Kıdem tazminatının emek piyasası üzerindeki etkisi
Severance payment effect on the labour market
Yazar: ÇİĞDEM ALEMDAROĞLU
Danışman: PROF. MELİKE BİLDİRİCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kıdem tazminatı = Severence pay ; Yeni Keynesyen ekonomi = New Keynesian economics ; İş gücü = Manpower ; İş gücü piyasası = Labour market ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
İşsizlik ve işgücü maliyetleri, gelişmekte olan ülkelerin en temel problemidir. Yüksek işgücü maliyetleri, istihdam yaratma sürecinde engel olabilmektedir. Türkiye'de işgücü maliyetleri Avrupa Birliği (AB) ülkelerine göre yüksek ve işgücü düzenlemeleri katıdır. İşgücü maliyetleri içerisinde kıdem tazminatı yükü ön plana çıkmaktadır. Türkiye'de kıdem tazminatına, doğal işlevi yanında işsizlik sigortası işlevi de verilmiştir. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD-Organisation for Economic Co-operation and Development) üyesi bazı ülkelerde de işsizlik sigortasının yanında kıdem tazminatı varlığını sürdürmektedir. Ancak, bu ülkelerdeki kıdem tazminatları işletmeler için ağır bir yük getirmemekte, daha makul düzeylerde kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı kıdem tazminatını ve kıdem tazminatı yükü artışını inceleyerek, Türkiye ile AB ülkelerindeki kıdem tazminatı karşılaştırmasını yapmak, Türkiye'deki kıdem tazminatı yükünün boyutlarını ortaya çıkartmaktır. Son bölümde 1980-2010 yıllarına ilişkin veriler kullanılarak Türkiye emek ekonomisinde kıdem tazminatı yükü düzeyinin analiz edilmesi ve işsizlik üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda 1980-2010 dönemi için kıdem tazminatı ve işsizlik verileri kullanılarak bir değerlendirme yapılmıştır. Bu amaçla birim kök ve Johansen eştümleşme testleri kullanılmıştır. Artan işgücü maliyetleri, işletmeleri maliyet avantajı yönünden zayıflatarak özellikle ihracata dönük üretim yapan firmaların uluslararası rekabet gücünü olumsuz etkilemektedir. Türkiye gibi rekabet gücü zayıf ülkeler, gelişmiş ülkelerle aralarındaki farkı kapatabilmek için başta işgücü maliyetleri olmak üzere mevcut durumlarını belli standartlara uygun hale getirmeye çalışmalıdırlar.

Abstract:
The interaction of unemployment and the labour costs are the main challenges in the labour markets of the developing country economies. Furthermore high manpower costs are the main reason which negatively affects the performance of creation abunden jobs. In Turkey labour costs are rather higher comparing to European Union (EU) countries and also labour laws are more rigid. An oppressive and heavy burden of severance payment stands out as a major factor increasing the labour costs in Turkish economy. In Turkey severance payment also operates as an unemployment insurance while it serves its own purpose. In some OECD countries severance payment also contains the unemployment insurance as it is in Turkey yet does not heavily burden the firms as it is in the range of the plausible acceptible figures. While this contribution investigates the severance payment and the effects of increment of the severance payment in Turkish economy it also discusses the comparison of the actual fiscal burden of severance payment to the employees in EU countries and Turkey to figure out the size of volume which is burdened to Turkish employers. The amount of the severance payment and its relation to unemployment figures in Turkish labour market is analyzed using data from 1980 and 2010 years in the last division of this study. Unit Root Test and Johansen?s Cointegration Analysis are introduced so as to discuss the interaction of unemployment and the severance payment thoroughly using the data between 1980 and 2010 years in this study. Increasing labour costs attenuates the cost advantage and following specifically lowers the international competitiveness of the Turkish export companies. The countries having low competitive power like Turkey should improve their competitiveness altering the actual local implementations primarily setting new standards on the labour costs to make up the differences with developed economies.