Tere (Lepidium sativum L. subsp. sativum) bitkisi üzerinde demir sülfat (FeSO4.7H2O) toksisitesinin morfolojik, anatomik ve fizyolojik etkileri
The effects of iron sulfate (FeSO4.7H2O) toxicity on morphology, anatomy and physiological of cress (Lepidium sativum L. subsp. sativum) plant
Yazar: AYŞE NUR HAZIROĞLU
Danışman: PROF. DR. BEKİR TİLEKLİOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Demir sülfat = Ferrous sulphate ; Fizyoloji = Physiology ; Morfoloji = Morphology ; Tere = Garden cress ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin her bölgesinde yetişebilen tere  (Lepidium sativum L. subsp. sativum) bitkisi üzerinde farklı miktarlarda demir sülfat çözeltisi (FeSO4.7H2O) uygulandı. Beş gruptan oluşan, beş tekrarlı 25 adet saksılara 2:1 oranında toprak kum karışımı eklendi. Kontrol grubuna saf su, diğer dört gruba demir sülfat çözeltisinin 1, 10, 100 ve 1000 mg/L'lik konsantrasyonları verildi. Deney süresince bitkilerin morfolojik değişimleri gözlendi. Süreç tamamlandığında bitkilerin anatomik ve fizyolojik bulguları da incelenerek istatiksel analizleri çıkartıldı. Deneyde 1000 mg/L FeSO4.7H2O çözeltisi uygulanan bitkilerde bazı toksik bulgulara rastlanıldı. Bitki birey sayılarında azalma olmamasına rağmen yapraklarda sararma, kuruma ve kahverengi benekler gözlendi. Bitkinin yaprak sayısı, gövde ve kök uzunluğu kontrol grubuna oranla azaldı. Elde edilen bulgularda 1 mg/L ve 10 mg/L demir sülfat çözeltisi uygulanan bitkilerin anatomik ve fizyolojik değerlerinin, kontrol grubu bitkilerine yakın olduğu gözlemlendi. 100 mg/L demir sülfat çözeltisi uygulanan bitkilerde birey sayısında azalma görülmedi. Bu grupta gövde çapında, trake sayısı ve trake lümen çap uzunluğunda, yaprak trake lümen çapında, yaprak alt stoma sayısında, kök ve yaprak gram dokudaki demir miktarında kontrol grubuna göre anlamlı bir azalma gözlendi. Ayrıca uygulama 1000 mg/L'de uygulanan grupta en çok negatif etki gösteren yapılar sırasıyla gövde, kök ve yaprak olduğu tespit edildi.

Abstract:
In the present study, the different iron solutions (FeSO4.7H2O) were applied on cress (Lepidium sativum L. subsp. sativum) plant, which can grow in every region of Turkey. From five groups consisting of five repetitive, 25 pots were added to 2:1 ratio soil-sand mixture. Pure water to control group, 1, 10, 100 and 1000 mg/L concentrations of ferrous sulfate solutions to the other four groups were given. During the experiment, the morphological changes of the plants were observed. After the process was completed, the anatomical and physiological findings of plants were also examined and statistical analyzes were made. In the experiment, some toxic findings were observed in plants applied 1000 mg/L FeSO4.7H2O solution. In the number of plant individuals although there was no reduction, yellowing, drying and brown spots were observed on   leaves. The number of leaves, stem and root length of plant decreased compared to control group. In the findings, it was observed that anatomical and physiological values of plants treated with 1 mg/L and 10 mg/L ferrous sulfate aqueous solutions were close to plants in control group. There was no decrease in the number of individuals in plants treated with 100 mg/L ferrous sulfate aqueous solution. In this group, a significant decrease was observed in stem diameter, trachea number and tracheal lumen diameter length, leaf tracheal lumen diameter, leaf lower stomata number, and iron content in root and leaf gram tissue compared to control group. In addition, it was observed that the structures with the most negative effects in the group administered at 1000 mg/L were stem, root and leaf, respectively.