Gelir üzerinden alınan vergilerde vergi oranı-vergi hasılatı ilişkisi
Relation for tax ratio to tax revenue in income tax
Yazar: HALİT ÇİÇEK
Danışman: DOÇ.DR. NURETTİN BİLİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finans = Finance ; Gelir vergisi = Income tax ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Vergi gelirleri = Tax revenues ; Vergiler = Taxes

Özet:
Günümüzde, bir çok ülkede artan kamusal finansman ihtiyaçlarının yaklaşık % 90'lık kısmı toplanan vergi gelirlerinden sağlanmaktadır. Bu vergi gelirlerinin de yaklaşık olarak üçte birlik kısmı gelir üzerinden alınan vergilerden elde edilmektedir. Gelir üzerinden alınan vergilerin en önemli iki tanesi ise; gelir vergisi ve kurumlar vergisidir. Gelir üzerinden alınan vergiler,özellikle de gelir vergisi artan oranlı yapısı nedeniyle adalet ve etkinlik üzerine etkisi ile günümüzde de tartışmaların odak noktasındadır. Ayrıca, vergi oranlarının yapısı seviyesi ve yumuşak veya sert olması ile optimal vergi hasılatına ulaşma da günümüzde en çok tartışılan konuların başımda gelmektedir. Bu bağlamda Laffer'in görüşleri,daha genel bir ifade ile arz-yönlü iktisatçıların görüşleri literatürde önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada temel olarak gelir ve kurumlar vergisi incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde,yapılan kaynak taraması sonucunda gelir ve kurumlar vergisi sistematik olarak incelenmiştir. Bu bağlamda gelir kavramı,artan oranlılık ve düz oranlılık,optimal vergilememek oranlı vergi tartışmaları ve vergi psikolojisi gibi alt başlıklar incelenmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de gelir üzerinden alman vergiler,oran yapısı ve hasılatın yıllar itibariyle seyri ele incelenmiştir. Türkiye'de 1950 yılında gelir ve kurumlar vergisinin uygulanmaya başlamasından itibaren 1998 yılına kadarki geçen dönemde yapılan değişiklikler,oran değişmeleri ve hasılattaki gelişmeler ele alınmıştır. Ayrıca, 1998 vergi reformunun gelir ve kurumlar vergisi açısından bir değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise,ekonometrik model kurularak Türkiye için optimal vergi noktası bulunmaya çalışılmıştır. Ekonometrik çalışmanın hareket noktasını ise,Beenstock'un 1946-1977 yıları arasındaki ingiltere verilerini kullanarak 1979 yılında yapmış olduğu çalışma oluşturmaktadır. Türkiye için 1951-1997 yıllan arasındaki veriler kullanılmıştır.

Abstract:
Nowadays, in most countries nearly 90 % of increased public financial requirement has been provided by tax revenues. Almost,1/3 purtion of this personel tax revenues has been taken from taxes on income tax. The two most important of income tax are personel income tax and corporate income tax. Income taxes, especially personel income tax has been taken central points in ongoing controvercies with its progressivity and its effect on justice and efficiency. Moreewer, the structure of tax ratio levels and stickness of the tax have been top issues in reaching optimal tax revenue. In relation to this subject Laffer's viev, or with rather general statement arguments of supply- sided economists have been taking an important place in the literature. In this work, basically personel income tax and corporate income tax have been investigated. The study is consist of three chapters.In the first chapter, personel income tax and corporate income tax are systematically handed after a literatür survey. Within this contex, substle issues like the concepts of income,progressivity and flat rates,optimal taxation, simple ratio tax discussions and tax physicology have been investigated. In the second chapter,income taxes ratio structure and the trend of revenues over years have been investigated for Turkey. Changes in revenue and have been investigated from 1950 until 1988 for Turkey. In addition, 1998 tax reform has been evaluated from income and corporate tax points of view. In chapter three, optimal tax points have been tried to find out for Turkey by setting econometric models.The starting point of the econometric study is based on Beenstock's 1979 study which was done with Britain's data for 1946- 1977.1n this chapter data on 1951-1997 period was used for Turkey.