Samsun ilinde akvaryum balıklarında mikobakteriyel türlerin dağılımlarının belirlenmesi
Determination of the distribution of mycobacterial species in aquarium fish in Samsun province
Yazar: İLKER HANCI
Danışman: PROF. DR. ERTAN EMEK ONUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akvaryum balıkları = Aquarium fishes

Özet:
Balık Tüberkülozu hem tatlı hem de tuzlu sularda yaşayan balıklarda görülebilen Mycobacteriaceae familyasına bağlı non-tuberküloz mikobakteriler (NTM) olarak adlandırılan bakteri türleri tarafından oluşturulan, genellikle kronik, granülomatöz, sporadik ve zoonotik potansiyele sahip progresif bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı Samsun ilinde akvaryum balığı satan işletmelerdeki akvaryum balıklarında mikobakteriyel türlerin varlığının ortaya konulmasıdır. Bu amaçla Samsun ilinde 36 farklı türde toplam 151 adet akvaryum balığı Ocak 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında toplandı. Balıkların iç organlarından alınan örnekler öncelikli olarak dekontomaninasyon işlemine maruz bırakıldı ve sonrasında hazırlanan yayma preparatlarda Erlich Ziehl-Neelsen (EZN) boyama ile aside dirençli basillerin (ADB) varlığı ortaya konuldu. Kültür için dekontaminasyon işlemi uygulanan örneklerden Löwenstein-Jensen besiyerlerine ekim yapıldı. Elde edilen izolatların moleküler identifikasyonu hsp65 (heat shock protein- ısı şok proteini) gen bölgesinin dizi analizi yapılarak gerçekleştirildi. EZN boyama sonucunda balık örneklerinin 28'inde (%18,54) ADB'ler saptandı. Kültür sonrası ise 43 balıktan (%28,47) toplamda 50 mikobakteri izolatı elde edildi. Dizi analizleri sonucunda her bir izolata ait elde edilen diziler GenBank'a daha önceden kaydedilen diğer mikobakteri türlerine ait hsp65 gen bölgeleri dizileri ile karşılaştırıldı ve elde edilen diziler GenBank veri tabanına kayıt edildi. Bu analizler sonucu 50 izolatın 24'ü Mycobacterium sp. (%48), 16'sı Mycobacteroides chelonae (%32), 8'i Mycobacterium gordonae (%16), ve 2'si Mycobacteroides abscessus (%4) olarak identifiye edildi. Bu çalışmada identifiye edilen türler hem akvaryum balıklarında hemde insanlarda enfeksiyona neden olabilmektedir. Bu nedenle akvaryum balıklarının insanlar için potansiyel bir mikobakteri kaynağı olabileceği yetiştiriciler ve sağlık uzmanları tarafından göz ardı edilmemelidir.

Abstract:
Fish tuberculosis is a progressive disease caused by bacterial species called non-tuberculous mycobacteria (NTM) belonging to the Mycobacteriaceae family, occurs in both freshwater and saltwater fish, and is generally chronic, granulomatous, sporadic, and has zoonotic potential. The aim of the present study was to reveal the presence of mycobacterial species in aquarium fish in the pet shops in Samsun province. For this purpose, a total of 151 aquarium fish belonging to 36 different species in Samsun province, were collected between January 2022 and October 2022. Tissue samples taken from the internal organs of the fish were first subjected to decontamination process, and then the presence of acid fast bacille (AFB) was revealed by Erlich Ziehl-Neelsen (EZN) staining in the prepared smears. Decontaminated homogenates were inoculated into Lowenstein-Jensen medium for microbiological culture. Molecular identification of the obtained isolates was carried out by sequence analysis of the hsp65 (heat shock protein) gene region. With EZN staining, AFB were detected in 28 (18.54%) of the fish samples. After culture, a total of 50 mycobacterial isolates were obtained from 43 fish (28.47%). The sequences obtained from each isolate were compared with the hsp65 gene region sequences of the other mycobacteria species previously deposited in GenBank, and the obtained sequences were deposited in the GenBank database. As a result of these analyses, 24 of 50 isolates were identified as Mycobacterium sp. (48%), 16 isolates were identified as Mycobacteroides chelonae (32%), 8 isolates were identified as Mycobacterium gordonae (16%), and 2 isolates were identified as Mycobacteroides abscessus (4%). The species identified in this study can cause infection in both aquarium fish and humans. Therefore, it should be taken into consideration by breeders, hobbyists, and health professionals that aquarium fish may be a potential source of mycobacteria for humans.