İkincil altın kaynaklarıdan altın geri kazanım ve rafinasyon prosesinin optimizasyonu
Optimization of recycling and refining process from secondary gold sources
Yazar: BARIŞ ERDEM
Danışman: PROF.DR. SERVET TİMUR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Altın eski çaglardan beri insan oglu için güç ve zerafet simgesi sayılmıs ve bu yüzden de çokyüksek miktarlarda kullanılmıstır. Bu yüksek talebin karsılanabilmesi için çok büyükmiktarlarda üretim yapılmakta ve üretim sırasında çesitli oranlarda altın içeren atıklarolusmaktadır.Bu çalısmanın amacı; ülkemizde altın geri kazanımı sırasında çevresel faktörler hiçe sayılarakve ilkel metotlar kullanılarak, altın kaybı pahasına uygulanan yöntemlere alternatif bir prosesgelistirmek ve optimizasyonunu saglamaktır. Çalısmada karmasık yapısı dolayısıyla gerikazanım isleminin zor oldugu cila ramatından altının tekrar elde edilmesi amaçlanmaktadır.Yapılan deneysel çalısmalar neticesinde; altının kral suyu ortamında çözümlendirilmesi için,60-100 °C sıcaklık aralıgında saf altın ve beyaz, kırmızı ve yesil altın alasımları ile çalısılmısve uygun klorik ve nitrik asit oranları belirlenmistir. Çalısılan asit miktarlarına göreçözümlendirme süresi 2 - 2,5 saat aralıgında degismektedir. Kral suyunu olusturan asitmiktarları ve oranları belirlendikten sonra sodyum bisülfit kullanılarak çöktürme deneyleriyapılmıstır. Optimum bisülfit miktarında, çözümlendirmede fazla klorik ve nitrik asitkullanımının çökme verimine etkisi incelenmistir. Elde edilen bu veriler daha sonra yarıendüstriyel bir sistemde denenerek proses sartlarının üretime uyarlanması saglanmıstır.Ramatın atık olarak kompleks bir yapıda olması altın içeriginin belirlenebilmesi için uygunnumune alınmasını imkansız hale getirmektedir. Bu sorunu giderebilmek ve analiz yapılmayauygun numune almayı saglayabilmek amacıyla ramat külüne ön islemler uygulanmıs ve külhomojen hale getirilmis, numune alma bu islemleren sonra gerçeklestirilmistir. Sürekli çalısanbir sistemin dizaynı ve bütün deneysel çalısmalar neticesinde elde edilen veriler ile altın içinuygun bir geri kazanım prosesi olusturulmustur.Anahtar Kelimeler: Altın rafinasyonu, ifraz, redüksiyon

Abstract:
Gold has been utilized as the symbol of power and elegance; therefore, it has been usedat enormous amount in jewellery since ancient times. In order to be able to satisfy thiscontinuously high demand, large amount of jewel has been produced and during theproduction process, wastes containing different ratios of gold are formed.The aim of this study is to develop and optimize an alternate process to the primitivemethods in which the environmental factors are disregarded and extreme gold losses arenot taken into account.As the result of the experiments, the convenient acid ratios were identified with a view toform the aqua regia to dissolve the pure gold and white, red and gren gold alloys in theinterval of 80-100 °C. According to the acids amounts that were tried in theexperimental studies indicate the dissolution period between 2 and 2,5 hours.Chemically precipitation stage followed the aqua regia dissolution after determining theoptimum acid ratio. Later on, the effects of the excess amounts of hydrogen chloride andhydrogen nitride on the precipitation stage are studied . The adaptation of the processconditions to industrial production was provided by studying the data obtained in asemi-industrial system.Polishing powders has complex structure as a waste that makes sampling to obtain theincluded gold amount and this complexity makes analizing impossible. In order toeliminate this problem and to provide sampling convenient to be able to analyse, pretreatmentwas applied to the polishing powder?s ash to homogenize, and sampling wasperformed after all this procedure. As the result of the designing a continuous operatingsystem and the data gained from the experimental studies, a recycling process wasgenerated.Keywords: Gold refining, recycling, reduction