Kapsamlı Tarama Testi" ile değerlendirme sürecini destekleyecek ek ölçekler ve muayeneler kullanılarak yaşlı bireylerin var olan sağlık problemlerini tespit edip tedavi edebilir ve yaşam kalitelerini arttırabiliriz.  
Anahtar sözcükler: Covid-19 pandemisi, kapsamlı geriatrik değerlendirme, yaşlılık, geriatrik sendrom

Abstract:
Comprehensive Evaluation of the Health Needs of Patients aged 65 and over during the Epidemic Period

Introduction and purpose: Restrictions applied during the epidemic period and limitations in accessing health services prevent the elderly from benefiting from health services. Especially in this period, it has become even more important to comprehensively evaluate the 65-year-old and older patient group. In our study, it was aimed to evaluate the four giants of geriatrics, such as depression, dementia, falls and urinary incontinence, as well as malnutrition, hearing and vision problems, and to review their social support status by using the "WHO's 10-minute Comprehensive Screening Test" and additional scales and examinations.
Materials and Methods: This cross-sectional study; It was carried out on 147 individuals aged 65 and over who were registered to Adana Çukurova ASM No: 104 between 01.07.2021 and 31.08.2021. After recording the sociodemographic data of the participants, personal information about the Covid-19 disease process, a structured questionnaire containing questions about the use of health services during the Covid-19 disease process, and WHO's 10-minute comprehensive screening test were applied face-to-face. In addition, the Mini Mental Test for the Uneducated (MMSE-E) Scale was applied to the uneducated individuals with a positive memory evaluation, and the Mini Mental State Test (MMSE) Scale to the educated individuals. The International Incontinence Questionnaire (ICIQ-SF) Scale was applied to individuals with a positive assessment of urinary incontinence, and the Geriatric Depression Scale Short Form (GDS-SF) was administered to individuals with a positive assessment of depression. The Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) was administered to all participants. Data were analyzed using the SPSS 16 program. One-sample t-test, two-sample t-test, Oneway-Anova, Mann-Withney U, Chi-square tests and Spearman's correlation analysis were used for data analysis. P values <0.05 were considered significant.
Results: The mean age of the participants was 73,3±6,2 years. 53,7% of the participants were women, 66% were married, 38,8% were highly educated, 77,6% had a nuclear family and 46,9% were low-income. According to the 10-minute comprehensive screening test results, the highest positive evaluation was in bodily functional capacity (immobility) (74,1%); in the second place was depression (46,3%). During the Covid-19 epidemic, it was observed that the elderly experienced moderate disruptions in benefiting from health services, except for the regulations regarding registered drugs. The incidence of immobility was found to be higher in those with chronic diseases and those who did not have a partner. The risk of urinary incontinence, depression and immobility was found to be higher in females. As the level of education increased, the incidence of urinary incontinence and immobility decreased in the elderly. It has been found that the children of the elderly with extended family structure have a high rate of passing on Covid-19.
Conclusion: Comprehensive evaluation of elderly individuals who apply to primary care during epidemics is more important. For this evaluation, we can detect and treat the existing health problems of elderly individuals and increase their quality of life by using the "WHO's 10-minute Comprehensive Screening Test" and additional scales and examinations to support the evaluation process.
Key words: Covid-19 pandemic, comprehensive geriatric assessment, senile, geriatric syndrome