Ekber Şah döneminde Hindistan (1542-1605)
India in Akbar's period
Yazar: HİLAL ÇAĞLAYAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH DÜNDOĞDU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Hatırlayacağımız gibi, İslamiyet'in Hindistan'a ilk olarak gelmesi Arap tüccarlarının 712 yılında deniz yoluyla Hindistan'a girip, Sind'i fethetmesiyle başlamıştır. Sonraki yüzyıllarda asıl yayılmalar Hindu Kuş bölgesinden bazı İslam kabilelerinin ve göçmenlerin gelmesiyle olmuştur. Daha sonraki zamanlarda Afganlar, Türkler de Hindistan'a yerleşmişlerdir. 16. yy. da Türklerin yerleşmeleriyle,çeşitli Müslüman hanedanlıklar Kuzey Hindistan'da kurulmaya başlamıştır. Bildiğimiz gibi asıl ilerleme (977- 997) Gazneli Mahmud' un Hindistan'ı fethetmesiyle başlamıştır. Hindistan'daki ilk ve en önemli siyasi değişiklikler Türk- Hint İmparatorluğu döneminde gerçekleşmiştir. 1526- 1530 tarihleri arasında hükümdar olan Babür Hindistan'ı 5 yıl gibi kısa bir süre idare etmiş fakat bu zaman içerisinde Hindistan'da kalıcı ve etkileyici başarılar elde etmiştir. Babür farklı kültürleri barındıran Hindistan'da Hint- Türk kültürünü birleştiren çalışmalar yapmasıyla güzel bir isim kazanmıştır. Ölümünden sonra oğlu Hümayun Hindistan tahtına oturmuştur. Hümayun babası kadar idarede başarılı olamamış ve tahtı Şir Şah'a kaptırmıştır. Babasının yaptığı gibi Hint- Kültür ilişkilerinin için çalışmalar yapmışta. Bir yıl sonra Hümayun Hindistan tahtını tekrar 195elde eder ve 1556 yılında ölünce yerine 14 yaşındaki oğlu Ekber 'i hükümdar olarak bırakır. Müslüman- Türk İmparatorluğu tahtına oturan Ekber'in okuma yazma bilmediği, fakat okuduğu her şeyi aklında kolayca tuttuğu, çok zeki olduğu söylenmektedir. Hindistan'da 50 yıl gibi uzun bir zaman hükümdar olan Ekber gerçek idareci, üstün bir kabiliyetti. Fetihlerle ülkesinin sınırlarını oldukça genişletmiştir. Laik bir kişi olan Ekber, Hindu- Müslüman eşitliğini sağlamıştır. Tecrübeli hükümdar, iktidarı süresice ülkesinin ve halkının ihtiyaçlarına cevap vermiş, ülkenin refahını yükseltmek için birçok düzenleme yapmıştır. Onun asıl dikkat çeken yönü dinler hakkındaki sorunlarla uğraşması ve hatta farklı dinlerin sentezi olan Din-i ilahi diye yeni bir din oluşturmasıdır. Ekber 'in en büyük ilgi alanlarından biri de mimaridir. Agra yakınlarında Fetihpur Sikri admda bir şehir kurmuş ve Hümayun Türbesi, Lahor ve Agra Kalesi, Muhammed Gavs Türbesi ve Panç Mahal gibi muhteşem eserler yaptırmıştır. Bu eserlerde Müslüman- Hindu tarzı görmek mümkündür. Ekber dönemi Türk- Hint İmparatorluğu için çok önemlidir. Hindistan'a muhteşem eserler bırakmıştır. Onun döneminde bilim adamları, sanatçılar saraya getirilmiş ve bu da Ekber 'in bilim ve edebiyata verdiği önemin bir göstergesidir. 196Muhteşem hükümdar Ekber'in 1605'te ölümüyle yerine oğlu Cihangir geçmiştir (1605- 1627). 197

Abstract:
As we remember that; Islam first came to India by sea when Arap traders conquered Sind in 712. The main thrusts started, however, almost three centruies later, when the banners of Islam began to be carried through the northern passes of Hindu Kush by nomadic raiders. Eventualy, when they caught the smell of empire, the Af Afgans, the Turks came to stay. Between the time of the establishment of the arrival of the Turks in the sixteenth century, various Muslim dynasties crossed the historical stage of North India. As we know the real Muslim- Turk Empire began to gain ground with the conquest of India by Mahmud of Ghazni (977-997). The first and important political changes in India had occured by Türk- Muslim Empire. Babür ruled India for a short period of 5 years (1526- 1530), but he left a durable impression in the history of Muslim rule in India. He had done, many unique qualities of head and heart, which made him a great warrior. He also earned a good name due to his Turk- Indo civilization in undivided India were laid down in his period. After his death his elder son Hümayun (1530-40/ 1555-1556) succeded him. Hümayun wasn't successful as his father so no doubt luck turned against him and he lost throne to Sher Shah Suri for a short tperiod, but he didn't loose heart and after the death or Sher Shah he came 198back to India and recaptured his throne. He made commendable contribution in devoloping Turk-Indo culture of which his father was a pioneer. A year after regaining his Indian empire Hümayun was dead (1556) and the fourteen -year-old Akbar (1556- 1605) sat on Muslim - Turk throne. He never learned to read or write, but he had a great intellect and remembered every word read to him, taking great delight in this manner of instruction. He was a real genius, who ruled over India for 50 years with great success. He expanded the boundaries of his great empire. He had a secular mind, so he developed reconciliatory relatoions among the Muslim and the Hindu. Being a very wise ruler, a great statesman and very bright person, he determined the needs of the region with great care and followed a balanced state policy according to the environment. Akbar had made a lot of things for his people. His curiosity was robust in matters of religion, and he eventullay founded a new religion named Din-i İlahi, composed of what he considered the virtues of several religions. Akbar' s impassioned interests also included architecture, and this led him to build a royal city at Fatehpur Sikri, near Agra. Some various historical buildings, forts, tombs and palaces like Hümayun' s tomb, Pane Mahal, Agra and Lahor Castles, Mh. Gavs Castle etc. In these structures Islamic and Hindu elements were deliberately blended, reflecting the emperor's desire to integrate culturally his 199diverse nation. Akbar's period was very important for us. He had done a lot of more significiant constributios m India. At his time he brought a lot of artists, science-men to India. When the great Ekber died in 1605, his son became emporer as Jahangir (1605-1627). 200