Stoma bakımında multidisipliner kullanım amaçlı elektronik hasta takip sistemi geliştirmek için bir model önerisi
A model proposal for the improvement of electronic patient follow-up system for multidisciplinary utilization under the care of stoma
Yazar: SİMAY AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. SİBEL ERKAL İLHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Elektronik sistemler = Electronic systems ; Hasta takibi = Follow up studies ; Veri tabanı = Database

Özet:
Elektronik sağlık kayıtları bilginin yönetimi, saklanması, depolanması, yorumlanması ve kurumsal politikaların geliştirilmesinde bilgi kaynağı oluşturur. Bu araştırmanın amacı, stoma açılan hastalara (kolostomi, ileostomi, ürostomi, PEG, PEG-J, D-PEJ, trakeostomi)  ait verilerin toplandığı elektronik hasta takip sistemi geliştirmek ve kullanıcı memnuniyetini ölçmektir.
Araştırma için etik kurul ve kurum izinleri alınmıştır. Araştırma 3 aşamalı olarak yürütülmüştür. 1. aşama da, literatür çalışması ve hemşirelik bakım planları, sağlık çalışanları için komplikasyon yönetimi ve hastalar için bilgi paketleri oluşturulmuştur. 2. aşama da; ulusal ve uluslararası öneriler doğrultusunda her stoma türüne göre elektronik hasta takip sisteminde yer alması istenen bilgilerin listeleri hazırlandı. 3. aşama da elektronik hasta takip sisteminin yazılımı gerçekleştirilmiş ve kullanıcı memnuniyeti değerlendirilmiştir. Yazılım genel cerrahi, cerrahi yoğun bakım, anestezi ve reanimasyon ve üroloji kliniklerinde 100 sağlık çalışanı tarafından değerlendirilmiştir. 
Verilerin analizi SPSS 23.0 paket programında yapılmıştır. İki grubun karşılaştırmasında sürekli değişkenlerin değerlendirilmesi için t testi, çoklu gruplarda sürekli değişkenlerin karşılaştırılması için ANOVA testi kullanılmıştır.
Stoma-KS (Stoma kayıt sistemi) adı verilen elektronik hasta takip sistemi 10 aşamalı bir kayıt ve takip sistemidir. Sistem stomalı hastalara ilişkin sekiz ayrı istatistik raporunu verebilir, stoma açılmasına neden olan faktörleri belirleyebilir, stoma görüntü kayıtlarını saklayabilir, stoma bakım sürecini değerlendirebilir, stoma için harcanan maliyetleri hesaplayabilir özellikte oluşturulmuştur. Ayrıca hastaların stoma ile yaşamlarını desteklemek amacıyla bilgi paketleri, sağlık çalışanlarına destek olması amacıyla stoma komplikasyon yönetim sayfaları da mevcuttur.  Oluşturulan yazılım genel cerrahi, cerrahi yoğun bakım, anestezi ve reanimasyon ve üroloji kliniklerinde 100 kullanıcı ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden kullanıcıların %71'i kadın (n=71), %29'u erkekti (n=29). %73'ü (n= 73) 22-31 yaş aralığında ve %70'i bekardı (n= 70). Katılımcıların %53'ü genel cerrahi, %21'i reanimasyon, %17'si cerrahi yoğun bakımda, %9'u üroloji kliniğinde görev yapmakta ve %75'i hemşire, %25'i hekimdi. Kullanıcıların; elektronik hasta takip sisteminin, işlerimizi kolaylaştırması, sağladığı bilgilerin anlaşılır olması, kullanım kolaylığı,  sistem fonksiyonlarının kullanıcılar tarafından anlaşılır olması,  veri kaybı oluşturmaması, kullanıcı beklentisini karşılıyor olması, sistem içi gezinmenin kolay olması ve bütüncül değerlendirmeyi sağlaması sorularına verdikleri puan ortalamaları min 4,36±0,785, max  4,64 ±0,542  idi. Kullanıcıların değerlendirmesi sonucu elde edilen puanların aritmetik ortalamaları arasında cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yeri, görev yılı ve görev değişkenlerine göre aralarında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olmadığı ve kullanıcıların değerlendirme sonucunun "olumlu" olduğu görüldü.

Abstract:
For the management, preserving, stocking, interpreting and constituing for institutional policies, electronical healthcare records provides the sources of information. The aim of this study is to develop and to assess a multidisciplinary electronical patient follow-up system for the care and follow-up records of the patients with stomas (colostomy, ileostomy, urostomy, PEG, PEG-J, tracheostomy).
Ethical committee permissions had been provided for the study. It was conducted by three steps. At the first step, literature research, nursing care plans, administration of the complications for healthcare staff and information packets for patients were carried out. At the second step, in line with the national and international proposals, information lists were prepared for those asked to be in the database according to the all types of stomas. At the third step, patient follow-up system software and the tests for it were arranged. Software was tested through general surgery, surgical intensive care, anaesthesia and re-animation, urology clinics by 100 healthcare workers (25 doctor, 75 nurse).
The analysis of the data was made by SPSS 23.0 packet program. T test for the assessment of the continuous variables for two groups, and ANOVA test for the comparison of the continuous variables for multiple groups were used.
The so-called Stoma RS (Stoma Registration System) electronical patient follow-up system was build up by 10 stages. System was constructed with features those can give patients 8 different statistical reports, determine the causes for creating stomas, store the monitoring records of the stomas, assess the stoma care processes and account the costs for the stomas. Besides, information packets for suppporting the patients with stomas and complication management pages for supporting the healthcare staff are available. The developed software was tested through general surgery, surgical intensive care, anaesthesia and re-animation, urology clinics by 100 clients. Those accepted the survey, partitioned by %71 female (n=71), %29 male (n=29). %73 (n= 73) 22-31 aged and %70 bachelor (n= 70).  The participants were employed by %53 general surgery, %21 re-animation %17 surgical intensive care, %9 ürology clinics and employed as %75 nurse, %25 doctor.
 There avarage of the scores that participants had given for simplifying their works, apprehensibility of the information provided, easy usage, intelligibility of the function of the system for users, preventing data loss, satisfying the expectations, touring in the system easily was ranged in min 4.36±0.785, max  4.64 ±0.542. By the assessment of the participants, it was seen that there was no significant differences among the  arithmetical avarages due to their gender, age, marital status, assigned position,length of service, and other duty variables. And the assessment results were seen to be accounted "positive" by the participants.