Sağlık kurumlarında yalın yönetim: Bursa ilinde bir uygulama örneği
Lean management in health institutions: An implementation example in Bursa province
Yazar: BUSE FİDAN TÜRKÖN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR TORAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Bursa = Bursa ; Değer akışı haritalama = Value stream mapping ; Hastaneler = Hospitals ; Kaizen = Kaizen ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık yönetimi = Health management ; Spagetti = Spaghetti ; Yalın yönetim = Lean management

Özet:
Otomotiv sektöründe 1950'li yıllarda tanınan yalın yönetim kavramı, süreçlerdeki israfları yalın araçlar ile mümkün olduğunca azaltarak ya da yok ederek değer katan faaliyet akışının düzeltilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasına odaklanan bir yönetim stratejisi, çalışma ve yaşam kültürüdür. Artan maliyetler, örgütsel sıkıntılar, kaynak eksiklikleri ve tıbbi hatalardan kaynaklanan darboğazlar, sağlık hizmetlerinde de yalın yönetim uygulamalarını gerekli kılmaktadır. Çalışmanın amacı, yalın yönetimin sağlık kurumlarında uygulanabilirliğini ve potansiyel faydalarını betimleyen bir uygulama örneği geliştirerek, ilgili sağlık kuruluşuna ve tüm paydaşlarına fayda sağlamak ve yalın yönetimin sağlık kurumlarında da yaygın bir şekilde kullanılabilmesi için literatüre somut bir örnek sunmaktır. Çalışmanın amaç ve tasarımı gereği eylem araştırması, çalışmada kullanılacak araştırma deseni olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada Bursa'da faaliyet gösteren ve daha önce yalın yönetim uygulamamış olan bir özel hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğindeki hizmet süreçleri, araştırmacı tarafından yalın yönetim bakış açısı ile gözlemlenerek değer akış haritalama tekniği ve spagetti diyagramları ile mevcut durum analizi gerçekleştirilmiştir. Gözlemler sonucunda tespit edilen israfların iyileştirilebilmesi için çözüm önerileri sunularak ulaşılması planlanan tasarım, gelecek durum haritasında belirtilmiş ve kazanım öngörüleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak kâğıt tüketim maliyetlerinde %77,64; HBYS kaynaklı kesintilerde, tetkik kayıt ve barkod alma süreçlerinde %100; muayene kayıt ve tetkik sonuç bekleme sürelerinde %50; ultrason sekreterliğinde değer katmayan işlem süresinde %11,66 oranında iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca hastaların hastaneye başvurmasıyla başlayıp hastaneden ayrılmasına kadar takip etmekte oldukları işlem adımlarında %29,03 oranında, hastanede geçirilen toplam sürede hasta başına 52,59 dk. zaman tasarrufu ile %17,39 oranında, hastanenin hastalara değer katma oranında %4,23 ve değer katmayan oranında ise %6,23 kazanım elde edilmiştir.

Abstract:
The concept of lean management, which was recognized in the automotive industry in the 1950s, is a management strategy, work and life culture, that focuses on ensuring the sustainability of value-added activity flow by reducing as much as possible or eliminating waste in processes with lean tools. Increasing costs, organizational problems, resource deficiencies and bottlenecks caused by medical errors necessitate lean management practices in health services as well. The aim of the study is to develop an application example that explains the applicability and potential benefits of lean management in health institutions and to provide a concrete example to the literature so that lean management can be widely used in health institutions by providing benefits to the health institution and all its stakeholders. Due to the purpose and design of the study, action research was determined as the research design to be used in the study. In this study, the service processes in the obstetrics and gynecology outpatient clinic of a private hospital operating in Bursa, which has not applied lean management before, were observed by the researcher from a lean management perspective, and a current situation analysis was carried out with value stream mapping technique and spaghetti diagrams. In order to improve the waste detected as a result of the observations, solution suggestions were presented and the planned design was specified in the future status map and the gain predictions were calculated. As a result, 77.64% in paper consumption costs; 100% in HIMS-related outages, test registratiton and barcode receiving processes; 50% in inspection registration and test result waiting times; In the ultrasound secretariat, an improvement of 11,66% was achieved in the process time that doesn't add value. In addition, at the rate of 29.03% in the process steps that the patients follow from the time they apply to the hospital until they leave the hospital, with a time saving of 52.59 minutes per patient, 17.39% in the total time spent in the hospital, 4.23% improvement was achieved in the rate of hospital's value-added for patients and 6.23% of if its non-value-added rate.