hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tencel kumaşa uygulanan farklı boyama yöntemlerinin kumaş performansına olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of different dyeing methods applied on tencel fabric on fabric performance
Yazar: MEHMET AKBULUT
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN TUĞRUL OĞULATA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Boyama teknikleri = Dyeing techniques ; Kumaşlar = Fabrics ; Tencel kumaşlar = Tencel fabrics

Özet:
Tez kapsamında, %100 tencel kumaşın aynı çözgü ve atkı iplik numarası ile sabit dokuma tezgâhında dokunmuştur. Bu kumaş ön terbiye işlemine tabi tutulmuş, terbiye işletmesinde farklı boyama yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan yöntemlerin sonunda yıkama, kurutma, apre ve airo24 işlemleri uygulanarak çalışma sonlandırılmıştır. Boyanan kumaşların laboratuvar test sonuçları bakımdan ağırlık, sıklık, pilling (boncuklama), sanfor, pH, ter haslığı, yıkama haslığı, abrazyon, kopma, yırtılma, test değerleri incelenmiştir. Bu bağlamda belirlenen, %100 tencel kumaşın boya terbiye işletmesinde birincisi jet boyama, ikincisi E-control, üçüncüsü de pad batch boyama işlemlerinde yapılmıştır. Daha sonra kumaşlara kurutma, apre airo24 uygulamalarında laboratuvarda test sonuçları değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerde işletme boyama koşulları da göz önünde bulundurularak üçüncü boyama yöntemi olan pad batch boyama yönteminin daha doğru olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Within the scope of the thesis, 100% tencel fabric is woven on a fixed loom with the same warp and weft thread count. This fabric was pre-treated and different dyeing methods were used in the finishing mill. At the end of the methods, the study was concluded by applying washing, drying, finishing and airo24 processes. Laboratory test results of dyed fabrics were examined in terms of weight, density, pilling, sanforizing, pH, sweat fastness, washing fastness, abrasion, breaking, tearing, test values. In this context, the first one was jet dyeing, the second was E-control, and the third was pad batch dyeing in the dye finishing plant of 100% tencel fabric. Then, the test results were evaluated in the laboratory in drying and finishing airo24 applications to the fabrics. In the data obtained, it was observed that the third dyeing method, the pad batch dyeing method, was more accurate considering the operating dyeing conditions.
Seyhan havzası karbon odaklı arazi örtüsü arazi kullanımı optimizasyonu
Carbon based land use land cover optimization of Seyhan basin
Yazar: NİDA NUR KARAGEDİK
Danışman: PROF. DR. SÜHA BERBEROĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ekosistem hizmetleri = Ecosystem services ; Optimizasyon = Optimization ; Organik karbon = Organic carbon

