Laboratuvarımızda immünometrik yöntemle ölçülen testlerin ölçüm belirsizliğinin   hesaplanması
Calculation of the measurement uncertainty of tests measured using immunometric methods in our laboratory
Yazar: MUSTAFA ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ÇUHADAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Laboratuvarımızda immünometrik yöntem ile çalışılan testlerin ölçüm belirsizliğinin hesaplanması ve gerekli hallerde sonuçlarla birlikte rapor edilebilmesi amaçlanmıştır.
	Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında çalışılan 23 adet (AFP, CA 125, CA 15-3, CA 19-9, CEA, kortizol, DHEAS, ferritin, folat, FSH, βhCG, insülin, LH, östradiol, progesteron, prolaktin, PTH, fT3, fT4, testosteron, TSH, B12, 25-OH-Vitamin D) immünometrik testin 2023 yılına ait iç ve dış kalite kontrol verileri kullanıldı. Ölçüm belirsizliği hesaplamaları Nordtest kılavuzuna göre yapıldı. Elde edilen sonuçlar uluslararası kabul görmüş total izin verilebilir hata limitleri ile karşılaştırıldı. (CLIA 2025, Rili-BAEK 2024, RCPA)
	Bulgular: Genişletilmiş ölçüm belirsizlikleri değerleri AFP için %16,5, CA 125 için %15,8, CA 15-3 için %15,5, CA 19-9 için %21,7, CEA için %18,6, kortizol için %21,1, DHEAS için %25,4, ferritin için %18,8, folat için %18,7, FSH için %16,8,    βhCG için %10,2, insülin için % 18,6, LH için %19,0, östradiol için %12,2, progesteron için %31,0, prolaktin için %19,8, PTH için %19,8, fT3 için %27,2, fT4 için %14.6, testosteron için %32,2, TSH için %8,9, B12 için %16,6, D Vitamini için %23,2 olarak hesaplandı. AFP, kortizol, ferritin, FSH, βhCG, östradiol, fT4, TSH parametrelerinin ölçüm belirsizlikleri hem CLIA hem Rili-BAEK tarafından belirtilen limitler içinde bulunmuştur.
	Sonuç: Her laboratuvar, analitik performansını izlemek için testlerin ölçüm belirsizlik değerlerini hesaplamalı ve düzenli olarak kontrol etmelidir. İmmünometrik olarak ölçülen testlerin ölçüm belirsizliğinin hesaplanması, bu değerlerin sonuçlar ile birlikte raporlanması klinik karar verme noktasında klinisyenin gücünü ve laboratuvara duyduğu güveni arttıracak, hastalara verilen sağlık hizmetine önemli katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: ölçüm belirsizliği, nordtest, immünassay

Abstract:
Aim: The aim of this study is to calculate the measurement uncertainty of tests performed using immunometric methods in our laboratory and to report the results when necessary.
Methods: In our study, data from internal and external quality control for twenty-three immunometric tests (AFP, CA 125, CA 15-3, CA 19-9, CEA, cortisol, DHEAS, ferritin, folate, FSH, βhCG, insulin, LH, estradiol, progesterone, prolactin, PTH, fT3, fT4, testosterone, TSH, B12, 25-OH-vitamin D) conducted at İzmir Atatürk Training and Research Hospital, Katip Çelebi University Medical Biochemistry Laboratory in 2023 were used. Measurement uncertainty calculations were performed according to the Nordtest guidelines. The obtained results were compared with internationally accepted total allowable error limits (CLIA 2025, Rili-BAEK 2024, RCPA).
Results: The expanded measurement uncertainty values were calculated as follows: 16.5% for AFP, 15.8% for CA 125, 15.5% for CA 15-3, 21.7% for CA 19-9, 18.6% for CEA, 21.1% for cortisol, 25.4% for DHEAS, 18.8% for ferritin, 18.7% for folate, 16.8% for FSH, 10.2% for βhCG, 18.6% for insulin, 19.0% for LH, 12.2% for estradiol, 31.0% for progesterone, 19.8% for prolactin, 19.8% for PTH, 27.2% for fT3, 14.6% for fT4, 32.2% for testosterone, 8.9% for TSH, 16.6% for B12, and 23.2% for vitamin D. The measurement uncertainties for the parameters AFP, cortisol, ferritin, FSH, βhCG, estradiol, fT4, and TSH were found to be within the limits specified by both CLIA and Rili-BAEK.
Conclusion: Each laboratory should calculate the measurement uncertainty values of tests and regularly monitor them to track analytical performance. Calculating the measurement uncertainty of immunometrically measured tests and reporting these values along with the results will enhance the clinician's confidence in clinical decision-making and increase trust in the laboratory, significantly contributing to the healthcare services provided to patients.
Keywords: measurement uncertainty, nordtest, immunoassay