Yaşa bağlı katarakt hastalarında XPD (RS1799793) ve OGG1 (RS1052133) genlerindeki polimorfizmlerin araştırılması
Investigation of polyorphisms in XPD (RS1799793) and OGG1 (RS1052133) genes in age-related cataract patients
Yazar: BARAN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. NURCAN ARAS
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alleller = Alleles ; DNA = DNA ; Genler = Genes ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Katarakt = Cataract ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Lens yapısının bozulması ile karakterize olan katarakt dünyada görme bozukluğu nedenlerinin 
başında gelmektedir. İlerlemiş yaş, diyabet, sigara kullanımı, kortikosteroid ilaç kullanımı, uzun 
süreli güneş ve ultraviyole (UV) ışınlara maruziyet lens yapısının bozulma nedenleri olarak 
tanımlanmakla birlikte genetik faktörlerin de katarakt oluşumunda hayati bir rol oynadığı yaygın 
olarak kabul edilmektedir. Bu faktörlerin oksidatif stres kaynaklı katarakt oluşumuna neden 
olduğu bilinse de katarakt patogenezinin tam olarak anlaşılamaması ve tedavi seçeneklerinin 
kısıtlı olması katarakt cerrahisinin dünya çapında en yaygın cerrahi oftalmik prosedürlerinden
biri olmasına neden olmuştur. Kseroderma pigmentosum grup D geni (XPD) (rs1799793) ve 8-
oksoguanin DNA glikosilaz geni (OGG1) (rs1052133) genleri ise oksidatif stres sonucu oluşan
deoksiribo nükleik ait (DNA) hasarlarını tamir edebilen ve DNA tamir mekanizmalarında görev 
alan genlerdir. Bu bilgilerden yola çıkarak bu çalışmaya Mersin Üniversitesi Göz Hastalıkları 
bölümüne başvuran 39 yaşa bağlı katarakt hastası (hasta grubu) ve 38 sağlıklı bireyden (kontrol
grubu) oluşan 77 birey dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan 77 kişinin %57,1'i (n=44) erkek iken 
%42,9'u (n=33) kadındır. 39 kişilik hasta grubunun %61,5'i (n=24) erkek, %38,5'i (n=15) kadın 
olup kontrol grubunun ise %52,6'sı (n=20) erkek ve %47,4'ü (n=18) kadındır. Gruplara göre 
cinsiyet dağılımları homojendir (p=0.494, p>0,05). Grupların yaş ortalamalarında da anlamlı bir 
fark bulunmamaktadır (p=0.071, p>0.05). Hasta yaş ortalaması 50-87 (66,33±9,68) iken kontrol 
yaş ortalaması 50-83 (62,37±8,72)'dir. Çalışmamızın sonuçlarına göre OGG1 (rs1052133) 
genindeki polimorfizme ait yabanıl CC genotipinin görülme sıklığı hastalarda %51,3 (n=20) 
kontrollerde ise %44,7'dir (n=17). CT genotipi ise hastalarda %35,90 (n=14) kontrollerde 
%39,90 (n=15) olarak görülmüştür. Son olarak TT genotipi hastalarda %12,8 (n=5) ve 
kontrollerde %15,8 (n=6) olarak görülmüştür. OGG1 (rs1052133) genindeki allel dağılımlarında 
C yabanıl alleli hastalarda %69,23 (n=54) kontrollerde ise %64,47 (n=49) olarak belirlenmiştir. 
