ICP–MS cihazı kullanılarak siirt ili ve çevre ilçelerinde satışa sunulan süt ve süt ürünlerindeki (süt, peynir, yoğurt) platinyum miktarını tayin edip insan sağlığı açısından risk teşkil edip etmediğini araştırmak
Determining the amount of platinum in milk and dairy products (dairy, cheese, yoghurt) produced in siirt and its regions by using ICP–MS device to research whether they pose a risk for human health
Yazar: ERKAN BATUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UYAN YÜKSEL
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı sanayileşme ile birlikte ağır metal içeren kömürlerin yakılmaya başlanması ile endüstri bölgelerinde ve her geçen gün artan trafik yoğunluğuna maruz kalan siirt ilinde otomobil veya endüstriyel emisyonlardan kaynaklanan Platinyum elementi gibi ağır metallerin süt ve süt ürünlerindeki plantinyum elementinin miktarını araştırmak. 
Bu kapsamda numuneler Siirt il merkezinden ve beş ilçesindeki köylerden toplandı. Yoğurt numuneleri Siirt Merkezinin Doluharman, Bağtepe ve Akyamaç köylerinden Eruh ilçesinin Merge, Ekmekçiler ve Bilgili köylerinden Baykan ilçesinin Meşelik, Karakaya ve Dedebakır köylerinden Kurtalan İlçesi Bölüktepe ve Bağlıca köylerinden Pervari İlçesi Gökbulak köyünden toplandı. Süt numuneleri Siirt merkezinin bahçelievler ve çakmak mahallerinden Eruh İlçesinin Kuşdalı ve Merge köylerinden Baykan İlçesinin Karakaya, Dedebakır ve Günbuldu köylerinden Kurtalan İlçesinin Bağlıca, Kayabağlar ve Bölüktepe köylerinden Pervari İlçesinin Gürzova, Gölgeli, Çat, Çobanören, Yukarıbalcılar, Güleçler, Gökbulak köylerinden toplandı. Peynir numuneleri Siirt Merkezinin Akdoğmuş, Gökçebağ, Bağtepe ve Aktaş köylerinden Eruh İlçesinin Erdoğdu Köyünden Pervari merkezi ve Yeni köyden Şirvan İlçesi Adıgüzel köyünden numuneler toplandı. Mikrodalga destekli asit çözünürleştirme işleminden sonra ICP-MS ile analiz edilerek süt ve süt ürünlerindeki platin elementi ile birlikte 21 adet ağır metal miktarını sağlık açısından risk teşkil edip etmediği değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda toplanılan süt ürünlerinden Baykan Dedebakırı köyünden alınan yoğurt, Şirvan Adıgüzel köyünden alınan peynir ve Baykan Günbuldu köyünden alınan süt numunelerindeki platin düzeyi diğer numunelerindeki platin düzeylerinden yüksek çıktığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar platin kirliliğinin temel kaynağının egzoz gazları için katalitik konvertörlerin yapısında bulunan platinin yanma sonucu egzoz gazları ile birlikte yayılmasından kaynaklandığını ortaya konmaktadır.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the amount of platinum such as heavy metals platinum element in milk and dairy products originating from automobiles or the increasing traffic intensity which  Siirt is more exposed day by day and the industrial emissions with the  burning of heavy metal containing coal as a result of industrialization.
In this context, the samples were collected from the villages of Siirt province center and five districts. Yoghurt samples were collected from the villages of Dolmabahce, Bağtepe and Akyamaç of Siirt city center, Merge, Bakers and Knowledge villages of Eruh district, Meşelik, Karakaya and Dedebakir villages of Baykan district, Bölüktepe and Bağlıca villages of Kurtalan district and Gökbulak vilage of Pervari. Milk samples were collected from Bahçelievler and Çakmak neighborhoods of Siirt city center, Kuşdalı and Merge villages of Eruh district, Karakaya, Dedebakır and Günbuldu villages of Baykan district, Bağlıca, Kayabağlar and Bölüktepe villages of Kurtalan district and Gürzova, Gölgeli, Çat, Çobanören, Yukarıbalcılar, Güleçler, and Gökbulaklar villages of Pervari district. Cheese samples were collected from the villages of Akdoğmuş, Gökçebağ, Bağtepe and Aktas of Siirt city district, Erdoğdu village of Eruh district, Pervari city center and its village Yeni Köy and Adıgüzel village of Şirvan district. After microwave-assisted acid dissolution, it was analyzed by ICP-MS to determine whether the amount of 21 heavy metals, together with the platinum element in milk and milk products, poses a health risk. As a result of this evaluation collected milk products like yoghurt from Baykan Dedebakırı, collected milk products like cheese from Şirvan Adıgüzel and taken milk samples platinum level platinum levels in other samples were observed to be high from Baykan Günbuldu. In these results obtained; the main source of platinum pollution, found in the structure of catalytic converters for exhaust gases; as a result of platinum burning that the exhaust gases are caused by the spread reveals.