Bölgesel güvenlik kompleksi teorisi kapsamında 2011-2016 yılları arası Türkiye'nin Suriye politikası
Turkey's Syria policy between 2011-2016 in the context of the regional security complex theory
Yazar: ŞEHNAZ FINDIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNGÖR ŞAHİN
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi = Regional Security Complex Theory ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Türkiye'nin Suriye Politikası hem coğrafyasındaki devletlerin bölgesel politikalarından hem de uluslararası aktörlerin ve devlet dışı aktörlerin karşılıklı ilişkilerinden etkilenmektedir. Orta Doğu'da başlayan Arap Baharı, 2011 yılında Suriye'ye ulaşarak Türkiye-Suriye arasındaki güvenlik sorunlarını belirgin şekilde artırmıştır. Türkiye'nin 2011 ve 2016 yılları arasında yürütmüş olduğu Suriye Politikası, Orta Doğu'daki bölgesel güvenlik üzerinde etkili olmuştur. Bu bağlamda tez çalışmasının temel amacı Türkiye'nin 2011-2016 yılları arasında Suriye'ye yönelik yürütmüş olduğu dış politika ve güvenlik diplomasisini "yalıtkan devlet" kavramı üzerinden analiz etmektir. Tez bu amaçla yürütülen güvenlik diplomasisinin, insan güvenliği ve koruma sorumluluğu bağlamında analizini yapmaktadır. Bu incelemeler, Türkiye'nin dış politikasını bölge devletleriyle tarihsel anlamda dostluk ve düşmanlık ilişkilerine dayandıran komplekslerle ele alan "Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi (BGKT)" kapsamında yapılmıştır. Çalışmada öncelikli olarak kavramsal ve kuramsal çerçeve verilmiştir. Bu kavramların kuram içerisindeki kullanım alanları incelenmiştir. Bu anlamda BGKT içerisinde Türkiye'nin diğer komplekslerden ayrı bir "Yalıtkan Devlet" olarak ifade edilmesi, kavramsal çerçeveye yönelik bir başka inceleme alanını teşkil etmektedir. 2011 yılı öncesi Türk Dış Politikasının genel ilkeleri ve jeopolitiği bağlamında Türkiye'nin Orta Doğu Politikası ve daha özelde Türkiye-Suriye ilişkileri kuram çerçevesinde analiz edilmiştir. Böylelikle 2011-2016 yılları arasında yürütülen güvenlik diplomasisinin tehdit, terör, insan güvenliği ve koruma sorumluluğu bağlamında karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Türkiye'nin bölgesel güvenliğe yönelik yürüttüğü Fırat Kalkanı Harekâtı incelenmiş, bu harekâtın uluslararası terör ve göç sorununa karşın bölgesel güvenliğe yaptığı katkılar analiz edilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'nin coğrafyasındaki bölgesel güvenlik kompleksleri içerisindeki etkinliği ve yürüttüğü güvenlik diplomasisi ile "Yalıtkan Devlet" rolünü sürdüremeyeceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Turkey's Syria Policy is affected both by the regional policies of the states in its geography and by the mutual relations between international actors and non-state actors. The Arab Spring, which started in the Middle East, reached Syria in 2011, significantly increased the security problems between Turkey and Syria. Turkey's Syria Policy between 2011-2016 has had an impact on regional security in the Middle East. In this context, the main purpose of the thesis study is to analyze the Turkish Foreign Policy and the Security Diplomacy on Syria between 2011-2016 through the consept of "insulator state". For this purpose, the thesis analyzes Turkey's security diplomacy in the context of human security and protection responsibility. These reviews have been analyzed within the scope of the "Regional Security Complex Theory (BGKT)", which explains Turkey's foreign policy with complexes based on historical relations of friendship and hostility with the states of the region. First of all, the conceptual and theoretical framework has been given in the study. The usage areas of these concepts from the theory have been examined. In this sense, the Turkey is expressed as an "Insulating State" and separate from other complexes within the RSCT constitutes another area of study for the conceptual framework. Before 2011, in the context of general principles and geopolitics of Turkish Foreign Policy, Turkey's Middle East Policy and more specifically Turkey-Syria relations have been analyzed within the framework of theory. Thus, a comparative analysis of the Turkey's security diplomacy between 2011-2016 in the context of threat, terrorism, human security and protection responsibility have been studied. Operation Euphrates Shield, carried out by Turkey for regional security, has been examined, and the contributions of this operation to regional security against international terrorism and immigration have been analyzed. As a result, it has been determined that Turkey cannot maintain its "Insulating State" role with its effectiveness in the regional security complexes in its geography and the security diplomacy it conducts.