Zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilere hayat bilgisi öğretiminde doğrudan öğretim yöntemi ve şematik düzenleyiciyle öğretimin karşılaştırılması
Comparison of use direct instruction and graphic organizers in teaching of life science to students with mental retardation
Yazar: ŞUĞAYİP VAYİÇ
Danışman: DOÇ. DR. E. RÜYA GÜZEL ÖZMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi öğretiminde, Doğrudan Öğretim Yöntemi ve Şematik Düzenleyiciyle Öğretimin zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin başarı düzeyi üzerindeki etkisini karşılaştırmak ve öğretimden 15 gün sonra kazanımlarını sürdürmede hangisinin etkili olduğunu belirlemektir.Araştırmanın çalışma grubunu 2007?2008 öğretim yılında Ankara ili Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde bulunan Mamak Hurin Yavuzalp İş Okulunun Hazırlık, 1. ve 2. sınıflarına devam eden ve a) Okuma yazma bilen, b) okuduğunu anlayan, c) Besin ve besin gruplarını ayırt edebilen altışarlı iki ayrı grup olarak oniki zihinsel yetersizliği olan öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunun altısı kız, altısı erkektir.Bu araştırmada deneme modellerinden ?Öntest- Sontest Kontrol Gruplu Araştırma Modeli? kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, deneklerin başarı düzeyleridir (Besin Ögeleri Başarı Testinden aldıkları başarı puanı). Bağımsız değişkenleri ise Şematik Düzenleyiciyle Öğretim ve Doğrudan Öğretim Yöntemidir. Deney grubunda Şematik Düzenleyiciyle Öğretim yapılırken, kontrol grubunda Doğrudan Öğretim Yöntemi ile öğretim yapılmıştır.Öntest-sontest kontrol gruplu model uygulanırken, önce her iki gruba (deney grubu ? kontrol grubu) araştırmacı tarafından hazırlanan Besin Ögeleri Başarı Testi aynı gün farklı oturumlarda öntest olarak uygulanmıştır. Her iki gruba bağımsız değişkenler ayrı ayrı uygulandıktan bir gün sonra Besin Ögeleri Başarı Testi her iki gruba aynı gün farklı oturumlarda sontest olarak uygulanmıştır. Sontest uygulandıktan onbeş gün sonra ise Besin Ögeleri Başarı Testi her iki gruba birlikte aynı gün izleme testi olarak uygulanmıştır.Veri toplama araçları ile toplanan veriler, bilgisayar ortamına aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) paket programından yararlanılmış olup, bağımsız örneklemler için parametrik olmayan istatistiklerden Mann Whitney U testi, bağımlı örneklemler için parametrik olmayan istatistiklerden Wilcoxon testi kullanılarak, sıra ortalama, sıra toplamı, ortanca değeri ve standart sapma istatistiklerine yer verilmiştir.Araştırmanın sonucunda Hayat Bilgisi öğretiminde zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerde bilişsel alanın bilgi, kavrama, uygulama, analiz ve sentez basamakları düzeyindeki sontest puanları açısından farklılaşmanın olmadığı, erişi puanları açısından Şematik Düzenleyiciyle Öğretimin, Doğrudan Öğretim Yöntemine göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca uygulamanın bitiminden 15 gün sonra kazanımlarını sürdürmede Şematik Düzenleyiciyle Öğretimin, Doğrudan Öğretim Yöntemine göre daha etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to compare the effectiveness of use of direct instruction and graphic organizers in teaching Life Science studies to students with mental retardation and efficiency of the independent variables after 15 days of the intervention.Participants attended to Mamak Hurin Yavuzalp Vocational School, first and second grades in the year of 2007?2008. The group of participants consisted of 12 students who were divided into two groups by six. All participants met the study criterion in order to participate in the study. Followings are the criteria of selection: a) being literate, b) has certain reading comprehension level, and c) differentiate certain food types.The study used pretest-post-test with a control group research model. The dependent variable was determined as the achievement scores of the participants. The independent variables of the study were determined as direct instruction and graphic organizers. While the test group was taught by using graphic organizers, control group was taught by using direct instruction.A test about food items which was prepared by the researcher was applied to the both groups in two sessions in the same day. After one day of introducing the independent variables to both groups, a post-test was given to control and test groups. After 15 days of giving the post-test, the same test was given to both groups as a follow-up application.In the analysis of the data, an SPSS program was used instead of using parametric statistics. Nonparametric statistics were preferred due to limited number of participating students. Mann Whitney U test and Wilcox on the analyses of data were completed. Mean, media, mode, and standard deviations were also calculated.Present study findings showed that there were no significant differences on the post test results of treatment and control groups in knowledge, comprehension, application, analysis, and synthesis steps of cognitive taxonomy in instructional delivery of Life Sciences. However, there was a significant difference between pre and post test results of both groups, indicating that instructional delivery of Graphic Organizers was more effective than Direct Instruction. In addition, maintenance results after 15 days of the treatment showed that the Graphic Organizers continued to me more effective than the Direct Instruction.