Histon modifikasyonlarının hücre proliferasyonu üzerine etkileri
Effects of histone modifications on cell proliferation
Yazar: SANEM TERCAN AVCI
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ERDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Histonlar = Histones ; Karaciğer = Liver ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Nekroz = Necrosis ; Telomer = Telomere

Özet:
Normal karaciğer hücresinin viral yada kimyasal ajanlarla karşılaşması tekrarlayan nekroz/proliferasyon döngüleri ve buna bağlı telomer kısalmasını tetikler. Buda karaciğerde mikroçevre değişiklikleri, kök hücre ve/veya satellit hücrelerin aktivasyonu, sonrasında kontrolsüz hücre bölünmesine ve apoptoza direnç kazanımına bağlı siroz, displastik nodül ve hepatosellular karsinoma (HCC) gelişmesini sağlar. Hepatokarsinogenez sürecinde birçok genin promotor metilasyonu yoluyla susturulduğu gösterilmiş olsa da histon kodu değişikliklerinin rolü henüz bilinmemektedir.Bu çalışmada temel olarak, HCC hücre hatlarından HuH7'da lityum aracılıklı proliferasyon inhibisyonu sonucunda, transkripsiyonel aktivasyon ve/veya baskılama sağladığı literatürde bilinen başlıca histon metilasyon profillerindeki değişim incelenmektedir. Buna göre, lityuma bağlı olarak hücrelerde G1 arresti gözlemlenmiş ve beraberinde H3K4me3, H3K9me3, H3K27me3 ve H3K36me1 modifikasyonlarında artış bulunmuştur. Ayrıca H3K27me3 modifikasyonundan sorumlu EZH2 metil transferazının transkript ve protein düzeyinde gözlemlenen azalışa rağmen beklenmedik şekilde sorumlu olduğu modifikasyonda tespit edilen artış bize lityumun başka bir mekanizma ile etki ettiğini düşündürmüştür. Lityumun literatürde bilinen kadarı ile GSK3ß ve Akt gibi kinazların inhibitörü olması bize bu kinazların EZH2'yi fosforilleyerek inhibe edebileceği hipotezini kurdurmuştur. Bu hipotezi test etmek için yapılan deneylerde lityum etkisine bağlı olarak 2 ve 6. saatlerde EZH2'nın fosforile formunun miktarca azaldığı gösterilmiştir.Sonuç olarak, HCC hücre hatlarında yapılan analizler bize H3K27me3 modifikasyonu başta olmak üzere histon modifikasyon profillerindeki değişimlerin hücre proliferasyonunda etkili olabileceğini göstermiştir. Bu da HCC tedavisinde histon kodunun potansiyel rolüne bağlı yeni ufukların açılmasına neden olabilmesi açısından önemlidir.

Abstract:
Exposure of normal liver cell with a viral or chemical agent triggers telomere shortening associated with repetitive necrosis/proliferation rotation. It causes changes in microenvironment of liver, activation of stem cells and/or satellite cells, after that, activation of cirrhosis, displastic nodule and hepatocellular carcinoma (HCC) depending on the aberrant cell division and resistance to apoptosis. It was demonstrated that during hepatocarcinogenesis most of genes silenced by methylation on their promoter, even though the roles of histone code alterations have not been known yet.In this study, it was basically investigated changes of histone methylation patterns, known as helper on the activation and/or silencing transcription in literature, under the effect of lithium treatment in a HCC cell line, HuH7. Accordingly, it was observed that G1 arrest occured in cells treated with lithium and it was detected upregulation of H3K4me3, H3K9me3, H3K27me3 and H3K36me1 modifications. Furthermore, in contrast to EZH2 methyl transferase that catalyses trimethylation of H3 on Lys27 downregulate on transcriptional and protein level, unexpectedly H3K27me3 the modification of which this enzyme responsible for is increases. This result makes us thinking lithium affects by a different mechanism. It was known that from the literature knowledge lithium is inhibits kinases like GSK3B and Akt, hypotesized us that kinases inhibits EZH2 by phosphorylation. To test this hypothesis, we demonstrated that according to lithium affect phophorylated EZH2 decreases on 2. and 6. hours.As a conclusion, these analyses showed us the alterations of histone modification patterns, especially H3K27me3 modification, might affect cell proliferation on HCC cell line. This is important to offer new opportunities for addressing the potential role of histone code in HCC treatment.