Aydın ili zeytin üretiminin bölge ve ülke ekonomisine katkısı
The contribution of Aydın olive production to the regional and country economy
Yazar: ÖZCAN AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ BOSTAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Zeytin bitkisi, eski çağlardan beri kullanılan ve yetiştirilen bir bitkidir. Eski çağlardan beri kullanıldığı için, hayatın her anında ve insanlık tarihinin hemen hemen her döneminde, farklı çalışmalara konu olmuştur. Aydın ilinde yetiştirilen zeytin, sadece günümüzde değil, Osmanlı Devleti döneminde de bir geçim kaynağı olarak kayıtlara geçmiştir. Ampirik literatüre bakıldığında tarımsal ürünler ile ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki pozitif ilişki olduğu görülmektedir. Bu yönüyle Aydın ilinde yetiştirilen zeytin ve zeytinyağının da bölgesel ve ulusal ekonomiye katkısının olabileceği düşüncesi, çalışmanın motivasyonunu oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı da, Aydın ilinde yetiştirilen zeytin ve zeytinyağının Ege Bölgesi ve Türkiye geneli ekonomisine katkısını incelemektir. Araştırmada nicel analiz tekniklerinden betimsel analiz tekniği kullanılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) veri tabanından 2011-2021 yılları arasındaki, Aydın ili, Ege Bölgesi ve Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı üretim, ağaç sayısı, tüketim, ihracat sayısı ve ekonomik büyüme verileri elde edilmiştir. Elde edilen veriler ile Aydın ilinde üretilen zeytin ve zeytinyağının, Ege Bölgesi ve Türkiye geneli ekonomisine katkısı, nicel analiz tekniklerinden betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada ayrıca karşılaştırmalı tablolar yardımıyla analiz de gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Aydın ilinde üretilen zeytin ve zeytinyağının hem Ege Bölgesi hem de Türkiye geneli ihracat ve ekonomik büyüme verilerine olumlu yönde katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Aydın, Ege Bölgesi, Türkiye, Zeytin, Zeytinyağı

Abstract:
The olive plant is a plant that has been used and cultivated since ancient times. Since it has been used since ancient times, it has been the subject of different studies in every moment of life and in almost every period of human history. Olive grown in Aydın province has been recorded as a source of livelihood not only today but also during the Ottoman Empire period. Looking at the empirical literature, it is seen that there is a positive relationship between agricultural products, exports and economic growth. In this respect, the idea that olives and olive oil grown in Aydın province can also contribute to the regional and national economy has formed the motivation of the study. The aim of this study is to examine the contribution of olives and olive oil grown in Aydın to the economy of the Aegean Region and Turkey in general. Descriptive analysis technique, one of the quantitative analysis techniques, is used in the research. For this purpose, olive and olive oil production, number of trees, consumption, number of exports and economic growth data for Aydın province, Aegean Region and Turkey between the years 2011-2021 were obtained from the database of the Turkish Statistical Institute (TUIK) and the Turkish Exporters Assembly (TIM). With the data obtained, the contribution of olive and olive oil produced in Aydın to the economy of the Aegean Region and Turkey in general has been examined with the descriptive analysis method, one of the quantitative analysis techniques. In the study, analysis was also carried out with the help of comparative tables. In line with the findings, it was concluded that the olive and olive oil produced in Aydın contributed positively to both the Aegean Region and Turkey's overall export and economic growth data. 
KEYWORDS: Aydın, Aegean Region, Turkey, Olive, Olive Oil