Türkiye'de çifte dezavantajlılık bağlamında uluslararası koruma ve geçici koruma altındaki engellilerin sorunlarının değerlendirilmesi: Yalova ili örneği
Evaluation of the problems of disabled people under international protection and temporary protection in the context of double disadvantage in Turkey: The Case of Yalova province
Yazar: BEYZA KURTBAY
Danışman: PROF. DR. ELİF YÜKSEL OKTAY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Geçmişten günümüze dek göç olgusu her zaman varlığını korumuştur. Yaşanılan göç yalnızca göç alan devletleri değil küreselleşmenin hissedildiği tüm coğrafyaları ekonomik, sosyal, kültürel açılardan etkilemektedir. Coğrafi konum açısından önemli bir yere sahip olan Türkiye stratejik açıdan uluslararası ve geçici koruma kapsamında bulunan yabancılar için önemli bir yeri temsil etmektedir. Göç süreci göç eden bireyleri etkilediği gibi göç edilen ülkede yaşayan bireyleri de olumlu ve olumsuz yönden etkilemektedir. Günümüzde önemli bir konuma sahip olan Yalova ili gelişmiş illerle çevrili olması göçün etki alanını genişleterek engelli göçmenlerin çok fazla göç ettiği bir il haline gelmiştir. Etrafı başta İstanbul olmak üzere büyük şehirlerle çevrili olan Yalova ili de göçmenlerin tercih ettiği iller arasındadır.
Uluslararası koruma ve geçici koruma statüsü altında bulunan yabancılar arasında da doğuştan veya sonradan engeli olan kişilerde bulunmaktadır. Esasen engellilik bireylerin günlük ihtiyaçlarını karşılama konusundaki zorlukların yanı sıra toplumsal yaşama katılımlarını da zorlaştırmaktadır. Engelli ve yabancı olmak ise çifte dezavantaj oluşturmaktadır. Diğer yabancılara göre daha fazla desteğe ihtiyaç duyan engelli yabancıların yaşadıkları bu çifte dezavantajlılığın ortaya çıkardığı sorunlarla mücadeleleri yaşamları boyunca devam etmektedir. Göç süreci ve sonrasında kırılgan gruplar içerisinde yer alan engelli yabancıların ihtiyaçlarının karşılanmasında yaşadıkları zorluklar ve içinde bulundukları koşulların yetersizliği dezavantajlı ola hallerini daha da pekiştirmektedir.
Bu çalışmada Türkiye'ye sığınan ve kendilerine uluslararası koruma ve geçici koruma statüsü tanınan engelli yabancıların çifte dezavantajlı bireyler olarak yaşadıkları sorunlar Yalova ili bağlamında değerlendirilmektedir. Nitel çalışma kapsamında geçici koruma/uluslararası koruma statüsü verilen 9 engelli yabancı ile görüşme yapılarak çifte dezavantajlı olarak yaşadıkları sorunlar, yaşam mücadeleleri, sahip oldukları olanaklar, engellilik türüne ilişkin sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunlar, maddi yetersizlik karşısında verilen destekler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The phenomenon of migration from the past to the present has always maintained its existence. The migration  affects not only the states receiving migration, but also all geographies where globalization is felt in economic, social and cultural terms.Turkey, which has an important place in terms of geographical location, strategically represents an important place for foreigners who are under international and temporary protection. As the migration process affects the individuals who migrate, it also affects the individuals living in the immigrated country in a positive and negative way. Yalova province, which has an important position , is surrounded by developed provinces and has become a province where disabled immigrants migrate a lot by expanding the scope of migration. Yalova province, which is surrounded by major cities, especially Istanbul, is also among the provinces preferred by immigrants. 
There are people with disabilities at birth or later, among the foreigners who are under international protection and temporary protection status. In fact, disability makes it difficult for individuals to participate in social life in addition to the difficulties in meeting their daily needs. Being disabled and a foreigner constitutes a double disadvantage. The struggles of disabled foreigners, who need more support than other foreigners, with the problems caused by this double disadvantage they experience continue throughout their lives. The difficulties experienced by disabled foreigners in vulnerable groups during and after the migration process in meeting their needs and the inadequate conditions they find themselves which make the situation of the disadvantaged even more difficult.
In this study, the problems experienced by foreigners with disabilities who have taken refuge in Turkey and have been granted international protection and temporary protection status as double-disadvantaged individuals are evaluated in the context of Yalova province. Within the scope of the qualitative study, interviews were conducted with 9 disabled foreigners who were granted temporary protection / international protection status and it was tried to reveal the problems they experience as a double disadvantage, their life struggles, the opportunities they have, the problems experienced in health services related to the type of disability, the supports given in the face of financial inadequacy.