Yüksek enflasyon ve finansal tablolara etkisi; bir uygulama ve analiz
High inflation and its effects on financial statements: A practice and analyze
Yazar: VOLKAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL İPEK ALKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / Elektronik Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Enflasyon; en bilinen şekliyle fiyatlar genel düzeyinde sürekli bir artış olarak tanımlanır. Enflasyon Türkiye özelinde 2000-2004 döneminden bu yana ilk defa 2021 yılı itibariyle, Covid-19 pandemisinin de etkisiyle, tekrar önemli derecede artış göstermeye başlamış ve ekonomi yüksek enflasyon içerisine girmiştir. İçinde bulunduğumuz 2024 yılı içerisinde hâlâ artışına devam eden enflasyon, hem toplum üzerinde hem de işletmeler üzerinde olumsuz etkiler doğurmaktadır.
İşletmeler faaliyet sonuçlarını finansal tablolar aracılığıyla sunarlar. İşletme yöneticileri, yatırımcılar, diğer üçüncü kişi ve kurumlarca kullanılan bu finansal tablolar; gerçeğe uygun, genel kabul görmüş muhasebe standartları çerçevesinde hazırlanmış olmalıdır. Bununla birlikte yüksek enflasyon ortamında finansal tablolar muhasebenin temel ilkeleri ve uluslararası standartların gerektirdiği makul olma, gerçeğe uygun değer sunma, tutarlılık, karşılaştırılabilirlik ve ihtiyatlılık ilkelerinden uzaklaşır. Bu bakımdan finansal tabloların yüksek enflasyon dönemlerinde enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gereği ve zorunluluğu ortaya çıkar.
Çıkış noktası aynı olsa da, enflasyon muhasebesi Vergi Usul Kanunu ve Kamu Gözetimi Kurumu düzenlemeleri kapsamında farklılıklar ihtiva eder. Bu bağlamda işletmelerin enflasyon düzeltmesini hangi mevzuat kapsamında ve nasıl uygulayacağı da önem taşır.
Bu itibarla, bu çalışma kapsamında yüksek enflasyonun işletme finansal tabloları üzerindeki etkileri incelenmiş ve bir uygulama üzerinden söz konusu etkilerin finansal durum tablosu ve kâr/zarar tablosu üzerinde oluşturduğu değişimler yorumlanmıştır.

Abstract:
As is commonly known, inflation is defined as a continuous increase in the general level of prices. In relation to Turkey, since the period of 2000-2004, high inflation began to rise significantly again as of the year 2021 for the first time, especially due to the impact of the Covid-19 pandemic. As a result, economy has re-entered into high inflation environment. Inflation, which continues its rise within the year of 2024, has negative effects not only society but also businesses as well.
Companies present their operational results through their financial statements. These financial statements, used by managers, investors and other third parties and institutions. Financial statements are needed to be prepared in accordance with generally accepted accounting principles. However, in a high inflation environment, financial statements deviate from the basic principles of accounting and the requirements of international accounting standards in terms of being fair, presenting fair value, consistency, comparability, and prudence. In this regard, during high inflation periods a necessity arises to make inflation correction over financial statements.
Although starting point is same for the regulations; Public Oversight Authority and Tax Procedure Law contain some differences in terms of adjustment practices. In this context, it is important for the companies to determine how to apply inflation adjustments.
Therefore, within the scope of this study, the effects of high inflation on the financial statements of businesses have been examined and via an application practice part; the impact and consequences of high inflation on financial statements have been interpreted.