Sleeve gastrektomi'nin orta ve uzun dönem sonuçları, obeziteye eşlik eden komorbiditelere etkileri
Mid-term and long-term results of sleeve gastrectomy and the effects on comorbidities accompanying obesity
Yazar: SEDA BAŞTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ONUR BİRSEN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-sindirim sistemi = Surgery-digestive system ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Komorbidite = Comorbidity ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Obezite = Obesity

Özet:
Obezite dünya ekonomisi üzerinde ciddi yük oluşturan, prevalansı giderek artan, eşlik eden komorbiditeleri nedeni ile yaşam süresini azaltan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yapılan çalışmalarla morbid obezitenin ilaç, diyet veya psikososyal terapilerle kalıcı olarak tedavisinin neredeyse olanaksız olduğunu gösterilmiştir, ancak henüz altın standart olarak kabul edilen bir bariatrik cerrahi tekniği yoktur. Laparoskopik sleeve gastrektomi (LSG) son yıllarda primer bariatrik cerrahi yöntem olarak artan sıklıkla kullanılmaktadır. Literatürde, LSG'nin kısa dönem sonuçları üzerine yapılmış birçok çalışma olmakla beraber, orta ve uzun dönem sonuçlarını değerlendiren çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu çalışmada, LSG'nin orta ve uzun dönem etkilerini, hastaların LSG sonrası uzun dönemde tekrar kilo alıp almadıklarını, obeziteye eşlik eden komorbiditelerin değişimini araştırmak amaçlanmıştır. 
Ocak 2009-Aralık 2011 tarihleri arasında, Pamukkale Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda, morbid obezite tanısıyla LSG yapılan hastalar retrospektif olarak hastane bilgi sistemi ve hasta dosyaları incelenerek tarandı. Operasyon öncesi, operasyon sonrası 6. ay, 1. yıl ve 3. yıl bilgilerine ulaşılan 82 hasta çalışmaya alındı. Seksen iki hastanın 27'sinin 6. ay, 1. yıl ve 3. yıl kontrol bilgilerine ek olarak 5. yıl kayıtları da bulunuyordu.  Hastaların operasyon öncesine göre postoperatif 6. ay, 1. yıl ve 3. yıl (5. yılını doldurmuş olanlarda ek olarak 5. yıl) vücut kitle indeksindeki (VKİ) değişim incelendi. Cerrahi öncesi tip 2 diyabet ve/veya hipertansiyonu bulunan hastaların operasyon sonrası kontrollerindeki tedavi değişiklikleri, olası komplikasyonlar ve mortalite araştırıldı. Verilerin analizinde istatistik yazılım programı  (SPSS Version 21.0 Armonk, NY: IBM Corp.) kullanıldı,  P < 0.05 anlamlı olarak kabul edildi
Seksen iki hastanın operasyon öncesi, operasyon sonrası 6. ay, 1. yıl ve 3. yıl kontrollerindeki ortalama VKİ sırasıyla; 47.61 ± 6.15, 34.67 ± 5.43, 28.82 ± 5.37, 30.45 ± 5.79 kg/m2 olarak hesaplandı. Operasyon öncesine göre, 6. ay, 1. yıl, 3. yıl kontrollerinde VKİ'ndeki düşüş anlamlı idi (P=0.0001). İkili karşılaştırmalar yapıldığında, 1. yıl kontrolündeki VKİ 6. aya göre daha azdı (P=0.0001). Üçüncü yıl kontrolünde ise 1. yıla göre, VKİ'de istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi (P=0.001). Ancak 3. yıl kontrolündeki VKİ, operasyon öncesi ve 6. ay kontrolüne göre daha azdı (her ikisi için P=0.0001). Operasyon sonrası 5. yılını doldurmuş olan 27 hastanın operasyon öncesi, operasyon sonrası 6. ay, 1. yıl, 3. yıl ve 5. yıl kontrolündeki ortalama VKİ sırasıyla; 49.52 ± 5.56, 35.14 ± 5.90, 30.03 ± 6.57, 32.43 ± 7.82 ve 33.82 ± 7.82 kg/m2 olarak bulundu. Yirmi yedi hastanın operasyon öncesi VKİ'leri ile operasyon sonrası 6. ay, 1. yıl, 3. yıl ve 5. yıl VKİ'leri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlendi (P=0.0001). İkili karşılaştırmalar yapıldığında; 1. yıldaki düşüş 6. aya göre anlamlı idi (P=0.0001). VKİ'nin 3. yıldaki artışı ise 1. yıla göre anlamlı değildi (P=0.1). Ancak 5. yıldaki VKİ artışı 1. yıla göre anlamlı bulundu (P=0.019). Beşinci yıldaki VKİ operasyon öncesine göre daha azdı (P=0.0001). Operasyon öncesine göre, LSG sonrası 3. yılda diyabet ilacı kullanım sıklığında istatistiksel olarak anlamlı düşüş (sırasıyla %23.2 ve %4.9) saptandı (P=0.0001). Benzer şekilde operasyon öncesine göre, LSG sonrası 3. yılda antihipertansif ilaç kullanım sıklığında da istatistiksel olarak anlamlı düşüş (sırasıyla %25.6 ve %7.3) gözlendi (P=0.0001). Hiçbir hastada, majör komplikasyon ya da takip süresince mortalite izlenmedi.
