Güvensiz yapıların yıkımı sonucu oluşan yapısal atık yönetimine esas uygulama modeli
Application model based on management of construction and demolition wastes resulting from destruction of unsafe buildings
Yazar: CEYDA BUZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ERMAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Riskli yapı = Risky building ; Yapısal atık = Structural waste ; Yapısal bozukluklar = Structural disorders ; Yıkım = Demolition

Özet:
İnsan varlığının çevre üzerindeki olumsuz etkisi her geçen gün artmakla birlikte sorunun önemli bileşenlerinden biri yapısal atıklardır. Yapısal atıkların oluşumunun temel sebebi yapı ömrünü tamamlamasıdır. Çalışmanın amacı yapısal atıkların geri dönüşümünü sağlayacak yapısal atık yönetimi oluşturmaktır. Böylece çevre sorunlarının ve ekonomik kayıpların önüne geçilmesini desteklemek hedeflenmektedir. Yapısal atık modelinin geliştirilmesi için mevcut mevzuat analiz edilmiş, atık yönetiminde sürece dahil olduğu düşünülen kurumların çalışanlarından ve kişilerden anket uygulaması yardımıyla görüş alınmıştır. Geliştirilen model uzmanlarca değerlendirilmiş, uzman görüşleri  Delphi tekniğine tabi tutulmuş ve uzmanların ortak görüşüyle modelin nihai yapısı oluşturulmuştur. Geliştirilen Güvensiz Yapıların Yıkımı Sonucu Oluşan Yapısal Atık Yönetimine Esas Uygulama Modeli çalışmanın ana sonucu olmakla birlikte, riskli yapı kavramının yetersizliği görülerek, güvensiz yapı kavramı geliştirilmiş, yapı denetim firmalarının yapım aşamasında olduğu gibi yıkım işlerinde uygulama ve denetiminde, Çevre Mühendislerinin yıkım süreçlerinde görev alması gerektiği sonuçlarının yanında, yıkım süreçlerinin merkezi bir sistem aracılığıyla kontrol edilmesi, yıkım süreçleri sonunda teşvik verilmesiyle planlı yıkımın desteklenmesi önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Yapısal Atık, Atık Yönetimi, Güvensiz Yapı, Yıkım, Riskli Yapı

Abstract:
The negative impact of human existence on the environment is increasing day by day, and one of the important components of the problem is the disposal of construction and demolition waste. The main reason for the formation of construction waste is due to completion of the building service life. The study aims to establish a construction waste management procedure that will ensure the recycling of construction waste. Thus, it is aimed to support the prevention of environmental problems and economic losses. For the development of the construction waste management model, the existing legislation was analyzed, and opinions were obtained from the employees of the industrial associations and individuals who are considered to be involved in the waste management process with the help of a questionnaire application. The final structure of the model was created by the development of expert opinion to be subjected by using the Delphi technique. Although the Application Model for the Management of Construction Waste Resulting from the Demolition of Unsafe Structures is the main result of the study, other results include that the concept of unsafe construction has been developed after observing the inadequacy of the concept of risky construction, the concept of unsafe construction has been developed, Building Inspection Organizations Associations should take part in the implementation and supervision of demolition works as well as in the construction phase, Environmental Engineers should take part in demolition processes as well as that that the demolition processes should be controlled through a central system and planned demolition should be supported by giving incentives at the end of demolition processes.

Keywords: Construction and demolition wastes, Recycle, Waste management, Unsafe Building, Demolition, Risky Building