Epitelyal over kanserlerinde apoptotik indeksin ve P 53 ve BCL-2 gen ekspresyonlarının surviv ve klinikopatolojik faktörlerle olan ilişkileri
Correlation of apoptotic index and P 53 and BCL-2 gene expressions with survival and clinicopathologic factors in epithelial ovarian cancers
Yazar: BÜLENT BERKER
Danışman: PROF.DR. SEVİM DİNÇER CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Genler-P53 = Genes-P53 ; Hücre ölümü = Cell death ; Lenfoma-B hücreli = Lymphoma-B cell ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Bu çalışmada, epitelial over kanserlerindeki önemi konusunda henüz çok fazla bilginin olmadığı apopitotik prosesin bir göstergesi olan apopitotik indeksin (Ai) ve tümör supresör gen p53 ve onkogen bcl-2 ekspresyonlarının sürviv ve çeşitli klinikopatolojik faktörlerle olan ilişkileri araştırılmıştır. Bu amaçla 1990- 1997 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilimdalı'mda öpere edilip cerrahi evrelendirme yapılmış olan 50 epitelyal over kanserli (EOK) olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Programlı hücre ölümü olan apoptozis anormal hücre çoğalmasını dengeleyen fizyolojik bir olaydır. Bu olayın histopatolojik göstergesi olan apoptotik indeks ile apoptozis regülatör genleri olarak kabul edilen tümör supresör gen p53 ve onkogen bcl-2 ekspresyonları arasındaki ilişki araştırıldığında istatistiksel anlamlılık ifade eden bir ilişki saptanmamıştır. Bu sonuç bizi apoptozis regülatör faktörleri olarak bilinen p53 ve bcl-2'nin neoplastik dokularda meydana gelen apoptozisde oynadıkları rolün değişik olabileceği ve apoptotik prosesin daha kompleks bir hal aldığı düşüncesine götürmektedir. Çalışmamızdaki EOK'li olgulardaki farklı evre, grade ve histolojik tiplerde apoptozis yoğunluğunda bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Al'nin median yaşam süresi üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamsız bulunurken, prognoz açısından da önemli olmadığı görülmüştür. Çalışmamızda gerek p-53 ve gerekse bcl-2 gen ekspresyonlarının medyan sağ kalım üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamsız bulunurken, her ikisinin de prognoz açısından önemsiz oldukları ve mitoz sayısı dışındaki diğer prognostik ve klinikopatolojik faktörlerle istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerinin olmadığı gösterilmiştir. Çalışmamızda tek bağımsız prognostik faktör olarak bulunan mitoz sayısı ile p53 ekspresyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde bir ilişki saptanırken, bcl-2 ekspresyonuyla mitoz sayısı arasında istatistiki anlamlılık sınırına yakın (p=0,06) bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca çalışmamızda, istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte mitoz sayısı arttıkça apoptotik hücre sayısının azaldığı görülmüştür. Bütün bu bulgular bizi neoplastik dokuda meydana gelen değişikliğin dengeyi proliferasyon lehine bozduğu sonucuna götürmektedir. Olgu sayısının arttırılması ile istatistiksel analizlerin daha da doğrulanabileceği gerçeğinin yanısıra, yapılacak prospektif çalışmalarla da bu markırların prognostik önemlerinin daha rasyonel olarak ortaya konulabileceği görüşündeyiz.

Abstract: