XIX.-XX. yüzyıllarda Pomak Türkleri
Pomak Turks in The Nineteenth and Twentieth Centuries
Yazar: AYSUN GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. İLKER ALP
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 20. yüzyıl = 20. century ; Asimilasyon politikaları = Assimilation policies ; Balkanlar = Balkans ; Batı Trakya = Western Thrace ; Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Pomaklar = Pomaks ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkler = Turks

Özet:
XIX.-XX. yüzyıl, Balkanlar'da isyan ve bağımsızlık hareketlerinin yaşandığı bir dönem olmuştur. Balkanlar'ın Osmanlı hâkimiyetinden çıkmasıyla oluşan çalkantılı dönemlerin ardından çeşitli antlaşmalar, bölgedeki Türk varlığına yeni statüler kazandırmıştır. Etnik ve dinî yönden sınırların birbirine karıştığı bu bölgede devletler, oluşturdukları devlet politikaları gereği, sınırları içindeki Pomak Türklerinin etnik ve dinî bilinçlerini değiştirmek için onları asimile etmeye çalışmışlardır. Bilimsel gerçeklikle bir bağlantıya sahip bulunmayan ve ideolojik nedenlerle savunulan Pomak Türklerinin "Müslümanlaştırılmış Bulgarlar" ve "Müslümanlaştırılmış Helenler" olduklarına dair iddialar homojen nüfus elde etmek amacıyla ileri sürülmüştür. Böylelikle Pomak Türklerinin dilleri ve etnik kökenleri tartışma konusu edilmiş, buna yönelik devlet politikaları oluşturulmuştur. Pomaklar yürütülen asimilasyon faaliyetlerine direnmiş, uğradıkları baskı ve zulümler karşısında göç etmek zorunda kaldıklarında anavatan olarak gördükleri Türkiye'yi tercih etmişlerdir. Kuman (Kıpçak)'ların torunu olan Pomak Türkleri, 1091 yılında Kuman-Peçenek Türk Federasyonu'nun yıkılışından sonra, başta Rodoplar olmak üzere Balkanlar'da yaşayan, dil, din, ırk ve sosyo-kültürel olarak Yunanlılarla ve Slavlaşmış Bulgarlarla bağları bulunmayan soydaşlarımızdır. 

     Millî birlik yaratmak uğruna Türk düşmanlığını millî politika olarak kullanmış olan devletler; ülkelerindeki Türk azınlığını bölmek, Türkiye ile olan bağlantılarını koparmak, cahil bırakmak ve millî kültürlerini yok etmek çabalarıyla Türklerden arınmayı hedeflemişlerdir. Unutulmayacak acı safhalar içeren Pomak Türklerinin yaşadıkları zulümler, tarihin en korkunç ırkçılıklarından birinin izlerini taşımaktadır. Pek bilinmeyen bir jenositle Türklükten tecrit edilmek istenirlerken, tarihî bir misyona sahip olarak ilk Türk Cumhuriyeti'ni kurmuşlar, varlık mücadeleleriyle Balkanların çeşitli bölgelerinde hayatlarını devam ettirmişlerdir.

Abstract:
The nineteenth-twentieth century has been a period of revolt and independence in the Balkans. After the turbulent periods of the Balkans emerging from the Ottomon domination, various treaties have given new statues to the Turkish presence in the region. In this region where the borders of ethnic and religious circles are intertwined, the states tried to assimilate them to change the ethnic and religious consciousness of the Pomak Turks within their borders due to the state policies they created. Has been put forward in order to obtain an allegedly homogeneous population of Pomak Turks, who have no connection with scientific reality and are defended for ideological reasons, as 'Muslimized Bulgars' and 'Muslimized Helens'. Thus, the language and ethnic origins of the Pomak Turks were discussed and government policies were developed. Resisting the assimilation activities carried out, they preferred Turkey, which they regarded as their homeland, when they had to migrate in the face of oppression and persecution. Pomak Turks, the descendants of Kuman (Kipchak), are our cousins who lived in the Balkans, especially in the Rhodope after the collapse of the Kuman-Pechenek Turkish Federation in 1091, and have no ties with Greeks and Slavic Bulgarians in language, religion, race and socio-cultural.

     For the sake of creating national unity, the states which have used the enemy of Turkish as their national policy aimed to cleanse the Turks by trying to divide the Turkish minority, to break their links with Turkey, to leave ignorance and to destroy national cultures. The persecutions of the Pomak Turks, which contain unforgettable stages of pain, bear the traces of one of the most horrible racism in history. While they wanted to be isolated from the Turkness with a very unknown genocide, they established the first Turkish Republic with a historical mission and continued their lives in various regions of the Balkans with their existence struggles.