Dalaman Havzasının demografik analizi: Sosyo-kültürel ve mekânsal gelişim
Dalaman Basin's demographic analysis: Socio-cultural and spatial development
Yazar: MERYEM KONCAK DOĞRUER
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM SERTKAYA DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Dalaman Havzası, Türkiye'nin güney batısında Ege bölgesinin Menteşe yöresi ile doğudan
Akdeniz bölgesinin Teke yöresi ve kuzeydoğudan yine Akdeniz'in Göller Yöresi içinde
konumlanmaktadır. Bu çalışmanın odak noktası, havzadaki yerleşim alanlarını, bu bölgedeki
nüfus dağılımını ve yerleşim yoğunluklarını incelemektir. Bu doğrultuda, Dalaman Havzası ve
civarındaki yerleşimleri etkileyen doğal ve beşerî kaynaklı faktörler ele alınmıştır. Araştırma
alanı, Muğla iline bağlı Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçeleri, Burdur iline bağlı Altınyayla,
Gölhisar, Çavdır, Tefenni ve Yeşilova ilçeleriyle, Denizli iline bağlı Acıpayam, Serinhisar ve
Çameli ilçeleri olmak üzere 11 ilçeyi kapsar. 1990 yılına kadar farklı yıllarda ilçe olan bu
yerleşim yerleri, günümüzde havza alanında ilçe olarak; Dalaman 12, Ortaca 9, Köyceğiz 5,
Yeşilova 3, Tefenni 6, Altınyayla 9, Gölhisar 21, Çavdır 19, Serinhisar 11, Çameli 31,
Acıpayam'ın ise 56 mahallesi mevcuttur. Özellikle 1950'den sonra nüfus artışı ile yeni yerleşim
alanları oluşmuştur. 2022 yılı itibarıyla Dalaman 47.482, Ortaca 54.478, Köyceğiz 39.242,
Yeşilova 14.503, Tefenni 10.543, Altınyayla 5.197, Gölhisar 23.626, Çavdır 12.530, Serinhisar
14.355, Çameli 17.549, Acıpayam' da ise 54.888 kişi yaşamaktadır. Bölgede yerleşimlerin ana
ekonomik faaliyeti tarım, hayvancılık ve turizme dayanır. Doğal coğrafi koşullara bağlı olarak
çeşitli tarım ürünleri yetiştirilirken, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, kümes hayvancılığı ve
arıcılık, balıkçılık faaliyetleri de dikkate alınmıştır. Ekonomik faaliyetlere bağlı olarak farklı
kırsal yerleşim türleri mevcuttur. Yaylalar ve ağıllar geçici yerleşim yerleri olarak kullanılırken,
mahalleler ve köyler sürekli yerleşim yerleri olarak işlev görür.

Abstract:
The Dalaman Basin is located within the Menteşe region of the Aegean region in southwestern
Turkey, the Teke region of the Mediterranean region in the east and the Lakes Region of the
Mediterranean region in the northeast. The focus of this study is to examine the settlement areas,

population distribution and settlement densities in the basin. Accordingly, natural and man-
made factors affecting the settlements in and around the Dalaman Basin are discussed. The

study area covers 11 districts including Dalaman, Ortaca and Köyceğiz districts of Muğla
province, Altınyayla, Gölhisar, Çavdır, Tefenni and Yeşilova districts of Burdur province,
Acıpayam, Serinhisar and Çameli districts of Denizli province. Until 1990, these settlements,
which were districts in different years, are now the districts in the basin area; Dalaman 12,
Ortaca 9, Köyceğiz 5, Yeşilova 3, Tefenni 6, Altınyayla 9, Gölhisar 21, Çavdır 19, Serinhisar
11, Çameli 31 and Acıpayam has 56 neighborhoods. Especially after 1950, new settlement
areas were formed with the increase in population. As of 2022, Dalaman 47.482, Ortaca 54.478,
Köyceğiz 39.242, Yeşilova 14.503, Tefenni 10.543, Altınyayla 5.197, Gölhisar 23.626, Çavdır
12.530, Serinhisar 14.355, Çameli 17.549 and Acıpayam 54.888 people live in the region. The
main economic activity of the settlements in the region is based on agriculture, animal
husbandry and tourism. While various agricultural products are grown depending on the natural
geographical conditions, cattle and sheep breeding, poultry farming and beekeeping, fishing
activities are also taken into consideration. There are different types of rural settlements
depending on economic activities. While plateaus and corrals are used as temporary
settlements, neighborhoods and villages function as permanent settlements.