Matematiksel modelleme etkinlikleri bağlamında ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin modelleme yeterliklerinin ve istatistiksel okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
An investigation of 8th grade students' modelling competencies and statistical literacy in the context of mathematical modeling
Yazar: HALİL İBRAHİM BOZKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. NADİDE YILMAZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İstatistik eğitimi = Statistical education

Özet:
Bu araştırma kapsamında matematiksel modelleme etkinlikleri yardımıyla 8. Sınıf öğrencilerinin hem modelleme yeterliklerinin hem de istatistiksel okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve süreç içerisindeki değişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde devlet okulunda öğrenim gören 8. Sınıf 16 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma 7 hafta sürmüştür. Araştırmada öğretim deneyi kullanılmış olup, araştırmacı aynı zamanda uygulayıcı öğretmen rolündedir.  Araştırmanın verileri video kayıt, ses kaydı, kağıdı ve araştırmacının aldığı notlar yardımıyla toplanmıştır. Eldeki verilerden hareketle hem modelleme yeterlikleri hem de istatistiksel okuryazarlık düzeyleri için bulgular elde edilmiştir.Elde edilen bulguların analizinde betimsel analiz kullanılmış olup, öğrencilerin modelleme yeterlikleri ve değişimi Blum ve Kaiser'e (1997) ait modelleme yeterlikleri çerçevesine göre analiz edilmiştir. Öğrencilerin istatistiksel okuryazarlıkları ve değişimi ise Kurnia ve diğerlerinin (2024) çerçevesine göre analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar öğrencilerin doğrulama yeterliği hariç diğer yeterliklerde çoğunlukla uygun veya kısmen uygun olduğu ortaya çıkmıştır. Süreç ilerledikçe öğrencilerin bütün modelleme yeterliklerinde bir gelişim olduğu söylenebilir. Öğrencilerin istatistiksel okuryazarlıkları metin ve bağlam, temsil ile istatistiksel-matematiksel bilgi bileşenlerinde seviye 4 ile seviye 6 arasında değişmiştir. Öğrencilerin modelleme yeterlikleri ve istatistiksel okuryazarlıkları doğrusal bir gelişim göstermemiştir. Elde edilen sonuçlardan hareketle öğrencilerin daha uzun süreli modelleme etkinlikleri üzerine çalışmaları önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine both the modelling competencies and statistical literacy levels of 8th-grade students with the context of mathematical modeling activities and to analyze the changes throughout the process. The research was conducted with 16 eighth-grade students attending a public school during the second semester of the 2022-2023 academic year. The study lasted for 7 weeks. A teaching experiment was used in the research, and the researcher also took on the role of the implementing teacher. The data for the study were collected through video recordings, audio recordings, paper-based work, and the researcher's notes. Based on the collected data, findings were obtained for both the students' modeling competencies and their statistical literacy levels. Descriptive analysis was used to analyze the findings, and the students' modeling competencies and their changes were analyzed according to the modelling competency framework by Blum and Kaiser (1997). The statistical literacy levels and their changes were analyzed according to the framework by Kurnia et al. (2024). The results revealed that, except for verification competency, most students exhibited either appropriate or partially appropriate competencies. It can be said that there was development in all modelling competencies as the process progressed. The students' statistical literacy levels ranged between level 4 and level 6 in the components of text and context, representation, and statistical-mathematical knowledge. However, their statistical literacy and modelling competencies did not show a linear progression. Based on the results, it is recommended that students work on modeling activities for longer periods.