Premenopozal ve menopozal kadınlarda duygusal iştah ve yeme bağımlılığının saptanması
Determining the emotional appetite and food addiction in menopausal and non-menopausal women
Yazar: SÜMEYYE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. HABİBE ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Ölçekler = Scales ; İştah = Appetite

Özet:
Bu araştırma premenopozal ve menopozal kadınlarda, duygusal iştah ve yeme bağımlılığının karşılaştırılması amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırma Aralık 2019-Nisan 2020 tarihinde İstanbul'da Sultangazi İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvuran 40-55 yaş arası 180 premenopozal ve 180 menopozal olmak üzere 360 kadın ile yürütülmüştür. Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından (27/11/2018) onay alındıktan sonra kadınların sosyodemografik özelliklerini, antropometrik ölçümlerini, Duygusal İştah Anketi'ni (DİA), Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği'ni (YYBÖ), üç günlük besin tüketim kayıtlarını, Yeme Tutum Testi-26'yı (YTT-26) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form'u (IPAQ-kısa form) içeren anket formu yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak doldurulmuştur. Menopoz durumlarına göre kadınların; yaş, medeni durum, eğitim, ekonomik durum, hastalık ve ilaç kullanma durumu, öğün atlama durumları, vücut suyu ve kalça çevresi ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Menopozal kadınlarda yeme bağımlılığı görülme oranı (%17.2); premenopozal kadınlarda da yeme bozukluğu görülme oranı (%37.7) yüksek bulunmuştur (p>0.05). Menopozal kadınların DİA olumsuz toplam puan ortalaması (59.7±19.7) premenopozal kadınların puan ortalamasından (55.6±17.9) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.040). Menopozal kadınlarda DİA ve YYBÖ ölçekleri arasında pozitif yönlü (r= 0.423, p=0.000); YTT-26 ile YYBÖ arasında ise negatif yönlü (r=-0.213, p=0.003); premenopozal kadınlarda DİA ile YYBÖ arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki (r=0.198, p=0.008) bulunmuştur. Sonuç olarak; menopozal kadınlarda duygusal yeme ve yeme bağımlılığının daha yüksek oranda görüldüğü ve beslenme programı oluştururken bu durumlarının birlikte ele alınmasının sağlığın korunmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to compare the emotional appetite and food addiction in menopausal and non-menopausal women. This study was conducted with 360 women (180 non-menopausal and 180 menopausal) aged 40-55 years, who applied to Sultangazi District Health Directorate in Istanbul between December 2019 and April 2020. After the approval of Erciyes University Social and Humanities Ethics Committee, the questionnaire containing the their socio-demographic characteristics, anthropometric measurements, three-day food consumption records, Emotional Appetite Questionnaire (EMAQ), Yale Food Addiction Scale (YFAS), Eating Attitudes Test-26 (EAT-26) and International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-short form) was filled using face to face interview method after receiving the informed consent form. A significant relationship was found between the averages of age, marital status, educational and economic status, disease and drug use status, main meal and snack skipping status and hip circumference according to the menopause status of women (0<0.05). The rate of food addiction was higher in menopausal women (%17.2) and the rate of eating disorders was also found higher in non-menopausal women (%37.7) (p>0.05). The mean total negative score of DIA of menopausal women (59.7±19.7) was found to be significantly higher than the mean score of non-menopausal women (55.6±17.9). A positive correlation was found between the EMAQ and YFAS scales (r= 0.423, p=0.000) and negative relationship between EAT-26 and YFAS scales (r=-0.213, p=0.003) in menopausal women. It is suggested that emotional eating and food addiction can be observed at a higher rate in menopausal women and that evaluating these situations together while making a nutrition program will contribute to the protect health.