Eğitim reformunun başarısında etkili olan etmenler: BİLSEM modelinin politika nitelikleri kuramı bağlamında analizi
Factors affecting the success of education reform: Analysis of the BILSEM model in the context of policy features theory
Yazar: BAHAR YAKUT ÖZEK
Danışman: PROF. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim reformları = Education reforms ; Politika nitelikleri kuramı = Policy qualifications theory ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada, eğitim reformlarında başarılı olan etmenlerin belirlenmesi amacıyla BİLSEM ile ilgili gerçekleştirilen reformlar, Politika Nitelikleri Kuramı bağlamında analiz edilmiştir. BİLSEM'de gerçekleştirilen reform ve inovatif uygulamalar, PNK'nin belirginlik, tutarlılık, otorite, güç ve istikrar boyutları ölçüt alınarak BİLSEM ile ilgili sistemin her katmanında görev yapan paydaşların görüşleri ile değerlendirilmiştir. Bu görüşler bağlamında BİLSEM'de gerçekleştirilen reformların başarısını kolaylaştıran ve engelleyen etmenler tespit edilmiş, ayrıca BİLSEM'de gerçekleştirilen reformist uygulamalarda, kuramın hangi boyutlarının işlevsel olduğu, hangi boyutlarının ise sapma gösterdiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra kuramın boyutlarının niteliği ve birbiri ile olan ilişkisi de değerlendirilmiştir. Araştırma durum çalışması desenine göre tasarlanmıştır. Maksimum çeşitlilik yaklaşımı ile belirlenen araştırmaya, 2020-2021 eğitim öğretim yılında BİLSEM'ler ile ilgili birimlerde görev yapan 45 kişi katılmıştır. Katılımcıların görüşlerinden elde edilen veriler, kuramsal tematik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, BİLSEM'lerde uygulanan reformların tasarımının ve hedeflerinin açık, net, belirgin olduğu, fakat gelen reform uygulamalarının önceki uygulamalarla tutarlı olmadığı, yapılan reform çalışmalarında sahanın karara katılım gösterdiği, buna karşın her kararın uygulamaya dönükleştirilmediği, reform uygulamalarını benimsemeseler de bürokratik zorunluluktan dolayı yapmak zorunda oldukları, bu noktada da çocukların yararına olduğunu düşünmediklerinde sadece uygulamayı kağıt üzerinde gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca reform uygulamalarının otoritenin yetkisi ile başlasa da sürdürebilirliğinde teşvikin gücünden yararlanılmadığı, otorite-güç dengesinin olmadığı saptanmıştır. İstikrar boyutunda da öğretmenler reformların politik hareketlilikten kaynaklı sürekli değiştiğini belirtseler de, diğer katmanlardaki tüm yöneticiler reformların istikrarlı bir şekilde sürdürüldüğü görüşündedir. Ayrıca kuramın boyutlarının niteliği ve birbiri ile ilişkisi değerlendirildiğinde, kuramın boyutlarının 'gerçek' bir değerler kümesi olduğu ve boyutların birbiri ile güçlü bir ilişkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: eğitim reformları, eğitim politikaları, üstün yetenekli çocukların eğitimi, BİLSEM, politika nitelikleri kuramı, öğretmen.

Abstract:
In this study, the reforms related to BILSEM were analyzed in the context of Policy Attribution Theory in order to determine the factors that were successful in educational reforms. The reforms and innovative practices carried out in BILSEM were evaluated with the opinions of the stakeholders working in every layer of the system related to BILSEM, taking the dimensions of PAT's specifity, consistency, authority, power and stability as criteria. In the context of these views, the factors that facilitate and hinder the success of the reforms carried out in BILSEM have been identified, in addition, in the reformist practices carried out in BILSEM, it was determined which dimensions of the theory were functional and which dimensions deviated. Besides, the nature of the dimensions of the theory and their relationship with each other were also evaluated. The research was designed according to the case study pattern. 45 people working in the units related to BILSEMs participated in the research, which was determined with the maximum diversity approach, in the 2020-2021 academic year. The data obtained from the opinions of the participants were analyzed by the theoretical thematic analysis method. The results obtained show that the design and objectives of the reforms implemented in BILSEMs are clear and specific, but the incoming reform practices are not consistent with previous practices, In the reform studies carried out, it was concluded that the field participated in the decision, but not every decision was put into practice, although they did not adopt the reform practices, they had to do it due to bureaucratic necessity, and at this point, when they did not think that it was for the benefit of the children, they only carried out the implementation on paper. In addition, it has been determined that although the reform practices start with the power of the authority, the power of the incentive is not used in the sustainability of the reform practices and there is no authority-power balance. In the stability dimension, although the teachers state that the reforms are constantly changing due to political mobility, all administrators in other layers are of the opinion that the reforms are carried out in a stable manner. In addition, when the quality of the dimensions of the theory and their relationship with each other are evaluated, it is concluded that the dimensions of the theory are a 'real' set of values and that the dimensions have a strong relationship with each other.

Keywords: education reforms, education policies, education of gifted students, BILSEM, policy qualifications theory, teacher.