T alleli ise hastalarda %30,77 (n=24), kontrollerde %35,53 (n=27) olarak belirlenmiştir. Bu 
sonuçlara göre hasta ve kontrollerde OGG1 geni genotip (p=0,837) ve allel dağılımları farklılık 
göstermemiştir (p=0,532). Çalışmamızda kullandığımız bir diğer gen olan XPD (rs1799793) 
genine ait yabanıl CC genotipi hastalarda %23,1 (n=9), kontrollerde ise %31,6 (n=12) olarak 
belirlenmiştir. CG genotipi ise hastalarda %53,8 (n=21) ve kontrollerde %42,1'dir (n=16). Son 
olarak GG genotipi hastalarda %23,1 (n=9), kontrollerde %26,3 (n=10) olarak belirlenmiştir. XPD
(rs1799793) genine ait allel dağılımlarında C alleli hastalarda %50 (n=39), kontrollerde %52,63 
(n=40) ve G alleli ise hastalarda %50 (39) ve kontrollerde ise %47,37 (n=36) olarak 
belirlenmiştir. XPD geni genotip (p=0,564) ve allel (p=0,745) dağılımlarında hasta ve kontroller 
arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Çalışmamızın örneklem büyüklüğü göz önüne 
alındığında bu sonucu geliştirmek için ve katarakt bulgularının klinik yönlerini
değerlendirebilmek için daha kapsamlı çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Cataract, which is lens wounds, is one of the leading causes of ailments in the world. Advanced 
age, diabetes, smoking, use of corticosteroid drugs, long-term exposure to the sun and UV rays 
are defined as the causes of deterioration of the lens structure, but it is widely accepted that 
genetic factors also play a vital role in the formation of cataracts. Although these factors are 
known to cause oxidative stress-induced cataract formation, the incomplete understanding of the 
pathogenesis of cataract and the limited treatment options have made cataract surgery one of the 
most common surgical ophthalmic procedures worldwide. XPD (rs1799793) and OGG1 
(rs1052133) genes are genes involved in DNA repair mechanisms that can repair DNA damage 
caused by oxidative stress. Based on this information, 77 individuals, consisting of 39 age-related 
cataract patients (patient group) and 38 healthy individuals (control group), who applied to 
Mersin University Ophthalmology Department, were included in this study. While 57.1% (n=44) 
of the 77 participants in the study were male, 42.9% (n=33) were female. Of the 39 patient group, 
61.5% (n=24) were male and 38.5% (n=15) were female, while 52.6% (n=20) of the control group 
was male and 47.4% (n=18) of them are women. Gender distribution according to the groups was 
homogeneous (p=0.494, p>0.05). There was no significant difference in the mean age of the 
groups (p=0.071, p>0.05). The mean age of the patient was 50-87 (66.33±9.68), while the mean 
age of the control was 50-83 (62.37±8.72). According to the results of our study, the frequency of 
the wild CC genotype belonging to the polymorphism in the OGG1 (rs1052133) gene was 51.3% 
in the patients (n=20) and 44.7% in the controls (n=17). The CT genotype was found to be 35.90% 
(n=14) in patients and 39.90% (n=15) in controls. Finally, the TT genotype was found to be 12.8% 
(n=5) in patients and 15.8% (n=6) in controls. The distribution of alleles in the OGG1 (rs1052133) 
gene was found to be 68.23% (n=54) in patients with the C wild allele and 64.47% (n=49) in 
controls. The T allele was found to be 30.77% (n=24) in patients and 35.53% (n=27) in controls.
According to these results, OGG1 gene genotype (p=0.837) and allele distributions did not differ 
between patients and controls (p=0.532). The wild CC genotype belonging to the XPD 
(rs1799793) gene, which is another gene we used in our study, was found to be 23.1% (n=9) in 
patients and 31.6% (n=12) in controls. The CG genotype was 53.8% in patients (n=21) and 42.1% 
in controls (n=16). Finally, the GG genotype was determined as 23.1% (n=9) in patients and 
26.3% (n=10) in controls. In the distribution of alleles of the XPD (rs1799793) gene, 50% (n=39) 
of patients with C allele, 52.63% (n=40) in controls, 50% (39) of patients with G allele, and 
47.37% (n=36) in controls) was determined. The XPD gene did not show a significant difference 
in genotype (p=0.564) and allele (p=0.745) distributions between patients and controls.
Considering the sample size of our study, more comprehensive studies are needed to improve 
this result and to evaluate the clinical aspects of cataract findings.