Akciğer kanserinde tümör belirteçlerinin tanısal değeri
Diagnostic value of tumor markers in lung cancer
Yazar: ELİF TUĞÇE KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. DENİZ KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Akciğer kanserinde erken tanı, hastalığın ayırıcı tanısı ve histolojik alt tipin saptanması hastaların başlangıç değerlendirmesinde önemlidir. Bu çalışmanın amacı yeni tanı akciğer kanserli hastalarda tümör belirteçlerinin tanısal değerinin araştırılmasıdır. Çalışmaya dâhil olan 99 akciğer kanseri hastasından (42 adenokarsinom, 35 skuamoz hücreli karsinom, 22 küçük hücreli karsinom (KHAK)) tanı anında ve kontrol grubu olarak benign akciğer hastalığı olan 30 olgudan venöz kan örnekleri alındı. Pro-gastrin releasing peptid (ProGRP), skuamoz hücreli kanser antijen (SccAg), sitokeratin fragman 19 (Cyfra 21.1) ve human epididimis protein (HE4) düzeyleri kemiluminesan mikropartikül immunoassay ile, kromogranin A (CgA) otomatik random access immünoanalizör (TRACE metodu) ile, nöron spesifik enolaz (NSE) elektrokemiluminesan immünoassay ile ölçüldü. Belirteçlerin tanısal değeri ROC eğrisi analizleri ile değerlendirildi, eğri altında kalan alan (AUC) hesaplandı.
Serum Cyfra 21.1 (p<0,001), ProGRP (p=0,005), SccAg (p=0,001) ve NSE (p=0,03) düzeyleri akciğer kanserli hastalarda kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti. ProGRP (p=0,009) düzeyleri KHAK hastalarında daha yüksekken, Cyfra 21.1 (p=0,019) ve SccAg (p=0,001) düzeyi küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastalarında daha yüksek bulundu. Tümör belirteçlerinin duyarlılık ve özgüllükleri sırasıyla Cyfra 21.1 için %71,7 ve %83,3; HE4 için %69,7 ve %56,7; ProGRP için %18,1 ve %93,3, SccAg için %43,4 ve %76,6; CgA için %53,5 ve %53,3; NSE için %72,7 ve %50 olarak bulundu. Cyfra 21.1 (p<0,001, r=0,394), HE4 (p=0,014, r=0,279) ve CgA (p=0,023, r=0,259) düzeyleri KHDAK hastalarında evre ile pozitif ilişkiliydi. Cyfra 21.1, akciğer kanseri tanısında en yüksek tanısal değere sahipti (AUC=0,865). HE4 ile birlikte kullanıldığında, tanısal değerin arttığı bulundu (AUC= 0,899). ProGRP, KHAK'yi KHDAK'den ayırmada en yüksek tanısal değere sahipti (AUC=0,875, p=0,001), bunu NSE (AUC=0,694, p=0,006) ve CgA (AUC=0,663, p=0,020) takip ediyordu.
Sonuç olarak; Cyfra 21.1, HE4 ve ProGRP'yi içeren üçlü tümör belirteci panelinin, akciğer kanserini benign akciğer hastalıklarından ayırmada ve KHAK alt tipini ayırmada rol oynayabileceği düşünüldü.

Anahtar Kelimeler: akciğer kanseri, tanı, tümör belirteci, biyobelirteç
Destekleyen Kuruluşlar: Hacettepe Bilimsel Araştırmalar Birimi, Proje kodu: 014D12101003–818. Abbott Laboratuvarları.

Abstract:
Early diagnosis, differential diagnosis and histological subtyping are important issues in the initial evaluation of patients with lung cancer. In this study, we aimed to investigate the diagnostic value of tumor markers in newly diagnosed patients with lung cancer. Venous blood samples were collected from 99 patients with lung cancer (42 adenocarcinoma, 35 squamous cell carcinoma, and 22 small cell carcinoma (SCLC)) at the time of initial diagnosis and from 30 patients with benign lung disease. Pro-gastrin releasing peptide (ProGRP), squamous cancer cell antigen (SccAg), cytokeratin 19 fragments (Cyfra 21.1) and human epididymis protein 4 (HE4) were measured by chemiluminescent microparticle immunoassay. Chromogranin A (CgA) was measured by automated random access immunoanalyzer (TRACE method), neuron specific enolase (NSE) was measured by electrochemiluminescence immunoassay. The diagnostic value of tumor markers was assessed with receiver operating characteristic curve analyses, the area under the curve (AUC) was calculated.
Serum Cyfra 21.1 (p<0.001), ProGRP (p=0.005), SccAg (p=0.001) and NSE (p=0.03) levels were significantly higher in patients with lung cancer. While ProGRP levels were higher (p=0.009) in SCLC patients; Cyfra 21.1 (p=0.019) and SccAg (p=0.001) levels were higher in NSCLC patients. The sensitivity and specificity of tumor markers were 71.7% and 83.3% for Cyfra 21.1; 69.7% and 56.7% for HE4; 18.1% and 93.3% for ProGRP; 43.4% and 76.6% for SccAg; 53.5% and 53.3% for CgA; 72.7% and 50% for NSE. Cyfra 21.1 (p<0.001, r=0.394), HE4 (p=0.014, r=0.279) and CgA (p=0.023, r=0.259) levels were positively correlated with stage in patients with NSCLC. Cyfra 21.1 had the highest diagnostic value for lung cancer (AUC=0.865). When it is combined with HE4, diagnostic value increased (AUC=0.899). ProGRP had the highest diagnostic value (AUC=0.875, p<0.001) for discriminating SCLC from NSCLC followed by NSE (AUC=0.694, p=0.006) and CgA (AUC=0.663, p=0.02).
A panel of three tumor markers including Cyfra 21.1, HE4 and ProGRP may play a role for the discrimination of lung cancer from benign lung disease and the subtyping as SCLC.
Key words: lung cancer, diagnosis, tumor markers, biomarkers
Supporting Organizations: Hacettepe University Scientific Research Unit, Project ID: 014D12101003-818. Abbott Diagnostics.