Edirne ve tekirdağ illerinde yaşayan insan risk gruplarında hantavirus varlığının araştırılması
Investi̇gati̇on of the presence of hantavirus in human risk groups living in edi̇rne and teki̇rdağ
Yazar: ESRA DEMİR
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ERGİN ; PROF. DR. İBRAHİM MEHMET ALİ ÖKTEM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı /  Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Hantavirüs = Hantavirus

Özet:
Giriş ve Amaç: Orthohantavirus enfeksiyonlarında, birçok viral enfeksiyonda olduğu gibi enfeksiyondan korunma birincil derecede önem taşımaktadır. Bu viral enfeksiyonda doğrudan kullanılabilecek etkili bir antiviral yoktur. Ayrıca doğası gereği erken dönemde tanı konulması zor enfeksiyonlardan biridir. Bu enfeksiyonda en önemli korunma yöntemi, virüsün varlığını ve sirkülasyonunu açıklayacak şekilde daha önce herhangi bir araştırmadan geçirilmemiş bölgelerde saha çalışmalarının planlanarak yapılması, risk içeren bölgelerin belirlenmesi ve orman işçileri, çiftçiler, avcılar ve orman köylülerinin oluşturduğu insan risk gruplarında Orthohantavirus seroprevalansının ortaya konmasıdır. Bu virüs için taşıyıcı kemiricilerin bulunduğu orman ekosistemleriyle ilişkide olan kişilerin enfeksiyona yakalanma olasılıklarının daha yüksek olduğu bilinmektedir. Bu nedenle gerçekleştirilecek saha çalışmaları, insanlarda Orthohantavirus prevalansının tespiti ile olası salgın bölgelerini ve salgın kaynaklarını ortaya koyma açısından önemli ölçüde katkı sağlayacaktır. Bu çalışma ile Edirne ve Tekirdağ illerindeki riskli popülasyonda Orthohantavirus seroprevalansının belirlenmesiyle bölge halkının bilgilendirilmesi, Orthohantavirus enfeksiyonları açısından koruyucu önlemlerin ve halk sağlığı tedbirlerinin alınması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel, seroepidemiyolojik temelli bir saha çalışmasıdır. Edirne ve Tekirdağ illerinin kırsalındaki bulunan orman köyleri araştırma evreni olarak belirlendi. 18-65 yaş arasında, orman işçisi, çiftçi, avcı, orman köylüsü ve kırsal alanda ikamet etmeyen fakat bu alanlara çalışmaya gelen kişiler gönüllü olarak çalışmaya dahil edildi. Edirne İli'nde 73 kadın ve 129 erkek olmak üzere 202 kişi, Tekirdağ İli'nde 48 kadın ve 138 erkek olmak üzere 186 kişiden alınan kan örneklerinin serumları ayrılarak ELISA yöntemi ile ülkemizde varlığı bilinen DOBV, PUUV ve HTNV virüs alttiplerine karşı Anti-Hantavirus IgG varlığı araştırıldı. Reaktiflik saptanan örneklere daha özgül ve duyarlı bir yöntem olan immunoblot yöntemi ile doğrulama yapıldı. 
Bulgular: Edirne İli'nden çalışılan 202 serum örneğinin beşinde (%2,47) Orthantavirus IgG reaktifliği saptanmıştır. ELISA ile reaktif saptanan örneklerin doğrulaması amacıyla yapılan anti-hantavirus IgG immunoblot çalışması ile pozitiflik saptanmadı. Tekirdağ İli'nde ise 186 kişinin yedisinde (%3,8) ELISA yöntemi ile Orthantavirus IgG antikor reaktifliği saptandı.  Reaktif ve şüpheli reaktif saptanan 16 örneğin üçü (%1,61) immunoblot ile pozitif bulundu. 
Tartışma: Edirne ve Tekirdağ illeri orman köylerinde yapılan çalışma sonucunda elde edilen seropozitiflikler, virüsün bu bölgede sirkülasyonda olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, ülkemizde daha önce yapılan saha çalışmalarına katkı sağlayacak niteliktedir. Bu bağlamda, taşıyıcı kemirici türlerinin coğrafik olarak haritalandırılması, hangi virüs altiplerini taşıdıkları veya henüz keşfedilmemiş virüs alttiplerinin tespiti amacıyla yapılacak yeni saha araştırmalarına ışık tutacaktır. Bu bölgenin diğer illerini de kapsayan hem insan temelli ve hem de konakçı/rezervuar temelli çalışmaların yapılması gerekmektedir. Ülkemizde farklı bölgelerdeki Orthohantavirus seroprevalansının belirlenebilmesi ve risk haritalarının oluşturulabilmesi için bu tip çalışmaların sürdürülmesi önem taşımaktadır. 
Anahtar kelimeler: Orthohantavirus, seroprevalans, risk grupları

Abstract:
Background and objective: In Orthohantavirus infections, as in many viral infections, prevention of infection is of primary importance. Because there is no effective antiviral that can be used directly for this infection. In addition due to the nature of the infection it is one of the infections that are difficult to diagnose in the early period. The most important prevention method in this infection is planning the field studies in areas that have not been screened before, determining the risky areas and revealing the seroprevalence of Orthohantavirus in human risk groups consisting of forest workers, farmers, hunters and forest villagers. It is known that people who are in contact with forest ecosystems where rodents are the carriers of the virus are more likely to get infected. Thus, field studies will contribute significantly to the detection of Orthohantavirus prevalence in humans and revealing possible epidemic regions and epidemic sources. With this study, it was aimed to inform the people of the region by determining Orthohantavirus seroprevalence in the risky population in Edirne and Tekirdağ provinces, taking preventive measures and public health measures in terms of Orthohantavirus infections. 
Materials and method: This is a cross-sectional, seroepidemiological based field study. The forest villages in the rural areas of Edirne and Tekirdağ provinces were determined as the research population. Forest workers, farmers, hunters, forest villagers, and people who did not reside in rural areas but came to these areas to work aged between 18-65 voluntarily were included in the study. Anti-Hantavirus IgG presence was investigated against DOBV, PUUV and HTNV virus subtypes known to exist in our country by ELISA method by separating blood samples from 186 people, 73 women and 129 men in Edirne, and 186 people, 48 women and 138 men in Tekirdağ. Verification was performed by immunoblot method, which is a more specific and sensitive method to the samples that were found to be reactive. 
Results: Orthantavirus IgG reactivitiy was detected in five (2,47%) of 202 serum samples studied from Edirne Province. Positivity was not detected in the anti-hantavirus IgG immunoblot study performed for the confirmation of the samples found reactive by ELISA. In Tekirdağ Province, Orthantavirus IgG antibody reactivity was detected in seven of 186 people (3.8%) by ELISA method. Of the 16 samples with reactive and intermediate reactive values three (1,61%) were found positive with immunoblot.
Conclusion: The seropositivity obtained as a result of the study conducted in the forest villages of Edirne and Tekirdağ provinces shows that the virus is circulating in this region. The results obtained are qualified to contribute to the field studies conducted earlier in our country. In this context, the geographical mapping of the carrier rodent species will shed light on new field studies to be carried out in order to determine which virus subtypes they carry or the virus subtypes that have not yet been discovered. It is necessary to carry out both human-based and host/reservoir-based studies including other provinces of this region. It is important to continue such studies in order to determine the seroprevalence of Orthohantavirus in different regions in our country and to create risk maps.
Keywords: Orthohantavirus, seroprevalence, risky population.