Finansal tablo verilerinin Benford Yasasına göre analizi ve hile tespitine yönelik bir uygulama
Analysis of financial statement data according to Benford's Law and an investigation for fraud detection
Yazar: SELİN AVCI
Danışman: DOÇ. DR. ARİF SALDANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Finansal tablo kullanıcılarının kaliteli ve güvenilir bilgiye ulaşması, bu finansal tablolardan aldıkları doğru bilgiler ışığında kararlar vererek ekonomiyi şekillendirmeleri açısından büyük önem taşımaktadır.  Ancak bazı durumlarda finansal tablolar, işletme yönetimi veya muhasebe tahmini yapmaya yetkili kişiler tarafından kişisel menfaatleri doğrultusunda manipüle edilebilmektedir. Zaman zaman, finansal tablolarda yer alan bazı bilgiler kasıtlı olarak gizlenebilmekte veya yanlış beyan edilebilmekte; böylece finansal tablo kullanıcıları yanıltılabilmektedir. Hileli finansal raporlama olarak da adlandırılan bu durum, işletmeleri ve hatta ülkeleri büyük zararlara uğratabilmektedir.
Bu çalışmada, hileli işlemleri önceden tespit etmeye yarayan proaktif yöntemlerden biri olan Benford Yasası analiz tekniğinden faydalanılmıştır. İmalat sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin finansal tablolarında herhangi bir hileli işlemin olup olmadığının incelenmesi amacıyla, işletmenin önemli finansal tablo verilerine Benford Yasası tekniği uygulanarak, veri analizi sağlanmıştır. Bunun için, işletmenin Kâr veya Zarar tablosundan elde edilen bir veri setine Benford Yasası basamak testlerinden birinci basamak, ikinci basamak, ilk iki basamak ve mükerrer tutarlar testi uygulanarak, gözlemlenen oranlar ile Benford Yasası oranları arasındaki fark karşılaştırılmıştır. Oranlar arasındaki fark karşılaştırılarak veri setiyle ilgili sonuca ulaşılırken, Ortalama Mutlak Sapma yönteminden faydalanılmıştır.

Abstract:
Ensuring that financial statement users have access to quality and reliable information carries great importance as these users shape the economy by making decisions based on accurate information derived from these statements. However, in certain circumstances, financial statements may be manipulated by business management or individuals authorized to make accounting estimates for their benefit. Occasionally, certain information in financial statements may be intentionally concealed or misrepresented, thereby misleading financial statement users. This situation, also referred to as fraudulent financial reporting, can cause significant harm to businesses and even countries.
In this study, we utilized the Benford's Law analysis technique, a proactive method for detecting fraudulent transactions in advance. To investigate whether there was any fraudulent transaction in the financial statements of a company operating in the manufacturing sector, data analysis was provided by applying the Benford's Law technique to significant financial statement data of the company. For this, a data set obtained from the company's Profit or Loss statement was subjected to the first-digit, second-digit, first-two digits, and duplicate amounts tests of Benford's Law, and the difference between the observed ratios and Benford's Law ratios was compared. The Mean Absolute Deviation method was used to conclude the data set by comparing the ratios' differences.