Mekânın evrimi: Fiziksel mekândan dijital mekâna
The evolution of space: Transitioning from physical space to digital space
Yazar: AYŞE BETÜL GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE KETİZMEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mekan kavramının çok yönlülüğü zaman içinde evrilmesine neden olmuştur. Zamanın şartlarının sunduğu gelişmeler, mimaride mekanın deneyimlenmesinde karşılık bulur. Günümüzde dijital teknolojilerinin sunduğu mekan, farklı ve yeni deneyimlerin ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. Mekanı deneyimlemenin; sosyal, kültürel, toplumsal boyutu olduğu gibi teknolojik boyutunun varlığı da söz konusudur. Tez çalışması, özellikle dijitalleşme bağlamında mekanın dönüşümünü incelemekte, fiziksel ve dijital mekanları yeterince kavrayabilmek için farklılaşmış mekânsal okumalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. 
Dijitalleşme, geleneksel mekan anlayışlarına meydan okuyan yeni mekânsal deneyimler ortaya çıkarmıştır. Geleneksel mekânsal okumalar fiziksel mekanlar için yeterli olabilirken, dijital mekanlarda yetersiz kalmaktadır. Kültürel merkezler olarak müzeler, mekanın dönüşümleri keşfetmek için ideal bir platform sağlamaktadır. Bu bağlamda bu tez çalışması, Eskişehir Odunpazarı Modern Müze'yi alan çalışması olarak kullanarak, içerik analizi yoluyla fiziksel ve dijital mekanlar için mekan okuma endeksleri önermektedir. 
Tez çalışması mekanın daha derin anlaşılmasına katkıda bulunmak için; fiziksel ve dijital mekanlar arasındaki ilişkiyi keşfederek, fiziksel ve dijital mekanların analizine yönelik özgün bir metodoloji sunarak literatüre önemli katkıda bulunmaktadır. Çalışma, teorik çerçeveleri endekslerle sentezleyerek, mekanın evrimi konusundaki akademik anlayışı zenginleştirmeyi amaçlamaktadır.  Bu anlamda çalışmada Eskişehir Odunpazarı Modern Müze (OMM) üzerinden yapılan alan araştırması yoluyla fiziksel -dijital mekanın deneyimlenmesi sorgulanmış, bu çalışmadan hareketle de dijitalleşmenin mekanı deneyimleme biçimini değiştirdiği, mekanın sadece somut olarak anlam ifade etmemesi, aynı zamanda düşüncede aktif olarak anlam kazandığı saptanmıştır. Korelasyonlar; fiziksel ve dijital mekanların birbirleri üzerindeki etkisini ve birbirlerinden farklı yönlerini vurgulayarak, fiziksel ve dijital mekan için farklı değerlendirme kriterlerinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The adaptability of the concept of space has led to its evolution over time. The advancements provided by contemporary conditions are manifested in spatial experience inside architecture. Currently, the realm provided by digital technologies has facilitated the formation of diverse and novel experiences. The experience of space encompasses social, cultural, and technical dimensions. This thesis analyzes the evolution of space, particularly regarding digitization, and underscores the necessity for nuanced spatial interpretations to effectively understand both physical and digital environments. 
Digitalization has engendered novel spatial experiences that contest conventional perceptions of space. Conventional spatial analyses may adequately address physical environments, although they fall short in the context of digital realms. Museums, as cultural institutions, offer an optimal venue for examining spatial shifts. This thesis presents spatial reading indices for both physical and digital environments using content analysis,utilizing the Eskişehir Odunpazarı Modern Museum as a case study. 
The thesis significantly enhances the literature by examining the interplay between physical and digital places and presenting an innovative framework for their analysis. The study seeks to enhance academic comprehension of spatial change by integrating theoretical frameworks with indicators. This study examines the experience of physical and digital space through field research at the Odunpazarı Modern Museum (OMM) in Eskişehir, revealing that digitalization has transformed spatial experience, whereby space acquires not only concrete significance but also actively derives meaning in cognition. The correlations highlight the influence of physical and digital spaces on one another and their distinct characteristics, underscoring the need for varied assessment methods for each type of space.