Gebelerde idrar asidifikasyonu ve gestasyonel diyabetes mellitus ilişkisi
The relationship between urine acidification and gestational diabetes mellitus in pregnant women
Yazar: İLKAY ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. ESRA BAHAR GÜR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amacı gestasyonel diyabetes mellitusu (GDM) öngörmede non 
invaziv, kolay uygulanabilir, ucuz ve hasta direncinin az olacağı alternatif bir tarama 
testi olarak gebeliğin ilk üç ayında (ilk trimester) idrar tetkikinde bakılan idrar testinde 
idrar pH değerinin yeri olup olmadığını araştırmaktır. 
Yöntem: Araştırmamızda İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi'nde 31 Aralık 
2019-1 Eylül 2023 tarihleri arasında başvuran, "Probel" sisteminde üzerinden kayıtlı 
gebelerin 75 gram oral glukoz tolerans testi sonuçları ve yine aynı gebeliğinde ilk 
antenatal vizitte yapılan tam idrar tetkikleri retrospektif olarak taranmıştır. 75 gram 
oral glukoz tolerans testi sonucuna göre gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanısı 
alan gebeler ile sağlıklı gebelerin, aynı gebeliklerinde ilk antenatal vizitte verdikleri 
tam idrar tetkikindeki idrar pH değerleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı
araştırıldı. Ayrıca ROC analizi ile ilk antenatal vizit idrar pH değerinin gestastonel 
diyabetes mellitus öngörüsünde yeri olup olmadığı araştırıldı. Tüm gebeler, idrar pH 
kesim değerine göre (pH kesim değeri=6) iki gruba ayrılarak, gruplar arası kan 
glukoz değerleri arasındaki ilişki incelendi.
Bulgular: Çalışmamızda gebeleri oral glukoz tolerans testi sonucuna göre gestasyonel 
diyabetes mellitus tanısı alan olgu grubu ve almayan sağlıklı kontrol grubu olarak iki 
gruba ayırdığımızda; olgu grubundaki gebeler ve kontrol grubundaki sağlıklı gebeler
arasında 1.trimesterda verilen idrar testindeki pH değeri arasında anlamlı fark 
izlenmedi (p=0,814). ROC analizinde 1. trimester idrar testindeki pH değerinin 
gestasyonel diyabetes mellitus öngörüsünde anlamlı olmadığı bulundu (AUC=0,507 
P=0,8137). Bununla beraber çalışmadaki tüm gebelerin idrar pH değerleri kesim 
noktası olarak 6 değerine göre iki gruba ayrıldığında; idrar pH≤6 olan grupta, idrar 
pH>6 olan gruba göre açlık kan şekerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı 
bulundu (p=0,04). Her iki grup arasında oral glukoz tolerans testi 1. ve 2.saat kan 
şekeri değerleri ise istatistiksel açıdan benzer bulundu (Sırasıyla p=0,077 ve p=0,310).
Çalışmamızda gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanısı alan olgu grubun ve GDM 
tanısı almayan gruplardaki kontrol grubundaki gebeler arasında yaş, gravida, parite, 
önceden normal spontan doğum sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar 
mevcuttu (Sırasıyla; p<0,001, p=0,001, p=0,003, p=0,015). Önceki gebeliklerindeki 
geçirilmiş sezaryen oranı, idrar dansitesi, ek hastalık durumu ve sigara kullanma 
durumları ise her iki grupta da istatistiksel olarak benzerdi (Sırasıyla p= 0,174, 
p=0,660, p=0,175, p=0,300).
Çalışmamızdaki olgu ve kontrol grubundaki gebelerden hastanemizde doğumunu 
tamamlayanların verileri incelendiğinde ise olgu ve kontrol grubu arasında mevcut 
gebeliğin sonlanma haftası (doğum haftası) kontrol grubunda (GDM olmayan grup)
istatistiksel olarak yüksek bulundu (p<0,001). Mevcut gebeliğini sırasıyla normal
vajinal doğum veya sezeryan ile sonlandırma oranı kontrol grubundaki (GDM 
olmayan grup) gebelerde sırasıyla %35,7(n=105) ve %64,3(n=189) olarak 
hesaplanırken, GDM olan grupta ise %20(n=16) %80(n=64) olarak hesaplandı. 
Mevcut gebeliklerinde doğum şekilleri arasındaki fark her iki grup arasında 
istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p=0,008). Her iki grup arasında doğum kilosu, 
yeni doğanlarda 1. dakika APGAR skoru ve 5. dakika APGAR skoru istatistiksel 
olarak benzer bulundu. 
