Balda DNA metabarkodlama çalışmaları
DNA metabarcoding studies in honey
Yazar: İLKAY ÜNAL
Danışman: PROF. DR. YELDA ÖZDEN ÇİFTÇİ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Bal = Honey ; Bal üretimi = Honey production ; DNA barkodlama = DNA barcoding ; Metabarkodlama = Metabarcoding

Özet:
Zengin biyoaktif özelliklere sahip olması nedeniyle yüzyıllardır insanlar tarafından tüketilen bal, kaynağı bitkilerden oluşmakta olan doğal bir gıda maddesidir. Türkiye'deki bitkisel kaynak çeşitliliğinin oldukça fazla olmasından dolayı, farklı bölgelerde üretilen balların karakteristik özellikleri de bu bağlamda farklılık göstermektedir. Balın botanik orijinini tanımlamak için yaygın olarak kullanılan yöntemler, melissopalinolojik analiz ve kimyasal analizler şeklinde sınıflandırılabilir. Son yıllarda güvenilir, hızlı sonuç sunan DNA tabanlı yöntemler ile balın bitki kaynakları tespit edilmeye başlanmış olmasına rağmen ülkemizde bu konuda yapılan çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, söz konusu çalışmada Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan ve arıcılık faaliyetlerinin aktif bir şekilde yapıldığı Bingöl ilinde üretilen, Bingöl balının bitkisel kaynaklarının metabarkodlama ile belirlenmesi hedeflenmiştir. Dolayısıyla, çalışmada gerçek Bingöl balını tanımlayabilecek basit bir DNA barkodlama yöntemiyle yöreye ait olmayan balların tespit edilmesi ve gerçek Bingöl balının tespit edilerek etiketlenmesi ve marka değerinin artmasını sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Bingöl'e ait belirlenen 36 farklı lokasyondan toplanan ballardan ve negatif kontrol olarak da farkı illerin çiçek balından, kestane ve çam balından çevresel DNA (environmental, e-DNA) izolasyonu yapılmış ve izole edilen e-DNA'lardan rbcL ve ITS barkod gen bölgeleri PCR ile çoğaltılıp dizilenmiştir. Bu çalışma, T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın finanse ettiği Yüksek Öğretim Kurulunun koordine ettiği Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşması Programı kapsamında Bingöl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından "Bingöl Balının Markalaşmasına Yeni Nesil Teknolojik Dokunuş: DNA Barkodlama" adlı proje kapsamında desteklenmektedir.

Abstract:
Honey, which has been consumed by people for centuries due to its rich bioactive properties, is a natural food material whose source is plants. Due to the high diversity of herbal resources in Turkey, the characteristic features of honey produced in different regions also differ in this context. Commonly used methods to identify the botanical origin of honey can be classified as melissopalynological analysis and chemical analysis. Although plant sources of honey have started to be determined with DNA-based methods that provide fast, simple and reliable results in recent years, there are almost no studies on this subject in our country. For this reason, in this study, it was aimed to determine the vegetal sources of Bingol honey, which is produced in the province of Bingol, where beekeeping activities are actively carried out, in the Eastern Anatolia Region of Turkey, by metabarcoding. Therefore, in this study, it is aimed to identify the non-regional honeys with a simple DNA barcoding method that can identify the real Bingol honey, and to identify and label the real Bingol honey and to increase the brand value. For this purpose, environmental DNA (e-DNA) was made from honey collected from 36 different locations of Bingöl and as negative control, from flower honey, chestnut and pine honey from different provinces, rbcL and ITS barcode gene regions from isolated e-DNAs were amplified and sequenced by PCR. This study, is supported by the Bingöl University Scientific Research Projects Coordinator within the scope of the Regional Development-Oriented Mission Differentiation and Specialization Program coordinated by the Higher Education Council, financed by the T.C. Strategy and Budget Directorate, within the scope of the project called "New Generation Technological Touch to the Branding of Bingöl Honey: DNA Barcoding".