İdarenin yapı denetim yetkisinin anlam ve işlevi
Scope and function of building control authority of administration
Yazar: MERYEM AKDENİZ SAYGI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİT UYANIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denetim = Control ; Kolluk = Law enforcement ; Sözleşmeler = Contracts ; Yapı denetimi = Building control ; İdari denetim = Administrative supervisions ; İnşaat sözleşmeleri = Construction contracts

Özet:
Bu tezin yazılma amacı; yapıların denetlenmesi konusunda ülkemizde uygulanmakta olan sistemin kapsamlı bir şekilde incelenmesidir. Bu bağlamda, idarenin yapı denetim yetkisinin anlam ve işlevi merkeze alınmakla birlikte ayrıca yapı denetiminde görev alan yapı denetim kuruluşlarının fonksiyonu üzerinde durulacaktır. 
Bu çalışmanın hazırlanmasındaki en önemli etkenlerden biri, yeni uygulanmaya başlanan yapı denetim sistemine ilişkin yeterince çalışma yapılmaması ve mevcut kaynakların da güncel olmamasıdır. Bu açığı giderebilmek adına son mevzuat değişiklikleri de göz önünde bulundurularak yapıların denetiminde, idarenin işlevi ile yapı denetim kuruluşları ve yapı denetiminde görev alan diğer kişilerin durumunun ayrıntılı biçimde incelenmesi hedeflenmektedir. 
İdarenin yapı denetim yetkisi hem kamu hizmeti hem kolluk faaliyetine özgü unsurları barındırmakta olup, idarenin denetim ve gözetim yetkisi ile yapı denetim kuruluşlarının bu faaliyete katılımı birlikte değerlendirildiğinde, bu yetkinin kolluk faaliyeti niteliğinin ağır bastığı anlaşılmaktadır. Güncel kanuni düzenlemeler ile idarenin yapı denetim sözleşmelerine müdahalesi genişletilmiş; yapı denetim sözleşmesinin tarafını elektronik atama sistemi ile seçme, sözleşmenin içeriğini ve fesih nedenlerini belirleme yetkisi idareye verilmiş, hizmet bedeli ise kanunla düzenlenmiştir. Yapı denetim hizmet sözleşmelerinin, özel hukuk sözleşmelerinden farklılaştığı noktalar ve idarenin artan müdahale yetkisiyle birlikte şekillenen atipik bir sözleşme niteliği gündeme gelmiştir. Bu tezde, kolluk niteliğinin gereği olarak idarenin yapı denetimindeki işlevinin daha etkin hale getirilmesi ve yapı denetim sisteminin sözleşmesel ilişkiye gerek duyulmaksızın işlemesi gerektiği savunulmaktadır. Böylece yapı denetim kuruluşları ile ilgililer arasındaki özel hukuktan doğan ilişkinin sakıncaları giderilerek, ticari kaygıların azalacağı ve yapı denetim kuruluşlarının tarafsız ve bağımsız faaliyet yürütmelerinin mümkün olacağı ileri sürülmektedir. Anahtar Kelimeler: Yapı denetim sözleşmeleri, yapı denetim kuruluşu, kolluk

Abstract:
This thesis aims to examine the building control system that is being applied in our country with a comprehensive approach. In this context, while focusing on the scope and function of the building control authority of the administration, supervisory roles of the building control organizations involved in this process will be emphasized.
One of the most important factors in the preparation of this study is the fact that no extensive research has been made and the resources are not up-to-date regarding the newly introduced building control system. For this purpose, it is aimed to analyze the function of the administration and the various roles played by the building control organizations and other persons in the context of the recent legislative changes.
The building control authority of the administration includes elements specific to both public service and law enforcement activities; and when the supervision and surveillance power of the administration and the participation of the building control organizations in this activity are evaluated together, it is understood that the nature of law enforcement is dominant. With the current legal amendments, the administration's intervention in building control organizations has been extended as it was given the authority to determine the content and the reasons for termination of the contract and besides determining the party of the contract through the electronic assignment system. With the points where these contracts differ from private law contracts and with the increasing authority of the administration, an atypical contract quality has come to the fore. As a requirement of the law enforcement nature, it is argued that the function of the administration in building control should be made more effective and and the building control system should operate without the need for a contractual relationship. Thus, it is claimed that the inconveniences of the private law relationship will be eliminated, commercial concerns will decrease and that it will be possible for the building control organizations to carry out impartial and independent activities.
Key Words:Building control contracts,building control organization,law enforcement