Sabite Tur Gülerman ve Nerkis Hanım tarafından okunmuş olan ortak Klasik Türk Müziği eserlerinin karşılaştırmalı icrâ analizi
Comparative performance analysis of Common Turkish Music works sung by Sabite Tur Gülerman and Nerkis Lady
Yazar: DENİZ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ KARAKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı / Türk Sanat Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Klasik Türk Müziği eserlerinin günümüze gelmesinde meşk yönteminin etkili olduğu bilinmektedir. Geleneğin aktarılması ile oluşan çeşitli üslûp ve tavır farklılıkları, kişiye özgü icrâ anlayışlarını ortaya çıkartmaktadır. Bu sebeple, eserler icrâ edilirken yapılan bireysel yorumlamalar süsleme ve icrâ teknikleri ile gösterilmektedir. Bu süsleme teknikleri, Batı müziğinde nota üzerinde gösterilirken Türk müziği notalarında kullanımı çok sık tercih edilmemektedir. Bu nedenle, Türk müziği eserleri üzerinde kullanılan süsleme teknikleri ve değiştirici işaretlerin tespiti için yapılan bu araştırma, Klasik üslûptaki kadın ses icrâcılarının önemli temsilcilerinden Sabite Tur Gülerman ve Nerkis Hanım (Neyyire İpekçi) tarafından icrâ edilen şarkı formundaki ortak yedi eser tespit edilerek kendi seslerinden dikte edilip notaya alınmış ve icrâ teknikleri yorumlanmıştır. Bu araştırmada tarama modeli kullanılmış olup, nitel araştırma yöntem ve tekniklerinden yararlanılmıştır. Ayrıca, görüşme tekniği kullanılarak ses eğitimi alanında eğitim veren altı akademisyene standartlaştırılmış açık uçlu görüşme soruları sorulmuş ve uzman görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler tablolar halinde gösterilmiştir. Bu tablolar üzerindeki verilerden hareketle betimsel analiz yapılmıştır.
Araştırma sonucunda Nerkis Hanım'ın Sabite Tur Gülerman'a kıyasla falsetto süsleme tekniğini daha fazla kullandığı ve Sabite Tur Gülerman'ın çarpma, vibrato, glissando, portamento, tril, tremolo ve falsetto süsleme tekniklerinden vibratoyu daha sık kullandığı tespit edilmiştir. Eserlerin icrâsında Sabite Tur Gülerman'ın sade bir icrâ elde ettiği ve Nerkis Hanım'ın ise hem klasik icra hem de gazelhan tavrını yansıttığı, bu icralarda hançere kullanımını çok sık tercih ettiği sonuçlarna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Müziği, Üslûp ve Tavır, İcrâ, Süsleme Teknikleri

Abstract:
It is known that the meşk method is effective in bringing to the presentday of Classical Turkish Music Works. Various style and genre differences that occur with the transfer of tradition reveal individual performance understandings. For this reason, the individual interpretations made while performing the Works are shown with ornamentation and performance techniques. While these ornamentation techniques are shown on the note in Western music, their use in Turkish music notes is not preferred very often. For this reason, this research, which was carried out to determine the ornamentation techniques and modifying signs used on Turkish music works, was determined and dictated from their own voices by identifying seven common songs in the form of songs performed by Sabite Tur Gülerman and Nerkis Hanım (Neyyire İpekçi), one of the important representatives of classical style female voice performers. It has been notated and the performance techniques have been interpreted. In this study, scanning model was used and qualitative research methods and techniques were used. In addition, using the interview technique, standardized open-ended interview questions were asked to six academicians who teach in the field of voice education and expert opinions were taken. Obtained data are shown in tables. Descriptive analysis was made based on the data on these tables.
As a result of the research, it was determined that Ms. Nerkis used the falsetto decoration technique more than Sabite Tur Gülerman and Sabite Tur Gülerman used vibrato more frequently, one of the percussion, vibrato, glissando, portamento, trill, tremolo and falsetto decoration techniques. It has been concluded that in the performance of the works, Sabite Tur Gülerman achieved a simple performance and Nerkis Hanım reflected both the classical performance and the gazelhan style, and she preferred the use of daggers in these performances.

KeyWords: Classical Turkish Music, Style and Genre, Performance, Ornamentation Technics