Anonim şirket paylarının sınırlı ayni haklara konu olması
Joint stock company's shares are subject to limited real rights
Yazar: HİMMET KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ABİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Pay sahipleri = Shareholders ; Sınırlı ayni hak = Limitations property right

Özet:
Anonim şirketlerde pay kavramı çeşitli anlamlar ifade edebilmektedir. Bu anlamlardan bir tanesi anonim şirket paylarının, şirket esas sermayesinin bir parçasını oluşturmasıdır. Anonim şirket payları aynı zamanda ekonomik değer taşımaları yönüyle de büyük önemi haizdirler. Bu iki temel özelliğinden kaynaklı olarak anonim şirket payları pek çok hukuki işleme konu olabilmektedirler. Anonim şirket payları satış, bağışlama, miras hukuku işlemleri, cebri icra gibi hukuki muamelelere konu edilebilir. Hukuki işleme konu edilebilme anonim şirket payları bakımından bir serbestiyet taşımasının yanı sıra bazen de bir zorunluluk arz etmektedir. Örneğin bir anonim şirket pay sahibi, kredibilitesinin artmasını sağlamak amacıyla maliki olduğu paylar üzerinde rehin hakkı tesis edip borcuna teminat getirme mecburiyeti altında bulunuyor olabilir. Öte yandan, anonim şirket pay sahibi, paylarını ivazlı ya da ivazsız bir şekilde intifa hakkına konu ederek kendisinde yalnızca kuru bir mülkiyetin kalmasını sağlayabilir ve pek çok pay sahipliği hakkından faydalanmayı intifa alacaklısına bırakabilir. Son olarak ise herhangi bir hukuki ilişki sebebiyle pay senetlerinin zilyetliğini elinde bulunduran taraf, temel ilişkideki alacağını elde edememişse ya da elde edememe tehlikesiyle karşı karşıyaysa, pay senetleri üzerinde kanun hükümlerine dayanarak hapis hakkını kullanabilir ve pay senetlerinin zilyetliğini pay sahibine geçirmekten imtina edebilir. 
Çalışmada anonim şirket paylarının konu edilebilecekleri sınırlı ayni haklar incelenmiştir. Sınırlı ayni haklardan rehin, intifa ve hapis hakkı, anonim şirket payları üzerinde kurulabilecek olanlardır. Bu nedenle diğer sınırlı ayni haklara çalışmada yer verilmemiştir. Çalışmada her üç sınırlı ayni hakkın anonim şirket payları üzerinde kuruluşları, hükümleri ve sona ermeleri ayrı ayrı incelenmiştir. İncelemeler yapılırken olası hukuki ihtilafların çözümüne yol gösterici olma noktası göz önünde bulundurulmuştur.

Abstract:
The concept of share in joint stock companies can have various meanings. One of these meanings is that joint stock company shares form a part of the company's basic capital. Joint stock company shares are also of great importance in terms of their economic value. Due to these two basic features, joint stock company shares can be subject to many legal transactions. Joint stock company shares can be subject to legal transactions such as sale, donation, inheritance law transactions, forced execution. Being subject to legal proceedings is not only a freedom in terms of joint stock company shares, but also sometimes an obligation. For example, a shareholder of a joint stock company may be obliged to establish a pledge on the shares he owns and to provide a guarantee for his debt in order to increase his credibility. On the other hand, the shareholder of the joint stock company may subject his shares to the usufruct right in a gratuitous or gratuitous manner, so that he remains only a bare ownership and he may leave many shareholding rights to the usufruct creditor. Finally, if the party holding the share certificates due to any legal relationship has not been able to obtain or is at risk of not obtaining the receivable in the main relationship, he/she may exercise the right of imprisonment on the share certificates based on the provisions of the law and may refrain from transferring the possession of the share certificates to the shareholder.
In the study, limited real rights that can be subject to joint stock company shares are examined. Among the limited real rights, pledge, usufruct and lien are the ones that can be established on the shares of joint stock companies. Therefore, other limited real rights are not included in the study. In the study, the establishment, provisions and termination of all three limited real rights on joint stock company shares were examined separately. While conducting the examinations, the point of guiding the solution of possible legal disputes has been taken into consideration.