Beden kütle indeksine göre normal ve obez bireylerin duygusal açlık durumlarının, umutsuzluk düzeylerinin ve besin tüketimlerinin değerlendirilmesi
Examination of emotional hunger status, hopelessness levels and food consumption of normal and obese individuals according to body mass index
Yazar: BELMEN ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖSELER BEYAZ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Açlık = Hunger ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Duygu hayatı = Affect ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Obezite = Obesity ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Bu çalışma beden kütle indeksine (BKI) göre obez veya normal olan bireylerde duygusal açlık durumları, umutsuzluk düzeyleri ve besin tüketimleri arasındaki ilişki, ilişki varsa bu ilişkinin beden kütle indeksine göre yönünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma Aralık 2019 – Şubat 2020 tarihleri arasında Ankara'da Belmen Aslan Beslenme ve Danışmanlık Merkezi'ne başvuran ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan, 18-65 yaş aralığındaki BKI'ye göre normal veya obez olan 71 kadın 101 erkek olmak üzere toplam 200 yetişkin katılımcı ile yapılmıştır. Bireylere demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, fiziksel aktivite ve hastalık durumlarını sorgulayan anket formu yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. Hastaların beslenme durumları 3 günlük Besin Tüketim Kaydı ile, duygusal iştah durumları Duygusal İştah Anketi (DİA) ile, umutsuzluk düzeyleri ise Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ile değerlendirilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmaya katılan bireylerden kadınların BKI ortalaması 26.4 ± 5.55 kg/m2 iken erkeklerin ortalaması 29.6 ± 4.85 kg/m2'dir. Çalışmaya katılan bireylerin besin tüketimlerine bakıldığında erkek bireylerin kadınlara kıyasla günlük beslenmeleri ile toplamda aldıkları enerjinin daha fazla olduğu buna ilave olarak günlük beslenmelerinde aldıkları protein(g), karbonhidrat (g) ve yağın (g) da istatiksel olarak anlamlı düzeyde fazla olduğu görülmüştür (p<0.05). Erkeklerin kadınlara kıyasla günlük enerji alımlarının yağdan gelen yüzdesinin daha az olduğu istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bunun aksine günlük enerji alımlarının protein ve karbonhidrattan gelen yüzdesi için cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir (p>0.05). Çalışmaya katılan bireylerde cinsiyetler arasında duygusal iştah anketi olumlu ve olumsuz puanı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Kadınlarda obez bireylerde normal bireylere göre duygusal iştah olumlu ve olumsuz puanlarının daha yüksek olduğu ve bu farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Erkek bireylerde ise beden kütle indeksi ve duygusal iştah anketi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p>0.05). Bireylerde besin tüketimi duygusal iştah anketi olumlu puanı arasındaki ilişki, BKİ, enerji (kkal), protein (g), yağ (g) ve posa alım değerleri ile pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Bireylerde karbonhidrat (%) alım değeri ile DİA olumsuz puanı arasında negatif yönde zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05) ancak tam tersi durum istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Bireylerde günlük diyetle alınan D vitamini, E vitamini, K vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, B12 vitamini, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir, çinko, iyot alım değerleri ile DİA olumlu puanı arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05).  Bireylerin umutsuzluk puanları ve düzeylerinin, cinsiyet ve beden kütle indeksi ile istatiksel olarak anlamlı ilişkili olmadığı bulunmuştur (p>0.05).    Ayrıca duygusal iştah durumu ve umutsuzluk düzeyleri arasında da anlamlı ilişki görülmemiştir (p>0.05).    
Bireylerin antropometrik ölçümleri, duygusal iştah durumları, umutsuzluk düzeyleri ve beslenme durumları ilişkisini anlamaya yönelik daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was conducted in order to determine the relationship between emotional hunger states, hopelessness levels and food consumption in individuals who are obese or normal according to their body mass index (BMI), and if there is a relationship, the direction of this relationship according to body mass index. This study is a total of 200 adult participants, 71 females and 101 males, aged 18-65 who are normal or obese according to BMI, who applied to Belmen Aslan Nutrition and Counseling Center in Ankara between December 2019 and February 2020 and volunteered to participate in the study. Made with. A questionnaire form questioning the demographic characteristics, anthropometric measurements, physical activity and disease states of the individuals was administered by face to face interviews. Nutritional status of the patients were evaluated with 3-day Food Consumption Record, emotional appetite status with Emotional Appetite Questionnaire (DIA), and hopelessness levels with Beck Hopelessness Scale (BHS). Anthropometric measurements of the individuals were taken. Among the individuals participating in the study, the average BMI of women is 26.4 ± 5.55 kg / m2, while the average of men is 29.6 ± 4.85 kg / m2. Considering the nutritional consumption of the individuals participating in the study, it was seen that the total energy intake was higher with their daily diet compared to women, in addition, the protein (g), carbohydrate (g) and fat (g) they received in their daily diet were statistically significantly higher (p < 0.05). It was found that it was statistically significant that the percentage of daily energy intake coming from fat was lower in men compared to women (p <0.05). On the contrary, there was no statistically significant difference between genders for the percentage of daily energy intake coming from protein and carbohydrate (p> 0.05). There was no statistically significant difference between the genders in the individuals participating in the study in terms of positive and negative scores on the emotional appetite questionnaire (p> 0.05). It was determined that the positive and negative emotional appetite scores of obese individuals were higher in women compared to normal individuals and this difference was statistically significant (p <0.05). In male individuals, there is no significant relationship between body mass index and emotional appetite questionnaire (p> 0.05). The relationship between food consumption emotional appetite questionnaire positive score, BMI, energy (kcal), protein (g), fat (g) and fiber intake values were found to be positively, weakly and statistically significant (p <0.05). A weak statistically significant negative correlation was found between carbohydrate (%) intake value and DIA negative score in individuals (p <0.05) but the opposite was not statistically significant (p> 0.05). Individuals have positive, weak and weak levels of vitamin D, vitamin E, vitamin K, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B12, sodium, potassium, calcium, magnesium, phosphorus, iron, zinc, iodine intake values taken with daily diet and DIA positive score. A statistically significant relationship was found (p <0.05). It was found that individuals' hopelessness scores and levels were not statistically significantly correlated with gender and body mass index (p> 0.05). In addition, there was no significant relationship between emotional appetite and hopelessness levels (p> 0.05).
More studies are needed to understand the relationship between individuals' anthropometric measurements, emotional appetite, hopelessness levels and nutritional status.