Prematür over yetmezlik sıçan modellerinde mitokondrial biyogenez yolaklarının araştırılması
Investigation of the mitochondrial biogenesis pathways in premature ovarian failure rat models
Yazar: BİLGİ ERBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞEN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Mitokondriler = Mitochondria ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; Sisplatin = Cisplatin ; Stres = Stress

Özet:
Prematür over yetersizliği (POY) 40 yaşından önce ovaryan fonksiyonların durması nedeni ile oluşan amenore durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte reaktif oksijen türleri (ROS) ve mitokondrial biogenezin önemli roller oynadığı ifade edilmektedir. Projede sisplatin ve stresin over dokusu ve öğrenme üzerine olan kötü etkilerinin önlenmesinde AP39'un rolü olup olmadığının ve POY gelişiminde mitokondrial biyogenez yolaklarının rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. 
	Spraque Dawley cinsi 60 adet dişi sıçan her grupta 10 hayvan olacak şekilde kontrol,  AP39,  sisplatin, sisplatin+AP39,  stres ve stres+AP39 grubu olarak ayrılmıştır. POY 10 gün süreyle 10mg/kg sisplatin veya immobilizasyon stresi ile oluşturulmuştur. 55 günlük çalışma süresi sonunda son 5 gün boyunca Moris su tankı testi yapılarak POY'un bellek üzerine etkisi incelenmiştir. Sıçanlar dekapite edilerek hormon seviyeleri, boy, kilo, over ağırlığı, siklus takibi,  mitokondrial biogenez gen ifadeleri gibi parametreler kontrol grubuyla karşılaştırılarak araştırılmıştır. 
Kontrol grubuna göre sisplatin ve stres gruplarında boy, kilo, over ağırlığı ve serum E2 düzeylerinde anlamlı azalma, siklus döngüsünde bozulma, serum FSH ve LH değerlerinde artma olduğu belirlendi. Mitokondrial biyogenez ve over ile ilişkili genlerin kontrole göre hem sisplatin hemde stress gruplarında anlamlı olarak değiştiği saptandı. Hipokampus ve hipotalamus dokularında öğrenme ilişkili gen ifadelerinin anlamlı olarak değiştiği bulundu. Moris'in su tankı test verileri stres ve sisplatine maruz kalan sıçanlarda kontrole göre öğrenme güçlüğünün oluştuğunu ortaya koydu. 
Sisplatinin ve stresin benzer şekilde POY'a yol açtığı, öğrenme sürecini bozduğu ve over dokusunundaki normal mitokondrial biogenez ve folikülogenez süreçlerini bozduğu ancak AP39'un iyileştirici etkisinin sınırlı düzeyde olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Premature ovarian failure (POF) is defined as the presence of inadequate ovarian function before the age of 40 years. Reactive oxygen species (ROS) and mitochondrial biogenesis play an important role in this process. The aim of the project was to determine the role of AP39 in the prevention of adverse effects of cisplatin, stress and the role of mitochondrial biogenesis pathways in the development of POY.
Sixty female Sprague Dawley rats were divided into control, AP39, cisplatin, cisplatin + AP39, stress and stress + AP39 groups that with 10 animals in each group. POF was formed with 1,5 mg / kg cisplatin or immobilization stress. Moris water maze was performed to detect the spatial learning and memory. Hormone levels, height, weight, overweight, estrus cycling follow, ROS, mitochondrial biogenesis gene expression levels were determined by different laboratuary methods.
It were detected the significant decreases in height, weight, overweight and serum E2 levels and the significant increase in serum FSH and LH values in cisplatin and stress groups according to control. Mitochondrial biogenesis, over-related genes, spatial learning and memory were found to be significantly altered in both cisplatin and stress groups compared to controls, but AP39 was not normalizing all parameters in cisplatin+AP39 and stress+AP39 groups than cisplatin and stress groups.