Fen bilimleri dersinde öğrencilerin öğrenmede zorlandıkları konular ve öğrenme-öğretme süreçlerine yönelik öğretmen görüşleri
Subjects that students have difficulty in learning in science courses and teachers' opinions on learning-teaching processes
Yazar: AYŞE KARSUOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH SEZEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Bu çalışmada; ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersinde öğrenmede en çok zorlandıkları konuları öğretmen görüşleriyle belirlemek ve nedenlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Aynı zamanda öğretmenlerin; öğrenme-öğretme sürecinde bu zorluğu giderebilmek için kullandıkları öğretim yöntem-teknikleri ve uygulamaları tespit etmektir.  Yapılan çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Erzurum ili merkez ilköğretim okullarında görev yapan 80 Fen Bilimleri öğretmeni oluşturmuştur. Alınan izinler doğrultusunda, ortaokullardaki Fen Bilimleri öğretmenlerine araştırmanın amacına yönelik bilgi verilip, bu araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden öğretmenlerle görüşme yapılmıştır.Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. 5.sınıf öğrencilerinin en çok öğrenme zorluğu yaşadığı konunun "Madde ve Değişim" ünitesi olduğu, 6.sınıf öğrencilerinin en çok öğrenme zorluğu yaşadığı konunun "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi olduğu, 7.sınıf öğrencilerinin en çok öğrenme zorluğu yaşadığı konunun "Hücre ve Bölünmeler" ünitesi olduğu ve 8.sınıf öğrencilerinin en çok "Basit Makineler" ünitesinde öğrenme zorluğu yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin bu konuda öğrenme problemi yaşamalarına dair birçok farklı neden belirtmiştir. Öğretmenlerin, öğrencilerin bu konuda zorlandıklarına karar verdikleri ölçme değerlendirme sürecinde değerlendirme biçimi olarak en çok çoktan seçmeli test, soru cevap, yazılı sınavlar ve denemelere baktıkları tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen görüşmeler sonucuna göre; öğretmenlerin öğrenme zorluğunu giderebilmek için farklı çalışmalar yaptığı görülmüştür. Etkinlikleri hazırlama sürecinde yararlandıkları bilgi kaynaklarına bakıldığında ise ders kitabı, sosyal ağlar, farklı internet kaynakları ve EBA'dan yoğun olarak yararlandıkları belirlenmiştir. Aynı zamanda konu zorluğunun giderilmesinde yöntem-tekniklerin etkili olduğu ve birçok yöntem-teknik kullandığı öğretmen görüşleriyle tespit edilmiştir. Öğretmenler, öğrenme zorluğu yaşanan konuların/kavramların öğretimine yönelik birçok çözüm önerisinde bulunmuştur. Bunların yanında görüşme sorularını yanıtlamayan öğretmenlerin konuya dair kendi görüşlerine de yer verilmiştir. Görüşme verilerinden yola çıkarak yapılan tüm uygulamaların öğrencileri bu süreçte aktif kıldığı, dikkatlerini çektiği ve öğrenmeyi daha kalıcı hale getirdiği söylenebilir. Bu yöndeki çalışmalara daha çok zaman ayrılması ve öğretmenlerin ifade ettiği problemlerin çözümüne yönelik düzenlemelerin yapılmasının öğrenme problemlerinin azalmasına katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Abstract:
In this study; it is aimed to determine the subjects that middle school students have the most difficulty in learning in Science class with the opinions of teachers and to reveal the reasons. At the same time, it is to determine the teaching methods-techniques and applications that teachers use to overcome this difficulty in the learning-teaching process. In the study, a case study, one of the qualitative research designs, was used. The study group consisted of 80 Science teachers working in primary schools in the Erzurum province. In accordance with the permissions received, information about the purpose of the study was given to the Science teachers in the middle schools and interviews were conducted with the teachers who volunteered to participate in this study.The data obtained from the interviews were analyzed with content analysis. The subject that 5th grade students have the most learning difficulty in is the "Matter and Change" unit, the subject that 6th grade students have the most learning difficulty in is the "Systems in Our Body" unit, and the subject that 7th grade students have the most learning difficulty in is "Cells and Divisions". It has been determined that 8th grade students have learning difficulties mostly in the "Simple Machines" unit. Teachers stated many different reasons why students had learning problems in this regard. It has been determined that teachers mostly look at multiple choice tests, question and answer tests, written exams and essays as the form of evaluation in the assessment and evaluation process, where they decide that students have difficulty in this subject. According to the results of the interviews; It has been observed that teachers do different studies to eliminate learning difficulties. When we look at the information sources they used in the process of preparing the activities, it was determined that they made extensive use of textbooks, social networks, different internet resources and EBA. At the same time, it has been determined through teacher opinions that methods-techniques are effective in eliminating the difficulty of the subject and that many methods-techniques are used. Teachers have suggested many solutions for teaching subjects/concepts with learning difficulties. In addition, the opinions of teachers who did not answer the interview questions were also included.Based on the interview data, it can be said that all applications activate students in this process, attract their attention and make learning more permanent. It is thought that allocating more time to studies in this direction and making arrangements to solve the problems expressed by teachers will contribute to the reduction of learning problems.