Bipolar bozuklukta erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu eş tanısı: Klinik özellikler ve mizaç ile ilişkisi /
Yazar: HATİCE HARMANCI
Danışman: DOÇ. DR. FERYAL ÇELİKEL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mizaç = Temperament ; Morbidite = Morbidity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
ÖZET
Bu çalışmadaki öncelikli amacımız bipolar bozukluk (BB) tanısı alan hastalarda
dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısının ne sıklıkta eşlik ettiğini
belirlemektir. Bundan başka, DEHB eş tanısının BB klinik özellikleri ile ilişkili olup
olmadığını incelemek ve DEHB eş tanısı olan ve olmayan hastalarda baskın bir
mizaç özelliği olup olmadığını araştırmaktır. Hipotezimiz BB hastalarında DEHB
eştanı sıklığının anlamlı düzeyde daha fazla olduğu ve DEHB eş tanısı olan
hastalarda BB klinik gidişinin kötüleşebileceğidir.
Çalışmamıza klinik görüşme sonucunda Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve
Sayımsal El Kitabı Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı (DSM-IV-TR) tanı
ölçütlerinde göre BB tanısı konulan ve halen remisyonda olan 100 hasta, major
depresif bozukluk (MDB) tanısı konmuş ve halen remisyonda olan 100 hasta ile
herhangi bir ruhsal hastalığı olmayan 100 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Tüm
katılımcılara Sosyodemografik ve Tıbbi Bilgi Formu verildi ve DSM-IV Eksen I
Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-1) uygulandı. Aynı
zamanda katılımcılara Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kendi Bildirim
Ölçeği (ASRS) ile Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ) ve afektif mizacı
değerlendirebilmek için Memphis, Pisa, Paris ve San Diego Mizaç Değerlendirme
Anketi Türkçe Formu/ MPPS-MD (TEMPS-A) anketi uygulandı.
Çalışmamızda bipolar hastalarda erişkin DEHB eş tanısı oranı %48
bulunmuştur. Bu oranın hem MDB tanılı hastalardan hem de sağlıklı gönüllülerden
anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiş ve MDB tanılı grup ile sağlıklı
katılımcılar arasında bir fark gözlenmemiştir. Sonuçlarımız, DEHB eş tanılı
hastalarda BB klinik belirtilerinin daha erken yaşta başladığı görüşüne doğrudan
destek sağlamamıştır. DEHB eş tanısı olan bipolar hastalarda intihar girişimi
öyküsüne daha sık rastlanmıştır. Ayrıca, DEHB eş tanısı olan çalışma gruplarının
hepsinde depresif, siklotimik, sinirli ve endişeli mizaç puanları daha yüksek
bulunmuş, yalnızca hipertimik mizaç açısından bir farka rastlanmamıştır.
Anahtar Kelimeler: bipolar bozukluk, erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğu, major depresif bozukluk, mizaç

Abstract:
Our main purpose in this study was to investigate the frequency of adult attentiondeficit/
hyperactivity disorder (ADHD) comorbidity among bipolar disorder (BD)
patients. Moreover, we aimed to evaluate the clinical features of these patients in the
presence of ADHD and to investigate the temperamental characteristics in patients
with and without ADHD. We hypothesized that patients with bipolar disorder had a
significantly higher frequency of ADHD comorbidity and the clinical course would
worsen in its presence.
A hundred BD patients in remission, diagnosed according to DSM-IV
criteria, 100 major depressive disorder (MDD) patients in remission and 100 healthy
individulas were recruited. The Structural Clinical Interview for DSM-IV Axis I
Disorders, Clinical Version (SCID-I) were applied to all participants. All participants
completed a sociodemographical data form, Adult Attention Deficit and
Hyperactivity Self Report (ASRS) and Wender Utah Classification Scale (WUDO),
and Memphis, Pisa, Paris and San Diego Temperament Evaluation Survey Turkish
Form / MMPS-MD (TEMPS-A) Survey.
Forty-eight per cent of the BD patients met the criteria for adult ADHD
diagnosis. This ratio was statistically higher from the group of patients with MDD as
well as the healthy individuals. No difference was found between the MDD and the
healthy groups. Our findings did not support the opinion that comorbidity of the
adult ADHD in the bipolar group was associated with earlier onset of the disease. In
all groups, those, who were diagnosed as ADHD, scored significantly higher on the
depressive, cyclothymic, irritable, and anxious subscales of TEMPS-A, with the
exception of hyperthymic scale only.
Key Words: bipolar disorder, adult attention-deficit and hyperactivity disorder,
major depressive disorder, temperament.