Öğrenilmiş çaresizliğin psikolojik sağlık problemleri üzerindeki etkisinde işe yabancılaşmanın aracılık rolü
The effect of learned helplessness on psychological health problems and the role of work alienation: a research on woman employees
Yazar: BUSE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. PELİN KANTEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kadınlar = Women ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Çalışan kadınlar = Working women ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Tez çalışmasının amacı, kadın işgörenlerin öğrenilmiş çaresizlik düzeylerinin psikolojik sağlık problemleri üzerindeki etkisinde işe yabancılaşmanın aracılık rolünün incelenmesidir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini; öğrenilmiş çaresizlik, psikolojik sağlık problemleri ve işe yabancılaşma kavramları, bu kavramlar arasındaki ilişkilerin açıklanması ve bu kavramların ortaya çıkmasına neden olan bireysel ve örgütsel faktörlerin incelenmesi oluşturmaktadır. 
Literatürde öğrenilmiş çaresizlik algısının davranışının örgütsel ve bireysel olumsuz birtakım sonuçlarının olduğu, bu sonuçlardan birisinin de psikolojik sağlık problemlerinin olduğu üzerinde durulmaktadır. Diğer taraftan işe yabancılaşmanın işgörenin örgütsel yaşamında olumsuz bir role sahip olduğu ve işe yabancılaşmanın psikolojik sağlık problemleri ile arasında karşılıklı bir etkileşim olduğu kabul edilmektedir. Tez çalışmasında, öğrenilmiş çaresizliğin psikolojik sağlık problemlerine olan etkisinde işe yabancılaşmanın aracı rolü olacağı varsayılmaktadır. Tez çalışmasının metodoloji kısmında, söz konusu değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konulması ve araştırma modeli kapsamında bağımsız, bağımlı ve aracı değişkenler arasındaki anlamlı ilişkilerin açıklanması amaçlanmaktadır.
Araştırmanın örneklemini Çanakkale ilinde, kamu ve özel sektörde çalışmakta olan beyaz ve mavi yakalı kadın işgörenler oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı çerçevesinde, 250 kadın işgörenden anket vasıtasıyla elde edilen veriler faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanarak değerlendirilmiştir. Ayrıca örneklem grubu arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla Anova testi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğrenilmiş çaresizlik, psikolojik sağlık problemleri ve işe yabancılaşma arasında anlamlı ilişkilerin olduğu kabul edilmiş, değişkenlerin birbirlerini etkileme düzeyleri açıklanmıştır.

Abstract:
The main objective of this thesis, is to examine the mediating role of job alienation in the effect of learned helplessness levels of female employees on psychological health problems. The theoretical framework of the study; the concepts of learned helplessness, psychological health problems and job alienation, explaining the relationships between these concepts and examining the individual and organizational factors that lead to the emergence of these concepts. 
In literatüre, that the behavior of the learned helplessness perception has some organizational and individual negative consequences and one of these results is psychological health problems. On the other hand, it is accepted that job alienation has a negative role in the organizational life of the employee and that job alienation is a mutual interaction with psychological health problems. In the thesis study, it is assumed that job alienation will have a mediating role in the effect of learned helplessness on psychological health problems. In the methodology part of the thesis, it is aimed to reveal the relationship between these variables and to explain the meaningful relationships between independent, dependent and mediating variables within the scope of the research model.
The sample of the study consists of White and blue-collar female employees working in the public and private sectors in Çanakkale. Within the framework of the purpose of the study, the data obtained from 250 female employees through the questionnaire were evaluated by applying factors analysis, confirmatory factor analysis,correlation and regression analysis. In addition, Anova test was conducted to determine the differences between the sample group. According to the findings ot he study, it was accepted that there were significant relationships between learned helplessness, psychological health problems and job alienation, and the level of influence of variables on each other was explained.