Papatya (Anthemis chia L.), rezene (Foeniculum vulgare L.) ve doğu mazısı (Thuja orienthalis L.) bitkilerinin antioksidan veantimikrobiyal özellikleri
Antioxidant and antimicrobial properties of chamomile (Anthemischia L.), fennel (Foeniculum vulgare L.) and eastern thuja (Thuja orienthalis L.)
Yazar: YUNUS HAYRAT
Danışman: PROF. DR. AHMET ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Papatya (Anthemis chia L.), Rezene (Foeniculum vulgare L.) ve Doğu Mazısı (Thuja orienthalis L.) bitkilerinin 1:1 etanol:su (v/v), 1:1 metanol:su (v/v) ve su kullanılarak elde edilen ekstraktlarının bazı patojen mikroorganizmalar üzerindeki antimikrobiyal etki ile antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır
Yöntem: Antimikrobiyal aktivite analizinde agar kuyu difüzyon metodu kullanımış, test mikroorganizmaları olarak da Escherichia coli O157:H7, Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhimurium ATCC 14028, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Listeria monocytogenez ATCC 19115, Bacillus cereus ATCC 14579 bakterileri; Aspergillus niger küfü ve Candida albicans maya seçilmiştir. Ekstraktların konsantrasyonu 120 mg/ mL olarak belirlenmiştir. Antioksidan aktivitenin belirlenmesi amacıyla DPPH• radikal giderme yöntemi kullanılmıştır. Standart antioksidan olarak BHT kullanılarak ekstraklar antioksidan aktivite açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Papatya bitkisinin metanol:su ekstraksiyonu, %24,33±1,40 ile en yüksek antimikrobiyal ve antioksidan verimi sağlarken, Staphylococcus aureus üzerinde en yüksek inhibisyon, papatya ekstraktında (23,77±0,49 mm) görülmüştür; rezene de (18,11±2,84 mm) etkili olmuştur. Doğu mazısı (Thuja orienthalis) ise Listeria monocytogenes'a karşı en yüksek inhibisyonu (17,55±1,09 mm) göstermektedir. Papatya, fenolik bileşikler açısından zengin olduğu için en yüksek antioksidan aktiviteyi sergilemiştir.
Sonuç: Bu çalışmada, papatya, rezene ve doğu mazısının antioksidan ve antimikrobiyal kapasiteleri incelenmiştir. Papatya, en yüksek antioksidan aktiviteyi ve Candida albicans ile Aspergillus niger'e karşı güçlü inhibisyon göstermiştir. Rezene ve doğu mazısı da antioksidan özellikler sergilemekte, ancak papatyaya göre daha düşük etkilere sahiptir. Bu bitkiler, gıda, kozmetik ve ilaç sanayisinde doğal alternatifler olarak değerlendirilebilir;

Anahtar Kelimeler: Papatya (Anthemis chia) Rezene (Foeniculum vulgare) Doğu Mazısı (Thuja orientalis) Antioksidan kapasite Antimikrobiyal aktivite

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the antimicrobial effects and antioxidant activities of the extracts of Chamomile (Anthemis chia L.), Fennel (Foeniculum vulgare L.) and Eastern Thuja (Thuja orienthalis L.) plants using 1:1 ethanol:water (v/v), 1:1 methanol:water (v/v) and water on some pathogenic microorganisms.
Method: Agar well diffusion method was used for antimicrobial activity analysis and Escherichia coli O157:H7, Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhimurium ATCC 14028, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Listeria monocytogenes ATCC 19115, Bacillus cereus ATCC 14579 bacteria; Aspergillus niger and Candida albicans molds were selected as test microorganisms. The concentration of the extracts was determined as 120 mg/mL. DPPH-radical scavenging method was used to determine the antioxidant activity. BHT was used as standard antioxidant and the extracts were compared for antioxidant activity.
Results: Methanol:water extraction of chamomile yielded the highest antimicrobial and antioxidant yield of 22.33±1.40%, while the highest inhibition on Staphylococcus aureus was observed in chamomile extract (23.77±0.49 mm); fennel (18.11±2.84 mm) was also effective. Eastern mazes (Thuja orienthalis) showed the highest inhibition against Listeria monocytogenes (17.55±1.09 mm). Chamomile exhibited the highest antioxidant activity because it is rich in phenolic compounds.
Conclusion: In this study, the antioxidant and antimicrobial capacities of chamomile, fennel and eastern fennel were investigated. Chamomile showed the highest antioxidant activity and strong inhibition against Candida albicans and Aspergillus niger. Fennel and oriental fennel also exhibited antioxidant properties, but with lower effects than chamomile. These plants can be utilized as natural alternatives in food, cosmetic and pharmaceutical industries;

Keywords: Chamomile (Anthemis chia), Fennel (Foeniculum vulgare), Eastern Thuja (Thuja orientalis), Antioxidant capacity, Antimicrobial activity