Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde yapılan bakırcılık sanatının incelenmesi
Examination of coppersmith art in Gaziantep and Şanlıurfa provinces
Yazar: FATMA OZAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MELDA ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Dekoratif Sanatlar Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bakırcılık = Coppersmith ; El sanatları = Handicrafts ; Gaziantep = Gaziantep ; Turizm = Tourism ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Araştırma Gaziantep ve Şanlıurfa İllerinde yapılan bakırcılık sanatının günümüzdeki durumu, bakırcılıkla uğraşan bireylerin demografik özellikleri ve bakır ürün üretimine ilişkin bilgileri tespit etmek; belgelemek; bakır ürün örneklerinde yer alan hammadde, araç, teknik, desen, ürün çeşitleri ve kullanım özelliklerini ortaya koymak amacıyla planlanıp yürütülmüştür.Tarama modelinde betimsel bir çalışma olan araştırmanın çalışma evrenini Gaziantep ve Şanlıurfa İllerinde bakırcılıkla uğraşan bireyler ve bakır ürünler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Gaziantep ilinde bakırcılıkla uğraşan 23 birey ve 50 adet bakır ürün ve Şanlıurfa ilinde 15 birey ve 50 adet bakır ürün oluşturmaktadır.Gaziantep ve Şanlıurfa illeri ile bakırcılık sanatının tarihsel gelişimi, bakır ürünün üretiminde kullanılan araç, teknik, desen ve kullanım yerlerine ilişkin bilgilerin derlenmesinde ilgili kaynaklardan, internetten ve bakırcılardan yararlanılmıştır.Araştırma kapsamına alınan bakırcılara ve üretimlerine ilişkin özellikler, bireylerle karşılıklı görüşme yoluyla uygulanan anket soruları ile elde edilmiştir.Bakır ürün üretiminde kullanılan hammadde, araç, teknik, boyut, desen, ürün çeşit ve özellikleri ürün örnekleri üzerinde yapılan gözlem ve incelemelerle belirlenmiştir. Her bir ürün örneğinin tek tek fotoğrafları çekilerek özellikleri hazırlanan bilgi formlarına işlenmiştir.Bilgi formlarından ve anketlerden elde edilen veriler analiz edilerek sayı (f) ve yüzde (%) değerleri hesaplanarak tablolar halinde hazırlanmış ve ilgili bölümde amaçlar doğrultusunda belirlenen başlıklar altında sunularak yorumlanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde bakırcılık önemli el sanatlarından biridir ve bu sanatla geçimini sağlayanlar bulunmaktadır. Geleneksel yapım tekniği Gaziantep'in tek parça (yek-pare) ve çelik kalem- çekiç kullanılarak bakır eşya üretimi ile Şanlıurfa'nın en eski teknik olan dövme tekniği ile bakır ürün üretimleri eskiye oranla azalsa da devam etmektedir. Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde üretilen bakır ürünler, kullanım (mutfak, banyo) ürünleri, dekoratif ( süs, turistik) ürünler olarak üretilmektedir. Günümüzde üretilen bakır ürünler daha çok turistik amaçlıdır.El sanatlarının birçok dalında olduğu gibi Gaziantep ve Şanlıurfa bakırcılığının da bazı sorunları bulunmaktadır. Geleneksel kültür zenginliklerinden olan bakırcılık sanatının turizm açısından değerlendirilmesiyle ekonomik açıdan yarar sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This research is conducted to determined the copper art?s today?s position, in Şanlıurfa and Gaziantep, to put forward the copper worker?s demograpich features, copper products model?s stuff, tool, technic, figure, product kinds and usage features.The copper workers, who are working in the cities of Şanlıurfa and Gaziantep and copper products, are the universe of this descriptive study in the scannig model. The sample of this research is consisted of 23 people who are copper workers and 50 copper products in Gaziantep and 15 people who are copper workers and 50 copper products in Şanlıurfa.In this research, to compile the historical development of copper art in Şanlıurfa and Gaziantep, is utilized using tool, tecnich, figure at the process of production copper products. And, to compile the using areas these products are also used connected origins, internet and copper workers.The copper workers and production of the copper objects features are obtanied by the survey by deal conversation.In the production process using stuff, tool, tecnich, extent, figure, kind of product and features are determined by the observation and investigation on the product models. Each of product modes are photografhed and these product?s features are entered to information forms.The datas which are collected from informatin forms are analized, tables prepared by accounting number (f) and percantage (%) worths and these datas are commented according to aim of the topic of parts in the connected part of the study.The result of the resarch?s datas ,copper working is the one of the important part of art in Gaziantep and Şanlıurfa. There are people who make money by copper art. The tradinational tecnichs ,which is production copper objects by using unique part and stell pencil-hammer in Gaziantep and production copper objects by using beating tecnich, are keeping on although they are decreased in comparison to past. The copper products which are producted in Gaziantep and Şanlıurfa are used kitchen-bathroom objects, decoration objects.Gaziantep and Şanlıurfa?s copper art has a lot of problems as the other crafts. There are advices about copper art,which is the tradinational culturel wealth, considering as a tourism origin can be useful in economic area.