Ağ toplumu ekonomi politiği: Türkiye'de 1990-2010 yılları arasında medya sektörünün yeniden şekillenmesi
Political economy of the network society: Reconfiguration of the media sector in Turkey between 1990-2010
Yazar: AYLİN DAĞSALGÜLER
Danışman: PROF. DR. NEŞE KARS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Medya sektörünün ekonomi politik yapısı Türkiye'de ve dünyada basın tarihinin başlangıcı ile birlikte hep tartışma konusu olmuştur. Politik ilişkilerin nasıl kurulduğu, ekonomik ilişkilerin nasıl yürüdüğü ve bu ilişkiler dünyasının nasıl bir ağ içinde süre geldiği iletişim alanın en temel sorunlarından biridir. Bu çalışma "ağ paradigmasını" medyanın ekonomi politik düzenini analiz etmek için kullanmaktadır. Manuel Castells'in makro düzlemde oluşturduğu "ağ toplumu" kavramını, mikro düzlemde, Türkiye medyası özelinde test eden bu çalışmada, klasik iktidar-medya ilişkisinin hangi mekanizmalarla çıkar ürettiği, hangi mekanizmalarla medyayı politik çıkarlara uygun hale getirdiği, hangi ilişki dinamiklerinin reel ekonomi ve reel politika düzlemlerinde kurulduğu, özetle, ne türden bir "ilişkiler" ve "düğümler" tesis edildiği temel araştırma konusu olarak ele alınmıştır. 
Çalışmada 1990-2010 yılları arasında Türkiye'deki medya sektörünün sahiplik yapısını analiz edilirken, yirmi yıllık bu süreç üç kavramsal modelle incelenmiştir. "Lineer belirleme modeli" ile iktidar-medya ilişkisinin tek yönlü kurgusal yapısı, "zorunlu uyum modeli" ile medya dışı sektörlerde faaliyetleri artan şirketlerin iktidarla kurduğu ilişki modeli, "ideolojik sahiplik modeli" ile tek parti iktidarı döneminde iktidarın ideolojik olarak sürekliliğinin kurulduğu medya dönemi kavramsallaştırılmıştır. 



Anahtar Kelimler: ağ toplumu, ekonomi politik, medya sahipliği

Abstract:
The political economic structure of the media sector has been a subject of discussion in Turkey and elsewhere since the beginning of media history. How political relations are established, how economic relations proceed and what manner of a network this world of connections is sustained in are all fundamental questions in the field of communications. This study uses the "network paradigm" to analyze the political economy structure of the media. In this study, which tests Manuel Castell's macro-level concept of "network society" on a micro-level with regards to Turkish media, the mechanisms through which the common relationship between government (power) and media produces interests, the mechanisms through which the media is enabled to serve particular political ends, the relational dynamics that are built on real economy and realpolitik levels, in short, the manner of establishment of these "relations" and "nodes" have been selected as the main objects of enquiry. 
The study analyzes the ownership structure of the Turkish media sector between 1990 and 2010, using three conceptual models to look at this era of twenty years. The "linear determination model" has been used to conceptualize the one-sided fictive structure of the relation between the government and media; "mandatory harmony model" for the relationship between government and companies with increased activity in non-media sectors, and the "ideological ownership model" for the media period covering the one-party regime, where the ideological continuity of the regime was established via media.



Keywords: network society, political economy, media ownership