Olağanüstü durumlara yönelik mikro ölçekte mobil mekân modeli önerisi
Micro scale for extraordinary situations mobile space model suggestion
Yazar: PINAR ALPAY
Danışman: PROF. DR. HAKKI TONGUÇ TOKOL
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Mikro-mobil mekânların kullanım amacı kapsamında, tasarım sürecini 
şekillendiren birçok faktör bulunmaktadır. Araştırmanın amacı, kontrolsüz bir şekilde 
gerçekleşerek bireyi ve toplum yapısını ciddi boyutlarda etkileyen olağanüstü durum 
kapsamında, kullanıcının geçici ve mecburi olarak yönelim göstereceği mikro-mobil 
mekân model önerisi ortaya koymaktır. Faydacılık kaygısıyla ele alınan yaklaşımda asıl 
hedef, tasarlama yöntemlerinin olağanüstü durum kapsamında okuyucuya sunularak 
model üzerinden bir bakış açısı kazandırılmak istenmesidir. Olağanüstü problemler 
odağında modelin kullanımına dair 72 saatlik hayati sürece vurgu yapılarak, çevresel 
faktörler, kullanıcı faktörü ve mekânsal faktörler kapsamında süreç ele alınmaktadır. Bu 
kapsamda kullanım amacı, kullanıcı sayısı, hareket yapısı ve hareket kabiliyeti gibi 
modele dair yaklaşımlar ortaya çıkarılarak öneride bulunulmaktadır. Olağanüstü duruma 
yönelik tasarlanacak mikro-mobil mekânların insan, mekân, çevre bilincinde bütüncül bir 
bakış açısı ile tasarlanması gerektiği değerlendirmelerine varılmış ve çalışma sonucunda 
bu bakış açısı ile yaklaşılan model önerisinin grafiksel anlatımla ifadesi sunulmuştur. 
Olağanüstü durum özelinde, süreç ve sonuç ilişkisini vurgulayarak model üzerinden 
sonuca varılmaktadır. Ayrıca gelecek çalışmalara yönelik öneriler sunularak modelin 
geliştirilmesi gerektiğinin altı çizilmektedir.

Abstract:
There are many factors that shape the design process within the scope of the 
intended use of micro-mobile spaces. The aim of the research is to propose a micromobile space model to which the user will temporarily and compulsorily gravitate, within 
the scope of an extraordinary situation that occurs in an uncontrolled way and seriously 
affects the individual and the social structure. The main goal of the approach, which is 
taken with a utilitarian concern, is to present the design methods to the reader within the 
context of an extraordinary situation and to gain a perspective through the model. 
Focusing on extraordinary problems, the process is discussed within the scope of 
environmental factors, user factor and spatial factors, with emphasis on the 72-hour vital 
process of using the model. In this context, approaches to the model such as purpose of 
use, number of users, movement structure and mobility are revealed and suggestions are 
made. It has been concluded that micro-mobile spaces to be designed for extraordinary 
situations should be designed with a holistic perspective regarding human, space and 
environmental awareness, and as a result of the study, a graphical expression of the model 
proposal approached from this perspective has been presented. In the case of emergency, 
a conclusion is reached through the model by emphasizing the relationship between 
process and result. In addition, suggestions for future studies are presented and the need 
to improve the model is underlined.