Fen bilimleri öğretmen adaylarının Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Analysis of the opinions of science teachers on Theory of Evolution
Yazar: KEZİBAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AYDIN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Evrim teorisi = Evolution theory ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen bilimleri = Sciences ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Evrim teorisi biyolojinin deneysel gerçeklerini, biyolojik çeşitliliği açıklayan fennin doğasını ve bilimin sistematiğini en iyi şekilde kullanan teorilerden biridir. Fen Bilimleri öğretmen adaylarının Evrim Teorisinin sistematiği ve Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin alınması bilimin doğası ve sistematiğini anlamaları açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı Fen Bilimleri Öğretmen adaylarının Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırma; Erzurum Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Fen Bilimleri Öğretmenliği (1. 2. 3. 4. sınıflarda) öğrenim gören 300 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Öğretmen adaylarının Evrim Teorisi hakkındaki görüşlerini derinlemesine belirlemek için araştırmada araştırma yöntemi olarak karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada Fen Bilimleri öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemek üzere (Nadelson, & Southerland, 2012) tarafından geliştirilen Öğrenci Evrim Kabul Envanteri 'ÖEK-E'  uzman görüşlerinin ışığında, Türkçe'ye çevrilerek kullanılmıştır. Kullanılan ÖEK-E; beşli likert tipinden oluşan büyük evrim (19 soru), küçük evrim(14 soru) ve insan evrimi(16 soru) olmak üzere toplam 49 soruluk bir ankettir. ÖEK-E'nin güvenirliği 0.92 ve Croncbach Alfa değeri 0.94 verilmiştir. Ancak araştırmada anket uygulanmadan önce tekrar yapılan güvenirlik çalışması sonucunda ÖEK-E Cronbach Alfa değeri 0,81 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda ikinci sınıfta bulunan Fen Bilimleri Öğretmen Adayları'nın ÖEK-E'ye verdikleri cevapların evrim teorisini kabullenmeye daha yakın olduğu görülmektedir. Araştırmanın alt boyutları olan (makro-evrim) büyük evrim, (mikro-evrim) küçük evrim ve insan evrimi (insan-evrimi) sonuçları ayrı ayrı analiz edilmiştir. Ayrıca araştırmada 20 Fen Bilimleri Öğretmen Adayları ile Evrim Teorisi hakkında yüz yüze görüşmeler yapılarak onların bu konudaki görüşleri alınmıştır. Elde edilen sonuçlar frekans ve yüzde olarak gösterilmiştir. Yapılan analizler sonucunda 2. Sınıf fen bilimleri öğretmen adaylarının diğer sınıflara göre evrim teorisini kabul etmeye daha fazla meyilli oldukları anlaşılmıştır (P<0,05). Fen Bilimleri Öğretmen adaylarından elde edilen verilerden kararsızlık durumuna göre Fen Bilimleri Öğretmen Adayları'nın sınıflar arası büyük evrimi teorisini kabullenme düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=,004). Evrim teorisinin bir diğer alt boyutu olan küçük evrim ile ilgili yapılan analizler sonucunda Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının ÖEK-E'ye verdikleri cevapların diğer sınıflara göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği anlaşılmaktadır (p=,668). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının ÖEK-E'ye verdikleri cevapların, araştırmanın bir diğer alt boyutu olan insan evrim teorisini kabullenme düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=,008). Son olarak Ki Kare Testi sonuçlarına göre fen bilimleri erkek öğretmen adayları ile fen bilimleri kadın öğretmen adayları ÖEK-E verileri arasında cinsiyetleri açısından istatistiksel olarak oldukça anlamlı bir farklılık vardır (p=,000). Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretmen adaylarının ÖEK-E'yi kabul etmeye daha fazla meyilli oldukları ve evrim kabul düzeyleri daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The theory of evolution is one of the theories that makes the best use of the experimental facts of biology, the nature of science that explains biological diversity, and the systematics of science. Taking the views of prospective science teachers about the systematics of the Theory of Evolution and the Theory of Evolution itself is important in terms of understanding the nature and systematics of science. For this reason, the aim of this research is to examine the opinions of pre-service science teachers about the Theory of Evolution. The research was carried out with 300 teacher candidates studying in Erzurum Atatürk University Kazım Karabekir Faculty of Education, Department of Mathematics and Science education, Science Education  (1st, 2nd, 3rd and 4th grades). The mixed method was used as a research method in the research in order to determine the views of prospective teachers about the Theory of Evolution in depth. In the study, the Student Evolution Admission Inventory 'I-SEA', which was developed by (Nadelson, & Southerland, 2012) to determine the views of pre-service science teachers, was translated into Turkish and used in the light of expert opinions. The I-SEA used is a five-point Likert-type questionnaire with a total of 49 questions, including major evolution (19 questions), minor evolution (14 questions), and human evolution (16 questions). The reliability of I-SEA was 0.92 and the Croncbach-alpha value was 0.94.  However, the Cronbach Alpha value was found to be 0.81 as a result of the reliability study performed again before the questionnaire was applied in this research. As a result of the research, it is seen that the answers given by the second year Science Teacher Candidates to I-SEA are closer to accepting the theory of evolution. The sub-dimensions (macro-evolution) major evolution, (micro-evolution) minor evolution and human evolution results were analyzed separately. In addition, face-to-face interviews were conducted with 20 Science Teacher Candidates and their views on the Theory of Evolution were taken. Obtained results were shown as frequency and percentage. As a result of the analyzes made, it was understood that 2nd grade science teacher candidates were more inclined to accept the theory of evolution compared to other grades (P<0.05).  The level of acceptance of major evolution, which is a sub-dimension of the research, of the pre-service science teachers was found to be quite significant statistically (p=.004). As a result of the analyzes made on the micro-evolution, which is another sub-dimension of the theory of evolution, it was understood that the answers given by the Science Teacher Candidates to I-SEA did not show a statistically significant difference compared to the other classes (p=,668). The level of acceptance of the human evolution theory, which is another sub-dimension of the research, of the answers given by the pre-service science teachers to the I-SEA was found to be statistically significant (p= ,008). Finally, according to the results of the Chi-Square Test, there is a statistically significant difference between the male science teacher candidates and the female science teacher candidates I-SEA data in terms of their genders (p=,000). According to the results of the research, it was determined that female teacher candidates were more inclined to accept I-SEA and their evolution acceptance levels were higher.