Öz-bakım modeli kullanılarak verilen bakımın postpartum komplikasyonların önlenmesi ve giderilmesine etkisi
The impact of the care given by using self-care model on the prevention and removal of postpartum complications
Yazar: EVŞEN NAZİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu araştırma, postpartum dönemdeki kadınlara Orem'in öz-bakım modeli kullanılarak verilen bakımın postpartum komplikasyonların önlenmesi ve giderilmesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, tek grup ön test?son test deneme öncesi modeli kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, Nisan-Ekim 2008 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Aziziye Araştırma Hastanesi ve Nene Hatun Kadın Doğum Hastanesinin Kadın-Doğum Kliniklerinde miyadında, normal doğum yapan, primipar olan ve doğumdan sonra 8-12 saat hastanede kalan loğusalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, yukarıda belirtilen evrenden olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen 63 kadın oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Loğusa İzlem Formu? ve ?Öz-Bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ) ? kullanılmıştır.Veriler, loğusalar hastaneden taburcu olmadan hemen önce toplanmaya başlanmıştır. İlk görüşmede loğusalara ön test olarak Kişisel Bilgi Formu, ÖBGÖ ve Loğusa İzlem Formu uygulanmıştır. Ön test verileri toplandıktan hemen sonra Orem'in öz bakım gereksinimleri ile kesişen NANDA hemşirelik tanıları konulmuştur. Saptanan hemşirelik tanılarına yönelik ilk hemşirelik girişimi hastanede uygulanmıştır. Loğusalar hastaneden taburcu olduktan sonra toplam 7 kez evlerinde ziyaret edilmiştir. Yeni tanıların olup olmadığını belirlemek için Loğusa İzlem Formu her ev ziyaretinde uygulanmıştır. Postpartum 7. haftada son test olarak Loğusa İzlem Formu ve ÖBGÖ uygulanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, aritmetik ortalama ve standart sapma, bağımlı gruplarda t testi ve McNemar testi kullanılmıştır.Görüşmeler süresince toplam 24 hemşirelik tanısı konulmuştur. Hemşirelik bakımı sonucunda belirlenen tanılardan evrensel öz-bakım gereksinimlerine yönelik olarak bireysel bakımda eksiklik (banyo yapma), uyku düzeninde bozukluk, yorgunluk, yalnızlık tanıları, sağlıktan sapmalarda öz-bakım gereksinimlerine yönelik olarak rahatta değişim-ağrı (hemoroid) tanısı giderilememiştir. Giderilemeyen hemşirelik tanılarından bireysel bakımda eksiklik (banyo yapma) (p< 0.001), yorgunluk (p< 0.001), yalnızlık (p< 0.001), rahatta değişim?ağrı (hemoroid) (p< 0.05) tanıları ilk ve son görüşmede karşılaştırıldığında, aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, uyku düzeninde bozukluk tanısında anlamlı fark bulunamamıştır (p> 0.05). Loğusaların bakım sonrası öz-bakım gücü puan ortalamaları anlamlı şekilde yükselmiştir.Bu araştırma sonucunda postpartum dönemdeki kadınlara Orem'in öz-bakım modeli kullanılarak verilen bakımın, postpartum komplikasyonları önlediği ve loğusaların öz bakım gücünü yükselttiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out on the women in postpartum period to investigate the impact of the given care by using Orem?s Self Care Model on the removal and prevention of postpartum complications.Only one group was included into the study on which pretest and posttest experiment model was used.The universe of the study was consisted of postpartum women who were primiparous,gave birth vaginally at term in obstetric clinics of Nenehatun and Aziziye Research hospitals between April and October 2008 and stayed at the hospital for 8-12 hours postpartum.Sample of the study was consisted of 63 women chosen by improbable randomized sampling method from the universe mentioned above.In the collection of data; personal information form, Self Care Agency Measure (SCAM), and postpartum follow-up form were used.The data were collected just before the women were discharged from the hospital. At the first interview; personal information form, SCAM, and postpartum follow-up form were applied to the postpartum women.Soon after collecting the pre-test data, NANDA nursery diagnoses overlapping with the Orem?s self care requisites were made.The first nursery attempt which was pointed towards the predetermined nursery diagnoses was made in the hospital.After discharge from the hospital, the women were visited at their homes for 7 times. In order to determine whether there were new diagnoses emerged, postpartum follow-up form was re-applied at each home visit. As the post-test investigation, SCAM and postpartum follow-up form were applied at seventh week postpartum.For analysis of the data; percentage,arithmetic average, standard deviation and in dependent groups t-test and McNemar test were applied.During visits 24 nursery diagnoses were made in total.At the end of the nursing care, diagnoses of self-care deficit (bathing), sleep pattern disturbance, fatigue and loneliness regarded to the universal self-care requisites and diagnoses of alteration at rest-pain (hemorrhoid) regarded to the requirements for health deviation self-care could not be removed.As the nursing diagnoses which could not be removed were compared between the first and the last interviews, there were found to be statistically significant difference in self-care deficit (bathing) (p<0.001), fatigue (p<0.001), loneliness (p<0.001) and alteration at rest-pain (hemorrhoid) (p<0.05) while there were found no statistically significant difference in the diagnosis of sleep pattern disturbance (p>0.05). Average points of self-care power were significantly increased in postpartum women after giving the nursing care.As a result of this study it was found that the care given to the women in postpartum period by using Orem?s Self-Care Model prevented postpartum complications and increased self?care power of postpartum women.