Yenidoğan dönemi pnömotorakslarının demografik, klinik özellikleri ve çocukluk çağında solunum fonksiyon testlerine etkisi
Demographic and clinical characteristics of newborn pneumothorax and its effect on respiratory function tests during childhood
Yazar: SILA İSPİR KARALAR
Danışman: PROF. DR. DERYA ERDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Demografi = Demography ; Pnömotoraks = Pneumothorax ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Giriş ve Amaç: Pnömotoraks, plevranın paryetal ve visseral yaprakları arasında hava bulunması nedeniyle akciğerin kollabe olduğu, acil müdahale gerektiren solunum sıkıntısı nedenlerinden biridir. Pnömotoraks görülme sıklığı yenidoğan bebeklerde nadir değildir ve ciddi mortalite ve morbidite nedenidir. Erken tanı ve tedavi mortalite ve morbidite açısından çok önemlidir. Çalışmamızın amacı pnömotoraks gelişen yenidoğanlarda epidemiyolojik özelliklerin, predispozan faktörlerin belirlenmesi, bu etkenlerin mortaliteye ve morbiditeye etkilerinin araştırılması ve bu hastalarda ileriki yaşlarda solunum fonksiyonlarının değerlendirilerek, akciğerlerde kalıcı solunum patolojisi oluşturup oluşturmadığını ortaya koymaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Cerrahi Anabilim Dalı'nda, araştırmanın devamı için Alerji İmmünoloji Bilim Dalı'nın katkısı sağlanarak yürütüldü. Ocak 2005 – Aralık 2018 tarihleri arasında Yenidoğan Yoğun Bakım Kliniği'nde yatırılmış ve Çocuk Cerrahi Anabilim Dalı'na pnömotoraks tanısıyla konsülte edilmiş ve tüp torakostomi uygulanmış 229 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri incelenerek mortalite ve morbiditelerine etkili faktörler değerlendirildi. Ardından prospektif kesitsel olarak bir grup hastaya spirometre yapılarak solunum fonksiyonları değerlendirildi. Çıkan değerler kontrol grubundaki kişilerin spirometre değerleri ile karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışma grubumuzun verileri sonucunda erkeklerde, term bebeklerde, sezaryen ile doğan bebeklerde pnömotoraks görülme oranı daha fazla olarak bulundu. Çoğu olguda pnömotoraks gelişimi tek taraflı olup, yerleşimi sağ taraftaydı. Mortalite oranı %31 idi. Konjenital kalp hastalığı (KKH) varlığı, respiratuvar disstres sendromu (RDS) varlığı, normal doğum, prematürite, pnömotoraks nedeniyle dış merkezden hastanemize sevk edilme, mekanik ventilatör altında olma ve düşük doğum ağırlığı ile mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Tüp süresi ile eşlik eden hastalık varlığı, akciğer patolojisi varlığı ve bilateral tüp ihtiyacı arasında anlamlı ilişki vardı (p<0,05). Spirometre yapılan iki grup arasında pnömotoraks gelişen hastalarda FEV1 (Bir Saniyedeki Zorlu Ekspiratuar Volüm), FVC (Zorlu Vital Kapasite), FEV1/FVC, PEF (Tepe Akım Hızı) ve MEF25-75 (Maksimum Ekspirasyon Akımının %25, 75'i) değerlerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görüldü. Fakat bu azalma sadece FEV1/FVC oranı için istatistiksel açıdan anlamlıydı (p<0,05). 

Sonuç:  Yenidoğan pnömotoraksı erken tanı ve tedavi edilmesi önem taşıyan, mortalite ve morbidite üzerine birçok faktörün etkili olduğu bir patolojidir. Yenidoğan döneminde pnömotoraks nedeni ile tedavi edilen hastaların ileri yaşlarda obstrüktif akciğer hastalıkları açısından da değerlendirilmesi gerekir. Bu hastalar çocukluk döneminde solunum fonksiyon testi yapılarak obstrüktif akciğer hastalıkları açısından taranmalıdır. Hastalar taranarak ileride gerçekleşebilecek solunum sıkıntılarının erken tanı ve tedavisini yapılması mümkündür.

Anahtar kelimeler: Pnömotoraks, solunum fonksiyon testi, yenidoğan, mortalite.

Abstract:
Introduction and Purpose: Pneumothorax is defined as the presence of air between the parietal and visceral leaves of the pleura, resulting in lung collapse. It is one of the causes of respiratory distress that requires urgent intervention. The incidence of pneumothorax is not uncommon in newborn babies and is a serious cause of mortality and morbidity. Early diagnosis and treatment is very important in terms of mortality and morbidity. The aim of our study is to determine the epidemiological features and predisposing factors in newborns with pneumothorax, to investigate the effects of these factors on mortality and morbidity and to reveal whether respiratory functions in these patients cause permanent respiratory pathology in the lungs in the evaluation of advanced ages.

Materials and Methods: This study was conducted at Ankara Dr. Sami Ulus Maternity and Children's Health and Diseases Training and Research Hospital and for the continuation of the research by Pediatric Surgery and Allergy and Immunology departments. The files of 229 patients who were hospitalized in the Neonatal İntensive Care Clinic between January 2005 and December 2018, who were consulted with the diagnosis of pneumothorax and underwent tube thoracostomy, were retrospectively reviewed.The demographic characteristics of the patients were studied and mortality and morbidity were compared. Then, spirometry was performed on a group of patients prospectively and their respiratory functions were evaluated. The values obtained were compared with the spirometer values of the people in the control group.

Findings: As a result of the data of our working group pneumothorax rates were higher in males, term infants and after cesarean delivery. Pneumothorax was unilateral and right-sided in most cases. Mortality rate was 31%. A significant correlation was found between mortality and the presence congenital heart disease (CHD), respiratory disstress syndrome (RDS), vaginal delivery, prematurity, referral to our hospital due to pneumothorax, being under a mechanical ventilator, low birth weight patient (p<0.05). Underwater drain time was associated with the presence of comorbid illnesses, lung pathology and the need for bilateral tube thoracostomy (p<0.05). Among patients who underwent spirometry, patients with a history of pneumothorax had lower FEV1 (Forced Expiratory Volume at at timed intervals of 0.5, 1.0), FVC (Forced Vital Capacity), FEV1/FVC, PEF (Peak Expiratory Flow) and MEF25-75 (Forced Expiratory Flow 25–75%). However only FEV1/FVC ratio was significantly lower (p<0.05). 

Results: Neonatal pneumothorax is a pathology in which early diagnosis and treatment is important, mortality and morbidity are influenced by various factors. Patients treated for pneumothorax in the neonatal period should also be evaluated in terms of obstructive pulmonary diseases at advanced ages. Those patient should be screened for obstructive lung diseases during childhood by respiratory function tests. It is possible to make early diagnosis and treatment for respiratory illnesses by screening the patients.

Keywords: Pneumothorax, respiratory function test, newborn, mortality