İhsan Abbas'ın hayatı, eserleri ve edebi tenkitçiliği
Ihsan Abbas' life, works and literary criticism
Yazar: HASAN AKKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada İhsan Abbas'ın hayatı, eserleri ve edebi tenkitçiliği edebi tenkit kurallarına göre ele alınıp incelendi. İhsan Abbas'ın hayatı öncelikli olarak tarihi kaynaklara ve kendi yazdıklarına dayanılarak araştırıldı ve Edebi Tenkitçiliğinin önemli yönleri diğer kaynaklarla da karşılaştırmak suretiyle irdelendi. Müellif, tarihsel olarak İslam dünyasının büyük sosyal ve siyasal sorunlarla yüzyüze kaldığı Osmanlı'nın son döneminde yaşadı. Söz konusu problemlere rağmen o, kültürel ve bilimsel gelişmelerle göze çarpan Osmanlı hükümdarlığı sınırları içinde doğup büyüdü. Geniş kültürü, 4-5 dile aşinalığı, ilgi alanlarının genişliği müellifin çok yönlü bir kişiliğe sahip olduğunu göstermektedir. İhsan Abbas'ın eserleri genellikle gurbet, yenilik, eleştiri ve edebî tenkit konularını kapsamaktadır. Şiir, hikâye, tiyatro, edebiyat tarihi ve edebiyat eleştirisi alanlarındaki eserlerin yanı sıra çok sayıda ansiklopedik eserin neşrini gerçekleştirmiş, bir eleştirmen ve araştırmacı olarak metinleri tahlil ederken metin içindeki bilgileri gerçek hayatla karşılaştırmıştır. Bu özelliği, eski ve yeni Arap kültür ve edebiyatı yanında Batı şiir geleneğinin nazariyat yönünü bilmesi, ayrıca İngiliz dili ve kültürüne vâkıf olmasından kaynaklanmaktadır. İhsan Abbas metin incelemelerinde tek bir yöntem izlemek yerine, bazı çalışmalarında ruh-beden ilişkilerini açıklamada paralelliği esas alan Amerikan paralelizm metodunu kullanmıştır. Bir kısım eserlerinde ise Fransız tarihsel metodunu, hatta bir kısım kitaplarında her iki yöntemi birleştirdiği görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tarih, Edebiyat, Şiir, İhsan Abbas, lâfız ve üslûp tenkidî

Abstract:
In this study, İhsan Abbas's life, works and literary criticism were discussed and examined according to the rules of literary criticism. Ihsan Abbas's life was researched primarily based on historical sources and her own writings, and important aspects of her Literary Criticism were examined by comparing it with other sources. Historically, the author lived in the last period of the Ottoman Empire, when the Islamic world was faced with major social and political problems. Despite these problems, he was born and raised within the borders of the Ottoman Empire, which was marked by cultural and scientific developments. His broad culture, familiarity with 4-5 languages, and breadth of his interests show that the author has a versatile personality. İhsan Abbas's works generally cover the subjects of homesickness, innovation, criticism and literary criticism. In addition to works in the fields of poetry, stories, theatre, literary history and literary criticism, he published many encyclopedic works, and as a critic and researcher, he compared the information in the text with real life while analyzing the texts. This feature stems from his knowledge of old and new Arabic culture and literature, as well as the theoretical aspects of the Western poetry tradition, and his knowledge of the English language and culture. Instead of following a single method in text analysis, İhsan Abbas used the American parallelism method, which is based on parallelism, in explaining soul-body relations in some of his works. It is seen that he combines the French historical method in some of his works, and even combines both methods in some of his books.
KeyWords: History, Literature, Poetry, İhsan Abbas, wording and style criticism