Morbid obezite cerrahisinde primer tedavi olarak uygulanan LSG, oldukça etkin, düşük mortalite ve morbidite oranları ile güvenilir bir yöntemdir. Kilo kaybının yanında tip 2 diyabet ve hipertansiyon gibi eşlik eden komorbiditelerde de düzelme sağlamaktadır. LSG ile yeterli kilo kaybının sağlanamadığı ya da tekrar kilo alımı olan hastalarda, duodenal switch gibi ikincil operasyonlar düşünülebilir. LSG'nin uzun dönem sonuçlarını değerlendiren daha geniş hasta gruplu randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Mid-term and long-term results of sleeve gastrectomy and the effects on comorbidities accompanying obesity 
Obesity, with its progressively increasing prevalence and severe burden on the global economy, is an important public health issue that decreases survival due to accompanying comorbidities. Studies have demonstrated that the permanent treatment of obesity is almost impossible with drugs, diet, or psychosocial therapies; however, none of the bariatric surgical techniques have been accepted as a gold standard method of treatment. Laparoscopic sleeve gastrectomy (LSG) has been increasingly used as a primary bariatric surgical method in recent years. Although there are many studies on the short-term results of LSG in the literature, the number of studies evaluating the mid-term and long-term results are limited. The purpose of this study is to evaluate the mid- and long-term results of LSG, whether the patients gain weight over the long-term after LSG and the effects on the comorbidities accompanying obesity. 
Patients who underwent LSG surgical treatment with the diagnosis of morbid obesity between January 2009 and December 2011 at Pamukkale University, Department of General Surgery were retrospectively searched from the hospital database system and their medical records were evaluated. A total of 82 patients were included in the study, since their preoperative and postoperative six-month, one-year, and three-year follow-up information were available. The five-year records of 27 patients out of 82 were also available, in addition to the postoperative six-month, one-year and three-year follow-up information. Changes in the body mass index (BMI) of the patients at postoperative six months, one year, and three years (and five years when appropriate) compared to the preoperative values were analyzed. Changes in the treatment in patients with type-2 diabetes and/or hypertension that were present preoperatively, and possible complications and rate of mortality were analyzed. An analysis of the data was performed using a statistical software program (SPSS Version 21.0 Armonk, NY: IBM Corp.) and p < 0.05 was accepted as significant. 
Mean preoperative and postoperative six month, one year, and three year BMIs of 82 patients were calculated as 47.61 ± 6.15, 34.67 ± 5.43, 28.82 ± 5.37, and 30.45 ± 5.79 kg/m2, respectively. The decreases in BMI at postoperative six months, one year, and three years compared to the preoperative values were significant (P=0.0001). Paired comparisons revealed that first year BMI was less than the sixth month BMI (P=0.0001). However, BMI statistically significantly increased at the third year compared to the first year values (P=0.001). Nevertheless, BMI in the third year was less than the preoperative BMI and the six-month follow-up value (P value for both comparisons =0.0001).  Mean preoperative and postoperative six months, one year, three years, and five years BMI of 27 patients who had completed five years of follow-up were calculated as 49.52 ± 5.56, 35.14 ± 5.90, 30.03 ± 6.57, 32.43 ± 7.82, and 33.82 ± 7.82 kg/m2, respectively. A statistically significant difference was observed between the preoperative and postoperative six months, one year, three years, and five years BMI of the 27 patients (P=0.0001). Paired comparisons revealed the significance of the drop in the first year compared to the sixth month value (P=0.0001). An increase in the BMI in the third year was not significant compared to the first year's value (P=0.1). However, the BMI increase in the fifth year was significant compared to the first year's value (P=0.019). The fifth year BMI value was less than the preoperative BMI (P=0.0001). A statistically significant decrease was noted in the rate of antidiabetic drug use three years after LSG was detected compared to the preoperative status (4.9% and 23.2%, respectively) (P=0.0001). Similarly, a statistically significant decrease in the rate of antihypertensive drug use three years after LSG was detected compared to the preoperative status (7.3% and 25.6%, respectively) (P=0.0001). None of the patients had major complications and no mortality was observed during the follow-up period. 
LSG, which is a surgical technique used as a primary treatment in morbidly obese patients is a quite effective and reliable method with low morbidity and mortality rates. It provides improvement in the comorbidities such as type-2 diabetes and hypertension, in addition to weight loss. Secondary operations such as duodenal switch may be considered in patients in whom adequate weight loss cannot be provided with LSG or who re-gain weight. Randomized studies with larger patient groups are needed to evaluate long term results of LSG.