Örgütsel yapı ile yenilik performansı arasındaki ilişki: Ordu ili organize sanayi bölgeleri örneği
The Relationship between organizational structure and innovation performance: A Case study of Ordu province organized industrial zones
Yazar: GONCA LAZOĞLU GÜR
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ YILMAZ GENÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de gelişimini hızlandıran teknoloji, işletmeler açısından ekonomik büyüme ve kalkınma stratejilerinin bir parçası haline gelmiştir. Teknolojik gelişmelerin ışığında değişen yaşam koşulları, talepler ve beklentiler gerek iş yapma şekillerinde gerekse müşteri ihtiyaçlarında dönüşüm yaratmaktadır. Bu dönüşüme ayak uydurabilmek açısından işletmelerin yenilik yapabilme potansiyeli önemli hale gelmiştir. Buradan hareketle Ordu İli Organize Sanayi Bölgesi içindeki 54 işletmenin örgütsel yapılarına ilişkin değişkenlerin incelenmesi ve hangi yapı ve yaklaşımlarla yenilik performansının başarılı olabileceğinin belirlenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Ayrıca sektörün bu ilişkiye aracılık edip etmeme durumunun da sorgulandığı bu çalışmada öncelikle yeniliğin tarihsel süreciyle ilgili kuramlar ve yaklaşımlar ele alınarak kavramsal bir temel oluşturulmuştur. Ardından, yenilik performansının hangi örgütsel yapı dinamiklerinde daha başarılı olabileceği ile ilgili yapılan araştırmaların bulguları sunulmuştur. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı araştırmada organizasyon yapısı ölçeği, yenilik faaliyetleri ölçeği, yenilik performansı ölçeği ve genel performans düzeyi ölçeği gibi araçlar kullanılmıştır. Ayrıca, demografik bilgilerin toplandığı soru formları ve görüşmeler de araştırma sürecine dahil edilmiştir. 

SPSS yöntemi ile gerçekleştirilen veri analiz teknikleri, açık uçlu soruların yorumları ve görüşmelerin değerlendirilmesi sonucunda edinilen bulgulara göre örgütsel yapı değişkenlerinin yenilik performansına etki ettiği ve en yoğun etki eden değişkenlerin esnek, demokratik ve katılımcı örgütsel yapılar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak belirtilen ilişkide sektörün bir aracılık etkisinin olmadığı bulgusu da mevcut olan bu tez hem akademik literatüre katkı sağlamak hem de işletmelerin yenilik performansını artırmak adına farklı organizasyonel yapıları benimseyerek nasıl rekabet üstünlüğü sağlayabileceğinin anlaşılması açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
In recent years, as in the rest of the world, technology in Turkey has accelerated its development and has become an integral part of economic growth and development strategies for businesses. In the light of technological advancements, changing living conditions, demands, and expectations are creating transformations both in the ways of doing business and in customer needs. In order to keep up with this transformation, a company's potential to innovate has become increasingly important. Based on this, the aim of this research is to examine the organizational structure variables of 54 companies in the Organized Industrial Zone of Ordu Province and identify which structures and approaches can lead to successful innovation performance. Furthermore, this study investigates whether the sector acts as a mediator in this relationship. Initially, theories and approaches regarding the historical process of innovation are discussed to establish a conceptual framework. Then, findings from research on which organizational structure dynamics lead to better innovation performance are presented. The research utilizes both qualitative and quantitative data, employing tools such as the organizational structure scale, innovation activities scale, innovation performance scale, and overall performance scale. Additionally, demographic questionnaires and interviews were incorporated into the research process. 
Based on data analysis techniques performed with SPSS, interpretations of open-ended questions, and the evaluation of interviews, the findings reveal that organizational structure variables do have an impact on innovation performance, with flexible, democratic, and participatory organizational structures having the most significant influence. Furthermore, it was found that the sector does not mediate this relationship. This thesis is important both for contributing to the academic literature and for understanding how businesses can achieve competitive advantage by adopting different organizational structures to enhance their innovation performance.