Metakognitif eğitim uygulamasının şizofreni hastalarının bilişsel yanlılığına etkisi
The effect of metacognitive training on cognitive biases of schizophrenic patients
Yazar: AMBER ALİX ÖZHAN
Danışman: PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Tedavi = Treatment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Metakognitif eğitim (MKE), sanrıların patogenezinde rol oynayan bilişsel yanlılıkları hedef alan; psikoeğitim, bilişsel rehabilitasyon ve bilişsel davranışçı terapi ilkelerine dayanan bir tedavi yöntemidir. Araştırmalar, MKE'nin sekiz modülü kullanıldığında hastalarda hemen sonuca atlama yanlılığı ve sanrı şiddetinin azaldığını göstermektedir. Ancak modüllerin tek başına oluşturduğu etki ile ilgili veriler henüz yetersizdir. Günümüzde bilişsel yanlılıkların oluşumuna katkıda bulunan etkenlerle ilgili sınırlı sayıda araştırma vardır. Bilişsel yanlılıkların altında yatan bilişsel süreçlerin saptanması, tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır. Araştırmamızdaki ilk amacımız, sanrı şiddeti ile en yakından ilişkilendirilen hemen sonuca atlama ve inançları doğrulamayan kanıtları önemsememe yanlılıklarını işleyen hedefe odaklı bir eğitimin, sanrılar ve yanlılıklar üzerindeki etkinliğini ölçmektir. Diğer amacımız ise katılımcıların mevcut bilişsel işlevleri ile hemen sonuca atlama yanlılıkları  ve eğitimden sağlanan yarar  arasındaki ilişkiyi incelemektir.
YÖNTEM: Örneklemimiz İTF Psikoz Araştırma Programı kapsamındaki grup terapilerine katılan üyelerden DSM-V'e göre şizofreni tanısı konulan 18–65 yaş arası hastalardan oluşturulmuştur. Katılımcılara eğitim öncesi boncuk testi KPDÖ, İGD, Şizofreni Hastaları İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, KGİ, ileri-geri sayı menzili testi, iz sürme testleri A ve B, Wechsler Mantıksal Bellek testi , SPT, WKET, LK testi yapılmıştır. Eğitimden iki hafta sonra WKET, LK testi ve boncuk testi tekrarlanmıştır. Grup üyelerine dört hafta süreyle  50 dakikalık seanslarda MKE'nin üç modülü kullanılarak eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi testler 32, eğitim sonrası testler 26 grup üyesine uygulanmıştır.
BULGULAR: Metakognitif eğitimin araştırmamızda kullandığımız versiyonu ile katılımcıların hemen sonuca atlama (HSA) yanlılığı, yürütücü işlevlerinde ve sanrı şiddetinde düzelme sağlanamamıştır. İşlem hızı, bilişsel esneklik ve perseverayon düzeylerinin, HSA yanılığı ve eğitimden sağlanan yarar ile ilişkili olduğu saptanmıştır. 
SONUÇ: Daha uzun süreli eğitim ya da sosyal beceri eğitimi ile bütünleştirilmiş metakognitif eğitim ile tedavi yanıtının artacağı düşünülmüştür. Bilişsel işlevlerle bilişsel yanlılıkların ilişkisini inceleyen daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
OBJECTIVES: Metacognitive training (MCT) has been recently developed using the basic princples of psychoeducation, cognitive behavioural therapy and cognitive remediation. Main targets of this novel method are cognitive biases underpinning delusions. MCT consists of eight modules addressing different biases. Recent studies indicate that MCT is efficient in ameliorating jumping to conclusion  (JTC) bias and delusion severity. However, evidence about the efficiency of each module is still limited. There is little in literature about cognitive impairments that contribute to the genesis of cognitive biases. Exploring the assosciation of cognitive functions and biases could help us improve therapeutic interventions for schizophrenia. First aim of this study was to examine the efficiency of a shorter version of MCT consisting only the modules about the JTC and bias against disconfirmatory evidence (BADE), which are proved to be biases in closest relationship to delusion severity. The second aim was to explore the relationship between cognitive impairments and cognitive biases together with the benefits from MCT.
METHOD: We recruited our sample from the attendants of group therapies for schizophrenia patients, that take place  in Istanbul Faculty of Medicine Psychotic Disorders Research Program.  Patients with a diagnosis of  schizophrenia according to DSM-V , between the ages 18-65 were included in the study. Patients' clinical symptoms and functions were assessed with BPRS, CGI, İGD, Quality of Life Scale for Schizophrenia Patiants. Pretests to assess JTC and cognitive functions were Beads Task, Wechsler Memory Scale- Logical Subtype, Digits span, Digit symbol task, CPT, WCST, ToL. Patients received three modules chosen from MCT. Each session took 50 minutes and the procedure was completed within four weeks. Two weeks after the cessation of treatment, we retested JTC and cognitive functions with Beads Task, WSCT and ToL test. 
RESULTS: Our version of the MCT was not found to be efficient in reduction of JTC bias and delusion severity. Impaired processing speed, cognitive inflexibility and perseveration were related with JTC bias and benefits taken from the therapy.
CONCLUSION: The treatment response may be enhanced by integrating the Social Skills Training with MCT or with a longer duration of this intervention. More systematic researches are needed to investigate the relationship between cognitive functions and cognitive biases.