İhsan Oktay Anar'ın romanlarına yeni tarihselci bir yaklaşım
A new historicist approach to İhsan Oktay Anar's novels
Yazar: EBRU ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KAPLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anar, İhsan Oktay = Anar, İhsan Oktay ; Gerçeklik = Reality ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Oyun teknikleri = Game techniques ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Türk romanı = Turkish novel ; Yeni tarihselcilik = New historicist ; İdeoloji = Ideology ; İroni = Irony

Özet:
Bu çalışmada, tarihe getirdiği alternatif yaklaşımlarla klasik bakıştan ayrılan ve çağdaş Türk yazarlarından biri olan İhsan Oktay Anar'ın romanlarının, yeni tarihselciliğin temel dinamiklerinden hareketle ve bu yeni bakış açısının sağladığı olanaklarla irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Anar'ın ?hakikat?, ?doğruluk?, ?kesinlik? gibi kavramları nasıl ele aldığı, metindeki dilsel kuruluşun tarihsel gerçekliği nasıl dönüştürdüğü, metinlerin resmî tarihten estetik ve yaratıcılık özellikleri açısından hangi noktada ayrıldıkları, ele alınan tarihsel dönem ile romanın yazıldığı tarihsel bağlam arasında nasıl bir ilişki olduğu, iktidar yapılarının, ideolojik tutumların, davranış biçimlerinin ve hiyerarşilerin metinlerde nasıl görünür kılındığı gibi sorular çalışma kapsamında tartışılmıştır. Anar'ın romanları, tarihten, belli bir kültür çevresinden, çağın geleneklerinden, toplumsal, politik, ideolojik değer yargılarından soyutlanarak ele alınamayacak kadar zengin malzemeyle doludur.Çalışmanın ilk bölümünde ?Yeni Tarihselcilik Kuramı? başlığı altında, çalışmaya yön veren kuramsal çerçevenin sınırları çizilmiştir. Bu kapsamda yeni tarihselcilik kuramının ortaya çıkışına kadarki süreç içinde antikçağdan beri ?edebiyat? ve ?tarih yazıcılığı? arasındaki sınırlara dikkat çekilmiş, yeni tarihselciliğin oluşumunda ilham olan ana etmenler ve kişilerden bahsedilmiştir. Daha sonra yeni tarihselci kuramcıların eleştirel yaklaşımları ile bu kurama yön veren temel dinamikler ortaya konmuştur. Kuramsal çerçeve kapsamında son olarak tarihe ilgi duyan postmodern romandan, yeni tarihselciliğe getirilen eleştirilerden ve kuramın Türk edebiyatındaki görünümünden bahsedilerek bu konuda yapılan çalışmalara değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, İhsan Oktay Anar'ın beş romanından hareketle yeni tarihselci bir okuma pratiğinin bu romanlara getirdiği farklı yorumlarla nasıl işlerlik kazandığı tartışılmıştır. Bu çalışma ile tartışılan konuların ve yeni tarihselci okuma pratiğinin, İhsan Oktay Anar'ın romanları üzerine yapılan çalışmalara alternatif bir uygulama örneği oluşturacağı ve Türk romanı üzerine yapılacak yeni araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the novels of İhsan Oktay Anar, a contemporary Turkish author, who was separated from classic sight with an alternative approach to history from the point of the basic dynamics of the new historicism movement and opportunities provided by this new perspective. In this context, how Anar discussed the concepts of ?truth?, ?accuracy?, ?precision? etc., how linguistic organization in texts converted historical reality, at which point the texts differ from official history in terms of aesthetic and creative qualities, what kind of relationship exists between the base historical period and the historical context in which the novel was written, how structures of power, ideological attitudes, forms of behavior and hierarchies were made visible in texts etc. are brought into question in the scope of this study. Anar?s novels are full of materials too rich to be addressed in isolation from history, a particular cultural environment, traditions of the era, social, political, ideological value judgments.In the first part of the study, under the title the ?New Historicism Theory?, the boundaries of theoretical framework guiding the study are drawn. In this content, in the period up to the emergence of the new historicism theory, the limits between ?literature? and ?historiography? since antiquity are pointed out, the main factors and the people inspiring the formation of the new historicism are mentioned. Later the critical approaches of the new historicist theorists and the basic dynamics guiding this theory are presented. Finally within the theoretical framework postmodern novel interested in history, criticism of the new historicism, appearance of the theory in Turkish literature and the studies on this subject are mentioned. In the second part of the study, moving from İhsan Oktay Anar?s five novels, how the new historicist reading practice has become functional with different interpretations of these novels is discussed.In this study, the topics discussed and new historicist reading practice are expected to constitute an example of alternative application to the studies on İhsan Oktay Anar?s novels and contribute to additional studies on the Turkish novel.