Türkiye'de yerel ombudsmanlığın uygulanabilirliği: İtalya örneği üzerinden bir değerlendirme
The applicability of the local ombudsman in Turkey: An evaluation from the example of Italy
Yazar: MÜCAHİT MUHAMMED SU
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ÖRSELLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kamu Denetçiliği Kurumu = Ombudsman Institution ; Ombudsman = Ombudsman ; Türkiye = Turkey ; İtalya = Italy

Özet:
Vatandaşların kendini yönetenlere yönelik şikâyetlerini inceleyen ve sonuçlandıran ombudsmanlık kurumu, bireyi devletin diğer kurumlarının gerçekleştirmiş olduğu haksız işlem ve eylemlere karşı koruyan etkili bir mekanizmadır. İlk ombudsmanlık örneği Osmanlı Devleti'nden etkilenerek yaklaşık 300 yıl önce İsveç'te hayata geçirilmiş ve modern anlamda İsveç anayasasında kendine yer bularak özellikle Batılı demokrasiler başta olmak üzere birçok ülkede tercih edilen bir denetim mekanizması haline gelmiştir. Geleneksel diyebileceğimiz diğer denetim mekanizmalarında yaşanan aksaklıklar ombudsmanlığın özellikle 20. yüzyıl ile birlikte "Sosyal Devlet" anlayışının yerleşmesiyle daha çok tercih edilen bir denetim mekanizması olmasını sağlamıştır. Kurumun esnek, hızlı ve maliyetsiz yapısı kurumun benimsenmesine neden olan önemli faktörlerden bazılarıdır. İlk olarak ulusal düzeyde hayata geçirilen ombudsmanlık, başarılı uygulamalar sonucunda birçok alanda tercih edilir hale gelmiştir. Bunun bir sonucu olarak günümüzde var olan küreselleşme-yerelleşme, hizmette yerellik, demokrasi ve katılım gibi tartışmalar neticesinde sorumlulukları ve yetkileri her geçen gün artan yerel yönetimlerin denetimi açısından etkili bir denetim mekanizması olarak görülen ombudsmanlık, farklı ülkelerde yerel düzeyde de uygulanmaktadır. Türkiye'de ulusal düzeyde hayata geçirilen ombudsmanlık uygulamasının yerel düzeyde uygulanıp uygulanamayacağı literatürde tartışılan önemli bir konudur. Kamu Denetçiliği Kurumu'na gelen şikâyetler arasında önemli bir yer tutan ve yerel yönetimlere ulusal düzeyde örgütlenen bir kurumun yeterli önemi veremediği, yerel hassasiyetleri anlamada yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışmada Türkiye'ye doğru bir örnek olacağı düşünülen İtalya'da, bölgesel bazda var olan tüm ombudsmanlık uygulamaları ele alınıp incelenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre yerel ombudsmanlığın Türkiye'de uygulanmasının önünde bir engel bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Uygulamanın yerel düzeyde hayata geçirilmesi aşamasında İtalya örneğinden ve Kamu Denetçiliği Kurumunun tecrübelerinden faydalanılarak hayata geçirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Ombudsman institution, which examines and concludes the complaints of citizens towards administrators for self-government, is an effective mechanism that protects the individual from the unfair actions and acts that other institutions of the state have performed. The first ombudsman example was influenced by the Ottoman Empire and was implemented in Sweden about 300 years ago, and in a modern sense, finding a place in the Constitution of Sweden, especially in many countries, particularly Western Democrat, is a preferred audit mechanism. The other mechanisms of control that we can call conventional are the ombudsman especially in the 20th. with the introduction of the "Social State" concept, it has provided a preferable control mechanism. The flexible, fast and cost-free structure of the institution is some of the important factors that lead to the adoption of the institution. Ombudsman, which was first implemented at national level, has become preferable in many areas as a result of successful applications. As a result of this, the present globalization-localization, the service, the localization, democracy and participation in the result of discussions such as the responsibilities and powers of the increasing day of the control of the local administrations is an effective mechanism for controlling. The Ombudsman is also applied at the local level in different countries. It is an important issue discussed in the literature that the application of ombudsman implemented at national level in Turkey can be applied at local level. It is seen that an institution organized at national level, which holds an important place among the complaints of the public auditor institution, is insufficient to understand local sensitivities. In this context, in Italy, which is considered to be an example towards Turkey, all ombudsman applications that exist on a regional basis have been discussed and examined. According to the findings obtained in the study, the conclusion that the local ombudsman is not a barrier in Turkey before its implementation. The implementation of the application at the local level is considered to be appropriate for the implementation of the Italian sample and the experience of the public auditing institution.