Yetişkinlerde gıda takviyesi kullanımının anksiyete ile ilişkisi
Relationship between dietary supplement usage with anxiety in adults
Yazar: ELİF ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVİN DEMİR
Maltepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Besin destekleri = Dietary supplements ; COVID 19 = COVID 19 ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Giriş ve Amaç: Gıda takviyeleri olarak bildiğimiz vitaminler, mineraller, probiyotikler ve diğer ürünlerin kullanım sıklığı; anti-inflamatuar, antioksidan ve bağışıklık geliştirici etkileri nedeniyle, başarılı satış stratejileri ve reklamların da katkılarıyla giderek artmaktadır. Üç yıldır mücadele edilen Covid-19 salgın sürecinin bireylerin sağlık anksiyetesini arttırdığı, oluşan korku ve stresin bireylerin beslenme alışkanlıklarında değişikliklere neden olduğu gözlenmiş, gıda takviyesi kullanımının da etkilenebileceği düşünülmüştür. Biz bu çalışma ile hastalarımızdaki gıda takviyesi kullanım durumlarını, bu takviyelerin kullanım sebeplerini, oluştuysa yan etkilerini, bu kullanımın kişinin demografik özellikleri, anksiyetesi, Covid-19 korkusu ve pandemi ile ilişkisini gözlemlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte tek oturumda çevrimiçi usulü anket tipindeki çalışma 01.10.2022-01.11.2022 Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine gelen 18-75 yaş arası gönüllü hasta ve hasta yakınlarından paylaşılan elektronik anketi doldurmayı kabul eden bireyler ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizi "MINITAB 22", Google Sheets, openepi programları kullanılarak yapılmış, istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma grubunun yaş ortalaması 35.2 ± 11.3 yıldı ve %67.4'ü kadındı.  Katılımcıların 372 'si (%67.4) gıda takviyesi kullanıyordu ve en sık kullanılanlar arasında D vitamini (%16.1), C vitamini (%15.8), B12 vitamini (%10.4), multivitaminler (%9.9) bulunmaktadır. Katılımcıların gıda takviyesi kullanma sebepleri bağışıklık güçlendirme (%24.9), halsizlik (%12.3), laboratuar tahlili sonucu hekim tavsiyesi olarak (%11.5) ve Covid-19 sebebi ile (%9.1) şeklinde saptanmıştır. Kadınlarda gıda takviyesi alma oranı (%72.6) erkeklerden (%56.7) daha yüksekti (p<0.001). Katılımcıların %60.7'si Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş olup gıda takviyesi alma oranı geçirmeyenlere göre daha yüksekti (p=0.014). Kronik hastalığı olanların gıda takviyesi kullanma oranı daha yüksekti (p<0.001). Beck anksiyete ölçeğinden 8 ve üzeri puan alan anksiyete semptomlarına sahip katılımcıların Covid korku ölçeğinden aldığı puan ortalaması ve gıda takviyesi kullanma oranı anksiyete semptomları olmayanlara göre daha fazlaydı (her ikisi de p<0.001). Sonuç: Gıda takviyesi kullanımı kadınlarda, üniversite mezunlarında, kronik hastalığı olanlarda, Covid-19 enfeksiyonu geçirme öyküsü olanlarda, düzenli ilaç kullananlarda, antidepresan kullanma öyküsü olanlarda, Beck anksiyete testinden daha yüksek puan alanlarda, Covid-19 aşısı olanlarda istatistiki olarak anlamlı düzeyde daha fazla saptanmıştır. Pandemi ya da Covid-19 enfeksiyonu geçirme ile anksiyete grupları ve covid korku ölçeği skoru arasında ilişki saptanmamıştır. Yaş grubu ilerledikçe anksiyete oranı düşerken, Covid korku ölçeğini skorunun arttığı saptanmıştır. Sağlık çalışanı dışındaki meslek gruplarında, anksiyete varlığında gıda takviyesi kullanımı anlamlı düzeyde artarken, sağlık çalışanlarında bu ilişki istatistiki anlamlı bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: anksiyete, Covid-19 korkusu, gıda takviyesi.

Abstract:
Introduction and Aim: Frequency of using vitamins, minerals, probiotics and other products that is classified as dietary supplements, is increasing day by day with the contribution of successful sales strategies and advertisements and due to its anti-inflammatory, antioxidant and immune-booster effects. The Covid-19 epidemic process, which has been fought for three years, is thought to increase health anxiety, and that the fear and stress caused changes in the nutritional habits of individuals, and so the use of dietary supplements could also be affected. With this study, we aimed to observe the usage of dietary supplements, the causes of using them, if happened their side effects and, the relationship of this use with the demographic characteristics, anxiety, fear of Covid-19 and pandemic. Materials and Methods: Cross-sectional single session online survey was conducted with the patients and relatives aged between 18-75 who admitted to Maltepe University Family Medicine outpatient clinic willing to fill the online survey between 01.10.2022-01.11.2022. Online forms are used as data collection tool. Data analysis is made with "MINITAB 22", Google Sheets, openepi programmes and the statical significance accepted as p<0.05. Results: Average age for the study group was 35.2 ± 11.3 years and 67.4% of them were women. 372 (67.4%) participants were using dietary supplements and the most used ones among them were vitamin D (16.1%), vitamin C (15.8%), vitamin B12 (10.4%) and multivitamins (9.9%). Purpose of using dietary supplements in participants were boosting immunity (24.9%), weakness (12.3%), as a doctor advise after laboratory test results, and Covid-19 (%9.1). Frequency of using dietary supplements in women (72.6%) was higher than men (56.7%) (p<0.001). Conclusion: Usage of dietary supplements were statistically significantly higher in women, university graduates, participants with chronic disease, Covid-19 infection history, chronic medication users, history of antidepressants, participants with higher score in Beck anxiety test and participants who have been vaccinated for Covid-19. Pandemia and being infected by Covid-19 were not correlated with the anxiety and Covid-19 fear scale. Increased age group participants had lower frequency of anxiety and, higher Covid fear index. Anxiety frequency decreased and the Covid fear scale score increased as the age group got older. While the usage of dietary supplements increased significantly in the presence of anxiety in non-healthcare workers, this relationship was not statistically significant in healthcare workers. Key Words: anxiety, Covid-19 fear, dietary supplementation