Bitki gelişimini teşvik eden bakterilerin domateste verim ve bitki sağlığı üzerine etkisi
The effect of plant growth promoting bacteria on yield and plant health of tomato
Yazar: SERAP FIRAT ORAL
Danışman: PROF. DR. RECEP KOTAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Domates = Tomato

Özet:
Dünyada en çok üretilen, tüketilen ve ticareti yapılan sebzelerin başında gelen domateste birçok fungal, viral ve bakteriyel hastalık etmenleri ürünün yetiştiriciliği sırasında çok ciddi verim kayıplarına sebep olmaktadır. Bitkisel üretimde kullanılan kimyasal pestisitlerin ve kimyasal gübrelerin ise çevreye ve insan sağlığına verdikleri zararlardan dolayı alternatif yöntemler üzerinde durulmaktadır. Bu alternatif yöntemler içerisinde bitki gelişimini teşvik eden bakterilerin önemi hergeçen gün artmaktadır. Erzurum ili Uzundere ilçesinde yapılan bu çalışmada; bitki gelişimini teşvik ettikleri ve/veya bazı bitki patojeni funguslara karşı antifungal özelliğe sahip oldukları bilinen toplam 6 bakteri izolatı (Bacillus megaterium (TV-60D, TV-87A, TV-91C, KBA-10), Pantoea agglomerans (RK-92) ve Hafnia alvei (TV-34A)) kullanılmıştır. Bu bakteriler daha önce yapılan çeşitli çalışmalarda; yabani ve kültür bitkilerinin toprak altı veya toprak üstü aksamlarından izole edilerek, yağ asit metil esterleri profillerine göre tanılanmıştır. Çalışmada kullanılan bu bakteri izolatlarının Alternaria alternata, Fusarium solani, Sclerotonia sclerotiorum, Penicillium digitatum, Penicillium italicum ve Pythium deberyanum' un fungal disk gelişimi üzerine etkileri test edilmiş, sera koşullarında domates bitkisinin kök ve toprak üstü aksamına uygulanarak bazı vejatatif bitki gelişim parametreleri, verim, meyvede çatlama ve bitki sağlığı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bazı uygulamaların kontrole göre bitki boyu, çiçek sayısı, meyve sayısı, meyve ağırlığı, meyve çapı, meyve yüksekliği, bitkinin yaş ve kuru kök ve gövde ağırlığı gibi parametrelerde istatistikî olarak önemli bulunan artışlara sebep olduğu gözlenmiştir. Özellikle B. megaterium KBA-10 uygulamasının meyvede çatlama oranında ve genel hastalık şiddetinde ciddi bir azalmaya sebep olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu çalışmada kullanılan bakteri formülasyonlarından bitki gelişim parametreleri açısından P. agglomerans RK-92 ve B. megaterium TV-91C'nin; genel hastalık kontrolü açısından ise B. megaterium KBA-10 uygulamalarının domates yetiştiriciliğinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Many fungal, viral and bacterial disease factors in tomato, which is one of the most produced, consumed and traded vegetables in the world, cause serious yield losses during the cultivation of the product. Since chemical pesticides and fertilizers used in plant production cause damages to the environment and human health, alternative methods are being considered. Among these alternative methods, the importance of plant growth promoting bacteria is increasing day by day. In this study conducted in Uzundere district of Erzurum province; A total of 6 bacterial isolates (Bacillus megaterium TV-60D, TV-87A, TV-91C, KBA-10, Pantoea agglomerans RK-92 and Hafnia alvei TV-34A), which are known to promote plant growth and /or have antifungal properties against certain plant pathogenic fungi were used. In previous studies, these bacteria were isolated from subsoil or above ground parts of wild and cultivated plants and identified according to fatty acid methyl esters profiles. The effects of these bacterial isolates on the fungal disc development of Alternaria alternata, Fusarium solani, Sclerotonia sclerotiorum, Penicillium digitatum, Penicillium italicum and Pythium deberyanum were tested and also the effects of theses isolates on vegetative plant growth parameters, yield, fruit cracking and plant health were investigated under greenhouse by applying to the root and soil parts of tomato plant. It was observed that some of the applications showed statistically significant increases in some parameters such as plant height, number of flowers, fruit number, fruit weight, fruit diameter, fruit height, age and dry root and stem weight of the plant. Especially, the application of B. megaterium KBA-10 was observed to cause a significant reduction in fruit cracking rate and overall disease severity. As a result, it can be concluded that among the bacterial formulations performed in this study, the applications of P. agglomerans RK-92 and B. megaterium TV-91C in terms of plant growth parameters and B. megaterium KBA-10 for general disease control can be considered in tomato cultivation.