Çevrimiçi informal öğrenme topluluklarının sınıf öğretmenlerinin mesleki gelişimine yansıması: TPAB bağlamında bir inceleme
Reflection of online informal learning communities on professional development of primary school teachers: a study in tpack context
Yazar: EZGİ ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA DAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumu şekillendirecek olan bireyleri yetiştirme noktasında önemli bir konuma sahip olan öğretmenlerin öğretim süreçlerinin niteliğini arttırmak ve zamanın şartlarına uyumlu hale getirmek için teknolojiden çeşitli biçimlerde faydalanması önemli bir gereksinimdir. Ancak, teknoloji ve öğretim uygulamalarının dinamik bir şekilde etkileşimiyle etkili ve verimli öğretim sağlanabilmektedir. Öğretmenler pedagoji, alan ve bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) bilgilerine sahip olsalar da bunu öğrenme ortamına entegre edemedikleri sürece eğitimin niteliği açısından bir yararı olmamaktadır. Bu doğrultuda, öğretmenlerin zamanın teknolojilerini bilmesi kadar, öğretim alanlarına özgü teknolojileri bilmeleri, çeşitli öğretim teknolojilerini öğrencilerin öğrenmesini geliştirmek amacıyla işe koşmaları gerekmektedir. Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB), öğretmenlere teknolojiyi, pedagoji ve alan bilgisini nasıl entegre ederek derslerini etkili ve verimli hale getirebilecekleri konusunda kavramsal çerçeve sunar.
Öğretmenlerin TPAB temelinde dersler tasarlayarak, öğretim süreçlerinin niteliğini arttırma çabalarıyla birlikte, bu yönde meslektaşlarıyla işbirliği yapması ve deneyimlerini paylaşması mesleki gelişimlerine de katkı sağlamaktadır. Bu sebeple günümüzde öğretmenlerin, hayat boyu öğrenenler olarak, mesleki gelişimlerinin sürekliliğinin sağlanması önem arz etmektedir. Nitekim öğretmenler, kendilerine bir mesleki gelişim faaliyeti sunulmasını beklemek yerine, çeşitli biçimlerde teknolojinin sağladığı imkanlardan mesleki gelişimlerine yönelik yararlanmaktadır. Öğretmenlerin TPAB gelişimleri amacıyla, öğretim sürecini düşünmeye ve geliştirmeye yönelik, çevrimiçi öğrenme toplulukları yapıcı bir ortam sağlamakta ve öğretmenler mesleki gelişimlerine dair çevrimiçi öğrenme topluluklarıyla işbirlikçi öğrenme fırsatı bulabilmektedirler. Bu doğrultuda öğretim sürecini daha etkili ve verimli hale getirme amacıyla meslektaşlarıyla etkileşimde bulunabilecekleri çevrimiçi topluluklar oluşturmak ve bu topluluklara katılım sergilemek öğretmenlerin mesleki gelişim amacıyla yürüttükleri informal öğrenme faaliyetlerden biridir.
Bu araştırmanın amacı; sınıf öğretmenlerinin mesleki gelişim bağlamında informal çevrimiçi öğrenme topluluklarındaki öğrenme deneyimlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB)'ne nasıl yansıdığının incelenmesidir. Bu araştırmada nitel bir araştırma yöntemi olan olgubilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Telegram'daki çevrimiçi topluluklara katılan 26 sınıf öğretmenine kartopu örneklemeyle ulaşılmış, yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen verilere içerik analizi uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Gönüllü Katılımcı Bilgi Formu", "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu", "Çevrimiçi Öğrenme Topluluğu Anketi" ve "Grafik TPAB Değerlendirme Aracı (GATI)" kullanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edilirken MAXQDA programından yararlanılmış, tümevarımcı kodlama süreci yürütülmüştür. Uzmanların dönütleri sonrası gerekli düzenlemeler yapılarak veri analiz süreci tamamlanmıştır.
