Sağlık çalışanlarının yaşlı bireylerle yaşadıkları mesleki deneyimlerinin sosyal hizmet bakış açısı ile değerlendirilmesi
Evaluation of health workers' professional experiences with older individuals from the perspective of social work
Yazar: BURÇİN KILIÇARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAVIDREZA HOSSEINZADEH ASL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Sağlık koşullarının gelişimiyle doğru orantılı olarak yaşlı bireylerin sağlık kuruluşlarına başvurma ve hizmetten yararlanma oranları artmıştır. Yaşlı bireylerin sosyal desteğinin sınırlı olması, yardımcı sağlık cihazı gereksinimleri, işitsel ve görme duyularındaki azalmalar, fiziksel yavaşlamalar sağlık çalışanlarının mesleki süreçlerini etkilemektedir. Sağlık çalışanları yaşlı bireylerle çalışırken daha çok emek ve daha çok zaman harcamaktadırlar ve bu durum sağlık çalışanlarının yaşlılık algısını, gelecek planlarını ve yaşam hedeflerini etkileyebilmektedir. Bu da doğrudan veya dolaylı olarak toplumun iyilik halini etkilemektedir. Sosyal hizmet bakış açısıyla bu doğrultuda katkı sağlamayı hedefleyen bu tez çalışması, sağlık çalışanlarının yaşlı bireylerle yaşadıkları mesleki deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak, araştırmanın verileri yaşlı bireylerle aktif olarak çalışan sağlık çalışanları ile yüz yüze yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Bulgular "yaşlı bireylerle çalışma deneyimleri", "iletişim ile ilgili mesleki deneyimler" ile "hizmet ve ihtiyaç ile ilgili deneyimler" olmak üzere üç ana tema altında oluşmuştur. Yaşlı bireylerle çalışma deneyimlerinden bahseden sağlık çalışanları yaşlı bireylerle çalışmanın olumlu ve olumsuz yönlerine değinerek yaşlı bireylerle aralarında olan uyuma değinmişlerdir. Yaşlı bireylerle iletişim sürecindeki mesleki deneyimlerinden bahseden sağlık çalışanları ise yaşlı bireylerle iletişim kurarken nelere dikkat ettiklerini özellikle empati kavramını vurgulayarak dile getirmişlerdir. Aynı zamanda iletişim kazalarını, yaşlı bireylerin iletişim beklentilerini ve yaşlı bireylerle iletişime bağlı gelişen güven durumunu resmetmişlerdir. Katılımcılar hizmet ve ihtiyaçla ilgili mesleki deneyimlerinden söz ederken yaşlılık dönemi ihtiyaçları, hizmete yönelik beklentiler, hizmete erişimdeki yetersizlikler, sunulan hizmetin iyileştirilmesi, hizmet içi eğitimler ve yaşlı ihmal ve istismarında kurumsal bilinç yetersizliği konularının altını çizmişlerdir. Bu çalışma kültürel kodların, değerlerin ve iletişimin önemini ortaya çıkararak güven duygusunun ve uyumun kaliteli sağlık hizmeti alımına olan etkisini ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda mesleki süreçlerin şimdiki ve gelecek yaşama olan etkisini gözler önüne sermiştir. Çalışmanın sonuçları göz önüne alınarak hizmet içi eğitimler ile farkındalığın desteklenmesi, motivasyonel aktivitelerin arttırılması, sistemsel iyileştirilmelerin yapılması, hassas gruplar için ihtiyaca yönelik planlamaların önceden belirlenmesi ve sağlık sektörünün günümüz gelişmelerini yakından takip ederek kapsamının genişletilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, sağlık çalışanları, sosyal hizmet.

Abstract:
In line with the increase in health conditions among the elderly, there has been a corresponding rise in the utilization of healthcare services by this demographic. Factors such as limited social support, the need for assistive devices, sensory impairments, and physical decline contribute to the complexity of care required by aging individuals, placing additional demands on healthcare professionals. Consequently, healthcare providers must expend greater effort and time in their interactions with the elderly, potentially influencing their perceptions of aging, career trajectories, and personal aspirations. These dynamics, whether directly or indirectly, have implications for societal well-being. This thesis, which aimed to contribute to this direction from a social work perspective, aimed to examine the professional experiences of healthcare professionals with elderly individuals. Using the qualitative research method, the data of the study were obtained from face-to-face semi-structured interviews with healthcare professionals actively working with elderly individuals. The findings were formed under three main themes: "experiences of working with elderly individuals", "professional experiences related to communication" and "experiences related to service and needs." Health professionals who talked about their experiences of working with elderly individuals touched upon the harmony between them and elderly individuals by touching on the positive and negative aspects of working with elderly individuals. Healthcare professionals, reflecting on their experiences in communicating with elderly individuals, highlighted the importance of empathy in their interactions. They also discussed instances of communication challenges, the specific communication needs of the elderly, and the development of trust through ongoing communication with this demographic. While talking about their professional experiences regarding service and needs, the participants underlined the needs of old age, expectations for the service, inadequacies in access to the service, improvement of the service provided, in-service training and lack of institutional awareness on elderly neglect and abuse. This study revealed the importance of cultural codes, values and communication and revealed the effect of trust and harmony on the receipt of quality healthcare services. At the same time, it revealed the impact of professional processes on current and future life. Considering the results of the study, it is recommended to support awareness with in-service training, increase motivational activities, make systemic improvements, determine need-oriented plans for sensitive groups in advance, and expand the scope of the health sector by closely following today's developments.

Keywords: elderly, health workers, social work.