Ankara ili, Polatlı ilçesi köylerindeki hububat üretimi yapan ailelerde kadın ve çocuk işgüçlerinin önemi ve sosyolojik özellikleri /
Yazar: TÜRKER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN YILDIRAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadınlar = Women ; Sosyal örgütlenme = Social organization ; Tahıl üretimi = Cereal production ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Çocuklar = Children ; İş gücü = Manpower

Özet:
Bu araştırma Ankara İli, Polatlı ilçesinin köyle rinde yapılmıştır. Araştırmada, araştırma sahasındaki köylerde hububat üreten ailelerde kadın ve çocukların işgüçlerinin tarımsal üretimde ve hane içi işlerdeki katılımı, önemi ve sosyolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırma bulguları şu şekilde özetlenebilir; köyde kız ve erkek çocuklar 6-7 yaşından itibaren üretim sürecinde yerlerini alırlar. Çocuklar, 13-14 yaşlarına kadar hafif işlerde, yardımcı aile işgücü olarak çalışırlar. Bu yaştan sonra yetişkin erkeklerin ve kadınların yapabileceği işleri de yapmaya başlarlar. Köyde erkek çocuklara, 13-14 yaşma geldiklerinde, köydeki sosyal değerler ve üretim yapısın dan kaynaklanan özellikler nedeniyle artık, önemli sorumluluklar yüklenmektedir. Genç erkek bireyler bunun bir sonucu olarak, üretim sürecinde daha önemli roller oyna makta, daha ağır ve önemli işler yapmaktadırlar. Kız çocukları ise küçük yaşlarda ailesine yardımcı olmaya başlar ve bu süreçte bir yandan yardımcı aile işgücü fonksiyonunu yerine getirirken, bir yandan- da gelecekte üstleneceği ev kadınlığı, hatta annelik rollerini çok erken bir yaştan başlayarak, yaşayarak öğrenir. Kırsal kesimde gerek kızların, gerekse erkeklerin evlenme yaşları ortalaması kent ortalamasından düşüktür. Kırsal aile temelde, ekonomik yönü ağır basan bir üretim birimi olarak örgütlenen ünite olduğundan, kırsal evliliklerde işletmenin devamlılığı düşüncesinin rolü büyüktür. Ayrıca köyde, arazinin birleştirilmesi, büyütülmesi, en azından bölünmemesi için akraba evlilikleri de oldukça yaygındır. Araştırma kapsamındaki deneklerin de % 32'lik bir kısmıIV akraba evliliği yaptıklarına belirtmişlerdir. Bölgede başlık geleneği gittikçe azalmasına karşın, devam etmektedir. Üretim yapısına gelince; bölgede hububat üretimi ağırlıktadır ve hububat tarımı hemen hemen tümüyle mekanize olmuştur. Tarımda makinalaşmanın ileri olduğu işlerin genellikle erkeklerin yaptığı işler olduğu da bir gerçek tir. Bu nedenle, hububat tarımında kadının işgücü katkısı pek fazla olmamaktadır. Ancak, yardımcı işgücüne gereksi nim duyulan; ekim, sulama, gübreleme, tarımsal mücadele, hasat, saman yapımı vb. işlerde pek sık olmasa da kadının erkeğine yardımcı olduğu görülmektedir. Gerek yabancı kadın işgücü, gerekse evin kadını olsun, daha çok çapa, bostan ve kimyon haşatı, bağ-bahçe işleri gibi yoğun emek ve sürekli ilgi, dikkat isteyen işlerde çalışmaktadır. Kırsal ailede kadının, gerek tarımsal üretim sürecinde, gerekse ailenin -dolayısıyla işletmenin- sürekliliği ve devamlılığında büyük öneme sahip olmasına karşın, ailede karar alma sürecinde etkinliği pek 'yoktur. ANAHTAR KELİMELER: Yardımcı işgücü, yabancı işgücü, patri- linear, patrilokal Sosyal Örgütlenme, İl İşbölümü, Aile Başkanı

Abstract:
This study was conducted in the villages of Polatlı District, Ankara Province In the study; the significance, social characteristics and participation of the female and children's labor force with regard to agricultural production and house works of cereal producing families were examined in the villages in the study area. The findings of the study can be summarized as follows: Girls and boys participates in the production process, following the ages of 6 and 7. Children, until the ages of 13 and 14, do simple works to support the laborforce of the family. After these ages, they start to do works of the adult men and women. In village, when boys reach the age of 13 or 14, they begin to take major responsibilities because of the characteristics emerged from the social values and the production type in village. As a result of this, young male villagers play more important roles in the production process and do more significant and important works. Girls, however, begin to help to their families as a supporting laborforce and in doing so, they realize the helping supporting family's laborforce on one hand, and staring at on early age, they learn by doing, house keeping and even the motherhood which she will practice in the future, on the other. In rural areas, the average marriage age of young men andVI women is lawer than the avarage marriage age of young men and women in urban areas. The rural family is basically organized as a unity of production with a high degree of economical significance and therefore. The thought of management's continuity has played an important role. Furt her more so as to unite, enlarge, or at least not to divide the land, the mariage among the relatives is wide spread. 32 % of the villagers observed in this study, have declared that they got married with their relatives. In this region despite that it's gradually decreasing, the tradition of t»ride-price is continuing. For the case of the type of production, cereals are produced mainly and the agriculture is almost mechanized. Agricultural work done mostly by men are the works where mechanism is very high. Therefore, the female labor force contribution is not very significant for the production of cereals. But, in other activities where suppartive laborforce is needed such as planting, irrigation, fertilizing, agricultural struggle, harvesting, straw cutting etc. women help their husband. Women, either as on insider laborforce or as on outsider one, more often do work such as hoeing, cumming and vegetable harvesting and vineyard and garden works which require continous care, attention and intensive labor. In rural family, although women has a high importance in either agricultural production process, or in continuity of the family-so the management-, she doesn't have any role in decision making process of the family. Key Words: Supportive laborforce, external laborforce, patrilinear, patrilocal social organization, cooperation, leader of the family.