İlk atak psikoz hastalarında otistik belirti şiddeti ile frontal lob fonksiyonları, bireysel ve sosyal perfomans ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between authistic symptoms and frontal lob functions, personal and social performance and quality of life in patients with first attack psychosis
Yazar: DAVUT GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Frontal korteks = Frontal cortex ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Psikososyal performans = Psychosocial performance ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Sosyal performans = Social performance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofrenik bozukluklarda klinik belirtilerin tanısal geçerlilik üzerindeki etkisi hala tartışmalıdır. Yaygın kullanılan tanı sınıflandırma kaynaklarında (ICD, DSM) şizofreni tanısında klinik belirtilerin yanı sıra seyir ve sonlanış da hesaba katılmaktadır. Hastalarda -son dönem araştırmalarda artan ilgiyle dikkat çeken- otistik belirtilerin, hastalıkta ne derecede yer aldığı/etkileşimde bulunduğu bu tartışmalara yol gösterici olabilir. Bu etkinin hastalık süresi ve ilaçların yarattığı bozucu olabilecek etkisini engellemek amacıyla ilk atak hastaları ile yürütülmesi planlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel bir çalışmadır. Araştırmaya SBÜ Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri klinik ve polikliniğinde Aralık 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında ilk atak psikoz nedeni ile yatarak ya da ayaktan tedavi gören hastalar dahil edilmiştir.
İlk atak psikoz tanımına uyan, araştırma hakkında bilgilendirilen ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 60 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bu çalışma ile ilgili bilgilendirilmiş onam formunu imzalamayı kabul eden hastaların tanıları DSM-5 tanı ölçütleri ile konulmuş, diğer psikiyatrik tanıların dışlanması için SCID-5 CV (DSM 5 Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme) uygulanmıştır.
Çalışmaya katılan hastaların sosyodemografik ve klinik veri formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) ve yürütücü işlevleri değerlendirmek için Frontal Değerlendirme Bataryası (FAB) görüşmeci tarafından doldurulmuş, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Sürümü (WHOQOL-BREF TR) öz bildirim ölçeği olarak uygulanmıştır. 
Bulgular: Otistik belirti şiddetinin, erkeklerde kadınlara göre, psikotik bozukluk aile öyküsü olanlarda duygudurum bozukluğu aile öyküsü olanlara gore daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Eğitim süresi ile otistik belirti şiddeti arasında ters yönlü ilişki bulundu(r=-0,301, p=0,019). Otistik belirti şiddeti ile yürütücü işlevler (r=-0,708, p<0,01) ve işlevsellik (r=-0,517, p<0,05) arasında ters yönlü ilişki saptanırken, yaşam kalitesi ile istatistiksel olarak anlamlı seviyede ilişki bulunmadı (p>0,05). Otistik belirti şiddeti yürütücü işlevler ve işlevsellik için yordayıcı değildi. 
Sonuç: Çalışmamız ilk atak psikoz hastalarında otistik belirtilerin yürütücü işlevler ve işlevsellikle olan ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Sonuçlar ilk atak psikoz hastalarında otistik belirtilerin daha kötü işlevsellik ve daha kötü yürütücü işlevlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinilebilmesi ve ilişkinin yönünün belirlenebilmesi için hastalarda uzunlamasına izlem çalışmalarıyla beraber daha fazla örneklem grubunu içeren araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Otistik belirtiler, ilk atak psikoz, şizofreni, yürütücü işlevler, yaşam kalitesi, işlevsellik, tedavisiz geçen psikoz süresi

Abstract:
Objectives: The effect of clinical signs on diagnostic validity in schizophrenic disorders is still controversial. In the diagnosis of schizophrenia by commonly used diagnostic classification resources (ICD, DSM) , the course and outcome are taken into account as well as clinical symptoms. The level of autistic symptoms, which arousing curiosity with increasing interest in recent research, are involved to diseasse or interacting with the disease in patients may guide these discussions. In our study, it was planned to carry out this effect with first attack patients in order to prevent the duration of the disease and the disruptive effects of the drugs. 
Matherials and Methods: Our research is a cross-sectional study. Patients who received inpatient or outpatient treatment for the first episode of psychosis between December 2020 and May 2021 in the Psychiatry Clinic and Outpatient Clinic of SBU Erenköy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital were included in the study.
Sixty patients who met the definition of first episode psychosis, were informed about the study, and voluntarily agreed to participate in the study were included in the study. Patients who agreed to sign the informed consent form for this study were diagnosed with DSM-5 diagnostic criteria, and SCID-5 CV (Structured Clinical Interview for DSM 5 Axis I Disorders) was applied to exclude other psychiatric diagnoses.
The sociodemographic and clinical data form, the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), the Personal and Social Performance Scale (PSP), and the Frontal Assesment Battery (FAB) to evaluate executive functions were filled in by the interviewer, the World Health Organization Quality of Life Scale Short Form in Turkish Version (WHOQOL-BREF TR) was applied as a self-report scale.
Results: Autistic symptom severity was found to be higher in males than females, and higher in patients with a family history of psychotic disorder than in those with a family history of mood disorders (p<0.05). An inverse relation was found between the duration of education and the severity of autistic symptoms (r=-0.301, p=0.019). While there was an inverse relation between autistic symptom severity and executive functions (r=-0.708, p<0.01) and functionality (r=-0.517, p<0.05), no statistically significant correlation was found with quality of life (p> 0.05). Autistic symptom severity was not a predictor of executive functions and functionality.
Conclusion:  Our study is the first to examine the relation between autistic symptoms and executive functions and functionality in patients with first episode psychosis. The results show that autistic symptoms are associated with worse functioning and worse executive functions in patients with first episode psychosis. In order to obtain more detailed information on this subject and to determine the direction of the relations, longitudinal follow-up studies in patients and studies involving more sample groups are required.
Key words: Autistic symptoms, first episode psychosis, schizophrenia, executive functions, quality of life, functionality, duration of psychosis