Mekânsal aidiyet: Mekânın aidiyet oluşturma niteliği
Spatial belongingness: The attribute of space in building belongingness
Yazar: DÖNE AYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM NACAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Mekan = Space ; Mekan aidiyeti = Place attachment ; Müdavim = Frequenter

Özet:
Türkiye'de mekân çalışmalarının gelişimi, genel itibariyle kentleşme pratikleri üzerinden okunmaktadır. Bu çalışmada, mekân aidiyetinin ne olduğu, nasıl geliştiği, mekânın insana nasıl bir kimlik kazandırdığı gibi sorular tartışılmıştır. Bu tezde, mekânın aidiyet oluşturma niteliğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Öncelikle mekânın anlamı, tasavvuru, ana unsurları gibi alt başlıklarda sosyolojik değerlendirmeler yapılmıştır. Sonrasında, mekân aidiyetinin kişiye kimlik kazandırması ve müdavim ele alınmıştır. Aynı mekânı benimseyen kişilerin kimliklerinin de benzer özellikler taşıması, mekânın aidiyet oluşturma niteliğini göstermesi açısından önemlidir. Mekân aidiyetinin toplumsal görüngülerine odaklanan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde mekân sosyolojisi literatürü detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde ise araştırmanın metodolojik çerçevesi çizilmiştir. Çalışma, bir nitel araştırma yöntemi olan görüşme tekniğiyle Konya ilinde yürütülmüş ve 50 katılımcıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerin sonucunda elde veriler derinlemesine yorumlanmıştır. Mekân aidiyetinin toplumsal izdüşümünü anlamak için fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Gelenek, tarih, kimlik, beğeni, hatıra gibi unsurlar mekân aidiyetini oluşturmaktadır. Araştırma sonucuna göre mekân aidiyeti temel özelliklerde birleşmekte fakat mekânlara göre formu değişmektedir. Mekânların amaç, işleyiş ve tarz farklılıkları müdavimlerini de farklılaştırmıştır. Araştırma bulguları müdavim tipinin mekân sosyolojisi açısından önemini göstermektedir.

Abstract:
Space studies in Turkey by and large derive from urbanisation practices. In this study, some questions relevant to the subject such as what space belongingness is, how it is developed, how space provide individuals with identity have been discussed. In this thesis, it is aimed to reveal the belongingness of the space. Firstly, sociological evaluations have been done within subtitles such as the meaning, the ideation and the key elements of space. Afterwards, how space belongingness bring individuals in identities and the profile of its frequenter have been elaborated. In this regard, the fact that those who identify with the same space have similar characteristics with each others is crucial for the demonstration of the feature of the space that creates belongingness. This study that focuses on societal appearences of space belongingness comprises three sections. In the first section, the literature on space sociology has been examined in detail. The methodological approach of the study has been presented in the second section. The study has been carried out through in-depth interview technique in Konya province and 50 participants have been interviewed. In consequence of these interviews, the data is interpreted deeply. The phenomenological approach is used to understand the social projection of the spatial belongingness. Elements suchs as tradition, history, identity and memory generates the belonginf to the space. According to the results of the research, the spatial belongingness combines with the basic features, but its form changes according to the places. The differences in purpose, function and style of the spaces have also differentiated their frequenters. The research findings show the importance of the frequenter type  in terms of the sociology of space.