Altyazı ve dublaj çevirileriyle ilgili yöntem ve tekniklerin çeviribilim açısından incelenmesi
Studying the methods and technics related to the subtitle and dubbing in the framework of the translation studies
Yazar: NESRİN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM TOSUN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Altyazılama = Subtitle ; Dublaj = Dubbing ; Film = Film ; Kültür = Culture ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Sessiz film devrinin sona erip sesli film çağının başlamasıyla beraber bu filmleri yabancı ülkelerde yayınlamada yaşanan en büyük zorluk, o ülkenin dilinin bilinmemesiydi. Sesli film devri bu filmlerin diğer ülkelerde de gösterilmesini sağlayacak çözüm arayışına girdi. Bu arayışın sonucu olarak ortaya çıkan çözümlerden biri orijinal seste bir değişiklik yaratmadan çeviri metnini ekranın alt kısmına konumlandıran altyazı ve bir diğeri ise kaynak dilin ses kanalı ile erek dilin ses kanalının yer değiştirdiği dublaj idi.Çok uzun bir zamandan beri film çevirileri yapılıyor olsa da, film çevirisi 90lı yılların başından beri çevirbilim içersindeki yerini almıştır. Diğer çeviri türlerine nazaran çevirinin birden fazla kanal üzerinden alıcıya ulaşmasından dolayı bu tür metinlerin çevirisinde yaşanan zorluklar ve sınırlandırmalar, diğer çeviri türlerine göre daha fazladır.Film çevirisi çeviribilimin oldukça yeni bir dalı olmasına rağmen en geniş kitleye ulaşan çeviri şeklidir. Bunda etkili olan en büyük faktör ise sinema ve TV'dir.Film çevirilerinde edebi çevirilere kıyasla bilgi hem görsel, hem işitsel olarak alıcıya ulaştığı ve hem dilsel, hem de dilsel olmayan öğeleri barındırdığından, filmdeki kültürel öğelerin aktarımı da bir o kadar zor olmaktadır. Film metinlerinde dilsel öğe olan diyalog ve dilsel olmayan öğeleri kapsayan beden dili, mimikler, el kol hareketleri ve diğer görsel öğeler, metin diyalogunun çevrilmesinde etkili olan faktörlerden bazılarıdır.Genelden özele bir yaklaşımla hazırladığımız bu tezde çeviribilimden başlayıp, çeviride en önemli öğe olan kültürü inceledikten sonra kültürün, dilin ve dilsel olmayan öğelerin film çevirisi metnindeki önemi, bilginin görsel ve işitsel kanal üzerinden alıcıya ulaşması esnasındaki bu öğelerin çevirisinde izlenen stratejiler ve edebi çevirilerde olduğu gibi bu metinlerin erek alıcıda orijinaldeki gibi etki bırakması için izlenen yol konu olmuştur.

Abstract:
When the silent film ends up, the terms of today?s concept, ?the film with voice? starts, the most difficult thing making the film being on abroad is not having the capacity on the language of the other country. There has been a struggle to reach a solution to show the same film in different countries. At the end of this solution, subtitle, adding the translation text below the film without making any change into the original voice, is one of this solutions revealing out. The other one is dubbing, replacing the voice channel of the country with the original one.Although the films have been translated for a long time, the film translation has taken place in the translation studies since the beginning of 1990s. There are more difficulties and delimitations on translating this kind of text because the film translation reaches so many recipients on so many channels compared to other types of the translation.Despite the fact that the concept of ?the film translation? is a new branch of the translation studies, it is a kind of translation reaching so many recipients.It is very difficult to translate the cultural elements in the film, for the film translation reaching the recipients through both the visual and auditory ways and including both intralingual and interlingual elements. Gestures, mimics, body language and the other visual elements including dialogue, which are lingual elements, are some of effective factors on translating the text dialogueWe prepared this thesis in the framework of the approach from the general to particular one. We have started with the translation studies. Then we have studied the culture which is the most important element in translation, the importance of intralingual and interlingual elements on the film translation and some strategies which are applied during the translation of these elements at the moment of the information reaching the recipients through the visual and auditory channels. Also the same effect of original text on the target recipients like the literary translation is the other important way that is applied.