İktisadi büyümenin kaynakları: Doğrusal olmayan dinamiklik, oynaklık ve yapısal değişim
Sources of economic growth: Nonlinear dynamics, volatility and structural change
Yazar: ŞENAY AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN AKÇORAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ekonomisinin GSYİH'da bir önceki yıla göre yüzde değişim olarak tanımlanan iktisadi büyüme süreci ile sektörel GSYİH'ların büyüme sürecinde rejim değişiklikleri doğrusal olmayan bir model ile tahmin edilmiştir. Bu tahminlerden hareketle genel büyüme hızlarındaki rejim değişikliklerine hangi sektör ya da sektörlerdeki rejim değişikliklerinin kaynaklık ettiği belirlenmiştir. Tahmin sonuçlarına göre Türkiye ekonomisinin büyüme sürecinde bir kez rejim değişikliği olmuş ve bu değişiklik 1950'li yılların ortalarında meydana gelmiştir. Tarım sektörünün gelişme çizgisi de benzer şekilde bir kez rejim değişikliğine uğramış ve bu değişiklik 1963 yılında gerçekleşmiştir. Sanayi sektörüne ilişkin büyüme hızları incelenen dönemde iki kez rejim değişikliğine uğramıştır. İlk değişiklik 1941 yılına karşılık gelmiş, 9 yıl sürmüş ve 1950 yılında sona ermiştir. Dikkate değer bir değişiklik 19902lı yıllara kadar gözlenmemiştir. İkinci değişiklik ise 1995-2002 dönemini kapsamaktadır. Hizmetler sektörü dengesiz gelişme çizgisinin incelenen dönem boyunca sürdürmüş, sadece genel büyüme hızındaki değişikliklere 1960'lara kadar tarım sektöründeki değişiklikler, bu dönemden sonra ? özellikle 1990'lı ve 2000'li yıllarda ? sanayi ve hizmetler sektörlerindeki değişiklikler kaynaklık etmiştir. Tahmin sonuçlarına göre Türkiye ekonomisinin uzun dönem büyüme oranı yaklaşık olarak yüzde 5'tir. İktisadi büyüme sürecinde önemli ve anlamlı bir değişiklik için uzun dönem büyüme oranının yüzde 5'in üzerine çıkarılması gereklidir.

Abstract:
In this study, changes in regime in the process of economic growth of Turkish economy, within the study of economic growth defined as annual change in gross domestic product (GDP). Different models are fitted to agriculture, industrial and services sector to analyze over time changes in regime. After that the sources of growth in the Turkish economy are determined through the analysis of sectoral regime changes. According to estimation results, during the period of 1924-2005 only one change has occurred in the process of economic growth and this change corresponded to mid 1950?s. In agricultural sector, a similar change occurred in the year 1963. The growth process of industrial sector has changed two times. The first change corresponded to the year 1941 continued for 9 years and ended in the year 1950. Notable change has not been observed until 1990?s. The second change occurred between the periods of 1995-2002. The services sector has continued its unbalanced development during this period and it just stabled the period of 1958-77. While the source of changes in regime of the process was agricultural sector until 1960?s, after these years ? especially for the years 1990 and the years 2000 ? the sectoral sources of growth became both industrial and services sector. A major conclusion emerged from the study is that the long-term growth rate of the Turkish economy approximately 5 percent. It is necessary increasing the growth rate of economy over 5 percent to catch on significant changes.