Otel işletmelerinde çalışan motivasyonunun sağlanmasında ABCD modelinin kullanılması
Using ABCD model in motivating hotel employees
Yazar: ONUR ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. MERYEM AKOĞLAN KOZAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: ABCD Modeli = ABCD Model ; Motivasyon = Motivation ; Oteller = Hotels ; Çalışanlar = Workers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Otel yöneticilerinin en temel görevlerinden biri, çalışanlarının motivasyonlarını sağlamaktır. Ancak gerçekleştirilen birçok araştırma, otel işletmelerinde düşük çalışan motivasyonu sorunun örgütsel bir patoloji haline geldiğini göstermektedir.  Bu sorun çalışanların tüketim, müşterilerin ise üretim süreçlerinden soyutlanamamasından dolayı sadece çalışan performansı açısından değil; aynı zamanda otelin satış, müşteri tatmini, maliyetleri ve finansal performansı açısından da büyük sorunlara yol açmaktadır. Araştırmada bu soruna çözüm önerileri sunmak adına farklı disiplinlerden elde edilen güncel bilgilerin yer aldığı ve farklı motivasyon teorilerini bir araya getiren yeni bir dürtü temelli motivasyon modeli olan ABCD modeli denenmiştir. Antalya ve İstanbul bölgelerinden toplanan 805 geçerli anketten elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilen AFA ve DFA sonuçları ABCD modelinin otel işletmelerinde çalışan motivasyonu olgusunu açıklamada oldukça iyi performans sergilediğini göstermiştir. Otel işletmelerinin kazanma dürtüsü boyutunda ücret ve maaşlar, terfi olanakları, ödüllendirme sıklığı, çalışanların onurlandırılması ve sosyal yardımların sağlanması; öğrenme dürtüsü boyutunda işletme dışı eğitimleri alabilmeleri, yöneticilerin çalışanların öğrenmelerine ve kendilerini geliştirmelerine yardımcı olmaları, performans değerlendirme kriterlerinin çalışanlara aktarılması ve çalışanlara işletmenin genel durumlarına ilişkin doğru ve zamanlı bilgi sağlanması; koruma dürtüsü boyutundaysa çalışanlar arasında ayrımcılık yapılmaması ve hakkaniyetin sağlanması konularında yetersiz kaldıkları görülmüştür. Bu konular üzerinde daha fazla yoğunlaşarak çalışanların iş motivasyonlarının anlamlı düzeyde arttırabilecekleri tespit edilmiştir. Bağlanma dürtüsü boyutunda ise aşırılıkların gözlendiği ve çalışanların klikler oluşturarak örgüt amaçlarından çok kliklerinin amaçları doğrultusunda hareket ettikleri gözlenmiştir. Bu nedenle, bağlanma dürtüsü tatmini için harcanacak çaba, kaynak ve zamanın kazanma ve koruma dürtüleri için harcanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Otel İşletmeleri, Çalışan Motivasyonu, ABCD Modeli, Türkiye

Abstract:
One of the main tasks of hotel managers is to motivate their employees. However, several studies conducted in hotel establishments have shown that the problem of low employee motivation has become an organizational pathology. Due to the impossibility of isolating employees from consumption and customers from production processes, low employee motivation does not only affect employee performance, it also affects hotel sales, customer satisfaction, costs and financial performance. In order to recommend solutions for this problem, ABCD model is used as a new drive based model of employee motivation that combines up-to-date information from different disciplines and motivation theories. EFA ve CFA analyses conducted on the data collected from 805 valid questionnairres from Antalya and İstanbul regions have shown that ABCD model performs quite well in terms of explaining employee motivation phenomena in hotel establisments. In the study, hotel managements are found to be insufficient in fullfilling their employees drive to acquire in terms of wages and salaries, career opportunities, rewarding frequency, commendation of the employees and social aids; drive to comprehend in terms of providing opportunities to participate courses not provided by the hotel, providing guidance and help to their employees in learning and improving themselves, informing employees about performance evaluation criterias, and providing accurate and timely information about the general situation of the company; drive to defend in terms of ensuring non-discrimination and equity. By focusing on these issues, it is been determined that managers can significantly increase the employees' work motivation. It is also been found that employees drive to bond is excessively stimulated and employees formed cliques to pursue their own goals rather than the companies'. Therefore the effort, resources and time spent on satisfying drive to bond is needed to be spent on to satisfying drive to acquire and defend.



Key Words: Hotel Establisments, Employee Motivation, ABCD Model, Turkey