Tıp Fakültesi öğrencileri arasında Talasemi Farkındalık Düzeyi ve eğitimin farkındalığa olan etkisinin araştırılması
Assessment of Thalassemia Awareness Level and the impact of education on awareness among Medical students
Yazar: ECE KÜRKLÜ TOPÇU
Danışman: PROF. DR. DENİZ ASLAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin ülkemizde yaygın bir hastalık olan talasemi hastalığı hakkındaki farkındalık düzeyi ve eğitimin bu farkındalığa olan etkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Ocak 2023-Haziran 2023 arasında aktif olarak eğitim süreci içinde olan ve randomize olarak seçilen 1,2,3,4,5 ve 6. sınıf tıp fakültesi öğrencileri arasında yapılmış olan saha tabanlı bir anket çalışmasıdır. Anket ile öğrencilerin talasemi hastalığının insidansı, fizyopatolojisi, tanı, tedavi ve prenatal tanı yöntemleri ve hastalığın yönetimine dair temel bilgi düzeyleri sorgulanmıştır. Öğrencilerin bu sorulara verdikleri yanıtlar eğitim düzeylerine göre karşılaştırılmış ve lisans eğitim programı içerisinde verilen eğitimlerin etkisi araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya her sınıftan toplam 369 tıp fakültesi öğrencisi katılmış, katılımcıların %14,9'u 1. sınıf, %17,6'sı 2. sınıf, %16,3'ü 3. sınıf, %14,9'u 4. sınıf, %18,7'si 5. sınıf ve %17,6'sı 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Katılımcıların %46,6'sı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları staj programı içerisinde yer alan dersler de dahil olmak üzere tıp fakültesi eğitim sürecindeki talasemi konulu derslere katılmıştır. Katılımcıların %76,7'si talasemi hastalığı hakkında bilgi sahibi olduğunu düşündüğünü ifade etmiştir ve talasemi konulu derslere katıldığı bilinen öğrencilerin bu konudaki özgüvenlerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,01). Talasemi taşıyıcılığı ve sıklığının insidansının tıp fakültesi öğrencileri arasında bilinirliğinin oldukça az olduğu ve eğitimin bu konuda anlamlı fark yaratmadığı görülmüştür (p>0,05). Talasemi taşıyıcılığı ve hastalığından şüphe edilmesi için birinci basamak tetkik olan tam kan sayımının eritrosit parametrelerine göre değerlendirilme becerisi, tedavi yöntemleri ve doğum öncesi tanı yöntemlerinin bilinirliği, her ne kadar eğitimin pozitif etkisi saptanmış olsa da (p<0,05), tüm öğrenciler arasında beklenenden düşük saptanmıştır. Talasemi hastalığı hakkında sorulan bilgi sorularında en yüksek oranda doğru yanıt veren öğrencilerin daha yakın zamanda pratik ve teorik derslere katılan 4. sınıf öğrencileri olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük çoğunluğu lisans eğitim programı içerisinde yer alan derslerden fayda gördüğünü ifade etmiştir. Öğrencilerin eğitim programıyla ilgili en sık önerisi, derslerde örnek olgu sunumlarının daha fazla tartışılmasının faydalı olabileceği yönündedir. 
Sonuç: Çalışmamız göstermektedir ki geleceğin hekim adaylarının ülkemizde ve tüm dünyada oldukça yaygın ve önlenebilir bir hastalık olan talasemi hastalığı hakkındaki farkındalık düzeyi oldukça düşüktür ve talasemi konulu derslerin tamamına katılmış ve yakında birer hekim olarak hizmet verecek öğrencilerin dahi çoğu temel konuda bilgi eksiklikleri mevcuttur. Bu eksikliklerin giderilebilmesi için, konusunda uzman kişilerin önerileri ışığında geliştirilecek yeni eğitim ve sağlık politikalarının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: talasemi, tıp fakültesi öğrencileri, farkındalık, eğitim

Abstract:
Aim: In this study, the awareness level of Gazi University Faculty of Medicine students regarding thalassemia which is a prevalent disease in our country and the impact of education on this awareness have been investigated. 
Methods: This is a field-based survey conducted among randomly selected medical students from the 1st to 6th grades, actively participating in the educational program at Gazi University Faculty of Medicine between January 2023 and June 2023. The survey aimed to assess the basic knowledge levels of students regarding the incidence, pathophysiology, diagnosis, treatment, prenatal diagnosis methods and management of thalassemia. The responses of students were compared based on their educational levels, and the impact of the education provided within the undergraduate program was investigated.
Results: A total of 369 medical faculty students from all six grades participated in this study, with %14,9 from the 1st grade, %17,6 from the 2nd grade, %16,3 from the 3rd grade, %14,9 from the 4th grade, %18,7 from the 5th grade and %17,6 from the 6th grade. Of these participants, %46,6 attended courses on thalassemia during their medical education, including those within Child Health and Diseases internship program. %76,7 of the participants believed they had knowledge about thalassemia, and those students known to have attended thalassemia-related courses exhibited significantly higher confidence in their knowledge level (p<0,01). The awareness of thalassemia carrier status and its incidence among medical faculty students was found to be quite low, and education did not make a significant diffirence in this regard (p>0,05). Although there was a positive impact of education on the evaluation of erythrocyte parameters in the complete blood count, knowledge of treatment methods and awareness of prenatal diagnostic methods (p<0,05), these skills were found to be lower than expected among all students. Among the students, 4th grade students who had recently participated in practical and theoretical courses provided the highest percentage of correct answers to questions about thalassemia. The majority of students expressed that they benefited from the courses within the undergraduate program. The most common suggestion regarding the education program was that more discussion on case presentations in classes could be beneficial. 
Conclusion: Our study demonstrates that the awareness level of future medical professionals about thalassemia, a widespread and preventable disease in our country and worldwide, is quite low. Even students who have attended all thalassemia related courses and will soon serve as doctors have significant deficiencies in basic knowledge. To address these deficiencies, it is considered beneficial to develop new educational and health policies based on the recommendations of experts in the field.

Key words: thalassemia, medical students, awareness, education