Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde muhasebe ve finansal raporlama uygulamalarının Basel I-II-III kriterlerine uygunluğunun ölçülmesi: Bir araştırma
A study on the measurement of accounting and financial reporting applications in small and medium sized enterprises from the point of readiness to Basel regulations
Yazar: HAŞMET SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. NAİM ATA ATABEY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Basel kriterleri = Basel criteria ; Finansal raporlama = Financial reporting ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgi sistemleri = Accounting information systems

Özet:
Dünya genelinde birçok ülkede yaygın olarak uygulanmakta olan Basel kriterlerinin öngörülebilir bir gelecekte Türkiye'de de geçerli olması planlanmaktadır. Basel düzenlemelerinin amacı, bankalarda etkin risk yönetimi ve piyasa disiplininin geliştirilmesi ve sermaye yeterliliği ölçümlerinin etkinliğini arttırılması yoluyla daha sağlıklı bir bankacılık sisteminin oluşturulmasıdır. Sözkonusu düzenlemelerin kredi hesaplama yöntemlerine getireceği değişiklikler reel sektörü önemli derecede etkileyecektir. Bunlardan birisi de bankaların işletmeleri kredilendirme süreçlerinde kullanacakları firma tanımlarıdır. Yeni tanıma göre Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin yaklaşık % 99 kısmı KOBİ kapsamındadır.Çalışma; Basel düzenlemelerinin, ülke ekonomisi için bu derece onemli olan KOBİ'lere Muhasebe Bilgi Sistemleri ve Finansal Raporlamaları çerçevesinde kalitatif faktörler açısından etkilerinin araştırılması, bu faktörlere hazırlık düzeylerinin belirlenmesine yönelik standart bir ölçek geliştirilmesi ve ölçeğin Türkiye'de faaliyet gösteren KOBİ'lere uygulanmasına yöneliktir.Dört ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; Uluslararası Ödemeler Bankası, Basel Komitesi ve Basel uzlaşılarının ortaya çıkış süreçleri ve genel çerçeveleri anlatılmıştır. Bu bölümde ayrıca; asgari sermaye yeterliliği, üç yapısal dayanak, risk kavramları ve hesaplama yöntemleri irdelenmiştir.İkinci bölümde; KOBİ'ler ve KOBİ'lere yönelik muhasebe bilgi sistemi ve finansal raporlama uygulamaları hakkında kavramsal ve kuramsal bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu bölümde KOBİ'ler için Uluslararası Finansal Muhasebe Standartlarının genel çerçevesi sunulmuştur.Üçüncü bölümde; Basel düzenlemelerinin KOBİ'ler üzerine etkileri ele alınmıştır. Önce kredi ve teminat koşullarına etkileri özet olarak sunulmuş daha sonra muhasebe bilgi sistemleri ve finansal raporlamalarına etkiler çeşitli değişkenler açısından irdelenmiştir.Dördüncü bölümde; KOBİ'lerin Basel Kriterlerine Muhasebe Bilgi Sistemleri ve Finansal Raporlamaları çerçevesinde kalitatif faktörler açısından hazırlık düzeylerinin belirlenmesi amacıyla bir ölçme aracı geliştirilmiş ve uygulanmıştır.

Abstract:
The Basel criteria which have already been in use in many countries in the world are planned to be applied in Turkish Banking System in the near future. The main goal of Basel regulations is to establish a better banking system and to contribute the financial stability by improving market discipline and active risk management in banks and increasing the capital sufficiency measurements activeness. The changed applications in credit evaluation processes will also affect real sector to a great extent. One of the most important changes in this process is about enterprise definitions. According to the new definition, almost about 99 % of all companies in Turkey are small and medium sized enterprises(SMEs)Our study aims to research the qualitative effects of Basel regulations on SMEs? ``as one of the most important parts our national economy?? in accordance with their accounting information systems and financial reportings, to develope and standardize a scale to determine how ready are SMEs to the Basel regulations and to apply this scale to a random sample of SMEs in Turkey.In the first of four chapters of the study, we summarized the historical background of The Bank For International Settlements, Basel Committee and Basel Regulations by general frames. We also described the capital adequacy, three structural pillars, risk terms and calculation methods in this chapter.In the second chapter, cognitive and theoretical information about SMEs and acccounting information system and financial reporting practices of SMEs have been given and IFRS for SMEs have been explained briefly.Third chapter is about the effects of Basel regulations on SMEs. Firstly, the impacts on lending spreads and collateral securities have been explained as a summary. Then, the impacts of them on accounting information systems and financial reportings from the point of various variables have been described in detail.In fourth chapter, a scale has been developed and standardized in order to determine how SMEs ready to Basel regulations in terms of their accounting information systems and financial reportings from the point of various variables and this scale applied to a random sample of SMEs in Turkey.