Türk musikisinde Hâfız Post
Hafiz Post on Turkish music
Yazar: MEHMET SÖYLEMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RECEP USLU
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Müzik = Music
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Müzik tarihi = Music history ; Türk müziği = Turkish music ; İmamzade Mehmed Efendi = İmamzade Mehmed Efendi

Özet:
Bu çalışmada XVII. yüzyılın önemli musikişinaslarından İmamzade Mehmed Efendi veya bilinen adıyla "Hâfız Post'un hayatı kaynaklar üzerinden açıklanarak eserleri tespit edilip günümüze erişmiş olan besteleri saptanmıştır. Günümüze kadar "Hâfız Post" hakkında yapılan çalışmaların pek çoğunda verilen bilgiler yetersiz ve çoğu zaman kaynaksız olarak verilmiş ve gerekli yazmaların taraması yapılmadığı için eksik kalmıştır. Oysa yaşadığı yüzyılda ve sonraki yüzyıllarda hemen bütün güfte mecmualarında adı ile karşılaştığımız Hâfız Post, musiki tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir. Gerek yazmış olduğu güfte mecmualarında teşkil ettiği yapı ve bestekârlığı ile Türk Müziğinde bir ekolün başlangıcı sayılabilecek olan bu kişinin anlaşılması aynı zamanda dönemin musikisi hakkında da bazı eksiklerin giderilmesi ve müzikolojik çalışmalar açısından önemlidir. Bu çalışma sırasında Hâfız Post'un musikişinaslığı yanında yazmış olduğu bu güne kadar bilinen güfte mecmuası dışında yeni bir güfte mecmuası tespit edilmiştir. Bu çalışmada analiz edilecek bilgiler öncelikle seyahatnameler, tezkireler, güfte mecmuaları, nota mecmuaları, Osmanlı arşivleri ve özel arşivlerden elde edilecektir. Çalışmamızda Hâfız Post'un hayatı, çocukluğu, hocaları, öğrencileri, doğum yeri bilgileri, ölüm bilgileri, dini hayatı, dini ve ladini eserlerinin tespiti yapılacaktır. Çalışma içerisinde Hafız Post'un doğum tarihi, yaşadığı yerler, eğitimi ve hattatlığı, hanendeliği, bestekârlığı şairliği, sosyal çevresi, öğrencileri, ölüm bilgileri ve kendi yazmış olduğu eserler nelerdir gibi problemlerin cevapları aranmıştır. ÇalışmadaTürk Müziği bestekarları evreni teşkil ederken Hafız Post örneklem olmuştur. Kaynaklara tarama metodu ile belirlenmiş, bulgu ve yorumlar ise bu kaynaklardan doğan bilgiler üzerinde oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda ise Hafız Post ve eserleri üzerine değerlendirme ve çalışmanın modeli üzerinden bazı önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Hâfız, Post, Beste, Güfte, Mecmua, Türk Müziği,

Abstract:
In this study, important musician of the XVII. century Mehmed Efendi, or better known as "Hafiz and the present day life of the post explaining artifacts detected over compositions which have access to resources shall be determined. Until today, "Hafiz Post" in many of the studies about the information provided are often insufficient and incomplete scan of seamless and necessary because there is no writing remained. However, his century, and centuries later we meet with the name in almost all magazines post Hafiz lyrics, the musical has a very important place in our history. Need Turkish music with lyrics written in magazines that pose structure and composition which can be considered as the beginning of a movement in this person's understanding about music and musicological studies of the period rectify some shortcomings at the same time is important. During this study, known until this day that Hafiz had written new lyrics lyrics musikisinaslig post outside magazine next to a magazine have been identified. Post the names of the magazines mentioned in these lyrics Hafiz poets and composers who their friends are and provides insights into such questions can be. In this study, the information to be analyzed primarily travelogues, teaching, lyrics, magazines, music magazines, will be obtained from private archives and the Ottoman archives. In our study, the post Hafiz life, his childhood, teachers, students, place of birth information, death information, religious life, religious Laden and the determination will be made of his works. Hafiz in the study after the birth date, place, and calligraphy education, hanendelig, poesy composition, social environment, students, death information, and what are the problems and the works that he wrote himself and is intended to provide answers. In the study, the universe of Turkish music composers, while Hafiz has been sampling Post. Resources identified by the screening method, findings and comments on the information arising from these sources is built. As a result of the study on Hafiz Post and his work on the model and assessment of the recommendations were made end of the thesis.



Key Words : Hâfız, Post, Beste, Güfte, Mecmua, Lyrics, Turkish Music