Avrupa Birliği ve Türkiye'de yenilenebilir enerji üretimini etkileyen faktörlerin panel veri ile analizi
Analysis of factors affecting renewable energy production in the European Union and Türkiye with panel data
Yazar: BÜŞRA ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLFÜKAR AYTAÇ KİŞMAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Teknoloji ve Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Bilgi Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez çalışmasında, Avrupa Birliği ve Türkiye'de yenilenebilir enerji üretimini etkileyen faktörlerin panel veri ile analizi amaçlanmaktadır. Fosil yakıtların zararlı etkileri nedeniyle yenilenebilir enerji kaynakları giderek daha önemli hale gelmiştir. Çalışma, bu kaynakların kullanımını artırmaya yönelik faktörleri ve stratejileri incelemektedir.
Tezin başlangıç bölümlerinde, yenilenebilir enerji kavramı ve başlıca kaynaklar olan güneş, rüzgâr, hidrolik, biyoenerji ve jeotermal enerji üzerine genel bilgiler verilmiştir. Bir sonraki bölümde, Türkiye ve Avrupa Birliği'nde yenilenebilir enerji politikaları ve uygulamaları karşılaştırılmaktadır. Türkiye'nin enerji politikaları ve teşvik mekanizmaları detaylandırılırken, AB'nin Yeşil Mutabakat ve enerji stratejileri analiz edilmiştir. Bu bölümde, her iki bölgedeki yenilenebilir enerji yatırımları ile bu yatırımları etkileyen ekonomik, teknolojik ve politik faktörler ele alınmaktadır.
Çalışmanın analiz bölümünde, yenilenebilir enerji üretimini etkileyen spesifik parametreler detaylandırılmıştır. Bu parametreler arasında enerji piyasasının büyüklüğü, teknolojik gelişmeler, gayri safi yurtiçi hasıla (GDP), nüfus, enerji tüketimi, doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) ve enerji sektör kredileri yer almaktadır. Bu faktörlerin yenilenebilir enerji üretimine olan etkileri istatistiksel verilerle desteklenerek analiz edilmiştir.
Sonuç olarak, çalışma, yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı ve yaygınlaştırılması için gerekli olan politikaların, teşviklerin ve teknolojik yatırımların önemini vurgulamakta ve AB ile Türkiye'de yenilenebilir enerji üretimini artırmak için önerilerde bulunmaktadır. Bu öneriler, enerji güvenliğini artırmak, ekonomik kalkınmayı desteklemek ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla kritik öneme sahiptir.

Abstract:
This thesis aims to analyze the factors affecting renewable energy production in the European Union and Türkiye using panel data techniques. As fossil fuels are limited and have detrimental environmental impacts, renewable energy sources are becoming increasingly significant. The study scrutinizes the factors and strategies aimed at enhancing the use of these sources.
The initial sections of the thesis provide an overview of the concept of renewable energy and major sources such as solar, wind, hydro, bioenergy, and geothermal energy. Subsequently, the thesis compares renewable energy policies and practices in Türkiye and the EU. Türkiye's energy policies and incentive mechanisms are detailed, while the Europe Union's Green Deal and energy strategies are analyzed. This section covers the renewable energy investments in both regions and the economic, technological, and political factors influencing these investments.
In the analysis section, specific parameters affecting renewable energy production are detailed. These parameters include the size of the energy market, technological developments, gross domestic product (GDP), population, energy consumption, foreign direct investments (FDI), and energy sector credits. The impact of these factors on renewable energy production is analyzed using statistical data.
In conclusion, the study emphasizes the importance of policies, incentives, and technological investments necessary for the effective use and dissemination of renewable energy sources. Recommendations are made to increase renewable energy production in the Europe Union and Türkiye, highlighting the critical role of these measures in enhancing energy security, supporting economic development, and ensuring environmental sustainability.