İşitme engelli ergenlerde engelleriyle ilgili dini atıfları ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between religious attributions concerning the obstacles of hearing impaired adolescents and their aggression levels
Yazar: FİLİZ OBUZ
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER CENGİL
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dini davranışlar = Religious conducts ; Dini değerler = Religious values ; Dini hareketler = Religious movements ; Dini hayat = Religious life ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Ergenler = Adolescents ; Saldırganlık = Aggressiveness ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
İşitme engelli bireylerin yaşadıkları engellenmişlik duygularından dolayı bir savunma mekanizması olarak saldırgan eğilimde olması doğal/ normal/ mümkündür. Din gibi toplumsal yapıyı şekillendiren, bireylerin hayatından başlayıp içinde yaşatılan tüm toplumsal hayatı etkileyen sosyolojik unsurlar diğer toplumsal konular gibi engellilik durumunu algılama ve şekillendirmeye de etkili olmaktadır. Çalışmanın amacı işitme engelli ergenlerin toplumsal yaşamda uyum problemlerinden biri olan saldırgan davranışlarının engelleri ile ilgili dini olan ve olmayan atıflarından etkilenip etkilenmediğini, etkileniyor ise ne kadar etkili olduğunu tespite yöneliktir.
Çalışmamızda işitme engelli ergenlerin saldırganlık eğilimleriyle engelleri ile ilgili dini atıflarının ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma iki bölümde hazırlanmıştır. Birinci bölümde psikoloji biliminde, İslam Dininde ve toplumsal açıdan engellilik konuları, işitme engeli tanımı ve Türkiye'de engellilikle ilgili istatistiki bilgiler ve engelli bireyin psikolojisi ve ailenin engellinin toplumsal yaşama katılmasında ki rolü hakkında bilgiler verilmiştir. Ergenlik ve saldırganlık konularının tanımı ve ülkemizde bu konularda yapılmış çalışmalar, dini atfın tanımı ve İslam Dini'nde engelliye bakış ve engelli bireyde dini atıf konularına da bu bölümde yer verilmiştir. İkinci bölümde ise hazırlanan anket sonuçları verilmiş ve veriler yorumlanmıştır.
Çalışmamıza katılan lise öğrencisi ergen erkek işitme engellilerden; DKAB derslerinin dışında din eğitimi aldıklarını, konuşamadıklarını ve duyamadıklarını belirtmiş olanların anlamlı yüzdesi engelleri ile ilgili olumlu dini atıfta bulunmuştur. DKAB derslerinin dışında din eğitimi almadıklarını belirten katılımcıların da engelleri ile ilgili dini atıfları olumludur sadece din dışı atıfları daha yüksek çıkmıştır.
Çalışmamıza katılmış olan engelli bireyler engelleri ile ilgili anlamlılık düzeyinde olumlu dini atıfta bulunmaktadırlar. Çalışmamız verilerine göre, engelin doğuştan, kaza ya da hastalık sebebiyle olması olumlu dini atıf için anlamlılık düzeyinde değildir.İşitme engellilerde saldırganlığın olumsuz görüntüsünden atılganlığın olumlu yapısına evirilebileceği ayrıca işitme engellilerde saldırganlık eğiliminin toplum etkisi ile davranışa dönüştüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İşitme Engelli, Saldırganlık, Dini Atıf.

Abstract:
Tendency of aggression of hearing impaired individuals because of the frustration experienced is natural case as a defense mechanism. Sociological factors which start from the life of the individual and affect the social life are also effective in perceiving and forming disability such as religion forming the social structure and the other social issues. The aim of this study is to determine whether the aggressive behavior which is one of the adaptation problems in social life of hearing impaired adolescents are affected from the religious and non-religious attributions and if affected, it will identify how effective it is.
In this study, the relationship between religious attributions concerning the obstacles of hearing impaired adolescents and their aggression levels is analyzed. The study has two chapters. The first chapter includes disability issues in psychology, Islam and the social aspects, the description of hearing disability, the statistical information regarding the disability in Turkey, the psychology of the disabled person and the role of the parents for the disabled person in order to participate in social life, the description of adolescence and aggression, the studies conducted on these issues, the description of religious attribution, and Islamic view towards disabilities and issues of religious attributions in disabled person. The second chapter includes the results of the survey and the interpretation of data.
The important percent of obstacles of the male high school students who are hearing impaired adolescents who have religious training except the Education of Religion and Ethics courses and cannot speak and hear attributes to the religion positively. The participants who state that they do not have religious training except the Education of Religion and Ethics courses have positive religious attributions with their disabilities; but non-religious attributions have a high rate.
Hearing impaired adolescents who participated in this study showed significant positive outcome in overcoming their obstacle attributed to their religious believe. According to data from our study, the positive outcome attributed to religious belief in people with disability due to congenital, accidents or illness didn't have any degree significance.The transition from the negative image of aggression to the positive image of assertiveness in the individuals who suffer from the hearing impairment and also the transformation of aggressive tendency to the behavior with the effect of the society are determined.

Key Words: Hearing impaired, Aggression, Religious Attribution