Görsel iletişim tasarımında yeni nesil değişken font tasarımı ve bir uygulama
Next generation variable font design and a practise in visual communication design
Yazar: ANIL SARIKAVAK
Danışman: DOÇ. MÜGE BURCU ŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Matbaacılık = Typography

Özet:
Gutenberg'den beri görsel iletişim ve grafik tasarım alanı belirgin bir biçimde teknik ve
teknolojik gelişmelere derinden bağlı olmuştur. Her gelişen ve değişen teknoloji iletişim
tasarımına katkıda bulunmuş, getirdiği veya sağladığı yeni olanaklar kitaplardan
başlayarak tüm grafik tasarımın ve görsel iletişimin tasarlama anlayışlarının da
değişmesine neden olmuştur. Ortaya çıkan her yeni teknik veya teknoloji her zaman
anında veya hemen etkide bulunmamış, zaman içinde olasılıkları ve üretime katkısı
anlaşıldıkça uygulamada karşılığını bulmuştur. Değişken fontlar aslında sanıldığı gibi yeni
bir teknoloji değildir. Ancak bu eski teknolojilerin geliştirilmesi ve etkin kullanıma girmesi
2017'ler olduğu için yeni sayılabilir. Bu nedenle henüz bu konu/sorun yeni bir araştırma
alanı olarak kabul edilebilir. Bu başlık kapsamında ülkemizde henüz yeterli Türkçe kaynak
bulunmamaktadır. Bu tez çalışması ile değişken font tarihçesini ele almak, genel
özelliklerini ortaya koymak, tasarımcıların değişken font ile yaptıkları görsel iletişim
çalışmalarını incelemek ve geniş kapsamlı Türkçe bir kaynak oluşturmak hedeflenmiştir.
Bu bağlamda, tez çalışması dört ana bölümden oluşmaktadır. Tezin 1. Bölüm'ünde
değişken font hakkındaki terimsel/kavramsal açıklamalara ve bir terminolojiye yer
verilmiştir. 2. Bölüm'de görsel iletişim tasarımının çağdaş gelişim süreci, görsel iletişimde
tipografik tasarımın önemi, sayısal font teknolojisinin gelişimi ve değişken fontun bugünü
ve geleceği hakkında yapılan araştırma verileri yer almaktadır. 3. Bölüm'de görsel iletişim
tasarımında dijital fontun yeri ve önemi, değişken font teknolojisinin görsel iletişim
tasarımına katkıları ile değişken font içeren seçilmiş tasarımlarda inceleme ve
değerlendirme hakkındaki açıklamalar yapılmaktadır. Son bölümde ise uygulama çalışması
hakkında taslak ve öneriler, yapılan çalışmaların kullanım olasılıkları ve değişken fontlarla
yapılmış tasarım çalışmaları yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim Tasarımı, Sayısal Tipografi, Yeni Nesil Yazı Karakteri,
OpenType Font, Değişken Font

Abstract:
Since Gutenberg, the field of visual communication and graphic design has been deeply
tied to technical and technological advances. Every developing and changing technology
has contributed to communication design, and the new opportunities it has brought or
provided have caused the design understanding of all graphic design and visual
communication to change, starting with books. Every new technique or technology that
has emerged has not always had an immediate or immediate effect, and has found its
reward in practice as its possibilities and contribution to production have been
understood over time. Variable fonts are actually not a new technology as one might
think. However, the development and effective use of these old technologies can be
considered new since it was 2017. Therefore, this topic/problem can be considered as a
new research area. Because within the scope of this title, there are not enough Turkish
resources in our country yet. With this thesis, it is aimed to deal with the history of
variable fonts, to reveal their general features, to examine the visual communication
works of designers with variable fonts, and to create a comprehensive Turkish resource.
In Chapter 1 of the thesis, terminology/conceptual explanations and a terminology about
variable font are included. In Chapter 2, research data on the comprehensive
development process of visual communication design, the importance of typographic
design in visual communication, the development of digital font technology, and the
present and future of variable font are included. In Chapter 3, the place and importance
of digital font in visual communication design, the contribution of variable font
technology to visual communication design, and the examination and evaluation of
selected designs with variable fonts are explained. In the Last Chapter, there are drafts
and suggestions about the application work, the possibilities of using the works and
design studies made with variable fonts.
iii
Keywords: Visual Communication Design, Digital Typography, New Generation Typeface,
OpenType Font, Variable Font