Adalet Ağaoğlu ve Emine Işınsu romanlarında kadınların bireyselleşme ve özgürleşme meselesi
The issue of individualization and liberation of woman in Adalet Ağaoğlu and Emine Işınsu's novels
Yazar: GERAN ÖZDEŞ ÇELİK
Danışman: PROF. DR. BERRİN KOYUNCU LORASDAĞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ağaoğlu, Adalet = Ağaoğlu, Adalet ; Bireyselleştirme = Individualization ; Feminizm = Feminism ; Işınsu, Emine = Işınsu, Emine ; Kadınlar = Women ; Patriyarka = Patriarchy ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; Özgürleştirme = Freeing

Özet:
Kadınların patriyarkal sistem içindeki ikincil konumları, onların nesneleştirilerek baskı altında bir yaşam sürmelerine neden olur. Kadınların kendilerine dayatılan bu hayatı değiştirmek için örgütsel olarak kamusal alan ve siyasal haklara ilişkin mücadeleleri I. Dalga Feminist Hareket ile gerçekleştirilmiştir. Ancak, elde edilen hakların kadın-erkek eşitliğini gerçekleştirmemiş olması, hanenin sorgulanmasını ve özel olanın politik oluşunun ortaya konmasını sağlamıştır. Bu bağlamda Türkiye'de, 1980'li yıllarla birlikte yaşanan II. Dalga Feminist Hareket, kendisinden önceki on yılların "çorak" olması ile anılmıştır. Ancak, 1965-1980 yılları arası Soğuk Savaş Türkiye'sinde daha derinlere bakıldığında, Türkiye'de II. Dalga Feminizm'e zemin olacak, kadınların bireyselleşme ve özgürleşme sürecinin de bu yıllarda yaşandığı görülecektir. Dolayısıyla, 1960'larla gelen toplumsal hareketlilik ve çeşitlilik ortamında, kadınlar, cinsellik, aile ve ev temelinde maruz kaldıkları baskıları dile getirmiş ve ikincil konumlarında değişim yaratma yoluna gitmişlerdir. Bu tezin amacı, 1965-1980 arası dönemde Türkiye'de kadınların bireyselleşme ve özgürleşme meselesini Adalet Ağaoğlu ve Emine Işınsu romanları üzerinden ele alarak romanın bu iki yazara nasıl bir direnme alanı sunduğunu ortaya koymaktır. Bu amaçla, iki farklı görüşten yazarlar olan Emine Işınsu'nun Küçük Dünya, Tutsak ve Sancı romanlarıyla, Adalet Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi ve Hayır romanlarının baş kadın karakterleri, cinsellik, aile ve ev temaları bağlamında incelenmiştir. Bu tezin iddiası, romanın, karşıt görüşten iki kadın yazar olan Adalet Ağaoğlu ve Emine Işınsu için kadınların bireyselleşmesi ve özgürleşmesini sağlayan feminist savunulara dair tartışmaların, yazarların politik görüşlerini aşacak şekilde yürütmelerini sağlayan bir alan olduğudur. Üstelik bunu, ideolojik ayrışmaların ve toplumsallık savunuların belirleyici olduğu bir dönemde yapmış olmaları, kadın hareketinin henüz yüksek sesle dile getiremediği ancak var olan savunu ve talepleri kamusal alanda açık bir şekilde dile getirmeyi mümkün kılmıştır.

Abstract:
Women's subordination in the patriarchal system causes a life that being objectified under pressure. In order to change imposed life on women, political rights were actualized by First Wave Feminist Movement. Nevertheless, as the acquired rights did not provide equality between men and women, women questioned political structure of private. In this context, earlier decades of Second Wave Feminist Movement in Turkey have been identified as "dry". However, if it is further thought in Cold War Turkey between 1965-1980, the experience of women's individuality and emancipation which has been the root of Second Wave Feminist Movement in Turkey, can be seen. Consequently, in the atmosphere of social mobility and diversity, women voiced about being under pressure in the context of sexuality, family, and home in this era. Therefore, the purpose of this thesis is to reveal how novel offer a resistance area for Adalet Ağaoğlu and Emine Işınsu by approaching the two women writers' novels in terms of the issue of women's individuality and emancipation between 1965-1980 in Turkey. For that puspose, main women characters of Küçük Dünya, Tutsak, and Sancı penned by Emine Işınsu and of Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi, and Hayır penned by Adalet Ağaoğlu is examined in terms of sexuality, family, and home themes. Eventually, the argument is that for Adalet Ağaoğlu and Emine Işınsu, two female writers with opposing  political views, the novel has become a field that enables the authors to discuss on feminist arguments enabling women's individualization and emancipation in a way that goes beyond their political views. Furthermore, the fact that they did this at a time when ideological divisions and defenses of sociality were decisive made it possible to express openly the existing arguments and demands, which the women's movement could not yet express aloud, but in the public sphere.