Oral probiyotik formülasyonların hazırlanması ve ın vitro değerlendirilmesi /
Yazar: BUSE KANDUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİNÇ ŞAHBAZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Probiyotik olarak Lactobacillus acidophilus ATCC 4356, Lactobacillus fermentum ATCC 14931, Lactobacillus plantarum ATCC 14917 ve prebiyotik olarak da inülin içeren çiğneme tabletlerini hazırlamak ve hazırlanan tabletlere sürecin etkisini in vitro olarak değerlendirmek amaçlanmıştır. Aynı zamanda bakteri suşlarının tek başına ya da bir arada kullanılmalarının bakteri sağkalımına ve tabletlerin fiziksel özelliklerine etkisinin değerlendirildiği bir çalışma sunmaktır. Bu kapsamda yapılmış başka bir çalışma bulunmadığından,  literatüre önemli katkı sağlayacak bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Ön formülasyon çalışmaları ile elde edilen veriler sonucu üç farklı suş ile tekli, ikili ve üçlü kombinasyonlar halinde inülinli ve inülinsiz olacak şekilde direkt basım yöntemi kullanılarak 14 farklı formülasyon hazırlanmıştır. Hazırlanan çiğneme tabletlerinde ağırlık sapması, friabilite, çap- kalınlık, sertlik, çiğneme zorluk indeksi, çözünme hızı testleri yapılmıştır. Bakteriyel canlılığı değerlendirmek için bakteriyel sayımlar yapılmış ve istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Formülasyonlarda ağırlık sapması, friabilite, çap- kalınlık, sertlik, çiğneme zorluk indeksi gibi parametrelerin çiğneme tabletleri için ideal olduğu görülmüştür. Çözünme hızı testlerinde pH'a ve süreye bağlı olarak logaritmik azalmalar izlenmiştir. Liyofilize haldeki bakteri suşlarının başlangıç sayımı ile tablet haline getirildikten sonraki sayımlar değerlendirildiğinde bakteriyel sağkalım yüzdesinin en yüksek olduğu formülasyonun LF0Hb olduğu görülmüştür. Bakteri suşlarının tek başına kullanıldığı formülasyonlar ile karşılaştırıldığında, ikili ve üçlü kombinasyonlarda tablet haline getirildikten sonra bakteri sayısında anlamlı düşüş görülmüştür (p<0,05).
Sonuç: Çiğneme tabletlerinde yapılan bakteriyel sayımlar sonucunda probiyotik etkinin sadece suşların türüne göre değil, türlerin birbiri ile olan etkileşimlerine de bağlı olabileceği görülmüştür. Suşlar tek başına kullanıldıklarında bakteri sayımı ve tabletin fiziksel özellikleri açısından daha olumlu sonuçlar vermiştir. Formülasyonlarda prebiyotik olarak kullanılan inülinin her suş için uygun olmadığı ve in vitro ortamda tabletlerin fiziksel özelliklerini değiştirebildiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Probiyotik, prebiyotik, çiğneme tableti, direkt basım yöntemi

Abstract:
Objective: It was aimed to prepare chewable tablets containing Lactobacillus acidophilus ATCC 4356, Lactobacillus fermentum ATCC 14931, Lactobacillus plantarum ATCC 14917 as probiotics and inulin as prebiotic and to evaluate the in vitro effect of the process on the prepared tablets. At the same time, it is to present a study in which the effects of using bacterial strains alone or in combination on bacterial survival and physical properties of tablets are evaluated. Since there is no other study conducted in this context, it is a study that will make an important contribution to the literature.
Materials and Methods: As a result of the data obtained from the pre-formulation studies, 14 different formulations were prepared with three different strains in single, double and triple combinations, with and without inulin, using the direct compression method. Weight deviation, friability, diameter-thickness, hardness, chewing difficulty index, dissolution tests were performed on the prepared chewable tablets. Bacterial counts were performed and statistically analyzed to assess bacterial viability.
Results: Parameters such as weight deviation, friability, diameter-thickness, hardness, chewing difficulty index in formulations were found to be ideal for chewable tablets. In dissolution tests, logarithmic decreases were observed depending on pH and time. When the initial count of the lyophilized bacterial strains and the counts after they were made into tablets were evaluated, it was seen that the formulation with the highest bacterial survival percentage was LF0Hb. Compared with the formulations in which bacterial strains were used alone, a significant decrease in bacterial counts was observed after tabletting in double and triple combinations (p<0.05).
Conclusion: As a result of the bacterial counts made in the chewable tablets, it was seen that the probiotic effect may depend not only on the species of the strains, but also on the interactions of the species with each other. When the strains were used alone, they gave more positive results in terms of the bacterial count and the physical properties of the tablet. It has been observed that inulin, which is used as a prebiotic in formulations, is not suitable for all strains and can change the physical properties of tablets in vitro.
Keywords: Probiotic, prebiotic, chewable tablet, direct compression method