Ülseratif kolit tanılı hastalarda malnutrisyon ve risk faktörlerinin incelenmesi /
Yazar: BURAK YENİKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHİR BURAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Ülseratif kolit, tüm dünyada yaygın olarak görülen, kolonun iltihabi hastalığıdır. Ülseratif kolitli hastalarda çeşitli sebeplerle malnutrisyon gelişmektedir. Bunun nedenleri; yetersiz gıda alımı, artmış kayıp, azalmış anabolizma ve protein sentezi, artmış kalori ihtiyacı ve tedavide kullanılan ilaçlar olarak sıralanabilmektedir. Malnutrisyon görülen hastalarda hastalık daha ağır geçmekte, bu hastalar tedaviye daha dirençli olmaktadır. Çalışmamızda ülseratif kolitli hastalarda malnutrisyon durumunu değerlendirip, bunun hastalık ile bağlantısını ortaya koymayı hedeflemekteyiz.  

Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2017-2023 yılları arası Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran Ülseratif Kolit tanılı, 500 hasta dahil edilmiş olup dışlama kriterlerimize uymayan, antromopetrik ölçüme gelmeyen, ve çağrılıp gelmeyen hastalar çalışma dışı bırakıldığında 140 hasta net olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız kesitsel ve retrospektif bir çalışmadır. Hastalara tarafımızca hazırlanan 16 sorudan oluşan anket yapılmıştır. Malnutrisyon taramasında ESPEN onaylı MUST ölçeği kullanılmıştır. Antropomopetrik ölçümler olarak vücut kitle endeksi hesaplanmış, Skinfold Caliper ile Triceps deri kıvrım kalınlığı ölçülüp not edilmiştir. Ülseratif Kolit şiddeti Mayo skoru ile hesaplanmıştır. Labaratuar değerlerinden hemoglobin düzeyi, nötrofil/lenfosit oranı, albumin, total protein, CRP, sedimantasyon, ferritin, düzeltilmiş kalsiyum, potasyum, magnezyum düzeyleri dosyalarından bakılıp not edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 140 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalamasının 44,35±12,95 (yıl) olduğu tespit edilmiş ve 38 kişinin (%27,2) <35yaş grubunda olduğu belirlenmiştir. Hastaların 73'ü (%52,1) erkek, 67'si (47,9) kadındır. MUST ölçeğine ilişkin sonuç değerlendirmesi incelendiğinde; 101 kişinin (%72,1) düşük, 27 kişinin (%19,3) orta ve 12 kişinin (%8,6) yüksek risk grubunda olduğu belirlenmiştir. MUST kategorileri ile MAYO kategorileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=16,940; p<0,001). MUST düşük gruptaki 39 kişinin (%38,6) MAYO hafif şiddetli grupta olduğu, MUST orta/yüksek risk grubunda olan 30 kişinin (%76,9) MAYO orta/ağır şiddetli risk grubunda olduğu belirlenmiştir. Orta/yüksek risk MUST sınıfında olanların çok yüksek oranlarda MAYO orta/ağır şiddetli olduğu belirlenmiştir. Bu da malnutrisyon şiddeti ile hastalık şiddetinin birbiri ile orantılı olduğunu göstermektedir. 

Sonuçlar: Ülseratif kolit hastalarında birçok faktör malnutrisyon gelişimde etki etmektedir. Malnutrisyon ile ülserratif kolit hastalık şiddeti arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Yaptığımız çalışmanın sonucuna göre hastalardaki malnutrisyon durumunun ortadan kaldırılmasının ve buna yönelik tedavinin hastalık prognozuna katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Ülseratif kolit, malnutrisyon, MUST

Abstract:
Aim: Ulcerative colitis is an inflammatory disease of the colon that is common all over the world. Malnutrition develops in patients with ulcerative colitis for various reasons. The reasons of that can be listed as insufficient food intake, increased loss, decreased anabolism and protein synthesis, increased calorie need and drugs used in treatment. The disease is more severe in patients with malnutrition and these patients are more resistant to treatment. In our study, we aim to evaluate the malnutrition status in patients with ulcerative colitis and reveal its connection with the disease.

Material And Methods: Our study was planned to include 500 patients diagnosed with Ulserative Colitis who applied to Gastroenterology Policlinic Of Celal Bayar University Hafsa Sultan hospital between 2017 and 2023, but when patients who did not com efor anthropometric measurements, and did not come after being invited were excluded from the study, for this reason 140 patients were clearly included in our study. Our study is a cross-sectional and retrospective study. A survey consisting of 16 questions prepared by us was administered to the patients. ESPEN approved MUST scale was used in malnutrition screening. As anthropometric measurements, body mass index was calculated and Triceps skinfold thickness was measured and noted with the Skinfold Caliper. Ulcerative Colitis severity was calculated with the Mayo score. Laboratory values such as hemoglobin level, neutrophil/lymphocyte ratio, albumin, total protein, CRP, sedimentation, ferritin, corrected calcium, potassium and magnesium levels were examined from the files and noted.

Results: 140 patients were included in the study. the patients was determined to be 44.35±12.95 (years) and 38 people (27.2%) were determined to be in the <35 age group. 73 (52.1%) of the patients are male and 67 (47.9) are female. When the result evaluation of the MUST scale is examined; It was determined that 101 people (72.1%) were in the low risk group, 27 people (19.3%) were in the medium risk group and 12 people (8.6%) were in the high risk group. A statistically significant relationship was detected between MUST categories and MAYO categories (χ2=16.940; p<0.001). It was determined that 39 people (38.6%) in the MUST low group were in the MAYO mild severe group, and 30 people (76.9%) in the MUST medium/high risk group were in the MAYO moderate/severe risk group. It was determined that those in the medium/high risk MUST class had MAYO moderate/severe severity at very high rates. This shows that the severity of malnutrition and the severity of the disease are proportional to each other.

Conclusion: Many factors affect the development of malnutrition in ulcerative colitis patients. There is a significant relationship between malnutrition and ulcerrative colitis disease severity. According to the results of our study, we think that eliminating malnutrition in patients and treating it accordingly will contribute to the prognosis of the disease.
Key words: Ulcerative colitis, malnutrition, MUST