Marmara ve Karadeniz Bölgesi yüzey balıkları karaciğerinde vitamin A ile süperoksit dismutaz, katalaz ve gulutatyon peroksidaz enzim düzeyleri
Vitamin A, superoxide dismutase, glutathion peroxidase and catalase levels in liver of fishes locates in surface(Pelagic fishes) of the Marmara and the Black Sea
Yazar: GÜZİN ÖZKURT BORAZAN
Danışman: PROF.DR. HİLAL KARAGÜL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZET Marmara ve Karadeniz Bölgesi Yüzey Balık Karaciğerinde Vitamin A ile Süperoksit Dismutaz, Katalaz ve Glutatyon Peroksidaz Enzim Düzeyleri Marmara ve Karadeniz'den 2 dönem 15 adet istavrit ve 15 adet çinekop örneği oluşturmak amacıyla; balık karaciğerini içeren 10 g'lık havuzlar oluşturuldu. Balıkların uzunlukları ve ağırlıkları kaydedildikten hemen sonra iç organları buzlu ortamda çıkartıldı ve karaciğerleri fizyolojik tuzlu suyla yıkandı. Yıkama işlemini takiben enzim analizleri için 5 g karaciğer, Vitamin analizleri için ise diğer 5 g karaciğer örneği numaralandırılmış ayrı poşetlere konuldu ve alüminyum folyo ile sarılarak sıvı nitrojen tankında depolandı. Analiz işlemlerine kadar -80 derecelik soğutucuda muhafaza edildi. Yüzey balıklarından istavrit ve çinekop örnekleri analizlerinden elde edilen sonuçların t-testi kullanılarak dönemler arası ve denizler arası karşılaştırılması neticesinde Marmara Denizi istavrit balıkları dönemler arasındaki karşılaştırmasında 2. Dönem GPx aktivitesi 1. Döneme göre artmış (1. Dönem; 3,08 ± 0,61 ve 2. Dönem; 19,33 ± 2,24 nmol NADPH+H+/dak./mg-protein) olup p <0.01 düzeyinde istatistiksel anlamlılık ve 2. Dönem Vitamin A düzeyi 1. Döneme göre düşük (1. Dönem; 86,54 ± 13,18 ve 2. Dönem; 54,72 ± 6,00 ug/g-yaş ağırlık) bulunarak p < 0,05 düzeyinde istatistiksel anlamlılık tesbit edilmiştir. SOD ve CAT için (p >0,05) fark tesbit edilmemiştir. Çinekoplarda ise sadece vitamin A düzeyi 2. Dönem 1. Döneme göre düşük (1. Dönem; 69,93 ± 5,33 ve 2. Dönem; 31,52 ± 1,81 ug/g-yaş ağırlık) ölçülmüş ve istatistik olarak p <0.05 fark bulunmuştur. CAT, SOD ve GPx için (p >0,05) fark tesbit edilmemiştir. Karadeniz istavritlerinde hiç bir parametre için (p >0,05) fark bulunmamıştır. Marmara ile Karadeniz'in karşılaştırılmasında Denizler arasında yapılan karşılaştırmada GPx aktivitesi Karadeniz istavritlerinde Marmara'ya göre yüksek(Marmara; 3,082 ± 0,61 ve Karadeniz; 6,74 ± 1,91 nmol NADPH+H+/ dakika/ mg- protein) bulunarak, 1. Dönemde istatistik açıdan p <0,05 düzeyinde bir önem bulunurken, 2. Dönem, istatistik açıdan anlamlılık (p >0,05) tesbit edilmemiştir. Her iki dönemde de CAT aktivitesi Karadeniz örneklerinde (1. Dönem; 0,000531 ± 0,00005 ve 2.Dönem ; 0,000742 ± 0,00013 k/g-protein) Marmara'ya (1.Dönem; 0,00217 ± 0,00027 ve 2.Dönem; 0,00701 ± 0,0033 k/g-protein) göre yüksek tesbit edilmiştir. 1. Dönem olarak istatistik açıdan p < 0,01 düzeyinde bir önem, 2. Dönemde ise istatistik açıdan p <0,05 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Her iki dönemde de Karadeniz örnekleri Vitamin A düzeyleri (1. Dönem; 54,55 ± 3,46 ve 2.Dönem; 36,11 ± 2,53 ug/g-yaş ağırlık) Marmara'ya (l.Dönem; 86,54 ± 13,81 ve 2.Dönem; 54,72 ± 6,00 fig/g-yaş ağırlık) göre düşük ölçülmüştür. 