Türkiye'deki havalimanlarının atık yönetimi etkinliği
Waste management efficiency in Turkey's airports
Yazar: HARUN ELBEYİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERİÇ HATİCE GÖKDALAY
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Ambalaj atıkları = Packaging waste ; Atık yönetimi = Waste management ; Hava alanları = Airports ; Katı atıklar = Solid wastes ; Kurumsal etkinlik = Corporate efficency ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Tehlikeli atıklar = Hazardous wastes ; Teknik etkinlik = Technical efficiency

Özet:
1980'ler sonrası Dünyada havacılık sektöründe yaşanan serbestleşme,
liberalleşme ve özelleşme eğilimleri Türkiye'de de etkisini göstermiş ve 2003 yılında
iç hat yolcu taşımacılığında serbestleşmenin sağlanması ile yolcu taşımacılığında
Dünyada da dikkat çekecek biçimde bir büyüme göstermiştir. Çağımızın en önemli
sorunlarından olan çevresel sorunlar etkin havalimanı işletmeciliğinde de ön plana
alınmış, kalite ve konfordan ödün vermeden 21'inci yüzyılın en önemli sorunlarından
olan çevre ile uyumluluğu daha da önem kazanmış ve havalimanı işletmeciliğinde
performans göstergelerinden biri haline gelmiştir.
Bu performans göstergelerinden birisi de havalimanlarının çevreye olan olumsuz
etkilerinin minimum düzeyde tutulmasıdır. Havalimanlarının olumsuz çevresel
etkilerinden birisi de atık üretimidir. Bu ürettikleri atıkların uygun biçimde toplanarak,
uygun yöntemlerle elden çıkartılması olumsuz çevresel etkilerin minimuma
indirilmesi ve sürdürülebilir bir çevre için önemli işlemlerdir.
Bu çalışmada, Türkiye'deki havalimanlarının atık yönetimine ilişkin etkinliğinin
incelenmesi amacıyla, havalimanlarının ürettikleri geri dönüştürülebilir ve tehlikeli
atık bilgilerine ulaşılmıştır. Bu bilgiler kullanılarak veri zarflama analizi yöntemi ile
havalimanlarının üretmesi gereken geri dönüştürülebilir ve tehlikeli atık miktarları
kıyaslanmış, atık toplama hedefleri, önleme ve azaltma yapılması gereken atıklar
ortaya koyulmuştur.
Anahtar kelimeler: Havalimanı, atık yönetimi, veri zarflama analizi.

Abstract:
Liberalization, privatization and deregulation trends experienced in the aviation
sector in the world after the 1980s have also shown an effect in Turkey and after with
the providing liberalization of domestic passenger transportation has shown
remarkable growth in the world's passenger transportation. Without compromising the
quality and comfort of airport operation, the compatibility with the environment which
is the one of the most important problems of the 21st Century has become even more
important and has become one of the performance indicators in airport operations.
One of these performance indicators is that negative impact of airports to the
environment is kept to a minimum. One of the negative environmental impact of
airports is waste production. The proper collection and disposal of these wastes is an
important process for minimizing negative environmental impacts and for a
sustainable environment.
In this study, information on recyclable and hazardous waste produced by
airports obtained in order to examine the effectiveness of the airports in Turkey on
waste management. Using this information with the data envelopment analysis method
compared the amount of recyclable and hazardous waste the airports should produce,
propounded waste collection targets, waste that needs to be prevented and reduced.
Keywords: Airport, waste management, data envelopment anlysis.