İşletmelerin kurumsallaşma düzeyleri ile çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki: Konaklama işletmelerinde bir araştırma
The relationship between institutionalization level of businesses and organizational citizenship behavior of employees: A research in accommodation establishments
Yazar: PINAR AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. TANER ACUNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmanın amacı konaklama işletmelerinin kurumsallaşma düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Örgütsel vatandaşlık davranışı, çalışanların iş tanımlarında yer almayan, ihlali halinde ceza gerektirmeyen, çalışanların gönüllü olarak sergiledikleri davranışlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Sosyal mübadele teorisi gereği, bir taraf karşı tarafa değer veya katkı sağlamakta,  katkıyı alan ise bunun karşılığında olumlu duygular ile karşılık vermektedir.  

Çalışma genel olarak örgütsel vatandaşlık ve kurumsallaşma konularının ele alındığı literatür araştırması ile bu iki kavram arasındaki ilişkinin anket yardımıyla ölçüldüğü ve elde edilen bulguların yorumlanıp tartışıldığı analiz bölümünden oluşmaktadır. Anket formu demografik özellikler, örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği ve kurumsallaşma ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmada, Trabzon'da faaliyette bulunan çeşitli konaklama işletmeleri çalışanlarından anket formunu doldurmaları istenmiştir. Araştırmaya 23 konaklama işletmesi ve 393 çalışan katılmıştır. Araştırmanın analizleri IBM SPSS 24.0 paket program ve IBM AMOS 24.0 paket programı ile yapılmıştır.  Elde edilen verilerin incelenmesi için korelasyon ve regresyon analizinden faydalanılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, konaklama işletmelerinin kurumsallaşma düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of institutionalization level of accommodation establishments on organizational citizenship behavior. Organizational citizenship behaviors appear as voluntary behaviors of the employees, which are not included in the job descriptions of the employees and do not require punishment in violation. According to the social exchange theory, one part provides value or contribution to the other part, and the person who takes the contribution responds with positive emotions or treatments.

The study consist of literature research and the analyzes obtained from the surveys and field research. The questionnaire is comprise of three parts: demographic characteristics, organizational citizenship behavior scale and institutionalization scale. In this study, employees of various accommodation establishments operating in Trabzon were asked to fill out the questionnaire. The study consist of 23 accommodation establishments and 393 workers. The analysis of the research was done with IBM SPSS 24.0 package program and IBM AMOS 24.0 package program. Correlation and regression analysis were used to analyze the data obtained. According to the results of this study, there is a positive and significant relationship between the institutionalization levels of accommodation establishments and organizational citizenship behavior.