Okul yöneticilerinin okul geliştirme danışmanlık hizmetine ilişkin görüşleri(Eskişehir ili örneği)
Principals' opinions on school development consultancy service (A case study in Eskisehir)
Yazar: MÜYESSER CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ESMAHAN AĞAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Danışmanlık = Consulting ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul geliştirme = School improvement ; Okul kültürü = School culture ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Değişen çağın okul profilinde meydana getirdiği yenilikler ile birlikte okul yönetimi alanında sorunlar da giderek daha karmaşık hale gelmektedir. Bu bağlamda okul yöneticilerinin çalışma alanlarının, bilgi ve becerilerinin giderek genişlediği görülmektedir. Okul yöneticilerinin yaşadıkları sorunların çözümünde ve okulların geliştirilmesinde, onlara destek olacak bir uzmana gereksinimin arttığı düşünülmektedir. Bu desteği verebilecek hizmetlerden birinin okul geliştirme danışmanlık hizmetinin olduğu varsayılmaktadır. Okul geliştirme danışmanlığının amacı okulun verimliliğini ve etkililiğini geliştirmek; okul geliştirme danışmanının amacı ise sorunların araştırılması ve tanımlanması, olası çözümlerin önerilmesi, en uygun çözümün seçilmesinde ve uygulanmasında rol alarak, sorunun ortadan kaldırılmasıdır.Bu araştırma ile okul geliştirme çalışmalarında yaşanan sorunlara ve okul geliştirme sürecinde danışmanlık hizmetine yer verilmesine ilişkin okul yöneticilerinin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Olgubilim modelinde desenlenen araştırmada nitel araştırma yöntemine dayalı odak grup görüşme ve yazılı görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma 2008-2009 öğretim yılı güz döneminde Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 24 resmi ilk ve ortaöğretim okullarında görev yapan toplam 24 okul müdürü ve 14 müdür yardımcısının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri olgubilime dayalı içerik analizi yoluyla çözümlenmiş araştırmanın alt amaçları temel alınarak bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak ulaşılan sonuçlar alt amaçlara yanıt verecek şekilde örgütlenmiştir:Araştırmaya katılan okul yöneticileri okul yönetim hizmetlerinde;?Mesleki donanım ve yeterlilik; maddi kaynak; okul-veli ilişkileri ve iletişim gibi sistem ile ilgili sorunlar yaşamaktadırlar?Yaşadıkları sorunların çözümünde; deneyimlerinden yararlanma, diğer müdürlere danışma ve genelde sorunları günlük çözme yolunu benimsedikleri görülmektedir.?Yaşadıkları sorunların çözümünde bir destekleme hizmeti olarak nitelendirilen okul geliştirme danışmanlık hizmetine olumlu bakmaktadırlar. Ancak kimi koşullar sağlanırsa böyle bir hizmetten yararlanabileceklerini belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan okul yöneticilerine göre okul geliştirme danışmanları;?Okul yöneticilik deneyimine sahip olmalı,?Statü farkı olmamalı,?Yükseköğretim kurumlarında yürütülecek okul geliştirme danışmanlık programı aracılığı ile yetiştirilmeli,?Kuram ve uygulamayı eş zamanlı yürütebilmeli,?Teknik ve kişisel nitelikler etkili bir şekilde kazandırılmalı,?Kendilerini sürekli geliştirmeli,?Güvenilir olmalı.Okul yöneticilerinin, okul geliştirme danışmanlarının akademik anlamda geliştirilmesi koşulu ile okul yöneticilerine çalışmalarında destek sağlayabileceğini düşündükleri ve bu koşulun gerçekleştirilmesiyle böyle bir hizmetten yararlanabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Okul geliştirme danışmanlık hizmeti ile okul yöneticileri hizmet içi eğitim etkinliklerinin yanı sıra iş başında eğitim sürecinden de yararlanmış olabileceklerdir. Dolayısıyla okul yöneticilerinin bir danışmanlık hizmetine gereksinimleri vardır ve bir danışmanlık hizmet sisteminin yapılandırılması araştırma sonuçlarına dayalı olarak önerilmektedir. Bu bağlamda gelecekte yapılacak araştırmalara ve uygulayıcılara öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
New amendments were made in school profiles due to the changes which took place in time and these amendments caused some problems in the field of school management. Concordantly the working area, information and capabilities of school managers have broadened. It is widely accepted that the need for a consultant for supporting school managers in terms of solving managerial problems and developing schools has been increased with each passing days. School development consultancy service is assumed to be one of the support issues. The main goal of the school development consultancy is to develop school prolificacy and efficiency; the main goals of the school development consultant are to search and define the problems, to provide possible solutions, to take place in deciding the most appropriate solution and to solve the problems.The aim of the research is to define the opinions of school managers about the consultancy service provided for the school development problems in the process of school development. The pattern of the research is planned through phenomenology model by using focus group interview and written interview techniques as qualitative research methods. The research was prepared with the participation of 24 school managers and 14 deputy managers working in 24 different official primary and secondary schools within the area of Eskişehir Directorate of National Education during the fall semester of 2008-2009 School Year. The data of the research was analysed through content analysis based on phenomenology and the data was defined and interpreted by considering the sub-goals of the research. The conclusion made out of the research data was organized in order to meet sub-goals.Main issues about the participant school managers in the field of school management services are as follows:?The participant school managers have problems related with the system; professional practicum and efficency; monetary sources; school-parent relations and communication.?School managers are in tendency to refer their experiences, to consult other school managers and to adopt daily solutions in solving their problems.?School managers take a bright view of school development consultancy service as a support for their problems. However; they put forward some conditions for accepting this service. According to the participant school managers;?The school development consultants should be experienced in the field of school management,?There must not be any status differences between school managers and consultants,?The school development consultants should be educated through school development consultancy programme carried out by higher education institutions,?The theory and practise parts of the programme should take place simultaneously,?Technical and personal capabilities should be developed,?The school development consultants should improve themselves,?The school development consultants should be credible.As a result of the research, it is found out that school managers are in the tendency of working with consultants provided that they are educated in an academic programme. Together with the school development consultancy service, school managers can practise on both in-service training and on the job training. In this context school managers need a consultancy service and the system of this consultancy service is proposed with this research. With this research new proposals were made for the researchers working in this field.