Uzakdoğu, İslam ve Avrupa seramiği'nde kültürlerarası etkileşim ve ticaretin rolü (M.Ö. 6000- 19. yüzyıl)
Crosscultural interaction in the Far Eastern, Islamic And European ceramics and the role of trade(6000 BC-19th century)
Yazar: FATMA BATUKAN BELGE
Danışman: PROF. NİLGÜN BİLGE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İlk seramik ticareti M.Ö. 6000'lerde Mezopotamya'da yapılmıştır. Tarihsel süreç içinde Yakındoğu, Mezopotamya, İran, Anadolu, Mısır, Kıbrıs, Girit, Yunanistan, Etrüsk, Roma ve Bizans seramikleri ticaret ilişkileri sayesinde farklı coğrafyalara taşınmış ve seramik üretimi birbirlerinin kültürlerinden etkiler almıştır. Mezopotamya ile Anadolu arasındaki en yoğun ticari ilişkiler, Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'nde yaşanmıştır. Anadolu'daki Hitit, Frig, Urartu, Lidya, İon kültürleri hem birbirlerini hem de diğer coğrafyaları etkilemiştir.

       Uzakdoğu, İslam Dünyası ve Avrupa seramiklerindeki kültürlerarası etkileşim büyük ölçüde ticaretle bağlantılıdır. İpek Yolu ve Keşifler Çağı'nda denizaşırı seyahatler bölgeler arasındaki seramik ticaretini artırmış, beraberinde seramik üretiminde kültürlerarası etkileşimi getirmiştir. Çin porselenlerinin İslam seramikçileri tarafından taklit edilmesiyle başlayan süreç, Avrupa'da sert porselenin bulunuşuna kadar ilerlemiştir. 

       Seramik tarihi boyunca pek çok önemli gelişme kültürlerarası etkileşim sayesinde gerçekleşmiştir. İncelen çamurlar, çömlekçi çarkı/torna (önce yavaş, sonra hızlı), kalıba basma, kurşunlu sır, fayans, terra sigillata, lüster, mayolika, yumuşak ve sert porselen, seramik üzerine baskı gibi seramik üretiminin yönünü değiştiren bu teknik gelişmeler bir kültürden diğerine aktarılarak gelişmiştir.


ANAHTAR KELİMELER: Uzakdoğu, İslam, Avrupa, kültür, kültürlerarası etkileşim, ticaret, seramik.

Abstract:
The first ceramics trade is dated to 6000s BC in Mesopotamia. In the historical process, the Near East, Mesopotamia, Iran, Anatolia, Egypt, Cyprus, Crete, Greece, Etruscan, Roman and Byzantine ceramics have been moved to different geographies thanks to trade relations and ceramic production has influenced each other's cultures. The most intense commercial relations between Mesopotamia and Anatolia were experienced during the Assyrian Trade Colonies Period. Hittite, Phrygian, Urartu, Lydian and Ionic cultures in Anatolia affected each other and other geographies.

       The crosscultural interaction in the Far Eastern, Islamic World and European ceramics is largely linked to trade. In the Silk Road and overseas travel in the Age of Discovery, increased the ceramic trade between regions, bringing with it crosscultural interaction in ceramic production. The process that started with the imitation of Chinese porcelain by Islamic ceramicists, has progressed until the discovery of hard porcelain in Europe.

       Throughout the history of ceramics, many important developments have taken place thanks to crosscultural interaction. These technical developments that change the direction of ceramic production such as thinning clays, potter's wheel (first slow, then fast), pressing mold, leaded glaze, faience, terra sigillata, luster, maiolica, soft and hard porcelain, printing on ceramics are transferred from one culture to another.


KEY WORDS: Far East, Islam, Europe, culture, crosscultural interaction, trade, ceramics.