El bileğinin cerrahi uygulamaları ile ilişkili dorsal yüzdeki anatomik yapıların değerlendirilmesi
Evaluation of the anatomical structures related to wrist surgery
Yazar: ASLI BERİL KARAKAŞ TANIR
Danışman: PROF. DR. ZÜHRE ASLI İKİZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Artroskopi = Arthroscopy ; Bilek = Wrist ; Bilek eklemi = Wrist joint ; Cerrahi = Surgery ; Kadavra = Cadaver ; Karpal kemikler = Carpal bones ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery

Özet:
Giriş: El bileği, eli ve ön kolu birbirine bağlayan, 8 adet ossa carpi ile radius ve ulna'nın extremitas distalis'lerinden oluşan bir eklemdir. El bileği patolojilerinde hem tanı hem de tedavi amacıyla el bileği artroskopisi son yıllarda sıklıkla yapılmaktadır. Bu çalışmada, el ve el bileğinin dorsal yüzündeki r.superficialis nervi radialis (RSNR) ve r.dorsalis nervi ulnaris'in (RDNU) dallanma özellikleri ile innervasyon bölgelerinin tanımlanması, tiplendirmesinin yapılması ve 1-2, 3-4, 4-5, MCR, MCU, DRUJ, 6R, 6U artroskopi portallerinin bu sinirlere ve belirli parametrelere olan uzaklıklarının değerlendirilmesi amaçlandı.

Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Makroskopi Laboratuvarı'nda fiksasyonu %10 formalin solüsyonu ile yapılmış, erişkin kadavralara ait 40 adet el bileğinin yüzeyelden derine doğru diseksiyonları yapıldı. Sinirler açığa çıkarıldıktan sonra, dorsal el bileği üzerinde artroskopi portalları iğnelerle işaretlendi. Artroskopik portallar ile sensitif sinir dalları arasındaki yatay mesafe morfometrik yöntemle ölçüldü. Varyasyonlar not edildi. Verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics yazılımı (sürüm 20,0; SPSS, Chicago, IL) ile eşleştirilmiş t testi kullanılarak yapıldı.

Bulgular: Çalışmamızda önkol uzunluğu 235,40±22,84 mm, RSNR ile proc.  styloideus radii (PSR) arasındaki mesafe 86,87±12,24 mm, RSNR ile dallarına ayrıldığı nokta arasındaki mesafe 46,49±18,71 mm, RSNR çapı 4,05±0,86 mm, RDNU ile proc. styloideus ulnae (PSU) arasındaki mesafe 88,51±12,01 mm, RSNR'nin RS-1, RS-2 ve RS-3 dalları ile 1-2 portalı arasındaki mesafe sırasıyla 3,73±2,05, 7,12±2,66, 19,23±4,35 mm, RDNU ile 6R portalı ve 6U portalı arasındaki mesafe sırasıyla 7,13±4,41 mm ve 2,56±1,89 mm olarak ölçüldü. RSNR'nin tiplendirmesine göre 25 olguda (%62,5) en çok tip-1, RDNU'nin tiplendirmesine göre 29 olguda (%72,5) en çok proksimal tip görüldü. RSNR ve RDNU'nin innerve ettikleri parmak sayısına göre 27 olguda (%67,5) en çok radyal 2,5 parmak ile ulnar 2,5 parmak innervasyonu bulundu. Sinirlerin birbirleriyle bağlantı kurma oranı %50, fovea radialis'den herhangi bir sinirin geçme oranı ise %42,5 tespit edildi.

Sonuç: El bileği artroskopisinde kullanılan portallerin sensitif sinirlere olan güvenli mesafeleri değerlendirilerek bu sinirlerin dallanma özellikleri ile innervasyon bölgeleri tanımlanmış ve tiplendirmesi yapılmıştır. Çalışmamızın sonuçlarının el bileği artroskopisi başta olmak üzere, el bileği ve ele dorsal yaklaşım uygulanan tüm cerrahi girişimlerde kullanılabilecek güvenli portallerin ve insizyonların planlanması ile el bileği ve el patolojilerinin tanısı ve tedavisinde ortopedistlere, el cerrahlarına ve anatomistlere yararlı olabileceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Introduction: The wrist joint consists of eight carpal bones connecting hand and forearm, and the distal ends of the radius and ulna. Wrist arthroscopy has been performed frequently in recent years for both diagnosis and treatment of in wrist pathologies. The aim of this study was to define the branching patterns and innervation regions of the superficial branch of the radial nerve and the dorsal branch of the ulnar nerve and to evaluate the distances 1-2, 3-4, 4-5, MCR, MCU, DRUJ, 6R, 6U dorsal arthroscopy portals to certain landmarks on the dorsal surface of the hand and wrist.

Methods: Fourty embalmed cadaveric wrists were dissected from superficial to deep in the Macroscopy Laboratory of Ege University School of Medicine, Department of Anatomy. After exposing the nerves, wrist arthroscopy portal sites were marked with pins. The horizontal distance between the portals and cutaneous nerve branches were measured with morphometric methods. Variations were noted. Statistical analysis of the data was performed with SPSS software for Windows (version 20,0; SPSS, Chicago, IL) by use of paired t test.

Results: In our study, the length of the forearm was 235.40 ± 22.84 mm, the distance between superficial branch of the radial nerve and radial styloid process was 86.87 ± 12.24 mm, the distance between the superficial branch of the radial nerve and its branching point was 46.49 ± 18.71 mm, the diameter of the superficial branch of the radial nerve was 4.05 ± 0.86 mm, the distance between dorsal branch of the ulnar nerve and ulnar styloid process 88.51 ± 12.01 mm, and distances between 1-2 portal and branches of superficial branch of the radial nerve were 3.73 ± 2.05, 7.12 ± 2.66, 19.23 ± 4.35 mm, respectively. The distance between the dorsal branch of the ulnar nerve and 6R and 6U portal was 7.13 ± 4.41 mm and 2.56 ± 1.89 mm, respectively. The branching pattern of the superficial branch of the radial nerve was mostly type-1 in 25 cases (62.5%), and branching pattern of dorsal branch of the ulnar nerve was mostly proximal type in 29 cases (72.5%). For the number of digits innervated by these cutaneous nerves, the most common innervation was to the radial two-and-a half and ulnar two-and-a half digits, found in 27 cases (67.5%). The superficial branch of the radial nerve and the dorsal branch of the ulnar nerve connected each other in 50% of the cases, and either nerve passed through the anatomical snuffbox in 42.5% of the cases.

Conclusion: In this study, the safe distances of the dorsal portals used in wrist arthroscopy to the cutaneous nerves were evaluated, branching patterns and innervation regions of these nerves were defined. We believe the results of our study may be useful to orthopedists, hand surgeons and anatomists in diagnosis and treatment of wrist pathologies, by planning of safe portals and incisions that can be used in all surgical interventions that apply a dorsal approach to the wrist, especially wrist arthroscopy.