Farklı tipteki kavun genotiplerinin Fusarium oxysporum f. sp. melonis'e dayanıklılık durumlarının klasik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Determination of resistance of different types of melon genotypes to Fusarium oxysporum f. sp. melonis by classic and molecular methods
Yazar: MEHMET BATUHAN DEMİRELLİ
Danışman: DOÇ. DR. MÜRSEL ÇATAL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fusarium oxysporum = Fusarium oxysporum ; Kavun = Melon ; Moleküler markerler = Molecular markers

Özet:
Toprak kökenli patojen Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM)'in sebep olduğu Fusarium solgunluğu Dünyada kavun üretimini sınırlayan en önemli fungal hastalıklardan biridir. Bu hastalık ülkemizin kavun yetiştirilen alanlarının %85'in de görülmektedir. Günümüze kadar hastalık etmeni fungusun kavun tarlalarında 4 dört farklı ırkı (0, 1, 2 ve 1-2 ) tanımlanmıştır.  Hastalıkla mücadelede ağırlıklı olarak kimyasal fungisit uygulamaları yapılmaktadır. Bununla beraber en etkili ve çevreci yöntem dayanıklı çeşitlerin veya genotiplerin belirlenip kullanılmasıdır. Bu tez çalışması Kırkağaç, Galia, Ananas ve Piel de Sapo kavun meyve tiplerindeki 20 adet kavun genotipinin F. oxysporum f. sp. melonis'in ırk 1 ve ırk 2'ye dayanıklılık durumlarının, moleküler ve klasik testlemeler ile belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Fide kök daldırma metodunun uygulandığı ve iki defa tekrarlanan klasik testlemelerde her genotipten toplam 12 bitki 3 tekerrürlü olacak şekilde kullanılmıştır. Moleküler çalışmalarda ise ırk 1 için SSR154 ve Fom2-R408 markırları, ırk 2 için NBS1-CAPS ve Fom1-R/Fom1-S markırları kullanılmıştır. Klasik testlemeler sonucunda 4 farklı kavun tipi içindeki 20 kavun genotipinden 11 genotip ırk 1'e, 7 genotip ırk 2'ye ve 4 genotip ise hem ırk 1 hem de ırk 2'ye dayanıklı bulunmuştur. SSR154 markırı kullanılarak yapılan moleküler testlemelerde ise 10 genotipin fungusun ırk 1'ine dayanıklı olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar göre SSR154 markırının klasik testlemeler ile uyum içinde olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Fusarium wilt caused by soil-borne pathogen Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM) is one of the most important fungal diseases limiting melon production in the world. The disease occurs in 85% of the melon growing areas of our country. Four different races of the fungus (0, 1, 2 and 1-2) have been recognized in melon fileds so far. Chemical fungicides have been heavily used to control the disease in the field. However, the most effective and environmentally friendly approach is the identification and employment of melon varieties or genotypes resistant to the disease. This thesis research was designed to determine the resistance status of 20 different genotypes derived from Kırkağaç, Galia, Ananas and Piel de Sapo melon types to the race 1 and 2 of F. oxysporum f. sp. melonis in classical and molecular assays. A total of 12 melon seedlings from each genotypes representing 3 replicates were included in each of the two consecutive classical trials conducted by using the seedling root dipping method. In molecular assays, SSR154/  Fom2-R408 markers and NBS1-CAPS, Fom1-R/Fom1-S markers were used to determine the resistance of the genotypes to the race 1 and race 2 of the fungus respectively. Out of 20 genotypes tested, 11 genotypes were found to be resistant to race 1, 7 genotypes to race 2, and 4 genotypes to both race 1 and race 2 in classical assays. In molecular assays with SSR154 marker, 10 genotypes were determined as resistant to the race 1 of the fungus. Overall results clearly indicated that molecular assays using SSR154 marker was in parallel with the classical inoculation assays.