Psikiyatrik hastalık tanılı öğretmenlerin öğretmenlik algıları ve mesleki yaşantıları
Teaching perceptions and professional life of teachers diagnosed with a psychiatric disease
Yazar: ZEYNEP YEŞİL
Danışman: PROF. DR. SAİT AKBAŞLI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada psikiyatrik bir hastalık tanısı almış öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ilişkin algıları, okuldaki yaşantıları; meslektaşlarıyla, okul yöneticileriyle ve öğrencileriyle olan ilişkileri, mevcut psikolojik rahatsızlığın bu ilişkilere ve eğitim süreçlerine bir etkisinin olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel yöntem benimsenerek fenomenoloji deseni ve önyargısız fenomenoloji tekniği tercih edilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve bu fenomeni deneyimleyen yedi öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucu elde edilen veriler tematik kodlama yaklaşımıyla analiz edilip doğrudan alıntılarla beraber sunulmuştur. Araştırma bulgularına göre katılımcıların öğretmenlik algıları çeşitlilik göstermekteyken öğretmenlik yaşantıları sahip oldukları rahatsızlıktan kısmen etkilenmiştir. Öğretmenlerin damgalama kaygısı taşıdığı görülmüştür. Okul yöneticileri ile ilişkileri psikolojik rahatsızlıklarını olumsuz etkilemiştir. Öğrencileriyle ilişkileri genel olarak iyiyken hastalık semptomlarının ağırlaştığı dönemlerde çalışma grubundaki öğretmenler, öğrencileriyle iletişimi sınırlandırmayı tercih etmişlerdir. Psikolojik rahatsızlıklarının odaklanma güçlüğü yaratarak ders anlatma süreçlerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Söz konusu öğretmenlerin yaşadıkları olumsuzlukları minimize etmek için politika yapıcılar için öğretmenlik mesleğinin itibarını güçlendirecek düzenlemeler yapılması, öğretmenlerin psikoterapiye ulaşmasının kolaylaştırılması; öğretmenlere mesleki doyumu artırdığı görünen öğrencileriyle ilişkilerini geliştirmesi; araştırmacılara bundan sonra yapılabilecek çalışmalarla ilgili öneriler sunulmuştur.

Anahtar sözcükler: psikiyatri, hastalık, öğretmen, öğrenci, idareci.

Abstract:
The present study aimed to examine teaching profession perceptions of teachers diagnosed with a psychiatric illness, their experiences at school, their relationships with colleagues, school administrators and students, and to investigate whether the current psychological illness has an effect on these relationships and educational processes. Qualitative methodology was adopted and phenomenology design, unbiased phenomenology technique were preferred. Semi-structured interviews were conducted with seven teachers who were selected by purposive sampling method and who experienced this phenomenon. The data obtained from these interviews were analyzed with a thematic coding approach and presented with direct quotations. According to the research findings, the participants' perceptions of teaching varied and their teaching experiences were partially affected by the disorder. It was observed that teachers were concerned about stigmatization. Their relationships with school administrators negatively affected their psychological disorders. While their relationships with their students were generally positive, the teachers in the study group preferred to limit their communication with their students during periods when the symptoms of the illness worsened. It was determined that their psychological disorders negatively affected their teaching processes by creating difficulty in focusing. In order to minimize the negativities experienced by these teachers, it was suggested that policy makers should make arrangements to strengthen the prestige of the teaching profession, facilitate teachers' access to psychotherapy; teachers should improve their relationships with their students, which seems to increase professional satisfaction; and researchers should make suggestions for future studies.

Keywords: psychiatry, illness, teacher, student, administrator