Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalında analitik psikoloji ve psikodinamik güçler kapsamında sanatsal yaratıcılığın incelenmesi
Investigation of artistic creativity in the content of analytical psychology and psychodynamic forces in the Department of Fine Arts Education
Yazar: GÜLBİN ALTINDAĞ
Danışman: PROF. DR. CEMİLE ARZU AYTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Analitik psikoloji = Analytical psychology ; Psikodinamik = Psychodynamic ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Resim sanatı = Painting art ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Araştırmanın amacı; sanatsal yaratıcılık olgusunu, sanatsal yaratma sürecinde bireyde oluşan zihinsel yapıyı ve davranışa yön veren psikodinamik işleyişi psikanaliz kuramları üzerinden irdelemektir. Bu doğrultuda; sanatsal yaratıcılık ve yaratma süreci, Carl Gustav Jung'un benlik kuramı, Sigmund Freud, Anna Freud, Erik Erikson, Melanie Klein ve Alfred Adler'in kuramları çerçevesinde incelenmektedir. Bu kuramlar çerçevesinde incelenen sanatsal yaratıcılık olgusunun, Resim-İş Eğitimi Lisans Programları Anasanat Atölye öğrencilerinden alınan görüşlerde ve bu programa ait ders içeriklerinde değerlendirmesi amaçlanmaktadır.  
Araştırmanın birinci alt probleminde; analitik psikoloji- psikodinamik güçler ve sanatsal yaratıcılık bağlamında, Salvador Dali, Rene Magritte ve Pablo Picasso'nun yaşamı ve psişik yapısı, eserleri üzerinden psikanalitik eleştiri yöntemiyle değerlendirilmektedir. Seçilen sanatçılar ve eserlerinde, sanatsal yaratıcılığın tanımlarından olan özgünlük kavramı, yeni-farklı olanın ortaya konması, deneme- üretme cesaretinin oluşturulması, bireysel farklılıkların keşfedilerek kişinin sanatsal yaratıcılığına uygun çalışmayı seçilebilmesi, özgün üslup/ tasarım dilinin geliştirilmesi gibi yaratıcılık ile ilgili basamakların varlığı tespit edilmiştir.  Araştırmanın ikinci alt probleminde; Resim-İş Eğitimi lisans programında yer alan derslerin içerik veya program kazanımlarında, sanatsal yaratıcılık ile bağlantılı konu ve ifadelerin varlığı irdelenmektedir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, lisans eğitimi süresinde sanatsal yaratıcılık ile ilgili doğrudan bir ders bulunmadığı, ders içerikleri incelendiğinde ise, anatomi, perspektif, sanat ilke ve elemanları, form-biçim ve resmin dinamikleri arasındaki denge, renk kuramları, oran orantı, görsel algılama, artistik desen dili, üslup, estetik, tasarım prensipleri gibi sanat ürününü oluşturmak için gerekli teknik bilgiler sunulmaktadır.
Araştırmanın üçüncü ve dördüncü alt probleminde; lisans son sınıf düzeyi öğrencilerden sanatsal yaratıcılık hakkında alınan görüşler, sanatsal yaratıcılık- analitik psikoloji- psikodinamik güçler konuları kapsamında değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda; araştırma için nitel araştırma yöntemi ve nitel araştırma tekniklerinden olan görüşme kullanılmaktadır. Görüşme için 8 demografik ve 14 araştırma sorusundan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı lisans programı son sınıf öğrencilerinden 10 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. 
Görüşmeler sonucunda; 10 katılımcının bilgi sorularına verdikleri cevaplar değerlendirildiğinde, sanatsal yaratıcılık üzerine ortalama bilgi düzeylerinin %56 olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılardan iki kişinin sanatsal yaratma süreci hakkında deneyimlere sahip olduğu, yaratıcı davranışın sürekliliğini sağlayacak içsel farkındalığa en yakın kişiler olduğu ortaya konarken, dört katılımcının ise düşünsel, teorik bilgi düzeyinde kaldıkları anlaşılmıştır. Üç katılımcının ise yaratma sürecinin sürekliliğini henüz bir ihtiyaç olarak görmedikleri, üretimi duygusal gerginliklerini ve çatışmalarını dindirecek bir araç olarak gördükleri anlaşılmıştır. Bir katılımcı ise net, tutarlı ifadeler sunamamıştır. 
