Etkin ve ekonomik bir laboratuvar tüpü sıralama ve kayıt makinesi geliştirilmesi
Developing an efficient and economical laboratory tube sorting and registering machine
Yazar: MEHMET ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET YARDIMCI
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering
Dizin: Barkod sistemleri = Barcode systems ; Görüntü işleme = Image processing ; Kliniksel laboratuvar teknikleri = Clinical laboratory techniques ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Sınıflandırma = Classification ; Tüp = Tube ; Tıbbi bilişim = Medical informatics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaç klinik laboratuvar testlerinde pre-analitik süreçte merkez laboratuvara otomatik numune giriş kaydı, numune sıralaması, sınıflandırması ve kontrolü yapan daha ekonomik, yerli teknoloji bir makine alternatifin geliştirilmesidir.
Yöntem: Çalışma kapsamında amaçlanan hizmeti optimum düzeyde gerçekleştirebilmek için öncelikle ülkemizde yaygın kullanılan, kolay erişilebilir, çoğunluğu yerli malı malzemeler kullanılacak şekilde bir elektromekanik tasarım ve prototip üretimi gerçekleştirilmiştir. İkinci olarak bu elektromekanik üniteyi kontrol eden programlanabilir denetleyici programı yazılarak mekanik düzeneklerin beklenen verimlilikte çalışması sağlanmıştır. Daha sonra tüp kapak rengi ve barkod okuma işlemi yaparak TCP/IP protokolü üzerinden Akdeniz Üniversitesi hastane bilgi yönetim sistemi ve laboratuvar bilgi sistemi ile iletişim kurabilen yazılım oluşturulmuştur. Tüm bileşenlerin birlikte çalışabilirliğini ve etkinliğini test amacıyla üniversite hastanesi merkez laboratuvarında kullanılmakta olan benzer bir endüstriyel model ile 100 adet deneme numunesi her iki makinede de kullanarak işlem hızı (numune/saat) ve hata oranı (%) açısından karşılaştırmaları yapılmıştır.   
Bulgular: Çalışma sırasında yaygın yöntem olan renk ve barkod okuma için iki ayrı endüstriyel sensör kullanımı yerine dijital bir kameradan alınan görüntü üzerinden yazılımla her iki okumanın gerçekleştirilebildiği görülmüştür. Bu bulgu yaygın kullanımdakine göre mekanik düzeneğin de basitleşmesine sebep olmuş, bu sayede önemli oranda ekonomi ve özgünlük sağlanmıştır. 
Sonuç: Çalışma sonunda yüksek yerlilik oranında, benzerlerine göre çok daha ekonomik olarak tasarlanan mekanik tasarımın ve oluşturulan yazılımların piyasadaki pahalı ve ithal örneklere yakın bir performans sağladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Görüntü işleme, Barkod okuma, Renk okuma, Tüp Sınıflandırma.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop a more economical and domestic technology machine alternative which makes automatic tube sorting and registration in a core laboratory.
Method: Firstly, an electromechanical design and prototype production, which are widely used in our country and which are mostly used in domestic goods, have been realized in order to achieve the desired level of service at optimum level. Secondly, the programmable logic controller program that controls this electromechanical unit is written and the mechanical mechanisms are provided to operate at the expected efficiency. Then, the software which can communicate with hospital information management system and laboratory information system via TCP/IP protocol has been created by making tube cap color and barcode reading process. Finally, for the purpose of testing the interoperability and effectiveness of all components, a similar industrial model was used in the University Hospital Central Laboratory to compare the process rate (sample/hour) and error rate (%) by using 100 pieces of the same trial samples tubes.
Results: At this study, instead of using two separate industrial sensors for color and barcode reading which is a common method, it can be seen that both readings can be performed by software via a digital camera. This finding led to the simplification of the mechanical system according to the common use, thus providing a significant degree of economy and originality.
Conclusion: At the end of the study, it was seen that the software and the mechanical design which are realized provides a performance close to the expensive and imported samples in the market.
Key words: Image processing, Barcode reading, Color reading, Tube sorting.