Sanayi bölgelerinde risk analizi ve değerlendirmesi odaklı yangın güvenliği tasarımı
Fire safety design based on risk analysis and evaluation in industrial zones
Yazar: BEGÜM FENERLİ
Danışman: PROF. DR. FİGEN BEYHAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dünyada ve ülkemizde hızlı tüketim ihtiyaçlarına cevap veren ve ekonomide büyük bir paya sahip olan sanayi yapıları; işlevlerinden kaynaklı olarak üretim sürecinde kullanılan makine ve ekipmanlar, üretimde kullanılan ya da depolanan yanıcı/patlayıcı maddeler gibi sebeplerden dolayı bünyesinde yangın riskleri bulundurmaktadır. Yapıda ve çevresinde bulunan potansiyel riskleri tespit ve analiz etmek, açığa çıkabilecek yangın felaketlerinin engellenebilmesi adına büyük önem arz etmektedir. Yapısal ve işlevsel güvenliğin sağlanabilmesi hususunda, risk analizinden elde edilecek veriler ile bina tasarım sürecine yön verilmesi; yangına karşı alınacak etkin ve yeterli önlemlerin belirlenmesini sağlayacaktır. Çalışmada yangına güvenli yapı tasarımı süreçlerinde tasarımcıların kullanabileceği bir kılavuz hazırlanmıştır. Kılavuz, yapının yapısal ve çevresel özelliklerinin tespit edilmesinin ardından belirlenen özelliklere uygun olarak, yapıda alınabilecek pasif yangın güvenlik önlemlerini sunmaktadır. Kılavuz oluşturulmasında ilk olarak literatürden ve mevzuattan elde edilen bilgilerin tasnif edilmesiyle; yerleşim ölçeği, bina ölçeği ve yapı elemanı ve yapı malzemesi ölçeği olmak üzere 3 ana adımdan oluşan sorgulama adımları ve mimari açıdan alınabilecek yangın güvenlik önlemleri belirlenmiştir. Bu bağlamda sorgulama adımlarının her birine kendi içinde verilen kodlar ile mantık ağaçları kurulmuş ve önlemler listesi mantıksal kurgu ile ilişkilendirilmiştir. Oluşturulan risk analizi ve mantıksal kurgu bir adet sanayi yapısı projesi üzerinde uygulanmış ve sonuca erişilmiştir.

Abstract:
Industrial buildings, which respond to the fast consumption needs of the world and our country and have a significant share in the economy, contain fire risks due to the machines and equipment used in the production process, flammable/explosive materials used or stored in production. It is of great importance to identify and analyze potential risks in and around the building to prevent possible fire disasters. Providing structural and functional safety depends on directing the design process of the building with data obtained from risk analysis and determining effective and sufficient measures to be taken against fire. In this study, a guide for fire-safe building design processes for designers has been prepared. The guide offers passive fire safety measures that can be taken in the building according to the structural and environmental characteristics of the building after determining these characteristics. In the preparation of the guide, information obtained from literature and legislation was classified and 3 main steps of inquiry steps consisting of settlement scale, building scale and building element and building material scale and architectural fire safety measures were determined. In this context, logic trees were established for each of the inquiry steps with the codes given within them and the list of measures was related to logical structure. The risk analysis and logical structure created were applied to an industrial building project and a result was obtained.