Karma yem sanayinde enerji verimliliğinin belirlenmesi ve iyileştirilme olanakları üzerine bir araştırma (iki fabrika örneğinde)
A research on determination of energy efficiency and improving possibilities in feed industry (a case study in two factories)
Yazar: SERKAN BOYAR
Danışman: PROF.DR. CENGİZ AKDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Enerji = Energy ; Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETKARMA YEM SANAY NDEENERJ VER ML L Ğ N N BEL RLENMES VEY LEŞT R LME OLANAKLARI ÜZER NE B R ARAŞTIRMA( K FABR KA ÖRNEĞ NDE)BOYAR, SerkanDoktora Tezi, Tarım Makinaları BölümüTez Danışmanı: Prof. Dr. R. Cengiz AKDEN ZEkim 2006, 414 SayfaHer bir karma yem fabrikasında ?Enerji Yönetim Sistemi?ninkurulması ve planlı enerji verimliliği çalışmalarının bir ?EnerjiYöneticisi?nin sorumluluğunda yürütülmesi yüksek öneme sahiptir.ncelemeye alınan ?Büyükbaş-Hindi Yemi Fabrikası (BHYF)? ve?Balık Yemi Fabrikası (BYF)?sının üretimde yer alan bazı makinalarıayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve bunlara ilişkin tasarruf olanakları üç ayrısınıfta ortaya koyulmuştur: ? yileştirme?, ?Kısmi? ve ?Tam?.?BHYF?nda ve ?BYF?nda incelenen makinaların toplam enerjitasarruf potansiyeli sırasıyla % 10,24 ve % 14,07 olarak belirlenmiştir.?BHYF?nda 100.841 kWh'lık tasarruf kaynağının % 62,72'si, ?BYF?nda99.696 kWh'lık tasarruf kaynağının % 83,76'sının uygulanabilir olduğubelirlenmiştir.Ayrıca, makinaların üretim kapasitelerinin altında çalıştırıldıklarıanlaşılmaktadır. Nitekim ?BHYF?nın ?Öğütme-Karıştırma-MelaslamaHattı?nda ?Asıl Üretim Süresi (AÜS)? en yüksek olan ?Yem KırmaMakinası 3?ün % 36,92, ?Yem Kırma Makinası 2?nin ise % 32,83kapasitede çalıştırıldıkları belirlenmiştir. Aynı şekilde ?Karıştırma Makinası1?de AÜS % 30,85 iken, ?Karıştırma Makinası 3?de % 19,15'egerilemektedir. ?BYF?nda ?Öğütme-Karıştırma Hattı?nın AÜS en yüksekolan makina % 62,52 ile ?Pulverizer? olurken, ?Karıştırma Makinası? %17,94 ile en düşük değere sahip olmuştur.ncelenen makinalarda mevcut elektrik motorlarının yeterinceyüklenmedikleri ve verimlerinin oldukça altında çalıştırıldıklarıbelirlenmiştir. Bu nedenle, verimliliğin artırılması için, makinaların hemakıllı yük kontrol sistemleri ile donatılıp materyal besleme ve yükkontrolünün yapılması hem de elektrik motorlarının yüksek verimli olanlarıile değiştirilmesi öngörülmektedir. Ayrıca, her iki fabrikada da yem kırmamakinalarında akıllı yük kontrol sistemlerinin kullanılması, mevcut elektrikmotorlarının yüksek verimliler ile değiştirilmesi gerçekleştirilse bile zorunlugörülmektedir.Bu araştırmada Türkiye karma yem sanayinde ?Elektrik Enerjisizleme Sistemi? kullanılarak üretim kalitesinin artırılması, sürekli izlenmesive kontrolünün sağlanabileceği ortaya koyulmuştur. Ayrıca, planlı enerjiverimliliği çalışmalarının uygulanmasıyla enerji tasarruf potansiyelihedeflerine ulaşılabileceği ve konunun önemi vurgulanmıştır.Anahtar sözcükler: Karma Yem, Karma Yem Sanayi, EnerjiYönetimi, Enerji Verimliliği

Abstract:
ABSTRACTA RESEARCH ON DETERMINATION OFENERGY EFFICIENCY AND IMPROVING POSSIBILITIES INFEED INDUSTRY (A CASE STUDY IN TWO FACTORIES)BOYAR, SerkanPh.D. Thesis in Agricultural MachinerySupervisor: Prof. Dr. R. Cengiz AKDEN ZOctober 2006, 414 PagesIn each mixed feed factory, the establishment of an ?EnergyManagement System? and carrying out a planned energy efficiency studyunder the responsibility of an ?Energy Manager? are of vital importance.The machineries used in feed manufacturing in examined ?Cattle-Turkey Feed Factory (CTFF)? and ?Fish Feed Factory (FFF)? wereevaluated in detailed way and the energy saving possibilities weredetermined in three categories: ?Improving?, ?Partial? and ?Complete?.Total energy saving potentials of examined machines in ?CTFF? and?FFF? were determined as 10,24 % and 14,07 % respectively. Achievableenergy saving potentials were determined as 66,72 % of 100.841 kWh totalenergy consumption in ?CTFF? and 83,76 % of 99.696 kWh total energyconsumption in ?FFF?.In addition, it is understood that the machineries were operated undertheir capacity levels. Just as, ?Hammer Mill 3? and ?Hammer Mill 2? in the?Grinding-Mixing-Molasses Blending Line? of ?CTFF? which have thehighest ?Main Production Time (MPT)? were operated in low capacities as36,92 % and 32,83 % respectively. Likewise, while MPT of ?Mixer 1? was30,85 %, ?Mixer 3? was decreased to 19,15 %. The machine which has thehighest MPT in the ?Grinding-Mixing Line? of ?FFF? was ?Pulverizer?with 62,52 % and ?Mixer? has the lowest MPT with 17,94 %.It was determined that the available electric motors in examinedmachines were not loaded sufficiently when comparing their capacities andwere run in low efficiency. Due to this result, in order to improve theefficiency it was suggested that some machines should be equipped with?Intelligent Load Control Systems? which give opportunities for controllingof material feeding and load, and changing electric motors with highefficiency ones. On the other hand, ?Intelligent Load Control Systems? mustbe used on the hammer mills in both of the factories, even if availableelectric motors were changed with high efficiency ones.In this study, it was determined that increasing, monitoring andcontrolling of production quality are realized by the way of using ?ElectricEnergy Monitoring System? in Turkish mixed feed industry. On the otherhand, it was pointed out that the targets of energy saving potential areachieved by implementation of the planned energy efficiency studies and thesignificance of the topic is emphasized.Key words: Mixed Feed, Mixed Feed Industry, Energy Management,Energy Efficiency