Adana-Mansurlu Attepe civarındaki demir yataklarının jeolojik, petrografik ve yapısal özelliklerinin incelenmesi
The geological, petrografical and structural investigation of iron deposits in the region of Mansurlu, Attepe-Adana
Yazar: SERKAN DAYAN
Danışman: PROF.DR. TANER ÜNLÜ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziADANA-MANSURLU ATTEPE CİVARINDAKİ DEMİR YATAKLARININ JEOLOJİK,PETROGRAFİK VE YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİSerkan DAYANAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüJeoloji Mühendisliği Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Taner ÜNLÜAttepe Demir Yatağı, Torid'ler Tektonik Birliği içinde yer alan Geyik Dağı Birliği'ne özgü,Prekambriyen yaşlı Emirgazi Formasyonu içinde yer alır. Yatakta; en altta sedimanter oluşumlupiritler, daha üstte sedimanter oluşumlu sideritler ve en üstte sedimanter oluşumlu hematitler gözlenir.Cevherleşme sonrası gelişen faylar, yatağı yüzeye taşımış ve özellikle bu zonlarda gelişen karstlaşmave yüzeysel etkileşimlerin, büyük bir çoğunlukla sideritleri ve diğer demir minerallerini limonit vegötite dönüştürdüğü saptanmıştır. Bu şekilde bir nebze daha demir bakımından zenginleşen seviyeler,bugün işletmeye hammadde oluşturmaktadır. Maden yatağında, şu anki konumu ile cevher ve yankayaçlar tektonik ilişkilidir.Diyajenez ile ilgili süreçler, metamorfizmaya bağlı deformasyonlar ve geç evre deformasyonları,sahada kıvrılma ve kırılma tektoniğinin yoğun bir biçimde gelişmesine olanak sağlamıştır. Birincilsedimanter kökenli demir minerallerinden çözülen metaller, bu kırık zonlarına mobilize olmuşlar ve buşekilde hemen hemen bölgedeki tüm kayaçların çoğunluğunu kateden geç evre siderit damar vedamarcıklarını oluşturmuşlardır.Siderit örneklerinde; etkin biçimde siderit, ankerit, pirit, rutil ve mangan dendiritleri saptanmıştır.Ayrıca çok az oranlardaki şörtit minerali de bu birlikteliğe eşlik etmektedir.Sideritler; % 55,1-65,3 Fe2O3 (toplam demir), % 2,2-10,0 SiO2, %0,9-1,3 MnO, % 0,03-1,7 Al2O3, %2,1-3,6 MgO; Limonit ve götitler ise; % 57,2-93,8 Fe2O3 (toplam demir), % 0,5-1,6 MnO, % 1,1-3,6SiO2, % 0,1-0,6 Al2O3, % 0,05-0,6 MgO içermektedir. Metasilttaşlarında saptanan 140 ppm' lik Criçeriği, ayrıca dikkate değerdir.Örneklere özgü kimyasal verilerin değerlendirmesi sonucunda, birincil sedimanter demiroluşumlarının Fe element kökeni konusunda, oluşum ortamındaki olası bazik kayaçlara doğru olan bireğilim (izler) saptanmıştır.Tüm çalışma ve bu sahada yapılan diğer çalışmalar birlikte yorumlandığında ise; Attepe DemirYatağı'nın oluşumu konusunda, olası volkanik-sinsedimanter tipe yönelik eğilim söz konusudur.Bu bağlamda, Prekambriyen yaşlı birimlere özgü litolojilerin bundan sonra yapılacak çalışmalardadetaylı biçimde araştırılmaları, bu çalışma çatısında, özellikle önerilmektedir.2007, 125 sayfaAnahtar Kelimeler: Attepe Demir Yatağı, Prekambriyen, Emirgazi Formasyonu, siderit, volkanik-sinsedimanter tip.

Abstract:
ABSTRACTMaster of Science ThesisTHE GEOLOGICAL, PETROGRAFICAL AND STRUCTURAL INVESTIGATION OF IRON DEPOSITS INTHE REGION OF MANSURLU, ATTEPE-ADANASerkan DAYANAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Geological EngineeringSupervisor: Prof. Dr. Taner ÜNLÜThe Attepe Iron Deposit takes place in the Precambrian age Emirgazi Formation which belongs to Geyik DağıUnit of Taurus Tectonic Belt. The iron deposit consists of pyrites, siderites and hematites from bottom to top, allare formed in the sedimentary conditions. The deposit crops out by the effect of faults after the mineralization.At that stage, especially siderites and other iron minerals were turned into limonite and goetithe due tocalsification and surfacial processes. The iron rich zones formed by this way provide raw materials for theoperation. The ore and neighbour rocks have tectonically relationships at that moment in the mine.The processes related to diagenessis, the deformations due to metamorphism and the late phase deformationsensure the possibility of folding and faulting tectonism. The iron minerals dissolved from primary stage ofsedimentary origin are mobilized to faulted zones and they produce to the late stage siderite vein and thin veins.In the siderite samples, siderite, ankerite, pyryte, rutile and mangane dendirites have been effectively fixed. Inaddition, very little amount of shortite minerals are eccompanied to that identity.Siderites consits of % 55,1-65,3 Fe203 (Total iron), % 2,2-10,0 SiO2, % 0,9-1,3 MnO, % 0,03-1,7 Al2O3, % 2,1-3,6 MnO; On the other hand, limonite and goetithe contain % 57,2-93,8 Fe2O3 (Total iron), % 0,5-1,6 MnO,%1,1-3,6 SiO2, %0,1-0,6 Al2O3, %0,05-0,6 MnO It is also noticable that 140 ppm Cr content determined inmetasiltstones (or The Cr content of 140 ppm determined in metasiltstones is also noticable).As a result of chemically determined values depending on the samples of primary sedimentary iron, it has beendetermined a tendency towards probable Basic rocks in the formational environment about the elementary Fesource of Fe formations.On the formation of Attepe Iron Deposits, it has supposed to be a tendency into probable type of volcanic andsyn-sedimentary type, when the over all interpretations of the whole study and the other studies were are donefor this area.In that sence, the detail investigations of Precambrian age lithological units are proposed to next reseaches in theframe of this study.2007, 125 pagesKey Words: Attepe Iron Deposits, Precambrian, Emirgazi Formation, Siderite, Volkanic- syn sedimentary type.