1. Döneme ait veriler karşılaştırıldığında istatistik olarak p <0,05 düzeyinde anlamlılık görülmüş olup, 2. Dönem için istatistik önemin p <0,01 düzeyinde arttığı tesbit edilmiştir. Çinekoplarda ise sadece 1. dönem karşılaştırılabilmiş, Karadeniz çinekop örnekleri GPx aktivitesi (55,01 ± 8,82 nmol NADPH+H7 dakika/ mg-protein) Marmara örnekleri (14,10 ± 3,40 nmol NADPH+H+ /dakika/ mg-protein) 'ne göre yüksek tesbit edilmiştir ve istatistiksel p <0,01 düzeyinde bir önem, Karadeniz çinekop örnekleri SOD aktivitesi (0,0860 ± 0,0086 U/g-protein) Marmara örnekleri (0,0265 ± 0,0062 U/g-protein)'ne göre yüksek tesbit edilmiştir ve istatistik açıdan p <0,05 düzeyinde bir önem, Karadeniz çinekop örnekleri Vitamin A düzeyi (32,86 ± 2,39 ug/g-yaş ağırlık) Marmara örnekleri (69,93 ± 5,33 ug/g-yaş ağırlık)'ne göre düşük tesbit edilmiş, istatistiksel p <0,01 düzeyinde anlamlılık göstermektedir. Marmara Denizi istavrit ve çinekop örnekleri GPx aktivitesi yönünden türler arası farklılık karşılaştırıldığında, her iki dönemde de Çinekop örneklerinde GPx aktivitesi (l.Dönem; 14, 10 ± 3,40 ve 2.Dönem; 28,84 ± 5,75 nmol NADPH+H+/ dakika /mg-protein) istavritlere (l.Dönem; 3,082 ± 0,61 ve 2.Dönem; 19,33 ± 2,24 nmol NADPH+H4"/ dakika /mg-protein) göre yüksek ölçülmüş olup, istatistik açıdan anlamlılık (p <0,05) bulunmuştur. 2. dönemde Çinekop örneklerinde CAT aktivitesi (0,000773 ± 0,00015 k/g-protein) istavritlere (0,00701 ± 0,0033 k/g-protein) göre yüksek ölçülmüş ve istatistiksel p <0,05 düzeyinde bir önem bulunmuştur. Her iki dönemde de Çinekop örneklerinde Vitamin A düzeyi (l.Dönem; 69,93 ± 5,33 ve2.Dönem; 31,52 ± 1,81 |xg/g-yaş) istavritlere (86,54 ± 13,18 ve 2.Dönem; 54,72 ± 6,00 ug/g-yaş) göre düşük bulunmuş olup, istatistik açıdan 1. dönem p <0,05 düzeyinde anlamlılık 2. Dönemde istatistik olarak önemin p <0,01 düzeyinde arttığı tesbit edilmiştir. Karadeniz 1. Dönem çinekop örnekleri GPx aktivitesi (55,01 ± 8,82 nmol NADPH+H+/ dakika /mg-protein) istavritlere (6,74 ±1,91 nmol NADPH+HV dakika /mg-protein) göre yüksek bulunmuş ve istatistik açıdan p <0,01 düzeyinde bir önem, çinekop örnekleri SOD aktivitesi (0,0860 ± 0,0086 U/g-protein) istavritlere (0,0282 ± 0,0052 U/g-protein) göre yüksek bulunmuş ve istatistik açıdan p <0,01 düzeyinde bir önem, çinekop örnekleri CAT aktivitesi (0,000689 ± 0,00011 k/g-protein) istavritlere (0,000531 ± 0,00005 k/g-protein) göre yüksek bulunmuş ve istatistik açıdan p <0,05 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Vitamin A' da istatistik açıdan önem(p >0,05) bulunmamıştır. Anahtar Sözcükler: Balık, Antioksidatif Metabolizma, Karaciğer, Deniz kirliliği

Abstract:
83 SUMMARY Vitamin A, Superoxide Dismutase, Glutathion Peroxidase and Catalase Levels in Liver of Fishes Locates in Surface (Pelagic Fishes) of the Marmara and the Black Sea To make 15 samples of scad and blue fish from Marmara and Black Sea liver pools were established each weighing 10 grams. After recording the weight and length of each fish the livers were immediately taken in icy environment and the livers were washed with saline. After washing procedure samples were separeted with nylon sample bags, wrapped with aliminium foil and placed in liquid nitrogene tank each weighing 5 grams for vitamin and enzyme analysis. Values obtained from the scad and blue fish which are surface fishes were compared with t-test. In scad's of Marmara Sea the GPX activity were found higher (1st term; 3,08 ± 0,61 and 2nd term; 19,33 ± 2,24 nmol NADPH+H+/min./mg-protein) in the 2nd term then 1st term and the results were statistically significant as p < 0.01. 