Türkiye'deki havayolu işletmelerinde seyahat eden yolcuların havayolu tercihlerini etkileyen faktörlerin araştırılması
A research on factors that have effect on passengers airline preferences in Turkey
Yazar: HÜSEYİN LAPÇIN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ATALIK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Hava yolu ulaşımı = Air transportation ; Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Uçuş tarifesi = Fling schedule

Özet:
Yolcuların havayolu işletmelerini tercih etmelerini sağlayan faktörlerin belirli kriterlere göre değişlik gösterdiği bilinmektedir. Yolcu tercihlerini etkileyen faktörler arasında ilk olarak seyahat amacı ve uçuş türü değişkenleri bulunurken, bunu gelir düzeyi ve yaş gibi demografik faktörler izlemektedir. Bu çalışmada Türkiye'deki havayolu işletmelerinde yolcu tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlk olarak faktörler uçuş öncesi, uçuş esnası ve uçuş sonrası olarak üçe ayrılmıştır. Uçuş öncesi faktörler bilet fiyatı, bilet rezervasyon ve satın alma kolaylığı, online check-in hizmeti, uçuş tarifesi, zamanında kalkış-varış, havayolunun sunduğu hızlı check-in ve boarding hizmeti, havayolunun sunduğu VIP-CIP Lounge hizmeti, havayolu imajı ve sadakat programıdır. Uçuş esnası faktörler ise konfor, uçak içi eğlence sistemleri, uçak içi ikram hizmeti, uçak içi ikram hizmetinin kalitesi, hijyen faktörleri ve personelin nezaketidir. Uçuş sonrası faktörler bagaj teslim alma süresi, kayıp bagaj işlemleri, havayolu işletmesine ulaşılabilirlik ve araç kiralama hizmetleridir. İki aşamada gerçekleştirilen çalışmada ilk olarak anket tekniği ile 243 katılımcıya ulaşılmıştır. Faktör ortalamalarına bakıldığında en önemli faktörün uçuş tarifesi olduğu görülmüştür. İkinci aşamada 15 uzmandan görüş alınarak AHS yöntemi ile analiz gerçekleştirilmiştir. AHS sonucuna göre de en önemli unsurun bilet fiyatı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Passenger's airline preferences vary according to certain criteria. These criteria are flight purpose, flight type, and demographic factors such as income level and age. In this study, it is aimed to determine the factors affecting passenger's airline preferences in Turkey. Airline preferences are divided into three as pre-flight, in-flight, and post-flight. Pre-flight factors are ticket price, booking convenience, online check-in service, flight schedule, on-time departure-arrival, fast track service, VIP-CIP Lounge service, the airline image, and frequent flyer program. In-flight factors are comfort, in-flight entertainment systems, in-flight catering, quality of in-flight catering, hygiene factors, and cabin crew courtesy. Post-flight factors are spending time of baggage claim, lost and found process, airline accessibility and rent a car service. The study was carried out in two stages. In the first stage, 243 participants were reached online with the survey technique. According to survey results, it was seen that the most important factor of airline preferences is the flight schedule. For this reason, the second stage of the study was carried out with the analytical hierarchy process. In the second stage, opinions of 15 experts were taken. According to the AHP result, it was seen that the most important factor is the ticket price.