Bazı yerel entomopatojen fungus izolatlarının fındık yeşil kokarcası Palomena prasina L. (Hemiptera: Pentatomidae) üzerine etkinliklerinin belirlenmesi
Determination of the effectiveness of some local entomopathogenic fungal isolates on the green shield bug [Palomena prasina L. (Hemiptera: Pentatomidae)]
Yazar: ZEYNEP ŞAHİN TAYLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KUBİLAY ER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada önemli bir fındık zararlısı olan Palemona prasina'nın farklı biyolojik
dönemlerine karşı etkili yerel entomopatojen fungusların belirlenmesi ve etkinliğini
araştırmak amacıyla çalışmalar yürütülmüştür. Pentatomidae familyası bireylerinden izole
edilen funguslardan 2 adet Purpureocillium lilacinum ve 2 adet Beauveria bassiana
izolatları çalışmalarda kullanılmak üzere seçilmiştir. P. prasina'nın hedef dönemi olan 4.
dönem nimflerine entomopatojen fungus izolatlarının etkileri denenmiş, 1×108
konidi ml-1
konsantrasyonda 12. gün sonunda en yüksek ölüm etkisi gösteren B. bassiana FAI38
izolatı olmuştur (%82.14). FAI38 izolatının 'Tunarya' isimli bir ıslanabilir toz (WP)
formülasyonu hazırlanarak test edilmiştir. Tunarya P. prasina nimflerine karşı en iyi etkiyi
10X konsantrasyonda 12. günde (%89.66) göstermiştir. P. prasina erginlerine karşı ise 14.
gün sonunda Tunarya 10X uygulaması ile en yüksek ölüm oranına (%75) ulaşılmıştır. P.
prasina yumurtalarında en iyi etkiyi Tunarya 10X 15. gün sonunda %55.95 açılma oranı
ile sağlamıştır. Ayrıca, zararlının fungusa gösterdiği davranış tepkisini belirlemek için
yürütülen Y-tüpü olfaktometre testlerine göre, nimfler ve erginler B. bassiana FAI38
uygulaması yerine kontrole yönelmiştir. Ancak Tunarya uygulaması ile kontrole yönelim
arasında herhangi bir istatistiksel farkın olmadığı belirlenmiştir. Kontrollü şartlar altında
gerçekleştirilen çalışmaların sonuçları göz önünde tutularak yürütülen arazi denemelerinde
Tunarya uygulaması etkinliğini sürdürebilmiştir. Tunarya'nın mücadele etmeni olarak
potansiyelinin olduğu; ölüm oranını artırması ve sporların uzaklaştırıcı etkisini
maskelemesi nedeniyle ıslanabilir toz formülasyonunun fungusun etkinliğini artırdığı ve
arazi koşullarında kullanım için geliştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The study was carried out to determine the effects of native entomopathogenic fungi
against different biological stages of Palemona prasina, an important hazelnut pest.
Among the fungi isolated from insect samples from the family of Pentatomidae, 2
Purpureocillium lilacinum and 2 Beauveria bassiana isolates were identified by
morphological and molecular techniques. The effects of isolates were tested on the nymphs
of P. prasina at the targeted stage (4th instar) and B. bassiana FAI38 isolate showed the
highest mortality effect (82.14%) at the end of the 12th day at the concentration of 1×108
conidi ml-1. A wettable powder (WP) formulation of FAI38 isolate named 'Tunarya' was
prepared and tested. With the application of Tunarya at 10X and X concentrations, the best
effect against P. prasina nymphs with 89.66% mortality was recorded on day 12. The
highest mortality rate of 75% was achieved with Tunarya 10X treatment against P. prasina
adults at the end of the 14th day. The best effect on P. prasina eggs was achieved with
Tunarya 10X (55.95% hatching) at the end of the 15th day. In addition, according to the Ytube
olfactometer tests, conducted to reveal the behavioral response of the pest to the
fungus, nymphs and adults prefered the control rather than B. bassiana FAI38 treatment.
However, there was no statistical difference in preferences for Tunarya treatment vs.
control. In the field studies, carried out considering the results of the experiments under
controlled conditions, Tunarya application was able to maintain its effectiveness in field
conditions. It was concluded that Tunarya has a potential as a control agent; increasing the
mortality rate and disguising the repellent effect of spores, the wettable powder
formulation improved the effectiveness of the fungus and can be developed for field
applications.