Sıçanların meme dokusunda gebelik, laktasyon ve laktasyon sonrası dönemde epidermal büyüme faktörü (EGFR) ve vasküler endoteliyal büyüme faktörü (VEGFR) reseptörlerinin dağılımının immunohistokimyasal olarak gösterilmesi /
Yazar: HAKAN SAĞSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. M. AYDIN KETANİ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu araştırma, sıçan memesinde EGFR (erbB-1), erbB-2, erbB-3, erbB-4, VEGI veVEGF-R1 (flt-1), VEGF-R2 (flk-1/KDR) ve VEGF-R3 (flt-4) ile VEGI ve Östrojenreseptörlerinin (ER) yerleşimi ve miktarlarında gebelik, laktasyon ve laktasyon sonrasıdönemde oluşabilecek değişimlerin belirlenmesi amacıyla planlandı. Çalışmada DicleÜniversitesi Sağlık Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi (DÜSAM) Müdürlüğü'ndentemin edilen 35 adet erişkin, 220-250 gr ağırlığında Spraque-Dawley ırkı dişi sıçankullanıldı. Hayvanlar her grupta 7 hayvan olacak şekilde rastgele 5 gruba ayrıldı. Gebeliğin7., 14. ve 21. günü, doğumdan sonraki 7.günde (laktasyon dönemi) ve sütten kesildiktensonraki 7. günde (involüsyon dönemi) Ketalar (Ketamin HCl-Phizer) (90mg/kg) anestezisialtında; abdominal bölgedeki memenin iki tanesi total olarak çıkarıldı. Bütün gruplardanalınan meme dokuları % 10 nötral formalin solüsyonunda 24 saat tespit edildi. Daha sonrarutin histolojik işlemlerden geçirilerek paraplasta bloklandı. Meme bezinin genel yapısı içinüçlü boyama, EGFR (erbB-1), erbB-2, erbB-3, erbB-4, VEGF ve VEGF-R1 (flt-1), VEGFR2(flk-1/KDR) ve VEGF-R3 (flt-4) ile VEGI ve ER için ise immunohistokimyasal boyamayöntemi uygulandı.Gebeliğin ilk haftasında meme yağ dokusunun bezin büyük bir kısmını meydana getirdiğiancak ikinci ve son dönemde ise yağ dokusunun azaldığı, lop ve lopçuk yapılarınınbelirginleştiği, alveol ve kanal sayılarının arttığı görüldü. Laktasyon döneminde bağdoku vememe yağ dokusunun tamamıyla gerilediği ve alveol ile kanalların oldukça geliştiğisaptandı. İnvolüsyon döneminde ise meme yağ dokusu ve bağdokusunun hacimce artmayabaşladığı ve alveollerin lümeninin daraldığı belirlendi. İmmunohistokimyasal olarak ise,gebelik, laktasyon ve involüsyon süresince erbB, VEGF ve reseptörleri, VEGI ve ER'nindeğişik yoğunluklarda boyandığı belirlendi. Özellikle erbB reseptörlerinin gebelik veinvolüsyon süresince, VEGF ve reseptörlerininde laktasyon süresince yoğunimmunreaktivite verdiği görüldü. ER immunreaktivitesinin ise gebeliğin son dönemi velaktasyon süresince yoğun olduğu dikkati çekti. Bütün bu bulgular; meme bezinin farklıdönemlerde ve farklı bölgelerinde değişik oranlarda lokalize olan ErbB, VEGF vereseptörleri ile östrojen reseptörlerinin, meme epitelinin büyümesi ve farklılaşmasınındüzenlenmesinde fizyolojik bir rol oynayabileceğini güçlü bir şekilde desteklemiştir.Anahtar kelimeler: erbBs, VEGF, VEGI, ER, immunohistokimya, meme bezi, sıçan

Abstract:
This research is aimed to detect the probable changes in localization and quantity of EGFR(erbB-1), erbB-2, erbB-3, erbB-4, VEGF and VEGF-R1 (flt-1), VEGF-R2 (flk-1/KDR) andVEGF-R3 (flt-4) with VEGI and also estrogen receptors in related to periods of Pregnancy,Lactation and Involution on rat mammary gland. In this study, 35 mature Spraque-Dawleyfemale rats between 220-250 weight are used and obtained from the University of Dicle,Health Science Institution and Application Center (DÜSAM). Animals randomly taken intogroups of five, each one has seven animals. Two mammary glands in the abdominal regionwere removed totally in the pregnancy periods of 7, 14 and 21 days; and after the 7 day ofbirth (lactation period), includes the 7 day of weaning (involution period) under the controlof Ketamine (Ketamin HCl-Phizer) (90mg/kg) anesthesia. Mammary glands taken from allgroups are fixed about 24 hours on %10 neutral formaline solution. Then, they are blockedin the paraplast by routine histological procedure. Triple staining for general structure, andimmunohistochemical staining for EGFR (erbB-1), erbB-2, erbB-3, erbB-4, VEGF andVEGF-R1 (flt-1), VEGF-R2 (flk-1/KDR) and VEGF-R3 (flt-4) with VEGI and estrogenreceptors are applied.It is seen that adipose tissue constitutes the great part of mammary gland of the first week,but after the second and last periods, adipose tissue decreased, structures of lob and lobuliare strongly marked, number of alveols and ducts increased. It is determined that in thelactation periods, connective and adipose tissue totally decrease, developed of alveols andducts considerably progress. In the involution period, it is determined that adipose tissue andconnective tissue increase size and constriction of alveols lumen. As immunohistochemical,during the periods of pregnancy, lactation and involution; It is also determined that erbB,VEGF and its receptors, VEGI and ER, are stained with different intensity. Especially erbBreceptors are stained heavily during the pregnancy and involution, and also VEGF and itsreceptors during the period of lactation, but it attracted attention that ER is stained duringthe last periods of pregnancy and lactation. All these finding supports that different amountsErbB, VEGF and its receptors with estrogen which is located in different times and alsodifferent regions of mammary gland play a physiological role for growth and differentiationof epithelium.Key words: erbBs, VEGF, VEGI, ER, immunohistochemistry, mammary gland, rat