İhsan Oktay Anar'ın kurmaca dünyasında olağanüstü, tekinsiz ve fantastik unsurlar
Extraordinary, uncanny and fantastic elements in İhsan Oktay Anar's fictional world
Yazar: DİYAR AKGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAFER GARİPER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Fantastik; masal, destan gibi edebî türlerde oluşur. Fantezi edebiyatı; klasik fantezi ve modern fantezi olmak üzere ikiye ayrılır. Alice Harikalar Diyarı Klasik fantezi edebiyatının bir örneği oluştururken, J.R.R. Tolkien, Hobbit, Yüzüklerin Efendisi ile modern fantezi edebiyatında öncülük eder. Bu eserler, bilinen dünyanın içerisinde bilinmeyen gerçeklikler yaratılır. Fantastiğin oluşumu gerçekliğin vurgulandığı bir döneme denk gelmesi hem dünya hem de Türk edebiyatındaki gelişimini geciktirir. Zorlanmalara rağmen gelişen fantastik, 1980'li yıllarda yeni bir soluk getirir, döneme dinamizm katar. Olağanüstü olaylardan geçer, yarattığı gerçekliğin içinde kaygı ve tuhaflıklar barındıran tekinsize yer açar. Dönemin postmodern yazarları eserlerinde, fantastik ve tekinsiz olanı konu alır. Bu yazarlar arasında önemli bir yeri bulunan, geniş bilgi ve kültür sahibi olan İhsan Oktay Anar, fantastiğe yönelerek eserler üretir. Anar, eserlerini işlerken tarihin gerçeklerini göz ardı etmez. Kendine özgü mizah anlayışıyla eserlerine konu aldığı dönemin insanlarını, sosyal yaşamını fantastik bir şekilde yeniden canlandırır. Yapı sökümünden, metinlerarasılıktan faydalanarak tarihe referans yapar. Gerçeğin içerisinde gerçek olmayan şeylerle ilgilenir. 
Anar'ın eserlerinde olağanüstü, tekinsiz ve fantastik unsurlar araştırılırken Todorov'un "Fantastik: Edebi Türe Yapısal Bir Yaklaşım" adlı eseri, çalışmaya ışık tutmuştur. Ayrıca Anar'ın sekiz romanında yarattığı dünyanın, içindeki karakterlerin, zamanın, zihinsel yapının olağanüstü, tekinsiz ve fantastik unsurlar barındırdığı, bu üç kavram üzerinden incelenmeye müsait olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Fantastic literature is a type of literature, like fairy tales or epics. It is divided into classic and modern fantasy. The classic is exemplified by "Alice in Wonderland," while the modern was pioneered by J.R.R. Tolkien in his works such as "The Hobbit" and "The Lord of the Rings." These works created unknown realities within the known world. The fantastic genre is hindered during a period that emphasizes reality. However, overcoming difficulties, fantasy continues to develop, injecting a new energy into the 1980s that revitalized the era. It includes extraordinary occurrences and creates a space for the uncanny by creating anxiety and peculiarities in the reality it creates. Postmodern writers of the period focus on the fantastic and uncanny in their works. Anar, vast knowledge and cultural insight, creates works that lean toward the fantastic. However, Anar does not ignore historical truths. Infusing his unique sense of humour, he imaginatively resurrects the people and societal dynamics of the focused era. Drawing on deconstruction and intertextuality, he references history and interested into the unreal within reality. 
The investigation into the extraordinary, uncanny, and fantastic aspects of Anar's works is illuminated by Todorov's "Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre." Furthermore, it is concluded that Anar's created world in eight novels, encompassing characters, time, and mental structures, harbours extraordinary, uncanny, and fantastic elements, making them fitting for scrutiny through these three concepts.