Akademisyen hemşirelerde örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm davranışı arasındaki ilişki
The relationship between organizational justice perceptions and organizational cynicism at academician nurses
Yazar: GÜLÇİN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLNUR AKKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Algı = Perception ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Bu tez çalışması, akademisyen hemşirelerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki devlet ve özel/vakıf üniversitesinde çalışan 1600 akademisyen hemşire oluşturdu. Araştırma örneklemini, örneklem seçimine gidilmeden çalışmaya katılmaya kabul eden 356 akademisyen hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından literatür taranarak hazırlanan 14 soruluk sosyo-demografik bilgiler formu, Örgütsel Adalet Ölçeği ve Örgütsel Sinizm Ölçeği kullanıldı. Araştırmaya katılan akademisyen hemşirelerin çoğu 30 yaş ve altında, kadın, evli, Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde, meslekte çalışma süresi 6-10 yıl, kurumdaki çalışma süresi 2-5 yıl, çalıştığı bölge Marmara Bölgesi olan, devlet üniversitesinde çalışan, mesleki unvanı araştırma görevlisi olan ve idari görevi olmayan akademisyenlerdir. Akademisyen hemşirelerin Örgütsel Adalet Ölçeği (ÖAÖ) genel puan ortalaması 2,92±0,95 iken alt boyut puan ortalaması en yüksekten düşüğe doğru şöyle sıralanmaktadır; Etkileşim Adaleti 3,11±1,13, Prodesürel Adaleti 2,85±1,12 ,Dağıtım Adaleti 2,82±0,92'dir. Akademisyen hemşirelerin örgütsel adalet algısı ortalamanın üzerinde bulundu. Örgütsel Sinizm Ölçeği (ÖSÖ) genel puan ortalaması 2,93±0,93 iken  alt boyu puan ortalaması en yüksekten düşüğe doğru şöyle sıralanmaktadır; Bilişsel Sinizm 3,14±1,02 , Davranışsal Sinizm 3,00±0,99 ve Duyuşsal Sinizm 2,64±1,24'dür. Akademisyen hemşirelerin örgütsel sinizm tutumu ortalamanın üzerinde bulundu. Örgütsel sinizm ölçeği ile örgütsel adalet ölçeği arasında "negatif yönlü güçlü" bir ilişki bulundu. Örgütsel adaletin örgütsel sinizme etkisini incelemek amacı ile yapılan regresyon modeli anlamlıdır. Buna göre; örgütsel adalet örgütsel sinizmi "negatif yönde" etkilemektedir. Örgütsel sinizmdeki değişimin %44'ü örgütsel adalet tarafından açıklanmaktadır. Çalışmanın sonucunda, hemşirelik okullarındaki yöneticilerin akademisyen hemşire olması, dürüst, açık iletişim kurulması ve akademisyenlere her konuda adil davranılması önerilir. 

Anahtar Sözcükler: Akademisyen hemşire, okul, örgütsel adalet, örgütsel sinizm.

Abstract:
This thesis study has been conducted to determine the relationship between organisational perception of justice and organisational cynical approach among academician nurses in a descriptive and correlational way. The population of this research was formed from 1600 academician nurses from public and private/foundation universities. 356 academician nurses agreed to participate in this study. Sociodemographic information form which include 14 questions of which prepared by the reasearcher rewieving the literature, Organisational Justice Scale and Organisational Cynicism Scale were used in the data collection. Most of the academician nurses involved in the study were 30 years old and under, woman, married, in Health Sciences Faculty, employed 6-10 years at the profession and 2-5 years in the same institution, employed at Marmara region, working at public universities, research fellow and without administrative duty. Organisational Justice Scale (OJS) point average of academician nurses was 2.92 ± 0.95 and sub-dimension point average was as follows; 3.11 ± 1.13 for interaction justice, 2.85 ± 1.12 for procedural justice, 2.82 ± 0.92 for distribution justice, respectively. The organizational justice perception of academic nurses has been found above average. Organisational Cynicism Scale (OCS) point average of academician nurses 2.93 ± 0.93 and sub-dimension point average was as follows; 3.14 ± 1.02 for cognitive cynicism, 3.00 ± 0.99 for behavioral cynicism and 2.64 ± 1.24 for affective cynicism. The organizational cynicism attitude of academic nurses has been found above average. Respectively a strong and invers relationship was determined between organisational cynicism scale and organisational justice scale. The regression model performed to investigate the effect of organisational justice to organisational cynicism was significant. Therefore, %44 of organisational cynicism change was explained by organizational justice. As a results of the study, it is recommended that administrators in nursing schools become academic nurses, to establish honest, open communication and to treat academics fairly in all subjects. 

Key words: Academician nurse, school, organizational justice, organizational cynicism.