Gençlerin müzelere ilgisine pazarlama iletişimi yönlü bir yaklaşım: Z kuşağı üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma
A marketing communications approach to youth's interest in museums: A study on generation Z university students
Yazar: DENİZ ÇALIŞ
Danışman: PROF. DR. ZAFER KESEBİR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Müzecilik = Museology ; Reklamcılık = Advertising
Dizin: Gençler = Youngs ; Kuşaklar = Generations ; Müzeler = Museums ; Pazarlama = Marketing ; Pazarlama iletişimi = Marketing communication ; Z kuşağı = Generation Z ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Gerek ülkemizde, gerekse uluslararası alanlarda yapılan araştırmalar gençlerin genel popülasyona oranla müzeleri daha az ziyaret ettiğini ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı Z kuşağı gençliğinin bireysel özelliklerinden yola çıkarak, müzelerin eser ve sergilerinden, müzecilik hizmetlerinden ve pazarlama iletişimi etkinliklerinden beklentilerini ortaya koymak, eğlenceli mekân algısının bu beklentilerdeki rolünü araştırmak ve bulgulardan hareketle gençlerin müzeleri daha sık ziyaret etmesini sağlama noktasında ülkemiz müzeciliği için öneriler geliştirmektir. 
Kasım-Aralık 2021 aylarında İstanbul ilindeki vakıf ve devlet üniversitelerinde öğrenim gören ve Z kuşağında yer alan 251'i kadın (%53,6) olmak üzere toplam 469 genç birey ile yapılan anket sonucuna göre, gençlerin son 5 yılda müzeleri ziyaret ettiği, ancak ziyaret sıklığının az olduğu sonucuna varılmıştır. Gençlerin yaklaşık yarısı (%51,2) müzelere yılda 1 kereden az gitmiş, aynı dönemde üniversite gençliğinin %9,5'i müzeye hiç gitmemiş, yine yaklaşık yarısı (%54,6) son 5 yılda sanal müzeleri hiç ziyaret etmemiştir. Z Kuşağı kadınlarının müze sergilerinden ve diğer müzecilik hizmetlerinden beklenti düzeyleri Z kuşağı erkeklerinden daha yüksektir. Gençlerin çevresel ve kolaylaştırıcı hizmetlere, hizmetlerin ilgi çekici ve cezbedici olmasına yönelik beklenti düzeyleri ile pazarlama iletişimi araçları bağlamında gerek geleneksel gerekse sosyal ve yenilikçi yöntemleri kullanmaya yönelik beklenti düzeyleri yüksektir. Gençler müzelerin eğlenceli mekanlar olmasını istemektedir.

Anahtar Sözcükler: Z Kuşağı, Müzecilik, Teknoloji, Eğlenceli Mekân Algısı, Müzecilikte Pazarlama İletişimi, Müze Ürünleri, Müze Hizmetleri.

Abstract:
Local and International studies in general show that young people visit museums less than the general population. The aim of this research is to examine the current museum practices in Turkey and abroad as well as the activities of museums designed for young people. Based on the characteristics of Generation Z, the study also looks at the expectations of young people from museum exhibitions, services and marketing communication activities, while analyzing the perception of "fun" effect over these expectations. Upon the research findings, several suggestions are stated in order that young people would be motivated to visit museums more frequently.
According to the results of the survey conducted in November and December 2021 with a total of 469 young individuals, 251 of whom are women (53.6%), studying at foundation and state universities in Istanbul, young people have visited museums in the last 5 years, but visit frequency is low. About half of the youth (51.2%) went to museums less than once a year, and 9.5% of the university youth had never been to the museum in the same period. Almost half of the youth (54.6%) have never visited virtual museums in the last 5 years. Generation Z women have higher expectation levels from museum exhibitions and other museum services than Generation Z men. The expectation levels of young people for environmental and facilitating services, for the services to be interesting and attractive, and for using traditional, social and innovative methods in the context of marketing communication tools are high. Generation Z expects museums to be "fun" places.

Keywords: Generation Z, Museology, Technology, Perception of Fun Place, Marketing Communication in Museology, Museum Products, Museum Services.