Türkiye'de İslamcıların modern Batı uygarlığı tasavvuru
Islamists' conception of modern Western civilisation in Türkiye
Yazar: GÖKHAN TOPLUK
Danışman: PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
"Türkiye'de İslamcıların Modern Batı Uygarlığı Tasavvuru" adlı bu çalışmada ağırlıklı olarak 2000 sonrası İslamcı metinlere odaklanılmakta, "İslami endişe sahibi aydınların" Modern Batı uygarlığı eleştirileri analiz edilmeye çalışılmaktadır. Çalışma, Türkiye Cumhuriyetinde İslamcılığın yeniçağla birlikte dinamizmini kaybettiği, modern Batı uygarlığının temel değerleri karşısında eleştirel canlılığını yitirdiği şeklindeki iddiaları sınamayı amaçlamaktadır. Bu iddiaları analiz etmenin yollarından biri İslamcılığın geldiği aşamayı tespit etmek ve Batı uygarlığına ilişkin mütalaalarını analiz etmekten geçmektedir. 
Çalışmada, "İslamcılığın öldüğü" iddiasının temelde iki açıdan sorunlu olduğu ileri sürülmekte; bu doğrultuda, İslamcılık ile çağın ilk çeyreğine hakim olan jeokültürel ve jeopolitik manzara arasında bir "örtüşme" mi yoksa "çelişme" mi olduğu tartışılmaktadır. Öncelikle, İslamcılığın irtifa kaybettiği iddiası sekülerleşme teorisinin gözden düştüğü, Batının merkeziliğinin post-modern ve post-kolonyal teoriler tarafından yerinden edildiği entelektüel bir Batı krizinin genel eğilimleri ile tezat teşkil etmektedir. Sekülerleşmenin itibar kaybettiği bir zeminde kutsala yönelimin revaç bulması İslamcılığın öldüğü şeklindeki önermeyi sorunlu hale getirmektedir. Bununla birlikte, 21. yüzyılda jeopolitik eksen Batı'dan geleneksel Doğu'ya/Asya'ya kaymakta, Batı uygarlığının hegemonik konumu sarsılmaktadır. Asya'nın yükselen güçleri, sekülerleşmeden kutsala yönelim eğilimleriyle birleşecek şekilde, artan jeopolitik nüfuzlarını kendi medeniyet birikimleri ile tahkim etmektedir. Türkiye'nin de bu gidişata ayak uydurduğu görülmektedir. İslami endişe sahibi aydınların, ya da başka bir ifadeyle İslamcıların, bu dönemde İslami müktesabatı Batı uygarlığı karşısında ve de medeniyet ufku etrafında yeni bir gözle okudukları görülmektedir.

Abstract:
In this study titled "Islamists' Imagination of Modern Western Civilization in Turkey", it focuses mainly on the Islamist texts after 2000 and attempts to analyze the criticisms of "Islamic-concerned intellectuals" about Modern Western civilization. The study aims to test the claims that Islamism in the Republic of Turkey lost its dynamism with the new age and lost its critical vitality vis-à-vis the fundamental values of modern Western civilization. One of the ways to analyze these claims is to determine the stage Islamism has reached and analyze its views on Western civilization. The study argues that the claim that "Islamism is dead" is problematic in two main aspects; In this regard, it is discussed whether there is an "overlap" or a "contradiction" between Islamism and the geocultural and geopolitical landscape that dominated the first quarter of the age. First of all, the claim that Islamism is losing ground contrasts with the general trends of an intellectual Western crisis in which secularization theory is discredited and the centrality of the West is displaced by post-modern and post-colonial theories. The fact that an orientation towards the sacred has become popular in an environment where secularization has lost credibility makes the proposition that Islamism is dead problematic. However, in the 21st century, the geopolitical axis is shifting from the West to the traditional East/Asia, and the hegemonic position of Western civilization is being shaken. The rising powers of Asia reinforce their increasing geopolitical influence with their own civilizational accumulation, combined with their tendency to move away from secularization towards the sacred. It seems that Turkey is also keeping up with this trend. It is seen that intellectuals with Islamic concerns, or in other words, Islamists, read the Islamic acquis with a new eye vis-à-vis Western civilization and around the horizon of civilization in this period.