Düzce ilinde arsız zaylan (Ambrosia artemisiifolia L.) popülasyonlarının belirlenmesi
Determination of ragweed (Ambrosia artemisiifolia L.) populations in Düzce
Yazar: ŞADİYE ZAMBAK
Danışman: PROF. DR. AHMET ULUDAĞ
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünya üzerinde yaklaşık 20 bin tür ile temsil edilen ve en fazla üyeye sahip familyalardan biri olan Compositae (Asteraceae) familyasına bağlı arsız zaylan (Ambrosia artemisiifolia L.) Avrupa'nın en tehlikeli istilâcı türleri arasında yer almaktadır. Birçok ülkede mesele olan bu bitki Türkiye'de ilk kez 1995 yılında Trabzon'da yol kenarlarında tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan Düzce İlinde arsız zaylan popülasyonlarının takibinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 10 km aralıklarla durularak popülasyonların varlığına incelenmiş, popülasyonlarla ilgili parametreler kaydedilmiş, arsız zaylanın bulunduğu alanlardan toprak örnekleri alınmış ve komunitede birlikte bulunduğu bitkiler tespit edilmiştir. Düzce Üniversitesi yerleşke sınırları içerisinde arsız zaylan bulunan bir alanda ise, 2015 yılında sabit parseller oluşturularak üç yıl süre ile bitkinin biyolojisi takip edilmiştir. Çalışmalar sonucunda il genelinde 41 popülasyon belirlenmiş ve bu popülasyonların %82,6'sı kumlu topraklarda %17,4'ünün ise killi topraklarda bulunduğu tespit edilmiştir. Arsız zaylan ile bir arada bulunan bitkilerden en çok rastlanan türler arasında yer alan pireotu (Erigeron spp.) (18 popülasyon), köpek üzümü (Solanum nigrum) (9) ile yalancı akasya (Robinia pseudoacacia) (9) ve sirken (Chenopodium album) (8) takip etmiştir. Düzce İli tarım alanlarında tespit edilmemiş olan arsız zaylanın il içerisinde daha da yayılarak tarım alanlarına da geçmesinin mümkün olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Common ragweed (Ambrosia artemisiifolia L.) is in the most harmful invasive species of Europe from Compositae (Asteraceae) family that is one of the most represented and crowded families in Plantae which has over 20 thousand species. It has been known an important issue in many countries including in Turkey with the first record in 1995 at the roadsides at Trabzon. Within this study, determination of common ragweed populations at the Düzce Province of Turkey where is located at the West Black Sea Region was aimed. The size of populations, largest and smallest plant's sizes and the other weeds in the area were recorded periodically at 10 km intervals throughout the province particularly where populations might be located. Moreover, a common ragweed contaminated area in Düzce University campus was observed and recorded for their biology monitoring at the same experimental units for three years since 2015. A total of 41 populations were identified throughout the province. While 82,6% of populations were found at sandy soil, 17,4% of them were found at clayey soil. In addition to common ragweed, fleabane species (Erigeron spp.) (18 population), black nightshade (Solanum nigrum), black locust (Robinia pseudoacacia) (9), and fat hen (Chenopodium album) (8) were found as the most density populations respectively. It is believed, common ragweed can possibly spread and occupy valuable agricultural lands due to appropriate climate conditions and human activities where have been pure.