Sapanca Gölü'nde pikofitoplanktonun zamana ve derinliğe bağlı dağılımı
Temporal and spatial distribution of picophytoplankton in Sapanca Lake
Yazar: BENGÜ TOKAT
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN AKÇAALAN ALBAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / İç Sular Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyokütle = Biomass ; Fitoplanktonlar = Phytoplanktons ; Sapanca Gölü = Sapanca Lake

Özet:
Pikofitoplankton farklı trofik düzeylere sahip göl ve denizlerin fitoplanktonunun önemli bir bileşenidir. Özellikle oligotrofik göllerin ve denizlerin karbon akışında ve birincil üretiminde büyük öneme sahiptir.Bu çalışmada Eylül 2008 - Şubat 2010 tarihleri arasında oligo-mezotrofik Sapanca Gölü'nden seçilen sekiz istasyondan pikofitoplankton yoğunluğu ve biyomasını tespit etmek amacıyla örnekleme yapıldı. Örnekler, haziran-eylül arasında 15 günde bir kere ve diğer aylarda aylık olarak, 7 kıyı istasyonunda yüzey ve 1m derinlikten ve gölün en derin yerinde ise 50m derinliğe kadar olan su kolonundan alındı. Pikofitoplankton sayımında epifloresan mikroskobu kullanıldı. Ayrıca örnekleme sırasında su sıcaklığı, pH ve çözünmüş oksijen değerleri ölçüldü.Epifloresan mikroskobuyla yapılan inceleme sonucunda Sapanca Gölü'nde pikofitoplanktonun, fikoeritrin içeren cyanobacteria Synechococcus spp. 'den oluştuğu belirlendi. Pikofitoplankton yoğunluğu 6,66x103 hücre ml-1 (nisanda 4.istasyonda 40m de) ile 2,43x106 hücre ml-1 (mayısta 1.istasyonda 1m de) arasında değişim gösterdi. Pikofitoplankton biyoması ise 0,004 ?g ml-1 (nisanda 4.istasyonda 30m de) ile 1,149 ?g ml-1 (mayısta 1.istasyonda 1m de) arasında değişti. Çalışma boyunca en yüksek yoğunluk ve biyomas mayıs ayında 10m' ye kadar olan derinliklerde tespit edildi. Su sıcaklığı ile pikofitoplankton yoğunluğu ve biyoması arasında pozitif korelasyon bulundu (sırasıyla r = 0,798 ; r = 0,561). Bu nedenle, Sapanca Gölü'nde pikofitoplankton yoğunluğunu ve biyomasını etkileyen önemli faktörlerden birinin su sıcaklığı olduğu düşünülmektedir.Bu çalışma ile besin zincirinin temelini oluşturan pikofitoplanktonun Sapanca Gölü'ndeki dinamiği ilk defa ortaya konmuştur. Sapanca Gölü ekosistemindeki öneminin belirlenebilmesi için ise daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The picophytoplankton is an important component of phytoplankton of lakes and seas, of varying trophic state. The picophytoplankton is of great importance in the carbon flow and primary production particularly of oligotrophic lakes and seas.In this study, samplings were done at eight stations chosen in oligo-mesotrophic Sapanca Lake between September 2008-February 2010 to determine picophytoplankton abundance and biomass. Samples were collected biweekly between june-september and monthly in others months at seven littoral stations at surface and 1m depth and in water column with a depth of 50m at the deepest part of the lake. Epifluorescence microscope was used to count picophytoplankton. Water temperature, pH and dissolved oxygen concentrations were measured in situ.Epifluorescence microscopy observations revealed that Sapanca Lake picophytoplankton is composed of phycoerythrin-rich cyanobacteria Synechococcus spp. Picophytoplankton abundance ranged between 6,66x103 cells ml-1 (in april at station 4 at 40m) and 2,43x106 cells ml-1 (in may at station 1 at 1m). Picophytoplankton biomass ranged between 0,004 ?g ml-1 (in april at station 4 at 30m) and 1,149 ?g ml-1 (in may at station 1 at 1m). During the study, the highest abundance and biomass were found between surface and 10m depth in may. Picophytoplankton abundance and biomass were positively correlated with water temperature (respectively r = 0,798 ; r = 0,561). Thus, it is thought that one of the important factors affecting picophytoplankton abundance and biomass in Sapanca Lake is water temperature.The dynamics of picophytoplankton which forms the base of food chain, in Sapanca Lake was presented for the first time in this study. Further studies are needed to determine its importance in Sapanca Lake ecosystem.