Bilgi ekonomisi bileşenlerinin ekonomik performans üzerindeki etkileri: Türkiye ve Avrupa Birliği karşılaştırması
The impacts of knowledge economy components on economic performance: A Comparison of Turkey and the European Union
Yazar: HASAN ÖNDER SARIDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED VEYSEL KAYA
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik performans = Economic performance ; Performans = Performance ; Türkiye = Turkey

Özet:
Ekonomik büyüme bir ekonominin üretim kapasitesinin uzun dönemli genişlemesi olarak tanımlanmaktadır. Ekonomik büyüme sonucu bir ülkenin iktisadi, sosyal ve kültürel yapısında önemli değişimler meydana gelebilmektedir. Bu bağlamda, büyüme kavramının gelişim süreci tarih boyunca iktisatçıların, araştırmacıların, politika yapıcıların ve hatta hane halklarının ilgisini çekmiştir. Ekonomi yazınında bu kavram önce tarım devrimi daha sonra sanayi devrimi ile ilişkilendirilmiştir. 20yy.'ın son çeyreğinde bilgi ve teknoloji öncülüğünde gerçekleşen üçüncü bir devrimin temelleri atılmaktadır. Geleneksel üretim faktörleri emek ve sermayenin yanında bilgiyi de kullanan ekonomiler büyüme adına bir adım öne geçmektedir.
1986 yılında Paul Romer'in teknolojik yeniliği büyümenin nihai kaynağı olarak nitelendirilmesi büyüme modelleri açısından bir dönüm noktasını oluşturmuştur. Bilgi, teknoloji, yenilik, Ar-Ge gibi kavramlar yeni büyüme modellerinin temel araştırma alanları haline gelmiştir. Bilgi, küreselleşmenin de yardımıyla ekonominin tüm alanlarında etkin bir şekilde kullanılarak bilgi ekonomisi yaratma yolunda önemli bir faktör haline gelmiştir.  
Bu çalışmanın amacı bilgi, teknoloji ve yeniliğin ön planda olduğu bilgi ekonomisi bileşenleri ile ekonomik performans arasındaki ilişkileri incelemek ve bu bağlamda Türkiye ile AB ülkeleri arasında karşılaştırma yapmaktır. Çalışmada, Dünya Bankası KAM metodolojisi Custom Scorecards' da yer alan 7 temel başlıktaki seçilmiş bilgi ekonomisi bileşenlerinin ekonomik performans üzerindeki etkileri incelenmiştir. 28 AB üyesi ülke ve uzun yıllardır bu birliğe dahil olmak isteyen Türkiye'nin 1998-2017 dönemi verileri ile panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. 
Analiz sonuçlarına göre, çalışmada kullanılan bilgi ekonomisi bileşenlerinden sermaye, emek, ihracat, kamu etkinliği ve kadın işgücü değişkenleri ekonomik performansı olumlu etkilerken, Ar-Ge harcamaları ve cep telefonu aboneliklerinin ekonomik performansı olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca sermaye ve ihracat değişkenleri hariç diğer bilgi ekonomisi bileşenlerinin ekonomik performansa etkisi açısından Türkiye ve AB ülkeleri arasında anlamlı bir verimlilik farkı tespit edilememiştir.

Abstract:
Economic growth is defined as the long-term expansion of an economy's production capacity. As a result of economic growth, significant changes can occur in the economic, social and cultural structure of a country. In this context, the development process of growth has attracted the attention of economists, researchers, policy makers and even households throughout history. In economics literature, this concept was first associated with the agricultural revolution and afterwards with industrial revolution. In the last quarter of the 20th century, the foundations of a third revolution under the leadership of knowledge and technology are laid. Economies which use labor, capital as well as knowledge are one step ahead in the name of growth. 
In 1986, Paul Romer's characterization of technological innovation as the final source of growth established a turning point in terms of growth models. Concepts such as knowledge, technology, innovation and R&D have become the main research areas of new growth models. With the help of globalization, knowledge has become an important factor in the creation of knowledge economy by using effectively in all areas of the economy.
The aim of this study is to examine the relationship between the economic performance and knowledge economy which has knowledge, technology and innovation are in significant place and in this context it is to make comparisons between EU countries and Turkey. In this study, the impact of the knowledge economy on economic performance has been examined by the selected economics components of 7 main topics in the World Bank KAM methodology Custom Scorecards. By using data of 1998-2017 period of 28 EU members and Turkey that has been postulated to be a member in the unity for a long time, a panel data analysis was performed.
According to the results of the analysis while the capital, labor, export, government effectiveness and female in labor force variables of the knowledge economy components used in the study had a positive effect on economic performance, R & D expenditures and mobile phone subscriptions had a negative impact on the economic performance. In addition, no significant productivity difference was detected between Turkey and EU countries in terms of the impact of other knowledge economy components on economic performance except capital and export variables.