Geleneksel radyo ve televizyon yayınları ile internet ortamından sunulan radyo ve televizyon yayınlarında denetim
Auditting traditional radio and television broadcasts and radio and television broadcasts offered from the internet
Yazar: DÖNDÜ ÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA BERNA GÖRMEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Denetim = Control ; Radyo = Radio ; Televizyon = Television ; İnternet = Internet

Özet:
Görsel – işitsel kitle iletişim araçlarının, özellikle radyo ve televizyon yayın hizmetlerinin teknolojik gelişmelerle birlikte sınırları aşan bir nitelik kazanması göz önünde bulundurulduğunda, yayınların genelde toplum, özelde kişiler üzerinde etkileri büyüktür. Yayınların, yetişkinlere nazaran özellikle korunmaya daha çok muhtaç olan çocuk ve gençler üzerinde zararlı etkileri olabileceği açıktır. Dolayısıyla, radyo ve televizyon yayınları için makul ve rasyonel kriterlere göre yapılacak olan bir denetime ihtiyaç duyulmuş, gerek ulusal gerekse uluslararası mevzuatta kamu yararı, ifade hürriyeti ve kitle iletişim hürriyeti gözetilerek, 13.04.1994 tarihinde çıkarılan 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun ile radyo ve televizyon yayınlarının denetleme usulleri belirlenmiştir. 3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında tam üyelik müzakerelerinin başlamasıyla birlikte, Türk mevzuatının AB müktesebatına uyumlaştırılması çalışmaları hız kazanmış ve bu kapsamda 3 Mart 2011 tarihinde radyo ve televizyon yayıncılığını yeniden düzenleyen 6112 sayılı Kanun çıkarılmıştır. Bu Kanunda radyo ve televizyon yayın hizmetlerinin hangi ilke ve esaslara göre yapılacağı ve denetleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca, internet ortamından sunulan radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayınların düzeni ve denetimi de Kanuna 21.03.2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunla eklenen md. 29/A hükmüyle söz konusu Kanunda belirtilmiştir. Bu tez çalışmasında Türkiye, Fransa, İtalya, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri  (ABD)'ndeki görsel – işitsel yayın hizmetlerinin denetiminde görev yapan düzenleyici, izin verici ve denetleyici kuruluşlar yapı ve işleyiş yönünden detaylı olarak ele alınmıştır. Ayrıca denetim kavramının yayıncılık alanındaki uygulanma şekilleri de etraflıca ortaya konulmuştur. Tüm bu çalışmalar sonucunda, her vasıta ve yoldan (karasal, dijital, uydu, kablolu, internet ortamından) yapılan radyo ve televizyon yayınları dâhil bütün kitle iletişim araçları ile yapılan yayınlardan bireylerin ve toplumun olumsuz etkilenmesinin önüne geçmek, onları zararlı içeriklerden korumak ve ayrıca yayıncılık için mevzuatla öngörülmüş olan diğer kural, ilke ve esaslara uygun davranmalarını sağlamak için denetim gereklidir. Radyo ve televizyon yayınlarının yürürlükteki mevzuata göre hiyerarşik denetim ve dış denetim tür ve yöntemleri ile denetlenmesi kadar özdenetim yoluyla denetlenmesi de daha etkili sonuçlar doğuracaktır.

Abstract:
Considering that audio-visual mass media, especially radio and televisions, have gained a cross-border quality with technological developments, broadcasts have great effects on society in general and on individuals in particular. The harmful effects of publications on children and young people who are particularly vulnerable to protection may be obvious. Therefore, an audit was needed for radio and television broadcasts to be carried out according to reasonable and rational criteria, and the control procedures of radio and television broadcasts were determined by considering the public interest, With the Law No. 3984 on the Establishment and Broadcasting of Radio and Television, enacted on 13.04.1994 freedom of expression and mass communication in both national and international legislation. With the start of full membership negotiations between The European Union (EU) and Turkey on 3 October 2005, the harmonization process of the Turkish legislative with the EU acquis has been accelerated, and in this context the Act numbered 3984 was removed and a new radio and television broadcasting law (Act number: 6112) was enacted on March 3, 2011. In this Law, the principles and rules on commercial communication on which radio and television broadcasting services will be performed and controlled are regulated. In addition, the order and control of radio, television and on-demand broadcasts offered on the internet are also specified in the Law with the provision 29 / A and it was added to the Law dated 21.03.2018 and numbered 7103. In this study, audio - visual broadcasting services working under the supervision of regulatory, permitting and supervisory agencies in Turkey, France, Italy, England and USA are dealt with on a comparative basis in terms of structure and operation. As a result of all these studies, it is necessary to prevent individuals and society from being adversely affected by all mass media broadcasts, including radio and television broadcasts made by every means such as terrestrial, digital, satellite, cable, internet environment. Supervision is necessary to protect them from harmful content and to ensure that they comply with other rules, principles and guidelines stipulated by legislation for broadcasting. As well as auditing radio and television broadcasts through hierarchical control and external audit types and methods, according to the current legislation, it will also produce more effective results.