Faaliyet tabanlı maliyetleme ve zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme: Üretim işletmesinde bir uygulama
An application in a manufacturing company of activity based costing and time driven activity based costing
Yazar: YUNUS TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. DAVUT AYGÜN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet giderleri = Cost expenses ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Maliyetlendirme =   ; Muhasebe işlemleri = Accounting piocess ; Muhasebe kayıtları = Accounting records ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications ; Muhasebe yönetimi = Accounting management

Özet:
Son yıllarda yaşanan gelişmelere bağlı olarak işletmelerin üretim yapılarında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişiklikler günümüz işletmelerinin kullanmakta olduğu geleneksel maliyetleme yöntemlerinin etkin ve doğru bir maliyet bilgisi sunumunda yetersiz kalmasına neden olmuştur. Geleneksel yöntemlerin yetersizliklerini gidermek amacıyla çağdaş maliyetleme yöntemleri olarak adlandırılan yeni yöntemler geliştirilmiş ve uygulanmaya başlanmıştır. Bu noktadan hareketle söz konusu çalışmada bir üretim işletmesinin ürün maliyetlerinin hem geleneksel yöntem, hem Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM), hem de Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) yöntemlerine göre hesaplanması amaçlanmıştır. Çalışmada ihtiyaç duyulan bilgiler Rize'de faaliyet gösteren bir un üretim işletmesinin yöneticileri, muhasebecileri, fabrika sorumlusu ve ustabaşılarla yapılan görüşmeler ve işletmede yapılan gözlemler sonucu elde edilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda üç farklı yönteme göre hesaplanan maliyetler karşılaştırılmış olup çağdaş maliyetleme yöntemlerinin geleneksel yöntemlere göre daha gerçekçi maliyet bilgileri sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada un fabrikası özelinde tüm üretim işletmelerine önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Depending on the developments experienced in recent years, significant changes have occurred in the production structures of the enterprises. These changes have caused the traditional costing methods used by today's businesses to be insufficient to provide effective and accurate cost information. In order to eliminate the inadequacies of traditional methods, new methods called modern costing methods have been developed and started to be applied. From this point of view, in this study, it is aimed to calculate the product costs of a manufacturing company according to both the traditional method, Activity Based Costing (ABC) and Time Driven Activity Based Costing (TDABC) methods. The information needed in the study was obtained as a result of interviews with managers, accountants, factory supervisors and foremen of a flour production business operating in Rize and observations made in the business. In line with this information, the costs calculated according to three different methods have been compared and it has been determined that modern costing methods provide more realistic cost information than traditional methods, and suggestions have been made to all production enterprises in the flour factory.