Türkiye ekonomisinde sermaye birikimi, teknik değişim ve kâr oranı
Capital accumulation, technical change and profit rate in Turkish economy
Yazar: EKİN DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL MEMİŞ PARMAKSIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde sermaye birikiminin belirleyici unsurlarının kârlılık üzerindeki etkilerini ve sermaye birikiminin sınırlılıklarını incelemektedir. Birinci bölümde Türkiye ekonomisinin son yirmi iki yılına odaklanarak sermayenin genişletilmiş yeniden üretimnin koşullarının dönüşümü üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde sermaye birikimi ve kârlılığın teknik değişim ile ilişkisinin kurulduğu büyüme-bölüşüm çizelgelerinin kuramsal temelleri açıklanmaktadır. 
	Üçüncü bölümde büyüme-bölüşüm çizelgelerinin oluşturulması için emek üretkenliği, sermaye yoğunluğu, sermaye verimliliği ve ortalama kâr oranı değişkenleri hesaplanmış ve Türkiye ekonomisinde teknik değişim incelenmiştir. Büyüme-bölüşüm çizelgeleri toplam ekonomi, imalat sanayii ve imalat sanayii alt sektörleri için çizilmiştir. 
	Dördüncü bölüm teknik değişimin sonucu olarak ortaya çıkan kâr oranının düşme eğilimine karşı eğilimler incelenmektedir. Üçüncü bölümde hesaplanan değişkenler sömürü yoğunluğu, reel ücretin emek gücü değerinin altına düşürülmesi, sermaye malının göreli fiyatı değişkenlerini elde etmek üzere dönüştürülmüştür. Bunlara ek olarak yedek iş gücü ordusu değişkeni hesaplanmıştır.Bu bölümde imalat sanayii için zaman serisi analizi, imalat sanayii alt sektörleri için panel veri analizi yapılmıştır. Kâr oranının düşme eğilimi ile karşı eğilimlerin analiz sonuçları Marxgil kuramın varsayımlarını doğrular niteliktedir.

Abstract:
This study analyses the effects of the determinants of capital accumulation on profitability and of the limitations of capital accumulation in the Turkish economy. The first chapter focuses on the last twenty-two years of the Turkish economy, emphasizing the transformation of the conditions of expanded reproduction of capital. The following chapter presents a theoretical framework for growth-distribution schedules, which relate the expanded reproduction process to technical change.  
	The third chapter is devoted to the calculation of labor productivity, capital intensity, capital productivity, and the average profit rate, key variables of growth-distribution schedules and to the analysis of technical change in the Turkish economy. Growth-distribution schedules are drawn for the total economy, the manufacturing industry, and the sub-sectors of manufacturing industry.
The fourth chapter analyzes the counter tendencies to the tendency of the profit rate to fall as a result of technical change. The variables calculated in the third section are transformed to obtain the intensity of exploitation, the deviation of the real wage from the value of labor-power, and the relative price of capital goods. In this chapter, time series analysis for the manufacturing industry and panel data analysis for the sub-sectors of the manufacturing industry are conducted. The results of the analysis corroborate the Marxian argument that an increase in the intensification of exploitation and the deviation of real wages from the value of labor-power counterbalances the tendency of the profit rate to fall.