Lasius alienus (Foerster, 1850) (Hymenoptera:Formicidae)'da renkli görme ve renk tonu ayırımının davranışsal analizi
Behavioural analysis of colour vision and fine colour discrimination in the ant Lasius alienus (Foerster, 1850) (Hymenoptera:Formicidae)
Yazar: SUNA CENGİZ
Danışman: PROF. DR. YILMAZ ÇAMLITEPE
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hymenoptera = Hymenoptera

Özet:
Lasius alienus türüne ait işçi karıncaların gerçek renkli görmeye sahip olup olmadıklarının belirlenebilmesi için Y-borudan oluşan ikili seçim düzeneğinde deneyler gerçekleştirilmiştir. İşçiler eş değer ışık şiddetine sahip 370 nm, 440 nm, 540 nm ve 640 nm'lik ışık uyaranlarının çeşitli kombinasyonlarına her bir uyaran besin ödüllü olacak şekilde eğitilmişlerdir. İşçiler eğitim koşullarının kullanıldığı kontrol testleri ve ışık şiddetlerinin değiştirildiği kritik testler ile test edilmişlerdir. Sonuçlar işçilerin UV ve yeşil fotoreseptörlerine sahip olduklarını ve bu bölgeye karşılık gelen uyaranları ışık şiddetlerinden bağımsız olarak alternatif uyaranlardan ayırt edebildiklerini göstermiştir.İşçilerin renk tonları arasında ayırım yapıp yapamadıklarının belirlenebilmesi için Y-borudan oluşan ikili seçim düzeneğinde deneyler gerçekleştirilmiştir. İşçiler aralarındaki renk uzaklığı 40 nm olan 340?380 nm ve 510?550 nm'lik uyaranlara Y-borudan oluşan ikili seçim düzeneğinde tekli ve ayrımsal koşullandırma prosedürleri kullanılarak eğitilmişlerdir. Test sonuçları işçilerin UV ve yeşil bölgelerde renk tonu ayırımı yapabildiklerini; bununla birlikte işçiler üzerinde uygulanan eğitim koşullarının ayırım performanslarını etkilediğini de göstermiştir. Hem renkli görmede hem de renk tonu ayırımında elde edilen sonuçlar bu tür için ilktir.

Abstract:
In order to reveal in which parts of spectrum they have a true colour vision ability, workers of the ant Lasius alienus were trained in a Y-maze apparatus to various combinations of monochromatic light stimuli of 370 nm, 440 nm, 540 nm and 640 nm of equal intensities. Tested stimuli were always kept food rewarded during training period. Workers were then tested in training conditions (control tests) and critical test conditions which the light intensities of rewarded stimuli were reduced by 1 log unit. The results show that workers are able to discriminate rewarded stimulus from unrewarded one irrespective of their intensities in UV and gren range of spectrum only. This clearly reveals that workers of the ant L. alienus are UV-green dichromatic.In order to test putative fine colour discrimination ability, workers was trained by utilizing both absolute and differential conditioning procedures to light stimuli in UV and green range of spectrum only. Light stimuli used were separated from each other by a 40 nm distance in both range (340?380 nm and 510?550 nm). The results demonstrated that L. alienus workers are able to make discrimination between two closely light stimuli in UV and green range of spectrum. The results also show that training conditions have significant effect on ants? discrimination performance. The results obtained in both colour vision and fine colour discrimination experiments are new for this species.