Özet:
Çalışmanın amacı, Seyhan Havzası'nda karbon yutaklarının işlevini geliştirmek ve karasal ekosistemlerde karbon depolamasını arttırmak için arazi örtüsü/kullanımının karbon odaklı kayıp ve kazançlarının optimizasyonudur. Araştırmada toplam karbon veriminin belirlenmesi için; (i) biyokütle karbonu, (ii) net birincil üretim, (iii) toprak organik karbonu ve (iv) döküntü karbonu, Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımı ile haritalanmıştır. 
Seyhan Havzası'na ait geçmiş (2000-2010) ve güncel (2020) arazi örtüsü/kullanımı haritaları Google Earth Engine platformunda üretilmiştir. Çalışmanın son aşamasında elde edilen toplam karbon verimi ve güncel arazi örtüsü/kullanımı haritaları kullanılarak Constrained Multi-objective Optimization of Land use Allocation (CoMOLA) modeli aracılığıyla karbonu maksimize edecek arazi örtüsü/kullanımları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study was to optimize the carbon-based losses and gains of land cover/use to improve the function of carbon sinks and increase carbon storage in terrestrial ecosystems in the Seyhan Basin. In order to determine the total amount of carbon in this study; (i) biomass carbon, (ii) net primary productivity, (iii) soil organic carbon and (iv) litterfall carbon have been mapped using Remote Sensing (RS) and Geographic Information System (GIS).
Past (2000-2010) and current (2020) land use/land cover maps of the Seyhan Basin were derived on the Google Earth Engine platform. Land use/land cover that maximize carbon were determined through the Constrained Multi-objective Optimization of Land use Allocation (CoMOLA) model using the total carbon amount and current land use/land cover maps at the last stage of the study.
Mühendislik eğitiminde yapay zeka yöntemleri ile öğrenme sürecinin iyileştirilmesi
Improving the learning process with artificial intelligence techniques in engineering education
Yazar: BETÜL ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF KUVVETLİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Eğitim = Education ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Mühendislik eğitimi = Engineering education ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Eğitim toplumların gelişiminde kilit öneme sahiptir. Eğitimin geliştirilmesi öğrenme süreçlerinin iyileştirilmesi ile yakından ilişkilidir. Eğer öğrencilerin öğrenme durumu doğru tespit edilebilirse, öğrenme süreçleri iyileştirilebilir. Bu çalışma, öncelikli olarak bir ders anında ve sonrasında öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini yapay zeka teknikleriyle doğru bir şekilde tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, seçilen  "GAMS optimizasyon yazılımına giriş" dersi için derse hazırlık, ders aşaması ve ders sonrası öğrenme soruları hazırlanmıştır. Hazırlanan sorular geliştirilen web tabanlı "E-Ogrenme Analiz Programı" ile 82 katılımcıya yöneltilerek öğrenme verileri toplanmıştır. Öğrenme verileri ile dört farklı model oluşturulmuştur. Her model Decision Tree, Random Forest, XGBoost ve MLP algoritmalarıyla değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; Model 1, Model 2, Model 3 ve Model 4 için sırasıyla 0.82, 0.93, 0.89, 0.93 accuracy (doğruluk) değerleri ve 0.81, 0.92, 0.90, 0.92 F1-score (kesinlik-duyarlılık) değerleri elde edilmiştir. Yüksek doğruluk, kesinlik ve duyarlılıkla öğrenme tespiti gerçekleştirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Eğitimde Yapay Zeka, Makine Öğrenmesi, Öğrenme Analitiği

Abstract:
Education is the key for the development of societies. Improvement of education is closely related to improvement of learning processes. Learning processes can improve if the learning status of the students can be determined accurately. This research firstly aims to determine accurately with artificial intelligence techniques whether learning takes place during and after a lecture. In this context course preparation, course time and post course learning questions were prepared for a selected "Introduction to GAMS optimization software" course. Learning data were collected with the designed web based "E-Learning Analysis Program" by asking the prepared questions to 82 participants. Four different models were created by learning data. Each model is evaluated with Decision Tree, Random Forest, XGBoost and MLP algorithms. As a result of the research, accuracy values for Model 1, Model 2, Model 3 and Model 4 were obtained as 0.82, 0.93, 0.89, 0.93,respectively. And F1-score (precision-recall) values for Model 1, Model 2, Model 3 and Model 4 were obtained as 0.81, 0.92, 0.90, 0.92, respectively. Learning detection has been achieved with high accuracy, precision and recall.

Keywords: Artificial Intelligence in Education, Machine Learning, Learning Analytics
Su ve yem kaynaklı borun Nil tilapia (Oreochromis niloticus)'larının büyüme performansı ve kan parametreleri üzerine etkisinin araştırılması
Investıgatıon of the effect of water and feed- sourced boron on the growth performance and blood parameters of Nil tilapias (Oreochromis niloticus)
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SUAT DİKEL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Besleme yöntemleri = Feeding methods ; Bor = Boron ; Tilapia = Tilapia ; Yem katkı maddeleri = Feed additives ; Yetiştiricilik = Rearing

Özet:
Bu çalışmada farklı iki kaynaktan gelen (su ve yem kaynaklı) borun nil tilapia yavrularının büyüme performansları ve kan parametreleri üzerine etkilerinin araştırması amaçlanmıştır. Bu amaçla 12,51g ortalama ağırlığa sahip nil tilapia yavruları beş farklı grupta (%0, %0,01, %0,05, %0,10) oranlarında yemlerine ve su ortamına (Lc50 / 20) boron katılarak beslenmiştir. Deneme grupları içinde %0,05 oranında boron katılarak beslenen grup bireyleri diğer tüm gruplardan önemli düzeyde daha yüksek büyüme değerine (32,28±0,25) ulaşmışlardır (P<0.05). Çalışmada en iyi yem değerlendirme performansı 1,15 ile %0,05 lik boron destekli yemle beslenen gruptan elde edilirken en yüksek FCR suya boron katılan gruptan elde edilmiştir (P<0,05).

