Vagal sinir stimülasyonunun zaman algısı üzerine etkileri
Effects of vagal nerve stimulation on time perception
Yazar: MAHMUT BİLAL ÇAMAN
Danışman: PROF. DR. VEDAT SEMAİ BEK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Epilepsi = Epilepsy ; Vagus siniri = Vagus nerve ; Zaman = Time ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Bu çalışmada Vagal Sinir Stimülasyonu (VNS) uygulanmış ilaca dirençli epilepsi hastalarında stimülasyonun kapatılmasının zaman algısı üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında alınan 14 hastaya Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Ölçeği doldurulmasının ardından VNS açık ve kapalı halde olmak üzere bilgisayarlı zaman algısı testleri olan Ritmik Motor Zamanlama Testi, Zaman Aralığı Karşılaştırma Testi, Zaman Aralığı Yeniden Üretme Testi ve Zaman Aralığı Tahmin Testi uygulanmış, veriler kaydedilerek analiz edilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde; Zaman Aralığı Yeniden Üretme Testi'nde, 2000 ms için hem bildirilen zaman değerinde (p = 0,03; Z = -2,166) hem de oran değerinde (p = 0,03; Z = -2,166) anlamlı değişiklik gözlenmiştir. Bu değerler VNS kapalı olduğu durumda daha yüksektir. Diğer bulgularda anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir. Çalışmamızda Zaman Aralığı Yeniden Üretme Testi'nde tüm zamanlarda, VNS açık durumdayken içsel saatin daha hızlı çalıştığı, zamanın olduğundan daha yavaş akıyor gibi algılandığı sonucu ortaya konmuştur. 
Dikkatteki artış zaman algısında yavaşlamayı beraberinde getirmektedir. Örneğin trafik kazası anında dikkat en üst düzeye çıkmakta, kaza anı kaza yapan kişi tarafından çok yavaş olarak algılanmaktadır. VNS'yle ortaya çıkan uyanıklık, dikkat ve odaklanma üzerindeki olumlu etkilerin; zaman algısında dikkat ve Sayıl Bekleyiş Kuramı (SBK) açısından değerlendirildiğinde sonuç etki olarak içsel saatin hızlanmasına, zamanın daha yavaş akıyor olarak algılanmasına sebep olması beklenir. Çalışmamızda bu hipotezle uyumlu olarak VNS açıkken 2000 ms Zaman Aralığı Yeniden Üretme Testi'nde; içsel saatin daha hızlı çalıştığı, zamanın daha yavaş akıyor olarak algılandığı sonucuna varılmıştır. Zaman algısında ortaya çıkan bu yavaşlama VNS ile artan dikkatin indirekt bir göstergesi olarak yorumlanabilir. VNS'nin noradrenalin, serotonin, dopamin ve depresyon üzerine etkileri göz önünde bulundurulduğunda; VNS açıkken içsel saatin yavaşlaması beklenmektedir. Çalışmamızda beklenenin aksine bir sonuç çıkması; VNS'nin zaman algısı üzerindeki etkisinin bu mekanizmaların dışındaki olası farklı bir mekanizma üzerinden etkilediğini düşündürmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of Vagal Nerve Stimulation (VNS) turning off on time perception in patients with drug-resistant epilepsy. After completing the Beck Depression Inventory and Beck Anxiety Scale, the computerized time perception tests; Paced Motor Timing Test, Time Interval Comparison Test, Time Interval Reproduction Test (TIRT) and Time Interval Estimation Test were applied to 14 patients included in the study, and the data were analyzed. Time Interval Reproduction Test are evaluated; significant changes were observed in TIRT in both the reported time value (p = 0.03; Z = -2.166) and the ratio value (p = 0.03; Z = -2.166) for 2000 millisecond (ms). These values are higher when VNS is turned off. No significant change was observed in other findings. In our study, it was revealed that for all time units in the TIRT, the internal clock runs faster when the VNS is on. Pace of time is perceived slower than it actually is. 
The increase in attention results with a slowing down in time perception. For example, at the time of a traffic accident, attention is at the highest level and the accident is perceived as is in slow motion. When it is evaluated according to Scalar Expectancy Theory (SET), positive effects on alertness, attention and focus that occur with VNS causes the internal clock to accelerate and slows down the time perception. In our study, in the 2000 ms Time Interval Reproduction Test with VNS on; the internal clock runs faster and time is perceived as running slower. This slowdown in time perception can be interpreted as an indirect indicator of increased attention with VNS. Although considering the effects of VNS on noradrenaline, serotonin, dopamine and depression the internal clock is expected to slow down when VNS is on. Our results reveal that time perception has a complicated mechanism than known.