Yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algıları
Perceptions of native and immigrant secondary school students towards gender roles
Yazar: FATMA DERYA ACAR ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİK ASLAN
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Göçmenler = Emigrants ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Ortaokullar = Secondary schools ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algılarını belirlemek, bu algılardaki benzerlikleri ve farklılıkları ve bu farklılığa etki eden değişkenleri ortaya koymaktır. Ankara ili Keçiören ilçesinde bir ortaokulda 2022- 2023 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 12-14 yaş aralığındaki 11 yerli ve 9 göçmen öğrenciden oluşan 20 katılımcılı çalışma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yönteminden yararlanılan çalışmanın veri toplama aşamasında katılımcı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.  Araştırma sonucunda yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algılarının benzerlik gösterdiği, meslek seçiminde cinsiyet eşitliğini destekleyici tutuma sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların kadın kelimesini edilgen sıfatlarla ilişkilendirdikleri, erkek kelimesini ise etken sıfatlarla ilişkilendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyici tutumlarına rağmen günlük yaşantılarındaki davranış, oyun, arkadaş seçimlerinde toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinde kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ailelerin kız ve erkek çocuklardan beklentilerinin toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde şekillendiği, katılımcı ailelerinde ev içi görevlerden kadınların sorumlu olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Yerli ve göçmen öğrencilerin toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle gerçekleştiremedikleri eylemlerin nedenlerinin aile, sosyal çevre ve toplum olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Farklı kültürlere, eğitim düzeylerine, sosyo-ekonomik düzeylere sahip ailelerin çocuklarının toplumsal cinsiyetle ilgili algılarının benzerlik gösterdiği görülmüştür. Katılımcı görüşlerinden yola çıkılarak toplumsal cinsiyet rollerinin aktarımında aile, sosyal çevre ve akran grubunun etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the perceptions of native and immigrant secondary school students towards gender roles, to reveal the similarities and differences in these perceptions and the variables affecting these differences. The study was performed with a 20-participant study group consisting of 11 native and 9 immigrant students aged 12-14, who were studying in a secondary school in Keçiören district of Ankara province in the 2022- 2023 academic year. A semistructured interview form prepared by the participant was applied in the data collection phase of the study in which qualitative research method was used.  As a result of the research, it was revealed that the perceptions of local and immigrant secondary school students towards gender roles are similar and that they have an attitude that supports gender equality in choosing a profession. It was obtained that the participants associate the word "woman" with passive adjectives, while they associate the word "man" with active adjectives. In spite of the participants' attitudes supporting gender equality, it was concluded that they remained under the influence of gender roles in their behaviours, games and friend choices in their daily lives. It was determined that the expectations of families from girls and boys were shaped within the framework of gender roles and that women were responsible for domestic duties in the families of the participants. It was reached the conclusion that the reasons for the actions that local and immigrant students could not perform due to gender roles were family, social environment and society. Perceptions of children from families with different cultures, education levels and socio-economic levels about gender were found to be similar. On the basis of the participant views, it was concluded that family, social environment and peer group are effective in the transmission of gender roles.