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of boron from two different sources (water and feed) on the growth performance and blood parameters of Nil tilapia pups. For this purpose, nil tilapia offspring with an average weight of 12.51 g were fed in five different groups (0%, 0.01%, 0.05%, 0.10%) by adding boron to their feed and aquatic (LC50/20) environments. Group individuals fed with 0.05% boron supplementation in the experimental groups had a significantly higher growth rate (32.28±0.25) than all other groups (P<0.05). In the study, the best feed conversion performance was obtained from the group fed with 1.15%-0.05% boron added feed, while the highest FCR was obtained from the boron added water group (P<0.05).
Sera koşullarında kimyasal, yavaş salınımlı ve organik azotlu gübrelerin ıspanakta bitki gelişimi, nitrat konsantrasyonu ve besin elementleri alımına etkisi
The effect of chemical, slow release and organic nitrogen fertilizers on plant development, nitrate concentration and nutritional elements in spinnac in greenhouse conditions
Yazar: GAMZE GÜLEÇ ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YALÇIN GÜLÜT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Depolama = Storage ; Ispanak = Spinach ; Konsantrasyon = Concentration ; Nitratlar = Nitrates

Özet:
Çalışma sera koşullarında kimyasal, yavaş salınımlı ve organik azot kaynaklı gübrenin ıspanak bitkisinin gelişimi ve NO3- konsantrasyonu üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma sera koşullarında beş farklı N (25, 50, 100, 200 ve 400 mg kg-1 N) dozu ve dört farklı N'lu gübre uygulaması (amonyum sülfat, yavaş salınımlı gübre, kalsiyum nitrat ve maya atığı) uygulamaları altında yürütülmüştür. N uygulamalarının, kuru madde verimi, NO3- konsantrasyonu, total N konsantrasyonu, bitkisel parametrelere ve bitki besleme alımına olan etkisi belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre N dozu arttıkça bitkinin kuru madde veriminde en belirgin farkın %27.1 artış ile CN (5.67 g bitki-1) olduğu belirlenmiştir. Artan dozlarda N uygulaması ile ıspanak bitkisinin NO3- konsantrasyonu 369 mg kg-1 ve 4394.7 mg kg-1 arasında önemli düzeyde arttığı görülmüştür. Artan dozlarda N uygulamasının ıspanak bitkisine ait sınır değerler ile ilişkilendirildiğinde; K, Zn, Mn elementlerinin yeterli düzeyde bulunduğu, Ca, Cu, Fe, B elementlerinde ise toksiteye sebep olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: AZOT, NO3- konsantrasyonu, ıspanak, yavaş salınımlı gübre, depolama

Abstract:
The study was carried out with the aim of creating a cage on the spinach plant and NO3- animal with the chemical, slow spreading and organic nitrogen sourced fertilizer in the greenhouse environment. The study was carried out under greenhouse conditions under five different doses of N (25, 50, 100, 200 and 400 mg kg-1 N) and four different N fertilizer applications (ammonium sulfate, slow release fertilizer, walking nitrate and yeast waste). The effect of N applications on dry matter source, NO3- animals, total N animals, plant owners and plant nutrition intake were targeted. According to the results obtained from the study, it was determined that as the N dose increased, the most significant difference in the dry matter yield of the plant was CN (5.67 g plant-1), with an increase of 27.1%. It was observed that the NO3- concentration of the spinach plant increased significantly between 369 mg kg-1 and 4394.7 mg kg-1 with increasing doses of N application. When increasing doses of N application are associated with the limit values of the spinach plant; It was determined that K, Zn, Mn elements were found in sufficient levels, and Ca, Cu, Fe, B elements caused toxicity.

