Çocukluk çağı lösemi hastalığı nedeniyle tedavi alan hastalarda ikincil kanser ve hastalıkların araştırılması
Investigation of secondary cancer and diseases in patients receiving treatment for childhood leukemia disease
Yazar: GÜLDEN İNCEOĞLU
Danışman: PROF. DR. ADALET MERAL GÜNEŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation ; Lösemi = Leukemia ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Akut lösemi, normal lenfoid ve miyeloid kök hücrelerinin hematopoezinin spesifik bir evresinde durması ve sınırsız çoğalma özelliği kazanması ile karakterize klonal bir hastalıktır (1). 
Bu çalışmada, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji Kliniği'nde 2005-2017 yılları arasında tanı konularak tedavileri yapılan toplam 378 akut lösemi olgusunun bilgileri geriye dönük incelenerek literatür eşliğinde değerlendirilmiştir.
Bu çalışmada çocukluk çağı lösemi olgularının tedavileri tamamlandıktan en az 5 yıl geçtikten sonra gelişmiş olan ikincil maligniteler araştırılmış olup, ikincil malignitelerle kemoterapi protokolleri arasında ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.
Çalışmaya dahil edilen 378 hastanın %15,3 (n=58)'si AML, %84,3 (n=319)'ü ise ALL tanısı almış hastalardı. ALL ve AML hastalarının relaps oranları karşılaştırıldığında ALL hastalarında relaps oranı %13,2, AML hastalarında %22.4 olup anlamlı bir farklılık saptanmadı (p=0.070>0.05). 378 hastamızın 9'unda ikincil kanser geliştiği görüldü. ALL tanılı hastalarda sekonder malignansi gelişim oranı %2.839, AML tanılı hastalarda ise bu oran %1.724 olarak saptandı. ALL hastalarının mortalite oranı %24,3, AML hastalarının ise %44.8 olup AML hastalarının mortalite oranı istatistiksel olarak daha yüksek olarak saptandı (p=0.001<0.05). ALL/AML tanılı hastaların mortalite sebepleri değerlendirildi ve dirençli ALL (%42.157) ve dirençli AML (%18.627) en yüksek mortalite sebebi olarak saptandı. 
Sonuç olarak çalışmamızda verilen tedavi protokollerinden ALL için BFM-2009 ile tedavi alan hastalarda görülen relapsın istatistiksel olarak anlamlı şekilde az görüldüğü, AML hastalarının ise ALL hastalarına göre mortalitesinin yüksek olduğu saptandı. 
Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı akut lösemileri, kemoterapi protokolleri, relaps, kemik iliği nakli, sekonder malignansi.

Abstract:
Acute leukemia is a clonal disease characterized by the arrest of normal lymphoid and myeloid stem cells at a specific stage of hematopoiesis and their unlimited proliferation ability (1). 
In this study, the information of a total of 378 acute leukemia cases diagnosed and treated between 2005 and 2017 in the Pediatric Hematology Clinic of Uludağ University Medical Faculty Hospital was evaluated retrospectively, considering the literature. Secondary malignancies that occured at least 5 years after the completion of treatment in childhood leukemia cases were investigated, and whether there was a connection between secondary malignancies and chemotherapy protocols was investigated,or not.
Of the 378 patients included in the study, 15.3% (n=58) were diagnosed with AML and 84.3% (n=319) were diagnosed with ALL. Secondary cancer developed in 9 of our 378 patients. Secondary malignancy development rate is 2.839% in patients with ALL, and this rate is 1.724% in patients with AML. The mortality rate of ALL patients was 24.3%, and AML patients was 44.8% (p=0.001<0.05). The causes of mortality in patients diagnosed with ALL/AML were evaluated, and resistant ALL (42.157%) and resistant AML (18.627%) were found to be the highest causes of mortality.
As a result, among the treatment protocols investigated in our study, it was found that the relapse seen in patients treated with BFM-2009 for ALL was statistically significantly less (p=0.046<0.05), and the mortality of AML patients was higher than in ALL patients.

Key words: Childhood acute leukemias, chemotherapy protocols, , relapse of childhood leukemias, bone marrow transplantation, secondary malignancy.