Derin ven trombozunun önlenmesi için hemşire tarafından verilen eğitimin hastaların bilgi düzeyleri ve öz bakım uygulamalarına etkisi
The effects of education given by a nurse to prevent deep vein thrombosis of the knowledge level and self-care applications of patients
Yazar: AYŞE GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYLA GÜRSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency ; Özbakım = Self-care

Özet:
Derin ven trombozu (DVT) ölümcül komplikasyonları olan önlenebilir bir sorundur. Araştırma; hemşire tarafından verilen eğitimin hastaların DVT'ye ilişkin bilgilerine ve DVT'yi önlemeye yönelik uygulamaları gerçekleştirme durumlarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Örneklemi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Genel Cerrahi, Üroloji ve Göğüs Cerrahisi Kliniklerinde tedavi gören 40 hasta oluşturdu. Veri toplama aracı olarak Autar Derin Ven Trombozu Risk Tanılama Ölçeği, hasta tanıtıcı özellikler soru formu, derin ven trombozu bilgisi belirleme formu, derin ven trombozu ile ilgili öz bakım uygulamalarını belirleme formu ve derin ven trombozu eğitimi memnuniyet formu kullanıldı. Araştırmacı tarafından hazırlanan kitapçık ile hastalara ameliyat öncesinde eğitim verildi. Eğitimden önce ve sonra hastaların DVT'ye ilişkin bilgi düzeyleri belirlendi. Ayrıca, ameliyattan sonra hastanın DVT oluşumunu önlemeye yönelik uygulamaları yapma durumları saptandı. Veriler yüzdelik, Mann Whitney U testi, Wilcoxon Testi, Kruskall Wallis Varyans analizi, iki ortalama arasındaki farkın önemliliği ve tek yönlü varyans analizi ile değerlendirildi. Eğitim verilmeden önce hastaların %5.0'inin, eğitim verildikten sonra ise %95.0'inin DVT'yi bildiği saptandı. Hastaların DVT bilgi puan ortalamasının 54 üzerinden eğitim öncesi dönemde 0.1±0.5 (min:0, mak:3) ve eğitim sonrası dönemde 20.2±5.7 (min:9, mak:33) olduğu bulundu. Eğitim öncesi ve sonrası dönemde hastaların DVT bilgi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p<0.05). Hastaların öz bakım uygulamaları puan ortalaması 13 puan üzerinden 8.8±2.3 (min:3, mak:12) olarak bulundu. Hastaların tamamı DVT'ye ilişkin bilgi kaynağı olarak hemşireyi gösterdi ve eğitimin diğer hastalara da verilmesini önerdi. Araştırma, hastaların etkili bir yöntemle eğitilerek bakıma katılmalarının olumlu sonuçlarını ortaya koydu. Ayrıca, bilimsel bilgiye yeni bir eğitim aracı kazandırdı.

Abstract:
Deep vein thrombosis (DVT) is a problem having deadly complications which can be avoided. The research has been conducted to evaluate the effect of training provided by the nurse on patients' realisation of applications aiming to prevent DVT and on their knowledge about DVT. The trial group was composed by 40 patients taking treatment at Karadeniz Technical University Medicine Faculty Farabi Hospital General Surgery, Urology and at Thoracic Surgery Clinics. As data collection tools; Autar Deep Vein Thrombosis Risk Identification Scale, questionnaire for getting to know patient characteristics, deep vein thrombosis information defining form, self care applications specification form relating to deep vein thrombosis information and satisfication form for deep vein thrombosis education have been used. Each patient was given a training before getting in surgery by using the booklet prepared by the researcher. The level of information patients had about DVT was determined before and after the training. In addition, the situation of patients as to their applying what are necessary for preventing the formation of DVT was determined after the surgery. Data collected was evaluated in percentages by using Mann Whitney U test, Wilcoxon Test, Kruskall Wallis Varience analysis, the importance of difference between two averages, and with one way variation anaylsis. It was determined that 5.0% of patients knew about DVT before getting training and 95.0% knew about it after getting training. It was found out that the DVT average information score of patients before the training was 0.1±0.5 (min:0, max:3) from out of 54, and the average information score after getting training was 20.2±5.7 (min:9, max:33). It was seen that there was a meaningful statistical difference between DVT average information scores of patients before and after getting training (p<0.05). Self care application scoring averages of patients was found to be 8.8±2.3 (min:3, max:12) from out of 13. All of the patients showed the nurse as the source of information obtained about DVT and they recommended that the trainings should also be given to other patients. This research has revealed positive results of patient attendance of their own care that they educated with an effective method. Additionally, this study has introduced a new facility to scientific information.