Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ile sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının karakter eğitimi bağlamında incelenmesi
Examination of religious culture and moral knowledge course and social sciences teaching programs in the context of character education
Yazar: MUHAMMED SALİH CAN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KAHRAMANOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Karakter eğitimi = Character education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırma, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı ile Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nı karakter eğitimi çerçevesinde incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda adı geçen öğretim programlarına bağlı olarak hazırlanan 5.sınıf düzeyindeki ders kitapları da incelenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri ise nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi ile elde edilmiştir. Araştırmanın veri kaynakları: 2018'de uygulanan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı; 2020-2021 eğitim öğretim yılında 5.sınıf ders kitabı olarak okutulan Ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı ile Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Sosyal Bilgiler Ders Kitabı'ndan oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda karakter eğitimine açık olarak yer verilmediği ancak öğretim programları ve 5. Sınıf ders kitaplarında karakter eğitimine ilişkin özelliklerin örtük şekilde yer aldığı ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada incelenen öğretim programlarında örtük şekilde yer alan karakter özelliklerinin birçoğunun 5.sınıf ders kitaplarında metin ve etkinliklerde yer verildiği tespit edilmiştir. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda karakter eğitimine ilişkin ortak olan karakter özelliklerinin 'bilgiye önem vermek, bilinçli olmak, dayanışma, dışadönük olmak, eleştirel düşünmek, kültürel mirasa sahip çıkmak, objektiflik, öz yeterlilik ve vatanseverlik' olduğu ortaya çıkarılmıştır. DKAB ÖP'de özellikle 'saygılı olmak, bilgiye önem vermek ve hoşgörülü olmak' karakter özellikleri, SBÖP'de ise 'dışadönük olma, milli ve manevi mirasa sahip çıkmak ile yeniliklere açık olmak' karakter özellikleri ön plana çıkmaktadır.

Abstract:
This research was conducted in order to study RCMKCC (Religious Culture and Moral Knowledge Course Curriculum) and SSCC (Social Studies Course Curriculum) within the framework of character education. For this purpose, textbooks at the 5th grade level prepared depending on the mentioned educational programs have also been examined. In this study, the document review method, which is one of the qualitative research methods, was used. Data sources of the research: RCMKCC, SSCC, which was implemented in 2018; consists of the Middle School Textbook on Religious Culture and Moral Knowledge, which was taught as a 5th grade textbook in the 2020-2021 academic year, and the Middle School and Imam Hatip Middle School Textbook on Social Studies. The content analysis method was used to analyze the data obtained in the study. As a result of the research, it was revealed that there is no explicit place for character education in RCMKCC and SSCC, but the characteristics related to character education are implicitly included in the curriculum and 5th grade textbooks. In the study, it was determined that many of the character traits implicitly included in the educational programs studied were included in texts and activities in 5th grade textbooks. It has been revealed that the character traits that are common between RCMKCC and SSCC regarding character education are 'caring for information, being conscious, solidarity, being extroverted, thinking critically, possessing cultural heritage, objectivity, self-sufficiency and patriotism'. In RCMKCC, especially the character traits of 'being respectful, paying attention to information and being tolerant' come to the fore, and in SSCC, the character traits of 'being extroverted, having a national and spiritual heritage and being open to innovations' come to the fore.