Yetişkin bireylerde, sezgisel yemenin cinsiyet ve yaş gruplarına göre konstipasyon durumu ve gaita kıvamına etkisinin değerlendirilmesi ve beden kütle indeksi ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the effects of intuitive eating on constipation situation and stool consistency based on gender and age groups in adults and examination of its relationship with body mass index
Yazar: RABİA VELİPAŞAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVAN ÇETİN ÖZBEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, yetişkin bireylerde sezgisel yemenin cinsiyet ve yaş gruplarına göre konstipasyon durumu ve gaita kıvamına etkisini değerlendirmek ve beden kütle indeksi (BKİ) ile ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, İstanbul'da yaşayan 229 yetişkin bireyden oluşan bir örneklem grubuyla yürütülmüştür. Katılımcıların sezgisel yeme davranışları "Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (SYÖ-2)", konstipasyon durumu "Konstipasyon Ciddiyet Değerlendirme Ölçeği (KCÖ)" ve gaita kıvamı "Bristol Gaita Skalası" kullanılarak değerlendirilmiştir.
Katılımcıların sezgisel yeme davranışı incelendiğinde kadın bireylerde (%51,7) erkek bireylere (%48,3) göre sezgisel yeme davranışının daha yaygın olduğu saptanmıştır. Yaş gruplarına göre incelendiğinde 24-33 yaş arası bireylerde (%59,2) sezgisel yeme davranışının daha yaygın olduğu saptanmıştır. BKİ ile sezgisel yeme arasındaki ilişki incelendiğinde, Sezgisel yemesi olmayan bireylerin BKİ ortalamalarının (26,28±4,70 kg/m2) sezgisel yemesi olan bireylere göre daha yüksek (25,21±4,20 kg/m2) olduğu saptanmıştır.
Katılımcıların sezgisel yeme düzeyine göre konstipasyon durumu ve gaita kıvamı incelendiğinde KCÖ Toplam puanlarının sezgisel yemesi olan bireylerde [22 (2-57)] sezgisel yemesi olmayan bireylere göre [17 (1-58)] daha yüksek olduğu, gaita kıvamının da sezgisel yemesi olan (%82,5) ve sezgisel yemesi olmayan bireylerde (81,7) çoğunluğun Bristol Gaita Skalası'na göre normal (sırasıyla Tip-3, Tip-4) bulgulara sahip olduğu saptanmıştır. 
Konstipasyon Ciddiyet Değerlendirme Ölçeği için ise alınan puanlar 0 ile 29 arasında ise kalın bağırsak tembelliği, puanlar 0 ile 28 arasında ise dışkı tıkanıklığı ve puanlar 0 ile 16 arasında ise ağrı alt boyutu şeklinde değerlendirilmektedir.
Kadın katılımcıların (%51.5), erkeklere göre (%48.5) daha yüksek konstipasyon oranına sahip olduğu bulunmuştur. Yaş gruplarına göre incelendiğinde, konstipasyonun 40 yaş ve üzeri katılımcılarda (%62.7) daha yaygın olduğu, 40 yaş altı katılımcılarda ise (%37.3) daha az görüldüğü saptanmıştır. Kadın ve erkeklerin ortalama gaita kıvamı Bristol Skalası'na göre normal olarak (sırasıyla Tip-3, Tip-4) belirlenmiştir. Ayrıca, yaşa bağlı olarak gaita kıvamı, yaş arttıkça daha sert hale gelmektedir. Katılımcıların BKİ ortalaması 25.7±4.5 kg/m² olarak bulunmuştur. 
Sezgisel yeme davranışının artması, konstipasyonun azalmasına ve gaita kıvamının iyileşmesine katkı sağlayabilir. Ancak, sezgisel yemenin konstipasyon ve gaita kıvamı üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study aimed to evaluate the effects of intuitive eating on constipation status and stool consistency based on gender and age groups, as well as its relationship with body mass index (BMI). The research was conducted with a sample group of 229 adult individuals living in Istanbul. Participants' intuitive eating behaviors were assessed using the "Intuitive Eating Scale-2 (SYÖ-2)," constipation status using the "Constipation Severity Assessment Scale (CSAS)," and stool consistency using the "Bristol Stool Scale.".
When examining participants' intuitive eating behaviors, it was found that intuitive eating behavior was more common among women (51.7%) compared to men (48.3%). Analyzing by age groups, individuals aged 24-33 years exhibited higher rates of intuitive eating (59.2%). Regarding the relationship between BMI and intuitive eating, individuals without intuitive eating behaviors had higher average BMI values (26.28±4.70 kg/m²) compared to those with intuitive eating behaviors (25.21±4.20 kg/m²).
When constipation status and stool consistency were examined based on participants' levels of intuitive eating, it was observed that the total CSAS scores were higher in individuals with intuitive eating behaviors [22 (2-57)] than in those without [17 (1-58)]. Stool consistency was found to be normal according to the Bristol Stool Scale (Types 3 and 4) for the majority of both intuitive eaters (82.5%) and non-intuitive eaters (81.7%).
Women were found to have a higher constipation rate (51.5%) compared to men (48.5%). Regarding age groups, constipation was more prevalent among participants aged 40 years and older (62.7%) and less common in those under 40 years (37.3%). The average stool consistency for both men and women was determined to be normal (Types 3 and 4 on the Bristol Stool Scale). Additionally, stool consistency became firmer with increasing age. The participants' average BMI was found to be 25.7±4.5 kg/m².
For the Constipation Severity Assessment Scale, scores between 0 and 29 indicate colonic inertia, scores between 0 and 28 indicate defecatory obstruction, and scores between 0 and 16 reflect the pain subscale.
It was concluded that increasing intuitive eating behavior reduces constipation and improves stool consistency. However, further studies are needed to better understand the effects of intuitive eating on constipation and stool consistency.