Evde yaşanan karmaşık deneyimler ile çocukların sosyal yetkinlikleri arasındaki ilişki
The relationship between home chaos and children's social competence
Yazar: ÜLKÜ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN GÜROL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Temel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile içi iletişim = Family communicatin ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Deneyim = Experience ; Sosyal karmaşıklık = Social complexity ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy ; Yetkinlik = Competence ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Çocukların erken gelişimlerinin hiçbir müdahaleye maruz kalmadan devam etmesi onların sağlıklı bireyler olarak yetişmelerini sağlayacaktır. Düşük gelir, anne-babanın eğitim durumu, fazla çocuk sayısı, yetişilen ortamın düzensizliği ve daha birçok risk faktörü çocukların gelişimlerinin dengeli bir seyir izlemesinin önüne geçmektedir. Bu risk faktörlerinin yanında çocukların gelişimini etkileyen diğer bir etken de birincil yaşam alanlarında karşılaştığı kaotik durumlardır. Bu çalışmanın amacı erken çocukluk döneminde çocukların deneyimlediği ev içi karmaşık durumlar ile sosyal yetkinliklerinin birbiriyle olan ilişkisini incelemektir. Ev içi karmaşayı ölçmek için CHAOS Ölçeği ve sosyal yetkinliğin seyrini izlemek için Sosyal Yetkinlik Ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği kullanılmıştır. Ailelerin sosyal ekonomik durumları ve ev ortamları hakkında ayrıntılı bilgi toplamak amacıyla aile bilgi formu uygulanmıştır. Ev içi karmaşayı ölçmek için 1995 yılında geliştirilen CHAOS (Confusion, Hubbub and Order Scale) Ölçeği'nin Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. CHAOS başlığı Türkçeye 'Karışıklık, Karmaşa ve Düzen (KKD)' olarak çevrilmiştir. İngilizce alanında uzman üç farklı kişi tarafından çeviri çalışması yapılmıştır. Çalışmaya İstanbul'da çeşitli devlet okullarına devam eden, yaşları 49 ve 72 ay (M=61) arasında olan 167 çocuk (85 erkek, 81 kız) ve anneleri katılmıştır. KKD Ölçeği'nin yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonucunda elde edilen alt ölçeklerden birincisi düzendir, ikincisi ise karmaşadır. Düzen alt ölçeğinin faktör yükleri .59 ile .81 arasında değişmektedir. Karmaşa alt ölçeğinin faktör yükleri .46 ile .83 arasında değişmektedir. Bu çalışmada güvenirlik analizi için iç tutarlılığı belirlemek amacıyla Cronbach Alfa analizi yapılmıştır. Düzen ve karmaşa alt ölçekleri için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .90 ve .89; ölçeğin bütünü için .93 olarak bulunmuştur. Ölçeğin uyarlama çalışması yapıldıktan sonra karmaşa ile çocukların sosyal yetkinlikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini anaokuluna devam eden 144 çocuk ve aileleri oluşturmuştur. Küme örnekleme yöntemiyle İstanbul'da seçilen 8 farklı devlet okulundan 500 veliyle iletişime geçilmiş; 144 veliden elde edilen veriler çalışma için uygun bulunmuştur. Ailelerin sosyo ekonomik durumları ve çocuklar hakkındaki bilgiler betimsel istatistik analiziyle gösterilmiştir. Ayrıca, ev içi karmaşanın ailenin geliri ve eğitimine göre anlamlı değişiklik gösterip göstermediği Kruskal Wallis-H testiyle analiz edilmiştir. Ev içi kaarmaşa ile sosyal yetkinlik arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Çocukların sosyal yetkinliklerinin yaşa ve cinsiyete göre değişip değişmediği Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir.
