Türkçe eğitimi ve öğretiminde sınırlılıklar
Limitations in turkish language education and training
Yazar: NİDA ÜLKÜ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. GIYASETTİN AYTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınırlılık = Boundedness ; Sınırlılık algısı = Limitedness perception ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Eğitim sistemlerinin başarıya ulaşması, alanlarında nitelikli öğretmenlerin sisteme kazandırılmasıyla mümkündür. Öğretmenlik mesleğinde niteliğin sağlanmasında ise öğretmen adaylarının hizmet öncesinde almış oldukları eğitim, dolayısıyla bu süreçte izlenen eğitim programları oldukça önemli bir role sahiptir. 170 yıllık bir geçmişi olan öğretmen yetiştirme sistemine sahip ülkemizde, her alana öğretmen yetiştirme sürecinde olduğu gibi Türkçe öğretmeni yetiştirme sürecinde de nitelikli öğretmen yetiştirme adına eğitim programları geliştirilmiş ve uygulanmıştır. İzlenen program geliştirme yaklaşımlarının ve geliştirilen programların sistemi iyileştirme adına yapıldığı aşikârdır. Ancak bulunduğumuz çağda hızlı bir gelişim ve değişim yaşanmakta, toplumlar tüm kurumlarıyla birlikte bu değişime ayak uydurmaya çalışmaktadır. Dil eğitimi, bireylerde iletişim becerisinin ötesinde hayat boyu öğrenme sürecinin en önemli araçlarından biridir. Günümüzdeki gelişmeler dil öğretim sürecinin öğrencilerin algılama, planlama, iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik ve işlevsel olmasını gerekli kılmaktadır. Dil öğretim programlarının oluşturulmasında izlenecek nitelikli yaklaşımlar, programın çıktısını oluşturacak öğretmen adaylarının da niteliğini olumlu yönde etkileyecektir. Bu durum, yetişen öğretmenlerin sistem içerisinde daha etkin rol almalarını sağlayacaktır. Bu nedenle Türkçe öğretmenliği lisans programlarının sınırlılıklarının belirlenmesi, gerek mevcut durumun ortaya konulması gerekse yeni oluşturulacak programların daha nitelikli ve işlevsel olarak hazırlanmasına ışık tutacaktır. Bu bağlamda Türkçe eğitim ve öğretiminde sınırlılıkların tespit edilmeye çalışıldığı bu araştırmada, doküman incelemesine ve elde edilen dokümanların konu kapsamında irdelenmesine dayalı doküman analizi yaklaşımı izlenirken diğer taraftan Türkçe öğretmenliği son sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının özel alan yeterlilikleri bağlamında görüşlerini belirlemek adına tarama modeli kullanılmıştır. Türkçe öğretmenliği lisans programlarındaki alan derslerinin sahadaki karşılıklarını belirlemek ve programın işlevselliğini tespit etmek adına biraz daha derinlemesine bir sorgulama yapmak için yeni mezun olmuş ve iki-beş yıldır Türkçe öğretmenliği yapmakta olan öğretmenlere açık uçlu sorular sorularak nitel bazda bir değerlendirmeye gidilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe eğitim ve öğretiminin lisans düzeyinde, tarihsel süreç içerisinde, programlarda alan eğitimi bazında gereksiz daraltmalar, MEB Türkçe Öğretimi Programlarının yapısını eksik analizden ve yetersiz koordinasyondan kaynaklı program düzenlemeleri,  programlarda daha çok teorinin ağırlıkta olduğu, uygulamanın ise geri planda kaldığı program düzenlemeleri vb. sıkıntıların olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Achieving success in education systems is possible by bringing qualified teachers into the system. The pre-service training received by teacher candidates, and accordingly education programs followed in this process have a very important role in providing qualification in teaching profession. In our country, which has a teacher training system of a history of 170 years, education programs have been developed and implemented in order to train qualified teachers training in the field of Turkish teacher training, as it is the case in training teachers from all fields. It is obvious that program development approaches followed, and programs developed are conducted in order to improve the system. However, there is a rapid development and change in our current era and societies are trying to keep up with this change with their all institutions. Language training is one of the most important tools of the lifelong learning process beyond communication skills in individuals. Today's developments require that language training process be oriented and functional towards developing the perception, planning and communication skills of students. The qualified approaches to be followed in the formation of language training programs will have a positive effect on the quality of teacher candidates who will form the output of the program. This phenomenon will enable trained teachers to take a more active role within the system. Therefore, determining the limitations of Turkish Language Education undergraduate programs will shed light on both presenting the current situation and preparing more qualified and functional programs. In this context, in this study in which limitations are aimed to be determined in Turkish language education and training, document analysis approach based on document analysis and analysis of obtained documents within the scope of the subject is used whereas scanning model is used in order to determine opinions of teacher candidates who are seniors in the department of Turkish Language Education in the context of special field competencies. In order to determine the field equivalents of field courses in the Turkish Language Education undergraduate programs and to conduct a more in-depth investigation to determine the functionality of the program, open-ended questions were asked in a qualitative manner to the teachers who has been teaching Turkish for 2-5 years. As a result of the study, unnecessary restrictions in field education in Turkish language education and training at undergraduate level historically, it was observed that there were problems such as program regulations stemming from incomplete analysis and insufficient coordination in the structure of Turkish Education Programs offered by the Ministry of National Education (MEB) as well as their implementation, a more theory-based approached remaining in the background.