Türkiye'nin teknolojik yayılmaları özümseme kapasitesi ve ekonomik büyüme ile etkileşimi
Turkey's capacity to absorb technological diffusion and its interaction with economic growth
Yazar: MURAT EMİKÖNEL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TOKATLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Ekonomik büyümeyi artıran etkenler çok olsa da teknolojik ilerlemenin temelini oluşturan Ar-Ge harcamaları ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. 1990'ların başlarında Ar-Ge temelli içsel büyüme modellerinin geliştirilmesiyle yenilik kavramı büyümenin merkezinde olmuştur. Bu bağlamda ekonomik büyümeyi sürdürülebilir kılmak ve uluslararası rekabette avantajını kaybetmek istemeyen ülkeler, kaynakları etkin ve akılcı bir şekilde kullanılmalarını sağlaması bakımından Ar-Ge harcamalarına önem vermektedir. Bu doğrultuda 2003-2017 yılları arasında Grossman ve Helpman (1991), Coe ve Helpman'ın (1995) çalışmalarında yer alan Ar-Ge temelli içsel büyüme modelleri kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda Ar-Ge harcamalarına yapılan yatırımların ihracat büyüme oranlarını pozitif etkilediği görülmüştür. Ancak, yabancı Ar-Ge stoğuyla beraber cari dönemde dışarıdan alınan teknolojinin toplam faktör verimliliğini düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Toplam faktör verimliliğindeki azalışın nedeni olarak sektördeki işgücünün kullanabileceği teknolojinin ithal edilmemesi ile makine ve teçhizatı kullanacak işgücünün nitelikli olmaması görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ar-Ge Harcamaları, Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi

Abstract:
Although there are many factors that increase economic growth, R&D expenditures, which form the basis of technological progress, play an important role in ensuring economic growth. With the development of R&D-based endogenous economic growth models in the early 1990s, the concept of innovation had been at the center of growth.  In this context, countries that do not want to sustain economic growth and lose their advantage in international competition, attach importance to R&D expenditures in terms of ensuring that their resources are used effectively and rationally. In this direction, panel data analysis was carried out using the internal growth models based on R&D based in the studies of Grossman and Helpman (1991), Coe and Helpman (1995) between 2003-2017. As a result of the study, it has been observed that the investments made in R&D expenditures positively affect the export growth rates. Between the years 2003-2017 has been shown to increase the total factor productivity of domestic R & D stock in Turkey's manufacturing industry. However, it has been concluded that, with the foreign R&D stock, the technology taken from the outside in the current period reduces the total factor productivity. As the reason for the decrease in the total factor productivity, it is seen that the technology available to the workforce in the sector is not imported and the workforce to use the machinery and equipment is not qualified.

Key Words: R&D Expenditures, Economic Growth, Panel Data Analysis