1990'lı yıllar Türkiye-Yunanistan ilişkileri: Dost-hasım iki komşu
1990s Turkey-Greece relations: Friend and foe, two neighbours
Yazar: CEM TURAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL TURAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ege Denizi = Aegean Sea ; Ege adaları = Aegean islands ; Etnik azınlık = Ethnic minority ; Kıbrıs = Cyprus ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yunanistan = Greece ; Zorlayıcı diplomasi = Coercive diplomacy strategy

Özet:
Soğuk Savaş Döneminin sona ermesi ile Balkanlar, Kafkasya, Orta Doğu'da dengeler değişmeye başlamıştır. SSCB etkisini kaybedince Yeni Dünya Düzenini oluşturmaya çalışan ABD'nin, bu bölgelerde gücünü hissettirmeye başlaması Türkiye ve Yunanistan arasındaki rekabetin daha da artmasına sebep olmuştur.
Türkiye ve Yunanistan, 1990'lı yıllarının başında diyalog arayışlarını başlatmışlar, ancak Batı Trakya'daki Müslüman Türk azınlığıyla ilgili yaşananlar ve Kıbrıs'taki çözüm arayışlarının olumsuz sonuçlanması, istedikleri diyaloğun gerçekleşmemesinde etkili olmuştur. 1993 yılında Yunanistan'da yaşanan iktidar değişikliği Türkiye ve Yunanistan ilişkilerini daha da sertleştirmiştir. Türkiye ve Yunanistan, 1996 yılında yaşanan Kardak krizi ile savaşın eşiğine gelmiş, ardından Kıbrıs'taki Yeşil Hat olayları, S-300 Füze Krizi, Loizidou davası nedeniyle gergin günler yaşamıştır. Öte yandan, AB, Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan hattında çok hareketli geçen Türk-Yunan ilişkileri, 1990'lı yılların sonuna doğru, Yunanistan'ın teröre verdiği desteğin açığa çıkmasıyla durma noktasına gelmiştir.  Ancak 1999 yılında deprem diplomasisi iki ülkenin yakınlaşmasının önünü açmıştır.
Bu çalışmada 1990'lı yıllarda Türk-Yunan ilişkilerinin seyri ele alınmıştır. Bu kapsamda iki ülke ilişkilerinde temel sorunlar olan Kıbrıs Meselesi, Azınlık ve Ege sorunları karar alıcılar ve uluslararası ilişkiler bağlamında döküm analizi metoduyla incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk-Yunan, Ege Denizi, Azınlık, Kıbrıs, Yeni Dünya Düzeni, Balkanlar, Doğu Akdeniz, Türkiye-Yunanistan İlişkileri

Abstract:
The end of the Cold War Period, the balance began to change in the Balkans, Caucasus and Middle East. When the USSR lost its influence, the United States, which was trying to create a New World Order, began to feel its power in these regions, which led to increased competition between Turkey and Greece.
Turkey and Greece began their search for dialogue in the early 1990s but the events related to the Muslim Turkish minority in Western Thrace and the negative outcome of the search for a solution in Cyprus were instrumental in the failure of the dialogue they wanted. With the change of government in Greece in 1993, relations between Turkey and Greece have become more agressive. Turkey and Greece came to the brink of war with the Kardak Crisis in 1996, and then experienced tense days because of the Green line incidents in Cyprus, the S-300 Missile Crisis, the Loizidou Case. On the other hand, relations between the two countries came to a standstill with the emergence of Greece's support for terrorism in the late 1990s, which is very active era on terms of the EU, Cyprus, Turkey and Greece relations. However, the emergence of earthquake diplomacy in 1999 paved the way for the two countries to get closer.
In this study, the course of Turkish-Greek relations in the 1990s has been discussed. In this context, the Cyprus Issue, Minority and Aegean issues, which are the main problems in the relations of the two countries, were examined by casting analysis method in the context of decision makers and international relations.

Keywords: Turkish-Greek, Aegean Sea, Minority, Cyprus, New World Order, Balkans, Eastern Mediterranean Turkey-Greece Relations