Duygusal zeka ve mental dayanıklılık: Bilinçli farkındalık açısından takım sporlarında bir inceleme
Emotional intelligence and mental toughness: A study in team sports from the perspective of mindfulness
Yazar: MELİKE ŞEN
Danışman: PROF. DR. FERİDE ZİŞAN KAZAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness

Özet:
Bu araştırmanın amacı, takım sporu ile ilgilenen sporcuların bilinçli farkındalık, duygusal zeka ve mental dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini İzmir ilinde, 18 – 35 yaş aralığında olan 148 kadın ve 196 erkek olmak üzere 344 sporcudan oluşmaktadır. Çalışmda veri toplamak amacıyla, sırasıyla kişisel bilgi formu, Sporcu Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği, Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri kullanılmıştır. Veri analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar için t-testi, Pearson korelasyon ve adımsal
çoklu regresyon analizi yöntemleri uygulanmıştır. Tüm analizlerde istatiksel anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Değişkenlerin cinsiyete göre karşılaştırılmasının yapıldığı t-testi sonuçlarına göre erkek sporcuların kendi duygularını değerlendirme ve güven puanlarının kadın sporculara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki korelasyon incelendiğinde, yaş ve spor yılı ile bilinçli farkındalık, duygusal zeka ve mental dayanıklılık alt boyutları arasında istatiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiş, antrenman sıklığı ile bilinçli farkındalık, duygusaz zeka ve mental dayanıklılık arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Çalışmadaki tüm sporcuların farkındalık, yargılamama, yeniden odaklanma, kendi duygularını değerlendirme, kendi duygularını kontrol, başkalarının duygularını değerlendirme, başkalarının duygularını kontrol, güven, devamlılık ve kontrol değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Yapılan regresyon analizi sonucunda kendi duygularını değerlendirme, kendi duygularını kontrol, başkalarının duygularını kontrol, başkalarının duygularını değerlendirme, güven ve kontrol değişkenleri farkındalık değişkenini yordarken; başkalarının duygularını kontrol, güven ve kontrol değişkenlerinin yargılamama değişkenini yordadığı belirlenmiştir. Buna ek olarak, yeniden odaklanma değişkeninin öngörücüleri, başkalarının duygularını kontrol, kendi duygularını
kontrol, güven ve devamlılık olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, bilinçli farkındalık, duygusal zeka ve mental dayanıklılık düzeylerinin ilişkisi bu çalışmada ortaya konmuştur. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak, duygusal zeka ve mental dayanıklılık düzeylerinin arttırılmasının, sporcuların bilinçli farkındalıklarını olumlu yönde etkileyeceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, duygusal zeka, mental dayanıklılık

Abstract:
The aim of this research was to examine the relationship between mindfulness, emotional intelligence and mental toughness levels of athletes who are interested in team sports. The sample of the research consists of 344 athletes, 148 women, and 196 men, aged between 18 and 35 in Izmir. To collect data in the study, respectively, a personal information form, Mindfulness Inventory for Sport, Rotterdam Emotional Intelligence Scale (REIS) and Sport Mental Toughness Questionnaire-SMTQ-14 were used. In data analysis, descriptive statistics, t-test for independent groups, Pearson correlation analysis, and multiple regression analysis with stepwise method were applied. The statistical significance level was accepted as 0.05 in all analyzes. According to the results of the t-test, in which the variables were compared according to gender, it was determined that the self-focused emotion appraisal and confidence scores of male athletes were higher than that of female athletes. When examining correlations between the variables, it has found that age and sports experience had statistically significant relationships with the sub-dimensions of mindfulness, emotionl intelligence and mental toughness, no statistically significant relationship between training frequency and sub-dimensions of mindfulness, emotionless intelligence and mental toughness has found. It has found that there were statistically significant relationships between the variables of awareness, non-judgmental, refocusing, self-focused emotion appraisal, other-focused emotion appraisal, self-focused emotion regulation, other-focused emotion regulation, confidence, control and constancy of all the athletes in the study. As a result of the regression analysis, while the variables of self-focused emotion appraisal, other-focused emotion appraisal, self-focused emotion regulation, other-focused emotion regulation, confidence and control predicted the awareness variable; it was determined that other-focused emotion regulation, confidence, control variables predicted the non-judgmental variable. In addition, the predictors of the refocusing variable were determined as self-focused emotion regulation, other-focused emotion regulation, confidence and constancy. As a result, the relationship between  mindfulness, emotional intelligence and mental toughness levels was revealed in this study. Considering these results, it can be said that increasing the level of emotional intelligence and mental toughness will positively affect the mindfulness of the athletes.

Keywords: Mindfulness, emotional intelligence, mental toughness