Çocuklarda mekan algısı ve mekansal imge zenginliği bakımından tasarımın önemi
Importance of design for children in terms of space perception and spatial image richness
Yazar: NİLÜFER EMET AYDOĞAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY ÇABUK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İnsanlar içinde bulundukları mekanlar ile sürekli etkileşim halindedir. Bu mekanların algılanması da duyular aracılığla sağlanmaktadır. İnsanların yaşamları boyunca biriktirmiş oldukları tecrübeler ve bilgiler algıların yorumlanmasında büyük rol oynamaktadır. Bu algıların en önemli unsurlarından bir tanesi görsel algıdır. 
Mekanlar oluşturulma şekillerine göre insan ihtiyaçlarının bir kısmını karşılarken; tasarımı ve kurgusu ile de davranış şekillendirici etkisini ortaya koymaktadır. Mekanların algılanma kriterleri, insanların mekan içerisinde kendilerini nasıl hissettiklerinin ve bu hislerin kendilerine ne ifade ettiğini ortaya koymaktadır. Mekanların tasarımları, yalnızca insan hayatını kolaylaştıracak fiziki ölçülerde ve şekillerde olması ile sınırlı değildir. Bunun yanı sıra algısal tepkileri şekillendirecek unsurları da içerisinde barındırması da önem arz etmektedir. Renkler, ışıklar, biçimler ve dokular görsel algıların etkilendikleri faktörlerdir.  
Çocukların düşünce sistemleri yetişkin bireylere göre daha saf bir konumda bulunmaktadır. Çocuklar yetişkinler gibi henüz çevresel faktörlerin etkilerinden geçmemiş bu faktörlerin getirdiği bilinçaltı durumlarını oluşturmamışlardır. Yaşamın ilk yıllarında temelleri atılan çocuk gelişimi; çocuğun daha sonraki yaşlarında yaşantısını büyük ölçüde etkileyen bir süreçtir. Gelişim bir bütün olarak ele alınmalıdır. Çocuk gelişimi, algısal gelişim süreçlerini de barındırdığından, çocukların çevreyle olan ilişkilerinin öğrenilmesi için bu süreçlerin incelenmesi gerekmektedir.
Piaget'e göre çocuk, gelişim evreleri süresince farklı işlemler kazanır ve giderek en olgun dönem olan ergenliğe ulaşır. Bir gelişim evresinden diğerine geçmesine iki temel mekanizma yardımcı olur. Bunlar, 'özümleme' ve 'uyum'dur. Özümleme, yeni bir obje ya da kavramın çocuğun daha önceden sahip olduğu kavram ya da şemayla birleştirilmesidir. Piaget'e göre uyum, çevredeki yeni deneyimlerden yararlanarak şemaları değiştirmek yoluyla problem çözme yeteneğidir.
Çalışmanın ilk bölümünde algı kavramı açıklanmış akabinde ise algı kuramlarından bahsedilmiştir. Çocuğun gelişimi konusuyla devam edilirken Piaget'e göre çocukta algısal bilişsel gelişim dönemleri belirtilmiştir.
İkinci bölümde mekan kavramı ve algısı tanımlanmış, mekansal okuma parametreleri açıklanmıştır. Devamında ise çocukta gerçek ve sanal mekan algısı açıklanmıştır. 
Çalışmanın üçüncü bölümünde genel olarak ışık, renk ve dokunun mekan algısı üzerindeki etkisi incelenirken özelde; ışık kavramı ve ışıklandırma çeşitleri, renk kavramı rengin mekan algısı üzerindeki etkisi, doku kavramı ve doku çeşitleri, dokunun görsel algıda nasıl etkiler yarattığı, dokuların psikolojik ve estetik açıdan nasıl etkiler yarattığı, belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Mekan, Algı

Abstract:
People are in constant interaction with the places they are in. Perception of these spaces is also provided through the senses. The experiences and knowledge that people have accumulated throughout their lives play an important role in the interpretation of perceptions. One of the most important elements of these perceptions is visual perception. Colors, lights, shapes and textures are influenced by visual perceptions.
While the spaces meet some of the human needs according to the forms of creation; design and fiction also reveals the shaping effect of behavior. The criteria of perception of spaces reveal how people feel in the space and what these feelings mean to them. The designs of the spaces are not limited to the physical dimensions and shapes that will only facilitate human life. In addition, it is important to include elements that will shape the perceptual reactions. Colors, lights, shapes and textures are influenced by visual perceptions.
Children's thought systems are in a more pure position than adults. Children, like adults, have not yet formed the subconscious states brought about by these factors that have not yet been influenced by environmental factors. Child development in the first years of life; it is a process that greatly affects the child's life at later ages. Development should be considered as a whole. As child development includes perceptual development processes, it is necessary to examine these processes in order to learn the relations of children with the environment.
According to Piaget, the child gains different processes during his developmental stages and reaches adolescence, which is the most mature period. Two basic mechanisms help to move from one development phase to another. These are 'assimilation' and 'harmony Bunlar. Extraction is the incorporation of a new object or concept into a child's previous concept or scheme. According to Piaget, adaptation is problem-solving ability by changing schemas by taking advantage of new experiences in the environment.
In the first part of the study, the concept of perception is explained followed by perception theories. According to Piaget, perceptual cognitive developmental periods are indicated in children.
In the second chapter, space concept and perception are defined and spatial reading parameters are explained. In the following, the perception of real and virtual space in children is explained.
In the third part of the study, the effects of light, color and texture on the perception of space are examined. The concept of light and the effect of color on the perception of space, the concept of texture and the types of textures, the effects of the texture on the visual perception, the effects on the psychological and aesthetic aspects of the texture is stated.

Keywords: Child, Place, Perception