Tip 2 diyabetli bireylerde algılanan sosyal desteğin öz yönetime etkisi
The effect of perceived social support on self-management in individuals with TYPE 2 diabetes
Yazar: ABDULLAH ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEDET KORKMAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sosyal destek = Social support ; Öz yönetim = Self-management

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Tip 2 diyabetli bireylerde algılanan sosyal desteğin bireyin öz yönetimi üzerine etkisini incelemektir. Materyal ve metot: Tanımlayıcı bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Adıyaman Besni Devlet Hastanesine 13.10.2022- 15.12.2022 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş üstü ve en az bir yıllık tanı alan Tip 2 DM'li bireyler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi; güç analizine göre %5 hata payı, %95 güven aralığında 300 kişi olarak hesaplanmış ancak 310 göünüllü hastaya ulaşılmış ve çalışmaya dâhil edilmiştir. Bu çalışmada, verilerin toplanmasında Tip 2 DM'li bireyler ile araştırmanın amacına yönelik Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği(ÇBASDÖ) ve Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği (TDÖYÖ) kullanılmıştır.  Bulgular: ÇBASDÖ-Toplam puanları DÖYÖ-Toplam puanları üzerine etkili bulunmuştur. ÇBASDÖ-Toplam puanlarındaki bir puanlık artış DÖYÖ-Toplam puanları üzerinde 0,076 puanlık artışa neden olmaktadır. Kurulan model istatistiksel olarak önemlidir (p=0,034). ÇBASDÖ-Toplam puanları DÖYÖ-Toplam puanlarını %1,1 düzeyinde açıklamaktadır. Tek değişkenli analizlerde hastaların tanımlayıcı özellikleri ile ÇBASDÖ-Toplam ve DÖYÖToplam puanları arasında yapılan karşılaştırmalarda p<0.25 değerine sahip değişkenler, karıştırıcı faktör olarak çoklu doğrusal regresyon modeline dâhil edilmiştir. Karıştırıcı faktörlere göre düzeltme yapıldığında ÇBASDÖ-Toplam puanlarının DÖYÖ-Toplam puanları üzerine etkili olduğu görülmektedir. ÇBASDÖ- Toplam puanlarındaki bir puanlık artış DÖYÖToplam puanları üzerinde 0.072 puanlık artışa neden olmaktadır. Kurulan model istatistiksel olarak önemlidir (p<0.001). Modeldeki değişkenler DÖYÖ-Toplam puanlarını %8.8 düzeyinde açıklamaktadır.  Sonuç: ÇBASDÖ-Toplam puanları DÖYÖ-Toplam puanları üzerine etkili bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak anlamlıdır. Tip 2 diyabetli bireylerde algılanan sosyal desteğin artmasıyla, öz yönetim becerilerinin arttığı görülmüştür.  Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Öz yönetim, Tip 2 Diyabet

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effect of perceived social support on self-management in individuals with type 2 diabetes. Material and method: It was conducted as a descriptive study. The research consists of individuals with Type 2 DM who applied to Adıyaman Besni State Hospital between 13.10.2022 and 15.12.2022, over the age of 18 and diagnosed for at least one year. The sample of the study; According to the power analysis, 5% margin of error was calculated as 300 people at 95% confidence interval. However, 310 volunteer patients were reached and included in the study. In this study, the Introductory Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and Type 2 Diabetes SelfManagement Scale (TDSMS) were used with individuals with Type 2 DM in order to obtain the desired results for the research question. Results: MSPSS-Total scores were found to be effective on TDSMS-Total scores. A one-point increase in MSPSS-Total scores causes an increase of 0.076 points on TDSMS -Total scores. The established model is statistically significant (p=0.034). MSPSS-Total scores explain the TDSMS -Total scores at the level of 1.1%. In the comparisons made between the descriptive characteristics of the patients and the MSPSS-Total and TDSMS total scores in univariate analyzes, variables with a p value of <0.25 were included in the multiple linear regression model as a confounding factor. When adjustments are made for confounding factors, it is seen that MSPSS-Total scores are effective on TDSMS -Total scores. A one-point increase in MSPSS-Total scores causes an increase of 0.072 points on TDSMS -Total scores. The established model is statistically significant (p<0.001). The variables in the model explain the TDSMS -Total scores at the level of 8.8%.  Conclusion: MSPSS-Total scores were found to be effective on TDSMS -Total scores. The results obtained are statistically significant. It has been observed that selfmanagement skills increase with the increase in perceived social support in individuals with type 2 diabetes.  Keywords: Perceived social support,  Self-management, Type 2 Diabetes