Tarık Buğra'nın tiyatroları
Plays by Tarık Buğra
Yazar: MERYEM KUŞAK
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS AYATA
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Buğra, Tarık = Buğra, Tarık ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Edebî eser, meydana geldiği toplumun bireyleri ve bu bireylerin sorunları karşısında şekillenir; bu şekillenme, bazen sorunlara çözüm arama amacıyla karşımıza çıkar, bazen de yalnızca sorunları gündeme getirmekle yetinir. Anlatmaya dayalı edebî metinlerden farklı olarak, göstermeye dayalı edebî metinlerde birey ve bireyin sorunları daha somut bir şekilde, sahne aracılığıyla, gerçek hayata benzer bir durumla, seyircinin gözleri önünde sergilenir.Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının roman-öykü ve tiyatro yazarı Tarık Buğra'nın tiyatro eserlerinin incelendiği bu çalışmada, yazarın eserleri yapı, işlenen meseleler, dil, üslup ve anlatım teknikleri açısından incelenmiştir. Yazarın tiyatrolarını, kendi roman ve dünya siyasi arenasında yaşananlardan esinlenerek yazdığı ve tiyatrolar ile romanlar arasında ortaya çıkan farklar üzerinde durulmuştur. Aynı tema ve konuların ele alındığı farklı edebî türlerde yazarın amacının değişmediği ve değişmemesinin nedenleri ifade edilmiştir. Eser ve kahramanların değişmesine rağmen yazarın ısrarla vurguladığı bireysel, toplumsal ve siyasi sorunların tiyatro kahramanlarına yansımasının sonuçları üzerinde durulmuştur. Aynı sorunlar karşısında aynı tepkileri veren kahramanların davranışlarının tesadüfî olmadığı belirtilmiştir.Tarık Buğra'nın yedi tiyatrosunun incelendiği bu çalışmada, yazarın eserleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu inceleme sonucu ortaya çıkan farklar ve benzerlikler ele alınmış; farklı türler arasındaki konu ve tema benzerliği üzerinde durulmuştur. Ayrıca, yazarın dil ve anlatım konusunda başarısı ve Türk diline katkıları ifade edilmiştir.

Abstract:
Literary works are shaped by the members of a society and the problems that they are faced up with; sometimes this process manifests itself when we aim to find solutions to particular problems and other times it comes to the fore when we only bring these problems to public attention. As distinct from literary narratives, literary texts based on demonstration help individuals and their problems to be acted out more concretely before the audience by means of a similar real-life experience unfolding on a stage.This study - which covers the plays by Tarık Buğra, an author and a playwright of the Republican Period Turkish Literature - aims to delve into the structure, the subject matters, the language, the style and the narrative techniques that the author employed in his literary works. Lenghty analysis has been given to the differences stemming from the author?s plays and novels inspired by the events that took place in his literary works and in world politics. It has been observed that the author?s aim to keep on treating the same subject matters and topics in his literary works of varying styles is unchanged and the reasons for this unchanging nature of themes have been explained in detail. The effects of the personal, social and political issues ? which the author earnestly highlight despite his changing works and characters ? upon the characters in the author?s plays have been accentuated. It has also been stated that the behaviors and attitudes of the characters who keep reacting to the same problems in the very same manner are not merely coincidental.In this study, seven plays by Tarık Buğra have been dissected minutely. The differences and similarities emerging from this analysis have been discussed; similarities of subject matters and topics between literary works of different styles have been deliberated. Furthermore, the author has been rightfully acclaimed for his successful use of language and for his praiseworthy narration as well as for his contributions to Turkish language.