Hemşirelerin mesleki öz yeterlilikleri ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between nurses' professional self-efficacy and attitudes towards evidence-based nursing
Yazar: RABİA ATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN KAVURAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırmada; hemşirelerin mesleki öz yeterlilikleri ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı.
 Materyal ve Metot: Araştırma, kesitsel ve ilişki arayıcı türdedir. Araştırma, Erzurum Şehir Hastanesi'nde çalışan hemşirelerle Ocak 2023- Mayıs 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma evrenini, Ocak 2023- Mayıs 2023 tarihleri arasında, araştırmanın yapılacağı hastanede görev yapan 976 hemşire oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan 356 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanma süresi yaklaşık 3-5 dakika sürdü. Araştırma verileri Sosyo-Demografik Veri Formu, Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği ve Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplandı.
Bulgular: Hemşirelerin %60.1'inin 18-28 yaş grubunda, %82.5'inin kadın, %59.9'unun lisans ve üzeri mezuniyete sahip, %62.3ünün evli ve %33.1'inin 0-4 yıldır çalıştığı saptandı. Hemşirelerin HMÖYÖ toplam puan ortalamasının 70.98±9.03, KDHYTÖ toplam puan ortalamasının 59.22±8.14 olduğu belirlendi. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, eğitim düzeylerinin öz yeterliliğini ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarını etkilediği belirlendi (p<0.05). Ayrıca; KDU hakkında bilgi sahibi olma, bilimsel toplantılara katılma ve öz yeterlilik hakkında bilgi sahibi olma durumunun hemşirelerin öz yeterliliğini olumlu etkilediği saptandı (p<0.05). Benzer şekilde; KDU hakkında bilgi sahibi olma, bilimsel toplantılara katılma, KDU'ya yönelik ders alma, mesleki yayınları takip etme, bilimsel araştırmaya katılma durumunun hemşirelerin kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarına yönelik tutumunu olumlu etkilediği bulundu (p<0.05). HMÖYÖ toplam puan ortalaması ile KDHYTÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde güçlü düzeyde ilişki olduğu saptandı (r=.766; p<0.05).
Sonuç: Araştırma sonucunda; hemşirelerin öz yeterliliği arttıkça, kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının da arttığı sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Kanıta dayalı hemşirelik, öz yeterlilik,  tutum

Abstract:
Aim : In this research; It was aimed to determine the relationship between nurses' professional self-efficacy and their attitudes towards evidence-based nursing.
Material and Method: The research is cross-sectional and relationship-seeking. The research was carried out with nurses working in Erzurum City Hospital between January 2023 and May 2023. The population of the research consisted of 976 nurses working in the hospital where the research would be conducted between January 2023 and May 2023. The sample of the study consisted of 356 nurses who met the research criteria. Data collection took approximately 3-5 minutes. Research data were collected using the Socio-Demographic Data Form, Nursing Profession Self-Efficacy Scale and Evidence-Based Attitude towards Nursing Scale.
Results: It was determined that 60.1% of the nurses were in the 18-28 age group, 82.5% were women, 59.9% had a bachelor's degree or higher, 62.3% were married and 33.1% had been working for 0-4 years. It was determined that the total mean score of the nurses on HMÖYÖ was 70.98±9.03, and the mean total score of HRASQ was 59.22±8.14. It was determined that the age, gender, education level of the nurses affected their self-efficacy and attitudes towards evidence-based nursing (p<0.05). Moreover; It was determined that having knowledge about STE, participating in scientific meetings and having knowledge about self-efficacy had a positive effect on nurses' self-efficacy (p<0.05). Similarly; It was found that having knowledge about STE, attending scientific meetings, taking courses about STE, following professional publications, participating in scientific research positively affected nurses' attitudes towards evidence-based nursing practices (p<0.05). It was determined that there was a strong positive correlation between the total mean score of HMÖYÖ and the mean total score of CSWS (r=.766; p<0.05).
Conclusion: As a result of the research; It was concluded that as the self-efficacy of nurses increased, their attitudes towards evidence-based nursing also increased.
Keywords: Evidence-based nursing, self-efficacy, attitude