Tarım işçilerinin yaşam koşulları, sağlık algısı, sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve ilişkili faktörler
Life conditions of agricultural workers, health perception, health literacy levels and related factors
Yazar: NAZİFE KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Sağlık = Health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Yaşam koşulları = Life conditions ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışma Aydın İli Baltaköy mahallesinde yaşayan tarım işçilerinin yaşam koşulları, sağlık
algısı, sağlık okuryazarlığı ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın anket uygulaması Aydın İli Baltaköy mahallesinde yaşayan tarım işçileri ile Eylül 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 915 kişi; örneklemi ise 269 kişi (155 erkek, 114 kadın) oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 27 soruluk anket formu ve Sağlık Algısı Ölçeği ve Avrupa Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma öncesi örneklem grubuna benzer özellik taşıyan Aydın İli Kuruköy mahallesinde ön uygulama yapılmış ve soruların anlaşılabilirliği değerlendirilmiştir. Araştırma öncesi Aydın valiliğinden, Baltaköy Muhatalığından izin ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu‟ndan resmi izinler alınmıştır. Gönüllülerden yazılı onam ve araştırmada kullanılan ölçeklerle ilgili araştırmacılardan gerekli izinler alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programında ve bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel analizler (Mod, Medyan, Aritmetik Ortalama, standart sapma, sıklık, yüzdelik), normal dağılım gösteren karşılaştırmalarda Student-T test, One Way ANOVA (post hoc- Bonferroni), Pearson Correlation test; normal dağılım göstermeyen karşılaştırmalarda Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H test kullanılmıştır.
Araştırma  sonuçlarından elde  edilen  bulgulara  göre; katılımcıların  %42,4'ü  (n=114) kadın,
%57,6'sı (n=155) erkek olup yaş ortalamaları 50,89±13,88'dir. Katılımcıların %82,9'u (n=223) evli, % 59,8'i (n=161) ilkokul mezunudur; % 61,7'si (n=193) ekonomik durumunun gelir  gidere  denk  olduğunu   belirtmiş  ve   %   81,8'inin  (n=220)  sosyal  güvencesi  vardır;
%86,6'sı (n=233) çekirdek aileye sahip olup %35,3'ünün (n=95) üç çocuğu vardır. Yüksek eğitim düzeyine sahip olanların, hazır su kullananların, tarım işi sırasında maske kullananların, tulum giyenlerin ve tarım işi sonrasında duş alanların ve tarım işlerini sürdürürken önlem alanların, akrep ve yılan sokması yaşamayanların, kronik hastalığı olanların,    sürekli   kullandığı    ilaç   olmayanların    sağlık    okuryazarlığı   düzeyi   yüksek
bulunmuştur. Doğalgaz ile ısınanların, yeterli ve dengeli beslenmeyenlerin, güneş çarpması yaşayanların, sağlık durumunu orta olarak değerlendirenlerin sağlık algısı düzeyleri yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda azınlık olarak görülen fakat tarım ülkesi olduğumuz düşünüldüğünde hiçte az olmayan tarım işçilerine yönelik çalışmalar arttırılmalı sağlık okur yazarlığı ve sağlık algı düzeyleri değerlendirilmeli riskler belirlenmelidir.

Abstract:
This is a cross-sectional study conducted to determine the living conditions, health perception, health literacy, and related factors of agricultural workers living in the Baltaköy district of Aydın. The survey application of the research was conducted with agricultural workers living in Aydın Province Baltaköy neighborhood between September 2018 and May 2019. The universe of the research is 915 people; The sample was made up of 269 people (155 males, 114 females). In the research, a questionnaire form consisting of 27 questions and the Health Perception Scale and the European Literacy Scale were used as data collection tools. Before the research, a pre-application was made in the Kuruköy neighborhood of Aydın, which has similar characteristics to the sample group, and the comprehensibility of the questions was evaluated. Before the study, permission was obtained from Aydın governorship, Baltaköy village management, and Aydın Adnan Menderes University Nursing Faculty Non-Invasive Clinical Research Ethics Committee. Written consent from the volunteers and necessary permissions were obtained from the researchers regarding the scales used in the study. The obtained data were evaluated in SPSS 21.0 program and the computer environment. In evaluating the data; descriptive statistical analyzes (Mode, Median, Arithmetic Mean, standard deviation, frequency, percentage), Student-T test, One Way ANOVA (post hoc- Bonferroni), Pearson Correlation test in comparisons showing normal distribution; Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests were used for comparisons not showing normal distribution.
According to the obtained values from research result; 42.4% (n = 114) of the participants are female, 57.6% (n = 155) of them  are male and their average age is 50.89 ± 13.88. 82.9% (n =
223) of the participants are married, 59.8% (n = 161) are primary school  graduates; 61.7% (n
= 193) of them stated that their economic status is equivalent to income and expenses and 81.8% (n = 220) have social security; 86.6% (n = 233) of them have nuclear families and 35.3% (n = 95) of them have three children. Those who have a high level of education, those who use ready-made water, those who wear masks and wear overalls during agricultural work, those who take a shower after agricultural work, those who take precautions while continuing their agricultural work, those who do not experience scorpion and snake bites, those with chronic diseases, those who do not use drugs continuously have found a  high level
of health literacy. The health perception levels of those who are warmed by natural gas, those who do not have adequate and balanced nutrition, those who have sunstroke, and who evaluate their health status as moderate are high. In line with these results, studies for agricultural workers, who are seen as a minority but are considered to be an agricultural country, should be increased, health literacy and health perception levels should be evaluated and risks should be determined.