Türkiye'de ar-ge çalışmaları ve ar-ge'nin Türkiye ekonomisine etkisi
Research and development studies in Turkey and the effect of research and development to Turkish economy
Yazar: MUSTAFA ÖZENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHARREM AFŞAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Ekonomi = Economy ; Endüstri = Industry ; Türkiye = Turkey ; Üretim = Production

Özet:
- ÖZET - İktisadi gelişmenin en önemli unsurlarından biri sanayileşmek ise sanayileşmenin devamlı ve yayılgan bir yapı kazanması içinde teknolojik ilerleme ve AR-GE üretiminin yapılması diğer önemli bir unsurdur. Türkiye, dünyadaki diğer gelişmiş ülke ekonomilerinde olduğu gibi, köklü bir sanayileşme geçmişine sahip olmaması, ayrıca Cumhuriyetin ilanından sonra sanayileşmenin devlet eliyle gerçekleştirilmesi ve halkın elinde yeterli sermaye birikiminin bulunmaması gibi nedenlerle, sanayileşme bakımından 1950'li yıllarda önünde bulunduğu, günümüzün "Asya Kaplardan" ndan teknoloji, sanayi ve ekonomi yönünden geride kalmıştır. Bu çalışmada da Türkiye'nin genel teknoloji üretimi ve AR-GE çalışmaları incelenmekle beraber, ayrıca ekonominin rekabetçi bir yapı kazanması için gerekli olan imalat sanayiindeki AR-GE üretimi ve AR-GE' nin ekonomik etkileri incelenmiştir. Genelde bilim ve teknoloji, özelde AR-GE çalışmaları, bir ülkenin ekonomik ve sosyal gelişmesinde yalnızca amaca giden yollardır. Güçlü araçlar olmaları bir çok önemli sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başında, özendirilmesine karşın, sanayileşmenin, hızla artan nüfusa yeterli sayıda iş imkanı sağlayıp sağlamadığı, nüfusu şu anda bulunduğu mekanlarda tutmaya yeterli olup olmadığı ve büyük şehirlere nüfus akışını engelleyip engelleyemeyeceğidir. Diğer önemli bir sorun ise, ekonomik ve sosyalgelişmenin kaçınılmaz dayanakları olan bilim ve teknolojinin nasıl güçlendirileceği AR- GE çalışmalarının nasıl arttırılacağıdır. Günümüzde araştırma ve teknolojik yeniliklerin önemi dikkate alındığında, Türkiye'nin bilim ve teknoloji sistemini güçlendirmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bugün Türkiye'de AR-GE'nin büyük bir bölümü üniversiteler, pek azı ise sanayi tarafından yürütülmektedir. Ayrıca Türkiye'de yürütülmekte olan AR-GE çalışmalarının GSYİH'ya oranı çok düşüktür. Bu da ülkemizin geleceğine güvenle bakmasını, sanayi, tarım ye hizmet sektöründe gerekli iş olanakları yaratmasını sağlayacak bir oran değildir. Türkiye en önemli kaynağı olan insan gücünü, yaratıcı zekayla teçhiz ettiğinde ve AR-GE çalışmalarına gereken önemi verdiği zaman gerçek bir ekonomik güç olacak, küreselleşen dünyada hak ettiği yeri alacaktır.

Abstract:
- ABSTRACT - One of the most important element's of economical development is to be industrialized, but another important element for gaining temporary and developing structure of industry is technological development and Research-Development (R&D) production. Turkey was in front of the "Asian Tigers" from the point of industry in 1950' s but because of not having a rooted industrial background and after establishing of Republic because of all the industrial movements were organized by the goverment and because of not having enough capital of the public, now a days Turkey remained behind of the above mentroned countries. In this study not only Turkey's general technological production and R&D production and structure in production industry which is necessary for the economy to gain a competitive structure has been studied. In general; science and technology, especially R&D studies, are the ways of reaching to target for a country's economical and social development. Because of being powerful means causes a lot of problems. The main problem is in spite of stimulation of industry, if it supplies enough employment to rapid increasing population, if it stops migration from villages to the big cities or not. Another important problem is how to strengthen science and technology which are the main supports of economical and social development and how to develop R&D studies.When we consider research and technological developments importance, the need of developing the scientific and technological system in Turkey can easily be seen. Today the most important part of R&D studies have been performed by the universities and a low portion of it has been performed by the industry. More over the proportion of R&D studies in Turkey to GDP is very low. This proportion is not enough for our country to look at the future with confidence to supply enough employment in agriculture industry and utility sectors. Turkey will take its part in the global world when it will equip it's manpower with creative intelligence and when it will show the necessary importance to the R&D studies.