Alkol bağımlılarında üstbiliş ve bilinçli farkındalık, stresle başa çıkma, öfke ve agresyonla ilişkisinin incelenmesi
The investigation of metacognition in patient with alcohol dependence and relationship with mindfulness, coping with stress, anger and agression
Yazar: NESLİHAN KARA
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAOĞLU ; PROF. DR. ADNAN ÖZÇETİN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Stres = Stress ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Bu çalışmada alkol bağımlılığı olan hastalarda üstbiliş işlevleri, bilinçli farkındalık, stresle başa çıkma, öfke ve agresyonlarının araştırılması ayrıca üstbilişin diğer ölçeklerle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DSM-5'e göre Alkol Kullanım Bozukluğu (AKB) tanısı almış hasta grubu (n=72) ile herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan kontrol grubu (n=71) dahil edilmiştir. Çalışmada sosyodemografik veri formu, Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Stresli Durumlarla Başa Çıkma Envanteri Kısa Formu (SDBÇE-21), Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖ-ÖİTÖ) ve Buss-Perry Agresyon Ölçeği (AÖ) kullanılmıştır.
Bulgular: AKB grubunda ÜBÖ-30, SDBÇE-21ölçeği duygusal ve kaçınmacı başa çıkma, SÖ-ÖİTÖ sürekli öfke, öfke dışa ve öfke içte ve AÖ puanları kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p=0,018, p<0,001, p=0,001 ve p=0,001, p<0,001). Kontrol grubunda bilinçli farkındalık ve çözüme dönük başa çıkma anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,002, p=0,047). Gruplar arasında ÜBÖ-30 ile diğer ölçeklerin korelasyon katsayılarının karşılaştırılmasında AKB grubunda ÜBÖ ile çözüme dönük başa çıkma, sürekli öfke ve fiziksel agresyon arasında farklılık saptanmıştır (sırasıyla z=-2,391; p=0,017, z=2,035; p=0,042 ve z=2,120; p=0,034 ).
Sonuç: AKB'da uyum bozucu üstbilişlerinin, öfke ve agresyonlarının yüksek olduğu, farkındalıklarının düşük olduğu ve stresle başa çıkmalarının uyumsuz olduğu görülmüştür. Ayrıca üstbiliş ile çözüme dönük başa çıkma, sürekli öfke ve fiziksel agresyon ilişkisinin AKB grubuna özgü olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate metacognitive functions, mindfulness, coping with stress, anger and aggression and the relationship between metacognition and other scales in patients with alcohol dependence.
Materials and Methods: The patient group diagnosed with Alcohol Use Disorder (AUD) according to DSM-5 (n = 72) and the control group without any psychiatric diagnosis (n = 71) were included in the study. Sociodemographic data form, Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), Metacognition Questionnaire (MCQ-30), Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), Coping Inventory for Stressful Situations - Short Form (CISS-21), Trait Anger and Anger Expression Scale (TA-AES) and Buss-Perry's Aggression Questionnaire (AQ) were used.
Results: In the AUD group, the MCQ-30, CISS-21 scale emotional and avoidant coping, TA-AES trait anger, anger out and anger in, and AQ scores were found to be significantly higher than the control group (p<0,001, p<0,001, p=0,018, p<0,001, p=0,001 ve p=0,001, p<0,001, respectively). In the control group mindfulness and task-oriented coping were found to be significantly higher (p=0,002, p=0,047, respectively). When comparing the correlation coefficients of MCQ-30 and other scales between the groups, a difference was found between the AUD group task-oriented coping, trait anger and physical aggression (z=-2,391; p=0,017, z=2,035; p=0,042 ve z=2,120; p=0,034, respectively).
Conclusions: It was observed that incompatible metacognitions, anger and aggression were high, their awareness was low, and their coping with stress was incompatible ın the AUD. Additionally it was thought that the relationship between metacognition and task-oriented coping, trait anger and physical aggression might be specific to the AUD group.