COVID-19 Pandemi sürecinde ZBEÜN Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan doktor ve hemşirelerin vitamin ve gıda destek ürünleri kullanım eğilimleri
Vitamin and food support use tendencies of doctors and nurses working in ZBEUN Health Application and Research Center during COVID-19 Pandemia
Yazar: BİLGEN BOY
Danışman: PROF. DR. GÜNNUR ÖZBAKIŞ DENGİZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme desteği = Nutritional support ; COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Vitaminler = Vitamins

Özet:
Çalışmamızda, Covid-19 pandemisi döneminde sağlık çalışanlarının vitamin ve gıda destek ürünleri hakkındaki görüşleri ve kullanım eğilimleri araştırılmıştır. 
Çalışma kapsamında, ZBEÜN' de çalışan 161 doktor ve hemşireye pandemi sürecinde kullandıkları vitamin ve gıda destek ürünleri ile ilgili 29 sorudan oluşan bir anket online olarak uygulanmıştır. 
Çalışmamızdan elde edilen verilere göre, Covid-19 geçiren katılımcıların yaşları geçirmeyenlerden anlamlı seviyede yüksek saptanmıştır (p<0,05). Vitamin ve gıda destek ürünlerinin koruyucu olduğunu düşünüyorum ve kullanıyorum diyenlerin yaş ortalamaları, koruyucu olduğunu düşünüyorum ama kullanmıyorum diyenlerden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadın katılımcıların bu ürünleri hem kendileri hem de hane halkı için daha fazla tercih ettikleri ve koruyucu olduğunu düşündükleri görülmüştür. Gelir durumu 5000 TL ve altında olanların Covid-19 geçirme ve pandemi döneminde bu ürünlerin fiyatlarının arttığını düşünme oranları yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kronik hastalığı olanların olmayanlara göre bu ürünleri düzenli olarak kullandığı tespit edilmiştir. Pandemi öncesinde en çok tercih edilen ürünler sırasıyla D vitamini, multivitaminler, ıhlamur çayı ve omega 3- balık yağı preparatları iken, pandemi sürecinde bu sıralama D vitamini, multivitaminler, C vitamini ve ıhlamur olarak değişmiştir. Pandemi ile birlikte sağlık çalışanları arasında C vitamini kullanımının arttığını gözlenmiştir.
Sonuç olarak, pandemi bireylerin ürün tercihlerini etkilemiş ve vitamin ve gıda destek ürünlerinin kullanımları artmıştır.

Abstract:
In our study, the views and usage trends of healthcare professionals about vitamins and food supplements during the Covid-19 pandemic were investigated.
Within the scope of the study, a questionnaire consisting of 29 questions about vitamins and food supplement products used during the pandemic was applied online to 161 doctors and nurses working in ZBEÜN. 
According to the data obtained from our study, the age of the participants who were infected by Covid-19 was found to be significantly higher than those who did not. The average age of those who think vitamins and food supplements are protective and use them, was found to be higher than those who say that they are protective but do not use them. It has been observed that female participants who use these products both for themselves and their family members think that these products are protective and they prefer to use them. It has been found that those with an income of 5000 TL and below have a high rate of thinking that the prices of these products have increased during the Covid-19 pandemic. It has been determined that those with chronic diseases use these products regularly compared to those who do not. While the most preferred products were vitamin D, multivitamins, linden tea and omega 3 fish oil preparations, respectively, before the pandemic, this order changed to vitamin D, multivitamins, vitamin C and linden during the pandemic process. It has been observed that the use of vitamin C among healthcare workers has increased with the pandemic.
As a result, the pandemic has affected the product preferences of individuals and the use of vitamins and food supplements has increased.