Mora Muhassılığına gönderilen hükümlerin değerlendirilmesi (1716-1749 tarihli Mora Ahkâm Defterleri'ne göre)
Evaluation of the verdicts that were sent to muhassillik of Morea (Dated 1716-1749 Morea Ahkâm Registers)
Yazar: YASİN AKMEŞE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÇELİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Ahkam Defterleri = Records of Provosions ; Mora = Morea ; Muhassıllık teşkilatı = Organization Muhassıllık ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Muhassıllık hakkında yapılan az sayıda çalışma bulunmaktadır. Ayrıca bu çalışmalarda muhassıllık uygulamasının mali ve yönetimsel yönünü incelenmiştir. Osmanlı Devleti'nde belli başlı sancaklar 17. yüzyıl sonrasında muhassıllık ile yönetilmeye başlanmıştı. Bu uygulamanın oluşturulmasındaki başlıca etken olarak devletin vergi gelirlerinin toplanmasındaki kayıplarını önlenmeye çalışılması görülebilir. Yani bu kurum 17. yüzyılın başlarında mali kaygılar için kurulmuştu ancak daha sonra muhassıllar askeri, ekonomik, idari, hukuki ve siyasi pek çok yetkiye sahip oldu. 
Mora Muhassıllığı da aynı temeller üzerine kuruldu ve gelişti. Bu çalışmada muhasıllığın mali ve diğer yetkilerini bir kenara bırakıp, daha çok Mora'daki hukuki işleyiş içindeki rolünü inceledik. Çalışmanın ana kaynağı olarak ise; sadece Mora'daki davaların kayıtlarının bir arada olduğu Mora Ahkâm Defterleri'de (1716-1749) doğrudan Mora Muhassılı'na gönderilen hükümler üzerinde durduk.  İlgili hükümler konularına göre kategoriye ayrılıp değerlendirilmiştir. Ana problematiğimiz ise; muhassılların sadece mali bir yetkili olmadığı, bölgesinde yaşanan pek çok hukuki, siyasi, ticari ve toplumsal sorunları çözmede de belli bir yetkiye sahip olup olmadığı idi. Bu bağlamda muhassılların hukuki yetkilerini ve Merkez tarafından hangi işlerde görevlendirildiğini açıklamaya çalıştık.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Muhassıllık, Mora, Ahkâm Defterleri

Abstract:
There are scanty number of studies on muhassıllık administration. Besides, in these studies, its fiscal and administrative aspects were scrutinized. At the end of the 17th century, principal sanjaks in the Ottoman Empire were started to be governed with muhassıllık. Main factor that lead to beginning of this application can be observed as the attempt of the state to prevent deficiencies in tax collecting process. That is, this institution was established at the beginning of the 17th century for fiscal concerns but later muhassıls acquired various military, economic, administrative, legal and political commissions. 
The Muhassıllık of Morea as well, was founded and developed on a similar base. In this study, putting aside the the fiscal and other commissions of this Muhassıllık, we focused on its role in the legal functioning in Morea.  As the main source of the study, we laboured on the verdicts that were directly sent to Muhassıl of Morea that were dated 1716-1749 Morea Ahkâm Registers. Respective verdicts were thematically categorized and evaluated. Our main problematic was that muhassıls were not a mere fiscal official but they had a certain authority in solving the many legal, political, commercial and social problems that emerge in their areas. In this context, we tried to explain legal capacities of muhassıls and in which duties they were commissioned by the Center.

KEYWORDS: Muhassıllık, Morea, Ahkâm Registers.