Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçu (TCK M. 114)
Prevention of the exercise of political rights (TCK 114th article)
Yazar: AYŞEN ALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER DEMİRTAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kanunlar 5237 sayılı = Laws 5237 numbered ; Siyasal haklar = Political rights ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
1982 Anayasasının "Temel Hak ve Ödevler" başlıklı ikinci kısmın "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlıklı dördüncü bölümünde yer alan haklardan bir kısmını koruma altına alan çalışma konusu "siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi" suçu, 5237 sayılı TCK'nin "kişilere karşı suçlar" kısmında, "hürriyete karşı suçlar" başlığı altında 114. maddede iki fıkra şeklinde düzenlenmiştir. TCK m. 114 birbirinden farklı iki suça, fıkraları bakımından sırasıyla, bireysel siyasi hakların kullanılmasına veya kullanılmamasına zorlama suçuna ve siyasi parti faaliyetini engelleme suçuna yer vermiştir. TCK m. 114/1'de suçun bir kimseye karşı bir siyasi partiye üye olmaya veya olmamaya, siyasi partinin faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, siyasi partiden veya siyasi parti yönetimindeki görevinden ayrılmaya, seçim yoluyla gelinen bir kamu görevine aday olmamaya veya seçildiği görevden ayrılmaya zorlamak amacıyla cebir veya tehdit kullanılması; TCK m. 114/2'de ise cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir siyasi partinin faaliyetlerinin engellenmesi fiilleri yaptırıma bağlanmıştır. Çalışma konusu her iki suç bakımından uygulanma imkânı bulunan nitelikli haller ve yine bu suçlara ilişkin özel bir içtima hükmü ise "Ortak Hüküm" başlıklı TCK m. 119'da yer almaktadır. 

Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak hak ve hürriyet kavramları, 1982 Anayasasının kabul ettiği hak ve hürriyet kavramı, 5237 sayılı TCK'de hürriyete karşı suçlar, suç ile ilgili genel açıklamalar, diğer ülkelerdeki benzer düzenlemeler, benzer suçlara ilişkin açıklamalar, 765 sayılı TCK ile farklar açıklanmıştır. İkinci bölümde TCK m. 114/1'de düzenlenen bireysel siyasi hakların kullanılmasına veya kullanılmamasına zorlama suçu ve TCK m. 114/2'de düzenlenen siyasi parti faaliyetini engelleme suçu incelenmiştir.

Abstract:
The subject of the study is the crime of "prevention of the exercise of political rights" which is enacted in the 114th Article of the Turkish Criminal Code. Political rights and liberties are regulated in the second part entitled "Fundamental Rights and Duties" of 1982 Constitution. In the part of "crimes against persons" of the Turkish Criminal Code No. 5237, the crime of "prevention of the exercise of political rights" as two paragraphs in the 114th Article under the heading of "crimes against liberty" were organized. However, this crime protects only a little part of political rights and liberties. The 114th Article contains two different types of crime. These respectivelly are crime of "the use or non-use of individual political rights" and "preventing of activitiy of a political party". In the 1st paragraph, using of force or threat to force a person so as to be a member or non-member of a political party, participate or not to participate in an activity of a political party, seceding from membership of a political party, not to be a candidate for a election to elect a public offical or leave the elected office are enacted as a crime. In the 2nd paragraph, prevention of the activities of a political party by using force or threat or with another act that is against the law is enacted as a crime. Qualified circumstances and a special joinder regulation which is applicable for both types of crime is in the 119th Article entitled "Common Article". 

This study consist of two parts. In the first part, concepts of right and liberty, concepts of rights, and liberties accepted by 1982 Constitution, crimes against liberty in the Turkish Criminal Code No. 5237, overview about the 114th Article, similar crimes in other countries, similar crimes in Turkish law, and diffierences between Turkish Criminal Code No. 765 and 5237 are explained. In the second part, crime of "the use or non-use of individual political rights", which is in the 1st paragraph of 114th article, and crime of "preventing an activity of a political party", which is in the 2nd paragraph, are explained.