Sağlık çalışanlarında hizmetkâr liderlik algısının işe angaje olma üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of servant leadership perception on work engagement in healthcare professionals
Yazar: FATİH KOCAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖNER KURT
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
İşe angaje olma kavramı, insanların olumsuz yönlerini azaltmak yerine olumlu özelliklerini güçlendirmeye odaklanan pozitif psikoloji akımının yönetimdeki yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu akım insanları yüksek performans ve verimliliğin birer öznesi olarak görmek yerine onları daha mutlu ve daha güçlü bireyler haline getirmeyi amaçlar. Hizmetkâr liderlik yaklaşımı ise gücü, baskıyı ve otoriteyi kullanmak yerine çalışanların motivasyonunu artırma, empati kurma, ikna etme etmeyi önceleyen bir yaklaşımdır. Hizmetkâr liderlik özelliklerini taşıyan lider çalışanların, kurumun ve toplumun ihtiyaçlarını kendi beklentilerinin önünde tutar. Çalışma yaşamında bu iki olumlu kavramın güçlendirilmesinin sağlık hizmetlerinde stres, tükenmişlik, işten ayrılma niyeti, iş-aile çatışması gibi kronikleşen problemlerin çözümüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Çalışmamızda, insani ve etik değerleri ön planda tutan hizmetkâr liderlik yaklaşımının, sağlık çalışanların iş gereklerini yerine getirirken fiziksel, bilişsel ve duygusal varlıklarını kullanması anlamına gelen işe angaje olma üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Çalışma kesitsel tiptedir. Hatay İl Sağlık Müdürlüğü ve 15 İlçe Sağlık Müdürlüğü/TSM'de çalışan toplam 1024 kişi araştırmanın evreni olarak kabul edildi. Minimum örneklem büyüklüğü; Open Epi Version 3 programı ile 280 kişi olarak hesaplandı. Veriler, Hatay İl Sağlık, Antakya İlçe Sağlık ve İskenderun İlçe Sağlık Müdürlüğü çalışanlarından 05-27 Ocak 2021 tarihleri arasında, anket aracılığıyla toplandı. Veri toplama formu üç bölümde yer alan 40 sorudan oluşmaktaydı. Birinci bölümde sağlık çalışanlarının sosyodemografik ve çalışma yaşamı özellikleri (9 soru), ikinci bölümde "Hizmetkâr Liderlik Ölçeği" (14 soru) ve üçüncü bölümde "Utrecht İşe Adanma Ölçeği" (17 soru) bulunuyordu. İstatistik analiz olarak; Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans, Pearson Korelasyon ve Doğrusal Regresyon Analizi kullanıldı.
Sağlık çalışanlarının hizmetkâr liderlik algı düzeylerinin ve işe angaje olma durumlarının ölçek ortalamalarının üzerinde olduğu görüldü. Sağlık çalışanlarının cinsiyeti, medeni durumu, görev yeri, unvanı, sağlık sektöründeki deneyim süresi, şimdiki iş yerinde çalışma süresi, lider olarak gördükleri kişiye göre hizmetkâr liderlik ile işe anagaje olma ve alt boyut puanları arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark görülmezken; yaş ve eğitim durumuna göre hizmetkâr liderlik ile işe angaje olma ve alt boyut puanları arasında anlamlı fark saptandı. Hizmetkâr liderlik ile işe angaje olma arasında orta düzeyde (r=0.487) bir ilişki olduğu, doğrusal regresyon modeline dahil edilen hizmetkâr liderlik ve diğer bağımsız değişkenlerin işe angaje olma puanını düşük düzeyde (%28.9) etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
The concept of work engagement emerges as the reflection of the positive psychology approach in management, which focuses on strengthening the positive characteristics of people rather than reducing their negative aspects. Instead of seeing people as subjects of high performance and productivity, that approach aims to make them happier and stronger individuals. The servant leadership approach, on the other hand, is an approach that prioritizes increasing the motivation of employees, empathizing and persuading them instead of using power, pressure and authority at work. The leader who has the qualities of servant leadership gives priority to the needs of employees, instituion and society. It is thought that strengthening these two positive concepts in working life will contribute to the solution of chronic problems such as stress, burnout, intention to leave, work-family conflict in health services.
In our study, it is aimed to evaluate the effect of the servant leadership approach, which prioritizes human and ethical values on work engagement, which means that health workers use their physical, cognitive and emotional aspects while fulfilling their job requirements.
This study is of cross-sectional type. The amount of 1024 people working in Hatay Provincial Health Directorate and 15 District Health Directorates/ DHD was accepted as the population of the research. Minimum sample size was calculated as 280 people with the Open Epi Version 3 program. Data was collected through a questionnaire from the employees of Hatay Provincial Health, Antakya District Health and İskenderun District Health Directorates between 05-27 January 2021. The data collection questionnaire which was used in that study consists of 40 questions in three parts. The first part comprises of the sociodemographic and working life characteristics of healthcare professionals (9 questions), the second part includes the "Servant Leadership Scale" (14 questions), and the third part consists of the "Utrecht Work Engagement Scale" (17 questions). Independent Sample t-Test, One-Way Variance, Pearson Correlation and Linear Regression Analysis were used as statistical analysis in that study. 
It was observed that the servant leadership perception levels and job engagement of the healthcare professionals were above the scale average score. While there was no statistically significant difference between the gender, marital status, place of duty, title, duration of experience in the health sector, working time in the current workplace, servant leadership according to the person they see as a leader with engagement to work and sub-dimension scores; a significant difference was found between servant leadership and job engagement and sub-dimension scores according to age and education level.
It is determined that there is a moderate (r=0.487) relationship between servant leadership and work engagement, the servant leadership attached to linear regression model and the other independent variables affect the score of the work engagement at a low level (%28.9).