Farklı radyolojik incelemelerde pediatrik radyasyon dozlarının belirlenmesi
Determination of pediatric radiation doses at different radiological examinations
Yazar: TURAN ŞAHMARAN
Danışman: DOÇ. DR. TURAN OLĞAR
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Pediatrik hastalarda beklenen uzun yaşam süreleri nedeniyle radyografik incelemelerden kaynaklı radyasyonun geç etkilerinin görülme olasılığı yetişkinlere göre 2-3 kat daha fazladır. Bu hastalardaki hücre sayısının yetişkinlere göre daha az olması ve hücrelerin radyasyon kaynaklı bölünme hızlarının yüksek olmasından dolayı, radyografik incelemelerin düşük dozda yapılması son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı farklı dijital sistemlerde gerçekleştirilen radyolojik incelemeler için radyasyon dozlarının belirlenmesidir. Pediatrik hasta doz ölçümlerinden önce tüm kullanılan x-ışın sistemlerinin uluslararası protokollere göre kalite kontrol testleri yapılmıştır. Pediatrik hasta doz ölçümleri tüp çıkışı ve termolüminesans dozimetre yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 247 akciğer, 230 pelvis, 194 kafa ve 64 tane abdomen çekimi olmak üzere toplam 735 hastanın radyografik çekimlerden kaynaklı radyasyon dozu ölçülmüştür. Pediatrik hastalar Avrupa Komisyonu'nun yaş sınıflandırmasına göre  0-1, 1-5, 5-10 ve 10-15 yaş gruplarına ayrılmıştır. Her bir radyografik inceleme için etkin dozlar PCXMC 2.0 Monte Carlo programı kullanılarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada 0-1, 1-5, 5-10 ve 10-15 yaş grupları için akciğer, pelvis, kafa ve abdomen incelemelerindeki tüp çıkışı yöntemi ile ölçülen ortalama giriş cilt dozları sırasıyla 96, 149, 164, 173 µGy; 244, 304, 330, 389 µGy; 270, 387, 422, 545 µGy; 193, 225, 309 ve 419 µGy olarak ölçülmüştür. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar literatürde benzer incelemeler için verilen doz değerleri aralığındadır.

Abstract:
Pediatric patients are assumed to be 2-3 times more radiation sensitive when compared with adults, because of their longer life expectancy. Radiographic examinations should be carried out with lower radiation doses, since the number of the cells is less in these patients than in an adult and the cells are rapidly dividing. The aim of this study was to evaluate the radiation doses for some common pediatric x-ray examinations performed with various digital radiography systems. Quality control tests of the digital radiography systems were carried out according to international published protocols before the pediatric dose measurements. Radiation dose measurement was performed by using the x-ray tube outputs and termoluminescent dosimeter dose measurement methods. In the present study, radiation doses were assessed for 247 chest, 230 pelvic, 194 skull and 64 abdominal pediatric x-ray examinations and in total 735 pediatric patients doses were measured. Pediatric patients were classified into four age groups 0-1, 1-5, 5-10 and 10-15 years as given by European Commission guidance. Effective doses were determined for each examination using a PCXMC 2.0 Monte Carlo program. The measured mean entrance skin doses for 0-1, 1-5, 5-10 and 10-15 years age groups and chest, pelvic, skull and abdominal x-ray examinations by using tube output measurement methods were 96, 149, 164, 173 µGy; 244, 304, 330, 389 µGy; 270, 387, 422, 545 µGy; 193, 225, 309 ve 419 µGy, respectively. The radiation dose results obtained in this study were in the range of the published results in the literature.