Yeni türk sinemasının estetiği: Tekrarlayan imgeler
The aesthetical aspects of new Turkish cinema: Repetitive images
Yazar: GAMZE HAKVERDİ
Danışman: PROF. DR. ASKER KARTARI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; İmge = Image

Özet:
Türk sinemasında Yeşilçam sonrası, ?yönetmen sineması? olarak değerlendirilen bir dönem başlamıştır. Özellikle 1990 yılı sonrasında ?yeni dalga? olarak kendini gösteren bu dönem, günümüzde yeni kuşak yönetmenlerin de eklenmesiyle hızını kesmeden devam etmektedir. Yeni Türk sineması filmleri, Yeşilçam'ın tür uylaşımlarına dayalı sinema biçeminden her yönüyle ayrılmakta ve yönetmenlerin film yapım sürecinin her aşamasına büyük oranda bireyselliklerini yansıttıkları bir yaratıcı sürecin sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu filmler, anlatı yapıları, sinematografik özellikleri, kurdukları filmsel evren, ses ve görüntü özellikleri gibi nitelikleriyle, popüler/tecimsel sinema filmlerinden belirgin biçimde ayrılır ve sanat filmleri olarak değerlendirirler. Sinema sanatı özelinde estetik yargının kurumsallaşmış hali olan ulusal ve uluslararası film festivallerinde, yeni kuşak Türk yönetmenlerin kazandıkları başarılar ve aldıkları ödüller de, filmlerinin ?sanat sineması? bağlamında değerlendirildiğini gösterir niteliktedir. Estetik, sanat yapıtlarının ürettikleri duyumsanabilir bilgiyi ortaya koymaya çalışan bir alandır. Bu çalışmada, yeni Türk sinemasının 2000 yılı sonrasında üretilmiş ve sanat filmi olarak kabul edilen 21 film ?estetik nesne? olarak değerlendirilmiştir. Filmin en küçük bileşeni olan imgenin duyum taşıyıcı işlevinden hareketle 21 film tekrarlı bir izleme sürecine tabi tutulmuş ve bu filmlerde anlamlı imge tekrarlılıkları bulgulanmıştır. Bulgulanan imge tekrarlılıkları tematik başlıklar halinde değerlendirilmiş ve bu imgelerin filmlerin duyumsama düzeyinde oynadıkları rol, hem tekil metin üzerinden hem de diğer metinlerle ilişkileri bağlamında değerlendirilmiştir. Özetle, bu çalışma kapsamında yeni Türk sinemasında sıklıkla tekrar eden imgelerin ürettikleri ve izleyiciye aktardıkları duyumsamaları saydamlaştırmaya yönelik önermeler geliştirilmiştir.

Abstract:
New Turkish cinema can be defined as ?new wave? after Yeşilçam era which was a period of prominent genre conventions. After 1990?s, an auteur cinema era has started when new generation directors began to produce films reflecting their own personal creativity in every phase of film-making. It is possible to assert that new wave Turkish films have keenly discernable features for considering them as an artwork in terms of their narration structures, cinematographic essences, filmic spheres, image and sound features. Besides, the accomplishments and awards received by new generation Turkish directors in national and international film festivals are one of the most significant indicators of their aesthetical specification as artworks.The main aim of this study is thinking together cinema and aesthetics fields and developing arguments by using aesthetical approaches and cinematic outputs, specifically on new Turkish films produced after 2000?s. Aesthetics as an academic field reveals the knowledge of ?sense? that is reflected by the artworks. In this dissertation, selected 21 films have been considered as artworks and evaluated in terms of their aesthetical aspects. Film-image as a minor component of film is assessed as an instrument for conveying aesthetical senses of film. In 21 selected films, assimilated and repetitive film-images have been discovered and assessed in terms of their functions of creating and conveying the senses that are not necessarily same as meaning of film. In scope of this dissertation, repetitive film-images have been evaluated in terms of in the structure of single film and also in affiliations with other films.