İneklerde postpartum ekotekstür değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of postpartum echotextural changes in cows
Yazar: MUHAMMAD FURQAN ASGHAR CHACHER
Danışman: PROF. DR. ARMAĞAN ÇOLAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Postpartum dönem = Postpartum period ; Sığırlar = Cattles ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Uterus = Uterus ; İnekler = Cows

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı postpartum ineklerde histolojik uterus involüsyonunu değerlendirmek için bilgisayar destekli ultrasonografik ekotekstürün kullanılmasıdır.

Materyal ve Metot: Çalışmada üç farklı parite ve ırktan 27 inek kullanıldı. Çalışma; -15 (doğumdan 15 gün önce), 1, 7, 14, 21, 28, 35 ve 42. (doğumdan sonra) günler olarak 8 farklı döneme ayrıldı. Postpartum 1. günden 42. güne kadar yedi gün ara ile rektal ve ultraonografik muayene yapıldı. Ultrasonografik muayenede ineklerin serviks ve kornu uteri çapları ölçüldü, ovaryum muayenesi yapıldı ve ekotektstür analizi için görüntüler alındı. Görüntüler, bilgisayar destekli ekotekstür programı ile analiz edilerek; MGL, GR, HOM ve CON değerleri ölçüldü. Aynı günlerde vajinal akıntıların klinik değerlendirilmesi ve pH ölçümü yapıldı. Postpartum 1, 7, 14 ve 21. günlerde Bakteriyolojik muayene için örnek alınırken, 21, 28, 35 ve 42. günlerde sitolojik muayene için örnekleme yapıldı. Bunun dışında; -15, 1, 7 14, 21, 28, 35 ve 42. günlerde ineklerden kan alınarak, serum kalsiyum, fosfor ve magnezyum düzeyleri belirlendi. Postpartum 7 ve 21. günlerde ise kanda BHBA düzeyleri ölçüldü.

Bulgular: İneklerde MGL (P<0.0001), GR (P<0.001), HOM (P<0.05), CON (P<0.005), serviks (P<0.0001) ve kornu uteri (P<0.0001) çapları çalışmanın farklı günlerinde anlamlı farklılık gösterdi. Sağlıklı ineklerde MGL(P<0.001) ve GR (P<0.05) düzeylerinde 1. günden 21. güne kadar azalma, sonrasında ise 42. güne kadar yükselme görüldü. Sorunlu ineklerde MGL (P<0.001), GR (P<0.05), HOM (P<0.05) ve CON (P<0.01) değerlerinde muayene günlerinde farklılık gözlendi. Bütün günlerin genel ortalamasına bakılıp, sağlıklı inekler sorunlu inekler ile karşılaştırıldığında; MGL(P<0.01), GR (P<0.0005) ve CON (P<0.005) yüksek iken, HOM (P<0.005), serviks (P<0.0001) ve kornu uteri (P<0.0005) çapları düşüktü.

Anahtar Kelimeler: Ekotekstür, inek, involüsyon, postpartum, uterus

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to use computer-assisted ultrasonographic echotexture to evaluate histological uterine involution in postpartum cows.

Material and Method: A total of 27 cows with three different breeds and parities were included in the study. The study interval was divided into 8 different periods as day -15 (15 days before parturition), 1, 7, 14, 21, 28, 35 and 42 (after parturition). Ultrasonography was used to measure cervical and uterine horn diameter, ovarium examination and for collection of ultrasonographic pictures from uterine endometrium at different days for echotextural analysis. Images taken from the endometrium were analyzed by computer-assisted echotexture program and MGL, GR, HOM and CON values were measured. On the same day interval, clinical evaluation and pH measurement of vaginal discharges were performed. On day 1, 7, 14 and 21 of the study, sterile swab specimens were taken for bacteriological examination, while on day 21, 28, 35 and 42 samples were taken from endometrium for cytological examination. Except this; serum calcium, phosphorus and magnesium levels were determined by taking blood samples from the cows on day -15, 1, 7, 14, 21, 28, 35 and 42 of the study. On day 7 and 21 of the study, blood β-HBA levels were also measured.

Results: The MGL (P<0.0001), GR (P<0.001), HOM (P<0.05), CON (P<0.005), cervical (P<0.0001) and uterine horn diameters (P<0.0001) of cows differed significantly on different days of study. MGL (P <0.001) and GR (P <0.05) levels in healthy cows decreased from day 1 to day 21, and then increased to day 42. There was a difference in the examination days of MGL (P <0.001), GR (P <0.05), HOM (P <0.05) and CON (P <0.01) values in diseased cows. Looking at the overall average of all days, when healthy cows were compared to diseased cows, HOM (P <0.005), cervix (P <0.0001) and uterine horn (P <0.0005) diameters were low while MGL (P <0.01), GR (P <0.0005) and CON (P <0.005) were high.

Key Words: Cow, echotexture, involution, postpartum, uterus