Diyabetik retinopatili hastalarda seröz maküla dekolmanının morfolojisi ve tedavi yanıtını etkileyen parametreler
In patients with diabetic retinopathy morphology of serous maculadetachment and parameters affecting the treatment response
Yazar: TUĞÇE AYDIN
Danışman: PROF. DR. HİDAYET ERDÖL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında diyabetik retinopatili hastalarda gelişen seröz
maküla dekolmanının morfolojisini araştırmak, eşlik eden diğer maküla bulgularını
tespit etmek ve tedaviye yanıtını değerlendirilmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim
Dalı retina biriminde 2012-2022 yılları arasında takip edilen optik kohorens
tomografi (OKT) ile seröz maküla dekolmanı (SMD) tanısı konmuş diyabetik
hastalar retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların
yaş ortalaması 60,66±10.19 dur.Hastaların diyabetes mellitus (DM) süresi, HbA1c
düzeyi, diyabetik retinopati evresi kaydedildi. Snellen eşeliyle alınan en iyi
düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), OKT ile ölçülen, total maküla kalınlığı
(TMK) ve merkezi retina kalınlığı (MRK), seröz maküla dekolmanın yüksekliği ve
MRK ye oranı, taban genişliği ve yüksekliğinin taban genişliğine oranı, eşlik eden
maküler ödem varlığı ve tipi kaydedildi. SMD ye eşlik eden hiperreflektif noktalar
(HRN), retina iç tabakalarında disorgazisyon (DRIL) vitreoretina ara yüzey
patolojileri, maküla alanı içerisinde eksüda varlığı, elipzoid zonda (EZ) bozulma gibi
diğer OKT bulguları kaydedildi. Fundus floresein anjiyografide (FFA) (optos
California) maküla bölgesinde iskemi varlığı kaydedildi. OKT görüntüleri
OPTOVUE ile maküler grid modu ile elde edildi ve foveadan geçen yatay kesitler
değerlendirme için kullanıldı. Ölçümler OKT cihazındaki yazılım kullanılarak
manuel olarak yapıldı. Yükleme dozu tamamlanan intravitreal antiVEGF,
intravitreal/subtenon steroid enjeksiyonları, uygulanmış ise lazer fotokoagülasyon
tedavileri kaydedildi. SMD boyutlarına göre tedavi cevapları değerlendirildikten
sonra beraberinde bulunan diğer patolojilerin etkisi regresyon analizi ile
değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların tedavi öncesi EİDGK ortalama 0,32 ±0,24 iken tedavi
sonrası ortalama 0,36 ±0,30 olmuştu ancak bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi
(p=0,69). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, görme keskinliği artan
grupta SMD parametreleri ve TMK, görme keskinliği değişmeyen veya azalan
gruplara kıyasla daha küçüktü. Başlangıç ile tedavi sonrası SMD yüksekliği arasında
iii
istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü. (p=0,027). Maküla bölgesinde iskemi varlığı
ile başlangıçtaki SMD ve retina parametreleri ve EİDGK ne göre gözler arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. SMD yükseklik ve taban genişliği
arasında anlamlı olarak pozitif korelasyon bulundu (r=0,858, p=0,0000). SMD
yüksekliği ve taban genişliği ile total maküla kalınlığı arasında anlamlı korelasyon
varken ( r=0,5693, p=0,0001 ve r=0,5116, p=0,0004) sadece merkezi retina kalınlığı
arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. (r= -0,1912, p=0,2137, ve r= -0,1224,
p=0,4098). İlk GK ile SMD yüksekliği arasında anlamlı korelasyon yokken (r= -
0,2923, p=0,0542), son GK ile SMD yüksekliği arasında anlamlı korelasyon bulundu
(r= -0,3385, p=0,0246,). Başlangıçtaki GK ile TMK arasında anlamlı ilişki varken (r
= -0,3351, p = 0,0262), son muayenede GK ile anlamlı korelasyon bulunmadı (r = -
0,2805, p=0,0651). Uygulanan ajana göre SMD yüksekliğindeki yanıt
karşılaştırıldığında ilaç grupları arasındaki istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı
(p=0,8742). Benzer şekilde EİDGK deki değişim de ilaç grupları arasında anlamlı
farklılık göstermedi (p=0,1828).
