Işık yayan diyotların in vitro koşullardaki üzüm çeşitlerinde kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of light emitting diodes (LED) on quality characteristics of grape varieties in vitro conditions
Yazar: HATİCE COŞAR TUTUMLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVAL TOPCU ALTINCI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Işık, bitki büyümesini ve morfolojisini etkileyen en önemli çevresel değişkenlerden biridir. Yapay aydınlatma kullanımı verimliliği ve kaliteyi arttırdığı gibi tarımda da özellikle doğal ışığın yetersiz olduğu kapalı alanlarda tarıma olanak sağlaması nedeniyle daha da önem kazanmaktadır. Bir tür yapay aydınlatma olan ışık yayan diyotlar (LED'ler), dar ve spesifik bir spektral bileşime ayarlanabilmeleri, uzun ömürlü, dayanıklı ve küçük olmaları ve nispeten serin kalmaları nedeniyle bilimsel araştırma ve bitkisel üretimde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada ışık kalitesinin (gün ışığı, kırmızı ve mavi ışık) in vitro koşullardaki Michele Palieri ve Italia üzüm çeşitlerinde bitki büyümesi, fotosentetik aktivite ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Gün ışığı ile karşılaştırıldığında mavi LED uygulaması sürgün uzaması, yaş ağırlık ve klorofil a/b oranı desteklemiş, fotosentetik parametrelerde düşüşe neden olmuştur. Mavi LED uygulaması SPAD değerini artırmış aynı zamanda iyon akışı ölçümlerinde en yüksek veriler elde edilmiştir. Antioksidan enzim reaksiyonlarına çeşitler değişken tepkiler vermiştir. Michele Palieri çeşidinde protein miktarını artırmada kırmızı LED, SOD enzim miktarında gün ışığı ve mavi LED, APX enzim miktarını artırmada ise gün ışığı daha etkin olmuştur. İtalia çeşidinde protein miktarını artırmada mavi, SOD enzim miktarını artırmada gün ışığı, APX enzim miktarını artırmada kırmızı LED daha etkin olmuştur.  Klorofil a, klorofil b ve toplam klorofil değerleri en yüksek gün ışığı koşullarında ölçülmüştür. Sonuç olarak farklı kalitedeki LED ışık uygulamalarının üzüm çeşitleri arasında verim ve kalite üzerine farklı etkilerinin olduğu ve bu konudaki araştırmaların artırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: Italia, Michele Palieri, LED, Antioksidan Enzim Aktivite, Klorofil, APX,   İyon Akışı,  Karotenoid.

Abstract:
Light is one of the most important environmental variables affecting plant growth and morphology. The use of artificial lighting not only increases productivity and quality, but also becomes more important in agriculture because it enables agriculture, especially in closed areas where natural light is insufficient. Light-emitting diodes (LEDs), a type of artificial lighting, are also widely used in scientific research and crop production because they can be tuned to a narrow and specific spectral composition, are long-lasting, durable and small, and remain relatively cool. In this study, the effects of light quality (daylight, red and blue light) on plant growth, photosynthetic activity and antioxidant enzyme activity in Michele Palieri and Italia grape varieties under in vitro conditions were investigated. Compared to daylight, blue LED application supported shoot elongation, fresh weight and chlorophyll a/b ratio, and caused a decrease in photosynthetic parameters. Blue LED application increased the SPAD value and also obtained the highest data in ion flow measurements. Cultivars showed variable responses to antioxidant enzyme reactions. In Michele Palieri variety, red LED was more effective in increasing the amount of protein, daylight and blue LED were more effective in increasing the amount of SOD enzyme, and daylight was more effective in increasing the amount of APX enzyme. In the Italia variety, blue LED was more effective in increasing the amount of protein, daylight was more effective in increasing the amount of SOD enzyme, and red LED was more effective in increasing the amount of APX enzyme. Chlorophyll a, chlorophyll b and total chlorophyll values were measured under the highest daylight conditions. As a result, it was concluded that LED light applications of different qualities have different effects on yield and quality among grape varieties and that research on this subject should be increased.

Key Words:  Italia, Michele Palieri, LED, Antioxidant Enzyme Activity, Chlorophyll, APX, Ion Flux, Caroten.