Türkiye'de vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesinde vergi denetimi ve SMMM'lerin rolü üzerine bir araştırma: Gaziantep ili örneği
A research on the role of Tax Auditing and Independent Accountant and financial advisors in regard to preventation of tax loss and evasion in Turkey: Example of Gaziantep city
Yazar: İSMAİL KUTLAR
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÖKBUNAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Gaziantep = Gaziantep ; Mali müşavirlik = Fiscal consultancy ; Serbest muhasebecilik = Financial consultants ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi kayıpları = Loss of taxes ; Vergi kaçakçılığı = Tax evasion ; Vergiler = Taxes

Özet:
Devlet üstlenmiş olduğu fonksiyonları gereği, toplumun kendisinden beklediği kamusal hizmetleri yerine getirmek zorundadır. Bu kamusal hizmetlerin yerine getirilebilmesi için devletin kamu gelirlerini eksiksiz bir şekilde toplaması gerekmektedir. Kamu gelirleri içerisinde vergiler devletin en önemli gelir kalemini oluşturmaktadır. Vergilerin istenilen ölçüde toplanamamasının en önemli nedenlerinden biri o ülkedeki vergi kayıp ve kaçaklarıdır. Vergi kayıp ve kaçaklarının artması devletin en önemli gelir kaleminin azalmasına, devletin gelirlerinin azalması ise, toplumun devletten beklediği kamusal hizmetlerin istenilen ölçüde yerine getirilememesine neden olmaktadır.
Bu doğrultuda araştırmanın amacı, vergi kayıp ve kaçaklarının nedenleri, vergi kayıp ve kaçaklarında vergi denetimi ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin rolü ve önemi, vergi kayıp ve kaçaklarında alınması gereken önlemlerin neler olduğunun tespit edilip ortaya çıkarılması ve bunlara yönelik çözüm önerilerinin sunulmasıdır. Ayrıca vergi kayıp ve kaçaklarında serbest muhasebeci mali müşavirlerin rolü ve önemi değişenlerinin, sosyo demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda, yapılan anket uygulamasıyla Gaziantep Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına bağlı aktif olarak çalışan serbest muhasebeci mali müşavirlerden veriler toplanmıştır. Bu veriler faktör analizi, korelasyon analizi, regresyon analizleri ve ek analizler olan bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans (Anova) analizleri yardımıyla ayrıntılı bir şekilde hazırlanan tablolar ile değerlendirilmiştir.

Abstract:
The state is obliged to fulfill the public services that society expects from it, due to its functions. In order for these public services to be fulfilled, the state must fully collect public revenues. Among public revenues, taxes constitute the most important revenue item of the state. One of the most important reasons why taxes are not collected at the desired level is tax losses and evasions in that country. The increase in tax losses and evasion causes the most important income item of the state to decrease, and the decrease in the income of the state causes the public services expected from the state to be not fulfilled to the desired extent.
In this regard, the aim of the study is to identify and reveal the reasons for tax losses and evasions, the role and importance of tax auditing and independent accountant financial advisors in tax losses and evasions, and to reveal and present solutions to these. In addition, it was aimed to determine whether the changes in the role and importance of independent accountant financial advisors in tax losses and evasions differ according to socio-demographic characteristics.
In line with this purpose, with the application of a survey data were collected from independent accountant and financial advisors who work actively in Gaziantep Chamber of Independent Accountants and Financial Advisors. These data were evaluated with tables prepared in detail with the help of factor analysis, correlation analysis, regression analysis and independent sample t-test and one-way variance (Anova) analysis.