Necdet Ekici'nin hikâyelerinde halk bilimi unsurları
Folklore elements in Necdet Ekici's stories
Yazar: GÖKMEN BİÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEGÜM KURT
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Halk bilimi, aynı coğrafyada yaşayan insanların törelerini, geleneklerini, inanışlarını, yemeklerini, hekimlik uygulamalarını, sözlü ya da yazılı ürünlerini inceleyen, bu unsurlardan yola çıkarak birtakım kurallar ve kuramlar ortaya koyan ve bu unsurların birbirleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Modernleşmeyle birlikte halk biliminin inceleme alanına giren bu sözlü ya da yazılı değerler azalmakta ya da dönüşmektedir.  Halk biliminin birçok sanat ve bilimsel alanla doğrudan veya dolaylı ilişkisi vardır. Bunların başında ise edebiyat gelir. Modernleşmenin getirdiği değişimle birlikte bu değişime direnen, bu çatışmayı eserlerine taşıyan ve gelenekten beslenen çağdaş yazarlar da vardır. Bu isimlerden biri Necdet Ekici'dir. 1980 kuşağı hikâyecilerinden biri olan Necdet Ekici, doğduğu ve yaşadığı yerlerle ilgili folklorik unsurları hikâye formunda okuyucuya sunar. Ekici'nin hikâyelerinde halk kültürü ve folklor önemli bir unsurdur. Afşin'den başlayarak Dörtyol ve Çukurova'ya kadar uzanan sahada; sözlü kültür ürünlerinden, çeşitli inanış ve uygulamalara kadar halkbilimsel unsurlara oldukça vakıf olan, bunlarla ilgili tecrübe ve pratiğe sahip olan Ekici, modernle geleneği bir potada buluşturur. Bu çalışmada Necdet Ekici'nin Son Turnalar (2015), Yüreğimdeki Cemre (2016), Yüreğimi Sana Bıraktım (2016), Gül Olacaksın (2016), Çolpan Yıldızı (2018), ve Nazlı Senem (2020) adlı hikâye kitapları halk bilimi unsurları açısından incelenmiştir. Ekici'nin hikâyeleri halk bilimi unsurları açısından incelenirken nitel araştırma yöntemlerinden betimsel / içerik, veri analizi yaklaşımı seçilmiştir. Bu hikâyeler halkın kültür hafızası olan bazı folklorik detayları barındırmaktadır. Bu hikâyelerdeki halk bilimi unsurları, yoğun kullanımlarının dışında kullanılış şekilleri, benzetme unsuru olmaları ve farklı kültürel özellikleri yansıtmaları bakımından da özgündürler. Çalışmamızda, Ekici'ye ait bu altı kitapta yer alan halk bilimi unsurlarının tespiti yapılmıştır. Yapılan tespitler neticesinde hikâyelerde geçen halk bilimi unsurları incelenerek değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Folklore is a science which studies traditions, customs, beliefs, cuisine, medicine, written or oral studies of the people who live in the same geography together. Folklore also specifies same of the rules and theories which are related with these studies and the relationship between them. With the regard of modernization, oral or written values decrease or disappear unfortunately. Folklore has directly or indirectly relation with several arts and scientific fields. Literature comes forward in this part. Due to the change brought up with modernization, it is obviously seen that there are some precious authors who resist against these kind of changes, firmly uses these conflicts in their works by feding their souls with tradition without no hesilation. Necdet Ekici is one the author of them. Necdet Ekici, one of the 1980 generation significant storywriter, submits the folkloric facts considering the town he was born and he lived in to his readers as a story. Folklore is so important fact in Ekici's stories. In the fields of stories beginning from Afşin to Dörtyol and Çukurova, Ekici is a kind of experienced writer who is really a master in the oral literary genres to the different kinds of beliefs and the way how they are used , combines both tradition and modernization in one pot. In this study, folkloric facts are searched which take place in the stories of Necdet Ekici such as Son Turnalar (2015), Yüreğimdeki Cemre (2016), Yüreğimi Sana Bıraktım (2016), Gül Olacaksın (2016), Çolpan Yıldızı (2018) and Nazlı Senem (2020) While Ekici's stories are being searched with folkloric forms, descriptive / content, data analysis approach was chosen from the method of qualitative research. These stories indicate the folkloric details based on the memory of public. The folkloric elements emphasized in these stories are absolutely unique about the way they are used, being the simile and reflecting the different cultural features regardless of their intense of usage. In our search the elements of folklore were determined in these six books of Ekici. As a result of our searching folklore elements in the stories are evaluated.