Gelişmekte olan ülkelerde yabancı banka girişlerinin finansal gelişme ve büyüme üzerine etkisi: Panel veri analizi
The effect of foreing banks involvement on financial development and growth in developing countries: A panel data analysis
Yazar: OĞUZHAN ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. HALİL ALTINTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankalar = Banks ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finansal gelişme = Financial development ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yabancı bankalar = Foreign banks ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye işletmeleri = Foreign capital enterprises ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Finansal gelişme ve ekonomik büyüme, tüm ülkelerin önem verdiği iki ekonomik olguyu oluşturmaktadır. 1980 yılından itibaren bankacılık sektörü, finansal gelişmişlik ve ekonomik büyüme kavramları üzerinde etkilerini göstermeye başlamıştır.
Finansal liberalizasyon ile birlikte özellikle gelişmekte olan ülkelerde karlılık oranlarındaki artış, gelişmiş ülkelerde kurulu büyük ölçekli bankalar için cazip hale gelmiştir. Bu sebeple yabancı sermayeli bankalar bu karlılık oranından faydalanmak amacıyla tüm dünyada faaliyet göstermeye başlamıştır. Yabancı sermayeli banka, bir bankanın birden fazla ülkede bankaya sahip olmasını ve bunları kontrol etmesini ifade eder.Yabancı bankacılık akımları 1980'li yılların sonundan itibaren tüm dünyada giriş yaptıkları ülkelerin finansal gelişme ve büyüme göstergeleri  üzerinde etki göstermeye başlamıştır.

1990'lı yıllardan sonra özellikle; Asya, Orta ve Doğu Avrupa ve Latin Amerika'da yabancı banka girişleri etkisi artmış ve bu bölgedeki  ülkelerin finansal gelişmişliği ve büyüme göstergeleri yeniden şekillenmeye başlamıştır. Bu sebeple tüm dünyada yabancı bankacılık  kavramı önem kazanmıştır.

Çalışmada, Gelişmekte olan 15 ülkede, 2001-2015 yılları arasında yabancı banka girişlerinin finansal gelişmeyi ve büyümeyi etkileyip etkilemediği panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Yapılan Ampirik analizde; Breusch ve Pagan (1980), Peseran (2004) ve Pesaran, Ullah ve Yamagata (2008) tarafından geliştirilen yatay kesit bağımlılığı testleri, Pesaran (2007) CADF panel birim kök testi,  hata düzeltme ve Lagrange Multiplier testi, Panel vektör otoregresyon ve panel vektör hata düzeltme modeli kullanılmıştır.


Yapılan çalışmada, Naaborg vd. (2003) ve Bongini vd. (2017) çalışmalarından hareketle finansal sistemdeki gelişmeyi ölçmek için ise finansal sistem tarafından ülke vatandaşlarına verilen toplam kredi miktarının GSYİH'ye oranı, enflasyon oranı, dışa açıklığı ölçmek amacı ile ihracat ve ithalatın toplamının GSYİH'ye oranı ve kamunun ekonomi üzerindeki etkinliğini ölçmek amacı ile kamunun nihai tüketim harcamalarının GSYİH'ye oranı açıklayıcı değişken olarak kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçları, gelişmekte olan ülkelerde yabancı banka girişlerinin finansal gelişme üzerinde istatistiki olarak anlamlı etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca büyüme üzerinde anlamlı bir etki göstermediği ortaya konulmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Finansal Gelişme, Büyüme, Yabancı Banka, Yabancı Banka     Girişi, Panel Veri Analizi

Abstract:
For all the countries, the financial development and economic growth given importance  constitute the basic structures of the economy. Since 1980, the banking sector has started to show its effects on financial development and economic growth.

Following the financial liberalization, the increase in profitability rates, especially in developing countries, have become attractive for the large banks operating in developed countries and they have enlarged their banking operetions all over the world in order to benefit from this profitability rate. Foreign-owned bank means that a bank has ownership and control of other banking institutions located and incorporated in other countries. Since late 1980's, foreign-owned banks have an impact on the financial development and growth indicators of the host countries.

After the 1990's,  the impact of the foreign banks penetration has increased in Asia, Central and Eastern Europe and Latin America and in this region, the financial development and growth indicators of the countries have begun to be reshaped. Therefore, the concept of foreign banks has gained importance all over the world.

In this study, panel data analysis method was used to examine whether foreign banks penetration affected the financial development and growth between the years of 2001 and 2015 in selected 15 developing countries. In the empirical analysis, cross-sectional dependence tests, developed by Breusch and Pagan (1980), Peseran (2004) and Pesaran, Ullah and Yamagata (2008), and panel unit root test developed by Pesaran (2007) CADF, and  error correction and Lagrange Multiplier test and Panel vector autoregression and panel vector error correction model was used.

In this study, with reference to Naaborg et all. (2003) and Bongini et all. (2017), in order to measure the development in the financial system, the ratio of total amount of credit given to the citizens of the country by the financial system to GDP and the inflation rate; to mesure the outward opennes, the ratio of overall exports and imports to GDP; and to measure the public effectiveness on the economy, the ratio of puclics' final consumption expenditures to GDP were used as an explanatory variable. The results of the analysis revealed that foreign bank penetrations have a statistically significant effect on financial development but not on growing in developing countries.
 
Keywords: Financial Development, Growth, Foreign Bank, Foreign Bank Entry, Panel       Data Analysis