Gebelikte sağlık uygulamaları ve ilişkili faktörler
Health practices in pregnancy and related factors
Yazar: GÜLER BİLİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA DEMİREZEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Eğitim düzeyi = Education level ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Sağlık = Health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Gebelikte sağlık uygulamaları ile ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte tasarlanmıştır. Bu çalışmanın örneklemini, İstanbul ili içerisinde bulunan bir eğitim araştırma hastanesinin farklı birimlerine başvuran 350 gebeler oluşturmuştur.

Veriler Kişisel Bilgi Formu yüz yüze görüşme yöntemiyle ve Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği II (GSUÖ II) ölçeği gebeler tarafından doldurularak toplanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler Statistical Package for Social Science 24.0 (SPSS 24.0) paket programında tanımlayıcı (sayı, yüzde, ortalama) ve ilişki arayıcı (student t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon testi) analizler ile değerlendirilmiştir.

Çalışmaya katılan gebelerin sosyodemografik özellikleri yaş ortalaması 29,69±6,61, eğitim düzeyi %55,7 ortaokul, %90,3 ev hanımı olarak saptanmıştır. Gebelerin GSUÖ II puan otalaması 109,22±5,96(min. 81, max. 123)'dır. Analiz sonucu gebelerin eğitim düzeyi ve sigara kullanma durumu ile GSUÖ II puanı arasında anlamlı fark saptanmıştır. Gebelerin eğitim düzeyi arttıkça ölçekten alınan puan artmaktadır (p=0,0). Sigara kullanan gebelerin ölçek puanının düşük olduğu görülmüştür(p=0,001). Gebelerin bilgi kaynağı olarak en çok hekimden(%55,7) yararlandığı görülmüştür.
 
Çalışmada sonucunda gebelerin eğitim seviyesi ve sigara içme durumu, sağlık uygulamaları açısından belirleyici faktör olarak ön plana çıkmaktadır. Kadınlarda eğitimlerin desteklenmesi ve sigara bıraktırma programlarının yaygınlaştırılması ve ebelerin danışmanlık rollerine sahip çıkmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: gebelik, sağlık uygulamaları, gebelik alışkanlıkları, eğitim, sigara kullanımı

Abstract:
The aim of this study was to determine the factors related to health practices in pregnancy. The population of this study consisted of 350 pregnant women who applied to units of a hospital in Istanbul.

Data were collected by using Personal Information Form and Health Practices in Pregnancy Questionnaire-II(HPQ-II). The data obtained in the study were analyzed by descriptive analysis (number, percentage, mean, student t test, one-way analysis of variance, pearson correlation test) in Statistical Package for Social Sciences.

The mean age of the participants was 29.69±6.61 years, education level was 55.7% for middle school and 90.3% for housewife. The mean score of HPQ-II of the pregnant women was 109.22±5.96(min. 81, max. 123). As a result of the analysis, significant difference was found between the education level and smoking status of the pregnant women and the HPQ-II score. The higher the education level of pregnant women, the higher the score of the scale(p=0.0). The scale score of the pregnant women was found to be low whom smokes(p=0.001). The scale score of the pregnant women who smokes was found to be low to non-smokers(p=0.001). Doctors(55.7%) were the most frequently used sources of information by pregnant women.

As a result of this study, education level and smoking status of pregnant women come to the fore as the determining factor in terms of health practices. It is recommended that women should be supported about education, dissemination of smoking cessation programs and midwives should protect their counseling roles.

Key Words: pregnancy, health practices, pregnancy habits, education, smoking