Türkiye'de kadının evlilik, doğum ve boşanmasına ilişkin 
ekonometrik analizler
Regarding marriage, birth and divorce of women in Turkey 
econometric analysis
Yazar: ARZU KÖKCEN ERYAVUZ
Danışman: PROF. DR. ŞENAY ÜÇDOĞRUK BİRECİKLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış kadınlar = Divorced women ; Doğum = Delivery ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Evli kadınlar = Married women ; Evlilik = Marriage ; Poisson regresyon analizi = Poisson regression analysis ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Sürekli gelişim ve değişim içerisinde olan toplumların en küçük yapı taşını oluşturan aile her zaman önceliğini ve önemini korumaktadır. Ailenin doğası ve yapısıyla ilgili olan kadınların ilk evlilik yaşı, doğurganlığın bir ölçüsü olan kadınların doğurdukları çocuk sayısı ve evliliklerine ait süre nüfusun demografik dinamikleri açısından önemli bir yere sahiptir. 
Kadının hayatındaki en önemli süreç evliliği, doğurganlığı ve evliliğini sürdüremiyorsa boşanmadır. Çalışmanın amacı doğurganlık yaşı olarak kabul edilen 15-49 yaş arasındaki kadınların ilk evlilik yaşı, doğurganlığı ve evlilik süresi üzerinde etkili olan sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik faktörleri incelemektir. Kadınların evlilik yaşı ve boşanma ile sonuçlanan evlilik sürelerinin yaşam analizi modelleri, sahip olunan çocuk sayısının sayma verisi modelleri ile incelendiği çalışmada Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü'nün 2013 yılında yapmış olduğu Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA 2013) veri seti kullanılmıştır.
Türkiye'de kadınların evlilik yaşını ve evlilik sürelerini etkileyen faktörlerin analizi üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada çalışmada kullanılan değişkenlerin düzeylerine ilişkin bilgiler, Kaplan-Meier yaşam olasılıkları ve Kaplan-Meier'den elde edilen grafikler verilmiştir. İkinci aşamada öncelikle her bir değişken için Cox regresyon modeli, daha sonra çok değişkenli Cox regresyon modeli elde edilip yorumlar yapılmıştır. Üçüncü aşamada orantılı tehlikeler varsayımının sağlanıp sağlanmadığı incelenmiş, bazı değişkenler için varsayım sağlanamadığından dolayı parametrik regresyon modellerine geçilmiştir. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek uygun model seçimi gerçekleştirilmiş ve yorumlanmıştır.
Kadınların çocuk sayısını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ise iki aşamalı gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada çalışmada kullanılan değişkenlere ait tanımlayıcı istatistikler verilmiştir. İkinci aşamada Genelleştirilmiş Poisson Regresyon modeli kullanılarak açıklayıcı değişkenlerin etkileri ortaya koyulmuştur.  

Anahtar Kelimeler: Evlilik Yaşı, Doğum, Boşanma, Yaşam Analizleri, Genelleştirilmiş Poisson Regresyon Modeli

Abstract:
Family, which constructs the smallest basis for the communities being in perpetual development  and change, always pursues its priority and importance. The first marriage of women related with the nature and structure of family, the number of children women given birth as the measurement of fertility and duration of women's marriage have an important position in terms of demographic dynamics of population.
The most important process of woman in her life is her marriage, her fertility and if she can not continue her marriage, her divorcement. The aim of this study is to analyse social-demographic and social-economic factors which have impacts on the first marriage age, fertility and marriage duration of women who is between 15-49 ages which is accepted as fertility age. In this study, while marriage age and marriage period ended with divorcement of women is analysed by survival analysis model, the number of children that women have is analysed  by counting data model. Data set of  Turkey Demographic and Health Surveys carried out by  Hacettepe University Institute of Population Studies  in 2013 is used in this study. 
On the one hand, the analysis of factors affecting marriage age and marriage duration of women in Turkey is realised in three stages.  In the first stage, information about the levels of variables used in the study, Kaplan-Meier survival probability and graphics acquired by Kaplan-Meier are given. In the second stage, primarily Cox's regression model for each variable and then multivariate Cox regression model are obtained and commented. In the third stage, it is examined that proportional hazards hypothesis is provided or not, since for some variable, hypothesis is not provided,  parametric regression models are implemented. Appropriate model choice is made and commentated by evaluating acquired results. 
On the other hand, the determination of factors affecting the number of children women have is realised in two stages. In the first stage, descriptive statistics concerning variables used in the study are used. In the second stage, impacts of explanatory variables are revealed by using Generalised Poisson Regression model. 

Keywords: Marriage Age, Birth, Divorce, Survival Analysis, Generalized Poisson Regression Model