Liv -52'nin sıçanlarda favipiravir ile indüklenen hepatotoksisiteye etkisi hepatotoksisiteye etkisi. biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirme
Effect of liv -52 on favipiravir-induced hepatotoxicity in rats. biochemical and histopathological evaluation
Yazar: SEVAL BULUT
Danışman: PROF. DR. HALİS SÜLEYMAN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology

Özet:
Amaç: Liv-52'nin sıçanlarda favipiravirin olası karaciğer hasarına karşı koruyucu etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.
Materyal ve Metot: Deney hayvanları, sağlıklı (SG), 200 mg/kg favipiravir (FV-200), 400 mg/kg favipiravir (FV-400), 200 mg/kg favipiravir ve 50 mg/kg Liv-52 (LFV-200), 400 mg/kg favipiravir ve 50 mg/kg Liv-52 (LFV-400) olmak üzere 5 gruba ayrıldı. Favipiravir günde 2 kez, Liv-52 günde 1 kez oral yoldan 7 gün boyunca uygulandı. Sürenin sonunda kan örnekleri alındı ve ötenazi sonrası karaciğer dokuları çıkarıldı.
Bulgular: Biyokimyasal bulgularımız favipiravirin karaciğer dokularında doza bağımlı olarak oksidan bir parametre olan MDA düzeylerinde artışa, tGSH, SOD ve CAT gibi antioksidan düzeylerinde azalmaya neden olduğunu göstermiştir. Ayrıca, favipiravir serum ALT, AST ve LDH aktivitelerini artırmıştır.  Histopatolojik olarak, favipiravir 400 mg/kg dozda karaciğer dokusunda 200 mg/kg dozuna göre daha şiddetli nekroz, hidropik dejenerasyon ve hemorajiye yol açmıştır. Liv-52, karaciğer dokusunda MDA'nın favipiravir ile yükselişini tGSH, SOD ve CAT düzeylerinin ise azalışını anlamlı önlemiştir. Ayrıca, Liv-52'nin hayvanların kan serumunda ALT, AST ve LDH aktivitelerindeki artışı anlamlı inhibe ettiği ve histopatolojik hasarı hafiflettiği saptanmıştır.
Sonuç: Favipiravir, doza bağlı olarak artan karaciğer hasarına neden olmaktadır. Favipiravir ile Liv-52'nin beraber kullanılması karaciğer hasarının önüne geçebilir.

Abstract:
Aim: To investigate the protective effect of Liv-52 against possible liver damage caused by favipiravir in rats biochemically and histopathologically.
Materials and Methods: Experimental animals were divided into 5 groups consisting of six rats: healthy (SG), 200 mg/kg favipiravir (FV-200), 400 mg/kg favipiravir (FV-400), 200 mg/kg favipiravir and 50 mg/kg Liv-52 (LFV-200), 400 mg/kg favipiravir and 50 mg/kg Liv-52 (LFV-400). Favipiravir was administered twice a day and Liv-52 was administered orally once a day for 7 days. At the end of the period, blood samples were taken and liver tissues were removed after euthanasia.
Results: Our biochemical findings showed that favipiravir caused a dose-dependent increase in MDA levels, an oxidant parameter, and a decrease in antioxidant levels such as tGSH, SOD and CAT in liver tissues. In addition, favipiravir increased serum ALT, AST and LDH activities.  Histopathologically, favipiravir caused more severe necrosis, hydropic degeneration and haemorrhage in liver tissue at 400 mg/kg dose than at 200 mg/kg dose. Liv-52 significantly prevented favipiravir-induced increase in MDA and decrease in tGSH, SOD and CAT levels in liver tissue. In addition, Liv-52 significantly inhibited the increase in ALT, AST and LDH activities in the blood serum of the animals and alleviated the histopathological damage.
Conclusion: Favipiravir causes liver damage that increases in a dose-dependent manner. Concomitant use of favipiravir and Liv-52 may prevent liver damage.