Bankacıların etik konumları: Konvansiyonel banka ve katılım bankası çalışanları üzerine bir araştırma
Ethical positions of bankers: A study on conventional and participation bank employees
Yazar: MEHTAP NUR ÖKSÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL İBRAHİM KIZILKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Katılım bankacılığı = Participation banking ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Neyin ahlaki olup olmadığı sorusunu inceleyen etik alanı ile ilgili tartışmalar uzun yıllardır yapılmaktadır. İş hayatında ahlaki sorunların değerlendirilmesiyle ilgilenen iş ahlakı sürdürülebilir ve şeffaf işletme faaliyetlerinin vazgeçilmez unsurudur. Bu bağlamda etik konumlar olarak idealizm ile görecilik arasındaki gerilim iş ahlakı literatüründe öne çıkar. Bu etik konumların, bankacılık gibi günümüz ekonomik sistemlerinde merkezi yere sahip bir sektörde çalışanlar arasında nasıl şekillendiğini incelemek gerekir. Bankacılar etik yaklaşımlarında idealizm eğilimi mi görecilik eğilimi mi göstermektedir? Katılım bankası çalışanları ile konvansiyonel banka çalışanlarının etik konumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmakta mıdır? Bu sorular, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada etik tutumlar üzerinde bireysel belirleyicilerin etkisini ölçmeyi amaçlayan Etik Konum Ölçeği 5'in (EPQ-5) Türkçeye uyarlanması ve geçerlik ve güvenirliğinin sınanması amaçlanmıştır. Aynı zamanda, İstanbul'da faaliyet gösteren katılım bankası ve konvansiyonel banka çalışanlarının etik konumları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda katılım bankası çalışanları ile konvansiyonel banka çalışanlarının idealizm seviyelerinin farklılaşmadığı; görecilik düzeyleri arasında ise anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The field of ethics, which examines the question of what is moral and what is not, has been debated for many years. Business ethics, which deals with the evaluation of moral issues in business life, is an indispensable element of sustainable and transparent business activities. Although moral judgments are shaped by many factors, one of the most important determinants is individual values. Due to its position in the financial system, the danger of the risks faced in the banking sector spreading to other sectors makes compliance with ethical principles a key element in establishing trust and reputation for banks. Do bankers tend towards idealism or relativism in their ethical approaches? Is there a significant difference between the ethical positions of participation bank employees and conventional bank employees? These questions constitute the focus of the study. The study aims to adapt the Ethics Position Questionnaire 5 (EPQ-5), which aims to measure the effect of individual determinants on ethical attitudes, into Turkish and to test its validity and reliability. At the same time, the ethical positions of participation bank and conventional bank employees operating in Istanbul were analyzed comparatively. As a result of the research, it was determined that the idealism levels of participation bank employees and conventional bank employees did not differ, while there was a significant difference between their relativism levels.