Çölyak hastalarının TP-e intervali ve QT dispersiyon değerlerinin sağlıklı çocukların TP-e intervali ve QT dispersiyon değerleri ile karşılaştırılması
TP-e interval and QT dispersion values of Celiac patients in healthy childrencomparison with TP-e interval and QT dispersion values
Yazar: HAKAN BİRİNCİ
Danışman: PROF. DR. MURAT ELEVLİ ; UZMAN CANAN YOLCU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: QT dispersiyonu = QT dispersion ; Repolarizasyon = Repolarization ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Çölyak hastalığı (ÇH, gluten enteropatisi) genetik olarak duyarlı kişilerde başlıca buğdaydaki gluten ve arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllardaki gluten benzeri diğer tahıl proteinlerine karşı kalıcı intolerans olarak otoimmun mekanizmalar ile gelişen proksimal ince barsak hastalığıdır. Çölyak hastalığında kardiyovasküler komplikasyonlar morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biri olarak bilinmektedir. Otoimmün miyokardit, idyopatik dilate kardiyomiyopati, iskemik kalp hastalığı ve aort fonksiyonlarında bozulma görülebilir. Sol ventrikül fonksiyon bozukluğu aritmi gelişmesine yol açmaktadır. Kardiyak repolarizasyon süresinde uzama kalbin ventriküler aritmilere duyarlılığını arttırmaktadır. Repolarizasyon düzensizliğine bağlı ventriküler aritmilerin önceden belirlenmesinde değişik yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmamızda çölyak hastalarının Tp-e intervali ve QT dispersiyon değerleri ile sağlıklı çocukların Tp-e intervali ve QT dispersiyon değerleri karşılaştırılarak çölyak hastalığının çocuklarda kardiyak elektriksel aktiviteye etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 57 çölyak hastası ve 57 sağlıklı olgu dahil edilmiştir. Çölyak hastaların fizik muayeneleri ve antropometrik ölçümleri yapılarak, rutin kan tetkikleri (lökosit, nötrofil, lenfosit, eozinofil, hemoglobin, hematokrit, trombosit, ALT, AST, üre, kreatinin, ferritin, B12 vitamini, folik asit, CRP, TSH, FT4, IgA, glukoz, çölyak otoantikorları), tanı yaşları, başvuru şikayetleri, diyet uyumları, endoskopi ve patoloji bulguları prospektif olarak standardize edilmiş bir form ile kayıt altına alınmıştır. Tüm olguların EKG parametreleri hesaplanmış ve ekokardiyografi bulguları not edilmiştir. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 15.0 programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 57 hastanın 32'si (%56,1) kız, 25'i (%43,9) erkek hastadan oluşmaktaydı. Kontrol grubunun 35'i kız (%61,4), 22'si (%38,6) erkek olgudan oluşmaktaydı. Her iki grup arasında cinsiyet dağılımları açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,568). Hasta ve kontrol grubu arasında kalp hızı açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,858). Hasta ve kontrol grupları EKG parametreleri açısından karşılaştırıldı. Hasta ve kontrol grupları arasında P dalgası, PR intervali, QRS kompleksi, QT intervali, QTc değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,726; p=0,372; p=0,053; p=0,870 ve p=0,748). Hem hasta hem de kontrol grubunda QTc değeri >440 msn olan hiçbir olgu yoktu. Hasta grubunda Tp-e intervali ortalama 77,2±6,9 msn olarak saptandı. Kontrol grubunda Tp-e intervali ortalama 59,1±7,2 msn olarak saptandı. Tp-e intervali hasta grubunda kontrol grubu ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,001). Hasta grubunda Tp-e/QT oranı ve Tp-e/QTc oranı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,001 ve p<0,001). Hasta ve kontrol grupları arasında QT minimum, QT maksimum, QT dispersiyonu, QTc minimum, QTc maksimum ve QTc dispersiyonu değerleri karşılaştırıldı. Gruplar arasında bu parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,846; p=0,810; p=0,188; p=0,568; p=0,662; p=0,320). Hasta grubunda; doku transglutaminaz IgA pozitif olan 37 (%64,9) hastada Tp-e intervali, Tp-e/QT oranı, Tp-e/QTc oranı doku transglutaminaz IgA negatif olan 20 (%35,1) hastaya kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (sırasıyla p=0,036; p=0,005; p=0,032). Ejeksiyon fraksiyonu ve fraksiyonel kısalma değerleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptandı (sırasıyla p=0,001 ve p=0,002).
