Ebeveynlerin sosyal baskınlık yönelimi ile çocukların farklılıklara saygı tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parents' social dominance origin and the children's attitudes to respect differences
Yazar: RÜVEYDA MENTEŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ebeveynlerin sosyal baskınlık yönelimleri ile 60-72 aylık çocukların farklılıklara saygı tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Toplumsal çeşitlilikle ilgili konuların daha da önem kazandığı günümüzde, farklı kültürler ve gruplar arasındaki anlayışı artırarak, toplumsal uyum ve barış için; ebeveynlerin, çocukların farklılıklara saygı gösterme tutumlarını nasıl etkilediğini anlamak, eğitimcilerin ve ailelerin bu konuda çocuklara daha etkili rehberlik etmelerine yardımcı olabilir. Araştırma, sosyal bilimlerde yaygın olarak kullanılan nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel (korelasyon) tarama modeline göre tasarlanmıştır. Basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile gönüllü olarak ulaşılan 60- 72 aylık 332 çocuk ve ebeveynlerinden oluşan örneklem 2022-2023 akademik yılı ile sınırlandırılmıştır. Veri toplama aşamasında, ebeveynlerin ve çocukların kişisel ve demografik bilgilerini elde etmek için "Katılımcı Bilgi Formu", ebeveynlerin sosyal baskınlık yönelimini ölçmek için "Yeni Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği", çocukların farklılıklara saygı tutumunu ölçmek içinse "Farklılıklara Saygı Tutumu Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Bunun sonucunda ebeveynlere uygulanan Yeni Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği ile çocuklara uygulanan Farklılıklara Saygı Tutum Ölçeği arasındaki ilişki r=-0,160 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yani araştırmaya Yeni Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği'ne katılanların Farklılıklara Saygı Tutum Ölçeği'ne ait görüşleri algıları arasında eksi yönde bir ilişki olduğunu söylenebilir. Ebeveyn katılımcıların sosyal baskınlık yöneliminin; cinsiyet, algılanan gelir durumu ve meslek grubu değişkenleri ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken; yaş ve eğitim durumu ile anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Çocuk katılımcıların farklılıklara saygı tutumunun; yaş, kardeş sayısı ve algılanan gelir durumu değişkenleri ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken; cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu ile aralarında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between parents' social dominance orientation and 60-72-month-old children's attitudes towards respecting differences. In today's society, where issues related to social diversity have gained increasing importance, understanding and enhancing the understanding between different cultures and groups can contribute to social harmony and peace. Understanding how parents influence children's attitudes towards respecting differences can assist educators and families in providing more effective guidance on this matter. The study is designed according to the correlational survey model, which is commonly used in social sciences. The sample consists of 332 children aged 60-72 months and their parents, who were voluntarily reached through 
simple random sampling method, limited to the academic year 2022-2023. In the data collection phase, the "Participant Information Form" was used to obtain personal and demographic information from parents and children. The "New Social Dominance Orientation Scale" was used to measure parents' social dominance orientation, and the "Attitude towards Respecting Differences Scale" was used to measure children's attitudes towards respecting differences. The collected data were analyzed using SPSS 27.0. As a result, the relationship between the New Social Dominance Orientation Scale administered to parents and the The Scale of Respect for Diversities administered to children was found to be statistically significant at the r=-0.160 level. In other words, it can be said that there is a negative relationship between the views and perceptions of the Respect for Differences Attitude Scale of the participants in the New Social Dominance Orientation Scale. There was no statistically significant difference in parents' social dominance orientation based on gender, perceived income status, and occupation variables, while there was a significant difference based on age and education level. Regarding children's attitudes towards respecting differences, there was no statistically significant difference based on age, number of siblings, and perceived income status variables, while there was a significant difference based on gender and parents' education level.