48-60 aylık çocukların sosyal becerilerinin ve problem davranışlarının ebeveynleri tarafından değerlendirilmesi
Assessment of social skills and problem behaviours of 48-60 month old children by their parents
Yazar: TÜRKAN TURAN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇAĞLAYAN DİNÇER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada "Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi" (Social Skills Rating System) Ebeveyn formunun 48-60 ay aralığındaki çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmak ve cinsiyet, anne-baba öğrenim durumu, anne çalışma durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, okul türü, okul öncesi eğitim alma süresi, okul öncesi bakım veren kişi değişkenlerinin 48-60 aylık çocukların sosyal becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır.
İlişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ilindeki çeşitli anaokullarına devam etmekte olan 48-60 aylık 301 çocuk oluşturmuştur. 
Yapılan analizler sonucunda "Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi" Ebeveyn formunun ülkemizde uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu görülmüştür. Demografik bilgi formunda yer alan cinsiyet, anne-baba öğrenim durumu, anne çalışma durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, okul öncesi eğitim alma süresi, okul türü, okula gelmeden önce bakım veren kişi değişkenlerinin sosyal beceri puanlarına etkisini değerlendirmek amacı ile Mann-Whitney U, Kruskall Wallis, t-testi ve ANOVA istatistiksel analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre;
Kız çocukların "Toplam Sosyal Beceri Puanlarının" erkek çocukların ise "Toplam Problem Davranış Puanlarının" daha yüksek çıktığı görülmüştür. Annesi lise mezunu olan çocukların "İşbirliği Alt Ölçeği Puanı", annesi üniversite mezunu olan çocukların ise "Atılganlık Alt Ölçeği Puanı" daha yüksek çıkmıştır. Babası lise mezunu olan çocukların "İşbirliği Alt Ölçeği Puanı", babası üniversite mezunu olan çocukların ise hem "Atılganlık Alt Ölçeği Puanı" hem de "Özdenetim Alt Ölçeği Puanı" daha yüksek çıkmıştır. Lise mezunu olan babaların çocuklarının "İçsel ve Dışsal Davranışlar Alt Ölçekleri Puanlarının" daha yüksek olduğu görülmüştür. İki ve daha fazla sayıda kardeşi olan çocukların "İşbirliği Alt Ölçeği Puanlarının" tek çocuk olanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Özel okula giden çocukların "Atılganlık Alt Ölçeği Puanlarının", devlet okuluna giden çocukların ise "Toplam Problem Davranış Puan"ları ile "İçsel Davranışlar Alt Ölçeği Puan"larının daha yüksek olduğu görülmüştür. 
2-3 yıl süre ile okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların "Atılganlık Alt Ölçeği Puan"larının, 3-6 ay süre ile okul öncesi eğitime devam eden çocukların ise "Toplam Problem Davranış Puanları" ile "Dışsal Davranışlar Alt Ölçeği Puanlarının" daha yüksek olduğu görülmüştür. Okula gelmeden önce bakım veren kişi değişkeni incelendiğinde "diğer" kişiler tarafından bakılan çocukların "Atılganlık Alt Ölçeği Puanlarının" anne-baba-anneanne-babaanne ve bakıcı tarafından bakılan çocuklara göre daha yüksek olduğu görülmüştür.
Doğum sırası ve anne çalışma durumu değişkenlerinin 48-60 aylık çocukların sosyal becerilerine bir etkisi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, "Social Skills Rating System" (Turkish version of the Social Skills Rating System) was used to study the validity and reliability of the children in the 48-60 month range, and at the same time gender, parental education status, maternal employment status, number of siblings, type, duration of pre-primary education, effects of pre-school caregiver variables on the social skills of children aged 48-60 months are among the aims of this study.
The study group of this research, which is a descriptive study in the relational screening model, has established 301 children aged 48-60 months who attend various kindergartens in Ankara.
As a result of the analysis, it is seen that the "Social Skill Rating System" is a valid and reliable evaluation tool which can be applied in our country. The aim of the demographic information form was to evaluate the effects of gender, parental education status, maternal employment status, number of siblings, delivery order, duration of pre-primary education, school type, pre-school caregiver variables on social skill points with the aim of Mann-Whitney U, Kruskall Wallis, t-test and ANOVA statistical analysis were used. The results of the study can be summarized as follows:
 It was observed that the "Total Social Skill Points" of the girls were higher than the "Total Problem Behavior Scale" of the boys. The scores of "Cooperation Subscale Score" and "Maternity Subscale Scale" were higher for children who were graduated from mother's high school. The scores of "Higher Assertiveness Subscale" and "Self-Esteem Subscale Scale" were higher for the high school graduate children and for the university graduate children, respectively. It was observed that the scores of the "Internal and External Behavior Subscales" of the children of the high school graduates were higher. Children with two or more siblings were found to have a higher "Cooperation Subscale Scale" than single children. It was found that the scores of "Assertiveness Subscale Scale" of the children attending private tutoring and "Total Problem Behavior Scale" of the children going to the state school were higher than the scores of "Internal Behavior Subscale Scale".
The "Assertiveness Subscale Scores" of the children who continue to pre-school education for 2-3 years and "Total Problem Behavior Scale" and "Outside Behavior Subscale Scale" of the children who are in pre-school education for 3-6 months are higher . When the caregiver was examined, the "Assertiveness Subscale Sca" of the "other" people were found to be higher than those of the parents, grandparents and caregivers.
The order of birth and maternal employment status variables were not found to be an effect on social skills of children aged 48-60 months.