Enflasyon hedeflemesinde döviz kuru müdahalelerinin etkinliği:Türkiye örneği
The effectiveness of exchange rate of inflation targeting interventions: The case of Turkey
Yazar: GAMZE KERİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MACİDE ÇİÇEK
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; GARCH model = GARCH model ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Enflasyon hedeflemesi rejimi, para politikasının en önemli amacının düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını sürdürmek olduğunun vurgulanması ve bunun para otoritesi tarafından benimsenmesidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2002?2005 yılları arasında ?Örtük Enflasyon Hedeflemesi? uygulamıştır ve 2006 yılı başından itibaren ?Açık Enflasyon Hedeflemesi Rejimi? uygulamaya devam etmektedir. Enflasyon hedeflemesi rejiminin esnek döviz kuru sistemi ile birlikte uygulandığı, söz konusu rejimde merkez bankalarının döviz kurundaki aşırı oynaklığı yumuşatmak amacıyla döviz piyasasına müdahalelerde bulunduğu görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada Türkiye?nin açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçtiği Ocak 2006?dan Ağustos 2012?ye kadar olan dönemde TCMB?nin döviz piyasasına yapmış olduğu dolaylı alım ve satım müdahalelerinin etkinliğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Finansal zaman serilerinde oynaklığın modellenmesinde genellikle GARCH modelleri tercih edilmektedir. Bu çalışmada yapılan tanısal testler sonucunda ve kukla değişken kullanımına da izin veren T-GARCH (1,1) modeli en uygun model olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen ampirik bulgulara göre, TCMB?nin döviz piyasasına alım ve satım müdahaleleri ortalama döviz kuru düzeyi üzerinde anlamlı bir etki yaratmamaktadır. Oynaklık üzerinde ise, alım ve satım müdahaleleri oynaklığı arttırıcı etki yaratmaktadır, ancak bu sadece alım müdahaleleri için istatistiksel anlamlılık taşımaktadır. Ayrıca, döviz kuru üzerinde negatif şokların pozitif şoklardan daha büyük etki yaptığı, başka bir deyişle, kaldıraç etkisinin mevcut olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Sistemleri, Enflasyon Hedeflemesi, Açık Enflasyon Hedeflemesi, Örtük Enflasyon Hedeflemesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Faiz Koridoru, Rezerv Opsiyonu, Zaman Serileri, ARCH/GARCH Modelleri, T-GARCH Modeli

Abstract:
Inflation targeting regime is to emphasize the primary objective of monetary policy is to maintain a low and stable inflation rate and its being adopted by monetary authority. Central Bank of Republic of Turkey (CBRT) adopted `Implicit Inflation Targeting? between the years 2002 and 2005 and has been performing `Explicit Inflation Targeting Regime? since the beginning of 2006. It is seen that inflation targeting regime is being applied along with flexible exchange rate system and in this stated regime, central banks intervene in foreign exchange market with the purpose of smoothing the excessive exchange rate fluctuations. Concordantly, in this study it is aimed to detect the efficiency of CBRT?s indirect purchase and sale interventions in foreign exchange market during the period between January, 2006 when Turkey started to adopt explicit inflation targeting regime and August, 2012. In general, GARCH models are preferred for modeling the volatility in financial time series. In consequence of diagnostic tests in this study, T-GARCH (1,1) model is specified as the most appropriate model which also allows using dummy variable. According to the empirical findings of this study, the CBRT?s purchase and sale interventions in foreign exchange market don?t have a significant effect on the mean exchange rate returns. Regarding volatility, both of the purchase and sale interventions cause the exchange rate volatility to increase, but only the purchase interventions have a significant effect on the volatility in the statistical sense. In addition, it is found that negative shocks have larger effect on the volatility than positive shocks, i.e., the leverage effect exists.


Key Words: Exchange Rate, Exchange Rate Systems, Inflation Targeting, Open Economy Inflation Targeting, Central Bank of Turkey, Interest Rate Corridor, Reserve Option, Time Series, ARCH/GARCH Models, T-GARCH Model