Sonuçlar: Çalışmamızda gebelikte ilk antenatal vizitte yapılan idrar pH ölçümü ile 
GDM arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ancak asidik idrara sahip (pH≤6) olan 
gebelerde 2.trimester açlık kan şekeri (AKŞ) değeri anlamlı olarak yüksek 
bulunmuştur. İdrar asidifikasyonunun gestasyonel diyabetes mellitusu öngörmede yeri 
olup olmadığını araştırmak için daha geniş serili araştırmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: İdrar asidifikasyonu, GDM, Metabolik sendrom

Abstract:
Aim: The aim of our research is to investigate whether the urine pH value measured 
in the first trimester urinalysis has a place as an alternative screening test that is noninvasive, easily applicable, inexpensive and has low patient resistance in predicting 
gestational diabetes mellitus (GDM).
Methods: In our research, the 75 gram oral glucose tolerance test of pregnant women 
registered through Probel records at Izmir Atatürk Training and Research Hospital 
between December 31, 2019 and September 1, 2023 and the full examinations 
performed before the first birth in the same pregnancy were retrospectively scanned. 
It was investigated whether there was a significant relationship between the pH values 
of pregnant women diagnosed with gestational diabetes mellitus (GDM) and healthy 
pregnant women, according to the 75-gram oral glucose tolerance test, in the full 
central examination of their first prenatal visit at the same prenatal visit. Additionally, 
using ROC analysis, it was investigated whether pH, an indicator at the first prenatal 
visit, had a place in the prediction of gestational diabetes mellitus. All pregnant women 
were divided into two groups according to the pH cut-off units they needed (pH cutoff value = 6), and the relationship between blood glucose values between the groups 
was examined.
Results: In our study, when we divided the pregnant women into two groups: the 
case group diagnosed with gestational diabetes mellitus according to the oral glucose 
tolerance test results and the healthy control group without; no significant difference 
was observed between the pH value in the urine test given in the first trimester 
between the pregnant women in the case group and the healthy pregnant women in 
the control group (p = 0.814). In the ROC analysis, it was found that the pH value in 
the first trimester urine test was not significant in the prediction of gestational 
diabetes mellitus (AUC = 0.507 P = 0.8137). However, when the urine pH values of 
all pregnant women in the study were divided into two groups according to the cutoff value of 6; The difference between fasting blood sugars in the group with urine 
pH≤6 compared to the group with urine pH>6 was found to be statistically 
significant (p=0.04). Oral glucose tolerance test 1st and 2nd hour blood sugar values 
were found to be statistically similar between both groups (p=0.077 and p=0.310, 
respectively).
In our study, there were statistically significant differences in age, gravida, parity, 
and number of previous normal spontaneous births between the pregnant women in 
the case group diagnosed with gestational diabetes mellitus (GDM) and the control 
group in the groups not diagnosed with GDM (p<0.001, p=0.001, p=, respectively). 
0.003, p=0.015). The previous cesarean section rate in previous pregnancies, urine 
density, comorbidities and smoking status were statistically similar in both groups (p 
= 0.174, p = 0.660, p = 0.175, p = 0.300, respectively).
When the data of the pregnant women in the case and control groups in our study 
who completed their birth in our hospital were examined, the week of termination of 
the current pregnancy (week of birth) between the case and control groups was found 
to be statistically higher in the control group (p<0.001). The rate of terminating their 
current pregnancy by normal vaginal birth or cesarean section was calculated as 
35.7% (n = 105) and 64.3% (n = 189) respectively in the control group, while it was 
20% (n = 189) in the case group. =16) was calculated as 80% (n=64). The difference 
between the delivery methods in their current pregnancies was found to be 
statistically significant between both groups (p = 0.008). Birth weight, 1-minute 
APGAR score and 5-minute APGAR score in newborns were statistically similar 
between both groups.
Results: In our study, no significant relationship was found between urine pH 
measurement performed at the first antenatal visit during pregnancy and GDM. 
However, the second trimester fasting plasma glucose (FPG) value was found to be 
significantly higher in pregnant women with acidic urine (pH≤6). Larger series of 
studies are needed to investigate whether urine acidification has a place in predicting 
gestational diabetes mellitus. In our study, no significant relationship was found 
between urine pH measurement performed at the first antenatal visit during pregnancy 
and GDM. However, the second trimester fasting plasma glucose value was found to 
be significantly higher in pregnant women with acidic urine (pH≤6). Studies with 
larger series are needed to investigate whether urine acidification has a place in 
predicting gestational diabetes mellitus.
Keywords: Urine acidification, GDM, Metabolic syndrome