Konya-Beyşehir ilçesinde farklı ekim şekli ve sulama seviyelerinin damla sulama ile sulanan silajlık mısır bitkisinin verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisi
Different applied water and planting types on yield and some yield components of drip-irrigated silage maize crop in Konya-Beyşehir province
Yazar: BİLAL ATA
Danışman: PROF. DR. BİLAL ACAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Konya ili Beyşehir ilçesinde arazi şartlarında farklı ekim ve sulama suyu seviyelerinindamla sulama ile sulanan silajlık mısır bitkisinde verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2021 yılı bitki yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmada bitkilere geleneksel (GE) ve çapraz (ÇE) ekim olmak üzere iki farklı ekim şekli ve çiftçi sulama uygulamalarının %100' ü (S100), %75' i (S75) ve %50' i (S50) olmak üzere üç farklı sulama dozu bölünmüş parsel desenine göre 10 gün sulama aralığında dört tekerrürlü olarak uygulanmıştır.  Araştırma sonucunda S100, S75 ve S50 konularına uygulanan sulama suyu miktarları sırasıyla 766.2 mm, 583.8 mm ve 400.6 mm olarak belirlenmiştir. En yüksek silaj verimi (SV) 10.815 t/da ile ÇExS100 ve en düşük SV ise 5.132 t/da ile GExS50 konusundan elde edilmiştir.Benzer şekilde bütün sulama muamelelerinde bitki boyu ÇE' de GE 'e göre daha yüksek bulunmuştur. Her iki ekim şeklinde de en yüksek bitki boyu 334.5 cm (GE) ve 344.8 cm (ÇE) ile S100 konusundan elde edilmiştir. En yüksek bitki ağırlığı (BA) 1018.9 g ile GExS100 ve en düşük BA ise 490.5 g ile ÇExS50konusundan elde edilmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde uygulanan sulama dozları azaldıkça SV, bitki boyu (BB), ve BA azalma olmuştur. Her iki ekim sıklığı uygulamasında da S100 sulama konusu ile karşılaştırıldığında S50 sulama konusundan elde edilen verim ve verim unsurlarında belirgin bir azalma tespit edilmiştir. Dolayısıyla yüksek oranda SV elde etmek için öncelikle ÇExS100 konusugüçlü bir şekilde tavsiye edilebilir. Su kaynakları sınır olan yerlerde ise sulama verimliliği açısından S75 sulama konusu önerilebilir. Diğer yandan S50 konusundan elde edilen SV'i S100 konusundan elde edilen SV' ne göre yaklaşık %86 daha az olmasından dolayı neredeyse çiftçilerin üretim maliyetini bile karşılayamayacağından tavsiye edilememektedir. Kısaca söylemek gerekirse damla sulama şartlarında en yüksek SV' i ÇExS100 konusundan elde edildiğinden söz konusu uygulama yöre çiftçilerine öncelikle tavsiye edilecek uygulamadır.

Abstract:
This study was conducted to determine effects of different sowing types and irrigation doses on yield and yield components of drip-irrigated silage corn at Beyşehir province of Konya during 2021 plant growth season.  In this study, Normal Sowing (NS) and Cross Sowing (CS) with three different irrigation levels applied by local farmers namely 100%  (S100), 75% (S75), and 50% (S50) were examined by split plot design with four replications. In results, the irrigation water amounts for S100, S75 and S50 treatments were determined as 766.2 mm, 583.8 mm, and 400.6 mm, respectively. The maximum as 108.15 t/ha and minimum as 51.32 t/ha silage yield (SY) were obtained from CSxS100 and NSxS50 treatments, respectively. Similarly plant height (PH) was found greater in CS than NS. The maximum PH was obtained from NExS100 as 334.5 cm and from CSxS100 as 344.8 cm.  The highest and the lowest plant weights were measured from NExS100 as 1018.9 g and CSxS50 as 490.5 g, respectively. In the general evaluation, SY, plant height and plant weight values were decreased with reducing applied water. The notably yield reduction was found at S50 treatment by comparison to the S100 irrigation dose. Therefore, CSxS100 treatment can be strongly recommended for maximal SY. S75 irrigation treatment could be good alternative for better water productivity in areas with water shortage problems. S50 irrigation treatment was resulted notable yield reduction by comparison to the S100 treatment so it can notbe recommended for producers due to the leading almost no economical return. Since, yield reduction was calculated as around 86% in S50 treatment by comparing S100 treatment. In brief, CSxS100 treatment can be strongly recommended for maximal silage corn production under drip irrigation application.