Sonuç: Çalışmamız çocukluk yaş grubu çölyak hastalarında ileride oluşacak kardiyovasküler olayların erken dönem bulgularını yakalamak açısından önemli bulgular vermektedir. Normal popülasyona göre elde edilen repolarizasyon farklılıkları çölyak hastalığı ile ilişkili erken dönem subklinik bulguları yansıtıyor olabilir. Bu erken dönem değişikliklerin yakalanabilmesi ve ilerideki anlamı için prospektif daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and aim: Celiac disease (CD, gluten enteropathy) is a proximal small bowel disease that develops with autoimmune mechanisms as a permanent intolerance to gluten and other gluten-like cereal proteins in cereals such as barley, rye and oats in wheat. Cardiovascular complications in celiac disease are known to be one of the leading causes of morbidity and mortality. Autoimmune myocarditis, idiopathic dilated cardiomyopathy, ischemic heart disease and impaired aortic function may occur. Left ventricular dysfunction leads to the development of arrhythmia. The prolongation of cardiac repolarization time increases the sensitivity of the heart to ventricular arrhythmias. Various methods are used to predetermine ventricular arrhythmias due to repolarization disorder. The aim of this study was to compare the Tp-e interval and QT dispersion values of celiac patients with Tp-e interval and QT dispersion values of healthy children and to investigate the effect of celiac disease on cardiac electrical activity in children.
Materials and Methods: 57 celiac patients and 57 healthy subjects were included in the study. Routine blood tests (leukocytes, neutrophils, lymphocytes, eosinophils, hemoglobin, hematocrit, platelet, lower, ast, urea, creatinine, ferritin, vitamin B12, folic acid, CRP, TSH, FT4, IgA , glucose, celiac autoantibodies), age at diagnosis, admission complaints, dietary compliance, endoscopy and pathology findings were recorded in a prospectively standardized form. ECG parameters of all cases were calculated and echocardiography findings were noted. Ethics committee approval was received for this study. The data obtained from the research were evaluated in SPSS 15.0 program.
Results: Of the 57 patients included in the study, 32 (56.1%) were female and 25 (43.9%) were male. The control group consisted of 35 female (61.4%) and 22 (38.6%) male patients. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of gender distributions (p = 0.568). No statistically significant difference was found between the patient and control groups in terms of heart rate (p = 0.858). Patient and control groups were compared in terms of ECG parameters. There was no significant difference between patient and control groups in terms of P wave, PR interval, QRS complex, QT interval, QTc values (p = 0.726; p = 0.372; p = 0.053; p = 0.870 and p = 0.748, respectively). There were no cases with QTc> 440 msec in both patient and control groups. The mean Tp-e interval was 77.2 ± 6.9 ms in the patient group. The mean Tp-e interval was 59.1 ± 7.2 ms in the control group. Tp-e interval was significantly higher in the patient group compared to the control group (p <0.001). Tp-e / QT ratio and Tp-e / QTc ratio were significantly higher in the patient group compared to the control group (p <0.001 and p <0.001). QT minimum, QT maximum, QT dispersion, QTc minimum, QTc maximum and QTc dispersion values were compared between patient and control groups. There was no statistically significant difference between the groups in terms of these parameters (p = 0.846; p = 0.810; p = 0.188; p = 0.568; p = 0.662; p = 0.320, respectively). In the patient group; Tp-e interval, Tp-e / QT ratio, Tp-e / QTc ratio were significantly higher in 37 (64.9%) patients with tissue transglutaminase IgA positive compared to 20 (35.1%) patients with tissue transglutaminase IgA negative. (p = 0.036; p = 0.005; p = 0.032, respectively). Ejection fraction and fractional shortening values were significantly lower in the patient group than in the control group (p = 0.001 and p = 0.002, respectively).
Conclusion: Our study provides important findings in terms of capturing the early signs of cardiovascular events in children with celiac disease. Differences in repolarization compared to the normal population may reflect early subclinical findings associated with celiac disease. Prospective studies with broader participation are needed to capture these early changes and their future significance.