Oyunlaştırılmış tasarım temelli öğrenme etkinliklerinin özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal alanda etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of gamified design-based learning activities on cognitive and affective fields of gifted secondary school students
Yazar: ÖZKAN KOMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER ŞİMŞEK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, oyunlaştırılmış tasarım temelli öğrenme etkinliklerinin özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal alanda etkilerini incelemektir. Özel yetenekli öğrencilerle gerçekleştirilen çalışmalar incelendiğinde; özel yetenekli öğrencilerin bilişsel özellikleri ile ön planda olduğu gözlemlenirken, bu öğrencilerin duyuşsal alandaki özelliklerinin bilişsel özellikleri kadar ön planda olmadığı dikkat çekmektedir. Özel yetenekli öğrencilere yönelik yenilikçi yöntem ve tekniklerin kullanımı, bilişsel ve duyuşsal alanda özel yetenekli öğrencilerin nasıl etkilendiğini ortaya koyacak olup, alandaki bu sınırlılığın çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda oyunlaştırılmış tasarım temelli öğrenme etkinlikleri hazırlanmıştır. Çalışmanın veri toplama araçları nicel ve nitel olarak oluşturulmuş olup bu verilerin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada bilişsel alandaki değişimin ortaya koyulması adına bilgi işlemsel düşünme ve bilişsel esnekliklik ölçekleri kullanılmıştır. Veri analizi yapılırken; nicel kısmı istatistiksel yöntemler, nitel kısmı ise içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 24 özel yetenekli ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Etkinlikler oluşturulurken literatür ve uzman görüşleri dikkate alınırken, bunun yanı sıra oyuncu tipi belirleme ölçeği ile katılımcı grubun oyuncu özellikleri belirlenmiştir. Etkinliklerin uygulanması esnası ve sonrasında; görüşme ve gözlem formlarından nitel veriler elde edilmiştir. Etkinlikler öncesi ve sonrasında ilgili ölçekler kullanılarak öğrencilerin bilişsel alandaki değişimleri belirlenmiştir. Veri analizleri sonucunda öğrenci görüşlerinden elde edilen temalar belirlenerek bulgular kısmında sunulmuştur. Sonuç olarak özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin; bilgi işlemsel düşünme ve bilişsel esneklik gibi becerilerinin yüksek olması dolayısıyla bilişsel alanda anlamlı bir değişim gözlemlenmese de duyuşsal alanda; oyunlaştırma, tasarım temelli ve robotik etkinliklerin motivasyon ve memnuniyeti desteklediği görülmektedir. Bu unsurların dikkate alınarak bir arada kullanılması, öğrencilerin öğrenme süreçlerini daha etkili, ilgi çekici ve verimli hale getirmektedir.
	

Anahtar Kelimeler: Özel Yetenekli Öğrenciler, Oyunlaştırma, Tasarım Temelli, Bilişsel, Duyuşsal

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of gamified design-based learning activities on the cognitive and affective domains of gifted middle school students. When the studies conducted with gifted students are examined, it is observed that the cognitive characteristics of gifted students are at the forefront, while the affective characteristics of these students are not as prominent as their cognitive characteristics. The use of innovative methods and techniques for gifted students will reveal how gifted students are affected in the cognitive and affective domains and will contribute to the solution of this limitation in the field. In this context, gamified design-based learning activities were prepared. The data collection tools of the study were quantitative and qualitative, and a mixed research method was used in which these data were used together. In the study, computational thinking and cognitive flexibility scales were used to reveal the change in the cognitive domain. While analyzing the data, the quantitative part was analyzed using statistical methods and the qualitative part was analyzed using content analysis. The study group consisted of 24 gifted middle school students. While creating the activities, the literature and expert opinions were taken into consideration, as well as the player characteristics of the participant group were determined with the player type identification scale. Qualitative data were obtained from interview and observation forms during and after the implementation of the activities. Before and after the activities, the changes of the students in the cognitive domain were determined by using the relevant scales. As a result of data analysis, the themes obtained from student opinions were determined and presented in the findings section. As a result, although no significant change was observed in the cognitive domain due to the high level of skills such as computational thinking and cognitive flexibility of gifted middle school students, it is seen that gamification, design-based and robotic activities support motivation and satisfaction in the affective domain. Taking these elements into consideration and using them together makes students' learning processes more effective, interesting and efficient.


Keywords: Gifted Students, Gamification, Design-based, Cognitive, Affective