Sporadik parkinson hastalığında VDR gen polimorfizmlerinin araştırılması
Investigation of VDR gene polymorphisms in sporadic parkinson disease
Yazar: AYSAN AFAGH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ ÇİLİNGİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Genetik = Genetics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Parkinson hastalığı, nöron dejenerasyonu ve dopaminerjik nöronların bozulmasıyla oluşan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Hücreler arasında sinyal iletilememesi sonucunda bazal ganglionun uyarıcı etkisi beyin korteksinde azalır ve istirahat halinde izlenen titreme (tremor), hareketlerin yavaşlaması ve hareketsizlik (akinezi ve bradikinezi), katılık (rijidite), denge sorunları (postural instabilite) gibi motor belirtilere neden olur.
Dopaminerjik nöronlar özellikle beyin sapında substantia nigrada ve bazal ganglioda bulunmaktadır. İn vitro bir çalışmada, beyinde özellikle substantia nigra bölgesinde dopamin nöronlarında vitamin D reseptörun yoğun ekspresyonunun artmasının adrenal medulla hücrelerinde 1,25(OH)2 D3 etkisiyle dopamin sentezinde hız kısıtlayıcı enzim olan tirozin hidroksilazın ekspresyonunun arttırdığı bildirilmiştir.
VDR vitamin D'nin biyolojik fonksiyonlarında primer aracıdır. VDR gen polimorfizmleri VDR protein fonksiyonunu ve gen ekspresyon düzeyini etkileyebilmektedir. Beyinde hipotalamus ve substantia nigradaki dopaminerjik nöronlarda VDR geninin yüksek düzeyde ekspresyonu bulunmuştur. VDR gen polimorfizmlerinden ikinci ekzondaki Fok I ve intron sekizdeki Bsm I, multiple skleroz ve Alzheimer hastalığının da dahil olduğu çeşitli nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Bu çalışma Parkinson hastalığı ve VDR gen polimorfizmleri arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılmasında öncülük edecektir.

Yöntem: Çalışmamızda VDR geninde tanımlanmış olan Fok I (rs2228570) ve Bsm I (rs1544410)  polimorfizmlerini araştırmayı planladık. Çalışmada 130 Parkinson hastası ile 70 sağlıklı bireyden toplanan kanlardan DNA izole edildi. Polimorfizmlerin saptanabilmesi için PCR-RFLP yöntemi kullanıldı. Çalışmada her polimorfik bölge için o polimorfik bölgeyi içine alan primerler kullanılarak PCR aracılığıyla bu polimorfik bölgeler çoğaltılıp uygun restriksiyon enzimleri (Fok I ve Bsm I) ile PCR ürününün kesiminin ardından elde edilen fragmentler agaroz jel elektroforezinde yürütülerek analiz edildi.

Bulgular ve Sonuç: Çalışmamız sonucunda, Fok I ve Bsm I polimorfizmleri ile Parkinson hastalığı arasında, grupların karşılaştırılmasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı.

Anahtar kelimeler: Parkinson hastalığı, Vitamin D reseptör geni, Fok I, Bsm I, vitamin D, polimorfizm

Abstract:
Aim: Parkinson's disease is a progressive neurodegenerative disease caused by neuronal degeneration and impaired dopaminergic neurons. As a result of the inability to transmit signals between cells, the stimulatory effect of basal ganglia is reduced in the brain cortex, and and causes motor symptoms such as tremor, akinesia/bradykinesia, rigidity, postural instability.
Dopaminergic neurons are found especially in the the substantia nigra and basal ganglia. In an in vitro study, expression of tyrosine hydroxylase, is a rate-limiting enzyme in the synthesis of dopamine by the action of 1,25(OH)2D3 in adrenal medulla cells, is increased by intensive expression of the vitamin D receptor in brain, especially in the substantia nigra region.

VDR is the primer tool for the biological functions of vitamin D. VDR gene polymorphisms may effect on VDR protein function and gene expression level.
A high level of expression of the VDR gene was found in the hypothalamus and substantia nigra dopaminergic neurons in the brain. The VDR gene polymorphisms such as Fok I and Bsm I on the second exone and 8. intron have been associated with a variety of neurodegenerative diseases including multiple sclerosis and Alzheimer's disease. This study will lead to the discovery of the relationship between Parkinson's disease and VDR gene polymorphisms.

Method: In this study, we aimed to investigate the association between single nucleotide polymorphisms in Fok I (rs2228570) and Bsm I (rs1544410) regions of VDR gene and PD. 130 PD patients and 70 matched-healthy controls were genotyped by polymerase chain reaction and restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) analysis in. PCR-RFLP method was used to detect polymorphisms.

Results and Conclusion: As a result of our study, there was no statistically significant difference in the comparison of Fok I and Bsm I polymorphisms with Parkinson's disease groups.

Keywords: Parkinson's disease, Vitamin D receptor gene, Fok I, Bsm I, vitamin D, polymorphism