18-30 yaş arasındaki bireylerde beden imajının sosyal medya kullanımı, sosyal görünüş kaygısı ve yeme tutumuna etkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Social media use of body image in individuals aged 18-30, an investigation of the effects of social appearance anxiety and eating attitudes in terms of various veriables
Yazar: GAMZE KARAKAŞ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. RAHŞAN BALAMİR BEKTAŞ
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Kendilik nesnesi = Selfobject ; Nesnelleştirme = Objectivation ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Sosyal medya = Social media ; Sosyokültür = Socio-culture ; Tutumlar = Attitudes ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Günümüzde beden toplumsal açıdan yapılandırılan bir nesne konumundadır. Bedenin nesne konumuna indirgenmesinde ve günlük yaşam alanları içindeki görünürlüğünün artmasında popüler kültürün, sosyal medya ve kitle iletişim araçlarının rolü de etkili olmaktadır. Toplumsal ortamın bedene ilişkin yargıları, bedene ilişkin güzellik idealleri, toplumsal cinsiyet rollerinin ve cinsel nesneleştirme yaşantılarının nesneleştirme üzerindeki etkilerinin sonucu olarak bireylerin kendi beden imajlarını şekillendirmekte bir anlamda bedenlerini izlemelerine neden olmakta ve fiziksel benliklerine ilişkin düşüncelerini kültürün etkisi ile içselleştirerek kendi bedenlerini izlemeleri sonucunu doğurmaktadır. Beden izleme utanç ve kaygıları arttırmakta, bedenlerine ilişkin içsel farkındalıklarını azaltmakta depresyon, yeme tutumu ve cinsel işlev bozukluklarına yol açmaktadır. Çalışmanın amacı Kendini Nesneleştirme Kuramının öngördüğü şemayı temel alarak 18-30 arasındaki bireylerde beden imajı, beden imajını etkileyen toplumsal faktörler, sosyokültürel tutumların içselleştirilmesi, görünüş kaygısı ve yeme tutumu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemi çevrimiçi anket yöntemiyle ulaşılan 300 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Görünüme Yönelik Sosyokültürel Tutumlar Ölçeği", "Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği", "Yeme Tutum Testi", "Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği" ve "Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmada hipotezlere ilişkin bulguları test etmek amacıyla Bağımsız T Testi, Hiyerarşik Regresyon Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadınların medya bağımlığı, sosyokültürel tutumları içselleştirme düzeyi, görünüş kaygısı, yeme tutum puan ortalamaları erkeklere oranla daha yüksektir. Kilolu ve aşırı kiloluların bedenlerinden utandıkları ve kendilerini nesneleştirdikleri ayrıca aile ve akran baskısına maruz kaldıkları belirlenmiştir. Yeme tutumunun yordayıcısı olarak kadınlarda beden utancı, genel çekicilik, ince düşük vücut yağ ve kaslılık alt boyutunun, erkeklerde ise genel çekicilik ve beden izleme alt boyutunun etkili olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca yaş değişkeni ile diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The body is the intersection point of nature and culture and has both a physical and a social aspect. Today the body is in the state of a socially constructed object. The role of popular culture, social media and mass media are also effective in reducing the body to object status and increasing its visibility in daily living spaces. The judgements of social environment about the body, the ideals of beauty, the effects of gender roles and sexual objectification experiences on objectification and shapes their own body images and thoughts about their own physical selves are embodied by the effect of culture. Body monitoring increases their shame and anxiety decreases inner awareness of their bodies and causes depression, eating behaviour and sexual dysfunctions. The aim of the study is to examine the relationship between body image, internalization of sociocultural attitudes, appearance anxiety and eating behavior in individuals aged 18-30, based on the schema predicted by the Theory of Self Objectification. The sample of research consists of 300 participants reached by online survey method."Personal Information Form", "Sociocultural Attitudes Towards Appearance Questionnaire", "Objectified Body Awareness Scale","Eating Behaviour Test","Social Appearance Anxiety Scale" and "Social Media Addiction Scale" were used as data collection tools. In the study, Independent T Test, Hierarchical Regression Analysis and Pearson Correlation Analysis were used to test the finding related to the hypotheses. According the results of the research, women's media addiction, sociocultural attitudes internalization level, appearance anxiety, eating behavior score averages are higher than men. It has been determined that overweight and obese people are ashamed of their bodies and objectify themselves and they are also exposed to family an peer pressure. Body shame, general attractiveness, thin low body fat and muscularity sub-dimension in women and general attractiveness and body monitoring sub-dimension in men were found to be effective as predictors eating behavior. Also it was determined that there was no significant relationship between the age variable and other variables.