İskit tarihinin Grek, Latin ve Bizans kaynakları
Greek, Latin and Byzantine sources of Scythian history
Yazar: EMRULLAH AYTEMUR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÖZTÜRK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Bizans eserleri = Byzantine works ; Bizanslılar = Byzantines ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Kimmerler = Kimmerians ; Kültürel kaynaklar = Cultural resources ; Latinler = Latins ; İskitler = Skythians

Özet:
Erken dönem tarihi kaynaklar incelendiğinde İskitlerin, Kuzey Karadeniz kıyılarına düzenli olarak uğradıkları, bölgeyi tanıdıkları ve keşif seferlerinin akabinde esas bakiyeleri ile bu coğrafya üzerine yöneldikleri ifade edilmektedir. İskit göç dalgasının merkezi kolu Kimmer ülkesi olarak kabul gören Kuzey Karadeniz kıyılarına yerleşerek uzun yıllar bölgede hâkimiyet tesis etmişlerdir. Sürekli bir dinamizm içerisinde yaşam süren İskitlerin kültürel birimleri geniş coğrafyalara yayılmıştır.
 İskit tarihi araştırmalarında yazılı kaynaklar ve arkeolojik buluntular büyük önem taşımaktadır. Kuzey Karadeniz kıyılarına geldiklerinde ilk olarak Kimmerler ile mücadele eden ve ardından komşu medeniyetler ile iletişim kuran İskitlerin izlerini bu coğrafyada ilk olarak Grek kaynaklarında bulmaktayız. Grek yazarları gördükleri ve duydukları kadarıyla İskitler hakkında bilgiler aktarmışlardır. Bizler de bu sayede onların yaşam tarzları, askeri stratejileri ve ticari faaliyetlerine dair önemli bilgiler edinerek bazı detaylara ulaşabilmekteyiz. İskitler bıraktıkları kültürel mirasla kendilerinden sonra bölgeye gelen konargöçer yaşam tarzını benimseyen kavimlerin İskit adıyla anılmalarına vesile olmuşlardır. Uzun bir süre Kuzey Karadeniz coğrafyası İskitya, gelen topluluklar ise İskit adıyla anılmışlardır.
Latin kaynaklarında Makedonya Krallığının yükselişi ve bu duruma mukabil gerçekleşen sınır çatışmaları neticesinde İskitlere dair izlere rastlamaktayız. Bizans kaynaklarında coğrafi alan adının önemi ve askeri teşkilat yapısının öne çıktığı görülmektedir. Tuna nehrinden başlayıp doğuda Seyhun nehrine kadar yayılan İskitler, yaşadıkları dönemin dikkat çeken toplulukları arasında yer almaktadırlar. İskitlere dair ilgi ve dikkatin M.Ö. VIII. Yüzyıl dolaylarında ortaya çıktığı bilinmektedir. Grek Kolonizasyonunun da getirdiği ticari faaliyetlerin gelişimi, İskitlerin bölgede hâkimiyet sürdürmelerini sağlamıştır. Çalışmamızda İskitlerin Kuzey Karadeniz sınırlarına gelişleri ve İskitya sınırlarındaki faaliyetlerini konu alan tarihi kaynakları incelemeye çalıştık.

Abstract:
When the early historical sources are examined, it is seen that the Scythians regularly visited the Northern Black Sea coasts, it is stated that they knew the region and after their expeditions, they headed towards this geography with their main remains. The central branch of the Scythian migration wave settled on the Northern Black Sea coasts, which is accepted as the Cimmerian country, and established dominance in the region for many years. The cultural accumulation of the Scythians, who lived in a continuous dynamism, spread over wide geographies.
Written sources and archaeological finds are of great importance in Scythian historical research. We find traces of the Scythians, who first struggled with the Cimmerians when they came to the shores of the Northern Black Sea, and then communicated with the neighboring civilizations, in the Greek sources for the first time in this geography. Greek writers gave information about the Scythians as far as they saw and heard. In this way, we were able to reach some details by obtaining important information about their lifestyles, military strategies and commercial activities. With the cultural heritage they left, the Scythians also conduce toward the tribes that came to the region after them, adopting the nomadic lifestyle, to be called Scythians. For a long time, the Northern Black Sea region was called Scythia, and the coming communities were called Scythians.
In Latin sources, we encounter traces of Scythians as a result of the rise of the Macedonian Kingdom and the border conflicts that took place in response to this situation. In Byzantine sources, it is seen that the importance of the geographical area name and the structure of the military organization come to the fore. The Scythians, which started from the Danube river and spread to the Seyhun river in the east, are among the remarkable communities of the period they lived. The interest and attention on the Scythians BC. VIII. It is known that it appeared around the century. The development of commercial activities brought by the Greek Colonization enabled the Scythians to maintain their permanence in the region. In our study, we tried to examine the historical sources about the arrival of the Scythians to the borders of the Northern Black Sea and their activities in the borders of Scythia.