Akut bakteriyel ve viral menenjit geçirmiş olguların hipofiz fonksiyonlarının kronik dönemde araştırılması
Investigation of pituitary function in cases of acute bacterial and viral meningitis in chronic period
Yazar: GAMZE ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. FATİH TANRIVERDİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz fonksiyon testleri = Pituitary function tests ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipopitüitarizm = Hypopituitarism ; Menenjit-bakteriyel = Meningitis-bacterial ; Menenjit-viral = Meningitis-viral ; Menenjitler = Meningitis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, menenjit, ensefalit ve meningoensefalit enfeksiyonu sonrası hipofiz fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve hipofiz yetmezliği gelişenlerde bunun metabolik parametreler üzerine olan etkisininin gösterilmesi amaçlanmıştır.  
Hastalar ve metod: Çalışmaya, yaşları 18- 65 (ortalama: 39.53 ± 17,089 yıl) arasında değişen 19 hasta (11 hasta erkek, 8 hasta kadın) alındı. Hastaların 7 tanesinde akut bakteriyel menenjit, 9 tanesinde akut viral ensefalit, 3 tanesinde akut meningoensefalit tanısı mevcuttu. Hastaların endokrinolojik değerlendirmesi menenjit sonrası, 17- 92. aylar arasında (ortalama 48,47 ± 25,19 ay) yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların, bazal hipofiz hormonları, biyokimyasal parametreleri, VKİ, vücut kompozisyon analizi, bel çevresi, idrar ve plazma osmolalitesi ölçüldü ve hipotalamo- pituiter- adrenal (HPA) ve Growth hormon- IGF-1 aksını değerlendirmek için glukagon testi yapıldı ve hipofiz boyutu, hipofizer kitle ve stalkın durumu açısından değerlendirilmek için hipofiz MR çekildi.  
Bulgular: Bazal değerlendirmede, 3 hastada (%15,7) izole GH eksikliği, 1 hastada (%5,2) izole FSH-LH eksikliği ve 1 hastada (%5,2) hem FSH-LH hem GH eksikliği olmak üzere toplamda 5 hastada (%26,3) hipofiz yetmezliği tespit edildi. Hastaların hiçbirinde panhipopituitarizm görülmedi. Hastaların hiçbirinde DI tespit edilmedi. IGF-1 ile total kolesterol arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon tespit edildi (r: -0.517; p: 0.028).
Sonuç: Bu çalışmada, menenjitli ve meningoensefalitli hastaların takiplerinde hipofiz yetmezliği, özellikle de büyüme hormonu eksikliği geliştiği gösterilmiştir. Çalışmadan çıkan en önemli klinik sonuç; akut menenjit ve meningoensefalit geçiren hastaların hipofiz yetmezliği yönünden en az 4-5 yıl takip edilmesi gerektiğidir.

Abstract:
Introduction-Objective: This study was designed to evaluate the pituitary functions after meningitis, encephalitis and meningoencephalitis. We also evaluated the metabolic consequences of pituitary hormone deficiency.
Materials And Methods: 19 patients with ages 18 to 65 (mean: 39.53 ± 17.089 years; 11 male patients, 8 patients female) were included in the study. There were 7 patients with acute bacterial meningitis, 9 patients with acute viral encephalitis, and 3 cases of acute meningoencephalitis. Baseline endocrinological evaluation after meningitis between 17- 92 months (mean 48.47 ± 25.19 months) was performed. Basal pituitary hormones, biochemical parameters, BMI, body composition analysis, waist circumference, urine and plasma osmolality were evaulated and glucagon test was performed to evaulate hypothalamic pituitary-adrenal (HPA) and IGF-1 Growth hormones, and MR  was performed to evaulate the size of the patient's pituitary gland and to dedect pituitary mass.
Results: There was 3 patients (15.7%) with isolated GH deficiency, 1 patient (5.2%)  with isolated FSH-LH deficiency and 1 patient (5.2%) with both of FSH-LH, and GH deficiency, in sum 5 patients ( 26.3%) with pituitary insufficiency were detected. ). None of the patients had panhypopituitarism. None of the patients had DI, and there were significant negative correlations between IGF-1 and total cholesterol levels (r: -0.539, p: 0.047).
Conclusion: In the present retrospective study, it was demonstrated that high frequency of pituitary defencies, GH deficiency in particular, was present in menengitis and meningoencephalitis patients. The most important result of this study regarding clinical practice was, the patients with acute meningitis, meningoencephalitis or encephalitis need at least 4-5 years pituitary function screening.