Periodontal defektlerin topografik ve anatomik özelliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografide ve panoramik radyografta değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of topographic and anatomical features of periodontal defects in cone BEAM computed tomography and panoramic radiograph
Yazar: PINAR BÜTEV
Danışman: PROF. DR. BURAK DEMİRALP
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Kemik defektleri = Bone defects ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic

Özet:
Amaç: Periodontal defektlerin panoramik ve KIBT görüntülerini, defektin anatomik ve topografik yapısı açısından karşılaştırmak, periodontal defektlerin KIBT görüntülerinde defektlerin anatomik ve topografik yapılarının farklı uzmanlık ve deneyim süresine sahip diş hekimleri (bir periodontoloji uzmanlık öğrencisi, bir periodontoloji uzmanı ve bir radyoloji uzmanı) tarafından değerlendirilmesi üç farklı gözlemcinin gözlemciler arası ve gözlemciler içi uyumunun belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: KIBT'deki 300 kemik içi defektin diş numarası, defekt bölgesi, defektin kemik kaybı, derinliği, mesiodistal genişliği, bukkolingual genişliği, birinci molar dişlerde furkasyon tutulumu varlığı/yokluğu kaydedilmiştir. Defektler panoramik radyografta defektin varlığı/yokluğu, en çok kemik kaybı olan bölgede RKK%/yaş, mandibuler birinci molar dişlerde furkasyon tutulumunun varlığı/yokluğu açısından değerlendirilmiştir. KIBT'de 300 kemik içi defektten güç analiziyle belirlenen 90 defekt gözlemci içi ve gözlemciler arası uyumu değerlendirmek için ölçülmüştür. Gözlemci içi uyumu değerlendirmek amacıyla iki hafta arayla ölçümler tekrarlanmıştır. Verilerin normallik analizi Shapiro Wilk uyum iyiliği testi ile belirlenmiştir. Normal dağılan verilerde t testi, normal dağılmayan verilerde Mann Whitney U testi ile KIBT ve panoramik radyograftaki değişkenler arasındaki ilişki tespit edilmiştir. Panoramik radyografın duyarlılık ve seçicilik analizi Youden indeksi ile belirlenip ROC grafikleri oluşturulmuştur. Gözlemci içi ve gözlemciler arası uyum belirlenmesinde sınıf içi korelasyon katsayıları kullanılmıştır.
Bulgular: Gözlemci içi ve gözlemciler arası uyum yüksek bulunmuştur. Panoramik radyografta defektin durumuna göre yaş, kemik kaybı, defektin mesiodistal denişliği, defektin derinliği, defektin bukkolingual genişliği ve kemik kaybı/yaş değişkenlerinin ortancaları bakımından Mann Whitney U testine göre istatistiksel açıdan anlamlılık bulunmaktadır. (p<0,05) Youden indeksine göre kemik kaybı kesim noktası 5,73 defektin mesiodistal genişliği 3,21 defektin derinliği 2,45 defektin bukkolingual genişliği 3,62 kemik kaybı/yaş 1,15 olarak saptanmıştır. Bu değerlerin altında panoramik radyografların seçicilik ve duyarlılığın azaldığı görülmüştür.

Sonuç: Kemik içi defektlerin ve furkasyon tutulumlarının teşhis, prognoz ve tedavi planlanmasında panoramik radyografi yeterli değildir. Klinik muayene ve 3B görüntüleme teknikleri prognoz, tanı ve tedavi planlamasında çok büyük önem arz etmektedir.

Anahtar kelimeler: Alveoler kemik kaybı, kemik kaybı/yaş, gözlemci içi uyum, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), panoramik radyograf

Abstract:
Objective: To compare the panoramic and CBCT images of periodontal defects in terms of the anatomical and topographic structure of the defect, to evaluate the anatomical and topographic structures of the defects in CBCT images of periodontal defects by dentists (3rd year periodontology residency student, a professional periodontist and a professional oral and maxillofacial radiologist) with different expertise and experience, and to determine the interobserver and intraobserver agreement of three different observers.
Materials and Methods: The tooth number, defect area, bone loss, depth, mesiodistal width, buccolingual width, presence/absence of furcation involvement in the first molar teeth were recorded of 300 intraosseous defects in CBCT. Defects were evaluated in terms of presence/absence of defect on panoramic radiograph, RBL%/age in the region with the most bone loss, presence/absence of furcation involvement in mandibular first molars. 90 defects determined by power analysis from 300 intraosseous defects on CBCT were measured to assess intra- and interobserver agreement. Measurements were repeated at two-week intervals to assess intra-observer agreement. The normality analysis of the data was determined by the Shapiro Wilk goodness-of-fit test. The relationship between the t-test for normally distributed data, Mann Whitney U test for non-normally distributed data, and the variables in CBCT and panoramic radiographs were determined. The sensitivity and selectivity analysis of the panoramic radiograph was determined by Youden index and ROC graphs were created. Intra-observer correlation coefficients were used to determine intra-observer and inter-observer agreement.
Results: Intra-observer and inter-observer agreement was found to be high. According to the condition of the defect in panoramic radiographs, there is statistical significance compared to the Mann Whitney U test in terms of medians of age, bone loss, mesiodistal width of the defect, depth of the defect, buccolingual width of the defect, and bone loss/age variables. (p<0.05) According to Youden index, the cut-off point for bone loss was 5.73, the mesiodistal width of the defect was 3.21, the depth of the defect was 2.45, the buccolingual width of the defect was 3.62, bone loss/age was 1.15. Below these values, it was observed that the selectivity and sensitivity of panoramic radiographs decreased.

Conclusion: Panoramic radiography is not sufficient for diagnosis, prognosis and treatment planning of intraosseous defects and furcation involvement. Clinical examination and 3D imaging techniques are of great importance in prognosis, diagnosis and treatment planning.

Keywords: alveolar bone loss, bone loss/age, intraobserver agreement, cone beam computed tomography (CBCT), panoramic radiography