4. sınıf düzeyinde çevre eğitimi öz yeterliliği ve çevre tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between environmental education self-efficacy and environmental attidude at 4th grade level
Yazar: ERKAN ULUŞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CİHAD AYAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul-çevre ilişkisi = School-environment cooperation ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevre dostu davranışlar = Pro-environmental behaviours ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Bu tez araştırmasında 4. sınıf öğrencilerinin çevre eğitimi öz yeterliği ile çevre tutumu arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmada temel olarak çevre eğitimi, çevre eğitimi öz yeterliği ve çevre tutumu gibi kavramların incelenmesi yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli tipinde bir araştırma olup veri toplamak için Çevre Eğitimi Öz-Yeterlik Ölçeği ve Çevre Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2019-2020 eğitim-öğretim yılında öğretim görmüş 4. sınıf öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda İstanbul ili Başakşehir, Bahçelievler, Ataşehir, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Avcılar ilçelerindeki ilköğretim kurumlarında öğrenim gören 156 erkek, 141 kız olmak üzere 297 4. sınıf öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Elde edilen veriler  SPSS 25.0  programında çözümlenmiştir. Katılımcıların çevre tutum ölçeği ve çevre eğitimi öz yeterlik  ölçeğinde yer alan ifadelere verdikleri yanıtlar betimsel istatistiksel analiz ile çözümlenirken araştırma hipotezlerinin değerlendirilmesinde bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi ortaya koyan korelasyon analizi yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda katılımcıların çevre tutum ölçeği ve çevre eğitim öz yeterlik ölçeğinde yer alan ifadelerin geneline yüksek düzeyli bir katılım sağladıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca çevre eğitimi öz yeterlikleri ile çevre tutumu arasında anlamlı düşük bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Çevreye yönelik öz yeterlik bilgi, duygu ve davranış alt boyutları ile çevre tutumu alt boyutları arasında anlamlı, pozitif ve düşük bir ilişki tespit edilmiştir. Yönlendirme algısı ile çevre tutumu davranış alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya konmuştur. Çevre eğitimi öz yeterliği ile çevre tutumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulgusundan hareketle, çevre eğitimi öz yeterlik inancına odaklanacak ve bu konuda bireysel performansı artıracak eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between environmental education self-efficacy and environmental attidude of 4th level students was investigated. In this context, the study mainly examines concepts such as environmental education, environmental education self-efficacy and environmental attidude. The research study is a related survey model. Environmental Education Self-Efficacy Scale and Environmental Attitude Scale were administered to collect data. The universe of the research consists of 4th grade level who were enrolled in the 2019-2020 academic year. The sample of the study was determined by simple random sampling method. In this sense, 297 4th grade students, 156 male and 141 female, attending to primary education in Istanbul province Başakşehir, Bahçelievler, Ataşehir, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Avcılar districts constitute the sample of the research. The obtained data were analyzed through SPSS 25.0 program. While the answers given by the participants to the statements in the environmental attitude scale and environmental education self-efficacy perception scale were analyzed by the descriptive statistical analysis, correlation analysis that revealed the relationship between dependent and independent variables was utilized in evaluating the research study's hypotheses.
As a result of the research study, it was revealed that the participants had a high level of participation in the expressions in both environmental attitude scale and environmental education self-efficacy scale. In addition, it was found that there was a significant low relationship between the environmental education self-efficacy and the environmental attidude along with their sub-dimensions. A significant, positive and low relationship was found between the sub-dimensions of knowledge, emotion and behavior towards the environment and the sub-dimensions of environmental attitude. It was revealed that there was no significant relationship between the perception of orientation and the behavior sub-dimension of environmental attitude. Based on the finding that there was a significant relationship between environmental education self-efficacy and environmental attitude, it was recommended to develop and implement the educational programs that will focus more on the raising environmental education self-efficacy beliefs and increase individual's performance in this regard.