Türk vergi sisteminde vergi adaletinin sağlanmasında Katma Değer Vergisinde kişiselleştirme
Personalization in Value Added Tax in ensuring tax justice in the Turkish tax system
Yazar: İREM KÜLEKÇİ
Danışman: PROF. DR. ONUR EROĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Vergi adaleti = Tax equity

Özet:
Türk Vergi Sistemi'nde vergiler, verimlilik ve adalet gibi bazı vergilendirme ilkeleri doğrultusunda tahsil edilmektedir. Bu vergilendirme ilkelerinden en önemlisi adalettir. Mükellefler, gelir ve servet üzerinden direkt olarak alınan dolaysız ve harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergi türleriyle vergilendirilmektedir. Dolaylı bir vergi türü olan katma değer vergisi, kişilerin ödeme gücüne göre ayarlanmayan ve herkesten eşit olarak alınan vergilerdir. Mükellefler arasında vergi yükünün dengesiz dağılmasına neden olan KDV, adalet ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Vergi sisteminde özellikle 1980 yılından sonra yapılan vergi politikaları, dolaylı vergi oranlarında önemli artışlara neden olmuştur. 1985 yılında KDV'nin yürürlüğe koyulması ile vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlığı artış göstermiştir. Çünkü KDV, vergi gelirlerinin büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. 
Çalışmada Türk Vergi Sistemi'nde KDV vergi adaleti açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Değerlendirmede katma değer vergisinin kişiselleştirme problemi üzerinde durulmuştur. Vergi adaletinin sağlanmasında KDV'nin kişiselleştirmesine ilişkin sunulmuş öneriler incelenmiştir. Son olarak Kanada çözümü ve Kaldor'un kişisel harcama vergisi modelinden etkilenerek, vergi sisteminde vergi adaletini sağlamak için gelir endeksli kişisel katma değer vergisi önerisi sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In the Turkish Tax System, taxes are collected in line with certain taxation principles such as efficiency and equity. The foremost principle among these taxation principles is equity, also known as justice. Taxpayers are subject to taxation through both direct taxes levied on income and wealth, and indirect taxes imposed on expenditures. Value added tax, as an example of an indirect tax, constitutes a tax type that is uniformly imposed on everyone without being adjusted according to individuals' ability to pay. VAT, being an indirect tax, does not align with the principle of equity, as it leads to an uneven distribution of the tax burden among taxpayers.Tax policies implemented particularly after the year 1980 have resulted in significant increases in indirect tax rates. The introduction of VAT in 1985 has further escalated the prominence of indirect taxes within the tax system. This is due to the fact that VAT contributes to a substantial majority of tax revenues.
The study examines and assesses the VAT within the Turkish Tax System in terms of tax equity. The evaluation specifically addresses the issue of personalization associated with VAT. Recommendations regarding the personalization of VAT for the purpose of achieving tax equity are scrutinized within the evaluation. Lastly, drawing inspiration from the Canadian solution and Koldor's model of personal consumption tax, an attempt is made to propose an income-indexed personal value added tax as a means of establishing tax equity within the tax system.