Finansal rasyolar yardımı ile risk yönetimi ve hava yolu sektörü üzerine bir uygulama
Risk management with the help of financial ratios and  an application on airline sector
Yazar: BURCU SAKIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER ÜNKAYA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal risk = Financial risk ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Rasyolar = Ratios ; Risk yönetimi = Risk management ; İflas = Bankruptcy

Özet:
1990'lı yıllarda küreselleşme sürecinin etkisiyle ortaya çıkan neoliberal ekonomik sistem, ekonomi tarihinin hiçbir döneminde görülmeyen sıklıkta finansal krizlerin oluşmasına neden olmuş ve bu krizlerin yarattığı olumsuzluklar işletmelerin faaliyetleri üzerinde etkilerini göstermiştir.
"Finansal Rasyolar Yardımı İle Risk Yönetimi Ve Hava Yolu Sektörü Üzerine Bir Uygulama" başlığını taşıyan bu doktora tezi, bir üçüncü nesil finansal kriz modeli olan 2008 krizi de dahil olmak üzere havacılık endüstrisini 21. yüzyılın başından itibaren küresel çapta etkileyen 4 olayın yani 11 Eylül 2001 Dünya Ticaret Merkezi terör saldırısının, 2003 yılındaki SARS salgın hastalığının ve 2010 yılında yaşanan volkanik kül patlamasının Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı üzerindeki iflas riskini, seçilen iflas tahmin modellerini kullanarak ortaya koyma amacını taşımaktadır. Bu amaç ile hisse senetleri Borsa İstanbul'da işlem gören işletmenin kriz süreci ve kriz sonrası dönemleri de kapsayacak şekilde, 2002-2016 yılları arası finansal tablolarından elde edilen likidite, mali yapı, faaliyet etkinliği, karlılık ve büyüme oranlarına ilişkin finansal rasyoları ile trafik verileri araştırma değişkenleri olarak kullanılmıştır. Uygulama kısmında Altman Z" skor ve Airscore modellerinden yararlanılmış ve yapay sinir ağları dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılarak ileriye yönelik tahminler yapılmıştır. 
Araştırmada, Altman Z" skor modeline göre işletmenin iflas durumunun sıkıntılı alanda olduğu, özellikle volkanik kül patlamasından sonraki dönemin likidite oranlarını, faaliyet etkinliği oranlarını ve karlılık oranlarını olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Airscore modeline göre ise incelenen 16 yıllık dönemin sağlıklı alan olarak nitelendirilen bölgede olduğu tespit edilmiştir. Bu tez ile hizmet sektöründe faaliyet gösteren hava yolu işletmelerinin, iflas riskini minimize edecek finansal politikalar geliştirebilmeleri için gerekli veriler elde edilmiş olmakta ve bu bulgular, tezin orijinal yönünü oluşturması yanında iflas riski karşısında uygulanması gereken finansal politikaların oluşturulmasına da katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Finansal Rasyolar, Risk Yönetimi, İflas Tahmin Modelleri, Yapay Zeka, Altman Z" skor, Airscore

Abstract:
Neoliberal economic system which has been originated by the effect of  globalization process after 1990 caused financial crisis which has never been so frequent in any term of the economical history and such negativeness revealed by crisis took effect on the business activities of firms.
This doctorate thesis aims, which has the title of "Risk Management With The Help Of Financial Ratios And An Application On Airline Sector", to held important effects of globally four events from the beginning of the 21th century affecting the aviation industry globally, including the 2008 crisis which was accepted as a third generation financial crisis model, the September 11, 2001 World Trade Center terrorist attack, the SARS epidemic in 2003, and the volcanic ash explosion in 2010 on bankruptcy risk of Turkish Airlines, using chosen models of bankruptcy prediction. To accomplish this, the financial statements of Turkish Airlines which is operating on the Exchange stock marked named Borsa Istanbul, used for period 2002 and 2016 including the crisis periods and the post-crisis periods, financial ratios regarding the liquidity, financial structure, activity efficiency, profitability and growth rates and flown traffic data were considered as research variables. In the application part, Altman Z "score and Airscore models are examined and forecasts were made using various methods including artificial neural networks.
According to Altman Z "score model, the bankruptcy indicators shows the company is in the distressed area, especially after volcanic ash eruption, it affected the liquidity ratios, activity efficiency rates and profitability rates negatively. According to the Airscore model, the 16 years period studied was found to be in the area considered as a healthy area. With this thesis, the necessary data are obtained in order to enable the airline companies operating in the service sector to develop financial policies to minimize the risk of bankruptcy and these findings lead to the original part of the thesis as well as the contrubute to establishing of the financial policies to be applied for the bankruptcy risk.

Keywords: Financial Ratios, Risk Management, Bankruptcy Prediction Models, Artificial Inteligence, Altman Z" score, Airscore