Ortodontik tedavi uygulamalarının oral flora üzerine etkisi ve bireylerin oral hijyen hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
The effect of orthodontic treatment applications on oral flora and evaluation of individuals knowledge and attitudes about oral hygiene
Yazar: AYBÜKE ASENA ATASEVER İŞLER
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHİT ERDEM
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız florası = Mouth flora ; Dental plak = Dental plaque ; Streptococcus mutans = Streptococcus mutans

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı ortodontik tedavilerde kullanılan hareketli apareylerin ve sabit apareylerin oral florada meydana getirdiği periodontal ve mikrobiyolojik değişiklikleri incelemektir.
Materyal ve Metot: Çalışmanın materyalini Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Ana Bilim Dalı'na ortodontik tedavi için başvuran 48 hastanın subgingival-supragingival plak örnekleri ve periodontal ölçümleri oluşturmaktadır. Çalışma grupları, sabit ve hareketli aparey kullanan hastalardan ve herhangi bir tedavi görmeyen kişilerden oluşmaktadır. Plak örnekleri, periodontal indeks parametreleri ve anket soruları hastalardan tedavi başlamadan önce (T0) ve tedavi başladıktan 6 ay sonra (T1) toplanmıştır. Dental plak örnekleri seçici besiyerlerinde kültüre edilmiş ve mikroorganizmaların kantitatif değerlendirilmesi yapılmıştır. Numuneler saflaştırıldıktan sonra VITEK 2 (Biomerieux) sistemi ile mikroorganizmaların kalitatif değerlendirilmesi yapılmıştır. Periodontal değişiklikleri belirlemek amacıyla mobilite ve furkasyon varlığı, sondalamada derinlik ortalaması, ataçman seviyesi ortalaması, plak indeksi ve sondalamada kanama yüzdesi ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen veriler One-way ANOVA varyans analizi ve Eşleştirilmiş t-testi yapılarak farklılıkların istatistiksel anlamlılık sınırları belirlenmiştir. One-way ANOVA analizi ile istatistiksel olarak anlamlı olan varyans kaynakları, Duncan çoklu karşılaştırma testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Tedavinin 6. ayında tedavi başındaki sayımlara göre toplam aerobik, mikroaerofilik, Lactobacillus, Staphylococcus aureus bakteri sayılarında ortodontik tedavi gören gruplarda mikroorganizma sayılarında azalma olmuştur. T1 döneminde başlangıca göre maya, Lactococcus ve Staphylococcus-Micrococcus sayılarında artma meydana gelmiştir. T1 döneminde toplam anaerobik mikroorganizma sayısında bir artış olurken, sabit tedavi uygulanan grupta bu sayı azalmıştır. T1 döneminde hareketli aparey kullanan grupta Streptococcus mutans mikroorganizma sayısında düşüş gözlenirken, sabit aparey kullanımı olan grupta bu mikroorganizmanın sayısında bir artış tespit edilmiştir. Periodontal parametreler incelendiğinde; tüm gruplarda iki zaman diliminde de mobilite ve furkasyon saptanmamıştır. T1 döneminde ortodontik tedavi gören gruplarda tedavi başındaki ölçümlere göre ataçman seviyesinde az miktarda kazanım olmuştur. Bu gruplarda, T1 döneminde sondalama derinlik ortalaması, plak indeksi ve sondalamada kanama indeksi yüzdesi artmıştır. Katılımcılar, ortodontik tedavilerde kullanılan aygıtların ağız hijyeni uygulamalarına olumsuz etki etmediğine, aksine tedavi sonucunda seviyelenen dişlerde daha iyi bir hijyen sağlayabildiklerini belirtmişlerdir. Başlıca tanımlanan mikroorganizmalar şu şekildedir: Actinomyces meyeri, Anaerococcus prevotii, Bifidobacterium spp, Clostridium bifermentans, Enterococcus faecalis, Finegoldia magna, Fusobacterium nucleatum, Klebsiella pneumoniae spp pneumoniae, Kocuria rosea, Lactobacillus acidophilus, Parvimonas micra, Peptostreptococcus anaerobius, Prevotella oralis, Streptococcus mitis, Streptococcus oralis, Streptococcus pneumoniae, Turicella otitidis, Veilionella spp. 
Sonuç: Ortodontik tedavi uygulamalarının ağız sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ve oral hijyene olumlu katkı sağladığı anlaşılmaktadır. Bu etkiler, tedavi sürecinin her aşamasında dikkatle yönetilmesi gereken önemli faktörlerdir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the periodontal and microbiologic changes in the oral flora caused by removable and fixed appliances used in orthodontic treatment.
Material and method: The material of the study consisted of subgingival-supragingival plaque samples and periodontal measurements of 48 patients who applied to Atatürk University Faculty of Dentistry, Department of Orthodontics for orthodontic treatment. The study groups consisted of patients with fixed and removable appliances and patients without any treatment. Plaque samples, periodontal index parameters and questionnaires were collected from the patients before the start of treatment (T0) and 6 months after the start of treatment (T1). Dental plaque samples were cultured in selective media and quantitative evaluation of microorganisms was performed. After purification of the samples, qualitative evaluation of microorganisms was performed with VITEK 2 (Biomerieux) system. In order to determine periodontal changes, mobility and presence of furcation, mean probing depth, mean attachment level, plaque index and percentage of bleeding at probing were measured. One-way ANOVA analysis of variance and Paired t-test were performed to determine the statistical significance limits of the differences. Sources of variance that were statistically significant by one-way ANOVA analysis were evaluated using Duncan multiple multiple comparison test.
Results: At the 6th month of treatment, compared to the initial counts, there was a decrease in total aerobic, microaerophilic, Lactobacillus, and Staphylococcus aureus numbers in the groups receiving orthodontic treatment. In the T1 period, there was an increase in yeast, Lactococcus, and Staphylococcus-Micrococcus numbers compared to the beginning. While there was an increase in the total number of anaerobic microorganisms in the T1 period, this number decreased in the group receiving fixed treatment. In the T1 period, a decrease in Streptococcus mutans was observed in the group using removable appliances, while an increase was noted in the group with fixed appliances. Regarding periodontal parameters; no mobility and furcation were observed in all groups during both time periods. In the T1 period, there was a slight gain in attachment level in the groups receiving orthodontic treatment compared to the initial measurements. Additionally, in the T1 period, probing depth average, plaque index, and bleeding index percentage increased in the groups undergoing orthodontic treatment. Participants noted that devices used in orthodontic treatments did not negatively affect oral hygiene practices; on the contrary, they were able to achieve better hygiene with aligned teeth as a result of treatment.  The microorganisms identified include: Actinomyces meyeri, Anaerococcus prevotii, Bifidobacterium spp, Clostridium bifermentans, Enterococcus faecalis, Finegoldia magna, Fusobacterium nucleatum, Klebsiella pneumoniae spp pneumoniae, Kocuria rosea, Lactobacillus acidophilus, Parvimonas micra, Peptostreptococcus anaerobius, Prevotella oralis, Streptococcus mitis, Streptococcus oralis, Streptococcus pneumoniae, Turicella otitidis, Veilionella spp. 
Conclusion: Orthodontic treatment practices are known to significantly impact oral health and positively contribute to oral hygiene. These effects are crucial and must be carefully managed throughout each stage of the treatment process.