Çok kriterli karar verme yöntemleri ile optimum fabrika yerleşim düzeninin belirlenmesi
Determining the optimum facility layout using multi-criteria decision-making methods
Yazar: ALİ CEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. SADIK ALPER YILDIZEL ; DR. MUHAMMET ENES AKPINAR
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Entropi = Entropy ; TOPSIS = TOPSIS ; Yerleşim yeri = Location area ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Yerleşim yeri, işletmelerde tasarım sürecinde ilk olarak dikkate alınması gereken ve optimize edilmesi gereken kararlardan biridir. Bu karar sürecinde işletmelerin elinde birçok tasarım alternatifi bulunabilir. Bu tasarım alternatiflerini en uygun şekilde belirlemek ve işletmenin ihtiyaçlarına göre bir optimizasyon yapmak oldukça önemlidir. Yanlış yapılan bir optimizasyon işlemi birçok maliyeti beraberinde getirebilir. Dolayısıyla bu süreç baştan doğru bir şekilde planlanmalı ve uygulanmalıdır. İşletmelerde yerleşim yeri optimizasyonlarının değerlendirilmesi için çok sayıda alternatif bulunabilmektedir. Bu alternatiflerin değerlendirilmesi için ise çok sayıda kriter eş zamanlı dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla bu durumda ortaya bir çok kriterli karar verme problemi çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında bir yerleşim yeri optimizasyonu problemi ele alınmıştır. Ele alınan problem bir gerçek hayat uygulaması dikkate alınarak çözülmüştür. Öncelikle çalışmada yer alacak karar vericiler belirlenmiştir. Sonrasında karar vericiler tarafından alternatif yerleşim yerleri belirlenerek kriterlerin belirlenmesi aşamasına geçilmiştir. Bu aşamada kriterlerin belirlenmesiyle ağırlık belirlenmesi için Entropi yöntemi dikkate alınmıştır. Entropi yöntemi ile belirlenen kriter ağırlıkları öncelikle TOPSIS yönteminde dikkate alınmış ve en uygun alternatif yerleşim yeri belirlenmiştir. Aynı problemi farklı bir yöntem olan MULTIMOORA yöntemi ile de çözülmüş ve sonuçlar kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda karar vericiler tarafından belirlenen alternatiflerden en uygun olanına karar verilmiştir.

Abstract:
Layout is one of the first decisions to be considered and optimized in the design process in companies. In this decision process, companies may have many design alternatives. It is very important to determine these design alternatives in the most appropriate way and to make an optimization according to the needs of the company. A wrong optimization process can bring many costs. Therefore, this process should be planned and implemented correctly from the beginning. There are many alternatives for the evaluation of layout optimizations in companies. In order to evaluate these alternatives, many criteria are taken into consideration simultaneously. Therefore, in this case, a multi-criteria decision-making problem arises. In this thesis, a layout optimization problem is discussed. The problem discussed is solved by considering a real-life application. First of all, the decision-makers to take part in the study were determined. Afterwards, alternative settlements were determined by the decision-makers and the criteria were determined. At this stage, the Entropy method has been taken into account for the determination of the criteria and the weight. The criteria weights determined by the Entropy method were primarily taken into account in the TOPSIS method and the most suitable alternative layout was determined. The same problem was solved with a different method which is known as MULTIMOORA method, and the results were compared. As a result of the study, the most suitable alternative among the alternatives determined by the decision-makers was decided.