İlkokul öğrencilerinin değişebilirlik ve beklenti kavramlarına yönelik informal bilgi ve becerilerinin incelenmesi
An investigation of informal knowledge and skills of primary school students on the concepts of variation and expectation
Yazar: SÜMEYYE AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NADİDE YILMAZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada ilkokul öğrencilerinin değişebilirlik ve beklenti kavramlarına ilişkin informal bilgi ve becerilerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Fenomenografik araştırma deseni benimsenmiş, İç Anadolu'da bir ilimizde devlet okullarında öğrenim gören ilkokul düzeyinde her bir sınıf seviyesinden seçilen 20 öğrenci ile çalışılmıştır. Öğrencilerin değişebilirlik ve beklenti kavramlarına ilişkin bilgi ve becerilerini ortaya çıkarma amacıyla dört görevle ilgili klinik görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme süreçleri video ile kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler transkript edilerek öğrencilerin cevapları Düzey 0 ile Düzey 4 arasında seviyelendirilen analiz çerçevesi doğrultusunda analiz edilmiştir. Tüm görevlere ilişkin öğrencilerin değişebilirlik ve beklenti kavramlarını nasıl değerlendirdikleri incelendiğinde Düzey 0'daki öğrencilerin değişebilirlik ve beklenti kavramının hiç farkında olmadıkları ya da çok az farkında oldukları, Düzey 1'deki öğrencilerin değişebilirlik ve beklenti üzerine tek boyutlu ve yüzeysel düşündüklerini göstermiştir. Düzey 2'deki öğrencilerin "daha fazla" fikrini benimsemeye başlasalar da tahminlerde tutarsızlıkların olduğu, "her şey olabilir" gibi ifadeleri kullanma eğiliminde oldukları ortaya çıkmıştır. Bazı görevlerde Düzey 3'te öğrenci yer almamıştır. Düzey 3'te yer alan öğrencilerin verilen bağlamlarda informal olarak merkez kavramını dikkate almaya başlamalarının yanında beklenti ve değişebilirlik kavramlarını ilişkilendirmeye çalıştıkları görülmektedir. Düzey 4 seviyesinde hiçbir öğrenciyle karşılaşılmamıştır. Öğrencilerin değişebilirlik kavramını beklenti kavramına göre daha kolay ayırt edebildiği gözlenmiştir. Ayrıca uygulama sürecinde somut materyal içeren görevlerde daha başarılı oldukları sonucuna varılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değişebilirlik ve beklenti kavramlarını formal olarak öğrenmemiş öğrencilerin bu kavramlar hakkında fikir yürütebildiklerini göstermektedir. Buradan hareketle öğretim programına bu kavramların eklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İlkokul öğrencileri, değişebilirlik ve beklenti, informal öğrenme, fenomenografik araştırma

Abstract:
This study aimed to reveal the informal knowledge and skills of primary school students regarding the concepts of variation and expectation. The phenomenographic research design was adopted. It was studied with 20 students selected from each grade level at the primary school level in a city in Central Anatolia. In order to reveal the knowledge and skills of the students regarding these concepts, clinical interviews were conducted on four tasks. Interview processes were video recorded. Data were written down and the answers of the students were analyzed in line with the analysis framework leveled between Level 0 and Level 4. Results showed that the students at Level 0 had little or no awareness of the concept of variability and expectation, while the students at Level 1 thought one-dimensionally and superficially on variation and expectation. Although the students at Level 2 started to adopt the idea of "more", it was revealed that there were inconsistencies in the estimations and they tended to use expressions such as "anything can happen". In some tasks, students were not included in Level 3. It is seen that the students at Level 3 started to consider the concept of center informally in the given contexts, as well as trying to associate the concepts of expectation and variation. No students were encountered at Level 4 level. Students were able to distinguish variation more easily than expectation. Students were more successful in tasks involving concrete materials in the implementation process. Results showed that students who have not formally learned the concepts of variability and expectation can think about these concepts. It is recommended to add these concepts to the curriculum.

Keywords: Primary school students, variation and expectation, informal learning, phenomenographic research.