Renal taşı olan ve olmayan hastaların Renal Papillalarının dansite farklılıklarının Bilgisayarlı Tomografi ile gösterilmesi
Differences in computed tomography density of the renal papillae of stone formers and nonstone formers
Yazar: İSMET BARAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY VOYVODA ; YRD. DOÇ. DR. HÜSNÜ TOKGÖZ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Kristalleşme = Crystallization ; Radyografi = Radiography ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Taş oluşum patogenezinde taşı oluşturan tuzların kristalizasyonu önemli bir basamaktır. Renal papillada oluşan plak kristalizasyonuna bağlı dansite artışının taş olan ve olmayanlarla farklı olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada amacımız böbrek taşı olan ve olmayan olgularda renal papilla dansitesini belirleyerek taş oluşumunun ön görülebilirliğini sağlamaktır.Gereç ve Yöntem: Hastanemiz acil ve üroloji kliniklerine yan ağrısı şikayetiyle başvuran böbrek taşı ön tanılarıyla oral ve intravenöz kontrast madde verilmeksizin taş protokolünde bilgisayarlı tomografi çekilmiş olan hastaların çekilen filmleri retrospektif olarak değerlendirildi. Unilateral taşı olan normal böbrek fonksiyonlu hastalar çalışmaya dahil edildi. Oral ve I.V kontrast madde verilmiş olan, üreter ve mesane taşı olan, böbrek yetmezliği olan, renal füzyon anomalisi bulunan, mesane-üreter-pelvikalisiyel trase boyunca kateteri bulunan, renal hipoplazi ya da agenezisi olan ve nefrektomize hastalar çalışma dışında bırakıldı. Unilateral taşların lokalizasyonları ve boyutu belirlendi. Kontrol grubuna üriner sistem dışı nedenlerle başvuran ve böbrek fonksiyonları normal olan olgular dahil edildi. Belirlenen taşlı hastaların ve kontrol grubunun renal papilla ve renal kortekslerinin HU değerleri iki ayrı gözlemcinin ortak kararıyla standart magnifikasyon ve alan belirlenerek ölçüldü. Veriler istatistiksel yöntemler ile değerlendirildi.Bulgular: Yaş ortalaması 47 olan 46'sı erkek 36'sı kadın toplam 82 tek taraflı taşı olan olguda, taşların 34'ü sağ renal kaliksiyel sistemde, 48'i sol renal kaliksiyel sistem yerleşimliydi. Taş boyutlarının ortalaması 12 mm idi. Kontrol grubuna yaş ortalaması 51 olan 53'ü erkek 28'i kadın toplam 81 taşı olmayan olgu dahil edildi. Unilateral taşlı böbrek hastalarında taş olan taraf ile etkilenmeyen taraf papilla ve korteksleri üst pol, orta kesim ve alt pol olarak 3 farklı bölge için karşılaştırıldı. Üst pol ve orta kesimden yapılan ölçümlerde korteks ve papillalarda dansitede istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi. Taşı sağ alt tarafta olanların papilla ve korteksleri alt bölge için karşılaştırıldığında dansitede anlamlı farklılık bulundu. Benzer karşılaştırma taşı sol alt tarafta olanlar için yapıldığında korteks dansitesinde anlamlı farklılık gözlenmezken papilla dansitesinde taş olan tarafta artış bulundu. Taşı olan hastaların hem taşlı hem de sağlam böbreklerinin korteks ve papilla dansiteleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu.Sonuç: Taşlı hastalarda renal papillada ve kortekste kristalizasyona bağlı dansite artmaktadır. Renal papilla ve korteks dansitesi hakkında fikir sahibi olunması böbrek taşının tekrarlayan oluşumlarının ön görülebilirliğinde önemlidir.

Abstract:
Purpose(objective): Crystalization of the salts forming stones is a crucial step in the pathogenesis of the stone formation. It is reported that increment in density due to plaque crystalization in renal papillae is different in stone formers and non-stone formers. In this study our aim is providing predictibility of stone formation by determining renal papillae density in the cases of stone formers and non-stone formers.Material and Method: CT scans of patients presenting to the emergency and urology departments in our hospital with flank pain and went to the non-contrast CT in stone protocol because of renal calculi suspection were evaluated retrospectively. Patient with unilateral calculus and with normal kidney funcions were included to the study. Patients with oral and intravenous contrast medium CT scans, ureter and bladder calculi, renal failure, renal fusion anomaly, urinary cathater, renal hypoplasia or agenesis and nephrectomy were excluded. Localization and size of unilateral calculi were determined. Patients presenting with non-urological causes and with normal kidney function tests were included to the control group. HU densities of renal papillae and renal cortex of both control and study group were measured by defining standard magnification and area with two different observer. Data were evaluated with statistical analysis.Results: In total 82 patients, 46 male and 36 female with mean age of 47, with unilateral stone 34 stones were localized in right renal calyseal system and 48 were in the left. Average stone size was 12 mm. Totally 81 non-stone formers, 53 were male and 28 were female with a mean age of 51 were included to the control-group. Papillae and cortex of the affected and normal side of patients with unilateral renal stone are compared in the upper, middle and lower pole. Density of cortex and papillae measured in the upper pole and middle zone are not found statistically significant. When cortex and papillae of patients with right lower pole Stone are compared with lower pole stones, it is found that there is a significant difference in density. When similar comparison is done for left lower pole stones, no significant difference is observed in cortical density while there is an increase in papillae density in the affected site. Cortex and papillae density in both normal and affected side of patients with renal calculi is found significantly high compared with control-group.Conclusion: Density is increased in stone formers due to crystalization in renal papillae and cortex. Having an opinion in the density of renal papillae and cortex density is important in predictibility of recurrent stone formation.