Tip 2 diyabet hastalarının COVID-19 korkusu ve COVID-19 aşısına yönelik tutumlarının belirlenmesi
Determination of Type 2 diabetes patients' fear of COVID-19 and their attitudes towards COVID-19 vaccine
Yazar: EBRU ÜNLÜ ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, Tip 2 Diyabet hastalarının COVID-19 korkusu ve COVID-19 aşısına
yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmaya 313 Tip 2 Diyabet hastası
online olarak katıldı. Veriler etik kurul onayı alındıktan sonra Mart 2022-Haziran 2022
tarihleri arasında Hasta Bilgi Formu, Koronavirüs COVID-19 Korkusu Ölçeği (KKÖ),
COVID-19 Psikolojik Sıkıntı Ölçeği (PSÖ) ve COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar
Ölçeği (AYTÖ) ile toplandı. Veriler IBM SPSS 25 paket programı ile analiz edildi.
Veriler t Testi ve One-way ANOVA testi ile analiz edildi, One-way ANOVA testinde
farklılık olması durumunda varyansların homojenliği varsayımı dikkate alınarak Tukey
testi uygulandı. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edildi.
Araştırma kapsamında Tip 2 Diyabet hastalarının COVID-19 Korkusu Ölçeği puan
ortalaması 19,43±7,40; COVID-19 Psikolojik Sıkıntı Ölçeği puan ortalaması 40,50±9,42
ve COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği puan ortalaması 33,74±7.00 olarak
bulundu. Hastaların yaş ortalaması 53,99±15,14 (Min=18, Maks=90) olup, %57,51'i
(n=180) kadındır. Sosyodemografik özelliklere göre KKÖ puanları, PSÖ toplam puanları,
AYTÖ toplam puanları incelendiğinde; kadınların puanlarının erkeklerin puanlarına
göre, pandemi süresince işte çalışmayanların puanlarının çalışanlara göre, aynı evde iki
kişi yaşayanların puanlarının aynı evde üç kişi yaşayanların puanlarına göre anlamlı
derecede yüksek olduğu (p<0,05); ilköğretim mezunlarının puanlarının KKÖ için lise ve
üniversite, diğerleri için lise ve yüksek lisans/doktora mezunlarının puanlarına göre
anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p>0,5).
Araştırma sonucunda, Tip 2 Diyabet hastalarında COVID-19 korkusu ile COVID-19
aşılarına yönelik tutumlar arasında ilişki bulunamamıştır.
Araştırma sonuçlarının; hasta/hasta yakınlarına eğitimi açısından fayda sağlayacağı,
aşılama kampanyalarına yarar sağlayacağına, hemşirelere ve kurumlara yol göstereceği
düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine Type 2 Diabetes patients' the fear of
COVID-19 and their attitudes towards COVID-19 vaccine. 313 Type 2 Diabetic patients
participated in the study on-line. After obtaining ethics committee approval, the data were
collected between March 2022 and June 2022 using the Patient Information Form,
Coronavirus (COVID-19) Fear Scale (FS), COVID-19 Psychological Distress Scale
(PDS) and COVID-19 Vaccine Attitudes Scale (VAS). The obtained data were analyzed
with the IBM SPSS 25 package program. The data were analyzed with the t Test and Oneway ANOVA test. In case of a difference in the One-way ANOVA test, the Tukey test was
applied, taking into account the assumption of homogeneity of variances. The
significance level was accepted as p<0.05 when interpreting the results.
Within the scope of the study, the mean score of Type 2 Diabetic patients on the
COVID-19 Fear Scale was 19.43±7.40; the mean score of the COVID-19 Psychological
Distress Scale was 40.50±9.42 and the mean score of the Attitudes Towards the COVID19 Vaccine Scale was 33.74±7.00. The mean age of the patients was 53.99±15.14
(Min=18, Max=90) and 57.51% (n=180) were female. When the FS scores, total PDS
scores and total VAS scores were examined according to sociodemographic
characteristics; it was seen that the scores of women were significantly higher than men,
who did not work during the pandemic were significantly higher than who worked, and
the scores living with two people in the same house were significantly higher than living
with three people in the same house (p<0.05); It was determined that the scores of primary
school graduates were significantly higher than the scores of high school and university
graduates for FS, and high school and master's/doctorate graduates for others (p>0.5).
As a result of the research, no relationship was found between the fear of COVID19 and attitudes towards COVID-19 vaccines in Type 2 Diabetic patients.
It is thought that the research results will benefit the education of patients/patient
relatives, vaccination campaigns, and guide nurses and institutions.