Çalışmada ev içi karmaşa ile sosyal yetkinlik arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Araştırmanın sonucunda evde yaşanan karmaşa ve düzenin evin fiziksel çevresinde öngörülebilir özelliklere sahip olmada önemli bir yordayıcı olduğu görülmüştür. KKD ölçeğinden alınan puanların ebeveyn eğitimine göre anlamlı bir değişiklik gösterdiği görülmüştür. Ebeveyn eğitimi arttıkça evde yaşanan karmaşanın arttığı görülmüştür. Ayrıca, KKD ölçeğinin düzen boyutu ile aile bilgi formundan elde edilen fiziksel ortam (evdeki oda sayısı, evde yaşayan kişi sayısı, çocuğa uygun materyaller) verileri arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Fiziksel çevre ile öğrenme ortamı (evde çocukla beraber oynamak, yemek yapmak, çocukla beraber kitap okumak, müze veya doğa gezileri yapmak, sanat eserleri yapmak) arasında da istatistiksel olarak negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Çapraz tablo analizi sonucunda, bunun başlıca sebebinin ebeveyn eğitimi ve ailenin aylık gelirinin ailelerin oluşturdukları rutinlerin ve sahip oldukların evin kalitesinde önemli bir yordayıcı olmasıdır. Çocuklar büyüdükçe SYDD-30 ölçeğinden elde edilen Kızgınlık-Saldırganlık skorlarında artış olduğu görülmüştür. Çocukların cinsiyetinin SYDD-30 ölçeğinden alınan puanlarda anlamlı farklılık yaratmadığı görülmüştür.

Abstract:
Early development of children without any intervention will ensure that they grow up as healthy individuals. Low income, parental education, number of children, risky environment and many other risk factors cause children's development to not follow a balanced course. Another factor affected by these risk factors is the chaotic experiences that children encounter in their primary environment. The purpose of this study is to examine the relationship between home chaos situations and social competence of children during early childhood. The CHAOS scale for measuring home chaos, a family information form to get detail informatin from children's home environment and the SYDD-30 will be used to monitor the course of social competence of children. Firstly, adaptation, validity and reliability study of CHAOS Scale (Confusion, Hubbub and Order Scale) is made which was developed in 1995. This scale is designed to measure chaotic experiences in the home. The purpose of the scale is to examine the physical properties of the home environment and to determine whether the home atmosphere for the child is chaotic or not. Translation studies were conducted by three different experts in the field of English. Exploratory factor analysis (EFA) was used for construct validity of the CHAOS Scale. The first of the subscales obtained from EFA is order and the second is confusion. The factor loads of the order subscale ranged from .59 to .81. The factor loads of the confusion subscale ranged from .46 to .83. In this study, Cronbach Alpha analysis was performed to determine internal consistency for reliability analysis. Cronbach Alpha internal consistency coefficients for order and confusion subscales were .90 and .89; it was found to be .93 for the whole scale. The sample consists of parents who attend various public schools in Istanbul and have children (85 boys, 81 girls) aged between 49-72 months (M=61). After the adaptation study of the scale, the relationship of home chaos and children of social competence is investigated. The sample of the study consisted of 144 children and their families attending preschool. With the cluster sampling method, 500 parents from 8 different state schools in Istanbul were contacted. Data obtained from 144 parents who were volunteered were found suitable for the study. Socio - economic status of families and information about children were shown with descriptive statistical analysis. The relationship between home chaos and social competence was analysied by Spearman correlation. It was analyzed by Mann Whitney U test whether the social competencies of children changed according to age and gender. In addition, the Kruskal Wallis-H test was used to analyze whether the household chaos differed significantly according to family income and education.

In the study, no relation was found between home chaos and social competence of children. As a result of the research, it was seen that the confusion and order in the house was an important predictor of predictable features in the physical environment of the house. It was seen that the scores obtained from the CHAOS scale showed a significant change according to the parental education. As the level of parental education increased, the confusion of the house increased. In addition, a negative correlation was found between the order size of the CHAOS scale and the physical features of the home (number of room, number of people, adaptable materials for children grow, child's own room) obtained from the family information form. Also, a negative correlation was found between physical environment and learning environment (playing with children, cooking, reading with the child, museum or nature trip, making artworks) of the home. As a result of cross-tab analysis, parental education and the family's monthly income are an important predictor of the family routines and the quality of the household. Anger-Aggression scores obtained from the SYDD-30 scale increased as children grew up. It was observed that the gender of the children did not make a significant difference in the scores obtained from the SYDD-30 scale.