Florozisli koyunlarda vitamin ve mineral düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the vitamins and mineral levels in sheep with fluorosis
Yazar: SEMİH YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMAGÜL YUR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Florozîsli koyunlarda vitamin ve mineral maddelerin incelenmesi Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Biyokimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Van, 2003. İnsan ve hayvanlarda genellikle kemik ve diş oluşumunu olumsuz yönde etkileyen florozis Van ve Ağrı yöresinde önemli bir sağlık problemidir. Endemik floroziste vitamin ve mineral madde düzeylerini araştırmak amacıyla yapılan bu çalışmada 3-4 yaşlarında 30 florozisli ve aynı yaş grubundaki 20 sağlıklı Morkaraman koyunu materyal olarak kullanıldı. Analizler için usulüne uygun kan alındı. Koyunların vitamin A, p-karoten, vitamin C, vitamin E ve fosfor düzeyleri spektrofotometrik olarak, kalsiyum düzeyi ise A.A.S. kullanılarak belirlendi. İdrar flor düzeyi florozisli koyunlarda 23.84 ppm, sağlıklı koyunlarda ise 1.65 ppm olarak saptandı. Koyunların vitamin A, p-karoten, vitamin C, vitamin E, kalsiyum, fosfor düzeyleri sağlıklı koyunlarda sırasıyla; 194.6 mg/dl, 85.10 mg/dl, 1.32 mg/dl, 1.15 mg/dl, 16.23 mg/dl ve 15.44mg/dl olarak bulundu, florozisli koyunlarda ise bu değerler sırasıyla; 145.5 mg/dl, 58.51 mg/dl, 0.72 mg/dl, 0.82 mg/dl, 16.47 mg/dl ve 1.440 mg/dl olarak bulundu. Sağlıklı ve florozisli koyunlarda ortalama değerler arasındaki farklılık istatistiksel olarak vitamin C, p-karoten, vitamin A, fosfor ve idrar flor' da p<0.001 düzeyinde önemli bulundu. Vitamin E ve kalsiyum farklılığı önemli bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak, bölgemizde hala önemli bir şekilde florozis olaylarına rastlanmakta insanlar ve hayvanlar için sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Elde edilen bulgulara göre florozisli koyunlarda vitamin ve mineral seviyelerinin önemli oranda etkilendiği saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: vitamin, mineral, florozis, koyun 43

Abstract:
Investigation of The Vitamins and Mineral Levels in Sheep With Fluorosis. Yuzuncu Yil University, Health Science Institute, Department of Biochemistry MScL Thesis, Van 2003. Fluorozis, usually effects the formation of bone and teeth in human and animals, is an important health problem in Van and Ağrı region. In order to find out the level and changes of vitamins and minerals compounds in sheep with endemic fluorosis this study was carried out. As research materials, 3-4 years old 30 fluorotic sheep and 20 healthy Morkaraman Sheep were used. Blood sample of all animals were analyzed for vitamin A, p-catotene, vitamin C, vitamin E, calcium and phosphorus. Urine fluor levels were 1.65 ppm in healthy and 23.84 ppm in fluorotic sheep groups. The levels of these parameters in healthy group were found; 194.6 mg/dl, 85.10 mg/dl, 1.32 mg/dl, 1.15 mg/dl, 16.23 mg/dl, 15.44mg/dl, respectively, and in fluorotic group, they were; 145.5 mg/dl, 58.51, 0.72 mg/dl, 0.82 mg/dl, 16.47 mg/dl, 1.440 mg/dl, respectively. Statistical importance were found between the avarage values of healthy and fluorotic groups as pO.OOl in vitamin C, pO.OOl in p-carotene, p<0.001 in vitamin A, pO.OOl in phosphorus and pO.OOl in urine F levels. No statistical importance was found in vitamin E and calcium levels p>0.05. As a contusion, fluorosis is still a common and serious problem in Eastern of Turkey. The results showed that significant changes were found to be present in vitamin and mineral levels in fluorotic sheep. Key Words: Vitamins, Minerals, Fluorosis, sheep 44