Türkiye'de Yörük-Türkmen başlığını taşıyan çalışmalar üzerine bir literatür analizi
A literature analysis on studies carrying the title of Yoruk-Turkmen in Turkey
Yazar: HANİFE BÜŞRA GÖZEL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Bibliyografya = Bibliography ; Literatür taraması = Literature review ; Türkmenler = Turkomans ; Yörükler = Yuruks

Özet:
Orta Asya'dan Balkanlar'a kadar yayılan Oğuz boyları, Anadolu'ya geliş tarihlerine göre Türkmen veya Yörük olarak isimlendirilmiştir. Tarih boyunca çeşitli Türk devletlerinin ve beyliklerinin kuruluşunda etkin rol oynayan konargöçerler üzerine birçok araştırma yapılmıştır. Literatürde geniş bir alanı kapsayan bu konudan yalnızca "Yörük-Türkmen" isimlerinin her ikisini de başlığında taşıyan Türkiye'de yapılmış Türkçe araştırmaların bir araya getirilip nitelikleri bakımından değerlendirilmesi ve böylelikle konargöçerler üzerine çalışma yapacak araştırmacılara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca "Yörük-Türkmen" başlığını taşıyan çalışmaların "Yörük-Türkmen" kavramlarını neden birlikte kullanmayı tercih ettiklerinin, kavramsal bir ayrımın olup olmadığının ve araştırmalarda ele alış biçimlerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Buna ilaveten literatürde eksik görülen konuların tespitinin yapılması da çalışmanın bir diğer gayesini oluşturmaktadır.
Konargöçer gruplar üzerine birçok çalışma bulunması nedeniyle Türkiye'de 1923-2023 yılları arasında "Yörük-Türkmen" başlığını taşıyan Türkçe yayımlanmış araştırmalar ile konunun sınırları belirlenmiştir. Konuyla ilgili literatür taramaları neticesinde kaynaklara ya satın alma yoluyla ya da farklı illerin kütüphanelerinden dijital baskı veya asıllarını temin etme yöntemiyle ulaşılmıştır. Bildiriler, kitaplar, makaleler ve tezler çalışma kapsamında değerlendirmeye alınırken belgesel, film ve gazete yazıları bu çalışmanın dışında bırakılmıştır. Nitekim "Yörük-Türkmen" başlığını taşıyan 39 bildiri, 28 kitap, 62 makale ve 8 teze ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Yörük ve Türkmen kelimelerinin bölgesel isimlendirmeler veya kavramsal incelemeler neticesinde bir arada kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca "Yörük-Türkmen" başlıklı araştırmaların son yıllarda hız kazandığı; buna karşın nitelik açısından yeterli sayıda olmadığı ve genellikle tarih-kültür alanlarındaki incelemeler sebebiyle farklı disiplinlerde yapılacak araştırmalara ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmayla eksikliği belirlenen konuların araştırmacılara yol göstermesi ve kolaylık sağlaması arzulanmıştır.

Abstract:
The Oghuz tribes that spread from Central Asia to the Balkans were named as Turkmen or Yörük according to the date of their arrival in Anatolia. Many studies have been conducted on nomads who played an active role in the establishment of various Turkish states and principalities throughout history. The aim of this study is to bring together and evaluate the Turkish studies in terms of their qualifications, which include both the names "Yörük-Turkmen" and "Yörük-Turkmen" in their titles, and thus to facilitate the researchers who will work on nomads. In addition, it is aimed to examine why the studies bearing the title "Yörük-Turkmen" prefer to use the concepts of "Yörük-Turkmen" together, whether there is a conceptual distinction and how they are handled in the studies. In addition to this, another aim of the study is to identify the issues that are missing in the literature. 
Since there are many studies on nomadic groups, the boundaries of the subject were determined with the studies published in Turkish with the title "Yoruk-Turkmen" between 1923-2023 in Turkey. As a result of literature searches on the subject, the sources were accessed either by purchasing or by obtaining digital prints or originals from the libraries of different provinces. While papers, books, articles and theses were evaluated within the scope of the study, documentaries, films and newspaper articles were excluded from this study. As a matter of fact, 39 papers, 28 books, 62 articles and 8 theses with the title "Yoruk-Turkmen" were reached. In line with the findings obtained, it was seen that the words Yörük and Turkmen were used together as a result of regional nomenclature or conceptual examinations. In addition, it has been determined that the researches titled "Yörük-Turkmen" have gained momentum in recent years; however, there is not enough number in terms of quality and there is a need for research in different disciplines due to the studies in the fields of history and culture. It is hoped that this study will guide and facilitate researchers on the issues identified as deficient.