Servikal spinal kord atrofisinin multipl sklerozlu hastalarda klinik özürlülük derecesi ile ilişkisi
Relationship between cervical spinal cord atrophy and degree of clinical disability in patients with multiple sclerosis
Yazar: NİHAL GÜRLEK ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AHMET KAĞAN KARABULUT
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Atrofi = Atrophy ; Engellilik = Disability ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases

Özet:
Demiyelinizasyon ve aksonal kaybın sonucu olarak meydana MS hastalığının etyolojisi henüz tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir. MS'li hastalarda hem patolojik hem de klinik açıdan sıklıkla etkilen bölge spinal kord'dur. Hastaların büyük bir çoğunluğunda görülen spinal kord atrofisi hastaların fonksiyonel durumlarını önemli ölçüde etkilemektedir. 
Çalışmamız MS tanısı almış ve rahatsızlığı sebebiyle tedavi gören 64 MS (23 erkek, 41 kadın) hastası ve 64 kontrol grubundan (24 erkek, 40 kadın) oluşan bireylerin retrospektif görüntüleri üzerinden gerçekleştirildi. T2 sekanslı MRG cihazı ile servikal spinal kord'un alanını ve ön-arka çap ölçümlerini inceledik. Elde ettiğimiz verileri yaş, cinsiyet, EDSS skoru ve hastalık süresi açısından istatistiksel olarak değerlendirmeyi amaçladık.
MS'li bireylerde C2-3, C3-4, C4-5, C5-6 ve C6-7 servikal spinal kord alanları sırasıyla kadınlarda ortalama 0.681±0.089 cm², 0.691±0.095 cm², 0.716±0.103 cm², 0.709±0.100 cm², 0.668±0.100 cm²  iken erkeklerde 0.766±0.079 cm², 0.747±0.076 cm², 0.780±0.072, 0,754±0.077 cm², 0.720±0.092 cm² olarak belirlendi. C5-6 kord alanı dışındaki tüm alan parametreleri istatistiksel olarak erkeklerde yüksek bulunmuştur.  MS'li bireylerin servikal spinal kord'un ön-arka çap değerleri istatistiksel olarak erkeklerde yüksek bulunmuştur. EDSS skoru 2.5-3.5 olan hastaların C2-3, C3-4 ve C4-5 servikal spinal kord alan ve ön-arka çap ölçüm değerleri istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur.  Hastalık süresi ile servikal spinal kord alan ve ön-arka çap ölçümü arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Kontrol grubunun değerlerinin MS'li gruba kıyasla yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmamız sonucunda ölçümü yapılan bir çok parametre arasında pozitif veya negatif bir korelasyon ilişkisi tespit edilmiştir.
MS'in etyolojisinin, fizyopatolojisinin tam olarak bilinmesi ve de radyolojik görüntüleme cihazlarının kullanımı ile de net bilgiler elde edileceği düşünülmektedir. Bu çalışma sonucunda elde ettiğimiz verileri sistematik bir biçimde kaydederek bilimin kullanımına sunmayı amaçlamaktayız.
Anahtar Sözcükler: Multipl skleroz, servikal spinal kord, atrofi, MRG, özürlülük

Abstract:
Although the etiology of MS, which occurs as a result of demyelination and axonal loss, is not completely known yet, genetic and environmental factors are thought to be effective. In patients with MS, the area often affected both pathologically and clinically is the spinal cord. Spinal cord atrophy seen in the majority of the patients affects the functional status of the patients significantly.
Our study was carried out through retrospective images of individuals consisting of 64 MS patients (23 men, 41 women) and 64 control groups (24 men, 40 women) who were diagnosed with MS and were treated for their illness. We examined the area and the anterior-posterior diameter measurements of the cervical spinal cord with the T2-weighted sequence MRI device. We aimed to evaluate the obtained data statistically in terms of age, gender, EDSS score and duration of disease.
C2-3, C3-4, C4-5, C5-6 and C6-7 cervical spinal cord areas in individuals with MS, were respectively 0.681±0.089 cm², 0.691±0.095 cm², 0.716±0.103 cm², 0.709±0.100 cm² on average for women while it was determined as 0.668±0.100 cm², 0.766±0.079 cm², 0.747±0.076 cm², 0.780±0.072, 0.780±0.077 cm², 0.720±0.092 cm² for males. All field parameters except the C5-6 cord area were found to be statistically higher in men.The anterior-posterior diameter values of the cervical spinal cord of individuals with MS were found to be statistically higher in men. C2-3, C3-4 and C4-5 cervical spinal cord areas and the anterior-posterior diameter measurement values were found to be statistically higher in the patients with a 2.5-3.5 EDSS score. The relationship between the duration of disease and cervical spinal cord area and anterior-posterior diameter measurement was not found to be statistically significant. It was observed that the values of the control group were higher than the group with MS. As a result of our study, a positive or negative correlation relationship was found between many parameters that were measured.
It is thought that clear information will be obtained by knowing the etiology and physiopathology of MS and using radiological imaging devices. As a result of this study we aim to record the data we obtain systematically and present it to the science. 
Key Words: Multiple sclerosis, cervical spinal cord, atrophy, MRI, disability