Araştırmada, görüşme sorularından kültürel engeller başlığı altında, bireyin dışındaki nedenlerin yaratıcılığı kısıtladığı ve 6. soruda çevresel şartlar, eğitim, teşvikler- olumlu eleştiriler, ekonomik destekler gibi dış dünya nedenli durumların ise yaratıcılığı tetiklediği/ geliştirdiği ortaya konmuştur.  
Sanat eğitimi alan öğrenciler tarafından Güzel Sanatlar Eğitimi'nin temelini oluşturan sanatsal yaratıcılığın bir ihtiyaç olarak görülmesinin önemini üçüncü- dördüncü alt problemlerden alınan sonuçlar ortaya koymaktadır. Öğrencilerin konu hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının, kişisel ve mesleki ihtiyaçlarının fark edilmesi, çözümler üretilmesi, zihinsel ve duygusal dikkat ile mümkün olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of the research is to examine the phenomenon of artistic creativity, the mental structure formed in the individual in the process of artistic creation and the psychodynamic functioning that drives behavior through psychoanalysis theories. Accordingly, the process of artistic creativity and creation is examined within the framework of Carl Gustav Jung's theory of self, the theories of Sigmund Freud, Anna Freud, Erik Erikson, Melanie Klein and Alfred Adler. It is aimed to evaluate the phenomenon of artistic creativity, which is examined within the framework of these theories, in the opinions of the Department of the Art and Craft Education Undergraduate Programs Workshop students and in the course contents of this program.  
In the first sub-problem of the study, the life and psychic structure of Salvador Dali, Rene Magritte and Pablo Picasso in the context of analytical psychology, psychodynamic powers and artistic creativity are evaluated through psychoanalytic criticism through their works. In the selected artists and their works, the concept of originality, which is one of the definitions of artistic creativity, the emergence of the new-different one, the creation of the courage to try and produce, the discovery of individual differences and the selection of work in accordance with one's artistic creativity, the development of the original style/ design language, the existence of creative steps have been determined. In the second sub-problem of the study, the presence of subjects and expressions related to artistic creativity is examined in the content or program gains of the courses in the Art and Craft Education undergraduate program. According to the findings of the study, there is no direct course on artistic creativity during undergraduate education, and when the course contents are examined, technical information is provided to create the art product such as anatomy, perspective, art principles and elements, balance between shape form and the dynamics of painting, color theories, proportionality, visual perception, artistic pattern language, style, aesthetics, design principles.
In the third and fourth sub-problem of the study, opinions about artistic creativity from undergraduate senior students are evaluated within the scope of artistic creativity- analytical psychology- psychodynamic powers. Accordingly, qualitative research method and qualitative research techniques are used for the study. A semi-structured interview form consisting of 8 demographics and 14 research questions was applied for the interview. The interview was conducted with 10 participants from the undergraduate program of the Department of Art and Craft Education. 
As a result of the interviews, when the answers of 10 participants to information questions were evaluated, it was determined that the average level of knowledge on the subjects of artistic creativity was 56%. It was found that two of the participants had experiences about the process of artistic creation and were the closest to internal awareness to ensure the continuity of creative behavior, while the four participants remained at the level of intellectual and theoretical knowledge. It is understood that the three participants do not yet see the continuity of the creation process as a necessity but see production as a means to relieve their emotional tension and conflict. A participant was unable to provide clear, consistent statements. 
In the study, it was found that reasons other than the individual restrict creativity under the heading of cultural barriers from interview questions, and in question 6, external world-cause situations such as environmental conditions, education, incentives, positive reviews, economic supports trigger/improve creativity.  The importance of seeing artistic creativity as a necessity, which forms the basis of Fine Arts Education by students studying art, reveals the results from the third-fourth sub-problems. It has been concluded that students' knowledge levels and awareness about the subject can be achieved by realizing their personal and professional needs, producing solutions, and mental and emotional attention.