Eğitimde stratejik planlama ve toplam kalite yönetimi uygulamalarının okul yöneticileri tarafından algılanması
The perceptions of strategic planning in education and total quality management applications by school managers
Yazar: ŞEREF KOCATEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ TEMEL
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırma resmi ilköğretim ve orta öğretim kurumlarındaki okul yöneticilerinin stratejik planlama ve toplam kalite yönetimi uygulamalarına yaklaşımlarını ve algılamalarını saptamayı ve uygulamalara katılım düzeylerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.Okul yönetiminde yaşanan çeşitli sorunları ortadan kaldırmak ve okul eğitimini sürekli olarak geliştirmek için etkili , yaratıcı, vizyoner, isteklendirici, bilgili, ilkeli liderlerin rehberlik ettiği yöneticilerin varlığı hayati önem taşımaktadır.Son yıllarda yapılan araştırmalar okul yöneticilerinin okullarda başarının mimarı oldukları sonucunu ortaya koymaktadır.Araştırma ile okul yöneticilerinin eğitimde stratejik planlama ve okullarda uygulanan toplam kalite uygulamalarına katılımlarını, yöneticilerin cinsiyet, yaş, mezuniyet durumları, yaşlarına, yöneticilik sürelerine göre değerlendirilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak `'Eğitim Yöneticilerinin Stratejik Planlamaya Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi Ölçeği'' ve `'Yöneticilerin Toplam Kalite Uygulamalarına Yaklaşımları Ölçeği'' Kullanılmıştır. Eğitim Yöneticilerinin Stratejik Planlamaya Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi Ölçeği 35, Yöneticilerin Toplam Kalite Uygulamalarına Yaklaşımları Ölçeği 17 maddeden oluşmaktadır.İstanbul ili Ümraniye, Çekmeköy ve Sancaktepe ilçelerinde 2008-2009 öğretim yılında resmi ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında görev yapan 108 okul yöneticisi örneklemi oluşturmuştur.Yapılan istatistiksel analizler sonucunda şu bulgular elde edilmiştir.İlk ve ortaöğretim kurumları yöneticileri genel olarak stratejik planlamaya karşı olumlu (iyimser) bir tutum içerisinde bulunmaktadırlar. Faktörler arasında stratejik planlamaya karşı tutumlarına genel olarak bakıldığında kadın ve erkek yöneticilerin tutumları arasında 0.05 yanılma düzeyinde manidar bir fark yoktur. Analiz edilen beş faktör idari unvan olarak (Müdür, Müdürbaş yardımcı ve Müdür yardımcısı) ele alındığında, deneklerin görüşleri arasında 0.05 yanılma düzeyinde anlamlı bir farka rastlanmaktadır. Yöneticilerin tutum puanlarına mezuniyet değişkeni açısından bakıldığında faktörlere göre anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır.Yöneticilerin tutum puanlarına yaş aralıklarına göre yapılan gruplar açısından bakıldığında ?Stratejik planın uygulanabilirliği? faktöründe anlamlı bir fark bulunmaktadır. Buna göre ilk ve ortaöğretim kurumları yöneticilerin yaşları yükseldikçe stratejik planın uygulanabilirliğine olan inanç düzeyleri azalmaktadır. Yöneticilerin yöneticilik süresi değişkenine göre tutum puanlarında ?Verimlilik Boyutu? nda anlamlı bir fark bulunmaktadır. Buna göre ilk ve ortaöğretim kurumları yöneticilerinin okul yöneticiliğindeki kıdem süreleri yükseldikçe, stratejik planın verimliliğine olan inanç düzeylerinin azaldığı ve bu yönleriyle genç yöneticilerden farklı bir tutum sergiledikleri görülmektedir. TKY ilgili çalışmalar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda uygulansa da bazı konu olan maddeler kapsamında ciddi ayrılıklar gözlenmektedir. TKY inancı Milli Eğitim kurumlarında oturmuş ve çalışmalar ileri düzeyde devam etmektedir.

Abstract:
This research aims to determine approaches and perceptions of formal primary and high schools? managers to strategy planning and total quality management applications and expose their levels of participation to these applications.To remove some problems which are experienced at school management and improve education of school continuously, existence of managers who are guided by effective, creative, visioner, supportive, knowing, principled leaders has vital importance.The researches which have been executed late years prove that school managers are the builders of success at schools.The participation to the strategy planning on education and total quality application at schools of managers is evaluated with this research according to their age, sex, state of graduation, length of directorate.In this research, ?the scale of determinig managers? attitude to strategy planning? and ?the scale of managers? attitude to total quality applications? are used as the tool of data collection. the scale of determinig managers? attitude to strategy planning consists of 35 items; and the scale of managers? attitude to total quality applications consists of 17 items.The samples of 108 managers of education who serve at formal primary and high schools in Ümraniye, Çekmeköy and Sancaktepe counties in İstanbul are composed.These findings are obtained as the result of statistical analysises: The managers of primary and high schools are optimistic to strategy planning. When we generally look at their attitudes to the strategy planning, there isn?t a meaningful difference at 0.05 grade of lapse between male managers? attitudes and female managers? attitudes. A meaningful difference was found at 0.05 grade of lapse among the thoughts of experimentals when five analysed factors which are handled as administrative title (manager, head assistant manager, assistant manager ). When we look at the managers? attitude points in terms of graduation variance, ıt was determined that there isn?t a meaningful difference according to the factors. When we look at the managers? attitude points in terms of groups which are made acoording to the age range , there is a meaningful difference at the factor of ?the applicablity of strategy planning?. According to this, when primary and high school managers? ages rise, their beliefs in applicablity of strategy planning decrease. There isn?t a meaningful difference at points of attitude ?Productivity Dimension? according to variance of managers? lenght of administration. According to this,it is considered that when primary and high school managers? lenght of service at school management increase, their beliefs in applicablity of strategy planning decrease and have a different attitude from young managers in this aspect. Even if the workings about Total Quality Management are executed at ministry of national education institutions, it was monitored some serious differences at items which were discussed. The belief of Total Quality Management has settled at ministry of national education institutions and the working has been going on progressively.