Ankara Şeker Fabrikası'nda değişik ünitelerden alınan  
şerbet örneklerinde çelik türlerinin korozyon direnç ölçümleri,uygun malzeme seçimi ve maliyet analizi çalışmalar
The measurement of corrosion resistance of some type of steels in juice received from different units in ankara sugar factory, selection of suitable materials and cost analysis studies
Yazar: HEDİYE DENİZ ADA
Danışman: PROF. DR. GÖZEN BEREKET
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Fizikokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada şeker sanayiinde yaygın olarak kullanılan düşük karbon çeliği St 37.2, paslanmaz çelikler 304L ve 316L ve akımsız Ni ile kaplanmış St 37.2 çeliği Ankara Şeker Fabrikası'nın çeşitli bölümlerinden alınan gerçek şerbet ortamındaki korozyon davranışları korozyon ölçme yöntemlerinden Elektrokimyasal İmpedans Spektroskopisi (EIS), Lineer Polarizasyon (LP), Tafel Polarizasyon (TP) ve Kupon Testi (ASTM D 3263) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir.
Yapılan analizlerde Ankara Şeker Fabrikası için en doğru malzemenin seçilebilmesi için 3 kampanya dönemi boyunca (2009-2010, 2010-2011, 2011-2012) çeşitli parametrelere bağlı olarak analizler gerçekleştirilmiştir.  Üç Kampanya dönemi boyunca elde edilen  değerler aynı olmamakla beraber paralellik göstermiştir. Kantitatif sonuçlar paslanmaz çelik türleri için EIS ve kupon testleriyle,  St 37.2 için de LP, kupon testi ve EIS ile elde edilmiştir.  Tafel extrapolasyon yöntemiyle hiçbir çelik türü için kantitatif sonuçlar bulunamamıştır.  Tüm çelik türleri için en korozif ünitenin ham şerbet ünitesi olduğu gösterilmiştir.  Şeker endüstrisinde korozyon konusunda henüz dünyada yaygın olarak kullanılmayan EIS yöntemi ile yıllardır rutin olarak uygulanan kupon testi arasında belli bir bağıntı olduğu anlaşılmış ve EIS yönteminin şeker prosesinde korozyon araştırmaları için uygun ve doğru bir yöntem olduğu gösterilmiştir.
Farklı ölçüm yöntemleri kullanılarak saptanan korozyon direnci sonuçları aynı olmamakla beraber paralellik gösterdiği saptanmıştır. Değerlerdeki farklılıkların yöntemlerin dayandığı çalışma prensiplerinden kaynaklandığı literatür çalışmalarıyla da yorumlanarak açıklanmıştır.  316L çeliğinin korozyona karşı 304L 'ye göre bilinen tüm üstünlüklerine rağmen pahalı olması Ankara Şeker Fabrikası için gerekli olmaması sebebiyle 304L' in araştırılan çelik türleri içinde en uygun çelik olduğu tüm yöntemlerle ispatlanmıştır.

Abstract:
In this study, corrosion behaviors of St 37.2 which is commonly used in sugar industry, 304L and 316L stainless steel and electroless nickel coated St 37.2 steel were investigated in different types of juice produced in Ankara Sugar Factory by Electrochemical Impedans Spectroscopy (EIS), Lineer Polarizarion (LP), Tafel Polarization (TF) and Coupon Test (ASTM D 3263). 
The measurements have been carried out for selecting the most suitable materials during 3 (three) sugar campaign period(2009-2010, 2010-2011, 2011-2012) with several parameters. Quantitative results were obtained with EIS and coupon test for stainless steels. While the values were not same, it shows parallelism with each other. Quantitative results were obtained with LP, coupon test and EIS for St 37.2 . However quantitative results was not obtained for any studied steel  with tafel extrapolasyon method , it was observed that the highest corrosion rates for all stuied steel types were in raw juice.  EIS method which is not yet commonly used in the field of corrosion in sugar industry, it was  found a  constain  factor  relationship with the coupon test which is used for years is observed.  In this way, EIS method is indicated the suitable and accurate method for corrosion in sugar industry.
The all obtained data with used measurement  methods were shows parallelism with each other during  three sugar campaign period. The values indicated some variation which  results from working principles of used methods. This  was explained  by the results obtained in literature research.  316 L stainless steel is more corrosive resistance than 304L in sugar process; besides that, it is more expensive.  Therefore, in the sugar beet processing the  304L steel which is not fully widespread used in sugar industry in our country is the best solution for solving corrosion problems