Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında insülin direncinin hastalık progresyonuna etkisinin histopatolojik, fibroscan ve laboratuvar bulguları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of insulin resistance on disease progress in non-alcoholic fatty liver disease with histopathological, fibroscan and laboratory findings
Yazar: ONUR EKŞİ
Danışman: PROF. DR. İKBAL BİLLUR CANBAKAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Fibroscan = Fibroscan ; Histopatoloji = Histopathology ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: NAYKH patogenezindeki ana nokta insülin direncidir. Karaciğerdeki fibrozisi değerlendirmede biyopsi altın standart olarak kabul edilmektedir. Ancak invaziv olması, muhtemel komplikasyonları ve örneklem hataları kullanımını sınırlamaktadır. Bu nedenle biyopsiye alternatif olarak noninvaziv testler geliştirilmektedir. Çalışmamızda insülin direncinin hastalığın progresyonuna olan etkisini ve noninvaziv testlerin fibrozisi göstermedeki değerini araştırdık.
MATERYAL VE METOD: Çalışmaya İ.Ü.C. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji-Hepatoloji polikliniğinde izlenen NAYKH tanısı biyopsi ile doğrulanmış 30 hasta dahil edildi. Hastaların insülin direnci HOMA-IR skoru ile hesaplandı, biyopsi ve fibroscan sonuçlarına göre ileri-hafif fibrozis gruplarına ayrılarak aralarındaki ilişki incelendi.
BULGULAR: Transaminaz seviyesinin normal olması NAYKH'ı ekarte ettirmeyeceği gözlendi. Hastaları biyopsi fibrozis düzeylerine göre hafif ve ileri olarak iki gruba ayırıp ALT, GGT, AST düzeylerini karşılaştırdığımızda ileri fibrozis bulunan grupta anlamlı yüksekliğin sadece AST de olduğunu gördük (p değerleri sırasıyla 0,666-0,353-0,005). Fibroscan ve biyopsi arasında orta düzeyde bir korelasyon saptadık. Fibroscanın sensivitesi %89, spesifitesi %62 olarak hesaplandı. VKİ ile karaciğer yağlanması arasında anlamlı bir ilişki bulundu (USG (p=0,009), fibroscan (p=0,039), biyopsi (p=0,043)). VKİ ile karaciğerdeki fibrozis düzeyi arasında anlamlı bir ilişki kurulamadı. İnsülin direncinin hastalık prognozu üzerindeki olumsuz etkisi gösterildi. Hastalar biyopsi fibrozis sonuçlarına göre hafif ve ileri fibrozis bulunan gruplar olarak incelendiğinde ileri fibrozis grubunda HOMA-IR skoru anlamlı yüksek bulundu (p=0,021). Aynı ayırım fibroscan F skorlarına göre yapıldığında; F skor yüksekliği ile HOMA-IR arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,032).
SONUÇ: Bu çalışmada insülin direnci ve yüksek AST değerleri olan NAYKH hastalarının ileri fibröz gelişimi için yüksek risk taşıdıkları gösterilmiştir. Fibrozisi göstermede fibroscanın noninvaziv bir yöntem olarak kullanılabileceği görüşüne varıldı.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: The main point in the pathogenesis of NAFLD is insulin resistance. Biopsy is considered the gold standard for the evaluation of liver fibrosis. However, being invasive limits potential complications and the use of sample errors. Therefore, noninvasive tests are being developed as an alternative to biopsy. In this study, we investigated the effect of insulin resistance on the progression of the disease and the value of noninvasive tests to show fibrosis.
METHOD: Thirty patients with NAFLD confirmed at the Gastroenterology-Hepatology outpatient clinic of I.UC. Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital were included in the study. Insulin resistance of the patients was calculated by HOMA-IR score, and the relationship between the patients was divided into advanced-mild fibrosis groups according to biopsy and fibroscan results.
RESULTS: It was observed that the normal level of transaminase did not rule out NAFLD. When the patients were divided into two groups as mild and advanced according to their biopsy fibrosis levels, when ALT, GGT and AST levels were compared, only AST was found to be significantly higher in the group with advanced fibrosis (p values were 0,666-0,353-0,005 respectively). We found a moderate correlation between fibroscan and biopsy. The sensitivity and specificity of fibroscan were 89% and 62%, respectively. There was a significant relationship between BMI and liver fattening (USG (p = 0.009), fibroscan (p = 0.039), biopsy (p = 0.043). There was no significant relationship between BMI and liver fibrosis level. The negative effect of insulin resistance on disease prognosis was demonstrated. According to biopsy fibrosis results, HOMA-IR score was significantly higher in advanced fibrosis group (p = 0.021). When the same distinction is made according to fibroscan F scores; A significant correlation was found between F score height and HOMA-IR (p = 0.032).
CONCLUSION: In this study, it was shown that NAFLD patients with insulin resistance and high AST values carry a high risk for advanced fibrous development. It was concluded that fibroscan can be used as a noninvasive method for demonstrating fibrosis.