Doğal ve cerrahİ menopoz sonrası kandida vajinitlerinden izole edilen kökenlerin bazı virülans faktörlerinin araştırılması
Investigation of some virulence factors of candida spp whichare isolated from hysterectomized and non-hysterectomized post menapausal patişents
Yazar: ERTAN ÖZYURT
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÇERİKÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Kadın genital enfeksiyonları arasında en sık rastlanılan vulvovajinal kandidozdur (VVK). Menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda VVK sıklığı östrojen azalmasına bağlı olarak, üreme çağındaki kadınlara oranla görece olarak daha az ama önemli bir oranda görülmektedir.Candida türleri vajinada kolonize olabilmek ve VVK'ya yol açmak için çok sayıda virulans faktörüne sahiptir. Bunlardan proteinaz, fosfolipaz üretimi ve sıvışık örtü oluşturma özelliği en önde gelen virulans faktörleridir. Ancak bu virulans faktörlerinin menopoz sonrası dönemde VVK'daki rolü araştırılmamıştır.Çalışmamızda doğal ve cerrahi menopoz sonrası dönemde kadınlarda VVK etkeni olarak izole edilen Candida kökenlerinin virulans faktörleri (asit proteinaz, fosfolipaz ve sıvışık örtü) yönünden araştırılması, bu faktörlerin her iki grup arasında farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.Çalışmamızda VVK ön tanısı alan doğal (n:30) ve cerrahi (n:30) menopozlu kadınlardan izole edilen toplam 60 Candida kökeni kullanılmıştır. Doğal menopozlu olgulardan VVK etkeni olarak 28 (%93.3) Candida albicans, 2 (%6.7) Candida glabrata; cerrahi menopozlu gruptan ise 23 (%76.6 ) Candida albicans, 3 (% 10) Candida tropicalis, 2 (%6.7) Candida glabrata, 2 (%6.7) Candida parapsilosis izole edilmiştir.Çalışma kapsamına aldığımız toplam 60 Candida izolatının,% 38,3'ünde düşük (+), % 43,4'de yüksek (++) asit proteinaz, % 1,7'sinde zayıf (+),% 28,3'ünde orta (++), % 5'inde kuvvetli (+++),% 5'inde çok kuvvetli (++++) fosfolipaz, % 11.7'de zayıf (+), %3,3'de orta (++) ve %1.7'de oranında kuvvetli (+++) sıvışık örtü üretimi saptanmıştır.Doğal ve cerrahi menopozlu kadınlardan VVK etkeni olarak izole edilen Candida kökenlerinin asit proteinaz ve sıvışık örtü üretiminde her iki grup arasında istatistiksel bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05).Doğal menopozlu grupta yer alan izolatlarda fosfolipaz aktivitesi % 30 pozitif saptanırken, cerrahi menopozlu grupta bu oran %50 olarak saptanmıştır. Cerrahi menopozlu gruptan izole edilen kökenlerde; fosfolipaz üreten kökenlerin sayısı veüretim düzeyleri, doğal menopozlu gruptan izole edilen kökenlere oranla daha yüksek saptanmış olup, aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Sonuç olarak; cerrahi menopozlu grupta tekrarlayan VVK sıklığının nedenlerini daha iyi anlayabilmek için konak faktörlerinin yanı sıra, Candida kökenlerinin fenotipik dönüşüm gibi diğer virulans faktörlerinin de araştırılmasını önerebiliriz.Anahtar kelimeler: Vulvovajinal kandidoz, menopoz, virulans faktörler.

Abstract:
Vulvovaginal candidiasis (VVC) is the most common female genital tract infection. VVC in post-menopausal female is due to estrogen-deprivation and although less common when compared to patients at the reproductive age, it is still frequently seen in post-menopausal females.Candida species have many virulence factors to colonize and to cause VVC in the vagina. Proteinase, phospholipase production and slime activity are the leading virulence factors however the role of these factors in VVC cases at the post menopausal age have not been investigated.In our study, Candida strains (n:60) isolated from both hysterectomised (n=30) and non-hysterectomised (n:30) post-menopausal patients with symtoms of VVC were investigated and compared for production of three virulence factors (proteinase, phospholipase and slime).Candida albicans was the major species to cause VVC in the non-hysterectomized post-menopausal patients (n=28,93.3%), followed by Candida glabrata (n=2,6.7%); in the hysterectomized post-menopausal patients Candida albicans was also the dominant species (n=23, 76.6%), followed by Candida glabrata (n=3,10%), Candida tropicalis (n=2 6.7%) and Candida parapsilosis (n=2, 6.7%).Among all the Candida species (n:60) isolated from post-menopausal patients we detected low (+) (38.3%) and high (++) (43.4%) proteinase activity, 1,7 % weak (+), 28,3% moderate (++), 5 % strong (+++) and 5 % very strong (++++) phospholipase activity and weak (+) (11.7%), moderate (++) (3,3%) and strong (+++) (1.7%) slime production.There was no statistical difference between the production of virulence factors such as proteinase and slime in the hysterectomized and non-hysterectomized post-menopausal patients (p>0.05).Phospholipase activity of Candida isolates in the non-hysterectomized and hysterectomized groups were %30 and %50, respectively. The number of phospholipase producing isolates and the levels of this enzyme was higher in the hysterectomized post-menopausal group than in the non-hysterectomized post-menopausal group. The difference between these groups was statistically significant (p<0.05).In conclusion; in order to make a clear understanding on the causes of the high frequency of recurrent VVC in the hysterectomized post-menopausal group, we would suggest the investigation of other virulence factors such as phenotypic switching in the Candida isolates, additionally to host factors.Key words: Vulvovaginal candidiasis, menopause, virulence factors.