Anadolu'nun bağcılık ve şarap mirasının incelenmesi: Ege Bölgesi özelinde bir rota önerisi
Examination of the viticulture and wine heritage of Anatolia: A route proposal for the Aegean Region
Yazar: UĞUR ZEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞAH ŞENGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Turizm Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Şarap, insanlık tarihinin başından beri sosyal ve kültürel değere sahip olan bir içecektir. Bu önem insanlığın inanç dünyasına, sanat dünyasına, ticari hayatına ve günlük hayatına doğrudan etki etmiştir. Sarhoş edici bir içecek olmanın çok ötesinde olan şarap, dünyanın farklı ülkelerinde, o ülkelerin ve genel olarak insanlığın bir mirası olarak görülmeye başlamıştır. Bu bağlamda şarap ile ilintili miraslar korunmaya değer bir konu olarak görülmüş ve şarap mirasını korumak adına çeşitli atılımlar gerçekleştirilmiştir. Unesco başta olmak üzere. çeşitli kurumlar tarafından tarihi şarap bölgelerinin koruma altına alınmış olması bu atılımlara örnek gösterilebilir. Şarap mirası konusunda oldukça köklü olan ülkemizde de böyle bir atılımın gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. 
Bu çalışmada Anadolu'nun şarap tarihi en erken kanıtlardan başlanılarak incelenecektir ve ülkemizin sahip olduğu şarap mirası bu vesileyle irdelenecektir. Ardından dünyada koruma altına alınan şarap mirası alanları incelenecektir. Son olarak ise ülkemizde şarap mirası bakımından oldukça zengin olan Ege Bölgesi üzerinde bir şarap mirası rotası önerilecektir.
Araştırma yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ve verilerin analizi için MAXQDA 2022 nitel veri analizi yazılımı kullanılmıştır. Çalışma grubu amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu kapsamda farklı şehir ve ülkelerde ikamet eden, bağcılık ve şarap konusunda deneyim ve ilgi sahibi olan farklı disiplinlerden 8 kişi ile 10 Eylül-9 Ekim 2023 tarihleri arasında çalışma yürütülmüştür. 
Bağcılık ve şarap mirasının bir kültürel miras unsuru olup turizm öğesi olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ve Ege Bölgesi özelinde bir rota oluşturulmasının mümkün olup olmadığının araştırıldığı bu çalışmada söz konusu rotanın eksikliğinin mevcudiyeti olduğuna, bağcılık ve şarap mirasının korunup tanıtılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Şarap Mirası, Şarap, Şarap Tarihi, Şarap Mirası Rotası

Abstract:
Wine is a beverage that has had a social and cultural value since the beginning of human history. This importance has had a direct impact on humanity's world of belief, world of art, commercial life and daily life. Wine, which is far more than just an intoxicating beverage, has begun to be seen in different countries of the world as a legacy of those countries and humanity in general. In this context, wine-related heritage was seen as a subject worth protecting and various steps were taken to protect the wine heritage. The fact that historical wine regions have been taken under protection by various institutions, especially Unesco, can be given as an example to these breakthroughs. It is important to realize such a breakthrough in our country, which has a deep-rooted wine heritage. In this study, Anatolia's wine history will be examined starting from the earliest evidence and the wine heritage of our country will be examined on this occasion. Then, the wine heritage areas under protection in the world will be examined. Finally, a wine heritage route will be proposed on the Aegean Region, which is very rich in wine heritage in our country.
In the research, the semi-structured interview technique was used, and MAXQDA 2022 qualitative data analysis programme was used for data analysis. The study group was determined with purposive sampling method and the criterion sampling technique. The study was conducted between September 10 and October 9, 2023, with 8 people from various disciplines who live in different cities and who have experience and interest in viticulture and wine.
In this study, which researched whether viticulture and wine heritage should be considered should be considered as an element of cultural heritage and whether it is possible or not to create a route  in the Aegean Region, it has been concluded that there is a lack of such a route and that it is necessary to  promote the viticulture and wine heritage.

Keywords: Wine Heritage, Wine, Wine History, Wine Heritage Route