Garip şiirinde gerçekliğin temsili
Representation of reality in 'garip' poetry
Yazar: EYYÜP GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARABULUT
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Garip = Garip ; Garip hareketleri = Garip movements ; Gerçeklik = Reality ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Garip şiiri (I. Yeni), Türk şiirinin önemli dönüm noktalarından birini oluşturmaktadır. Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday'ın temsilciliğini yaptığı Garip hareketi, şiire getirdikleri yeniliklerle Türk şiirini önemli ölçüde etkilemiştir. Türk şiiri Garip akımı ile yeni biçim ve söyleyiş olanaklarıyla zenginleşmiş, sokaktaki insanın duyarlılığına açılmıştır. 
Çalışmanın Giriş kısmında gerçeklik, edebiyat ve gerçeklik ilişkisi, Türk edebiyatında gerçeklik konuları incelenmiştir. Birinci bölümde 'Garip' akımı ve sanatçıları merkeze alınmıştır. İkinci bölümde ise 'Garip' şiirinde gerçekliğin temsili incelenerek şiirlerdeki kelime ve imge dünyası analiz edilmiştir. 'Garip Şiiri'nde Gerçeklik Unsuru Olarak İnsan', bölümünde insan merkeze alınarak Garip şiiri; insan ve gerçeklik boyutuyla değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan verilerle bu bölüm üç alt başlıkta tasnif edilmiştir: Dokuz alt başlığı bulunan 'Birey Olarak İnsan', yedi alt başlığı bulunan 'Toplum ve İnsan', üç alt başlığı bulunan 'Bilinçaltı ve İnsan'. 'Garip Şiirinde İnsan Dışında Kalan Gerçeklik Unsurları' adlı bölümde 'insan' dışında kalan kavram ve unsurlar incelenerek dört alt başlıkta (Nesne Unsurları, Mekân Unsurları, Zaman Unsurları, Diğer Unsurlar) elli beş sözcük tüm Garip şiirleri taranarak incelenmiştir.
Bu çalışmada özetle  'Garip' şiirinin gerçeklikle ilişkisi bağlamında insan, toplum, nesne algısı, kelime kadrosu hakkında şiirler taranarak çıkan sonuçlar analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet, şiir, Garip, gerçeklik

Abstract:
Garip poem is one of the important turning points of Turkish poetry. Garip movement, represented by Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu and Melih Cevdet Anday, had a significant impact on Turkish poetry with the innovations they brought to poetry. Turkish poetry has been enriched with new forms and utterance opportunities with the Garip movement, and has been opened to the sensitivity of the people in the street.
In the Introduction part of the study, reality, the relationship between literature and reality, and reality in Turkish literature were examined. In the first part, the 'Garip' movement and its artists are centered. In the second part, the representation of reality in the poem 'Garip' was examined and the world of words and images in the poems was analyzed. In the section "Human as an Element of Reality in Garip Poetry", the Garip poem is based on human; evaluated in terms of human and reality. With the data obtained, this section has been classified under three subheadings: 'Man as an Individual' with nine subheadings, 'Society and Human' with seven subheadings, and 'Subconscious and Human' with three subheadings. In the section calleed "Elements of Reality Remaining Apart from Human in Garip Poetry" the concepts and elements other than "human" were examined and fifty five words under four subheadings(Object Elements, Space Elements, Time Elements, Other Elements) were examined by scanning all Garip poems.
In this study, the results obtained by scanning poems about human, society, object perception, vocabulary in the context of the relationship between the poem "Garip" and reality were analyzed.

Keywords:  Republic, poem, Garip, reality