Turizm tur güzergahlarının CBS kullanılarak etkileşimli tasarlanması; Fethiye örneği
Interactive planning of tourism tour routes by using geographical information systems in Fethiye
Yazar: YASİN GÜLBAY
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Turizm = Tourism ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Turizm planlaması = Tourism planning

Özet:
Gelisen teknoloji, insanların yasam biçimine önemli katkılarda bulunmaktadır. Artan zenginlik,kazanılan zamanlar ve çesitlenen istekler, özgün ve esnek bir yasam biçimini gereklikılmaktadır. Turizm ise bu yapılanmadan en çok etkilenen sektörlerden biridir. En basta turistlerolmak üzere, sektör temsilcileri ve planlama uzmanları, bilgi teknolojilerindeki yeni gelismeleriihtiyaçları dogrultusunda takip etmektedir.Turizm sektörü hızla gelismeye devam ederken, çesitli sorunlardan da etkilenmektedir. Degisençevre kosulları ve cazip ürün çesitliligi, sektörün en önemli problemleridir. Türkiye'de enönemli turizm faaliyeti, Akdeniz kıyı bandında yaygın olarak yapılan deniz-kum-günesturizmidir. Ancak kıyı kaynaklarının asırı ve tek yönlü kullanımı, Türkiye turizmini de çevre veürün çesitliligi problemleri ile karsı karsıya getirmistir.Sürdürülebilir turizm planlamasının ortaya koydugu ilkeler, insanların üzerinde seyahat edecegisürdürülebilir bir turizm tur güzergâhına islevsellik kazandırmak için çalısmaktadır. Bir turizmtur güzergâhı; turistik konaklama tesisi, turizm potansiyeli ve onları baglayan ulasım yapısındanmeydana gelen üç ögeden olusmaktadır. Bu çalısmada, bu üç ögenin özgün ve esnek birbiçimde tasarlanması, turizm tur güzergâhlarında turist yogunlugunun düsürülmesi ve farklıpotansiyellere ulasılarak çesitlenmenin olusturulmasını saglayacaktır.Turizm tur güzergâhlarının tasarlanması; konaklama tesislerinin niteligi, konaklama tesislerininturistik potansiyellere yakınlıgı, turizm potansiyellerinin çesitliligi ve farklı ulasım modlarınınberaber kullanımından etkilenen kapsamlı bir konudur. Fethiye lçesi, Türkiye'nin genel turizmegilimlerine benzer gelisme göstermesi ve turizm üst yapısı ile turistik potansiyellerinin sahipoldugu yogun veri yapısı nedeniyle çalısma alanı olarak seçilmistir. Bu tez çalısmasındakullanılan Cografi Bilgi Sistemleri (CBS) ise turizm tur güzergâhı bilesenlerinin iliskilitasarlanmasına imkân veren teknolojik bir araç olmustur.Bu tez çalısmasıyla, turistin davranıs modelleri ile etkilesimli; turistik potansiyelleri, konaklamatesisleri ve ulasım üst yapısı ile bütünlesik, tur güzergâhı alternatiflerinin kisisel olarakçesitlendirilebilmesine olanak saglayan bir turizm tur güzergâhı planlayıcısı tasarlanmayaçalısılmıstır.Anahtar Kelimeler: Turizm Tur Güzergâhı, Turizm Planlaması, Cografi Bilgi Sistemleri,Planlama, Rota Planlayıcı, Fethiye, e-turizm

Abstract:
Developing technology brings important contributions to people?s life styles. Increasingrichness, saving time and variety of desires require the authentic and flexible life style. Tourismis the most affected sector from this structuring. Newly developments of InformationTechnologies in accordance to the necessities are followed mainly by the tourists, sector agentsand planning professionals.While the sector of tourism is developing rapidly it is also influenced from various problems.Changing environmental conditions and variety of charming products are the main problems ofthe tourism sector. In Turkey, one of the most important tourism activities is the sea-beach-suntourism extensively made in coastal band of Mediterranean. Unfortunately, Turkey faces withthe problems of environment and the problems in the product variations due to the excessiveand one way use of coastal resources.The principles of sustainable tourism planning work to support functionality of the sustainabletourism tour routes people travel on. A tourism tour route has three elements that touristaccommodation facility, potential of tourism and connection of their transportation structure. Inthis study, designing of those three elements in an authentic and flexible way, will providedecrease in the density of tourists in tourism tour routes and variety in having differentpotentials.Designing of the tourism tour routes is comprehensive subject that is affected by the quality ofaccommodation facilities, by the closeness of them to the tourist potentials, variety of touristpotentials and use of different transportation types together. In this study as a study area Fethiyedistrict chosen due to having similar development to general tourism tendency of Turkey,tourism superstructure and having intensive data of tourism potential. Geographic InformationSystems (GIS) that used in this study became a technological tool which gives an opportunity todesign components of tourism tour routes in relation.Briefly, in this study, a tourism tour route planner is tried to be designed that is interactive withthe behavior models of tourist, integrated with tourist potentials, accommodation facilities andsuperstructure of transportation and enabling variety of personal alternative tour routes.Key Words: Tourism Tour Route, Tourism Planning, Geographical Information Systems,Planning, Route Planner, Fethiye, e-tourism