Hafıza ve müphemlik ilişkisi üzerine fenomenolojik bir çalışma: Türkiye ve Yunanistan'da Türklük
A phenomenological study on the relation between memory and ambiguity: Turkish identity in Turkey and Greece
Yazar: SALİCH TZAMPAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL ŞAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bellek = Memory ; Etnisite = Ethnicity ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Milli kimlik = National identity ; Muğlaklık = Ambiguity ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Türkiye = Türkiye ; Ulus-devlet = Nation-state ; Yunanistan = Greece

Özet:
Kaynakları ulus-devlete kadar dayanan kimlik temelli sorunlar henüz son bulmamıştır. Ulus-devletlerde bu anlamda karşılaşılan sorunlardan birini de ulusal kimlik idealinin bir sonucu olarak hafızaya ilişkin sorun teşkil etmektedir. Bu noktada ulus-devletlerin modernite bağlamında ele alınması gerekmektedir. Modernitenin kendisi, aklın her alanda olduğu gibi ulus-devlet bağlamında kullanımını da ifade eder. Bu aşamada, akla ne kadar çok başvurulursa o kadar çok sorun ortaya çıkar çünkü insan kavramı akıldan çok metne atıfta bulunur. Çünkü metin oluşturma yeteneğine sahip insan, metne en yakın yaklaşım olan müphemlik temelli bir yaklaşımla çalışılmalıdır. Bu çalışmada da müphemlik çalışmaları çerçevesinde ulus-devletlerin sorgulanması amaçlanmıştır. Böylece müphemliğin hafıza ve inşacı yaklaşımlarla sentezlenmesiyle Türkiye ve Yunanistan'da Türk kimliğinin karşılaştırmalı, nitel/fenomenolojik bir araştırmasına gidilmiştir. Birinci bölümde hafıza, ulusçuluk ve etnisite teorileri ile müphemlik, hafıza ve inşacılığa odaklanan teorik yaklaşım tanıtılmıştır. İkinci olarak, bir ulus-devlet olarak Türkiye ve Yunanistan ele alınmıştır. Son olarak, metodoloji ve bulguların analizi tartışılmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye'deki Türklerin Türk kimliğini ifade etmek için daha çok ulus-devleti oluşturan siyasi söylemlere başvurdukları, buna rağmen çeşitli görüşlerin de barındığı, Yunanistan'da ise Batı Trakya Türklerinin daha çok doğal unsurlara atıfta bulundukları ve Yunan ulus-devletine karşı tepkisel bir şekilde kimliğini ifade ettikleri ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Identity related problems deriving from the nation-states have not come to an and yet. One of the problems faced in the nation-states is the problem related to the memory as a result of national identity ideal. In this point, nation-states need to be considered in the context of modernity. Modernity itself refers to the usage of the reason in every field, as well as in the nation-states. In this stage, the more reason is called the more problems arise because the concept human refers more to text than reason. For, human that has the ability to create a text needs to be studied with the most text-related approach, namely, ambiguity. In this study, nation-states are aimed to be questioned within the framework of the ambiguity studies. Thus, ambiguity is synthesized with memory and constructivist approaches that leads to a comperative, qualitative/fenomenological study of the Turkish identity in Turkey and Greece. In the first section, theories on memory, nationality and ethnicity are introduced as well as the theoretical approach focusing on ambiguity, memory, and constructivism. Secondly, Turkey and Greece as nation-states were discussed. Finally, the methodology and the analysis of the findings were discussed. In the result of the study, it was revealed that Turks in Turkey mostly refer to political discourse that has created the nation-state to express the Turkish identity while in Greece, Western Thrace Turks refer to more natural factors and express the identity in a reactive way against the Greek nation-state.