Malatya ilindeki adölesanların sağlık davranışlarının ve sorunlarının tanımlanması, beslenme ve stresle başetme eğitiminin sağlığı geliştirmeye etkisi
Description of the health behaviour and problems of the adolescents and the effects of nutrition and coping with stress education on health development in Malatya
Yazar: EMİNE GEÇKİL (ALÇI)
Danışman: DOÇ.DR. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
7. ÖZET Araştırma tanımlayıcı ve yarı deneysel olmak üzere iki aşamalı olarak planlandı. Birinci aşamada, adölesanların sağlık davranışları, sorunları tanımlandı ve sorunları ile sağlık davranışları arasındaki ilişki incelendi. İkinci aşamada, adölesanlara beslenme ve stresle başetme eğitimi verilerek, eğitimin sağlık davranışlarını geliştirmeye ve yaşanan sorunlarını azaltmaya etkisi değerlendirildi. Araştırmanın evrenini Malatya Lisesindeki 4263 öğrenci oluşturdu. Örneklem, birinci aşamada rasgele örnekleme ile seçilen 610 kişiden, ikinci aşamada ise kura ile belirlenen sınıflarda bulunan 122 kişiden oluştu. Veriler, birinci aşamada adölesanların anket formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ölçeği (SYBD) ve Adölesan Sorunlarını Tanılama Ölçeği (ASTÖ)'ni doldurulmalarıyla elde edildi. Ayrıca BKİ için boy ve tartı ölçümü yapıldı. İkinci aşamada, beslenme ve stresle başetme konusunda eğitim broşürü hazırlanarak toplam 8 hafta planlı eğitim uygulandı. Bu aşamada ise, veriler tanımlayıcı bölümdeki anket formu ve ölçeklerin eğitimin başında ve eğitimden 6 ay sonra tekrar uygulanmasıyla toplandı. Araştırma sonucunda, adölesanların sağlık davranışlarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Adölesanların en az sağlık sorumluluğu, en fazla kendini gerçekleştirme ve kişilerarası destek davranışlarını sergiledikleri saptandı. Erkeklerin egzersiz (p<0.001) ve SYBD toplam puanlan (p<0.05) kızların puanlarından yüksek bulundu. Adölesanların en fazla gelecek ve psikolojik semptomlarla ilgili sorunlar yaşadığı belirlendi. Erkeklerin beslenme (p<0.05), sosyal uyum, fizyolojik, cinsel konularda kızlardan daha fazla sorun yaşadığı saptandı (p<0.001). Grupta sigara içme (% 33), kendine zarar vermeyi düşünme (% 47.5), zayıflık (% 8.7), şişmanlık (% 2.1) gibi önemli sorunlar yaşandığı belirlendi.Beslenme ve stresle başetme eğitimi sonucunda beslenme, stres yönetimi ve egzersize yönelik sağlık davranışlarında artış olduğu saptandı. Bu konularda adölesanlara yapılacak eğitimin sağlık davranışlarını geliştirmeye katkı sağladığı sonucuna varıldı. Sağlığı geliştirmeye yönelik bu tür müdahale araştırmalarına ağırlık verilmesi önerildi. 59

Abstract:
SUMMARY DECRIPTION OF THE HEALTH BEHAVIOUR AND PROBLEMS OF THE ADOLESCENTS AND THE EFFECTS OF NUTRITION AND COPING WITH STRESS EDUCATION ON HEALTH DEVELOPMENT IN MALATYA The research is planned in two levels as descriptive and semi-experimental. In the first level the health behaviors and the problems of the adolescents are described and the relation between the problems and health behaviors is investigated. In the second level the nutrition and coping with stress education is given to the adolescents and the effect of the education on the development of their health behaviors and reducing their problems is evaluated. The research is consisted of 4263 students in Malatya High School. The sample is gathered in first level from 610 students with random sampling and in second level from 122 students by drawing. The data is obtained in the first level by the questionnaire form, Health Promotion Life-Style Profile (HPLP) and Problems of The Adolescent Diagnose Scale (PADS). Also the weights and heights are measured for the BMI. In the second level an education handout is prepared about nutrition and coping with stress and 8 weeks planned education is performed. The data is gathered from the questionnaire form and scales in the descriptive part in the beginning and again after 6 months of the education. At the end of the research the health behaviors of the adolescents is observed to be at medium level. The least observed found to be the adolescents' health responsibility and the most being self actualization and interpersonal supporting behaviors. The total scores of practice (p< 0.001) and HPLP of boys found to be higher than girls.behaviors. The total scores of practice (p< 0.001) and HPLP of boys found to be higher than girls. It is observed that the adolescents mostly had problems with the future and psychological problems. The boys had problems more than girls with nutrition (p< 0.05), social adaptation, physiological and sexual matters (p< 0.001). In the group important problems like smoking (% 33), thought of self-harm (% 47.5), being thin (% 8.7) and being fat (%2.1) are found. At the end of the nutrition and coping with stress education an increase in stress management and health behaviors towards practice is observed. It is concluded that an education to adolescents about these matters would improve health behaviors. It is proposed that such intervention researches towards health development should be emphasized