Zumba becerisi öğrenirken aynaların propriyosepsiyon ve duygu durumu ile zumbanın performansa etkisi
The effect of mirror proprioception and mood and zumba on performance while learning zumba skills
Yazar: GİZEM CEYLAN ACAR
Danışman: PROF. DR. SEMİYHA TUNCEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Propriyosepsiyon kavramı spor bilimleri alanında önem kazanmaya henüz yeni başlamışsa da dans pedagojisi, bilim ve rehabilitasyonun daha geniş kapsam içinde bir ilgi konusudur. Düzenli bir egzersiz programı ile geliştirilebilinen eklem pozisyon hissi ile hem yaralanmaların önüne geçinilebilmekte hem de spora dönüş hızları arttırılarak yeniden yaralanma durumları ciddi oranda azalabilmektedir. Spor ve dans eğitim sınıflarının duvarlarında yer alan aynaların propriyosepsiyona olan etkisine dair kapsamlı bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı aynalı bir ortamda zumba dans eğitiminin bilinçli ve programlı bir şekilde uygulandığında katılımcıların propriyosepsiyon ve duygu durumları ile zumbanın aerobik ve anaerobik performansa olan etkilerini incelemektir. Çalışmaya, yaşları 18-25 arasında olan 39 kadın katılmıştır. Katılımcılar randomize karşıt-dengeli olarak 3 gruba ayrıldıktan sonra 10 hafta boyunca, haftanın 3 günü, günde 1 saat olmak üzere araştırmacı tarafından zumba dans eğitimi uygulanmıştır. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Performans laboratuvarını 4 kez ziyaret eden katılımcılara sırasıyla VKİ ölçme cihazı, kalp atım hızı, diz eklem pozisyon hissi, statik-dinamik denge, aerobik performans ve anaerobik performans testleri uygulanmıştır. Ayrıca  duygu-durum (PANAS) ölçeği ise ön ve son olmak üzere iki defa uygulanmıştır. Sonuç olarak, ayna unsuru ile zumba dans eğitimi almanın propriyosepsiyonu (eklem pozisyon hissi) anlamlı derecede olumsuz etkilediği ancak duygu durumlarının olumsuz etkilenmediği ve 10 hafta düzenli zumba dans eğitiminin performanslarını anlamlı derecede arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayna kullanımına teşvik edilen katılımcıların sağ ve sol diz eklem hisleri (15°-30°-60°-90°) anlamlı derece bozulurken aynasız grubun diz eklem hisleri anlamlı derece artmıştır. Aynaların statik dengeyi bozduğu ancak dinamik dengeyi geliştirdiği gözlemlenmiştir. Deney ve kontrol grupları arasında kalp atım hızı değişkenliği parametreleri üzerinde anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. 

Anahtar Sözcükler: Dans, Duygu Durum, Eğitim, Propriyosepsiyon, Spor, Zumba.

Abstract:
Although the concept of proprioception has just begun to gain importance in the field of sports sciences; dance pedagogy is a topic of interest within the broader context of science and rehabilitation. With the joint position sense developed with a regular exercise program, both injuries can be prevented and re-injury cases can be significantly reduced by increasing the speed of return to sports. No comprehensive study has been found on the effect of mirrors on proprioception on the walls of sports and dance training classrooms. In this context, the aim of the research is to examine the proprioception and emotional states of the participants and the effects of zumba on aerobic and anaerobic performance when zumba dance training is applied consciously and programmatically in a mirrored environment. 39 women aged between 18-25 participated in the study. After the participants were randomly divided into 3 groups in a counter-balanced manner, Zumba dance training was applied by the researcher for 10 weeks, 3 days a week, 1 hour a day. BMI measuring device, heart rate, knee joint position sense, static-dynamic balance, aerobic performance and anaerobic performance tests were applied to the participants who visited Ankara University Faculty of Sports Sciences Performance laboratory 4 times. In addition, the mood-state (PANAS) scale was administered twice as pre-test and post-test. As a result, it was concluded that taking zumba dance training with the mirror element significantly affects proprioception (joint position sense), but emotional states are not adversely affected and 10 weeks of regular zumba dance training significantly increases their performance. While the right and left knee joint sensations (15°-30°-60°-90°) of the participants who were encouraged to use mirrors were significantly impaired, the knee joint sensations of the mirrorless group increased significantly. It has been observed that mirrors disrupt the static balance but improve the dynamic balance. It was observed that there was no significant difference on heart rate variability parameters between the experimental and control groups.

Keywords: Dance, Mood, Education, Proprioception, Sports, Zumba.