Litotomi pozisyonunda retrograd intrarenal cerrahi geçirecek olan hastaların optik sinir kılıf çapının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Evaluation of optic nerve sheath diameter by ultrasonography in patients undergoing retrograde intrarenal surgery in the lithotomy position
Yazar: CANSU EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE BUMİN AYDIN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anesteziyoloji = Anesthesiology ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda retrograd intrarenal cerrahi (RIRS) geçirecek olan
hastalarda litotomi pozisyonu ile optik sinir kılıf çapı arasındaki ilişkinin araştırılması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Litotomi pozisyonunda genel anestezi altında RIRS
yapılacak 18-65 yaş arası ASA I-II 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Rutin
hemodinamik monitörizasyona (EKG, SpO2, Kan Basıncı, EtCO2) ek olarak BIS
monitörizasyonu ile hastaların anestezi derinliği ölçüldü. İndüksiyon öncesi intravenöz
midazolam (0.03-0.1 mg/kg) ile sedasyon sağlanarak hastaların bazal optik sinir kılıf
çapları (OSKÇ) bilateral USG ile ölçülerek kaydedildi. Genel anestezi indüksiyonu
intravenöz lidokain (1 mg/kg), propofol (2-3 mg/kg), fentanil (1 mcg/kg), roküronyum
(0,2 mg/kg) ile yapıldı. İndüksiyon sonrası hastalara LMA yerleştirilerek mekanik
ventilatörde VCV modda takip edilmeye başlandı. Anestezinin idamesinde inhalasyon
anestezikleri ile %50 O2-%50 N2O karışımı kullanıldı. Hastaların OSKÇ ölçümleri
USG eşliğinde tek bir uygulayıcı tarafından indüksiyon öncesi, LMA yerleştirilmesi
sonrası 3. ve 5. dakikalarda litotomi pozisyonu verildikten sonra 3. ve 5. dakikalarda
pozisyon düzeltilmeden önce ve hasta derlendikten sonra olmak üzere toplam 7 farklı
zamanda bilateral olarak ölçülerek kaydedildi. Hastaların kalp hızı, kan basıncı, SpO2,
ETCO2 ve BIS değerleri vaka boyunca belirli aralıklarla kaydedildi. Vaka sonunda
cerrahi süre ve intravenöz verilen toplam mayi miktarı hesaplanarak kayıtlara eklendi.
Bulgular: Hastaların cinsiyet, yaş, ASA skoru, ek hastalık, diyabet ve
hipertansiyon varlığı, sigara içme durumu ve vücut kitle indeks değerlerine göre
OSKÇ'ları arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05). İstatiksel olarak farklılık
görülmese de, erkeklerin, ASA II skorlu olanların, diyabeti olmayanların ve hafif
kilolu olan hastaların optik sinir kılıf çaplarının yüksek olduğu söylenebilir.
Hastaların zamana bağlı olarak optik sinir kılıfı çapı değerleri arasında anlamlı
farklılık görülmüştür (p<0,05). Farklılığın kaynağı incelendiğinde; hastaların genel
anestezi öncesi bazal OSKÇ'na göre genel anestezinin 3. ve 5. dk, pozisyon
verildikten sonraki 3. ve 5. dk, pozisyon düzelmeden önce ve derleme odasındaki
OSKÇ'ları artış göstermiştir. Hastaların genel anestezinin 5. dk'sına göre, pozisyon
verildikten sonraki 3. ve 5. dk'da, pozisyon düzeltilmeden önce ve derlenme
odasındaki OSKÇ'ları artış göstermiştir.
Sonuç: Sonuç olarak hem anestezi uygulamasının hem de pozisyon verme işleminin hastaların optik sinir kılıf çaplarının artmasında etkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle litotomi pozisyonunda yapılacak ameliyatlarda ameliyat süresinin kısa
tutulması ve kan basıncı gibi değişkenlerin sabit aralıkta tutulması gerekmektedir.

Abstract:
Objective: In this investigation, we aimed to investigate the correlation
between lithotomy position and optic nerve sheath diameter in patients undergoing
retrograde intrarenal surgery.
Materials and Methods: The study included fifty ASA I-II patients, aged 18-65 years, who were to undergo retrograde intrarenal surgery under general anesthesia
in the lithotomy position. In addition to routine hemodynamic monitoring (ECG, SpO 2 ,
BP, ETCO 2 ), depth of anesthesia was measured by BIS monitoring. Prior to induction,
the patients were sedated with intravenous midazolam (0.03-0.1 mg/kg) and basal
optic nerve sheath diameters (ONSD) were measured and recorded by bilateral USG.
Induction of general anesthesia was performed with intravenous lidocaine (1 mg/kg),
propofol (2-3 mg/kg), fentanyl (1 mcg/kg), rocuronium (0.2 mg/kg). After induction,
LMA was placed in the patients and they were started to be monitored in VCV mode
on a mechanical ventilator. Inhalation anesthetics and 50% O 2 - 50% N 2 O mixture
were used for maintenance of anesthesia. Optic nerve sheath diameter measurements
of the patients were measured and recorded bilaterally by a single practitioner under
USG guidance at a total of 7 different times: before induction, at 3 and 5 minutes after
LMA placement, at 3 and 5 minutes after lithotomy position was given, before the
position was corrected at 3 and 5 minutes, and after the patient was recovered. Heart
rate, blood pressure, peripheral oxygen saturation, ETCO 2 and BIS values were
recorded at regular intervals throughout the case. At the end of the case, the surgical
time and the total amount of intravenous fluid given were calculated and added to the
records.
Results: There was no significant difference between the optic nerve sheath
diameters of the patients according to gender, age, ASA score, presence of
comorbidities, diabetes and hypertension, smoking status and body mass index values 
(p>0.05). Although there was no statistical difference, it can be said that optic nerve
sheath diameters were higher in males, patients with ASA II score, patients without
diabetes and patients who were slightly overweight.
A significant difference was observed between the optic nerve sheath diameter values of the patients depending on time (p<0.05). When the source of the difference was examined; compared to the optic nerve diameter of the patients before general anesthesia, optic nerve diameters increased in the 3 rd and 5 th minutes of general
anesthesia, in the 3 rd and 5 th minutes after positioning, before position recovery and in
the recovery room. Compared to the optic nerve diameter at 5 minutes of general
anesthesia, optic nerve diameters increased at 3 and 5 minutes after positioning, before
position recovery, and in the recovery room.
Conclusion: Both anesthesia administration and assuming the lithotomy position were found to be effective in increasing ONSD in patients. Therefore, in
surgeries performed in the lithotomy position, the duration of the procedure should be
kept short, and variables such as blood pressure should be maintained at a stable range.