Adrenal kitle nedeni ile takip edilen hastalarda radyolojik takip sıklığı, sonuçları ve güncel takip kılavuzlarına uyumu
Radiological follow-up frequency, results and compliance with current follow-up guidelines in patients followed up due to adrenal mass
Yazar: MERVE CAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ÇÖMLEKÇİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Giriş: Adrenal adenomlar, çeşitli sebeplerle radyolojik incelemelerin yaygın kullanımı sonucu klinik pratikte giderek sık rastladığımız lezyonlardır. Çalışmamız bu lezyonların radyolojik takip sıklığı ve sonuçları ile güncel kılavuzlara uygunluğunu araştırmayı amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 2000-2021 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde adrenal adenom nedeniyle takipli 475 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Olguların demografik, laboratuvar ve radyolojik verileri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 475 hastanın 347 (%73,1)'si kadın, 128 (%26,9)'i erkek olarak bulundu. Yaş grubu incelendiğinde ortalama yaş 55 (min.21- max.85) olarak saptandı. Adrenal adenomların ortalama boyutu 20 mm (min.7, max. 65 mm) olarak görüldü. Adenomların %40,8 oranında çoğunlukla sol taraflı unilateral, ikinci sıklıkta ise %28,8 oranında sağ taraflı unilateral olduğu gözlendi. Hastaların 236 (%46,7)'sında eşlik eden HT ve 123 (%25,9)'ünde eşlik eden DM tanıları olduğu saptandı. Hastaların 336 (%70,7)'sında ikiden fazla kez görüntüleme yapıldığı görüldü. Görüntüleme sıklığına etki eden olası faktörler incelendiğinde takip süresi dışında diğer faktörlerin anlamlı belirleyiciler olmadığı saptandı. Takipte 301 (%63,4) hastada boyut artışının olmadığı, 152 (%32) hastada 10 mm'den az boyut artışının olduğu ve 22 (%4,6) hastada 10 mm ve üzeri boyut artışı gözlendi. 
Sonuç: Çalışmamızda adrenal adenom nedeniyle takipli hastaların kılavuzlara uygun olmayan biçimde gereğinden fazla kez görüntüleme ile takip edildiği ve bu görüntüleme sıklığına neden olabilecek etkenlere bakıldığında takip süresi dışında anlamlı belirleyicinin olmadığı görülmüştür. Bu durumun hastalarda gereksiz radyasyon maruziyeti başta olmak üzere maliyet, zaman ve iş gücü kaybına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Adrenal adenom, adrenal insidentaloma, radyolojik takip

Abstract:
Introduction: Adrenal adenomas are lesions that are increasingly encountered in clinical practice due to the widespread use of radiological examinations for various reasons. Our study aims to investigate the frequency of radiological follow-up for these lesions and the outcomes, as well as their compliance with current guidelines.
Materials and Methods: In this study, 475 patients with adrenal adenomas who were followed up at Dokuz Eylul University Hospital between 2000 and 2021 were retrospectively analyzed. The demographic, laboratory, and radiological data of the cases were evaluated.
Results: Among the 475 patients included in our study, 347 (73.1%) were female and 128 (26.9%) were male. When examining the age groups, the average age was found to be 55 (min. 21 - max. 85). The average size of the adrenal adenomas was observed to be 20 mm (min. 7 - max. 65 mm). It was noted that 40.8% of the adenomas were predominantly unilateral on the left side, while 28.8% were unilateral on the right side. Associated diagnoses of hypertension (HT) were found in 236 patients (46.7%), and diabetes mellitus (DM) in 123 patients (25.9%). It was observed that imaging was performed more than twice in 336 patients (70.7%). When examining possible factors affecting imaging frequency, it was determined that no factors other than the follow-up period were significant determinants. During follow-up, no size increase was observed in 301 patients (63.4%), a size increase of less than 10 mm was noted in 152 patients (32%), and a size increase of 10 mm or more was observed in 22 patients (4.6%).
Conclusion: In our study, it was found that patients followed up for adrenal adenomas underwent imaging more frequently than recommended by guidelines, and when examining the factors that could contribute to this imaging frequency, it was determined that there were no significant determinants other than the follow-up period. This situation appears to lead to unnecessary radiation exposure in patients, as well as increased costs, time, and loss of workforce.
Keywords: Adrenal adenoma, adrenal incidentaloma, radiological follow-up