Ferah-nâmeler ve Kemâloğlu'nun Ferah-nâmesi(İnceleme-Metin)
Ferah-names and Kemaloğlu's Ferah-name (Edition-Critique)
Yazar: RAŞİT ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLHAN GENÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Din = Religion ; Ferahname = Ferah-name ; Kemaloğlu İsmail = Kemaloğlu İsmail ; Mesnevi = Mathnawi ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
"Ferah-nâmeler ve Kemâloğlu'nun Ferah-nâmesi (İnceleme-Metin)" isimli bu çalışmamız, tez başlığında ifade edildiği gibi, iki ana bölümden oluşmaktadır. Bunlardan birincisi; Türk edebiyatında Ferah-nâme ismiyle telif edilen manzum ve mensur eserlerin tanıtılması ve bu eserlerin bir tür oluşturup oluşturmadığı hususunun değerlendirilmesidir. İkinci kısımda ise; Kemâloğlu'nun Ferah-nâmesi'nin bilinen mevcut iki nüshası karşılaştırılarak yeni bir metin oluşturulmuş ve oluşturulan bu metin esas alınarak tahlil çalışması yapılmıştır.
Bu ilk bölüm üç alt başlığa ayrılmıştır. Birinci bölüm iki ayrı ana başlık şeklinde düzenlenmiştir. İlk ana başlık altında,  Ferah-nâme adını alan manzum ve mensur eserler ve müellifleri tanıtılmıştır. İkinci ana başlık içerisinde ise; Kemâloğlu'nun hayatı, şahsiyeti ve edebî yönünün açıklığa kavuşmasını sağlamak amacıyla kaynakların elverdiği ölçüde bilgi verilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde, eserin dil ve ifade özellikleri, muhtevâsı, şekil özellikleri, Ferah-nâme hikâyesinin yapısı ve Ferah-nâme hikâyesinde geçen sembolik şahsiyetlerin temsil ettikleri ahlâki meziyetler ortaya konmuştur.
İkinci bölümde Kemâloğlu'nun Ferah-nâmesi'nin metni din, tasavvuf, masal unsurları, tarihî ve efsanevî şahsiyetler başlıkları altında incelenmiş ve Ferah-nâme'de öne çıkan kavramlar Kemâloğlu'nun din ve dünya hakkındaki düşünceleri de dikkate alınarak tahlil edilmiştir. Böylece Kemâloğlu'nun dil, üslup ve şiir anlayışı, yaşadığı dönem ile birlikte değerlendirilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Üçüncü bölümde ise Ferah-nâme'nin mevcut nüshaları karşılaştırılarak tenkitli metin oluşturulmuştur. Bu şekilde, müellifin yazdığı metne yakın ve sağlıklı bir metin oluşturmaya çalışılmıştır.



Anahtar kelimeler: Kemâloğlu, Ferah-nâme, Ferah-nâmeler, Mesnevî, Türk İslâm Edebiyatı, Edisyon Kritik.

Abstract:
Our study titled as "Ferah-names and Kemaloğlu's Ferah-name (Edition- Critique)" constitudes two main sections. In the first section, we tried to introduce the poetic and prosaic works named Ferah-nâme in Turkish litereture; and we investigate whether they can be counted as a new form of the Litereture. In the section two, the Ferah-nâme written by Kemaloglu has been studied with its two known copy and a new text of it has been compounded. Then, on this final text the Ferah-nâme was analyzed. 
Our theses constitude three chapters. The first chapter were devided into two subtitled. In the first subtitle, all works named Ferah-name in both poetic and prosaic style, has been introduced with their authors. In the other subtitle, the life of Kemaloglu, his personality and his literature skills has been presented as much as the sources allow us. In this subtitle, language features of this work, its contents, forms as much as its structure of the story, symbolic personalities and their moral advances have been clarified.
In the second chapter, Kemaloglu's Ferah-name by its text was examined with the consideration of religious views, story elements, historical and mythological persons and while these Kemaloglu's religious and universal point of views were taken into consideration too. Thus, Kemaloglu's language, style, and poetic understandings were studied with his period of time.
In the third chapter, the copies of Ferah-nâme were compared and a final critical text was made. By this we aimed to form and create the text as close as the original one.




Keywords: Kemaloglu, Ferah-name, Ferah-names, Mesnevi, Turkish Islamic Litereture, Edition Critique.