Tüketim toplumunda mekansal örgütlenme, alışveriş merkezleri üzerine bir inceleme
Organization of space in society of consumption, an approach on shopping centers
Yazar: ORHAN ERSAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİKMET GÖKMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Bölümü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers

Özet:
Bu çalımanın amacı, modern dünyaya ait bir olgu olan tüketim kavramının mekanüzerindeki etkisini alıveri merkezi örnei üzerinden incelemek ve sonuçlarını ortayakoymaktır.Mimarlıın toplumsal yapı ile olan ilikisi tarihin her döneminde farklı mimarlıklar ortayaçıkmasına neden olmutur. Günümüzde ise hem toplumsal yapının, hem de onun ürünüolan mekanın ekonomik fenomenlerin etkisi altında ekillendii görülmektedir. Tüketimtoplumu olarak adlandırılan günümüz toplumunu ve onun mekanlamasını kavramak içintezde öncelikle tüketim, tüketim toplumu, tüketim kültürü kavramları açıklanmıtır.Tüketim mantıının toplumu ve mekanı yine tüketim merkezli olarak örgütlemesianlatılmıtır. Bu anlatımdan sonra tüketim merkezli örgütlenmi mekan olarak seçilenalıveri merkezleri üzerinde bir analiz yapılmıtır. Bu merkezlerin oluum süreciiçerisinde tüketimi arttırıcı akılcılatırma çalımalarının etkisi, ticari programlama vemimari programlama dahilinde anlatılmıtır. Seçilen örneklerde yapıların yer seçiminden,plan emasına, içeriine ve kullanılan mimari elemanlara kadar yapılan akılcılatırmaçalımalarının alıveri merkezlerinin oluumunu belirledii görülmütür.Sonuç olarak alıveri merkezlerinin oluumunun tüketimi arttırıcı bir takım çalımalarınürünü olduu ve mimari tasarım sürecinin de bu girdilerin gereklilikleri dorultusundaekillendii, dolayısıyla mimari yapının bu ticari oluumun bir alt yapısı konumunaindirgendii görülmütür.

Abstract:
Purpose of this study is to analyse effect of the concept of consumption, which is aphenomenon of the modern world, on the space in example of shopping centres and toexplain results of such analysis.Relation of architecture with the social structure has resulted in creation of different typesof architectures. Today, it is observed that both the social structure and the space ? byproductof the social structure- have been shaped under influences of by economicphenomena. The thesis first provided an insight for today?s society, which is called as theconsumption society, and explained the concepts of consumption, consumption society,and consumption culture. It was explained in the thesis that consumption-orientedunderstanding has organised the society and in turn the space on basis of consumptioncentricapproaches. Following that explanation, an analysis of shopping centres, whichwere selected as example for consumption-centric spatial organisation, was provided.Impacts of rationalisation efforts adopted to increase consumption in the shopping centresdesigned were explained in context of commercial programming and architecturalprogramming. Selected examples revealed that such rationalisation efforts, which alsoentailed selection of location, planning diagrams, content of the buildings, and architecturalelements used in the buildings, were dominant in design of shopping centres.In the final analysis, it was determined that creation of shopping centres is a consequenceof some works aiming in increasing of consumption, that architectural design process isshaped with requirements of such works, and that the architectural structure has been, inreturned, downsized to nothing but an infrastructure for the affecting commercialformation.