Kanser hastalarının nüks korkularının incelenmesi
Investigation of cancer patients fear of recurrence
Yazar: NİLGÜN KAHRAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU HİÇDURMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sağkalım = Survival ; Yapısal geçerlik = Construct validty

Özet:
Araştırma kanser hastalarının nüks korkularının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Ocak 2016- Eylül 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Ankara İli sınırları içerisinde tıbbi onkoloji kliniği bulunan ve uygulamaya izin veren hastanelerde remisyon döneminde takip ve tedavi görmekte olan kanser hastaları oluşturmuştur. Araştırmanın birinci aşaması, kanser hastalarının nüks korkusularını ölçmek amacıyla kullanılan "Fear of Cancer Recurrence Inventory"nin geçerlik-güvenirlik çalışması (300 hasta), ikinci aşaması geçerliği ve güvenilirliği kanıtlanan "Kanserin Nüksetmesi Korkusu Envanteri" yeni bir örneklem grubuna uygulanması (231 hasta), üçüncü aşamasında ise kanser hastalarının nüks korkularına ilişkin duygu ve düşüncelerinin değerlendirilmesi amacı ile yarı yapılandırılmış görüşmelerle yapılmıştır. Veriler; tanıtıcı bilgiler formu, Kanserin Nüksetmesi Korkusu Envanteri ve yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler birinci ve ikinci aşamada geçerlik ve güvenirlik analizleri, tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistikler, üçüncü aşamada ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Türkiye için uyarlanan Kanserin Nüksetmesi Korkusu Envanteri, hastaların hastaların nüks korkularının belirlenmesi için geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Akciğer kanseri, metastaz ve nüks varlığı, genç yaş, çalışanlar, yalnız yaşayanlar, tanı alınmasından sonra bir yıldan az süre geçenler ve yaşama olumsuz anlam verenlerin nüks korkuları diğerlerine göre daha yüksektir. Hastalar nüks korkusunu içsel ve dışsal faktörlerin tetikleyebileceğini, başetmek için bilişsel, davranışsal, spiritüel stratejiler kullandıklarını, bu korkuyu yönetmek için sağlık sistemi ve sosyal destek sisteminden bazı beklentileri olduğunu ifade etmişlerdir. Sonuç olarak nüks korkusu ile ilgili psikososyal destek sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
The study has been conducted as a descriptive one in order to investigate the fear of recurrence in the patients with cancer, from January 2016 to September 2016. The research sample consisted of the cancer patients who have been being followed-up and treated in remission periods in the hospitals in Ankara which possess a medical oncology clinic and have given permission for the application. At the first stage, the validity-reliability of the ''Fear of Cancer Recurrence Scale'', which is used to assess the fear of recurrence in cancer patients (300 patients). At the second stage, the ''Fear of Cancer Recurrence Inventory'', the validity and reliability of proven, applied again to a new sample of patients (231 patients). At the third stage, deep interviews have been conducted with 15 patients with cancer, in order to evaluate their feelings and thoughts regarding the fear of recurrence. The data have been collected using the identifying information form, the Fear of Cancer Recurrence Inventory, and the semi-constructed questionnaire. The data of the first and the second stages have been evaluated by using descriptive and comparative statistics, and third of the stage by using the content analysis. According to the research results; the Fear of Cancer Recurrence Inventory which was adapted for Turkey has been found to be valid and reliable in assessing the fear of recurrence in the patients with cancer. Lung cancer, metastasis and the presence of recurrence, young age, employees, lonely people, a less time one after diagnosis, and of those who have negative life fear of relapse are higher than others. Patients have expressed some expectation from the health system and the social support system to manage this fear that they can trigger the fear of recurrence with internal and external factors and use cognitive, emotional, behavioral, spiritual strategies to cope. As a result, psychosocial support for fear of recurrence has been suggested.