Klinik odaklı sosyal hizmet alanında kardiyak sosyal hizmet uygulamasının karma araştırma deseni ile incelenmesi
Investigation of cardiac social work practices in the field of clinical-focused social work: a mixed research pattern
Yazar: ESRANUR ÖZER ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN SAYDAM
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Kardiyovasküler tanılı hastalıklar ve kardiyak girişimsel işlemler, hasta ve yakınlarının kaygı düzeylerini arttıran ve genellikle yaşam biçimlerini değiştirmeleri gereken, uyumlanması zor bir tedavi sürecini beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde klinik odaklı sosyal hizmet uygulamalarına duyulan gereksinimin belirlenmesi, hasta deneyimlerinin niteliksel boyutla incelenmesi ve kardiyak sosyal hizmet uygulama modeli geliştirilmesidir.  
Bu araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Sağlık Uygulamaları Merkezinde uygulanmıştır. Sıralı karma model ile nicel ve nitel metodoloji montajlanarak veri toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın niceliksel boyutunda kardiyovasküler hastalık yaşayan bireylerin tedavi süreci, tedaviye uyumlanma biçimleri ve psikososyal destek/danışmanlığa duyulan ihtiyaç değerlendirilmiş, 390 kişiye soru formu uygulanmıştır. Ölçme aracı olarak demografik bilgiler ve sağlık durumunu ölçen anket soru formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, nicel örneklem içerisinden seçilen 20 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nitel boyutta araştırmanın doygunluğa ulaşması ile birlikte görüşmeler sonlandırılmıştır. Niceliksel veriler, SPSS25 programı ile değerlendirilmiştir. Veri analizinde, iki ilişkisiz örneklemden elde edilen puanların birbirinden anlamlı bir şekilde farklılık gösterip göstermediğini test etmek için Mann Whitney-U, ilişkisiz ikiden çok örneklem ortalamasının birbirinden anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için Kruskal Wallis H testi ve farkın hangi gruptan kaynaklandığını görebilmek için çoklu karşılaştırma testlerinden Bonferroni testi kullanılmıştır.  Nicel veri analizinde, katılımcıların genel sağlık, ruh sağlığı, yaşam motivasyonu, emosyonel ve fiziksel güçlükler ile ilgili istatistiki verilerinin kardiyovasküler hastalık prognozu ile uyumlu olduğu görüşmüştür. Hastaların tamamına yakınının, kardiyovasküler hastalık sürecinde kardiyak sosyal hizmet uygulamalarına ihtiyaç duyduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda, veri analizin MaxqDa22 programı kullanmıştır. Derinlemesine görüşmelerde ortaya çıkan kod, kategori ve temalar ile çalışma analiz edilerek, klinik odaklı kardiyak sosyal hizmet uygulama modelleri tartışılmıştır. Kod bulutu ve kodlama matrislerinde, ağırlıklı olarak kardiyovasküler tanı ve sonraki yaşam sürecinde hasta ve ailesinin psikososyal destek ve danışmanlığa ihtiyaç duyduğu tespit edilmiştir. Kardiyovasküler hastalıkların tanı, tedavi ve taburculuk sonrası izlem sürecinde, kardiyak sosyal hizmet uygulamalarının hasta ve ailesi açısından gerekli olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler Hastalıklar, Kardiyak Sosyal Hizmet, Psikososyal Destek, Karma Araştırma Modeli.

Abstract:
Cardiovascular diseases and cardiac interventional procedures bring along a difficult treatment process, which increases the anxiety levels of patients and their relatives and often needs to change their lifestyles. In this context, the aim of the research is to determine the need for clinically focused social work practices in the treatment of cardiovascular diseases, to examine patient experiences with a qualitative dimension and to develop a cardiac social work practice model.
This research was applied in Health Sciences University, Department of Cardiology, Center for Health Practices. Data were collected and analyzed by assembling the sequential mixed model and quantitative and qualitative methodology. In the quantitative dimension of the study, the treatment process of individuals with cardiovascular disease, their adaptation to treatment and the need for psychosocial support/counselling were evaluated, and a questionnaire was applied to 390 people. A questionnaire measuring demographic information and health status and the SF-36 Quality of Life Assessment Scale were used as measurement tools. In the qualitative aspect of the research, in-depth interviews were conducted with 20 people selected from the quantitative sample. The interviews were terminated when the qualitative research reached saturation. Quantitative data were evaluated with the SPSS25 program. In data analysis, Mann Whitney-U test was used to test whether the scores obtained from two unrelated samples differed significantly from each other, and Kruskal Wallis H test was used to test whether the mean of more than two unrelated samples differed significantly from each other. Bonferroni test, one of the multiple comparison tests, was used to see from which group the difference originated. In the quantitative data analysis, it was seen that statistical data on general health, mental health, life motivation, emotional and physical difficulties of the participants were compatible with cardiovascular disease prognosis. It was observed that almost all of the patients needed cardiac social work practices during the cardiovascular disease process. In the qualitative dimension of the research, MaxqDa22 program was used for data analysis. The codes, categories and themes that emerged in the in-depth interviews were analyzed and clinically focused cardiac social work practice models were discussed. In the code cloud and coding matrices, it was determined that the patient and his family needed psychosocial support and counseling mainly in cardiovascular diagnosis and later life. It has been observed that cardiac social work practices are necessary for the patient and his family in the diagnosis, treatment and post-discharge follow-up of cardiovascular diseases.
Keywords: Cardiovascular Diseases, Cardiac Social Work, Psychosocial Support, Mixed Research Model.