2nd term Vitamin A levels were lover (1st term; 86,54 ± 13,18 and 2nd term; 54,72 ± 6,00 u-g/g-w.t.w.) than the first term and were found statistically significant as p < 0.05. There were no significant difference in between the values of SOD and CAT. In blue fish's only vitamin A values between terms (1st term; 69,93 ± 5,33 and 2nd term; 31,52 ± 1,81 ug/g-w.t.w.) were found statistically significant as p < 0.05. In Black Sea scads none of the parameters were found significantly different as p> 0,05. When comparing the Marmara and Black sea the GPx activity of Black Sea scads were found higher than Marmara scads (Marmara; 3,082 ± 0,61 and Black Sea; 6,74 ±1,91 nmol NADPH+H+/ min./ mg-protein) but while the values of the 1st term found statistically significant as p < 0.05 there was no significant difference (p> 0,05) between 2nd term. CAT activity of Black Sea samples were found higher (1st term; 0,000531 ± 0,00005 and 2nd term; 0,000742 ± 0,00013 k/g-protein) than Marmara (1st term; 0,00217 ± 0,00027 and 2nd term; 0,00701 ± 0,0033 k/g-protein) in84 both terms. 1st term was statistically significant as p < 0.01 and in 2nd term statistically significant as p < 0.05. In both terms Vitamin A values of Black sea (1st term; 54,55 ± 3,46 2nd term; 36,11 ± 2,53 ug/g-w.t.w.) were lover than Marmara Sea (1st term; 86,54 ± 13,81 2nd term; 54,72 ± 6,00 ug/g-w.t.w.). In the 1st term the values were statistically significant as p < 0,05 and in the 2nd term the values were statistical significance were higher as p < 0,01. Blue fish values were only compared only in the 1st term. Black Sea blue fishes GPx activity (55,01 ± 8,82 nmol NADPH+H+/min./mg-protein) were higher than Marmara (14,10 ± 3,40 nmol NADPH+H+/min/mg-protein) and statistically significant as p < 0,01. Black sea blue fish samples SOD activity (0,0860 ± 0,0086 U/g-protein) were found higher than Marmara sea (0,0265 ± 0,0062 U/g-protein) and statistically significant as p<0.05. Black Sea çinekop samples Vitamin A levels (32,86 ± 2,39 ug/g-w.t.w.) were found lover than Marmara Samples (69,93 ± 5,33 ug/g-w.t.w.) and statistically significant as p< 0,01. When comparing the level of GPx activity between scad and blue fish species of Marmara Sea, in both terms the activity of blue fish samples (1st term; 14,10 ± 3,40 and 2nd term; 28,84 ± 5,75 nmol NADPH+H+/min./mg-protein) were higher than scads (1st term; 3,082 ± 0,61 and 2nd term; 19,33 ± 2,24 nmol NADPH+H^/min./mg-protein) and statistically significant as p < 0,05. In 2nd term blue fish samples CAT activity (0,000773 ± 0,00015 k/g-protein) were higher than scads (0,00701 ± 0,0033 k/g-protein) and statistically significant as p < 0,05. In both terms blue fish samples vitamin A levels (1st term; 69,93 ± 5,33 and 2nd term; 31,52 ± 1,81 (ig/g-w.t.w.) were found lover than scads (1st term; 86,54 ± 13,18 and 2nd term; 54,72 ± 6,00 ug/g-w.t.w.) such as in 1st term statistically significant as p < 0,05 and in the 2nd term statistical significance were raised as p < 0,01. Black sea blue fish samples GPx activity (55,01 ± 8,82 nmol NADPH+H+/min./mg-protein) were found higher than scad samples (6,74 ±1,91 nmol NADPH+H+/min./mg~protein) and statistical significance was p < 0,01. Blue fish samples SOD activity (0,0860 ± 0,0086 U/g-protein) were higher than scad samples (0,0282 ± 0,0052 U/g-protein) and statistical significance was p < 0,01. Blue85 fish samples CAT activitiy (0,000689 ± 0,0001 1 k/g-protein) were higher than scads (0,000531 ± 0,00005 k/g-protein) and statistically significant as p < 0,05. There were no significant difference between Vitamin A values (p ^),05). Key Words: Fish, Antioxidative Metabolism, Liver, Sea Pollution