Bulgular; öğretmenler, informal çevrimiçi topluluklarda aktif olmayı çok tercih etmemekle beraber; hızlı ve kolay erişim,  ihtiyaca yönelik olması, serbest bir ortam sunması, farklı kaynaklara/fikirlere ulaşma ve eğitsel amaçlı kolaylık sağlayan özelliklerini çevrimiçi toplulukların öne çıkan güçlü yönleri olarak görmektedirler. Öğretmenler arasında çevrimiçi toplulukların çok yaygın olmaması, içeriğinin zengin olmaması ve gereksiz paylaşımları/içerikleri barındırmasını öne çıkan zayıf yönleri olarak belirtmişlerdir. Öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu çevrimiçi toplulukları mesleki gelişimleri için etkili bir kaynak olarak görmekte, destekleyici rolünün daha ağır bastığını düşünmektedirler. Ayrıca sınıf öğretmenleri genel olarak "TPAB" düzeylerini yüksek bulmakta, ancak yedi TPAB boyutu arasında en çok "teknolojik bilgi" boyutunda yetersiz, "alan bilgisi" ve "pedagojik alan bilgisi" boyutlarında ise daha yeterli olduklarını düşünmektedirler. Mesleki gelişim ihtiyaçlarının en çok "teknolojik bilgi" ve "pedagojik bilgi" boyutunda olduğu; informal çevrimiçi topluluklardan ise en fazla "pedagojik alan bilgisi" boyutunda faydalandıkları tespit edilmiştir.
Sonuç olarak sınıf öğretmenlerinin informal çevrimiçi toplulukları önemli bir mesleki gelişim kaynağı olarak gördüğü, ancak bu topluluklardan zayıf yönlerinden ziyade güçlü yanlarını daha da güçlendirmek için faydalandığı söylenebilir. Araştırma sonuçları doğrultusunda geleceğe yönelik araştırmacılara ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Teachers play a critical role in shaping society by educating individuals. To enhance the quality of teaching processes and adapt them to current conditions, teachers need to use technology in various ways. However, effective and efficient teaching requires a dynamic interaction between technology and teaching practices. Simply having pedagogical, content, and information and communication technology (ICT) knowledge is not enough to improve the quality of education. Teachers must also integrate this knowledge into the learning environment to make it valuable. To do this, teachers need to be familiar with the technologies relevant to their teaching subjects and current technologies. They should also use different instructional technologies to enhance student learning. Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) provides a conceptual framework for teachers to integrate technology, pedagogy, and content knowledge, making their teaching more effective and efficient.
Collaboration between teachers and sharing their experiences are essential in improving the quality of teaching processes. Designing lessons based on TPACK and collaborating with colleagues in this regard leads to their professional development. It is crucial to ensure the continuity of teachers' professional development as lifelong learners. Teachers are now using technology to enhance their professional development in different ways, rather than waiting for professional development activities to be offered to them. Online learning communities provide a constructive environment for teachers to think and develop their teaching process, which is essential for the development of TPACK. Teachers can find collaborative learning opportunities with online learning communities related to their professional development. Creating and participating in online communities where teachers can interact with their colleagues to make the teaching process more effective and efficient is one of the informal learning activities that teachers engage in for professional development.
The purpose of this study is to investigate how classroom teachers' learning experiences in informal online learning communities, as part of their professional development, impact their technological pedagogical content knowledge (TPACK). The study utilized a qualitative research method called phenomenology. A total of 26 classroom teachers who were members of online communities on Telegram were recruited using snowball sampling. Data was collected through semi-structured interviews and was analyzed using content analysis. The data collection tools used were "Voluntary Participant Information Form", "Semi-structured Interview Form", "Online Learning Community Questionnaire", and "Graphic TPACK Assessment Tool (GATI)". The data was analyzed using MAXQDA and an inductive coding process was applied. Finally, the data analysis process was completed after incorporating feedback from experts and making necessary adjustments.
The study results indicate that while teachers are not very active in informal online communities, they appreciate the various benefits, such as easy access to resources, a needs-based approach, a free environment, access to diverse ideas, and convenience for educational purposes. However, they also find that online communities are not very common and often contain irrelevant sharing or content, which are their main weaknesses. The majority of teachers consider online communities an effective resource for professional development, where they play a supportive role. Further, classroom teachers believe that they have high TPACK levels, but they feel that they lack technological knowledge among the seven TPACK dimensions, and they are more adequate in content knowledge and pedagogical content knowledge dimensions. It was found that their professional development needs were primarily in the dimensions of 'technological knowledge' and 'pedagogical knowledge', with informal online communities providing the most benefit in the dimension of 'pedagogical content knowledge'.
As a result, classroom teachers perceive informal online communities as a vital source of professional development. However, they tend to utilize these communities to enhance their existing strengths rather than address their weaknesses. The implications for future researchers and practitioners are also discussed in light of the study's findings.