Sınıf öğretmen ve öğretmen adaylarının "güvenli laboratuvar kullanımını" gerçekleştirme amaçlarının planlanmış davranış teorisiyle belirlenmesi
Determination of objectives "safe use laboratory" teacher and pre-service teachers with theory of planned behaviour
Yazar: MERVE EROL
Danışman: PROF. DR. CEMİL AYDOĞDU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Güvenlik = Security ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Planlanmış davranış = Planned behavior ; Sınıf eğitimi = Classroom training

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni ve sınıf öğretmen adaylarının Planlanmış Davranış Teorisi aracılığıyla, güvenli laboratuvar kullanımı davranış amaçlarının belirlenmesidir. Veri toplama süreci 2019-2020 ve 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz dönemlerinde öğretmen ve öğretmen adayları ile gerçekleştirilmiştir. Ankara'nın 2 merkez ilçesinde görev yapan 328 sınıf öğretmeni, çalışmanın öğretmen örneklemini oluşturmaktadır. Hacettepe Üniversitesi ve Balıkesir Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı'nın 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 470 öğretmen adayı, çalışmanın öğrenci örneklemini oluşturmaktadır. Yapısal eşitlik modeli ile mevcut durumun açıklandığı bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Katılımcılara "Güvenli Laboratuvar Kullanımını Gerçekleştirme Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen veriler, analiz programları kullanılarak, yapısal eşitlik modellemesi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, sınıf öğretmenlerinin "Davranış Amacını" açıklamada en fazla "Algılanan Davranışsal Kontrolünün" etkili olduğu, düşük düzeyde "Öznel Normun" etkili olduğuna ulaşılırken, "Davranışa Yönelik Tutumun" etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının Planlanmış Davranış Teorisi modelinde, "Algılanan Davranışsal Kontrolün", "Öznel Normun" ve "Davranışa Yönelik Tutumun" "Davranış Amacını" açıklamada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının "Davranış Amacı" üzerindeki en yüksek etkinin, "Davranışa Yönelik Tutum" faktöründen kaynaklandığı görülmüştür. Sınıf öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin demografik değişkenlere göre güvenli laboratuvar kullanımında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the behavioral goals of safe laboratory use of primary school teachers and pre-service teachers through Planned Behavior Theory. The data collection process was carried out with teachers and pre-service teachers in the fall semesters of the 2019-2020 and 2021-2022 academic years. The teacher group consists of 328 primary school teachers working in 2 central districts of Ankara. 470 pre-service teachers studying in the 2nd, 3rd and 4th grades of Classroom Teaching Department at Hacettepe University and Balıkesir University comprised the universe of the study. In this study, in which the current situation was explained with the structural equation model, the relational survey model was used. "Scale of Performing Safe Laboratory Use" was applied to the participants. The analysis of the obtained data were evaluated with structural equation modeling by using analysis programs. As a result of the research, it was determined that "Perceived Behavioral Control" was the most effective in explaining the "Behavioral Purpose" of primary school teachers, and "Subjective Norm" was effective at a low level, while "Attitude Towards Behavior" had no effect. In the PBT model of pre-service teachers, it was concluded that "Perceived Behavioral Control", "Subjective Norm" and "Attitude towards Behavior" were effective in explaining "Behavior Purpose". It was observed that the highest effect on the "Behavior Purpose" of pre-service teachers was caused by the "Attitude towards Behavior" factor. There are significant differences in the safe laboratory use of teachers and pre-service teachers according to demographic variables.