Çevre hakkının ihlali olarak iklim krizi: Türkiye'nin iklim krizine yönelik çevre politikalarının analizi
Climate crisis as a violation of the right to environment: An analysis of Turkey's environmental policies towards the climate crisis
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DURU ŞAHYAR AKDEMİR
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Çevre hakkı = Environmental rights ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim krizi = Climate crisis

Özet:
Günümüzde dünyayı tehdit eden küresel sorunlardan biri şüphesiz iklim değişikliğidir. İklim, yeryüzünün oluşumundan itibaren dinamik bir süreç içinde birçok kez değişiklik göstermiştir. 18. yüzyılın ortalarından itibaren insan faaliyetleri iklim üzerinde etkili olmaya başlamıştır. 20. yüzyıldan itibaren insan etkisinin artmasıyla iklim değişikliği, yıkıcı ve geri dönülemez sonuçlar doğurarak ekolojik bir kriz boyutuna ulaşmıştır. Bu ekolojik kriz, çevreyi ve insanları ciddi şekilde tehdit ederek temel insan haklarının kullanımı ve gerçekleşmesi açısından yaygın bir tehlike oluşturmaktadır. Söz konusu varoluşsal tehdidin çözümü, kuşkusuz hak temelli bir yönetim yaklaşımının benimsenmesini gerektirmektedir. İklim krizinin etkilerinin önlenmesi ve iklim değişikliğinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla gerekli önlemlerin alınması fikri, 1970'lerde öne sürülmüş ve bu çabalar günümüze kadar devam etmiştir. Türkiye, topraklarının büyük bir kısmının Akdeniz iklim kuşağında yer alması, karmaşık iklim yapısı, geç sanayileşmesi ve küreselleşmesi gibi özellikleri nedeniyle iklim krizine karşı oldukça kırılgan bir konumdadır. Bu nedenlerle Türkiye, iklim krizine yönelik yürütülen küresel çalışmalara, sürecin en başından itibaren bazı çekinceleri olmasına rağmen dahil olmuştur. Bu çalışmada, iklim değişikliği çevre hakkının ihlali olarak ele alınacak ve Türkiye'nin ulusal politika belgeleri incelenecektir. Bu çerçevede çalışmanın amacı, Türkiye'nin politika belgelerinin iklim krizinin insan haklarının kullanımı ve gerçekleşmesi üzerindeki olumsuz etkilerini önlemedeki rolü ve işlevinin analiz edilmesidir. Ayrıca, ulusal iklim rejiminin bir parçası olan temel politika belgelerinin hak temelli yönetim anlayışının gereklerini içerip içermediği araştırılacaktır.

Abstract:
One of the global problems threatening the world today is undoubtedly climate change. Climate has changed many times since the formation of the earth due to a dynamic process. Since the mid-18th century, human activities have also started to have an impact on climate. With the increasing impact of human activities on the climate since the 20th century, climate change has reached the dimension of an ecological crisis by leaving destructive and irreversible effects. The ecological crisis, which threatens the environment and people in such a way, poses a serious and widespread threat to the exercise and realization of fundamental human rights. The solution to this existential threat to the exercise and realization of fundamental human rights undoubtedly requires the adoption of a rights-based management approach. The idea of taking necessary measures to prevent the effects of the climate crisis and to ensure the sustainability of climate change was put forward in the 1970s and these efforts have continued until today. Turkey is highly vulnerable to the climate crisis due to its characteristics such as the fact that a large part of its territory is located in the Mediterranean climate zone, its complex climate structure, late industrialization and globalization. For these reasons, Turkey has been involved in global efforts to address the climate crisis since the very beginning of the process, despite various reservations. In this study, the climate crisis will be analyzed in the context of violation of the right to environment and Turkey's national policy documents will be analyzed. In this context, the aim of the study is to analyze the role and functionality of Turkey's policy documents in preventing the negative impact of the climate crisis on the exercise and realization of human rights