Adölesanlarda kan basıncı ile beslenme ve diğer yaşam tarzı faktörleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between blood pressure and nutrition and other life style factors in adolescents
Yazar: SELMA FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. NALAN HAKİME NOĞAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, adölesanların kan basıncı ile beslenme ve diğer yaşam tarzı faktörleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla Kayseri il merkezindeki iki okuldan 14-18 yaş arası 370 öğrenci ile yapılmıştır. Öğrencilerin sosyo-demografik bilgileri, bazı antropometrik ölçümleri,  24 saatlik besin tüketimleri kayıtları alınmış, kan basınçları ölçülmüş veUluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Formu (IPAQ) veAkdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED) uygulanmıştır. 
Çalışmaya katılan bireylerin %45.4'ü kız, %54.6'sı erkektir. Çalışmaya katılan erkeklerin %16.7'si hipertansif,%14.9'u prehipertansif, %68.5'u normotansiftir. Kızların ise %13.4'ü hipertansif, %23.8'i prehipertansif, %62.9'u normotansiftir. BKİ'ye göre çocukların %7'si hafif şişman %0.8'i şişman olarak saptanmıştır. Hipertansif olan grubun BKİ ortalaması, bel/boy oranı prehipertansif gruba göre anlamlı düzeyde yüksek, günlük ortalama protein, toplam yağ, potasyum, kalsiyum ve magnezyum alımları ise normotansif gruba göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. 
KIDMED'e göre çok düşük diyet kalitesine sahip olanların oranı hipertansif grupta, normotansif ve prehipertansif gruplara göre daha yüksektir (p>0.05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber yeterli fiziksel aktivite yapanların oranı normotansif grupta, prehipertansif ve hipertansif gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Hem sistolik hem de diyastolik kan basıncı ile boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve üst orta kol çevresi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. 
Çalışma sonucunda BKİ, bel/boy oranının yüksek olması, diyetle kalsiyum, magnezyum, potasyum alımının düşük olması, yetersiz fiziksel aktivite ve düşük diyet kalitesi gibi faktörlerin kan basıncının yükselmesine neden olabileceği ortaya çıkmıştır. 
Anahtar kelimeler: Adölesan, Kan Basıncı, Beslenme, Yaşam Tarzı

Abstract:
This study was conducted with 370 students aged 14-18 years from two different schools in Kayseri in order to evaluate the relationship between adolescents blood pressure, nutrition and other lifestyle factors. The students's socio-demographic information, some anthropometric measurements, 24 hours food consumption records were taken, blood pressures were measured and International Physical Activity Short Form (IPAQ) and Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) were applied. 
Individuals participated to this study were 45.4% girl and 54.6% male. Of the men participating in the study, 16.7% were hypertensive, 14.9% prehypertensive and 68.5% normotensive. 13.4% of the girls were hypertensive, 23.8% were prehypertensive and 62.9% were normotensive. According to the BMI, 7% of the mildly obese and 0.8% of the obese were detected. The mean BMI of the hypertensive group was significantly higher than that of the prehypertensive group and the daily mean protein, total fat, potassium, calcium and magnesium intake was found to be significantly lower than the normotensive group.
According to KIDMED, the proportion of those with very low dietary qualities is higher in the hypertensive group than in the normotensive and prehypertensive groups (p> 0.05). Although not statistically significant, the proportion of those with adequate physical activity was found to be higher in the normotensive group compared to the prehypertensive and hypertensive group. Both systolic and diastolic blood pressures were positively correlated with height, body weight, and upper middle arm circumference.
Study has been shown that factors such as BMI, waist / height ratio, low intake of calcium, magnesium, potassium, inadequate physical activity and low dietary quality may cause blood pressure to rise.
Key words: Adolescent, Blood Pressure, Nutrition, Lifestyle