Hıyarlarda ovül-ovaryum kültürleri ve ışınlanmış polen tekniği ile spermidine ve putrescine uygulamalarının haploid embriyo uyartımına etkileri
The effect of ovule-ovary culture, irradiated pollen technique and spermidine-putrescine applications on haploid embrio induction of cucumber (cucumis sativus L.)
Yazar: MANSUR HAKAN EROL
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu araştırmada hıyarlarda ovül kültüründe spermidine ve putrescine uygulamalarının haploid embriyo uyartımına etkileri araştırılmıştır. Çalışmada Sardes Fı, Cemre Fı, Altay Fı, Toros Fı ve Langa olmak üzere 5 farklı çeşit kültüre alınmış; ovül kültürü, sıvı kültür uygulamaları ve ışınlanmış polen tekniği ile birlikte 3 farklı yöntem kullanılarak haploid bitki elde edilmeye çalışılmıştır. Ovül kültürü uygulamalarında embriyo uyartımı için 0.04 mg/l TDZ ile takviye edilmiş MS besi ortamı kullanılmıştır. Poliaminlerin etkisini araştırmak için spermidine (Spd)  ve putrescinenin (Put) 40, 80, 120, 160 ve 200 μM/l dozda ayrı ayrı ve ikisi birlikte 80, 160, 240, 320 ve 400 μM/l (1:1, v/v) dozları kullanılmıştır. Ovül kültürü denemeleri sonucunda genotiplere göre ovül gelişim oranlarında Sardes Fı çeşidi Spd+Put içeren ortamlarda, Cemre Fı çeşidi Spd, Spd+2.4D içeren ortamlarda, Altay Fı çeşidi Put içeren ortamlarda, Toros Fı çeşidi 2.4D ve Spd içeren ortamlarda ve Langa çeşidi Put içeren ortamlarda, kontrol ortamlarına göre daha iyi sonuçlar vermiştir. Sıvı kültür uygulamasında embriyo uyartımı için 0.04 mg/l TDZ ile takviye edilmiş MS besi ortamı kullanılmış ve Spd 160 μM/l, Put 160 μM/l ve Spd + Put 320 μM/l (1:1, v/v) dozlarında eklenerek etkileri araştırılmıştır. Spd ve Put içeren ortamlarda daha iyi sonuçlar elde edilmiş, denemenin devamında embriyo gelişim ortamlarına alınan ovüllerden Sardes Fı, Cemre Fı ve Altay Fı çeşitlerinde embriyolar elde edilmiştir. Işınlanmış polen tekniği için Co60 ışın kaynağında 300 Gy dozda ışınlama yapılmış ve kullandığımız hıyar çeşitlerinden, Langa çeşidi hariç toplam 14 adet haploid bitki elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of spermidine and putrescine on haploid embryo induction via ovule culture in cucumbers were studied. 5 varieties of cucumber named Sardes Fı, Cemre Fı, Toros Fı, Altay Fı and Langa were chosen for the cultivation. Three different methods as ovule culture, liquid culture applications and irradiated pollen techniques were tried to obtain haploid plants. MS medium supplemented with 0.04 mg/l TDZ for embryo induction was used. To determine the effects of polyamines, spermidine and putrescine were used with the concentrations of 40, 80, 120, 160 and 200 μM/L. Furthermore, spermidine and putrescine were used together with concentration of 80, 160, 240, 320 and 400 μM/L (1:1, v/v), respectively. According to the results of the ovule culture experiments, Sardes Fı variety in mediums containing Spd + Put, Cemre Fı variety in mediums containing Spd, Spd +2.4D, Altay Fı variety in mediums containing Put, Toros Fı variety in mediums containing 2.4D and Spd, Langa variety in mediums containing Put, better ovule development was observed compared to control media. MS medium supplemented with 0.04 mg TDZ was used as an initial medium for embryo induction in liquid culture and Spd 160 μM/l, Put 160 μM/l and Spd + Put 320 μM / l (1: 1, v / v) effects. Better results were obtained in the media containing Spd and Put. Embryos were obtained from Sardes Fı, Cemre Fı and Altay Fı varieties from the ovules taken into embryo development medium. 300 Gy dose was used for irradiated pollen technique and 14 haploid plants were obtained from the cucumber cultivars except Langa variety.