Vedat Türkali, eserleri ve aydın konusuna farklı bir bakış
Vedat Türkali, his works and a different view on the subject of intellectuals
Yazar: TANSU ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR TÜRE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Roman = Novel ; Siyasi hayat = Political life ; Türk romanı = Turkish novel ; Türkali, Vedat = Türkali, Vedat

Özet:
Bu tez ilk olarak, yirminci yüzyıl Türkiye'sinin en önemli komünist aydınlarından birisi olan Vedat Türkali'nin siyasal ve entelektüel portresini çizmeyi amaçlamaktadır.  Ardından aydın kavramını tarihsel bir perspektifle ele alıp, tarihin kırılma noktalarında aydının dünyayı yorumlama ve bu dünyada kendine yer edinme çabasının niteliği ortaya konmaya çalışmaktadır. Burada aydına dair yapılan değerlendirme, tercüme sorununu dışsallaştırmıştır. Nitekim Türkiye'deki alanyazım içersindeki kavram dolayımlarının karşılıklılık ve tercüme sorunu bu tezin konusu değildir. Son olarak, Vedat Türkali'nin Bir Gün Tek Başına ve Mavi Karanlık adlı romanlarında 27 Mayıs ve 12 Eylül'e giden süreçlerin aydının düşünce dünyasının matrislerini belirlemedeki etkisinin açıklanması hedeflenmektedir. Türk siyasal hayatı ile Türk edebiyatını irtibatlandırmayı hedefleyen çalışma, romanların siyasal hayat çalışmalarında dönemi ve dönem insanlarını anlama açısından yakaladığı gerçeklik, başka türden bir arşiv niteliği taşımaktadır.
Çalışmada veri toplama yöntemi olarak literatür taraması yapılmıştır. Önce birinci dereceden kaynaklar, ardından ikinci dereceden kaynaklar okunup fişlenmiştir. Romanların siyasal hayat çalışmalarında kullanılmasına ilişkin izlenecek yöntemsel modelde iki önemli uğrak vardır. İlk evre, çalışmada ele alınan eserlerin yazarlarının dönemlerin kapsamının belirlenmesi ve sorunsalın kurulmasıdır. İkinci evre, metnin yazılma aşamasıdır. Bu aşamada, roman kişilerinin yer yer anlatıya dâhil edilmesi, konuşturulması ve roman tasvirlerinin kullanılması söz konusudur.
Bu tezin iki dayanağı vardır: İlki, biyografilerin ve romanların siyasal hayat çalışmalarına katkısının ortaya konmasıdır. İkincisi, Aydınlanmanın iki farklı varyantı olarak beliren evrensel entelektüel ile Türk aydını arasındaki kopukluğun temelinde yatan soyut ve idealize edilmiş devlet anlayışının açıklanmasıdır. Bu bağlamda tez, tarihsel ve siyasal süreçlerin aydın üzerindeki etkisini hem fonda devlet siluetine odaklanan bir Vedat Türkali portresiyle hem de var olan gerçekliği yeniden dizayn eden ve gerçekliğin tutarsızlıklarını, eksikliklerini ortaya koyan romanlar üzerinden ortaya koymuştur. Böylelikle, Türk aydının evrensel anlamda bir içerik kazanmasının ancak zihinsel ve eylemsel alanda otoriteden kopuk, halkla  
bağlantılı görece özerk bir alan inşa etmesi ile mümkün olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In direction of this aim is analysed concept of intellectual as historical perspective an is tried to show quality of intellectuals interpretion of the world in every breaking times of the world and trying to be taken a place in this process. Here the evaluation of the intellectual externalized the problem of translation. Thus the subject of this thesis is not an issue of reciprocity and interpretation of the concept of mediation in the literature on the inside Turkey. Finally, in Vedat Türkali's novels Bir Gün Tek Başına and Mavi Karanlık, it is aimed to explain the effect of the processes leading to 27 May and 12 September in determining the matrices of the intellectual world. The study aimed at linking Turkish political life with Turkish literature, the reality that novels captured in terms of understanding the period and the people of the period in the studies of political life, carries the characteristics of another kind of archive.
In this study, literature was searched as data collection method. First-order sources and second-order sources were read and tagged. There are two important moments in the methodological model to be followed regarding the use of novel in political life studies. The first stage is to determine the scope of the authors and to establish the problematic of the authors of the works discussed in the study. The second stage is the writing stage of the text. At this stage, it is possible to include the novel people in the narrative, to make them talk and to use the novel depictions.
This thesis has two pillars: First, the contribution of biographies and novels to the study of political life. The second is to explain the abstract and idealized understanding of the state that underlies the rupture between the universal intellectual and the Turkish intellectual, which appear as two different variants of the Enlightenment. In this context, the thesis reveals the effect of historical and political processes on the intellectuals both with a portrait of Vedat Türkali focusing on the state silhouette in the background and through novels that redesign the existing reality and reveal the inconsistencies and shortcomings of reality. Thus, it has been concluded that the Turkish intellectuals can gain a universal content only if they build a relatively autonomous area connected with the public in the mental and operational field.