Kadınlarda bağlanma stilleri ve yeme bozukluğu eğilimi arasındaki ilişkide şefkat korkusu ve kişilerarası duyarlılığın aracılık rolü
The mediating role of interpersonal sensitivity and fear of compassion in the relationship between attachment styles and tendency to eating disorders in women
Yazar: ZEYNEP ŞİŞKOLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles

Özet:
Yeme bozukluğu eğilimiyle ilgili biyolojik, psikolojik ve sosyal alanda otuzun üzerinde risk faktörü bulunduğu ifade edilmektedir. Bu araştırmada yeme bozukluğu eğilimiyle ilgili risklerden kişilerarası problemler alanında bulunan bağlanma stilleri, kişilerarası duyarlılık ve şefkat korkusu değişkenleri çalışılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı kadınlarda kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stili ve yeme bozukluğu eğilimi arasında şefkat korkusu ve kişilerarası duyarlılık değişkenlerinin aracılık rolünün araştırılmasıdır. Bu çalışma klinik olmayan popülasyonda 18-55 yaş arası 329 kadın katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma için Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Şefkat Korkusu Ölçeği, Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği ve Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 27 ve LİSREL 8.8 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre değişkenler arasındaki ilişkilerden kaçınmacı bağlanma ve yeme bozukluğu eğilimi arasındaki ilişki dışındaki diğer tüm değişkenler arasındaki ilişkiler pozitif yönlü ve istatistiki olarak anlamlı çıkmıştır. Yapısal Eşitlik Modellemesi analizi sonuçlarına göre ise kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ve yeme bozukluğu eğilimi arasındaki ilişkide şefkat korkusunun aracılık etkisi anlamlı çıkmıştır. Kişilerarası duyarlılığın aracılık etkisi ise anlamlı çıkmamıştır. Çalışmanın sonuçları mevcut alan yazın üzerinden tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarının, yeme bozukluğu eğilimiyle ilgili çalışacak klinisyenlerin, danışanlarının bağlanma stilleri ve şefkat korkularını tespit ederek, ilgili formülasyonlarını oluşturmalarına ve kişiye özel müdahaleler geliştirmelerine yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
According the current literature there are over thirty risk factors in the biological, psychological, and social domain related to the tendency to eating disorders. In this study, the variables of attachment styles, interpersonal sensitivity, and fear of compassion, which are in the field of interpersonal problems, were  examined. In this context, the main purpose of this research is to analyze the mediating effect of fear of compassion and interpersonal sensitivity in the relationship between anxious and avoidant attachment style and tendency to eating disorders. The study was conducted with 329 women, aged between 18-55 in a non clinical population. The data was collected by using Sociodemographic Information Form, Experience in Close Relationship Inventory (revised version), Eating Disorder Examination Questionnaire, Fear of Compassion Scale, Interpersonal Sensitivity Scale. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27 and LISREL 8.8  programs. According to the results of Pearson correlation analysis, the relationship between all variables, except the relationship between avoidant attachment and tendency to eating disorder, were positive and statistically significant. Structural Equation Modelling method was used to analyze the data.  The mediation effect of fear of compassion between attachment styles and tendency to eating disorder was verified but the mediation effect of interpersonal sensitivity was not confirmed. The results of the study were discussed within the framework of the relevant literature. The research findings are anticipated to provide assitance to clinicians working on eating disorders tendencies. Specifically, by identifying the attachment styles and fears of compassion of their clients, clinicians can refine their formulations and develop individualized interventions, contributing to the overall efficacy of their therapeutic approaches.