Psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarının incelenmesi
Investigation of counselors' perceived multicultural counseling self efficacy
Yazar: KENAN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. BİNNUR YEŞİLYAPRAK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Bu kapsamda; "Psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algıları cinsiyet, etnik köken, dini inanış, öğrenim düzeyi ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?", "Psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlilik algıları ile etnikmerkezcilik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?" ve "Cinsiyet, etnik köken, dini inanış, öğrenim düzeyi, mesleki kıdem ve etnikmerkezcilik değişkenleri psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarını yordamakta mıdır?" sorularına cevap aranmıştır. 
Araştırma grubunu, Türkiye'de çalışan ve çalışma kapsamında ulaşılabilen 300 psikolojik danışmandan oluşmuştur. Çalışmada etnik köken, dini inanış gibi değişkenler incelendiği için farklı şehirlerden veri toplanması tercih edilmiştir. Araştırmada, katılımcıların çokkültürlü psikolojik yeterlik algılarını belirlemek amacıyla Çokkültürlü Psikolojik Danışma Yeterlikleri Ölçeği ve etnikmerkezcilik düzeylerini belirlemek amacıyla Etnikmerkezcilik Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma grubunu oluşturan psikolojik danışmanların Çokkültürlü Psikolojik Danışma Yeterlikleri Ölçeği puanlarının cinsiyet ve öğrenim düzeylerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için bağımsız gruplar için t-testi, etnik köken, dini inanç ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelemek için ise, ikiden fazla gruplar için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Analizin sonucunda, psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarının cinsiyetlerine, öğrenim düzeylerine ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, etnik kökenlerine ve dini inançlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür.
Katılımcıların Çokkültürlü Psikolojik Danışma Yeterlikleri Ölçeğinden aldıkları puanlar ile Etnikmerkezcilik Ölçeğinden aldıkları puanlar arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla Pearson Korelasyon Katsayıları hesaplanmıştır. Psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algıları ile etnikmerkezcilik düzeyleri arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur.
Son olarak; cinsiyet, etnik köken, dini inanç, öğrenim düzeyi, mesleki kıdem ve etnikmerkezcilik değişkenlerinin, psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarını yordama derecesini belirlemek amacıyla Aşamalı Çoklu Regresyon (stepwise) analizi yapılmıştır. Analizin sonucunda; etnikmerkezcilik, etnik köken ve dini inanç değişkenlerinin birlikte çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarını anlamlı düzeyde yordadıkları görülmüştür. Cinsiyetin, öğrenim düzeyinin ve mesleki kıdemin ise psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterlik algılarını anlamlı düzeyde yordamadıkları tespit edilmiştir.
Yapılan araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış, alan uygulayıcılarına ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research was to investigate counselors' perceived multicultural counseling self efficacy in terms of different variables. In this context, the questions to be answered as follows: 'Does the counselors' perceived multicultural counseling self efficacy differ in accordance with gender, ethnicity, religion, level of education and Professional seniority ?', Does the counselors' perceived multicultural counseling self efficacy show a significant correlation with their ethnocentrism levels?' and 'Do gender, ethnicity, religion, level of education, Professional seniority and ethnocentrism variables significantly predict counselors' perceived multicultural counseling self efficacy?' 
This study was carried out with 300 counselors who were volunteered to partake in the study. It was preferred to gather data from different cities as variables such as ethnicity and religion were examined. In order to determine counselors' perceived multicultural counseling self efficacy, Multicultural Counseling Competencies Scale and to assess the level of ethnocentrism, ethnocentrism scale was used. 
Independent samples t-test was used to figure out whether counselors' perceived multicultural counseling self efficacy differ significantly in terms of gender and level of education. One-way analysis of variance for more than two groups was used so as to analyze if counselors' perceived multicultural counseling self efficacy shows a significant difference based on ethnicity, religion and Professional seniority. Results revealed that there was no significant difference between counselors' perceived multi cultural counseling self efficacy and gender, level of education and professional seniority. However, there was a significant difference between counselors' perceived multi cultural counseling self efficacy and ethnicity and religion.
Pearson Correlation Coefficient was calculated to examine the relation between the scores obtained from the multicultural counseling competencies scale and ethnocentrism scale. Results showed a moderate, negative and significant correlation between counselors' perceived multicultural counseling self efficacy and levels of ethnocentrism.
Finally, The stepwise regression analysis was used to examine whether the gender, ethnicity, religion, level of education, Professional seniority and ethnocentrism predict the counselors' perceived multicultural counseling self efficacy. According to the findings, ethnocentrism, ethnicity and religion variables, together, did significantly predict counselors' perceived multicultural counseling self efficacy. On the other hand, gender, level of education and Professional seniority did not predict the counselors' perceived multicultural counseling self efficacy significantly.
The findings of the study were discussed in consideration of related literature and recommendations were made for the researchers and practitioners in the field.