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda SMD ile ilgili verilerin analiz sonucuna
göre diffüz maküler ödem eşliğinde görülen SMD nin tedaviye daha iyi yanıt
vereceği öngörülebilir. SMD'nin yüksekliği ile bir çok parametre arasında pozitif
korelasyon olması başlangıç SMD parametrelerinin GK üzerine etkili olabileceğini
göstermektedir. SMD nin tedaviye yanıtında fonksiyonel ve anatomik sonuçların
öngörülebilmesi için daha fazla veri ve olgu sayısı ile yapılan çalışmalara ihtiyaç
vardır.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate the morphology of serous
macular detachment in patients with diabetic retinopathy, to detect other
accompanying macular findings and to evaluate the response to treatment.
Materials and Methods: Diabetic patients diagnosed with serous macular
detachment (SMD) by optical cohort tomography (OCT), followed in the retina unit
of Karadeniz Technical University Ophthalmology Department between 2012 and
2022, were retrospectively included in the study. The ages of the patients included in
the study ranged from 38 to 82. Diabetes mellitus (DM) duration, HbA1c level and
diabetic retinopathy stage of the patients were recorded. Best corrected visual acuity
(BCVA) with Snellen chart, total macular thickness (TMC) and central retinal
thickness (MRC), measured by OCT, height of serous macular detachment and ratio
to MRC, base width and height to base width ratio. The presence and type of edema
were recorded. Other OCT findings such as hyperreflective spots (HRN), disorgation
in the inner retinal layers (DRIL), vitreoretinal interface pathologies, presence of
exudate in the macular area, and deterioration in the ellipzoid zone (EZ)
accompanying SMD were recorded. The presence of ischemia in the macular region
was recorded in fundus fluorescein angiography (FFA) (optos California). OCT
images were obtained with OPTOVUE in macular grid mode and horizontal section
passing through the fovea were used for evaluation. Measurements were made
manually using the software in the OCT device. Intravitreal antiVEGF, for which the
loading dose was completed,and intravitreal/subtenon steroid injections and laser
photocoagulation treatments, if applied, were recorded. The treatment responses
according to SMD dimensions were analysed, the effect of other accompanying
pathologies was evaluated by regression analysis.
Results While the mean BCVA was 0.32 ±0.24 before the treatment, it was
0.36 ±0.30 after the treatment, but this increase was not statistically significant
(p=0.69). Although the results were not significant, SMD parameters and TMT were
smaller in the group with increased visual acuity compared to the unchanged or
v
decreased groups. There was a statistically significant difference between the initial
and post-treatment SMD elevation. (p=0.027). There was no statistically significant
difference between the presence of ischemia in the macular region and the initial
SMD and retina parameters and BCVA of the eyes. A significant positive correlation
was found between SMD height and base width (r=0.858, p=0.0000). While there
was a significant correlation between SMD height and base width and total macular
thickness (r=0.5693, p=0.0001 and r=0.5116, p=0.0004), no significant correlation
was found only between central retinal thickness. (r= -0.1912, p=0.2137, and r= -
0.1224, p=0.4098). While there was no significant correlation between the first VA
and SMD elevation (r= -0.2923, p=0.0542), a significant correlation was found
between the last VA and SMD elevation (r= -0.3385, p=0.0246,). While there was a
significant correlation between baseline VA and TMT (r = -0.3351, p = 0.0262), no
significant correlation was found with VA at the final examination (r = -0.2805,
p=0.0651). When the response in SMD height was compared according to the
applied agent, no statistically significant difference was found between the drug
groups (p=0.8742). Similarly, the change in BCVA did not differ significantly
between drug groups (p=0,1828).
Conclusion and Results: According to the results of the analysis of the data
related to SMD in our study, it can be predicted that SMD accompanied by diffuse
macular edema will respond better to treatment. The positive correlation between the
height of SMD and many parameters shows that the initial SMD parameters may
have an effect on VA. Studies with more data and case numbers are needed to predict
functional and anatomical outcomes in the response of SMD to treatment.Key Words: Diabetic macular edema, OCT, biomarker, serous macular detachment Anahtar kelimeler: Diyabetik maküler ödem, OKT, biyobelirteç, seröz maküla
dekolmanı