Key words: nitrogen, NO3- concentration, spinach, slow release fertilizer, storage
Adana ve civarında buğday yetiştirilen alanlarda arpa sarı cücelik hastalığıyla ilişkili virüslerin (Barley Yellow Dwarf Virus, BYDV)'nün saptanması ve karakterizasyonu
Determination and characterization of Barley Yellow Dwarf Virus, BYDV in wheat-growing land in Adana and of its around
Yazar: NURİ ÇETİZ
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN BALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana = Adana ; Buğday = Wheat ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) = Reverse transcription polimerase chain reaction

Özet:
Buğday birçok bölgede insanoğlunun temel besin kaynağıdır. Son birkaç yılda ülkemiz buğdaylarında, özellikle Trakya Bölgesinde Arpa sarı cücelik virüs (Barley Yellow Dwarf Virus, BYDV) hastalığı ciddi epidemiler yapmış ve önemli oranlarda ürün kaybına neden olmuştur. Adana'da 2018 üretim yılında yürütülen bu çalışmada buğday tarımı yapılan ilçelerde BYDV hastalık etmeninin durumunu saptamak amacıyla survey çalışmaları yapılmıştır. 
Yapılan survey çalışmalarında, toplanan örnekler antiserumu mevcut olan, buğdaygillerde zararlı virüslere karşı, DAS-ELISA ve tüm örnekler moleküler yöntemlerden Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR; Polymerase Chain Reaction, PCR) ile testlenmiştir. Çalışmada biyolojik, serolojik ve moleküler yöntemler sonucunda toplanan örneklerde 16 BYDV-PAV ve 12 BYDV-MAV ve 4 örnekte karışık enfeksiyon, buğday (Triticum aestivum L.), arpa (Hordeum vulgare L.), yulaf (Avena sativa L.) ve kanyaş yabancı otlarında (Sorghum halepense) saptanmıştır. Çalışmada örneklere ait PZR ürünlerinin DNA dizileri elde edilmiş, DNA dizilerine dayalı olarak yapılan filogenetik analizler sonucunda, Türkiye'de saptanan BYDV hastalık etmeninin BYDV-PAV ve BYDV-MAV hastalıları dünyada bulunan diğer ırklar ile akrabalık dereceleri de ortaya konmuştur.

Abstract:
Wheat is the main source of human food in many regions. Over the past few years, Barley Yellow Dwarf Virus (Barley Yellow Dwarf Virus, BYDV) has caused serious epidemics in wheat in our country, especially in the Thrace region, and has led to significant production losses. In this study, which was conducted in Adana in production year 2018, survey studies were conducted to determine the status of the BYDV disease agent in wheat-growing areas. In review studies, collected samples were tested by DAS-ELISA and all samples by molecular polymerase chain reaction (PCR; polymerase chain reaction verified by PCR) methods. In samples taken as a result of biological, serological and molecular methods, strains BYDV-PAV 16 of and BYDV-MAV 12 of the mix enfections 4 pathogen were found in wheat (Triticum aestivum L.), barley (Hordeum vulgare L.), oats (Avena sativa L.) and Sorghum halepense.  DNA sequences of PCR products were obtained and phylogenetic analyz based on DNA sequences was carried out. The degree of relatedness of the PAV and MAV strains of the BYDV disease agent found in Turkey was compared with other suchs found in the world.
Kolostomili bireylerde stoma torbasına konulan farklı esansiyel yağların kokunun giderilmesine, yaşam doyumu ve stoma uyumuna etkisi
Effects of different essential oils in stoma bags in removal of odor in individuals with colostomy, life satisfaction and effect on stoma fit
Yazar: DUDU ALPTEKİN
Danışman: PROF. DR. SEVBAN ARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, kolostomisi olan bireylerde stoma torbasına konulan lavanta ve nane yağı esansiyel yağlarının kokunun giderilmesi, yaşam doyumu ve stoma uyumuna etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü müdahale çalışması olarak gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini bir üniversite hastanesinin stomaterapi ünitesinde kayıtlı kalıcı kolostomisi olan hastalar; örneklemini ise örneklem kriterlerine uyan, gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden, 60 (20 lavanta yağı, 20 nane yağı, 20 kontrol grubu) hasta oluşturdu. Verilerin değerlendirilmesinde 'Sayısal Değerlendirme Ölçeği' (SDÖ), 'Yaşam Doyum Ölçeği' (YDÖ), 'Ostomi Uyum Ölçeği  (OUÖ-23) kullanıldı.
Lavanta yağı ve nane yağı gruplarının kontrol grubuna göre koku şiddeti düzeyi puan ortalamaları daha düşük, yaşam doyum ve stoma uyum puan ortalamaları daha yüksek bulunmuş olup, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Gruplar içerisinde yapılan karşılaştırmalarda koku şiddeti düzeyi, yaşam doyum ve stoma uyumu puan ortalamalarında uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak; kolostomisi olan hastalarda stoma torbasına konulan lavanta ve nane yağının koku şiddeti düzeyini azalttığı, yaşam doyumu ve stoma uyumunu arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
The study was carried out as a randomized controlled intervention study to determine the effect of lavender/peppermint oil essential oils placed in stoma bags in individuals with a colostomy to eliminate odor, life satisfaction, and stoma compliance.
The research population is patients with permanent colostomy registered in a university hospital's stoma therapy unit. The sample consisted of 60 (30 lavender oil, 30 peppermint oil, 30 control group) patients who met the sampling criteria and voluntarily agreed to participate in the study. In the evaluation of the data, the 'Numerical Evaluation Scale' (NES), the 'Satisfaction with Life Scale (SLS), and the 'Ostomy Adjustment Scale' (OAS-23) were used.
The lavender oil and peppermint oil groups had lower mean odor intensity, mean scores, higher life satisfaction, and stoma compliance scores compared to the control group. A statistically significant difference was found between the groups (p<0.05). In comparisons made within the groups, statistically, significant differences were found in the mean scores of odor intensity level, life satisfaction, and stoma compliance after the process (p<0.05).
As a result; It was determined that lavender/peppermint oil placed in the stoma bag in patients with colostomy decreased the level of odor intensity, and increased life satisfaction, and stoma compliance.
Din ve güvenlik ilişkisi çerçevesinde semavi dinlerin kutsal metinlerinin incelenmesi
Examination of the holy texts heavenly religions within the framework of the relationship between religion and security
Yazar: ALİ AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. AHMET MÜNİR YILDIRIM
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Din ve Güvenlik insanlık tarihi boyunca birbirini etkilemiş, birbirlerini kendilerine destekçi göstermişlerdir. Güvenlik bazen savaşların haklılığını, adilliğini bazen de barış yapmanın kutsal bir görev olduğunu belirterek dini kendi amaçlarına ulaşmada  kitlelerin desteklerini almak için önemli bir gerekçe olarak kullanmıştır. Dinler ise takipçilerine güvende olma ihtiyaçlarını kullanarak bağlılıklarını arttırmayı hedeflemişlerdir. Bu çalışmada dinlerin savaşlar için bir sebep gösterildiği kadar barışı da desteklediğine dikkat çekilerek din ve güvenlik etkileşiminin anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Bu çalışmada güvenlikte savaş, barış, savunma, saldırı gibi konuların kutsal kitaplardan aldığı destek ortaya konmaya çalışılacaktır. Yahudi, Hıristiyan ve İslam'ın Kutsal Kitaplarında bu desteğin nasıl geçtiği, güvenlik konularından hangi durumlarda bahsedildiği incelenecektir. Metinlerde güvenlik, tehdit, risk, savunma, saldırı, barış ve savaş kelimelerinin kaçar defa kullanıldıkları sayısal veri olarak araştırılacaktır.Tezimizin konusunu oluşturan dinlerin kutsal metinleri referans alınırken güvenlik uygulamalarını destekleyen kullanımları gösterilecektir. Ayrıca her bölümde, dinlerin tarihsel süreçte güvenlik konularına yönelik teoride ve pratikte dini söylemlerinin nasıl kullanıldığı ele alınmıştır.

Abstract:
Religion and Security have influenced each other throughout the history of humanity and have shown each other as supporters.  Security has sometimes used religion as an important justification to get the support of the masses in achieving its own goals, stating that wars are justified and just, and sometimes peacemaking is a sacred duty.  Religions, on the other hand, aimed to increase their loyalty to their followers by using their need to be safe.  In this study, it is expected to contribute to the understanding of religion and security interaction by drawing attention to the fact that religions support peace as well as being a reason for wars.
 In this study, it will be tried to reveal the support that issues such as war, peace, defense and attack in security receive from the holy books.  It will be examined how this support is used in the Holy Books of Jews, Christians and Islam, and in which situations security issues are mentioned.  The number of times the words security, threat, risk, defense, attack, peace and war are used in the texts will be investigated as numerical data.  While referring to the sacred texts of the religions that are the subject of our thesis, their uses that support security applications will be shown.  In addition, in each chapter, how religions have been used in theory and practice on security issues in the historical process is discussed.